KaI600-1771_34
author: Fischer, Friedrich August

D*

*

*

l

z

.

?

M

$

»

*

d

HH..

EM

-

-

g

-

"

m

*

-

y

*

A.

N-

-

-

,Mr)

$-

»-

E

s

E

"a.

l

»-

» p

Ed

-

hs

X

^

"m

-

—

»

3

p

t

2

-

P

"

r

»

-

—

r

-

wà,

-

—

R.

a

n as

M

du W

s

m

"

"

A

Vl .

Ra

t

p

"

?

—

—

^

-

-

À.

.

f&

*

21

À h E

*

—

"

*

1

Vv

»

^

-

P...

-

a us

"

—

"

À.

p

:

d

*

-

A

2

g

»-d

"

»

*

i.

"m q.

ts

--

-

*

—

m

d

—

*

$.

£

d

-

-

—

p

—

-

-a

^

x

À À.

&

E

a

—

D

ia

*

Y

".

-

"-

E

A

v

-

m,.

X

-

$

rX

MT

-

AXX

as

W

»-

E

m

-

"

—

-

^

L

—

—

p

»

— -

-

2

-

t

m

»

a

»

-

$-

A

-

"

-

»

P us

"a

v

»

,

AT

"J

—

Y

P

h.

-

——

-

-

v

ia

:

v

z

-*

p

y

-H

-

-

-

s

-

—

*

a,

w

*X

-

".

-

E

L*

-

3

.,D

d

p

.o.,«.

E d

»s

-

—

P

u

-

»

m

» j

1

C

-

»

-

-

J

—

*

$x

P

F^

»

"

b

»

t

»

m

"

E

-

-

"

^

"A:

-

"

b

-

-

*

Qu

4 -

-

z

-

W

Y*

"

* 2b 4

b

p

-

a o

X

..

--

E

A

z

»

at

U 5*

""

-

.

--

--

y^»

a

Z

) *

^«

,

1

X

AX &

C

»

r

E

7

E

-!

-

4

—

&

74

s

-

-

X

»

--

—./ --

2!

m

—

w

—^

p

ho 4

1

v

.m

P.

r

-

Mf

4

E

.

W

.

n

E Sí

pe.

2

r

j

m

i

—

z

-

"

.W

. L

2

v a

"

-

.

—

—

i

H

:

N

^

m

—

-

-v

—

N

-

-

.M..

L »-

ss

-

A AT.

-

A.,.

"i

x

PL MES ag

s

—Pr€,

d)

-^

»

Ó*

M

:

»

i

E

—

"d i

MW

VX

N

M

a

o

a

—

Mi

LX

n

HM

W

-— *

3

h

o

d

b

"

A

— .

.W

u-

p

E

^ i.

CT

m o

?8.

3

xR

W

v

*s

*

E

"

z

x

X

r^

u

vf

MU

zX

MM

Xj

".

v

^

A

1

od

k

R

.N

v

D—

—

T Pa

m

"-

m

.

PUR

z

UE

À

u

L*

r

!

—

Y

s

L:

Digitali;at

Á

vorhanden

E

*

T

(

FUF

$

,e3

(1

Í

*

d 4

3:

£y

"

"]

A^

RECTOR

ACADEMIAE VITEBERGENSIS.

d

FRIDERICVS AVGVSTVS

1

41

FISCHERVS

IVR. VTR DOCT. SERENISS. PRINCIPI ELECTORI

at

ed

SAXONVM IN CVRIA PROVOCATIONVM A CON

At

SILIIS DIG. VET. PROF. PVBL. ORDIN

V

CVRIAE

M [

PROVINCIALIS SCABINATVS ET COLLEGII

IVRECONSVLTORVM ASSESSOR EIVS

DEMQVE g. T DECANVS

DO ROWl Q V E.

du

n?

IN MEMCRIAM BENEFICII! MARPERGERIANI

D

X XX MAII

CIOIOCCLXXXIII

HMORA VITPI

IN AVD[TORIO

MAIORI

RECITANDAM

SOLEWNITER INDICIT

Itri

n

gU

COEy E S QNV-E ACADEMEAE

rao

AD EAM

AVDIENDAM

PONOV PTAT

Differitur. de. vfu Pentateuchi Samaritani, a Kennicotto emmdal:zzr defcripti, ad

iudicandam. et - emendandam. Pentateuchi Hebraici veteptam IeBiouzm,

ad exemplum. Geneftos. XLIX,

—

—— .

—

—

— 0007ÀÓ—

MM - rA NRAK. PL EEE

m

( m

,ïl

(

——ä

n tanta lectionis varietate, quam nuper Kenricottus miro co-

natu, nec minus miro fücceffu , ex cedicibus, vbique loco-

rum ac gentium excuffis, non Hebraicis folum in vniuerfos

libros Hebraices, veram etiam Samaritanis in Pentateu-

chum, fine dele&tu congeffit, et duobus tomis in forma maxima

Oxonii annis LXXVI, et LXXX, labentis huius feculi in lucem

edidit, nihil potius optandum ceft, quam vt nunc, tantis paratis

opibus, viri eruditi exiftant, qui verum earum vfum, qui fane

multiplex eft, et diligentibus facrarum literarum interpretibus in

dies vberior continget, eruant, et ex tanta tamque diffufa. varia-

rum lectionum copia eas potiffimum feligant, quae fiue propter

codicum auctoritatem, fiue propter priuatam bonam indolem,

alicuius ad rem momenti, nec indignae funt, quae vel compa-

rentur cum recepta textus Hebraici leCtione,. vel etiam eidem

praeferantur.

Quae res in reliquis libris Hebraicis maiorem,

quam in Pentateucho , difficultatem habet,propterea quod non

nifi in Pentateuchum , praeter receptum textum Hebraicum, tex-

tu gaudemus alio, vt antiquiffimo. et incorruptiffimo, ita et im

reliquis prae ceteris apto, quocum lectio Hebraicorum codicum,

quorum nullus multum aetatis habet, tuto et cum fructu conferti

poffit; Samaritanum puto, qui in plerisque alicuius ponderis le-

&ionibus ipfam LXX Interpretum aetatem fuperat, nec propter

ingens et conflans Samaritarum aduerfus Iudaeos odium refin-

gi vnquam potait ad receptam a Iudaeis lectionem, ii ipfo autem

exprimendo contextu fola literarum: forma a textu Hebraico dif-

crepat, curaque in multis: non multum diuerfa ab ea; quam Iu-

daei textui Hebraico tribuere folent, a fuis cultoribus ad noftra

vfque tempora feruatus eft. Quam ob rem in praecipuis diui-

nae prouidentiae documentis referri meretur, quod tam infigne

10-

facrae V. T. criticae praefidiumKennicottus non frequentius n

A2

do

4

M

do ad vífus plurium et aptius reddiderit, fed adhii)itis, 'quoquä,

fe,

ii

quoquot habere potuit, codicibus oftenderit, quomodo a cre-

bris mendis, quibus huc vfque deformatum fuerat ac deprauatum,

ex

[iis

purgari tuto poffit.

