KaI600-174_11

A

— m

x

t r

-

P UM

-

t o

A*

d

—

À

m

:

——

a

iE

-

M

aol

Bs

$ i

&MWMDM

]

45

ZX

2

&

i

A

F

—

.....

; sicade

-

ag

s

es .üv»xr-!...

a MR t

ao

a

*

i

—

n

st

r diigs a

ag

us

—

/,:Anl.

M É

IU-

—

ia

E

m

:2

2

w

ao octrn

m

eE

?F

z

T

Ayes

^

i t

:

£

o

J

m

1

M

H

.

E

ï

i

^

At

d

r

T

k:

""

:

AT

g

ia

.

;

Vr

X

i

T

VM

DA

Y

:

RC

4

g

i

E]

X

i

p

i

T

p

$)

73

:'.

-

:

*

La

$*

x

x

AE

P RC

Digitalisat

——

s

E

.

iB

$.

—

-

H

m

3

w

s ii

3

TA

j

SYNIAGMA

be-

üm

»

Q

ISSERT/

]

IIONUM

SELECTIORUM

E

(l

)

US PUBLICUM

GERMANICUM UNI

lt

lt

[

VERSALE

n

ILLUSTRANTIUM

"

EDITIO SECUNDA.

CUM

PRZEFATIONE

IO. IACOBI MOSERI,

SERENISSIMORUM ELECTORIS COLONIENSIS ATQUE

DUCIS NVURTEMBERGI/E CONSILIARII relþ

INTIMI ATQUE REGIMINIS.

L osxd:

TUBING«WUE,

Sumptibus JOSEPHI SIGMUNDI

1740

t &.*!

.w. j W m ..v,tsl.;l.;i.,. £t

-t

M — s llllü

|

fæ..J

!—..

m

SSS

7

.

Z

d

i

SS:

ä

s

E

N

[2

p

P

NSS

?W/

-

*

Z

"

NS

/

SS

7)

m

S

—

z

&

wt—

TA

-—

N

L

LECTOR BENEVOLE.

Z

Y

—

2

z

Z

Otiffima tes eft, Differtationes Academicas , &5 prae-

&X*

N

j/

N

ä

T

V

Z

Z

fertim , quz ex Jure Publico defümtz fünt , folicite

£

e

e

?

N

N

N

T

2

à quam plurimis requiri, at vero; facilime quoque

94/

'//

ica di(trahi & divendi , ut interdum vix aliquot An-

XXXL'X

5

/

A

222

ïï

&-

C

nis interjectis , adeo ipfis illis inlocis , ubi prodie-

MNSSNN

?

x

A

23 s

re, ne unicum quidem venale proftet amplius ea-

n

1

m exe

...

etiamfi fingula Folia fingulis florenis velles redime-

mplüm ,

re. lis veroin Academiis, quo vel plane nulle , vel rarz adve-

huntur Differtationes aliarum Academiarum , ne ex quidem haberi

His motus rationi-

poffunt, quarum alibi infignis copia füppetit.

bus autor fui, dum Tubingz degerem, nonnullis loci Typographis,

facerent periculum Collectionis univerfalis omnium , quotquot ex-

tant, Differtationum Juris publici Germanici univerfalis. Paruere,

moxque emiffo in publicum tum totius Operis, tum Voluminis

rimi confpe&tu manus rei admovere , & ecce Specimen Colledio-

nis fane vaftiffimz intra'fpatium praefixum plene abfolutum,

Juvat repetere ideam Operis , qu« hxc eft:

Intrabunt hanc Colle&ionenlr; ez folum Differtationes, quz de

ure publico Germanico univerfàli agunt , adeoque nihil jam ad nos

Differtationes Juris publici Germanici particularis , Juris publici Ita-

lici, Jurisve publici univerfalis (qualium Differtationum uti & mi-

norum Juris publici opufculorum facile fe fübducentium Volumina

tamen alio forte tempore dabimus, ) viciffim autem noftras facimus

illas Differtationes , quz Jus privatum Statuum Imperii fecundum

alios refpiciunt, nec non eas , quz cum multa ex Jure privato , Ca-

nonico vel Feudali , tum multa quoque ex ]ure publico continent.

: (

2. lermi-

p

PRzEFAT[O.

CUOR "OPMeemtete EVRU

'Terminum à quo Differtationzlm huic Colle&ioni inferchdaräm

ftatuimus periodum conclufe Pacis W/eftphalice , cum ex eo prz-

cipue cem

pore ftudium hoc coli & cjxcoli cæp:ric in ! g,grmani?giäg.

as

cademliis.

*

Minime negamus , plures intra decurfüm hujus fpatii prodiiffe

& prodire nunc quoque Differtationes Juris publici admodum ma-

cilentas , qua tamen me movere rationes, ut & iis locum hic con-

cederem , hz fünt : a) variant hic quoque infigniter guftus homi-

ä

num, b) fzpius fingularia & non ubivis obvia 'Themata tractant,

c) funt, qui Differtationibus certi loci ; Przfidis, Refpondentis vel

Periodi, pretium .affectionis , quale ex alio capite vix meretur,

ftatuunt, d) denique, (i univerfalis Colle&ionis tituluni füftinere

volet hoc qus , mala utique mifcenda erunt bonis & bonvaqvmal»is.

Non intrabunt hanc Colle&ionem e Differtationes ; qüæ jam

aliis five Colle&ionibus five Operibus funt infertz , vel quz füb fpe-

cie Tractatuum fuere recufz & Bibliopoliis proftant adhuc ; quod-

fi vero ipfe hz Gollediones, Opera & Tractatus raro appareant,

*

usmodi Diflerta-

tum inftituto noftro convenire arbitramur , ut e

)

tiones luci publicz reftituamus , nifi tamen auctz fuerint ,

'Tractatus formam induere.

qgando

Orationum & Programmatum Academicorum ad Jus publicuni

fpe&antium cum eadem plane fit ratio , exdemque caufi moventes,

ut & eas recudi curemus, quz Differtationum, illarum quoqueali-

quot in Appendice Voluminis dabimus.

6.

:

L]

Singulis porro Tomis ad

)

icietur aliquid inediti ex Ture publico,

& deftinaveram fane huic Volumini Scriptum aliquod , materiam

fi fne&es , maximi ompnino momenti ; at vero promiffis ftare certis

de caufis mihi non licuit, aliud ergo Opufculum , & hoc, quan-

tum fcimus , hactenus latens fürrogandum erat, idque Cortreja-

num , vafto Autoris Operi, quod Corporis Juris pub

ici Elogio fu-

perbit, Supplementi loco infervieqs.

7. Fidem

PRAEFATIO.

-

Fidäm quoque tibi , Le&or , adftrinxi mean&, daturum effe me

in Przfationibus fücceffive Catalogum omnium earum Diflertatio-

num Juris publici, que vel Collectionibus Librisve aliis funt im-

mixtz , velinforma Tra&datuum recufe , fingulis quoque Volu-

minibus additurum Indicem precipuarum in iis occurrentium ma-

teriarum ; quo minus Vero «s hoc alienum exfolvam , obítat moles

negotiorum publicorum , quz me premit , obruit totumque modo

ä

occupat, quam vero tum temporis, cum Idea Operis exibat, non

,l

prævidergm.

$.

'Tum eorum.in gratíam, qui unum vel .alterüm 'Tomum tan-

tum fibi comparabunt, tum , ne, fiforte Opus hoc vel plane non

continuaretur, velfàltem non plane abfolveretur , duplicem Operi

]

Titulum przfixi , ita ut, fi alter arrideat , finguli 'Tomi fingula

coníftituant Opera , fi vero alter , unicum fucceflive continugndum

f

E

Opus habeat.

j

i

Continuatio hzc pendebit -ex' numero Emtorum, qui fi tan-

tus erit, ut fumtus in Opus impendendi réfundantur , mox Conti-

^

nuationem habebit pediffequam , fin minus , eandem interimet.

Ü

IO.

h

Denique ordinem fervabo arbitrarium , neque vel ad feriem

Materiarum, vel Annorum, vel Academiarum me adftringam , or-

.dine tamen Alphabethico cujusvis Tomi particulas exbibebo.

!

j

Vale & fïwe.

*

l-

»

CX

i,

1

-

E

a-

l^

CQN—

odb

$-

p

CONTENTA HUJUS LIBRI.

