KaI600-1856_12

-

-

——

—

——

af

"

*

*

-

h

"

--

»

ex

P«

p

-

—

L:

"

a

[4

Va

"as

-

W&

,

P d

—

g

—

— 9À

^

"

m

^w i

-

—

-

"

-—.

tv

P

»

Fa

p

A

d

[

. !

E

-

]

-

*

^

P

£*

$^

".

t-

Á

^

by

Z5

&

E

^F

H»

-

,*

-

M

;

H

"-

E

M r

4

^.

j

«

"

f

»

egmg

n

T

»

^

Ll

[ 4

-

Tb

/

—

:

—

v

—

?

t

CT

d

L^

n

L-P

*

.Uwr

-

UE AL i

[ ^

-

w

».

iocoTE

Y

n

d

6

e

E

",

Á

D

lü

*

p

"

Ab

^

"

d

N

g

»

*

E

"

:

E.

"

E

Éw

Tv

l

X

P

?

At

p

2

E.

E

""

"

o

zY

——

R

77

*

N

AE

X

W

5

d

* d

x

s AT

d

*

».

n E

j*

TEM.

CASIBUS RESERVATIS

TRACTATUS

CANONICO-THEOLOGICUS

II E Af

Ap MajonreM DEI GrontAM,

DEIPARJE VIRGINIS MARLE, ET $. JOSEPHI

HONOREM,

SUB PATROCINIO

S CAROLI BORROMZEI

S. JOANNIS NEPOMUCENI

SUBJUNCTIS

EX UNIVERSA THEOLOGIA

COROLLARIIS,

AULA MAJORE ACADE MICA ALMJE üNIVERSITATIS

W'IRCEBURGENSIS

. PRO CONSEQUENDA SUPREMA THEOLOGIfE LAUREA

Publice 'vmtzlatzom expmet

0 ANNES LEONARDUS FERDINANDUS

XAVERIUS SCHRODT , Wirceburgenfis,

SS. Theologix Baccalaureus ,

Biblicus , & Formatus ,

Juris utriusque & Hiftoriarum Auditor , Reverendifimi & Celíiflimi

Prmc1pls Wirceburgenfis. in Seminario ad $. Kilianum

Aiumnus,

Die 23. iDecembris Horis Ante C pofl Meridiem confuetis Amzo 1732.

iä

VVirceburgi , 'Typis Marci Antonii Engmann, LIaiverfitatis

Typographi,

^

E — u — 0 NU

REV EREN DISSIMO

CE LSISSIMO

S.R.I. PRINCIPI Ac DOMINO

D.FE

IDERICO

CAROLO,

.D.G. EPISCOPO

BAMBERGENSI,

ET WIRCEBURGENSI,

FRANCLE ORIENTALIS DUCI,

Sacre Cxfareg , Regieque Catholice Majcf'catls

CONSILIARIO ACTUALE

INTIMO ac CONFERENTIALI,

SRI

DOMINO DOMINO ME.O

CLEMENTISSIMO.

REVERENDISSIME

CELSISQIME

r

$. R l PRINCEPS.

DO

MINE DOMI

Ej

;

CLEMENTISSIME.-

E

?*)9

//

U[]"emnt Apäa[zogmm ia-

WA

"A

$;

E

"x tuta Canonum , . Clemente

/—:&

tefle , quorumcunque . fra-

éiuum Primitias ad Domum Epifcopi

mittendas effe :

A solum REF E-

RENDISSIMAZE CELATTU-

DINL

$

DI NI v TUJE ego Temæs bq/ää

paagellas ita annuente Principali tuá

Clementià demiffimmé depono : Ex-

h

acti bactlenus Cursüs med T beolosici

be Primitie [ant Tib REF E.

RENDISSIMO €& CELJKLS

SIMO ORDINARIO MEO

antiquorum jure Canonum pro Ca-

none pendendae, imo vero vel ip[o u-

re foli totus earum fructus tuus eft,

utpote in tuo fundo natus , ciun in

bujate Principali veré munificentid

à te nunc ampliato ad .. Kilianum

deminario,cujus unicum Celffhmum

Caput es,C9 Clementilfimus Prote-

äor affectu plusquam paterno

e[fE

dig-

diguaris ,. d me minimo ejusdem

alumnocollectusfuerit : Tua efl exilis

bec elucubratio ,mam Jummi, quo in

terris emines , Sacerdotii tui praro-

gativam exbibet , quà velut fupre-

mus Miniftrandorum Sacramento-

rum /ntifles Diecefeos moftrae pró

Jacro tribunali fmgulari tuo. judicio

cau[ds criminum graviores tibi uni

babes vefervatas- tuum denique boc

opufculum eft monmifi in obfequium

dapientifTmni illius oraculi busnillime

á me oblatum, quo in Clementi[fr-

mis pro f acultate beologicá editis de-

cretis ab ejusdem Candidatis non con-

tractam in breve compendiu

mtotius

Jacree

|-— facree feientie Epitomen , [ed. diljer-

tationem preprimis fimgularemevul-

garii Jaluberrimé jufffti.

Dignare itaque Clementilimo ob-

£utu bunc primum laboris mei par-

tum- Temeritatis ne accufés, quàd

ipa fervitutis ratio, [upreme tuce

Fpilcopalis jurisdicHonis eminentia,

debita [apientiffimis tuis juffis obedi-

entia exigit, vendicat, pr«cipit.

Patere Clementi[[umà , ut im perpe-

tuum devotif[nmne [abjectionis monu-

mentum te procidue venerentur be

pagine , C cujus avum maternum

cum reliquis mibi [anguine ju

£uis

ttis in [érvitüis fovifli gratiofiffnné ,

üsdem transfuft inde in me ingentis

|

debíti memorem fac immori

REVERENDISSIM E

CELSITUDINIS TUJE

AE a aT s OP

Clientum C Servorum gufimum

JoaNwm« LrowARpuM FeRDiNANDUM XAVERIUM

ScumopT, Principalis Seminarii ad $. Ki»

lianum Alumnum Clericum.

|

-9 (1) 85f

um

VA

i N N

.

u

Z p

aE

o

ÀN

4

7A 7

N

/,'

E

Y

/,

|

e

N

*&

A

(

N

ZÁCRS

NSAS

N

N

R

SSMEUN

M

J

N

h

,

)

z

g

T

D

Z

(

m--

t

A

N

zi

SEANS

i

SST

as

M

A

v.*

S PRI

RESERVATIONE CASUUM

IN GENERE..-

;

l4

(

Iffo hereticorum noftritemporis errore, qui cum

!

l

í

)

Wicleffo, Lutharo, CAlvizo pro foro confcientiz

:.ä

EM

X

interno nullam peccata refervandi in Ecclefià po-

p

z

;

teftatem agnofcunt contra expreffum illud oaz-

nis 20.7.23.€ MAtth. 18.'v. 1$.. cüm antiquif-

| fimus fit ufüs refervationis, ut oftendunt ZZz/-

deus tomo fecundo de Sacramentis cap. 149. So£z$

Indubitatum hactenus fuit in Ecclefiá

in. Dift. rg. q. 2 att. y.

fan&tà Dei, commiffas San&o Petro fümmo Chrifti in terris Vicario

claves (ugremam in Ecclefià ligandi atque folvendi poteftatem femper

exercui

ee

9

imó veró üt Trid. loquitur JSeff. 14. de penit. cap. 7.

maguopere ad Chrifliani populi diféiplinam pertinere [Antfiffimis Pa-

tribus noflris vifum efl, ut atrociora quadam ei» graviora crimina

207 Aquibusvis , Jed Afummis dumtaxat fAcerdotibus abfolveren

£Aur $

undemeritó Pontifices Maximi pro füpremá poteftate fibi in Ecclefia

univerfali tradità & Apoftolorum Succeffores Epifcopi pro comriffis

fibi Dicecefibus caufas aliquas criminum graviores füo confüeverunt

peculiarijudiciorefervare; qux refervandi poteftas in verbisChrifti ad

Petrum fundata áSacrofan&tis Ecclefiz Conciliis fepiüs afferta, con-

tinud Ecclefiz confüetudine ac praxiroborata fuit usque adeb, utde

hác refervandi poteftate nullus ambigendi locus fuerit relictus.

litatibus examinandis fit

Quarepro cateris refervationisin genere qua

L

*

A

-333 (2) &&f

$. I

l

QuideS quatuplex fit Refervatio ?.

SUMMARIUM.

j'

Refertur diflincfio inter Reférvationem eb totalem jurisditfionis

nmeg at ionem.

N

Definitur refervAtio.

.

Refervatio Aliaefl penalis, aliamedicinalu

Alia ftt diredfà, AMia indiretfé.

.

Bisb». d m - -

*

Aliaeft Papalis, alia Epiftopalis cbc.

—

*

Definitur cafus refervatus.

m—

D

Afferuntur caufa, ob quas peccata refervantur im Ecclefíá.

*

Reférvatio afficit primarió Confeffarium.

&O 99 3 € & s

*

On omnimodam inter refervationem , & totalem .ju«

risdi&tionis negationemin facerdotibus inferioribus pà-

a —R ^ i. " dem

ritatem intercedere, velexeo íatisliquet, quód facer-

dos fimplex plané nullam in peccata mortalia extra arti-

culum mortis abfolvenda jurisdi&ionem habeat; quin hzc facul-

tatis abfolvendi negatio fit proprié dicta refervatio, hec enim ficut

|

inatrociora quxdam peccata jurisdictionem tollit, ita eam in cae-

tera peccata conceffam füpponit: pro cujus naturà hic explicandá,

2. Dico 1.

Reíervatio nihil aliud eft, quàm reftrictio ju-

|

Dicitur. r.

risdi&tionis neceffariz adabfolvendum À certis peccatis.

veftrictio jurisdit!ionis: quia quamvis vi poteftatis ordinis & col-

late infüper ordinarie jurisdictionis Sacerdos regulariter abfolvere

validé- poffet ab omnibus peccatis, per refervationem tamen àLe-

zitimo füperiore fa&tam refpe&tivé ad certa peccata hzcjurisdidtio

alihs univeríaliter collata usque adeó limitatur, ut nullitatem

aCtüs íecundi inducat.

Dicitur. a. zeceffaria ad. abfolvendum ,

ä

fermo enim hic.przcipué eft de abfolutione à Miniftiris Ecclefiz

dandà, quáquz funt ligata & folata interris, etiam;n caelis fo!uta,

& ligata habentur, non veró de difpenfatione contra&tarum irre-

gularitatum v.g. Dicitur.3. 4 cez£is peccatis: non enim omnia

omninó

-—3 (3) 858-

omninó peccata refervationi obnoxia funt, üt latiüs infrh patebit

in $. 34

. Dico. 2. Refervatio quoad finem refervandi fpeGtata eft

duplex, Poenalis &-Medicinalis. Gobat, LaCroix. L. 6. pag. 2. de

Minift. Poenit. num. 16or. Poenalis eft, quz fit in odium & poe-

nam alicujus peccati.

Medicinalis, quae fit propter bonum fide-

lium. vel ob redam gubernationem alicujus communitatis. Putat

]

Gobat tra&t. 7. num. 260. tüm refervation em effe poenalem, fi habeat

cenfüram annexam, medicinalem, i non habeat annexam cenfuram.

Caftropalao T. 2. difp. r. pag. 17. num. 8. illam poenalem vocat, per

quam deli&um ipfum fpecialiter prohibetur vel punitur, medici-

nalem, per quam dclictum nonfpecialiter prohibetur vel punitur,

fed tantüm fimpliciter refervatur.

Hoc certum videtur, aitLia Croix

num. 1602, de Miniítr. Pcenit. fi refervatio füpponat delictum &

addatur ex füppofitioneillius commiffi, tum effepoenalem ; Econtra

tum effe medicinalem , fi non fupponat deli&tum, fed ponatur velut

medicina prefervaiiva , ne delictum fiat vel repetatur, & ideó

videtur, dicendum , quód refervationes omnes, quz defa&tó dan-

s

tur, fint fimul medicinales.

4. Dico.3. Refervatio quoad modum refervandi fpectata alia

fit dire&e, alia fit indire&té,

DireGé fit, cüm füperior cafüum

n

refervans jurisdictionem 'Confeffarii, quam reftringit , habet fibà

fubje&tam , aut fübordinatam, uti Celfiffimus & Reverendiffimus

Ordinarius W/irceburgenfis refpe&u Parochorum & Curatorum in

fuà Dioecefi, quam ideó dire&é auferre, fufpendere poteft & re-

ftringere.

Indirecté fit, cüm füperior refervans jurisdi&tionem Con-

feffarii non habet fibi fabordinatam, eó quód hicnon fit fübditus ejus

füperioris, füum tamen fübditum eidem fübjicit quoad aliqua tan-

tüm peccata & non quoad omnia; in hoc enim caíü fübditus füpe-

rioris refervantis non fübjicitur ifti Confeffario quoad illa peccata,

:

quz fibi refervat ifte Epifcopus, adeóquehic Confeffarius non poteft

abiis abfolvere, cüm careat jurisdictione in poenitentem reípectu

iftorum peccatorum La Croix loc. cit.

L

7- Dico.4. Refervatio quoad caufam efhici

enfem *lia eft Pa-

palis, alia Epifcopalis, alia Regularis prout fcilicet varii fuperiores

facultate refervandi gaudent, de quorum poteffate $, 2. Ulteriüs

À 2

iterüm

[ d

-d3 (4) B88$-

t

iterüm alia refervatio eft in jure v. g. percuffio.Clerici, de quibus

in parte fecundá fufiàs agetur. — Alia refervatio eft ab Zomize facta,

cüm fcilicet fuperior pro fuo libitu per fpeciale ftatutumrefervat fibi

J

Pw

quzdam

peccata fübditorum, quorum exeml?la exhibebit Pars

'Tertia.

6. Colliges ex his, Cafüm refervatum definiri

offe, quód fit

eccatum , nd cujus abfolutionem inferioribus fAcer

À

otibus reftritfa

efl Tarisdiifio. P. Reiffenftuel Tra&. 9. dift.9. q. 1. num. 2. cum

Communi.. Econtracafüsnonrefervatuseít, adcujusabfolutionem

etiam inferiorjurisdidtionemhabet. Chapeavillede Lïzfibus refervatis

eap. I. q. 2.

7. Qusres. 1. Quz fint caufz, cur peccata referventur in EcclefiA?

&.funt variz: Prima effe poteft, ut inter'Miniítros Ecclefie con-

ferveturlegitimus ordo, & hierarchia, quz, fi ftatim omnimoda

jurisditio inferioribus quibuslibet Ecclefix miniftris indifferenter

concederetur, ex hac parte periret, quam tantoperé tamen com-

mendatApoftolus 1. ad Corinth.12. Er quosdam quidem pofuit Deus in

H

Ecclefrá primum . Apoflolos , Secundoó Prophetas &c. & c.14. ommia

autem bonefle. ei fecundüm ordimem fiaut im vobis.

2. ad rectam

populi Chriftiani gubernationem fpectare videtur, ut non quz vis

peccata abfolvantur à quovis Confeffario, cüm in tanto neceflario

Sacerdotum numero non omnes forté habeant peritiam füfficientem

ad cujusvis peccatoris dire&tionem & emendationem. 3. fi poeni-

tentes ab inferioribus facerdotibus non abfolvantur, fed ad fuperiores

remittantur, illa difficultas in adeundo füperiore pro abfolutione,

oportuniffimum froenum ad cóercendos fideles à culpis gravioribus.

Confirmantur bhzc ex cap, 7rrefragabili. 1. Extravag. deoffic. Ordin.

& cap. Zzfer cetera Extravag. eod. & Proverbiorum. cap. 27, ubi ad

Prelatum dicitur: Diigemter agnofce vultum pecoris tui, £ubsque

greges [4

onfidera.

8.

Quares. 2. Anrefervatio primarió officiat Confeffarium, an

veró refpiciat immediaté ipfum poenitentem ? x fi textus Concilii

"[rid. Seff. 14. c. 7. & fübfecutz SS. Pontificum declarationes infpici-

antur, fequiturperfpicue per actum refervationis principaliter &

dire&é tantüm affici perfonam Confeffarii, ar&tatà velreftrictà ejus-

dem jurisdidtione; Patet id ampliüs ex datà n. 6. cafüum referva-

torum

-dMS (i) Bhe

$

torum definitione, qui dieuntur effeii, in quos inferioribus Sacerdoti-

à,

bus jurisdictio non eft conceífa: ergó afficit vel reftringit ipfam

jl

jurisdi&tionem.

Negandum tamen non eft refervationem etiam

$

pertingere indiredé ad poenitentes, qui refervatione f2&à in eà

Dioecefi poftmodum non inveniunt Sacerdotem inferiorem, à quo

f

poffint abfolvi, quod tamen cedít in proprium anima bonum, ut

/]

atrocitate fcelerum cognità ab ipfis perpetrandis vel repetendis

magis deterreantur.

H

$. II.

R

Quinam po[frt refärwtre ]76604(4?

i

?i

SUMMARIUM.

z. Pralati Eccleffa poffant peccata . refervare,

. Summus Pontifex veféruat pro tota Ecclefra:

3« hrchi-Epiftopi , &j* Epiftopi pro fuis Diecefibus.

ls

4« 4 Cafibus Epiftopo refervuatis mon abfolvunt Regulares,

$. De Parochis dubitatur, am peccata refervare po[fint.

u

6. Occurritur objettioni, & explicatur jurisdufio Sacellamorum im

. Dieceft W'irceburgenft.

7.JDe *

d

2]

/Tore juris Pnrocþi im umo vel -altero cafu po[faut peccata

refervare.

$. Pralati Regulares ordinarie mon nifi undecim Cafus. fibi. po[fuut

vefervare.

*

9. .Qui Cafus. emumerantur,

j

10. Examinatur, quo jure competat Pralatis Ecclefia bae poteff as

refervandi peecata.

1. tatüitur jurisdihionem Epiftoporum . fecundum fe efe juri

fl

divinz.

ii

12. Reffeitive verà ad certas per[onas c Diecefes effe juris bumani,

j«

13. SFaudum eft pro valore refervationis , etiamfé Cafus plurimi

refervarentur.

14. DAatur monitum ex P. Laymaum.,

le

Cum

Á 3

-$433 (6) QB-

Ye

Um potiffimüm facultas refervandi peccata fit penes

Pralatos Ecclefiz , eorümq; jurisdidionem, quà gau-

fü

dent, velut effe&us ordinarius fequatur , fingulorum

fi

di(tinda authoritas diveríam in peccatorum referva-

tione fibi potefítatem vendicat.

Sunt autem ii, qui

e

veniunt nomine Przlatorum Ecclefie, Imó S.Pontifex tanquam

fupremum.Caput omnium , deinde Patriarche , Archi-Epi(copi , Epi-

fcopi, Abbates & Superiores Regulares, de quibus per ordinem

2. Dico 1. Summus Pontifex poteft fibi refervare peccata in

H

univería Ecclefia, & erga omnes Chri(ti fideles. Eft communis &

d

certa. Ratio. Summus Pontifex eít ordinarius Epifcopus totius

i

Orbis Chriftiani, & Ordinarius Ordinariorum, à quo omnis juris-

K

di&io in peccata dependet: ergó etiam eam pro libitu poteft re-

N

ftringere. Et patet ex verbis Chrifti ad Petrum Joan. 21. Pa/ce

(UEs THe4$ , qu& verba juxta interpretationem communem & Ca-

al

tholicam de fümmo Pontifice legitimo Petri Succeffore & in terris

*

p

Chrifti Vicario femper intelle&ta fuerunt.

3. Dico2. Poffunt Archiepifcopi, & Epifcopi in füà Dicecefi

fibi certapeccatarefervare. Eft Communis, & habeturin Conc, Trid,

Y

Seff. 14. cap. 7. atque fundatur in verbis facre fcripturz AGt. 20.

"Attendite vobis & umiver[o gregi, im quovos Spiritus S. pofuit Epif-

|

copos-regere Ecclefiam Dei; pertinet autem quàm maximé ad re-

gimen fidelium folvere eorum peccata & ligare per refervationem:

f

4. Qu refervatio Epifcoporum usque adeo ftringit, ut & ipfi

Regulares, quantiscunque aliàs polleant privilegiis pro foro con-

ü

ífcientiz , tamen juxta decretum Clementis. VIII. Romz. 9. Januarii

l

16or. emanatum de facto fine Licentià à cafibus ab Epifcopis re-

f

fervatis abfolvere non poffint, quodcertum : eft ex damnatà 24.

Y

Septembris. 1665, Ab Alexandro. VII. ordine Duodecimá , quz fic

habet: zezdicantes poffumt Abfolvere & Cafibus Epifcopis refer-

vatis mom obtemtá ad id Epiftoporum f acu&ate.

$. DeParochisqueítio moveripoffet, an & ipfi pro fuà Paro-

ä

chiá fibi ca(üs refervare poffint? Conceditur hoc ipfis à Suarez &

!

Bonacinná contra alios apud Gobat Tra&. 7. cafü 8. num. 362,. At

[

ab aliis negatur hzc facultas parochis , ex hàc ratione, quód cüm

?

ipfi nt immediati Paftores fuórum Parochianorum , utique non

l

xfefermbunt peccata fibi ipfis,

6. Dices,

e

- 7) EEB-

]

6. Dices: PoffuntjurisdiGionem hanc adimere velreftringere

fuis Sacellanis: ergó nullum inconveniens fequeretur. .. Quidquid

fit de aliis Dicecefibus, fi loquamur de jurisdictione Sacellanorum

l

Dicecefis N/irceburgenfis id fieri non poteft, cüm Sacellani, idem

eft de cooperatoribus ab Epifcopo datis fuam jurisdictionem nullo

"

modo habeant à Parochis; fed ab ipfo ordinarioillos conftituente:

Unde negatur argumenti füppofitum, pro quo notandum,

uód

jurisdi&io Sacellanorum non fit delegata, nec tamen fit ordinaria

competens ex beneficio Parochiali, quo üt Sacellani non gau-

dent, fed eft jurisdidtio szazdaza i univerfftatem caufarum, ac

quaíi ordinaria pro foro interno, & eadem feré, quam habent Pa-

rochi, quorum vices gerunt Sacellani.

Pirrhing de officio vicarii

Se&t. 1. $. 2. num. 24. Herlet in füo Enchiridio Parochorum, Tit. r.

cap. r, $. 2. Quse jurisdidtio mandata quid fit, & in quo differat

ab ordinariá & delegatá, quia hujus loci non eft examinare, videri

poteft apud interpretes ad Tit, ro. L. 1. ff. de officio ejus, cui

mandata eft jurisdictio,

7. Id concedendum tamen eft, quód in cafü, quo Parochus

alteri Sacerdoti ab Epifcopo approbato pro uná vel alterá Die ju-

risdictionem füam proprié delegaret , unum vel alterum fibi pec-

catum poffet refervare, faltem.fi loquamur de rigore juris;

quia qui jurisdidionem alteri liberé -delegare,

eam pro

füo etiam libitu ampliare poteft, vel reftringere.

— -

8. Dico5. Nullus Przlatus Regularis poteft fibialiquod pecca-

tum refervare exceptis undecim ,. quz communiter folent in re-

ligiofis familiisrefervari. Si veró plura velit refervare, debet id

fieri cum: confenfü Capituli Generalis pro tote ordine, vel Pro-

vincialis pro totà Provinciá, Patet exdecreto Clementis, VIII edito.

1593. 26. Maji. apudStephanumQuarantamV erb. cafüs refervatin. 2,

qui volens reftringere poteftatem Prelatorum regularium in refer-

vandis peécatis füorum fuübditorum :nimis exorbitantem ita ait:

Nemo ex Regularium: füperioribus peccatorum abfolutiones febà. ve-

Jérvet. exceptis iis eoc. & paulo poft: ff quod. aliud praterez: pec-

catum grave pro religionis confervatiome, aut confcieutia puritate

refervandum -videbitur , id mom Aliter fiat,

um GenerAlis CA«

pituli im toto ordine, aut proviteialis maturá difeufftone, ci» coufenfa.

9. Cafus

-i33 (8) gikSe

t

9. Cafus autem à Clemente defignati pro regularibus , ut ab

td

iisdem refervari poffint, fequentes enumerantut,

1. Veneficium , incantationes, fortilegia.

fer

Vi

2. Apoftafía à religione five habitu dimiffo fiveretento , quan-

hC

do fit egreílio exira. fepta monafterii.

TW

3. No&urna ac furtiva € monaílerio feu conventu egreffio

h

etiam non animo apoftatandi facta,

(

4 Proprietas contra votum paupertatis, quzfit peccatum mor-

tale.

d

^ f. Juramentum falfüm in judicio regulari feu legitimo.

Qu

6. Procuratio abortüs, & auxilium, íeu confilium ad hunc

faciendum poft foetum animatum etiam effectu non fübíecuto.

p

[ln

7. Falfificatio manüs feu figilli officialium Monafterii aut con-

v

ventüs.

d

&. Furtum de rebus Monafterii in eà quantitate, quz fit pec-

catum mortale.

Ti

9. Lapíüs carnis voluntarius opere confummatus,

10. Occifio, Vulneratio ífcu gravis percuílio cujuscunque

U

ü

perfonx.

11. Malitiofum impedimentum aut retardatio vel apertio lit-

f

terarum À fuperioribus ad inferiores vel ab inferioribus ad füpe-

riores.

1

Qu veró ex his in fingulis religionibus fint refervata, & quz

L

cum confenfü & maturá difcuffione Capituli Generalis vel Provin-

n

cialis his accefferint, docent ftatuta cuique facre familie propria,

qu

f

quibus diutius non licet immorari.

10. Quzres Primó. Quo jure competat Ecclefiz przlatis pote-

0

ü

ftis refervandi cafus? 1. 1. de Summo Pontifice certumeít, quód

hanc poteftatem habeat ex jure divino, nam ficut S. Petrus imme-

Y

disté à Deo jurisdi&ionem accepit Joan.21. Pa/ce oves mezs,ita &

Summus Pontifex ejuslegitimus fucceffor eandem polfidet.

Ro-

driquetz Tom. 1, q. 17. a.2. & Catholici omnes.

De Epiícopis

mojor eft difficultas. &. 2. Quamvis jurisdidtio ordinaria Epifco-

t

porum fecundum fe & in genere confiderata à Chrifto fuerit infti-

tut:, adeÓque ea non,fit poreftas gubernandi puré temporalis &

I

civilis, fed fpiritualis atque divina: nihilominus fi ipfa confide-

retur

2483 (9) Bete

retür quoad has vel illas perfonas , quibus confertur, & inerdine

2d certas Dioecefes & loca ftu populos, refpe&tu quorum ea con-

fertur, fic ipía deícendit immediaté à Romano Pontifice tanquam

Ita P.

Vicario Chrifti, & fupremo Ecclefig univeríalis Paftore.

Reiffenftuel Tom. 1. ]ur. Can. tit. 31. $.3. num.69. Poft Fagna-

num in cap. Perzitiofzm de Offic. fud. Ordinar. Sannig, Pirr-

hing ibid. num. ;9 quiappellathancfententiam veriffimam & hodie

communem Theologorum & Canoniítarum.

11. Prima Pars, jurisdidionem nempe Epifcoporum fecun-

dum fe, ac in generali confideratione, feu ut loquitur Fagnanus,

quantüm ad immedistionem virtutis, fpectatam effe juris divini,

patet ex verbis matth. ult. ubi Chriftus generatim precepit Apo-

ftoliss Ewztes in mundum univer[um docete omnes gentes: quibus

verbis prsebuit eis poteftatem przdicandi Evangelium , fundandi Ec-

clefias, & creandi Epifcopos in univerfo mundo, quod & Apoftoli

rité obíervárunt, ut patet ex eorum actis.

12. Secunda Pars nempe quód Jurisdictio Epifcoporum, qua-

tenus confideratur in ordine ad has vel illas perfonas, Ecclefias, vel

dicecefes , velut loquitur Fagnanus, quantüm ad immediationem

fuppofitorum agentium, proveniat immediat& à Papà defümitur ex

can.

wi fe féit YI. q. 6. ubi Vigilius Papa fic ait JP/2 zaem-

que Ecclefía (Romana) qua prima eft , ita reliquis Eccleffis vices

as credidit largiendas, ut in partem vocata . ffms. folicitudimis ,

Concordat can. Decrefo IL

mom im plemitudimem — poteffatis.

q. 6. & can. zzu/turs. lII q.6. & can. Sacrofamiía dift.22. — Com-

rmatur exeo, quód Ecclefia Romana inftituerit Epifcopatus Can,

Qmnes dift. 22. ac Ecclefias (ingulas fingulis Presbyteris dederit

can. Ecc/efias XIII. q. 1. cumfimilibus: ergo etiam Epifcopi ab eà

immediaté accipiunt jurisdictionem quoad has vel illas Ecclefias ,

perfonas, & loca. Patet ulteriüs ex variis locis SS. Canonum,

ubi folus Papa Epifcoporum poteftatem auget, vel reftringit, unde

colligitur, ipforum poteftatem di&to feníu effe à S, Pontifice.

13. Quzres 2, Quidfi Przlatus Ecclefiafticus nimis mul-

tos cafus refervaret , quorum refervatio non videretur expedire fa-

luti fübditorum, annon tantüm illicita fit hzc refervatio , fed &

invalida, ut à Parochis obfervari non debeat?

B

E. Ta-

-433 (10) Bbf

- &. Tametfi poteftas refervandi füperioribus data fit in zdifica-

1

tionem , non in deftru&ionem, utloquitur Conc. Trid. Seff. 14.

H

de poenitentià cap. 7. nihilominis plerumque & licita & valida effe

Ij

refervatio judicari debet. Ita Laymann deSacramento poenitentize

1j

cap.12.num,j. cum aliis À fe citatis. Ratio eft, quia ia dubio

femper pro fuperiore przfamendum eít: ergo omnisrefervatio eft

I

habendapro validá &licità. "Tamburinus equidem Tra&t. deCafibus

pl

referv. cap. 2. num. 3. putat, quód fi Epifcopi nimiam & indifcre-

tam refervationemfacerent, peccare poífint mortaliter, quia Sa-

"

p

cramentum poenitentie maximé adultis neceffarium nimis grave

redderent & odiofüm, preberéntque hominibus occafionem, vel

?j

confeffionem omninó omittendi, velíacrilegé confitendi; nonta-

2

men inde fequitur, quódíiquid illicitum ab ipfis fieret, etiam in-

zj

validum effe, cüm hinc graviffima occafio fchifmatis oriri poffet,

facil& opinantibus Confeffariis inferioribu$, Epitcopum poteftatis fuz

ll

limites exceffiffe. Quare ut bené monet P. Laymann loc. cit. illi

in tali cauía fuüpplicare quidem poffunt Epifcopo, ut numerum ca-

fuum refervatorum reducat, fed denique tanquam legitimi fuperioris

füi fententie & convenit, & oportet illos acquiescere.

$. III.

l

boc, ut. peccatum cmj.ämr effe

r

refervatum ?

d!

qu'd feqüifdtzr ad

SUMMARIUM.

1. Peccatum vefervatum debet effe mortale.

ä

2. 3. Infertur plura mom effe refervata.

4. In religiofts familiis po[funt etiam venialia refervari.

s. Peccatum ve[ervatum debet effe externum.

. 7. $. Deducuntur varia Corollaria pro praxi.

$. Peccatum refervatum debet. effe confummatum.

10. Noz tamen femper ommimode,

II. 12v Deducuntur Corollaria.

13. Pec

'-!äg Crr) Bife-

(*

14

13. Peccatum vefervatum delet effe certum.

fle

14. Satisfit objectioni.

u

1 $. 16. 17. Explicantur varia peccata dubia.

J

13. Qui confeffus eff peccatum ut dubium, deinde uon tenetur con-

t

fiteri denub , ff cognofcat fuiffe certà refervatum.

bus

19. Affertur exceptio.

I

20. Duinta conditio adpeccatum reféruatum adducitur ex P. Gobat.

$n

21. Unde deducuntur motamina pro Germamia.

ve

22. Interuum , occultum, ci- publicum funt tria diflincía.

d

"

23. Deliéum tripliciter fit publicum.

À

In.

24. Statuitur, quando quid famá publicum effe cenfentur.

25. Peccatum potefl effe refervatum , etiamfi non fft publicum.

[A

um

Ico r. Peccatum ad hoc, ut fit refervatum debet effe

I.

i

li

mortAle , & non tantüm ex objecto , fed integré & per-

"-

fecté debet effe tale, adeóq; cum tánta deliberatione &

r$

advertentia ad malitiam moralem commiffum, quanta

requiritur ad merendum (ine ulla excufatione infer-

num. Herrinx, Maftrius, Lugo, Laymann & alii. Colligitur ex

'Trid. Sefs. 14. de poenitentia cap. 7. & Ratio folida eft ex P. Sporer,

uia poteftas refervandi peccata non abfoluté & fimpliciter à foló

libitu & libera voluntate refervantís pendet, fed refpicit caufam

CS99S

aliquam neceffitatis, ac utilitatis difciplinge populi Chriftiani, ut Tri-

dentinum loquitur, quippe quz poteítas data fit z «d/ficatiogems

uom in deflruciiogem : atqui neceffitas & utilitas difciplinz populi

Chri(tiani folum exigit refervari peccata mortalia & plerümq; qui-

dem graviora & atrociora, pernitiofa communitati fidélium, ergo.

Unde

2. Inferes 1. Si percutias injufté Clericum, fed cum tanto im«

petu irz, ut hic irz motus vel commiffa negligentia in examinanda

perfona Clerici te excufet à peccato mortali, efto non à magno ve-

niali, poteris abfolvi à quolibet Confeffario.

3. Inferes. 2. Super peccata venialia (idem etiamdic de mor.

talibus rité confeffis & abfolutis) ordinarié loquendo inutiliter fta.

tueretur refervatio, cüm hgcnon fint materia neceffaria confeffionis,

B^5

ncec

j

«433 (13) 863«

stec fit obligatio ea confitendi : hincà Conc. Trid. loc. cit. refervatio

)

m

peccatorumiinfílituta eft ad cóercenda atrociora peccata, qualia non

funt venialia.

Non tamen negandum videtur cum Herrinx P. 4.

i

'[ra&. 4. d. 6. de poenit. q. 1. num. 9. quód detur in Ecclefià po-

teftas, venialiarefervandi, non quidem hocfenfuü, ut fit neceffarium

Q

t

€a confiteri, fedut, ficonfitendafint, non poffintabfolvi, nifi à cali

vel tali: Jurisdi&tio namque etiam in venialia provenit ab Ecclefiá,

quz illam tollit in degradatis, & excommunicatis non toleratis;

adeóque abfoluté tollere p

It

erdinarié non foleat fieri.

offet etiam ab aliisSacerdotibus, quamvi;

4. Dico ordizarié, quia fant, qui

/docent valdé probabiliter

y

in Religionibus aliquando refervari poffe venialia, maximé cüm

illa percrebrefcerent , & religiofam difciplinam relaxserent, ut

[

q

eft v. g. fine caufA & frequenter filentium frangere; literas infcio fu-

periore fcribere ,

in cubiculum alterius Religiofi ingredi, quz

i

Pralati religionum in fuis circumftantiis tenentur etiam füb poená

eccati mortalis corrigere, fi nimiàm frequententur, ne verifice-

li

s&ur illud Ecclefiaft. 19. |Qui fpernit modica, paulatim decidet.

j. Dico. 3. Peccatum ad hoc, ut fit refervatum, debet effe

eXterZWm.

Nam licet peccata mortalia etiam interna refervari

pofünt, cüm à Pontifice omnes Epifcopi, & ab Epifcopis omnes

Parochi cum facultate limitandi jurisdidtionem accipiant in pec-

cata interna , eorum tamen reíervatio nunquam facta eft, teíte

Palao, necdefa&o earefervariíolent, nifiin aliquem a&um ex-

ternum prodeant, ut docent Suaretz D. 19. $. 3. Palao Trad. 23.

p.1j. Coninck, Lugo, Vafquetz, Henriquetz, Sanchetz, Lay-

mann , aliique, & ratio eft, quia iáternorum reíervatio ad guber-

nationem Ecclefie, przcipué exteriorarefpicientem (fiquidem Ee-

€elefia non judicat de occultis C. ffzu. tuz: in fine de Simonià ) pa-

nici 7 odl - n rE CR i ^

rum vel nihil conduceret, nec expediret, ut notant citati DD.

Inde.

6, Inferes. 1. Hzrefis, aut Simonia vel ufura meré mentalis,

quamvis coram Deo fint ex genere fuo gravia peccata, nihilomi-

müs poenas juris (uti & refervationem) non incurrunt, prout com-

muniter docent tum . Theologi, tum Casoniftz.

Imó & vul-

3

gatum eft inter Juris Confültos & habetur can. cogitaz;oms de

pocnit.

/ÁT

—-85'3 (15) 8f

tl

cenit. dift. 1. CogitAzzomis pemam memo patitur, intellige ab ho-

|0n

mine, bené tamen à Deo, ut explicat gloffa ibidem.

'4-

7. Inferes. 2. Si cogites & affirmes in tuo animo: xz/w eff

0«

inferuus: fides Papiflica. eff mibilo melior Calviniflicá, ctc. hoc

n

tuum peccatum mortale & quamlibet herefimmeré interaam po-

Al

l

terit abfolvere quilibet Confeffarius, La Croix. num. 160;. de

i

poenit. Secus foret, fihzreíin verbo, figno, vel fa&o quamvis

hzc enim cenfetur

lt

occulté ac nemine przíente prodideris;

J5

refervata ; quia eft veré externa, ac per fepoteft Ecclefiz conftare,

éftque folüm per accidens occulta, eóquód nullus eam hic & nunc

perceperit. de quo latiüs infra.

8. Inferes. 3, Quód non incurrat refervationem, qui füratur

üt

tantüm materiam parvam, fed cum intentione furandi magnam, aut

u

qui tangit manum puelle cum intentione graviter peccandi cum

IX

illà, etíamfi furtum grave, aut peccatum grave externum contra

d

Caftitatem alicubi effet inter cafüs refervatos, quia ejusmodi de-

li&um in ratione actüs interni (füb quà mortale eft) non refer-

vatur,in ratione veró a&tüs externi (füb quá refervatur) non eftgrave.

9. Dico.3. Peccatum ad hoc, ut fit refervatum, debet effe

n

in fuo genere confummatum , vifi aliud exprimatur, & quidem non

quomodocunque , fed eo modo, quo in lege refervante exprimi-

(

tur v, g. dum dicitur : Scezter , zezmer , prafumptuos? commif[um ac

[4

perfecium, quia verba legum accipienda funt cum effe&u C. re-

(a

Jatum. 4. de Cleric. non refid. & L. bec edifum 1,$. aurem k

quod quisque jurís, Et refervatio càm fit odiofa, verba in ornni

rigore accipienda fünt arg. cap. e4;z de R, J. in . reftringit enim

refervatio Epifcopis, Parochis, aliisqué poteftatem , quz ipfis aliàs

de jure communi competeret : ergo reítringenda eft ad folos actus

perfe&tos, & non extendenda ad actus imperfe&os.

Io, Non requiritur tamen, ut femper quoad omnem rationem

peccatum fit confüummatum , füfficit enim fi fit completum füb ea

ratione, fub qua in refervationis decreto exprimitur : hinc etiamfi

attentatio abortüs v.g. non fit completa & perfe&ta in ratione ab-

ortüs, eít tamen completa :/& perfe&a in ratione abortüs

attentati, & coníequenter fi.in decreto refervationis procu-

ratio abortüs Epifcopo refervetur etiam effe&tu non fübíecuto, pec-

B;

caturm

TW

--898 (14) $ER

catum quoad refervationem jam cenfetur füfficienter effe confum-

fi

matum , dummodo media ad procurandum abortum (int adhibita.

f

1r. Inferes 1. Ex fuppofito, quód homicidium fit cafus Epifco-

al

po refervatus, fi quis folüm mente etiam deliberatà velit occidere,

i

fi non occidaz, non incidit in illum cafum , quia nullus eft actus

exterior ; imó neqüe incidit, fihomicidium mente conceptum figno

exteriori manifeítet, puta, verbo vel literis indicans fe alium occi-

fürum ; imó & fa&o, (i verberet vel vulnus lethale infligat, vel prz-

E

beat venenum lethiferum , modó mors inde non fequatur, quia re-

fervatio non intelligitur folüm de actu exteriori , feddeillo, quem

$

effe&us fequitur.

12. Ínferes. 2. Si cafüs adulterii vel inceftüs fit refervatus ,

non incurrit cafum refervatum , qui folüm exercet actiones turpes,

etiam turpiffimas turpitudines cum uxore alienà vel confanguineá,

ä

nifi exerceat copulam carnalem cum perfedtione, ideft, ut ex na-

turá rei prolís generatio fequi valeat.

[

13. Dico. 4. Peccatum ad hoc, ut fit refervatum, debet eífe

certum. Suarez, Sanchez, Bonacinna, Lugo, Diana, Tamburinus

Í

& reliqui fatis communiter. Ratio eft. 1. Refervatio eft valdéodiofa

thm.pocnitentibus; quàm Confeffariis, ergoex fepé di&tis eft re-

ftringenda , ergo debet intelligi de cafibus certis claris & per-

fpe

&is, alihs enim Sacramentum poenitentiz ejüsque adminiftratie

ntium Confeffariis ac

ob frequentiam fimilium dubiorum occurre

poenitentibus effet valdéo

nerofa & exofa.

2. Peccatum dubium non

eft peccatu

m fimpliciter, fed cum addito: Zz£is, ergo füb no-

mine peccat

i ftricte di&ti venirenon debet. Goba; Trg&. 7. cafu g.

num. 3j 6.

icies. Clemens VIII. An. 16o1. Die 9. Januarii prohibuit

14. Obj

abfolutionem à cafibus, non folim c/are

Jéd etiam dubie conten-

tisin Bulla Coenz, ergo & peccata dubia funt refervata, — m. eun-

dem Pontificem Anno r602. Die9. Novémbris omififfe in alio de-

creto eàdem dereilla duo adverbia c/aré & dgbi&, adeoqué ex

aliquorum probabili opinione revocáffe prius decretum, ut Peliza-

rius Tom. 1. Tr. 6. cap. 1. num. 16. & alii apud Gobat docent

num. 3j7. &Vivaad. 3. propoügionem Alexangd. VIL.

1j. In-

-$53 (15) $987

Tle

15, Inferes. r. Peccatum dubium nunquam efle refervatum ,

A

five fit dubium juris, utpote an fit lex refervans hunccafum, five

fit dubium fAcfi , ut cüm fcitur, peccatum hoc (homicidium, v.g.

s

o

abortum procuratum) effe lege refervatum, dubitatur autem, an

illud ipfüum peccatum commi(eris vel fimpliciter, vel fecundüm

Is

10

circum(tantiss feu conditiones, quibus eít refervatum, an v. g. re-

-

vera homo fit occifus, an plené deliberaté, an ex pharmaco prz-

d.

bito abortusffit fecutus, an veró alià ex causà. Sequitur ex rationi-

bus concluf(ionis,

Qe

1l

16. Inferes 3. Hoc idem procedere, fivedubium fit pofitivum,

cüm fcilicet funt rationes probabiles in utramque partem, quod

omnes DD concedunt teíte Sporer, five dubium (it negativum pro-

prié dictum, dummodo prudens (it & virorum prudentum com-

3

b

muniter, non autem cujuslibet privati vel indocti, ut monet Go-

bat num. 3:8.

l.

: contra te, ut

17. Inferes 5, Etiam(i przfumptio fori externi fit

fi Ícias te protuliífe verba hzretica, dubites autem , an veré & ani-

mo hzretico protuleris, tunc non cenftberis incurriffe cafüm re-

$

fervatum.

Lugo, Tambur, nifi, quod notat Lugo, in lege refer-

r

vatio, cenfüra, velirregularitas claré extenderetur ad cafum du-

bium , uti irregularitas incurritur etiam per homicidium dubium

s

Cap. SigzificáfHi de hom. vol. vel cafuali. Sed,

18. Petes. Quid(i hujusmodi dubiuminferiori Confeffario con-

feíus fis, pofteà veró comperias, quód foerit certó refervatum,

vel certó à te commiffum, quid tibi tunc agendum?

&. Sola poe-

nitentia eft agenda, nec confeffio illius peccati jam ut certi cogniti

eít repetenda apud alium Confeffarium habentem facultatem in re-

fervata.

