KaI600-1766_27

u ii d us

RPE TACY r ERE NNINS

:

—

z

UE

a

—

m m

s utr

d

z

, E :

L aicd

-

a

-

T

"

-

-

ks

-—

-t

.

-s

H

-

-

"

-—

ii

—

— d

AL J

—

-

—

-

-

d

!

"-^.

—

EE

i-

l--

-

*

ww

L

- À,

M

» u-

"

T

p

w.f

d

*

hen 2

x!..:,, »,

LT

"

Ms

"

PT

ab

L

*bl

w

X

i.f

"

u

nu-.

m

P

N

"m

z

I

^

'e. ;

"

Ws

"

Í

H.

- d

-

p !

3

i

b w

U as

s

X

u

—

"

* ad

* ha o

E *

Jj

a Bitea, E

"

""

NG

-

»

d

UCUTPRSÁG

E

,

-

—

hs d

itl

*l

"

L2

af w

4

hg "

.

r *

Xj

"

Q d

—

-

Lw

a

E

-

-

v

db

E

EY

-

*

d

— A

3*

(

Al dr

"-

^

r ha

s m

lf:.

)

i

"^

*

-

i

-

N

&

*

p

"i

LE

Ya

^

"

*

y-

——

,H,.r

-

—

"

- L^

E

p

"

ET

—

l

* » HU

-

L

^

£

s

^

-

pa

&

"

( d

ha

Á

P

N

p

—

-

h

*

"€

N d

-

ww

—

"—

»e

"

o

t

-

p

.

at

"9.f

*

x

R.

y

"

w

-

3

^.

»

"

i.

eS

-^v

v É

"-

-

p

P

.

v

ia

»

n

-

"-

*

^

y»

——

i

-

at

Jena

-

a.

a

«

$a.

r d

—

P

"

»

-

i

s.

&

d

m

a.

-

"

M

»

P

-

E

E

--

*

d

&i

-

i

-—

n

—

—

P a

—

t

k

LE ]

"»

:

E

-

"

--

-

i.

hd

-

*

J

r

*

-

.

m

"

"

-

—

w

E

N-

EE m

-

s

23

?5

-

*

A

€

"

j

H

-

i

I

&

s

&

pass

m

"

b

P

t€

N

i

ES

E

^

5

$

Es

z

at V

w

l

A

j

IN

*

L

^

&

fe

g

m

C«

E.

w

d

-

u

PT

-

x

MR EEE

d

ESSEED.

as

T

*s

:

*

ais

.

—

.

v

2 -

DISPVTATIO INAVGVRALIS

L

qva

(o)

Em

AQVAS SVPRACQE

Ut

LESIES.

- Gen. cap. L. verf. 6. 65' 7.

fac

ün

NIHIL ALIVD VAM

J

m

AQVAS PLANETARVM

haec

ESSE,

iplo

efaC

SVB PRJESIDIO

lem

$

M. GEORGII PAVLI

Jm,

Wt

ROTENBECCITI,

[efa

Logices ac Polit. P. P. longé celeberrimi,

eti

on

DOMINI €9 PATROXNI fu. atatem .

d

fufpiciendi ,

()

PR. SVMMIS IN PHILOSOPHIA

Can

tri

HONORIBVS

. (il

ARA

rité confeqvendis,

YXo

non

ad d. 21. J45. ANNO MDCCI.

nnt

publicé defendet

pm

[[9) HAN NES ESAIAS HÓOÓCHSTETTER.

$d

ndo

chfïknburgo Noricus , SS. Theol. Stud.

Í per

nox

Literis HENR1CI MEYERI, Univerfitatis Typograph:

AuLTDonrl,

|ux

eu

Quo

L

H

"-

VA

FE

)

&i

(

Alitt ex

fint n

ftcci

Cl

nf

Ile ,

fulen ;

U v

jiu o)

11 C

lt ii

Hlarti

fnj?

)^

4hi, uf

t; 1

Wg; d

furgl

Ál

) t

ul qu

&ey n

l'trédej

ff

Oftifo,

UM

efmt, 1

didodididedeehdodo bbbb eododododobdodo d

TPPPPPEEPPREEREERESRERRPPBRERRERRRT

PROooOEMTIV M.

AE d

ib

i

Quas dari fapracolefler "vis efl qui ambigat

O

?

4

aut ambigere po[fit , nifi ipfis Jacris literis

a

A

72,

apert? reclamantibus : que verà &5 quales

,

E zi

J:.

ille fint , ned, dum certi effe poffumus ; fub

.

«* a

AC

NWNENE

-

X

xQ

[pefamen cverioris femper fententie multum

PEEBSSS

Em

ia ae m r2

in iis invefligandis allaboramus, uti in alits

quoque vebus , neque fruflra. Etenim multa

olim expizcatu -»i'mp

offibilia "videbantur , que bodie non íantum

funt poffibilia , fed etiam facilia , neque £am abfconditum &5

inacce[fum quicquam aliquando babitum , quam que de vebus

Paucis ceríe conffa-

caeleflibus in aperta nunc luce fita funt.

vet fine Aflronomorum aliorumque "vere curioforum laboribus

faliem de ipfa Terre noftre fipura , magnitudine , fitu, G5c. de

cau[is mirandorum in coelo phenomenorum nemini.

uit po-

£ius ob magnam operum dicvinorum partem extra nudum bo-

sinis con[pedum ,. quafi ad (ingulos non pertinerenf , pofitatm

aiq, in incerto alias perpeuo manfuram ( cui enim tot Lanta

] -

flellarum corpora fine telefcopiorum auxilio unquam innotui

;

fent ? ) *videtur esctare debere aliquos , qui illa propius a[pici-

ant , ué Deum fu[piciant. '"Unde fimul pafet , induflriam men-

£i«q, acumen bominibus data e[fe , quibus paulatim verum na-

turalium cognitionem , i non adeo planam aíg, plenam , quam

fepe ne quidem.de ipfis circum corpora noflra flantibus babe-

$us , qualemcung, tamen,nec curiofam magis quàm ufilem , con-

fequerentur, nea, efJe, cur vel ipfi nos conari &5 ulteriora inqui-

vere definamus ,-vel alii cum Mufculo quaft definiant, quousq,

bomines invvefligando progredi 65 debeant &5 po[fint, ac [i ter-

minos, quos bíc Deum prejcripfiffe credunt, certó cognitos ba -

berenf , non ransgrediendos. . Attamen ultró fatemur recon-

4

itiora

BEC 4 294

d col

ditiora illa non efe ejusmodi , u querendo penitus in-vefli "

t0d0

Yi po[fint ; fed ubi nobis , in inferiori infelligentium ordine con-

J

flitutis , conjedduris &5 fuppofitionibus "valde agendum , qua-

t p

rum de «veri(imilitudine fuo cuid, arbitratu judicare liberum

circaf

tatti,

ef[f.

uare ton. [pero vitio dabitur, (i &5 nos mentem mo-

j

denig

firam circa. aquas fupracacleffes , 44

;

1

us itidem non tam fa-.