Mihi faltem, tomum alterum Kennicottia-

ni operis nuper nacto, de eiusque vfu ad iudicandam et emen-

qu

Iu

dandam lectionem textus Hebraici receptam cogitanti, fuperius

)2

dicta fe tantopere approbarunt, vt nullus dubitarem explorandae

tantae rei periculum facere, eamque ob cauffam praeter loca Pen-

fit

fu

tateuchi alia Genefeos potiffimum caput XLIX dicto modo dili-

gehter excutere, fique votis euentus refponderet, conatum hunc

titi

publica fcriptione eruditis examinandum tradere , atque commit-

hi

et

tere. . Abfolüimus quoque laborem hunc fucceffu tali, vt mini-

me vereamur, a quoquam harum rerum perito improbatum iri

L

noftram induftriam , fi hac ipfa; quae ab illo tempore fe primum

Iu

nobis ad fcribendum offert, occafione de füfcepti laboris cum

LT

vera indole , tum euentu quoque; et víu, nonnulla differamus,

1Q

£t

fepofitis interim reliquis, quae ad illuftrandum potius et confir-

mandum, quam adexplicandum inftitutum, facere videbuntur.

f

Exiftimaui autem in perfequendo hoc negotio ita veríandum

ü

i

effe: primo, vt ex codicibus Hebraicis, a Kennicotto collatis, non

h

omnes, fedeae tantummodo varietates feligerentur, in quibus Sa-

W

mar. codicesa lectione recepta difcrepant; quia lectio recepta, guam

femper plerique Codd. Heb. conftrmant, cuiuis alii praeferenda videbatur,

[

fi confentiret cum codicibus Samar. omnibus; fecundo, vt hiscum

n

lectionibus verfiones quoque antiquae, cum Hexaplares, tumetiam

bu

reliquae ex Polyglottis Angl. ne excepta quidem Salnaritana, com-

pararentur ; quo tanto facilius:ad iudicandum effet, quomodo Ve-

DT

teres Interpretes fiue coeant cum iftis lectionibus, fiue ab ijsdem

d

lifcedant; tertio, vt ex laudatis lectionibus nulla, ne prauiffima

Qu

quidem, praetermitteretur; quia videbatur id facere plurimum

f

ad explorandam ipfam codicum indolem, fatisque conflat, pra-

T

ef-

uiffimas quoque le&iones ab antiquis verfionibus non alienas

iK

fe,

CT

.

d

$

/

It

fe , quae

fique, num.et has Veteres Interpretes ex fuis hauferint,

'e

fferint, codicibus; quarto, vt commemoratae lectiones,

ct expre

l)

ex aucloritate co

dicum, et antiquarum verfionum iudicandae, in

ld-

tres claffes redigerentur, probabiliorum , dubiarum, prauarum;

3 recepta Hebraica difcrepan-

Jn.

quinto, vt reliquae etiam lectiones,

am dictarum Verfionum, füb

(s

tes, tam codicum Hebraicorum, qu

lje

examen vocarentur, vt pateret, num in pofterum quoque opus

fit, in iudicanda lectione recepta, confentiente

cum codicibus

ln.

li

Samaritanis omnibus, illarum rationem habere. |Quae vt par-

entum otgnis

tim melius intelligantur, partim appareat, quem eu

*.I'IC

hic conatus habuerit; dicendum nunc deinceps paullo fufius eft,

Il*

]i

etaccuratius, primo quidem de numero et. indole codicum Samarita-

"

morum, quos Kennicottus nuper cum Pentateucho Samaritano,

in Polyglottis Waltonianis defcripto, contulit; deinde de con/en-

m

[ii

u vt codicum Hebraicorum , ita e£ V'iterum. Interpretum. cum illis; pot-

ro de le&lionum oppido prauarum vfu; tum de reeeptae le&ionis Hebrai-

,

ene vera indoles poft, quid [eiliones Hebraicorum. codicum , et antiqua-

]f*

X

rum Porfonum, reliquae ad. receptam. [etfionem.| fiue iudicandam , fiue

emendandam , portendant; denique , quomodo in ceteras quoque. partes

i

Pentateuchi, immo im libros Hebraicos omnts, fimilis , fed breuior , rece-

n

d*

ptas

[eBlionis caftigatio rite et cum fru&tu fuftipi poffit.

Codites Hebraicos, ex quibus Kennicottu

s in Genefin varias

1

congeffit lectiones vel leuiffimas prauiffimasque, curiofius exa-

If

minare, iam nihil attinet; quia nos non ex fingulis, fed ex omni-

I

bus, aut faltim ex pluribus, confenfüque eorum cum Samarita-

j

nis codicibus, et antiquis Verfionibus, receptam ledtionem He-

n-

braicam iudicamus.

Monendi tamen lectores fünt, nullum qui-

Ve-

dem horum codicum valde antiquum eff

e, tribuitur enim anti-

uiffimo eorum ab ipfo Kennicotto aetas annorum circiter 800 ;

n

multos tamen eos eífe numero, nimirum 358, et admodum va-

rios, vtpote manufcriptos alios, alios editos, alios, qui libros

gï'

duntaxat alteramue eoruin par-

facros omnes, alios, qui vnam

tem

t

^ 3

6

6

MW

51

tem complectuntur, regionum quoque ac gentium , ad quas fin-

guli pertinuerunt, diuerfitate valde infignes, lectionibusque a f&

u

inuicem tantopere difcrepantes, vt ne vnus quidem cum altero

j«

conftanter confentiat, plures denique ac potiores eorum

, quos

n

omnes bibliothecae inclutae non Chriftianorum modo, ve

rum et

l

Iudaeorum, continuerunt, et in his non paucos, qui codicibus

hi

Samaritanis nom minus, quam antiquis Verfionibus, frequentius,

1!

quam Íperari poterat, accurate refpondent,

.vt proinde recepta

Ü

ledio magnae auctoritatis videatur, fi cum t

ot tamque variis in-

[

fignibusque confentiat codicibus.

