KaI600-1790_12
author: Luithlen, Johann Christian Ludwig

z

ts

P

ia

—

a ia

A

":

"

T.

-

——

m

M m

As

2

P

"

i

"T

— Y

———Á

TT

"

:

YT

p

^w

1...1*4

EL

N

T Ww

»-

-

A*

«

-

p

Bw

E

,^

)u .

-

—

—

«

AV

rÁ

ES

hs

P.

P

Z

-

z

-

w^

t

*

As rod A rR

mll

E

-

"

a od

Mm

& o

"À

g

d s

--

.

-

"

-*

r^

z

-

N

E

"A

p

E d

k

«.H

*

Uw!

Ó

.4..

4 E A

-

—— t

u

P

d

-

—

s

m d

*d

—

a.

L

P« *

*

"

i

.

*

»

r

—

AX

*

-

* d

L

B

( 4..,

»4

a*

"

T^

Y

—

-

b3

-

P.

"*

X

X

E

D

--

O.M-

&

iT

" . d

P

o

w

e-

La

—

d

^s

-

P

Y

"-

r«

x

2

-

P

-

*

p

»

E

*

$

-

-

v

-

-

*

t

-

^

"

E

-

-

-

D

!j

*

-

«t

E

3*

a

E

-

"

&

d

—

lN

:

E

"

k

— "

1

:

4f

f

/

—— mhmy,

Y

H

-

"

L

*

41

A

A

t d

z.

Eu

;gi

«|,

3

* a

v

?

g

"

^^

a

3

ä

—

f

Asl

;

!

P

N12

$2565829350 021

U

z

ä;ä

I

JEIU

MM ..

&

«

r

".

£2

[f5

D. 2l

] &

n

DISSERTATIO 'HISTORICO- CHRONOLOGICA ,

CHRISTUM ANNO ANJTE. Z&ER

VULGAR. ]

EXIENVNIUR

NA'TLVM ESSE

CONTRA

CrrEs. P. DOMINIC. MAGNANVM

DEMONSTRANS;

QVAM,

SFB.AVSPICIIS DIFVINIS

RECTORE VNIFEKSITATIS EBERHARDINO - C'HROLINE

AILALGP N UEX CEN LLSSINLO,

SERENISSIMO DVCE ac DOMINO

DOMINO

CAROLO

DVCEWIRTEMBERGUEzr TECCIJE REGNANTE REL

PRAFSIDE

Y/KYXCLUDYY

VyT

LUDOV,

U

A LL2

AND :

PROF. HISTOR. PVBL ORDINARIO

ET DVCALIS SEMINARII THEOLOG. EPHORO,;,

PRO OBTINENDIS SVMMIS IN PHILOSOPHIA HONORIBVS

D

Septembris MDCCLXXF,

HORIS LOCOQVE CONSVETIS

PVBLICE DEFENDET

TO. CäRïöïïA*äï VSLVDOV.LVITGULEN

Wimngserhulanus,;

——2

MAGISTERII PHILOSOPH, CANDIDATVS ET SERENISSIMI STIPENDIAR

AA

——

TFBINGAE, LITTERIS SIGMVNDIANIS

oA ULL r nE C . MT od

000 99

x ,

z

24

El

öäx" * (lä: '(f

g

N

Y

Sjenn

J

"4

r

..-(.

PA

V

—

.i

'-

:

-

M

"w

P* N

dR

7

K

i/.

MP

z

;

I- Nö yo

$..b

3

E Jon tot celeberrimorum Virorum de atrro ChrifHi natali edita

fcripta, quorum prolixum catalogum dedit, facile adhuc

fupplendum , Jon, Ars. FABxicivs, Bibligr. Antiquar.

Cap. V I1. $. LX. edit, tert. p. 255—273; fruftra famere laborem

videri poffet, qui vel uni ex ha&enus allatis fententiisaliquid novze

lucisàddere, vel novam prorfus fententiam proponere conaretur.

Illud quidem a plerisque Chronologorum recentiorum repertum

eft, aberrare a veritate ulgarem , qu£ a Nativitate Chrifli compt-

tatur, ZEram , quoe & Dionyfana dicitur, ab au&ctore, Dionsfio

Exiguo, Scythie Mouatho €7 4bbate Romano, qui eam, Seculo

demum VI, circa annum 525 excogitavit, cujusque initium du-

xit a prima die Januarii anni 4714 Periodi Julianve, anni Vrb.

Conditz 7 54, quo Rom»e Confules fuerunt Cajus Julius Cefar & Lu«

cius ZEmilius Paullus.

In hec quoque fere confentiunt, verum

annum Chrifti natalem effe unum ex iis, qui ab anno Vrbis

Conditz? 748 ad 752 elapfi funt, pluribus tamen in annum 750

vel 751 inclinantibus.

Nuper vero zovam prorfus fententiam

propofuit; & «onira veterer omnes Q9 rece

(li-

A

s

ntiores C thizologoy ;

cet

i

2

EEE

GurcXOPONNUIHPTUDN

cet ipfi, qux» SALoMO VAN T'[LL,.vPETRVS Arrrx, Jomu.

Ars.BzNGELIVS alique de hoc argumento fcripferunt, in-

coguita videantur) Chriffum anno V. C. 746 , ante /Eram Vulgarem

V II natum efe afferuit Vir Celeberrimus, & aliis quoque libris

editis de republica literaria przclare meritus, P. DowiNrIcvs

MaaNAN , Ordinir Minimorum Presbyter, Philofophie Theologie-

ue Letor emeritus, nec non. Academiarum Regio - Metenfs ac Etru-

Jto - Cortonenfis Socius.

Libri eruditiff'mi, quo fententiam fuam

argumentis firmare tentavit, titulus hic eft: Problema de aunno

Nativitatis Chrifli, ubi, otcafionem offerente vetere. Herodis. Zntipé

nummo, in nummophylartio CLEMENTIS XIV, P. O. M, affervato,

demonfiratur , Chriffum natum e[fe anno V/11I ante Zram vulgarem

contra veteres omnes & recentiores Chronologor. Rome MDCCLXXII

apud Archangelum Cafaletti, Typographum ad 9. E

Venantium Monaldini , Bibliopolam,

u/iachz'um » €9 apud

D

In tra&atione ipfa Vir Eruditiffimus, ut Problema Afolvïat,

/

qiiatuor Axiomata, ex hiftoria Evangelica proemittit:

y

L. Chriflus natus eff ante mortem Herodis WT. Judee Regis,.

»

TI. Chri(iur. fugit in. zZEgyptum ante mortem Herodis.

p

T. Chrifur a Magir adoratus eff ante mortem Herodir.

IV. Chrifur matus eff , dum cenfus, A4ugnfli edilo , agtbatur in

judea. p. 33 —37»

»

quibus totidem Propofitiones fubjungit:

»t

S;d

l, Herodes M. mortuus eff. anno IV ante eram valgarem, menfe

ä)d

Martio, quam pag.40o.—65 probare; atque Corollariis XIX

S)T(

p.65 — 229 contra. argumenta opinionesque chronologo-

D

rum, aliter fentientium , tueri conatur.

3)

Il. Chriffus fagit in ZEgyptum anno V aute eram uulg&rem, quam

»

P. 229 —235 defendit.

IL AMagi, Chriffum 'adoraturi, venerunt Hierofolymam exeunte

C

anno V[ anie eram vulg

arem, cujus rationes p 235—239, à :

!

ditis Corollariis I & II p. 239 —260o aifer.t.

uj

Prop.

dxg

3

FUH juüææ Cenfut ,. - quo: natmv(fhrifim'dz'e AXX Decämbri:,

aGus eft anno VIII ante eram vulgarem a Procuratore Cyrino,

dum Syrie Prafide Saturuino, ac foto orbe in pace compofito ,

quam p. 260— 273 fubjun&is Corollariis XXI p. 273-277.

;

;ï

Ex quibus omnibus tandem hanc Problematis folutio'nm , fimulgue

quaíuor priorum Chrifli anmorum hifforiam tradit:

ä

»Regnante Herode in Judzea, exiit edi&tum a Caefare Au-

n

»guíto, ut defcriberetur univerfus orbis Romanus, anno VIII

5,ante /Er.Vulg, H»c defcriptio fa&a eft in Judzea, menfe De-

!

Scembri, cujus die XXV Maria, Bethlehemi, filium fuum pri-

d

,*,mogenitum peperit.

»Die autem 8. a Nativitate, feu t. Januar. anni VII ante

»Er. Vulg. circumcifus eft puer & Jefus appellatus. Die vero

h

»49, feu 2. Februar. ejusdem anni, Marize purgationis tempore

*

, expleto, tüleruht illum Hierofolymam, ut fifterent eum Domino,

,'& inde reverfi funt Nazarethum. JMén/e Martio ejusdem anni

i"& infequentis Hierofolymam rediere, ibi Pafcham celebraturi.

E

. ,Exeunte autem anno VI ante 7Er. Vulg. Jefus & paren-

»tes ejus Bethlehemum iter fecere, Magique, Chriftum adora-

».turi, venere Hierofo'lymam; unde ineunte anno V ante ean-

»dem /Eram, Bethlehemum profecti, puerum ibi adoraverunt

»die Vl Januari- Inde in regionem fuam Magis per aliam viam

nf

(X

»reverfis, [Jofephus & Maria cum puero Jefu; Angeli monitu;

»fugerunt 1n /Egyptum, ibique remanferunt, usque ad Mor-

oo

»tem Herodis, qui obiit, menfe Ma

t

rtio, anni IV ante ]Era;n

gam

»Vulgarem, p. 379—382.

Hec Viri Celeberrimi fententia, in qua concorder de affignato

T

Chrifli nativitatis amno habere putat Seriptores farros , — f'udaos ,

Ethnicor, Grécos €?. Komanos, infcriptiones item anfiquas, €9 nu-

al

mifmata vetera variorum populorum, locorum at Principum p. 379.

igentius excutiatur.

Inftituemus,

Dop

'digna omnino eft, .quae dil

A SS

quan-

Sysseptrte rP

&

quautum tenporis aliorümque laborutm ratió permittít; hujus

fententize quoddam examen; cumque non fufficiat, falfa refel-

Jlere, fed etiam , quoad id fteri poteft, certum quid. circa an-

num nati Domini ftatui oporteat, eorum fententiam ;

qui

Chriftuui ao amte ZEvaum vulgarem IVto exeunte. matum

e[Je putant , contra eruditiffimnum .MAGNAYN v w confirmare co-

nabimur,

Faxit Deus T. O. M. üt hvec noftra

E

opella cedat ixi

fanctiffimi fui nominis gloriam

$. II

Preclare Saromo vAXN Tizr: , Quamvis, i'nquilï y quæ?

»tionis de anuo Chrifíi natali decifio non fit defide, & Chri-

»ftiano homini fatis fis, credere, Dominum noftrum Jefum Chri-

»Itum; in plenitudine temporis a patre miffum, fub Augufto a-

»ium, fub Tiberio erucifixum omnes iimmpléviffe characteres, quos

»fcriptura Prophetica infuturo Meffia poftulat : — haud tamen

»fupervacaneam eos collocare operam exiftimo, qui, quo fides

,inoffenfo pergeret pede, omnia offendicula e medio tollunt: &

»qu?e variis eruditorum difceptationibus tmagis implicata;, quam

,toluta erant dubia, a nodofis iftis implicationibus liberant : ac

i

Quse haéte-

»pr? primis hifforiam fatram cum publira. conciliant.

!

,,Rus circa Epocham annorum Chrifti adduxerunt Viri do&ifft-

,,ml, — hanc quzeftionem tot nodis implicarunt, ut inulti accu»

j

,ratam ejus decifionem rem deploratam cenfuerint. — Humans

,autem incurize atque inadvertentize folum tribuendum eft, quod

A

Q

»in ipfis facris literis non animadvertant Firi, alias fagaciffini, qu& am«

,nolata ommem tauljam decidere p

offent. Commehit. Hiftor. Chron. de

Q

,nno, menfe 67 die Nati Chrifli.

1

'rzef.

Sane tempus zati, bap-

la

lo

»lizati & mortui Salvatoris iis ab Evangeli(tis defcriptum eft cha-

ra&eribus Chronologitit , qui aecurate, &, uti par eít , conjunGiim

lie]

,,0bfirvati, dilucidam fecum ferunt a

üuni; quo Dominus natus eft,

nofationem.

ly]

Przcipui funt Ai trer: 1. Natus eft Chriflus ante quortem

ath(

Herodis, 2. Baptizatus efl cumimupleret aumumn tricefimumn,

At

4n10

at t

5

anno X V. Tiberii 3. Mortuus*"eü tertio, poft baptifmusn

füfceptum ; qucbatcf, quod erat in fime bebdosadis.

$. IH

Primus . Cbaradier.

Chrifli matieitas. accidit ante 1nortem. Herodis, Judae

- Ragis.

Nativitatem Chrifti càm diebur Herodis expreffeconjungit MaT-

a

Hs Cap. IL r. eum ergo natus effet. efus in. Bethlehem Tuda in

ld

diebus Herodis Regir ; LucAS vero fübinnuit, Johannir conceptio-

]

^em, quaim fexto menfe infecuta eft conceptio Chrifti, im diebus

(j

Heredis fa&lam effe tnemorans, Cap. I, — 5. 26.

0$

el

Idem LvcAs, Chriffum, dum Augufli edi&o deftriptio agebatur,

jeó

Prefide Syrie Cyrenio, natum atque oavo die éircumcifum, & exple-

to purgalionis tempore, Hierofolyma in templo reprefentatum fui[fe folus

1

memorat, Cap.ll, 1—23. MaTTH;EUS vero adorationis Magorum,

PV

& fuge 7efu in ZEgyptum. ante. mortem Herodir, folus mentionem

facit. Cap. Il, 1 —x5. Qusritur hinc: 2) quo ordine hi eventus

hg.

Ó

(t«

ponendi int? & ) quantum temporis illis confumtum fuerit ?

Q

SaALOMO VAN Trizr adventum Magorum, cumque ea con-

an

jun&am adorationem , fugamque Chriftiin /Egyptüm, ante cir-

l

cumcifionem ponit, atque reprzefentationem in Templo, poft re-

jan

ditum demum ex /Egypto, 41me poít nativitatem die, contigiífe

fi dä

ftatuit ; ex hypotheli, Herodem die FIT. Menfis Cisleu, i, e, d. ag

bf

Novembris anai 4. ante &r, vulg, mortuum ej?.',- hunc dierum ordi-

TU

nem conftituens l. c, Part. IT $. V. — XIII. p. 216 — 227.

um

s 0

No&e, qu:e inter primum & feenndum . diem menfis Judaici

Civilis fzeundi, Marzhesven, id eft,

20. & 21. O&obris diem,

atque inter Sabbathum & primam feriaim intereedit,

fl

:

naf dtur Chri-

of

fius,

j

Ma-.

Elapfa felici illa noGe, d. zr;()&ob.die 2. Marchesvan,

E

£!

ii

6

HGEPDYOC UM

gi Hierofolyfnis Jam matum 7u

deorum Regeni quorunt, quiab

Herode accerfiti, atque

ab eodem de loco nati infantis edo&ti,

poftero die

d. 22. OGtobr. d. 3. Marchesvan, Bethlehemum ingre(fi Chri-

ftum fub oblatione munerum adorarunt, reliquumque diem illic

transegerunt ; Perno&antes vero ibidem in fomno monentur ad

Herodem non redire, eadem

que nocte monetur Jofephus per An-

gelum, infan

:

tare $

tem cum matre fugam cape[fendo in ]Egyptum(por—*

d:23,

O&obr, tertio mati Chrifti, d. 4. Marchesvan, quo & Mac

gi Bethlehem deferuerunt, primo mane

ex eodem oppidulo clam

egreffus fuit [ofephus,

atque feftinanter, iEgyptum verfus, iter

fuum- promovit. $. X.

.Via per Hebronem in Beerz

.

abam a Geographis cenfetur XII,

Leucarum, quam fugientes,

J

umentorum ope, facile intra unum

diem abfolvunt; fuitque Beerz

tba in ultimis Judzeze.confiniis fita

urbs.. Inde perrexerint

g)

d. 24: O&obr.

d. 5. Marchesvan, .Raphiam, atque d. 25. O&.

d. 6. Marchesvan Rhinocoruram , quae juxta Antonini itine

rarium

lt

22, MP. feu feptem leucasa Raphia diftabat ;

fuitque illa urbs

j

ditionis /Egyptiacoe,

ubi manere licuiffet; aut fi altius penetran-

d

dum in /Egyptum putes , reftabat quartur fugze dies, nati Chti-

fti fextus, [cilicet

de

d. 26. OG, d. 7

. Marchesvan, qui eos O/frarenam. ducere po-

Og

terat, civitatem 26. MP. feu novem leucas a Ahbinotroura remo-

tam, ubi

ln

d

d. 27. O&. d. 8. Marchesvan,

a fugx laboribus tuto quie-

tod

fcere & Sabbatum tranfigere,

)

R

d. 28. OGt. d. 9. Marchesvan isfautis cireumc

ifionem fufcipere

fii

potuerunt: inde,

usque ad VII, diem menfis fequ

entis Cislev, i.e.

Uin

25. Novembris, (quo Herodem mortuum

qu

pet menfem in /Egypto latitantes. $. XI.

XII,

effe &atuit VAN Tirr)

[lea

d. 26. Nov. d. g. menfis Cisl

ev Jofephus, de morte Hero-

tero

dis per Angelum certior fa&us

Ql

l

, reditum incepit; & facile, intra

quatrie

vv

P

WRGLSGEUUTODRSUNNER

1

quatridüum ; d. 29. Nov, urgente pietatis caufa, Hierofolymam

appellere potuit, atque infequente die3o. Nov. d. 12. Cislev Je-

fum in Templo reprzfentare, die, a nativitate ejus 41mo curren-

te, feu poít quadraginta dies plenos proxime fequente $. X1Il.

Coar&at igitur vAN Tzirr intra dies 41. mativitatem

Chrifi, Magorum adventum €7 difze[fum, G'ofephi fugam in. ZEgy-

piun, mavufonem iníerra peregrina, & veditum , pefl mortem He-

rodis, in Civitatem fandam ibigue fa&am Jefu in Templo reprefeuta-

lionem, atque die jam 36:poft nativitatem Domini Herodem mor-

tuum elfe (tatuit.

Qu* vero hypothefis fuo loco relinquitur,

cum plura fupponat; e textu facro non eruenda, imo quzedam

textui ipfi contraria, qui Jofephum, ex Egypto redeuntem, metu

Ag'chelai, non Hierofolymas, fed Nazarethum petiiffe docet.

r

Przeftat igitur communior fententia, quoe po/ repkæfmta-

Honem Chrifi in Templo Magorum-adventum fu

gamque in /Egy-

ptum ftatuit, ex quo rerum ordine,

uti b. BENG

ELIUS, D.

oer £vang. ed. 2dv pag. 55 — 57. monet,

non modo paterna

l

Dei cura, qua paupertatem parentum Jefu, e facrificio obla-

to Luc. II, 24. coll. Leut, XIL8. confpicuam, donis Magorum com-

$

penfavit, utin fuga, unde viverent, fuppeteret: fed & varium

ls

decorum utilesque confequentie colligi poffunt.

Primo. qui-

Ts

dem Jefus, ut primogenitus, Domino przfentatus eft

; tum ipfi,

efu, prsfentarunt fefe gentium primitice,

in fua vro as d-

innmotuit.

s« lraclitis ipfe Hierofolymitanis, & brevi poft gentibus etiam

m

.2. Ex Magorum fermone, a flella vifa

ad natum Ju-

no

dseorum Regem concludente, & ex vetate

pueru'orum, per He.

rodem fecundum tempus, a Magis comper

tum, occiforum, con-

]

üe

Jicere licet , tempore conceptionis Chrifti fte

i

iam ab ip(is vifam

fuiffs —

3. Simeon Jefum ut lumen gentium przedicavit, fta.

IPW

tim fubjungens verbum de Cruce.. Utrumque

lo

parentibus Jefu,

quum fifteretur, novum quid fuit atque inexper

tov

:

tum : jtaque po.

ILL)

ftea demum, at brevi omnino, al

[

um adventu Magorum, g.

terum fuga in Egyptum adimpler

l copit. —

4

'ntelie&u fa.

Jeto

cillimum eft; qui is/an: Jefus, a nativitate fua us

que ad prae.

incta

fenta-

jat

n

8

t i

fentationem in "Templo, Regi Herodi, &randovo, ozrotanti, fi-

liorum.caufa moerore lacerato; & Jud?eis exofo, ignotas man-

ferit, nec prius, nifi per Magos, innotuerit,

Sane & -Herodes

Tetrarcha de miraculis, quze ante decollationem Johannis Jefus

patravit, tanto temporis intervallo necquidquam inaudivit. s.

Totam migrationem /Egyptiacam, fi ante zzzedeac ponas, hie-

^j

me factam ef

fe oportet: at verus rerum ordo opportune iftud in-

fert, utfuga inftante vere, & reditus ipfo verno tempore con-

tigerit.

In hac fententia a mativitate Chriflü ad smortem Herodis trer

diréáter menfes. effluxiffe communiter flatuuntur , quod quidem inter-

vallum ,omnia capere videtur, quse hiftoria facra huc confert.

Sed, quia, poft alios, trimeftre hoc fpatium Cel, MAGN A N ad trienz

nium.usque extendit, hujusque rei decifio a reliquis chara&eribus;

cum anno Herodis emortuali.conjungendis, pendet, jam ante

omnla inquirendum nobis eft : Quo a,mza.fs' menfe mortutus fiz Herodes?

$. IV.

Mortuus efl Herodes Magnus anno IH ante. ZEram -valga-

Tefn , ünte Tuenjem Nifan, cujus dies primus erat. iflo

ànno d. 2o. Martii.

(

01

Hc propofitio probatur e FrAvio JosePnuo, tefte pro-

te

batz fidei, qui floruiteodem , ac Herodes feculo, quique JVico-

thw

lai Damafceni , tefis oculati & primi Herodis Miniftri, fcripta

(

pre manibus habuit, plurimaque ex illis transfcripfit. Ita vero

&

JosEPHVS Antiq.

jud. Lib. XVI[; tap. X, $. 1. Tom. I. Edit,

Ye|

Havercamp. p. 848:

b

Hyuog 7r&wz4, Me9. 0 AyrizraTQoV Xrélvai T0? uv TeAeuT A

LU

('chääg), [énssAeUaae , ueS" 0 uv ayeley Ayriryovoy , $rn Tíc Oa Qd

Q

ugl TQidxoyrm , uec" O Oi zO Poyuaioy drededwTo, emcd xal

I

'Tela'ïxovrr:z.'

Quinto pofl octifum . Antipatrum . die vitam finivit (Heroder),

1

f

cum regualfet, poft interfettum Antigonum, annos triginta quatuor 5

De

poflquam auíem a Romanis Rex creatus fufraf, trigiata feptem,

l.

Fíra-

ERE

9

V'irague hxec regni Herodiani longitudo legitur etiam apud

JosEPH v M de Brllo Jud. Lib. I; cap.22. Tom. M. p. 121 ne quis

mendum latitare in numeris: Mera óé Àv avalpe-

putare queat ,

:;

ci» 78 7raidóc ezriflidc 7rerre vpe us TeAeuTG , ÉaciAwUcac, dQ & usv

dzrowTéyac, Ayciyovor Gtgarnae TOV 7rQazypderow , 6rW Téoepa, xdi

qQidxovrÀ, dQ & à& Uzró Peoumieoy d7redeiy.9u ümAuAeüc, ezrTOS xail

apudxovTa.

Poflquam autem afilii cede quingue dies vixiffet, moritur ;

g

ex quo interfecit /4ntigonum regno politur, amnos triginta quatuor ;

ex, quo a Romanis rex declaratus efl , annos triginta feptem. Vtraque

ita definit in annum Vrb. Cond. 75r, Julianum 43, ante /Er.

l.

,

Vulg. 3 utnihil detrahi, aut multo minusxaddi quidquam poffit.

]s

50 Vv.

Y

Y. Hevodes A[calonita, Magmus deinde didlus, Rex Rome

i

j

a Senatu declavatus eft ,. Coff. Domnitio Calvino iterum ;

€? Cajo Afinro Pollione, exeunte circiter Septembri.

Plenior paulo hujus rei narratio hsc eft: Au&ore fcil.

i

gofeyho, Herodes, cui Hyrceamus füam ex filia neptem, Afa-

riamuetm, ex Alexandro, Ariftobuli filio, & Alexandra Hyr-

cani filia , jam defponfaverat, regnante adhuc Hyrcano, íuo

omnia arbitrio agebat.

Quod eegre ferens Zmtigonur, cujus pa-

ter Ariflobulus Judsze Regno quondam privatus fuerat, Par-

i/D»

thos, tota Syria victores, ingentium preemioram promiffis alle-

(

étos, in Palzítinam accivit, ut eorundem opera paternum re-

etQ

gnum recuperaret.

Pacorur, Regis Parthorum filius, cum fci-

dit

ret, Hyrcanum Romanorum partibus ftudere, cum duplici ex-

ercitu in Judzeam ftatim venit, ut, dejecto Hyresso , «mtigo-

yni

wum regno praeficeret.

Zntigonur cum coplis, quas privata pe-

cunia collezerat, Hierofolypmam movit, atque a civibus, He-

at

ul

rodis regimen perofis, intra urbem admiffus eft ; regiam ta-

men non occupavit, quod & fitu munita, & , valido milite in-

firucta, ab Herode tenebatur.

Patcorus exercitum procul ab ur-

iff))

be caítra metari juíIit, exfpectans conventuras a fota regione tur-

us

Cap.

h

þm aqum!econen, quam vomntfgïivimtem, Antiq. Lib, XIV ,

* 24.

(s

[ r

10

b4. Vbi fefta dies advenit, ac in urbe pafïïm: ctedes fierent,

aliis Antigoni, aliis Herodir partes foventibus, Pacorus, feditio-

nis componend?:e prsetextu , partem exercitus urbi admovit, ac

Hyrcanum,, in colloquium amice venientem, ac nullos dolos ve.

ritum, fpecie Legationis ad Barzaphernem, Parthorum Satra-

pam, qui cum altero exercitu longius Hierofolyma fubftiterat.

LE

Hyrcanis , ubi in caftra venit, in vincula conjicitur, ac Zmntigo»

nu; Judeis Rex flatim inponitur.

Herodes, qui in regia reman«

ferat, Hyrcani captivitate intelleQta, Hierofolymis relilis, fuos fe»

cum milites cum familia ducens, AMaffadam, munitiffimum op.

pidum, fe recepit; eodem vero valido preefidio ac copiofo in-

ftruéto, quo obfidium diutius protraherent, fieo Antigonus cum

exercitu veniffet, magnis itineribus in Arabiam ad Aalchum ,

Regem Nabateorum ,. pluribus fibi beneficiis obítri(tum perre«

xit. Verum a JMalcho juffus regni finibus excedere, in /Egy-

ptum iter intendens, venit Pe/ufium, ubi, a nautis, Zlexam-

driam navigaturis exclufus, a magiftratu ejus urbis fummo cum

honore in /Egypti regiam deductus fuit.

Cleopaira Herodis vi«

cem miferata, eum Ziexandrie detinere conata eft, haudtamen rffi-

cer£ poluil, me Romam properaret, procellofo licet (non,ut Rufinur ac

Gelenius verba Tofephi: Xejugvog "& Ovrog verterunt, Aiberno, )

ienpore, & parum tranquillis, ut nunciabatur, rebus Jtalig. An-

pw«

M x

jig. l. eod. cap. 25. Solvens igitut Al

andria Pamphyliam Vere

fus, & cum gravi tempeftate confli&tatus ( Xeuowi eQodpg 7r«pie

vrec61) ?egrein Rhodum evafit, ja&ura etiam farcinarum fatta.

Inde

Extru&a ibidem triremi in ltaliam . Brundufum appulit.

Romarm profectus, ante omnes Antonio (riumviro) denarravit ea,

ä

qu2e fibl in Judsea contigerant, & quod Hyrcanur apud. Parthos

à

caplivur deiineatur , & quod Znligonum Regem conflituiffent; fe au-

tem per procellas ad ipfum navigaffe, a quo afflittw, atque

tum -ab hofte obfeffze familive meliora fata fperaret. Ant. libr. cit.

sé6p.25. 4nioniu;, amici vicem dolens, fimmlque indignatus,

(

Antigonim, Parthorum copiis inftru&tum, Judzam invafiffe, re

cum Collega Zrigmviro, (C4fare OGaviano) communicata, com-.

M

muni.confilio decreverunt, Herodem Aegem Tudeorum per Seuae

Mef-

)

7117 'deþgnarc.

BERRCCICDSCUGESUOER

II

.Me[ï'a-la & poft e-um Atratinus, produ&o Herode, patris

ipfius beneficia narrando recenfuerunt, ejusque erga Roma-

nos benevolentiam commemorarunt, accuíantes fimul hoflem-

gue pronunciantey Amtigonum , non modo propter ejus primum in

eos delidum, fed etiam, quod, contemtis Romanis, a Parthis

accepiffet imperium.

His commoto Senatu,

Anioniurf in me-

dium progreffus, eos edocuit, quod etiam ad Parthicum bellum

expediret, uf rex fiat Heroder, — Cumque id omnibus placuiffet ,

decretum faciunt. —

Dimi[fo autem fenatu, medium f'ipanter He-

rodem. Antoniur €? Cefar (deinde Auguftus di&us) exiverunt, de-

ducentibus Confulibus una eum aliit. Magi/iratibur , ad fatrificandum

€7 deeritum in. Capitolio reponendum 5 ac, primo regni Herodis die,

«onvivio eum excepit Autoniur.