Ratio eft, quia ftante dubio de refervatione & peccato

tuo non indirecté aut füb conditione, hac v.g. z/// poffez coflet

ver? e[fe vefervatum (ive ad reincidentiam , fed abíoluté & directé

fuifti abfolutus, ad recipiendam enim directam abíolutionem fufficit

manifeítatio peccati, prout eft in confcientià tunc, quando confite-

ris, & non prout cognofcitur poft abfolutionem; ergo etiam ha-

bitá deinde noritià certà de refervatione non eít obligatio iterum

——

illud confitendi, quod jam femel abfíoluté & directé fuit remiffum.

Confirm, ex (ententià probabili apud P. Sporerp. 3. cap, 3. fe&t. r.

$ 4

-$93 (19) £ei»

«el

$.4. per totum. — Qui peccatum priüs ut dubium eít confäfl'us, fi

f

pofteà comperit, id certó fuiffe fadtum, non teneturillud denuó ab-

1n (

foluté confiteri ex mente Arriagz & aliorum ibi citatorum, ergo À

£01

potiori non debes peccatum, quodjam üt certum confeffus es, de

íolá refervatione dubius denuó confiteri.

19. Fatendum hic tamen eít, quod (i quis recordaretur, fe pec-

fot

f

catum refervatum certó commififfe, dubitet veró, an illud confeffus

IU

fit, tali cafu poffeffio ftaretprolegerefervante , nonpro poenitente,

nf

adebque in hócce cafu teneretur adire Confeffarium , qui haberet

lpl

facultatem in refervata.

q

di

20. Notandum.,

Prater receníitas quatuor conditiones ad

p

peccatum refervatum requifitas addit quintam P. Gobat Trad. 7.

oft

cafu $vo. Comfeffari cafuum re[eratorum num. 35j. nempe

H

hanc, utcafus qui refervatur non fit valdé frequens, ne ut aitiple,

fa

aliàs pareretur nimia mole(tia inferioribus & fuperioribus.

Ot

ar. Unde non improbabile videtur facultatem abíolvendi &

3

Le&ione librorum hareticorum propter nimiam in Germaniá fre.

quentiam non effe fublatam , & ex Ludovico Engel, in manuali

&

Parochorum P.3. cap.2. abi Bulla Coenz velindex librorum hzre-

ticorum faltem íecundz claffis juxta Laymann, Lib.2. T. r.

f

cap r j. num. g. receptus non e(t, Catholicos in Germanià non ex-

communicari, qui legunt libros hereticos, preíertim ubi omnia

Bo ais

cC3

fcatent hzreticis, cui affentitur Cit, Gobat, fi loquatur deincurfu

——

cenfurz duntaxat, non autem peccati mortalis, füppofito, quód

conditiones ad peccatum mortale requifita adfint, & quód matería

notabilis (it, cujusmodi tamen juxta Herrinx non effet epiftola,

concio, aliàve brevis fcriptura; cüm enim in aliis rebus parvitas

materie À mortali excufet, cur non item inhác? Laymann Cit. &

aliiplures. Quszres, Anad incurrendam refervationem requiratur

ut peccatum fit publicum, vel füfficiat, quód fit occulctum ?

22. Notar. Diftin&ta effe hzc tria Peccatum zzzerzum, occul-

tum, & publicum.

Peccatum meré internum five cordis eít, quod

potentiis internis , intelle&u, voluntate &c. perficitur v. g. de-

]e&atio morofa, odium Dei vel proximi & hzc peccata non effere«

fervata decifum jam eft num. g. Occultum eft , quod neminefciente

p - oT-e IN OE RU h ERE r t m

committitur opere tamen externo concurrente v.g. verbo, fatto,

f

vel

-a (17) Be$-

vel (íieno, ut fifolus in hypocaufto nemineaudienteblasphemes, vel

folus Titium in lecto füffoces nemine vidente. — Pu£/icum eft, quod.

r $^ L

in communitate vel vicinià notum eft plerisque feu majori parti

*

le

communi:atis alico

jus.

23. Nota.2. Triplici modo poteft aliquid effe pud/cum fcu no-

(s

£orium, fa&o, jure, & famá. — Publicum jzre dicitur tunc, quando

IM

fcitur per confeffionem rei in publico judicio vel per fententiam

o

judicis jam publicatam. Publicum /fZ/7e eft crimen, quando per

n

ipfam fa&ti evidentiam tot innotuit, ucattentá conditione illorum,

ui eamhabent, velqualitate communitatis, arbitrio prudentum ju-

dicetur nullà tergiver(atione celaripoffe, ut quando coram majori

?l

parte communitatis collectà v. g. in Ecclefià vel Curia velin loco

]"

omnium oculis expofito v. g. foro velplateà przcipuá commiffum eft,

o

Famá publicum eft , quando fama publica, quz dicitur vox populi

feu Pica rei gefte, ut Baldus ait, de illo loquitur, vel rumor inde

ortus pervenit ad majorem partem communitatis nonobítante, quód

T

abinitio delitum patratum fit occulté, id eft folüm coram duobus aut

li

tribus.

24. Undeutcrimen fit Fzz74 publicum, putant alíqui füfficere,

fidecemillud fciant, quiahic numerus fuflicit ad conftituendum po-

(«

pulum feu Parochiam & turbam ex L. 4. ff. Vi bonorum raptorum.

[

Alii ajunt füfficerefex , quiahicnumerus eft plus, quàm media pare

il

populifeuParochiz. ^ Aliicum Ariaga D.ar. num. 27. de Sacram.

meliüs dicunt, atcendendum & judicandum effe refpe&tivé ad commu-

nitatem, hinccum Haunoldo judicantfüfficerein Collegio feu com-

muni:ate conftante o&to perfonis, fiquatuor fciant; quando veró

commaunitas conftat viginti perfonis, fufficere fi feptem aut octos

ä'.

uando centum, fiquindecim:' quando mille, fiviginti veltriginta

Ir

fciant, quz tamenperfonznon ex unà, fed ex diver(is domibus fint.

Si vicinia conftet ex 40. perfonis habitantibusin quatuor vel quinque

-

domibus, quando fciunt 10. vel 3. perfonze diverfarum domuum, cen-

fetur notorium: fi autem Civitas cenftet jooo, civibus, füfficitquod

7

fciant. 30. fparfiperillam Civitatem , autquóduna platea vicina id

fciat, quiatum moraliterimpoffibileeft id celari. Attendenda hlc

;

infuper perfonarum qualitas, qux notitiam habent commiffi criminis,

&ereduntur vel facile & leviter illud evulgatàre, vel econtrario

i

|

C

filentium

- (18) 987

filentium deeofervaturz , hinc Áriaga putsat, quamvis 50. viri gra-

f

ves & taciturni aliquid fciant, nonideó cenferi poffe famá publicum:

xl

His prafuppofitis

2;. X&. Quando aliqu

od peccatum refervatur fimpliciter & fine

eddito , refervatum eft, etiamfíi fit plané occultum. — Decafibusre-

LE

fervatis Papalibus certum eft ex propofitione ;. & 4. Ab Alexandro

H

VII. damnatis, quarum Tertia fic fonat: Semtemzia. A[ferems, Bullam

Cena folüm prohibere abfolutionem barefis & aliorum criminum,

Pl

uando publica funt , c id mom derogare f'acultasi Tridentimi, in

12

ud deoccultis criminibus fermoe[ft, 4Amno 162 9. 28.

uiiim Coufüfe-

Emim. Cardinalium vwifzm ef- tolerata efl :

vio Sacra Congregationis

H

Quarta: Pr«

jati Regulares

poffent in foro conftientia abfolvere quos-

eungue $ecu

laves ab herefe. occultá ci abexecommunicationepropter

1Ó

enm incurf4. Ydipfum etiam procedere videtur de refervationibus Epi-

fcoporum , ut

peccata externa quamvis occulta ab ipfis cenfeantur

n'

refervata, La Cr

oix depoenit, num. 1627. accedente Confeffariorum

praxi,

nifi aliud (itexpreffum, proutin Conftantienfi Dicecefiquilibet

Confe

ffarius poteft laicum abfolvere à certis cafibusrefervatis , fifint

occulti (quod fpecialiter in refervatione expreffum eít) preter homi-

*

cidium voluntari

um, & (iíit majore excommunicatione judiciali

innodatus.

h

$. IV.

reí

uarum per[omarum peccata fint veferuata ,ubi ffe-

cialiter de impuberibus ,"vagts , peregrinis , C9 refer-

bi

qalionem ignorantibus.

t

SUMMARIUM,

n

z. Igpuberes inzurrunt vefervationem Epiftepalem.

«

[

2. Nom vero Papalem.

n

3. Fagi c peregrini non po[fu

ut Abfolvi & pe*cm?i;, qua it Diacefi,

uam tran[cunt , cb ubi coufitentur , [uet veferuata,

t

4. Solvitur objettio ex P. Eugel.

Q

$4fertur Alius cafus exceptus,

[

6, Solvitur altera object íio,

V

z. Multó

-3 (19) £5l

g

7. Multó mints abfolvi pofjunt peregrini & pecmfis in propria et

At

alieuá Dieceft frmul vefervatis.

J. Poffa

wut tamen abfolvi a cafibus re/ärvxztifi im fia, moth verà ie

fine

U5f .

Dieceff , im qua coufitentur,

9. Solvitur objeéctio.

Indto

ulam

10. Affertur. diferimen imter prorogationem & delegationem juris-

dié£zont.

H

;om, Clementis X.

11. Conclufio limitatur ex declarat

j il

/

[

12.14. m ignorantes imsurraut vefervationem , refolvitur. fab

PU

diftincfione.

77

.

Ihüfe

13. 1 f. Affirmatur

de Cafbus Epiftopalibus , mom Papal,

offit al flui

JPW

16. Bona fides füla mon f aeit , ut primá vice peuitens p

Dpt

à refervatis.

IDntur

vocantur maículi ante annum

um

I.

Ico r. Im-pliberes (quales

bet

Ij

foemellz ante 12mmu

m completum ) perfedum ra-

tionis u

fam adepti probabiliüs incurrunt refervationens

fint

W

Epifícopalem.

ItaLugo apud La Croix de poenit. n. 1691«

Ratio eft, quia re

fervatio Epiftopalis ex di&tis $. I«

dali

non eít cenfura, vel pura poena,

fed magis eft medicina, quà pu-

beres xqué acimpuberes in

d

igent, ergo xqualiter etiam incurrunt

refervationem ex fuppofito,

quód aliter mens refervantium Epifco-

m non fit declarata..

f«

poru

2. Dixi. refervationem Epiftopalem iucurrumt , quia fatis pro-

babile eít, impuberes non, incurrere referyationes Papales, ut muld

tenent contra multos, & ratio eft, quia, ut latiüs dicetur infrà im

arte fecunda, omnis refervatio Papalis ordinarié habet annexam

cenfuram , ad quam incurrendam requiritur contumacia , confequen-

ter major &tas,ac cum ztate prudentia, qux impuberibus deeft

communiter, ergo.

Confirmatur ex cap. 1. de fententia excom-

ubi Alexander III. de

U

municat.

impuberibus Clericum percu-

tientibus refpondet, quàd ad fedem Apoftolicam

mittendi non (int,

uia eos stas excuíat, ergo à reíervatione Papali incurrendà ex-

cufantur impuberes ob defe&um statis & fatis maturj judicii ad

veram contumaciam requifiti.

C 2

3.Dico

7

*-508 (—20)

li

3. Dico 2. Vagi (qui nullibi) & peregrini (qui alibi, quàm

in illà dicecefi, ubi confitentur, fixum habent domicilium) cafibus

Cat

id

reervatis in tantum obligantur, utab illisin eà dicece(i, in qu&

morantur, non poffineabfolvi, fi commiffum ab ipfispeccatum ibi-

glll

dit

dem fit refervatum, quamvis refpedu peregrinorum in propriá

Dioccefi, vel refpectu vagorum, ubi peccaverunt, non fit referva-

qu

&

tum. v.g. Titius civis Bambergenfis Bambergz commifit fluprum

violentum, quod Bambergz cafüus refervatus non eft, & vult illud

Til

confiteri NVirceburgi, ubi refervatum eft, hic Titius non poteft

tui

abfolvi nifi à Confeflario in Dicecefi W'irceburgenfi pro cafibus re-

$

fervatis approbato. Ita Laymann de Sacramento paenit. cap. 1o.

qu

num.1O. Bonacinna, Lugo, Tamburrinus & alii. Ratio eft, quia

h

quivi. judicandus eft juxta Leges & confuetudinem loci, ubi re-

r

eritur, & maximé in foro Sacramentali poenitens judicari debet &

lU

abfolvi fecundüm conditionem delictorum , .que confitetur, &

jurisdidionem, quam obtinet Confeffarius pro tempore, quo poc-

jir

nitentis confeffionem audit; cüm ergó tunc temporis confeffarius

h

refpeQu hujus ftupri violenti v. g. ligatam & impeditam habeat

ft

jurisdidionem, & poenitens peregrinus in ordine ad hunc actum

W

fiat ejus fubditus ,. à refervatis ipfum abfolvere non poteft ob

zcftrictam ab ordinaro Confeffarii jurisdictionem in hec peccata.

E

4. Objices 1. ad mentem P, Engel in füo manuali Paro-

€horum Part. 3. cap. 2, $. 2. num. 6. fi Titius Civis Bambergenfis in

f

dic&o cafü à commiffo. ftupro violento Wirceburgi abfolvi non po-

q

&eít, ergo vel eft remit: endus ad Ordinarium Bambergenfem, vel

&

NV/irceburgenfem ,' neutrum poteft dici, ergo. Probatur minor

il

quoad. 1. partem, inprimis enim remittendus non eft ad Ordina-

Dv

rium proprium Bambergeníem, quia hic fibi hunc cafuüm

ten

uprm

ri]

violegtum non r-f:rvavits deinde non elt remit

L ii

d.s ad W/irce-

Iu

burgenfem, quia non eft ipfius fubditus, & refervationes cafuum

V4

tantum intelliguntur circa fübditos, Text. ia cap.7. Trid feff. 14.

&e Sacramento panitentie: (íunt enim introducte , ut quil'bet

fi

Epifcopus füos, non alienos fübditos ia officio co:tinea:, ergo.

Áta infimili Fagundez & P. Stotz. . Si peregrinus ifle Bamber-

gení(s abfolvi velit W/irceburgi, remittendus effet, vel fàliem &

Confcflario petenda effec licentía ab Ordinario W/irceburgenfi,

? (21) 8bf

m

us

híc enim inferiorum Confeffariorum jurisdi&'onem quosd hxc pec-

cata v.g. ftuprum violentum refirinxit, ergo & ipíius eft, eandem

,RQ.

relaxare, & limitatam ampliare.

linc Nego fecundam partem ar-

b1

gumenti. Deinde tranfeat, quód Civis Bambergenfis non fiat fub-

rü

ditus, quod tamen abíoluté ne

o

d-

o n

ri poteft, ut patebit infra, füfficit,

quód Confeffarius fit fubditus, refervatio enim, ut füpradictum

m

eft $. r, immediatiüs jurisdidionem Confeffarii, quàm ipfum poc-

ud

nitentem afficit. Nec habet, quód conqueratur Titius, cüm na-

|

et

turi zquum fíit, ut qui alibi vult fentire beneficium abfolutionis

Ie

Sacramentalis, fentiat in hoc facro tribunali & onus refervationis,

00

quod fatis alleviatur per hoc, quodíi incurriffet cafüm refervatum

la

Bambergz v. g. fi viveret innotorio concubinatu, qui W'irceburgi

reíervatus non eft, W/irceburgi ab hoc ipfo 4 quolibet Confefía-

s

rio abfolvi poffet, de quo uberiüs concl. fequente.

&

. Aliud tamen dicendum eft, fi & ipfe Confeffarius effet pe-

(pe

regrinus, ipfius tamen pocnitentis proprius v. g. Parochus ipfius Titii

üs

at

Bambergenfis, tunc enim non eflet jurisditio ab Epifcopo loci re-

ftrida, utpote qui in alienum parochum in hoc cafü non exerceret

d

jurisdi&tionem, quam totam refpe&u fui peenitentis Titii jam habet

ob

vifui officii. Hinc Titium 'à flupro violento hic

l,

Wirceburgi

abíolvere poffet Parochus Bambergz proprius,

f(']'

6. Obs.z. Peregrinus non incurrit cenfüram latam ab Epi-

n

Ícopo loci, in quo confitetur, quando peccavit extra ejus Dioeceíin,

0-

ergo neque incurrit refervationem.

E&. Nego Paritatem.

Ratio

«

eít, quia cenfüra per ftatutum lata immediaté afficit territorium ,

r

illique cohzret, atque idcirco neminem ligat extra territoriumpec-

14

cantem tefteLaymann, Refervatio veró nonafficit proprié territo-

rium nec in territorio exiftentes , fed immediaté afficit Confeffa-

(

rios, quibus adimitur vel limitatur jurisdictio, ne fcilicet abfol-

vant tali crimine oUftri&tos,

Ex his

m

tu

7- Colliges, àfortiori abíolvi non poffe peregrinum 4 cafu in

v

fuà Diccce(i refervato, fihic ipfe etism refervatus fit in Dioecefi

(

aliená, in quà confitetur: v. g. Bambergenfis, qui gravirer percuffit

]"

Pstrem füum, non poteft ab hoc pecca:o abfolvi hic W/irceburgi,

L

quia üt eff ezormis. offenfa pareutum rcfervata eft Bambergae, & üt

lj

iturex

violenta manuum injedio in p.rentes, Wrceburgi. Sequ

di&tis,

M

2

-a (22) Ghe-

tum, quod

,

di&is. Sedquid dicendumeft, fiperegrinus sfferat pecca

t

eftquidemrefervatum in fü& propriá Dicecefi, non veró eftrefervatum

in illà Dicecefi, ubi moratur & confitetur?inexemplo. Bamberga

u

In

refervatus eft concubinatus notorius, non veró Wirceburgi, quz-

u

riturjam, an ab hoc Civis Bambergenfis poffit hic Nirceburgi

W

abfolvi. Ad quam quzftionem

8. Dico 3. Peregrini, qui in cafüs fuse Dicecefis referv

atos in-

fibus re-

f

ciderunt, extra Dicece(in refervantis poffunt ab iisdem ca

n

fervatis abfolvi à quolibet Confeffario €

xtraneo five alcer

ius Dice-

dummodo non in fraudem

ceíis, ubi peccatum refervatum non elt,

h

refervationis & fua Dicecefi exiverint,

Ratio fxpé data eft, quia

refervatio immediaté afficit Confeffarium, utpote cujus facaltatem

3b

[v

& jurisdictionem reítringit, ergo cüm Confe

.

.

E]

ffarius extraneus Epi-

fit, etiam ejus j

urisdi&tio ab hoc Epi-

pr

fcopo refervanti fubditus non

he

fcopo reftringi, & limitari no

n poteít. Quod de Sacerdotibus

ft ex declaratione Clementis X. in

ho

regularibus omninó certum €

Poffe regularem

de

Bulla /zp

erpa magni Patrisf amilias , ubi ftatuit :

Confefforem i

n €a Dícecefi, in qua e(t approbatus , con

fluentes ex

u

in illa, ubi

Ms

aliena Diocecefi à peccatis in ipía refervatis, non autem

idem Confeffor eft approbatus,abfolvere.

Accedit ipía

praxis Con-

üxv

fententiam aliàs

q1

feffariorum feré omnium , qui juxta contrariam

*

llarum Dícece-

di

fcire deberent omnes cafus Epifcopales omni

um 1

homines pro a

bfolutione ad ipfos

v

fium , ex

uibus probabiliter

-

re

eflent venturi ,

fic Parochi Dicecefis W/t

rceburgenfis prafertim in

óffe omnes caíus refervatos Digc-

vl

extremitatibus expofiti deberent n

fit

cefis V/ormatien(is, Spirenfis, Ratisponen

fis, Auguftanz, Conftan-

Bambergenfis, quod

t

tienfis , Frifingen(is , Euftadien(is, Salisburgenfis,

D

eft contra praxin, & onus Confeffarii nimium aggravaret.

$

ha

9. Objicies.

Sicivis Bambergenfis à cafu infola Dicecefi Bamber-

00

genfi refervato pote

ft abfolvi W'irceburgi , ergó vel Parochus Nir-

Ht

ceburgenfis abfolvit ip

fam ex poteftate, & jurisdictione proprià vel

delegatà, neutrum poteft dici.,

ergo. Probatur minor: inprimis

Q

ius W'irceburgen(is abíolvat pceni-

Y

non poteft dici, quód Confeffar

Ya

tentem Bambergeníem.ex poteita

te & jurisdictione proprià & or-

ft; deinde non ex delegata,

ho

dinarid, ut patet, quia fübditus non €

tür

quam fcilicet haberet à proprio poenitentis Parocho

, quia Parochus

proprius

-$33 (2;) f&f

Qd

prop

rius ipfe non habet jurisdictionem in hzc peccata, confequen-

i

ter a

Iteri jurisdictionem in füuum fubditum delegare non poteft in

t

tali materia, in qua ipfe eandem non habet, cüm nemo plus juris

u

in alium transferre poffit, quàm ipfe habeat c. ze/zo 79. de R. J.

itgl

in 6. & delegatus non ex propria fed ex jurisdi&ione delegantis

judicet arg. c. /7ze 11. de officio i poteftate judieis delegati, evgo

lfl«

nec vi jurisdictionis à proprio Parocho delegate hujusmodi pere-

It«

grinum À cafibus in peregrini Dicecefi refervatis Parochus extra-

ld

neus in fua Parochia poteít abfolvere. . r. Argumentum hoc ni-

lem

mium probat: probat enim, ut patebit confideranti, quód nequi.

[l

dem Parochus in Dioecefi W/irceburgenfi , qui habet facultatem

am

abfolvendi À refervatis ab his alienum Parochianum ejusdem Dioe-

J pl.

cefis poffit abfolveres codem enim modo argumentum formatum

n

rocedit, E. 2. Fateor id habere difficultatem, quo jure ab extra-

bus

neo talis peregrinus abíolvatur: non enim ordinario, quiafübditus

In

non eít, neque etiam delegato, quia à proprio Parocho jurisdictio

g

delegari non potuit, ut fatis probat argumentum. Sed Dico hanc

ex

jurisdi&ionem, ex quà Confeffarius peregrinum Parochianum ad fe

vbi

venientem cum licentià proprii Parochi tacità, faltem de confüetu.

0f«

dine datà, abfolvit, non efle de/egaza Íed prorogazam & confe-

l

P

quenter qz4fi ordimariam. Mocipfo autem, quód Parochus füb-

ditum alterius Dioecefis abfolvat exjurisdictione prorogati, abíol.

4

vit ex jurisdi&ione proprià, quam utpoteab extraneo Epifcopo ir-

fos

reítri&am habet in peccata fibi in fuà Dicecefi non refervata; Unde

j if

q

vi hujus À peccatis fibi non, quamvis alibi refervatis poteft füppo-

fità prorogatione quemcunque abfolvere, Ubi notanda eft diffe-

(

10

rentia inter jurisdictionem delegatam & prorogatam , quód dele.

gatam habens przcifé ex jure delegantis judicet, prorogatam autem

habens judicet ex propriá, quia in prorogatione non confertur ip(i

u

nova jurisdictio ab alio, fed tantàm alienus fuübditus fefe ipfius ju.

Jite

«d

risdictioni jam antecedenter habitz fubjicit L. r, & 2. ff, de judiciis,

.

H

uamvis autem 1

n caufis Spiritualibus & circa forum internum pro.

m

tfi«

rogatio jurisdictionis fin& confenfu proprii Ordinarii vel Parochi in-

valida (it, quia ibi de bono animz agitur & proprius paftor cog-

of

nofcere debet vultum pecoris fui, qui pro eo eft rationem reddi.

AKT]

amen

turus, Barbofain Cap.//gzficafli 18. de foro compet, num, g, Att

hus

*

guod

u$

-$93 (24) 8027

uód fuis cafibus maximé juftà de caufá hxc prorogatio reCtéfiat, fa- 1

qua

r

tis exploratum eít, & univerfali confuetudinejam introdu&um cenfe-

tur, ut Parochiani tam alienam Parochiam quàm Dicecefin poflint

ced

ingredi & .conftitutorum ibi Paroch?rum jurisdi&ionem fuper f&

füp

prorogare.

ve

ILA

ddidi in conclufione : dwzwpodo mon in fraudem vefer-

vAtiomis exiveriut,nam fi in fraudem refervationis exiverint, ab-

n

folvere ejusmodi poenitentes non poffunt Confeffarii etiam regula-

Tit

Cot

res,uti patet ex declaratione Clementis X. qui in Bulla fuprà ci-

tata exprefsé dicit : z/// Confeffarius eosdem penitentes uvverit im

fer

Cl

vaudem d alienam Dieceffm pro abfolutione obtinenda migráffe :

quod fieret, (i habens refervata in füa Dioscefiabsque causà, datà

j

operá, & ftudiosé pergeret in aliam, ín qua non funt refervata, ut

ibi abfolvatur & proprium füperiorem evitet, quia hoc fieret in

te

fraudem refervationis, & refervatio non haberet effe&tum, nec effet

reí

id juxta intentionem Epifcoporum & confuüetudinem Eccle(iz, per

li

quam prorogatur jurisdidio ad abfolvendum peregrinantes , qui

Tar

boná fide & non in fraudem refervationis ad aliquem locum per-

Ti

veniunt. Accedit,quód fraus & dolus nemini debeat patrocinari:

Íx

Sequitur nunc quxítio quotidiana, an ignorantes peccato fuo an-

nexam effe refervationem eam incurrant;

Ad quod quzfitam

12. Dico 4, Ignorantes peccato fuo annexam efle refervatio-

"

nem non incurrunt illam, fi refervatio fit meré poenalis, de qua

It

di&tum eít $. t. concl. 2. Ita Sanchez L. 9, de Matrimonio D. 52.

Caftropalao , Stotz trib. pcenit. p. 2, q. 2. n. f9. La Croix n. 1607.

1gi

Hertzig Man. Confefs, n. 154. Wieftner , Schmaltzgrueber , quod

le

probabile vocant Lugo, Diana, & Gobat.

(0

Ratio eft 1. quia refervatio pcenalis fequitur naturam legis

poenalis , à qua taxata poena non incurritur ab invincibiliter eam

lt

Mi

ignorante ex cap. 2. de Conftit. in 6, ubi dicitur : Sewzeztzis per

atuta quorumcumque Ordinariorum prolatis ligari umolumus. iguo«

M

v.A

rantes , dum tamen eorum iquorantia cra[fa. non fuerit » aut. fi-

ima: hoc e(t, graviter peccaminofa : cujus capituli difpofitionem

f

ob paritatem rationis DD communiter tefte P. Pichler Tit. 59.n, ro.

extendunt etiam ad ignorantiam juris communis. Ratio.2. talis

K

posna videtur imponi contemptoribus Legis aut contumacibus,

a

E

qua €s

-3 (25) Bib-

t«

quales non funt ignorantes legem vel poenamannexam, e&'go etianma

"m

refervationem poenalem nonincurrunr. Nota: Hzc fententia pro-

lint

cedit ex fuppofitione, quód detur refervatio puré poenalis,de quá

: [à

füpra $. 1. Ex didtis

3. Inferes, probabiliffimum effe, quód cafüs Summo Pontifici

Jtl«

refervati, utpote habentes femper annexam poenam cenfurz, non

2b

incurrantur ab ignorantibus, quia ad cenfuram incurrendam requi-

la«

ritur contumacia: atqui ignorans invincibiliter legem nequit dici

| Cl«

contumáx, ergo non incurrit cenfuram , & confíequenter nec re-

H

fervationem, quippe quz non fertur à Papa, nifi propter annexam

Jf

cenfuram, utobfervant Navarrus, Laymann, Reiffenftuel Tr. 14.

lat

d.9. n. $. & dicetur uberiàs infra in parte 2. $. 1.

j

14. Dico;. Si refervatio fit tantüm medicinalis, vel potiüs

Un

medicinalis, quàm poenalis ; tuncincurritur refervatio ab ignorante

fet

refervationem: hanc fententiam abfoluté tenendam ait La Croix

pet

num.1608. Ratio eft, quia refervatio non poenalis importat me-

qui

ram , & abfolutam ablationem jurisdictionis propter bonum. com-

Xfe

mune, fine quà Paenitentis abfolutio nulla eft, five dein fcienter,

an

five ignoranter deliquerit, & quamvis etiam in refzrvatione poe-

Al

nili jurisdi&tio Confcffario inferiori denegetur ve! tollatur, id

tamen DD. fieriajunt non omninó abfoluté, fed fuüb hác conditione,

10«

nift delinqueus legem, eáque. proditam re[fervationem imvincibili-

qua

fer z'gizorftfuerit.

n

1;. Inferes, Cafus refervatos Epifcopales def:&bó incurri ab

0f

ignorantibus, càüm refervationrs Epifcopsles fint potiüs medicina-

)d

les, & non tam ad. vindi&am commifforum,

uàm ad cautelam

committendorum peccatorum latz fint, ut dictum eft fupra.

s

16. Sed quid fi poenitens habens cafüm refervatum Epifcopa-

am

lem boná fide accefferit Confeffarium, qui sliàs facultatem abíol-

putans füum »eccacum non eíTe refer-

vendi non habet À refervatis ,

Ut

P!f

vatum, vel faltem Confeffarium habere poteftatem a* folvendi àrefer-

710

vatis, quid faciendum, an non faltem primá vice ab hoc Con-

,j;[u

v

feffario poterit abfolvi?

I

&. P. Gobat Tr. 7. cap. 8. num.360. & eum fecutus P. Spe-

2ll$

rer, füpra citatus num 735. probabile cenfent, poffe talem igno-

rantem à Confeffario abfolvi pro primà vice, cum admonitione

"m

ales

ramen

- (26) GEP

ï'

tamen & refervationis inculcatione , tum quia multi DD. Navat-

rüs, Graffis, Jofeph à S Januario apud Dianam, Quintanadven-

nas, id probabile cenfent, tum etiam quia pié przfumere licet, Ec-

clefiam velut giam matrem non voluifle cum tanto rigore con-

ftringere fideles; ne bonà fide procedentes, & confeffi teneantur

M

idem peccatum bis confiteri.

Ipfe tamen Gobat num. r61. inhác

N

fententià practicandá magná opus effedifcretione judicat, necfide-

$

lem fuo fuperiori Confeffarium Regularem pronuntiat, qui hoc

Ü

ra&icaret, nec ex opinioneQuintanadvennz expreffédiceret: 7e

uidem Aabfülumm hác vice, feito autem te. impoflerum . monm poffe

abfokvi 4 me frue expre[fa f acultate [uperioris. — Ecfanénon modica

difficultas eft , quare enim primá tantüm vice, ut opinantur citati

D

1!

DD. & non fecundá, tertià, quartà vice, poffit hu

)

usmodi pocni-

t

tens abfolvi, fi relinquatur in fuà bonà fide, & inculpabili igno-

rantià? Ergo tutius fàné eft, fi nulla abfolutionis dandealia caufa

Ti

fübfit prxter folam bonam fidem, fi fine abfolutione ad fuperiorem

il

vel Confeflarium in refervata poteüacem habentem dimittatur.

Ü

(

$. V.

ï;

Quis po[fit abfoloere a cafibus vefercvatar ?

fü

SUMMARIUM,.

[

a. Pote[flas ordinaria aäjä&wzdi competit ipff veferuamti, bujus fn-

erieri,c [ucceffor;.

[

b omnilus omnin caftbus re-

z. Summus Pontifex potef! abfolvere 4

I

eruAtda.

3. Poteflas delegatA abfolvendi variis competit.

4. Poteflas Epifcoporum eirca cafus refeéruatos ex Tridentino,:

5 Quid poffiat Epiftopl cirea crimen berefis.

;;

6, Refertur facultas Revereudiffimi, ci Celffimi Ordiuarii Wirce-

í

y

burgen,

?s circa cafis Papales [Decinliter delegata A Sede .4po-

)

olica.

l

7 vFZtmftM faperiorum regularium cirea. enftn Epiftopales.

D

1. Dico

-48 (27) 852

.Il

Va

VC

Ico 1. Poteftas ordinaria per fe, ac dire&é abfolvex/xdi

à refervatis competit 1. ipfi refervanti.2.. hujus in

E

officio fücceffori & 3. utriusque in jurisdictione fpiri-

0f

Ita unanimiter DD. Ratio eft: quia

dU

tuali fupericri.

cui competi

t Poteftas ligandi, huic etiam competit poteftas fol-

hàc

jde-

vendi, pérque eàsdem caufas res diffolvitur, perquas naftitur, tefte

S. Chryfoftomo in cap. o res, de R. J5 atqui refervatio naf-

hoc

citur À voluntate legitimi fuperioris, qualis füpponitur effe refer-

-

T

urisdictione fu

:

van$, hujus fuücceffor, & utriusque in j

perior,. ergo

ij

per eandem voluntatem poteft denuó toli. IInde

jea

2. Inferes fümmum Pontificem poffe abfolvere ab omnibus ca-

ad

Ani-

fibus Papalibus & Epifcopalibus, Epi['copum á refervatis à fe. & füuis

antecefforibus.

q0-

uf

;. Dixi: poteffas abfolvendi ordimavia his competit , quia plu-

ribus inferioribus Confeffariis competit Ze/eza£z, omnibus fcilicec

?i

illis, quibus hxc delegatur ab aliquo habente poteftatem abfolven-

di ordinariam , ut füunt Parochi, vel alii Confeffarii tàm Sgcula-

res, quàm Regulares, quibus fübinde Epiftopi hàc in parte fa-

cultatem fpecialiter delegant, ut patet ex praxi omnium Dicece-

fium, in quo pun&to nulla difficultas. — Major ea eft, quid Epifcopi

tanquam inferiores poflint in refervatione Papali? De quo

4. Dico2. Jure Tridentini Seff, 24. de reform. c.6. concef-

fum eft Epifcopis, ut poflint z quibswscunque cafibus occultis etiam

Jédi .4p

offolica refervatis delinqueutes quoscunque , fibi. fubditos in

[j-

Diece,

of fiá per [ipfüs vel pér vicarium ad id. [jecialiter. deputan .

dum im foro con[itentia gratis abfolvere, impofrttà peuitentid falau-

lt«

£ari. 'TYext. cit.

. Dico3. Quod attinet peccatum hzrefis, non poffunt Epif-

copi, multó miniis alii inferiores abíolvere ab excommunicatione

propter hzrefin contractà extra articulum feupericulum mortis ac

feclufo privilegio foeciali : (quidquid olirn nonnulli DD. ob textum

[

Conc. Trid. loc. cit. in contrarium fenferint) Defümitur hoc ex

verbis Bulle Coenz Domini, in quàinteralia fic dicitur :

Ceterum

t«

4 pradidiis fententiis uullus per alium, quam per. Romauum Pon-

vflitutus, nec etiam tunc ,

rifcem ) "t

n martif Articulo co

13

de

C0

- 433 (28) Bbf-

de fand: Ecclefía mandatis, & [mtisfaciendo cautione

af it4 ab-

7

ridentini;

1

fólvi po[fit : Pér que verba fufficienter derogatur juri

nam pro derogatione Decretorum Sacri Concilii Trid. fufficit clau-

fula generalis: zoz obffamtibus Conflitutionibus Apeffolicis vel alia

hujusmodi: neque opus eft fpeciali ejus mentione ut P. Reiffen-

ftuel Tom. 1. Jur. Can. L. 1. Decret. Tit.2. num. $29. & Se

. CX

Jg

Barbofà & aliisfufiüs probat, Confirmathocdi&tum Clementis VIII.

nam cüm S. Francifcus Salefius pro Coadjutorià Epifcopi Geneven-

fis Romz à citato Pontificefuiflet examinatus, & inter alia interro-

gatus: Pofsíztze Fpifcopi Ab berefr abfolvere , refpondiffet: poffent

ex Concilio Tridentimo: Pontifex fübjecit: non effe hanc füam men-

tem, antiquatum enim recens illum articulum: |Qzazdequidem

(repofüit fàn&us hic Ecclefie filius obedientiffimus) zoz eff zzens

vefira famititatis, 4 meá diftedo, prorfis . Pontifiia. acquiefzo ,

prout refert Francifcus . Creuzius in verfione vitz hujus S.

Antiftitis part. 3. cap. 7. & ex eo P. Marin. Similem declarationem

Sanchetz Lib. 2. Decal. cap. 11. num. 26.referc de Pio. V. & Grego-

rio XIII.

poub u O Ed EE CUETA DD UE C IMRLIE LR DIRSILTUTMD TERRE

6. Dico4. Quidquid fit de jure communi, Reverendiffimi,

& Celfiffimi Epifcopi Principes Germaniz Tefte Gobat inter plu-

res facultates fpeciales à Sede. Apoftolicá obtinere folent licentiam

abfolvendi ab harefi cum poteftate etiam aliis communicandi: Am-

pliffimam fané in füis ultimis à Congregatione Generali S. Roma-

n & Univerfalis inquifitionis conceffis privilegiis circa cafüs Pa-

pales refervatos facultatem habet Reverendiffimus & Celfiffimus

W/irceburgeníi, quz ita habet num. 10. — 4bfo/vendi ab hareff c&

offafrá 4 fide c 4 fibifinate quoscumque et—z'fmz Ecclefraflicos tam

f

Aculares quäm regulares mom tamen eos , qui ex lam. fuerint , ubi

Santium Officium exercetur, mifi im. locis mifflonum, im quibus im-

;

A.

pesé gra

*

utur berefus, deliquerint, mec ilos, qui judicialzter

.

abjura verimt, ni

7 li uati ffmt, ubi impust graffantur barefes,

& pofl. judicialem abjurationem iluc reverff im. hareftm f'uerint. ve-

dapft, c bos im foro con[Gientia tanttm. Num.10. — Abfolvendi ab

onnibus caftbus referuatis etiam im Bullà Ceua , in locis tamem ubi

udtAtes

inspun graffamtur barefes. Num.20.— Communicandihas f a«

(Sicu;

-$53 (29) Eéd-

$

j

l;

CSicut & alias ampliffimas in decreto S. Inquifitionis numeratas )

jm tofum vel im parte, prout. opus effe fecundum . ejus couftientiam

T

Judicmuerit, Sacerdotibus idoneis im Comverfrome animarum . [abo-

a

rantibus ebc.

Unde patet, infpedtis his privilegiis ulteriorem de

l«

poteftate Epifcoporum in Germanià quoad caífüs refervatos. Papa-

1

les difquifitionem hodie effe fupervacaneam.

7. Quznam veró Poteftas abfolvendi à cafibusPapalibus com-

EII.

petat füperioribus Regularibus & Mendicantibus refpectu Regula-

rium, Secularium, Novitiorum, Profefforum, Itinerantium &c,

71

poft toties fattas tam varias mutationes, ampliationes, limitationes

l«

id penitiüs ind:gare velle, effet fe mergere in mari magno, in quo

velut in Anglicano fünt difficultatum reptilia fine numero. Suf-

j

ficit pro brevi, cui ftudemus, notitià noffe, quoad cafüs Epifcopis

)

S'

refervatos damnatam eífe hanc ab. Alexandro VII. Die 24. Sep-

tembris 1665. propofitionem XIL, J4emdicamres poffwmt abfol.

vere À Caftbus. Epifcopis

reférvatis ttom obteutá ad id. Epiftoporum

le

fcultate.

Quo Vaticano elogio, fiquze fuerunt, revocata íunt

plurima antiqua à diverfis Pontificibus indulta & privilegia.

l,

$. VI.

r im articulo mortzs. po[frt æzäþ/ww

;31

; Quis [becz'a/z'te

a cafibus. reféruatis ?

SUMMARIUM.

1. Declaratur , quid iutelligatur per articulum mortis.,

z. Ip articulo mortis poteff. abfolvere emtis Sacerdos,

!

g. Saltem in defetiu aliorum.

4. Sacerdos. [pnplex mom abfülvis valide prafente. alio Confeffario

pro refervatis approbato.

y. Solvitur. objecfio ex Tridentino.

6. Coutraria fentemtia pro praxi judicatur probabilis,

&

7. Notatur Doc?rina Leffs.

$. Satisfit. objecfioni pro praxi.

D 5

p db

*-808 (;0) Beb-

9. Abfolutus & vefervatis im articulo mortis fuperato periculo uou

debet fé fDflere f'aperiori ;

d!

10. Niff cafus vefervatus ba

buerit cenfuram annakzm.

j

I.

pl

Ota. Per articulum mortis non intelligitur precift ulti-

mum vite inílans, íed ut habet communis, quodli-

bet probabile mortis periculum , in quo funt v. g.

damnati ad mortem, patientes fe&ionem calculi vel

rupture, infe&ti pefte vel decumbentes alio morbo periculofo, mu-

f

lieres gravidz primá vice parientes vel aliàs difficilespartus expertz,

ineuntes longam & periculofim navigationem &c. de quo uberiüs

dicetur part.3. $. 6. Quzrritur hic, an quilibet Confeffarius intali

Ad quod

periculo mortis confítitutos poffit abfolvere?

2. Dico . Omnis omninó Sacerdos chara&tere Sacerdotali pre-

ditus, etiamfíifit Sacerdos fimplex, nullà aliàs jurisdidtione vel or-

dinari4 vel delegatá gaudens, imó faltem in defe&tu aliorum, qui

fequentibus defectibus non laborant, etiam excommunicatus , abs-

ué eo, quód incurrat irregularitatem , quam aliàs violans cenfu.

xam Ecclefiafticam folet incurrere, quin &degradatus, irregularis,

;E;

apoftata poteft in articulo vel probabili periculo mortis quoslibet

poenitentes & quibuslibet peccatis & cenfuris five. Papalibus five

Epi(copalibus abfolvere.

Eft certa Sententia omnium, & habetur

expreflé in Conc. "Trid. Seff. 14. cap.7. de poenitentià ubi ait: 7-

vt amen pi admodum, ne. bác ipfa occafrome (pr

opter refervationes

4

(Cilicet) a//quis pereat, iz eAdem Ecclefrá Dei cu[oditum femper fuit,

ut nulla frt refervatio im articulo mortis, atque ideó omaes . Sacer-

dotes quosliber penitentes À quibmyuis peccati Q cenfuris Abfolvere

P offamt.

;1

3. Additur in conc

lu&one: 'inlde ecin ;iliorum: nam fi adfit

alius liber abhis vitiis & vinculis, invalidé abífolvet excommuni-

catus non toleratus, fufpenfus, degradatus, ut tefte P. Sporer ,

p.3. cap. 6. fe&t. r. de jurisdidtione q. 6. $. r. num. 723. íemper

docuit communis DD. & declaravit Congregatio Cardinalium de-

creto authentico apud Fagnanum in cap. zoz e

zobis de fpon-

(al. & Matrimonio, quamvis anté oppofitum docuerit multis alla-

tis Tannerus hic d. 6. q, 9. num. 64. Dicaftillo & Francifcus de

Arauxo

-H3 61 868

Arauxo &c. apud Gobat citati & ob non habitam notitiam hujus

declarationis excuíati Caf. 3. num. 129. Dubitatur adhucplurimüm

inter DD de eo caíü, ubi Confeflarius ordinariam v.

.

o

*

Parochus

t

proprius, vel alius delegatam

]

urisdidtionem habens przíens eft, vel

iM

faltem facilé poteft advocari, an tunc Sacerdos pro refervatis non

t

approbatus, nullà tamen cenfurà vel irregularitate alias irretitus

hïi

potlit à cau'ibus. refervatis moribundum abíolvere.

Ad quod

ll«

4. Dico 2. Prafente Sacerdote jurisdi&dtionem in peccata re-

d

fervata habenre nec licité nec validé abfolvit Sacerdos alius pro re-

l5

fervatis non approbatus.

Ita Laymann hic n. r4. Navarrus, Sar-

li

chetz, Suaretz , Lugo, Sporer &c. contra Parbofam , Tannerum,

X

Tambürinum , Herincx, & alios, qui oppofitum tenent val

dé pro-

X-

babiliter. Ratio prima petitur ex refponfione Gregorii XIII.

apud

r

Molinam hic d. 36.. Ratio fecunda petitur ex C. Presbyter XXVI. q. 6.

ií

defumpto ex Conc. Carthaginenfi III. Can. 32. ubi dicitur: Pzes-

-

Eyter incon[ulto Epiftopo mom reconciliet penitentem, nift. abfeute

i

Epiftep , NB. ultuma uecefftas cogat, ergo. Ratio tertia eft, Sa-

cerdoti fimplici poteítas ablolvendi à quibusvis peccatis & cafibus

5

refervatis conceditur jure extraordinario ob rationem necef[itatis;

lv

ne, ut ait Trid. b4c occaffoze Aliquis pereat propter refervationem,

fi in articulo mortis ipit abfolatio denegaretur; fed przíente Pa-

t

rocho poteítatem in refervata babente, vel Sacerdote curato , pri.