Patet quoque ex ipíà collatio-

p

ne Kennicottiana, Genefeos caput XLIX inde faltim a tertio com-

[

mate víque ad vicefimum octauum ad loca felecta pertinere, ad

quae excuffi fünt.à Kennicotto eiusque fociis et amicis laudati

6

i?lif

codices omnes.

Sed de his codicibus, vt iam dixi, accuratius

ii

exponere iam nihil attinet. — Maioris ad inftitutum momenti eft,

paullo propius intueri codirum Samaritauorum, quos Kennicottus

W

defcripit, indolem, cum propter paucitatem, tum inprimis pro-

n

pterea, quod eos exiftimamus normam veluti effe, ad quam re-

$(

cepta lectio Hebraica examinanda fit, ^ Perueftigauit autem. Ken-

d

nieottus ad Genefin codices Samaritanos in vniuerfum cGodecin,

te

vndecim per totum contextum, reliquos duntaxat in locis fele-

W

Qis. Illi numeris ab eodem 61, 62, 63, 645 65, 66, 127,183,

C

)97, 221, 263, hi numeris 29c, 333,

334» 364,503, 504, 670

[

infigniuntur.

Codices 61, 62

: 63, 64, et 127, P feriani funt, 65

If

et 66 Zuglicani- religui; codices porro 2ar

;» 3335 334, 363, et

te

364, Pa;—'z'þeizþ: fuut9 $03 €t 504 Roma

45

p

V, 183 Ledeufis, 197 Me-

?

diolauenfi. . Reliqui duo, 299 et 670, fo

las comple&untur lectio-

nes varias, ex codicibus Samaritanis ab aliis congeflas, — Harum

6

priores Hottingerus olim ex codice 183 Leidenli, et Víferiano

9

31

iexto , ad Lud. de Dieu tranfimiffo, fed nuncl

atente penitus , Bi-

bliis fuis Hebraicis Hannouienfibus adfcripfera

t; pofteriores au-

6j

tem eaedem funt, quas Ioannes Morings in Opuículis Hebraeo-

Samari-

)

L sss

Ll

»

7

i

Saimaritanis olim edidit. . foeriäni omnes: in pa/zzg/zm coemti

t

funt; codices tres alii 183, 333, et 363.. Damafci, duo alii 65 et

a

197, Gicemi, comparati fünt ab' ipfis Samaritis. Vnde reliqui fint

108

in Europam aduecti , non conftat, quamuis hoc certum fit , omnes.

)et

elim ad orientem pertinuiffe. — Codex vnus; 66, in forma plaga-

DUS

rum vicefina quaría, duo, 6s et 197 in-duodecima, fex 62 , 63., 64

lu$

127, 221, €t 334 in quaría, quinque, 61, 183,333, $03 504»

m

et procul dubio quoque 363, in forma maxima deícripti fant. —.Se-

lil

culi decimi perhibentur effe duo, r97 et 3345 fesuli vndecimi vnus:

10*

3625 duodecimi vnus 665 decimi tertii quatuor , 61, 62, 65, 5045

Vi

decimi quarti quinque, 63,.127, 221,364 , $03 ». decimi quinti vnus:

a

645 decimi fexii iterum. vnus 333.. Omner funt ad Genef XLIX.

hti

integri t a.prima: inanu, exceptis duobus, vno quidem 62, cui de-

N

funt quinque laudati capitis priora commata, altero autem. r97;.

d

qui habet eiufdem capitis poftrema, inde accommate 25,.a manu.

s

recentiori.

AMirum efl,. codices in. locis fele&hir a« Kennicoito collatos, ra-

['ü*

ro in variis huiur capitis: leGionibus laudari.

Excitantur enim 299 ct

-

$04, finguli duntaxat femel ,.codex 503 bis, 334 quinquies; co-

u

dices autem 333 , et 364., ne femel quidem; quod;, fi in confe-

(1Ill;

rendo nihil neglectum fuerit, magaum horum: eodicum eum tex-

.Je

tu Samaritano, in:Polyglottis Anglicanis expreffo, confenfum do--

05

cet

Mira quoque eff reliqua. codicum. Samaritanorum nunc paucorum;,

nunc plurium , mutua confenfto. Sic com.2.legitur in61,et 64 5Nwwv"5,.

70

D

in reliquis- 9Nmv^ DN5 com:. 7.. legitur in- 62 ,. et. 503 an?2m, in

reliquis omnibus nh^2m ; com. 8. legitur in 61, et 66, 11* pra.

T

ll

-17»,. quomodo habent codices reliquis ibid. in nouem Codd.

lio-

61,62,63, 64, 65,66, 127, 183,.197, legitur v»inn'v, in reli-

üpt

quis Yinun ; com.. 9. 0Cto: Codd. 62, 64,.65, 66, 127, 197, 221,.

DO

324, habent ?»3, reliqui 335 com. 10.. octo: Codd.. 61,65 , 64,.

a

65, 127,183, $02, $04, €t forte 221 , legunt YnDz^ cum Chetbh,.

du

reliqui 3nnp? cum He ; com..15. legitur in.61, 62,623, 64,183,.

o305, in reliquis. 01225 com. 17. legitur in 61,65 , 66, mv

K0

Vi

pro

$

Í. o

—

titio

pro ^»5, quod habent codices reliqui; com. 9. legitur in vnde-

cim codd. 61,62,63, 64,65,66, 127, 197,221, 3345 363

tanul

Nwm, in reliquis NY5 com. 20. legitur in feptem codd. 62,63,

effe

fcho

64,65, 127, 183, 334 ^2 T2 DD, in reliquis 53395 — e. 21. legi-

tur in fex codd. 61, 62, 64, 66, 127, 197, ^E'v, in reliquis ?bWvi

fupe

tion

com.24. legiturin 6$ et r27, m in reliquis *pmnrs. ibid. le-

(0,

gitur in octo codd. 62,63,64,65,66,127, 183, 197, 7^ pro 17*

quomodo habetur in codd. reliquis; com. 25. legitur in 62 et 127,

L

5wN pro oN3, quod eftin reliquis. ij. legitur in 63, 64 127,183;

t

"»^2,in reliquis "2à2w. — Nullus tamen horum codicum cum aftero

rtak

in omnibus confentit.