"4tque ia quidem Herodes reguum fu-

cipit, illud adeptur Olympiade centefima quaría, Cajo Domitio Calvi-

no iterum, €9? Cajo Afinio Pollione Confulibus, Antiq. Lib. cit. cap. 20.

Confules fuere Calvinur & Pollio anno Per. Jul. 4674. U. C.. Var-

ron. 714, ante /Er. Vulg 4o, Juliano 6. Hoc igitur anno Hero-

Ü

des a fenatu Romano Rex declaratus eft, & quidem exeunte dr-

Ll

citer menfe Septembri,

Ad Herodiani fcil. regni initium, quoad menfzm quoque reGe

confiznandum,infignis eft Charaécter, quem Dio Caffus per Ludes

g

Agollinares , tum, cum Antonius Ceefari bellum moveret, . cele-

bratos, fuppeditat, Zifl. Rom. Lib. XLFIII, ad A4, U. C, 714«

»ll

p. 540. edit, Reimari. Ludi fc.. Zpollinares celebrati funtIV. 1dus

:

Julias, i. e. d. 12. Julii, uti egregieex teftimoniis /Macrobii, Dto-

&

nis €7 Tuilii demonítravit CARD. Nonrisrius, Cenotaph, Pifan,

Ia,

Differt. HH. cap. V I, quare menfe Tulio, dimidia fui fere parte ex-

01

a&o Italive maritima infeltavit Pompejus, eodemque tempore

Antonius Brundifium copias admovit, & urbem terra marique

IU

i?

obfedit, tefbus DioNEl.c. & APPrANo de Bello Civili Lib. V.

Ultra bimeftre vero bellum ipfum non duravit, quia utrius-

1l

$i

que partis milites molefte tulerunt, Ducum ambitione mutuis-

que fufpiclonibus, ltaliam civilibus armis devaftari, & mature

ia

[n-

colloquia de componendis mutuo foedere Imperatoribus niifcere,

Ó

pgcem publice loqui, fuam in b

ello operam negare coeperunt.

z

ax

12

a r —

Pax ergo conciliata fuit; & ;4:onius una cum Caéfare in Vrberü

profe&us, quze ubi Rom:e audita funt, Senatus utrique Trium:

viro Ovationem decrevit.

Hsec circafinem Septembris contigiffe

Nonisrivs l. c. docet, cui fuum quoque caleulum addit AN T0«

Nivs Paar. Cri, Hiffor. Chronol,in. Zunales: Baronii T. F« Apps

Chron, p, 160.:.—

Idem tempüs autumnale, quo Herodes Rex a Senatü crea«

Menfe enini

tus eft, ex ipfo etiam 7o/ephi teftimonio eruitur.

Sivan poft Peniecofler folennia, Parthorum auxiliis regnum ad«

eptüs eft Zniigonus ; Herodes veto , domefticis Maffade inc'ufis,

periculum fugà eváfit, atque Zrabíam primo, ut ibi lateat,- petiit?

E finibus vero exire juffus, Peluffum verfus, potroque Alexane

driam fe contulit.

Inde, procellofo jatn tempore, eonf. AGor.

XXVFII,9. *gre in Rhodum evafit, ubi extructa triremi tandem

Brundufium venit.

Unde facile conítat, eum italiam non fuiífe

ï;:

appulfum, quin trescirciter menfes in itinere transegerit.

Il

JosEPHUuS quidem, aecarate Confulum mentioni, novurmn cha«

p

racerem ab Olympiade addit, Herodem Regem a Senatu creatum

»

memorans Olympiade q7à, i. e,

Ceniefima oBogefima quarta, quae

pI

ánno U. C. 714. menfe 3'ulio exiit, quo adhuc currente Olympias

71a

185. iniit,

Quare KEPLERUS,; de Natali Chriffi cap. 8. aliique

»

Herodem priore anni hujus parte Zegem faB&wm effe exiftimat:

2

»

Verum, aut in literis numerlcis & pro 2" fnbftituendum eft, uti,

»fä

poítt UssERIUM, in 4uualad h.]. Bucngm:Us in. Zelgio Ro-

»t

smano 1.2, p.75. ftatuit ; aut JosEPHus Olympiades inchoavit ab

pl

O&obri, quod $yri: in ufu fuiffe quidam fentiunt, tefte CARD1N,

sl

HreNnico Nonisio, in Centotaph, Pifanir Differt. Il. cap. 65 aut

«

Olympiadem currentem 184 plane evolutam intelligit, quia adhuc cur

»

rebat, cum facer Judzorum annus menfe Nifan inciperet; a quo;

»

ut poftea videbimus, Judzeorum more, Herodiani regni annos nu«

Q)r

ineravit. Vid. Cel. Josenus MAGNAN p. 66, 67.

D

Pritma igitur Herodiani regni epocha

; fecundum quatn a JOSEPHO

»0l

yftij

Herodes regnaífe amuos trigiuta fzptem, dicitur, pof/quam Rex a

0ttid-

&

dussuse n a a

-

X

*

ärvlmanig* defipuatus ej7 , deduc

enda eft a Septembri anni U. C. 714,

ante /Er. vulgarem 40, anni Juliani 6, quo in Faftis Romanorum

Calvinus iterum & fiuius Pollio Confulatum gefliffe inveniuntur.

$ VI.

b, Herodes vegmo [uo 'vere potitus eft, poft expugnatam, auxi-

liaue Sofio, Hierofolysnam 69 deiva]usu vegno Antigonutü,

Olyepiade 185; Co[J. Marco Vip[znio Agrippa & L. Caui-

7319 Gallo.

Quanquam Herodes regiam ex Senatus Confulto adeptus

Poteftatem, ad regnum occupandum feftinato itinere Palwftie

jà

nam fuerat ingreffus: -non tamen ilico regno potiri ei cons

ceffum fuit, Zmntigono, fe ei opponente, Romanisque auxiliis

li

i

haud candide cum ipío agentibus.

Hinc differre Hierofolyma-

yum oppugnationem ad tertium regni annum coattus fuit, & de-

vi&is jam Parthis adjun&oque fibi Sofio cum Romanorum co-

d

plis, rem urgere coepit ,,hieme finita cum exercitu Hierofoly-

n

,mam àggrefíus, & prope urbem caftra metatus eít, anmo ter-

Interim, dum

lE

»fio, poftquam Rom: rex declaratus fuerat.

»aggeres & turres extruuntur, Herodesin Samariam divertit du-

a$

,Gurus in uxorem Mariamnem, Ariftobuli Regis neptem, cele-

1ue

»bratisque nuptiis in caftra reverfus eft.

Operarum frequentia

ä.tf

»facile abfoluti funt aggeres.

A?flas enim erat, & opus fervebat,

üi

,nulla interturbatum aéris intemperie.

Obfeffi intrepide repug*

Ro

,,nabant, & conferentes pugnam cum Romanis fub Sofio, nihilo

al

,,erant inferiores audacia ; peritia tantum rei militaris cedebant:

1lNo

»utentesque defperatione pro fortitudine ad extremum perdura-

qut

»bant, idque obfeffi a tam numerofo exercitu, ipfi fame fimulla.

cat

»berantes & inopià.

Nam in Sabbaticum annum , (qui menfe Tis-

qll'O',

i anni anteer. 38. przecedentis coeperat, & nunc in exitum ver-

ia

Tandem Herode Sofioque fortiter

»gebat) inciderat oppugnatio.

»obfidionem urgentibus urbs capta fuit ; Hec urbi Hierofolymita:

puó

»rum actidit clades, M. Zgrippa €9 Caninio Galle Confulibus , Olym-

4

ntifate,

Epiade eentefima oflogefima. quinta , menfe tertio , jejunii folen

o

&

PL

MAm À €—À—

nE wsrITONN

»fanguam recurrente in s"'m:; temporis momentum illata Tudeir a Pom-

» ptjo calamitate 5 Nam £9 eodem die ab illo, poft feptem E7 viginti-au-

»50r Elierololyma capta fuerant.

Sofiur vero "Zntigonum vindum

»duxit ad Znfonium, cul Herodes multa pecunia

perfuaüt,. ut Z«

»figonum necaret.,, Antig. Jud. Lib. XIV. cap. 28,

Olympias 1385 A.U. C. 714. ante /Er. Vulg. 46o, poft folftitiunr

eeftivum erat inchoata quare 3tius hujus Olympiadis annus exiit

;

mienfe Julio A. U. C. 717.

Extra controverfiam eft, Pomprejum Hierofolymas fuperaffe

C. Znionie €9 M. V'ullio Cicerone Coff. anno U. C. 691. - Undefequi-

tur, annumregni Herodis ob occupata Judveorum, metropoli pri-

TW , incidentem in annum a vi&toria Pompeji vicefimum fepti-

mum, numeraudum effe ab anno U. C. 717; quoniam annus U.

C. 691. auctus aunis folidis 26 nos ducit ad annum U. C. 717.

Duravit per quinque men(er obfidio, tefle Tofepho Lib. de Bello

;ä

]udaico cap, 13. Ab anno igitur U. C. 717,ante zr. vulg. 37. Ju-

l

liano 9, quo Colf. erant M. Zipfanius /grippa & L. Caninius, Gallur

lt

defumenda eff fecunda Herodiani regni epocha, feeundum quam dicitur

r

a fofepho regnalfe annos 34.

Dro Cassius quidem Lib. 4q. Hierofolymam A. U. 716. ca-

Á

ptam fcribit; cujus auctoritatem UsseRrus in Annal. V. T. &

iel

CaRD. NoniS1us l. c, fequuntur, fed, quin Dio hallucinatus

dl

fuerit, & quin ideo A. U. C. 716. fcripferit : 4mno infzquenti nihil

pi

memoratu diguum a Romanir in Syria a&um fuit, quia anno 716,tri-

dl

buit, quze demum anno 717. infequenti fa&ta funt, indubitatum

LT

eft; Utiegregie probavit AN ToNr1UvS Paar; in Zppar. Chronol.

era

n. LXXX. p 17. n. XCVII, p. 22. & n. CXXIIL p. 28. ubl : ,,Votan-

"t

»dur,inquit,elapfus decimusfeptimus Herodis a morte Antigoui annus,quo

h

»Auguftus, circa zftatem, in Syriam venit. Dro teftatur, Augu-

EL

,tum À. U. C. 734.ia Syriam profectum, Hiít. Rom. Lib. LV.

Do

»Co[f. M. Apulejo Nerva &.P..Silio Nerva.

]osEPHUS vero 4nz-

Hn

»tiq. Lib, XV. cap. 121 ilón d duv8 (Hoddu) «iic fBaciMdac i£ zrageAe

fipg

»SVovroc évec Kaicap düc Xuplay aqixero.

Cum jam regni XVlL. an-

Qüor

Y

,,-nus Herodi practeriiffet, Caefar im Syriam venit,.

$. VIL

Ro titri nl

T$

'5. VIIO

9. Moïmus ef Herodes M. quinta die, þo/iqzþwz ZAntipatrum

&

2

j,,; "1777

occidit; pofi detru[usm Regno Antigonusm ammo tri-

ce'þ;f,-fo quartos ex quo aulem a Romamis vex declavatus

eff, anmmo tricefimo [eptimo. Hic vero annus eft Der. Jul.

:

4711 V. C. 751, Julianus 45, ante /Er, Vulg. 5.

Diverfas cireumftantias, necem Antipatri, ipfamque mor-

tem Herodis antecedentes & concomitantes heic annotare con-

ls

fultum ducimus , ut certius de illis le&or judicare queat. Te-

j

fte JosEPHo Antipater, patrem jam fufpettum habens, &, ne

J

ejus in fe odium longius progrederetur, metuens, fcripfit ad

amicos, Roms degentes, Herodi fignificare jubens, ut Anti-

patrum primo quoque tempore mitteret ad Ceefarem.

Id quod

lo

Herodes fecit, & Antipatrum magnis cum muneribu

s mifit,

u

nec non teftamentum fuum, in quo ftatuebat, ut poft mortem

u

fuam regnaret Antipater; fin vero prius moreretur, filius fuus

fuf

Herodes, quem habebat ex Mariamne, Simonis Pontificis filia.

Eodem tempore, quo Antipater, Romam profet&tus eft Syllzeus

d

Arabs, qui Corintho, Herodis Regis fatelliti. grandi pecunia fuafe-

rat, ut Herodem occideret, cujus criminis, alioru mque,quorumjam

u

us

antea Sylleusa Nicolao Damafceno poftulatus erat, Antipatereum

apud Czefarem accufare debebat. Expofuerat namque rem Herodes

zi]l.il

d

Saturnino , tum adhuc Syrize Przefidi, qui Zmtipatrum £? Sulleum Ro-

u

mam mifit. Antiq. Lib. X/1I. cap. IV.

Dum Romam profe&us

)W!

erat Antipater, Phrroras, Regis frater, morbo corripitur, &

extinguitur, veneno, ut putant, Philtri fpecie, ab axore, quam

jl

Ea res

qu

ZIntipater ftüpro & proemiis expugnaverat, perditus.

4nlipairo, quamvis Romam profecio, malorum fuit initium.

jgo-

LV.

Poít mortem enim Pherorze quidam ejus liberti fceleris indicium

Herodi fecerunt, qui tandem ceogitazzum firu&umque ab abfenie An-:

Y

i

tipairo Patricidium detegit, quomodo fcilicet Anlipater , offenfus,

quod Pater tamdiu regnum fne&tà fua detineret, ex /Egypto

,a

vengnum, per Antiphilum , Pherore uxorique ejus miferit, ut

Qa

Wl

dÀ

16

———Ó— À—À

WINEECRIZISPUNUNS

Herodétin e-ä, per occafionem , cum ipfe Rom?e degeret, tolle»

rent,

Hac

k LC

deteQtione facta, Dorir, Antipatri mater, in eodem

*

yeatu d

k

pn

prchenfa, e regia e

J

iici

wLEX

t

Ftur

Is2

; & ira omnis in Antipatrum

transfertur, qui, licet feptimutm jam meufem tam multa adverfus

eum moverentur in Judea, horum

omnium igaarus manft.

Lib; cit. cap. V. & Vl

Herbder (ita pergit ]

osgPiuvs C. VII.) acceptis-interim ab

Antipairo literis, quibus figuiücabat, fe brevi omnibus rite cones

fectis, in patriam rediturum, diffimulata ira, infidiofe refcripfit,

ut properaret, ne quid fibi, per ejus abfentiam, quod nollet,

accideret. -—

Has literas accepit Antipater in Cilicia, cum qui- *

dem prius Zarenti eas accepiffet, quae Pherore obitum declara-

lä

rent; quem quidem obitum doluit, non Phrrore amore, fed,

f

quia imortuus effet non in

rorvf,

Vvviik

e

Go patre, quod fe facturum fufce-

11

perat,

Vbi autem ad Celenderim in. Cilicia venit;

ubitare coe.

^

n

£31*

pit, utrum in patriam ire delt

et, matrisejectionem ferens ini--

quiíime: a quibusdam vero amicorum perfuafus oram folvit, & ad

portam, Sebaftam, appulfus, mox male acceptus fuit, atque a ne-

st

Tmine, uti in ejus difceffu factum erat,

alutatus, $. r. Eraf eo

tempore Hierofolymis. Quintilius V'arus, miffus Saturnino futeeffor ad

Eab aa

p

o

4060

7

£)

gube*f'nmze

| Syriam, veueratque Elerodis.rogatu, ut ei fuper pre-

gi

Jentibus. negotiir conjilium' daret. — Elis concilium habentibus fuper-

li

venit Zntipater, ignarur totiur negotii, & in palatium purpuratus

Jl

adhuc intrat.

Mox vero, a Patre, ad quem falutandum acce-

debat; repellitur, qui fratrum necem perpetratam, & patris .

qu

tentatam ei exprobrat, & poftridie ad caufam dicendam acce-

Q

Vet

dere jubet. $ 2. Poftero .die confederunt in confilio Varus &

Rex, advocatis eo utriusque amicis, & iis, qui crimen aliquod

ii

indicaturi erant, & iis, de quibus habita erat quseftio, & matris

t

Q

P

Zintipatri fervir, qui, paulo ante ejus adventum comprehenfi fuerant,

literas ferentes, quorum fumma hzc erat: ,,Ne reveniret; pàe

IN

&t

»trem enim de tota re certiorem eífe factum, jamque hoc unum

.,€1 fupereíffe perfugium, ut ad Cafarem reveniret,,,

Herodes

]bi

filium ipfe primo accufabat; Nicolaus: vero Damafzenus orationem

Vifi

Wt

a.Rege coeptam atrocius perfequens, argumenta omnia ad accu-

T

fatio-

lUg

Tukpiececn N

17

r

fationem firmandam denfabat. Varu.r'Ahtïpatro dicendi pro fe

jl

poteftatem quidem dedit; is vero manifeftiffimis indicils con-

victus, iu vincula conjicitur, (F'aro e Confilio difcedente,; & po-

I$

ftridie 7ntiochiam proficifeente , ubi plurimum. commorari | folebat ,

G

quoniam id Syrorum palatium 2//) — Eo vin&o mifit Herodes de

eo literas Romam ad Caefarem, & una legatos, qui eum ver-

b

bis de Antipatri malitia docerent. — Per eosdet dies interceptoe

[«

funt Antiphili ad Antipatrum ex /Egypto miffz literae , quibus

"

Acme, Judoa genere, & una ex ancillis Julie, Caefaris uxoris,

o

ei fignificabat, fe voluntati ejus obfecutam, & literas ad Hero-

ll

dem mififfe, & infertum his exemplar fiditiarum Salomes litera-

[«

rum ad fuam Dominam, ( Cefaris uxorem ) quz infidias He-

,d,

rodi tenderent. $. 3—7. Herodes, nova hac Antipatri malitia

(Q

in concitandis turbis cujuscunque generis ftupefactus, iterum a/ios

(fs

Legatos & literas accufatrices ad Ceefarem mifit, adjun&is lite-

If«

rarum Acmes.exemplaribus.-An-tigzait* Lib, Q9 cap., cit, $. 8.

ad

[lt-

"Interea dum Legati, mandatir ac literis inffrutli , Romam pro-

1 00

perant, Rex morbo correptusr aliud teffamentum condidit; Cumque

T

ex eo morbo convaliturum fe non fperaffet, quippe jam /feptuae

7f d«

ginta circifer ammos natus, rumorqne, morbum Herodis eífelethalem,

u-

increbrefceret , duo patriv legis interpretes, 7udas, Sariphei, &

atus

Matthias, Margarothi fil. concitaverunt juventutem, ut opera,

(C6*

qui Rex przter patriam confuetudinem fecerat, tollerent, &

ul

aquilam auream, quam fuper majorem templi portam dedica-

«

verat, detraherent, cujus /editionir au&lorer . ejusque fotios vivor

i&

nuo

igne cremavit , in quam no&emn etiam defetius lune intidit, 4ntig. Lib.

XFII. cap. 8. $. 1—4. Regi vero tmorbus fmfïm' eff. gravior , Deo

nti

r

peuas fcelerum illius exigente.

lile tamen accerfebat medicos, &

eran

h

medicamentis undique conquirendis. intentus erat.

Profectus

W

etiam ultra Jordanem calidis aquis fe fovebat apud Callirhoen,

um

]bi, de medicorum confilio, immiffus in refertum oleo folium,

WO(!H

vifus eft illis jam agere animam; mox tamen ad fe rediit. Hinc

oncm

rurfus FHierichuntem reverfus e(t. Zmtig. cap. VIII.

Interim

at

fupervenerunt /ifere Roma a Legatis, quos ad Cafarem miferat , firi-

fatio

pt.e

*

—— xv

18

pié, quarum fumma erat: cmen ab irato Cefare otcifain ejje , prt»

pier lotatam Antipatro operam ; ipfamque Zntipat

rum 7'£lfnqui arbiirio

Herodes ilüs quidem paululum recreatus eft,

&degis €7 Patris.

fed ingravefcente dolore fibi ipfe manus inferre conatur, àc

cultelli i&u perpetraffet facinus, nifi Achjabus, fobrinus ejus;

i&um praveniens, clamore fuüblato cohibuiffet ejus dextram;

moxque dénuo lu&us cum trepidatione ac tumultu occupavit

p

palatium, quafi rege jam agente animam, — Strepitum perfenfit

(t

Znlipater , & patrem vitam finiiffe credidit. .Hinc cum culftode

fe

carceris de miífione egit, multa ei & in przefens & in füturum

promittens.

Sed cuftos conatus ejus Regi nunclavit, qui, exe

jl

clamans prz indignatione, juffit «uni e fatellitio, ut fine mora Aniis

Herodes deinde, mutata voluntate, te-

gatrum occideret, tap. 1X.

ftamentum quoque fuum mutavit; Zmzipam enim, quem priori-

ibus tabulis Regni fuecefforem fecerat, Galilee Pereeque Tetrar-

0r

pi

thiam conftituit; Megnum vero Archeélao largituss Gaulonitidem

& Trachonitidem & Bataneam & Paneadem PAilippo , Archelai

6p

fratri, Tetrarchie nomine conceffit. His ita ordinatis guin/a die,

für

goft ocrifum. Antipatrum , vita defuntiur efl , cum regnajfet, poft dee

p«

irufum régno Anligonum ammos iriginta. quatuor ; poflquam. autei à

af

Romanis Rex ereatus fuerat , iriginfa fep?em. tap. X. S. d.

ve]

lam, fi ab exeunte Septembri anni V. C. 714, ante /Ef.

10 |

Vulg. 4o, Judxorum more, de quo mox dicemus, usque ad

us

1. d. Nifan anni feq. 715, ante /Er. Vulg. 59;. primum Regni

lis

Herodis, ex quo Rex creatus eft, annum nurmeres,

47 regni

Ü

annus incipit a primo Nifan anni V. C. 75o, ante /Er. Vulg. 4

fit,.

& definit ante Nifan a. V. C. 751, ante ZEr, Vulg. 3.

Eadem ratione, fi ab zeftate anni V. C. 717, ante JEr.

MI

Vulg. 37, usque ad Nifan anni fequentis 716, ante /Er. Vulg.

H

46, primum regni Herodiani poft detrufum regno Antigonum

annum numeres, 34 annus incipit a- Nifan anni V. C. 750; ante

Iab

JEr. Vulg, 4, & definit ante Nifan A. V. C. 751 , ante /Er. Vulg.

qui

55 quo ergo Herodes mortuus eft, non diu ante Pafcha.

ACCE

d

$. VIIL

—— —À

GNND

19

ij

s vi.

l

4. De boc amno Hevodis emortuali , ante ZEr. Vule. III

*: C071«

Jj

veniunt cum Slofepho qummi ab Antiocbenis [ub Quintilio

i

$

Varo, Syrie Prefide, cufi.

D

Cum novus huic anno chara&er inde accedat, quod

Mi

t'e(ente P. Quintilio VARo, Saturnini iu adminiflranda Syria Suc-

fit

ee[fore, Antipater vin&us, brevique poft deceffum 7"ari in»

,dg

terfe&us fuerit: Celeberrimi Numismatologi, Cardinalis HEN-

u

micvs Nonisrvs & JouaNNES VairrLANTIVS, poftque

2

illos plures alii, nummis iftis, fub aro, Syrie Prefide cufis,

:z[fa

ufi funt ad demonftrandum annum Herodis emortualem,

i

Jl«

Quatuor proftant ejusmodi summi parvi ex &re, Zntiochie ad

Orontem , Syrie Metropoli, cufi,

In antica parte confpiciendum

rf*

Jefil

probent caput S'ovir barbatum €7 laureatum , levam verfus, fine

elil

epigraphe: fed.in poftica cernitur muliebris Antiochioe imago

turritaac rupi f. monti infidens, cum palm?e ramo in dextra; ad

dif;

edes fluvius, fub viri effigie, emergit, defignans Orontem,

dt»

amnem, quo urbs allüitur. n fingulis Epigraphe legitur:

jj à

ANTIOXEON EII OTAPOT; in medio annorum numerus EK,

vel cK feu cZ K vel ZK , id eft, moneta Autiochenfium fub 'aro an«

At

no vigefímo quinto , vel vigefitio fexto ,

vel vigefimo feptimo, qui«

Exhibet

Qw

bus Varus, Augufti Legatus, Syriam adminiftravit.

gni

hos nummos etiam SaroMo vAN Tirr, Comment. de amno, menfe

egnl

€9 die nati Chriffi, 'Tab. l. & Cel. MAGNAN Probl, de anno Na-

p

fiv. Chrifli, Tab, I.

A variis quidem Epochis annos numerarunt Antiochenfes,

t

fed in hisce nummis, quibus Varus Syriam adminiftraffe legi-

tur, anni ZEre Auguflorum innuuntur,

i

ulb

Lonu'm

Auni Auguflorum & nomen & originem fuam ab eo tempore

n

habent, quo OBavianus Cefar in Senatu A4ugu/lur appellatus eft,

ui titalus poftea omnibus ejus fuccefforibus tribui confuevit.

ob

Accepit OGaviur J4ugufli cognomen; poftquam tres triumphos

z

ln

I

20

—— — À tÓ

in urbem intulerat, bellis civilibus finem impofuerat, & impes

rium , quod ha&tenus citra confenfum civium ufürparat, &; do-

nec Rempublicam ordinaífet, fe adminiftraturum effe prae fe

tulerat, jam vero deponére voluerat, a Senatu P. Q. R. legitimum

deinceps dicendum, acceperat,

Erant tüm Cajui O&avianut C««

Jar VIL, & M. Vipfaniur Zgrippa 1. Confules.

Ita Dio CAs«

SIVS, Hif. Rom. Lib. L11I. CENSORINVS de die Naíali, cap,

21. qui teftatur, inilium hujus ZEre procedere ex Kalendir Januarii.

Conf. STRAvcurii Breviar. Chronol. edit. Sext. Lib. iV. Cap.

AXXXIX. p. 764. 765. PETAvii Doürin. Tem. T

]

om. Il. Lib. X,

Mi VET i aE , WE aL z

Cap. LXXII, p. 177. edit. Antw.

]

$-

-

Cum igitur primu; annus /Erte Auguftorum incipiat éum 7a«

t

nuario A. P. J. 4687; V. C. 727. ante /Er. V. 27 , anno ]ul. 19,

quo Coj. fuerunt OBavianus Cef. VII, & M. Vipfanius Agrippa ,

l

annus hujus /Erz.35,

quo Zarus Saturnini fucceifor, tefte

b

JosePBO, Zntig. Lib, XVII, cap. VII, Syrice preerat, incipit

cum anno V. C. 751, Juliano 45, ante /Er. Vulg, a. Vid, Co«

Jü)

À

MITIS DE SYLVESTRIS Chronol. p. 108. in differtat. de anno

Nat, ChriflH,

Qq

1l

1

C. Sentius Saturninus A. V. C. 246 , Tuliauo 38, pöft Tiiium ,

tor

Prafes Syrie conftitutus eft, ut Can p1N. Non1sivs docet

i5

li

Crnotaphiis Pifanis, Differt. 2. p. 3o & feqq. exque illo AN T. PA«

Ver

G1 Zfppar. Chronol. n. CXXVl. p. 3o0. Syrie igitur preeerat pef

quinguennium , usque AXV.C.75o0, ]ul 43.

Egregie id. cons

ial

el

venit cum confilio, quod 4/ugsflo Cefari Maecenas dederat, te«

fte DioNE, Hif. Rom. Lib, LII, cap. 23. p. 677. &dit. Reimari s

E

»C?xterum omnes illi, quibus aliquod extra urbem imperium

Sat

Jcommittitur, — aegue minus irienmio , (nifi quis quid deliquit)

»üegue diutius quinguennio magifiratum obeant, ,,

Coónvenit etiam

Vr

Q

cum fententia ERTVLLIANI, Qqui» Jib, 4. éomira Marciotem ,

£apite 19. probans, Chriflum hominem natum in carne mortali, aitz

»$ed &6 cenfur conflat a&ius fub Auguflo tunc in Jjudea per Sentium

»$afurnimum , apud quos gemus ejus inquirere potuiffent. ,,

Quo

Chrifli

-

TERTYLLIANI teüimonig contfirmatur fententia de Natali

ünno

q

st n

d

d

X

ànto V.C. 756, —?»—uï. 42; nam fub fineim hujur anni Saturnints Syriam

reliquit.. Laudatus Card, Nog ts1 v sl.c. p. 320, utoftendat, T En«

TVLLIANV M non effe contrarium Evangelifte Lucze, fcribenti

ä

eap. l.

héc deferiplio prima Ja&a eff Prafide S

J

yfi£,

Quirinio;

Ff)hl-

robabilem effe dicit dottorum virorum

ivciit

entiam , qui dicuntz

jà

Quirinium cum imperio extraordiuario ad tenfum. peragendum in Sy-

r

»riam miffum. ,, Nam zugsfiur decrevit univeriorum, qui vel

In

fubditi, vel focii effent populi Romani, numerum ac faculta-

J

tes nofcere. Cum vero Quirisius, Vir confularis, id temporis

T

in Oriente degeret, ac belum coutra Homonaden/zs feliciter con-

ifit

i*

ut

feciffet; eundem in Syriam cum extraordinario imperio m

d

3

(jà

tum ibidem, tum in Jude&ea, quse gens erat focia & ainica pe-

puli Romani, cenfum perageret.