(-

"]

vilegiato &c. jam nullum eít periculum, ze z!igw';. perest , ergo

ceífante neceffitate ceffat hec extraordinaria Poteítas per regulam

à Panormitano traditam : Czz Aliquid conceditur

proprer miæj/?-

tAtem, duraz comceffio, quateuüs urget neceffitas :

Et curobíecro

?

pergit cit. Laymannus, Ecclefía permittat, ut morituris, qui maxi-

mé fpirituali inftru&tione & auxilio indigent, non proprii Paftores,

lV

autabhiscommiffionem habentes, fed quicunque etiam imperiti &

"

non approbati Sacerdotes Sacramentum Poenitenti» tam neceíla-

rium miniflrent,

Confirmatur ex eodem.

"

Concilium Trid. cap. 7 ,

eodem modo loquitur deabfolutione Z quibusvis peccatis, ac loguitur

de ceg[uris: atqui certum*eft ex cap.. eos, qui de featemtid excom-

munic. Ya $. & Extravag.1.$. decerzimus de excomnnicatioae

à cenfurà excommuuaicationis refervatze neminem in articalo mor-

tis abiolvi pofle, (i facilis fit recaríus ad füperiorem, :ad quem a b-

folutio

-

-$08 (32) *EG:B—

folutio de jure fpe&tat; ergo fimiliter.à peccatis nullus Sacerdos

jure extraordina;io in mort.s articulo abfolvere poteft, nifi ob de-

V

fe&um ordinarii aut legitimi Sacerdotis.

. Objicies. Juxta Trid.in Ecclefià Dei femper cuftoditum fuit,

fe

n

ut nulla in artículo mortis fit refervatio, atqui ubinulla eftrefervatio,

ibi quilibet Confeffarius poteft abfolvere, ergo. g. cum Suaretz

D. Maj. nulla eft refervatio przfente alio jurisdidtionem delegatam

vel ordinariam habente N. hoc abfente C. Nulla eft refervatio in

mortis articulo ex 'Trid. quantum urget neceffitas & per/culum, ne

f

t

aliquis pereat; hzc autem neceffitas & periculum non eft prefente

ü

alio fecultatem in refervata habente, ut probant rationes con-

[

clufionis allatz. Ergo.

6. Dixi oppofrtum tenere va.

Ide probabiliter mültos alios Do&to-

Q

res graviflimos, cui probabili fententiz in praxi locus effe poteft,

t

quando poenitensrationabiliter non vult, vel non poteft fine diffi-

cultate , horrore vel quodam incommodo confiteri Sacerdoti

P

Y

proprio aut alteri delegato curato, íed potiüs preíenti Sacerdoti

fimplici; aut quando Sacerdos fimplex manifeíté effet magis ido-

[

U

neus ac utilis futurus moribundo, quàm. Curatus, tunc enim ad-

/

huclocum haberet quodammodo ratío à Trid. allata: ze /bác occa-

/iaize

aliqzæ'; pereat.

7. Porró Leffius apud Gobat. num. 130, rotundé fcribit,

nullo modo effe dubitandum ,

quin conílitutus in periculo

[

Íc

mortis poffit etiam pro cafibus refervatis eligere fuum Pa-

rochum prztermiffo Privilegiato , quia Parochus proprié & ex

aC

ul

officio obligatur tunc maximé ei omnia Sacramenta faluti oppor-

tuna miniítrare,

Unde etíi privilegiatus habens facultatem in re-

W

fervata haberi

poffit ,

non eít dubitandum, quin Conc.ii

p

Plura,

)

mens fit, ut & Parochus tunc omnem poteftatem-habeat.

e

fünt verba Leffii, adferri poffeut , fzd nulla mihi videtur ratio da-

bitagdi, cuiex integro fübfcribit P. Gobat cum pluribus. Quod-

E[

ipfüm etiam ob paritatem rationis procedere poffet in Sacellano, qui

fü

delegatam in refervata poteftatem non -habet, fi: vocaretur ad af-

lii

fitendum moribundo cafibus refervaris implicato, quem poffet

abfolvere etiam non vocato Parocho , qui aliàs in refervata

faculratem. haberer, cafü quo rationes füperiori numero allatz

n

militarent.

Sed

8. Dices

"äää(zz)

lot

$. Dices, quomodo in praxi Confefarius procedet in przdi-

de

&ishiíce cafibus, (i

fi tantüm probabile videatur, quód in refer-

4

vatà habeat jurisdictionem , & probabilius ipíi videatur fimul ex

fententià conclufionis .fecunde, quód non habeat hanc jurisdictio-

l'l'f.

(

nem, confequenter Sacramentum probabiliàs ob defectum juris-

e

di&ionis invalidé adminiflret, (íic abfolutum exponendo periculo

at

damnationis eternz, & illicité, cüm juxta Damnatam ab Inno-

In

centio XL 2, Martii. 1679, primam illicitum fit in Sacramentis con-

ne

ficiendis fequi opinionem probabilem de valore Sacramenti relictá

"t

tutiore? $. Cüm pro abfíolutione validé & cum caufáA licité imper-

J

tiendà in Confeffario probabilifme fufficiat jurisdictio probabilis,

ut tenent Sanchetz, Pontius, Leffius, Filliucius, Bonacinna, Diana,

lo

Tamburinus, Sporer,. ipíis fatentibus Adverfariis, quód hzc fit

.&'

communis confüetudo, ut Confeffarii abfolvant cum jurisdi&tione

tantüm probabili, quz fola confuetudo praícindendo ab omnibus

d

aliis hujus fententiz: fundamentis certé jurisdictionem vel tribuit,

Qs

vel per ipfum ufüm collate jurisdictionis fignum eft , ex Cap, cuaz

]o

comtingAt de foro competente : Certé de eà teftaturSuaretz in thefi

n

contrarius, dum D. 26. Se&t. 6. num. 7. dicit: Eff auwtem univer-

7

Jélis Eccleffe ufis, ut. Sacerdotes feeurà. utantur. bujusmodi juris-

dictiene probabili im bujms| Sacramenti. adminiflratione, & Lugo

d. 19. num. 3 j. Eff praxis eb ufus commumis omuium Conf effariorum,

Jf

lo

qui cum juridicfione probabili abfolvunt : Sané optimé facit Con-

feffarius , fife huic fententiz ad magnum pocnitentium fübfidium

/!

accommodet, & ex his principiis reflexis fe refolvat,

Nec eft, quód

er

timeat Damnatam Innocentianam, quz loquitur de illis ca(ibus ,

)

ubi Ecclefia nihil ad valorem Sacramentorum tequifitum fupplere

I

potefít, velut in Baptifmo : fecüs eft de noítro cafü , ubi Ecclefia

li

jurisdi&ionem fupplere & poteít & certé fupplet, prout id cercum

LP

eíle afferit, & ad difficilem hanc objectionem combinando damna-

]i

tam Innocentianam cum hác fententià de jurisdictione probabili in

!

adminiftrratione Sacramenti Pcoenitentize laté probat Cardenas in

ul

fuüà Crifi Theologicà Diflert, 2. cap. 6. art, 6. propofit, primà,

num. 161. qui hác fuper re confulitur utiliffime,

9. Dices. 3. Qui in probabili mortis periculo per Confeffarium

(

in refervata facultatem non habentem fuit à cafibus refervatis

t

E

abío-

ce

-£93 (4) $$-

abfolutus, non tenetur f& füperato periculo fiftere füpertori in refer-

vata facultatem habenti; dummodo illi cafüs refervati non habue-

rint annexam cenfuram pariter refervatam.

"Ita ex communi do-

cet Paludanus, Sylvefter, Navarrus, Laymann &c, Ratio eft prima;

quia nullibi in toto jure pro noftro eafu prafcribitur onus fe fi(tendi

[[/

fupetiori, ergo etiam (ine lege imponendum non eít, Ratio eft

lecunda, quia in mortis articulo omnes Sacerdotes nonindirecté &

er concomitantiam, íed per fe ac diredéab omnibus omninó pec-

catis abfolvendi poteftatem habent, imó ut ait Trid. in-hoc cafu

nulla eft refervatio, ergo etiam nullum refervationis onus.

I

4i

10. Dixi, dummodo illi cafus non babuerint aunexam vefee-

7

vatam cenfuram : quia expreffé in jure cautum eft ,. quód fi quis

SI

ab excommunicatione v, g. ab eo, qui extra articulum mortis po-

teflatem non habet,. fit abfolutus, (i Convalefcat, teneatur fe co-

7'

ram fuüperiore fiftrere, ut habetur in cap. eos qzidefent. excom. in6.

(FI

Et ratio Difparitatis inter abfolutum à cafibus refervatis & abío-

lutum à ceníuris refervatis eft hec, quia cenfura fertur principali-

h

H

ter ad frangendam contumaciam peccantis, & nontantüm ad impe-

diendum vel emendandum peccatum, ficut fit refervatio cafuum.

Debet autem abíolutus à cenfurà denuó comparere coram füperiore,

non ut iterum abfolvatur à cenfurá, cüm ab illÀ in eo articulo non

ampliüs refervatà equé jam dire&té fuerit abfolutus, fed ut obe-

dientiam praftet, ejus mandatis pareat, poenitentiam . vel reme-

l

dium ab €o accipiat: ídque füb poená reincidentim, hoceft,fi poftea

non compareat coram füperiore, preter novum peccatum inobe-

dientie in re gravi reincidat in eandem excommunicationem , à

quá fuerat in articulo mortis abíolutus, prout ftaruunt varii Cano-

nes cit. cap. Eos qui. ltemca

P»Quamvis cap. e^ nofcitur de fcm.

Lxcommunicationis,

ï

f

$. VII,

-Mo 7) 8b

Gf

i(d

$. VII.

]o.

Sa,

An extra mortis articulum in uullo alio cafa Sacerdos

i

in refervata facultatem uon babens poffit pacuitentes ab-

et

Joluere & referuatis faltem cum onere f& denuo

T.

eC

Juffendi füperiori?

SUMMARIUM.

iU

r. Egumerantur varii cafus pro flatu que[Honis.

2. d quaflionem vefhondetur affrmative.

üls

394. Afferuntur k explicantur limitationes Cqm/ufokif.,

$ 6. Solvitur objetfio ex Tridentino.

pO

"

». Explicatur, quid fi& abfolvi indirecfe.

r*

[

$. Rejicitur abfolutio indirecía.

l

9. Afferitur diretia.

"

12. Explicatur, quomodo remnneat onus fe frfleudi fuperiori ;

If

II. CHi mom tenetur pracise confiteri.

te

yOn)

12, Refolvitur, quid regulariter.ftt faciendum cum peniteute affe-

rmtewji»s refervatos,

D6

n

I,

Ota : Cafus ejusmodi, in quibus proceäït quzílio, con-

[7]

tingere poffünt, quando ex parte poenitentis habentis

€

cafum refervatum occurrit aliquod impedimentum tem-

|j4

porale, vi cujus fine magna difficultate aut incommo-

0

do füperior peccata refervans, vel alius in refervata po-

flb

teftatem habens adiri non poteft, ipíe tamen poenitens ex rationa-

bili caufa vel etiam urgente precepto à fuis peccatis petit abíolvi;

v.g. fi poenitens teneatur celebrare, fi (it dies ultimus temporis

Paíchalis, fi moris fit, ut Sponfüs & Sponfa pridie folemnitatis nup-

tialis fimul publicé ad facram fynaxin accedant, fi mater invitet fi-

liam ad (imul fümendam fecum Euchariftiam, (i (it magna feftivitas,

fi fint lucrande indulgentive plenarie &c. & demüm in quocunque

cafu, in quo poenitens non referens abfolutionem Sacramentalem

E2

4 Con-

[

5 (ä) Seï-

1f

4 Confeffario diffamationis vel finiftre de fe füfpicionis periculum

incurre

rot

& vie

[u

Quztitur an non Confeffarius quilibet in his cafibus

poífit abfolvere à refervatis füos pænitentes?

E

ut

da

2. Dico1. Poteft Confeffarius pro refervati

s aliàs non 'depue

tatus im enumeratis & his fimilibus cafibus abfolvere poenitentes

fuos À cafibus refervatis, fed cum onere, ut datà opportunitate

fiftant fe füperiori vel alteri. habenti facultatem in refervata. Eft

It

n

communis ex Suaretz, Coninck, Tannero, Tamburino, Laymann

num.IO.La Croix, Etratio eft, quia Ecclefia pia Mater, & quili-

p

bet Epiftopus, vel fuperior non poteft ceníeri velle obligare ad

aliquid vel moraliter impoflibile, vel quodingrave detrimentum aut

qu

fpirituale anímarum , aut temporale perfonarum cederet; atquigá

"

in przdi&tis cafibus apud Confeffarium aliàs inrefervata jurisdictio-

]Pfi

nem non habentem non poffet obtineri abfolutio, hoc certé cede-

[

ret in grave detrimentum aut fpirituale animarum , aut temporale

re

perfonarum propter periculum diffamationis vel finiftre füfpicionis

(

excitande, ergo. Confirmatur r. Ipfe S. Pontifex in cap. ,Qua-

te

t

vi5 58. & cap. Mulieres 6. de fent: excommunicationis & alibi ex--

preffé declarat, eos , qui ob inopiam vel gravem difficultatennon

K

poffunt adire Romam , poffe abfolvi ab Epifcopis, ergo parimodo,

qui non poffünt adire Epifcopum aut fuperiorem refervantem ejüsve

b

Confirma-

IX

delegatum , poffunt abíolvi ab inferiore Confeffario.

tur, 2, eXinde, quódtum addignitatem ac reverentiam San&tiffimz

Qu

Euchariftie (loquor przcipué de cafü, .ubi celebrandum eft, neque

ex corde tam facilé contritio perfecta velut ignis ex filice poteft

Ye

elici) tüm ad ipfius füfcipientis fecuritatem pertinere videatur, ut

f

r

conícius peccati mortalis refervati ab eo. priüs Sacramentalem ab-

folutionem accipiat, antequam ad Euchariftiam accedat.

N

3. Addidi in conclufione 1. g egumeratis, & fimilibus cafebus,

fin

quiaalíàs péccaret Confeffarius, qui poenitentes quoslibet indiffe-

1e

renter vellet abfolvere, cujus Ratio eft, quia ad integritatem con-

In

feflionis Sacramentalis pertinet, ut de omnibusmortalibus peccatis

ab

fiat corzm legitimo judice, qualis ille tantàm eít; qui poteftatem

habet de integrà caufà cognofcendi feu de omnibus peccatis à poe-

te

nitente alleris, ut is tanquam in orinia jurisdictionem habens fen-

(

tentiam & abfolutionem rité pronuntict, quams poteftatem non habet

in-

Qu

B

32 (3?) Gebe

indifferenter quilibet. Accedit, quàd in cit. Sacris Can. de jure

15

communi expreffa fit femper & requifita caufa neceffitatis ad hoc,

ut inferior abfolvat àrefervatis, ergo absque causá neceffitatis non

datur facultas inferiori à peccatis refervatis abfolvendi.

A

4. Addidi. a. Sed eum omere ut. datá opportumitate fofhant fe

g

pemitentes fuaperiori vel alteri babenti poteflatem im refervata,

(

]ta enim habet communiffimus fenfus Doc&torum fingulariter Tan-

If

neri Tom.4. d.6, q.7. dub. 4. Laymanni hic. num. rr. & aliorum

j

paffim : & patebit ulterius ex folutione obje&tionum.

d

$. Objicies. Trid. expreffé dicit fepe cit. cap.7. depoenitentiá,

p

X

quód cüm extra articulum mortis Szcerdores zib/l poffeut im c

4f

bus

veferuatie, id unum peniteutibus perfuadere mitantur, ut ad u-

).

periores & legitimos fudices pro beneficio abfolutiomis accedamt :

Q«

ergo cüm hic verfemur extra articulum mortis, Sacerdos aliàs in

P

le

rélervata facultatem non habens non poterit abfolvere in pred

ACL

1

1S

$

cafibus. z. Trid, folüm dicit in felo articulo mortis nullam effe

refervationem, confequenter plenam dari jurisdictionem, ita quidem

X

ut nequidem poft abfolutionem in articulo mortis obtentam re-

n

maneat onus fe fiftendi fuperiori, at in noftrá conclufionenon au-

fertur refervatio faltem quoad hunc effe&tum fe fiftendi füperiori-

o

[

bus, neque Confeffario datur plena jurisdi&tio, fed folüm propter

neceffitatem datur abfolvendi licentia reftri&g, cum onere f& fiftendi,

m

uod Tridentino non contrariatur.

(2

6. Inftas & quxris, vel ergo poenitens talis abfolvitur dire&e

vel indire&te, fi abfolvitur directé nullum poteft remanere onus fe

t

fiftendi füperiori, fi indire&é, ergo in quocunque cafü etiam nullá

js

urgente rationabili caufá faltem validé poterit abfolvere indiffe-

renter quilibet Confeffarius afferentem cafüsrefervatos, dummodo

Ü

fimul afferat peccatum. non refervatum, in quod Confeffarius di-

rectam habet jurisdictionem, non apparet enim , curinuno &non

Q

!

in omni cafu poflit indirecté abfolvere, cüm utróbique faltem pro

abíolutionis valore eadem fit ratio.

[$

7. Ante refponfionem Nota: AA. illi, qui dicunt in cafü poeni-

tentes abfolvi indire&té, taliid modo fieri explicant, ajunt fcilicet:

Conféffarius habet jurisdictionem in alia peccata non refervata , à

.

quibus poteft abfolvere ; cüm autem unum peccatum mortale non

3

le

potfit

-H (38) &EPR-

pofïïc remitti (ine alio, hoc ipfo quód per abfolutionem Confeffarius

K

remittat non refervata, debet fimul etiam remittere refervata, quod

t

eft ea remitti indirecte,

His füppofitis

8. m. Bené videtur concludere hec. ultima allata ratio con-

l

tra abfolutionem indiretam ; fi enim ex hoc, quód in unum pec-

þ'

catum poenitentis Confeffarius habeat jurisdictionem dire&am, &

quód peccatum unum (iné altero remitti non poffit , ftatim fequa-

tur, quód alterum fimul remittatur indireGté, ratio dari non poteft,

cur. non in omni cafü, quo cum peccatis refervatis paenitens & aliud

l

non refervatum confitetur , femper hoc remittatur directé, & alte-

&i

rum indirecté , ut con(ideranti patebit.

Imó fi res exa&tiüs exami-

K

netur, patebit ex praefüppofita doctrina contrarium : arguo enim in

K

hunc modum : Unum peccatum mortale non remittitur finé altero,

ergo i ob defe&tum jurisdictionis non poteít remitti À Confeffario

peccatum refervatum , neque poteft remitti peccatum non referva-

;

ü

tum: ob conjundtionem enim przcisé cafüum non abfolubilium cum

abfolubilibus illi non fiunt abfolubiles,

Sicut qui onus centum li-

[

brarum Wirceburgo Bambergam portare non poteít in humeris ,

multó minüs id portare poteít, fi eidem gravius quoddam habens

pondo fo. addatur , quamvis forté 5o, pondo absque aliis portare

poftit.

Hinc

9. R. ex Gobat n. 385. cum Marchantio in Tribunali Sacramen-

tali p. 1. tract, 4, q. 8. quam dodrinam refert & bis approbatDia-

na p. 9. tr. 7. refol, r1. & p. 11. trat. 8. refol. 49. & pro probabili

ä;

habet Dicaftillo, Gobat, Sporer. quód in prafatis cafibus poenitens

4 fuis cafibus abfolvatur dire&tà poteítate interpretativà conceísá ab

Ecclefia.

Sed

l

10, Inftas 2. & quzris ulteriàs, quomodo ergo remanere poteft

cl

onus fe fiftendiSuperiori , & confitendi denuó ? (i remiffum fuit pec-

l

catum refervatum directé, ad quid illa nova confefiio , & abfolutio

Í

denuób data ?

R. ad hoc eft, ucSuperior ipfum abfolvat ab illis pec-

catis, non üt peccata funt, fed üt reíervata fünt: Sicut enim quivis

Conf(effarius poenitentem jam antea contritione juítificatum abfolvit

veriffimé À peccatis, quatenüs adhuc in foro facramentali retenta

d

funt, ita & Superior fübditum jam anteà fic onerosé confeffum &

aC

abíolutum À refervatis veriffimé ab iisdem abíolvit, quatenus per

re-

«

!

39

$

4

refervationem ipfi adhuc ligata & retenta funt; Quod ut magis pa-

teat,

Nota: Duoíunt, quxEpifcopus refervans. intendit :primuw,

ne peccator tali culpà gravatus abfolvi poffit ab alio, quàm ab ipfo-

sl

met Epifcopo, vel cui id expref$à commiferit. « Secudu ,ut' visà

hac obtinende abfolutionis difficultate & posnitentiz majoris fibi

de Epifcopi juffu injun&z . apprehen(ione falutari perculfus ad cor

!

redeat , culpásque ejusmodi adjuvante Divinà Gratià ftudiofius evi-

tet ;; Jam in cafu, quo ob evidens periculum cer

voc

h

"

& di

Is

1

ffamationis,

aut faltem deterioris fufpicionis preceptum recurrendi ad Superic-

rem pro abfolutione Sacramentali moraliter impoflibile, five quod

idem eft, habità ratione pudoris aut famz difticillimum redditur ,

"

quamvis Epifcopus Jurisdidionem Confeffarij, ut equum eft, etiam

W

in refervata proroget ; limitaté tamen id facit füb modo & obliga-

tionelextra Sacramentum confequente ipfam abfolutionem jam prz-

miffam , ut remaneat faltem alter finis refervationis, qui eft przfen-

[«

E

tare fe fuperiori, üt congrua ipfi monita & media & pro rei natz exi-

gentià falutaris infuper poenitentia injungatur.

s

1I. Inftas 5.. & queris , taliter abfolutus debétne fe fiftere Su-

I

periori precisé in Confeffionali & denuó refervata confiteri ? vel

quomodo debet procedere ? & Non debet przcisé confiteri, Ratio

[l«

eft, quia peccata refervata jam funt remiffa quoad culpam & reatum

|de

lli

poenz &terng , ergo remanet fola obligatio refervationis , qux cul»

pa non eít, fed aliquid ad pié terrendum, ac in Officio Chriftianz

i

Juftitie continendum hominem introductum, à quo fi culpa füblata

D

eft, liberari pote(l etiam extra Sacramentum ; cüm tamen vix obti-

neaturà poenitentibus, ut extra confeffionale fe reos (iftant alicujus

elt

casüis refervati apud Superiorem , imó hoc determinaté 4 pceniten-

"a

tibus difcretio Superiorum non requirat, optimum erit, fi taliter ab-

tO

folutus adeat alium Confeffarium pro refervatis-approbatum, cui ex

C

ultimà Confeffione fola refervata confiteri poteft, vel i & hoc ipfi diffi-

YI$

ciliusaccidat, eundem.Confeffarium, cui primó confeffus eft, requirere

V

oteft , ut à peccatis refervatis abfolvendi licentiam petat , 4 quo

ya

deinde à przdicto onere poterit liberari : Confirmantur hzc omnia

ad objectionem & inftantias hactenüs dicta faltem pro Dicecefi VZir-

Yet

cehurgenfi per Decretum à Reverendi(fimo & Celfiffimo PrrRo

[e

le.lgro editum Tz7e£/f super 28, Martii 1680.

12,

- (4o0) gf

I

12. Queres, Quid extra hos cafüs Confeffario faciendum, dum

poenitens atfert cafüum reíervatum ?

&. & refolvo ad verba Decreti: «£ owmia debito cum ordine

editi 20. Decembris 1679. Confeffarius fideliter tali poenitenti ex-

bi

ponet, fibi quoad cafum vel cafus ejusmodi non competere faculta-

tem, adeóque vel recurrendum effe ad Coafeflarium delegatà potefta-

te przditum, velad Superiorem refervantem, vel aliàs hàc abfolven-

K

di poteftate przditum.Quod(i poenitens deprecatus fuerit,laudabiliter

$

aget Confeffarius, (i Chrifti ovem ad caulam reportantis exemplum

fecutus ipfemet hoconus in fe füfceperit comparendi coram Superiore

m

refervante vel ab alio licentiam abfolvendi habente (altem per lite-

«

n

ras indicantes factum, reticito Poenitentis nomine, & inítet pro fpi-

rituali remedio certus, fe nunquam folatio & ope congruà deftituen-

dum.

q

fs

$. VIII.

I

Ui

Expediuntur breviter veliqua huc ]Jert?nentid.

9(

SUMMARIUM,

II

Reférvatio peccati tolli

riore refervante.

poteft etium extra Co?ffþ'onem À Supe-

r

K

Nom tamen 4 Sacerdote delegato.

f

go

Noz poteff fuperior audire fMa refervata im Confeffione.

4-

Noy porefl. pemitens obligari ad. detegendum Epifcopo peccatum

fe

li

refervatum extra Confeffionem.

5.

Peccata mon manent refervata, ft. penitens. abfolvitur 4 Sa-

cerdote in vefervata facultatem. babente, etiamfi ilorum in

Copf effione f uerit oblitus.

6. .Quod procedit etiam de. Confe[rone invalidä,-imö& facrilegá.

ä

7. Idem dicendum de Cenfiris.

8. Afferuntur vegule generales ad. digmo[cemdum, nm peccatan

J

g

reférvata, nec ue ?

H

1, Quares

-$3 (41) &6$-

uj

I.

j Uxres r.. An refervatio peccati tolli etiam polfit extra

confeffionem facramentalem ?

14

R. poteft tolli abillo, qui habet poteftatem ordína-

Y^

riam abfolvendi à peccatis refervatis, non ramen proba-

biliàs ab illo, qui folüm poteftatem habet delegatam, qualem e.g.

i

Confeffarii habent in Jubilzis.

Ita Suaretz de poenitentià. D. 3r.

t

$.4. Palao, Vasquetz, Lugo , L.ffius , aliique.

Ratio primi, quia

i"u

refervatio quà talis non eft culpa pro foro conícientiz, fed ex libera

j

Superiorum voluntate quid folummodo annexum culpx per modum

I

medicinz, ergo etiam pro libitu ex voluntate Superiorum tolli po-

eo

teft remanente reatu culpz.

Confirmatur : Qui nec eft contritus

ju

nec confeffus abfolvi poteff ab excommunicatione, üt habet com-

n-

munis ex D. Thom. in 4. fent, dift.18. & probat ipía praxis de reli-

quis cenfuris, er

go etiam quis folvi poteft à refervati—one extra con-

Afcfïïonem.

2, Ratio fecundi eft : quia delegatis conceditur talis poteltas

fub hac expreffa vel implicita faltem conditione, ut audità pceniten-

tis confe(fione ahfolvant à refervatis :

unde (i Sacerdoti deleeato

peccatum refervatum fatearis, ipfe verà abfolutionem illius tibi

non impenderit, .refervatio non tollitur : (i autem Superiori faffus

t-

fuifti peccatum refervatum, ipíe veróte abfolvendum ad inferiorem

remiferit, füblata eft refervatio : tum quia illa remiffio ad inferio-

rem eft tacita jurisdictionis dele

fufficienter fatisfactum eft.

gatdo; tum quia fini refervatiogis

3. Quzres 2.

An Superior poffit in confefTione audire fola re«

fervata & ab illis abfolvere , pro non refervatis veró remittere poe-

nitentem ad inferiorem ?

*

R, Affirmárupt id olim gra

ves DD. communior támen ,eïï: ne-

"

Ratio : inte-

gativa ex Suaretz D. 3 1. Vasquetz, Lugone & aliis,

[j

gritas confeffionis eft de Jure Divino , nec pote(t unquam (iné caufa

urgente & neceffitate Confeffio dividi juxta damnatam abInnocen-

tio XI. in ordine j 9, vel veniadimidiata fperari à Domino üt ait cap.

Sunt plures 42. de poenit, dift, 3. atqui ordinarié faltem nulla appa-

ret neceffitas & caufa jufta dimidiandi confeffionem, ergo, . Si enim

/

Superior vel non vult, vel non poteft audire totam Confeffionem, po-

teft vel extrafacramentaliter refervationem tollere, vel totam cau-

]

l

i

fam

«$53 (42) $62

)!

(am inferiori cómmittere, & infüper, fi confulcum judicet aut ne-

[

ceffarium etiam media p

ro refervatis cafibus opportuna prafcribere,

pendam, üt

d

& ipfe

taxare peenitentiám à Confeffario poenitenti impo

[

colligitur ex Conft.

Clem, VHI. ad exemplum canonum poeniten-

ant taxatz poenitentiz pro gravibus dclidis 5

hy

tialium , in quibus er

Vi

de quibus mu

lta loquitur Gratianus in p.2. decreti c. Laforem 15

U

16. 0017.

L

4. Quzres 5.

An poenitens obligari poffit precisé ad detegen-

fervatum extra Confeffionem?

V

dum Epiícopo peccatum re€

Decreto Burckardi olim inter forum in-

fi

g, quamvis ht liquet ex

vel nullum, vel modicum difcri-

U

ternum & externum Ecclefiafticum,

, poftquam daplex

m

men fuerit ; hodiernis tamen moribus Ecclefiz

ef

tribunal erectum eít ,

ut ad externum publica , ad internum tum

ublica tum occulta delicta in ordin

e ad emendationem & repara-

Lt

tionem falutis pertineant 5

nullus poenitens quà talis (ecundüm prz-

q.

przcisé poffe videtur ad mani-

fentem Ecclefiz Difc

iplinam obligari

feftanda fua peccata extra Sac

ramentum ; càm hoc durum nimis.&

fio

idat, extra Sacramenti

poenitentia. fecretum ad aures

o

difficile acc

&a etiam occulta deferri debere.

)

Superioris deli

$. Quzres

4. Àn Titius confitens fua peccata habenti pote-

di à refervatis ab eoque abfolutus cenfeatur etiam

t

ftatem abfolven

f

abfolntus ab iis refervatis,

quz ob inculpabilem oblivionem omifit

ftea, quando occurreriteorum mem oria,

Ío.

in ipfa Confeffione;itaut po

*

IK

offint ea remitti à quovt

s , qui poteftatem habet in reliqua ipfius

Vi

inortalia ?

eít refervatio. Ita communis ex Lu-

[

&. Affirmativé : füblata

ab

gone,

Navarro, Reginaldo,

Henriquetz, Tamburino, Gobat , &

hüjusmodi , quando profert

Viva.

Rat:io eíft : quia Confeffarius

Q

formam abfolutionis;

exprefse vel faltem implicité ac virtualiter vult

qx

facere, quantum pote

ft, prout colligitur ex verbis abfolutioni ple-

rumque prz

mitti folitis : Iz quAmtum

ego poffum e& tu indiges &c.

C

llere refervationem peccati non cogniti

atqui poteft

Confeffarius to

feu obliti, pot

éftque velle auferre vincálum refervationis etiam,

quando concom

itanter folàm aufert peccatum, quia peccatum & re-

qï

diverfa,ita quidem ut ablatio refervatio-

I

fervatio peccati funt vincula

ac virtuteabfolutionisà reatu culpz, üt

Y

misnon fündeturprzciséin vi

colii-

--808 (43) $&t

ne

colligitur ex di&is $.7.n. 10. Sed in poteftate Confeffarii, qui pe«

It

«eft dire&e-auferre refervationem peccati , etiam cujus quis oblicus

ut

eft, & À cujus culpa ábfolvit concomitanter, & ita velle przefümi-

D

tur ex communi DD. fententià , ergo.

Confirmatur : fi in noftra

I

hypothefi poenitens exprefsé diceret , fe defiderare folvi ab omni

f

vinculo , à quo abfoluté folvi poteft , Confeffarius jam prefumere-

tur in hoc cafü auferre refervationem, üt fatentur cum Suaretz ipfi

e

adveríarii, ergo etiam quando id non quidem explicité, fed tamen

implicité & interpretativé petit, hoc ipfo, quód veniat ad Confes-

If

fionem , ut quantum fieri poteít , à peccatis omnibus abfolvatur ,

Il

certé petiturus etiam exprefsé abfolutionem & refervatis , (i ipfius

VA

memoriz occurrerent.

Imó nec Confeffarius abfolvens vellet ipfi

um

effe plen& provifum , quantum licité fieri poteft, (i non vellet faltem

Iu

voluntate implicità ipfum liberare ab omni vincülo peccatorum, in

p

quantum hic & nunc validé & licité poteít liberare, ergo,

tlf«

6, Extendit hanc doctrinam Lugo n. 106, cum aliis ad con

FesQ

&

fionem etiam invalidam , quando non eft defe&tus poteftatis in ab-

s

folvente, alii etiam facrilegam, ita ut fi vel invalidé ex defe&tu do-

loris vel propofiti, vel etiam facrilegé ex voluntaria reticentia unius

)io

vel alterius peccati v.g. fim confeffus, tamen à refervatione abfolu-

tus efTe ceníear vi illius abfolutionis datz à Confeffario in refervata

lat

nlrl

facultatem habente ,- quia Confeffarius femper pracfumitur velle ab-

ll'lä,

folvere, quantüm poteít, cüm ergo ob indifpofitionem poenitentis

1

non poffic abfolvere à reatu culpz , poflit tamen abfolvere à refer-

fi

vatione quà tali, etiam prafümitur velle tollere refervationem , ut

deinde à quolibet Confeffario talis poenitens ab hujusmodi refervatis

J

abfolvi poflit;

fer

9. Et hoc À fortiori dicendum eftde cenfürdrefervatà, ob quam

caufam Gobat Tr.7, caf. 8. num. 392. docet, fi v. g. aliqua perfona,

vult

qux in primà Confeffione, quando üt hzretica redicad Ecclefiam,

)

confeffa eft quidem hzrefin, fedaliqua facrilege filuit, poteft pofteà

X

riitl

À quovis Confeffario abfolvi, tamcetíi peccatum hzrefis ob Sacrile-

gam Confeffionem anteà fa&am non fuerit remiffum.,

Ratio eft,

arfl,

Ia

quia herefis non eft À Papa refervata nifiratione cenfürzs fed poteft

cenfura tolli etiam in facrilegà Confeffione, ut mirimé dubitat

(

erio-

T üt

Miranda 'Tom. 3. q. 24. 2.13. cüm uabfo.lqucie à cenfurà per Sup

4

rem

Jl

-33 (44) Bbb-

f&m conferri poffit etiam invito arg. cap. unic de defponfatione Im-

'oberum in 6. ibi: j soz valet, quod ago , &t Ago, vvalet ut a-

U

ur

Lere potef. ergo ubi tamen attendendam effe monet (atisfictionem;

fiquz przftanda reftzt.

u

$. Quzres . Quzregulz dari poffint, ut quis facilé judicare

«

d

poffit, anid quod in Confeffione proponitur, fit cafas refervatus

necne? m.Regulx quedam generales apud Navarrum cap. 27. &

Chzpeaville & aàlios DD. hinc inde fparfz fervirepoffunt fequentes.

PrimA e[f in refervationibus non effe fpe&tandam paritatemrationis,

W

ficut nec in poenis, cüm enim refervatio faltem aliqualem, quam-

vis non primarió habeat rationem poenz refpectu poenitentis, qua

odiofa eft, ftrictz eft interpretationis , magíisque pendet ex vo-

luntate quàm ex rztione ipfius refervantis, ficut lex poenalis ncn

tam pendet exratione, quàm voluntateipfius legislatoris ; adeóque

non v;let in materiá refervationis argumentum á fimili, aut à ma-

jori ad minus; undenon fequitur, fi argumenteris (ic: legens librum

hzreticum incidit in excommunicationem per Bullam Coenz S. Pon-

tifici refervatam , ergo & audiens concionem hzreticorum, quam-

vis hoc pofteríus in (üis circumftantiis fit illo periculofius; . neque

fequitur: hzrefis eft refervata, ergo etiam blafphemia in Deum ,

quz eft peccatum long? gravius.

Secuzda, quando refervatio vel excommunicatio aliqua fet-

tur contra facientes, non incurrunt illam mandantes, auxilium fe-

rentes, faventes, nifi id exprimatur vel ex aliis juribus colligatur.

Navarrus, c.27. num. f 1.

"Tertia,

uando refervatio vel excommunicatio fertur etiam

in dantes con

í

ilium,

ferentes auxilium , faventes, intelligi debet

de iis, qui efficaciter concurrunt & influunt, ita fcilicetut fineillo

concuríu confilii, auxilii, favoris crimen aliàs commiffum non fuit-

fet. Idem ibidem cum Palao tract. 25, p. 15. num. 19.

4AY:A, quando refervatio vel excommunicatio fertur contra

eos, qui aliquid facere prefümunt, non comprehunduntur ii, qui

ex metu aut alio fimili affectu id faciunt, Item quando dicitur fcien-

E

ter, non incurrunt, qui id ignoranter fecerint, Idem loc. cit.

1

IuintA. poteftas ordinaria abfolvendi à refervatis eft favo-

rabilis & laté interpretanda, quia datur ob commune bonum, uti

& de

2

-B33 (45) &i

"

& delegata , nifi detur expreffisperfonisabfolvendis, utnotatPalae

tra&t. 3. num. 11. quia tunc non cenfétur dari nifi pro bono privati,

",

unde fi poteftas abfolvendi à refervatis detur Confeffario in gratiam

Confeffarii, eft laté interpretanda, fecüs fi detur in gratiam poeni-

TC

tentis. Sanchetz lib. 8. dematrimonio D. 2. num. 2. Tambur. lib. 1.

U

de Sacram?aus C. 9, $. T.

Plura huc pertinentia recurrent in decurfü, ubi de cafibus

"

,

Papalibus & Epifcopalibus tractabitur, hec interim de refervatione

IT«

in genere breviter dicta füfficiant.

d

Q«

-40881 8OEORIOSROOBPOSOORQIU-

o

lue

PARS Il.

I

j

fl*

CASIBUS SUMMO PONTIFICI

lic

RESERVATIS.

0s

Uss graviores criminum caufas pro fuprema fua

xä;

.

:.

in omnes Chrifti Fideles jurisdictione peculiari

N

füo judicio ha&enüs refervare confüeverunt

Is

;

A.

L

:/

Summi Pontifices , variis illa Summm Sedis

j

Conflitutionibus innotuerunt.

Refert Cafüs

[2

E

Sedi Apoftolice refervatos plurimos famofiffi-

«

XN—,

z.

"

ma Bulla Ccenz : Claufi continentur non pauci

i'io

in 1partibu

s ingulis

Juris Canonici

.

.

fünt & noviffime alix in

^

Corpus Juris ha&tenus noadum relatz Sanctiones Pontüificie , que

eccata quadam atrociora folius Chrifti in Terris Vicarii clavibus

fà

refervàrunt , ut in univerfüm Cafus Pontificii hodie fiot quàm plu-

ul

rimi, cüm crefcente quotidie hominum malitià creverint & ipfi j

De quibus antequ«m agatur in fpecie, communia quedam fünt prz-

mittenda , unde fit

d

r

^

3

$. x

ovd38 (46) GRv —

[j

X

Ab

Ti

Quid generaliter. ftt motaudum circa. cafras Summo

a

Pontifiti veferoatos ?. & fpecialiter circa Bultaqn Cana?

n

. SUMMARIUM.

n

F

*

: Pecc;z'h? $. Pontifici

q

referuata /m-ämt AMHCXAII CXCOHIBMPICA

Á

£iozem.

2.

Excufhtur Areferuatione ,. qui excu[ntur á cenfiran

Y

3*

ltem i, qui excufatur 4 peccato mortAli.

N

4.

lenoramtia 4 Cafebus Papalibus excufmt , unde

fe

5.

Exceptis eruditioribus pauci im Germania eos incurrutnt.

IK

Traditur definitio Bulla Ceues

[

7*

Ejnt Antiquitas ,

»

.

Utilitas.

9.

Im Germamin eff recepta,

Ll

I0. S$td mom im tanto rigore.

k

v

r Réferumtur trin Specialia Bule Cena.

i2. Nom omminó de[umt hodie , qui excommunmicationibus im Bulla

Cena latis fubjaceaat.

hi

1.

Ico r,

p

Omnía & fola illa peceata fünt Summo Pon-

tifici refervata, quibus annexa eít cenfura excommu-

Pi

[

nicationis Papz refervata, & propter hanc duntaxat

[/

refervantur. Íta communis DD. apud Palaum tradt.25

f

p.lj.$.2. Suaretz D.29.$.2. Sanchetz. Gobat tr. 7. n. 3653. Viva

de Jubilxo q.11.art.i. Cercum hoc eft de cafibus Bulize Coong, ubi

ql

in initio 65. (emper ponitur: Excommmunicamus &c, & in fine Bullx

li

.

fübj

ungitur, quód z&fo/utio 4 pradictis femtemtiis excommumicatio-

nis refervetur foli Pontifici, ergo re(ervata cenfentur hzc peccata

1

Hinc

Á

cum ceníüra &propter annexam cenfuram.

-

5

f

Inferes r. Si poenitens propter aliquas circumftantias þoch

l

cxcufari, quód cenfüram non incu;-rerit, quamvis cafum

illum

refer-

í

*

-$92 (47) g6$-

refervstum perpetrárit, non eftad Papam mittendus; fedà Paroche

vel alio Confeffario poterit abfolvi.

3. Inferes2. Cüm nulla excommunicatio vel cenfüra incur-

j)

ratur, nifi propter peccatum mortale, ideó quotiescunque aliquis

cafüm refervatum fine peccato mortali perpetravit v. g. ob igno-

rantiam invincibilem , inadvertentiam, infufficientem deliberatio-

nem, parvitatem materiz &c. Toties etiam & cenfurà & coníe-

(f

quenter refervationePapali excufibitur, üt notat Covarr : inrele. c.

Alua Mater de fent. excommunicationis in 6. $. 9. num. 1.

4. Inferes 3. Cüm probabilis valdé fit fententia illorum, qui

docent , non affici aliquem cenfurà Ecclefiafticà, non tantüm fi ex

robabili ignorantià nefciat a&um, quem agit, effe prohibitum,

fed etiamfi (icut effe prohibitum , ignoret autem effe cenfüram an-

nexam (Sicut. hujusmodi probabilis & tolerabilis ignorantia datur

circa conftitutiones Pontificias non ita per locorum Ordinarios

publicatas, maximé in feeminis, militibus, rufticis, pupillis &

minorennibus, utpote qui aliàs per Juris ignorantiam excufantur

L. czm. de indebito25. $.1. deProbat.)confequenseft, in Germaniá

paucos incurrere cafüs Papales, faltem íi eruditiores excipiamus,

propter igaorantiam harum cenfürarum peccatis fané multis an-

nexarum.

il

j. Inferes4. Verum, & folidà do&trind plenum effe id, quod

notatur in inftruCtionali Romano -Bambérgenfi edito 1725. ubi

pag.261. ita babetur: ANoz eff, quàód im tamtá vefervationum Pa-

o*

alium multitudine nnimum dejjondent && abfülutionis impertite

Iü-

aut impertienda uullitatem timeat. Confeffariu: quemadmodum

Qat

enim [cientiam Coufe[[arii etiam docfi, feduli, ac prudentis multa

2

ejusmodi re[ervationes fugiunt, ita plarima penitentem, quieo ipfo,

Ivà

ubd cenfuram Papalem ejsve reftruationem ignoret, mom £am-

ub

£um uullam cenfuram , fed ueque ullamrvefervationem obcomtumacia

j

[j

defecfum incurrit. — Jgmoramus euim nequit effe contumax. Accedir,

fit

uid plereque referuationes Papales , fecut. im his partibus fhecinli-

a

zer per Diecefes féngulas mon publicantur, ita probabiliter vel mon

recepta videantur , vel abolita adeb, ut. Sacerdos fAltem in abfo-

ffit

lutione pro foro imtermo, quidquid fft de extermo absque. amimi

um

(Erz;lüulo tufus procedere poffot..— iec . ibi,

VI.Dieo

r

4323 (48) Bb

6. Dico2. Bu//a Cez4 luntVterz Apoftolice, quz preícate

Ài !

ipfo S. Pontifice quotannis die Jovisfan&to, quo celebratur Ccena

tür

Domini (unde & Bulla Coenz dicitur) à Diacono Cardinali publicé

€ot

per modum proceffüs improprié tamen & largé di&i leguntur,

[üb

& continent hoc tempore. excommunicatienes à Clemente X. de-

bu

eretas iis, qui cafünr in: dictis literis committunt, ita ut di&kas

f

cenfüras incurrant non aliter, acíi proceffus juridicus contra eos

te

effet formatus, nec ulla cicatio vel juris folemnitas ulteriüs. exiga-

qu

tur.

