KaI600-1803_7 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Prolvsio Svbita De Verbis ΔΥΣΝΟΗΤΟΙΣ Ι. Ioh. V. versu 6., 1 4dc um —— — Z x 2 pE IEUS * * 1 h * e » EN E OU MEMNUNNRN ETE UMT RALTH T UTTTUETTT UUR — —— l- — E I-——X —— —À e- d —— DA ES - 3or ? » 3 PROLVSIO SVBITA DE. VERBIS AYZ£ENOH TOIZ Ll Iog V. Verfu 6 qua fustmenda CHRISTO AVSPICE moderante Gymnafi Turicenfis h.t; Rectore IOH, GASPARO HAGENRBRVCHIO S THEOEOGIAXE PROFESSORE Sodali adleto ab ACADEMIIS Regia hterar. bumanior. P A R1S1ENSE. Regia item fcientiar. Go TINGENSI nec non Efrufra Cogn TONENSI .et Columbaria FLORENTINA gradum ad Examen Thcolomcum fibi famcnt hi novem Sacri Minifterii CANDIDATI lob. Cafparus MxvxEnvs -Leonbardus & LggR- /Martinus KILCHSPERGERVS Cafparus WaEGELINvS Diet- Rodolphus S TvMPri1vs- fenhofienfis lobannes HEgssivs [obzmnes HARTMANNYVS : David VOEGELINVS Iob Melc/)zor BOESCHIVS j Tog- gii. AD DIES V ET III, KAL APRILEIS ANNO MDCCLVII H. LO S TULRICIT Ex OrriciNA GESNERIANA li W Q Q 10 Ap( DI fam Cgr f7f/5 F p I 820 Te 54 N lI lþ il y FR "o —/1:;.- NS N 7 vb : y d s At | N , W2 ( (f Y /ll'. SS NI M o p LUE J 15 L as M EX GE A 281 8 ,.,c E J X z — —— — ^ E l 1 a TOTOCTRTRTE AA - ecavd MX Wuuese v ov i E NS '"'("'"Hu DEnie WA R SUNNE G — LCLLLEDLDID /—- I. VOD vivimus feculum iam dimidiatum , Seculum ea eft cum irreligione , tüum morum in- XIIXI S ceptico» temperie , ut, qui forte Guilielmi CAvz literariam Scriptorum Eccle f 4 j icoruim bifloriam quomdam copti« continuaburit ; id haud im merito Sce cum» ptico - Scopti- cum adpellaturi esfe videantur. Etfi enim ullo num- quam tempore defuit in Ecclefia divinis Iefü Chrifti meritis parta & adíerta ; ne in illa quidem virgine , & Apoftolorum temp oribus proxim 250 ,Ay7fpæzqog, P ag- V£jueves "]ày IIa']éga. , xc 2v iov , I. I oh, II. 22. dolendum tamen eft maxime, quae venena mala haud diu poft egresfum & fecesfionem maiorum noftrorum ab urbis £7]2Aéds Antichrifto , at que adeo mox poft emendata Fidei Chriítianae Sacra ; fpargi coepta funt, virus in- primis ab infaufto So cino praebitum , adhuc non modo non defaeviisfe ; fed indies magis magisque gangraenae inftar ferpere : quin totis viribus refacvi- I€ , exorto etiam hominum genere ; qui fpiritu five Sociniano , five forti ; ut ipfi aiunt , quo autem hoc ipfi viderint, animati teligionem omném füsque de- A2 que 4 ):( que habent, & libertati, in qua fe ja&tant , procaci & effreni ita.emancipati fünt, ut omnem , qua patere poteft, feneftram ad nequitiam patefaciant. ^ Religio enim quam crepant omnium, & communem , ab,ir- religione quantillum diftat ! II. Myfteriis Scilicet hos Antichriftos Fidei Chriftianae Myfte- fidei ini- micum., ria, & íaluti aeternae confequendae , & pietati non infucatae ingenerandae, a DEO TER OPTIMO MAXIMO unice revelata, praefracte negare , cum- que ratione íua prorfusin(anire, Quod fi enim difce- rent, quae fupra rationem fint, in literis facris memo- riae prodita; quamvis rationi impervia , coníra ratio- nem tamen minime esífe ; DEVMque , quem folum auttorem habere posfunt, eumdem & omnis rationis g auctorem , unice decere , Matth. XVI. 17. ejurato 4pev- H d«fuüo ves]», coelum ipfum non vituperarent, & Q agnito , quod verbum DEI eft, veroipío; Ioh. XV1I, - lc t. eeo/.caäxq: esfe defineren III. Myfteria In myfteriis , quorum rationem ratio hominis duo; Tri- l nitatisx & nullius dedit , nullius eft.datura , quorum tamen credendorum ratio eft maxima, duo fua fe füblimi- K tionis Fi- Incarna- lu lii Dei: tate commendant , ad obtinendam animarum falu- « tem creditu necesfaria : Trinitatis alterum, alterum Incarnationis Filii Dei: quae ambo in facris paginis u fle funt teftatiflima, Quum vero non fit confilium no- ftrum, hunc Chriftianae religionis campum patentis- f W fimum iam vel ingredi, ne dicam emetiri, in quotot la ecedídex]o, , quales filios Novi Foederis omnes fore 9r iam Efaias cecinit LIV. 13. fefe exercuerunt: quid hae pagellae fibi