1. L'ROMMANNI (jo. Andr.) Sen. Diff. de Subditorum , & ma-

y

xime Rufticorum , Operis, vor Srobäg SDienfteit , Re£.. Tac.

AManunzio, l'ubingz 1671. habita.

u O DUp. o

ratione Feu-

2. FROMMANNI( Jo. Andr.) Jun. Diff. de Oppigno

dorum Regalium particulari , fine confenfu Domini Jure & Mo-

ribus permiffa , Refp. Chrift. Frid. Scoickbardo , Tubingz 1699.

habita.

P- 49.

I

3. GRAMIZERI

(Dan.) Diff. de Jurisdi&ionum fru&ibus, Altor

1709. habita.

f

—-p.9I.

4. GRASSI (Mich.) Diff. de Libertate Fluminum publicorum ho-

dienum reli&ta, in fpecie qua ufum Navigauionis, legitimis re-

mediis contra vim publicam & privatam afferenda, Refp. Jo.

Laur. Dietericb ,'Tubingz 1695. habita.

. ! 24.0

E

Ejusdem Diff. de Jare Condomini Territorialis extra tempus Ad-

miniftrationis , per alternas vices , quz Con - Dominis compe-

tit , conftituti , Refp. Jo. Chrift. Hardlieb , dido JZalsperz , Tu-

bingz :717. habita.

6.

Ejudem Diff. de Excepri

one Nobilitatis utridsque, tam

P. ,4;9.

generis,

quam fcientiarum & virtutum , Refp. Chrift. Ferd, à 24ezzin-

£en, Tubingz 17:7. habita.

p. ign

7-

Ejusdem Diff. de Jure exequendi in Imperio, in fpecie de Execu-

tione ab uno bet Graif. Sus(dreibenben Gürflen, altero impe-

dito vel nolente , füfce

pta, Refp. Jo. Jac. 4dofir , "Tub. 1720.

habita.

332.

8.

Ejuidem Diff. de negle&is quoad scqüirendi modos Fifci co:

nmo-

dis , juxta Jus Civile

manum & mores maxime hodiernos,

cum Juribus Hambur

ero , Tu-

gerälüum' collatos, Refp. Jo. K/efeke

bingz :720. habita.

p. 26;.

9.

Ejusdem Diff. de Prafcriptione Superioritatis territorialis acqui-

fitiva, Refp. C. A. AZulero,'Tubin

ge 1727. habita.

p* 333-

i0. GUNDLINGII ( Nic. Hier.) Diíff. de cauffa & origine Unionis

feu Foederis Electorali

, Halz

1720. habita.

S, RCfþ- Caro Wüho de Stangen

po 381.

1l, HARP-

rl

— CONTENT A.

j

l. HARPPRECHTI-(Chri&. Frid.) Diff. de Curiis fupe;'iorïbus in

Germania , oont Dber. Joófen in Seut(dtanb, Refp. Jo. Ge. 24/-

lero , Tub. 1732. habita.

;

p. 4[8.

12. HELFFERICHII (Jo. Jac.) Diff. d

e

: ]urisprüdentïa' Pri

ncipum

1

Ordinumque S. Rom. Imp. privata, Refp. Jo. Friderico Hie-

i

mero, Tubingz 1730. habita.

P* 432.

l,

13. HENNEMANNI (Franc. Chrift.) Diff. de Jure Oppignoratio-

A

num antichreticarum earumque reluitione in rebus tum Imperii

o

ac Principum , tum privatorum , Refp. Jac. ]

of Siefue , Hei-

)

delbergz 1726. habita.

p« 474*

14. HERTLI

NGII (Jo. Frid.) Anacephalzofis exegetica Principio-

rum Juris publici Romano - Germanici in Henrici de Cocceji

Juris publici prudentia exhibitorum , Relp. Jo. VWilh. Frid,

of. de IZ/ilderer , Heidelberge 17 26. habita.

P. fo3.

1. Ejusdem Diff. de caufis , ubi mediatus in prima Inftantia coram

j

- fammis Imperii Tribunalibus conveniri poteft , Refp. Jo. Chrift.

i

Ringer , Heidelbergz 1725. habita.

Ppe$tfe

i

16. HILDEBRANDI (Henr.) Diff. de Confervatione ferarum no-

*

civa, von (ddblicber -Denung beg QiBilbs , Relp. Vit. Andr.

[ü

Hartmann , Altorfi 1709. habita.

P

C.ïivita:-

«9,

17. HILLERI (Chrift. Henr.) Diff. de li

beraruin S. R. G.I,

!

tum Judicio amicabili , Refp. Jo. Dav. Seiferbele , Tub. 1719.

ul

habita.

P. 553.

Isto

12. HOFMANNI (Ge. Lud.) Diff. de Foro competente Nobilium

ocu

Imperii immediatorum & eorum prorogatione Jurisdi&tionis

alterius , Altorfi 1725. habita.

$88

pe

10

19. HOFFMANNI (Jo.Phil.) Diff. de Origine Libertatisliberarum

& Imperii Civitatum, Heidelbergz 1719. habita.

p. 603.

?

20. PREGIZERI (Jo. Ulr.) Difciplina Notitiz Sacri Romani Impe-

IS,

rii , Refp. Leop. Melch. à Rotberg, Tub. 1691.habita. 'p.62o.

41. REINHARDTI (Tob. Jac.) Diff. de poteítate Preciftz Preces

J

Imperatoris per ceffionem in alium transferendi , Refp. Abr.

Jl

Gottfr. Gortfcbalch , Erfordie 1730. habita.

- p. 683,

22. SCHEFFERI (Jo. Theod.) Diff. de Regalibus , cum in genere,

*

T

tum vero in

Ífpecie. de. Regalibus S. L. R. G, Refp. Matth.

|P.695.

H

Balthbafar , Tubinge; 1719. habita.

2:3 L] Ej"ä'f

L

CONTENT A.

25; SCHEFFERI ( ]o,Th&od;) Diff. de ]üre Deträ&us , vid.in

Supplem. & Append; num. 32.

. I 007.

24. SCHILTERI (Joh.) Diff. de VicariisImperii Rom. Germ. Refp.

o. Adlerberz , Argentorati 1693. habita.

P. 737*

35. SCHOEPFFIL (W/olfg. Ad.) Diff. de Arbitris neceffariis, cum-

rimis Auftregis conventionalibus ac teftamentariis , vott aervill

Fübrten Cotamm»unb Grb 9tustrage;SXicbrarn, Refp. Frid. Jon.

Cle[s , 'Tubingz 1724. habita.

p:772.

26. THYLLII (Car. Ott.) Diff. de Jure viarum publicarum , Refp.

Lud. Car. Goldftbmid , Heidelbergze 17 25. habita.

p.8tr.

37. Ejusdem Difl. de Votorum pluralitate & paritat; ; Refp. Calfp.

Arn. Nacke , Heidelbergo 1726. habita.

p. 832.

28. W'ILLII ( Ge. Henr;) Diff. de hodierpa autoritate & reciproca

habita,

Juris Civilis & Statuum Imperii poteftate, Heidelbergz 1730.

SSOM.

29. V'INCKLERI (Jo. Lud.) Diff. de Precedentia Liberarum Ci-

vitatum S. R. Imperii prz Nobilitate immediara , Argentorati

1720. habita,

.8f3

39. ZIEGLERI (Cafp.) Diff. de Jure exigendi Colle&as ad elocatio-

nem Filiarum illuftrium

?

teberga

1686. babita.

Pa Srautems Coreuren , NVit

Po 9;00

SUPPLEMENTA & APPENDICES. -

31. 3) BACKMEISTERI (Jo.) Diff;, deRenuntiatione Filiarum illu-

ftrium, Argentorati 168^. habita.

p. 969.

31. D) MOSERI (Jo. Jac.) Diff. denexu ftudii Critici eum prudentia

Juris publici, Tubingz 1720. habita.

p- 989.

$2. SCHEFFERI ( Jo. Theod.) Diff. de Jure Detra&tus , $on Der

Sjtayfteuer ober bem 2Ibjugà « Soecbt , Refp. Jo. Nic. Cronzagel,

ubingz r730. habita.

p

1007.

$3. CORTREJI (Ad.) Obfervata ad Inftrumenti Pacis W eftphalicze

P—

Art. 11. $,.3. ex Autographo edita.

P* 101j,

ERRATA-NONNULLA. |

P* 503. deleatur : Diffrtatio de.

p« 96 9(, del. Halz ngdeburgicg.

| g 989. leg. 1720. pro : 17a8.

l. DISSER-

: £.