Ita communiter DD.

Yà

7. Antiquitatem: hujus Bulle quod attinet, volunt aliqui

n

antiquiorem effe eam Mertino V, circa annum 1420. regnante, imó

p

UrbanoIV. & ClementeIV. qui federunt circa annumDomini 1261.

f0l

nà

füb quibus floruerant S. Bonaventura & S. Thomas, idque probant

ex eo, quód Hoftienfis , qui fuit contemporaneus przlaudatis

ldb

duobus Do&oribus, & illis pauló antiquior (floruit enim füb In-

nocent,. IV. & Alexand. IV. Pontificibus Anno1254.) in tit. de

o

D^h

Crim. f a!ff L. g. $. qualiter comittatur verf. porrà, expreffe jar

memioerit hujus Bullz füb nomine proceffüs.

m|

$, Caufi&, cur tot in ea excommunicationes latz fint, funt

I'lg

tum utunitas, puritas, & integritas fidei Catholicz &Religionis

hi

Chriftiang conferventur, tum uthoc difciplinz Ecclefiafticegladio

publicz pacis & juftitiz commoda ftabiliantur & conferventur.

&

f

:9. Dico. 3. Bulla Coenz recepta eít in noftrà Germanià: eft

contra quosdam, qui, ut advertit Auguftinus Michel in tra&. de le-

fol

ee Amortizationis non defunt, ut cum Fríderico à Sometino inIn-

lp

troduct, in Univ. jus L. r, tit, 2. n. 75. dicant fimpliciter, Bullam

fi

Coenz in. Germanià non habere authoritatem, quia ibi promulga:

ttà

ta non eít : At meritó hanc fententiam dicit P. Pichler ad tit. de

Ails

(antent. excommunicationis, n, 16. fibi femper vifam effe impro-

ve

babilem, pernitiofam, fcandalofam & fummm fedi injuriofam 5 ar-

i

gumentatur enim fic: Si Bulla Coenz. recepta non fit, nec authori-

tatem habeat, quz tantá cum folennitate quotannis à temporibus

4

tot retró Pontificum promulgatur & innovatur, quenam lex Ec-

p

clefiattica tandem erit recepta in Germanià & habebit authorita-

,

tem ? Certé promulgatio in Germaniá non poteft negari, cüm fole-

f

at inferi ritualibus Dioecefium & (ufficiens de eà mentio fiat in fcho-

f

lie

- (49) &tb

t

a

lis quotidie, Nec eft contrarià confuetudine abrogata, ut conftat

tum ex praxi Curiarüm Ecclefiafticarum , que emergentes v. g.

e

contra immunitatem Ecclefiaiticam, que maximum ex hac Bullà

'y

-

fub(idium habet, cafuüs juxta eam decidunt, tum ex ufu facri Tri-

bunalis Poenitentiz, ubi nullus Confeffarius audet abíolvere ob-

hs

0

ftri&um peccato in Bullà Coenz contefito v. g, hzrefi formali ex-

terná. Certé fi loquamur de Dicece(i W/irceburgenfi/ingulis quin-

W

quenniis hactenus à Sede Apoftolicà petita & impetrata fuit à Re-

verendiffimis & Celfiffimis hujus Ecclefie Epifcopis fpecialis facul-

tas abfolvendi ab hzrefi & cafibus refervatis in Bullà Coenz , prout

nà

patet ex parte primà $, . (i autem hzc Bulla in Franconiá recepta

n

non effet, ut quid peteretur hzc facultas fpecialis à Sede Roma-

nt

ná ?

iti

10. Id probabile eft, quod P. Läymänn Do&or é Germanis ce-

]i

leberrimus Tom. 1.]. 2. 'Tract, 1. c. 15. n, 4, docet de libris hx-

de

reticorum (non ex inítituto de religione tra&antibus, fed obiter

ul

tantüm hzrefíin continentibus ) dicens: Veruntameb in partibus

noflris Septentrionalibus Bullaris bac Conffitutio Jecundam ta

Á

'le(t

unt

rigorem vetepta mom eff.

hi

1 1, Dico 4. Bu

lla Coeng quoad excommunieationes ibi latas

dio

hzc tria habet fpecialia: r, quód fint late fententie , & ipfo fa-

&o incurrantur, 2. Quód fint fpecialiffimé refervatz S, Pontie

fici, ita ut ab eis nullus quamvis privilegiatus Regularis poffit ab-

d

ké

'folvere, nifi in mortis articulo,neque Epifcopus; ni(i fpeciali privi-

Is

legio de novo muniatur, prout id habet Reverendiffimus & Cel-

4

fiflimus W'irceburgenfis, 3, Quàód nullus contra eas vel potiüs con-

traBullam, quà feruntur, valeat titulus vel pretextus prafcriptio-

p

de

^nis, corifuetudinis quantumvis immemorialis, vel non receptionis,

)u

vel privilegii vel dignitatis, uti patet ex ipíà Bullà $, 24. & com-

muniter tenent Suaretz, Sanchetz &c, Unde

a

otl

12. Infert P. Reiffenítuel ad tit. de fent. excommun. $.

bus

i. n. I31. revera quosdam bodiedum exiflere, qui alicui excommnu-

Ec

picationi Bulla Cena fabjaceant, ciim uonuunquam in uno vel al-

ftà*

tero per Bullam Cena [ub excommunuicatione probibito. delinqui

manife[lFum fít, . Joter quos delinquentes utique futt judices e& Of-

Jl*

ho

fcial:: laíci, qui quvis ratione i()zg:diuntv dndices . Ecelefiaffic

]i

se

- (;o) £Cf-

u? caufas Ecclefiafficas debità profequi,

vel jurisdicfione fu4. liberà

i

uti valeamt :

Item. et illi, qui contra

poteflatem | Eccleffaflicam

ad laitalem recurrunt, atque. Offictaes. iis affiffentes cc. Hac

tg

ratficari videmus, nom ob[Fante, quàd fub

enim, pró dolor , pa[frm p

€XC0mmnum

icatione imevi

zabili prohibita fint im Bulld Cena $. 17.

[

2E£. 14. D.

cc. Hecipfe, Neque excufari hujusmodi judicat per

*

hoc, quód contra eos eti

am notorios in foro externo Ecclefiaftico

h;

plerumque non procedatur, neque üt excommunicati denuntien-

i-is!

tur, aut vitentur, quia per hoc minimé relevantur, quin adhuc co-

Tg

ram Deo & in confcienti veré excommunicati exiftant, & efrectibus

excommunicationis fuprà allegatis. in foro confcientiz fübjaceant.

tnà

lic

8 H«

tisd

den

Quinam )7 lCa]its Bul Cezna ?

dN

SUMMARIUM.

Q

y, Recenfentur per ordinem viginti cafus Bulle Cena..

x Referuntur üreviter inver[us redatti.

ttía

3. Qui finé [peciali conce[fFone extra articulum mortis Ab iisab-

Nu

fokvit, ipfo jure excommunicationem incurris,

D

ll

lco, n Bullà Coenz, qux incipit: Pa/foralis Rema-

pari

ni Poutificis Vigilantia, cum ex communicatione la-

prag

tz featentiz foli fammo Pontifici refervatà cafus re-

fervati fünt fequentes :

&t

Excommunicantur l. omnes hzretici, eorümque credentes &

fautores, ac Schísmatici, item ii, qui legunt, retinent , imprimunt,

imp

bus

aut defendunt libros hixreticorum dereligione tra&tantes, vel hare-

tes

- fin continentes. de quibus plura in $, sto.

tot

II. Appellantes vel cooperantes appellari à S, fede ad futu-

im

rum Concilium Univerfale vel Oecumenicum

.

£ -u.niverütates veró

àpu

& Collegia interdicunturj

IH. Piratz maris [talici ditionibus Pontificiis fubje&ti, eorüm-

judi

que fautores & receptatores. — CefJar i bis partibus.

VE

-H2 (r1) Bbb-

IV, Surripientes naufragorum Chei(tianorum bona in mari vel

r

littoribus reperta.

L

V. Impoaentes velexigentes novas gabellas fe

u pedagjia vel ane

Hat

tiqua augéntes,

[

VI. Falüficantes literas Apoftolicas ,

vel fabricgn'tes & falsó

l?

fignantes ejusmodi literas aut. fupplicationes.

p

VII. Deferentes arma & alia ufui bellico idonea ad Turcas,

(tico

hzreticos & alios Chriftiani nominis hoftes :

Item annuntiantes

tiefie

lisdem in damnum Chriftianorum ea, quz ad ftatum Chriítianz

: C0

Feipublice pertinent.:

ibus

VIIL. Impedientes eos, qui vi&ualia & alia neceffaria ad Ro-

G

manamcuriamconvehunt. Ce/fat bic.

IX, Violentas manus injicientes in eos, qui ad fedem Apcíto-

licam accedunt velab eá recedunt.

Item fimulantes, fe habere. ju-

risdiéctionem À S. (ede, ut morantes in curiá hác ratione iucommo-

dent.

;

X. Violentas ma

nus ihiïcïentes in Romipetas feu peregrinos

devotionis cau( ibi morantes vel abeuntes: item favorem qualem-

cunque ad id przftantes,

XI. Violentas manus injicientes in S. R, E. Cardinales, Pa-

jab-

triarchas, Archiepifcopos, Epi(copos &Sedis Apoftolice Legat'os ac

Nuntios, nec non favorem ad hoc przfítantes.

L

.

XIL Occidentes, percutientes vel fpoliantes eos, qui

prö fuis

negotiis ad Curiam Romanam recurrunt : aut eos, qui pro abfentibus

Tf

partes Procuratoris, Advocati, Auditoris vel Tudicis agunt : Item

6 h-

praítantes ad hoc favorem,

^

.

XIII. Appell

antes &

C

uri

4 Romaná ad judicia fzcularía: . Faci-

J2

entes appellationem talem unà cum a&orum extraditione admitti:

j

impedientes mandata Apoftolica executioni dari, autà Tabellioni*

munt;

bus in(trumenta confici, & confecta partilitiganti tradi;

Injicien-

bare-

tes violentas màanus in Actores & literarum Apoftolicarum éxecu-

tores:? prohibentes, nequis recuríum habeat adS.Sedem, gratias

füti»

impetret, vel impetratds utatur; aut füpprimentes ejusmodi literas

"a

apud f& vel alios retinendo,

XIV. Avocantes caufa

$ fpirïtualeä vel fpiritualibus annexas à

Qrme

, qui ibi caufas fuas profequi

judiciis Ecclefiafticis : impcd-ientes eos

P

volunt;

VL

-433 (2) Bbl-

volunt: compellentes partes AGtrices,ut literas fuas 4 di&tis judiciis

Eccle(' afhms revocent, & confennant, reos (ive actionatos À cenfu*.

ris & pcenis inflictis: abfolvx- impedientes literarum Apoftolicarum

executionem: & omnes ad hoc quoquo modo favorem preftantes.

fecl

mun

XV. Trahentes vel trahi facientes perfonas Ecclefiafticas ad

tribunalia fzcularia: condemtes ftatuta. vel decreta in prajudicium

hion

libertatis Ecclefiaftice,(ive juribus alicujus Ecclefiz præ)udlcanua.

hab

XVI, Impedientes przlatos & judices Ecclefiafticos in fuà ju-

Ipi

risdi&tione Ecclefiafticà: eludentes. eorum judicia & récurrentes ad.

curias fxculares: procurantes decerni vel exequi, ac decernentes

vel exequentes mandata poenalia dictis juribus Ecclefiafticis dero-

santia, omnes denique ad hoc favorem preftantes,

XVII. Ufürpantes jurisdictiones Ecclefiafticorum , vel fequc-

QM

&rantes eorum redditus, fru&ctus, ac quoscunque provcntus.

XVIII. Imponentes decimas & alia onera Clcrms aut eorum

bonis Ecclefiafticis : exigentes aut recipiegtes etiam à fpontedanti-

bus hujusmodi injuftas preítantias ; cooperantes & quoquo modo

14

favorem àd hoc exhibentes.

4 E

XIX. Szculares capientes vel bannientes Clericos vel procef:

JIR

fantes aut fententlamferentes, aut excquentes contra períonas Ec-

4 R

«lefiafticas. in caufis eriminalibus vel capitalibus (ine Sedstpoftoh-

l

£x licentià.

.. L

XX. Occupantes terras Ecclefiz Romanz & 1lhus )unsdlülo-

74

nem fupremam ufurpantes,& favorem ad hoc praftantes.

3. Incurrunt hi omnes vi Bulla. Coenx excommunicationem foh

$. Pontifici refervatam, quos memoriz juvandz caufà in verfüs re-

dactos exhibet Monacelli in formulario legah pra&lico fori Ecclef.

p. 3- tit. 1. n. ro. üt fequitur.

Haretici, à Papá appellans, cum fure pirata,

Augens vectigal, vel Breve fal(ificans.

Hoftibus arma ferens, victum quivé amovet Urbe,

ii

privi

(Los Papa, aut pietas, aut fua caufa ciet,

Prelulibus gravis, ad laicum fpectantia facrum,

do, d

Sit reus aut judex, qui trahit a&a forum.

lény

Przlati, Ecclefieque ufurpans jura, onus & qui

fund

Mis ftatuit, capms nofc1c cósque reos,

Sedis

tonfi

o (03) &ibe

(CIUS

- Sedis Apoftolicz terras quique occupat atrox,

]

Hos omnes Domini Coenz anathema ligat,

um

. 3. Notandum.

Qui ab his cenfüris extra articulum mortis &.

m

feclufo' privilegio, vel fpeciali facultate abfolvunt, ipfo jure excom.

Md

municantur, &abfoluuo eft invalida, quz tamen excommunicatio

lr

nonefít refervata;nifi quis abfol veret füb pratextu privilegii,quod non

ld

habet, ut declaravit Clem. VIIL approbans decretum $.. Congreg.

ju

prfcop,& Regular. Anno 1601. apud Piafecium p. 2.C, L,à. 3.

s ad

ntes

$. IIL.

qtQ

mem f nt Cafus S. Pontifci ve Groatiin Corpore

Qute

Juris ?

orüm

SUMMARIUM,

anti

vodo

1. Statuitur lata. excommummtzo in percu]ore.r Clericorum.

2, Explicatur, quinam veniaut nomiue Clericorum,

od

3. Ponuntur cafus excepti,

y E

4. Referuutur cafus Papales contenti im Decretalibus.

$. Im fexto Decremlzum.

ytoli

é, In Clementinis..

fiuo.

7. lp Extravagantibus

m ol

YIco I Dejare communi fecundüm partes fingulas juris Canonici

34

fümmo:Pontifici refervati , cafus (unt fequentes ;

g.

In decreto Gratiam.

Excommunicantur cxcommumcatwne foli Papse refervatà

Injicientes vel mandantes injici violentas manus in Clericum, qui

privilegium canonis bon ami(it, graviter eum pcrcuucndo,truden-

do, detinendo, trahendo, vmculando, aut vx aliquid enplendo, ta-

lémve violentiam inferendo, cui refiftendo i lmpar fit.

C,29. /equis

fuadente. X VL q. 4

2. Intelliguntur autem Clericorum nomine in primis in: Sactis

conhlituti, étiam-excommunicati , fufpenfi aut. verbalitex. depofiti ;

dem-

$elis

3

-$83 64 Bbb —

deinde Clerici etiam in minoribus conftituti, fi habeant conditio-

f

nes Concilii Trid.Seff.23. dereform. c. 6. qui nimirum beneficium Ec-

lecu

eleftaflicum poffdemt, vel babitum ei tonfuram. deferentes. adicui

Dj

Eccleffe de maadato Epifcopi inferviunt, ved in Seminario Clerico-

rum, aut in Aliquá fcholà vel Univerfitate de licemtiá Epifcopiquae

Jf i "viá ad majores ordines fufcibiendos verfantur.

ÍItem mona-

r

chi, moniales, conver(i & novitiíhoccanone gaudent. Cap. zos du-

u

Bium. Cap. de monialibus 1o. Cap.reliziefo de (enz. Excommun. in 6,

fenl

3. Excipe tamen prímó percuflionem levem, quz uon involvit

circumftantias a:

de fent. Excommunic.

ggravantes, à quà .ordïnarius abfolvit Cap, Pervemit

&,1

fe t

Excipe 2do. ni(ifint Clerici impuberes, qui fe percutiunt, aut

ex levitare jocosd, difciplinz aut correctionis gratià, aut nifi ob

mun

I

juftam fuf defenfionem Clecicuspercutiatur. (Cap. Szper eo, deíen-

tent. Excom,

Ti )

E

Excipe 3tio, nifi Clericus privilegium canonis amiferit per ve-

ram aut interpretativam bigamiam , per dimiffionem habitüs & ton-

füurz clericalis,per exercitium artís ignominiofie, mimi, ludionis, cau-

ponis, lanionis, per de

affin

ter Latrones &c.

gradationem realem , per affociationem in-»

3non

In Detretalibus.

V,

O

4. L Excommunicatià Delegato Papz ob folutionem not

prxítitam, fi per annum culpabiliter maneant in hàc excommunica-

1njuj

tione, deinde à folo Paipä abfolvuntþur.

C. 26, de ofF & (pofgcirt

lerj

jud, delegati.

Il, Advertentes,

fe falías "habere Titeras Apb&oïïcää; adeóque

tr; .

dünn

nomine curiz Apoftolicz falsó expeditas, & non deftruentes vcl re-

fignantes eas intra 20. dies, (i fiecülares funt, excommunicantur ,

Tuch

fi Clérici,

crim. falf

jfufpeäduptur, ,& E f.oï?* I:'apvg' abfolvuntur. C. Dwra d?

s

h&

h&v

N

IH Conífringe

ntes :&-fpoiiadtäs violentih -facriiegä Ecclefiam ;

poftquam eos Epifcopus fecit denuntiari, funt excommunicati & à

s (

folo Papà abfolvuntur. C. Cosquef£i- dc (ent. Excom.

IV, Incendiarii ab Epifco

«

tünd

de fent; Excom. :

[

*

H

p fpc!:ci'atix-n(denuntiïati.' C.. Tua mos,

à eli

im ex'c.ommuni.cäco ig eo cri-

V. Comimunicantes cum nomma::

miné

Mitero

tiQ

-H (2 8:$-

£t*

mine, propter quod excommunicatus eft, favorem & auxilium qua-

lecunque praftando, abfolvuntur tantüm ab excommunicatore fcil,

(cui

jt0s

Papà vel Epií(copo excommunicante. C. Naper defent. Excom,

In 6to Decretalium.

QIM-

n

fe

L .Dantes vel ufurpantes licentíam datam perfonaliter vel

du

realiter offendendi eos, qui cenfuram tulerunt, fi in eá contuma-

n6,

cià fpatio duorum meníium períeveravcerint,

C. Quicunque de

yuit

fent, Excom, in 6.

IL. Abfoluti. à cenfürá in articulo mortis, vel aliá de causá ab

t

€o, qui alias non poteft abíolvere, fi pofteà ceflante impedimento

fe non przíentent ei, à quo abíolvi debebant, reincidunt in excom-

aut

b

municationem , ferenti Epifcopo vel Papz refervatam : uti & ii, qui

à Papa vel ejus legato eà conditione abfolvuntur, ut fe fuo Ordina-

(cn»

xio poftmodum fiftant & hocfacere negligunt, C Ecs quj. de fent,

Vé«

Excom. in 6-*

Iu Clementinis.

n

(

6. l. Scienter contrahentes in gradibus confanguinitatis &

*

*

affinitatis prohibitis, aut cum monialibus

nec non monachi,

[ m-

moniales & clerici im facris conftituti matrimonialiter contrahen-

tes, poftquam ab Ordinario denuntiati fuerunt. — Cap, un, €os qu£

Clementin, de Confang. & affinitate,

fiofí

lE Hereticz pravitatis inquifitores ex amore lucri vel odio alios

niCa

j inju

fté hujus labis infimulantes, vel contra gravatos propter fpem

;ll

Jueri non procedentes, excommunicantur & à folo Papà abfolvun-

tur; at Epifcopi vel alii fuperiores per triennium ab officio füfpen-

d

duntur, C. 7Mu/torum $. verum. de hereticis,

du

uf ,

Hil. Keligiofi contrajura parochialia admini(trantes Sacramenta

Euchariftie vel Extremz un&ionis, matrimonia folemnizantes &

/] «

benedicentes, fine licentia ab excommunicationibus refervatis ab«

folventes, vel poft abfolutionem à peccatis indulgentias poenitenti-

[Eur

bus concedentes. C, Re/giof; de privileg.

&à

IV, Clerici Szculares vel Religiofi inducentes aliquem ad in-

eundum pactum, votum vel juramentum de fepulturà in. fua Eccle-

T

fià eligenda vel non mutanda, C. Cupieztes £. /as? de poenis,

. V. Domini temporales cogentes celebrareSacerdotestempore

) (f

intcrdi&i, evocantes ad miffam interdi&tos & excommunicatos,

n

pro-

E -u

jrohibentes tales poft monitionem abire ex facro, & excomrbuni-

cati vel interdi&ti, licet moniti, tamen detre&antes exire

Qe miffz

Sacrificio. C. Gravis de fent. Excom,

In Extravagantibus.

7. l, Exenterantes & fruítatim decoquentes corpora defun-

&orum, ut feparatis carnibus offa confervari vel alió fepulturz cau.

"n

14 deferri poflint,

C, Detefl auda de-fepulturis.

II. Damnantes peccati vel hzrefis alterutram fententiam affir.

4

mativam vel negativam de imroaculatá Conceptione B. V. & fpe«-

3'4

ciatim afferentes, peccare mortaliter eos, qui immaculatam coi-

fll

céptionem credunt, ejusdem officium celebrant, fermonem de e&

audiunt, vel libros eju

& vener, Ss.

fsmodi.tencnt. C.Grave nimis. de Reliquiis

"

j !

IlI. Dantes vel recipientes aliquid ob ingreffum religionis per

modum pa&i vel conventionis, C. $zzé de Simonià.

II

IV. Committentes Simoniam realem : id eít: dantes, reci-

pientes, procurántes vel mediantes aliquid dari pro fufcéptione vel

collatione ordinum, aut pro conferendo beneficio vel officio Eccle-

fiattico. C. C& dereffabile de Simonià,

fer

e

V. Dantes vel recipientes, aut promittentes aliquid pro jufti-

ià vel gratià in curià Romaná obtinendà, item nón denuntiantes

tiäf

:

éjusmodi nundinatores juítitiz, imó & utentes tali gratià aut jufti.

tïor;

€ià, . Excommumicamus de (ent, Excom, Continentur equidem

tior

prater has recenfitas dubio procul adhuc plures in Corpore Juris

Qu

claufz refervationes Papales non tantüm in materia excommu-

nicationis , fed & füfpenfionis, & interdidli ,

à quibus So-

p

Ciür

lus S. Pontifex de jure communi abfolvit , ut videre eft in

Cn

Cap. fuedamenta de Ele&. in 6. Extravag. , de Regulat.item Ex-

tit

travag. ad no[Pram ibid. &c. fed cüm earum quxdam velapud alios

eor

dubiz, vel non adeó univer(ales fint;,hinc potiores & magis commu-

ben

B65 nóffe füfficiat.

paá

i

T€/14

g-"lä«

lifu

$. IV,

-M$ 7) $58

ül-

iffz

$. IV.

Quinam fet cafus $.. Pontifici vefervati im

Bufario?

fün«

SUMMARIUM.,

il

J

Excommunicati fiemt, qui committumt Sinzomiam confideutialem,

iits

2«

Tam per acceffum,

t«

3.

Quam per regrefam.

COfl»

odl

4

Recenjéntur alia excommmnicutiones extra Corpus Juris v.ægai:--.

"

£e$,

Juli

$*

Cirea quAs omnes j)ræpfimi: aftendenda eff locoruam £on[ttn

tu 00

j p

I.

Ico. In Laértii Cherubini Bullario excommunicatione

d-

S. Pontifici refervatà innodati fünt fequentes

d

I. Committentes Simoniam confidentialem , qux ex

de.

una parte ftatim impletur, ex altera parte impletio dif-

ferrcin te

mpus futurum, eo pacto expreffo vel tacito ac confiden-

jl

tià, quód impletio infallibiliter fecutura fit. Fit autem modis duobus.

Int6S

2. 1mó Per acceffum : nam procurans alicui beneficium per colla-

ii«

tionem, ele&ionem, przfentationem vel qualemcunque intermedia-

|

]

dem

tionem, & refervans fibi vel altéri acceffum ad illud, vel falcem fru-

]un'

Gus aut portionem fructuum, aut penfionem alteri pro beneplacito

u

procurantis ex eo perfolvendam , aut econtra acceptans tale benefi-

$

cium cum pacto explicito vel implicito, quód lapfo aliquo tempore

;Hn

condi&to velit idem beneficium in favorem procurantis vel alte-

B

rius, quem vult procurans, re(ignare, vel falcem fru&tus aut partem

'alios

eorum aut pen(ionem alicui tertio à procurante nominato ex dicto

ymie

beneficio perfolvere , committit (íimoniám per acceffüm : expreffo

pacto juftitiz, (i dicat: Ego £ibi conf'eroyvel procuro boc beneficium cum

pAtfo , ut mihbi wel fratri meo idem ex debito juflitia cum tempore

vefiguer ; vacito paCto v. g. ff mibi beneficium contuleris , promitto,

048 idem beneficium pofl decemmalem fruitionem tibi ex mera era-

titudine velim refignare, Wem egote ad boc &emyïcium fne/ä;zt'alva,

5 ne

N.

-a (58) $ER-

$ meo fratri aunuatim decimam partem fruciuum vel pezfionem

toti

VIl

tot floreuorum, mom velut pretium , fed velut motivum recompeufa-

xiogis C gratitudinis reciproct oluturus fís.

3. 2dó Perregrqü?tm. Dimittensbeneficium & refervans fibi vel

g,

alteri poft aliquod tempus regreffum ad illud, vel faltem fructus aut

p

portionem eorum, aut penlionem alteri ad arbitrium dimittentis

vel refignantis ex di&to beneficio folvendum , & econtra acceptans

lie

inl

tale beneficium cum pa&o expreffo veltacito, quód poft cempus con-

di&tum tale beneficium velitin favorem réfignantis vel alteri,cui vult

dif

refignans, refignare, vel faltem illius fru&tus, eorümve partem aut

Ále

penfionem tertio,

quem vult refignans, perfolvere, committit fimo-

niam confidentialem per regreffum pado expreffo v.

g. refigno tibi

du

beneficium , fi ex debito juftitiz idem poít adeptum aliud mihi re-

abi

fignare velis : ve/ £acito v.g. cedo tibi hoc beneficium , (i fratri

meo ex motivo gratitudinis annuam ex eo penfionem pecuniariam

Seríolveré velis, — Nec refert, an beneficium fit meré collatum, vel

abl

rit

actualiter jam pofieffum, nifi id fiat cum difpenfatione Papali , €

fimonia confidentialis, ebquód fapiat fücceffionem hzreditariam, &

1b

a&um juftitie tacitum colligitur ex eo , quód non refignaret huic

beneficium , nifi certó confideret, beneficiarium idem refignanti effe

lino

Pius V. in Bulla : Jzzoferabilis. 6, Auguft. 1579.

U

re(ignaturum.

4. I. Excommunicantur excommunicatione foli Papz refer-

l:

watá fceminz ingredientes Monafteria Monachorum, five Regularium

fine prxhabità Epifcopi vel Su

perioris licentià actuali folüm fub pra-

Mo

Pius V. in Bulla Perfonarum Regula-

textu facultatis habitualis,

M

xium. a2. OGtobr, 1566.

*

mi

UI

DL Viri vel feminz intrantes Monafteria Monialium füb prz-

[ün

textu privilegii habitualis fine licentià a&tuali Epifcopi autSuperioris.

&

ITrem admittentes tales perfonas externas fine dicta licentia actuali.

t

Gregor, XIII. in Bulla : Ubi gratia 23.Decembr. 1582.

Yu

-IV. Procurantes abortum foetüs (ive animati five inanimati

ff

olim 4 folo Papa abfolvebantur. Sixtus V. in Bulla: Effrezazam.

f

1588.

Sed Gregor. XIV. eam in aliquibus reftrinxit, de quo ex

4

fi

groieffo agit $. 5. p. 3.

|

V. Pugnantes in duello folemni vel privato, item concedentes,

conífu.

fOl«

-dd8 (;9) St&-

111

éonfülentes, aftantes aut favorem quovis modo exhibentes. Clent.

j

VIIL in Bolla: Defeffabilis duelorum ufus.. x.Sept. 1592.

VI. Extr«hentes eos, qui afyli causá fugiunt ad Eccle

fiam, Gfe—

vel

gor, XIV. in Bullà Cgos 242 monuulli.

AU

VII. Docentes, defendentes, aut in praxin deducentes, licere

hts

per literas vel internuntium Confeffario abfenti peccata

facramenta.

(Af13

liter confiteri & ab eodem ita abfolutionem oþtincre.' Clem. VIIT.

of

in Bulla 20, funii 1602.

vult

VIIL: Docentes , €

dentes, defendentes, privatim vel publicé

àut

difputantes, oi(i impugnando 49. propofitiones unam vel omnes ab

ho

Alexand. VIII, Anno 1665. 24. Septembr. & Anne 1666. 18. Martii

tibi

damnatas;

Ia

IX. Docentes, edentes &c.

2. propoücioäeä, luna.m vel ambas

:

Eu

ab Alexand. VIIL 1690. 24. Augufti damnatas.

la

X. Docentes, edentes &c, 65. propo

fitiones utam vel omnes

vel

erit

abInnoc.Xl. 1679. 1 1. Martii damnatas.

XI. Docentes, edentes &c. 3 1. propo

ütipnes,dnam vel dnïneï

A

ab Alexand. VIII, Anno 1690. 8. Decembr. damnatas,

Qul

XII. docentes, edéntes &c. 68. propofitiones Michaélis deMa-

efe

linos, unam vel omnes abInnoc.XI. 28. Augufti, & iterum 19. Nov.

1687. damnatas.

r

f. Circahas & excommunicationes alias plurimas'à SS. Pontificibus

Uf

latas, quas longá ferie refert Formularium legale practicum Franc.

Monacelli part. 3. pag. f.6.7.8. P. Engel. in fuo Manuali Parochorum

J

u

p.2. C. 2. $. 2.. follicité notandum admonet, quód hac in parte pluri-

müm attendendum fit ad confuetudines locorum , quá multe ex-

communicationes ab authoribus relatz in Germania receptz non

m

fünt, vel certé contrario ufü abrogate , qua fané confüetudo vel

otts

exinde fatis rationabilis cit. Do&ori videtur , ne ob multitudinem

Ualla

cenfurarum fideles periculum animarum fuarum incurrant , & ner-

vum Ecclefiaftice difcipling contemnant, — 47g. Tex£. m Trident.

natt

féf.2 $. de reform. cap. 3. & im cap.z. de Conflitut. im 6to.. Nec fuf-

h

ficit hujusmodiBullarum notitiam ex privata librorum lectione hau-

00

fiffe, càm in fingulis Dicecefibus hujusmodi Bullas cenfuris refertas

& (ic grave animarum periculum immediaté tangentes, ut ftringant,

ji

£5

folcmnïter" ab Ordinariis prómulgandas

P

effe, inter.alía defümi pos-

](u.

-5 (60) $5$

fic ex c. 13. de poenitent. jbi:. poffquam per Pralatos locorum fue-

f

vit publicata, imó aliàs confultum non foret ftudere facris Cano-

ln

nibus vel cafibus confcientiz , & rudes & indocti melioris forent

Al

eonditionis, quàm illi, qui fe

pro EccleQa & animarum utilitate li-

fd

teratos & doctos reddiderunt.

an

n

$. V.

Refolountur quadam dubia eirca peccatum harefis in

m

Bulla Cena vefervatum.

SUMMARIUM. -

fit

Va

J

Ajfärlur dz'-fug'/io bare

5.

hu

3.

Haretici Alii fumt materia

les, alii formaler.

qu

3.

aU

diia requiruutur Ad excommunicationem barefís jucurrendam.

4

Referuntur , qui ab bac excommunicatione excufantur.

[

&

P

Obfervanda circa peuitentem bareticum

$.

Pro foro interuo.

pro faïo' exteme-.

fir

Excommunicati olig omues erant vitandi.

BA

7.

:.

241' communicant cum bareticisuon incurrumnt excommunicatio-

zem minorem in GermaAzia.

?

id

lii

e. Exceptis duabus cafibus.

*

L

Ti

30. JQui babet facultatem .abfoluendi 4 caffbus P

p re/e'*r*m?k ,

E

nom poteft fruul abfolvere & caffbus Bulla Caua.

dif

a1. Nec ab bareft abfolvere poteff , e

per

folvendi á cafibus Bulla Cena,

77 /mäegt quis poteftatem nb-

iz. Aliud Procedit im Germanin.

C

3.

D)

Uzxres t. Quid requiratur , ut quis excommunicatio-

nem ia Bulla Coenz latam contra hareticos incurrat ?2

ad

C

Ante g Nota r. Here(is, que à D. Thom. 2.

2dz.q. 11. art. 3.definitur, error izzellec us Fidei Catbo-

H

pen

lice contr^rius ab eo, qui Chrifli Religionem profttetur , eum perti-

Ver

sacia afféertur, alia elt interna & mentalis tantüm, ut cüm quis

ln

«

þærcün, quam mente tenet, nullo figno exteriori manifeftat , 4

€

-a (61) B5f

M.

eff interna ct exterua (imul, ut càm quis non credit, Chriftum effe

o

in Sacramento, & ideó Sacramentum noh adorat exteriori cultu.

BQE

Alia eff exterma tautim, üt càm quis aliquid dicit aut facit contra

l-

fidem, & in mente non- habet errorem v.g. cüm quis interrogatus,

an fit Romano-Catholicus, timore mortis refpondet, fe non efie Ró-

mano - Catholicum , & hzc refponfio proprié hzre(is non eft, cüm

non fit error intelleGtüs,

2. Nota 2dó. Ex communi Theologorum hxretici dividuntur in

l

materiales & formales.

Haxretici formales funt, qui cum pertina-

cia eligunt , fequuntur , tuentur bzreticam fententiam contra defi-

nitionem Ecclelix , five id fiat lucri temporalis gratià , five intuitu

vanz gloriz, vel odii aut vindictz.

Hazretici materiales , juxta S.

Auguítinum Epift. 162. nequaquam inter hxreticos deputandi funt,

qui nequaquam ex malo animo vel pertinacia , fed ex fimplicitate,

ml

aut defectu debite informationis errant circa finem, quorum dan-

tur plurimi non folüm ex illis, qui procul à Catholicis degunt , fed

etiam qui Catholicis immixti vivunt , süntque non illi tantàm, qui

fünt de plebe, verüm etiam, qui fünt de conditione honeftiore vel

do&tiores, eóquód ab unguiculis peffimé inftruantur, & perniciofis

7

mendaciis imbuantur contra Fidem Carholicam , quos velut meros

idololatras, Scripture Sacre contemptores , & fuperftitionum Papa-

lium fe&atores abominansos ipfis depingunt mendaciffimi Przco-

nes, parentes & inftructores , ita ut veram Religionem minime

W?

apud Catholicos effe, perfuafiffimum habeant ; Quam perfuafionem

difficillimé deponunt, cüm tenaciffimé hzreant,

quz primiS'anpis

jl-

percepimus.

Neque ftatim ubi forté aliquod dubium ex iis, quz bona apud

Catholicos vident, circa fidem füam ipfis oboritur, obligati funt ad

magis inquirendum, càm habeant pro tentatione in fide, multó minirs

it-

ad mutandam Religionem, quia hanc routare, antequam fatís convin-

T

catur intelle&tus per probé cognita credibilitatís motiva , temera-

l, d

rium foret & illicitum.

Interim tamen, fi ipfis majus lumen & ur-

ii«

gentes dubitandi rationes fuboriantur, tenentur utique diligenter in

iif*

veritatem inquirere , inftanter implorato Dei auxilio , atque parati

e(fe ad ftatim ampleQtendam veritatem fatis co

h

gnitam, ac reipsà am-

Jlh

H 3

pledi,

- (62) BkR-

is cognoverint; aliàs enim inciperent effe for-

ple&i, ubi eam fat

a

males hzretici.

His fuppofitis ad quzftionem nunc

n

3.

m. Tres requiruntur conditiones ad excommunicationem

hxrefis incurrendam.

1maA eft, ut quis (it hreticus formalis, hinc

i

materiales 4 proprio Parocho poffunt facramentaliter abfolvi, nift

f

pro foro

faltem exter&o confuetudo contrarium exigat.

Laymanaü

L. 2, Tra&t. 1. c. 13.n.4.. Reiffenftuel Tra&ta. di(t, 4. q.3. n.25. Pirr-

f

hing & alii.

t

2da4 , ut quis hzrefin formalem internam fignis externis mani-

K

feftet, qu

ia Ecclefia non punit a&um meré internum, üt füpra di-

fü

Gum e& parte 1m

4,6.3. & paffim docent TT. ac proinde ab eadem

»

poffünt abfolvere

quivis expofiti Confeffarii, fufficit autem ad incur-

d

rendam excommunicationem prop

ter here(in , quód hzc füfficienter

t

exprimatur figno exteriori , quamvis

-occultifïïmo, ac nullo prorfus

P

alio te(te prafente,

3fin, ut aliquis hzre

fin füam exteriüs manifeftet , animo eam

Ti

Addendum, ut actio externa , per quam

afferendi feu profitendi.

Q

hzrefis externa manifeftatur, fit mortali

ter peccaminofa, ut infinua-

N

Unde pro praxi

tum eft füpra parte r.

It

4. Colliges.

1. Non incurrunt hanc referv

ationem illi, qui lapfi

«

n Lutheri vel Calvini carnes comedunt die ab Eccle-

interné in hzrefi

(ià interdicto- ex mera voracitate feu gulà ;

quia comedere carnes

n

ex fe eft res indifferens , ipfa verb manducatio die jejunii eft pecca-

Y

tam 2ulz. . Secüs dicendum foret, fiper talem comefítionem carnis

£0

diebus Sabbati

nis vellent fuam hzrefin externam ítudiosé exteriüs

]

manifeftare, quod ex circum

ftantiis loci & temporis eft col

uge

ndum.

4

rantià mortaliter cul-

Bll

2dó non incurrunt ignorantes etiam igno

abili & cra(s, quatenüs ignorant,

opinionem füam adverfari doctri-

po

3tió, nec qui

te

nz Ecclefiz Catholicg,

defe&u pertinacix. Pirrbing.

inter hzreticos verfantes circa articu

lum fidei non fufficienter fibi

K

. propofitum dubitant.

Laymann loc.cit. n.

j. ex defe&u pertinaciz,

ide Catholica dubitare fe putant, eóquód hz-

m

4tó nec illi, qui deF

reticz aut blafphemse cogi

tationes ipfis occurrere foleant ; cüm

Ó

*

dete

ftentur & nunguam, üt fupponitur , in animum

di

.enim has feri

a

venire exoptent ,

& proteftationem infüper faciant,

eis nunquam

p»

$t nec

dt

' confentiendi, ob

defe&um voluntarii non poffunt imputari.

audien-

8 (62) Bbb

audientes conciones hareticorum prafertim , fi nullum fübfit peri-

culum : fi autem hoc fübeffet, peccare illum mortaliter certum eft.

juxta illud : ,Qui amar periculum, peribit im idb.

Quid Confetfarius obfervare debeat circa poc-

C

f. Quazres 2dó.

f

nitentem hazrefi laborantem ?. &. 1. In foro externo fequentia Con*

!

feffarius habet obfervanda : 1mó.. Curandum eft , ut ii, qui à fe&ta

[«

Lutheri, Calvini & aliorum recedere volunt, antequam ad profes-

fionemFidei, atqüc adSacram Communionem admittantur, fufficien-

ter inftruantur in neceffariis Fidei.Catholiez ; ne facilé in fuos erro-

i

res relabantur.

l

2dó, hzreticus refipifcens debet abjurare hxrefin

fuam, prout ordinatur in Jure Canonico, c. 5j qu voluerizt, & cap.

u

Saluberrimum 1.q.7. & hzc abjuratio communiter fit coram Sacer-

dote & teftibus, faciendo publicam profeffionem fidei.

3tió, peractà

Eu

profeffione Fidei poft przviam fufficientem inftruGionem refipifcens

u6

ab hzre(íi admittitur ad Sacramentum Poenitentiz & Euchariftiz.

6. &.2. Pro foro interno potiffimüm hzc obíervanda ve-

m

niunt Confeffario cum hzreticis. 1. probé debet cognofcere pec-

cata hzreticis propria, cujusmodi funt injuria in B. V. & reliquos

j2

San&os, calumniz in S. Pontificem Chrifli in terris. Vicarium,

injuria in Epifcopos & Clerum Catholice Romanz Ecclefiz; odium

"

[2

contra Virginicatem, in preítandà Majoribus obedientià contu-

macía; facrilegia in Sacramenta, Sacrificia, imagines SanQtorum,

Y

injuria, quá univerfum orbem Chriftianum graviflimorum fcelerum

(s

v. g. infidelitatis, blafphemiz, idololatrie damnant, ubi tamen

nis

commendat & notat Bonagratia V. aLfo/utio quoad fratres num.

li

48. reverfüm ab Ecclefia Lutherana v.g. in prima confeffione non

un

nimiüm quzftionibus fatigandum effe, ne Conf-ffionis Sacramentalis

y.

pondus gravius effe füspicetur, quàm ut-impofterum ferre poffit,

h'i-.

refle&tendo ad id precipué , quod in praxi plurima in particulari

u

(b

peccata fint meré materialia.

7. Quxres 3. An fideles hodie in Germania incurrant excom-

i

municationem, fi communjcent cum hzreticis ?

u-

Ante Refponfionem Nota.

Excommunicati olim omnes. in-

um

differenter erznt vitandi, fi publici publicé ab omnibus, fi occulti

un

privatim ab iis, quibus cenfuranotaerat. C. cuzz zom ab bomine

m

ercium

de fcntent. Excommunie. omnéque cum iishumanum comm

ia

fuerat

a

- (64) gf

fuerat prohibitum in cafibus hoc verfu prohibitis: Os;orare, vale,

tifir

communio , men[a megzAtur : adeó quidem, ut commun'cans cum

U

excommunicato majorem etíam excommunicationem incurreret j

dep

C. excommunicatos & feqq. Xl. q. 3. Immutatum id equidem fuit

fped

pofterioribus juribus & temporibus in cap. zzper 29. & c. ff com-

abf

cubins$;. de fentent. Excommunic. ut tantàm illi incurrant ma-

fioti

jorem excommunicationem, qui commmunicant cum excommunicato

rem

incrimine, propter quod cenfurá affectus eft, prebendo ei auxilium

Ya

& favorem , in aliis veró negotiis & colloquiis minor ,folüm ex-

fiqu

communicatio contrahebatur.

Quzritur hicnunc, an idem etiam

pim

procedat, dum in noftra Germania communicamus cum hzreticis,

abfo

ut quis excommunicstionem faltem minorem incurrat ?

fjlv

8. . Negative.

In Concilio enim Conftantienfi circa an-

num 1434. fa&ta eft quzedam conftitutio pofteà à Martino V. edita

bile

(unde & Extravagans Martini V. appellatur) && Leone X. in Concil,

Lateran. confirmata, quz incipit: 444 evi£auda fCandAla , ubipro-

hibitio communicandi cum excommunicatis ex pzrte fidelium iz-

Iequ

ttib

zoceztium generaliter füblata eft, exceptis tantüm duobus cafibus ,

al

ita ut etiam exercitium jurisdictionis penes excommunicacum pro

$an

favore fidelium remaneat. Excepti autem duo' cafus funthi :

ROw

9. L. Si excommunicatus publicé fuerit à fuo Ordinario Judice

Ecclefiaftico denuntíatus & proclamatus.