quaerant, & quo aurigentur, pedetentim dicam. All, ):( I1lI. De adorando Sacro - fanctae Triados myfteriolocus Tiniratis eft palmarius I. Ioh. V.7. "o T« ']geïg ä:a':/v et /Aa&p']j)gäv'k;*gv LIoh,V.7, 75 o'iigawc;, " II]50, 6 Aéyes , xei ]5 &yicy YIyeUjum., xcA &]oi 21 Teeis &v s. Teftimonium hoc lohanneum fiquod aliud, immo magis quam ullum aliud, omnibus di- vinae veritatis characteribus confpiciendum , Myfte- rium fümmum breviffime fimul & clariffime ita pan- ) dit & edocet, ut mirum non fit , hoftes Trinitatis, quos vixalio telo confosfiores facere posfis, omnem lapi- ; dem movisfe , ne illud agnofterent. Impugnant y»- la cióTr]a huius verfus: in manu exaratis eum codicibus graecis non legi. quod eorum , Criticen eeA/f'ecay pesfime exercentium, xezzdóye]oy quam non ipfos iu- Jl Vet , viri xe/1/«2]2]e adhibendo fanioris Critices ca- none de omis(is ob zuo£z]u]e intermediis abunde evi- k cerunt ; Ioanne CLERicOo, Artis criticae fcriptore I haud pesfimo, fruftra repugnante. Ante, quam de verfü fexzö, cui explicando opellam Incarna- J hanc qualemcunque dicavimus , dicere incipiam, in tionis So- teris, L 2 enere dico, ut veríu feptimo Trinitatis myfterium Ioh.v. 8. " l [s gi omnibus manifeftisime patet , fic veríu ftatim lu ottavo, xej leeis &urav. o ,u.a.g-r?e?wsg fy 7;1' yä': 1à zveÜpe , um xei ]6 ö'a"æg » Xc4 o djem. Xo 0i Q6ig & TÓ £V &TIy , TYy- tniS flerium eceSedss relatum esfe mihi quidem videri, no» quod fi cordatis & piis le&oribus quoque perfuafero, n vel me indicente perfpicient, quam divine Divus Jo- hannes myfterium utrumque, cum Trinitatis, tum jtot j &ycepXa us oU Adycv, arCtiílime conjunxerit. h£ m Cur autem mihi perfuaf&rim, myfterium hoc al- ut & I 3 [1[[0 6 )« terum verfu octavo commemoratum effe, ex iis pa- tebit, quae ad verfum fextum , *ov]2s &ew à &A92y di Ud«]eg xe eaua]os 5 InacUe JXQI«W/;. 2x & ]2 od« uá* yoy, «XX & TÀ Ud«]. xc. "] diser]r, xed TÓ TYyEÜjuA. ii ]o hu ]ugovv , d], ]à mveÜpju d. éeu - A ei, iam commenta- tum imus, Faxit DEVS T, O. M, 5« Wægmmnf)ämv &i xepdías njv, cuu)dudyév]o» & evyeimm » u & m ] aA ov Ti arAugocpopíae "a awémeme & emíyvacuw "]e0. u- 3 ey oU OU xes ra']pog xos 18 xg:s*,ä. 8 g us A ]es o Og o'æugaï "fs eedpíae xed ]6 yyactug awäxgvcpa:. Colosf, II. 2; à f js verfus Sextum hunc verfum , atque adeo & octavum, dvcvósles, in numero dv»of]ar, a quibus tamen nil periculi per- » fpicuitati Sacrae Scripturae metuendum , femper ha- » bitos esífe, vel ex fententiarum differitate omnibus ^ poteft conftare. quot enim fere interpretes fuerunt ; »| tot fere prodierunt varietates interpretationum : qui- y» $ busenumerandis aut producendis, quippe pasfim ob- viis, fuperfedemus: unam adferre contenti , auctori ) » vero eam tribuere ut posfimus VIII, 5l ,( Sententia »Sententias aliorum plerasque fub examen voca- Maerten- » vit J Laur. /Mosbemius disf, de tribus in terra tefti- »p "TM D , bus Helmft. 1725. 4. ad quem ablegatum velimlecto- ,rem, lpfeinterim Moshemius per SPIRITVM ef- »l pI »fetla Spiritus S. pofl largam illius fuper Apoftolos effufio- ,nem , die Pentecoflali fattam , in admirando linguarum »(Q » dono, propagatione Exvangelii fubita, innumerisque feve Q)S , füraculis fe exferentia ;. per AQV AM, tanquam Symbo- h ;e »lum Baplifmi, facrum bunc. vegenerationis fontem , edi- xl , tamque ibidem ab adultis fidei Chrifliane profesfionem ; P pro DI C0€- " pec SANGVINEM 4enique Sanguinem /Martyruim , ):( » , Coelefli veritate [ponte occumbentium , illoque eandem ob- i fignantium , intelligi (p, 24. $. XX.) exiftimat,, Haec Io, Chriftoph, W or.rrus Curar, philol. & criticar. ad i I. IOh. Va 8- Po 3140 VIIHI. dl Eft vero haec interpretatio non MosukMrr , fed Iudiciura Henr. Richardi MagRTENSII, Sacrar, literar. culto- Moshe« LA lnii; ris, cuius tei fidem nobis facit epiftola MosuEwisz praefidis, MaERTENSIO difputationis auótori in- " p fcripta, neque temperare mihi posfum , quo minus ex ea haec adferam , quae iudicium celeberrimi