(o05 8£6&

j

7

N

——

A )

—

E N

R

SS

Z

]

E

/

SSS

SSS

d

ZA

E-—X€.NY

2

Y

A

E^

$2

N

N

"

& »

/;W/

/y///j

E

N«

NS

—

ESS

,

P CR

^

l

"

,

t

j

l

- DISSERTATIO

t

j

[

SUBDITORUM

-.ET MAXIME

— RUSTICORUM, OPERIS,

g

4

SSon Girobit Sienten

/— |

Ó

PReESIDE

lo

"

$TO.

ANDREA FROMMANNO,.

U. J. D. & P. P. Univerfitatis t. t. Rectore &F

50.

tis Juridice Decano,

j

gculta-

J

Re[pondente pro . Liceutía

JACOBO

"MUNZIO, Alfdorffenfi,

?

Tubingz Á. 1671.

"

)

Ad B. L.

r

;

p Y o2

d

e

Xantlato jam, |Divina annuente gratia, utroque

D

7

A

juris examine, ex conceffa mibi, ab Ampliffima

É

.

^

þæ—&

?s

A

7A

e

celeberrima bujyus Academia Facultate. faridica,

6

prograda difputandi Licentia, difputationem , ut

n

$

2,

A

d

4

Z

vocagt , inauguralem meditabar : imter varias

Y

4

Z

igitur, qu& occurrebant , materias, prafeus de

7

OPERIS SUBDITORUAM, in Cathedra vix- fe-

guel aut bis vifa , in aulis tamen Principum & INobilium , bac atate,

frequentiffima pariter ac utilima , plena mannu fefe. mibi infiauavit :

H 4Y-

vix tamen primá aleá jatla , non potgi uon deprehendere , qua

HU

isiem*

-s

A

FR OMMANN de Subditq'mm e

duum fit juveni, in fchola hzz&ewk tantim Veríato, tot &i tantis

diffcultatibus , nec non periculis , (qm'bm boc argumentum , moribus

m firmatum, cagnitum,

potins, quam jure civili firipto , introdutin

ayille modis efl implicitsum ) fefe extricare.

Veruntamen , ipfe taudem

mibi obfirmato animo per[nadebam, gravitatem bujus materia (quip-

!

pe qua & graviffm

orzta f Ctorum ingenia exercuit, interdum c$ fa-

]

tigata eddidit, )

eo facilins erroris veniam merituram : fed & peri-

|

nula illa de generibus eorum effe, in quibus cum Frehero, velerrare

Neque tamen perfetlá me-

vel baliucinare , faa laude mon careat.

zhodo banc, latif]m£ patentem , ven trattare animus erat, [ed panca

zantim , attamen pracipua, exinde decerpere s partim quia [ubfidiis,

ad id fummh neceffariis , libris £. idoneis, con[uetudinibus , flatutis,

documentis, ve[fponfis , fententiis , prajudiciis , praprimis vero viribus

ingeni, C pratlica experientia , Principem in boc genere materia-

vum locm facile- obtinente , deffitutus : partim, quia catera Firi

Eruditiffmi , interque eos , Grlarb. & Dn. Balthaf. in fuis de ope-

ris traCtatibus, pro rei dignitate plem'ïts ( exatlins excufiéres quo-

*

|

vum etiam opiniones fapins veferre, quàum. temere decidere , confaltius

( tutins duxis ne vel praclaris illorum laboribus maculam aliqnam.

a[pergerem , el incantius partium juribus quid adderem aut detra-

berem.

Ut verà bac omnuia ex voto feliciter mihi fuccedant , Deurb

i;

?Z O. 7Max. ardentibus bumilibusque precibus fupplex 'vgncrar.

-

Pun&um I.

OPERA-

P

erarum vocabulum vàrié alias, etiam in jure Civili , accep-

RUM

tam, ( V. Jun. Euchard. Grhatb., Differt Inaug. de operis

"VAYIA

Rullic.tb. 6. lit. a, a& Dn. Balthaf. e Op. Subd, c. 4-) nobis

,

Signifi-

fienificat diurnum officium five miniflerium, equis, jumen-

€atlO .

tis, plauflris, manibus, a

ut aliis etiam modis, gratis fer&, auc

ntead alterius

modicointerdum , 4U eimee

Craó&licbfeit, intervenie

emolumentum , exhibendum.

&i

t táglicdber »ienft,ober 9(rbeit,

(osu ber -Derrfdaff

f

SRotbburfft , mit CBieb ober epgenter Derfor,

Lal l24

qmit,ober obne,getei

ffe SQtaf,eerricbtet merben muf

ff. de Op. Lib.$5ayet,

$anbesXedcbt, £25.22. art- 1.

Et ad id fignifz-

candum, frequentiorem, fi non perpetuum,

hujus vocabuli ufum,

in plurali numero videre licet. — Accipitur tamen non raró (ut id

oque

plurifnis vocabulis accidit ) ab/fract?vé, pro jurg operarum : e

$A

3

P

maxime Rufficortm pperil.

2

nj

177

um alivo , poteüatcþ Íc. operas exiggnxdi ; tum pa[frvo , pro onere

operas preftandi.

H

2. Earum etiam,

apud varios; variz reperiuntur aþpellatione*ä,

t

V. dd. Auth. Befold. 7. 1. Difp. Polit; 10. utm. 63.. — Àn veró Anga-

Diver[e

i)

Appella-

fr

riarum & parangariarum etia

m voce veniant, non confentiunt Dd,

Matth. de Affli&t. Rofenth. Ze Fez4.

tiones

tft

Id quod aju

nt Andr. d. Iíenia.

Larinos,

apud.

W'endel. Zc

Regalib. teftib. Ctbatb, Z.

DX.

: thef. 6. [ a. Balth. 4. tr.

4

£. 2 p-

47. necnon Auth. Zdozument. F;

. Sacr. in Duc. Wurtemb.

n

-m. 60-

:

, Angarie : ibi,Angariz

N

Speid. i7 Spec. v. tj tobtt. Befold.

!7

feynb Sto

Dnbienft. "Toto calo veró operas ab angariis differre,

if

docet Boc. i Zjf.

d. veg. tb.17. l. c. Heiden. ap. Fritích. p. r /Exerc.

2. Publ, 10. thef: o1. Spreng. 'urisp. Publ, lib. 2. c. 22. nec aliud

7

vult Balthaf. Z. p. 42. ubi varias ,IIon tamen adeó certas, adducit

/

j

differentias, Nobis certé tanta faltem diver(itas hodie non fubeífe

^

videtur:

quod, prater alios plures, quiangariarum onus cum noftro

)

Srobnenc

onvenire docent, confirmant hinc inde Auth. cozzroverfr

guris Wildfang. qui

di&is vocibus promifcué utuntur. Burgold. 44

li

h

J P. p.a. d i. puut-

Vid. Dn. $n Goefenborff im Seut(engür

qm

flenGtaat ?

3« 06 2 - 92 352 ubi de angariis

parangariis in-

Wi

cbieblid), aberindgemein alfo erflart moete

ub

quit: baf

fie qoat umterf

anea

ben, baà

bie Untertb

t fc:bufbig feprr , in állem, ba biefanbs:

&yerr(cbafft ibresoie

ner ober Mobilien über £anb umb CrGaffer fübz

ven (affet,

cdgeri,

9Merb,unb Cdiffe bergugeben : Soiefes abet

ift beut qu &

ag, aufferbalb ber orbentlicber yrobnem , ober um

u

e3esabfung, ungebráudblid) 2c. Add. Sixt. 2. Regal. 2

geroobnlidhe

$

delin. de jar, Noviff. lib. y. c. 3. p. m. 220*

/7!)'1!

£.12. HHI. 48« p- 235*

jl

qj. Septimus locus. Cujac.

ad 1. C. d. curf. publ. Dn.'Tab. de Metat. p.2.

j

c. 3«;- nüm 4"

. $9. Magni

f. & Nobiliff. Dn. Myler ab Gbrenbadb,

LUC

d. Princip. &

d

flat. Imp.p. 2. 6. 7 2. rnbric. Difp. fub Ma nif. & Am-

108

f. Patron. atque Praecept. meo fummé colendo, habita

pliff. Dn. Pre

[pec. n. 24« p. 26. Dn. Text. Z. furisditl. terr.

tify

de Jure Vinear. p.