I!. Siquis ob Sacrilegam

Nà

qu

manüum inje&ionem in Clericum excommunicationem Canonis

.

incurrerit , ut facdtum e

lüs

)

us nullà tergiverfatione celari & nullo

ha

jur;s füffragio excufari poffit. Dixi: füblata eft prohibitio commu-

Tati

nicandi ex parte fidelium innocentium , quia per hanc conftitutio-

nem ipíis cenfüratis dire&té nulla gratia fa&ta eft, unde nequeunt

d

Cty

ultró & non requifiti fe fidelium communioni ingerere, quiamajor

à$

eft prohibitio, ne excommunicati ipfi communicent cum fidelibus,

quàm vice versà C. z//;4 circa fin. de Cleric. excommunic.

[ill

Tün

10. Quzres 4, Anquando in Jubileo vel :liàs per privilegium con-

ceditur generalis facultas abfolvendi 4

wibusvis peccatus C cenfuris

hi

"

ter

etiam refervatis fédi Apoffolica , intel

l

1

Coenz re(ervati ?

garn,tur etiam cafus in Blïxllä

re

It

m. MNegaàtivé; Sanchetz , Suaretz , Viva & alii : Ratio:

Yen

v[ä)eci-alitcr excepta fpecialem requirunt conceffionem juxta v

g

uiui-

ita

-485 (67) &ib

7A

um

tHHmum ilud : Ze gez

erali conceffione som "veniunt em, quaqum

verofrmiliter non futffet in fpecie conce[furus. . Ex Cap. ff Epifcopus

P

uit

de poenit. & remiff. in 6. atqui cafüs Bulle Coenz füvt S. Pontidci

0j

fpecialiter refervati , revocantürque quotannis omnia privilegia

12

abfolvendi ab illis, unde indigent fpeciali nomine, utpote fpeciali

ato

notà digni. Cozfgrmiatur ex Extravag. Ezff Dominici de poenit. &

P

remiff, ubi expreísé dicitur, in conceífione generali cafuum refer-

20

vatorum non intelligi cafüs Bulle Coens. Illud con:rovertitur , an

Pini

fi quis habet poteftatem abíolvendi à cafibus Bullz Ccenz, fi non ex-

primstur hzrefis, feu fi non fiat expreffa mentio de licentia data ad

d

abíolvendum etiam ab hzrefi, an hoc ipfo conceffa fit facultis ab-

folvendi ab hzrefi ?

Ad

uod

atl

.u-

j

1I1. R. Negativé: ita Lugo, Navarrus, Sanchez & Viva de

bilzo, q. r 1. art. r. quia hzrefis fpeciali prz aliis cafibus Bullae Coe-

Yil,

[0-

ng refervatione excipitor, ergo fípecialem infüper fuf mentionem

requirit. Probatmr A4af. pro deli&to hxrefis eft inftitutum fseciale

[//

u5,

tribunal, & fpecialis delegatio inquifitoribus facta eft: ergo. probazur

2dó ex €o, quód ita declaráffe Gregorium XHII. affirmec Lugo &

pl'O

Sanchez in quodam motu proprio,quem ad literam affert Emman.

Rodriq: in additione ad Bullam $. 9. num. 66. & Pium V. apud

jict

Navarrum cap. 275. Confirm. 1. 'Trid. fefs. 24. de reformat. cap. 6.

äam

quamvis Epifcopo & ejus Vicario dediffet facultatem in omnes ca-

yois

jllo

íus Sedi Apoftolice refervatos, facultatem tamen abfolvendi ab

bzxrefi occultà (f2ltem de jure Tridentini ante noviffimas decla-

Du-

10

rationes SS. Pontificam , de quibus parte r. )

foli Epifcopo ,

exclaío ejus Vicario, conceflir , ergo fpecialiter Summa Sedes pec-

unt

catum hzrefis (ibi refervat & ab aliis contradiftinguit.

Confrrm.

ijot

2. Sixtus V. Anno1589. & Clemens VIII. A«no 1494, cüm con-

u$

ceffiffent poteftatem abfolvendi & c:fibus Bulle Coenz, expreffe-

runt etiam in fpecie:4 erzzize berefs, ergo non videtur illud ve-

on

nire in generali conceffione: Accedit quód & in facultatibus fpecia-

uf

liter delegatis Reverendiffimis Epifcopis Germaniz detur diftin&é ex-

ullà

preffa facultas abíolvendi ab hzrefi przter aliam facultatem abfol-

vendi á cafibus Bulle Coenz, ut videre eft parte 1.6.5. num. 6. e:go,

:io d

I2, Pro Germaniá tamen putat Tannerus d. 6. num. 123. du-

l

bitandum omninó non efle, quód facultas conceffa adcafüs Bullz

Jl«

CQone

if

-333 (66) 8b$-

&

Cox (z etiam exrendat ad hzrefin & le&ionem librorum hzreti-

Nur

corum , eóquód illius facultatis ufus in Germaniá, ubi Catholici

M

funt permixti Ac:tholicis, fit vel maximé neceffarius &feré unicus;

&

& aliàs conceffa hlc à cafibus refervatis abfolvendi gratia vixullum

haberet cffettum.. — Dixi Jeciozem librorum bereticorum, qui fcil.

&

Arc

ex profeífo tradunt herefin, quodfi enim tales libri ex profeffo de'

W

hxrefi non tractant, quamvis hic inde habeant. infperfam, ait Lay-

vit,

mannus Tom. 1. lib.2. tr. . cap.1j.. Gobat & alii, Bullam Coene

m

in Germaniá in. eo rigore non effe receptam, nec le&ionem fimi-

m

lium librorum effe veré cafam in Bullà Coenz refervatum.

Ied

uz de fingulis zliis hadtenus addu&tis cenfuris Summo Pon-

tifici refervatis fufius dicenda fupereffent, cüm üc didtum fupra

gení

C95

, 2. $. 1. num. j. tanta eas omnes memoriter tenendi, dateqdue

mis

defüper abíolutionis nullitatem timendi neceffitas non fit , hinc fuis

rét

inlocis Canoniftis, & in cenfürarum materiam latiüs excurrenti-

(cop

bus Theologis uberiüs explananda illa relinquens ad cafus tranfeo

tion

pro Dioecefi noftrà Virceburgenfi fpecialiter refervatos.

N

t0,

BO maq G qcq qeqddqqeqqqeedqe

es

Pub

PARS l.

diari

m

167

CASIBUS RESERVATIS IN

Tüm

fütr

.DIGKCESI. VIRCEBURGENSI.

E

hr

Alutaribus S, Matris Ecclefie decretis & þonüitutio-

DO

(

nibus Apoftolicis inhzrentes Reverendiffimi & Cel.-

$D

2t

)

fiffimi Domini Ordinarii tanquam Sacerdotes Summi

(imi

NSS

Dioccefis

W/irceburgenüs pro varià variorum

Wf'(7

-

Dio

d

( d

temporum exigentià diverfimodé íemper peccata

U

EEE

j

Z

fidelium magis enormia Epiícopali fuz Jurisdi&tioni

(

;

x

E

at IT

&/

hactenüs & refervàrunt , & refervata relaxárunt:

Ded

erat

n.Ci'i

ium Provinciale ultimum ormnibus Parochis rité or.

dinatis & vocatis poteftatem illimitatam,abfolvendi à ca(ibus Dige-

cefano refervatis, folos homicidas, hzreticos & excommuni

catos

€XCi-

-485 (67) Bb

tti-

exciplens, üt. declarat Agenda W/irceburgenfis tit, de Virtute &

Numero Sacramentorum $. De ca(ibus refervatis, edita r$64.

Jici

;

Reftrinxit poftmodum irreftridam hanc Parochorum facultatem,

& cafüüm refervatorum numerum minuitin edito rituali füo Emi«

lum

f

nenti(fimus &Reverendiffimus Dominus JoANNes Puiriepus, & pro füa

) de

Archi-Dioscefi Moguntina & utráque Dicecefi W'irceburgenfi &

W/ormatienfi anno 1671. pag. 86. hzc folüm tría peccata referva-

Liy

vit, fcilicet: omicidium volumtarium, [l'uprum violentum, & cri-

n

menincendiariorum. . Addidit hisplura Reverendiffimus & Celfiffi-

IIf

mus D. Pergus Prrierus anno 1679. die 23. Novembris, & cafuum

refervatorum numerum ad 12. usque auxit pro Dicecefi N/ircebur-

Jofl-

genfi, qui erant fequentes. r, Injectio violenta manuum ín Clerí-

prà

Ces,

2, Neglectus fatisfaciendi piis legatis intra annum, 3. Enor-

EQd'G

- [uls

mis offenfa parentum, 4. ingreffus Monafteriorum Monialium, j.

Itérata Baptismi, Confirmationis, aut facri cujuspiam. Ordinis fu-

Atl«

[ceptio. . 6.. Homicidium voluntarium, & mandatum ad illud,.nec

feo

non abortus animati foctás ftudiofé procuratus effe&u fubfecuto. 7..

Falfitas teftimonii in judicio lati, publicarimque literarum falfifica-

tio, 8, Copula carnalis etiam tantüm attentata cum filia fpirituali

2

vcl Parochiana, 9. Fornicatio facrilega.cum perfoná religiosá, 10,

Pablicus concubinatus. "r 1. Stuprum violentum.. 12, Crimen incen-

diariorum, adjecto infuper crimine complicis incalce decreti; cujus

amplz refervationis mens trinà declaratione füb 20, Decembris,

1679. 28. Martii 16g0. & 13. Aprilis 1680.. cum dubiorum multo-

N

rum refolutione promulgata prodiit.

Reduxit ampliorem hunc ca-

füum refervatorum numerum retento crimine complicis ad quater«

narium 12. Novembr, Anno 1685, Reverendiffimus & Celíffimus

tio»

D. CosgApus WiLHzL.Mus, cujus veftigiis infiftens Anno 1704.. die

. Ced-

5.Decembris eadem peccata refervavit Reverendiffimus & Celfif-

fimus D. JoAxwzs Prrpus, in fuo decreto, Iquod; hác fuper re. in

amiti

orunm

Dicecefi hàc Wirceburgenti emanavit ultimum tenoris fequentis.

(Cata

Qtoni

u

$ of»

l2

'DiO'i'

Dei

Cat0s

eid

-438 (69) 8bb-

r

Dei Gratiá Nos Joames . Philippus Ega-

Mil

Copus Herbipolenfís , Sacri Remani [mperis

bur

: Printeps £5 Francia Orientalis Dux G5c.

f&

Decretum | letiuris

me'äm prafens

Domino.

| J?/zztem 1"

Um magnopere ad Chrifliani populi diftiplinam . perti-

C

"neat,ut graviora quadam crimina non à quibufuis, fed

)

;Z

Ji

fummis duntaxat Sacerdotibus [ooantur , falutaribus

4j

6—

r

antle Matris Ecclefte Decretis &9. Conffitutionibus inba-

vrentes,

fequentes nobis Cafusveferuandos duximus, C5 7-

£boritate nofirA Ordinariá refervamus, ita gt nul/us Con-

effarius frue facularis [Fue regularis , quantumruts 2 No-

at

bis approbatus,

uocunque etiam modo, aut quovis prioi-

(

legio pratenfo

4

;

üsdem extra articulum mortis , €&$ citra

Adf

fsecialem licen

tiam à Nobis in firipti

«

5 obtentam abfolvere

d

Po [

, fant autem bi :

I.

Inie&io manuum violenta in parentes.

ne

2. Homicidium voluntarium & mandatum ad' illud,

Li$

üm

nec non abortus animati foetüs ftudiofe procura-

0ht

tus effectu fubfecuto.

te5

12

3. Stuprum violentum.

[

4. Crimen Incendiariorum.

Denique Jurisdicionem a

d

*

imimus Confcffario Com-

m

Tur

lici,ut complicem criminis carnalis opere confummati

hs

ábfolvere nequeat, excepto periculo mortis, & quando

fup

tunc alius Confeffarius haberi non potelt.

lat

Mandamus igitur. omnibus & [mmgulis ad excipiendas

Ttby

confe[[rones in noflra Dieceft. approbatis Sacerdotibus, ut

tit

ecundimm boc decretum noffrum in foro panitentia pro-

,

cedant, & ne à memoria elabatur, in confe[fonalibus fuis,

A4ut

t

-3 (69) 8f

aut alis patentibus locis illud affisum. babeant. — Decre7

a

tum . Herbipoli y. Decemóris Anno 1704.

ug refervatio poftrema, quia imprafentiarum pro facti Tri-

bunalis formà & normáà fervit ex Utroque Clero Confeffariis, per

dilucidatut.

fequentes paragraphos breviffimé

d

j

- Fiolnta

manuum injectzo 12 parentes.

erii-

SUMMARIUM.

ationis vocabula.

M

N.r.23. Explicantur [fngula referv

ibus

4. $. &pecificantur incurrentes ci 2on

incurrentes bunc cafum vefer-

1ht-

6.7.8. 9. 10.

Deciduntur cafus fifegulares.

(vAtum.

?

Al

Rimum peccatum,

quo commiffo Sacramentalis abfolutionis

(

beneficium poeniten

tibus ab inferiori facerdote denegatur,

P

eft enormis illa parentibus illata injuría, quam filii violentas eis

l-

Precepit primo ad proximum prz-

ii«

manus injiciendo committunt.

cepto Deus per Moyfen in Deca

logo: Homera Patrem ef Matrem,

benedictionem

il

adjecit prate

r terram promiffionis in vità alterà,

uett

bác in terrá

(ingularem, s£ /es Jongevus fuper terram, quod in

aliorum mandatorum ob(ervatione usque adeó frequens & folen-

ne non eft, ut hlc oftenderet & loci dignitate & mercedis praefene

tis adjectione

, quantüm fibi curz & cordi fit, integram inviola-

ilud,

À filiis parentibus debitam obfervari reverentiam &

támque femper

Curd-

obedientiam ;

fed, quó enixior in ftabiliendà filiorum erga paren-

tes fübje&ione Dei voluntas eft, tantó enormior filiorum fübinde

malitia eft, ut pofthabità omni tot beneficiorum à parentibus re-

ceptorum ratione illa ipfa,

quz poft Deum parentibus debent, viva

"*

merbra levent adverfüs eos » qui 1

fta genuerunt, eísque vitam dede-

J0m-

runt; quod fcelus uti fpeciali

notatur malitià apud Theologos om-

;mati

arió illud profequitur Cel&ífimus in

nes, ita & fpecialiter & prim

ando

fuo decreto prafixo, ut ob enormem hanc parentibus hoc in paffu

illatam injuriam facramentalis abfolutionis beneficium ab. inferio-

ribus,(acerdotibus denegandum per refervationem meritó cenfue-

77

rit, de quo prxfentes veniunt quzftiones.

f iil

1. Q. 1. Quis hic veniat no

mine Parenztum ?

j Jno-

X.1. Venit Pater &Mater,

Avus & Avia & alii afcendentes per

t ff. de verborum fignifica-

,' pli!,

textum expreffum in L. appeäat?one f

11022

4

3

-KM3 (70) 8&t--

£ione, ubi (ic: .kgvpeäatiant parentis mon fantum Pater, fed etiam

ii

&il

avus ei proavus cideimceps omnes. füperiores . comtinentur ,. fed

mater e& avia e$ proavta. junGtà E. 4.S. 2. fF. dezz jus wocando.

viter

Ratio eft, quia^ex vilegis hi proprié veniunt nomine parentum, qui

nos genuerunt, & quibüs naturalem mediaté vel immediaté vitam

Íüm

debemus.

badt

Unde & Pater & mater naturalis tantüm, quamvis non

fint legitimi, hic parentum nomine continentur: non tamen vitri-

quà

tii)

cus, noverca, nec patruus, avunculus, fratres, forores, & quicun-

que alii in lineá collateráli exi(tentes, quia his vitam non debemus,

um

quamvis negandum:non fit, gravem eorum percuffionem (pecialem

continere malitiam fpecificam in confeffione explicandam , utpoté

Tnan

quia hàc percuffione non folüm ju(titia & charitas leditur, fed &

pietas, que juxta D, Thomam 2da 2dz.q. 8o. art. 1. in (S, & q. 10r.

lenti

tüat,

art. I, per totum,fefe ad ipfos etiam. confanguineos extendit, &

uidem ad omnes usque ad 4tum gradum juxta P, Sporer trad. .

tiet

in quintum Decalogi preceptum Íect. 2. f. 1. deparricidio.

2. Q.2. Quid veniat nomine zzag£s?

lbt

2, &. Non fola manus,fed omnia (imul membra intelliguntur v)g.

Sjh

pedes quibus calcari, genua quibus trudi , brachia quibus percuti,

Bem

dentes quibus morderi, & quzcunque alie corporis partes, quibus

Ves

parentes 'exteriüs in füo corpore mediaté vel'immediaté lxdi, vel

fatic

affligi poffunt. Ratio eft, quia refervationis ratio videtur ftare prz-

stl

cipué in enormi illà injurià, quz à filiis committitur in eo , quód

illa ipfa membra, quz cum vitàà parentibus habent, non fine in-

vd.

gratitudine maximá, & ipius naturz horrore levent & abutantur

jurio

contra eos, qui poft Deum vitam, & motum iis dederunt, ergo in-

uf

telligendum id eft-de omnibus membris.

b

3« Q.. 3. Quid intelligatur per violentam injecfionem?

di fn

2. &, Violentámanüs injectione hlc ad propofitum intelligitur

G

a&io quzvis externa injuriofa & graviter peccaminofa, violenter in-

je&ta perfone parentis, vel rebus corporis ip(ius adharentibus, prout

in fimili de violentáà manuum injectione in Clericos fub pocná ex-

fed

communicationis Latz fententiz in cap. //quis f4adente diabolo 2g.

XVII. q. 4. in verba ibidem «o/eztas mazus injecerit, difcurrunt

Tant

&q

Navarr. Manual, cap. 27, n. 77. Barbofa in praf. cap. ( qwis /uadente

4 num. 25. Molina de J. & J. difp. 1. num. 8. Suaretz de cenfuris

liis

Var

difp,

NT

233 (71) Skb-

1707

difp. 23. fcCt. 1. n« 27. Laymannlli'b. 1, tra&, 4, parte 2, cap, f .n.

6

$

fl

& alii :

777

4. Inferesinde pro praxi, violentz manüs injuriofam & gra-

viter peccaminofam injedtionem, committere, & coníequenter ca-

qui

f

fum refervatum incurrere r. qui Parentem füum manu, pede, enf&,

| [0n

baculo, alióve inftrumento vel etiam veneno occidit (przterquam

Vitti-

quód & hic alium. cafum refervatum incurrat homicidii volunta-

ICuf«

rii) vel mutilat, vel vulnerat, vel percutit.

mmus,

2, Qui fputum,

.

pulverem, fordes, lapides vel quid fimile in

alem

eum projicit,

pote

3. Qui frzno equi, aut currui, cui Parens infidet, violentas

d&

manus injicit, vel fügientem ita infequitur,ut caufa fit, quàd vio-

I

-10

lentiam infequentis fugiens Pater preceps in foveam aut flumen

&

ruat,:

if

4. Qui veft

imcritä 'pe:rkf'on.æ Parentis adlixrentia violenter de-

3

tinet vel dilacerat, vel ea,etiam pileum tantüm, aut quidaliud v,

g

librum, baculum &c. violenter eripit,, ut cum aliis in fimili tenet

"p

Sylvefter v.. excommunmicatio 6. n. 4. Laymann loco cit, ratio-

Ctl,

nem addens ibidem: tametfi enim hujusmodi violentiz illatz gra-

1ibus

ves non fint comparatione corporis, attamen graves funt compa-

,

ratione honoris in noflro, cafü

sé lzditur.

parentibus d;'biti, qui. contumelio-

u La

quid

. Qui Parentem etiam absque lefione corporali in carcere

T

vel cuftodià, publicá vel privatà, vel in domo vel in alio loco in-

ntut

juriosé concludit, detinet, ne egredi.vel progredi poffit. Nec

) If

obf at, quód. parentes hujusmodi violentam manuum injectionem

promeriti fint, càm non à filiis,fed à füo judice competente punien-

di fint: cüm erubefcat ipfa lex filios effe caft

*

igatores parentum.

*gïfur

Gloff, 15 autbept. C, Denuptiis.

r Ifie

$. Q.4. In quibuscafibus non incurritur hzc refervatio ?

ytout

E. In fequentibus. r, Siquis vel ob actionislevitatem vel de-

| f«

fe&um intentionis injuriandi (uti fit in cafu vexationis) velob igno-

02b

rantiam perfonz parentis, vel ob defectum füfficientis advertentiz,

Tünt

& deliberationis ex nimià animiperturbatione vel vehementid paífio-

lunit

nis proveniente, vel ob aliam caufam à mortali peccato ;excufatur,

Jaris

etiam à refervatione immunis. eft.juxta principia. fuperiüs tradita,

difp

parte 1. f,3.

Ado,

-u2 (72) $st w

tf

/"adb. Si quxs ad fut vel alterius defenfionem ïn"corpore vel bo-

n

nis fortunz, fervato moderamine inculpatz tutelz , parenri violen-

üor

tas manus inijcit v.g. violenter eum detinet, vel etiam percutit,

dummodo in contizenti id faciat, & modum non excedat, cüm vs

fad

qi repellere omnes [eges , omnidque jura

permittaut. cap. ff veró 3,

Qu

de fent, excomm.

inc pro praxi notandum,

quàd fiepe filii prae-

pet

fertim plebeji hunc cafum non ín

currant, toties nempe, quoties

contra infolentem, rixofum, aut a

liás injuftum aggrefforem Paren-

1£,

tem violenter fe defendunt, ita ut v

iolenter in corpore aggredien-

tem Parentem violenter repellant, vel veftes illius violenter deti-

ex«

neant, vel etiam, ubi opus eít, in continenti percutiant; cüm talis

f

quia

non tam fit ipjuriofa manüs injectio; quäm juíta defeníio ex cap. cit.

junc&o cap. 1o. eodem,

3tió. Hunc cafum refervatum non incur

rit filius, dum Paren-

cidit

vel rixas caufantem

tem fuum in zdibus filii turbas, infolentias,

& (

ffit ) vié domo expellit vel excludit.

& 1

(fi aliter fedare non po

4tó. Qui Patrem cu

m bonis vi aut clam injufté ablatis fugien-

füpt

tem infequitur, ablata,

violenter etiam percutiendo,

fi aliter non

hot

poteft, extorquet : cüm in omni

bus his potiüs fe defendere, quàm

ind

violentas manus Ínjicere cenfeatur, Similiter

€on

rvationem non incurrit, dum uxoris

jtó. Filius maritus refe

fici

fiz pudicitie infidiantem proprium

Patrem, quem verbis aut fugá

deat, abigere non valet, ver-

vel omninó non, vel quin iterum re

beribus vel fuíte falutat, vel alià violentíà repellit, quia & hac per-

iïs,n;

huj

cuífio videtur juftiflima defenfio.

mod

6tó. Qui folis verbis injuriofis ,

detrá&oriis, calumniatoriis ;

affligit, vel

tener

minis, maledictis, metu incuffo patrem, matrem &ec.

vel alia

conft

ad aliquid dandum cogit,

modó non tangat eos, vel veítes,

Ert

ipfis adhzrentia, quia re

fervatio intelligitur de injurià reali in cot-

pus redundante.

ultro

6. Q. . An in cafu,

quo Titius mandat folüm Cajo violentam ma-

nuum inje&ionem in parentes

mandantis , incurratur cafus refer-

^

[

.

vatus ?

L]

dete

m. r. Mandatarius|Cajus non 1

ncurrit, Ratio,quia bic c6ntra

Cürte

: pletatem filialem no

n peccat,

cüm proprium parentem non lzdat.

dicit

R. 2. Nec man

p. odia

fibef

dans Titius iqcurric. Ratio; quia €x ca

1j.de

453 (7;) 8bf

|bo-

funt reftringenda, & cafüum refervatio ut-

!f. de R. J. in 6. odiofa

len.

pote prejudicans generali confeffariorum

. jurisdi&ioni interprctg-

tionis eft aliàs ftri&ifIimaz.

;utit,

Vfl

Objicies Qui mandat percuffionem Clerici, veleam fuo nomine

factam tantüm ratihabet, dicitur violentas manus injeciffe in Cleri-

2LTN

p

cum, & incurrit excommunicationem canonis, ergo & qui mandat

percuffionem parentis fui, dicetur violentas manus injeciffe in ordi-

Voties

ater»

ne, ut incurrat cafüm reíervatum.

dien-

5 Conc, Ant.propter expreffum Textum in cap.AMw/eres ä.de—('envt.

deti.

excommun, icem cap. cum qui a3. eod,in 6, concordante Clementiná

talis

f quis fiadeute x, depoenis. Nego confequentiam. — Difparitas eft:

m

quia de primocitatos expreffostextus habemus, fecüs deíecuado.

Inftas: Cafumrefervatum homicidiiincurrit non folüm, qui oc-

)arett-

cidit proprià manu, fed & qui mandatum dedit ad occidendum, ergo

n(em

& (imiliter dicendum de violentáà manuum injectione in parentes.

s. iterum de primo claré e(t expreffum, prout fonant verba decreti

gt

fupra pofiti, inferius latiüs explicandi; íecus eft de fecundo : Item

r no

hoc ipfo, quód in uno cafu refervato expreffum fit, in altero non,

qum

inclufio unius eít exclufio alterius, & exceptio firmat regulam in

contrarium arg. L. 12, pr, ff, de judic, Accedit quód interpretatio fit

wxotis

facienda contra eum, qui potuit legem clariàs dicere & non dixit.

r fogt

Eadem ratio , non incurrerehunc cafüm refervatum, pugnat pro

, V

fis, qui confilium, aut reniotum auxilium aut favorem prxbent ad

.

C pel"

hujusmodi in

)

uriofam actionem, vel qui dum fine gravi fuo incom-

modo poffent, & ex officio talem injedionem violentam impedire

toriis,

tenerentur, non impediunt, confequenter eidem favent, & tacité

t vd

confentiunt, velut fi ab eá

(cl alia

proppütä vel attentatà Frater vel Soror

:

Eratrem non impedit,

in COf*

Q. 6. Quid(i Parens in füf percuffionem confentiat, & corpus

ultro fubjiciatfilio adíatisfaQtionem injuriz perpatrem priüs illatze ?

m ttd

: [C[Cl'-

7. &, Inhoccafü pietatis & filialisreverentiz finesquidem exce.

dere poteft filius graviffime, cafüm tamen reíervatum non videtur in-

centta

currere cüm refervatio hzcpotihis injuriam vo/ez£azz vindicare velit,

diciturenim violenta manuum ipjeQtioin parentes,quz in hoccafü non

gt

fübeft,cum volent non fiat injuriaL. r.$. z44e 24deà ff de injuriis,multo

,ulit

minüs

yide

a

« Mg (74) Bok-

n

gninüs violentia, utpote qux: neceffarió contr4 invitum exercetur,

de

Oppones, Incurrit excommunicationem lare fententi, qui

Clericum etiam volentem & confentientem percutit,ergo à pari.

der

w. Nego coníequentiam. Difparitas eft, quia in primo cafu

ercuffio Clerici quamvis non fit violenta refpe&u Clerici hujus per-

gna

cuffi, eft tamen violenta, & injuriofa atque redundans in opprobrium

ha

ftatüs Clericalis, in cujus totius & non in privati alicujus Clerici

H

favorem conceffum eft Cazonis Privilegium, cui favori & privile-

p

io renuntiari non potelt pacto privatorum C. // di/igendi 12. de

[v

foro tompet, G. cap. comtingit 36. de femt. excom.. Secus eltde

Cit

fecundo cafu, quia nullo jure cavetur, communem ftatum parentes

tra

efficere in Republic&, cui communis omnibus reverentia debeatur,

pe

cüm ea tantüm privatis & fuo cnique filio debeatur, & percuffo uno

Y

parente confentiente in alios violentia. non exerceatur,

, 7 Àn incurrat

cafum refervatum , . (iquis ftudio fo-

veam fodiat, ut Pater cafu tranfiens in eam incidat, & graviter fe

Iedat. lItem fiFilius Patri ad fedendumíe componenti fedile remo-

veat,ut Pater füpinus in terram recidat cum gravi fui lefione &

proüiwtionc ?

?

8.&. Nega

tïvlä. Ratío, quia hz a&tiones, quamvis VFpecïalehï

malitiam contineant, non tamen videntur venire nomine vzo/ezt4

;

:

manás injeciionis, cüm 1. nulla ibi fit propria violentia, 2. Nulla

.ánjuria, ut patebitconfideranti, Fateor, effe ezorzmezs offenfat pa-

I]l

rentum ( hinc in Dieccefi Bambergenfi refervatam ) non tamen vio-

lentam manuum injectionem jure poteris vocare, quz requirere vi-

detur, ut mediaté vel immediaté à prafente filio patri inferatur, &

fliusin actuali dolo, & injurià verfetur, dum Parens eam a&tu patitur,

. &. Quid dicendum in cafu, dum filius in patrem füum

did

eum uxore fuüà turpiter inventum violentas manus injicit, an in-

currat cafüm refervatum ?

flar

t

9. & Negative, Cüm enim difficillimum fit in contingentiá hu-

/Sus fa&i tam juftum temperare dolorem, & cohibére impetum vin-

&l

dictz , proefumi poteft ad exemplum Ss, Canonum, qui in percuffio-

Wiy.

ne Clerici vindicandá aliàs feveriffimi, in fimili tamen cafü marito

æPe

percutienti excommunicationis poenam non ftatuunt ex Cap. f vere

tpor

C

3. de fententià cxcommunicgtiqnis ,& hig: refervationis rigor

em

zre

-M3 ( 263

Ü

remiffam effe, cim ipfz Leges civiles L. 22

,-& aliis ad L Juliam

b

de adulteriis patratum in hoc cafü homicidium impune finant abire,

Q. 9. An incurrat hunc cafum refervatum, qui injecit qui«

if

dem manus violentas in parentes; fed ex i

gnorantià & negligentià

"u

graísànon cognovit efle parentes?

um

IO. & Negativé, Quamvis enim aliàsignorantiacraíla & affeCtata

a

habeatur pro ícientià in foro externo Clem, r, de judiciis L. 4. $.

£otius 6, f£, de damno infe&o , id tamenin poeaalibus & odio(is non

ile

"

procedit univerfaliter, ergo & hic re(tringendum effe videtür. Ac-

cedit , quód & talis in foro interno conícientiz , quod folum refpi-

de

u5

cit refzrvatio , non peccet in ipfo a&tu perculffionis fpecialiter con-

tra pietatem parenti debitam , utpote quem non cognofcit a&u, (ed

üt,

no

peccavit folàm in causà omitrendo diligentiam debitam in inqui-

rendo , annon percutiendus forté pfop.riu-s parens fit,

fo,

LÀ

3

re

nQ»

JDe. homicidio voluntario.

SUMMARIUM.

e

1.2.3. Explicatur quid & quotuplex [ffr bomicidium. |

lem

4« -6.7. Et quodnam fet cafus refervatus.

"d

49105 Aj*emnmr VATib, QUI IBcurrant vel szon iucurrunt bunc

Qulla

cafum refervmtum.

Jeqq.. Deciduntur oaria dubia prafirtim de mandan-

j FI!'

:vazz. I3.€7

VO

£e bomicidium , confulente, ratibabente ebc.

a

Omicidium (fic di&um quafi cxdes hominis L. Zzz vulze-

ratus y1. ff. Ad Leg. 4quiliam. can. ff bomicidium 41.

um

XXIIL qzueff. $.) alrerum in ordine refervatorum fcelus

um

eft , quod & lege divinà & humanà civili in juftam vin-

di&am p

cenam. mortis fecum trahit: delege divinà utriusque Te-

pi

ftamenti pagina tefítatur ;; nam Gen. cap. 9. v.6. dicitur.

4

cunque effuderit bumanum fanguimem ,. effundetur Joguas ilus

h

j Vif*

& Lev. cap. 24. v. 17. qui. percufferit. && occiderit bominem , morte

moriatur.

Deinde

atth, cap. 26. v. $2.. Ogzes , qui-giadiusm ac-

uf«

H

ao

ceperint, glndio peribunt. &Apocalyp. c.13.v. to. qui gladioocciderir,

oportet eun gladio occidi, De Lege Civili patet ex $. Irem Lex

a

orem

Corw!in 5« dufl, de publ. jud, junöïä L. un. v. Ez meritó C. de

z

La

rapta

-s (76) Qed-

c1

eaptu virg. & L. quoniam 6. C. de. vi publicà: Qux omnia tam

noviffima Conftitutio Criminslis. Caroli V. srt. 37. & 137. quàm

uotidiana praxis, & Nemefis publicz exempla abundé confirir ant,

tl

quibus docemur, in foro externo neminem modernis temporibus

patrato homicidio impunem abire. Etne homicidium etism -oc-

f

culté patritum pro fero interno fuá poená careat, Celíiffimus id

pro tribunali: facro velut fcelus é numero in cocl:m clamantium pri-

D

mum refervationi fübjecit, ut dum utriusque fori poene exafperan-

sur, facilis homines ab eo perpetrando abíterreantur. De quo

&

N

uzres 1. Quid & quotuplex fit homicidium?

1. &. 1. Eft violenta exanimatio feu occifio hominis ab homine

i

. facta.

Ita commünis. arg. cap. /f/ bomicidium 41. XXHLl q. .

Dicitur ymó examimatio feu occifro, quia fi quis precifé mutilat vel

p

vulnerat, pro homicidà habendus non eít, quimdiu ipfà vita non

K

adimitur.

Dicitur adó bomzi, ubi non referr, cuojus statis,

0

fexüs, aut conditionis, autreligionis fit, mas vel foemina , infans

d

vel adultus, fervus aut liber , fidelis aut Judzus, vel pasganus, qui

C

occiditur, cujusvis enim occifio ab homine fa&ta verum cft ho-

hi

micidium. L. 1. $.2. ff. & L. Siquis 8. C. ad Leg. Corn. de ficariis;

ita ut etiam partüs animati in utero adhuc exiftentis occifio homi-

J

cidium dicatur L. Neca7e 4. ff. de agnofcend lib. dequo tamen fpe-

cialiter infra $.3. fermo recurret.

Dicitur 3tió notanter 45 5o-

(q

apine fatfa, quia fi homo à ferà vel brüto necatur, proprié Zom;-

Vi

eidium non dicitur, fed Pauperies per Rubr. & textum Inftit, & ff

ju

Jf quadrupes pauperiem c$c. nec hujus confiderationis effe poteft,

L

^

li

in quà

fola naturz rationalis malitia pro foro interno conícienti

li

falutari poená cohibetur,

[

2. R. 2dà. Dividitur homicidium in vo/uztarium & cafuale.

oluntarium duplici modo effe poteft, Zire/Ze nimirum, quandoim-

tt

d

mediaté & per fe intenditur occifio hominis, ut fipugionealterum

d

petas cum intentione occidendi, vel fclopeto trajicias, vel ve-

nenum przbeas, ut interimas, & ZzdirecZe feu iz cauf4, ut dum

fp

uis mortem alterius non intendit quidem, voluntarié tamen po-

nit tzlem caufam, vel aliquid facit, ex quo mortem hominis mo-

raliter certó fecuturam previdet, ut fiquis gladio alterum cefim

in capite feriat , vel fi in Jocum hominibus valdé frequertatum

K

X

explodat

-a (77) Bef-

explodat fclopetum, & hominem trajiciat. Valenfis de homicidio

voluntario & cafuali.

Cafzale feu involunt:rium eft, quod nec

dire&té nec indirecté intenditur, fed preter intentionem occidenp-

$

tis contiogit: Quod iterum dupliciter fieri poteft vel cuz cz/p4, ut

fi quid facias, ex quo praevidifti vel previderepotuifti, alterum poffe

occidi, & tamen utid caveatur, debitam diligentiam non adhi-

buifti, vel fi des operam rei i licite, ex quà prxter tuam intentio-

nem fequitur oc-ifio v. g. fi non adeó graviter percutias inimicam,

ex quá tam.n pe. cuíffione mors fequitur.

Veltiquidem des operam

reilicitz, tali autem cum negligentià, autimperitià, utmors exinde

alterius proveriat.

Vide Carpz. prax. Crimin. q. 27. num. g.

Ü

Meré cafüsle & (ne cmni culpà commiffum homicidium (quod

d

propriiffime cafüale dicitur) eft, quod prorías inopinató & fortuitó

ji

penitus nullà culpà. & nullo dolo interveniente contingit prater

5

omnem intentionem.

Nam cafus juxta Ar/ftotelem, 2. phyficorum

eft caufa agens prater intentionem, ut fi v. g. fclopo petas feram, &

il

caíu fortuito hominem forté intervenientem tangas , quem nec ad-

vertifti, imó nec adaibità à te omni diligentiá advertere potuifti,

5

3. & 3. Homicidium voluntarium fübdividiturin J/czzz feu

j

juftum , & Illicitum: feu injuflum. Homicidium licitum feu juftum

(quod & Leg;:ftis zecef/arium vlerumque dicitur) illudeft, quod vel

It

pro neceffzrià faf defenfione fervato moderamine inculpatze tutelz,

ji-

vel ex voluntate gut przcepto füperioris jus gladii habentis, vel

f

jubenre lege, confequenter etiam neceffzrió & vel inde jufté ac

t

licicéft. Homicidium econtraillicitum feu injuftum (quodLegiftis

4

homicidium in fpecie & homicidium dolofum audit) eít, quod con-

'trà divinzn vel nataralem vel humanam aliquam legem prohiben-

![-

tem animo & intentione occidendi mal:tiofé fit. Hoc illicitum feu

"-

'dolof;m homicidium in varias iterum fpecics abit: aTHiud enim /pplex

m

eft, aliud qualificatum , aliud proditorium , aff7

A

A

féeum , fnerilegum,

(e

25

parricidium , veneficum , ex inffd:

m

fpeciebus omnibus vide Criminaliftas

R lþmmed.imtuæ G. dequibus

00

Quzres 2dó. Qusle homicidium fit eafüs refervatus ?.

)

4« R« 1. Certum eft, homicidium licitum feujuftum, de quo in

f

refponfione tertiàquaílionisprecedentis, ca(um refervatum effe non

il

jat

K 5

pofíe,

-dM3 (78) £bf

poffe, quod enïrf) peccatum non eft, quomodo peccatum refervatum

fit, càm non entis nullz fint qualitates?

$. &. 2. Certum eft 2. bomicidinum illicitum dire&é volunta-

rium effe cafum refervatum. . Patet: quia hoc propriiffimé tam ex

uàm ex mediis directé ad occi-

peífimà intentione occidentis ,

dendum adhibitis verumhomicidium voluntarium eft: ergo dubium

fupereffe non poteft, quin refervatum fir.

6. 9. 3. Homicidium indireCté volunt:rium feuin caufá cafus

refervatus non elt.. Probafur i.

ui mortem proprié non in-

tendit, in odiofis pro homicidà habendus non eft ex notiffimo cap.

cdia de R. J. in6. atqui cui homicidium indired? voluntarium eft,

proprié mortem non intendit, ergo pro homicidà babendus non

eft fine verbis legis expref[is.

Probatur 2. homicidium non pcteft

committi fiaé dolo, atqui dolus non eft, qvando eft voluntarium

indiredé, ergo neceft proprié homicidium. Probatur AMajor. ho-

micidium eft de jure maleficium, fed maleficium feu delictum fem-

per requirit dojum L. 41. ff. de poenis, cüm dolus ommais delidi

fundamentum fit $. 1. Inftit. de oblig. qux ex dali&to. L. 1. ff. de

fart. L. 1o, ff. ad leg. Corneliam de ficariis, ergo homicidium fem-

per requirit dolum. — Probazur seumc etiam soigor: Ubi non inter-

venit directa intentio occidendi, ibi dolus non eft, per hoc enim

differt dolus À culpà, quód dolus dire&am habeat intentionem

nocendi, ut adL.1.$.2. & 3. ff. Je dolo malo & in can. 2,

XXill. q.2. In:erpretesloquuntur,c.lpa autemfine animo alteri no-

cendi committi p flit, atqui dum homicidium efl tantumindiredté

voluntarium, non adeft directa intentio occidendi, ut pstet con-

fideranti, ergo etiam non adeft dolus, ergo necrefervatio.

ANec

dicas: Quamvis dolusformalis abfit in homicidio voluntario in-

dire&?, plerumque tamen committitur cumculpálatà, quz zqui-

MUA ag T DIOP ETE U -

paratur dolo. x.enim & Nego in verisdelictisculpam latam zqui-

parari dolo per expreffam Legem7. ff. ad Leg. Cornel. de ficariis

quotiescunque de aliquà poenà (qualis (altem indire&te eft refervatio)

vel alio incommodo ex deli&tis agitur, quamvis aliud fit in con-

traCtibus L. 22. ff. depofiti.

7.8. 4. Inde fequitur, non incurri cafum refcrvatum ex homi-

do-

fidio cafuali, licet illud coxxjun&t*fm fit cum culpà, quia tunc

lus

MRU P uU a MM A ,

.*f53 (79) $£€3-

?

e

, lus noneft, imó nec dire&é nec indireaé intentum -homicidium

multó minàs incurri poteft refervatio per homicidium ca(üale abs-

que omni culpá commiffum, quia tunc peccatum non eít, quo-

modo ergo refervari poteít? caífus enim nullam ponit noxam, &

nec À prudentiffimo przvideri poteít, L. 6. Cod. de pignor. action.

8. Unde Inferes pro praxi, Non incurrere bunc cafüm referva-

tum homicidii i, eum , qui Titium graviter vulneravit, mutila-

vit, vel venenum dedit, fi exinde litius mortuus non fit, v. g.

quia vis veneni congruis pharmacis tempeítivé impedita &refracta

fuit. Ratio, quia & homicidium fecutum non eft, quod fine ex-

animatione vel occifione effe non poteft,. nec fufficit attentatio,

quia deli&a refervata femper debent fümi cum effe&u, & quidem

omninó confummato.

2dó: Nec eum incurrere, cujus bos.cornipeta vel urfüs vel

canis hominem laceravit.

Ratio, quia nec hoc de jure homici-

dium eft, càm homicidium fineinjuriàeffenonpoffit, bruta autem

utpote ratione carentia injuriam committere non poffunt.

3tió. Non incurrere illum, qui furiofüs eft, mente captus,

aut formaliter ebrius, ita ut illa ebrietasexilium mentisinduxerit,

Ratio, quia talis occiíio in f& peccatum non eft.

4tó. Nequeillum, quivitam fuam, aut proximi, honorem füum,

vel temporalia bona defendit fervato moderamineinculpatz tutelz,

imó etfi aliqualiter excedat, dummodo exceffus non fit mortaliter

malus , quod enim peccatum mortale non eft, peccatum referva-

tum non eft. Simili ratione à refervatione immunes fünt, qui mi-

litiz adícripti jufté hoftes ipfos occiderunt, aut é parte hoftium

f

flantes alios quoscunque, dummodo eos üt hoftes occidere inten-

debant. Ratio, quia in his cmnibus homicidium vel licitum, vel

faltem non graviterillicitum eft.

i

jtó. Nonillum , qui inaquas prolapfüum, quem videt füb-

|

mergendum, noneripit, cüm f£;cilé poffit, nec chyrergum, qui

)

graviter vulneratum, quem juxta regulas artis curando À mórte

fervare poffet, ex imperitià, velincurià negligit, aut Medicum,

l«

qui &grcto periculosé laboranti ex negligentià etiam graviter

culpsbili congrua pharm:ca non przícribit. Ratio, quia in his

!

:)n

emnibus homicidium tantüm. indireöc& voluntarium eít.

6tó,

5

»$d8 (80) 84f«

Y

6tó. Multó minus illum, qui feroci equo ínequiítans, dum

fllius furorem, & impetum refranare non poteft. jacentem in pla-

Ó

teá infantem conculcat; vel mulionem aut equilonem, cujus muli

h

vel equi petulcientes ob imperitiam vel virium imbecillirstem non

C

tepreffi recalcitrant, & fervum occidunt, quamvis non negem, ad

compenfationem damni hunc teneri, càm culpa fit id sffeGtare, in

quo quis fcit aut fcire debet, operam fuam aliis fore damnofam. L.