Prae- h fidis de univerfo hoc argumento exponunt. , Pia, u » ifiquit , eft & ingeniofa interpretatio TVA di&ti , quod , enucleare voluifti, neque multum ab eorum rece- M us » dit opinionibus , quos inter primi ordinis Theolo- » 053 noftra colit ecclefia. Ego quidem , etíi multis At, ye »alüs eam meliorem esfe cenfeam , fuisque fatear »praefidiis inniti , haud confidenter adíeveraverim, » »nil fibi voluisfe aliud divinum virum : * id tamen 'or ,nullo modo impedit, quo minus laborem TVVM »utiliffdcmum & valde commendandum cenfeam. » Quo fi nihil aliud praeftitiffes, occafionem tamen 6s » praebuiffes aliis altius hanc rem. meditandi & diffi- Mi Q »cili fimul eos labore levaffes , aliorum congerendi »fententias & expofitiones, Meum fi requiris iudi- [f !itü » cium, ingenue quidem profiteor, nondum certi alí- » quid de fénfu oraculi huius me conftitutum- habere, riill foit »»atis eft , fimpliciter & candide ignorantiam füuam », teftari , quam probare aliquid , cuiusindubitatanon mþO »in promptu habeas argumenta, Multa quidem ani- i »mo volvi & cogitatione, verum nullum eorum ita Vfl s redide« [j » mihi attiit , ut melius eo nihil dari posfe.c 2) rim' ( $ £C »,rim. ld praéclare intelligo verba haec fan&i ho- minis: Fic eft qui cum aqua cvenit 65 [anguine , noncum » 4qua folum &5c. clavem effe fententiae , quam expli- » Ca8: fed an duo haec, aqua & fanguis, proprie, an ORTA o TEQU — n , Vero ut imagines rerum aliarum , hic fpectanda fint, ,& quarum rerum, fi pofterius verum fint (leg. fit), ,imagines haberi debeant ; id vero, quz mea forte » €ft infcitia, nondum exploratum mihi prorfus vide- ,tur. Nullius interpretationem fperno , id quod ho- Dminis arrogantis effet : TVAM veri valde fimilem . €(fe duco , quamvis unice veram pronuntiare nolim, ää , Liberum femper fuit in civitate Dei ab ipfis chriftia- ,nae religionis initiis de obfcuris erusmodi locis dis- fentire cum aliis, liberum id eft hodie, apud omnes, , qui Romana fàcra deferuerunt , modo nihil afferatur »Vel chriftianae veritatis fundamentis , vel pietati » contrarium. ,, X ex Áugu- Moshemiana haec hal-ld fultum abfünt a D. ftinocon- firmatum. AucUusTINIÍénfü: qui fuae Oraculi hujus Johannei E| explicationi, a Maertenfio $. X, p. 12. 13. adlatae & ex- cusfae, hac verba , in calce demum disfertationis Qu Maertenfianae $. XXIV. p.28. adducta, fübiunxerit, qt digna & hic a nobis poni ex operum AucusTINI editione per Monachos Ordinis S. Benedicti, e Con- gregatione S. Mauri , Tomo VIII. Parif. 1694. fol. la €ontra Maximinum Arianum libro II. cap. XXII, $.3. N extr. pag. 726. E. F, » 91 quo autem alio-modo tanti i » facramenti ifta profunditas ; quae in-epiftola Johan- (« »nis legitur, exponi.& intelligi poteft fecundum ca- [al »tholicam fidem , quae nec confundit nec feparat adí » rinitatcm , necabnuit tres perfonas , nec di vegfas ü 39 CI'C-* ):( 9 0- » credit esfe fübftantias , nulla ratione refpuendum eft, li:rl » Quod enim ad exercendas mentes fidelium in Scri- li- » pturis fan&tis ob(cure ponitur , gratulandum eft , fi N ,,multis modis, non tamen infipienter exponitur, lb Hoc effatum Johannis , f:;tebor enim, me a longo » Nunc o« rte iam tempore ufque torquebat , qui quae ei intelligen- bis Ícri« do animo meo fatisfacerent, neque apud alios me in- bendo- (e rum Oc- 10- veniffe memineram, neque ipfe mihi invenire quibam. caíio0 4 Liceat ergo nunc in medium proferre, quod hisce de- em (t], mum diebus , quibus argumentum confcribendae disfertationi huic tandem circumfpicere debui , mihi : ld- d- nec opinanti fefe dedit. Ipfa Profesfionis Theologi- cae mihi Kalendis Decembribus decretae primordia 068 hoc anno ceperam ab loco Theologiae gravisíimo , de iif PERSONA IESV CHRISTI, alumnis difciplina no- (at ftrae xaddVvap exponendo ; quum mihi 76 opeAcysué- Yue péyes ]üe sume[Déveee Mu spioy, od qpavepeoS 6v ]os &v eapxi I. Tim. III. 16. feu 17v 7e9. Aéys &vcdoxemm , Yoh.I. 144 XD- animo meditanti venerabundo , in