&arum etiam & tributorum nominibus, fatis

if

tb, 132-

Sub colle

^

largé tamen acceptis;

operas comprehendit 4z7l. 4. Collett. c» 1*

if

"0 2!0

Germanos.

jífl,

2*

Vernaculà noftro àlibi Codjáttoetd? : alibi Stobtoofb : in

: jd

ue vicinis Provinciis, frequentiüs appellantur $ytobtte,

Suevia aliisq

Gim etiam Sjrobibien(t, Knichen. Z. veffir, patt.

que

æi?üü/

vel conjun

[

p2 602

aum. 28. Boc, d.l Mev. ad o Lubec, lib.r, tit, 3. art. 2

À

9. lls

-

s.

*

FROMM.»;N.N de Sgl)ditoräiü/ä"

g. 1. ab anticiho vocabulo Stobit , /quc»d prifcis Alvelxhannis ïxfe££iri-

*

dum plurium interpretationem , facrum : Deifig : denotabat,

NV/ehnet, Speid. voc. ($tobr, Hahn. ad r. 4.. Op. libert. ec. - Non

tamen improbanda videtur opinio Befoldi , vocem illam commu-

ne, populare, publicum , getmeiit, fignificaffe, dicentis, Cozf. 222. 22m.

138. Hinc ytobnen, Vadiano, referente Lehm. Croz. Sp. . 4 €. 14.

dicitur defervis, quando communes & debitasoperas domino prz-

ftant ; SStobuenift gemeine Sienft leifler, Be(. de Regal. c. 9. zum.

10. Alb. Berens Difbut. d. Regal. thef. $4, . Unde & ,ïy*robnfa&exn,

Gtobubott, Srobumaag, :c, QGürt. SanbszJOrb., p. 152 $. f.

- Diflindio

4. Infert exinde Befold. . /, proprié $Srol)nbien(t illas operas

inter

dici, qua publicam utilitatem alicujus territorii vel univerfitatis

concernunt , & ab omnibus ejusdem territorii fubditis prftari de-

.'Däat?

bent; cujusmodiíunt, qui fiunt ad refedtionem pontium , viarum

Srobm.

ienft,

publicarum &c. Gyien(t veró dici operas à fingulis fubditis debitas,

quas dominis fuis exhibere debent, prout vel conventum , vel ab

antiquo obfíervatum : Hc tamen vocabula proSynonymis acci-

piunc W'ehn. F Syingnottul, Geil. de Arreff. Stidyen 4.c. 3. &te

*

batb, Z. £r. cum plurimis aliis, nec ipfo Befoldo alibi, nec ufu per-

petuo, nec ratione Bef. adeó repugnante.

Ali$ tamen hujus vocis

Soienft, feparatim pofitz, fignificationes , nobis alienifimz , quoti-

dié occurrunt, V.|Mag. de 4dwoc. arm. c.10. Sed & vocabulo

(yrobn variéuti & abuti folent, utid non raró obfervare licet.

A

f. Muneramixta (triplex enim eft divifio munerumCivilium,

4qua Munera fecundum Arcad. iz [. 12. d. AMun. G bos. nam quedam perfonalia

Opera refe-

rendA?

funt, quedam patrimonii dicuntur, alia mixta. v. Halin, 44 4. &

Mund. Z. mzz. iz prælo/q. 2. 16. (f feqq.) à Rep. Chriftiana, propter

magnum rigorem, pené omniaabolita effe, afferit Cafp. Klock, . Co/f.

concl. 4. cj de Contribut. c. 2. num. 23. $4. Arum. Difé. .f. P. 1.

tbef. 14-.

Inter alia tamen, qua nec dum effe deficrunt, idem Klock.

refert operas noflras. z. 2 2. cum W'efenb. ad T. de AMan. Hufan. d.

propr- bom.c. 6. Gvbatb cosci. 6.. imó hanc fententiam communem

effe, teftatur Balthaf. c. 4. p, 73. quam noviffimé fequitur Eckolt.

4d d. t. d. Maun. — Nos,utid non fimpliciter negamus, ita quasdam

interdum fimplicis muneris dici poíle, pronunciare nil veremut.

Vid. Rofenth. Z. F. c. 7. 4.70. Add, Balthaf. p. 16 2. Gtbatb cozcl. 19.

Huf. c.6. 2um.$0. ( féq4.

Ita enim nontaritüm munera extraordi-

et-

naria in prdimïia; realiain perfonalia mutari, idequuc munus div

Ío

&

$

/ J sAxime Rufiicom»zl geris',

Qfle

ï:rgfp

e&u,äel perfonale, velreale, dici poffe, fentiunt quidam In(-

.

bit,

terpr

etes. v. Brun.z

d l. 1. C. d. Inditl. l. f C. d. annon. & trib, L 2.

No

€ fe44- C-

d. Mun. patrim. (ed & omnia perfonalia mixta fieri poffe,

imu

cet

ipfe do

JCtusin d. /. 1$. $. p. & nlr. Poncet. 4. 9. d. Civib. Add.

As

Klock.

d.c. 2. 3. 87. ( C l. , 21« Q féqq.. Vid. tamen eundem

lj

€. 13 F. 34 QD C 17 . 202.

[2

hs

€. Duplex vulgo operarum circumfertur differentia s Primo Operarum

enim, quoad preftandi modum , quzdam dicuntur Ruricales, 9|bte — divifio

[271

l

l

$9dug.ober QBagenbien(t, :c.

quadam vero mazuarie , J )anb;obDet

ruricales

tyuB(rob

n, Oapenbien[E : — Priores

communiter praftant illi , qui

[

itij

integram

habent hubam vel manfum ( de quibus vocabulis v. Knich. mantarias,

d. ve[lit. pa&l. p. 2. €. 3.) five qui tantum agrorum poffident, ut

le

ecuos vel bovesaratorios Qugoief) alere poffint, Ziegl. ad aur, pr,

il

Calv. $. N0

bilis 2.5 $. Klock.de Coztr.c. 2. n. »2. H. Stam. d. Ser-

f

Wit. 67'010306121.

de quib. v, Bef. 7/. Pratt. v. *Mlugbienft, Inde

n

9nfpánner, a ffet, audiunt,

Mev.d.l.z.13. Fl2 vero manu corpo- .

4

rteque ex

hibentur, à tenuioribus regulariter, qui

bus tantum faculta-

(u

tum none

(t, ut peculiaresalere eqaos, & ve&ture, arationisque offi-

-—

k

cia implere, poffint, fed manu operaria fefe fuftentare folent. v. Stam.

Qdi

d. L N/ehn. v. Sing nottul. ubi hac in re locales confüetudines &

t

ordinationes potiffimüm attendendas monet: Hinc im $5aper.

hu

$anb ; SRedbt.

tit. 22. art. 6. difpofitum legitur, toer mit SRoffen

ber foll von ber Janb/(charmerc Crann vor alteré

dyartoetcet,

Jut

fein anbers berf

ommen ) fep gebalten woerbett.

»

nolt

». Deinde, quoad quantitatem, preprim

is di&iþngïuun,tur in

'). h

determinatas , gemeffene,aefehte, ycobirCodynittunb Jerotág ;

c Cerfas Igg,

indeterminatas, umgemceffene, alltdolicbe, Srobu unb Sienft : Qua- meffene,

W/

L

rum illa dicuntur, qua ad certum tempus, aliasque circum[lantias

"

funt reftri&te : ba manber Jyerr(coafft 3. 4. obet mebr S&ag in einem

)Cko

Sonat ober Sjabr , mit &refcben , God)meiben 2c. $u bienen muf ,

Gail. 2. O. 62. W eha. v. 9(llerbienft, Bef. v. Grobn. Sich. i2 C.a4 7.

It do

nen

d. Op. libert. ad rübr. num. 13. Hiícedominus contentus effe debet,

koll

neque ultra przfinitum numerum , qualitatem aut modum, quid-

dum

uam exigere poterit, tversu geme(fenen, getoiffen Stcbeiten unb

nut,

Gagbienften eerbunbenift, ber Fan miber (eimen QRillen, bartoiber

l/!n

unb gu toeitern nicbt genotbiget toerben, Corff. Ele. 5 1. part. 2.

rdi

Ziegl. d. $. Nob. num. 118. Hahn. d. Op. lib. um 4.. Rofenthal. cap. $.