Idem jurisg. $. 1. ff. ad Legem Aquiliam, Nec cocus, qui fclo-

D

pecum in plateà publicá exonerat, ebque ca(ü. tranfeuntem homi-

pv

nem perimit, -nec Scandularium,

ui antiquas tecto tegulas ex-

terminanfeas dejicit, &tranfeuntem in cazite Ixdit morte fubfecuta,

tl

d

etiamfi periculofie refe&ionis indicem, sppenfim 6 fun te zulam, tran-

feuntibus non oftenderit. Ratio, quia in his & cafibus (imilibus

d

homicidium nec directé nec indire&te voluntarium eft, íed veré

Ó

cafuale, quamvis cum culpá fubinde conjunc&tum fit,

p

9. Econtrario incurrit hunc cafüm refervatum 1. quiirá, odio,

Q

aut invidià ftimulatus privatà authoritate alterum deliberaáté oc-

0

(«

cidit v. g. maritus propríam uxorem in adulterio deprehenfam, vel

Dominus íervum in flagranti furto vel alio. deliéto r*pertum.

Y

2.qui alterum occidit in duello, five fit provocans five provo-

Catus, cüm etiam de jure civili juxta Sanctionem Pragmaticam ad

inftantiam Legatorum Imperialium confirmatam à Leopoldo Im-

peratore Anno 1668..quoad poenam homicidii ordinari:m non fiat

ä:

difcrimen inter provocaztem & provocatum . offendemtem & offez-

Jiem, iiec habeatur reffeéfus perfomarum, [Latís ej propimquorum.

$

Tefte P. Seybold in Diczomachià füà p. 2. fedt. 5. $. 2, num. . &

K

fe&t. 6. $.7. num. 7.

q«

IO.

uomodo cafüm refervatam dioecefanum in«

uxres 3.

curret, qui alerum occidit in duello; càm excommunicatio latz fen-

[

tentiz foli Pontifici refervata ipío facto jam incurratur à duellandi-

b

bus, juxta Conítit, Clementis VIIL, quzx incipit: J/745 "vicer,

d

Item ex Conftitutione

editam anno 1592. Calendis Septembris,

V

Gregorii XIII. 24 £ollegdam, 1582. Conftit. Pii IV. Ez qua anno

Üü

1«60, &c, &c. preeunte Tridentino fe(5.25. c. 19. dereform, — i T.

TX

Sunt authores, quí probabiliter defendunt, citatas Ponti&icum Con-

u

efervae

&itutiones in Germania nunquam cfle promulgatas & quoadr

tionem

- (81) BR

vationem excommunicationis, & alias ad duella privata, & eorum

patrinos, confilium in caufa duelli dantes,'Spe&tatores, & Principes,

& Magiftratus locum duello concedentes &c. extenías poenas ex ig-

vel acceptationis fuffi-

norantia ob defedum vel promulgationis ,

cientis in ufüm nunquam deductas efle.

Laymann l. 5. tradt. 3.

Jee — EPDFES^ P OHNTUCUPP n r p

parte 5, €. . num,4. & cum eo Mendo, Pirrhing, Gobat. Sicut &

alii putant, Tridentinum quoad temporales pocnas proícriptionis bo-

.

i

norum , infamiz, privationis j

urisdi&tionis, ufü non effe receptum ia

la

noftris partibus, prout & ipía praxis probare videtur ; Ergo ftante

«

probabilitate hujus fententi& apparet , quomodo cafus refervatus

Epifcopalis effe poffit.

R. 2, Tranfeat, has conftitutiones etiam ob-

]

tinere in noftra Germania , cüm veró teíte P. Reiffenítuel ad E. .

l*

decret, tit, r4. de Clericis pugnantibus in duello n 42, noi fit, qui

lü

dubitet, prafatas conftitutiones Pontificias etiam in Germaaia efle

i

receptas quoad poenas faltem fpirituales, puta excommunicationis ,

privationis fepulturz , beneficiorum ,- item inhabilitatem ad illa ,

]

quamvis fübinde unus vel alter pro foro interno , non veró externo

«

ob defe&um ignorantizx ab hac cenfura poffit excufari ;; duellum, li-

j

cétSummo Pontifici refervatum, tamen cafus refervatus Epifcopa-

],

lis effe poteft in hunc effe&um , t. ut quà cafus Papalis non in-

j«

curratur ab ignorantibus propter annexam cenfuram , quz femper

d

contumaciam, adeóque przviam fcientiam requitit, quà cafus veró

Epifcopalis hanc fcientiam non requirit , confequenter etiam ab ig-

X

norantibus incurritur.

2, Etiam. in hunc effectum , ut Religiofi

miendicantes, qui pro foro interno conícientiz, vi privilegii Patribus

j«

)

Societatis à Clemente VIII. conceífi,ad abfolvendum à cafibus Papz

refervatis, ektra Italiam'abfolvere aliàs poffunt duellantes ab hac ex-

communicatione Pontifici refervatà, üt refert Laymann loc, cit.n.5.

!n.

Gobat tract.7.n. 573. LaCroix L.3. p.1. n. 861. & alii apud hos ci-

tati,, in noftra tamen Dicecefi duellantes abíolvere non poflint, cüm

(1*

d«

propofitio hzc ab Alexandro VIL 28. Sept. 1665. damnata jam du.

dum exulet À fana Theologia, quz ait : AMezdicastes poffuut. abfol-

T

1

vere Á caftbus Epifeopis referuazis, uon obtentá ad id Epifcoporum f a-

cultate. . ldem reponitur quzrenti, quomodo Epiícopus percu(lio-

10

nem Clerici jure communi-füb excommunicationis poená late fen-

h

(i'

tentíz prohibicam (ibi infua Dioecefi refervare poffit, prout eft de

fa&o

d.

"dAi3 ($2) ShPe

on-

fa&o refervata percuffio Clerici in Dioecefi Bambergenfi. — Refp

det nim. Inftractionale Romano - Bambergenfe editum 1725. tit. In-

flru&iones de Refervationibus Epifcopalibus, qu&d zaz Clericz per-

tiouem Epifcobalem fub culpa, licit veftrun-

cuffor incurrat. veferua

fiomem igmoret , imó

& Papalem [ub ceufura excommunicationu,

J'appofito,

ubd talem percu[fionem [ub excommunicnt ione 4 Papa pro-

hibitam f'wiffe p

raftivevit. — .Quo cafa aliquis mendicaus privilegia-

dem 4 refervatione Papali ffve excommunicatione

£us poterit qm'

^

Abfilvere , nem tamen 4

refervatione EpifGopali fub culpa.mif priss

Hzc ibi.

3t16 incurrit cafum relfer-

etiam licentiam obtinueris.

varum profcriptus vel reus, qui eccidit Miniftros juftitiz,

À quibus

ä

ad carcerem,vel ad fupplicium trahitur, quia non funt iniqui aggres-

fores, üt notat P. Laymann L. 3. traQt 3. p. 3. c.2. confequenter ho«

micidium illicitum perpetrat, 4. Is, qui ob contumeliam aliquam,

tanquam viro honorato in faciem dixit : — 77745 ;

v.g. quia ipfi

alterum occidi

t in cafibus per propefitiones ab Alex. VII. damnatas

qux hác in materià

fünt fequentes : 17. Ef Licitum Re-

profcriptis ,

ligiofó vel Clerico, calum

miaterem gravia crimina de fe vel deJua

zem occidere , quando alius snodus defea-

veligione fpargere minam

dendi sonm fuppetit , uti

J'uppetere non videtur , fl calumniator y2

aratus , vel ipfí Religiofo,

vel ejus Religioni publicà d coram gra-

:i;;

viffimis viris pradicta imp

ingere,ni,

2 octidAtur.

18. Licet imterf-

«ere falfum accufBtorem ,

f'nlfas tefles , ac etiam judicem, 4 quo 1ni-

f

ua certo imminet fententia,

Jf Aliá vviá mom poteff immocens damauum

l

evitare. ltem 30. ab Innocentio XL damnata.,

Fas eft viro houo-

Jf Aliter

z Atoyccidere imvaforem, qui uititur calumniam infenre :

Y

bac ig

mominia vitari uequit : ldem quoque dicendum , ft quis im-

ingat 4

lapam , vel fu,

sffe percutiat , ei poft impactam alapam,vel

Á

fullis iclum fugiat.

j

.

Katio eft, quia in omnibus hifce ca(ibus juxta

ttitur

Y

damnatam commi

homicidium i?licitum , & diredté volunta-

rium.

L

ir. Quares 4 Anincurrat hunc|cafüm refervatum homicidii vo-

d

luntarii Titius, dum fugiens equo invaforem inimicum , & videns

q

P

uerum aut hominem in vià jacentem, quem neceffe eft conculca-

ye, ve

l occidere, ne ipfe occidatur, revera occidit,vel quialium im-

P

Refpon-

pellit in &umen vel prxcipitium , ut ipfe mortem evadat.

det

-$53 (83) Bt$-

det Francifcus Longus à Coriolano Ord. Fr, min. S. Francifci Cappu-

cinorum in tra&tatu fuo decafibus refervatis part. a. caf; 10.de occi-

E

fione in facra familia refervata dubio 2do fub numero 3. Kemhanc

fatis difficilem effe & perplexam , decidit tamen in aegativam, non

incurrere, imó nec peccare.

Ratio ejus eft, quia in hoc cafu Titius

h

non directé quzrit mortem alterius , fed directé mortem propriam

j«

evadere intendit,

Nec equo contritus vel in precipitium impulfus

rationabiliter conqueri poteft ,

cüm ad vitam propriam fülvan-

,

dam aliud remedium non habuerit, & in pari periculo unusquisque

j

jus habeat, vítam propriam potiàüs quàm alterius falvandi, üt patet,

.

Ídque procedere ait, (ive fit fpes aliqua de non eventura occiíione ,

H

five moralis certitudo ad(it de morte innocentis fecuturá.

12. Qusres ;tó. Anidem dicendum, quód fcilicet peccatum ho-

(«

micidii refervatum non incurrat Titius in cafa, quo iniquus Titii

.

D

aggreflor obj

icit infantem qua(i pro fcuto , ut retro illum tutus (it,

j

& Titium occidat, an poffit Titius infantem illum occidere, (i aliter,

$

nequeat vim aggrefforis retundere?

&, Potefít absque peccato oc-

e

cidere. Ita Bonacinna, Lugo de Juftitia D, 10.n. 124. 'Tamb. L.6.

/h

C, 1. $. . n. r2. Leffius de juítit, L.2. c.9. n. 57. . Katio eft, quia Ti-

[

tius jus habet, vitam fuam defendendi contra injuftum aggretforem,

[

quod jus non amittit ex illà infantis interpofitione, ergo per illum

A

infantem poffum aggrefforem injuftum globo v. g. petere & occi-

rf.

dere, Notat tamen Lugo,mortem infantis diredté intendi non pos-

fí-

fe nequidem àt medium occidendi transgrefforis, talis enim directa

//4

intentio eft de objecto intrinfecé malo, adeóque femper illicita.

d

13, Quzres 6. An qui mandat homicidium

,qincu.rrat cafüm refer-

[j

vatum effe&tu vi mandati fübíecuto ?

rm.

&. Affirmativé, Ratio fola & unica à priori eft expreffa Cel-

ul

fiffimi voluntas in verbis decreti explicitis: Ert zandatum ad ifad,

Ya

voluntas autem Principis, prout in aliis, (ic & in hoc pracipué pun-

(à*

&o, cujus deci(io unicé dependet à mente refervantis, füprema tibi

Lex efto. Unde & fluit, quàd refervatio aliorum caluum ad man -

v0«

dantes non extendatur, v.g. in crimine incendiariorum : hoc ipío,

n5

quód in folo homicidio vi decreti mandatum expreffum fit, | ergo

hoc ipfo in hae materia odioía ultra cafum ex

!ca-

preffum'ext;ndendum

m*

non eft,

L:2

ofi-

Di(e:

de

$32 (840 &&f-

Dices: Quod de jure nullum eít, nullum przftat effe&um argv.

éap. zon prafl at de R. J. in 6 atqui tale mandatum de jure eft nul-

lüm,ergo nullum praftat effe&tum , ergo nec operatur refervatio«

nem. probatur minor. Wei turpis nullum: eft mandatum, nullus

contra&tus, nulla obligatio, nec ulla inde oritur actio.L.6. £. 3. L,

43. S. 6. ff, manudati, atqui mandatum datum de altero occidendo

eft manifefté de re turpi, ergo. & Dift. nullum eft pro foro exter-

&o, & quoad obligationem, & actionem inter mandantem & man-

datarium natam,ita ut ifte teneatur in opere exequi, quod ipfi malé

mandatum eft C. quoad forum internum & reatum confcientiz,

qui incurritur per malignum h'jusmodi animum alterius innocen-

tis mortem machinandi N. quamvis eaim ex . juftitià. mandatarium

non obliget ad homicidium faciendum, reipfa tamen caufa eft fubfe-

cuti homicidii, quod fine. previo mandato vel juffu. perpetratum

non fuiffet.

14,Q. 7. An etiam incurrat cafüm hunc refervatum, qui

ad patrandum homicidium confilium dedit ?

x. Qui dedit confilium, (ive homicida aliàs patraturus fuiffet

homicidium, (ive non, nunquam incurrit cafum refervatum, Rtio

eft, quia in odiofis nomine mandati confilium non venit, & diítin-

&um omninó eít; mandatum vel juffum dare. & folüm fuggerere

confilium, quo malignum quis alterius animum füfflaminare poteft

ad delinquendum, ultra ipfam autem verborum proprietatem extra-

vagari in hác refervarionis materiá, non patitur prejudicium, quod

fundatz aliàs Confeffariorum jurisdictioni ukra expreflam refer-

vantis mentem ipferretur. Idem fentiendum videtur de eo , qui

confenfum vel recurfüm przbet, vel homicidio patrando non

obítat, vel non manifeftat, vel bhomicidium

non impedit,

uamvis ad id etiam teneretur ex juftitià, vel qui- alio modo non

ita propinquo in homicidium iofluit, quia bi omnes in feníu rigoro-

fo nec homicidz, nec homicidium mandare dici poffunt, Non ta-

men diffiteor, ad reítitutionem damnorum ex homicidio provenien-

tium hujusmodi confulentem teneri in cafu, quo fola homicidii

caufa fuiffet, ita ut mors illata non effet, ni(i dolofum. boc confili-

um praceffiffet, de quo confulendus P. Laymann L, 5. de juftit.traé&t.

2, cap. . & tra&t, 3. p. 3- c, 4:n, g. & fegq.

1. Q.

433 (8:. 858

Lf Q- $. An incurrat refervationem, qui mandatum' qui-

dem non dedit, at homicidium fuo nomine factum pofteà ratiha-

buit?

Videri poffet, quódita, quiatalis mandáffe cenfetur ob Juris

regulam 10, in 6. Ratibabitionem retrotrabi & mandato uon eff

dabium aquiparari, etiam in delidtis L. t. f. 14. ff. de vi armatá

& Cap. //zut 5 3.de (imonià, ibi pzpo/fea confem[erit ac Cap.ewm quis

23. defent. excommunicationis in 6. ubi ille, qui percuflionemCle-

rici fuo nomine, etíi ipfo início faCtam poítea approbat, & ratam ha-

bet, excommunicationis reus habetur.

Sed m. reCtiüs id negari,

mandatum enim, ut influat tanquam caufa in homicidium, neceffa-

1

rió przceffi(le deber, ad preteritum enim non datur potentia, ergo

fi fübfequatur modó ratihabitio, moraliter in homicidium jam fa-

&um influere non poteft, ergo etiam preter malignum occidendi

affectum in przevio effe&u nihil operatur,

Undere&é infertur ejus-

modi ratihasbentem À compenfatione damni & reítitutioneimmunem

]

effe, Ad regulam Juris citatam xdet P. Laymann L. 3. de juft.

tract. 2. cap. j, n. 3. eam intelligendam effe de contractibus, qui al-

t

terius neícientis nomine celebrati funt, ac proinde à confenfu ejus

pendentes fübfíequente ratificatione confirmantür, dum alterius an-

j*

tecedenter contrahentis confenfus adhuc habitualiter perfeverat, &

cum novo ratihabentis confenfu moraliter unitur in unum placirum,

t

quod eí(tde contractüs naturà* Ad eandem mgdet P. Reiffen-

d«

d

ftuel, ratihabitionem quidem mandato comparari quoad culpam,

non veró femper quoad poenam przfertim illam, quz fpecialem ex-

preffionemrequirit, qualis eftrefervatio. Ad cateraallegata jura g,

ul

eorum difpofitionemutpote pcenalem & odio(íam non effe extenden-

n

dam ad cafum non expreffum c,15. & 49. de R. J. in 6, prafertim

in

ubi fpecialis legislatoris expreífio requiritur, prout de refervatio-

ne fentiendum eft. Multó minus dubium effe pote(t de referva-

0«

tione incurrendá ab eo, qui homicidium (uo nomine non patratum

pofteà approbat, cüm nequidem ratihabere, multó minàüs bomici-

dium mandá(fe cenfeatur in hoc cafü. ,94/4 zemoratificare po-

j

teff, quod fio momine gellummon eff, — Cap. Cam quisde fent, ex-

li

communicationis in 6.

L 3

Q. 9.

Q

-£o3 (86) 862

36. Q. 9. An refervationem incurrat Títius, quf mandavit

homicidium, fed mandatum revocavit, antequam homicidium pae

tratum fuit? x.Si revocatio expreffé vel tacité fada mandatario

innotuit, refervationem non incurrit. Ratio; quia per revocatio-

nem mandatum ceffat $. 9, Inftit, dezeazdato, nec mandanti am-

plius quid imputari poteft, cüm voluntas ejus per revocationem al-

teri notam fublata fit, 4 quá mandatum füam vim habuit,nec man-

datarius in tali cafü ex voluntate mandantis ampliüs operatur, fed

oprio & rton mandantis nomine occidere — videtur. Navarr.

M

an, cap. 27, n, 257, Diana, Pirrhing. Si veró mandatario re-

vocatio non innotuit, & intuituprzvii mandatihomicidium factum

fit, probabiliter dici poteft, nec in hoc cafu refervationem incurri,

Ratio eft, quia refervatio ftatuta eft in posnam homicidii culpofé

fübfecuti (íÍolum enim occidendi animum refervatio non afficit,ut

patet in cafu, quo effe&tus non fubfequitur) fed dum & mandante

mandatum revocatum eft, altero quamvís infcio, homicidium cul-

poíé ex parte mandantis non fübfequitur, cum culpa in folo animo

ubcip du T T o TRUE

concepta ante effectum (it retrattata, ergo.

17. Q. ro. An incurrat refervationem mandans homicidium,

quando occafione hujus non mandantis inimicus, fed ipíe manda-

tarius occiditur?

x. Negativé, quia in hoe cafu homicidium indire&té voluntari-

um eít, cüm przter intentionem & dire&tam mandantis voluntatem

mors mandatarii fequatur, ergo ex füpradi&tis. q.3. Refervationem

non operatur, Ex eodem principio refolves ca(um, ubí Titius man-

davit , Cajum vulnerari quidem, fed dire&é prohibuit, ne occidere-

5

tur, quamvis vulnerans Cajum occiderit, cafum tamen reíervatum

Í

Titius non incurrit, cüm mors Titio folàm indiredé fuerit vqlun-

taria, Vidc di;ta füpra quaft. 5.

h

eï

$. III,

Iläl:

--s:sa(sneä»-

E

. III.

De fludifa procuratione abortus fatus animati

effectu faéfecuto.

t

SUMMARIUM,

le

1. Exblicatur, quid fft. abortus,

h

2. Ip dubio fetus prafamitur mafculus.

3. Duobus modis procuratur. abortus.

j*

4. Recenfeutur. incurrentes bunc cafum refervatum & von. incur-

remutes.

l

$.6. Refolvitur quafHio, at liceat pro coufervatione mulieris fietum

expelere ex utero,

It

7.Mandans procurari abortum refervationem uon iucurrit,

("

4. Solvitur objecfro,

|.

9. Referuntur pana procurautium abortum,

10, Fit Ad pradicfa reflexio.

Efervatione in poenam homicidii voluntarii ftatutà. dubium

1

Confcflariis fupereffe póterat , an & Sacri Tribunalis rigor

m

eádem animadverfione utatur in abortum ftudioíé procue

rantes; an veró abíolutionis beneficio apud Confeflfarium

[l

quemlibet aliàs idoneum gaudeant ii, qui animato intra uterum

maternum fctul, fcelere maximé inhumano, vitam precludunt

.

priüs, quàm lucemafpiciat. Cui exorto dubio ut occurreretur,eá-

|

dem ferie verborum cum homicidis voluntariis in. decreto Celfiffi-

z

mi refervationi fübjiciuntur & ii, qui abortum fcoetüs animati ef-

fe&tu fübfecuto ftudiofé procurant: de quo

.U

1. Q. 1mó. Quid fit abortus foetás animati?

&g. Nomine a5or/45 in genere intelligitur ejectio foetüs ex ute-

ro, five formati, five informis, five animati five inanimati: Inter-

eft autem plurimüm fcire, an foetus fit animatus,nec ne; nam prg-

ter alia, i fcetus fit animatus, incurritur etiam irregularitas ab eo,

qui procurat abortum ex c. // A//quis de homicid, Quo veró tem-

pore in utero matris animetur; varii varié fentiunt, quos exhibet

Paulus Zacchias in quaftionibus Medico - Legalibuslib. r, tit, 3.

[

quaft. 9. num. 19. 20, & feqq. Ex quibus Au&ores quidam put4-

runt, ante partum nunquam inutero infundi animam rationalem,

a?

-$03 (88) £O3-

at damnata eft ab Innocentio XI. illa propofitio ordine 55. 7;de-

I

C

1ur probabile, omnem fetum, quamdiu im utero eff , carere animá

ratiopali, & tunc primim incipere eam babere, cám paritur, ac

confequeuter dicendum erit, in nullo abortu

bomicidium committi,

p

Quod manifefté refellitur ex illoLuce r.v, 4r, & Jerem. 1. v.. j.

Rom. 9. v. r1. Authores alii plus,alii minus temporig concedunt,

animam rd.

& Avicenna quidem de Animal. l. 9, c. ?. arbitratur,

tionalem aliquando infundi etiam tertio die à conceptione; Sed

C

communis opinio Scholaft

icorum apud Laymannum l, 5. traCt. 3.

pi

Cap. 4. n. z. ex Ariftotele lib. ;. animal,c, 3. & 9. & Pliio lib.7.

[2

f

natur. hift, c, 6, tenet, animam rationalem in Mafctulis 40. die à

Conceptione, in foemellis veró 8o, infundi, & hanc opinionem fa-

b

It

vorabilem fequitur hodie Sacra Poenitentiaria tefte Navarro lib, f.

Confil, confilio 22.

2.Q., 2. Quid fentiendum in dubio, qualis fuerit foctus , ma-

[

fculus, an foemininus?

z. Prxfamendum eft , fuiife mafculum, adeóque fuiffe anima-

fs

k

tumillum foetum , qui poft quadragefimum à Conceptione diem eje-

&us eft, atque ita obfervare Sacram Poenitentiariam teítatur Nol.

p1

dus apud Dianam confentientem P. 7. Tra&, ;. Refol, . Contra

g

verb przfümendum fuiffe foetum foemineum, ac proinde (i ante diem

[

80o. ejectus ipfe fuerit, non fuiffe animatum, mitiüs cenfentalii, ne

«

poená ho

micidii taliter delinquens affici poffit, quod faltem fubfiftit

It

in ordine ad pcenas corporales,

dum agitur criminaliter; Tunc

enimvero, quantü

m rationabiliter fieri poteít , fcetus potiüs inani-

fit

matus, quàm ani

matus przfaümitur , àüt pluribus allegatis tenet Bar-

hu

em refol. 41. & cum eo Sporer in tractatu

&i

bofa apud Dianam ibid

appendice de abortüs p

rocurati malitià & poenis. Huic tamen in-

D

o foro externo, in foro confcientiz ad

terpretationi ut ut benigna pr

majorem peccati hujus horrorem incutiendum preferenda videtur

q

praxis poenitentiarim, qux pro hocforo fupremà norma eft & Ma-

Tnr

iftra.

C

3. Q. 3. Quisnam dicatur ftudiosé procurare abortum ?

.

tu

&. Omnis ille, qui

ftudiosé quzrit, & ex propofito applicat

du

media ad id, ut fcetus ex utero ejiciatur vel occidatur, Duobus

Q

autem modis fieri poteít ejusmodi abortüs procuratio,

1. Di«

re&e

m

-P98 (89) gbf

re&é & per fe, applicando medium vel medicamentum per fe eff.

cax & ordinatum ad expellendum & occidendum fostum, utí fünt

ä

potiones quzdam medicatz vel venenatz, compreffio violenta

pregnantis, percuffiones, magna itinera, faltationes, pondera gra-

via eidem impofita, & alia fexcenta media, & non raró venefica,

j

uc hominum impudicitia ad tegenda fcelera ha&enüs excogitavit,

2dó. Indirecté tantüm & per accidens, utpote applicando pharma-

cum vel medium per fe folüm ordinatum ad conferendam fanitatem

pregnantis, etfi per accidens & przter intentionem fimul fostum

expellat, eive mortem inferat, üt contingere fubinde poteít in venz

ä.'.

fe&ione, velfumptione pharmaci laxativi : cujusmodi media in qui-

bus ca(ibus, & in quantum adhiberi licité poflint, examinabitur in-

feriàs queftione «,

4.Q. 4, Quinam incurranthunc cafum refervatumin hac Dice-

cefi?

W.

uicunque procurant abortum fcetüs animati effe&u fub-

h

fecuto. lta decretum cit.pag. dicitur 1. qui fP'udios? procurant,

J

id eft; datà operà, adhibitis dire&é mediis ad hunc finem, prout fü-

J

periüs $.füperiori di&tum eft de homicidio voluntario refervato ,

[à

quz fervatá proportione huc omniaaccommodari poffunt, Dicitur 2.

m

Abortum feths animari, ia ut neceffarió in foetu eje&o vitam pre.

ne

ceíliffe requiratur ad hoc, ut cafus hujus Dicecefeos refervatus

t

incurratur, quà vità quando fcetus animetur, quzítione 1máà di-

nc

&umjam eít, — Dicitur 3. effeéZu fubJecuto, id eít, ut fcetus ex utero

]l*

fit vi adhibitorum mediorum eje&us : quia refervatus eft actus ex.

[

nus cum effe&u, & aliunde ordinarié requiritur, hujusmodi peccata

ul

effe confüummata.

Ex C, relatum 4. de Cler. non refid, Propraxi

ex his

Ia

)d

f. Inferes : Hunccafümrefervatum incurrit rmó Mulier, qux

tur

experta eft, fi pondus grave portet, fe abortum pati, ftudiosé ta.

ha

men ab eo ferendo non abítinuit.

2dó. Vir ille,

qui per-

cuit graviter prefertim circa renes ( prout id periculofiffimum fce-

tui intra uterum claufo judicant Medici) mulierem pregnantem,

cit

dum przvidet facilé abortum inde fecuturum, cüm (ic cenfeatur

»u$

caufa abortüs , eümque procurare.

3tió Filia, que indicavitfecretó

Di«

matri íe concepifíe : mater autem ad tuendum honorem familiz

&

M

potio.

"

-$33 90 Bif

potiones, medicamenta, & (imilia filize porrigit, vel aliud quid ex fu-

pra di&tis facit, unde foetus in utero animatus pramaturé ejicia-

tur. 4tó. Qusz invita paffa fuit violentiam viri, & pregnans red-

ETXEU'DEUASSTU

dita, fi poíteà foetum animatum expellac.

ftó, Omnis ille, qui po-

tiones & medicamenta porrigit, vel alia quzcunque media ftudios?

adhibet, quibus foetus animatus expellitur, quamvis hic fostus in

lucem edatur & füpervivat, dummodo pramaturé ejectus fuerit,

quia hoc e(t proprié abortum procurare, & per accidens eft, quód fce-.

tus füpervivat, nec moriatur, quod tamen raró contingit.

Econtra hunc cafum non incurrit rmó. Mulier, quz nunquam

ä

ex onere portato abortum fe patiexperta eft, & prater intentionem

pondus quoddam levavit, & abortum fecit. adó, Qus tantüm

propofuit procurare abortum, fi effectus fecutus non (it, quamvis

peccatum graviffimum parricidii mentalis commiferit, fi ipfa parens

fit.

3tio. Illa, cui ab amafio infcié propinatum fuit poculum, ex

quo abortus fecutus eft ; incurrit tamen hunc cafum amafius procu-

rans.

4tó, Non ille, qui medicinam ad partum facilitandum por-

rexit, etiam(i fcetus ex utéro prodeat mortuus,

jtó, Nec ille, qui

ä

leviter caftigat uxorem, quz deinde furore percita abortum pati-

tur.

6tó. Non ille, qui mulieri potum prabet, vel alio modo im-

pedit, quó minüs poffit concipere vel generare, licet mortaliter

peccet. 7timó. Nec quz repentinà pa(fione gaudii vel timoris paífa

eftabortum.

8tavó, Nec Medicus aut Chirurgus, qui medendi gra-

tià, bonà fide, fine non malo medicinam mulieri fumendam prz-

fcribit, et(i ex illa abortus per accidens fequatur, quia dat operam

rei licite, & ex bono fine: ut infrà uberiüs dicetur,

9n6. Qux

:

ante diem 40. à conceptione foerum maículum, velante 8o. diem foemi-

ninum ejicit, quia nondum fupponitur ex füprà diis foetus anima-

tus, ro, Nec ille, qui nefciens mulierem effe gravidam, dat ei quandam

potionem, propter quam pofteà illa facitabortums quiabunc ftudiosé

non procurat. r r,Necille,qui meretricem iptroduxit per luum te&tum,

muros, vel fepes in domum fuam, unde ipfa cafu decidit, & abor-

12, Nec ille, qui

tum paffa eft, cüm nec hic ftudiosé procuraverit.

jocatur vel faltat cum muliere gravidà, quz ob id abortum f:cit,

etiam(íi id illicité fiat, dummodo non diredé fuerit intentus.

13.

Nec illi omnes , qui tantàm voluntarié indireGté, vel meré ca(íüaliter

con-

É AERP o 2X baLe — — —. db as EE a d04 — w

-d33 (91) 8kj-

-concurrunt ad procurationem abortüs, (icut de homicidio volun-

tario füperiori $. dictum eft.

14. Nec illa, quz in fuo cafü & cer-

tis mediis: fciens fe gravidam licité quendam focetum expulit. Oc-

ca(ione cuius

:

6. Q. 5. An liceat pro corifervatione vite mulieris przgnantis

aut periclitantis foetum-expellere ?

&.I. Licitum effe dare'tunc pharmacum v. g. ad faciendum

&bortum, fi fcetus nondum fit.animatus, & putetur mortem matri

allaturus, -docent Sanchetz l. 9.'de Matrim. Difp. 20, num. 6. & 10.

congeftis aliis, Item Navar. Henriq. Laymann, Theol. Moral.1.3.

"Tra&. 3. Parte3. cap.4. num.4. "Diana Part. j. Tra&. 14. Mifeell.

refol 90. Ratio potiffima eft r. quód hoc cafu fotus fit quo-

H

dammodó aggreffor invadens quafíi matrem, dum ei periculum

H

mortis.creat, quem proinde jure naturali licet abigere, quemad-

X

modum & alios humores noxios invadentes naturam.

2dó. Lici-

|»

tum eft ad confervationem totius fappottiabfcindere aliquod mem-

Ü

brüm etiam fanum & innoxium exfe, üt fi manu vel pede àlliga-

n

tus aliter non póffis evadere-mortem inferendam 'à graffante in-

]e

cendio , aut imminente ferá vel tyranno &c. atqui foctus nondum

"

animatus eft pars uteri materni, ergo,

3tió Ex duobus malis mi-

q

nus eft-eligendum, majdsque bonum przferendum minori; atqui

h

majus malum eft mors matris, quàm eje&io foctüs nondum ani-

mati: &majus bonum eft confervatio vitz matris quàm foetüs in-

"animis: ergo. lta illi. At negàtivam, que communior eft, cenet

Leffius 1. 2..de Juftitiàic. 9. dub. ro. num.6r. Navarr. la. de

ireftit. c.3. num. 140.' CardinalisdeLugo difp. ro. de Jifticià. fe&.;s.

lle

ànum.r3o. & laté Báfilius , -Pontius l.10.'de Matrim. c. 15./& àlii

?

cum ipfis. Ratio éft :in nullo -omninó-cafü licita eft pollutio feu -éf-

m

'fufio feminis vóluntaria, 'étiam(i 'procuraretur :ad 'confervandam

sl

vitam hominis:extremé periclitantis: ergo nec procuratio ábortüs.

h

prob.: confóq. ideb nunquam licet proeurare pollutionem,

ula

f*

talis'procuratio 'eft contra'finem À naturà per fe intentum , fcilteec

lUl

grenerationem' prólis :'atqui'procurare ábortum foetüs jam concepti,

etfi nondum animati xqué primó multó magis €ft contra finem

^

*generationis À naturá perfe non modó intentum, f:d'jam a&tu at-

(

ergo:à fortiori mon licebit

n.

*tentatum, &'pmxin-iä: attingendum ; ^

z

un-

,

*

-9 (92) Säx-

unquam, etiam ad vitam przgnantis confervandam procurare ab-

orrum. Cezfirm. Sialiquando liceret procurare abortum, omni-

nó ingens effet periculum, ne homines dcle&ationem copule po-

tiüs, quàm ipfius pollutionis quzrerent eo animo & fiducià, quód

oft-à ex causá poffit procurari abortus, partásque impediri (prz-

fcrtim cüm frequentior caufa pratendi pofit. abortüs pFocurandi,

quàm pollutio;is) ficque homines adhuc hac dele&atione contenti

minüs cora:ent de prole geonerandá, & fic non tantüm impediretur

ufus legitimi matrimonii, fed magna daretur occafio fornicationi-

bus & ftupris,. à quibus abfterrere folet timor prolis & futurj par-

tüs: qui umor magná ex parte ceffaret, fi fcirent homines , pofteà

ex causá (quam fzmel fuüfficientem in pluribus cafibus fübeffe fibi

quisque fingeret facillimé) licere abortum procürare; — Quod certé

fine maximo generationis & ípeciei humanz detrimento, & ma-

trimonii legitimi neglectu fieri non poteft. Fatendum ergo eft,

ficut pollutionis, ita & abortüs procurationem fimpliciter & in

omni cafü interdi&tam effe. Ita Lugo, & alii fupra citati difcur-

runt in przfenti, Ad Rationem r. in oppofitum refpondent, idem

fequi pro pollutione ; nam & hác non procuratà longé inajus füb-

inde inducitur periculum vitz amittendx , quàm à foctu ín utero,

fi ergo foctum liceat expellere tanquam aggrefforem vitz , idem

licebit in procurandá pollutione.

Deinde idem probat, licitam

effe expulíionem foctüs etiam animati, cüm non minüs poffit in-

nocens fe defendere ab aggreffore a»simsto, quàm inanimato. Ar-

gumentum ergo contra ipfàam Adverfariorum intentionem nimium

probat, ergo nihil' Ad 2.^negant, foetum effe proprié partem

matris, vel effe prapter matrem , ficuc membrum hominis, v.g.

msinus vel pes eft propter hominem, cüm factus alium habeat in-

tentum finem À naturá, imóinchoativé in fieri jam fit individuum

adaquatéámatrediftin&tum: ergo paritas nulla eft. « Ad 5. (iminas

malum eft 5bortus foetüs inanimati, quam mors matris: ergo

etiam minus malum eft procurata pollutio, quàm mors hominis

alias Reipublicz utiliffimi; eonfequens Adveríarii non admittunt

ergo nec id, unde fequitur.

Id tamen concedunt utriusque fententiv authores, íi mater

periculosé decumbat, & non füperfit aliud remedium, pofle ei pra-

I2s1

-9 (93) hf

b

beri pharmacum dire&té tendens in curationem matris, etfi pute-

ll«

tur inde abortus fecuturuüs; üt docet communis apud Leffiuml. c.

0.

num,62. Tum quia mater ante prolem conceptam jam habebat

jus utendi remediis neceffariis ad vitz fuz confervationen , quod

jus faperventu prolis ipfi non eft ablatum; Tum quia abortus cen-

ll

u

fecur tunc folüm permiffus, non procuratus, quia preter inten-

tionem fupervenit,' matre fuo jure utenti,

E&. 2. Quód fi foetus jam eftanimatus, nonefítlicitum prebere

1l-

4natri medicamentum dire&té tendens ad foetüs occi(ionem, aut

j

conjunctum cum notabili periculo prolis, prefertim fi certum fit

"d

in cafü vel valdé probabile, prolem

illo vivam edendam.

Ita

bi

communior cum Leffio, Navarro , Sauchez, Laymann.

Ratio

(

:eft; tum quia hominem innocentem per f&s& diredté occidere illi-

-

citum eft ,. quod fieret in cafü przfenti; tum quiaquilibet tenetur

l,

praferre vitam zternam proximi fuz vitz temporali, & hanc te-

netur pro illà exponere, ergo fi matre 4 medicamento abftinente,

proles ad Baptifimum pervenire poteft , alioquin moritura fine Bap-

An

.tifimo , tenetur mater abítinere, & potiüs ipfa mori, quàm ut in-

b-

'fans corpore fimul & animá moriatur.

Limita tamen hoc in cafü,

0

quo medicamentum sffet tale, quod per (e & dire&té ordinatum ef-

m

fet ad fanitatem matri cooferendam v.g. venz feCtios tunc enim

m

-id adhibere illicitum non foret, prefertim fi medicorum judicio

t

mater cum proleante ejus nativitatem aliàs (it moritura, quia

-

innocentem per accidens & prater intentionem in cafü neceflita-

l"

tis occidere illicitum non eft; Leffius , Laym. Sanch. & alii.

Colliges ex di&is, falüffimam effe fententiam illorum, qui

go

putárunt, licere procurare abartum ad coníervandum honorem

fl

nobilis puelle impregnatz , quia non funt facienda mala, ut eve-

i

niant bona Rom. 3. unde Innocentius XI. inter alias propofitiones

NiS

etiam hanc damnavit: Lce£ procurare abortum ante Animationem

po

J'aths, ne puella deprebenfa gravida occidatur aut. infametur.

ys

7. Q. 6. An mandans procurari abortum fcetüs animati incurrat

caífüm refervatum ?

&, Negativé. Ratio: quia mandans ex fupra di&is nunquam

t

incurrit cafum refervatum, nifi ubi fpecialiter exprimi:ur 5 atqui in

æa

refervatione circa procurationem abortüs non exprimitur mandans

€am

3

-3t 94'—) l25 d

eam incurrere: ergo-etiam non incurrit, — Prob. zziz. ex tenore re-

fervationis : Homcidiwm voluntarium, - maudatum ad illud. NB,

ubi folum mandatum refertur ad homicidium voluntarium : Deinde

fübjungitur : zec soz Abortüs agimatifaths [Iudiofa procuratio efe-

u fubfecuto: ubi de mandato ad procurandum abortum nulla men-

tio.

Ergo.

Dices : mandatum ad boinicidium voluntarium eft refervatum :

atqui ftudiofa procuratio abortüs eft veré & proprié homicidium

voluntarium ex L. ANeca7e 4. ff. de agnofc. liberis , & L. 57 quis 8.

Cod. adLegem Cornel. deSicariis ; ergo etiam mandatum ad pro-

curandum-'abortum eft xe(ervatum.

Cozfirm. ubi eft eadem ratio,,

debet effe eadem juris difpo(itio L.2 7270 fF. de V.O. atqui'pro man-

dato eft eadem ratio tam in homicidio , quàm abortu procurando :

ergo etiam debet effe eadem juris difpofitio,

w. N. minorem , quód nomine homicidii veniat procüratio

abortüs ad hunc effe&um fpécialem , ut refervationem incurrat ; fi

enim idém effet in materia refervationis procuratio abortüs &'ho-

rfiicidium volurtarium , non opus fuiffet fpecialem mentionem fa-

cere per ly »ec 407 de procuratione abortüs , 'fed fátis fuiffet dicere't

bomicidium voluitaritim:, quod fufficienter jam contineret procu-

rátiónem abortüs , & fic omnía verba fequentia forent fru(tranea.,

Sel meragloffa , quod dici non debet : nihil enim debet effe füper-

flaüm in'legibus arg.L. $ quas4doff.de Leg, "Fateor, quód easdem

éüim aliis órdinarias homicidii póenas incurrant'procurantes abor-

tum, fed^hóc vi'fpécialiüm legum eitatarum in'objectione ; fed hoc

fine (péciali lege in rnateria odiofa , qualis'eft refervátio , àd alia

'éxtendéndüm 'tion eít,

d cónfirmar.:dico , id'non procedere in

pun&o refervationis, übi otrinia'funt ftri&s interpretationis, &

ultra rigorofarn verborum figriificationem egrediendum non éft. 'Ac-

cedic, quód, üc'femper in fimili, ita hic.precipue'interpretatio fa-

cierda fit'éóntra illám, qui potuit'legem clariüs dicere, & non dixit.

8/Quiéres 7, Anetgo'nullas 'de:Jure/Ecclefiaftico comtüuni poe*

nas incurrat, qui mandat procurari abortum ?

*y. 'Rigidiffimias paenas conftitüitin procürantes abortum , vel

'mandàantes, vel' éónfulentes &c.Sixtus V. in Conftitutione fua :87.

quam:de verbo recitàc P ;Reif-

edjtä 1 588. ificipiéce: zEijæmmm,

fen-

-98 (95) 8kf-

fenftuel in tit. Ze bás, qui filios occiderunt. n. 16. dequ&in compen-

dium reda&tá notanda funt fequentia :

Primó $. . Eos, qui per fe, vel interpofitas perfonas abortüs

feu foetüs immaturi, tam animati, quàm inanimati, formati vel in«

formis ejectionem procuraverint percuffionibus, venenis, medica.

mentis , potionibus, laboribus , oneribusve mulieri przgnanti im-

pofitis , ac aliis etiam incognitis vel maximé exquifitis rationibus ,

ita ut reipsá abortus inde fecutus fuerit, ac etiam prxgnantes mu-

lieres , quz fcienter premiffa fecerint, teneri poenis omnibus Jure

Bivino & humano,Canonico &Civili ftatutis contra veros homicidas,

' Secundó $.2.5.4. Eosdem ihcurrere irregularitatem : unde nec

ád Ordines promoveri poffint, nec fi promoti fuerint, miniftrare, fed

€o ipfo omni privilegio Clericali , officio & beneficio effe privatos,

quz fic vacatura referventur difpofitioni Pap : atque inhabiles fint

in futurum, etiamfi delictum fuerit occultum: & qui foro Eccle(izfti-

€o funt fübditi, degradati tradantur foro fxculari, capitali fententià

puniendi.

Tertió $.. Similibus poenis vult teneri eos, qui fterilitatis po-

t

tiones ac venena propinaverint mulieribus , aut quó minüs foctus

le

concipiant , impedimentum przftiterint, vel ad hec quocunque mo-

do confüluerint, vel auxiliati fuerint ; nec non & mulieres ipfas,

.

quz eadem pocula fponté ac fcienter fumpferint.

Quartó $.7. Infüper omnes, quicunque vel quecunque, vel àt

principales, vel àt focii, fociz , confocieve ad tale facinus commit-

tendum opem, conf(ilium , favorem, potionem, vel alia cujuscunque

generis medicamenta fcienter dederint, ac etiam fcribendo literas

n

vel apochas, vel aliàs verbis aut fignisjuverint aut confüluerint, ipfo

facto excommunicationem incurrant , à quà nequeant abfolvi ( nifi

"

in articulo mortis) neque etiam in Jubileo, aut vigore Concilii Tri.

a-

dentini, nifi à Romano Pontifice, atque ut etiam ab eo duntaxat

h

urgentiffimis de caufis, in irregularitate eá de causà contractá dis.

»g

penfare poffit: Non obftantibus &c. prour zzore [2l;to.

Hujus tamen Bullz rigorem Gregorius XIV. conftit. g. edità

a

anno I

i

591. qu incipit: ees //poffo/icg, in duobus pun&lis gravif-

fimi momenti moderatus eft. — Verba funt fequentia ;

|

Primb $,a. in fine : PreduZam Conflitutiouem frc duximus

mode-

]e

- (96) f&S-

moderandam , ut À peccazo &i excommunicatione contra pexfonas

ibi expreffas latá, tam quoad eos , qui bacfenus deliquerunt, quám

quoad ilhs , qui poft noffram Con[fl itutionem im itsdem caftbus deli-

uerint , q

wilibet Sacerdos tam Sacularis , quam cujusvis Ordinis

Regularis ad Chrifli fidelium cozfe[fBones audiendas , e& ad bos cnfte

1;

ecialiter per loci Ordinarium deputatus plenam cb liberam in fora

confcientia tantum Aabfolvendi babeat f'acultatem eandem prorfus ,

quam idem SIXTUS Pradeceffor fibi a« ['uis Suecefforibus refzrvait.