$ 1

cilis tamg, planus patet acce[]us , quam ad. no[Iras , nonnibil

bra co

explicacverimus , aliis deinde vem accuratius dijudicandatm ve-

hojus|

linqueníes. — Cumg, nos illas queramus in corporibus planeti-

effet,i

cis , non in a£re , uti quidam "volunt , neg, fecundum alios fu-

léconí

pra flellas fixas &5 caelos omnés , quibus famen utrisg, parti-

Rünch

fedn

bus de -vera, reali ac naturali aqua nobiscum , minimum quo-

tione t

ad maíeriam , con'venit , ideo nece[fJum erif , probare prius ,

quibu:

dari tales ibi aquas , quibus deinde fequentia fuper[Irui quean.

appue

Hinc ordinis [ervandi ergó rem totam in duo difpefcamus ca-

teceff

dl N

pita , quorum prius ed, quá fieri pofefl , clarifate oflendat ,

Planetis , uti Terre noflre, ineffe aquas ; pofferius , illas ipfas

inequ

aquas e[fe a

,

quas [qpmcælq/ie:- Progrediamur itag; fuccentue

piam

| rivant.e, DE

s

lorum

ad

t ple

iqua

"Carvr I,

bis

Quo aquz elementum etiam Planetis

$1

detur

probabiliffimé attribuitur.

32

hm

I0va

| Uþlex eft mac;;?arum g.en

u.s jn Planetis :

:'anawmm aliud ,

hum

aliud veró azzquarum : ille quidem ob nimiam fui par-

»fett ,

vitatem non nifi oculo bene armato ; hz veró in Luná

»n

etiam nudo fünt obfervabiles , veteribus ideó non igno-

»

tz (quamvis Planetz Luná fuperiores, v.g. Jupiter, oculum iti-

dem Tubofpecillo munitum fibi expofcant ad. maculas fuas tam

»pel

» qïi

antiquas , quàm novas aliquantüm difcernendas , ceterüm plané

teleíe

inconfpicuas) Utraeque autem maximé à fe invicem differre de-

us ,

[o D7

hifce:

prehenduntur ratione magnitgdinis ; figura , fitus ; nec nonqu

a

* p o

ad colorem nigr'oris* aut claritatis, viciffitudinem lucis & umbrs;

Mfini-

! (0fl-

modó in hanc, modo in illam plagam projectz ; aliaque acciden-

T7

tia plura, precipue quoad librationem giobi lunaris apparentem

circa fui centrum , five Tubum opticum convertas in Lunam ple«

Derun

nam, five in dich

O

:

I f0-

9tomam , Iï.ve,q in corniculatam aut falcatam , ü'vg

denique in gibbofam.

m fi-

$. IL. Sunt autem »wacu

le ho;:).e n Luna nihil aliud, quäm'uvm--w

ottilil

brx corporum inter ipfos & folem interjectorum , omnemq; adeó

4ff t«

hujus lucem, quá aliàs tota facies lunaris Soli obverfa large fruiturá

yani«

effet , intercipientium : unde, & ex immediaté fequentibus , faci-

lé conftabit àttendenti varia macularum magnitudo nunc longior,

ior l-

nunc multàri decurtata , earumque varia deinde figura, quam af-

puiti-

fe&tant , pro vario acceffu vel receffu Solis, adeoque pro illumina-

M quo-

tione divería , necnon ipfius Lunz continuo librationis motu , ex

pu,

quibus circumftantiis & pluribus aliis etiam reliquas macularum

qutatf.

apparentias , qu feré fimul omnes inzqualem Lunz fuperficiem

neceffario przfupponunt ; non difficulter explicari poffe certum

1j d-

ftüdllf j

eft. Neque veró hz interceptiones lucis folz argumento nobis funt

inxqualitatis & afperitatis in fuperficie lunati, quz qualemcung;

aiu

jam , uti opacitas Eclipfibus totalibus hactenus probata, analo-

icctnit-

£iam cum Terra noftra prodit, fedipfiffima quoque obfervatio il-

lorum anfractuum, qui in confinio partis fplendide & obícurz ex-

tra plenilunia telefcopiis etiam non perfectiffimis, imó circa ipfa

aliquando plenilunia, libratione id ferente, in lucentibus Luna

limbis , fed tubis excellentioribus , fpectantur.

'&. I11. Cümautem ex maculis Lunz novis nihil concludere

5

detur przter partium quarundam cum Terrz partibus fimilitudi-

nem , zzacula vero Jovis nove infuper aliquid importent , fcopo no-

ftro valde proficuum ; ideó de his pauca attuliffe non fupervaca-

neum erit. Nempe Chrzf. Hugen. 1n Cofmotb. fuo L. 1. p. 23. re-

j aïmö,

» fert , apparere in Jove tralus quosdam reliquo difco obfeuriores , eosq,

füipat

» non eAdem femper formá permanentes , quod mubium proprium eff :

n Lurd

p maculas veró, que globo ejus immutabiliter inberere con[iciuntur, [a-

9g

» pe longo tempore obtetlas manere., ntbibus videlicet 1llis interceptas

um tl«

» 8 quibus deinde rur[us emergant.

Quz certe notatu digniflhima

(ns tart

telefcopiorum obfervatio fidem maximam facit pro aquis Joviali-

ff plane

T

bus ; cum figna earundem habeamus minus fallibilia in maculis

et

0.

hifce novis & fpeciem & naturam wabzum reprafentantibus : nec

enim

n qua

"OE ET.

enim fatellitum , fuasordine vices in Eclipfando Jove fetvantium ;

fepetct

umbrz effe hz maculepoffunt; neque (quemadmodum in Luna)

&fora

eminentiorum aut profundiorum in ipfo corpore Joviali partium

opició

umbras, in oppofitam Soli plagam projiciendas ,[effe fpeciofius di-

pareit

xeris ; cum econtra novz hz macule tam inconftantes fint quàm

T

frequentes, & mox hanc, mox illam fine ordine

f eju

cidiorem , tum obícuriorem obtegant.. .

partem , süm. lu-

àquas.

uid macule Tovis antique fint, partim ex prsced. $.