Vnde tuto colligitur, nullumguidem horum co-

fiont

dicum ex alítero deferiptum effe, multos tamen ex communibus fluxiffe fon-

deri

tibus nondum cognitis.

Immo fontes omnest horum codicum , quautum-

dq

uis diuerfi , du&i tamen. fint nece[le efl ex. communi fonte alio, minus puro,

lod

et adulterato.

Conueniunt enim omnes in leétionibus partim con-

tiorut

fulto mutatis, v. c. com. 27. DD^32 pro p52 partim manifefto

n

mendofis, quo pertinet hoc vno ex capite com. 7. IN pro *^^N ;

exh

com. xc. Y?2X1 pro Y2335 ib nnp? et ynnp^ pro nmp*s com. 11.

fett

S"oN pro ^*ON; ibid. J2DN pro 33DN 5. com. 14. Q*2 pro m73.. Pa-

fiott

tet itaque ex his 1) codices Samaritanos, a. Kennicotto collatos, non

Gent

le&ionibus modo, verum etiam forma, aetate, et ipfis gentibus;

r

ad quas pertinuerunt, &wm diuerfos effe , vt [e&iio ea, in qua conuc-

eu

niunt omnes , iure meritoque habeatur. pro communi recentiorum Samari-

qui

tarum omnium; 2) fubinü tamen leflionem. hanc mmdcþm, el qdu/tera— 1

12"]

tam, effe.

Q0ig,.

Quaeritur autem, quam aetatem habeat ét au&loritatem commu-

Tk

nii haec recentiorum codicum. Samaritanorum [e&lio?

Quae quidem

N

quaeflio videtur ad foluendum non difficilis, fi laudati codices

iil

»artim cum verfione Samaritaua, in Polyglottis Anglicauis exprct-

por

à, partim cum verfonz LXX Int. partim denique cum codicibur Hz-

Quo

braicir conferantur.

Conftat enim ex argumentis, olim a Frider.

Imman. Schwarzio , nunc Lipliénfi Theologo Celeber. in Exerci-

np

-

3m

tatioqxi-

p

K

:

T

Yi

tationibus hiftorico -criticis in vtrumque Pentateuchutn Samari-

fitis, commemoratam verfionem Samarit. eandem

tanum, propo

65

effe, quae nom

ine và Zapaeerrxi frequenter laudatur in antiquis

g

fcholiis Hexapl

aribus, ac proinde videri ipfam Origeuis aetatem

Celeb. Haffencampius in Commenta-

]

Vi

fuperare, Probauit quoque

l

tione Philologico - Critica de Penta

teucho LXX Interpretum grae-

conuerfo, verfioni

^

co, non ex Hebraico, fed Samaritano textu,

LXX Int. cum codicibus Samaritanis tantam intercedere affinita-

v

tem, vt pene certum fit,

ex Samaritanis eam potius quam He-

$5

Confenfus autem codicum Samarita-

Átero

braicis codicibus fluxiffe.

norum cum Hebraicis non facile poteft tutius, qu

am ex fontibus

100

te ortum illud,

deriuari, qui iam ante LXX

Int. aetatem,immo an

f

1ffl

de quo fu

pra iam diximus,

inter Iudaeos et Sàmaritas implacabi-

ti communes fuerunt.

Leílio itaque recen-

w

le odium, vtrique gen

of

tiorum todicum Samaritanor

wm, ab interprete Samaritano expreffa,

ffe j antiquior tamen eft, quam iam

lo

non poteft non va/de antigua €

exhibuit LXX Int. verfio; antigai/Jima aut

em omnium merito cen-

kK&w

dices Hebraici vel p

auciffimi.

De ver-

H

fetur ea, quam feruant co

cum codicibus Samaritanis confenfu ad

n

fione Samaritana eiusque

Genef. XLIX. fequentia obferuauimus.

1) Lefio huius verfonis

10

Á

mper, faepe tamen

trebro viti

en

a eft, adeo, vt minii

ne quidem fe

QUS,

xto et linguae vfu, ne codicibus

J*

emendari poffit ex foio conte

quidem in fubfi

dium adhibitis.

Sic v. C. com. 1. legitur ^zim pro

r*

amaritanis idem eft, quod Chaldaeorum *nuy

]

xoriin, quod $

[

u

com.2. legitur ^pw pro Y9mvn,

vt mox fequitur eodem com-

*3WN refpondere

mates com. 3. legitu

r *227, quod quomodo voci

(s

deo; com. 4. legitur àmn? pro ^mn N25

poffit, equidem non vi

dem

ibid. legitur "zv , procul dubio pr

o *yxxs ex fola literarum trans-

diccä

ofitione ; ibid. legitur DND'*, quo

d quomodo idem effe poffit,

m non càpio; com. 11.

legitur np*1 pro

uod n?P, ego iteru

.Pff

lt

r r pro qm^, poteft enim in codicibus

npovo^ ibid. legitu

idcï-

Samaritanis litera € cum nu

lla alia facilius confundi, quam cum

B

Iud;

;Oiliv

P

Yo

æ—æ

Iud ; com. 13. Iegitur"ïmäam,fcr&n pro JNJEIN ; --?om. 14. legi-

C

tur ?NDT] pro m2n, literae enim quiefcibiles a librariis Samari-

Qu

tanis frequenter inuicem mifcenturs com. 17. legitur *n pro ";

i

ibid. legitur s2v pro *by, qua vitiofa le&ione ipfe Caftellus de-

]u

ceptus in Lexico Heptaglotto nouum finxit vocabulum , quod

pi

afpidem fignificet; ibid. legitur trim pro n com. 22. legitur

[

"N pro *2y5 ibid. legitur *z*y? pro *»ws tranífpofitis literis, et

[

hoc pro *vzz mutato 5 cum 55 com.'25. legitur 2N'yD pro ?ND,

hancque ledionem non fànam effe, fatetur Caftellus ipfe ad radi-

cem ^w. 2) Latina verftonis Samaritanae conuerfio, Pohyglottis u-

r

glicanis inferta , aepe peceat.