mentem non te- nnea x mere, puto , venit loci Iohannei , cuius intelligendi cupiditate iam dixi olim me nequicquam flagravisfe, ynis It quod in quo adquiefterem antea non occurrisfet. XII. TINE Eorum ergo , qu& nuper.mecum coepi cogitare, & Sum- Jofl* hanc fümmam habe. Íefus Chriftus, qua DEvS Pa- Ina, ol tri, qui IINETMA eft, Ioh. [V.24. qua HOMO, at fine P peccati Jabe omni , nobis , qui anima & corpore ta,nti conftamus , éuedcvoc , qui naturam humanam in uni- haft* tatem perfonae Filii Dei ita adíamfit, ut duae naturze, j adfumens feu divina, & adfumta feu humana, in una xtat Chrifti perfona modo myfterii plenisfimo fint 4»epe- «cgfas yei» ) qe Io ):( yai , uftitae: annon eft à "riq 72 eex , Filius Dei, L Ioh, fi V. s. feu fecunda Trinitatis per(ona , cuius officium H mediatorium e veftigio defcripturus Iohannes verfü ftatim fexto dicit , veniffe eum per aquam & fanguis ! nem , quibus humana eius fignificetur natura, teítane W te Spirifu, feu ipà Deitate Chrifti , divinam eum prae- terea naturam habere, qui omnino DEVS fit verisfi- L W mus: fefum adeoque noftrum ita esfe ecdySouzoy, ut utraque natura , utriusque fervata proprietate , & 2j V t 2 zreécwoy , i unam per[onam concurrerint. Habes rudi- menta & velutincunabula;quaratione myfterium oca- TüU fur deías Soteris in ]. ]oh. V. X 6; & 8, indagare coeperim. Lj lnt Inter Io- Nonnullas dehinc fubiun&urus obfervationes , hannis J Evange- quas praefens (criptio videtur defiderare , ante omnia Íco lium , & imoneo , tantum efle inter Iohannis Evangelium & tefl Epifto- lam pri- primam eius epiftolam confenfüm , concentumque; Wi ut, fi alterautra ftriptura vdwuueg esfet , feu. fublato TV mam , Ul fcriptoris nomine circumferretur , quotquot utram- que penficulate legisfent , eumdem utriusque aucto- UA rem esfe, fine haefitationeulla agnituri esfent omnes; u ui utramvis recle norit, ambas noverit. de i UO AVon ia disfimili funt aroumento : 65 tamen Disfimili oratione fant faclae. ac [lilo. Eäs j Cxtt XIHI, mirus MA Inter fe, quaefo , compara , quae de 4éya ocz, concene TOS 1 ! tus, qui ede£ eyéve]o , vr)wfggg' x4elos xe: aA«Osíug , initiO tür: Evangelii füi memoriae pofteris prodidit fohannes M cap. l. r- 19. & quae tj TOU AOTOY T& Cwsg initio 6 r epiftolae fuae I. Ioh. L 1. 2, 3. Deindeconfer, amabo, ln quae utroque in libro verfus finem pofita funt gemi- Obie na 1l na itidem gemella , ut auctor idem totus confimilis h. Jm fit fui. illic , Tæö']of; gþä yéygem']as , la. miseuon]e , du a tü "Meeoe &iv & Xg;,—äg 9 vViog "oU OsoU , xex iya, ris ov ]eg. ('uoiy £xv]e & ]2 evépor]; ev]e9. Ioh, XX. extr. hic "o2 22, J Afle $i o Vide ve0 Gecü qx& , xo]. d'édwxey quiv. dudvouay iv vyi- WU CXGjuEV TOV GL O Óv Yenk $mque) $v TO. AO WO , $V T Vicd ( tsfi «v]8 'Iyroü Xpio . 8']6e $uv 6 aAnOuyog Osóg xod « Cun aim- wes. I. Ioh, V. 20. collato etiam verfu 13. T«« éyea- " Jy'ïv T6ic THigEÜECAV &)6. TO älya,u,a TOU UI00 TOU QtoU. iyob i üdi« udn]e 9. Cv éxe]e i viov , ol Vree Ti eUm]e $u và vepuon qoU UVi00 oU Occ0, Scopus tandem , ut eiusdem rei pos- £aj I funt esfe diverfi fines, neque tamen hi contrarii , fed inter fe optime confpirantes , I. loh. l. 4. x av« 'yeaa'(þa[,æv (p», Wa Xægaä vpay $ TeTMpuuévy , nonne , T Ícopus quoque 'EvayyeAev , fulilil xa/] soyziv laetiffmi, tefte nonmodo pranuntio Solis juftitiae , Joanne Ba- 1« ptifta, Ioh. [Il.29.. ]« Zv 4 xees « u mem2uou']au, (ed qUé maxime Chri&q ,ipfo Ioh. XV. 11. e)]e AsA4Aqxe Jlató. rattle UpP. Wa y xepei v tj sv UpiV putÍvm s x2 v xjepe. Upuy TAV &97. quod gaudium fuüummum tantum abeft, ut per d- SARLw $v 72 xócjue contaminetur : potius ex victoria [165» de mundo cumulus etiam gaudiorum accedit. T«974 AA d 2apeo, U UA , Myab. $) $jo01 E/gämv &xuW]e & T xomquto 9 Av ££e]e. AA Duorei]e, (äya) VEVÍGH 40 Täv/za'a'þcoy. Ioh, XVI, extt. "Avry égly 9 víxn 0 vaxqcaec TOV X uV , v TÍsIG vJADV, I. Ioh. V. 4. unde , quia vzeguxapeey du vo0 eyazq0av- Tes 1146 , Rom, VIIL 37, haec Iohannis