(curità

clarum eft , ubi cómparantibus nobis maculas novas cum nubibus,

depreh

antique cum zaribus mariumque finibus , unde ille exorirentut,

busfub

veniebant comparandz 5. partim clarius erit ex declaratione 45:z-

&T

quarum macularum in Luna , quas antiquitas olim jam aquas effe

"Tertan

credidit , uti Ga/Z/ew. de Pythagoreis , & pauló poft de feipfo idem

itautm

teítatus videtur his verbis : 444eó, wt fi quis veterem. Pytbagoreorum

tepete

fententiam exfuftitare velit , Lunam [cil. effe quafi tellurem alteram ,

lucidio

ejus pars lucidior terrenam fuperficiem. , ob[curior ueró aquam magis

«m né

vepra[entet &ic. mibi autem dubium fuit nunquam;s terreffris globi 4 lone

me&an

ge con[petti, atq, à vadiss folaribus perfuft, terream fuperficiem clariorem,

ob[curiorem veró agueam [efe.in confbetlum daturam : VX Keplerus1n

kt, pr

tis iil

Differc. quadam palinodiam ingenué canens Galilzo herbam por-

(0 Qu

rigit, dicens : Hs argumentis plau? fatís fectfli : Do, maculas effe mae

via, do, lucidas partes effe terram, | Et certó, fi rem ex vero zíli-

quitqy

facilis

memus, aliter fe illa habere feré nequit: etenim radii folares non

eádem ubique copiá à Luna reflectuntur , ad quam tamen zquabi-

tque

lqnarib

liter omnes pervenire , negari non poteít: multi quippe imó in*

lürie

numeri introrfum penetrantes in certis Lunz regionibus abforben-

tur, nec nifi modica illorum pars revibratur, 1ta ut Regiones illz

CUlis h

qu£c

obícuriores tanquam minus illuminatze appareant , nec ejusdem

cum vicinis partibus nature & fubftantiz, fed longe pellucidioris,

177

Luii

efle poffint.. Sunt nempemagni Lunz tractus, in quibus radii So-

lis fideliter remittuntur ; ita ut hos non poffimus ad Solis lumen

um &

ftatim & quaquaverfum reflectendum aptiores non judicare , &

-

Quasdà

Datant

per confequens etiam in fe opacioresac denfiores: nam quó ma-

gis corpus eft opacum , tantó plures reflectere poteft & debet ra-

fhüs, (

WA QU

dios ; quó vero pellucidius, tantó etiam pauciores. Id quod con-

firmari poteft exemplo feneftellarum & foraminum in parietibus

Obfer,

à Sole illuftratis, in quibus a&r rartor lumen introrfum ebibens tan-

Yandss

pariete

(Ji

tá ad nos claritate non reflectit . quantá Lumen a reliquo

reper-

teu"

BR O

tiutt ;

repercutitur. Hinc eft quod nion fallamusaut fallamur , fi vitrum

LUna)

& foramina pellucidiora fuis vicinis partibus longe folidiotibus &

riun

IUs di-

epaciotibus exiftimemus ; cüm illa obfcuriora quoque hisce ap-

$

H

pareant. -

l

quim

$. F.

Has proinde óbfcuriores Lunz regiones ( etiam in lumi-

1 u«

ne ejus fecundario vifibiles) nihil eft, quód impediat, quó minus

aquas effe crédamus; cüm id non tantüm Regionum illarum ob-

Ced- 50

fcuritas , fed eadem ubique xquabilitas Tubopticis fatis hactenus

bibus,

deprehenfa (qua fola fubvertit hypothefin eorum, qui aquis lunari-

entut,

bus fubftituunt Terras minus candidas) omnisq; alia globi lunaris.

£ Aihite

cum Terra noítra analogia fuadere omninó videntur. Et faneipfam

4s effe

"Iertàm noftram eádem Selenitz ; fi quis effet, apparituram facie,

o jdem

ita ut mária minus lumini$ à Sole recepti , terreas veró partes plus

TU

repercuffuras ; adeoq; illa obícuriora & fimul equabilia , has verà

4 g

lucidiores fpectare poffet , maximecredibile eft. Silentio preter-

ag

eam neceffitatém taliurn áquarum velhumorum, fufficientem hu-

j altte

meétandi , irrigandi, & omnia fere alia officia, quz aliàs aqua fo«

r etths

let , preftandi virtutem habentium , ne exarefcat Luna , Soli mul-

eru

tis milliarium germanicorum myriadibus T'errá noftrá propior. Ta-

1pre

ceo quoque ; quód, etfi aliunde maculas illas proficifci dicamus;

y*e nie

quicquid fuppofuerimus , res aut plané inexplicabilis, aut non tam

o afli-

facilis explicatu futura fit , quàm fi ex aquis omnià derivemus.

es nf

Neque veró quicquam eft , quod vel minima cum fpecie aquis

qubie

lunátibus opponi poffit , qu& tamen omnibus aliàs in hac quz-

0 ift*

ftione phznomenis fatisfaciunt , nifi przz, quodin ipfis hisce ma-

yrbett-

culis hinc inde confperfa cernantur puncta quzdam lucidiora,

cs il

qu& cóntta morem aquarum radios largiüs reflectant. Sed Reffon-

usdcm

ionem petere facile poffumus ex ipfa Terra noftra, fi eam effemus&

diott*s

Lunaintuituri; nam & noflra ibidem maria non fub obfcura tan-

ii $o*

tum & fufca lucis fpecie apparitura, fed paffim etiam lucidiores

yurmet

n

uasdam partes habitura eflent, quas Infulz 1pfis maribus quafi in-

if *

natantes cáufantur.

Hinc eodem argumento concludere poffu-

o fd«

fnus, quód Oceani illi lunares Infulas i finufuo foveànt. — Secun-

et It«

gum quod majori cum fpecie urgeri potefl; hoc eft: in Luna nullas

obfervatas effe nubes ; omnino tamen , fi maria ibi effent ; obfer-

dca.

gtibus

vandas , nec perfpicillorum aciem effugituras ;; quandoqnuidem

15 a

(Jovialium nubium inftar) nunc has nunc illas Lung regiones ob«

ilunari

?ariefe

te&tura vifuiq; Ano.üro fübducturg; nec perpetuam corpor

rePCI'

fereni-

RE Ro

fercnïtatäm reliécturz viderentur. . Verüm Reff. omnimodam aqua.

apett

rum lunarium cum noftris aquis fimilitudinem aut z

ualitatem

bríca

nondum nos afferuiffe , haud interim diffitentes , liqui

d

x ut fint,

tanti

ad ufus quos przftare debent , requiri ; ut veró perfpicuz, ad pul-

Cetef

chritudinem. Nec minus obfervandum eft, naturam aquarum

Jler

ad fuos Planetas, in quibus funt; effe attemperatam , ita ut non ea-

fa

j

dem in- Jove v. g. & Luna fit flatuenda, fed ut aqua ibi difficilius

la

'ii

in glaciem vertantur , hic minüs faciléin vapores abeant; Non de-

nique neceffe, ut tanta nubium vaporumg; fpiffitudo in Luna, quz

in fe

ttos, T

ferenam femper ejus faciem vel integram ve

| ex parte faltem ocu-

N —e

lis noftris armatis fübtrahat ; ftatuatur ; cü

m in ip

fa Terra noftra

t

Copia

obveniant Regiones ; quas nulla unquam pluvia, fed ros faltem

aliam

fimilisq; huic materia fubtilis, nearidz relinquantur, humectat, uti

id de Peruvia maximé conflat, Quid? quod contingere interdum

Veto ;

ffhen e

poteít, ut inter novas Lunz maculas nubes , quamvis non ita fre-

Celefi

quentes , cernamus, quas eminentiorum partium umbras eífe jue

dicamus,

füpra

firus

S. FI, Quod veró de Jove atquede Luna hactenus diximus,

de ceteris etiam Planetis dici poffe credibile eft, precipué , fi ex

mente Copernicanorum loquamur , quibus terra noftra inter Pla-

fC n

ia ad-

netas reponitur , tantog; hinc major inter hos & illam ana

mittitur.