Quamvis vero eo anno $em-

Ü

tiur Saturninus Syriam adminifiraret, Quiriniur, ob recentem victa-

0

riam tota A(ia celebratus, defcriptionifaciéndae preepofitus fuit.

fle

Tazitur Lib. L. Annalium edit, Ernefl. $.2.p. 59.60: Aegimen,inquit,

plt

Jumma rei penes Germanicum , agendo Galliarum eenfui tum-inientum.

"

At Germanicus non erat Legatus ordinarius Gallize, fed fummo

p

cum imperio ad cenfus in Gallia accipiendos ab Augutto defti-

natus.

Ita etiam Rome cenfus non a Confulibus, neque Prze-

toribus, qui erant ordinarii Magiftratus, fed a duobus Confu-

!j

"

laribus, uni eidemque tantum muneri deftinatis, agebatur. Quia

DA

vero $entius Saturninur tunc Syriam obtinebat, Tertullianus ordi-

narium magiftratum nominavit, qui tamen ea iu re Quirini

-P""i

«G

or^

erat fubordinatus. PAax lc. n. CXXIX, p '3r.

te

— Novum igitar argumentum ex ipfis Vari nummis proaffignato

151

^

at

anno Herodis emortuali petitur,

Mortuus is qui

Ut

[!

je eft, c

Saturnino Varusin adminiftratione Syrize fucceffit. Succeff't vero

ipft

Waru: auno Auguítorum 25, i. e. ante /Er. Vulg. 3.

Ergo eo-

uit)

&em quoque anno Herodes vita defun&us elt,

Jf

W j

IX.

alt

$.

jitil

QuO

s. Mortuus eft Hevodes , non diu quidem ante Pafcha: qüad

Vule. d. 2, Aprilis; fed. tamea

jnfi

m-t a2529 lll.ante /Er.

C 3

laben-

d

gt

22

labente adbuc snen[e Judeorum ultino, Adar, qui defiit

d. 19, Marta.

Tefte JosEP1o, le&o teftamento acclamatum eft Regi Ar-

chelao, qui curavit, ut exequiz Patri fierent, quam fpiendi-

diffimze; quem in finem omnia ad decus facientia conquiruntur,

& univerfus regni exercitus ex omnibus partibus convocatur,

qui funus deducat; quze omnia ad apparatum facientia juftum

dierum numerum, Aebdomadem ad minimum, poftulaíffe credere

fas eft.

Abhinc eduffio cadaveris Herodium usque, ubi fibi monu«

mentum paraverat Rex , atque fepultura fieri jufferat, in locum,

ducenta fladia ab Hierichunte remotum, aliquot dies poftulabat; Le-

&ica enim portatum fuit funus, regio fplendore ornatum, at

que Cognatorum Principum, totiusque exercitus comitio de-

ducendum.

b

Poft exequias ludum F'IT .dierum, (tot fcilicet dies poftus

labat patria confuetudo) in honorem Patris integravit Arche«

laus, quibus finitis in templum afcendie, reque facra peratta

ad-Convivium ferale cum amicis fefe contulit.

Mlo iplo vero

l

)al'

die prima erupit feditio, ad quam leniendam cum aliquot dies

fruftra confumti effent, & jam in/laret Paftha, magnam militum

m

vim contra rebelles mifit, ipfoque Pafchatis die tria circiter

M

millia rebellium interfecit, reliquos difperfit. Autig. Lib. X /II.

hïi

£ap. X. $. 3. €7 4, Cap. XI. $ 1—3.

Ex quibus, a JosePHuo

»p

memoratis, patet, quod Herodes non inchoato Nifan, a cujus

))]H

prima luna usque ad Pafcha XIV tantum dies erant, fed la-

»df

bente adhuc men/e 4dar mortuur fít. WirtHgsrnMvS LANGivs

npl

de anno Chrifti natali p. 350. feq«. Herodem XlX Februarii, vel guin-

yt

quage[imo ànte Paftha dié moríuum (tatuit; CuR1sT, Norprio ve-

»

ro, Hiflor. Idutm, Tom. ll,. Oper. Flav.

of. edit, Havercamp. p«

»li

345. vel dies X X X pauciores fufficiunt.

Cui fententioc & nos

»]i

accedimus, exeunfe menfe 4dar Regem vita defun&tum effe fta-

ad

tuentes; quem menfem emortualem, ut mox videbimus ; anni,

quos

fU N TRUE

0835

02

li

lii regnarunt, quosque numifmata magno coa-

quos Herodis fi

firmiter commonítrant,

fenfu | cqmprobant ,

M«

$.

l.

]f

,

6. Afn(ni regni Herodis ; 7udæoydm more a So[cpbo conuptta-

m

.ab imeunte amuo [acro, i. e. menu[e Nifany mumerandi

Vi*

cuvrens pro completo fusnitur , ita üt pavs

Jüts amuusque

unius anenfis, imo dies quoque unus im fime aumi co-

n

i

[ ngtetu'r pro anmo.

Le:

die Nifan numerent Ju-

Quod annos Reg

um fuorum a primo

dte

doel, id ip

fi teftantur in Mifrhaa, "Tract,

Rofch Hafchana, Cap.

d

Arba Rafc

he Schanim, quo loco etiam tradunt: Dier unu in au-

530 computatur pro anno.

Plura teftimonia collegit D. Hosw AN-

Nvs in Annot, ad Hypotypofin Chrom. Sacr, p.

Zr. itemque SAw.

fiüs

Ipfe etiam Cel. MAGNAN

PETiTVS Lib.J. Eclog. Chrom. cap, 12.

Chee

Problem. de nativ. Chriffi, p. 153. feq. Coroll. VIII. contra recen-

attà

hronologos id evincit: ,,Certum eft, inquit,

ycro

tiores quosdam C

»Herodem a Rom

anis Judzeze Regem fuiffe declaratum , exeun-

e

des

»te Septembri ,

aut i

neunte Oc&tobri anni XL ante zram vulga-

T

ft etiam, eundem Principem obiiffe menfe Mar-

;,ïön.

Certum e

'Ket

Non autem ab impetrato Regno aunos ejus com.-

y1l.

fed ab ineunte anno Judeorum facro, cu«

,,putavit JosEPH VS;

TU

»]us primus menfis,

Nifan di&us, Martio noftro partim refpon-

As

»det. — Judsi enim, ut j

pli teftantur, annos regum fuorum

] la

cujus Luna facer incipiebat annus,

,put

arunt a Menfe Nifan,

G1VS

»ita, ut fi. quis

Regnum obtineret menfe Adar, feu Februario no-

ullimus aumi fatri, a Nifam immediate fegueuti al.

quin-

»Jiro, .qui erat

?

Non mirum igitur, fi

ov

»ter euidem regni an

us fuppuiaretur.

P

»]osEPHvs, utpote

Judeus, ab eodem menfe putaverit Hero-

d

105

;;dis a4DnDos.

e [Ld*

anul

So XIO

QUOS

GRU SREUNE

24

5. Xï.

7.Anunmun Ill ante ZEr. Vulg.

ejusque ?uenfem Adar , quem

Herodis M. emortualem [lat

uius, firmiter quoque com-

7Hon]Wrant anmi, quos Herodis filii regnarumt; eg quidem

a-) decezs^ anmi Archelai, Etbnarcbee

Judec, quos d

7Horte patris reguavit.

Tefte JosEPno Zntig. Lib. XF'II, tap. z. Bello gud, Lib. L. c. 18.

W .R - ao T

arthelaus, filius Herodis M. natu major ex uxore JMalthace, Samarita-

52, quem pater in ultimo teftamento non modo heredem; fed & poft

j

fe Regemícripferat, fedato, qui fefto Pafchali ortus erat, tamultuRo-

mam abiit, ut; ex patris teftamento, apud Ceefarem ageret, atque

?

ejus confirmationem fubmiífe rogaret.

Eodem vero tempore

etiam Zniipas ad obtinendum regnum pr

ofe&tus efít, utpote in

priori tetamento rex inftitutus,

quod magis refpiciendum effe

;

putabat, quam po/ferius.

Auguftus convocato Concilio, in quo

Cajo, ex Agrippa & Julia , filia, nato , quem ipfe

adoptaverat,

jp

primum locum tribu

*

it, auditis quz»e utrinque proferebantur,

primo iíto die nihil certi hac de re conítituit.

Negotium vero

13

drl

maturarunt advenientes ex ]ud»a Legati, qui, ut genus ipfo-

d

rum poteítate regia, quzetatn crudeliter rex

erat, liberata, Syriae

Praefectis fubderetur, petebant. Ea res

cunctantem Auguftum fic

ex

elicuit,

f

ut paucis poft diebus novoconfeffu habito, Herodisteflamen-

.Ium in omnibus ratum jufJerit, preterquam, quod ZJrchelaus non Rex, fed

ag

regni pariis dimidie, Tudee fril. Idume2 €9 Samarie Ethnartha con-

Qu

Q

jïz'mzrsiur. "Anlig. jud. L, XVII. «a

p- XI. $. 3. feq. €? Cap. XIIT.

.Bell. ud. Lib. H, cap. Il —IV.

Atque ita Archelaus poteflate tantum Eihnarche domum rediit,

Ye

quam Ífai diminutionem cum populi querelis & legationibus im-

lh

putaret, tyrannice multa in rzguo agere ccepit, maxime contra

a

Samaritas; duobus adhzc fummis

Sacerdotibus, 7oazaro nem-

p

pe & Eleazaro, depolitis.

Ob quod iterum ammo decimo princi-

h

paius à geutis proceribus Rome accufatus,

cum accerfitus ipfe

LY

parum íe purgaret, Caefar eum Viennam,

Galliarum urbem,

flo

in

us LRU

25

Y

us Syria adjünäït, .bonis

J

A

exiliám abegit; & Ethnarchiam 6j

omnibus fifco adjudicatis

*

Ceterum an

tequam avocatus Ro-

18 1

fte hoc exilium ei proedixit Simon qui-

!)

iY

1 iil

abiret Archelaur , tri

]s

dem Effemur ;

cum audiret, Ífom

nium eum habuiffe de decem

L

foitis ; triticl pl

:

enis & jam perfettis, quas, ut ipfi videbatur ;

b

L

s depafcerent.

Spicas enim

, cum .decem e[fent , totidem anmo-

i

una zeftate proveniat fpica, lta-

rum indicer effe ajebat, quoniam

Antig. Lib. X IL. cap, 15. XVLI,

que Zrthelao finem adeffe imperii.

^

E p

I""""So

.'MATTHI,A'M , natum

((le

idem JosEPu

vs patrem fui ipfius,

of

decimo principatus Archelai, Libro de vita

fua

fuifle prodit .anno

"

( d

,

E

Alibi veros fc..de Béllo S'ud. Lib. 11, cap. VT.

G. 2. fcribit:

ye

"

Vterque nu-

0fe

Archiloum in. exilium miffum anno

E

principatus sono.

n

amerus bene conciliari poteft, fi

decem .anno: principatum tenuiífe

elle

fiatuas.a patrir morfe; novem vero a

b Augn-./ii in Ethnarchia ton«

Qu:e etiam fententia eft SALoM.

VAN Tlirr dean-

quo

f?-mæäätæk.

/

rat,

^i naíalt ,

Part, H. top. 14. $. 4. ubi p. 108. ita: Decennio

efiniens Sofephus, locutus eft cum u-

tUf ,

ggri;:-cipatum Krchelai d

vero

doeis, eam seram agnofcentib

us, cif, loto Zntiquit,

Áft, quan-

cum Romanis loquitur

o

do illi folum novennium adfcribit, tunc

We

ex eorum fententia in Libris de Belle judairo,

Titi ]ufu con«

Romani enim -nulla alia principatus Jura in Ar

chelao

n

fcriptis ;

t

aggoverunt, qu

am qua .-ex conce

ffione Caefaris profluebant;

Romanorum in gratiam compofito,

fe ac-

[

quibus hoc in opere,

ofie

commodare par .erat.

üll.

KExilii hujus; p

meter SrnaBpoNEM, Geograph. Lib. XT.

Lib. LV. ad A. V. C. 759, Coff. M. ZEmi-

meminit Dro Hiff. Rom.

edilt

$7«, inquiens. 'Hosówc o IlaAduciyoc ,

lio Lepido €9 L. Arruntio:

M

s Jifi*

airiay aiym, d7TO

cÓv dàsAQov Anfic ,

vvrio dz dvreic varequogioon »

ont/4

idnoción

Herodes Palefliimus (Ar2

xai T Mípoc Àc doXiic duTE

t, Lib,

pelm.

chelaum ita vocat, prouti etia

m Zgrippam Pal£flinum nomina

Alpes eft relegatus, €9. pary ejus di-

pi'intl"

LX) a fratribur accufatus traus

s

tieni; ig publitum redaGia.

Cette

jpen

n

46

*

C'eierum . ditione Archelai Sy;'iæ tontributa valttitur a. Caefa

rà

Quiriniu:, vir confularis,

ut cenfum ageret bonorum in Syria, &

Archelai Domum fi

fco addiceret.

fumma

. Mittitur etiam cum eo Copos

5iw, vir ordinis equeftris, qui

cum poteftate

Judséis

praeeffet,.

Quin & in Judzeam, Syrix addit

am,; venit Quifinius,

niam addiceret. Qumui

ut eorum bona cenferet, & Archelai pecu

£enfus fatius eff anno trigefimo

Jeptimo pofl vi&lumti a Cefare in A Bliaca

pugna Antomiutm, utig. Jud, Lib,

Xþ,ll. Cap. IS- S- SLib. a.ïyl[[

cap. L: $. 1. Cap. ill. $. 1.

.. Jam , fi Tudeorum more, qui paucos labentis ultimi menfis

Adar dies, in computandis regum füorum annuis, pro àntio vé«

pulant, Archelai annos nümeres, cum primo Wifaz anni antà

/Er. Vulg. 5, jam incipit annus Archel

ai feeundut, confequentee

detimus incipit a. Nifan anni /Er, Vulg.

Ífnerunt M. ZEmilius Lepidus & L. Arru

6. V. C. 759, quo Coff.

niur, & finitur, ultima

Adar anni JEr. Vul

9.7. Ante vero;-quam deeimum aunum ime

pleret Archelaus,

Principatu exutus & Vienn

fus eft, cum derie

am in exilium pul«

fi

* Jam fpicee maturarent.

Eo relegato mifs

f

u

E

I$ ab Augufto Quiriniur cenfum egit anno 81p

fi

oft pugnam A &ias

n

cam, 1. e, eodem anno /Ér, Vulg. 7.

p

Sin vero novem Archelao aunos tribuas, incipe ab eo teme«

T

pore, quo ab Augufto cauffa teftamenti definita eít. Tum pri-

l

mus ànnus currit usque ad Nifan anni ante /Er. Vulg. 2, cum

quo /reundus. Avchelai inci

pla

'pit, & monur pariter a Nifan anni J

lo:

Iulg..6,...:

Cum igitur deeimo a morte Patrir anno, nono autem a cona

firmatione fegiminis pet Auguftum, in exilium miffus fuerit

ber

Ua

Archelaus, evidens eft, Herodem M. obiiffe anno Tuliano 43,. A.

V. C.751, ante /Er. Vulg. 3. labente adhuc menfe anni Judzeoe

N

rum. facri ultimo, Adar,

h

Si enim Herodes obiiffet anno ante

Is

Ar. Vulg. 4, undetier maturaffent fpice€ ad annum ZEr.

Vulg. "

ldem imortis Herodis annus,

fefg

ex illo ipfo quoque cos/zffu. pro.

(dé

batur, cui Cajur,

Augufti ex fiiia nepos natu major inter-

n

fqit; non autem Zuwiu; gjus frater. Qui tamen anno ,.

b

liano

BEESESSEESTSUUUTRSESEM)

27

liano 44 eandem dignitatem confülarem adéptus eft,

quam

Cajw; anno ]Juliapo 4x acceperat.

Sane anno Juliano

4.

t

Luiw, jam pari cum fratre diguitate infignitus, nón potuilfe

ab ifto confeffu excludi ad evitandam invidiam ; proin oportet

4

ante illor Lucii honores ea cautfa di(ceptata fuerit, & per Con-

7

fequens Herodes ante feftum Pafchatis anni

43 ]uliani difceffe-

rit. VAN TiLr l,c. p. 102.

$ XIL

£.) anni Herodis Autipe , Tetrarche /Galilee g2 Pe.

rec, cui Tetrarcbiam ademit. lperator Cajus. Caligula

j

anmo imperii quarto, i. e. /Er. Vulg. 40, €9 quem muin-

-

[

quus, a Vaillantio editus; oumos 44. Tetrarc

hiagau obtinuzl]&

.

commonftrat,

h

la

Hic eft ille Heroder, cujus €rebra in Evangeji&iä mentio

occurrit, qui fratri uxorem ; Herodiadem , eripuit , qui .J'ohan-

]l

nem baptiffam capite truncari juffit, quem Chriftus, infidiantem

il«

la

fibi; vulpem appellavit, & ad quem Chriftus a Pilato in vin-

culis miffus fuit. Evangeliftze illum & T'etrarcham & Regem ape«

pellant, aut, quia ta!is haberi voluit, ipfe enim Tefrarthiam fuam

j4

regnum appellat, Marci VI, 23. au£, quia talis fuit poteftate.

la

Neque novum el

t, nomen Tetrarche & Regis permutari. Exem-

fi

pla dedit Cnnism. Notpivs Hif. Idum, Tom,

ll. Oger. FLA v

iA

JosEPui, edit, Haverramp. p. 367

In honorem Imperatoris Tiberii, cui amiciffimus fuit, TiQ

i

beriadem de novo condidit. Antig, Lib, XVIII, Cap.3. Gradus

ei ad ruinam erat ambitio.

rit

Nam, imperante adhuc Tiberio;

h

cum,; apud Tyrum in convivio Agrippe, Ariftobuli filio, He-

)01

todis M. nepoti, Herodiadis fratri, paupertatem exprobrarat,

ls, patruo Afztipe infenfüs ad Fl/act

q1um .

ii

Syrie£ tum Prefdem,

(

fefe contulit, & deinde in

'taliam navigavit. Ibia Cajo Caligula,

[ Ü

(deinde

Imperatore) in imtimam amicitiam reteptur, die quodam

d

dum una vehitur in curru, precatus eft Tiberio, ut quampri-

i

mum yprincipatus locum 'Cajo digniori cederet ; quibus, ad Ti-

z

brritnm

jj

[ r i

28

berium ab auriga delatis, Agrippa in vincula conjicitur. — Mortao

autem d. XVl, Mart. a. 37, /Er. Vulg. Tiberio, Cajus Caligula;

nimium füi cultorem grippam , non folum e cü(ítodia eripuit;

fed & capiti ejus diadema impofuit, Tetrarehie, qu& Philippi fua-

rat, Regetm cónflituit , odjetia Lyfamie Tetrarchia, & pro ferrea ca«

tena dedit ei auream pari pondere. 4niig, jud. Lib, XVIIL;

fap. 8. 6. 3- 5. IO.

Altero deinde anno. principatus Coji C&faris; 1. e.

anno /Er.Vwulg

.38. Agrippe petiit veniam navigandi in fuum re-

ordinandi ejus gratia, reverfurum fe, eo pera&to, polli-

eitus. ofrph. l.c. $. xo.

Herodins veró', Agrippe foror, ac Znti«

p« uxor, xegiam fratri dignitatem invidebat, quod: eum in cel-

fiore honoris fede,. quam maritum fuum , collocatum cerneret,

virumque exftimulavit, ut Romam navigaret , paremque hono-

rem ambiret. Repugnabat quideim //mípas, otium & quietem

Illa autem

diligens, conabaturque uxorem meliora edocere,

vehementíus inftabat, nec prius deftitit, quam Virum; etiam ia«

vitum, in fuam fententiam pertraxiffet.

Qui, caum omniz,

quoad liceret, magnificentiffime przeparaffet, Romam, Herodia-

dem fecam ducens, navigabat.

Agrippa vero , intelle&to eorum

confilio & apparatu ,. quamprimum eos ora folviffe didicit, etianm

ipfe Romam mifit Fortunaium, libertum fuum, ad imperatorem

cum muneribus & literis, contra Herodem fcriptis, atque fimul

mandavit, ut i(tis derebus Cajum ipfum viva voce, fi opportune pof-

fet, certiorem faceret.

Vna fere Puteclor uterqueappulit, & Cajum

apud Bajas reperiunt.

Itaque Imperator, ab Herode falutatus,

Agrippe perlegit literas, aecufantes Antipam, quod prius cum

Sejano confpiraffet in Tiberium, & nunc iterum Artabano; Par-

tho, faveret adverfus Caji dominatum. XÁrgumento erat ipfius

b

Tetrarchee apparatus, qui in armamentariis fuis haberet tan-

tum armorum, quantum inftruendis virorum feptuaginta milli-

C

Bus fufficeret.

Qua re Caefar percontatus eft Herodem; Vera«

he eíffent, quas& nuntiarentur de armorum numero? Quo an«-

nuente fatis approbatam putans defe&tionem adem/am illi Tetrar-

thiam ad Agrippe regnum adjecit; Herodem vero perpetuo: exilio da-

f

mnavit, Lugduno, Gallie oppido , ei ad habitandum affignato. 4n-

lig. Lib XFILE. cap.LX, $12«

lt

Quo

Roarsuraeemuente u

20

Quo: id im perafo

ris. Caji Caligule anno fa&um fit, expreffe

Antiq. Lib. X 1X, cap. l 11. áe Zgrippa me-

4

teftatur JosePHVS;

morans: Quatgor füb Cajo Ceefare

annos regnaverat: Philippi

j

per triennium j quarto vero. Herodis

quidem Tetrarchia potitus

ds

guoque Telrarchie adjuntia;

tribus porro reliquis fub Claudii Cac-

l

laris imperio transactis.

-.

&i

Interfe&us eft Cajus Caligula d. 24. ]

anuar. ànno 4I fEin

LU

Vulg. & pr«c

edentis anmi menfe Septembri Agrippa, Caligulam Ba-

li

de atcepta Galilga Imperatori gratiar habebat, tee

jas comitatus, jJam

bi ita Agrippa ad Im-

It«

fle PuirtoNEs Lib.de Legot. ad Cajuin, u

jl

peratorem ait: Domaffi mihi regnum, qua /o

rte nulla iufer morlae

t, adjunxifli

et;

les felicior,

ld cum prim unam repionem mon extedere

10-

mihi mox majorem alteram ,

Trachonitim & Galileam.

Herodes igi-

am dimotus erat, menfe Septem-

2

tur 4nüpa: ex Tetrarchia fua ]

m

bri, ejusque Tetrarchiam tum poffidebat Zgrippa.

[

Cum teftimonio Joseeut

& PurroNriS, qui rem nariant,

W

qui àgnor defignant,

Tres

égregie conveniunt nummi antiqui ,

li

proftant nummi Herodis Amtipe ex vere parvo,

fignati anno He-

"ünt

todis XLIII.

Singuli in antica parte exhibent coronam lau-

jam

team, intra quam

. grzece legitur:

rem

TAIQ, KAIZAPI TEPMAN.

nul

ie Cajo C«efari Germanico,.

9&-'

4 cernitur palm2 ramus, cum Epigraphe:

in pq&ic

HPOAHSZ TETPAPXHZ L. MI.

*,;]izzm

itu S,,

j. e. Heroder Tetrarcha anno. quadragefíimo 1ertio,

J

Fnuunm vero confimilem Herodis nummum edidit Cel. VAIELLANs

AAf

Tivs, in cujus averfa facie loco L. MI. legitur L..MA. i, e.

anno quadrageéfimo quario.

Nummos hosce delinéatos exhibet

?üus

fati»

Cel, MaaNAN lib. cit, Tab. Ill.

jilli«

Quataor igitur & quadraginta atitios 'Tetrarcha fuit. Zerodes

(ere

Jtilipas, hique Tetrarchize anni effluxerunt a r;orte patris, Hee

j i

rodis Mapni, ad annum currentem 46 /Erz Vu!garis, cujus men-

i

o«

fe Septembri jam exulabat Atipas.

Ü tiü-

Regum füorum a menfe Ni-

Si Judorüm more, qui annos

Á«

fan computant, annos Antipe a Nifan anni 3 ante /Er.

Vulg.

3

nume

Quo

59

ia

numeres : habebis annos t:

E

À

ntum 43. : Quare, ante initium menc

fis Nifan, labente adh

ut Zdar anni 3 /Er. V ulg. Tetrarchia 4mtí.

p4 copit,

Ut 44 annos Tetrarc

hiz przefuiffe dici queat.

Ini«

tium ergo Tetrarchiove A4mtipe c

adit in menfem Zdar auni julia-

ni 43; anni 3 ante /Er. Vule

]

. quo auno & menfe confequenter

Herodes M. obiit.

Quoddam huj

(

EM

us rei veftigium exhibet Aaz/heus,

cáp. XIV,6. Herodis Antipz

At

A

H22420)

i/&, quse Johanni Baptiftoe mor-

tem attulerunt, memorans,

perbrevi ante. Pafcha celebrata,

^

coll. Joh. Vi, 4.

H

T

c yeccia quisquis non ad natalem Herod

is,

fed a4 inititm

regui refert:;

hic certe Tetrarcham ante Patcha

atri Regi, tum mortuo,

g

fucceffiffe agnofcet, quae b. BENGE.

LIO obfervatio eft, Ord, T.

mp.« Cap. F. $. 5« p. 193. edit. fecunde,

i

$.

AIII,

*

e

ä

Y2 Aumi tvieinta [optem veg

1

7

J

Z

7

y

As Philippbi, "Tetrarchee

Jturee 9 Trochonitidis,

5

1 [2

:

4 obiüt amno Tiberii wi.

C£/17A0.

Poft Herod

Ü

teftamento Re

is M. obitum du!ä 4Irehelaus, in ultimo Patrig

X declaratus, Romam iret

; ad petendam fuccef-

Hl

fionis in regno.confirmationem , ma

nfit quidem Philippus in Ju-

dza; fed cum audiret , regnum

vocari in dubium, fratrum 7-

l

thelai & Anti:

(? contentionibus, ipfe etiam . fuafu Fari,

Syrize

Froefidis ,

Romam advolat; partim,-ut Zrchelai

partes adjuva-

ret, cont:a quem omnes nitebantur

; partim,

ut fi hic regno

excideret, ipfe faltim

non prorfus excluderetur.

,

4ntiguit, L.

XFI. cap. XII.. Bell. Jud,. Lib. H. cap. IF.

Quod quidem ari

confiliu: in hoc profüit Philippo, ut,

z

dum Augufii beneficio,

regni dimidium cefíf

erit Arehelao; quadramr autem Antipe ,

ipfe

etlam in partem venerit, & quadrantem alterum,

Tetrarchiam íc.

Trachonitidir, Batànge & Auranitidir,

cum parte domus Zenodori.

j

obtinueril, Antiquit. Lib. XVI, cap

02;(11[.

Vnde etiam Luce ll r.-

lture& €Y Trachonitidis Tetrarcha dicitur,

l

Coeterum Philippur 'Te-

trar-

[

u-

—

al

le

is

tfarchie fus bene profüit. —Vicum Befzaida ad Lacum Gene.

fareth civitatis jure donavit, incolisque & opibus auxit, nomie

l

he dato, ex 7ulia, Ceefaris filia, Suliador.

Paneada etiam ad

Jordanis fontes inftruxit zedificiis, & Cefaream appellavit. Obiit

zi

^

Jüliade, anmso regiminit X X XVIl, Tiberüi X X, provii

icia ejus,

qued improlis deceffiffet, a Tiberi

o Syriz adjetta. J4ntiQ. Lib,

[

XFIl, tap. V1.

Annus Tiberii XX more Jud:eorum computatus, qui exter-

$

nórum Regum aunos a Tisri numerant, iniit primo die Tisri an-

ho /Er»x Vulg. 52, eum

que explevit eodem dieanni fequentis. Vi.

tam Igitur finiit Philip

F

uj inter Tisri anni 32 & 33.

5iannus ejus

Tetrarchiwe tricefimus feptimus iniit primo die N

ifan auni 33 /Ér.

Vulgaris, pri

mus Tetrarchize annus coepit /abente adhue 4dar anno

ànnus Tetr

3 ante /Er. Vulg. eodemque anno cum primo Nifan inchoatus eít

rarchioe feeundus; id quod convenit cum anno & men«

fe, quem

Herodis emortuüalem fuiffe probavimus.

l

$. XIV.

Singuli characteres chronologici , hactenus allati, ita fecum

Conveniunt, ut aflignatum emortualem Herodis

s

M. annurm &

menfem firmiter demon&rent:

[5

]

1, Herodes M. Rex declavatus eft a äomams Coff. Calvifio

t9. Pollione, exeumte circiter Septembvi ammo Per, Wl

4674» V. C. 714, aute /Er. Vulg, 40, Juliano6, S. V.

0

$, Herodes veguo vere potitus eft , pofl expugnatam Hierofo-

]ymam $2 detru[um vepuo Antigonum,. Coff. M. Vipfanio

"1

Zgrippa €9 L. Caninio Gallo, aute Per. Yul. 4677, V. C.

]

o U

)y

717. ante ZEr. Vu

C

3 . 23

7z, juliano 9. $. VI.

fe

3. Mortuus eft Herodes quinto die pof?. necem filii Autipatri ;

n

poft detvufuan vegno ZAntigonum amuo tricefimo quarto; ex

l

quo auteth a Romanis Rex declaratus erat, auuo tricefi-

L

340 Jeptimo.

$. VAI,

4. Com-

32

[ ]

4. Conveniunt cum.amzo Herodis emortuali, a mobis aüïgm.»

to, numni ab Antiocbenis [ub Varo, Syrie Prefide, cufi,

- &. VIII.

s. Mortuus eft Herodes labente adbuc nenfe Judeorum ul-

timo, Adar, qui dq/ïit d. 19. Martii aumo 3 ante - /Er,

Vulg.