.12. p. 29 9. Biunnemann. 4d/. 22.

j

qua]!. 71 6 æ.quæ/f. 21, Balthaf.c

Á 3

C. de

Cs p

6

FROMMANN de Subditorum &'

fütdiaes

CNSGBESPSS

U

C.

-de'A ric. & Cenf. Maul. de homag. tit.4.num.u. — Secusfi fecerit,

feu vi

metu, feu dolo & fraude, malisqueartibus , non poteft non

impingerein primum, ab ipfanatura inditum, juris preceptum : fnms

cuique tribnendum : in decalogo, füb precepto maxime : wox fwrtaums

facies : repetitum. — (Gátodte bann, bafeiner ober Der anber mit

gutem Cillen tveiter 9(cbeit be8 Cyabr8 verrichten ober fid) burd)

Special-Pacta su mebr Gagbienflen oerbinben la(fen tvolte,44. A4urh.

Hinc deillis rara difceptatio. Klock. z. ?4. In dubio ,ficertz operae

expreffz, eas potiüis reftri&tive , quàm demonfítrative, intelligendas,

notat Dn. Brunnem. a4 l. ;o. d. Op, lib. & ita interpretandas, ne

Conclu-

fübditorum conditio fiat deterior, Berlich. p. 2, dec. 271.

dunt inde, fübditos domino $um 9Saufübren einea SRitterfíéeg ob-

flri&os, ad novas filiorum zdes exítruendas non cogendos operas

conferre, Treutl. v. 1. d. 2.tb. 4. Speid. z Spec. v. ftobtt. — Item,

eos , qui adfimum vehendum tenentur, st Stift fübrem, ad difper-

gendum eum & portandum non teneri, Denfelben qu (preitem, eittí

sumad)en, oberimn bie CGeinberg gju tragen, Wehn. v. S'uingutig,

s

Nec,íi, v. c. per tres dies ad lupulum decerpendum, glandes aut

uvas legendas, ben Jyerbft eingumad)en, obligati fuerint, uno verà-

anno lupulus, glandes aut nvz non creverint, determinatas illas

trium dierum operas in alias converti poffe, (tfatb cozcl. 7. . b.

Balth. c. :2. p. 201. Add. Brunnemann. 44 /. 3o.. Quodipfum qui-

damiin illis operis procedere dicunt, que &quivalentem convenien-

tiam nullam habent: in aliis veró, que zquipollentiam quandam

fapiunt, atque operarum debitorem , ultra prafinitam preftandi

rationem, aut nihil, autparum admodum, gravant , commutatio-

nem illam non improbandam ; quod zquitati non inconveniens

putarem, imprimis fi determinata fervitia domino nullo unquam

forent ufui. v. Balthaf, c. 16. p. 400. . Hucpertinet quaílio: num

ruítici obligati ad arandum quotannis 3. petías terrz pro injiciendo

ac feminando hordeo, easdem arare cogantur , fi dominus fundi

non hordeum, fed avenam, injicere velit : Item, ruftici obligati

ad excolendum certum diítridum agrorum, fubformula: aQl[ertfz

balben, toa8 in foldbem SSegirc£ begriffen, nid)té Davon ausges

febloffert, an ceneantur etiam excolere

agros, poft contraCtum in illo

uaftio

diftridu quafitos? dequibus v. Ctbáffet. . 4- 27- 44- 45.

de iis.

8. Idin vicinia quefitum memini: fodtI v. c. bie LIntertbameim

ff

Saþrö qu 3. S'agoienften oerbunben, þb fie von ibver Joecrfdba

i

ä

naxime Rujficorüm- Operis.

7

j meitern Gejbdfften unp mebr &'agarbeiten , bod) um billidyem

rit,

Qaglgf)" /

fénten getrungen toerber ? Nemo equidem locare vel

1. 11 1. 22. C. loc. utnec ruítici , aut illo-

ïIOH

Mi

conducere cogitur invitus,

N

rumliberi, operas fuas certa mercede elocantes, eas propriis ipfo-

rum dominis potiü

$, quàm aliis, elocare jure teneantur , 4rg. l. at.

tti

C. AMazd. L 14. C.

d. contrab. Emt. Nobil. ac Ampliffimus Dn. D.

tj

gauterbad). Patronus atque P

rácept. femmt veneraudus , prelett. ad.

7

dU

Tit. Loc. $. 1. memb. 4.. Carpz. .

F. p. 2. €. 51. d. 9. Bakthaf. p. 17 j*

exquibus quaftionem regu

lariter negat

ivedecidendam effe, inapri-

l6

co eft. C'Bannjebod) bieJoerr(Daff

t über bie &'agefrobnemn unente

r

bábrtid) mebrer 2lrbeit beoürfftig ,

(d:einet Gbriftlic), billidb, unb

li

tvann Diell

ntertbanen ber Jertfdafft ibre

j

tooblan(tánbig su fepit,

t umb

nótbige Gefcbáff

illid)en £obn verricbten : Cüm fubditi gene-

qui

raliter ad fidelitate

m, obedientiam & munerum praítationem , fe

m

obítring

ant. Giibmóren ibrem Grbaunb £anbs^Derrm, unb beffen

[

Crben , getreu,

boíb, gemdrtig unb gebor

(am gu fepn , betett

n

, unb ju marnen, nuf,

frommen unb befte8

G daben ju menben

1

gu toerben unb gu be

fórbern. Gail. 4. Arreff. c. 7. s. 12 Knich. rA

at

Sax. non provoc. c. . v

g0. vid, Maul, d. bemag. tit. 8.

du

9. Indiftind ( quales funr,

qua ex fuperjoritate territoriali

ills

rimit. fluunt, aut quz per conventionem vel fimilem caufam re-

lncertas,

[

rcontrariam caufam adindeterminationem funt i

ftri&tz, aliquando pe

ngemfffes

y qut

dedu&tz) dicuntur

,que

dependent ex libera voluntate, G religione

n

don;inorum , nullo

que tempore , modo vel qualitate funt circum-

ul

fcrip

tg, G toties in anno preflari debent,

quoties exiguntur, Gail,

m

3.0,62.

Klock. J. c. 2. 7. 54. G'thatb. conel. 7. quas tamen non ita

3

s monet Bef. v. Stobit, quafi ininfnitum extendi queant 5

n

accipiend

res, fed quid com-

yts

hic cnim

fpe&iandum, non quid extreme per vi

ïuam

modé , hisfalvis, po

fGint, Brun. ad d. £. 30.

Civiliter igitur hec

num

verba intell?genda, ita,

ut ad zquitatis regulam , arbitrium boni

ndo

viri, juxta fubditorum

forrunam , fübftantiam , poflibilitatem,

(tantias reftringantur. fepi iti

fofcbe 90a8 unb Sabt

undl

aliasque circum

en

ftleut, toiber Goebübr,

hgatl

gu ricbfe

", banm

it bielntertbanen unb Oi

[

$A ilic)f

ecit uno 9XüglicbEeit nicbt

gravitf ,

aud) ibnen , fid) felbft,

ii

CfGcib,

$inb uab Gefinb gu ndbrett,

OBeingarten, 9lecer, unb

Güter pibauen, 2eit, QO

eif unb

G3efegenbeit gefaffen toerbe,

| 1110

$. f- l. 20. 50.

4. O. L. Ming. Z. fup. territ.tbef. 79.

dr L] l- 17- 1-9- 220

126. Limne

!

w

cond, tbef. 5 2. Züegl. d. s. INeb. num.

n

B(".,cht. d. .[«:lwT

v F"l. 6,

!]

$

FROMMANN de Subdierum é

l. 6. 7. P. c. 4. Balth. p. 412. nam, ut aliis quibuscunque rebus,

ita przprimis operarum exceífus in lubrico, moderatio in tuto

atque in laude pofita eft, Paul. d. Caflr. z /. 137. $. 2. d. F. $.

:

Brunnem, 4 d. l. 4o.

De

10. Conventionem operarum, quot dominus voluerit: vel

operis

quot ipfe arbitratus fuerit : (0 offtbie Joerrfcbafft benlntertbanein

arbitrio

r—1

domini

gebraud)en moolte: fruftra invalidam pronunciat, per [5 R

s ab

€osnini[is

d. contr. E. V. l. 12. C. eod. Gthatb, cozcl. 23. quem fequitur Balth.