Enimvero telefcopiorum obfervationibus certi

(

mi fu-

mus, globofa effeomnium corpora, itidemut Telluris, & à Sole

q

fplendorem fimiliter eos mutuari ; nec non in hoc quoq; ei fimiles

effe , quód in feipfis circa proprios volvantur axes: cum itaque in

hisce omnibus & pluribus forte aliis (nam omnia in omnibus et-

Np

iam Tubofpecillis haCtenus optimís vel ob nimiam eorum à Terra

(ldg

diftantiam, vel ob nimiamà Sole communicatam lucem obfervari

W cen

nequeunt) tanta fit Telluris & Planetarum , primariorum impr. »

Ts

fimilitudo,quis fimilem his dignitatem, ornatumatque cultum de-

negabit ? aut quis rationem in contrarium excogitabit ? Utiflellas

Ttate

Colloc:

igitur fixas cum Sole, fic Planetas cum Tellure haud finiftré come

Inus,

parabis. Adeoq; non obftante, quód Planetas alios nunquam ob-

fervaffe eodem modo , quo terram, datum fit, ex fimilitudine ta-

Tiente

eiïe br

men mutuá à Terra ad Planetas reliquos, fine metu extremxa falla-

cix, concludere aufim, Etfané ficui tn diffe&ti canis corpore vifce-

Ts tan

ra oftenderentur, cornempe; ftomachus , pulmones, inteftina, ve-

D'üneq

at

nz, .artgriæ. ,nervi &c, etiamfi nullius alius animalis corpus deinde

aper-

UM

Cs

Tiongii

598( | 9. . )294

QUi

aþertum COnfpexiä'c*t; vi

x tamen dubitaret, quin fimilis .-f-qïüædam fa«

m

fint,

brica ac partium varietas, non jam dicam in aliis canibus, :de.quibus

tantüm non infallibiliter cercus effé potfet, fed in bove , equo; porco,

]ul*

Atutm

ceterisq; befliis ineffet: neque etiam multüm me judice falleret aut

í

J d

falleretur.

- $. F IL Probabiliffimé itaque

; hon tafneä demonítrativé , quod

(ilius

nde

hac in vita vix poterit, evictum fic putetri : in omnibus Planetis , uti

in Terranoflra, (Sole excepto , fi Tychonicos fpe&tes; fi Copernica-

Tuira

nos, Planetarum ille numero jam exemtus eft) magnam aquarum , li-

LOQU-

VC

cet quoad accidentia plurima , vix veró quoad fpeciem diverfarum,

copiam detineri , quàm maculz ille Jovis & Lunz fatis arguunt , ad

altem

aliam rem , quàm 44445 declarandam , rectiüs non applicabiles: has

a uti

tOUID)

veró aquas cum fupra Coelum , non athereum quidem , aéreum ta-

men effe vix quisquam fit negaturus, hoc faltem feníu aquas fupra-

a fte

EQ .N,c

cceleftes dici omninó poffe. Num veró per easdem Planetarum aquas,

füpracceleftes illas , quarum in Sacra S. mentionem fieri aliquoties le-

gimus, intelligere vel poffimus vel debeamus, de eo1n fe

T

Hecapucadun

Á ex

renunceftconfüitutum, Eftoigiturfinemora -

1 "

(ad

jmifü»

fles

à9t

tur , quid per aquas fuptäcmle

fimiles

,- *04&0* (ignifica

intelligendum veniat.

,a

que i

jus ee

ly"N -pliæfämine tribus veluti verbis

p';ätiiïim.äs- hac de materia f: enten-

' tias (funt enim harum quamplurimz , (ed vix digüuz omnes , qux

Tertà

in cenfum veniant) adduximus, hic aliquantum hinc inde fub exa-

forvatt

menrevocandas. A4f/iquippeaquas hasce ad omnes Cocdlorum extre-

i o

mitates ablegant ; 4// veró easdem nobis vicinas retinent & in aére

iftells

écollocant 5 4/z; deniq; mediá híc ingredi viá poffunt , quam nos teri-

àcorte

mus. Priores equidem fuis non deitituuntur rationibus , quibus,

mentem füam firmare conantur ; quia tamen nobis conftitutüm eft

m o

line t

éffe breviffimis, ideoque hisce adducendis fuperfedebimus 5 ratio-

$ f 3113'

nes tantüm in contrarium, quz hypothefin ipforum non admittant,

nuncin medium

; i

p;odu&uri , noftramque deindg vfcnït.entiam fic con-

*

1 Yv

firmaturi.

Ó etiam de firmamento inultïmi'disquïritur,j &

jindt

apcr'

cujusnam illud fit fubftantiz ; utrum folid an fluidz , quzritur ; nec

IT!-

non( alia plura circa hànc de aquis fuprac*æleüibusrquæüionem; Jqua

*

V1$

v

BC iO. D5

tiott

vis cítra omxn-em'f'æpä ne

ceffitatem , obfervari foleant gt;*has- veró ea«

utih

dem hic premat ratio , nempe ftudium brevitatis ; hinc nieque de hifcé

fir

negotiuni noftrum fume

)

mus , fed quid nobis viïdeat.u;,"itatimffub-

affen

jiciemus.

ecnd

- S. III. Duo nempe,

'ipfi's Sacris Líteris p-ræeuh*tibuä,noä cred ímus

Tum

rmamenta , re&tiüs expan/a ; quorum alterum erbereum audit ; aéreum.

ne f

alterum ; illud prímo; hoc fecundo creationis die creatum ; utrumq;

eclorum nomine venit ; ethereum Y. 16. 17. cap. t. Gerr. jaéreumve-

d p

di ter

r Y. 20. Neq; rarum hoc eft in Scripturis, quód aér dicatur Coelum;

nam paffim legimus de volucribus Coelt; de phenomenís Coeli,in aére

queu

ponar

utplurimüm generari folitis, & id genus fimilibus, quzin hoc occur-

Vst,

runt elemento.. De xthere frequentiora extant loca , in quibus Coe-

Dotiti

lum manifefté appellatur , neq; fpero quis hoc inficias ibit , fi vel pri-

mum hoc Genefeos caput accuratiüs infpexerit. Utautem ne duplex

I6,q

1

illud firmamentum five expanfum , conceffo etíam duplici Coslo , no-

inhu

l

«

ftrum dicatur figmentum , provocabimus etíam átque etiam ; uti ab

initio hujus $, ad allegatos jam verf. np. 17. & 20. d.c. illius cum

3bipf

tefut;

verf. 16. verba funtex Tremeliofequentia : Fezir euím Dens duo zlla In«

ninaria magna, luminare agajus ad prafetfuram diei & luminare minis

parfic

Cum y

4d prefetTur am notlis, atq,flellas. — Et éallotauit ea Deus in expan[o celi &tc.