noftri fequi- 05(2 [ tur interroggtio, verfu $. Tíg 94 0 ViXey TOV :co/a'/uov, & nitio pul o 7igsÜny 0i Iqco0g 691 0 v:0e T0U Gcc0 ; Videlicet fide- s les mundi vitores fieri per fidem in vi&torem mundi, nitio Filium Dei , Iefüm Chriftum: quem tamquam fidei 1ab0) obiectum verfu noftro 6, defcribere, eiusque esevdeíav B2 doce- o fid 12 E docere, operae Iohannes putavit.. Alia multa, immo l plurima, taceo : iniis & hoc , lefum in Evangelio pl Iohann's difcipulos fuos de iisdem fere & officiis & Tl beneficis monere , de quibus fideles , qui credunt, d lefum esfe Chriftum , Iefüm esfe Filium Dei, I. Ioh. V.r.&$.in prima Iohannis epiftola divine monen- tur, unde Apoftoli huius eeAy«s do&ctrinam totam f T5 Aóyev totam practicam esfe intelligimus , ex my[fe- rio Filii Dei limpidisfime profluentem. hi E IX Sanguis Sic de aqua & fanguine ab Iohanne commemortratis écaqua ex In latere ea & verborum & fententiae eft adfinitas , ut res ipfa u clamare videatur , quae I. Ioh. V. 6. legantur, com- Chrifti, poni non modo posíe fed debere cum Ioh. XVIIII. ho 34»3$9. AXX eig TOY speruray Aóyxu duroU Tdy TAÀEUDAy ul &wuEe , xe2 iuO-Ue eEAOe) du xel z')ia"æg. Xl 0 ID u- ex ,uæg-ru/gnze, xo4 ehANOuyQ euTOU £guy 2 ,uæewgïæ. ;cfïxsïva; 0i- f &) ori &O A&vyei , iv v^£ie 7rigéueire. Quuae Evange- h lifta non modo hiftorice tradidit , fed ,ceu rem prorfus l fingularem , dedito ftudio omni nobis adfeveratione —R M adfirmavit, facile nobis fidem faciunt , illam ex latere Chrifti perfosfo fluxionem continuo fübfecutam , eam- que non permixtam, fed discretam , fanguinis S aquae, fhoi myfterio non carere: unde ipfe Iohannes, in epiítola fua digitum eodem aperte intendens, Filium Dei h OUI.L venisfe fcribit per aquam & fanguinem : quae ut Qwe- üif xà; humanam Chrifti naturam teftata funt , fic uvss- wü x2 fumenda quoque esfe, vix erunt, qui non exifti- &l ment. An, ut fznguis paílivam , fic aqua activam Chri- fim fti obedientiam fignificaverunt ? De utraque pleni ei, Theologorum loculi , a nobis non compilandi, X I. Con| Chriftus Z'ü&; venit pet Ioh, XIX. 34. fanguis aquae, praefigitur: quia haec Iefü ):€ 13 Iefu in cruceiam exanimati, & poft fata demumlatus aquam& angui- perfosfi, e&inarexxvría cumulo pasfionum antegresfa- nem,. ä rum tunc acceflit, ut morti & fanguini Chrifti re- demtionem noftram deberi teítatum effet: ne tamen l a morte ejus cruenta vitam eius anteactam feiungere- le mus , fanguinis rivo comes fluxit rivus aqua, hri- n ftum jepopiy déAs Aefdórra , fumta [ervi forma , Phil. IT. 15 8. & yevopuevoy UTO VÓJ4OV , l('gi fubjettum , Gal. IV. 4. fanctiffima quoque vità legi & iuftitiae divinae pro nobis fatisfecisfe teftantis, quod ut efficeretur , puriffi- M mam vitae Iefu puritatem nulla ullius peccati labe- cula collutulari adfpergive decuit, Hebr, VII, 26 27. - I. Ioh. V. 6. aqua fanguini praemittitur, quia Tefus l. homo natus non modo verus , fed & fanctus atque [] iuftus, vita füa omni ad legis divinae normam prius jf exaCta , mortem tandem diriffimam patiens, animam ! füam innocentisfimus & fan&iffimus pro nobis pro- [d fudit. 'o v;és veU aZVS'gafwx gx. 4AO diaxevuO3yai, AAX us duaxovücea , xex doüvaa vtv Npvyiv curoü Au/-rgov dyri TO2 GVS Matth. X X. 28. né ! [e XVIT, non per l* Ex noftra aque & [anguinis interpretatione fponte aquam lh fluit , quid [ohannis fibi verba velint, ezezwys1/e95 fu: modo 2 fed per yà peraddita , 4 &v 2 üder; mévov , &X &v 12 Udai. 1 1 Yi e;per., Puta, Chrifti , nil umquam delinquentis , fari- & fan- aquam "L &iffimam vitam viventis , & omnia legis explentis, guinem, obedientiae colophonem imponere debuisfe mortem UFf' eius cruentam, ceu a&tum vitae lefu longe nobilis- [ü- fimum , yevopévou 7«x02. péxpi Saydirou, Daydivou dà cav- Il'ij eov , Phil. II 8. absque quo fuiffet, falus noftra non eni conftitiffet, £rpeze yyap vóy doyoryóv v« mwrnplus "]u du qad nj ruy reAeuoOayas, Hebr.Il. 9, 10. a XVIII ss lu 14 XVIIL Chrifti Pfeudoprophetarum, uj oucAeydyroy