€. 12. p« 237. his quippe verbis, nil ultra indiftin&as operas pro-

— d

miffum effe, nec prout fonant, effectum habere, fed arbitrium

d

Notab,

illud ad equitatem redigi debere, patet ex iis, qua pr«ced. puztie

—

—2

de

di&a funt, vid,/. 2o, 4. O. L. Sich. a4 Rubr. C.d. t. sum.15.

Cate-

E

—

incertis.

füm indeterminatashaíce operas expedit non raró detetminari, ad

evitandum iniquas fubditorum querelas, plurimaslites, quz exinde

oriri folent; & expedienda commodius utrinque rei familiaris ne-

gotia. Hincillam determinandi facultatem Befoldus adícribit bet

$ánbs4Obrigfeit : Confil. 19.9. ». 2o. eamque fibi Ele&or Sax. in

fuisterris refervat. INov. Elett. Aug. p. 2. conff. $ 2. Klock. d. . s. 5 .

Sed & id nonnunquam fieri folet, ut, loco earundem , per contra-

E

&um onerofum, certz pecuniz fumma przíletur, ut elegans in

hanc rem Facultatis inclytz extra refp. apud Bef. p. 4. cozcl. 175.

aut per.transaCtionem aliis renuncietur, vid. And. Gielman. rerams

E

[

judic. Cam. lib. 1. dec. 8. per tot.

Origo.

11. Si vera funt, que de operis noflris, eas fcil. contra iu;'

e

commune effe , ejusque prohibitioem, ac proinde odiofas appellari,

Funda-

Dd. feté communiter prohibent , per /. sen. C. Ne op. à Collat. exig.

mentum.

juris

& Gl. ib: /, i. C.ne ruffic. ad ullum obféq. devoc. Brunnem. a4 d. l. 1.

Qperas exi-

Klock. 4. cap. z. 4.0. &* 47. ubi propterea poffeffionem illarum in

gendi.

dubio vitiofam, per dominorum impreflionem & vim, quibus füb-

diti pares efíe nequeunt, extortam, prefumendum effe , perfuadere

conatur; cui adftipulatur Merkelb. ap. Kloch. cozf-. 3. p. $6. (quam-

vis non defint, qui textus illos ad illicira & extraordinaria fervitia

velint reftringere. v. Brunn. a4 d. /. 4, Poncet. de Civib. ». 16.)

originem illarum minus re&é juri communi adícribemus. Befold.

d. Reg. €, 9. n. 6. atbitratur, Frazcos , Gallia, Allemaunia, aliisaue

Ger m. vegionib. occtpatis , fure belli multa jura. [frbi refervaffe, imo

proprietatem f'undorum $. eosá, fubditis tantium jure coloniarum reli-

quiffe ipfisa, [abditis opevarum varie injuniffe preffationes, — Alii aliig

nirgnzug

P sss

maxime Ruflicorum Operis.

9

»

r'xi-tun;ur conjeCturis: Plerique in eo confentiunt, quód originete-

nus ex pactis & conventionibus. (quibus libertorum forte jura oc-

^

cafionem quaridam dedere) defcendant, qua inter dominum ac fub-

ditos initz ,-atque fucceffu temporum continuate , & denique in

d

univerfalem confuüetudinem redaCte fint , Carpz. Refp. jur, lib. 1.

4l

tit. 6. Re[p. 56. Balth. C. 1. p 17. Ut fortaffis non malé huic operarum

i

juri accommodari poflint ea , quze de jure Auftregarum profert

l

Auth. Comitiol. Ratisb. p. s. p.tm. 390. quod ab initio à parte minorsm

Q

Gentium fuit voluntarium, tratiutemporis , ve[bettu , Aut boritate $

Jf

praeminentia potentiorum f a&bum fuit neve[Jarinm : ficindi&tailla,quae

f?:

vulgó 93efbe dicuntur, ab initio blandé per rogationes exigeban-

(

tur, hodie per modum precepti: atqueita ex ptecario, praceptüm,

d

ex bethben, aebietben & ex betbe fa&um eft Gebott, juxta illud, e/f

t

rogare Ducum . Befold. V, betbe, — Faciunt huc & ea, que de

contributionum nativitate & incrementoKlock. c. 7. 7. 07. & feq. &

.116. (f fiqq. demetatorum introdu&ione Dn. Tabor. 4. 7dMet.p.i.

lxk

€. 4 inprimis n. 9. p.23- de Clavium oblatione, Knipfch. lib. 2, de Ci-

I^

vit. Ipp. €. 1. 8um. 67. adducunt. — Certé operarum praíftationes,

Id«

nunc in Germania, aliisque Europz Regnisac Rebus publicis, pet

$1

longam & diuturnam confuetudinem ab aliquot retro feculis, ufi-

li,

tatz, atque pro lege habita funt; Balth. Z.c. Nec quenquam hodié

n

tam temerarium effe Crediderim, ut confuetudinarium hoc jus Di-

vinis Legibus , vel humanis con(Litutionibus omnibus, repugnare,

diceret: Quis enim eff , qui. [bditos nou teneri putet ad colligendas

j

Atl

fégetes Principis , & ad févviendum illi, qui vitam ,. & omnia ff4 ; pro

felute eorum femper tenetur. parata babere? inquit Arnif. Z. 7ur.

Xf

il l'

AMaj. c« 1. lib. 2. p. m. 161.

Tantumnue non merebitur oculus vigil

mll

Principis , manus defendens Regis, ut ex L. gratitudinis praffet ali-

[

quid ruflicorum unss & alter illi , cui poflf DEUM , debet Spiritum ,

W

eui univerfitas auimam , quam tot millia bominum trabuut. Sængui-

«em prodigere debet pro falute Principis fiabditus , quidui impendet ali-

u

viti

quid laboris , qui fe debet : cur nonjumentum quoque d afiaum ? Plu-

rimum Reverendus Theologus Dn. D. Ofiander z Différt. Theolog,

16.)

ll

Polit. d. Ture Regio, 1b. $.

Non debet detrectare leve aliquod in-

»Mf

commodum, qui tanta ex tutela publica Principis, aut alterius,

ejusdem vice fungentis, percipit commoda & emolumenta, 47g.7,

j

7

1 4. C. d. Spfcept. Add.l. 3. in f. C. d. quadr.prafcript. Now. 1. praf.

; Regg.fubjd. P.

ls

V, g. Pïdff" N. 43. P 46. Wahremb. ab Gbrenb, 2

tf

85« 10 Q«

B

16

S

F KOMMANN de Szbd;torkm eb

m. 70 Confo Reinking- lo Ic Clo jc» C- 4—. Z. 96- KIOCk- do tr.

fl

€. 1. num. 91. C féqq. lat& Herm. Lather. . d. cezf- 2. 2sm. 4. Dn.

"Tabor. de /Metat. p. 2. cap. 1.

Confirmantid non folüm Germaniz,

Italiz ac Gallie, de operis ftatuta, vel etiam confuetudines (ut

ii

modo dictum) in tota feré Europa hac in parte vigentes, fecun-

It

dum quas, tam in Supremis Imperii Confiftoriis , quàm etiam in

fi

aliorum Principum ac Civitatum tribunalibus judicatur, tefte

(

Balth. c. 2. p. 20,

qi

m

I2. Ceterum quonam referendum fit. jus operas exigendi,

&XigAD-

non una omnium efl fententia.

Univerfali feré Germaniz confue-

Dv

zur vl

üi

Ms

vel

tudine, fervitia & munera hzc, vi ac poteftate jurisdiclionis, exi-

W

Juiisdi- gi, poft plures alios, laté probare conatur Balth. c. 7. p. 107. eaque

étionis

i

propter inter fructus jurisdictionis, indubitanter retulit Gail. 4.