Hujus nempe 0. verf. verba funt : Poffea dixiz Deus, alamd? progisuun-

V

I)O!]p

zo aqua reptilia auimalía && dolucres valanto. fuper tevram , fuperfiesem

t

verfus expan[i celorum &c.. Ex quo utroque verfu utrumque expanfum

concluditur, erberewz citra omnem, controverfiíam ;5 nam corpora

fenfan

um v

illa coeleftia exprefsé dicuntur in expanío conftituta : aéreun. vero

non quidem finc oirini exceptione, fed tamen itidem fi recté attende-

Ciem,

itio

rimus , fatisperfpicué. . Cümenim volatilia fuper terrá fint producta,

non hac intentione , ut eií, quemadmodum cetera involucria , perpe-

rjb

ddext

tuó inhereant , fed ut verfus aérem evolent, ideó etiam Deus , ut eó.

volitent , quó pertineant , verbis iftis voluit: wolamto volatilia ,. qua.

quod.

fuper Terra fint , wrfm* faperficiem expan[i calorum h. e.. volanto vo«

$1

latilia à T'erra ver/u« aérem » 27 440 deinde quaquaverfüm volitent &.

ata ff

permaneant. . Utiitaque Deus ea , quz die quarto creavit , fic etiam,

Doryj,

1

quz die quinto , quoó pertineant , indicavit..

fquuä

$. IV. Nequeveró eft,quod quis urgeatfign

ificationem vocabuliï

CXpan

Qeatu

Ebrei 77 4/, quod fignificet plerumque, imó feré femper , fupra»

fager &c. ergo aves , quodtanten manifeítz experientiz contrarium

CUR

foret, debere ex noftra hypothefi volitare füper a&ris fuperficie. Nam.

Xript

fica-

Dtimo

1) negari non poteít ,.xjom candem effrey ubiq; hujus vocabuli figni

*

. tiOs

sR :n DN -

ü

tionem, fed (zpé etiam idem effe ac juxta , verfut 24 ) fecundum &ce.

uti hic quoq; Tremelius vocábulum hoc interpretatus eft, non per

i

Ub

Jf'uper , fed per verfis; & plura alia adhuc diverfz fignificationis loca

afferri poflunt. . 2) Deinde conceffo , hic vocabulum illud expli-

1lus

candum effe per fuper ; concefío etiam unicum tantüm effe coclo-

rum expanfum , quorfum quzío & ubi tunc. volarent aves?. non-

a

1

ne fi per füperficiem expanfi intellexeris fuperficiem , aéris fuperfi-

ciei proximam , in zthere ? vel fi neque hanc, fuper omnes mun-

We«

di terminos? 3) Ft fi nonaliter, quàm per faper explicari poffet, ne-

üti

que ullam (quod tamen utrumque non eft , & tentüm ex liberalitate

Ate

ponamus ) adverfantibus vim faceret ; haud iniqué interpretaturus

Cüf«

-

effet , qui diceret , Scripturam fefe (quemadmodum in przced. verf.)

notitie illi, quz per oculos habetur, accommodare: nam oculus fz-

|pri

pe; quicquid fublime & pendulum eft in aére , ut aves altiis volantes,

pl

in hujus fuperficie effe.& volitare nti videt, fic judicat. Nequeporró

ff«

eft , ut quis dicat (ex prxjudicio unius ejusdemq; expanfi, nondum

ytiab

ab ipfo probati , alteroq; expanfo, quod à nobis afferitur , nondum

Curm

refutato) quód non exprefse verfus aérem , fed in genere verfus (u-

J h

perficiem expanfi evolare jufferit Deus aves. Nam Deus bic avibus lo-

TR

cum voluit indicatum , non magis 440 aut 2uorfum , quàm sb voli-

[i &t

tent, quippe & verfus fuperficiem aéris & in aére illz volitant Ergó

n

non poteft non per expanfum hicintelligi aér, per quem etiam opti-

st

mé hoc explicatur & intelligitur , nec qüid pratereà eft, quod hunc

nfüni

fenfum evertere poffit. Quid ? quód fi verfus faciem expanfi Coclo-

rpora

rum volare , e(t volare veríus extremam Coelorum omnium fuperfi-

.VerO

ciem , primó non conflaret , ubi volare deberent aves: deinde etiam

endee

rationi minüs concinné hoc videretur dictum , non aliter ac fi quis

luds

INoribergam veríus heic Altdorfi iter faciens, diceretur vel juberetut

érpee

adextrema Terrz progredi (quo tamen nondum adhuc exprimeretur,

u o

quod de avibus dicitur) quod certé de Deo vix prefumendum.

, qlü

:.S- F. . Non veró alterum hoc expanfum aéreum inde folum con-

0 YO*

flat, féd etiam ex verfu 6. & 7. ejusd. cap.1. Gen. ubi verba fic fonant:

e

Deinde dixit Deus : efto expanfum inter aquas &c. G v .7. fecit ergo Deus boc

etiam

expaufum Gc. quorum verborum claritate ducti jam in $. 1II. diximus,;

expanfum aresm effe. fecundo die , atbereum vero primo jamjam

lcabüll

ereatum. ' Etenim cüm in principio Deus condiderit Coelum & Ter-

ram ; Coclum veró fine dubio omnibus fit expanfum atque ab ipía

MM)

t (uti

Scriptura in eod. hoc cap. nempe v. 16. fic vocetur , quis expanfum

Nam

primo die creatum ibit inficias? cumque denova, novi expanfi crea-

B a

tione;

gf

Qor

H

BR i O0

tíone, fecundo die facta , fiat;mentío; etiam alcerum hióc expanfün

&i

apa

non eít inficiabile; hoc veró ut difcrimen utriusque expanfi ferve-

tur ; recté appellitatur aZrewz , alterum veró erbereum. / Et certé fi

trum

veit

ipfum vocabulum Y'p?- Raki4 ; quod nihil aliud eft, quàm Cceli in la-

tio &

tum díductio & expánfio, intueamur; certiffimi vero etiam fimus,

nori tantum ztherem , fed aérem quog; fcripturis effe & dici Coelum,

at

tüm

utrumque in latitudinem didu&tum ; rurfus quemadmodum duplex

Coelum , longe lateque

feden

bebimus.