Secundó $.3. ,Quó verà ad penas proeurantium fatís inani-

mis abortum , Aut exhbibentium . mulieribus vel fumentium pocula

flevilitatis , aut quocunque modo coufilium vel auxilium eis dan-

tium , in pradicta Conflitutione contentas , Conflitutionem prafa-

tam in ea parte , ubi de his agit, ad termimos Tfuris communis ac [s-

crorum Canouum , && Concilii Tridentini diffofitionem nutboritate

"nApoffolicá tenore prafeutium tam quoad praterita , quàm quoad fu-

^

zura perpetuó reducimus peri

72

de, ac ff eadem Conflitmizo im bac

arte nunquam emanáffet.

Nom obflamte eádem Pradecefforis so-

rí Conjiitutz'o;ze , quam quoad relz'quz omnia , prater contenta inm.

hac nofra Conflitutiome im f robore omnino permanere volumus ,

mten';que conmtr Av ids qm'ä;mwz 4e. Hxc Pontifex Gregorius: Unde

ex verbis ultimis patet , ex illa Conftitutione Sixtina nihil feré ro-

boris remanere quoad abortum feetüs inanimis ; pauciffima verà

immutata effe quoad abortum foetüs animati ; uti obfervat Barbofa

P. 3. de offic. & poteft. Epifc. allegat. 57. n. 163. & feqq.

9. Perpenfis hifce poenis meritó con(iderandum relinquitD.Reiffen-

ftuel l. c. n.25.

uàm infelices fint przfertim Clerici abortum foetüs

animati dire&é vel indire&té procurantes, aut confilium vel auxi-

lium quovis modo ad illum przbentes, five fint Curati, five Simpli-

ces, five beneficium habeant, five non : Si enim nullum pro eo tem-

pore adhuc habeant beneficium , nullum ampliüs acquirere poffunt,

nifi difpenfationem obtineant ab ipfo Pontifice, quantumvis deli-

&um fit occultum : (i habent beneficium, illud quidem ante fenten-

tiam criminis declaratoriam non tenentur dimittere , tamen ante

eandem fententiam , & licét delictum fit occultum, fünt ipfo fa&o

Gdeu- CT g - —,A-— u . . C

irregulares;confequenter przter alios irregularitatis effetctus, non am-

pliüs

M 97 EEf

pliàs po'ïïunt celebrare Miffas , quód tamen plurima beneficia requi-

-

runt, ut proinde faltem ex hoc capite ante omnem fententiam in fo«

ro conícientiz teneantur dimittere beneficia ; quia obligationi vi-

]

gore beneficii impofitz fatisfacere amplüs non poffunt, ni(ià Papa

difpenfetur , quod difficillimé , & non, ni(i urgentiffimis de caufis

fieri poteft : üt habet Bulla Sixtina cit.$.7. &. 8. Hecipfe,

$. IV.

Stzþkz;m Fiolentum.

SUMMARIUM.

g.2. Explicatur quid veniat nomine flupri vielenti.

3- Referuntur di, qui bunc cafum reférvatum mon inturrunt.

4« Ut i

ncurratur bac veferva

.Vtio, vequiritur im puella , ut f'uerit

virgo.

L

$. Satisfit obfject ioni.

6. Qui minis executioni dari fMitis copulam extorquet , vefeyvatio-

MHen incurrit.

7. Non tamen ille, qui À ueo -supta 1utrn, prïmum bimtfire copulam

,L'Xïüïgüff.

Ertium in Dicecefi Herbipolen(i refervatum peccatum grave

e(t ftuprum violentum, germanicé $otbiud)t : quod (icut de

JureCivili poenà capitis ple&itur Conftit. Crimin. Caroli V.

A

art, 119. ita & de Jure Canonico non manet inultum Can,

Presbyter aut Diaconus 12. Ex Can. 51 quis Epifcopus 13.di(t.81. us-

j

que àdeb, ut & pocna pecuniaria , caftigatione corporali , carcere

ll

etiam perpetuo, & aliis poenis coérceri poffit preter dotem puellz

a

dandam ex cap.r. & 2, de adulteriis & ftupro : Unde & pro foro

conícientiz injuria ejus caftitati illata meritó tanta vifa fuit, ut &

]

Sacerdoti aliàs generaliter pro omnibus peccatis abfolvendis appro-

bato, & Jurisdi&tionem habenti, in ftuprum violentum jürisdictio fuee

De quo

zit reftricta in falutarem poenitentium terrorem.

|e

Nota; Stuprum laté & improprié dictum efle & dici omnem illi-

:

citam

-dd$ (98) 8e£-

K

eitam copulam cum fceminá (ive cum virgine, five cum viduà, five

q

cum folutà , five cum conjugatá. L. Szzpru ft.ad Leg. Juliam de

n

adult. L..$/

4

(

Yum 101. princ. £. de V.S, — Item Lex 4. Inlt de publ.

H

judiciis.

Sed ftaprum ita laté di£tum in confiderationem hic non

it,7 unde

q

-,'ven

Y

1. Quares. .. Quid hic intelligatur per fP'uprum?

t

w. 1. Intelligitur ftüprum proprié tale, prout conftituit fpe-

ciem ab aliis fpeciebus luxuriz diftin&tam , & eft virginis nondum

[|

corruptz illicita de

floratio feu corruptio.

Ita in re Communis, &

(fimis in Can. Lex iZ2 2. $. cm ergo XX XVI.

)

habetur verbis clari

g. 1. ub dicitur : SFuprum autem proprie virginum eft

Hicita deflo-

Y

*ALÍO.

b

2. Quzres 2. Quid intelligatur per ly vie/eztum ?.

imie-

m Intelligitur tale ftaprum, quo virgo invita per vim oppr

tur & deftoratur.. Dicitur 1mà virge /zvz7 quia ftuprum violen-

?

tum eít fpecies injuriz , volenti autem non fat ipjuria, ergo perfona

debet effe invita,

Dicitur 2dà per vzz, quando fcilicet manibus

r

& pedibus renitens puella opprimitur, quod fubinde non fit (ine vo-

ciferatione auxilium implorando , ex cuiusmodi clamore pro foro

M

externo etiam probatur vis illata tete Berlich. p.4. decif. 41. n. 69.

Dicitur

N

& Mafcard de probat. vol.4. concl. 117. n. 26. & aliis.

fola enim oppreffio, & a&üs vene-

3tio opprimitur C defhratur ,

D

rei attentatio non fufficit, cüm

ad cafüm refervatum requiratur de-

Ji&um confummatum ita, ut revera virginalis corporis integritas

fit adempta per copulam perfectam ; ad quam quid requiratur caítis

, -—— ]

oculis & auribus paffim fugg

erunt Moraliftz , & moribus femper

virgineus bac in re phyficus P. $

anchez Lib. 2. difp.3 1. & alibi, Go-

bat tra&t. g. n. 390.

3- Inferes,cafum refervatum non incurrere eum 1279, qui. de-

Peempe? 3- ")

floravit Virgine

m in fui deflorationem confentientem, quz fi omni-

noliberé confentiat, non fit ei injuria,

& fic nullum injuftitiz pec-

catum, fed luxurig tantüm committitur ; imó probabilius ia hoc

caíu nec parentibus puella fit ftricta injuria, quia ufüm corporis &

snembrorum füorum à parentum jure independentem habet non mi-

nüs, acíi jam corrupta fit Dubium tamen non eft, quin in fuis cir-

N — a

em pà-

sumftantiis peccetur plerumque contra charitatem & pietat

;renti-

-$&d3 (99) &&$e -

"

rentibus & familice debitam, quia ex hujusmodi fornicationibus fei

t

quuntur graviffima incommoda v.g. inimicitimg, cedés &e, & tunc

l

ratione harum circumítantiarum & moeroris, quem parentes reci-

n

piunt, tenetur poenitens hanc circumftantiam explicare. 245 eum;

qui multis blanditiis,importunis precibus, puellam folliciravit, vel

promiílis allexit, vel fraude & fallaciis induxit ad coníentiendum

(

turpi commixtioni, quia non eft proprié violenta violatio [cum vi

m

& violentíá verá, üt in fimili difcurrit Card, Tufchus & Farinacius

de ftupro violento. 3£/0 eum, qui dives eft, & cui paupercula corpo-

[

ris (üi copiam dedit, fperans ab eo dotem vel matrimonium, quia iti-

dem nulla eft violentia.

4f6. Eum, qui fpé conatus e(t deflorare

virginem, íi aCu non fecerit, vel compleverit, quia eft. (tuprum

tantüm mentale vel folàm attentatum.

jl*

4. Queres z. Àn ad incurrendum hunc cafam neceffarió in puellá

Lu

»

oppreffà qualitas Firgizitatis requiratur?

18

us

Nota, Dubium obvium eft,an fiqua occulté fit deBlorata vel cor-

rupta, quz tamen communiter babetur pro virgine, vel cujus inte-

0

hu

ritas ex caufis vel naturalibus, vel quibuscunque aliis eft' ablata,

vel fibonefta vidua vel uxor per vim opprimatur, an incurratur hic

Pg:

"

cafus refervatus?

ur

l"

Ratio dubitandi aliter fentientibus eft, 'quöd refervatio potiüs.

[2

iojuriam vel violentiam refpicere & vindicare videatur, quàm acci-

£

dentalem & ignótam fqbinde qualitatemV irginitatis,fed hoc non ob-

ftante

lIs

E

E. probabilius effe

; quód in enumeratis cafibus (uEi vere deeft

;00

qualitas virginalis, quamvis propriiffima adfit violentia ) non incur-

ratur refervatio.

Ratio eft r. in refervatione verba debent fumi

l

proprié;prout jacent, ergo debet fumi ftuprum proprié dictum , fed.

hoc virginum eft, ut claré patet ex can, citato XXXVI.q. 1. ubi.

"

formalia hzc:

ftuprum proprié virgizum cít illicita defloratio,

(

Ratio eft 2.. E(t revera diftin&tio interhzc duo: forsicarío violeuta

ot

vel copula violeuta & [l'uprum violeutum, atqui hec non effet, ni(i

fl

ftuprum proprié qualitatem virginalem requireret, ergo, Accedit,

terpretatio adhibenda fit; ergo con-

If*

quód (tri&tiflima femper in bisin

N2

-

ju-n-,

(

-R (100) Bele -

nmi

sunftim confidéranda venit & qualitas ftupri propri& talis , & vios

lentia Virgini illata..

ten

v5

f.Dices.. Seda

d. quid requiratur fpeciälïter*qþ:ali'tas virginalis,.

& quare hzc equé primarió cum violenti& illatáin con(fiderationem

(Eäi

veniat? z. Bonum ingens. virginitas eít,etiàám materialiter in carne

di

fpe&ata te(te DoCtore Angelico: zda »dz q. r52, art. r, & feqq. & ex

Paulo Zacchiain quzft. Medico- Legalibus L, 4.tit. z, q. r. Ipfis etiam.

Ie

D

barbaris venerabilis eft Virginum integritas, cüm (it przcipuus pu-

ellarum decor,quo quia aliz in Notabili recenfite perfonz gloriarinon

Ità

Tia

poffunt, meritó hác in parte quid fpeciale virginibus. cedunt; quod

hi

erga injuftos aggreffores fan&um- odium excitat,ut & in foro poeni-

fü;

tentiz ob ereptum tantum ; decus poenam fpecialem fentiant. Fateot

tamen ab hác virginitatis qualitate, prefcindendo à violentià cir-

W

cumftantiam fpeciem. mutantem non induci, unde per f& hzc quali-

tht

tas explicanda non eft alibi, nifi in Dioscefi.noftrà, quod per accidens.

eít ratione refervationis annexe, Sed

310

Tnfías. Siqualitas virginitatis iv copul& vi extortà non eff

€o

circumftantia fpecieny mutans, nec intra. eandem fpéciem notabili-

l;

ter aggravans ( üt fentiunt plerique) ergo non eít obligario. eam:

in confeffione explicandi, ergo poteft quis facillim& eludere refer-

ii

vationem: dicendo z babui cum [o/ut& copulam. i extortam , not

qu

«eró. fatendo: ftuprum violentum ;; quod: certé mirum eff, -

U

fe

z. Mirum nomn eft, ratione refervationis annexa (xpé qualitatem

uandam: accidentalem, qua im communii confideratione 'Theolo-

jü

icà fuüb: ordirrarium confeffionis przceptum nor cadit , ratione an-

für

nexe paenz vel Cenfürz: Ecclefiaftic per- accidens. in confeffione:

f

explicandam effe; Sicponamus in Diocecefi refervatum: effe fur-

fo

tum 100. aureorum & ultra, quamvis dum furatus es f0.60. 70, $6;

n

99, fatisfacias ex probabili dicendo t ferazus [um. [ummam gra»

*fm

venm, i tamen furatus es roo, debes per accidens explicare deter-

Inj

minatam hanc füummam centum: propter annexam refervationem;

LY

Idem patet i crimine incendiariorum, licet incendium domüs non

füperaddat circumítantiam: fpeciem: mutantem, vel intra eandem

m

fpeciem notabiliter aggravantem pre incendio ftabuli vel fegetum,,

er accidens tamen obje&tiva &. accidentaria dom(üs qualitas in

[e

Confir-

*

wïeflibnc explicanda venit, De quolatiüs $. j, infra.

[ od

-R (101) $e$-

"

matur ex propofitione ab Ianocentio XI. 2. Mart. 1 €79. damnatd,

tenore cujus-fateri debemus . peccati alicujus confuetudinem, quam-

$

vis hxc nec fpeciem mutet nec,notabiliter aggravet, & hoc ideó,

quia ad officium Confeffarii, prafertim quà Medici, fpe&tare videtur;,

o

ut malo inveterato pro cavendo relapfu adeó facili congruam me.

dicinam adhibere poffit, quamvis priores a&tus peccamino(i toties:

repetiti per previas abfolutionesfacramentales omnes fuerint ha&e-

]s

nus remiíIi : Viva in damnat : propof. 6o. Innoc, XT. n. 16 & n. 17,

n

ita à potiori ad officium Confeffarii fpectare,videtur, ut ipíi expo-

d

nantur à poenitente omnia illa, quibus cognitis difpicere poteft, an

j«

hic & nunc pro- facramentali abfolutione impertiendà fundata fit

Y

füa jurisdictio, nec ne, quod:: ab accidentali fubinde circumfítanti&

l.

dependere poteft;

m

&. Quazres 410, An Incurrat cafüm refervatum, qui minis vel

metu reverentiali: quia fornicator v.g. puella. Dominus. vel Supes

$

rior e(t, ideóque graviter quocunque modo nocere

PQEC&»& nocuit,,

€opulam & virgine extorfit?

.

&. Affirmativé. Ratio eff, quia cenfetur puellz Geri violen«

tía, velle emim monm creditur ait Lex 4. vele f£. de div. R, J. qui

L

eb/üquitur imperio patris "vel domini, ergo eft habenda pro invita,

Q

quod procedit in cafu, ubi jam przceffiffet mala. tractatio ,. afperi-

tas. vultüs, fzvities, & minz infuper fubinde executioni date fuif:

j

fent, unde notum haberet mifella,. quód' contradictio in fimilibus

pihil profit $ nec aliud, quo liberart poffet, remedium füper(it, Ca-

r()v

DT

]s

fum tamen refervatum nom incurri judicandum e(t à fponfo,

fponfam de futuro: corrupit terrore illi quodam folis verbis incufa

ne

[*

fo, quód ni(i confentiret; duceret aliam, cüm in hoc cafu : nec mo-

ralem proprié, nec phy(icam puella violentiam patiatur, & quam-

50:

r

vis durum utique accidat, non (ine ingenti proftitutione à fponfo:

injufté repudiari, habet tamen alia opportuna

d*

juris remefii-a-, quibus.

fponfum. ad implenda fpon(alia poffit. cogere,

m

on

7. Quzres 5to. An incurrat hunc cafüm maritus, quiintr:;' pri-

ä

mum.bimeftre 4 neo- nuptá conjuge füà vi copulam extorquet ?

n

n

m. Negativé, quia quamvis talis graviter peccet, ftuprum

tamen non committit, ut claré habet can.z, XXXVL q. r.ubi ftu-

In

f*

"rum committi dicitur tunc, quan-dþ- yidclicec 430 pracedente con»

7

46

[ d

«dM3 (102) &&f

jugali patZione vitgo corrumpitur, fed in noftro cafü przce(fit con*

Ó

fugalis pactio, fcilicet matrimonium ratum, cüm (int veri conjuges,

"

€rgo,

f

&

vg'. *Vo * :

JDe Crimine Incendiariorum.

SUMMARIUM.

ä

e

r. Datur. defcriptio incendiarii.

Y

2. Specificantur. ii, qui buuc cafum nom. incurrunt.,

3. 4. Incendiarius flabuli efc, mom incurrit,

T

$. Utz zecmandams,

D!

6, Qui explosá in teci um bombardá domum inceudit, verus iucen-

diarius €fr.

?

Uartum, in quod Confeffariis Dioecefis noüra& N ircebur-

gen(is jurisdi&tio per refervationem adempta eft, eft cri-

men incendiariorum, fcelus calamitofum, & Reipublicz

ti

maximé nocivum, ntroque jure jam dudum profcriptum.

H

Sancit Lex fin: ff. deIncendio & Ruinà: qwi datá operá

in civitate inceudium fecerint, ff bumiliori loco fmt, befl iis objici

Jolent, ( aliquo gradu id feceriut, capite puuniuutur, aut. cerit ia

din[ilam deportantur,ubi Gloffaffz.addit, ut Zeuecrementur. Con-

E

firmat id L. Capitalium 28.(.12.ff. de peuis L. qui edes 9; (f. de

f

Iucendio eb Ruiua:

Exafperata eft hzc poena per conftitutionem

Caroli V. ín (einer. peinlicben Jeai8» GiericbtSz Orbnung, art.. r2g.

quà incendiarii dolofi omnes indiftin&é vivi concremandi veniunt.

De Jure canonico laici incendiarii rerum profanarum prazter poe-

nitentiam tribus annis peragendam Cap. &i qui domurm 6. de inju-

ä

riis e£ damno, íant excommunicandi, nec abíolvi poffunt, donec

damna cauf(ata refarciant, & (i impocnitentes decedunrt, carent Sa-

crà fepulturá can, // quis 31. & can. Peffimam 32. XXIII. q. g.

Qui veró laici Ecclefias, Coemeteria vel alia loca facra vel hisad

triginta paffus conugua loca ju:fta cam. definivit / 35. XI

]c 90'40

ä

H

.00

l

-2 (102) B&f

n-

dolo malo incendunt, ipfo faéto funt excommunicati, arg

càn. ffquis

$

XXXIII,

. 4. cat, Canonica 107. Xl q.3. Can. Omnes Ecclelfe

XVII, q. 4. Jure-proinde Cel(iffimus nofter,ut fübditos fuos À tanto

facinore committendo faluberrimé abflerreret, pro facro tribunali

€normehoccrimen refervavit,dequofequentes oriuntur quzítiones,

T,Quazres, 1. Quis hic veniat nomine incendiarii?

m, Incendiarius,

germanicé. flYorotzDrenner dicitur ille,

qui dolo malo, ex odio, vel vindidá domum igne fuppofito incen-

dit, Dixi 4o/o zA/o,. quia fi incendium non ex dolo malo & dat4

eperá, fed caíü tantüm vel ex negligentià & imprudentià, etíi cum

culpà aliquà etiam latà, vel levi; velleviíTimá contingit, incendia-

rius proprié non eft; & quamvis de Jure Civili ad reparationem

^

damnorum inde fecutorum teneatur, cafüm tamen hunc refervatum

non incurrit, quia ad crimen incendii proprié tale dolus requiritur

;

arg. L. fíz. ff. de Inceudio ef» ruiná attentis verbisibidem daz4 ope-

rá, Dolo autem in hifce cafibus nulla culpa zquiparatur L. Jz Lege

Corz. 7- jun&à Gloflà verf, cu/pA /a£a ff. ad Legem Corneliam de

Jf«

Sicariis. Clarus $.f. q.84. D. 1. citans cómmunem, jafon in

!

L,zz act iomibus ff. dein litem Jurando n. 22.& 26.Imó nec ante Sen-

(

tentiam judicis ad reftitutionem dampnorum tenetur, (i illa culpa Ju-

m

ridica non fuerit conjun&ta cum gravi culpáà Theologicá.

n

Dixi 2dó Zomum incendit , quia nomine incendiarii ille pro-

t

prié venit, qui domos incendit, nec nifi fpecialiter in refervatione

Jj

expreffum fit, prout in Diaccefi Ratisponen(i expieTum eft, compre-

n.

hendit eos, qui fylvas, fegetes, fruges incendunt, cüm refervatio

d

femper fit ftridtze interpretationis.

Am

Dixiatio. /gze Suppofjito: quia(i nonigne, fed alio modo v. g

veGibus, diruendo, trabes laxando, arietes admovendo &e. do-

f

nt

mum d«ítruat, ut patet,incendiarius non e(t, Dixi 4t0: Zzcezdit,

effectu (cilicet fübíecuto, quia confummatum debet eíle crimen in-

«

«endii, aliàs cafus refervatus non eft, UInde

;(0

i«

a. lnferes, Hunc cafüm non incurrere Pr/m eum, qui fcin-

sillà cafu in pulverem pyrium incidente incendium excitavit, vel

Sle

Sl

focum & proxima ei ligna vel farmenta vel (tramina non fatis cu-

d

ftodivit, vel abjectum ardentis candelz fazgzm Siedtb 1$en. pedi-

bus non fatis conterendo extinxit , unde incendium domüs fuit fub

h

fecutum,

2.Eum,

jlo

-433 (04) 8bf

4. É£um, qui agrorum fegetes, hortorum arbores, vinearum

q

fru&us depopulatur, vel incendit: quamvis enim hi depopulatores

agrorum jure afyli non gaudeant juxta Bullam.Gregorii XIV, czs

Yl

aliàs nonnulli $, 3. ut Laicis edivam 1591. Confirmatam & decla-

ratam à Benedicto XIII, per Bullam £x 440 1725. In Dicecefi tamen

h

noftrá cafus refervatus non eft, cüm long? aliud fit,effe crimen ex-

ceptum à beneficio juris afyli, &efle in Dicece(i cafum refervatum,

ficut à contrario incendiarius domorum jure afyli gaudet teíte P.

K

Pichler de zzmunitate Ecclefiarum ebc. $. 1. Conclufiene 7. n. 29,

circa medium , quamvis calum refervatum incurrat,

3. Eum, qui voluntarié domui apponit funiculum igniarium

v. g. vulgó £unben (eget / fi incendium non fequatur, v.g. i pericue

Ium conflagrationis eft dete&um, quia deli&um non eft confüm-

matum. Secuseftfiex füppofitofuniculo incendium fequatur, quam-

vis ponens long? abfit à loco incendii,

34

uxres 3, Àn incurrat hunc ca

fum refervatum, -quï—[ïa'bu-

]um, horreum,vel villam füburbanamfolius recreationis diurnz gra-

tià frequentari folitam, aut dietam vulgo fuft-foaud; &ommer-ané

incendit ?

"

&, Negative, Ra

£io, quia in ftrictà iïgn'ï—fïbatïone incendiarius

dicitur is, qui Zozum incendit, domüs autem appellatione ftabu-

lum, horreum, villa-&c. non veniunt. Arg. L. 9. ff. de diverfis

R. I. nec in hàc materià utpote poenali ac odiosà argumentari licet

ex paritate, identitate, aut majoritate rationis, Arg, c. Odia cap.

4

i» peuis de Reg, Juris in 6.

4. Quzres 3.

An incurrat cafum refervatum, qui contiguum

domui ftabulum vel horreum incendit?

.

-]

vel incenfo ftabu.

lo ita iontiguo in-

g, Sub diftin&tione

.

tendit domüs conflagrationem 1

n effe&u fecutam , vel non? fi pri-

mum, incurrit, quia veré domüs incendium excitavit, - Si fecun-

dum, cafu factum videtur incendium refpe&u domüs, quod quam-

vis ob culpam etiam latam commiffam graviffimum peccatum fit,

cüm refpectu domüs tamen prater intentionem factum fit, cafus

refervatus non eft, & idem eft, ac fi horreum folum incendiflet,

$. Quares 4. Anmandans, vel confülens domüsincendium incur-

zat hunc cafum refervatum?

Be

-B3a (103) $89

nec coníulens incurrit cafum refervatum ;

1

&. Necmandans,

i7]

quia (i refervatio contra facientesferatur, non comprehendit etiam

1

mandantes, nifi hoc fpecialiter exprimatur prout latiüs in $. 2,

]i

videri poteft.

d

Quxres ;, Quid dicendum de milite, qui explosà in tectum

2q

ruítici ftramineum bombardá domum incendit?

E. Quamvis igne füppofito non accendat, quód meré per ac-

fl

P

cidens eít, cüm tamen domum accendat, veré incendiarius eft, incur«

2/,

rens cafum reíervatum.

at

$. VI.

Cl

ff«

De Criniiue Complicis.

IIj«

SUMMARIUM.

Ju

P

Explicatur crimen complicis,

I

2.

&pecificantur cafus, i quibus incurritur hacvefervatio.

ul

kt in quibus nom incurritur.

4*

108

Afferuntur cafas , im quibus ceufetur fubeffe periculum mortis,

s

Sacerdos son poteff aefolvere complisem aíteri confiteri uolentem

u

ex nimiá verecundiá4.

//lj

é.

Pote[fl tamen ab eo peccato abfolvere, quod in [Fatu laicali con-

«

fHitutus commifit.

ip

7.

)ui babet facultatem abfolvendi À caftbus vefervatis, mom po-

zeft hocápfo abfalvere À crimine complisis.

um

$i n in periculo mortis poffit abfolvere Sacerdos complex, dam now

adeft. alius , quàm Sacerdos [implex , refolvitur fab difHin-

ifl»

&ione.

i

uf

Enique ut falutaris in poenitente confervetur 'irerccundiaü,

If

nec omnis non finé maximo relapfüs periculo in: enarran-

(it

dis peccatis carnalibus tam facile tollatur erube/centia;

fus

ademit infuper in fpé citato decreto Celfiffim is jurisa

di&ionemConfeffario complici,ut complicem criminis carnalis opere

confammati abfolvere nequeat,.excepto periculo mortis, & quando

tunc

LU

. 33 (106) &&

tunc alius Confeffarius haberi non potelt. Sunt verba Decreti fuprá

relatiper fübfequentes quaftiones declaranda.

1, Quzres 1. Quid hlc intelligatur per crimen comp

licis?

&. Crimen vel peccatum complicis in. genere equidem illud

dicitur,quod commiffum eít cum focio: In prefenti autem, prout fo-

nant ipfa verba decreti, folüm inrelligitur peccatum carnale cum Sa-

cerdote commiffüm,opere confummatum,ita ut ille ipfeSacerdos com-

du n UT du Rarir o p M e r

plex perfonam illam complicem, cum quà peccavit carnaliter, ne-

queat abfolvere, nisi in periculo mortis, imónec tunc, quando aliua

Sacerdos haberi poteft. Dicitur 1mó erimez carza(e,quia ad alía pec-

catorum genera hzc refervatio non extenditur, üt verba decreti

innuunt, unde in alia peccata complicis Sacerdoti jurisdictio non

aufertur, Dicitur 2dó. Opere cozfummatum : quia alias ordinarié ac

us DEALM R

regulariter peccatum refervatum debet effe opere confüummatum, quia

verba legum accipienda funt cum effe&ctu C, re/azgm de Clerí£cts

suon refidentibus C& L. boc edicfum 1. $. bac.autem ff. quod quisque

P T -^

juris c*c.nec crimen intelligitur, nisi fit confummatum juxta

.

*2

bac autem Y.junttá glofsá dift.y de penitentiá.Dicitur 3tio./7 ut i/e

ipfe Sacerdos [uam complicem non po[fit abfolvere, quia hxc refer-

vatio eft tantüm refpectiva, relpiciens folum Sacerdotem compli-

cem , unde Sacerdos Titius non complex habens approbationem &

— €059 — 39 a2

jurisdi&tionem ad Sacramentalem Abfolutionem impertiendam re-

quifita abfolvere poteft ambos complices v. g. Cajum Sacerdotem,

Í

& illam,cum quà Cajus peccavit, etíi Titius aliàs non haberet po-

Y

teítacem abfolvendi à refervatis,

Poteft & ipfe Cajus delegare ju-

lr

risdi&ionem, ut Titius abíolvat perífonam Caji complicem, quiahaec

d

refer vatio eft perfonaliter refpe&iva,Dicitur 4t6.553iz periculo mor-

Zis, quia pro hocca(ü nulla tenet refervatio arg. Trid. .feff. 14. de

penit. c.7. Dicitur. gtó.im) mec tumc, ff alius Confeffarius baberi pof-

D

In

fit , quia conceditur hzc licentia abfolvendi, quód períona complex

ii hoc mortis periculo teneatur ad confefTionem , nec tamen habeat

ME

alias copiam Confeffarii,' ni(i Sacerdos complex poflet abfolveres

p

atqui fi ad(it alius Confeffarius, habetur copia Confeffarii , nec

[:

ade(t przdicta neceffitas, ergo nec adeft ratio, cur prafente alio Con-

K

,

feffario ceflet refervatio,

g

Ti

ere Sacerdotem per!'b,

a. Inferes ex di&is 1720 gon poffe abfolv

r

-M3 (107) B&f

nam complicem, cum quà commi(it fornicationem, ftuprum,adult eri-

um; ince(tum, Sacrilegium, Sodomiam, vel cum qvà aliam illicitam

quamcunque copulam habuit:Ratio eft:quia peccatum carnale exter-

num opere confummatum eft refervatum ; atqui hzc omnia przdi-

&a peccata fünt carnalia externa in füà fpecie luxuriz opere con-

fümmata, ergo funt refervata: Aliter dicendum foret,(i Celfiffimus

refervà(fet fornicationem, tunc hoc nomine non venirent reliqua

,

peccata carnalia. 2dó. Nec ille pote(t abfolvere fuam complicem,

qui copulam habuit quamvis (terilem ex quacunque demüm causá

vel fa&o accidentario, quia licet non fecuta fit impregnatio, (i ha-

bita füerit turpis commixtio, verum eft dicere, quód carnale pecca-

i

cum fit opere confummatum, quamvis effe&us naturalis copula ul-

timus peraccidens fitimpeditus. 3tib. Non poteit abfolvereSacerdos

Z

a

fuam complicem in magna feftivitate, ad lucrandas indulgentias,

vel temporePafchali,vel dum vult contrahere cum alioMatrimonium,

4

vel in aliis fimilibus cafibus,ubi aliàs ab aliis peccatis refervatis abfol-

vendi Confeffariis inferioribus facultas competit, (i haberi poífit

i

alius Confeffarius non complex, quia femper confulendum eft ma-

l

ximé falutari verecundiz,& ne tollatur erubefcentia; (i tamen ex

omifsà confeffione vel communione perfona complex aliquod peri-

l

culum diffarmationis vel fufpicionis finiftre incurreret, nec alius Con-

feffarius haberi poffet;abfolutionem obtinere poffet à Sacerdote com-

Q«

plice, fed cum onere idem peccatum altericonfitendi proxim& con-

t

formiter ad dicta in parte 1. $. 7, — 4tó, Nec potelt abfolvere etiam

je

"

inftante mortis periculo, fi vel przíens fit vel aliunde etiam perho-

ram,& cum aliquali incommodo vocari poffit Confeffarius alius ,

C

dummodo interea non urgeat metus mortis, Sequitur ex di&is.

f

t

3,E converfo abfolvere poteft Sacerdos deli&i complicem r (

peccatum commiffum fit furtum , rapina, damnum datum, vel alia

Je

21

injuria, quia fola deli&a carnis funt refervata , unde vi hujus refer-

vationis poffetSacerdos abfolvere eam, cum quá absque habitá co-

at

6

pula procuráffet abortum , nifi hoc peccatum aliunde foret referva-

tum ; procuratio enim abortüs non pertinet ad deli&ta carnis, fed

d

fe

reducitur ad homicidium, üt vifum eft fupra ;

uod camen intelli-

gendum eft przcisé,quantum ad valorem abfolutionis ob jurisdi&tio-

m

nem quoad hac peccata noq adem

ptam ; an veró licité in bypothefi

2

fal-

m

-$03 (108) &£03-

faltem id fiat, prudentis Confeffarii arbitrio relinquendum eft, qui

periculo relapsiás ,

tenuitati propofiti emendationis & cateris incon-

2dà Confeffarius poteft ab-

2

venientiis optimé noverit remederi,

f

folvere, fi cum complice habuit folos tactus , ofcula venerea &c.

quamvis in utroque fecuta etiam fit pollutio, dummodó ad copulam

perventum non fit, quía hác folà fubfecutà peccatum carnis cenfe-

:

tur effeopere confummatum. 37/ó poteft abfolvere períonam,queTitiz

mandavit, confuluit, vel alio quocunque modo caufa fuit , ut hzc

TTitia peccaret cum Sacerdote abfolvente, quia hac refervatio pr&-

eisé refpicit Sacerdotem & perfonam , qus actu deli&tum carnale

cum Sacerdote perfonaliter & phyficé opere confummavit, 470 po-

teft abíolvere, fi fit in periculofo partu, velaggrediatur diuturnam

navigationem periculofam &c. quia in his cafibus perfona complex

ä

cenfetur effe conftituta in periculo mortis , àt latiüs diícutietur infra

Qq«2.

& regulariter in quocunque cafu ob periculum mortis przcisé

&gc

ffant aliz refervationes circa alia peccat

a, ceffat & refervatio pec-

femper tamen reftringendo ad illas circumftantias ,

cati complicis ,

jn quibus alius Sacerdos haberi non pot

eft. Hinc 578 poteft abfol-

ï

vere egrotantem perfonam complicem, fi alius Confeffarius non nifi

pem

ante lapfum integri diei poffet advocari, & dubitetur, an moribunda

diem unum fit fupervictura ; quia in hoc periculo revera moraliter

alius Confeffarius haberi non poteft , quamvis forté phyficé loquen-

ffet advenire moribundà adhuc vivente.

,

do po

. Quzres 2dó. Quando er

go in cafibus partigularibus cenfeatur

fubeffe periculum mortis ?

3. Mortis periculum hie intelligitur ftatus ille, in quo pruden-

ter creditur mors fecutura ; quz omnia debent fumi ex judicio pru-

dentum , prout DD. habentin Cap. Eos qui, de Jzmt. excommun. in6.

r 4-D — (— —— 77* — 0C3. — £—o- 9X

ut cüm datur occafio, in qua frequenter homines pereunt v.g. quàn-

do aliqua ingreditur periculofam navigationem , vel pervenit ad pu-

blicum confli&tum , cüm mulier tenera & debilis primó parit, vel

folet habere partus difficiles , (i per fententiam fit adjudicata morti,

fi fit ita bannita, ut detur cuivis poteftas eam impuné occidendi. Imà

Leandro judice 7zzdf. $. d. 12. q. 6 9. judicari poffet,fufficere ad ab-

folutionem impertiendam , fi timeatur amiffio usüs rationis perpee

rva-

tua, licét mors non timeatur, quod etiam de abíolutione à reíe

'tis

-i33 (109) B5b

tis docet Sanchetz L.r.cap.3.9.2. lmóDiana putat P. 3. TrA(Z. g,

Ref.4. $7. periculum mortis adeffe jam cenferi poffe primo die infir-

mitatis periculofie, Ubi tamen reftri&io illa ante oculos habenda

femper eít, in di&is caibus : 5j A//us Confeffrius baberi mom poteff,

ut evitetur femper, quantum potefít, periculum majoris incitationis

ad Venerem, nec tollatur vel minuatur in poenitente erube(centia,

ne tam facilé contingat, quod in fimili P.Gobat metuit in rad. 7.777.

Confeffar. diver[oórum peccatorum n. ;81. ut pro balneo ex hyffo-

po fordibus abluendis neceffario adhibeatur fterquilinium, Hzc ipfe.

.f Quares 3. Quid(i perfona propter nimiam verecundiam in-

duci non poffet, ut inceftum füum v. g. cum Sacerdote commiffum

confiteretur alteri, quàm Sacerdoti complici, & hactenüs hunc ince-

ftum omittendo femper in confeffionibus alteri factis facrilegia facri-

legiis cumuláffet, an non faltem in hoc cafü , ubi eft periculum dam*

Qp pv EUNT TT ERE n EE

nationis zternz, Sacerdos perfonam complicem poflit abfolvere ?

&. Non poteft abfolvere, quia per decretum refervationis

adempta e(t omnis jurisdi&tio , ac fi plané nullam haberet Sacerdos

:

complex refpectu hujus peccati ; atqui Sacerdos nullam habens juris-

f

di&ionem concurrentibus etiam omnibus circumfítantiis in cafü me-

moratis non poteft abfolvere : ergo nec hic poteft abfolvere,

[

Confirmatur.

Solus & unicus cafus exceptus eít periculum

mortis , ergo in przfenti cafu non poteft abfolvere complex Sacer-

l-

dos, quia non eft periculum mortis, & aliàs notiffimi juris eft, quód

exceptio firmet regulam ín contrarium. — Unde optimé fa&turus vi-

r

detur talis Sacerdos complex, fi rogaret proprium fuum Confeffa-

rium, cui inceftam à fe cum poenitente fuá commiffum confeffus eft,

j

nt ipfe te&to nomine à Superiore peteret licentiam Sacerdoti com-

]e

plici dandam, quá hoc modo occulté obtentà poffet perfonam com-

F.

plicem abfolvere, & à laqueo damnationis liberare. :

1-

6. Q. 4. An Titius, qui in ftatu laicali conftitutus cum Cajacom.

]e

mi(it fornicationem , factus jam Sacerdos Cajam poffit abfolvere ab

]

hoc peccato fornicationis nunc prima vice in confeffione ex«

h

pofito ?

j

, Poteft abf^lvere ; quia Titio non eft adempta jurisdi&tio,

uod probatur, r, Verbadecreti fonant: — Dezique Jurisdicfionem

"

ffarius

come

$

Adimimus Con[cffario compliei atgui Titíus non eft Confe

-493 (110) 8bf

?

eomplex; quia fa&tus Sacerdos & Confeffarius non peccavit, fed

adhuc üt Laicus ; ergo cüm verba (int ex fzpé diGtis ftridé fumen-

[!

da, non comprehenditur füb Cozfeffario complici 'Titius complex

f

àt laicus.

2, Eít fpecialis turpitudo .& malitia facrilegii, (i Confef-

fe

farius Sacerdos peccet cum fua filià fpirituali , quz ad lapfumfor-

K

té induci potuit ob fpem facilioris abfolutionis & venie obtinendx

V

à Confeffario complici; quod ipfüm praíumi poteft fuiffe motivum

in decreto excipiendi crimen complicis; Sed hzc omnia non mili-

tant in noftro ca(ü, dum Titius adhuc Laicus peccavit, ergo Cajam

p

in propofito cafu poteít abfolvere.

7. Q. f. Poteítne Confeffarius abfolvere à crimine complicis, fi

k

aliàs ex fpeciali conceffione habeat poteítatem abfolvendi à ca(ibus

f

in hác Dicecefi refervatis, nec in hàc facultate in fcriptis obtentá

exceptio facta fit de peccato complicis?

hi

&. Non poteít; Ratio e(t ymó: quiahzc poteftas italaté ufur-

pata cederet in deftru&ionem non in zdificationem, cüm (ic in per«

Y

fona complice poffet tolli omnis erubefcentia, quod in perfonis Ve«

neri addictis utiliffimum frznum eít, quo fübinde füblato nec coelum

)

nec infernum morarentur.

2dó, Epifcopus non cenfetur hac con-

ceffione generali velle id concedere, quod communiter rion expe:

$;

dit, atqui communiter non expedit in peccatis carnalibus, utSacer-

$a

dos complex abfolvat complicem, ut advertit D. Thomas in 4. /ezf.

k

diff, 19.q. 1. c cum eo Gobat /oc, fapracit. 31/ó Tempore Jubilzi,

al

dum quilibet Sacerdos approbatus poteít abfolvere à cafibus refer-

vatis, non poteft eligi à poenitente Confeffarius complex in illis pro-

sl

vinciis, in quibus Confeffarius prohibetur, ne abíolvat à peccato,cu-

Q

jus ipfe fuit complex tefte Bonacinná de Sacramentis difp. s. q. 7,

di

pun&o j. $. f. n. 10, verfu £bdc ratione aliqui iuepte efc, atteítante

Y

de Dioecefi Mediolanen(i, ergo etiam(i . Confeffarius habeat pote-

It

ftatem fpecialem abfolvendià cafibus refervatis, à crimine compli-

de

cis non poterit abfolvere, 4tó, Sí talis Sacerdos poffet abíolvere à

IK

crimine complicis, hzc poteftas pugnaret cum fine & conditionibus

Sacramentalis abfolutionis, quod probatur: Confeffio debet fieri

te

X

cum pudore & verecundià & cum animo praecavendi peccata in fu-

fei

turum,atqui confeffio facta complici non fit cum pudore & verecun-

di

dià, imó forté ex ea accipi poteft . occafio lib&.riüs peccandi, ergo.

$t9.

LU

-B (11) Sb$e

fto. Talis Confeffarius fupponitur habere poteftatem abfolyendi à

le

calibus refervatis przcife;atqui peccatum complicis proprié no eft re-

:

fervatio, ergo nec includitur in poteítate abfolvendi à cafibus re-

fervatis. Probatur mizor, Refervatio faltem fecundarió imponi

foletin poenam poenitentis,non in poenam Confeflarii, atqui ademptio

jurisdictionis in peccatum complicis videtur potiüs effe in poenam

le

Confeffarii, qui cum poenitente delictum carnale commifit, ergo,

1

Cozfirmatur etiam exinde, quód refervatio importet obligationem

preentandi fe legitimo füperiori habenti facultatem pro refervatis:

Hzc autem prohibitio non abfolvendi complicem non importat ta.

H

lem obligationem, cüm poenitens poffit abfolvi à quolibet Confef-

fàrio ordinario jurisdictionem habente,licet non poffit abfolvi à

i

Confeffario complici, ergo hzec non eft proprié refervatio, ergo

nec conceffa eft cum poteítate abíolvendi à refervatis.

a

Eodem modo ex iisdem rationibus negativé refpondendum

3j

videtur ad quzítionem ; An tempore Jubilei poffit Sacerdos com-

plexabfolvere? videaturBonacinna 1. cit. qui primus hanc quaftio-

nem moviffe fibi videtur.

[le

$, Quares étó. Quid fiin probabili mortis periculo adfit Titius

6

Sacerdos approbatus,fed non habens aliàs jurisdictionem, an Cajus

lrl

Sacerdos complex debeat Titio delegare jurisdidtionem, ita ut . ha-

h

beatur hic copia Confeflarii, ut moribunda poffit alterí confiteri,

,

an veró Cajus poffit abfolvere ?

[e

&. I, Si teneas cum Emmanuele Sà, Navarro , Rodriqg, &

9.

aliis fententiam illam, de qua fuprà parte 1. $. 6, quód in artie

culo vel periculo mortis Sacerdos fimplex nulla jurisdiCtione prz-

h

ditus & licité & validé abfolvat, quamvis Confeffarius ordinari4

j

vel delegatà jurisdictione praeditus ad(it, vel facilé advocari poffit,

(

tunc dubium non eft, quin Titius Sacerdos fimplex poffit & folus

li

debeat abfolvere, quia pro hoc cafu eft Confeffarius, ergo Cajus

I!

non poteft abfolvere, quia alius Confeffarius haberi poteft, üt pa-

us

tet,

Sed (i teneas cum communiori ex Sylveftro, Sanchetz, Sua.

2

retz, Laymanno & aliisab eo citatis , Sacerdotem fimplicem pre-

(ue

fente alio babente jurisdi&tionem non poffe validé abíolvere,major eft

Ifj

difficultas,ad quam fuppofità hàc fententià Laymanni fuperiüs par-

(A

te 1mà propugnatá

9.

*c 20

-$93 (112) 9&B-

—

g. 2. Negativé: non tenetur Titio Cajus delegare jurisdictio-

nem ; fed poteft in probabili periculo mortis abfolvere perfonam

complicem. Ratio eft : quia verba decreti fonant : Quando £unc

Alius Conf elfarius baberi mon potef :

atquiin hoc cafünon poteft ha-

beri Confeffarius, ergos proba£ur mumor , ut habea

tur Confeffa-

rius, neceffarió requiritur in illo

cum approbatione jurisdi&tio, atqui

hzc non eft in Titio, ergo non

habetur Confeffarius.