S. IX

6. Jofepbus , more

S'udeorum, annos vegni Herodis Coniptt-

at ab ineunte anno [acro, five prima Luma snenfis INi-

Romanis Rex declaratus;

(am; nom a die vel suenje, quo a

aut, pofl detru[um Autigonum. regno potitus efh, ta,.ut

pars ultimi menfis, imo dies quoque umus in fme aumi come

putetur pro anno.

&. X.

z. Anuum 3 ante ZEr. Vulg. ejusque snenfem. Adar , quem

Herodis emortualem: flatuizus, commoufirant anni vegi-

zninis filiorum, €g quidem

&) auni Archelai, decimo principatus ammo Viennam ve-

legati.

B RE

8. 8) auni 44 Herodis Antipe, ammo quarto Caji Caligule,

L

j, e, 40

A. Vulg. 7uen[e. Septembri jam. Tetrarcbia pri-

"vati atque Lugáunum velegati. S. X|I.

CUA Ed ha k aca EEE For A M A EE R. R a RURT L

O. y) anmi 37 Philippi, vicefimo Tiberü ammo, i. e. ZEr.

äx'

- Fulg. 33 vita defuncti, & XLl,

X)

Ex quibus omnibus evincitur: sZortuum. e[fe Herodem

XX

X

M. auno Per. 3ul. 4711, V.C.751, julano 43, anteZEr.

XX

Vulg. 3, labente adbuc sneufe Adar, cujus dies ultimus evat

W

d. 19. Martii.

N

X

$. XV.

X)

Ad majorem rei evidentiam , & quia ob diverfitatem /Era-

)

XX

rum, variamque annos Regum computandi rationem. facile er-

ror in calculum obrepere poteít, fequentem fubjicimus anno-

AX

i

rum Herodis ',M' tabellam:

[mus

ÀX

XX

AX

p

33

mus annus Terodis; a quo Rex declaratus

V' c.

anteJEr Vulg. ïuüag.

eft, menfe Sept, a,u,c, 714, usque ad Nifan

r

49

T

H a Nifan

um

m

715 716

39 38

8

Hl

m

716117

IV

Guumvud

ïmus annus Herodis, a

3837

quo regno potitus eft A. V,C,717,

menfe Judzorum tertio ad Ni-

717 718

sfsö

. 9|1o

fan Ao V- c. 7I80

a Vi&oria

718|719

3635

IO|I1

A&iac, d. 5

l

VI

IIl

719 720

3534

II|!2

Sept. anní

j

VII

IV

120|721

8433

12|I3

jJul. 15. u&

VIII

721,722

3332

13|14

que ad Ni-

f

IX

VI

I92 193

3231

I4|15

fan anní

ll

VIt

15|16

-]ul. 16. I

Jj

XI

VIII

123 124

8130

XIT

IX

724 125

3029

16|17

Xl

7255726

2928

17|18

!

726 127

2827

I8|I19

i

XIV

XI

121 128

2126

1920

XV

XII

728 129

26*25

29:21

f

XVI

XIIH

*720 730

2524

21/22

XVII

XIV

730 ,73t

2423

2223

Vl

m

XV

31132

2322

23 24

'lcf j

TA -

XVI

132/133

2221

24 25

SNOOONI Qu -R o3 b

f

AX

XVII

2Y20

25 26

II

XXI

——

XVIII

4133|134

|

12

yx

IT m

XIX

134|13

2019

20 27

7f,

X

XlIil. —

XX

135,130

I9 18

27 28

13

136|131

1817

28 29

14

AXIV —

XXI

731/138

1716

2930

I5

jden

AXNV —

XII

138 139

16115

30'3t1

16

ft.

XXVI —

XXIII

139 749

I5|14

3l 32

TT

u

XVII —

XXIV

140 741

I4|13

3€" 95

18

ZA ——

XXV

741 |742

1312

33 34

I9

XXIX — -

XXVI

7424

143

I2|1I

34 35

20

XXX

UROA

XVil

II|lO

2l

XXXl —

XXVIII

143

|

744

Io

35 36

22

Em

XXXiI — XXIX

144|145

30 37

32

XXXIII — XXX

145|146

3138

23

00*

7146|141

88 39

24

XXXIV — XXXI

141,148

3940

25

XXXV — XXXII

1481749

40 |41

26

lmuä

XXXVI — XXXIII

149|759

41|42

]

AXXVII — XXXIV

159 151

ä

ïä

4243

28

E

Án-

GUPESSSEMPER TO

j4

Annum igitur tricefímum feptimum, a quoRex: declaratus;,

& tricefimum. quartum;. a quo regno: potitus: eft Herodes;. fere:

complebat Herodes ,. /abemie ultimo: anni Judaici facri: menfe:

Adar defunctus.

JosE?uvs ipfe aliquot locis.annos regni He»

rodis a fecunda Epocha computatos.cum aliis.charaéteribus:con-

jungit, ut exinde ipfi anni regni Herodiani confirmentur. Ita

annus: Herodis feptimur a. detrufo. Antigono: cum. eo. amno: conjune

gitur; quo:ad AUium. pugnatum. eff ,. Antig,. Lib, XP,. cap. V IT«

Vi&oriam: vero A&iacam reportavit Ceefar. fe 111 89 Meffala Co[[.

die 2. Septembris.

Fafti. confulares. horum . confulatum: con-

ä

ne&unt: cum anno. V. C. 723,. Juliano 15, ante /Er. Vulg. 31«

Meminit porro. Joseen vs. cit. Zntiq. Libro , cap. XII anni regni

!

,91

Herodis decimi tertii, quo fames invafit Judzeam,. & ut Herodes:

d

anno fequenti,. decimo: quarto, ZElio Gallo qui primus: e Romanis:

arma in: Arabiam . intulit;. copias auxiliares dederit.. lftam ves-

Q

b

ro expeditionem fufcepit /Elius Gallus,. tefte DioN E Cassto;,

(i

Hifl.. Rom.. Lib, LIII,. cap. 28 À. V. C..730,. ante /Er Vulg. 245.

Auguflo.X. &.C. Norbano. Flatco Coff. — Denique,. ut fupra. jam

f

o

ionuimus.$.VI, p. 14: Znnum regni Herodis decimum o&lavum ut pras-

teritum.; exhibet , quando Auguflus: in. Syriam venit, Antig. Lib: XFZ.

Ti

cap. XIV... Dio vero, Lib. LIV;. cap. 7: teftatur; Augu(tum ves-

10

di.

re in. Afiam: perrexiffe,. M. Apulejo & . P. Silio. Coff. i. e;: À. V..

C. 734, ante /Er. Vulg. 20, & Herodi Zenodori ,. qui Antiochiae:

)N

in Syria decefferat,. Z'etrarchiam dediffe ,. qu2e non parva erat, in«

€01

fit

ter. Trachonem & Galileam pofita, fcilicet Ulatham & Pania-

dem; agrumque finitimuan.,

Ex . quibus: folide:liquet, JosEs

Lu

PHyM.inannis. regni Herodis: determinandis fuiffe con(tantemy,

CU]

nec lo-um effe fufpicioni;, ac. fi .al'iclubilerrore.mcommiferint;Amaæ»-

f

nuenfes..

V

Q

$;. XVIL.

(

Hifce: omnibus: allatis: inquirendum eft:: num: conttra:

di

affiznatum: a:nobis Herodis:Magni' emortualem: annum: & men--

tu

fém. valeant: quid! argumenta .ab: eruditiffimo:.MAGNANoO,. pro»

ant

tuenda.tliefi;, quod.Hérodes M. anino IV., autt£r. lg. mortuns.fit,

allata 34.)

PRRERUEPSTETTIRIVERSNQ

z F

35

,

n

"Vir Celeberrimus, ut du plicem regni Helroäïs epocham cum

y

'anno :€]

jus.emortuali, quem effe annum 4 ante /Er. Vulg. exi&iq.-

3nat, conciliare queat, ftatuit:

3- Herodem. vix iscezpto ultimo regni anno,

adeoque

!

Jfub iuitiun menfis — Nifan anni 4 ante /Er, Vulgar. obiiffe ;

JHerodes , inquit, «obiif menfe AMartio,

aliquo£ tantum . diebus

lm

[»

ante Pafthatis feflum, ;amni 750 Komani, 37 incopto, x quo

4Rex a. Romanis .declaratur fuerat, 34 pariter incoepto a detru-

l

l*

Jfo Antigono, tertio L'ari legationis in Syria, 4710 Periodi 7u-

diang €7? IV amte ZEram Vulgarem; quo anno Pafchatis feffum cele-

L

u

ibratum die LX €? X Aprilis.. .Si enim ab anno 4674 Periodi Tuliane,

quo Herodes Rex a Romanis declaratus efl , mumeres 37 annos, ha-

685

ibebis .annum 4710.

s

Item fi ab anno .4677 ejusdem Periodi Juliane,

qjuo Hierofoliyma capta €9 detrufur Antigonur numerer, 34 annos ,. ha-

[:

lbebis pariter annum 4710; feu 17 ante ZEram l'ulgarem. Probl. de

L0y,

anno nativ. Chrifli p. 53. . Sed fruftra affumit, Herodem inchoato

)

jam Nifan, cujus primus dies in ifto anno erat d. 28 Martii,

m

rás

obiiffe, nulloque id argumento, contra communem: Hiftorico-

rum fententiam allato;, probat.

Labente adhuc menfe ddar LHe-

JJ

xodem mortuum effe, fupra $. IX. ex apparatm ad exegnias fplen-

væ-

didiffimas , hebdomadem ad minimum poflulante , ex edu&lioue Cadavt-

V

ris, le&ica portati, & cognatorum Principum, atque exercitus

ii

ii

comitio dedu&ti, ab Hierichunte.ad Herodium, locum ducenta ab Hie-

richuntie fladia remotum , qua aliquot. certe dies confumti funt.

Ex

$E*

nïaf

dLuf&u II dierum poft exequias, ex prima feditionis eruptione,

cui leniendze a/iguot dies fruftra adhibiti funt; donec tandem

m

m

ipfo Pafchatis die tria circiter rebellium millia, magna militum

vi, cedebantur. Qus? omnia fane, fi Herodem primo aut fe.

cundo Nifan mortuum eífe ftatuas, intra 13 vel 12 dies coar-

&ari nequeunt, . Labente igitur Adar cum Herodes obierit: aut

36 tantum annos, poftquam Rom»2 rex declaratus efat, regnaffe

yta

dicendus eft, f1 menfe Adar anni /Er. Vulg. IV, mortuus ftatui-

tur, quod omnibus teftimoniis repugnat; autanno demum II

pelre

4

ante /Er. mortnus eft, quod nos .aü"grimus.

-—

E.5

Vit:

$. XVII.'

86

PRXSSENSLORMDREERERA

5" XVII-

2do: ut Herodem annoIV ante /Er. Vulg. mortautn effe pfós

bet Vir eruditus, provocat ad Eclipf Lunarem, quze tefte Jo-

SEPHO Znfig. Lib. X/I1, eap. $. ea no&e contigit, quze fequee

batur diem, quo. feditionis au&ores vivos exuffit Herodes.

Hic; inquit, convenit quoque. Jos&PHUS cur Affronomicis tabulis,

Tzfle enim PETAvV10 dnno 7;0 Romano, feu II/ ante ZEram Iul«

arem fuit revera defeBlio Lunarir die X1II Martii, aut potius die

XII, horis pofi meridiem dntecedentis diei XI, ád meridianum Hies

s

3*

rofolyme& circiter 9

4

digitoruin ,- pf&ler propier g. Pïqblem. de annà

nativ, Chrift, p. 48«

Non heic utar verbis PAGt1r; App, Chron. n. CXLIL. p. 35:

Certum eft; hiftoricos fzpe Solis pallorem inufitatum cum ve«

i

fo folis deliquio confundere,

Sic Joseeuvs ipfe 4fntig. Lib.

XIF. tap. X XII. de Bruti Caffiique czede, ae de conjuratorum

ji

fcelere loquens, ait: Prepter gue Solem etiam averfum eredimus ;

qui €9 ipfe patratum in Cefarem facinus invitus afpexit.

Et tamen

PrETAvIVS, DoUr. Temp. Lib. X. tap. 66. demonftrat; anno fe-

eundo Juliano, quo Caefar interfectus eft, nullam Eclipíin So-

larem contigiffe, & Solis pallorem, qui tunc accidit, citra

Eclipfin fuiffe,

Sic Eclipfin Lunae a JosEeuo memoratam eiipfia

i

veram fuiffe non confíat, ideoque ex illa aumus mortis Herodis certo

?0

deiegi non potefí, Lunam eo, quo Herodes mortuus eft, anno

),E

defeciffe, largior.

Sed cum in Eclipfi illa afgnanda Viri eru-

D

diti nec inter fe, nec cum Joseeur Calculo conveniant; uti

w

pluribus docet STRAvcnzvs, Breviar. Chronol. Part. Spec. Lib,

IF, cap. XXXVI, p. 732 feq. fola Eclipfis determinare litem non

yl

yl

poteft. |Non fane ex eo, quod cujusdam anni menfe primo

aïhl

aut fecundo Lun vifa eft Eclipfis, re&e colligas, Herodem

j

tunc fuiffe mortuum; cum eum characterem videamus plus

D

quam uni competere anno.

Precario affumunt Viri do&i,

»t

Eclipfin illam, a |os&?uo memoratam, tuo tantum menfe Paftha

f'ubfequens antegre[Jam fuiffe: cum Jose&?Hvs, qui mortem qui-

ylE

Dv

dem Herodis intra Eclipfin quandam praecedentem & Pafchatis

?

fub«

Teoeesp ETU R

37

fuübfequentis folennia collocat , nullibi deHnïVerïf temporum in-

tercedentium quantitatem.

Anguftius quoque videtur dierum

4

circiter XIl interftitium, ab Eclipfi, quze die XiI Martis contigit,

usque ad diem ejusdem men(is XXIV vel XXV, quam;ut omnia,

Qa

$i

quix inter vivicomburium feditioforum & mortem Herodis gefta

funt, caperequeat. Abhinc fc. Tyrannus morbum expertus fuerat

n

accrefcentem , medicos advocavit, quorum remediis nil adjutus

1

ad thermas Callirhoes fuit deportatus; quas fibi haud profi-

j

cuas fentiens, Hierichuntem rediit, atque aliquamdiu cum gra-

[j

ld

vioribus Symptomatibus luctatus fuit; Poft hzec , acceptis ab

Augufto literis cum facultate ftatuendi de Antipatro, ut vellet,

auditoque ejus molimine, eundem quinque ante mortem dies

) H

ple&i juffit. Hoec omnia fane inter duodecim dies vix coarétari

queunt.

Eclipfis ergo Lunae apud Tofephum, mortem Herodis ante-

v

i.

gre[fa queratur, licet, im exitu menfir Januarii, quge BENGELII

um

fententia eft. Ord. Temp. Cap. V.*p. 193.

t

nen

F

s.

XVIII.

fé

So

ILfÀ

a, Annum Herodi emortualem effe IV ante /Er. Vulg, ex

nümmis J/ari, Syriae Praefidis, & ex Jofepho de Saturgino €7 Pa-

)

h

u

ro natratis ita probare conatur Ce. MAGNANVS: À variis

äïEp

ochis annos numéravere Antiochenfes, ut liqüet ex eorum

nno

eru-

*,,numi

fmatibus: fed Augulti zetate utebantur /Era AGjaca, ut

utl

,certo nos docent eornm nummi ar

gentei, in honorem hujusce

s cufi; in quorum averfa parte cernitur idern omni-

Lih

»Imperatori

1108

»n0 typus ;

ac in nummis Vari jam defcriptis, fed cum Epi-

»graphe: ETOTZ

NIKHZX f&5 K, ideft, anno vi&foriae vigefimo fexto.

rumo

odem

;id fufius oftendam Corollario V, adverfus N. P. Faure, &alios,

üs

»qui, zontemta evidentia ,

aliter fentire aufi funt, ut gravi con-

,tra fuam fententiam argumento fefe expedire poffent. .Cum

d0&17

,igitur h»ec vi&oria Ceefare O&aviano obtenta fit die fecunda

i

»Septembris anni Romani 723, feu 3t ante /Er. Vulgarem ,

| Qlll'

.& habebis ànnos Vrbis 748,

Jpati$

»his uumeris addes 25. 26 & 2;7:

3

»149

fope

v ERORIUSCESIZEIDSRONUE

38

4749 & 75o, ante /Eram Vulgarem 6. 5& 4, quibus Syriee prie-

»tuit - Z/arur, cuJus £riennio exeunte obiit Herodes Mapnus , ut col-

.g,ï;igi,tur ex Jofephi narratione. — .Eo teffe Quintilius /arur Satur-

nino fucceffor aniffus eff i& Syriam , anno nempe 748 Romano feu

»Vl.ante /Eram Vulgarem, ut patet ex primo Vari nummo,

,& ejusdem J'ofephi hiftoria , ubi Herodis M. obitus defcribitur

,anno Romano 750. feu [V ante /Eram Vulgarem, |Ex Jofepho

,enim zntipater, lLlerodis filius, a Patre Romam miflus eft;

i

,:cum pretiofifimis muneribus & teftamento, in quo Rex ipfum

»Antipatrum Regem declarabat. lbi plura; Jonga & graviora

»tractavit negotia; fed ipfe apud Patrem de cogitato firudo-

»que parricidio accufatus, Hierofolymam rediit, (anno circiter

»u Quintilii Vari;) Regiam enim domum ingreffus , ibi inveni£

»Varum, qui forte per idem tempus Hierofolymis érat; tunc ve-

»ro ab Herode in confilium de rebus agendis adhibitum. ;Hic

»porro Antipatro, patricidii crimine convi&o, furgens abiit e

lg

»Concilio, & fequenti die z4ntiochiam profectus eft, wubi pluri-

»1m1um commorzri folebat.

H&t namgue verba clare oflendunt ,

Poft

»Quintilium J'arun jan a longo fat tempore Syrie praeffe.

»Fari difceffum Herodes Antipatrum conjecit in Carcerem &

E

»Romam Caefari de eo fignificavit per literas, miffis etiam, qui

»coram eloquerentur mandata.

Per eosdem dies interceptoe

»funt Antiphili ad Antipatrum ex /Egypto miffz literze, —

j

»qua nova cognita filii malitia legatos & literas accufatrices mi-

I

»fit ad Caefarem.

Interea, dum Legati inftru&ti mandatis ac

[

»literis Romam properant, Rex, morbDo correptus, teftamen-

V

»tum condidit —. Regi vero morbus factus eft gravior; -- Hinc

di

f

»profe&us ultra Jordanem fluvium calidis aquis fe fovebat apud

,Callirhoen. — Hinc rurfum Hierichuntem profe&us eft, &

(

»paulo poft fupervenerunt a Roma literv a Legatis mitlis ad Coe-

X

»larem, quarum fumma erat: Acmen ab irato Caffare occifam

l

nj

»elfe , & Antipatrum relinqui arbitrio & Regis & Patris. Has

»diverías circumftantias adnotare volui, ut certius judicare pof-

]à

fci

»fis, quantum temporis effluxit a convicto Antipatro ad ejus ne-

,,Cema

Iter enim Legatoruma Judea in urbem, rei pergravis tra&atio

BI

menfium

p

Hs Cæfari: Iudicii miffio ab urbe Koma in Judzam, plurium

»Jpatium

RMCSEXENESUSUBNEDS

-

39

»fpatium neceifario: offenduntz: Vnde: nom fine. fündamentb dicere

,,—?poffum , Herodem mortuum: auno ttriio: Fari Legationir in Syria,,

»fewanno XXVII Acliaco ,. quo:cufum eft tertium Varinumifma:

»Hic porro annus: eft 750 Romanus;. quo ex. Jofephi narratione;.

»Herodes: vita: deceffit ,. ut ftatim: dlcam.. l.. c-. p 44— 50..

Sed ,. ut grimo: ad. ea' refpondeamus,. qux' Vir Clar. ex: Jo-

fephi narratione: colligit,. libere fatemur;. nos plurima leic de-

rehendere, a mente & verbis: Jofephi aliena; Id fc. agere vi--

detur: Cél. MaAGNANUS,. ut animum le&oris- proeoccupet, atque:

ad hypothefin,. Chriflum: triennio: ante: mortem: Herodis: natum. e[fes.

proegaret:.

:

Sàturninum,. nafcente; Chiriflo, Syrie Prefidem fuiffe ipfe pro-

"

Bat Do&8. AuBor p,29o: & nos: Chriftum anno exeunte IV ante

ZEt.. Vulg,. natum elfe infra: probabimus..

Sub: initium: hujus

anni,. ultimi,. quo Syri»e: proeerat,. Satürminus, ipfius: Herodis

rogatu, milit ZAntipatrum cum: Sylle0: Romam ad' Czefarem ,. par-

?

tim, ut Antipater Teftamenti confirmationem peteret,. partim;

utSylleum;. ante jam a: Nicolao: Dàmafceno' variorum-crimi-

l

num:accufatum ,. novi fceleris; attentati fc; Regicidii,. accufaret;

Quae'negotia:fane-intra: decem:circiter: menfes, quos:Romz An-

tipaterr degebat;. facile pertra&tari potuerunt. Ko:Romam: pro-

g..-

frBo ,. (non dicit Jofephus,. per' aliquot aunos ibi jam: commo:--

rante). Pherorar, menfe: circiter Majo: ejusdem' anni, veneno

perit, . detegiturque: cogitatum' ftru&umque ab' abfente, Antipatro

(

patricidium.,. quomodo fcil, Antipater,. offenfus; quod pater tanm

f*

diu regnaret; ex /Egypto' venenum Pherorz' ejusque uxori mis

It

ferit; ut Herodem eo tollerent, cum ipfe Romae degeret. Quis:

u

credat tantum fcelus tam diu: aut' occultari aut: differri potuiffe,.

ut per triennium: Rom' egerit Zntipater;. homo fpel regni di--

t

làtx impatiens; atque feftinandam' decreti parricidii exfecutio:

m

nem urgens?' Pateía&ctum effe fcelus: per: feprem quidem: menfes:

[s

latuit Antipatrum; qui Hierofolymam fe' brevi rediturum Patri:

"

fcripferat;. Literas Patris: vero,. ut: reditum' maturaret, injunz-

lt

gentes; in ipfo demum itinere;. quum'jam in: Cilicia' erat;; ac--

j

10

ceperat.. 9ub exitum igitur ejusdem:anni,. quo: Romam . profe:-

i

WSj

j

,i.Q

od r

&us erat, aut füb initium fequentis Hierofolymam rediit, ibique

Invenit Parum, Saturnini Succefforem , qui mon forie Hierofolymis

erat, fed venerat Herodis rogaíu, « ei fuper pr&fzntibus ncgotii;

confilium daret. — Poftero die Zntipater fiftitur coram Judicio Pa-

tris & Vari, & Criminis convincitur; Parus vero fequenti die

Antiochiam proficifcitur, ubi plurimum commorari folebat, quo«

niatm id Syrorum palatium eff , quo Proefides Syriz degebant. Nüm

verba hxc, uti Doüifumus MaGNANVS vult, clare offendant,

:5

Quintilium Varum jam a longo fat tempore Syrie preeffe?. aliis ju-

3

dicandum relinquo. lter Legatorum Herodis ad Czefarem, quos

,

fub initium Januarii Romam abiiffe probabile eft, & Literoe.Cae-

D

faris refponforize, Herodi Hierichuntem reverfo oblatze, plurium

p

quam duorum menfium fpatium non requirunt; Quare non fine

fundamento dici poteft, Herodem mortuum anno primo Legae

»

tionis Vari in Syria, qui eft A. V. C. 751, ante /Er. Vulg. 3.

»

"

Qua vero Vir Do&iff, Coroll. V. p. 120—130. eorum fen«

»l

teptize opponit, qui cum R. P. FAvn10 annos, in nummis Vari

»|

notatos, ab Zuguflorum 4ra computant, tam evidentia non funt;

b

ut aliter fentire nos cogant.

Scripferat R. P. JonaNNESs Ba«-

»

PTISTA Favn&, Differt. Hifl. Crit. p. 405 feq. edit. apud Jogn,

DowiN.MvsaANTivM, Tab. Chron. Sext. Ztat,: ,Quibus rae

»l

oOrc

»tionum momentis Vaillantius illud. evincit, eos annos

^ e

m

»26. 27 (in nummis Vari) effe actiacos? nullis prorfus, Card.

M

,Norifius, qui prior in nummis Antiochenorum fibi vifus eít de-

»prehendi(fe 2eram hanc Actiacam, ingenue fatetur, de illa al-

»n

»tum fuiffe apud Scriptores filentium: hine Dilfert, 3. .de Epo-

»Chis Syro- Macedonum, cap. VIII. tom. 2. oper. in nummis, iu-

Ie

N

»Qquit, Zntiothenorum alia epotha, utrague. ( Pompejana & Cre-

»fariana preeter Seleucidarum ) f'uperius defcripta recentior otcur-

|

i

N

»rit, emjur nec vola nec. veftigium apud Srriptores uspiam. reperitur.

»Nihil eft, quod tam ad rem meam faciat, quam ingenua ifta

A

,Coufeffio. Cum ii numeri Antiochenorum numifmatum 25. 26.

Cü

»27. non ufitatam ac celebrem jam antea epocham defignent,

ln

fed novam quandam, non antea perfpe&am: quid eft, quod

dit

»aliis divinando liceat ab anno Vrbis Conditz 723 numerate,

,nempe

M —— ÀÓ

gerssic i p ag

41

;,nempe poft A&iacam Victoriam, mihi v

ero non liceat aliter

nio ferius, ab anno Vrbis

»interpretari? initio du&to quadrien

ä

»727. quo, confentientibus Chronologis ex Cenforino & Dione

»apud Petavium Lib. X. de Do&trin Temp. cap. 72. wova Z£ra,

f

ve anni Auguflorum Komani incipiunt, —

Nihil autem ad rem

in eadem Dilffert. de Époch. Syro Maced. do&iffimus

»facit, quod i

ä

»Cardinalis expendat nummos aliquos fub Sylano,

Syrix

»Erefide, cufos, in quibus numeri explicari non poffunt, nifi

Efto id ita fit,

,defignent epocham Antiochenam Actiacam.

»quod tamen non omnino planum eft, nec omnis difficultatis

;'

»expers, fatis mihi eff , fíi nummi fub Varo cufi interpretationem pa-

,fiantur omnino aliam ab ea, quam Norifius ac Faillantius conjecere.

(2

His Faurii verbis opponit DoG. MaGNANvs: ,Plura co-

l:

»gnofcimus Antiochenfium numifmata ; in' honorem Imperato-

»ris Augufti cufa, quibus, fe /Era Actiaca uti, in iis teítificati

Iuerunt.

Vnum tantum defcribam ex argento: [n antica pare

an

»te cernitur capu£ Augufli laureatum , levam verfus; cum Epigra-

»phe: KAIZAPOZ XEBAZTOT, i. e. Céfaris Augufli.

In poítica

1l

]f

»vero depictus eft muliebris Antiochenfium genius; Oronds nà-

Àe

»tantis figuree pedem imponens, cum Epigraphe:

ETOTZz eA4K NIKHZ TIIA IB

H,

d*

»id eft: anno XXVI Vittorix$ , Conf. XII.

Alios Augufti num-

mos Antiochenfes, cum annis ejusdem /Erc A&tiacee exhibet

4»

MaGNANVS Tab. V,

rd.

]

E. Omnes hi nummi , a DoGiffimo Antagonifta allati in E-

al*

pigraphe notationem Vi&orie Actiacv adfcriptam habent, qua-

p

re dubium non-eít, quin anni illis adpofiti ab ifta Victoria

li

computandi fint.

Sed in nummis Vari nulla «"; Níxsc mentio

jte

fit, adeoque evidenter non confiat, annos Vi&oriv etiam in

(

Nummis Vari adhibitos effe.

Duplici enim /Era in honorem

Auguíti uti potuerunt Antiochenfes, eodem Auguíti tempore.

u

ifla

Altera A&iaca, cujus annis nummos, in honorem ipfius Augufli

cufos, expreffe notabant; altera, ZEra Zuguflorun, cujus annis

p

e[lt j

nummos Praíidis Syrize diftinguebant.

Vna fane ; non exclu-

his

U

dit aleram, cum variis, ipfo confentiente MAGNANO;, epoc

ufi

316,

m*

[ iil

42

uíi fuerint Antiochenfes. ;Cumqüe totus hif

B

ii Flavianse te«

ïw:

nor doceat, quod Saturntuo Varüs, ultimo

emum

iiv

ET.

ïOdviS M-

ànno, in Syrig Legatione fucceílerit: annus 23 in primo Vari

nummo notatus alius effe nequit, quam ]Julianus 43, i. e.- Zrae

Auguítornm 25. uti copiofe probavit Cow. pE SyrvESTRIS

Chron. p. 1o8 in Di]grt. de anno N. C.

-

$ xX

4. Quxe de annis, quos Herodisifilii. regnatunt, afferuutur, id

grorfus nom evincunt, que Cel. Auor intendit,

Problem. déanga

N. Chri(H.

Prop. [. p. 54: 4) de annis Archelai, quein JosEPHv s

lnmm - « s n p RE o

ànno principatus decimo: im exilium sniffum teflatur, ita Ícribit: ,,Si

jud2eorum more a Martio anni Romani 750 numeres decem annos,

decimi initium habebis menfe Martio anni Romani 759, feu VE

vro Vulgaris, Rom?e Confulibus /Emilio Lepido & Lucio Ar.

rüntio.