K

Criminalis 1. 4»pPf]. c. 10. quod tamentextibus ab ipfo addu&tis non probari poffe,

b

contendit Klock.4. c. 2. z. 37. qui & ipfetamen vix firmiores fubfli-

tuere videtur,

w

Ad quam veró jurisdiCtionis fpeciem, five potius

partem, ille pertineant , iterum non minus dubitatur: Etei quidem

quiin loco criminalem jurisdictionem habet, operas praílandas effe,

communiorem fententiam dicit Otto Z. . P.c. 11. p. m.43e. quem

fequitur Dn.W'urmf. p. s. Exerc. T. P. 9. tb.41. Ataliter fentit Bal-

Ci'vil is?

thaf. 4. c. operas rufticas ada&tus jurisdiCtionis fimplicis fivebaffz ,

ben nieberm unb GrbiGeridhten, referens ; titita hac jurisdictionis

g

parte munitus, etiam jus operas exigendi habere dicatur. Befold.

tamen & Speid. hac V, poft JMollerum . ac Kichen, certi juris effe

'

docent, quod jurisdictio five fuperior fiveima, nihil commune ba-

- beat cum fetvitiis ac operis, bie £ybrigfeitlid)e Jura unb bet geleifte

- SSurget/Cpb , sicben bie Stobn unb Gienft, al8 eitie Efe&tum,

nicbt nacb ficb, unb beftebet bie Jurisdi&tion, oornemlid) in jure di-

.«endo & defendendo, unb nidbt ín oneribus imponendis, tradit

quidam ex Maulio 4. boz. tit. 4. Add. Carpz. conflit. 52. p. 2. d. 9.

"vvel

dominii

Klock. 4. c. z2. 36.

Exinde non pauci concludunt, operas non

viac poteflate jurisdi&tionis, fed potiüs propter dominium dite-

. Sirecti?

&um, proprietatis jure, exigi : ideoque, in dubio, domino proprie-

tatis, bem Crbiunb Gigentbumseoerti, à quo rzffici fua bona in

vim beneficii recognofcunt, nidbt aber bem GerídytszJoerrn, ad-

vyel

judicari, Becker Z. 7, P. ib. 5. c. 4. p- 103, Speid. ]. v. Id ipfam

Conven-

tionis ?

tamen cum. citra conventionem expreffam vel tacitam non faat,

Balth. e 7- p« 109. aliioperas ex conycntiqne vel praícriptione tan-

tusa

R

A

waxime Ruflicortm Operis,

Yt

If

Dn.

tüm deberi poffe arbitrantur, Rudolph. ab Heiden. ap. Fritf-ch.—p, t.

Exerc. 10. tb, ot. Bocer. Difp. d, Reg. tb. 17. l. c.— Rurfus alii juri

vel

Yig,

mancipatüstantüm, Det geibeigenfd)afft, accenfent, Gryphyand.

Manci-

(ut

ap. etrum, v. 2. Difc. 26. num.107.

Alii denique Jus Operarum

patüs?

CUIT

i

If

inter regalia, ac confequentia jurisdictionis tetritorialis, bet £anbg:

ie

fürftl. boben ÉbrigFeit ( d. quàin feqq.) recenfere malunt ; Cafpar

Reïgaliumf :

$eipolb, ap. Arum. d. Concurr. jurisditl.. Sic enim ille probat, eum,

qui hac fruitur, 9011 £anbsfür(tl. Dber z»errlicbfeit unb Jobeit

nii,

tvegett , etiam infalutatis, benz Gent2unb QSogtep-Derttt, eorum

fut

«

diftri&uales, qud) bie Uncentbarm unb. Sogteplicbe TInterfaffeit

unb 2ebenleutad Syagofelg, SMferbiunb Jyanbsrobn unb Syren(t,

Q

su Sort(übrumg ber Syagoburb , Seugé-utib SYeetGlarr 2c, cogere

|4

poffe. Author. be$ C'Bertbeimb, Gegen ; *Sericbt8 contra Q'Burfge

lr

butà. p. 1. c. 16, concludic, bieteeil nununtaugbar, baf alleje&t

li

N

angebeutete, mit yeiib8 Geroaft eroberte, Codlo(fer,Gotdbt umb

Gyor(fer , üiber soep, aud brep ober mebr , bunbert Syabremn, ber

n

GrafffafftOBGertbeimb incorporirt unb infeparabiliter arbángig ;

(s

Gyannenbero bem. Girafen uno Gotamm:Jaug CGertbeimb, ii

quem

S$tafft bero babenben Dignitet, SXegalien, Des J5 Seidos Sedz

2

ten unb Gieredbtigfeiten,mit Srobn, SDienft, Coteur, 916ung,ac. uit

!KZ j

termor(fe. — Confentiunt Ele&or Mogunt. & ceteri Domini Con-

o

fccderati i2 Coztroverfra Wildfangiatus ad EleCt, Palatin. Coprenger,

j

in Epifl. ad Amic. Ellychn. prafixa , Scriptores d. controverfia paffim.

T

Civitas quoque Hamburgeníás (cujus libertas nec hodierno dieex-

i hd

tra invidiam efL: jurene, an injuria, id alii curent) Superiotatem

fuam intercatera & eo argumento contra Duces Holfatiz-: probare

u

AUf

conatur, quodà Io. 20. 50. 40. 8o. IO0. & ampliüs, annis, pre-

T

di&is Ducibus 3 Civitate nulla fervitia & operz praítite fuerint.

4dit

Burgold. «4. . P. p. 3. d..13. p. 9. 107.. Idem quoque fentiunt

j

Knipfch. Z. £r. lib. 2. c. . n. 197. &b lib. 6. c. 3. (ubi confentientes

10f

adducit Ba/dzm, Pruckman, AMeifner. ) Befold, d. zrib. domeft. fac.

dte

difc. 1. c, s. tefte Balthaf. . c. Rofenthal. Z. F, cap. 5.q. 3. Speidel.

prie

v. $anbefürftl. Cobrigfeit, Auth. Z4onument.Firg.Sacr. in Duc.I'ur-

1 il

zemb. p. m. 207, Dn.Kreidenm. 0n De8 teut(cben 9lbels Gotaat zc.

j

q. 4« 1,212. Schüz. i& C. - P. V. 1. D. 6. tb. 22.L.c. Spreng. Inff. 7.

um

P.1. 2.c. 43. - Nec omninó alienus eft ab hac fententia M. Dn.

At

Myler. qui p. 2. c. 28. "um. 14. ad effe&um homagii refert, quód

tAt*

exinde fnbditus domine adílringatur, $u alfet unt—ertbäni

gem Goes

i

2

borfatt,

s.

I2

FROMMANN de Subditorum d* —

ï)Birfam; ifem sut SXei, Golg, 9u(terung, umb gro-bn:.ibienfïeh;

quodipfum & (rbarb & Balthaf. (utut nonnihil diffentire videan-

tur, vid. illius cozclzf, $. izf. hujus c. 7. p. 121. ) non uno in loco fa.

rentur : homagium v. f. bie Grb.unb Zanbg/Joulbigung , e[t fupe-

rioritatis recognitz vera « infallibilis teffera, M. D. Myl. , c. z.

15. proque a&u univerfali jurisdictionis habetur, fub quo omnis

ä

alius aCtus, putacolle&arum, tributorum, aliarumque functionüm &

t

onerum prazftatio continetur, Klock. c, ze. z. 320. Bef, v. j3ulbiz

f

guig. Bock. . 3. c. 4. 2.18.

Magishuc faciunt, ea, quz ex Paurm.

W

lib. 1. c. 9. 2. $. d. furisd. apponi merentur: Ut euim faprema poli-

tica, f quoque bac iuferior Principtm c Ordinum poteflas , absque

pecunia j hominum opera expediri uequit ideoque tam jure regalium

Xä

exprefe concefforum , quam con[netudine Principibus , Comitibus , &

[

reliquis Imperii Optimatibus , bominibus faarum ditionum fubfidiaria

onera, tam realia , quam pev(omalia, ijnjungere permzjkm : Perfünalia

n mea

ut operarum vuflicarum , qua vulgo Wtobuen appellant .. Quibus

(:

fententia?

& ego calculum meum adjicio , ita tamen, ut nec ceterorum opi-

niones fimpliciter rejiciam, dicendo : regulariter facultatem exigen-.

di operasà fubdiris, tanquam fubditis, ex jurisdidtione five fuperio-

ritate territoriali & regali, tanquam fonte, fluere , inde poftmodum

expreffa veltacitavoluntate, ut aliorum Majeftatis jurium exercitia,

inalios derivari: abhominibus veró

propriis, fimilibusque perfonis,

ex caufis aliis: ut infra patebit.

; "

13. Imperatori hoc Jus competete, in fais prefertim ditioni-

Exigendi

bus propriis, hafitationem nullam patitur ; tbatb cosclef. $. fed

operas

£omepetit

& in Principum ac Ordinum fubditos eum idem exercere poffe, cer-

Impera-

tum alicui videri poffet.