rày "Icovy Xei- f dycdi pnais «ày & cagü tv ero., I, Ioh. IV. 5, Docetarum inpri- & ab Ánti- chrifto fnis , vjv oU Aóyeu &iavO'eu10: imaginariam modo íta- [ negata ; tüentium, & Filium Dei corpus humanum verum ex I. Ioh. Maria femper- virgine adíaumtum arctisfimo vinculo IV, 5. fibi univisfe negantium, errorem quid fortius repres- b fit , quam quod Iohannes teftis. & Zvrézzz;, qui fuis ( ipfe oculis viderit, & «£/zise;, cuius verum fit tefti- fit monium , & Oeózyevees , qui luce Spiritus San&ti col- luftratus noverit , fe vera dicere , ut fide non hiftori- ^lí €a tantum fed falutifera credamus, in Evangelio fuo ii memoriae literis prodidit, de fanguine & aqua ex Chri- &t fti corpore, anima iam casfo , egresfis? In prima vero bu epiftola non idem «zAaàs narraturus , aut hiítorice àb. tantum repetiturus , maluit fcribere, venisfe Filium qu Dei, Iefum Chriftum , per aquam & fanguinem , neque XQ per aquam tolum , fed per aquam & fanguinem, cum hu- dà manae eius naturae , ex anima & corpore vere con- &s| ftantis, veritatem , tum vero praeterea obedientiam D eius, ut coniecimus, legi divinae praeftitam , morte- litat que crucis obfignatam , conteftaturus. XVIIII. ilite Otc Ibeoog& Quae Filii Dei obedientia, cum activa tum pas- l- !Oh- vo 6,. & 8. fiva, quia opus fuit eseZuxóy , adventui Iefu Chrifti divi non eft per aquam & fanguinem nexu continuo fuübtexuit Sp- San« Mu Iohannes, Kaj 7à zveüpd $51 T0 |eemprupetv , üri TÀ qyeU j d Tüita &us, £9 4 dA(Oeia. Mox aütem inferius verfu octavo in enumerandis tribus in terra teftibus Spiritum primo Din 65f ftatim loco , fecundo aquam, tertio fanguinem pofuit, unde nos nunc duo haec quafi in antecesfum fumi- 10(,'1 dum C(is mus, prius eft ,. mevua veríü fe'xto aliter accipien non Qm . H )Q I5 [ non esfe, ac verfü octavo. pofterius, meoua verfuum fexti & octavi , tefítium trium in terta primum, non js esíe v? duv IDeüju , qui tertius fit trium in coelo teítium, adeoque tertia fanctisfimae Triados perfona. 21 lo * miedpera dari D. Pauli tempeftate , A&tor. XXIII. fed Deis $. negabant , negant & noftri temporis Sadducaei. tas Chri- uf$ LY li qui ,ut& reliqui Hysuluæ-roluaäxa:, geniis fuis a nobis nunc relinquuntur. ol Et Flacius Illyricus in Clavi Scripturae voce Spi- fi u0 rifus , & Suicerusin Thefauro Ecclefiaftico , vere The- fauro, voce IwuUpe , nil minus quam parci fünt in ii« ero enumerandis & admetiendis vocis huius fignificati- bus. quos non auxerim illo, quo rebpa I, Ioh. V. 8, iC ab Ánonymo quodamlego explicari Iohannem ipfum, if quafi (triptor aliquis , ipíe fe nominaturus, fe zveiua u vocaverit: v, Maertens g. XIX, p. 23. neque Limbor- u j of chiano , z« &v QwAexz mvepiara , . Petr. IIL, 19. non esíe homines Noachi aequales antediluvianos ; fed fatm homines ethnicos , Apoftolis cvyxpércv; , Ob incredu- ( litatem damnationi certae iam tunc deftinatos , non aliter ac fi iam tunc damnati revera fuiffent : Lim- borch Theol, lib. III. cap. XIII $. 29. p. 224. r At voce Ieüpa interdum Chrifti divinitatem , feij ii (l divinam zeü Aoror naturam fignificari neque a Flacio, :xuïï neque a Suicero obfervatum animadvertes, forte & xgg,l/:æ miraberis. quo quidem fignificatu verfibus , quibus 1 ff diximus Iohannis, fexto & octavo ro rniNETMA dictum jmo esfé , noftra fert opinio. cui firmandae , ab reliquis Ofui'f- locis Novi Foederis omnibus , in quibus aut gignendi um Ccafus a voce svevpa re&us , aut epitheton aliquod jom cum voce zyevue concordans füperadditur , manum gon hunc 16 )2 [/ nunc abstinentes ,. duo tantummodo exempla in me- dium producimus, in quibus ro rINETMA nude quo- I que pofitum eodem quo nos volumus feníü, oc- curtit, XXI. l ut & I. Petr. IIT. ?