Id przcife nos docet Dro , (loc. fupra a nobis p. 25. ci-

»

tàto.) .Cumigitur Archelaus exulaverit anno

159 Romauo, te-

»

fteDioNE, & decem incompletis a morte

patris regnaverit,

tefte JosE&Pro, evidenseft, Herodem Magnum obii

ffe anno 750

J

JErxe Romana, feu IV ante /Eram Vulgarem.

p

&. Minus accurate Vir do&iffimus in annis Regum Ju-

n

daicorum computandis menfe Romanorum Martio utitur ,

qui

,l

partim ultimo Judaici anui menfi, Adar, pat

tim primo, Nifan, re«

»

fpondet, itaut, uno eodemque menfe Martio, feeuüdus jam iniri

»l

annu;queat, uti ex noftra fententia in fucceffione filiorum He-

»|

rodis id fit, qui Patri labente adhuc Ad

1113* ;

ar fuccedentes, primo

»

die Nifan fzeuudum jam regiminis an

li&

££2 d

nchoarunt,

2)

Idem. quidem annorum numerus prodit, five Herodes M.

inchoato jam Nifau anni ÍV ante

/£r. Vulg. quze Doct, Adverfa.

ri, five labente adhuc Adar an

n!

I!l ante /Er. Vulg. quae no-

hi

ftra fententia eft, ftataatur.

Sed cum

probaverimus, Herodem

À

labente Z4dar anno 3 ante

/Er. Vulg. obiif

le, atque JosEPnvs,

tü

€ex explicatione fomnii, ch

aracterem fpizarum decies mati

7

Wa:/l'm-

al

tiufn addat:

ab 4ídar anni 3 ante /Er. Vulgar.

usque ad 4dar

adj

anm

/

-

WE ECCESSE UEL EH

—

43

anti z. Zer. Vulg, i. e. A. V. C. 76-0 P

rincipatum t&miffe Arche-

xulavit a. 759 V. C. neque

laus ftatui debet; confequenter mon «

etiam, uti au&or vult, evideus eff , H

erodem M. obiife anno IV

ante /Er. Vulg.

MM QoNP MM um m

m CASSIVS A rthelaum irant a?pe: fuiffe ä*elega'tum

Dro quide

Co[, M. 4emilio Lepido €7 L.

Arïïi'a'äti()) i. e. Ao K]' C' 759 ]Eï.

eít, eum exilium ejus anno uno

Vulg.6. fcribit; fed mirum non

antevertiffe, cum pofterius Hero

dis Patris regnum uno anno tar-

etiam uno differre

dius confignarit ; ficque mortem ejus anno

s PAGr, Crit, Hiff.

coactus fuerit; uti re&e ftatuit À

NTONIV

Chron. ad annum Chrifli t45 p. 13. male,

circa hoc quidem pun-

2

fum, erroris accufatus a Cel. MAGNANO,

loc,. cit. .Coi'olläw'-.

Y

M

XIPF. p.182. 183:

Herodis A

;ztipfe pó4«& -65 hzec l

eguntur: ,, Anni

[

) de annis

O

»igitur XLIV

'Tetrarchiz Herodis Antipz, veteribus etiam

eflluxerunt a morte patris Herocis M. ad

olà

,nummis obfignati;

93 Romanum,

g«

»annum currentem XL (liræ Vu

lgáris, 1íeu

Porro fi. ]u-

h

», cu]

.-

us menfe Septembri jam exulabat Antipas.

»dxorum more a Mar

tio anni 75o Romani numeres, XLIV an-

50

habebis menfe Martio anni 793.: Ergo

»nos, XLiVwi initium

»Herodes Magnus obiit

"

*

poft initum Martium anni Romani 750,

E

la

*, qui eft IV ante /Eram Vulgarem:

W

»feu 4710 Periodi Julian

,non autem ante , qui

a

fic non invenire liceret annos faltem

It

4

XXVII Regni ejus,

ex quo Judzorum Rex. a Ro-

"

,inchoatos X

quia fic Herodes

,manis declaratus

.

fuerat; nec etiani polft,

|£

(fet attingere initium anni XLIV Tetrarchize

» Antipas non potni

g

,41ue,

Atqui, fi ita poft

inittum Martium A. V. C. 75o, ante

NL

des M, ut labente adhue Z4dar vitam finie-

JEr. Valg. 4 obiit Hero

tunc aé&tu non invenirentur

(

rit, uti nos fupra probavimus ,

ex quo Rex

Judeeorum. declara-

f

XXXVli Regni ejus anni,

letl

tus fuetat, fed XXXVI tantu

m, contra omnium teftimoniorum

$,

filiur, Antipas ; patri eodem anno,

labente

auctoritatem: ejusque

ens,

7

Nifon fecundum annum incipi

m

adhuc Adar, fuccedens, & primo.

2

jam

"m

EFUANERREMEREISSEER

44

jam anni 39 /Er. Vulg. menfe Septembri exulaffet , & quartum

Caligule aunum non attigiffst. Erronea itaque fententia eft, Z/e-

rodem M., qui labente Adar mortuur

eff, anno jam V. C.450, an-

te /Er, Vulg. 4 vita defun£um effe,

*y) deannis Philippi, p. 56 —59. hzec proponuntur: »Nummum

»Philippi ex ?ere medio publici juris fecit eruditus A4bbar Fonte«

snui, Difquifit. fur une Medaille de Phil. le Tetrar. edit

apud

;;Hiftoir. de l'Acad. Royale des Infcript. T. llI. p. 4os,

A Amfter-

,,dam 1731, in 12,

In antica parte exhibetur Capu? Augufli

»laureatum, levam verfus, cum Epigraphe: KATEAPOX CEBA«

In poítica vero legitur:

»0IA .. TETPAPXOT: circa templum, iater cujus columnas

sadfunt elementa L. AT, i. e. Philippi Tetrarzhe anno trigefimo

»tertio. Opus eft, ut videtur, non Judxorum, quibus vetaba-

»tur Principum effigies depingere, & multo magis, templa eo-

»rum frequentare; Sed Syrorum, Cefaream Philippi incolernes

»tium , qui in eo caput Augufti, templum in ejus hanorem ad

h

s4Panium ab Herode M. antea conditum

,U annum ab Actiaca

»Yictoria, more fuo, exhibuerunt.

Epocha, cujus annus XXXIII

»in nummo obfignatur, alia effe non poteft, praeter Attiacam ,

,»qu?e initium ducebat a fecundo Septembris anni 723 Romani,

t

»feu 31 ante /Er. Vulg. . Cum enim nummus cufus fuerit !m-

speratore Augufto & Tetrarcha Philippo, quorum nominibus

,Anfignitur, annus XXXIII numerari poteít nec ab Epocha Se-

Ü

»leucidarum, cujus, primis Tetrarchi» Philippi adnis, jam cure

U

»rebat IV Seculum; nec ab /Era Pompejana, cujus tunc erat

[|

»annus circiter LXX ; nec ab Epocha Julii Czefaris, cujus jam

M

»numerabatur annus ad minus quinquagefimus ; neca conditaCae-

»farea, cujus anno XVI obiit Auguftus; nec tandem a Phili

ppi

V

»Principatu, cujus, moriente Augulfto,

numerabatur tantum

h

,annus circiter XVIII. AnnusporroXXXIII

Actiacus i

»anni lL /Érze Vulgaris, & exiit eodem die anni Il ,

fuitque IV

»Tetrarchiz Philippi. PAilippu: enim, tefte

Jofepho, obiit anuo

» l'iberit principatus. vigefimo , tum ipfe

préfuiffet triginta feptem an-

Wi

yynis Trac honitidi $ Gaulanitidi at Bo

Gane&, Anno 33 /Et. Vulg.

(

die

R

REDSESESNUORESUUSER

-

45

,die 19 menfis Augufti Tiberius annum Imperii vigefimum

Obiit

»iniit, eumque explevit eodem die anni fequentis 34.

»igitur Philippusinter menfem Auguftum anni 33.& 34, annusque

Si inierit

,ejus Tetrarchize 37 iniit menfe Martio anni 33 aut 34.

,anno 33. primus Tetrarchive annus coepit anno IV ante /Er.

»Vulgarem; i vero annus (Tetrarchize ) 37 inierit menfe

[*

»Martio anni 34 /Ervze Vulgaris: primus Tetrarchive annus coe-

d

»pit anno 3 ante eandem /Eram. lgitur Herodes M. obiit anno

bl-

»IV, aut anno IlI ante /Eram Vulgarem: fed quia ex nummis

li

»Herodis Antipee patet eum obiiffe ante annum llI, anno lV

la

»obiiffe dicendus eft.

Rurfus, fi ab anno Actiaco 64, currente

m

,cum Tiberii principatus XX, quo obiit Philippus, retro nu-

TT

,meres 37 ejus Tetrarchiee, annum habebis Actiacum 27; An-

Ü

»nus igitur A&iacus 33, Philippi nummo obfignatus, fuit VI

)

»ejus Tetrarchize,

Cum autem annus 334 Actiacus inerit anno

EQ*

»2 /Erve Vulgaris; manifeftum eft, Philippum principatum iniiffe

)n-

»auno IV ante eandem /Eram, eodemque anno obiiffe Herodem

ad

» Magnum.

;CEI

lil

Verum, quod ad annum ZErz;.quo Philippi nummus no-

n

tatur, attinet, miror, ZE£r& Zvguflorum ne meminiffe quidem

l]l

Celeberrimum Numismatologum, in cujus /Erze annos »eque qua-

drant 32 ifti anni, acin annos /Erv Aétiacve. Scilicet erat id

"

X«

contra hypothefin, qua fe/a AGiaca /Era ufos eí(fe Syros Au-

tiochenfes contendit Vir Doctifhimus; cujus contrarium vero ex

jf«

annis, Vari nummis impreífis, fupra probavimus.

Quare reli-

tat

qua, qu ex nummo hoc colliguntur, mittimus. Quze de anmo

u

L:

Tiberii vicefimo dicuntur, aliema funt a Tefzphi & Tudsorum more

compulandi annos Regum exiermorum,

Quemadmodum enim /uo-

p

rl

rum Regum annos, non a die, quo Regnum obtinuerunt, .fed

ab ineunte anno Judoeorum facro & primo die menfis Nifan nu-

'pto

V

merarunt: //a ex£erorum Regum, qualis Tiberius erat, annos nu-

merabant, non a die initi imperii, fed ab ineunte anno Civili,

nü

ejusque primo men/z Tirri, uti docuit Saw. PrETi T. Lib. I. Eclog.

(fie

efimus. Tiberii annurs

£fi

lg.

Chron. C. 12, luiit ig'i.tgr vite

?' primo die m

E3

fr

d

um

46

fis Türi, anno 32 /Erv Vuïgäris., Cumque Herodes M. fafente

"Adar anni

^

Ó

aute /lir. Vulg. obierit, cujus primo die Nifau Phi-

um dulit; £ricefimur feptimus coepit primo Ni-

tlïippi fecundus annus ja

fan anni 33 /Erx Vulgaris, ita, ut ante Tisri ejusdem anni,

2

guo anuus Jiberii viti

J

imus primus iniit, oblerit Philippus.

Ex an-

nis igitur etiam Philippi patet, erroneam efle Viri Celeberrimi

mib*- ^ ER ! ce

fententiam de anno Herodis emortuali; Nam, cum labente adhuc

Adar obierit Herodes, fi anno IV ante /Ér. Vulg. mortuus fta-

tuatur; Philippur, cujus tricelimus feptimus annus hac ratione

primo Nifamannt 32 /Kr. Vulg. coepiflet, ne annum quidem Tibe-

!

rii vicefimum, more Judoeorum computatum, attigiffet ; multo mi-

nus annum eundem Tiberii, uti Cel. Antagonifta illum numerat,

D

a 19 Augufti anni 33 /Er. Vulg. demum incipientem,

Ex . quibus omnibus liquere arbitror; erroneam effe Cr/,

MAGNANr de auzo &6 meufe [derodis emortuali fententiam, evi-

&umque effe, quod Herodes amuo ante JEr. V'ulg.

2

2

labente adhue

»

Adar vità defuncius fít.

Patet porro, erronea: etle omnes eorüm

»

»

fententias, qui Chiiftum po/l elapfum 3auuariun ejusdem annig

ante /ir. Vulg. ftatuunt, cum nativitas, circumciflo, reprae-

b

»

fentatio in templo, adoratio Magorum & fuga Chrifti in /Egy-

ptum mortem Herodem antecedant,

Quot vero vel ?Zezfes:

DT

vel, uti Cc. MacNaNvs exiftimat, amauos ante 770vteui He-

»(

»t

vodis matus fit Cbrifius? ex fequentibus Chara&eribus biblicis;

»!

eorumque cum teftimoniis exterorum confenfu, eruendum eft.

yl

*

Y

$ XX

Secundus Characler :

l

Baptizatus eft. Chriftlus, cum impleret anmum ticefinlut

anuo XV . Tiberii,

Omni animi attentione expendenda eft annotatio anni,

nnurna

ipfi

quocum initium Przconii Johannis, ipfumque Chrifti a

trice-

À

"

"

Tl6t

$

)5

tricefimuth conjungit LvcaASs.

lta vero Evar

Á

gei

íta

l

;

C Y]

I";;/: lol

,'-'

Y

^vi6 t

;Zï

E

ï

v!

E £v Yeui ) orevaexciótxtdiaco Tic v

4

eptoviac T.

d

[S .

3-

w( F

qü:q

I*

LA

AG

iào H

1

76c Horeís IA« vüg Isoxioc, to] TerQgapacEvro

ll'

MÁAPR

206

&

5

E

"As

B

I

T

-

la.

pods , DiA7ETu 0», T8 dàsAdS dur8, dTirQapXs

4

&

r:'

4j

VTOUG

*

]

xal Too ovi

Tidoc Xeogc, xai Aucavís vic: AfiAmuc TeTQaoX

&i dopxiepeoc Avya, x Kaidicpa eyevero puja C«8 iri Iodyynv , aoy

[

TE Zaapis Uiv & 3j égigiQ. xai iA dc vracay Tiv vrepioctogov 78

dC

Togddvs, xuoUcctv fazrviTM ueravolac üc aCpeom d uapmiy.. V. 1.

d*

E-yevero i & 0 Qazraioivaa araya, 0Y Aaor», xal lncs PavrtisQtv-

lia

TOC X2 "rpo0sU " ojMele s

dyeo X Uveu v0y epavor , v.22. xal xara G-

n

fj*

V&I TO, 7rVeUJA0 TO d*yloy G COA T DLOD

du woe vrepizépdy 7r. aUTOY ,

l*

324 Qooviy && Sawa *yevécoaa Aeysau , XU d 0 Ut u2 Ó d*yarimoc ,

il

àv coi iudéxxsz, V. 23. Kel durót v Ó Tazc GG érOV TQuiXovra

dpadpuevoG , Qv , GG CVOIAIC €TO, vióc lecnQ x. T. A.

*

tl

VurG. Znuno autem qui

nfo decimo Tiberli Cefaris , f]?'ül'ïw'äüiö

.3.0

,,Pontio Pilate Sudeams; "Tetrarcha autem Galileg Herode: Philippo

V

tl

, aulem, fraire ejus, Tetrarcha Iture£ E9. Tratonitidis regiopis: é7g

» Lyfania Abilene Tetrarcha, fub. principibus Sacerdotum

una e9

Wi

» €aipha, fa&ium efl verbum Domini fuper gohannem, Zatharie fi«

J

p

» lium in deferto.

Et venit in omnem regionem Jordanis , predicans

m peccatorum — . v.21. FuGum

»baptifmum pamnitentie in remifFone

J

populus, €7 S'efu baptisato: €?

^

P

)5 £ff autem , cum baptizaretur. omis

,]0rante, aperium efl celum.

v.22. (* def[-mdiï Spiritus Sanus

l

» torporali /pecie , ficut columba , in ipfum: €9 vox de telo fata eft,

(5

» dicens: "T'u es filius meus dile&us, in te complacuit mihi. wv. 33. Et

ANNORVM TRIGINTA,

inci-

f

»IPSE JESVS ERAT QVASI

0]?[.::/1. rel.

» pitus , gt pulabatur filius 7

XXI.

$.

Y. Scopus Evangelifle eft aperte Cbronologicus, aumusque T

berii XV facit Epocham intvoitüs &9' Pr

gecmj?ms Joban-

/ifh

nis €2 Domini ipfius.

Res ipfa loquitur. Lvcas narraturus P'ræ:uïfärir atque

de-

üüi ;

ipfius Meffie oflenfionem 1[raeli faäam, temporis accuratam

fexi-

i.

jce«

g^ as ER ENENOPSNNR

48

" fcriptionem adhibet, nominatis omnibus Prïnciþïbus ; qui-tum

ullam Palzítinge partem fuo aut alieno.nomine poffidebant. In

tota reliquà fcripturà N. T. tam cumulata atque accurata

PETAViVS, DotGrin, Temp,

temporis notatio non occurrit.

Tom. I4. Lib. XII. cap. 1: Qui natalem , inquit, Domini cerío anno

definire tonati funt, unum omnes Luce teflfimonium ufurparunt , quod

£f cap. I1I, 23. ubi de Chriflo ad baptifmum accedente ita. fcribit :

» Et ipfe S'efus erat quafi triginta annorum, incipienr, Mireris igitur,

Ccl. MAGN AN VM hoccharactere non pariter ufum fuiffe.

SALO-

MO VAN TiLL: ,Luar, ait, principium Evangelii collocat im

, Votatione Tohannis Baptiflg ejusque proxime fubfequente préconio z

» efique propter evidentifimum Luce teflimonium de fide, credere, iu«

»ira eum Tiberii annum incidiffe ohanuis vocationem. Q9 primum

» tjus pr&conium , qui dici potemf regiminis T'iberii decimus. quintus.

» Quis enim aliur Lucze fuit fcopus, quam Epocham Chriftianif-

25 . d A Canen a "ss o — UX — Ac —

,mi ad principium Evange'ii alligare , & fic cum /Era cognita

Ka

» liberii componere? — Et pofiquam v. 21. deftripferat, quod Chri»

[ 3

» fs a Tohanue fuerit baptizatur non. folum, fed €9 fgnis caleffi-

» buy glo?*ijimtus: pergeus Evangelifía couclufionis lu.cojäaszmgit: Et

»ipfe erat Jefus quafi annos triginta natus, incipiens. afque

» fic &tatem Chrifli proxime eum. tempore. baptifmi Chrifíi compofuit

[X 3

Comment. Hift. Chrouol. de ano nati Chriffi, Part, /. cap.

IV.S«1. p. 52. 53- Epocha hec Eccdefie eff omniutn maxima, Marc.

I r. (coll. 1. Reg. Vl, r. de Epocha Templi). Hie quafi fcena N.

T. panditur,

N nativilatis quidem , aut mortis, refurreionir, a-

feenfionit Chrifli tempus tam pracife definitur,. — Fit autem denomina-

tio non a Confulibur Romanis, fed ab Imperatoribus. — Solet Scriptura

rerum magnarum Epothas accurate definire; id de Novo Teflamento fit

hoc tino lecto, verba funt BENGEL11 in Gzomone ad Luc. Ill z.

EM EEE

PA

2. Vox dexóusc, incipieus, imceptionezm mon ammi Clrifli

]H

tricefishi , [ed vaumevis publici denotat, cujus mrtiusm in

4A

ipfo baptifmo, a. Jobaune fu[cepto , fácfum eff,

Ju

Non dicit LvcAs: Ef ipfe erat fefusanuum tricefimum incipienr,

Qu

-

fed :

W

CH EEEb

— —À—MÀÀÀÓÀ—À

49

fed: 8 ipfe ,?rat frfm quaf annorum triginta, incipiens Íc. officium,

.

ad quod inaugura

batur per fufceptum a Johanne Baptifmum,

l:e

quo, voce ex Colo delapfa, toti populo commendabatur, & de-

fcenfus Spiritus S. quafi loco impofitionis manuum erat, qua

Do&ores creabantur.

Interpretationem de inceptione anni ne-

':'

que cardinalis numerus triginta annorum; neque particula ocs

admittit. Nullum exemplum afferri poterit, ubi dicatur: £ye

n

&oxopa a pidxovro, érGv , pro doxopua TQiaxog8 $6; & alienum

quoque ab ufu loquendi videtur, fempus definire €7. fimul laxere.

Sane voces doXópsvoc & o« male hac ratione cohzrerent:

prior, doXópsvoc, definiret 2etatem , altera 9osi laxaret, — Qui ince-

i

pit e[fe fricenariuz, non poteft dici, quaf vel dreiter friginta an-

lü

aorum. ltaque vox dgxoperoc abfolute ponitur, nec dubium effe

debet, quin ea fit verbi ZoXoue! poteftas, cum eodem fignifi-

:

]

catu ab eodem Evangelifta (umatur A&or.T, 22, quo verfu Lu-

r

£8: initium minifterii Chrifti eodem modo cum ejus baptifmo

! ie

l

gonjugvgï't, uti in noítro przefente, Adde AG. X, 37. XIII, 24.

Et

$. XXII

ïuf

ul

g Particula qu , annis Domini triginta. adjeja , 5 ocs

J

&ràv vpidixovra , annum. Chrifli tricefimum cum ad Laptif-

t

qui accederet, mom quidem precile, [zd fere, ut im die-

N.

bus faltem. quibusdam. differentia effet, completusn fuiffe

docet: Nullatemus vero eatn latitudimewn imfert, ut Clwi-

d

una

Jflum baptizatum [latuere queas vel ante initium; vel poft

. finem anni 30,.

o fl

[

Sermo eft de publici muneris iuitio ,

& bene GROTIVS

ad locum noftrum annotat: Haec tam accurata defcriptio £em-

pur aliquod legitimum | refpicit.

Lex, qus extat Num. IV, 3.

rifi

47. addita hiftoria r. Chron. XXIV, 2.3. diferte docet, Levitas

j ii

juftam fun&ionem demum aggreffos effe , cum effent fricenarii

quanquam, ut alia lex docet, Num. VIII, 24. anno 25 exacto

ittt

jaciebant minifterii fui rudimenta; quomodo & apud Achsos

alias-

(ed:

"

m s

Bo

l ,

aliasque gentes lrit?fimurannur legitimus ad gerentos magitratus

erat.

Ad hoc exemplum voluit Deus & Baptiflam, qui fex men-

fibus natu major Chrifto, & ipfum Chriflum anno tric/fimo. exot-

diri fun&ionem ipfis mandatam.,

Late fi fumeres particulam quafj, e Synchronifmo XV anni

Tiberii & tricefimi Domini nullus certus chara&ter Chronologi-

eus defumi poífet , foretque hvec baptizati Chrifti Epocha, quae

fui fimilem in omni Scripturá N. T. non habet, dubii prorfus

ufus, Sane, qui annorum numerum annotat, videri vult in

determinando tempore accuratus, & rem definire exaéte.

Neque tamen particula 2c« heic prorfus tanquam &zíppuua

Nam innuit, annum Chrifti tricefimum fuiffe

yragsAxov redundat,

aliquot diebus potius intompletum, quam abundantem.

Sic idem

Lvcas Cap.1X, 28. quafi 8 dier appellat, inchufis fe. terminis, qui

Marruao, Cap. XVII, 1. & Manco, Cap. IX, a. funt 6 dies,

Sic Pilatus fedit intribunali hora quaf 3, Jon, XIX, 14. & Chrie

ftus crucifixus eft, Aora 3 MARcrI XV,2s.

Lvcas cap. XXIII, 44. Eclipfin Solis memorans dicit 7» d

&oci cipe &xrv , reliquis Evangeliftis, MATTRJEO cap. XXVII, 45.

& Manco cap. XV,33 horam /zx/am fimpliciter notantibus. [n-

nui per particulam ecs, quod aliquot dies ad annum Chri-

&i tricefimum defuerint, perfpexere IREN;Evs & EPripua-

NiVs. qui pofterior d. g. Novembrir, Chri(tum vult baptizatum ,

cum fequente januario naralis ejus immineret,

Pone, quod

plures Veterum (tatuunt, ipfo^die natali, pro curfa anni Soflaris,

baptifmum Chrifti fa&um effe, tamen s2f annis triginta ad-

dere Lvcas potuit, quia eo anno, quo Chriftus, uti videbi-

sus, baptizatus eft, meomenia Tisri cwm ferie dierum — fubfequen-

tium paulo cilius fait, quam eo amno , quo natuy efl. BENGEL. Ord,

Chrifto ergo, cum baptifmum füfciperet, pauci

m u m TEP i

demp. 194.

inodo dies deerant ad complendum aunum tricefimum. Et five

quaf anuorum triginta fuifle dixeris, five annorum triginta complee

dorum, eodem recidit Epilogifmus anzoram etatis Chrifli, &illud

quafi Chronoïogicis,rationibus nil derogat,

Vim -

BEUURICAMGEEDKOUETENE

5rI

Vim igitur tefmonio Lvcz infert KePrERnvs in fua ad

Carvisii Epiftolam data refponfione : ,Omnino, inquiens,

»credibileeft, vocem gaafitantundem effe, ac plur minus, ita ut

hx aetas, falvis Evangeliftze expreffis verbis, vel 27 annorum prae-

»cife effe poffit. vel triginta duorum aut trium. ,,

Quem refutat

SAL. VAN Tirr l. c. p. 67—69, licet ipfe Chriflum ante completum

&laíir anuutn tricf/ïmum Primum balptizatum/ fuiffe, minus re&e ftatuat.

4 Ar&liffimie coberet. amnus. Cbrifli tricefigmus cum. ammo

. Tiberi XV, quo Sobanues | Precur[oris . 2Ónunus. im-

" hoavit; 62 perbreve duorum «vel trium [altim qnenfium

ä

imtervallum fuit ntev imitium

praconii 7ohan7?is C2 inter

bapti[num Chrifti.

Solide id demonftravit BENGELIvs: 4mmo X/ Tiberil,

Lucasinquit, faB&wm eff verbum Dei ad Johannem ; €$ (fubidem

tempus) /pfe erat, T«fur, quafi annos natus 50, incipiens, Precurfo-

,l

rir introitum KEvangeliíta per annos externi Principis cum teme

oribus publice notis conuectit? fed initium a Domino fattum

per zetatem ipfius Domini definit quam decentiffime,

Decore

etiam modum introitus exprimit LvcAs: Nam, cum dixiffet ;

lI

ad Prodromum «effe faium verbum Dei, v. 2. coll.X;35. Domi-

num, ait, iucepiffe, non ut fervum, fed ut filium. Grande prae-

umj

:

nemen,; ipfe, pramiffum,; facic Antitheton ad Jchannem.

Habebat Dominus poft admirabiles profectus vetatem legitimam,

;

muneri publico opportunam. Num.1V;3. Gnom. Nov.Tefl. ad Luc.

11L23. Vtraque notatio temporis intime coh»ret. Johannes, quan-

l,

tus quantus erat, Dominoinferviebat: & tempus Johannis miffi eo

ü

[:

tantum commemoratur,; ut tempus initii a Chrifto fa&i cogno-

fcatur. Johannis introitum, maximeque teftimonium illud ad

js

Hierofolymitanos Joh.l,19. adventus Domini feverus in tem-

plum celeriter excepit. Malach.ili, . conf. Joh. 1I, r3—17. Mul-

nter

to igitur brevius-erat fpatiu

mïinter Johaunis introitum & i

G

Do«

52

Ms ia d

Domini baptifmum. Marci L; 1. 9. A&. L a. Johatrines fexto mienfe

ante Jefum natus eft: minore etiam poft Johannisintroitum in-

tervallo Jefüs agere coepit, Johannem oportuit cito fenefcere j

quare etiam adultiores difci

pulos habuit; .Lue. VII,2o. Jefum

€refceré & vigere decuit,

. Quodfi temporis notationem apud] Lucam divellas; totatri

periocham laxaveris: & fcopus Evangeliftze aperte Chronologi-

€us, tum detmum obtinetur, fi agnofcas, verfum 1 de annis Ti«

berii, & verfum 23 de anhnis ipfius Jefu, ar&tiffime .cohzerere,

Neque enim in animo habuit, Prodromi introitum pracife, &

initium a Domino fa&tüm in latitudine defcribere, fed hoc ipfum

initium przecipue denotat Lucas.

lohannem tamen fcite inclu«

dit, ne quis eum quamlibet longo praeceíliffe intervallo putet,

Itaque rem magnam & fubitam uno fafce complettitur. Conf,

Luc, 1,68.76. Ord. Temp. cap. V. $. XIV, p.204a. 208.

VssER1VS 4nnal. ad A. M. 4030. Tohanmis miniflerium cm-

pium e[fe exiftimat menfir Tisri die decimo; qui & pénitentialir fuit;

cum folenni jejunio conjun&us, inquo, qui animam fuam non

affligeret, exfcindendus effet a populo; & £xpiatorius, quo fams

inus Sacerdos, Chrifti typus, folus in Sancta San&orum ingrea«

diebatur, oblato fanguine populi peccata expiaturüs. Levit. XXIIs

2/j—33. coll. XVI; 29—34.

Eodem die etiam, tuba per totam

|

térram petrfonante, gubileus antus indicendur mandabatur. Levit.