Sic v. c. com. 7. 37 redditur gíoria-

fe

tur pro [zudatur , eft enim Participium non actiuum , fed paffiuum

coniugationis Pael, vt com. 29. vbi w525 habetur, quo non con-

g

fii

gragans , fed congregatus, fignificaturs com. 1. vertitur 03nz o'ND

tf

conuiuis paftor , pro in tributum ferui, bene docente Catello ad radi-

K

ces O^N et 3 5 com. 18. explicantur verba ^o2n. m n3*3025 3303

hoc modo: contemtor contemnet , fed ipfe contemnet , quum tamen fen-

fus fit: agmen impugnabit eum, fid ipfe inpugnabit etc.. recte docente

3

eodem Caflello ad ^923; com. 23. redditur *30no magiftri, quod

vocabuülum tamen Hebraico *572 plane refpondit; com. 27. verti-

tur *TJO per conuium, pro v/jue, nam YO Samaritanis idem eft,

uod Hebraeorum *Z, vid. v. c. com. 26. hinc *1rO iifdem idem

eft; quod Hebraeorum *1P, quod omnes habent Samaritani codi-

ces, et ex his LXX. Int. qui ad verbum reddiderunt £.

2) Sa-

maritana verfio a) raro quidem, attamen znterdum, a [eione omnium

recentiorum Samaritanorum codicum diftedit. — Sic v. c. com. 1 s. habet

j»2U pro 71272, quod feruant Samaritani codices omness — com.

2 1. reddit y^D redemtionem pro à£wv, quod in multis, vel ?ewv,

quod in aliis legitur Samaritanis codicibus, procul dubio, quia

interpres vitiofe in fuo codice legit "22 aut *2325 com. 22. fine

fenfu vertit p2O pro *»v, quod oinnes habent Samar. codices, le-

git enim interpres in füo codice ri?z, quae literarum confufio in

Cþocqlici.-»

i

dippnrtmmmueseetunsesue RU D.

II

hgi-

Codicibus Samaritanis valde'frequens kef*r, b) in refiquir congruit

Qiti«

quidem Samarit. verfio nunc eum omuibus fupra defcriptis codicibus

N

lam accurate , vt adulteratam leflionem. QI2^22 non magir, quam ipfa fa-

; de

gerius cafligata fex: vitia ad verbum feruet et exprimat, ") nunc cum non-

quod

nullis tantum , idque interdum fatis infolenter^) ; conftanter autem

gitür

cum nullo facit.^) —4). Ex dictis planum eft, fuxife quidem Samari-.

,

tanam verfiouem , Polyglottis Anglicanis infertam , ex codice, ab omni-

"N,

bus hodiernis diucz[o, confentiente tamen cum iisdem plane infigniter. Quae-

tidi-

res tanti ad iudicandam hodiernam lectionem Samaritanam mo-

"*

menti eft, vt procul dubio rem eruditis perutilem praeftiturus ef-

Jurit«

fet, fi quis harum literarum peritus praeftantiffimum hoc anti-

um

quitatis: monumentum ad vfus plurium literis Hebraicis, fed pu-

! füti*

rius, nifi per omnia, attamen quoad manifefla vitia, et emenda-

"w

tius defcriptum, meliusque latine verfum, feorfim in lucem ede-

| Tädi'

ret. Pergamus nunc ad LXX Ilaterprztes , de eorum cum hodier-

--

p

nis codicibus Samaritanis confenfu ad Genef, XLIX, eadem ciu-

MO

ra ac diligentia expofituri.

Eft autem de ea re paucis fic tenen-

Cente

m hodiernis codicibus Sam. commu-

dum. r) Laudati Intw'pnm [eilione

B.2

928

quod

verti

&) Habet enim com. 2. u;:wn laudatus, pro t ; con. 10. jvb ordinibus tuis,

) ll

pro v5as; ib. qrossms adducentur, pro somp*; com. 1. "oW vintti, pro *Sbw;

jem

ib. newpy roboris eius , pro 230v5 COf 14. c:-:þjn peregrii, pro t2"3; cogm.

codi-

27, tanonaa.

b) Sic com. 6. prauiffimam legionem vnius codicis n5wn volef, pro MSn veuier,

3) t

'

vertit; com. 7. genuinam le&ionem tanhóiv* reddit, quam feruant duo dantaxat

innom

Samar. codices; £0m. 17, trium codicum. le&ionem nó» interpretatur, pro ge-

nuina*5v, quam tuentur omnes codices reliqui ; com. 20. iterum —fequimr codi*

bobet

(ot.

«es eos, qui re&e legunt *2575, pro quo in feptem aliis fine fenfü. habetur

»*wp; com.24. vniüs codicis le&tionem prauifimam tawr* pro zv exprimit;

"u

ibid. pro. n* pluralem reddit, quem habent o&to codices; :om. 25. duorum

i

codicum lectionem 5& pro 5 interpretatur.

.€) Vid. de codice 61. com, 1, 8, s8. de cod. 62. com. 7, 8, 20. de cod. 63. com;

; li

8, 20, 21. de cod. 64. com; 7, 8, 11,.13, 20. de cod. 65. com..20, s. de cod.

66. com. 8, 17. de cod. 127. com. 5, 8, 20.29. de cod. 183. com. 8, 20. de cod. 167.

05, -

fio t

com.8. de c0d, o21, com. 15. de cod. 395. com. 27. de cod. 334. com. 20. de cod,

363. com, 13. de cod. 503. com, 7« de cod. Polyglottorum , com, 8 9, 19, 24,

*,odiCi.'

I2

L - acsad

—

N

nem el propriam, hor vnó in. capite decz'e'r exprimunt, nimirum com. 4.

nrm» pro Hebraico 19125 com. s. 122 pro Hebr. *52; com. 6. "r pro

prei

hoj

Hebr. arIn3 com. 8. "]" pro Hebr. "j5 com. 1:. YYo2 proHebr.

YY705 com. 22. *52 pro Hebr. 53235 ibid. ^"yE pro Hebr. myx;

.

[U/7]

eom. . 6. 7]oNY "y2N pro Hebr. "T2N5 com. 27. 9. pro Hebr. 375

&om. 33. Y2 pro Hebr. waor.