-d,iiatatum, fic quoque dpple:; expanfum ha-

i

deMi

S. VL Gemino fic expanfo argumentis norn

ad&ö "äontelrknhehdis

fit, k

evicto, nunc progrediamur ulterius (erat eriim hoc neceffatió pra-

rume

terim.

mittendum) , oftenfuri , quodnam horum expanforum fit , quod di-

ftinguat inter aquas & aquas|, h.e. quod interje&tum inter aquas fe-

tint;

fifi ve

paret inferiores à fuperioribus, & liasab illis. . Fallor ? n pracedenti

$. in quo expanfum aéreum (athereo per di

vinam eamque omnipo-

nonda

tentem creatoris manum ex intervallo unius diei ante jam exiften-

fiomm

te ) intelligi debere affirmatum ivimus; id fatis indicatum? Ut nihil

primy

fuperfit, quàm rationes quasdam adducere , quz eizillos, quorum

Ofnnes

fubfün

certé haud pauci funt, feriant, qui aquas illas ab inferioribus expan-

fo intermedio feparatas , atque füperiores ideo vel fupracoeleftes di-

pror

&tas, fuperna Ceelorum occupare, & in extremitate hujus Univerfi

, Ut

(nam Coclum five expanfum , ultra quod aquas fuas reponunt, ipfis

fientyc

eft; quicquid inter partem Mundi fupremam tanquam corticem aqua-

&

rumnt primevarum , quibus fpiritus incubabat , & inter infimam ,

Itnm

quam globum & Terra & aqua conftantem dicimus, interjacet) effe

aC Te

afferunt , 4 eos , quibus hz aquz fuperiores nihil aliud funt, quàm

Quis qu

nubes in aére pendule , adeoque à noftris fatis difcriminate, neque

eflium

saró in S. literis aquz dictz ; rationibus tamen , quibus hypothefin

effede

fuam finguli prop

u-

nant , hic neglectis, noftrá verö'tmqggm p;ob;-

tüm fim

biliffimá hisce breviffimée fubjecta.

;

pa(um

S. VII. Neproindedicam, quód

hyþothefïs e'ofüni , qui aqüäs

Yelui v

hasce fupra Coclum zthereum ( five vero illas fupponant fluidas;

Digny

quod equidem de rmatüura aquarum eft, five folidas & quafi cryftalli-

Opacjtat

nas, orbem uriiverfunt, ut cortex nucleum, includentes, quales quo-

eoet

4nodocunque concipiant plurimi; ipfe tamen imaginari nec dum po-

bUS TUb(

tui-) collocan£, per hactenus dicta fic concutiatur, ut nullo alio eam

impugnandi opus haberemus argumento (cüm enim expanfum

lUSrgfph

aéreum fecundo die creatum afferuerimus , athereum veró primo,

Qbfeer

nec de hac., fed de illo Deus d-ixerig, ut dividat aquas, qua funt

fupra

At a

1n-

EC

13. )SsK

d

& infra illud ; quis falvo incorruptoque textu fibi perfüadeat , per

Ve-

expanfum zthereum aquas iftas ab invicem dividi ?: quis Deum u«

(

trumq; aliàs expanforum in fignum divifionis aquarum conftituere,

v

vel idem expanfum denuó creare debuiffe non animadvertat? ) Silen«

tio etiam przteream confufionem naturalis in univerfo ordinis,quam

TUS,

um,

alii tantopere urgent , eó quód aquam ceu corpus valdé grave ac tan-

tüm non graviffimum , extra omnes Coelos h. e. fupremo ubique loco

plex

1

fedem habere non poffe exiftimant. Sedillud faltem dicam , quód

de Mundi termino nemini fàtis conftet aut conítare hucusq; potue.

ais

rit, ideoq; Doctiffimorum nonnulli (cui fententiz ob argumento-

rum ex utraq; parte gravitatem fe primüm addicant, nefcii) illum in-

pree

terim indefinitum , donec meliora & certiora edocerentur , exclama-

(d-

j fe

rint; neque adeó aquz coeleftes fuprà omnes Coelos locari poffint,

s

nifi vel Mundum habere fines , vel aquas ipías rurfus, quod tamen

denti

tipo«

nondum haéctenus audivi, in infinitum exporrectas adfítruant. Nam

fete

fiomnibus omninó finibus caret Mundus , & fubtilis etherís materia

nihil

primum creata eft fine terminis, quó fuperiores hafce aquas , fupra

orum

omnes ipfis Coelos locandas, locabunt? $i veró Mundus temeré jam

fubfumitur finitus , fine przvia, quód facilé mihi perfuadere poffum,

IPZQ'

s d

probatione,adeó non difficultatibus omnibus libera eft hzc hypothe-

fis, ut pluribus potiüs prematur : quarum unius atque alterius nunc

yjvetit

mentionem faciamus.

, pl

2$ FELI.- Scilicet, cüm Coelum tot tantisque ornatum fit Solibus,

aque

& immensá ftellarum fixarum fine numero luce gaudeat, non aliter

ffid(f ,

ac Terra noftra luce folius tarnitum Solis fecandum excellentíam talis,

)er

quis quzfo negabit aliquam refplendefcentiam aquarum fupracce-

quäm

leftium ( quales quales illz fingantur , fi tantummodo aqua funt , utí

neque

effe debent ; cüm.ex immenfía aquarum congerie h& fuperiores tan-

xhdn

tum fintab inferioribus, quz aliàs quoque non forent aquz , per ex-

proba-

panfum feparatz , non transmutatz ) à tot corporibus lucidis unitá

veluti virtute illuminatarum , fore confpiciendam ? Nam aqua licet

4q05

magnz aliàs fit pelluciditatis, eft tamen etiam magnaz; fi non rnajoris;

luidas

opacitatis, que multum luminis aliunde recepti reflectit & reflectere

debet. Jam veró per totretró annorum decades etiam Obfervatori-

T (]UO'

bus Tubofpecillo excellentiori inftructis , eo in coelum ex inftituto

ym po

uafi directo, nihil unquam refplendere, imó ne indicium quidem ul-

jjo edf

lius refplendefcentiz (fi aquz tamen ibi forent) omnino obfervandz;

4nfum

obíervatum eft. Quod certé fufficiens aquarum fupra Coelos negan-

erimo

darum argumentum ; ridiculum contra effugium e[t, fi quis mino-

y fopa

3

rem

&in

E as 3

xem aquarum illarum copiam , vel tantam earundem à ftellis fixis,

qus fere ininfinitum lumen fuum projiciunt per xtherem fine mul-

tnr;fe

tiplici radiorum fuorum valde aliàs inde debilitatorum refractione,

&iqu

diffantiam fingat, quantam ftellz luce fua emetiri non poffint.

adirti

$. IX. Etiam ipfum aquarum harum fundamentum, cui inniti

quod

er fuam naturam debent; cim propriis terminis non contineantur

potits

& fubfiftant , hactenus nondum explicatum eít, quod tamen omninó

tatarq

etiam explicari deberet. Si enim in extima folum Coelorum zthe-

$.

rexque fubftantie fuperficie ponantur ; fübfiftere illas non poffe qui-

fét qua

pluvia

vis perfpiciet, qui etherem aquá leviorem novit. Quodfi enim ne

a&r quidem nofler firmum fatis fundamentum, ob defe&tum minoris

TArÜ CO

gravitatis , effe poteft aquis in füblimi detinendis , fed ut hz delabi

quàm

pothnt, ifle cedere cogitur : quantó minüs idem credibile de xthe-

expaní

re , quiaére noftro Jongé fubtilior? nequeulla in medium afferri po-

- tumol

:

tefl probabilitas alicujus corticis vel cruíftz, Univerfum hoc includen-

tiorum

tis, fuper qua aquz hz fluant : imó potiiis plures tunc occurrerent

fed etía

zei explicandz ditficultates , atqueà Sc

ylla quafi ia Charybdim quis

cipue f

prolaberetur. . Ceterum fi totnm Coclum deberet effe difterminatio

etiam f

aquarum fuperiorum & inferiorum , dubitarem , utrum de illis (chüm

Tient,i

nobis fint ignotiffimz, neque fpes feré ulla acquirendz alicujus de iftá

üvís,

p!