XXV;o. Annus licet Ipfe, quo Joliannes prodiit, quem /Er.Vulg,

1

$7 ftatuimus, Jubileur nou fuerit, uti VssER1

o placet, fed

l

Sabbaticus tantum.

d

Alii Johannem ip/o primo die Tisri prodiiffe cenfent, non aba

B

nuente BENGErLio: Aüno Juliado 72 neomenia Tisti erat die

N

Sabbati d. 20. Sept. — — Ea certeauni tempeftate populus;

d

hiegotiis vftivis perfun&tu$, magis vacabati ac brevi triüm men-

fium fpatio potuit parare Johannes Domino viam , in fpiritu &

Virtute Elize, apud populum , avide exfpectantemi. A&or. X1ll,

44.25. Potiore teftimouii parte poft baptifmum Domini perfunes

g

&us eft. Joh*.l&ll& Qrd. Temp. cap. cit. p. 205.2006.

Wt

[ m al

53

S- X XV-

&, Ad aumum Chrifli. tricefinnum cum wuno Tiberi] deciuio

quinto concil

iandum ficiitiá. /Erá sz*þe*r,.iz' fïocwzjulwi

ópus 1107 €jt.

Obiit Auguítus, tefte otmui hiftorià, Nole iu Campania,

duobus Sextis, Pompejo €9 pulejo, Confulibus, XIV Kal. Sep:

tembris, hora diei nona, L e. die 19 Aug. A. V. C. 767, Jü-

liano 59, 7Erve Vulgaris 14, a quo anno ei Tiberius tuccelfit.

Ita Canon Ptolemgi diem 20 Augu(ti, qui primus eft Thoth moó-

bilis in anno 762 /Erze Nabonaffari, cum initio regiminis Tiberii

conjungit, omnisque antiquitas a morte Augufti annos fücceffo-

yYis numerát.

A Morte vero Augufti fi completos annos nuine-

4

res, Tiberii annus XV inchoatur d. 20 Aug. anno V. C. 781,

luliani 73, /Ers Vulg. 28, quem vero annum, a die20o Au-

gufti incipienrem, annus Chrifti 3o, jam ante elapfum Janua-

- Hac dif*«

lj

rium anni /Er. Vulg. 28 impletus; non attingit

j

ficultate ut fefe expediant Chronolozi, varia, eaque ex parte

]s

violenta, remedia adhibuerunt. 4/i cum Car visro Herodem

"L

anno Juliano 45 demum obiiffe contendunt. — A4/i? duplicem im-

h

perii Tiberiani seram con(tituunt, PreConfularem Íc, , vivo adhuc

Auguíto, & A4ugu/l«am, a morte Augufti, computatam, quarum

illa hanc biennio ad minimum antecedat. lii annos 30 bapti-

*

zati Chrifti laxius fumunt, & iisdem unum alterumve addunt.

?i

]

i.e. anino fricefimo primo vel fetundo baptizatum exiftimant; Alii

denique Lucam annos Tiberii, moere Hebroorum, annos Re.

gum exterorum a Tisri computantium, numeraffe contendunt.

l,

Miffà eorum fententià, qui contra Jofephi teftimonium Hero:

]ie

demanno demum 45 Juliano mortuüm effe contendunt, ftatim

)5j

examinanda nobis venit /Era, quam fingunt, Proconfularis

2

"Tiberii.

*.H;

Hujus 3e?2e fationem habendam effe cenfuit JAcog v s Vsrs E»

RIVS, qui dnnal, ad a. P. . 4725, . /E. Vulgar. 12; ita: ,,Senás

IÉ

um Tis

»tus Populusque Romanus, poitulagte Auguflo, ut equ

»sberto

P

94

ESGINECUENORSOCEE

'

» berio jur in omnibus provinciis exercitibusque efTEf, quam erat

»ipf, decreto compl

exus eft, Pellejur Poterculus Lib. IL. Cap. I2t,

» Per Confules etiam eam legem latam eífe refert — Suetoniur,

»in Tiber, cap. 21, ut provincias cum Auguflo communiter admini-

» firaret Tiberius.

Jadtus de elevatione Tiberii ait Znmal. Lib. I.

»Cap.4. — Drufoque pridem. extintio Nero. (Tiberius) folus & pri-

» vignir erat: illuc omnia vergere : filiur, collega imperii, confors

»tribunitie poteflatir affunitur, omnesque per. exercitus oflentatur,

»Quin & Cenfor ille tum fa&tus, urbis curam L. Pifoni commi»

»fit, quod biduo duabusque no&ibus perpotationem continuaf-

b

» fet apud ipfum jam principrm, ut in poftremo Libri XIV Ca»

» pitulo refert Pitnius,

Vnde colligitur : Auno prafenti /Erae

, Chriftianze 12 Tiberium jam principem extitiffe, toto ante ex-

[

»teffum Augufti biennio: ideoque inter primi Principatus & fe-

N

»quentis Jonarchie Tiberii initium diltinttionem efle obfervans

»üam,

!/

Ad annum vero P. ]-4749, /E,Vul

g. 27 heechabet : ,, An-

»nus hic in annum D. N. Jefu Chri

1)

fli XXX incurrens & prin-

» ipium ü.vangelz'ixipjz'z;, promul

gandi jam per vocem clamantis

»indeferto: Parate viam Domir

9]

| — Annoe

nim deeimo guinto

»pristipatur Tiberii Caefaris, (qui monarthie i

pfius, ab exceffu

» Augulti coeptze, erat decimur tertiur.) Ponti

0 Pilato procurans

»te Judeeam — fa&um eft verbum Domini ad

b

Johannem.

]:;

Eandem fententiam adoptarunt ÉM A N. A'SCHE LSTRATE&

f

ANToNIVvs Paar, qui Crit, Hiffor. in 4nnales Baronii, ad A.V.C.

I

164, JHE. V, rr. p. 6.feq. ,Tiberius, inquit, poft cladem Va-

P

»rianam in Germaniam miffus, dum adverfus hoftes pugnat,

[/]

».Romw ab Augufto V, Kalend. Septembris Imperii Collega re-

,nuntiatur. —

2

College Imperii diti, qui tribunitia poteftate &

, Imperio Proconfulari preediti erant, quique ideo extra urbem

à

»1dem jus in exercitus, ac Imperatores & Augufti, habebant,

» Tiberium Imperii Collegam fuiffe, €9 ab ea dignitate annor ejus ntu-

e

»meratos pro certo pofuerunt antiqui Ecclefie patras, ut de baptifmo

ïäo

; Chrifti loquentes oftendemps. Et; adanuum V,C. 782, ZEr.V. 29.

P« 19«

p

ILOESS

R

3

p.19. 5Exiftüimaruut Veteres þatres, anno ZEre Cl

iri-

»ittanz 26 miniterium Johannis inchoatum effe, currente. nem-

»ptanno X Imperii Procoufularis Tibérii, annoque /Erxe Chri-

P*

»ftianz 28 Chriftum baptizatum effe, ita, ut miniíterium Jo-

»hannis uno vel altero anno duraverit.

Ex his manifeftiffi:mum

»redditur, amtiqguor, non folum Imperium Proconfulare Tiberii

,8gnoviffe, fed etiam ab eo Tiberii omnor mumeraffe; , Alioquin

»quomodo fcribere potuiffent: Chriftum azzo decimo quinto Ti-

»betii , duobnr geminis Confulibur , crucifixum fuiffe, & anno uno

,cum aliquot menfibus ante Patfionem praedicaffe, eum eo Tibe-

»rii aumo Lucas Chriftum baptizatum dicat?

s

Verum, licet Tiberius Proconfularem ab Augufto authori-

tatem [nactus fuerit, & collega imperii conforsque tribunicig pote-

a

fiatir affumiur, inde tamen peculiaris /Era Proconfularis exfcul-

le

penda non elft.

Naim, uti folide docet Sarowo vAN Tirr,

de anno, menfe €$ die Chriffi natal. Paxt. 1. $. l. p. 56& 57: $.U.

:

pf 38'—64'

ls

1) Licet moris fuerit apud Romanos, aliquando Tribunitize po-

fje

teftatis annos in principum notare hiítoriis & numifmatibus,

js

nunquam tamen id fecerunt a Proconf/ulari autoritate accepta :

Íü

&, quamvis Collega imperii 'Tiberius diceretur, nondum ta-

u

men llli htac jus natum fuerat, ad fucceflionem imperii; hoc

[l

enim fi fuiffet, ad quid opus erat Augufti teftamento, fia Se-

natu jam decretos illos acceperat bonores? hinc denuo Ve-

ftalium opera ad Senatum deferri Auguíti teftamentum cu-

raverat Tiberius. —

C.

Hinc nuspiam in.Romatia hifloria Princi--

patus iítius ratio habetar , quotiestunque anni regni Tiberii com-

o

u

"menorantiur.

fe

2) Nemo Patrum. verba Luce ita intellexit, quafi Evangeli&a

I

ad talem vram (Proconfularem) refpexerit; fed omnes an-

eff

um Tiberii X a morte Augufli effe numerandum praxi fua

il

confirmant ; Saltem non Clemens Alexandrinus, (qui, licet in

n

contrarium allegetur, annostamea Augutti & Tiberii particu-

mo

Teriullanus, La&Gan-

Jà ïwg:m, deinde, interjectà , dirimit; )

2

fius ,

10

pulsmmdimmy

fius, Eufebiak; Epiphanius, &Caffiodorur, quoä omnes ad parte& vo-

cavitBarnagius in Exert, Hifl, Crit.p. 224 &c. ut nihil relictum fit

novz hujus fententiz patronis, quod opponant; qui tamen

ilam hypothefin , in patrum iftorum gratiam tam aylie : de

optaverant, ut illi cenferi poffint Evangelifle non contrarii,

3) Quidquid fit de ZEra Proconfulari, Lucam faltem eam non re-

fpexiffe; fed A4wguflesm, i. e. annum XV Tiberii a morte

Augufi computaffe, ex congexione procuralionis Pontii Pilati

cum anno X77 Tiberii evidénter commonftrantur.

Audiamus

FraAvivM]oskPuvM, quiZntiq. Lib. XV/IIT, cap. 3. fcribit;

5» M. mbivio fucce[fit 4nniu: Rufur, quo Praetore mortuus eft Cze-

»far Auguítus, — Coefari in imperium fucceffit T'iberius Ne«

»ro, — aquo, poft Znnium Rufum, Preetor ( Ézragx G ) in

»Judeam miffus eft 7 alerius Gratur, — Hie, exatlir in Tud £a un-

» detim annir, Romam repetiit ; cui deinde Pomtius Pilatus fuce

» €effor miffus eft,

Idem 4ntig. Lib. cit. cap, s. ,, Vitellius (Syrize P'rïæfes) Marcello

, amico fuoad res Judzeorum procurandas miffo, Pilatum juf-

- »fit Romam proficifci, ad obje&a a Judszis crimina coram

f M D u d. MES L

, Imperatore refponfürum.

Ita Pilatur, decem annis in judea

p provincia exaflis, Romam

roperabat, Vitellii mandatis ,

»quibus nihil contradicere audebat, obfequutus. At,prius»

60

»quani Romam appelleret, deceffit T'iberius,

Ex utroque hoc 3'ofzphi Teftimonio patet,

a) F alerium Gratum & Pontium. Pilatum per integros annos XXI

Vot

Judaeze Procuratores fuiffe, imperante Tiberio, qui, a morte

Augufli, rebus prafuit annos XXII, menfes 6, diés 26, - Dein,

ml

quantum temporis Tiberii imperium horum Profe&uram ex-

hgh

cedit, tantum tribuendum Annio Rufo, qui ab Augu

-

fto pree-

i

fe&tus fuerat.

0

be

&). Falerii Grati primur annus componi debet cum anno Vrb. Cond.

769, Juliano 61, /Erv Dion. 16; wnderimur vero five ulti-

AR

Gf

mus, cum À. V. C. 1193 Juliano 71, /Er, Dion. 26.

y) Pon-

aüig

Chr:J

—

57

y) Ponutiur Pilatus /]üdææ Procurationem fufcepit A. V. C. 780o,

]uNano 72, /Er.Vulg. 27.

V|timus decennii, quod exegit, annus erat À. V. C. 789;

Julianus 81, /Er. Vulg. 36, quo finito, in principio anui fe«

quentis Juliani 82, /Er. V. 37, ex Judea redux, Romam ap-

pulit Tiberio jam moríuo, qui obiit d. 16. Mart. ej. a.

Cum vero, ex mente VssEnR1rI, /Érv Proconfularis Tibe-

ri, quam anno Juliano 57, /Er. Vulg. 12 inchoatam efie vult,

annus XV cadat in annum Julianum 71, /Ere Vulg. £6, quo

Valerius Gratus Jad2ez2e adhüc prafuit; & ex fententia AN ro-

Nrir PaGr, (qui initium ejusdem /Erz Proconfularis in Kal,

Sept. anni Juliani 56, Z7Erze Vulg. r1, ponit,) in annum Julia-

num 7o, ZÉr. Vulg. 25; Lutar fane /Eram Proconfularem re-

fpexife nullo modo poteft, quia Pontii Pilati Procurattonem Tu-

d£g, ad quam anno demum Tuliano 72 , ZEr. D. 27 acte[fit , eum an-

no X// Imperii Tiberii conjungit. Conf. quoque Arrzixius Dia-

lo

iriba de atmo €9 menfe Notali 7. €. p. 6o. 61. Ruit proinde omnis

l-

fpes, q

:

ro

k:

f

confulari erexerant VssEeR1 vYsá

PAGr.

uam inlæra Tiberii P'

*

ii

m

, 5. XXVIO

$

v

6. Neque opus efh , ut textui vis inferatur, &2 ammus Chri-

Jfi. tricefismus laxius fusmatur,

K

KEPLERO, fupïgra $.23.p. 5t.citato: , Omnino, credibile eft,

vocem qua/i cantundem elle ac plus minus, »ita at hec etas, falvis Ev-

orit

eifh

,,angelifle expreffis verbis , vel 27 anmorum pracdfe ej'e po[ft, vel tri-

»ginia duorum aut irium.

"

Cujus ratio illi videtur, quod Lucas

ex

in

hiftoria nati Chrifti definitum Herodis & Auguíli annum

rE

omiferit, & nunc ad ejus baptifmum veniens, notato anno Ti-

berii, vtatem Chrifti coactus fuerit fatis laxe indicare.

Quod

ond

KEPLERT ratiocinium optime refutat Sarowo vAN Trrzr, l.

ul

c, l'art, l. $. Vl. p. 67, fimul vero ftatuit: ad annum X7/ Tiberii

alligari quidem inilium miniflerii Johannir, non vero annum &tatis

w

Chrifli tricefimam.

Cumque inter initium miniflerii Tohannis, &Y

Qhri-

—

50

Chrifli, ab sjur baptifmo numerandi , aliquod intervallum temporir go«

néndum fit, quod nullibi definitum invenias , (p. 55.) exiftimat, Chri-

f'um, (quem natum vult d 21. OGobr. auni Juliani 42, ante /Er,

Vulg.4,) impleviffe eod. d. 21 O&obr. anni 7uliani 72, ZEr. I/ulg.

D. 21, annum &iatir trigefimum , atque ab eo tempore fuiffe virum

triginia annortumn , feu, quod idem eft, egi/e annum trigefimum pri-

mum, quia vir triginta annorum fí£í, qui trigefimum annum com-

plevit, quam diu trigefimus primus currit, atque nondum com-

pletus concipitur p. 232. Cum porro annus XV Tiberii ex ejus

mente inchoetur a die 20 Augufti anni Julianiz3, /Erce Dion, 28 ;

& Tohanner Baptiffa ftatui queat, primo decimi quinti Tiberii anni

menfe ad munus fuum vocatus: Chriflum vult baptizatum ante diem

21. O&tobris ejusdem anni ZEr. Vulg.28, quodemumannum zeta-

tis tricefimum primum implebat, l. c. Part. Ill. $. Hl. p. 232.

233. Addit: ,Satir relinguitur fpatii, ut Johannes potuerit dici

»90nuo X Tiberii currente vocatus, & Chri(tus fimul baptizatus,

ante diem XXI Octobris.

Intercedit enim duorum meníium

»Ipatium, quo faltim utrumque comprehendi potuit. p- 234.

Verum egregie licet ftatuat Vir Iquondam Celeberrimus;

fufficere duorum menfium fpatium àd iftud inter Introitum Jo-

hannis & inter baptifmum Chrifti intervallum, quod alii multo

majus ponunt: fententia tamen ipfa ftare nequit:

1) quia, fi plus, quam 39 anni fuiffent, pro ftilo Luce fcri-

ptum fuiffet, erat J'efus quafi annos 31 natur , incipiens;

3) quia primum Domini ,.« pofl baptifmum, Paftha, Joh. 1I, 25.

jam incidit in' diem 20 /Martii, d. 1; Nifan anmi. jjuliani 73 ,

/Er. Dion, 28, uti infra probabimus.

7. Lucas , Hebreorum more, anmun XV Tiberü a die

I Tisriinanno /Era Vulg. 27 mcipit.

&) Nulla prorfüs neceffitas eft, ut poít plene exactos a morte

Auguíti XIV annos, Tiberii annus XV dgmum d. 20.

Aug.

anni

IEREEYUCT CTNSENEINS,

39

anni /Er.Vulg. 28. ïn&hoatus ftatuatur. Hiftorici entm & Chro-

nologi ita non femper numerant, fed Depe annos Regum &

Principum hac ratione digerunt, ut cum annis communiter ufi-

tatis concurrant.

Hoc igitur etiam Lucar fecit, & hocdemum

modo Herodem Tiberiumque propius committentes nativi-

tatem Salvatoris in confinio anni Juliani 42 & 43 (ante /Er.

Vulg. 4 & 3) ac baptifmum non plus 3o pott annis in confinio

anni Juliani 72 & 73, (JEr. Vulg. 2

& 28) figemus: Quze

facilis & obvia totius difficultatis expediendze ratio fupereft,

& , quia unica eít, eadem vera fit oportet,

lta b. Bgu-

GELIVS, Ord. Temp. Cap. V. p. 195. & 196. quo libro, item-

que Harm. der Evangel. $. 12. p. 74 feq. hanc fententiam fo-

lide ornavit & confirmavit.

Romanos Striptores annos Principum a Calendis Januarii,

&

quocunque demum anni menfe vel die ad imperium pervee

J]

nerint, numeraffe, JonANNES DEKERIVS,

refpondente

l

LavnENTIO SvsrvG Diffri. fub tit. Zelificat. de anmo

ortus at mortis Domini, edita p.28. feq. Ed. Grzecii 1605 egre-

)

gie probavit: ,, Moneo, inquit, Regulam effe Chronologo-

0-

»rum, quam & triumphales probant tabulee Capitoline, &

0

» Diodorus Siculus, & Dionyfius Halicarn. S. Hieronymus,

, Eufebius, ac omnis denique Hiftoricorum utriusque ordi-

,nisfirmat manus: Qu2 ? in priore parte anni Romani funt

l»

»gefíta, referri fz2epenumero a Scriptoribus zrgoAwzaixóc ad

,annum Principatus vel Vrbis vel Olympiadis, qui preffe ac

»proprie in pofteriore duntaxat parte incipit anni Juliani.

)!

»Vnum dediffe exemplum ífatis habebo.

lgitur pari fenfu

, bapiizatus alleritur. Dominus anno .X 77 Ziberiano & - occifus

»XVITI, quo Apoftolorum Principes S. Hieronymo, Eufebio,

»ceteris notantur, anno XIV Principatus Neronis palmam

Ój

»accepiffe Martyrii; vel quo a Jofepho bellum. Judaicum

»COpilfe fcribitur in Majo, anno XII Neroniano & CX ]u-

,liano; nimirum xaemTa Wgö?xmïuv C9 more. Romanorum , anuos

58 Jonaario arceffeutium,

(te

E

H 2

Verum;

jni

66

Verümi, QUïa hacratione etiam gohannes Bapfi]?a m:ää deriuti

guliano 73, ZEre V/ulg.28, Caleudir Zanuarii, Prodromi munus in-

tlioaffe , fe&togue ejus die ad baptifmum actefiffe Dominus (tatui des

bet: brevius jufto hoc intervallum videtür; necconciliari cnni

Verbis Apoftoli Pauli poteft, AGor. X1lI, 24. 25: ;, Prsedicane

5teJohanne, ante faciem adventus ejus, baptifmum poenis

,,tentiv omni populo Ifraelis; guum impleret Tokhaüner curfum

»/fnun , dicebat: Quem me arbitramini effe ? non is ego fum;

»[ed, ecce! venit poft me; cujus non fum dignus pedum fo-

,leam folvere, Coll. Joh. l, 19 — 28. V; 33.

Neque etianmi

Lucas, five Evangelum fuum lexandrie fcripferit; quoe

L

c

BENGELII fententia eft, Harm. der Evang. ed!

fec. p 79-- 81«

Ord. Temp. Cap. V. $. Xl. p. 1965 five in ufum Ectl^fg. AIntia:

thene; quod SALOMON: VÀAN Tirr probabile videtur, /ib.

cit, Part, l. $. 4. p. 64. alia ufus /Era exi(timabitur, quani

vel apud Hebreos, vel Alexandrinos, vel Antiochenfes uütatfï.—

$) Alexandrinos fua àérá, quie a captà Álexandrià, i. e. d.29. Augü&i

anni]Juliani 16;ante /Er.Vulg.3o incipit,Imperatorum annos nus

meraffe, Com.CAMILLVSDESYLVESTRIS Chron. p. 99. do-

cet : , Non ignotus eft Alexandrinorsm mos; qui ad Romanos

»rum Imperaiorum annos in fuis nummis demonftrandos ànno

pe-

» Civilifusequecivitatis proprioufifunt. Eum vero annum a 29

,Gdiemenfis Auguftiincipiebant, quod& ea die poft cladem more

;5 temque M. Antonii Octavianus Alexandrià, /Egypti metropos

;»li, potitus effet, ut docet Cen/orinus de die natali cap. 20s

5 Eadem ratiene interpretandum eít numifma in di&ta civis

,tate cufum in Gal^2 honorem ; cum chara&teribus L. B. duod

;,idem eft, ac anuo fecundo,

Ibi fiquidem anaum. primum cou-

5; flituunt menfes illi, qui a Galhe in Imperatorem e/etiome ««

»que ad diem 29 zdugufli fequentir transacti fant; & deinde cga

»ptum ef dici anno fetunido, licet Galba, poft Neronis: mor-

»tem, (qui d, 9. Junii anni 68 /Ere Vulg. obiit;) & ante

, diem 29. Auguíti non nifi menfes 2 €9 dies 20 imperium tenues

»rit; & menfer 4 Q9 dier 17 poft folennem diem illum, unde

M FE i m i o D M i d d

j,anni

Inetstcoras pR

*

Ó

H

» ànni füi initium Álexandrinideducebant, (Mortuüs fc. Gal-

» ba eít d; 16. Januar. a. 69. /Er. Vulg.)

Idem dicendum de

,»Nutmifmatibus Hadriani, a Patino p. 127 relatis, quae cha-

»racteres KB, aunós 22 fignificantes, habeiit impretfos, quam-

»,Vis Hadrianur tribunitiam poteftatem non fumferit anno 23.

» Nam /Egyptii; horum numifmatum autores, veluti aunum

» inteprum fuppulant illos dier, qui intercedunt inier diem 10 Au-

p£gufi A. V. C. 870; (fEr.Vulg,Jxly) quo obiit Zrajanus, &

» Inier 29 ejurdem menfis , a. quo ipfi anuum fuum inchoabant,

2) 4utiochenos seram five Augu(torum, five Vi&torize AGiacez, ad

notandos [mperatorum annos adhibuilfe, ipforum nummi com«

N

probant.

QX

€) Hebraos externotum Principüm ànnos, qualis Tiberius erat,

a menfe Tisri numeraífe, docuit SÀM. PETiTVS, fupra jam

allegatus, atque infigne hujus rei exemplum habuimüs in an-

nis 'l'etrarchae Philippi, quos J'ofephus cum anno Tiberii vize-

fmo, a Tisri computato, conjunzit.

In Vet. Teít. his mos

jam obtinuit. Jen/em fc. Ciilev ante menfem Ni/an coniple-

éitur annus 20 Regis externi Zfríafafíha, Nehem. I, . I], y,

Lucas ïgït'Ui* annos Tiberii tompulat Hebrcorüm more, a

smenfe Tisri, ita, ut dies illos a die 19. inenfis Augu(ti, ad ulti-

ln n

fnuin diemn menfis Elu! A. V. C, 767; Juliani s9, ZEr. Vulg. 14

elapfos, pro primo anno fumàt; /zcu&dum vero annum a primo

Tirfi ejüsd. ànni, & detimum q*uinïum à primo Tisri ànni V. C.

780, Julian. 72, ZEr. Vu!g. z7. numeret, qui eo ànno erat

dies 20 Septémbris.

Ita, cum Jaco8Bo CAPPEELLO, Difpp,

Sedan. Vol. l, p. ro6o.

b. BENGELIVS ftatuit, bene notans,

quod Lvcas paíilim ràtiones anni Helleniftis familiares refpi-

clatj; Ex.gt. Ephemeriam 4biá, Cap. l 5.8. Sabbatum fecundo

a

primum, Cap. Vl, i. 7ejunium, quod pér Metonymiàm Zempus

autumnale denotat, quia Judoei Fzfío Expiationi;, quod in diem

X menfis Tisri iacidebat, Jejunium ceélebrare debebant, A&.

XXV[[, 9. Ord. Temp. p. 198.

H 3

Haec

ji

w toeniosyaua

V

62

a .,...þ..,—.;.....-.

h.

Hic Lucv annorum regni Tiberiani computatio proxime

Accedit ad morem Alexandrinorum,adie29 Aug. tanquam initio

/Ere Alexandrinz , & Zimtiocbenorum, a die 2. Septembr. quo

/Era Vittorie Actiace incipit, annos buperatorum mnumeran-

tium.

ANatus eff Salvator auno 4 ante Z/Er. Vulgarem . exeume ;

CJ"'—- Imüocx-—.—

baptizatus anno 27 ZEr. Vulg. exeunte : méque cauf[fa ulla

——

p

£

p

efi , quin die 2s Dec. natus; ;

&7' 30 po[t amnis ante diem 25-

Dec. baptizatus exiflianetur,

"74 C

Ex Imo Chara&ere, a morte Herodis, qui labente Adar anni 3 an-

te /Er. Vulg. obiit, defumto, manifeftum eft: Chrifíum na-

D]

ium g[e aníe elapfum jammrium £jusdem anni.

H

Ex IIdo Chara&tere, vicujus Chriflus, quafi aunor triginta natur,

li

baptizatus eff , amnmo .X Tiberii, patet; Chriftum d. 20. Sept.

s

anni 27 ante /Er, Vulg. tricefimum 2etatis annum nondum

»

,

habuiffe completum.

»

Ponenda igitur Chrifti 11atïvitas eft inter exeuntem Septem-

».

brem & labentem Januarium, errantque omnes, qui poft Janua-

rium anni 3 ante /Er, Vulg. & ante Septembrem anni 4 ante

»l

1,7

ZEr. Vulg. Chriftum natum effe contendunt-

Imo ab hoc ipfo quadrimeftri fpatio pars detrahenda eft, ob

"

DU

ilud , breve licet, intervallum,. éu£er imitium pré&conii S'ohannis

Baptiflg, €9 iuter baptifmum Domini.

Si ipfà Neomenia Tisri anni

»t

gü

Juliani 72, JEr. D. 27, quze erat d. 2o. Sept. die Sabbati, S'o«

hannem prodü[fe.flíatuas, qui certe ante menlem Tisri munus in-

YX

»

choaffe nequit, quia alias annum XV Tiberii non attingeret:

tamen unius alteriusve menfíis fpatium parande Domino vie im-

»!

peudere debuit;g Curfum enim implebat Jjohanues, dicens: Venit

poft me, cujus non fum dignus calceamenta pedum folvere. A&t.

Til

Xlll, 24. 25.

Duorum menfum fpatium admittit v AN "TiLr l c.

D

Part. lI. $. Hll..p. 233.234.. Trium menfium BENGELIVS Ord,

Te

Tf.f;f?g.

BESEREUCSVNGONSUDRUTM

63

Teunp. 206...D. 8 Novembris Chriftum bapþïzatum flatuit Epi-

phanius,

Hisce limitibus cam coar&etur annus nati Chriti, Veterum

quoque de m

enfe & die nativitatis Chrifti fententive confiderandse

veniunt, Ectlefa Orientalis; itemque Zlexandrina, ftcula Eufebii

& antecedenti €9. fequenti quoque, Chriftum Z1II Iduum Jauuarii:

Ecclefia vero Occidentalis VÍII Kal. Januarii i. e. d. 25. Decem-

bris natum effe credidit.

Zb utrogue die proxime ceríe abefl, quis-

natalis verus: Vnde non valde dübium eft, quin alteruter

quis eff ,

dierum plane cum verit

ate conveniat ipfe, & alteri ortum de-

derit, die menfis /Egyptii immobilis in inobilem , vel die VIII

Kal.Jan in diem VIH Id, Januar. mutato. Ita BENGELIVS.

Diem quoque 25 Decembris affumit SrRAvcnivs, Bre-

j

viar. Chronol, Part. Spece, Lib. IV. cap. XL. p. 791. 792, motus

inprimis

autoritate Chrgfoffomi, qui in Homilia anno /Er.Vulg. 386;

in Diem Domini natalem habíta; 5,

Ex Evangelio, inquit, li-

?

n

» quet ;

Chriftum primze defcriptionis tempore natum effe. Et

,,cui veteres

Hiftoriarum Codices, qui Romee publice aífervan-

Gitare libeat, perfacile etiam tempus hujus defcriptio -

,nis accurate difcere potuerit.