2) Reddunt quoque [e&iouem eam, quae

lod

ofenn?or e/! codicihus Samaritanis quam Hebraicir.. Huc pertinet com.6.

b

ponpa quod habent Sam. omnes excepto vno, et duodecim He-

qïl(

braici, pro D2nIp25 com. 10. 127 quod habent Sam. omnes et 26

yt

Hebraici, pro 712* $ com. 13. 7 quod habent Samar. omnes, ex*

püil(

[

cepto vno, et fex Hebráici, pro 975 com. 21. nrm?w quod habent

Sam. omnes, excepto vno, et duodecim Hebraici, pro nn?w ; com

tib

felr

& 5. 9N1 quod habent Sam. omnes, et duo Hebr. pro nN3;. com. 26;

^^ quod habent Sam. omnes, et oco Hebraici, pro *mms . com;

tum

Sun

28. VN quod habent Sam. omnes et duo Hebr. pro &v t»N ;

com. 31. Dv quod habent Sam, omnes et duo Hebraici, pro r1w

tis

absque Vau Praefixo.

3) Raro lelionem exhibent quorundam codi-

gat

cum Samaritanorum fingularem, V. C. 9N. com. 25. qued habent duo

que

Sam. codices pro »N3, quod eft in reliquis.

4.) Carent autem omni-

itaqn

bur codicum Samaritanorum. communibus. [e&ionibus manifzflo prauis et

Tunt

adulteratis, congruuntque in. lir cum genuina. [eione Hebr.

Reddunt

19j

enim com. 7. ^1N, non "IN 5 com. 10. 231 , non 5315 ibid. nnrp»,

bi

non Ynn p* aut 3nDp*; com. rr. ')ON, non *'moN; zbid. 352N, non

Q

20"N5 com. 14. D73, non 833; et com. 27. 5^32,non j5^32.. 5)

poí

Znterdum carent quoque fe&tioue Samn. codicum communi ea, quae non men-

tptü

dofa eff, ei faciunt cum le&tione Hebr. recepta.. Sic reddunt com. 6.*122,

hh

pro *122, quod omnes habent Sam. codices, et rg Hebraici. et

bin

coim. 14. àDr1, quod tamen in eorüm codice 752n1 fcriptum fuit,

difi

pro ?won, quod habent omnes Sam. codices, exceptis duobus,

tuo

et 18 Hebraici. |6) Rarifftme exprimunt lefionem fingularem. quorun-

DI

dain codicum Hebr. v. C. V1 com. 3'1. quod tres tantummodo habent

led

;

quam

üs

codices Hebr. pro 12v», "quod eft in reliquis tam Hebraicis,

Sama—

?

ais

AA5

1Y4€

H

aT XX I»

5

i

qa

vt

id

ul

i

cft

w WOf Rdec4X Gu

:

jor.

Samaritanis. 7) Ex his facile ad inte!i

retes, in exaranda. Peutateuchi verfione, eiusmodi vfos effe «

odicibus , qui

ju]

bt.

hodiernam Samaritanam potius, quam Hebraicam feilionem exprimerent s

tamn corum codices im multis. diuerfos ab hodiernis Samaritanis

EY

b) Fuife

omnibus , lisque long

e cafliores ; c) Dici quidem non poffe, num communis

?5

Ut

hodicrnorum codicum

Sumarit. [&lio, quae , docente Samaritano inter-

6

rete fupra defcripto, Origenis faltem aetatem fuperat, /uperior

m temporibuss certum tamen £[fc, eam, pro-

l-

guoque fuerit LXX Inuterpretu

pter maior

em et certiorem

LXX Interpretum auctoritatem , nu/ur

16

£

ho

gouderis effe, fi manifeffo d.

eferatur ab horum futerp. verfiont, confentiente

cum codicibus Hebraicir.

De reliquis antiquis Pentateuchi interpre-

ent

tibus iam non agam, quamuis indagan

dae eorum indoli non mino«

0rnt;

Euentus enim docuit, horum interpre-

rem curam impenderim.

6.

is ad inftitutum momenti effe, quam

Q

tum lectiones longe minor

Samaritani aut LXX Interpretum.

Syrus enim manifefto in ple-

'N,'

Vul-

risque LXX fequ

itur [nterpretes, Onkelos autem saeaQeater.

Arabs vero nimis recens eft; Aquilae deni-

:

ga

tus nimis incouftans,

Miffis

d-

hi et Theodotioais non nifi pauca füperfunt.

m

que Symmac

itaque minori

s ponderis obferuationibus , reliqua, quae grauiora

M

funt, et propo

fito inftituto magis propria, períequamur nunc tan-

rd

to diligentius.

Quaeritur nimirum tertio, mum et quomodo codici-

yt

le&lione codicum Samaritanorum | hodierna. conueniat.

bur Hebraicis cum

dicenda habemus, ad capita commode referri

p

Qua de re quaec

ort

1) Hodierni codices Samar. Genefeor XLIX. a ve-

offunt fequentia.

$)

cepta [eRione Hebraica,

quam fere vbiuis plerique tuentur codices

Ifn"

nuncfinguli, nunc

Hebraici, centum et viginti guinque vicibus diftrepant,

22

Singuli

bini, nunc plures, nunc plerique, nunc denique omnes.

e

difcrepant. quadraginta fex vicibus,

bini quinquies, plures qua-

2) Ex

jit

tuordecies , plerique decies, omnes denique quinquagies.

in quibus omnes codices Samarit. a recepta

)US,

quinquaginta leilionibus,

'fl'n'

le&ione Hebraica abhorrent, viginti odo t

antum funt, folis codici-

ent

bus Samaritanis veluti propria^) - re/iguae habentur quoque in co-

3

dicibus

qm

yi

d) Locor, defcript. iam omittimus þreuitatis ftudio, dabimus autem tempore yïalio.

14

æ——æ

dicibus Hebraicis, nunc-vno, nunc duobus, nunc tri

bus, nunc plu-

jat

ribus, nulla vero in plerisque.

? 32 Ex decem lellionibur, quae in

a)(

plerisque codicibus Sam. aliter habent, ac fert recepta lectio Hcbr.

Ín

quinque pertinént ad folos codices Samaritanos

Jsreliguae feruantur

&

uoque ab Hebraicis,

nunc fex, nunc pluribus, nuila vero a pleris-

[ Bu

que. £) 4) Ex quatuordecim le&ionibus,in tribus pluri

busque Samari-

tanis codicibus a recepta lectione alien

d

is, feptem fuat, quas fibi quo-

que vindicant codices Hebraici,

)

. nunc vnus, nunc duo, nunc plu-

«

res, nullam vero plerique. ") $) Ex guingue leZionibus binorum

p

codicum Samaritanorum, a recepta lectione deflectentibus , con-

fil

firmmatur du

ntàxat vug a decem codicibus Hebraicis.') 6) Ex gua-

n

draginta fzx lelionibus fingulorum Samarit. codic

um, receptam le-

dns

Cionem deferentibus, occurrunt non nifi

íex in codicibus He-

€ni

braicis, tre; in fingulis^) , duae in binis^), et vuoin quatuor.") 7

.