fcientiz) &que atquede noflzis Deum laudare poffemus aquis ; qui ta«

SX

men tantasà VirisSanctis, Davide v. g. & tribus pueris in Canfíco fuo;

effc (e

reportavit laudes ; tanta

Mlis credam,

í

m gloriam, nt non pauca de his innotuiífe

efï þ/r

IIUHC lo

$. X. Brevibus nunc etiam quid de hypothefi eorum , quorum

Tut(is w

equidem prioribus non pauciores funt; qui per fuperiores aquas nu-

aliquam

bes intelligi putant ; nobisvideatur, expediamus.

Si fatendum, quod

my de |

res eft , itapreillà hec mihi femper arrifit,

ut etiam longé pratulerim:

lYidere

verüm examine accuratiüs inflituto.,, neq

ue hanc omninó fatis facere,

unt abn

multisq; premi dubiis deprehendi,, quz aliud fuadent. Etprimó qui-

Íitty funt

dem, quo miniüss veriorem credam, hoc impedit; quód nubes ille non

Tatsty

fint aquz formaliter tales, quales ab inferioribus feparatas effe dicit

Bt / /74

Scriptura , fed tantummodó materia ad formam aquz recipiendam

proxima; non obítante, quód paffim tamen aquz dicantur : ubi Spi-

ritusS. condefcendit hominibus, pluvias ex nubibus liquefactis & in

liierigg

aquarum guttas refolutis oriundas fuag; gravitate delapfas , ejusdem

Dinfüy

in Coelo fubftantiz effe exiftimantibus , qua apertis quafi Caeli catara-

ud D.

&tis delabi ipfis videntur.. Accedit, quod nubes fecundo creationis die

erens

m Cont

nondum extiterint,ita nempe pluviis fo;cundæ,ut aqua dici mer

tur:;

(

É

WE rv 288f

iXiS,

s

tur'; fed die demum ultirm

0 quo vapores é Terra afcendiffe docemür

& aquas pluviales , conftituta priüs nubis triole & hac dein liquefacta,

)

adirrigandas Terras generaffe. ^ Inió vix ac ne vix quidem effet ali-

initd

quod difcrimen aquarum hárum omnino difcríminandarum , cum

UE

potiüs ob perpetuam vaporum in pluvias & pluviarum in vapores mu«

nino

tatarum viciflitudinem fibi maximé effene conjunct&:

$. XL, Et/quzfo cüm expanfunm fit perpetao fejungens aquas; íri«

æthc-

i«

ter quasinterjaceat;ubi prodit fe hoc expanfi officium, fi delapfis aquis

pluvialibus Coclum fudum & ferenum eft ; & à vaporibus, quod non

f n6

noris

raró contingit, puriffimum? nonne potius turic aquarum conjunctio;

quàm disjunctio ? Coeló itaque fereno nunquam dici poteft ; quod

Jelabt

xthee

expanfum dividat aquas : neque etiam nubilo & pluviofo , non tan-

tum ob jam dictam aquarum inferiorum cum fuperioribus & fupe-

li po»

riorum cum inferioribus permixtionem fnultis vicibus repetitam $

idef.

eretit

fed etiam quod nubes fxpius fere fint contiguz, quam feparatz , prz-

cipue fi loca eminentíora intuemur; qüuorum certe culmina , quod

| quis

inato

etiam huc aliquid confert , ultra nubes crafliores frequenter promi-

nent , ita ut in illis conftituti multoties tuti fteterint ab imbribus &

(cüm

d

pluvíis, quz circa medium montis fui decidebant.

S. XIL. Porró in textu extat; aquas inferiores fub firmamenta

quia

eíIc feparatas ab aquis, quz funt fupra firmamentum, ita ut ei, quod

-0 fUO;

eít /4pr2, opponatur id, quod eft zz/7z, non quod jzxra, uti quidam

otullie

hunc Íocum mínus firme interpretatum volunt. Ideoque vel exinde

ruríus patet, nubes híc intelligi non poffe : Deus enim altero die non

jorufmi

aliquarn faltem a&ris portionem , fed oznem aérem & íntegrum crea-

jas niüe

vit; de quo deinde 7oro , non de aliqua ejus parte, dixit ; quod aquas

,qu

dividere debeat.

Quemadmodum itaq; per aquas inferiores, qua

jlerift:

fünt ab infra refpectu expanfi, intelligunturaquz ille , quz izf»a to-

ficef C.!

£um íunt expanfum 5 fic peraquas fuperiores , quz funt , ut retineam

'XXQ qm-

Ebraismum , 4 fupra expanfum, intelligi etiam neceffe eft illas , quee

]le nont

funt fapra totum expanfum. Neque valet, quod quidam ex 5yp

fe dicit

aeal pluvias exiftiment deducendas tanquam aquas fupracceleftes :

jendat

eüm nihil aliud illo vocabulo indigitetur ; quàm quód aqua hzc ab

jpiopi

inferiori , ut prefixum B vult, five ab infra fit feparata , & fupra ex-

j &t

panfum, quod 59 4/ involvit, locata. Neque quicquam evincit il-

:jUSdem

lud Davidis Pfal..104. v. 3. 4402 contignat in aquis canacula fua &c.

| caame

cum contignatio nori debeat effe ita vagabanda & erronea, uti nu-

bes & pluviz, fed firma & fixa: Unde etiam conttat ; Spiritum S.

r

Ccomm.

uf

WE i€ 29

communem hic & vulgarem fententiam retinuiffe , cm vulgus plu-

vias é lagena quafi Cocli delabi credat.

$. XIII. Cüm itaq; ut tandem inftituti rationem ne excedamus;

& rem brevibus nunc comprehendamus , in prior? capite monítrave-

rimus , aquas dari fupra Coelum aéreum , nempe quz in Planetarum

corporibus coritinentur , adeoque fupracoeleíles 5. in.hoc veró pofferi-

ori , aquas , non nubes, ab aquis fuiffe feparatas ($. X.) , nequeetiam

infrà expanfum inferiüs in aére locatas aut locandas, fed fuprà illud

($. XII.), quis non facillimé perípiciet, aquas illas Planetarum (cüm

nullz aliz fnprà ccelum aéreum aquz, prxter Planeticas;fint repertz

aut reperiundax) per hasaquas fuperiores intelligi poffeac tantüm non

debere ? Nam & fingulis harum aquarum conditionibus , quz inno-

tefcere poffunt , fatisfaciunt ; neque etiam mens noflra ullam patitur

vim , fi huic fententiz affentiatur.