Caterum; quid hoc ad nos?

,dicat aliquis, qui illic nec fumius, nec fuimus unquam. Au-

ls

»Ículta; neque diffidas, fi (agd vv dxgiGOc TaUTd eidórcov ,

[

,l TV 7r02um àxelvi "Pa nv ojsyrtov, 7raQu2diQauowv ayy dpieay ) ab

, illir, qui exa&am hujus rei cogaitionem habent, quique illam urbem

»

, inhabitant, hunc accepimus diem. Nam illi ipfi, qui illic com-

j

,morantur, multo aníe €9 ex antiqua íraditione ipfum celebram-

i

»1t, ad nos usque illius notitiam nunc trausmiferunt. Neque

a

,enim Evangelilta fimpliciter nobis illud tempus indicavit, fed

lfl

»ita, ut etiam una hunc diem nobis manifeítum redderet &

, exploratum , Deique incarnationem patefaceret.

(

Ex Ordine Ephemeriarum ScaziGER Natalem — Domi-

n

ni diem incidiffe putat in dies Scenopegive, circiter finem Se.

[

tembris, in Notis, quas.in Fragmenta Grecorum Libro de Emeud,

Ü

enfem

Octo-

]"Li,

Temp. addidit p. 54-—-5?. Ex iisdem satalem Chrifli in m

"l

64

O&obrem anni Jul. 42 ultra medium vergentem, colligit SAr.o-

MO VAN Tizrr, l. c. P.lil. Cap.Vli p 240—249,

BENGELIVS vero Urd. Trmp. p. 200—202. Ordinem Ephem,

cum die25 Decembris conciiiat, apparitionem Gabrielis, qui Za-

charize, dum facerdotali munere fungebatur, nativitatem ]ohannis

denunciabat, cum 9 Sept. anni Jul. 41, ante /Er, Vulg. 5. con-

jungens.

Ex quihus ofnnibus re&te, ut puto, colligitur: quod Chri-

fti nativitas cadat in annum Julianum 42, ante /Er. V. 4. exeune

tem, & quod nulla cauffa fit, quin die 25 Decembris, & 3o

poft annis, ante diem 25 Dec. bäptizatus exiftimetur.

Manet annus & menfis Herodis emortualis ex Teftimoniao

J'ofephi , fcriptoris fide diguiffimi; quocum etiam anni regimi-

; ;

nis filiorum, nummis confirmati, conveniunt.

Manet aunus XV Tiberii, poft mortem Augufti computa»

tus,

Manet ipfe numerus 3o annorum Chrifti, cum anno XV

Tiberii ab Evangelifta conjunétus.

Tardius fi inciperentur anni Chrifti quafi 3o, infra mor.

tem Herodis detruderentur; Citius fi terminarentur, annum

Tiberii XV non attingerent.

Qui limites, quo funt arcliores,

eo certiorem demonftrationem faciunt.

A die quoque 25 De-

cembr. anni 42 Jul. fpatium habent, quze Luas Cap, ll, 21-28

& Mattheus: C.1,—18 memorat:

&

ä

Circumeifio, odavo Domini Die, Luc.II.

Repr«fentatio in templo, quadragefimo primo poft nativitatem Do:-

dr

mini die pera&a Luc.II, 22.

l

dvenius Magorum, qui Hierofolymis Herodem invenerunt;

D

& Chriftum Bethlehemi adorarunt, Matth. II, 1—18.

H

[

Fuga Chrifli in ZAEnyptum,

AMors . Herodi;.

-

| 2

Exitur ex ZEgypto, eodem tempore verno, quo Ifrael olim ex

lerat , ante Pafcha anni Juliani 43, quod erat d. 3. April,

A

Eadem

-—

WE NOOGDISCHEENCONÉ

—

65

Eadem ratione a Neomenia Tirri anni Jul. 72 /Er. Vulg, zj.

fpatium habent

1) Introitus Tohannis, qui Chrifto viam parabat,

2) Ipfum initium muneris Chrifli, a fufcepto Baptifmo , quem

Epiphaniu: , die 8 Novembris conti

giffeftatuit, Luc.1lI, 1 - 23.

3) Inde 40 dies in deferto , Matth.1V,

4) Infignes illi diesa Tohanne notati, Joh. I. 9-43. IT, 1—12. us-

que ad Pafrha primum v. 12.*13. quod erat d. 3o Martii, an-

| ni Juliani 73, /Er. Vulg. 28.

$. XXIX.

Tertius. Characler -

Paffus &2 smortuus eft Chbriflus tertio . pof Baptz]'?fz;u-m fufce.

prumi , Pa[cbate, quod erat in fitie bebdomadis.

Hanc chara&erem b. BENGELIVS Hartm, der Evang. $. 12.

P. 82- 89. 9o. Ord. T'mp. Cap. V. 206.íq. 229. 230, cum Zernarie

Pafthatum, quze anno /Er. Vulg. 28. 29. 30. erant, ita defendit

& confirmavit, ut contradici ;

quod vim habere poffit, nihil

poffe videatur.

Vnde pauca tantum delibabimus.

Primum po(t ba ptifm

um Domini Pa/zha, erat anno Tul. 73

JEr. Dion. 28.

Opportune Johannes primo huic Pafchati Joh.1l,

13 — charaüderem chronologicum addit, dicentes tum ad

Chriftum Judzos memorans; Quadraginía €? /zx annis edifica-

tum eft templum hoc: & tu in tribus diebus excitabisillud. Z/ero«

des M. anno regni fai, a detrufo Antigono XVIII, qui incurrit in.

(«

annum Julianum 215 templum.magniüce iaftauravit, Adde 46,

ü

habes annum julianum 73, cujus anni paífcha defcribit Johan-

nes. Conf, Wirsrv M in AMiftellan, 'Tom.H. p- 311

Tria tantum

pafchata expreffe memorat 7ohamner,

Primum, loco jam citato, d

- 90. Mart. anno 28. Feffum ,

^Eopaii , joh. V

; 1. memoratum eft feftum, poft illud Pafcha pro-

?þ

jl

x.ifn-e lequeus, i.e. Pentecefle. Vid, Ord. Jemp. .p..219. Hartuon.

der.

66

der Evong. p. 171 —174. Confentit S. R. D. D. Corva erfuch

eintr ausführl. Kirchenhift. N. T.- erít. Th. p. 226 - 227.

Secundam , anno /Er. Vulg. 29, d. 17. April. Jolr.

V

v

D.

"Fertium ,anno. JEr. Vulg. 30. d. 7. April. Joh. Cap. Xll, 1. —

XVIIL, 28. cujus chara&er eit,ut in finem h bdomadis ejusque

a21!

ii

&

im in Pafchate

anni 33, /£r. D. re-

fériam fextam cadat, qui dei

*Y

[3

K

n Zernario Pa-

currit.

Serior vero eft hic angus, quam ut cu

Íchatum confiftere queat.

Tres aunos venio , ipfe Salvator ia-

nem itin

ere, cum tertium docendi anmum ince-

quit, in ultimo ad pafjioi

perat, Luc. XIll, 7. 8.

i.e. Peni announo, veniauno fecundo, &

r

tertius eft, cum quo Pafcha Pa

i,

À

ionale

hic annus, quo venio,

«

conjungitur.

Cum ergo poff. baptifunum , amno «totis tricefimuc fufce-

t , tria tantum Pafcbata celebraverit Salvatorz tertio pa[-

[

20. orttus, aTno «etatis

fionali Amuo Tul. 75, /Ere Vaulg

"

33. ejusque amni muen[e quarto

.

Natus cogno[citur Chriftus

anno Jul. 42 ; (mtey ZLr. Vulg. 4 exeunte.

É x

Hos ammos mati, baptizati Cg m

ortui Salvatoris Veterum

licet 109

quoque Ecclefie Patvum snulti [uis. teftimoniüs,

fine diffouantia quadam , confirinaut.

Natum e[fe

Chriftum ftatuit JvsrriNvs MARTVR,: in fua

ad Antonium pium,

P

ro religione Chriftiana Apologia, qux

fetur pri-

vülgo audit fecunda,

fed ob graviffimas rationes cen

ma, ànie annos 150 fub Quirino,

grpó érdv auyTOV 7revmiatoyra, "yeyet-

Deduc ab annis 9oo annos 150:

vidai TOv Xpigóv &l Kugmís.

remancet À. V.

quo Chriftum eífe natum fta-

.750 , gulianus 42;

tult.

Bene,SALOMO VANCLILLa L c.p. 251:252- , Quodli es

io affumamus, Chriftianos in more habuiffe, cum fub de-

CeIl-

pE

67

x

,",»—cennalii:»us infolentiores a. gentib

us þaterenäm* iafultus, fuas,

»quibus Imperatorum animos emolliant, inftruere Apologias, at-

»que itahanceditam fuiffe anno A. Vulg.147, V. C. 9oo, quo

»€tiam Ludi feculares cum Imperatoris decennalibus coincide-

»bant: hoc pofito, demtis annis 15o, Chriftus poneretur na-

»tus anno V. C. 75o, ante /Er. Vulg. triennium & quod excar-

»Iit, qu:xe noftro calculo plane confentiunt, Saltem AMarcioni-

,»larum mentio, quam in hac Apologia facit Ju/finus, cujus au-

,&or Marcion demum fub Pio Papainnotuit, nos credere jubet,

, non traditam fuiffe eam Apologiam ante annum /Er. Vu!g, 142;

;quoPiu curam Epifcopalem demum fufcepit ; imoeam aliquam-

,diu poft ejus initia fuiffe recitatam, quia Marcion non ftatim

,Íub initiis ejus Romze innotuit, nec illico fectam feciífe dicen-

,dus eft. Hinc bene monet Raisartu: Hanc Apologiam ad

,Pii Papee initia referri non. poffe, quia in ea Marcionitarum

Ne-

,fit mentio, qui fub Pii initiis nondum fectam fecerant.

, que poftannum 7Er. Vulg. 147 fuiffe confcriptam, a quo Mar-

,tt; & Lutiur tribunitià poteftate acceptà Antonino Pio, tan-

»quam confortes imperii fa&ti, conregnarunt, velinde conftat,

»quod Jufinus, in titulo Apologiz, eorum nomina fine ullo

urus, fi

a

, digniori titulo commemoret; contra procul dubio fa&

,jam tunc eos in confortium imperii adíciviffet Piur.

Quibus

»rite perpenfis anrius 147 ante datos hifce Caefaribus tribuni-

,tiv poteftatis honores videtur confirmari, ut huic Apologive

;

P

:

»faciundz prz omnibus aliis opportunus.

IggNuE vs, Polycarpi Difcipulus, & pariter Sec. IT. Scri-

ptor, Lib. HL. cap. 25. fcribit: Natum e[Je Domintim noffrum circa

annum XLI imperii Augufii.

Primur imperii Augufti annus, eft

annus, quo Julius Caefar , Id. Mart. eít occifus. ^Ab ifto enim

anno & nece [ulii Coefaris Script

ores communiter initium impe-

]

rii Augufti deducunt. ex. gr. Jofephur, Amtig. Lib. XVIII. cap.

Augufto! quinquaginta feptem imperii annos, fex menfes tri-

buens. Natusergo eít Chriftus, ex mente /reznéi ,. anno Juliano

n. LXUVII. LXVIH. p.13:34.

42, Coz:ï Paar Zpp. Chron.

15

TER-

(

68

j

TERTVILIANYS, Scriptor inter. Africanos pr»ftantiffi.

mus, ineunte Seculo lII , pariter fcribit, Lib. adverfus J udaos,

€ap. 8: Quadragefimo primo auno imperii Augufli nafcitur. Chriffus,

SULPITIUSSEVERUS, accuratus priorum temporum hi«

fïorio-graphus, Sec, V, ineunte clarus, Hif. Eccl, Lib. Il. cap.

89. Chrifi annum natalem affixit anno Juliano 42, quartó

ante /Er, Vulg.: Chriffum natum effe ajferenr Sabino E? Ruffino Cots

J'ulibus, quorum Confulatus, prout l'afti Confulares teítantut ;

iftum annum indicat.

Addimus verba PETAvir,

Doür, Temp. Lib. XII, cap. ?s5

pag. mihi 13o: ,, Nemo ex ommi amiiquitate repertus eft , qui non

»ut minimum triennio antz (/Eram Vulgarem) natum Chriffum pro«

»diderit; plerigue quadriennio.

Qui Confulibus Cajo ?ulió Cefare

»t7 L. ZEmilio Paulo, €? anno /Ere Chrifliane ( vulgaris) primo

» Chrifum natwin ederet, ante Bedam, hoc efl Jeptimum ante geculum

sféperius eff netio,

Bapiizatum efe Chrifum atatis anmo trizefimo teftatur IGN AT 1 Y 8

qui, apud Clementem inquit : Kaj Qüc dexaóac érOv — 7roAumiu G die

pievo i [dorgrrioom 7r loiova, — Et eum. verfatus inter homines 2ffet trei

ennorum detades, baptizatüs eff a johanne.

dria Salvatori pofl baptifmum pafcháta . tribuunt , .EptPHA.«

Nivs, Séculi IV fcriptor, & Salàminis Epïfcopus, cujus, Hére«

ff 51. verba funt: Aso zr&4ara, j xarrd i doxdw T XnoUypds

"706 0 Xo'T)Q vroklT&4 , Xa] TO TQiQ 7rdyen — Duo pafchata pofi prae

dicationis exordium , celebrata funt a Salvatore, terlio deinde eff paf-

fu.

Cum EPr?PHANrIO confentiunt ÉvSEBIVS,

APOLLIe

NARIVS Laodicezuu ; HiyggoNYvMVs, CvniLrLvs Zlexaudrie

eu; BEbA, Nicotravs pk LvnA, Arrousvs TosrATvs,

PEnERIVS, MarboNaTVs, CarviNvs, Mvscvrvs, Pg.

TAÀVIUS, KEPPLERUS, aliique plures, a SrTRAvCH10, Bre«

vior. Chron. p. $02. & BENGEL

€itatl.

VIQ Hart, der Evang. $. 12. p.70.

Pa[fe.

quxremexicniuseda

69

ä;

.Pajïom"m td mortcm: Chrifi ad annüm 29 vel ao vel 3;

JEro vulgaris referunt. EP:puaNi1us, Cof. L. Coffo Lonpino ,

4M. l'initio Quartino, i e.anno 30 Vulgar. /Erz palfum tra-

dit. ]ur:us ArnicANVS paílonem Chrifti in annum XVI

Evsts-

Tiberü (/Er. vulg, 3o) in Eu/tb. Chrom. f. 77. ponit.

Bivs in Chronito paffionem Chrifti cum anno quidem XVIiI

"Tiberii, qui Pafcha anno /Er. Vulg. 32 habet, conjungit, idem vero

fe ipfe refutat, eo, quod vaftátioni Hierofolym?ze verum annum

affignat, paffionemque Chrifi 4o anuis ante fa&am fcribit,

adeoque anno 3o /Erv. Vulg.

EvrTHALIVS in Marryrio Pauli, a Con/ulatu. Arzadii YV &

Honorii [Il, qui erat anno /Er. Vulg. 396, retrorfum ad paffionem

Domini numerat annos 366;, & ad natum Chriftum 399, quod

plane rationes noftras comprobat. Carvisivs ad E. M. 4511;

s Circalus annorum $52, inquiunt Fafti Siculi, hoc anno, (an-

»tio ZEr. Vulg. 562) completus eft, & novus de integro incipit;

;,unde videre eft, in Greecia etiam fuiffe, qui computum //i&o-

y rini ab anno paífionis Chrifti, (/Er. Vulg. 30) dedu&um fecuti

»fünt. Qui paffionem in annum 7Er. Vulg. 33 detrudunt, toto

üntiquitatis teftimonio refutantur, BENGEL, Ord, Temp, p. 207.

$. XXXL.

Allati Cliarafteres Biblid, II & IH, qui Chrifum anno tri.

cefimo baptizatum , 62 amm tricefimi tertii incboati snenje

quarto paffum e[Jfe demon]irant, confequenter matuem . auno

exeunte 4 ante /Eram. Vulgaren, funditus evertunt tres

reliquas Cel. MAGNANI Propofitiones:

Chriflus fugit in. ZEgyptum anno ]7 anle Aer. Vulg.

AMagi, Chriflum adoraturi, ventrunt Hierofolymam , exeunte anno

V1 ante Aeram Vulg.

judeg Cenfus, quo natus Chriftus die XXV Detembris, agus. eft

anno /11I ante Aceram Vulgarem , a Procuratore Cyrino, tum

Syris Præjde Saiurnino s at ioto orbe in pace compofíto.

$. XXXIIL

l 3

tu

*xs

19

M CA SUDNIURNEHE. 3

$o XXXIL

4

2

Cliriflus fugit im ZEeyptus

: poff vepree[entationesn m-e. tesplo

&g adoratienem. Ma

5

Q

OVUTA ,

currente. Februario amni 3

J4Hr. Vüle, vediitque

poft mortem Herodis, fub imitium

Zrchelai , circa Pajcha

ejusdezm amni.

Ergo uon fugit in

4Egyptum. aumo. V. aute ZEr. V

"ulgavegn.

*

Chriftum natumeffe exeun

te anno 4 ante /Er. Vulg. frimeftri

ante Mortem Herodis,

qui labente adhuc Adar anno 3 /Er.Vulg. ob-

lit, ex auno Chrifli tric

efimo, quo fere com

pleto Paptifmum fufce-

pit,

& qui annus Tiberii.

fupra probavimus $.

XVmss, /Ere Vulg, XXVIImns .e&-.,-

Chriftum die 2

5. Dec. natum, & quadragefimo poft nati-

Vitatem die peracto,

fub initium Februarii in Templo reprzefen-

um a Ma

tatum, & poftea dem

gis adoratum fuiffe, ipfe ftatuit Cel.

MAGNANVS p. 381. Chri

ftum tamen anno VIII ante 7Er.

natum fuiffe (upponens.

Poft ador

Vulg.

ationem Magorum, cum He-

rodes infanticidiu

m moliretur, fu

mortuo Herode, fub initi

git Chriftus in ZEgyptum, &

um regiminis Archelai circa Pafcha

anni 3 ante /Er. Vu]

g. rediit.

Ergo non fugit in JEgyptüm anno V

ante ZEr. Vulgarem,

Quo véro fündamento Do&, Macaw

ANUS, poft BARONIUM

& SALIANUM,

plus temporis p

eregrinationi in /Egyptum tri-

buat, ex ipfis ej

us verbis videbimus:

»Cum, inquit, Chriftus

»23 Magis adoratus fuerit die VI lan

uarii anni V ante /Eram

» Vulgarem, ex inferiori Pro

pofitione 111, eum fugiffe in E

»ptum ante ejusdem menfis

:

finem necelfe eft,

ibique reman-

»fiffe ad minus per circiter q

uatuordecim

quindecimve menfes,

»id eft, usque

poft obitum Herodis Magni

. — Revera quidem

»filent Scriptor

es Sacri de tempore, q

uo Chrif(tus moratus eft

»in ZEgypto; fed eum per plures men

fþs ibi remanfiffe fufficien-

,ter innuunt, cum Angelus Jofepho

jufferit. ut longur fufci-

» peret iter in alterum Regnum, ib

-

que femaneret usque ad

1

:,Rïtü-

PEREGGUCNNUCHNCOPESIRR

L ——

TE

Id enim fat' longum tempus in-

,alteram fui adfnonïtïonem;

,dicat, nec de menfe

aut aliquot diebus intel

ligere licet. Sa-

L]

I

irp minimé

,Cr igitur Script

repugnat fapérius affignatumi

cim quindecimve menfium ad minus, imo

,tempus quatuorde

»illud fat aperte tanuit. Hoec porro P

mpcfïtäo*mim modo cor-

&

AA

h-

C

:

"-

an&i Epiphanii«

M

£

b

Í

iv, Chr.

,,Toboratur autoritate

Xv /Provl,, de

Prop. 1]. p. 229—232*

- Chriftus a Magis

Ven

»t

wun i ifta Eceleffe Traditio, q

VET Jan; fundamento

g

f

(tituitur.. Contigit

adoratus fuerit, die

Id

0 (Q

potius adoratio ilta cürrente eoden mie

Februario, quo baa

cra Puerperii peracta funt.

:

"

5

on

nationis in

3ào 'Textus quidem Matthoéi n

.

:

finit pereeri

cä

"

d

u

ofezeque vaticinio, ab

[gypto

.

quantitatem ; & Dei coniio

Evangeli

íta-allegato; fit fatis, fi in E

gypto Chriftus omnis pe-

Hoc tamen miemorat textus,

quod initium

riculi expers fuerit.

m infanticidii molimine;

& fiuis peregrinationis cüm

fugz cui

morte H

erodis debeat conjungi.

Ratio enim fugse cum unica

cümque Jofepho przefcriptum

fuerit infidiarum Herodis evafio »

fuerit, :i tantutnmodo 7emanere aqu

e ad moriem Herodiri pate-

lii rationem.

[pfa-

bat, ceffante Hero

dis vità ceffaffe etiam exi

o ibi, donec dixero tibi, fpem

q

ue illa verba, Matth.IL 13: £* eff

*

brevioris ex!

lii faciebant, Herodetum

fepiuageaario, & cum mor-

a lethali.

bo luétante;

lento quidem ; fed ex omnium fententi

Iteriusve menfis fpatio finienda erat peregrinatio

Quare unius à

in /Egypto.

Vno verbo:

'Tefte Lucra, tricelimus Chrifti annus

XV Tiberii, i. e. exeunte anno 27

ante /Er:

complebatur anno

erat, exeunte anno 4 ante ZEr. Vulg. qui erat

Vulg. quare naíus

Herodis ultimus.

Currente Februario fequentis anni 3 fuga in

a qua terra rediit Chriftus poft mortem He-

I&gyp

tum fufcepta eft,

rodis ,

labeute adhuc Adar defunci;

Ergo fesquimenfem circi-

non meníes quatuordecimr

ter peregrinati

o in ZEgypto durabat,

let authori-:

aut quindecim.

Contra LUCJE Tefümonium nil va

tas ÉPIPHANII.

$. XXXIII.

t La toe t r

72

GONTLEPETRTPSCRONIS,

$. XXXIII.

Magi, Chriffusm adoraturi, veuerunt Hierofolymami, cut-

vente Vebruario anno 3 aute /Er. Vulg. E

V

Tunt, exeunte anno VI ante ZEr.. Vulgarem.

8o non vene-

Magi Hierofolymam venerunt , nato Chriflo, Matth. 1I, 1. quem

Fenes

natum effe anno ante /Er. Vulg. 4 exeunte probavimus.

rünt, poít facra

puerperii; quadragefimo primo poft nativita-

tem die peracta, quod concedit Dn. MAGNANUS.

Venerunt,

& poft adorationem Chrifi, in patriam, angeli monitu, reverfi

funt; vivo adhuc Herode, qui labente Adar anni 3 ante ZEr.

Vulg mortuus eft. Ergo Hierofolymam venerunt fesquimen«

fem circiter poft ejus nativitatem, currente Februario,

auni 3

ante ZEr. Vulg. .

Jam perpendamus rationes, quibus fuam probare fenten«

tiam conatur Vir eruditus: ,,Ma

0i

$5*5

inquit, tefte Evangelio,

, Hierofofymam venientes.poftulabant: Vbi eft, qui natus eft

]

,Rhex judaeorum? vidimus enim ftel

4

am ejus in Oriente, &

» venimus, ;aderare eum,

Stella igitur,

qux* apparuit in

»ÜOrlente , & quà duce Hierofo!

ymam venerunt Magl, mon fuit

»Jignum. naftituri, fed jam uati novi Regis. — Nafcente ergo. Chriflo

.8pparutrot, HincHerodes, clam vocatis Magis, diligenter di-

»dicit ab eis tempus flelle, qu& apparuit eis, ut fcilicet novi Re-

gis nativitatis tempus diíceret, ficque eum facilius invenire

»poffet.

Porro, poftquam Magi per aliam viam reverfi funt in

»Iegionem fuam, Herodes, videns, quoniam illufus effet a Ma-

»gis, iratus eft valde, & mittens occidit omnes pueros, qui

»€rant in Bethlehem, & in omnibus finibus ejus, a bimata &9

» infra, fecundum tempus , quod exquifierat a Magir. Ergo didice.

»tata Magis, /lellam, fignum ortus novi Regis, eis apparuiffe a duo-

»buranni, Chriflus ergo jam natus erat biennio ante obitum Herodir

,Cumque ex inferiori Propofitione IV conftet etiam, Chriftum

,natum eífe exeunte anno VH ante ZEram Vulgarem, die XXV

, Decembris, patet, Magos Hierofolymam veniffe-anno exeun-

»te .Vlante eandem /Eram, menfe Decembri, & paulo poft ab

);iis

-

[£1

»lisChriftum fuiffe adoratum , nempe die VI Januarii ineuntis

anni V ante fEr.) Vulgarem. Problem. de Nat. Chr. Propos. [LI

P. 235 — 239.

Sed .1) 'fupponit Vir eruditus, non probat, fiellam Magis

in Oriente vifam fuiffe fignum mati regis, mon maftituri.

Nos ex

narratione Matthaei colligimus ; ftellam in Oriente vifam figuum

fuiffe uafzituri demum Regis, eamque primo apparuiffe circa tempus.

£onceptionis Chrifli. — Herodes certe sixoíwcsg grag dvrów TOv x govor.

v8 CQawopérs deápoc, accurate percontatus eft ab illis tempus ap-

garentis [lelle , fc. quo confpici cmpta ejfet flellay. INon tempus nati

Kegis.

2) Ipfa verba ZMattliei & Magorum , dum participia nob praes

oris adhibent,fed aoriftis in hiftorica enarratione u

terititemp

3

tl;ln-

tur, proxime a nativitate Chrifti veniffe Magos inuuunt. TZ.

P ,In-

GE *yervuOtyrroc (non *yeyermpéra) id. Ma^yoi 7zaggysyorro , legimus

V. I. & : vrB dgiv d oX al (non 0 qereyusvoc) a.oiAe0c v&v Iudaltov,

v.2. Monente enim Cafaubono ea Aoriíti vis eft, ut de re vel

aCtione paulo ante perfecta & quafi adhuc pendente ufurpetur.

3) Si biennio poft natum Chriftum demum adveniffent Ma«

gi: mirum fane,non ante commotam fuiffe Hierofolymam. Qui

jefus a nativitate usque ad reprzefentationem Regi grandaevo &

gegrotanti ignotus manere potuerit, facile concipitur. Sed eun-

dem, poft infignia Simeonis & Hannse de nato Servatore tefti-

monia, fere perbiennium adhuc Herodi & Hierofolymitanis nón

innotuiffe: vix ftatui poteft.

4) Neque etiam credibile eft, Magos, quibus ex Aypotheft

.

Cel. Opponentis (tella. figuam mati Regir erat,

1

ter fuum in annum

en

&i

aut biennium distuliffe,fi rei experim

tum illis taoti fuit; ac

fuiffe compertum eft; fi Rex illis fuit auro potior; & adoratione

honorandus. Longe igitur probabilius eft, fiellam fuiffe nafcituri

Chrifi (igüoum, Deumque rem ita ordinaffe; ut Magi Regem

Jud2»orum recens natum, teinpore decente, )pioPc Proefentatio-.

nem líraélifactam, adorarent.

5) Pimalus quogue parvulorum , ,qüos occidit Herodes, mi-

nlme æmþa—t N C.ïïlifï,&&llilï' bienu

io ente mortem Elerodis natum effe,

-Nam

;

—

E eroecum]

74

g

Nam intereinii etlatm d xac6a500 , infra bimatum, fecundum teine

pus ex IMagir cognitum.

Quid multa? Chriftam natum effe pra-«

bavimus frimzfiri ante mortem Herodis,

Si itaque bienuio poft

iziatum Chriftum adveniffeat Magi: Herodem, [Judz B egem, in

vivis invenire haud potuilffent.

Hinc fundamento etiam deftt:

£uitur traditio Ecclefi;? , qua ? Chriftum die VI Januarii a Mae

gis adoratum fuiffe dicet, cum po/f? Purificationem demum adve-

uerint, menfe Herodis mortem proxime antecedente.

$. XXXIV.

Defcviptio orbis umiverfi, qua matus eft Chriflus, ex édi-

o Ce[aris. Augu[fii/ Prefide Syriz

uirinio fada e

anmno exeunte 4 ante E.V ulgarezm: Ergo nou anno V1II

ente eandem erai a. Procuratore. Quir inio.

Hanc temporis , quo Chriftus natus eít , iiotationern ita des

fcribit Lvcas: Cap.ll, 1. "Eyevero 0$ & at nutgauc ämivæ:gz RA«

E« Qoyua vraqdi Kaísagos Av'yás'u , dizroyodiqpsdya "rágay. miy ónepuis

$nv. 2. duTW " azroyguQe 7rgrn eyevero wyejsovévovroc Tic 2vpiad

Kopmís. WVulgati z. j,Fa&fum eff autem in diebus illis:: Exiit editium.

5,a Cefate Auguflo; ut deferiberetur orbis univerfut.

2. H&: dd':ria

5 plio. printá faGia et Prefide Syrie Cyrino.

. Pér Kogmio?, qui hic fyéuoveuev qic Xuciaé , Prafes Syries ap*

pellatur, & quem perinde ut Lvcas, etiam Fravrvs Joszg*

vexuvs Kugnuoy appellat , Publium Sulpitiuim Quirinum intelligi, pa*

lam eíft. Con[ulatem gellit C. Sentius Situruinus, A. V.