) iIn-

qut

terdum vnus Samaritanus non a reli

quis modo Samaritanis difædz't, verum

Is

eiiam ab Hebraicis omnibus. ") 8) Saepe Samaritani omnes. cum omni-

Wi

bus confentiunt Hebraicis. ) — 9) Interdum multi Samaritani cum omnuibus

di

aciunt Hobraicir. P) T. c) Znterdum vnus Samaritanus feBionem eruat

"

codicum Hebraicorum. omuium. 7)

I1) Znterdum vnus aut duo Samari-

fen

taui receptam tuentur [etiouem. Hebraicam, 7) quae fere Íemper eQ, vt

iam

itli

t

^ &) Haec loca etiam defcribemus tempore alio.

f) com.7. pmhm pro tzossss;

5

COtfi. 1 9. XYv*3* pro 3552* 5 P. 2* pro 355 cofii. 25. 5« pro 580; £0mi1,27.

"UY pro *j

) com. 6. to9npz cum Vau praefixo, ficque in 15.

Hebraicis; com. 15. * pro by,

ficque in 6. Hebr. com. 14. n cam Vau med. ficque in 18. com. 2

:

Vau med. ficque in 12. com.:19.

m

:, nmbv cum

?* cum Iod. med. ficque in 12, Hebr.

!

I) com. 6. &an. cum Vau med. ficque i

n vno Hebr. com. 8. «nner cam Vau prae-

fixo, ficque in fex Hebr. com. 10, pp

[

nnp^ , ficque in vno. c0m. 11, np^nv

m* cum Vau med. ficque in 5 ib.nnp

^ pro

5» cum Iod. med. ficque in 2. cosg., 24,

"2" pro

nv*, ficque in 2. c0A. 29, *m2« cum Vau med. ficque in vno.

j) com. 13 vvx pro qww.,

&) com. 1. n& q

uod plane-aee&, COfit, 17.

^nH pre

Qinit ; COU 29. 5 ^n»sc, quae iterum defunt

5

L) com, 19. *5

"13* cum Iod ante

Nun. £0 24, tzb* cum Vau praefixo.

$) Sic COf. 20, M*f pro NWYm.

1/) COWk. 19. Yi pro s2*»,

1

9) Hoc vno in capite 240, vicibus.

p) Sic

cO0m. 19. in vndecim Samar. Iägitux- A pro quo reliqui habent

im,

IÉÍ2 c

Com, 25. leg. in vno Sam, brn, in reliquis »»zp,

9) Sic

1) Sic COm, 1 9. 9^ pro ?*

C

M

k:

15

l-

iam diximus, codicum plurimorum.

12) Ex his videtur fequi :

lü

a Collationem . codicum, a Kennicotto editam,non Hebraicorum tantum,

bt

fed Samaritanorum quoque; cum recepta lectione Hebraica ma-

tut

gni efft pratii. - Docet enim illa, confirmari lectionem Samaritanam,

lis«

a recepta Hebraica alienam, inlocis huius vnius capitis quadra-

3ti*

ginta et vno à codicibus Hebraicis, et vice verfa lectionem rece-

Q«

tam Hebraicam comprobari in locis plerisque, cum a plerisque

lu-

codicibus Hebraicis,tum quoque aSamaritanis, nunc fingulis, nunc

UL

pluribus , ninc quoque, idque in lectionibus huius ipfius tam va-

0f

rii capitis bis centum et quadraginta, ab omnibus. ) Le&iones,

mum raras, codicum Samaritanorum , vel fngulorum , merito haben-

qua-

potz' f

dhe

das e[Jc

£ pro valie antiguir, fi occurrant quogue in Hibraicis;?) abhorret

H«

enim ab omn

i fide, horüm codicum alterutrum ex altero ductum

IU

aut interpolatum effe, eftque longe probabilius, tam raras lectio-

ul

nes, fi vel vitiofae fuerint, ex communi potius fonte, licet per

Qu

hiftoriam antiquiffimo , quam folo cafu ortas effe in pluribus tam

diuerfis codicibus.

e) Coufenfum codicum Samaritanorum omnium cum

ybut

772

Hhbraicis omnibus ponderis e[fe maximi ; maior enim confenfus in prae»

r

fentia ne cogitari quidem poteft.*) d) Confem[um codicum Samar.

Lt

omnium cum plerisque Hebraicis, " ) aut omntum. Hebraicorum cum Sama-

j

ritanis plerisque, ") .non iminoris e[e ponderis; nara. pauci alterutrius

generis codices nihil valent aduerfus tantum numerum generis

N

x "

vtriusque, etiamfi varians lectio facilior fit communi, et concin-

10 lW,

nior. ) Confenfum codicum Sam. omuium aut plerorumque cum nonnul-

y u

ls Hibraicis e[fe quidem alicuius ponderis, *) matoris tamen effe confenfum

!

ulli 7) ;

codicum Hebraicor. omniuin aut ;olerorumqqe cum Samaritanir noun

gque

cauffa

ppo

$) Sic v. c. com. 24. deeft b *n33t in vno. Hebr. et Sam. et coz. 29. legitur tw»

n

ro mw» in vno Sam. et duobus Hebr.

£) Hoc probe teaendum eft in diffen-

TW pro.

fu LXX, et aliorum Interpr.a communi codicum lectione frequenter obuio.

u) Sic. v. €. com. 15. verba rivaw enh m in vno Hebr. abfunt fenfu optimo.

dante

v3 Sic v. €. com. 2o. in vno Sam. legitur wón pro m fenfu perquam commodo.

J

a) v. €. n*w C0Hi. YO pro nb"t. et com. 25. 5wo pro i,

p) Sit

y) v. c. bvb com. 25. pro byrp quod eft in plerisque Samar. aut tzbnpa com. 6.