(g;s'-a*g' D LTA 7rsgï aäþcægzxäv cme -s , d'ínasog Jwggx adíxoav. iya qjode z'eaa*æ'yz/-yy TQ OtQ , Dayeru D eig ju£y EAPKI » Qu 18, & l, qomOeig dé g IINEYMATI, & & (IINETMATI ) x vois $ Tim. IIL 4 16, QvAaxn 7:y.r;u',u,aaauc mregeuO sig exdpuEev , ezreiO-qaauoí mot6 , 018 dmaL ifedéyevo « oU Gto0 juexpoDvuÍa &v wqépeus NOIE q Q L Petr. IIL 18, 19, 2o. Ka äþcaAoyau/Ae/ng 'u.gfyæ igi TÓ & vijc tuce[deíag us tjpiov, Geóg écpavepai O ey ZAPKI , 6d ia J & IINETMATI , x, T. A. l, Tim. II extr, — Nifi iniquis & ] e temporis & loci fpatiis, quae nunc non ignorant , qut l me norunt, vetarer , de utroque exemplo plura dis- V ferere ferret animus : fed inpraefentiarum fatis ha- [ bere debeo, brevisfime monere , utrumque Apofto- N lum , vocabulis xarKr & IINEYMATI ita coniunctis lï ufos , illo humanam , hoc divinam Chrifti naturam l ivisfe defignatum, uti planisfüme & Iobannes Apo- A ftolus adventui Filii Dei per aquam & fanguinem , quo- $ cum «zà £AqAvOéya, &v ZAPKI füuperius $. XVIIIT. iam X contulimus , ro mnwNETMA fübiunxit, lefu Chrifti, & vÀ iADÓyres x vQ Üden iv , RAX i À Uduri Xeá 0i 74 dipari, Opus hoc $eavdpióy magis etiam confirma- turus. Chriítus enim Mediator fecundum utramque naturam officio hoc fuo ita perfun&tus eft, ut in eo praeftando fuas utraque natura partes obierit , natura divina fymbolam füam non minus conferente , quam TQ humana füam. quod redemtionis noftrae opus esa»- Yer duxiy , & apotelefma, de quo fufe Theologorum libri dU( ptaeceperunt , ipfum religionis Chriftanae funda- meti- r mentum cluet. eEMEAION 'ya:'g dN Q,UJE)g dévara, 96- k« yen 7T0, g&. Óy xeusyoy , OZ. EZTIN 1HZOTZ XMETOZ, I Cor, 0« II 11. XXII. - - TO HNETMA , quam Chrifti intelleximus Deita- Chrüiftus eft ipfa "n tem, $sj Tó ueprugeür , ór; TO. TINETMA ssw 75 &AOua, veritas, Poteft z coniunctio causfalis accipi , Deitatem Chri- 7 j V fti teftimonium dare eius per aquam & fanguinem adventui , idque certisfimum , longeque verisfimum, 0f6 '/JE, quia Spiritus Chrifti aeternus eft ipía veritas , id eft, quia Filius Dei eft DEVS verisfimus & e«pev24«. quo j f0 tefte teftis certior, veriorque nullus datur. Poteft zz; .)«971 declarative intelligi , quid 72 r(veoue teftetur , quo fenfu ;X ér. fequente indicandi modo Graecis nimis adama- qm tum , a Latinis omisfa coniun&tione quod per infiniti- ( vum efferri confuevit. ita Spiritus Chrifti aeternus há- teftatur , hunc Spiritum Chrifti aeternum esfe ipfis- fto fumam veritatem. quo modo esZ»2eoze; nofter de fe Ydis ipfe teftatur, 'Eyd & 4 edóc, xaà H AAHOEIA, xat n Can (ratm loh. XIIIL. 6. & coram Pilato , 'Eyd eig v8ve yeyéryuuas )po xaj ig ToUTo &A ÀAuO'a eis TOv xácquey, a, pagrupnao Ti aA wuo- Deía. Ilds 0 Qv éx tÀg eAnOeiae, axoder jueU v5j Qorzis. Ioh. 1at Fitl» l XVIIL. 37. Vnde dicitur 'o ,.A,u»;v, e ,u-æ/g'rug O Ti 0s Xcd eAnuDuvós, « woy) us xrícen: oU OU. Apoc. IlI. 14. m :051'015 £51y 0 ei)ay&:väg Oeós xoq' ;; Cw;; euayo;. l. loh, V. 20. r gque XXLI. n & atum Erant & alia, quae dicenda esfent, cumprimis de Spiritus 7Q pogrweei), item 5piritum teftari , fe (Spiritum? esfe teftatur, quam Spiritum od veritatem : fed quia longius abduceremur , puta ad esfe verie eu ad tatem, Ji r duo etiam verfüs , feptimum & o&tavum , f teftes d* nae 18 AX teftes tres in coelo , totidemque in terra, de quibus hac quidem fcriptione agere non decrevimus, malu- mus €a nunc omittere: non tamen omisfuri , quum TO IINETMA verfu noftro fexto bis occurrat (qui repetendorum eorumdem fubítantivorum modus , loco pronominum , fcriptoribus quoque aliis , quin ipfi Iohanni noftro etiam alibi, vel L, Ioh. I. 2. pla- cuit) in editione Maftrichtii Wetfteniana varietatem lecionis hanc adnotari, pro pofteriore TO. IINETMA exhibere o xrizroz Petrum Fagiardum , Velefium Marchionem ; codicibus fedecim graecis ufüm, — Sed Hifpani huius Marchionis lectiones variantes viris criticam do&tis dudum fünt vifaàe ex MSS. ad verfio- nem tantum Vulgatam recenfitis hauítae. quid? quod t nonnullis acutioribus nonnifi ex Latina eas verfione p ipfe confecisfe eft vifüs. quod de loci noftri durroypa- qía facillime locum habet.. Graeci enim codices juz C eds» agnofcunt TO IINEYMA , ubi Latina vetus ha- b Q et CHRISTVS, Fuisfe ex veteribus , qui pro zveü- p