$. XIV. Quodfiveró infuper, quz Pfaltes hymno fuo 148. ca-

nit, intimius & accuratius confideraverimus , habebimus certé fuffra-

£ium ejus non coactum fed fpontaneum , quod nobis noíIrzque fen«

tentie multüm favet. Cüm enim omnescreaturas, ut in Dei laudem

erumperent , adhortatoriis quafi verbis petierit, aquarum etiam fu-

periorum , que Deum laudarent , mentionem fecit, non quidem ab

initio, quod procul dubio factum effet , fi ille füprema & extima oc«

cuparent (quamvis neque tum quidem nobis contradixiffet , fed fal-

tem decentem creationis operum divinorum ordinem fecundum

dies fervaffe dicendus foret ) fed poftquam Solem , Lunam ceterasq;

flellas premifit, illas his fubjecit, & ulteriori defcenfu ad ea tandem

pervenit,; quz circa Terram noflrám & in Aére contingunt: unde

prono veluti alveo fluit, quód aquas inferiores càm fuper ipía Terra,

tum imbres & plüvias h, e. aquas in Aére, aquis fuperioribus voluerit

contradiítinctas.

Non tamen hzc argumenti loco, fed illuftrationis

faltem gratia, & ut babeamus, quibus commodé finiamus, pro hypo-

p

thefi noftra adduxiffe nobis lubuit.

Quapropter conjecturis noftris

circa hanc materiam , ftylo minus quidem terío , perfpicuo tamen,

expofitis , aliorumq; opinionibus ob allatas in hoc cap. rationesan-

tepofitis , ita ut nihil ab illis tanta cum fpecie regeri poffe arbitremur,

nihi] reliquum eft, quam ut & nos DEO omnem retribuamus

gloriam.

!

FTNUI

-483:(0): Bbf

-

—

—

"

oman a —*

-

—

-

— g

-

—

7 vll g

EM

"N-

B&

E

4

[*

i

P

d

-

-a

a

u

2

iineide

x

UV

s

E

v

u

P

*

;"

E

s

EE

[

E

".

u

la.

*

zK

3

F

*

Es

F

li

ii

ia -

ia

M

-

-

*s

——

a

"

—

——

Z

—

—

—

"

MSUSNEN

Tj

——

—

—

v

—

M GUNAENaa n

lww

a

x

—

^

-

-

u

D

Es

-

*

m

Mdan

t

V

us

Va A EUTTE GE n

aE M

o

Y

ii

eh r RR

N

" L. ..W

,.y *

s

*

-

—

p

u ais r

a

—

—— —— ——

E

Y g t6V

Y*

ii gt

à

FUTE-

£R

—

ii du r a

T

T :

—

s

"

t od

—

ii

L. Tvw

t

; o

-.

e

"—

t

DX

o 1

É -

m

p

t

*

AJ.

Neté

——*

--

E

-

s.

2

É

d

t D

g

AL

-J.A

punit a i

2

—

x

P

tss

E

h:.

« -

D.O»B. *

-

TA o

* ,

m

Á

e

"o ..lvd

at

-

"

À

hE. a

. . C ARA as QU

*

-7*

—

"OR

x

,4A

d

-

* o

€— m

u.:

.

n d

eM.

"-

(,g..uo»4

»»

rwa

a

E

P

"

M w C«

-lp.

I

L

-

-

—

.-/..

-

""

g

a , s

—

—

* &

Hs us

d

-

M

"

b s o

.

....,l,

u

-

—

o* ov

v* 3/

o

il.Atl

y*

m

FM.

-

—

at

$À

C0

dee ao

,!..f...

^

W

,a

AW

a x

yNS

* r

OM

2

m

A T

R

—

d

aca

,

v

v

a

--

*

"W

A*

LA

A dT «

-

*tüns

"

z

-

-

*

E

O

$ 2

-*

"E

--

Sibes.

$-

W

a w

—

b

i.

r

d

i

E

AC 7-

"

—|

Ht

$ $a

*

N

t

gt

E

*indi

"ia

b

- Dd

-

u

kæx.»

H

EM

4

n*

A um

.U.

.2

d

xïl

d

i

—

*

[

a,

hn

kl

YU

zw!wv.

| 3

kl

M.

-

" pen

ha^

d

"

L

^

£

-

:

Wt

"-

Pa

-

..

l

1

m d

E

d

$.

P

|

d

"

p X

o d

W

" w

I—x&. ..sx.').

^v-

j

"

M

J

À

,.

h

-9 E

d

2

£E.

"

9

ad's

W.'

x -

EyT o us

us at

"i

qges

F

*

&L AC

14 & L.

al

"r

'.—J

H

^

—

-

.

A

ab d atl uresidlc n

d

P

X —r

a

baipn d

i

P

&

*

« a

P.

,4.'&.. *

n

-

a

hs

h

9«

ii

—

EA

pf

M

F.

-

»

5

9d

d-

M

d

^

*

Á

"-

Wx

H

"

-

p .

p

m

—

P r

-«

M

—

£-

-

9tl

,d

s

v

enpai.

»

p

"

-

*

"

L

p

d.

g

s.

"

—

*a,

s

-

E

r

W

a

[

P 3 on

-

du

*

A. o

*

£

Mi

.W.

g

"

"

—

-

v

"

—

F

*

a.

"

"

—

,

"r

Es

m

"

ps

^s

x

"- d.

x

-w.

"

-

m

ts

Hs

2

^&

-

——

UR n

t

€

P

a

"

Beue

a

In..l

"..

-

*

4

-

IN

-

-

:

3

sí

*

t

a

—

-

J

»

s

"

v

».

V.

"E

a.

*

"

*

"

Z

Y

I ]

X

DISPV FATIO INAVGVR ALIS

]

qva

W

(o)

19

a

$t

A 'VAS SVPRACQE

18

LESIES,

VierFarbSelector Standard* - E kala Offset

- Gen. cap. L verf. 6. 65 7.

B

p

NIHIL ALIVD QVAM

e

Un

em

AQVAS PLAN ETARVM

&

[at

ESSE,

lo

SVB PRAZESIDIO

E

o

o

N

M. GEORGII PAVLI

S

YX

m

ROTENBECCIL

It

Logices ac Polit. P. P. longé celeberrimi,

Y

et

g

idi

on

DOMINI t€ PATROXNI fu. atatem .

fufpiciendi ,

J

tr

PRO SVMMIS IN PHILOSOPHIA

8

(l

n

A

HONORIBVS

(Q

rité confeqvendis,

7

o

ad d. 21. J»». ANNo MDCCI.

6

!u

nl

publicé defendet

Jdo

IOHANNES ESAIAS HÓCHSTETTER.

5

M

Wexffenburgo Noricus , SS. Theol. Stud.

4

10X

pef

ALTDORFI,

Wi

Literis HENRICI MEYERI, Univerfitatis Typographi.

3

luX

Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

m

E