Dices. Cajuspoteít darej

jurisdi&ionem , quà habicá Titius elt

Confeffarius, ergo poteft baberi Confeffarius. . Poteft, fednon

tenetur dare, non enim omnia, quz fübjiciuntur poteftati, fubjiciun-

tur abfolutz juris neceffitati ; Nec decretum hanc obligationem

ajo imponit, ergo Cajo adhuc li-

delegandi alteri jurisdidtionem C

berum eft dare jurisdi&tionem ; 'Nec id dolo videtur facere , cüm

fuo ju

re utatur zrg. L. quod & Lex $.1.ff-. de lib.bom. exbib. ergo

hác li

beré & licité non datà non habetur Confeffarius, €rgo non

verificatur conditio, ergo nec eft refervatio.

Inftas. In peccatum complicis xqué Cajo adempta eft ju-

risdi&io, ficut & illam non habet TitiusSacerdos fimplex, atqui fi in

perículo mortis ad(int duo Sacerdotes

, quorum neuter aliàs habet ju-

risdi&tionem, . uterque .poteft abfolvere,

ergo adhuc Titius poteft

o etiam Cajo vi decreti eft praferendus. g, N. M.

abfolvere, erg

uamvis enim Cajo a

dempta fit jurisdi&tio in peccatum complicis,

hábettamen adhuc fimpliciter jurisdi

&ioneminaliapeccata moribuns

de, & abfoluté loquendo eft

Confeffarius, at Titius plané nullam ha-

uód alius Confeffa-

bet jurisdi&tionem ergo vetificatur,

rius haberi . non poflit.

O. A. M. D.

G.

a ^ D i

A

d

A C

i Q

i

)

dRbdRb

)

dRb eRb

flo u

o

35 CR5

o o[o DI

E5 ORS I

$

E.

L d

G

J

E

QPOPOSOE Q QE UE QO QS OE QS EOE E N

CX2 Go Go o

GX2GXoGX)

p

Go GD GX? G Go Go C? Giiy ? QD QO Qp Qd

THESES

UNIVERSA IEIFSHEOLOG/IA;-

EX SPECULATIV A.

1

Exiffentia &6 Effentia Dei.

K d

.,

'

P

Ü

x

X

( Xiftentia Dei per Íe, non quoad nos nota elt.

£2)

Z

Il. Non poteft àpriori, fed folüm & pofterioride-

,

d

te]

monflrari.

g.

AL A

III. Ignorantia tüm pofitiva, tüm ad

K

longum tempus negativa etiam in homine rudi

ïl)l

G "

RZ»

$ h-

OU

nondatur. IV. EflentiaDei metaphyfica non in

u

NOXn9 )

USSS

ente áfe, fed per rationem entis finc addiro & fim-

pliciter bené conftituitur.

H.

lifo Dei

feCté beatifica ficut nulli (übftantiz inz

I

Ntuitivä, quidditativa, per

;lu;

telle&tiva etiam abfoluté creabiliconnaturalis, ita oculocorpo-

l.

reo vel potentiz materiali nequidem poffibilis effe poteft, II Ani-

mabus plené purgatis ex hbác vitá decedentibus ftatim conceditur,

»

III. In patriáànontantüm poffibilis eft,fed & defactó datur intellectui

füpernaturaliter elevato perLumen glorie. IV. Quodtamennonita

d-

indifpenfabiliter ad vifionem concurrit,ut per affi(tentiam Dei extrin-

fecam fuppleri non poffit,

III.

Scientia Dei.

Cientià (implicis intelligentiz cognofcit fe Deus neceffarió in &

S

per f& comprehenfivé perfeGiffime.

II. Creaturas poffibiles

non in fuà tantum effentià tanquam ideà, & caufà exemplari priüs

coghità, fed etiam immediatéin feipfis. III. Scientiá vifionis omnia

futura contingentialibera abfoluta a bíquelzfione libertatis creatae vi-

detin feipfis; IV. Interhanc utramque datur fcientia media ) per

quam certó non minüs quàm evidenter attingit futura libera condi-

tionata, nonin decreto füb

je&ivé abfoluto, & obje&ivé conditio-

nato, fedimmediatéinfeip

fis,

X

IVG t P"*

- $398 ( o ORE d-

IV. Providentia ,'t$ Pradeffinatio.

us voluntate antecedente o mnes omninó homines vult falvos

DE

fieri; II. Unde datjomnibus tam adultis, quàm parvulisme-

dia vel remoté vel proximé füfficientia ad falutem.

III, Alios poft

& propter przvifa abfoluté merita przdeítinat ad eternam gloriam ;

IV. Aliospoft&propter demerita abfolut$przvifà reprobat.

V. Mwllevium SS. Trinitatis.

Acratiffimum hoc myíterium nec folo lumine naturali cognofzi ,

S

nec füppofità revelatione evidenter probari poteít, II. In eo

dantur duz folüm proceífiones verz & reales, III. Filius procedità

Patreper genérationem; IV. Spiritus $, à Patre & Filio; quifiin

fuppofitione Latinorum impoffibili contra Grzcosà Filio non proce-

deret, ab eorealiternon diftingueretur.

e

Zingelt.

T Xiftentiam Angelorum fides docet, ratio non demonftrat.

IL Futura libera fapcernaturalia quoad fübftantiam, item fe-

creta cordium citrà revelationemnon cognofcunt. III. In decretis

fuisnec phyficé, necmoraliterfuntinflexibiles, IV. Viaeorum val-

dé brevis, bené diftinguiturin inftantia moraliter tria;'in prímo zqua-

liter omnes gratiam primam fan&tificantem de congruo meruerunt, in

fecundo boni perfeveraverunt, mali defecerunt peccato füperbiz ;

undeintertio illi glorificati, hidamnati& ad infernum , ubi miris

fed veris modis torquentur, funt detrufi,

VII.

Beatitudo

fentialis obje&iva eft folus Deus : l. Formalis effentialiscon-

ES

III. In-

fiftit tüm in vifione intuitivà Dei,tüm in amorefimul,

tegralis eft c&m gaudium , realis &intentionalis perpetuitas vifionis ,

tàm impeccabilitas; quznonoritur folümab extrinfeco Deidecreto

fedetiam ab intrinfeco.

IV. Ad accidentalem referri poffunt lau-

teoke Martyrum, Do&torum, Virginum, quatuorDotes corporis glo-

riofi &c,

VIIL Peccatum

Ur& philofophicum implicat. IL Malitia formalis peccati com-

miílionis non confiftit in privatione rectitudinis debitz, íed

adxquaté in a&tu pofitivo, qui contra legem prohibentem ponitur

Iil.

-$42 (0) P&f-

III. A&us,qui eft eau(a vel occafío omiffi »nis a&üs precepti,eft pecca-

tum mortale vel veniale pro gravitate vellevitatemater 25 actusta-

men, qui tantüm fe concomitanter habent ad omiffionem, quamvis

cum aétu precepto fint incomponibiles, peccata non funt , nifiinfe

E

habeant fpecialem malitiam. IV. Omiílio externa ex cau(à volun-

tariá (ecuta eo tempore, quo amplius impediri non poteft, in fe pecca-

minofà non eft.

IX. Peccatum Mortale &9 leniale.A

Antur peccata ex naturà fuà mortalia /& venialia;

II. Quo-

D

rum licetneutrum fit gravitatis fimpliciterinfinit, pro eà ta-

)ï;

men puracreaturacondignénequitíatisfacere, IIL Venialefit füb-

:

indemortale rationepericuli, fcandali, velcontemptüs; non tamen

ratione numeri quantumcunque multiplicati, modó nec in materiá,

necineffe&ufitconnexio. 1V. Undeperfe loquendo graviter pec-

caminofüm non eít propofitum faciendi omnia venialia.

X. Peccatum babituale & originale.

$

Eutrum confiftit in privatione gratiz: I Illud eftipfum pec-

l-

catum aé&uale phyficé preteritum moraliter adhuc períeve-

]«

rans, III. Hoceftpeccatum ab Adamo pliyfice, à poíteris commif-

fummoraliter. IV. Ab hoc fpeciale exemptionis privilegium con-

I

ceffum fuit Beati(fime Virgini Marie femper immaculatz, utpote

H

Matri Dei, vicujus quoque przfervata eft à proximo ejusdem incur-

rendi debito.

XL Peccati caufa, &9. effecius.

i nullius peccati cauía e(t per fe, (impliciter, & moraliter,

DEus qu

je

non p

oteft habitum per fe vitiofum infundere. II Peccatum

mortale períonale punitur duplici poená,damni nimirum & fenfüs; hzc

3

tamen intenfivé infinita non eft; quoad durationem autem zterna,

]e

III, Peccatum originalepoenà damni,non fenfüs punitur. IV. Venia-

le poená tantüm temporali, quzetiam culpá nonremifíàà damnatis

)*

oteft,

patiendo exfolvip

XIL — Remzil[/zilitas peccati.

a

mvis remiffo uno peccato mortali defactó etiam remittatur

Q

alterum, [tamen de vià; extraordinarià poteft unum fine altero

:3

velper condonationem puré extrinfecam vel per infufionem gratiz

fine

X2

-5 (o) S8tb-

fineullo a&u voluntatis remitti, II Remiffo reatu culpz etiam de-

factóremittitur reatus poenz cterng, remanente regulariter reatu

poenx temporalis. III. Poteft tamen Deus abfoluté extrinfecé re-

mitterereatum culpz, &relinquere reatum poenz zternx. IV. Pec-

cata femelabfoluté remiffa nequidem per potentiamDei abfolutam per

fe & formaliter redire poffunt.

ïl

XIIL Gratiafz ciemä Efficax.

Ratiía, quein genere potiffimum nobis hiceft donum Dei fuperna-

turale ex meritis Chrifti collatum ad filutem zternam fpecia-

liter conferens, naturenunquamdebetur. II Unde poffibilis eft fta-

tuspurz nature, qui ftatus quamvis concupifcentiá, ignorantià , ali-

isque malis tüm phyficis tüm moralibus tnon careret; 1II. Tamen

ineo homo haberetpotentiam non phyficam modó fed & moralem

vitandi omnia mortalia, operandi moraliter honefté, amandi Deum

füperomnia. IV. Gratiafüfficiens, quz datur omnibus & fingulis ,

non differtab efficaci entitativé & fubftantialiter, fed quód hzc d €-

VET - RE RUERT i o o

tur in iis circumftantiis, in quibus per fcientíam mediam effedtum à

Deo przvidetur habitura.

XIV. Gratia fantlificans 69 meritum.

Ratía fan&tificans diftinguitur realiter ab animá, & habitu cha-

G

ritatis.

ll. Quamvis naturaliter & in hoc decretorum ordi-

ne fit incomponibilis cum peccato mortali, poteft tamen de potentiá

Dei abfolutá cum illo componi.

IIl. Non poteft homo peccator

fibi ,, imó nequidem in ullà providentiá pura creatura quácunque eti-

am gratiá predita peccatori de condigno mereri gratiam remiffivam

IV. Potefttamen homo

peccatorum,

g;atiam fecundam & glorix

augmentum de condigno mereri.

XV. Objetüum fadei

:

M

Ateriale ,. quod eft omne à Deorevelabilenon crevitfimpliciter

quoad fübítantiam ab Adamo usque ad tempora Chrifti & A-

'1

poftolorum.

I. Neque poft tempora Apoftólorum etiam quoad

objecta fecundaria.

Ill. Formale non eftratio humana, neque au-

thoritas Ecclefie , tum divina tum humana. IV. Sed authoritas

Dci conftituta cx veracitate & fapientià, &revelatio externa,

[]

-a (o) SkB-

XVI.

Revelatio Divinza,

D a&um fidei divinz non íufficit revelatio puré exiftimata ;

A

II. Sufficit tamen privata füfficienter propofita.

II. Uti &

revelatio univerfalis & implicita, fi conftet certitudine magná mora-

li (ingularia in illà univerfali contineri. IV.. Hinc de fide eft San-

Giffimum Dominum noftrum CrrueNTEM XII. effe verum Pontifi-

cem ac JEfu Chrifti interris Vicarium.

XVII. Credibilitas ezyfferiorum ffdei.

ftre fidei fünt evidenter credibilia, imó& eviden-

Myfteria no

ter vera.

II. Evidentia tum credibilitatis, tum credentita-

tis requiritur ad quemvis actum fidei, nec füfficit fola probabilitas,

III. Nontamen in omnibus debet effe abfoluta, fed in rudibus füffi-

cit refpediva.

IV. Myfteria quzdam neceffarió neceffitate medii

explicité credenda funt , qualia fünt, quód fitDeus & inquirentibus

feremuneratorfit, probabilius etiam poft fufficientem promulgatio-

nemEvangelii myfterium Trinitatis & Incarnationis.

XVIIL Spes &9. Charitas,

P

Oteftabfoluté de potentià extraordinariá homini viatori revela-

rifutura damnatio.

II. Cum quà revelationenon poteft com-

oni libertas ad fperandum, imó & homo licité inillo füppofito de.

Íperaret. II Charitas conftituit veram amicitiam inter Deum &

hominem. 1V. Praeceptum charitatis ( idem eft defide& fpe) fiepi-

üs in.vitä obligat , nontamenin primo inftanti rationis phyfico.

XIX. Jufitia

C

Ommutativa inter Patrem & Filium, Dominum & fervam, Ma-

ritum & Uxorem quà tales, ac etiam inter Deum & creaturas

nondatur. Il. Diftributiva dat per fefüb mortalidignioribus bene-

ficium Ecclefiafticum curatum, vel officium feculare habens jurisdi-

&ionem annexam, ex quà multabona velmalafequipoffunt ; Simpli-

cia veró cum officiis fzcularibus, quz majoris momenti non fünt,

dignis. III. Vindicativanon damnatin judicio criminali majoripro-

batum nocentem fcientià privatà cognitum innocentem. IV. Le-

galis obligat fübditos in confcientiá ad pendenda tributa, &c.

X3

XX.

-a (o) Gki-

XX. Dominmium

B ufü fa&i rerum unico ufü confumptibilium eft feparabile.

- II. Inproventus Ecclefiafticos fuperfluos probabiliàs Clericis

competit. IIL. Quostamen fübgravi obligatione tenentur expen-

dereincaufas pias. IV. Acquifitio dominii inter alios modosfit per

prafcriptionem , que fi fitvera & le

gitima etiam in foro interno

feu conícientiz valet.

XXL Contratius.

7 RAEFCHUM Queeiom — À M .— LE — —R s EH 7

P

A&um nudum parit obligationem naturalem , nullam pro fora

externo de jure tum Civilitum Canonico aCionem, quam ta-

menhodiernismoribusproducit. 1I. Pupillus vel Minorennis abs-

ue Tutoris vel Curatoris authoritate contrahens nec naturaliter

obligatur. III. Contra&tusex metugravi initus non dejure naturz,

fed folüm pofitivoirritus vel irritandus eft. IV, De jure invalidus

adje&to juramento non firmatur ipntrinfecé,

XXII.

Ujura.

USura mer

é lucratoria prohibita eft jure naturali, divino, & hu-

ä

mano;

II. Poteft tamen abfoluté à Magiftratu humano per

t

flatutum. vel confüctudinem licité accipi aliquid ultra fortem.

IlI, Imó defactoin Imperio Romano exiftit hujusmodi ftatutum &

confüetudo permittens etiam pro fo.o confcientiz j. pro 100. ex mu-

tuo, quin probari debeat ullus titulus damni emergentis , lucii cef-

fantis, periculiamittendefortis &c. IV. Abufurz vitio imm.unes

fantmontespietatis, contraCtusfocietatis, Lotteria, Ollafortunz ;

nonautem Anatocifmus, pa&um Antichreticum &c.

I

XXIII.

Telt Amentum,

Eftamentum debitis folemnitatibus deftitutum , finon fitprivile-

E.

ü

giatum etiam in foro confcientie nullum eft, quamvi$ pra-

Gicéloquendo heres nonteneaturante fententiam judicis res ex ta-

€

li teftamento acquifitas heredibuslegitimis reftituere. II. Legata

tamenpia inteftamentonon folenni valent. III. Teftamenti con-

fectio quoad fübftantiam eft juris naturalis, quoad modum veró eft

creatura juris. Civilis.

IV. Deficiens teftamentum in folennitaté

i

fcripti valere poteftüt Nuncugatiyum.

XXIV,

- $358 (0) 85g--

XXIV. AReffitutio.

*

.

Eftitutionis duz funt radices, res nimir

üm accepta, &injufïa

acceptio, five damnificatio. II. Et;imalzj& bonz fidei pof-

feffor quàmprimüm cognoftitremeffe alienam, tenetur ad fru&us

naturales & mixtos reftituendos, neuter ad meré induftriales.

HI. Qui per culpam folüm venialemintulit grave damnum, nonnifi

füb venialiad damnicompenfàtionem tenetur, IV. Qui cum culpáà

meré juridicá damnum dedit , ante fententiam judicis ad compenfan-

dum damnum non tenetur.

XXV. Incarnatio, ipfitsque comvenientia & necef[fitas

H

Xiftentiam Incarnationis , que demoniin partuV irginis füfpica-

tivéjlin baptifmo Chrifti dubitativé, poft centationem & mi-

z

racula moralitercertó conftabat, cujus etiam futuritio fuit revelata

B

Angelis, multis Gentilibus & juftis ante Chriftum, Chriftianis fides,

judzis impleta V. T. vaticinia, Paganis figna credibilicatis certam fa-

ciunt.

Il, Fuit conveniensDco, tingulariter Verbo, naturz affum-

ptz,generi humano, ac orbi univerfo, III. Necefílitas ejus antece-

u-

densnullafuit; IV. Confequensnon ex füppofitione mundi condi-

e

i

ti, velhominis elevatiadftatum fupernaturalem , autlapfi reparandi

oriebatur, fed ex hypothefi condigne fatisfactionis pro peccato pra-

ftandæ.

XXVL Princibia extrinféca Incarnationis.

f

]

Aufa finalis motiva eft fola hominis redemptio , hinc Adamo

non peccante vi praíentis decreti Chriftus non veniffet. II. Ef-

i

ficlens phyfica fuittota SS. Trinitas, B. Virgine inftrumentaliter fo-

Pàmconcurrente, IIL Moralis meritoria quoad fübftantiam non po-

tuit effe velhumanitas Chrifti, vel etiamipfe Chriftus.

IV. Meri-

e

toria quoad circum ftantiasfuerunt Chriftus, Progenitores, & ipía

B.Virgo Maria, quzetiam, üt probabilius eft, & menti SS. Patrum

conformius, merito de congruo meruit füam Maternitatem,

2

a

XXVIL — Principia intrinféca. Incarnationis.

Nica perfona divina poteft plures humanitates , & plures per-

í

-fonz unam affümere, ità tamen, ut in utroquej cafü unus tan-

ij

tümforethomo, 1l, Verbum divinum, quod folum incarna

tum eft,

reliquis

v

-HM8 (o) 8bi-

rfonis fpecialiter huic myfterio inexiftentibus, eft huma-

reliquis pe

em relativam :

nitati imm

edisté unitum folüm fecundüm proprietat

imó fecundüm naturam immediaté uniri non potuit.

IIL Affumpfit

humanitatem effentialiter perfe&tam ,

fimülque fanguinem cum reli-

IV. Po-

quis humoribus & part

ibus adintegritatem fpe&tantibus.

teft etiam hypoftaticé affumere naturam angelicam,

imó & quamlibet

aliam fubftantiam.

XXVIIL — Merita & fatisfatlio Chriffi.

infinitudine

Erita Chrifti fuerunt valoris (impliciter. infiniti,

N

ortà non à (àn&itaté fuübftantiali ,

fed à perfonà verbi infinité

onis inftanti & du-

dignà. II. lllis, que inceperuntá primo concepti

raverunt usque ad excremum vite ,

acquifivit fibi

quidem exaltatio-

hómini veró omnem grati-

nemnominis, glorificationem corporis,

am poft Adami lapfum collatam, aliáque dona.

III. Satisfa&ip-Chri—

fti fuit condigna & fuüperabundans

ina&u primo,

non tamen injactu

Deum indepen

denter ab ordinatione & promiffio«

fecundo obligabat

IV. Pofita etiam non eft ex juftitiá

ne ad remittendam offenfam,

ftrictá.

XXIX.

Chrifi faulitas , impeccabilitas, Libertas C5 pra-

cebtum moriendi.

Umanitas Chrifti habuit fan&titatem fuübftantialem infinitam,

H

non folüm 4 perfonalitate , fed etiam à Deitate immediaté,

li. Fuitimmediaté vi unionis hypoftatice impeccabilis, hinc depo-

tentià Dei abfolutà non potuit ponere peccatum impeditivum vel de-

flru&tivum unionis.

Ill. Fuit Chriftus liber libertate à coactione &

neceffitate, etiam ad actus in per

fe&ioneinzquales, IV, Habuit

fum, quodliberé acceptavit &

praceptum mortis ftri

&um & rigoro

implevit moriendo non

tantüm pro ele&tis , fed pro omnibus.

XX. Sacrameníta.

O

Mnia N. L. Sacramenta perficiuntur intrinfecé rebus üt mate-

rià & verbis tanquam |formá.

II. Sunt omnia poteftate ex-

cellentiz 4 Chrifto Dominoin

ftituta, quam poteftatem quamvis de-

fa&o nulli communicárit, potuittamenillam abfoluté loquendo pu-

ro hominialiquo modo communicare, llI. Intentio miniftri eflen-

tialiter quidem requiritur, non tamen eft pars intrinfcca Sacramenti.

L]

*

"'k*?æ( o)$8

IV. In miniftro requiritur intentio

déffcem virtualis faciendi, quod

Ü

Inde habitual

facit Eccle(ia, & Chriftus inftituit:

is, indirecta, inter-

pretativa non füfficit: fuffi&ittamén in. füfcipientehabitualis, imó

etiam in sliquibus facramentis interpretativa, cui publicé petenti, li-

cetíciatur privatimiadignus, facramentum adminiflrari debet.

XXXI.

Caufalitas Sacramentorum.

cramenta N. L. cauíànt gratiam infallibiliter ex opere operato,

SA

n

on quidem phyficé , fed moraliter; quatenüs fünt aCtiones ipfi-

us Chrifti ;

non in inftanti extrinfeco, íed illoipfo inftanti, quo

;

primüm funt perfe&a, & fuflicienter applicata. — 1l. Sacramenta

mortuorum conferunt per fe gratiam primam , per accidens fubinde

fecundam: fimiliter licetSacramenta vivorum ordinarié & ex primari&

inftitutione conferant gratiam fecundam poffunt tamen quandoque

peraccidenscaufareprimam. — lll. Sacramenta antelegem fcriptam ,

1

qualia erantremedium parvulorum pro tollendo peccato originali

Li

ante Abrahamus inftitutum, poft eum circumcifio refpe&tu Abra-

hamitarum parvulorum octiduo majorum, caufabant gratiam fan-

&ificantem ex operequafi operato per fidem objectivam venturi Mef-

,

fie.

IV.

uz tamen virtus Sacramentis puré Mofaicis tanquam in-

firmis & egenis elementis omninó negatur.

OXXXIL Ewchariffia &t Sactramentum

3

»

Onftituitur intrinfecé corpore & fanguine Chriíli, fbeciebus

& verbis confecrationis.

II. Pro materià remotá primæ con-

)*

fecrationis exigit panem triticeum five azymum, five fermentatum ;

cérdos nequidem pro dando viatico licité

quamvis Ecclefiz Latinz Sa

M

Coníecret infermentato.

IlI. Pro materiá fecundz confecrationis

vinum devite,

cüi ex precepto folüm Ecclefiaftico graviter obligan-

.

te modica aqua admi

fcetur. IV. Quximmediatéin fanguinem con-

vertitur.

XXXIH Euchbariffia itt facrifitium.

4l

rifto inftitutum N.L. facrifi-

ffa, qui eft verum &proprium à Ch

(^

M!

lL. Quamvis

cium, confiftit effentiaiiter in confecratione ,

confecratio in'unicá fpecie vel panis velvini valeat,

habeatürquetota

u.

Id

& adzquata effentia facrificii ;tamen de jure tüm divino tümEcclefia-

itàquidem, utin nullo cafüSummus

Pon-

(tico graviterillicita eft,

tifex

f

X X

- (o0) &kR-

tifex confecrátionem in unicá fpecie fieri difpenfare poffit.

III. Be-

nedi&a & acceptabilis incruenti hujus facrificii hoftia eft folus & to-

tus Chriftus füb fpeciebus exiftens; Idémque (imul immediaté offe-

rens nunc Sacerdotum minifterio, quiinarácrucis fuit femel immo-

IV. Tenentur Parochi hoc

latus , folà offerendi ratione diveríà.

Sacrificium diebus Dominicis, &feítispro fuis parochianis appli-

care.

XXXIV. Wacramentum Penientia.

Oenitentiz , quz eft verum N. L. Sacramentum à Chrifto Domi-

p

noper modum judicii Toaz. 20. inftitutum, materia proxima funt

a&us poenitentis dolor, & confeífio cum propofito non peccandi de

cxtero,qui cum verbis abfolutionis totamSacramenti hujus effentiam

conftituunt. 1. Abfolutio effentialiterperficitur his verbis : 42/0/-

*U0 Í€«

III. Quorum verborum fenfus hic optimus effe dicitur: Ego

tanquam Minifter Chrifti & judex ab eo conítitutus practicé abfolvo

teà culpispeccatorum tuorum, & conféquenter remirtotibi poenas

IV. DolorinSacramento debet effe efficax &

geternas illis debitas.

univerfalis; hinc defe&u hujus non poteft hoc Sacramentum effe va-

lidum & informe.

XXXV. Contritio £9. Zfttritio.

Ontritio perfecta debet proximé & immediaté procedere ex moti-

C

vo charitatis, & effe amor Dei fcrmalis appretiativé fummus.

Il. Quxlicetnonfümmé, nec in certo gradu fit intenfa, extra Sa-

cramentum juftificat, non quidem formaliter, fed difpofitivé. III. At-

tritio concepta ex turpitudine peccati vel metu Gehenne & poena-

rum, modó voluntatem peccandi excludat, eft actus honeftus &lau-

dabilis; IV. Qusetiam fufficitinhominejufto extráSacramentum

ad remiffionem venialium , modó ad ea fe extendat.

XXXVI.

Sponfalia.

Ponfilia, quz funt mutua fururarum ruptiarum promiffio vera &

S

deliberata inter perfonas habiles, figno fenfibili expreffa, clande-

ftina valent, quorum vim tamen non habet matrimonium clandefti-

aium.

IL, Metu gravi injufté extorta probabilius non valent.

IH. Sponfilia vslida preter gravem obligationem contrahendi ma-

trimonium &quidem ad certum diem, qui matrimonio contrahendo

pre-

$29 (0) Bhte

prefixus eft, inducunt juxtà conítitutionem Concilii Tridentini,

Se/5. 14. Dereform.matrim, Cap. 3. Impedimentum publicz hone-

(tatis extendens fecantüm ufque ad primum gradum, etiamíi mutuo

confenfu diffolvantur.

IV. Solvuntur ipfo jure etfi jurata mutuo

c onfenfü,profeffione religiofà,Sacri ordinis fufceptione; non fecutá

veró profeflionefolvuntur ex parterémanentistantüm in feculo,

XXXVII

Matvimonium.

Atrimonium infidelium non fit Sacramentum per vel poft bap-

M

tismum,nec fidelis cum infideli.

II. Inter baptizatos ratio Sa-

cramenti rationi contractüs exinftitutione Chrifti itàannexa eft, ut

nunquam valeatin ratione contradtüs , fi contrahentes abeffe velint

rationem Sacramenti.

III. Poteft validé matrimonium contrahi

perliteras, nuntium, vel procuratorem, & (ic contractum inter

abíentes eft verum Sacramentum.

IV. Initum cum pacto fervanda

caíftitatis valet, hincinter B, V. & S. Jofephum verum falvatur ma-

trimonium.

EX THEOLOGIA CANONICO-MORALI.

1.

Aélus bumanus.

Oluntarietas aCctüs humani , quz (ita e(tin eo, quód;rocedat &

potentià appetitivà affectivé cum przcognitione finis formalis,

nontolliturfimpliciter à metu, fed duntaxat minuitur. II, Igno-

rantia antecedens, quz poteít dari invincibilis juris natorz faltem

quoad veritates mediatas, & ex primis difficulter deducibiles, eandem

omninó aufert.,

III. Hinc iliam à peccato formali excufari omninó

eft tenendum.

IV. Ad agendum non femper fufficit voluntarium

prefumptum, undepeccat Religiofus contra paupertatem accipiendo

& expendendo quzdam citrà expreffam füperioris licentiam, ni(i prz-

fumat Superiorem ex modo aclionis non eífe invitum quoad fub-

ftantiam,

li

Conftientia.

C

Onfcientiam invincibiliter,imó & vincibiliter erroneam, quàmdiu

nondeponimus, voluntasnon tantüm poteít, fed etiam tenetur

fequi, l1I, Pra&icé dubiam non debet , imó nec poteft cum exclu-

fione peccati fequi.

IIl. Inconcuríu probabilem minüs tutam relict4

POR

pro-

-$23 (0) Bk$-

Inah

pmbaï*:m

rt

item ex d

Wav

us eque probabilibus minüs tutum

extrà mater

i

?,

mentalem, judicialem, & medicam fequi licitum

eít

IV.

In

iä

g

2;

L ità licet Fequipmbabii.,m ut fi ego tanquam Con-

e

feffariusjudicem

fen

en

tentiam poenitentis falfam, & co:mtcnte judica-

em

tam pï x)bdüh

Cl ]

dtbea"n me conformare fententig poenitentis ,

lpl inque dc cate

bené difpofitum Qbfoxæ ere.

lT.

JL.*?K fJ!s:/y;;//,ü

ejusque forma.

fTa

(73?1

D valorem Leegisnecef

iiá

ria eft prumul

59*

, quz in fingulis Dicece-

fibus, filex fi

ik;

cD

cxu,. cia, in fmuha pïumnws,f Ir*p»ratoua fit,

faltem zquivalenter fieri debet :

& legesex tunc modó poft lapfum

duorum menfium à die promuigan nis numerandorumjobligare inci-

piunt, II Quamvis acceptatiopopuli non fit neceflaria ad conftitutio-

nemlefns, nec voluntas recipiendi in fe obli gaz,urcfr- legis per mo-

II.

ACualis tamen obíe

rVantia ad i"t bilitatem

dum cond;f;oms,

legisrequiritur, IV, Vimlegishabent Regulz Cancellariz, Decla-

rationes Cardinalium, & confuetudo, que etiam per actus formali-

ter peccaminofos :nuf)ducï'ur,

IV. Obie&um, E5 fabjecium Legis.

j|Uanquam pote&as civilis non pofIit directé precipere aut prohi-

bereadtusmeré internos, autíaltem per accidens externis an-

nexos, idtamen poffe Ecclefiam quoad vim direQtivamac coa&tivam

internam verofimiliter concedendum eft,

II. Subjectum Legis Ec-

clefiaflice funt omnes baptizati etiam heretici, rationis & doli

capaces ; Legis veró civ ilis illi,qui poïlcnt ufü rationis, & veri vel quafi

fubditi funt ejus commanitatis, pro quá lex fertur.

IiI. Legi slator

fingularisnonni(i quoad vim directivam indire&tam propriis legibus

o*moawi , uti &( lerici & Religiofi refpe&tu illarum legum cmhum,

qua continent materiam fibi & 1 aicis communem.

IV. Peregrini uti

ïeg ibus proprii territoriinonobligantur, itàregulariter loquendole-

gibus paruculanbusloc orum, ubi tranfeunt, vel morantur, liberan«

tur, quod idem etiam de vagis tenendum eft.

V.

Baptifmus.

D'

Aptifmi , quijam tuncinftituebatur à Chrifto, cüim fuit baptizatus

à Joannein Jordanis fumine, materia remota eft aqua naturalis

five elementaris; proxima ablutio , qux vel fecundàm hodiernarm

drS a u L E nl M db s ais ERE

Ecclefi& confuetudinem per affufionem, vel pro more primitiva Ec-

z

clefize

-H3 (o) 8üfe

cleie per immerfionem vel etiam per afperfionem facta tehet; forma

effentialiter conftituitur inhis verbis; Egotebaptizo in Nomine &c.

& expreffA SS. Trinitatis invocatione. 1l, Ablutio occifiva, quamvis

omnino illicita (it, & mortifera, utpote intrinfecé mala, eft tamen ad

valorem baptifmic)mnänö füfficiens. III, Omnis homo ratione utens

& capax proferre formam & adhibere materiam poteft extrà neceffi-

tarem validé &intrà neceffitarem licité baptizare;

Minifter autem

fol

canitatis five ex officio eft (olus Sacerdos habensjurisdictionem, &

v

ex fpeciali Parochi vel Epif(copi commiflione Diaconus,

IV. Quam-

vis parvuli infidelium principibus infidelibus fubditorum certó illicité

baptizentur, tamen probabile eft Principes Chriftianos (per fe loquen-

do) licitépoffe procurare baptismum infantibus infidelium fibitantüm

politicé fübjectorum invitorum,

VI.

Confiymatio.

Ateriaejus proxima eít chryfinatio in fronte per modum crucis

M

facta, quz alio nomineimpo(itio manuum dicitur, non ficca, fed

inunCtoria, II. UcChrifma tanquam materiaremota ex oleo & balí(amo

conf&ciatur, non neceffitas precepti rantüm, fed etiam Sacramenti

eft, ad cujusvalorem infuper eflentialiter requiritur benediétio à folo

III. Minifterillius ordinarius eft folus Epifco-

Epifcopo peragenda.

pus; IV. Extraordinarius ex commifIione Papz poteít effe (implex

Sacerdos.

VIL Praceptum fumendi Eucbariffiam.

Ure divino tenentur fideles adulti aliquando fumere Euchariftiam,

uod przceptum obligat in articulo mortis, & aliquoties in vi-

tà. 1l Hinc Parochus non jejunus ad communicandum moribun-

dum poteft celebrare,ac confecrare, ac etiam illi, qui mané fum-

pft Eucharift

iam non per modum viatici & dein codem die morbo

perículofo decumbit, illam per modum viaticidaredebet, III. Prz-

ter preceptum divinum datur etiam przceptum Ecclefisfticum,

quo fideles, cüm ad annos difcretionis pervenerint, obligantur ad

communicandum femel in anno , idque in Paíchate five tempore

pafchali, quod in noftrà dicece(i compuratur à Domi

nicà Paffionis

ufque ad Dominicam fecundam poft Pafchainclufivé. IV. Cuiprz-

cepto , ficut & juri divino per communionem facrilegam fatisfieri

nequit.

X X 3

VIIT,

- (o) £e$-

VIII,

Panitentia.

Olor , qui ad hoc Sacramentum neceffarium neceffitate medii

adultis obnoxiis peccato mortali requiritur, non neceffarió de-

beteffe contritio perfe&ta, fed füfficit imperfe&ta, II. Materia, cir-

ca quam a&us poenitentis verfantur, neceffaria fünt mortalia Chri-

ftiani nondum remiffa, ac etiam probabiliter circumftantiz intra ean-

dem ípeciem notabiliter aggravantes, non tamen peccata pofitive,

vel negativé dubia : Sufficiens venialia & mortalia jam remiffa.

HI. Abíolutio, que abfenti collata ex inftitutione Chrifti illicita &

nulla eft, moribundo omnibus fen(ibus deftituto neganda non eft,

dummodó fufficiens (ignum dolorisdederit, IV, Minifterhujus Sa-

cramenti eft-folus Sacerdos habens approbationem & jurisdictionem,

qui figillum Sacramentale tum jure divino, tum naturali, tum Ec-

clefiaftico fervare tenetur , ita quidem, ut in nullo ca(ü ipfi licitum

fit uti fcientià confeffionis

ä;

, quando per illam confeflio redderetur

gravis & odiofa.

IX. Extrema Unctio, €9 Ovdo.

Xtremeun&tionis materiaremota eft oleum olivarum abEpifcopo

E

benedi&dtum, quzbenedictio non adeó propria eft Epifcoporum,

ut nequidem ex difpenfatione fümmi Pontificis fieri poffit ab alio Sa-

cerdote.

il Materia proxima eftunGtio, queneceffarió neceffitate

';1;

Sacramenti non debet feri in quinque fenforiis, fed tantüm neceffitate

(

precepti.

IH Probabiliter omnesordines etiam minores fünt Sa-

Q

cramentum , quamvis Epifcopatus non fit Sacramentum adzquaté

diftin&um À Sacerdotio fimplici,

IV. Quorum minifter ordinarius

eftfolus Epifcopus, potefttarmen fimplex Sacerdos ex fpeciali vel ge-

nerali commiflione Summi Pontificis minores Ordines, Subdiacona-

tum, & Diaconatum conferre.

X. Matrimosium.

Atrimonium confüummatum baptizatorum (cujus materia remota

M

füntcorporacontrahentium, proxima eorum mutua traditio,

forma mutua eorum acceptatio figno fenfibili expreffa, Minifter ipfi

contrahentes) folà morte. II. Non baptizatorum per fecundas nuptias

[ w CUPU TE

alterà comparteinfideli abfque contumeliá Creatoris cohabitare no-

lenteinitasdiffolvitur, IIl Ratum veró profcfjoneReligiofà folenni

& pto-

- $5 (0) 8bf

& probabiliüs authoritatePontificiá. IV. Matrimonium cum impe-

dimento occulto invalidé contractum coram Parocho non eft revali-

dandum, fecüs dicendum, fi impedimentüm fiat notorium,.

EX THEOLOGIA POLEMICA.

—.-,

I

Fides

Efolànon juftificat. IL, Hinc bona opera funt neceffaria ad.fa:

lutem üt caufe meritoriz , non üt merafigna vere fidei. III.*Uni-

ca eft tantüm vera Ecclefia, cui adle&ti eteznüm falvari poffünt, in

quà vera & fàalvifica fides eft, & hzc fola Romano - Catholica eft.

IV. Hinc inanis eft eorum labor,qui, ut vel omnes omninóReligiones

vel fakem quaslibet baptizatorum ít&tas ad falutem .coriducere

oftendant, articulos fidei in fundamentales fi

ve neceffarios , «& ac-

cidentales fiveliberos partiuntur,

II

D di fcernenda credendaà

Regula fidet.

A

non credendis neceffarió requiritur re-

gula fidei infallibilis,

Il. Hzcinanimatanon eftfolüm verbum

Deifcriptum, fedetiam traditum. II. Neutratamen regula fe folà

fufficit, fedrequiritur regula credendorum viva five judex contro-

verfiarum , qualis non eft Spiritus privatus,

in quo vané fibi compla-

cent fectarii.

IV. Sed Ecclefia in Concilio univerfali

congregata

cum fuo capite Romano Pontifice.

DL utboritas Conciliorum ,. & Pþntäïcis.

Oncilium generale (quod dejurenon Imperator vel alius, penes

quem eft fuprema poteftas politica, fed fümmus Pontifex con-

vocat, quietiam velperfe, vel per fuos legatos prz(idere debet) eft

infallibiletam in quzftionibusjuris quàm facti decidendis, üt & in

rcbus morum, ]I, Pontifex etiam finé Concilio errare non poteft,

III. Eft quoque füprh omne Concilium, unde appellatio à Pontifice

adfuturum Concilium ftivola, illicita, & pridem jam damnata eft ;

IV. Proinde& quinque propofitiones Janfenii authoritate infallibili

lam fideiinfillibilem veneror,

damnatasteneo , & Conftitutionem Uzigenitus ,

tanquam regu-

IV

r

.

.

»,

[j

v

E

AO FE

IV.- Sacramenta:

p

fant plura fíeC pauciora N;L. Sacramenta,; qüàm Septem,,

qué

mSeptenarium.numerüm à Cliriftó inftitutum.vera femper

agnovitEccle(ia. : II. .. Minifter eórum ordinarius eft folus, non ta-

men omnis homo refpe&u cujuslibet

acramenti, in«quo réquiritur

al

;m

iM

ua feria intefitio,non verofan&titasautfides. IIl In Euchariftià

anis & vini pezfens eft integer

vere & realiter füb utraque fpecie p

ü

Chriftusper cranfübftantiatienem e

am anteactualem Sumptionem $

hine " Venerabile , Sacramentum re€

&& adoratur, & proceffionibüs

*

püblicis eigcumducitur. * IV. Communionis fub utraque fpecie. à

laicis fümenda nullum preceptum divinum extat, liberümique e(tEc-

cl&ix circumftantiisità exigentibus vel unam vel utramque fpeciem.

recipere fidelibus fumendam , ac proinde rationabiliter defadtó

Í

a

icis & Clericis (acerdotio inferioribus, imó & presbyteris extra Sa-

erificium ufüs calicis eft prohibitus ,. &t ità quidem, utne quidem pro

viatico tradi pofílit.

NV 'jgz/z'i/ïcatio,

Ievocatio Santiorum , Caultus SS. Reli-

quiaTum, E9 imaginum ,

Indulgentie, &9 Pur-

ALOYIU.

Uftificatio peccatorisinhác providentià non fit per meram impu-

-*

]

tationem extrinsecam J

uftitie Chrifti, fed per infufionem gratiz

Sanctificantis tanquam formz pofitivz intrinfecz homini inharentis.

Il. San&os cum Chrifto in coclis regnantes licité & citrà przjudicium

cultüs divini religiofé colit & invocat Ecclefia, eorümqueSS. Re-

liquias & im

agines landabiliter affervat , eifque refpectivum Dulize

cultumimpertitur, IIL. DaturinEcclefià Chrifti vera poteítas con-

cedendi indulgentias, qua immediaté, & principaliter eít penes

SummumPontificem. IV. Daturpurgatorium , inquo animz pur-

gande fünt, antequam ad vifionem Dei admit-

tantur.

o

E^

E M uD

—

—

RT RTM t

— À

—

E

Ó

-

—

LP ia Ls

l

E

m

1

*

kv

W

ET

-

E

E

à

-

[5

*

TU

Lav

zt.7ND

4

$

a

;2

ts

i

U

d

i

£2

ld

M

T

E

j5

a.

sst

—

-

-

TO

E

z

CESSOT

sss

3

:

PPI

E

WA

N

a

-

»

——

N«

W

i.

4

T

LA

«

E

h

r

p

1

t

m.

£X

]

p

L

E

um

f *

r

-

h

3

?

-

w

a.

"T

xaMEA

^

L

i.

*

E

—

^.

]

-

E.

»

yt

W

* 1.

H

ii

"z

$

"

TT

-

Pt

»

^

$-

X

»

F

1

ES

»

-

"

P

-

..,

Á

À

r

"

?*

l

$-

$

h

"

—

E

"

.

"

*«

-

"

^.

W

E

&

W

"

:

&

m

-

-

A

-

-

-

l20 cm

CASIBUS RESERVATIS

S

R

19

TRACIATUS

18

CANONICO-THEOLOGICUS,

VierFarbSelector Standard * - Euroskala Offset

UE M

u

Ap MajyonEM DEI Gron1AM,

O Baanee Q

16

DEIPAR/E VIRGINIS MARLE, ET S. JOSEPHI

H

E

HONOREM,

Focus

IH

SUB PATROCINIO

d

N

S. CAROLI BORROM.E

.L

i

e

S. JOANNIS NEPOMUCENI,

B.

SUBJUNCTIS

110

EX UNIVERSA THEOLOGIA

COROLLARIIS;

-

AULAMAJORE ACADEhäINCA ALM E UNIVERSITATIS

W'IRCEBURGENSIS

PRO CONSEQUENDA SUPREMA THEOLOGU/E LAUREA

Publice ventilatiomi expa;zet

E aM

JOANNES LEONARDUS FERDINANDUS

XAVERIUS SCHRODT , Wirceburgenfis,

SS. Theologix Baccalaureus ,

Biblicus , & Formatus ,

6

Juris utriusque & Hiftoriarum Auditor, Reverendiffimi & Ceilíiffimi

Principis W'irceburgenfis.in Seminario ad $. Kilianum

5

L

lumnus,

Die 23./Decembris Horis ante et poft. Meridiem confuetis Annä 1732.

4

Wircebergi , 'Typis Marci Antonii Engmann, LIaiverfitatis

3

T y pographi.

2

^

1

*,/ Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

|