pofteriori Giriffi nomen pofuerint , quum W or- r1v$ Cur.ad I. loh. V. 6.. dixisfet p. 293. fic finit: , Hoc enim exftat in /7ule. Interprete & Patribus ali- fi » quot Latinis. Neque tamen illi efficere debebant, »ut B. Luiberus , invitis coddic. (leg. codicc.) Graecis f ,omnibus , Crifli nomen reciperet ; quod contra » Emferum re&e monet Raitbius in Vindiciis verf. Ger- p , man. p. 6oo. feq.,, Nobis finituris adferendum hoc eft vifum , ut etiam cogitetur, annon in Ecclefia La- 3 fio tina iam olim verba Iohannis, a nobis de Deitate Chri- fti explicata, modo forte eodem , quo nos volumus , teí t fint intelletta; &, quum prius in margine ob vocem fü Spiritus adfcriptum esfet interpretamentum Chriflus, annon ut LE ):( 19 us annon hoc U- poftea glosfäma in téxtum ipfum ir- repferit, t XXIIII. Ut Quam bene, quamve male, quod egimus, ceci- Epilogus; B, derit , quodve pretium fententiae noftrae fit (tatuen- Jf dum, pii & candidi lectoris erit iudicare, h Subeunt , quae in Eunucho Terentiana , IIT, I um extr. his verbis laudanti , MÀ Bene dixti : ac mibi ifluc non in mentem venerat ; laudatus refpondit, ;; Ridiculum : non enim cogitaras : ceterum ? f( ldem boc tute melius quanto invenisfes - - i0- Fruftra enim eft BEx TL g1vs, poft fuam interroga- d tiunculam. ,,fi iZem eft, quomodo elius?,, (tatim ofit pergens, ,, Repono, ldem boc auí melius tufe invenisfes - - " i Codicum omnium concentui disíonat fuo ,;n genio ho confifum cor Critici Britanni, Enimvero fàti S ego, n qui norim , quam curta mihi fit fupellex intelligo, fi 'OL' Theologorum alii a me di&tum in ment em venisfet, nit * eum idem hoc, quod ipfe cogitasfet , longe melius j ;'1'/1" fuisíe inventurum, verbisque ornaturum, IfiCs Noftram fi probaverit Le&or divinationem , in fds | memoriam revocamus antiquisfimum veríum vice proverbii , Gellio tefte, celebratum, r Gf* HoN4x: xoi J(7Tup0s a,n)g Jé4 Ào Xorpioy ETE Si improbaverit, idem nos pati, quod pasfi fint ante | hoc aLa nos maximi viri , qui in explicando trium in terra Chtt teftium argumento lacertos fruftra movisfe exiftiman- TU5 tur, aequisfimo patimur animo ; & nihil nos pro- movisfe aegre minime ferentes , id unum optamus, yen am(j, ut fi fedulo literarum (acrarum fcrutatori melior in- non z ter- 20 D e det, eam nobis ne invideat. Dignis- terpretatio feft . S fimum enim e ft comma Iohannis fextum , cuius fen- fus verus füua fe perfpicuitate le&toribus commendans adhuc inventus non eft, ut aperiatur : quod clavis loco fit cum ad comma feptimum confervandum ; tum ad o&avum referandum. duo enim commata; fextum & octavum, nifi oppido fallar , adeo funt con- nexa, ut alterum alterius explicatione ftare necesfe fit, — GR N pEN N 2 l0 M U Q - — M 222 20) L ZA Z « SS » f E7 7 £ W —— ZA — —ANE fs E — P ZA SASW Xxxx m £ N Uj j f m — 4&* ASSSENS NSNS SN $7268 N ä D EE Qxx « * — jifï S ) X 3 3 2 z [ s ï: / ä s EU NNS W uN N N R SI XX zX * -- w - £ - $t iC L d m,b ia IN N j Mv Éw 3 iE us "C w A " ó - — —— IT ucrowcae s o MT a ii u m L r i. — A aerca E — —— r i — m RRE TE ERN — r E N i i i t .,w & PROLVSIO SVBITA GA D:iE. V.ERBIS E AYZNOH TOIZ VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset L Ion. V, verfü 6 g t qua. fustmenda E - CHRISTO AVSPICE H C FH —] ä ä moderante Gymnafi Turicenfis h.t. Rectore IOH. GASPARO HAGENBVCHIO S. THEOLOGIAE PROFESSORE Sodali adleto ab ACADEMIIS & Regia lerar. bumanior, P AR1S1ENSE E Regia item fcientiar. Go r vixNGEWSI d nec non £Zfrufra CoRTONENSI .et Columbaria FLORENTINA e gradum ad Examen Thcolomcum fibi facient hi novem Sacri Minifterii CAND[DATI lob. Cafparus Mvvv ERvs Leonhardus: 4 LggR i "Hartinus K CHSPERGERVYS Cafparus W AEGELINvs Dief- Rodolphus S Tv Mrr1vs- fenhofienfis lohannes Hgssivs lobannes H5RTMANNVS : Tog—s David V ogGELINVS [E Iob. /Melchior Bosscuvs i gii. AD DIES V, ET IIIl, KAL. APRILEIS ANNO MDCCLVII H. EU S TELC O RICY Ex OrriciNA GESNERIANA 4 ^ Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com