0 Sic

t0 b

pro t:brip3^ , quod babent Samaritani omnes excepto vno.

m

16

*

—

cauífa eft partim in maiori numero codicum Hebraicorum, partim in maio-

ri cura , quam recepta potiflinium leclio a Iudaeis experta efl, tefte hiftoria,

f) Confinfum vel vniur codicir Samaritani cum omnibus aut plerisque Hebrai-

cir magnum quidem pondius habere, longe minus autem nonnullorum cum non-

nulis,*) cauíla eadem eft. £) n dilJenfu codicum Samar. omnium ab onini.

bus Hebraicir, Samaritana le&tio interdum manifzflo praua eff , *) interdum

F

plane genuina videtur,?) interdum atqualis habenda eff Hebraicae,?) interdum

aufem cidem. poflponenda. ^) — Ad has igitur iudicandas lectiones magnam

vim habet ipfius lectionis bonitas.

h) In diffenfa codicum Sam. plerorum-

que ab omnibus. Hebraicir magni ponderis eff. le&lio Samaritana ea, quae He-

braicir refpondet codicibus*) ; in diffenfu autem nonnullorum a nonuullis ea fu-

WR

perior habenda eff , quae cum recepta congruit f ) ; cauffa iterum pofita eft ia

ET

amiaiore numero codicum incorruptiüimorum.

Sed praefcripti huius libellilimites iubent nos vel inuitos hic fubfiftere,

511

et perfequenda reliqua differre in tempus aliud. Eft enim de(tinata haec

fcriptiuncula indicendae orationi folemni, qua in memoriam reuocandum

debitisque laudibus profequendum eft infigne beneficium, quod wanvrn-

GER1ANVM dicitur, cuius liberali collatione non' minus, quam multis

aliis benignis legatis piisque inflitutis, B. cH&1sTI1ANA MARIA VATERIA,

£ f£lit MARPERGERIA, de nofira Academia prorfus eximie promeruit,

Oratoris officio fungetur. Vir Praecellentiffimus , et Plurimum Reuerendus,

loanner Gottlisb Drasdo, Philofophiae et Bonarum Artium Magiller, Ordi-

nis Philofophici Adiunctus Ordinarius, 'Theologiae Baccalaureus, et Acade-

miae Bibliothecarius , qui adhuc beneficio Marpergeriano vfus efl. meiiti(li-

mo, vtpote ia omni bonarum literarum genere exquifita eruditione orna-

3

tus , dicetque doéte et eleganter de Melanthonis veritis in z'nleiyyifemhdii Jtri-

AK

gturir. facris.

Quam orationem folemnem vt »eROCERES ACADEMIAE

rr vmsis Ciueque AAcademiae Generofiffmi et Nobiliffani frequentia fua

exornare velint, publico nomine rogamus. P. P. Dom.Rogate, ci212ccr.xxxi i.

&) v. c. £O 10. ppww cum Vau medio, quod habent quatuor Samaritani,

eét quinque Hebraici , aut com. 11. nz*wo cum Iod riedio, quomodo legunt

G

' tres Samar. et duo Hebraici.

4) Vid. exempla in fuperioribus,

B) v.c. cott. 11. 3162 pro nmo; con. 15. navo pro 288 ; £0fff. 20. n25w , pro qpv';

et cons. 25. 5 pro nim.

€) v. C. C0fli. 33. 5iov pro vv ; et Com. 17. *v pro mp; er con. 31, txer pro npw.,

d) v. c. cofti. 12. 5 o5n pro Y»*o5n; aut com. 27. o*3z pro tononaa.

B) v. c. t2nam com. 7. quod feruant duo. folum codices Samar.

£)v.c wnnw cofH. $. pro quo in nonnullis Sam, et Hebr. nnnem

a - qe»

"

—

—

NT

ld

de

—

z

z.

"s

VM

a

M.:

:

o

*

"

w

t^

T

Ea

L

"

TR

pto,

MTIDUTUUPRESNES

-

—

C

ia

-

T

d

2

—

:

--

w

p

-

x

——

:

m

—

eystens

vt um rKnis u rA MECI Rm. T TMRU u

.

"

&.

"

*

-

»

d.

"

-

N

"

o

*

"-

E

-

"

-

a

-

"

Á

»

—

s

- i

$

£

à.

ES

*

-

"

a

*

&

h,

*

£*

»

&

9^

*

i

-

"

D

"

3

"

—

b

W

-

M

R-

d

F

N

,

-

-

«

"

d

p

t

:

)

H

-

*s

*

-

a

.

At

-

-

-

p

*

*

.

p

"

"

"

«

"

-

»

-

wl

,W:..

J

»

"

"

"

-

"

&

-

*

n

»

"v

",

"

*

h

-T

»

ids

-

df

"

i d.

F.

"

*

.

«s

"

te€

E

la

-

d

-

*

:

PU

^

P

ÉN

"

m

$

g

's,

-

*

-

^.

-

-

x

-

"

t^

w

»

h

*

.

*

u

e

"

*

-

T

-

"«

E

*

-

"

"s

-

»

«

-

-

-

-

p

^

p

A

E

E

4

-

-

*

5

-

*

d

e

$

E

£

«

*

k 73

l20 cm

Y

RECTOR

-

ACADEMIAE VITEBERGENSIS

Ti

F RIDERICVS AVGVSTVS

19

"u

94 e

FISCHERVS

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

,

E

at«

JVR. VTR. DOCT. SERENISS. PRINCIPI ELECTORI

H

tted

SAXONVM IN CVRIA PROVOCATIONVM A CON

m

O Balancee Q

16

SILIIS DIG. VET. PROF. PVBL. ORDIN. CVRIAE

Xæk,

15

YM,

PROVINCIALIS SCABINATVS ET COLLEGII

Focus

E

rEX]

IVRECONSVLTORVM ASSESSOR EIVS

N

DEMQVE x. r DECANVS

no

D RT 1 0 N -E.-M

aïe

i

W

IN MEMCRIAM BENEFICI! MARPERGERIANI

E

wf*h

-

D

XXxX.' MAII

CIDIOCCLEXXXIII

LJ».

nf

B ORA VIIPE

-

IN AVD[TORIO MAIORI

RECITANDAM

SOLEN'* ITER INDICIT

u'tl

ranus

CIVESQVE ACADEM[AF

raus

AD EAM

AVDIENDAM

brad

6

I.N.V LT A T

[E]

ä

5

Differitur de vfu. Pentateuchi Samaritani, a Kennicotto emendotiuy deftripti, ad

tudicandam . e£ - emendandam. Pentateuchi Hebraici Veteptam. leioném.,

4

ad exemplum Genefcos. XLIX,

3

2

ïäj Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

1