: 135;

ànte /Er. Vulg. 19.. P. Quintilius 'árus A. V. Ci 741, ante /Ers

Vulg. :4. P. Sulpicius Quirinus A. V. C, 742, aute /Ior. Vulg. 12.

Hi tres poft Confulatum eodem ordine Syrie Provinciam obtinuere,

Váruf

Saturnino , tefte JosgPHO Ziniig. Lib. XVII. Cap. VIF

füccetlit.

Vitimusque Satufnini aunus fuit ante /Er, Vulg. 4tus,

& primus Pari ejusdem verze 36us, uti füpra ex Nummis Antios

€henfium ii honoremi Varicufis, docuimus, Anno vero /Er. Vulg.

rdinis

r Syria Provinciam accepmä Quirinum, cam Coponio,viroo

equé-

ï

SOSSUSETE RAUR A

78

equefiris. qui Sudee preeffet, idem teftatur Joseenvs, fupra

$. XIII. p. 26. a nobis allegatus,

De ipfa vero defcriptione , tempore nati Chrifti fa&à, mul-

ta difputantur.

Quseritur ) an per zracav nv omepuevm intelli-

gaturtotaterra illa, cujus pars erat Paleftina, fcilicet Syria

cum Palzeftina? an vero totum imperium Romanum ? quod P/s-

farchus a5v vzro Proualeov omeutm, 1. e. orbem Romanis fuübje&tum,

yocat in Pompejo. p.631r.

Pro priori fignificatu pugnare id vi-

detur, quod verfu 2 przefectura

Syrie diferte appellatur. Quzer.

f) de interpretatione verborum

Lucee ; avrn t9& d7rorygipn vrgoru

eyevero wysuoVevova(G a5c Xuplac

Kognís, ipfa, Duplicem verba

hzc Perfionem admittunt,

Prima eaque communior verfo eft, ut deftriptio dicatur

rQ&Tw Quirinii, refpectu dtrtozc ab eodem Quirinio decem polt

annos, ordinario $urie tum Prefide, in Judeea peractze, & pariter a

LvcaA A&or. V, 37. memoratze.

In zreery illa, Herode adhuc

vivo & Rege Judzee, juffu Augufti populus quidem [udaicus in

tabulas relatus eft, |fed eàdem cenfus bonorum Judzeis nondum im-

pofitus eft, quod in éevrégg demum accidit, 7ud4a, polt rele-

gatum Archelaum, Syrie adje&lá,

Ad zgexww hanc ftatuitur

QuiRiNius ab Augufto exíra ordinem milfus, & vel SaATUR-«

NINO, ordinario Syrie Prefidi, adjunfius, ( nam myegovsvay vox

latiffimi lfignificatus eft, Luc. Ill, r. XXI, 12. Matth.1i, 6.) quze

Pauri PEZzRON1:, in Hiftor. Evangelica, per Judaicam &

Romanam confirmata, p. 64.feq. fententia eft;. cui DEY LIN-

GIVS, Obferv, Sacr, Part. I. p, 126—128 accedit; vel Syrie Pre-

fes ad interim conflitutur, donec poft abitum SaTuRNiNI, cui

cenfum adícribit TERTULLrANUS, VARUS fucceffor veniret ,

uti BENGELIUS Ord. Temp. p. 203. exiftimat.

Altera verfo voculam o pro 7rgorsoz, pofitam eife vult;

(conf. Joh.1, 5o. XV, 18. Luc. Xl, 18) ut fenfus fit; Hec d eferiptio.

ante fatia efl , quam Quirinius Syrie praeffet.

Placet hzc verfio

ERAsMO Scnuuipro in notis ad h. 1. HgRwaRnro, KEPLE-

ko, Jacono PER1zouz1o in Differt. de Zuguflea orbi deferiptio-

2

ne,

OE dul

X

ss

16

$£, & e rezentioribus Duumviris Celeberrimir, $. R. D. D. CRUsto,

Hüjpomnem. ad Theol. Prophei, 'Tom. L p. si1 — $13. & S. R. D. D,

EnNEsTI, in Progr. Natalit. a. 1774, qui WESSELINGIUM

n ce i i E

in Differt, ad in[triptioném anliguam, & ABRESCHrIUM in Diluc,

jhyryd. p. 5ir. confentientes allegat.-

Si prima qüoque & cómmuünior Verborum Lucse vetfio re-

tineatür, & Safurnino, cui cenfum adfcribit Tertullianus, Pr&-

fide ordinario; Quirinió vero Legato ad ho negotium extraordinario,

Chriflus natur dicatür: ea fane optime convenit cum aíbgnato a

al

nobis nativitatis Chriíti anno.

lVitimusenlmn Saturnini ln admi-

niftratione Syrize annus erat IVws ante /Er. Vulg. quo exeunte,

ex infallibili Lucze teftimonio, tricefimum Chrifti an

XV Tiberii conjungentis. natus eft Salvator.

Qum cum

Cum vero Celeb. MAGNANI de uativitate Chrifli, anuo I III

ànte /Er. 'ulg fadid, fententia maxime nitatur aetó cenfus, qui

tempore nati Chrifti a&tuseít, perpendenda ejus argumenta funt,

Problem. de Nativ, Chr. Propof. IV, p. 260.feq. allata:

1, Imperator Auguftus, inquit, tefteSuetonio, cenfum po-

Id

puli tev egit: primum ac tertium. cum Collega, medium folus.

ipfum teftatur Auguftus in celeberrimo vetere lapide Ancyrano,

vitz fuxe breviario, in cujus fecunda tabula fic loquitur Au-

guítüus : 1N. CONSULATU. SEXTO. CENSUM. POPULI COLLEGA, M*

AGRIPPA, EGI. LUSTRUM. POST. ANNUM., ALTERUM, ET. QUADRAGE*

SIMUM. FECL QUO. LUSTRO. CIVIUM. ROMANORUM, CENSITA. SUNT*

CAPITA. QUADRAGIENS. CENTUM. MILLIA. ET. SEXAGINTA. TRIA. MIL«

LIA — —- CUM — IMPERIO. LUSTRUM. SOLUS. FECI. CENSORino et

ASINIO. COS. QUO. LUSTRO. CENSA. SUNT. CIVIUM. ROMANORUM. —

— QUADRAGENS, CENTUM, MILLIA. ET. DUCENTA: TRIGINTA. TRIA,

NILLIA. CONSULARIL CUM.

IMPERIO., LUSTRUM.

— . COLLEGA. -TIB.

CA — — SEX. POMPEIO. ET. SEX. APULEIO. COS. QUO. LUSTRO, ET.

ROMANORUM. CAPITUM. QUADRAGENS. CENTUM, L — — GINTA. ET.

SEPTEM, MILLIA.

»EÉx hoc pretiofo antiquitatis mbnumento omnino conftat,

»primum cenfum — pera&um fuiffe anno XXVIII ante ZEr. Vul-

E

»gárem.

ä

17

»garem

Altérum fuiffe pera&um ab Aügufto folo. — — anno

»VllIante eandem seram.

Tertium dénique ab Auguíto & Tibe-

»berio Collega — anno XIV /ErsxVulgaris. Porro certum eft,

,uec per primum , nec per fertium cénfum , indicari poffe verum

,& proprium natale Chrifti; fed tantum per feeundum cenfum ,

»qui ab Auguflo abrque Collega perafus eff anmo l/ I ante. Zr. ul«

,garem.

Eo igitur anno Chrifus nafüs eft , cum ex 1F A xiomate ,

» Bethlehemi oríus fuerit, dum ibi agebatur. ceufur.

Otium nobis heic fecit $. V. D. D. E&N EsTr, qui in /auda-

to Progr. Natalitio p. 5. ad hoc argumentum ita refpondet: ,,De-

, cptus, efl. Vir Dodiffimus in. hac ratione verbo cenfus,

Nam ille

,tnfus plaue diverfus efl ab eo , quem Lucas. mcmorat: quod . facile

,poterat amimadvertere » fi attendiffet ad verba monmimenii.

Nam

Auguflus dicit fe egiffe cenfum populi Romani, additgue etiam

numerum Civium Romanorum , tum repertum,

Enimvero cenfus Lu-

»x& non fuit civium Romanorum:; in civium enim numero non erat Jo-

,fephur: fed provincialium , cujus generir cenfus etiam apud — hiflori-

,tos veteres memorantur , uf apud Tacitum, 4nnal.7, 31. ubi Cefar

/

DGermanicus Galliae cenfum egi[fe dicit, ab eodemque 115 6. mi[fi. di-

,tuntur ad Galliarum cenfum. — 4tque ab hoc lapfu cavi[fet , opinor ,

»fibi , fi ei-contigiffet editionem. illiur monumenti Chishullianam videre,

?

,€7 nota: infpicere ad. illum. lotum Chishulli, qui bene monuit, de-

»ceptos e[fe viros, qui hunc cenfum- Augufli eundem. cum cenfu. Lucae

fecerint , cum ille fuerit civium Romanorum ex inffituto Servii Tullii ;

ï,hic, ab Auguflo inflitutus , ad ufum rqtionarii Imperii Romani.,.

2. Tum porro, pergit MAGNANVvs, Problem, p. 265—265)

»Syriwe Prsfes feu. Legatus erat Saturninus, ut patet ex vete-

»,ribus nummis Vari, ejus fuccefforis, fuperius Propof.I. Sect.

[]

»lil. defcriptis, Hinc T'rtullianus, ipfo fecundo Ecclefize fecu-

»lo, probans adverfus Marrionem, Lib. IV. Chriftum hominem

,natum in carne mortali, ait:; fed &9 cenfus conflat a&lor fub u-

»gu/to tunc in Tudaea per Sentium Saturninum , apud quor genus ejus

»inquirere potuil[fent.

Nec obítant San&i Lucx verba, qus in

»editione vulgatà Jeguntur: Haec defzriptio prima fatla efl a Prae-

3

7

»fide

18

tl RP SGNRAE T

,jljïa'a Syriae Cyrino. .. Hic enim interpres paulo minus bene -f'&fi«

»pfit Praefde pro Cenfore, — Cum enim vox graeca mysuovevovroc,

»qua Santtus Luras Cyrimi feu. Quirinii munus fignificat, de

»quavis poteftate paulo majore promifcue ufürpetur, ut norunt,

»quotquot groce norunt, & Quiriniur feu Cyrinus non fuerit

pSyris Prefes feu Legatus Proprzetor, nifi anno VI ZErze Vul-

»garis, XI!! circiter annis poít primam Jud2eze defcriptionem

»factam,; teíte Jofepho : tumque exifteret Syrize Przefes Saturni-

»Aur, ut patet ex nummis antiquis & Terfulliano: hanc vocem

»interpres vertere debuiflet Cenfore, aut Procuratore; nou vero

»Prarfide, quiatitulusifte latine zequivocatione laborat, & Quirinio

»non convenit, nifi ratione cenfí.

Idem San&tus Lucas Pilatum

»grece vocat myeuóvo, licet proprie Praefes non effet ]Judz,

»led tantum Proeurator; & Tofephts eodem titulo ornat' Z'olum«

onium , Saturnini Legatam. | Quod autem Cyrinu; feu Quirinius

»tunc temporis fuerit tantum in Syria Proeurator, patet au&o-

»ritate Sancti J'u/lini, qui jam florebat medio fecundo Ecclefize

»feculo, quique eum Grzece tantum appellat ézírgozrov, Apol 1.

pld eft Latine Procuzatorem, non Praefidem.,

Hesec autem auc&o-

,ritas, genuiuls Divi Lucae verbis omnino

uadrans, nobis fa-

»ne vereranda,

uflinur enim, cujus alti

d

ma Philofophiz ac

Hiltorize eruditio à celeberrimo Phtotio plurimum commendatur,

»res Judaicas, utpote ipfe Samaritanus, haud dubie bene nos

»Verat. Cenfur igitur, de quo agitur , atfus ef. in Tudaea a. Pro«

jCuratore Cyrino, fed moming €9 au&

$

orifatg Praefidit Saturnini. Vi-

de infra Corollarium. 1V.

Sed &) quod ad Saturninum, Syrie Præ/idem , Cul cenfum,

quo natus eft Chriftus, Tertullianus adfcribit, attinet: illeSy-

riz adhuc przfuit anno 4 ante ZEr. Vulg. quod ex teftimonio

ofephi, non refragantibus //ari nummis ; fupra probavimus.

. - ) Interpretem Latinum , qui vocem ryeuovévovroc per Pra«

fidem reddit, erroris accufat quidem Zagnanus; Sedipfum Virum

Clar. inhis, quze pro fua fententia affert, plus fimplici vice erraffe,

Cel. D. D. E& NESsTI, laudato programmate p. VII, & VIIL ita.

qo, ma-

commoz;f'cra.t: Primum formulaihæ:, Wysuovevovr (8» asic Ziugl.

) tife-

179

snifefle eff. ad definieidum tempus, non ad defgnandum miniflrum vei

»peragende. Sed in def znando tempore Prefider appel!antur* Provin-

» tlàrtm,

Tum nunquatm Procuratores Wyeporevovrec Provintiarum

ywdieumtur , nifi cum iidem . Provinciis prefunt cum poleflate jurisdi-

senndis fatirgne confiat, eor, quiminorer Provincias regerent , Pro-

»curatores Zugu/li appellatos, & im Conflantiniana raiione poftea

»Corre&tores. Quodfi Quirinus fum Proturator in Syria fui]Jet, ei-

,que mandatur cenfus Judee , quod fane potuiffet fieri: liberum enim

»trat Cefari,mandare megotium, cui vellet : €7 fi Prefidi ipfi mandatum

»fuiffet , potuiffet i aliquem velde Legatis aut Prefe&lis militaribus,

,, vel de Procuratoribus Cafarir, mittere ad cenfam per Jud£am agen-

sdum, quem vellet, quemque maxime ei rei aplum putaret, ut im me-

,,morabili illa inferiptione apud Muratorium, in Thes. novo . Inftript.

»p. DCLXX, n. I. (ab ipfo quoque Cel. MaaNANo , Probl. p.

»9

17. allata) Q. ZEmilius quidam , Prefedur Cohortis Aug.ju|fu D.

» Qu

irini cenfam feci[fe dicitur. Apameng civitatis im Syria. — Sed ita

»,Lutas non . dixiff.

t aut potui[fet dicere wysuovsvovr(5 i& Euplac Ku-

dique

, [ed Jia $& Kogmís , &zrirqors 78 Kalcag(O» tv Eugía

»etiam hoc obflat inprimir, quod

nullo modo tredi poteft , P. Sulpi-

»,cium Quirinum Proturatorem Cefaris fuiffe. Etenim Procuratore?

,—,Cæfarïs erani fere liberti ejus, adeoque homines conditionis liberting:

»quod plane ab Sulpitii abhorret perfona , qui Senator Romanus fuit ,

»,€? magiflratur urbanos geffit , ad Confulaiumque uique pervenit. Net

»,dubitari poiefl, hune Quirinum non modo Senatorem vo tempore fuir-

»,fe , ad quod haet res perti

neí, fed etiam Confularem; quippe qui

ium ge[ferat, duodecimo ante primum

,,jam anno J/. C. 142 Confula

», Aerae Diontfianae animo.

Itaque etfí, ut Dio Cafius Lib, LIIT,

» p. 708, ed. Fabric. tradit , interdum etiam. equites Procuratores faBi

»funt Caefaris ; tamen. Quirimus Proturator e[fe non potuit: mam &-

»quites intelligendi funt ii, qui tion effeut Senatores aut. Magiftratus,

y,Efl lorus de hoc Quirino apud Tacitum, qui f/peciem veritatis afferre

eum non fuiffe e patri-

y,opinioni poffit , Znnal. 1H1I, 48. ubi dicil:

,,cia Sulpiciorum familià ,

fed ortum apud municipium Lanu-

»vium, & impigrum militize & acribus minifteriis, Confulatum

sfub D. Auguíto; mox & tri

umphi infignia adeptum effe.

» E:-

RDUCUNESCIUSETUMTSS

89

—— — ln

»Etenim. in minifleriis po[it proturatio intelligi. /Sed illa verba nihil

»aliud figuificant , mifi Sulpicium in '*àbus wSluaribus, €7 in omuibur,

»Quat ipfi ab Aupuflo mandaía effint gerendis , aerem €7. indufirium

»fuiffe: in quo. proruratio provinzialir intelligi nom potefl , ut opiua-

»mur ,. ín qua magi: fides laudatur ,. quatm celeritas acris in agendo,

y) »Quod autem Juftini au&oritatem opponit, qui in Apol. I,

»44.

Inperatores, ad quos fcribit, dicit de Tefu, Bethlehemi nato,

»tognofcere po]e & cenfibur, fempore primi in gwdaea Procuratorir

»Caefarei a&lis: id plane infirmum efl. Nam; f Juflini auGoritar

»valeret, nom Syriae Quirinus, nt ipfe vult , fed 3udacae Procura-

»tor fuiffet , quod eff fa'fum & omnium aliorum hifloricorum (ma-

Pximeipfius Lvcz, qui eum non Judax, fed Syric. prz-

»fuiffe fcribit) teffimoniis refellitur. . Nam. Herode rege vivo , Prc-

»,turatorem. Caefareum habere Judaea non. potuit:/ omnesque umo ore

»Utieres. fradunt , Procaratorem Judzeze primum Co

ponium ; per

»Quirinum , Syriae Praefidem. impofitum fuiffe.

3. Supra jam $. VHI. pag. 21. Card. Nonisrv allega-

vimus, qui, ut Tertullianus cum Evangelifta Luca concilie-

tur, probabilem effe eorum fententiam fcripfit, qui Quirinium,

ob recentem contra Homonaden/er vifloriam fota /4fía celebrutum , cumm

imperio cxtraordinario ad cenfum peragendum in Syriam mi[fum fuiffe

flatuunt. Huic vero fententie,cui poft CAsauBoNuUM PaUuLUS

PEzRoNivs, DEy x1NG1us & BENGEL1us, fubiuitium hujns $.

P: 75. citati; accedunt,opponit Ce. MAGNANUS,lib. cit. Corollar:

IV. p. 316 —319. fequentia: ,,SiQuirinius in Syriam miffus fuife

»fet extraordinarius magiítratus ad cenfüm peragendum: illum

»egilfet independenter a Saturnino, proindeque cenfus ille mi-

,nime dici potuiffet a&tus per Sentium Saturninum; quemad-

.modum Romoe cenfus. non. dicebantur acti per Confules, aut

»a Confulibus, fed a Cenforibus ad id deftinatis

Quod autem

;Quirinius hunc non egerit cenfum extraordinario imperio, 'fed

»delegatà tantum a Saturnino poteftate & ejusdem juffu fuffi-

,tleuter patetex infcriptione (p.anteced. memorata) antiqua; Ve-

&us Cohort. Aug.

,netlis ai?ervata, »'vli c,uj,gx.s-Q. ZEnilius, Prm&

, dici-

D )

du

Ó

o

I

!

n

»dicitut cenfum feciffe Apamense Civitatis; !

juffu Publii Sulpicii,

/

Vnde omni-

»Legati Ceefaris Syrize, anno fc. VE:

crae Vulgaris.

1 (f

cenfus in Syria non f

1

iA

liii

e actos ab extraordinariis

5n0 conftat,

,,Magiftratibus, fed ab ip

fo Syrize Proefide, qui per Procuracó-

Syriv tractus,

ReGe igi-

,rem & Legatos fuos cenfebat varios

»tur fcripfit Tertullianus, cenfum ,

de quo agitur, fuiffeacum

,a Saturnino, tunc temporis Syrie Praefi

de, cujus juffu eun-

$20

À ci

tor.

ld certo certius faf-

,dem in Judaea fecit Quirinius Procu

»fus effet do&iffimus Nomzsivs, fi ipfi nota fuitfet a*laïa/in-

o lcriptio.

Verum: ) qmd obftet, quo minus independenter a Sa-

turnino Quirinius, tanquam extraordinarius Magiftratus, cen-

fum agere potuerit? ego quidem non per

fpicio; prafertim cum

?

ITIs

i

í

H

To

putandus fit, cenfu fub fi-

Saturninus jam a Provincia decef

i

nem Decembris acto. Lucas fane illum myeuovevorro 77 Zupíae vo-

cat, majorque hujus auctoritas eft, quam Teriulliani, ad quem

tuendum fufficit, fi eo anno, quo Saturninus Syriw preerat,

cenfum a&tum fuiffe dicas.

!

£) Infcriptionem illam quod attinet, nulla prorfus confe-

quentia eft: Quirinur, Proefes Syrive ordinarius, anno VI (re&ius

VII) ZErze Vulgaris Quinio Zfemilio, PrefeBo Cohortis, tanquam

fubdelegato ufus eft, ad cenfum Apamen: Civitatis in Syria

per

agendum: Ergo Quirinus ipfe, 77ir Confularis, juflu Saturnini,

ä;

cenfum ludoeze anno IV a

nte ZEr. Vulg. peregit.

Contra digui-

tatem Quiriui tale officium fuiffet; falfiffimumque eft, ex data

iiW

ffe

jam refponfione, Quirinum unquam fui

Judææ Procuratorem.

g'

t

4. Denique SurPICIUM quoque SEvERUM, qui Chrifti

J

nativitatem re&e confignavit fattam Romee Confalibur Sabino &9

Rufino, five Paffano Rufo, id eft, anno lV ante /Er. Vulg. VIII

i

J

Kaleudas Januarias, erraffe contendit, Corollar. XVlIT, p. 365.

]

L

Sed

j

I'd

82

Sed, cum Chriftus in lucem prodierit, trimeftri ante obi«

tum Herodis, mortui ante Nifan anni 3 ante

' /Er. Vulg. üti

id

p robavi

L].J,

manifeftum efít: recte ftatuiffe SULPM:1 vMSE-

Y

VERUM, quod Chriítus natus fit anno 4 :

ante

AA .

Hur

;.

E

Vulgarem, VIIl, Kalendas Januarii.

Q—

rupum. W/ as

2)

COR RA UGENILA

l'ag..9.

l

1

inea ro. lege: definit.

p. to. poft Barzaphernem adde : mifit.

p-1i2. lin. antepem pofl numeravit,

PPL ol ïOkl hdS

Ort

P. 14. lin.

antepen. lege:

i

P. I6,

h;!, Z 8

!wc. pe

Ji L

um Sebaflum.

r tb CH t

p. s. lin. 1 1. Iece. Sepulturam.

p.37. $. XVIIL Iinea 10. pro

N. Ieoe R,

66 (X A)&Z(

lin. 5s.lege : Antoni

JMnuim.

& lin. g.

poft: " Dedue leoe- ab anno V. C. 9oo, quo Apologia fcripta

eíl,

anuos 150 &c.

L

Q5

ss

W^

--

d

o

u

i S

—

É.-

PA

27l (in

DF

(;Z

77

;5

,

a

*

$

ANSS

s

J

X

27 ]

N-

ET

/

?2

N

)

La r 7

DN

C

À

s

TE

i.

Nf

zL

.

z

z

*

»

—

ID NUA

EUTTE EO

——

——

A

-

Mu — r aaempedin RESGT . mer7 7 MRe—

35 A geiindan

f.nsïvu.m

af

LX

du

J

at

t.m

b

M

wooaeet

d. d

AC

E

"

Mi

m

ha

H

y

m

g as

p

p

D

A^

V

as

x

*

a

d

P. u

um

-

3528 aplife

a

h.

r.dmw

h.

Es

f d

p

eu

.

5

É

ati

A

Z4

L s

x

asitek a, ab MOR PRE L

Pa s

L

Y -

W

a.

v

al

r

—

L2

lwx

"

1

at i sb

s

TE n

ii

PRM

$g

W

F

—

- ie..

Á

Es

-

$

w

-

um

—

E

st

-

- od

ET

-

m

o

"t ab

-

;

x

"

—

-

—

r«

a

at

9

—

*

"

*

-

4

:."AM.:

P »

Ü

gt

-

, N

-

P ossadkincun s

-

x774,

i*

EE

m

"

- b d -

m

ER

—

L

A.s-«,

W

-odi o

&

& t

-

:

A!f

"ii

t

E i

——

e-

—

p

"

".

"—

w

— À

Ia

s

"

E

99

-

u.l.H

-

-

a

[ D a&

"us

g

g

-

Y«

P

—

"-

-

*s

ao

^ -UJK

:

t^

-

al

.H

»

&

"

du

CC

à ua.r.l;,,f ..,

d

"Belane

4* w

"-

AWW

i i

ww*

-

d- 4

-

Z9

—

p m ag

M

w

d

E

DH

*

"

". il

—

W:

-

*

*

"m (

-

*

-

N

IN Y

Pl

* 9.

À

-

s.

-

2 m

a

v*

af

"

N

"—

P

-

*

.

r

-

L

4 -

us

Fa w u^

- n db

—

"*

m

*s W

"t

LEU

a

a F ul

*

*

..,.

X

-

LOU

&*

J

—

t

"-

Á

Q6

;

"

——

Uo

—

-

-

—— n

..IH

w

EE

——

ï

"

a

-

-

l

"-

&

j4

——

vt

£^

*

£

:

.W.

-

at

" W

j

*

11

Lll

:

»

-

u M.

.-.u

u .

* &

-

us

LA

—

..x.

$—

QM

: N

*

-

o

À

*

QM.

d

M

— À

X

——

—

Àv

—

" H..

.M.«

m*

7 " Lf

——

UCbl

p

"

-.W!

*

*

-

——

Q.W.

. N

-

"

B h

(»

W

Ó*

od

A.

--

H

*5

o

— 9s

*

m N

a

a

—

"

w/ A

d

t1—ÀÀ

"

-—

E

"ER

AE

—

—

"

-

E

—

—

*

Phosdhes.

-

—

»

*

"

-

w-

"..

$47

wlf.

T

.

E

i

Mp

-

-

w M. w

n

*

B ac m

—

o

r*

——

w

-

"

d'alc

—

28 t

"

u9

$

M- ]

a

«

o

Mi

*

"

—

R

m

u ER n

*

—

-

d

m

m—

—

^

-

L2

PFé

—

—

p

.—.»W *

"q

—

--

has

r

" €Á—

u

"M

ho

"i

av

R,

—

T n endik:

u a hs

-a

M!

at

--*

u

a

(.!

- .lf

b

.

a^ A Rs

d

u-

-

"-2

a t

**

-

— Wal

a

"..

m

W.

w »

w*

-

X

J

9K

—

A

-

^. :

W

t

W,

*

m :

E

r

r i A

H.Q.

r s

Es

*

E

**

—

d

" ORE

-€—À

*

-

P

^

- f,r

Ó

m——|:

Pt

u-

— d

-

-

E o

-

—-

$,

&

d

—

rA

-——

^

-

E

4 Ro a d E

d

*

tl a

"

x.mr *&

-

"P

,

IN

-

E

*X -

a

A.

:

v

* a

[ d d

u

x

U w o

*

":

Ws

&i

E

-

"n

A

*

TTE

—

M:A.

:

st

R.

E

"

7

at

—

^

-

P

—

m

*

n

X

*f

d

P

n r

-

-

—-

-

p

- d

Y

-

m

-

*

-

E !4.»,:æ

-

El

v €

,

*

E

H,

-

-

"-

g m

"

-—

Vg

VA

-

&

a

"

i

—

od

^l

E

--

ts

"-

-

ES

d

.,«l

-T

9 m

sÁÓ

.

*

":

**

*

T

L.

...w

-

-xc

JH.

^a.

z

e

-5

*

.-«

P«co

W

-

»

d-

*

5

.w

*

u,v t

a

$

-

Á

-

^i

p

E

*

5«

á

j

T*

F.

E

bolo

* M

lr.

-*

5

m m

d-

-

h

—

"

yo

E

o

g

d

-

*

-

p

E

-

"m

"

^

-

.

w

E

-—

a

»

de

-

M

-

m

P

g

*

E

v

a

"

-

^.

E

m

b

w*

7-

y

a

p

"

-

*

"-

-

E

ul

L

Á

s

-

-

E

*

L

9.

rb

4

s d

P

r ue

e

w

-

p

Áv

m

,

*

P

!

—

p

-

--

m

"

w

s

E

p

^

"

E

-

"

r

*

&

?s

»

w

-

-

—

^

--

-

"

E

4

—

xf

20

N

*ä HISTORICO- CHRONOLOGICA ,

oska

XEANNO ANIIE ZER.

S

IV

EXEVNIE

R

9

lVM ESSR

CONTRA

o

MINIC. MAGNANVM

l45

VierFarbSelector Standard

z:MONSTRANS,

I

Balane Q

QVAM

]

O

VSPICIIS DIFINIS

H

p Z"lS EBERHARDINO - CAROLINZE

ERATH

Focus

o

EL CIEINTTZISSAINIO

MO DVCE ac DOMINO,

l

N

-

ä

OMINO

[

M

OLO

e

iI/Ekr TECCIJE REGNANiE REL,

| 40

RR SIDE

l

NCYIT WVV

VVT

ASAL Lie

U

A LL z

e

AND :

l

TOR PVBL ORDINARIO

MINARII THEOLOG

EPHORO,;,

MiS IN PHILOSOPHIA HONORIBVS

[

ä

MDCCLXXF,

OCOQV

CONSVETIS

[

'BLICE DEFENDET

I5

ïrö g;zïg/mkaä 371 äz

7 A EX

mzerhuj?ï 2055

[

" N NI

ANDIDATVS ET SERENISSIMI STIPENDIAR.

amaaQ

CA

——

LITTER1S SIGDlVVDIJ&WIS

3

2

W Copyright 4/1999 nyMaster GmbH wwwyxymaster

1