Generalis enim eft definitio , prefümi de

fori.

jurisdi&tione Imperatoris: five-niti eum intentione fundata quoad

omnem jurisdictionem in toto territorio Imperii, item cauíis ac

perfonis univerfis: ideoque cum quolibet ordinario concurrere

Paurm. Z 2. €.4. zum. 20. C féqq-. Reink. £. . CL s. c. 7. laté Cafp.

ES

£ipolb, Ze concurrentia Turisdit, q. . Imperator quippe fons &

origo dicitur, unde velut per rivulos & canales diffluit & promanat

quicquid eft uspiam jurisdi&tionis. Carol. Tapia iz Rubr. 4, Cozff.

princ.c.4. num. 10. omniaque regalia & jara ex ipfo, tanquam O-

ceano, & ad eundem, refluunt. fec. Jaf.zu |. qui Roma. $. Seja. z. 15.

d. F. O. Sixtin. de Reg. lib. i. cap. 4. z. 1. ( feqq.

Qu aflertio non

malé quidem fuperioribus íe

culis convenit , tefle Lehman. ít bet

Qypur,

P M

X

maxime Rufz"comm Operiss

1j

it;

Mäpent* Qon lib. 4. €, 14.. übibæclegunwr: Qïïann'eäsï äev;eri

ii

pber SSi(cbofflid)er SSeampter , Gefanbter ober SOiener gerepBt ,

f

baben fic $Xtacbt gebabt , een 9Xte&gern, $Bectern, unb anberim,

Jus

1va8 fie sue Soetbburf(ft bebürfft, teroebens su nebnt

en

"$b

Cääf?ï'b ?

/fl.

OBagen, Gidiff unb Gefcbirr ju forbern, unb baben bie Janbe

nis

qoercióz &diff ; Subr « unb 2(derfeut olle Sienft su Srobn tbui

f

müfïen, Status tamen modernz Reipubl., libertas, privilegia ac ju«

Qu

ra Statuum Imperii (in quorum exercitio, Imperator fe neminem

f[fh

tubaturum jurato promittit: éii jeben JDerrm unb Gotanb, bey Sxbr

ij

ten Grepbeiten , Jyobeiten , G'Bürben , Otecbten, 9tadt unb Ge

]!!

toalt 2c.. oerbleiben 3u faffert , Capit. moderni Gloriofifs. Imper.

W/'l

-Leopoldi. arz.2. Becker d. 7ure P. lib. 2. . 4« nm. 15. p. 14.9. ) hanc

fententiam vix ferre poterunt ; inter eaquippenon minimum , 44042

j

Ordiues Germania fubditos ( ex conceffo fibi territoriali jure, unde

operarum jus, ut ha&enus dictum , depender, illequetanquam fru-

;/

&us colliguntur ) ve/ proprio ex arbitrio, velpromt cum ipfis patHi funt,

J

fle

polfont vegere , ita , ut. paucil[ma frat, qua Imperator [abjettis [latuum

immediat poteft imperare , dicente Monzamb. 4. Srat. Imp, Germam.

0 5. $. 5.6. O z8, Add. cap. 6. $. $, quod confirimat Pacif. à Lap. z

Jfritl. ad d, c, s. difc. i. p. 373. Conf. Burgold.

ad f Dop d. 190.

ft, quod

E

uum. 3. p.m. 256. Klock. c. 4. d. coutrib.uum. 142. Hince

n

non pauci doceant , fübditos domino immediato fortiüs adítringi,

quàm Imperatori. Knich.4. Avrocrat. c. 1. num. 12 54. Matth. Steph,

n

d. jurisditl. l. 2. p. 1. €.7. num. 3$. Limnge. L4. c. $. men. 9. Schüz.

(d

F. i. D.6. thbef7. 1 y. 17. &entel ap. Fritfcb. p.i.. Exerc. 2. thef. 65*

er

Dn. G tüblen. 4. Pezia atat. l. K. p.23.. Que tamen cum grano falis

[

accipienda. vid. Reink. Z. c. 7.' s. 44. &t feqq.. Leipold. d. q£t. 3.

u

Limn. 4. « zu,s. 1 $ 4. Becker. [ib, 3. d. T. P. c.4. numaó. Add.Ziahn,

L^

Jchuogr. 7Mun. c. 2. num. 6. C feqq.

Imperii, non tantüm fefftonis

d

14, Principes, ac Cocteri [tatus

2

- ac fuffragii jus habent in Comitiis, fed G in territoriis fuis Qut d.) p,j,

gaudent univerfali territorii ac fuperioritatis ( quod vocab. à Dd.

jc*i pib us

lis, chm multis aliis, hauftum, inque . Statibus

at

noflris ex transalpinis Scho

Imperii

f.

forum noílrum translatum, ait Dn. Tabor. J.. 4et.. p. 1. cap. 4«

CZLterigs

)

WHm. y- p- 22. PaurmeifL. Zb. 1. c. $. 2.5..) jure, inomnesterritorio

h

inclufos. Dn. Conring. 4. Dacib. c Comit. p,m. 97. M. D. Myl. d-

€bolog. c. 9. & feqq.

d. Statib. Imp. c.35.36. & 37. Beck. d. € 53.17.

dbe a.

[

quod 'agud noftrates audit paffim

bfe fanbsfürftl, Gráffli

3

$00€

i

14

Yno M NEANTER Srk:

bobe £Sbrig -Joerrlid ;unb Gieredbtigteit. decrer. IMuguff. 1548.

$. toentt qud). Knich. Z. ZAvtoc. c. 1. 2sm.1230. && féqq. Schüz. P. 1.

(

D. 6. tb. 4. bie fanbsfüt(tl. Joobeit unb SRegierumg. Coecfenb, p. z.

C. 1. 2. 3. de qua dubitat Dn. Pufendorf. 4. Jrreg. Reg. p.m. 65. an

ullis antiquorum aut recentiorum cognita fuerit ea fpecies potefta-

[/

p

tis, preeterquam Germanis. . Jure Civilicerté eft incognita , folisque

moribus introduc&ta , Magn, D. Myl. p. 2.c. 36.22m.2. Dn. Beck.

l:

(

l. 5. c. 2. INot. S. R. I. utftuftra propterea fint , qui hanc ipfam de-

[l

cempeda Juris Civilis, negle&tà moderna confuetudine, metiri co-

nantur. Sptring.4.4. 2. c. z.

Necillam eodem ubique modo exer-

(i

ceri, eamque in aliquo territorio pleniorem, in alio autem minüs

plenam effe, admitti debet Limneo. /. 4. cap. 8. num. 12 8 . Fr. p.r.

l

Ex. 3, tb.7. ad cujus variantis fuperioritatis caufas referunt. non-

]

nulli acquirendi varietatem , cum vel gratia, vel contra&u , vel ufu,

quaratur, vid.Mev.d. jur, Trib. IWifin. p.m.5. Add. omninó Leyfer. ap.

f

Fritfeh.p. 2. Exercit/ g. tbef. 14... Hine non eft. vana Dd. querela,

quod nec jure aliquo fcripto , nec perpetua, aut certa aliquaobfer-

vantia, hzcfit definita, Dn. Bockl, 2. cap..— Caeterüm in genere, ejus

vigore, obeunt feré omnia , quz ad gubernationem Civitatis funt

neceffaria : fruuntur enim jure facrorum ; ferunt leges, etiam juri

communi contrarias ; coníLlituunt judicia ; creant magiflratus,

ä

eosque abdicunt; exercent jura belli, pacis, focderum, inter fe &

cumexteris ; gaudentjure fifci, indicuntcolle&tas, & tributa, per-

cipiunt vectigalia; cudunt monetam ; paucis, vindicant fibi fere

omnia regalia, tam Majeflatis, quam fifci; nec folum ea;que in c.

un.2. F. 56. recenfentur, fed etiam, fi qua alia funt, quz magis ex re-

cepto ufu, quam lege aliqua fcripta, regalibus annumerantur; fa-

cile enim mihi perfuaderi patior , non omnia regalia, ne fifci qui-

dem, ( de quibus tamen vindicandis à Friderico Imperat. ;/; decre-

tum eít, Cujac. 24 4. c. ) in d. c. enumerari, vid, Befold. 4e Regalib.

án prafat. num. 7. íed & ufu induci poffe, ut que olim regalia non

fuerint, interregalia hodie numerentur, vid, Po/it. coztroverfar. ex

Jur. feud. de regalib. decad. fab Prefidio Magn. & Nobilifs. Domini

Erici Mauritii, Afiefforis nunc Cam. Imp. Gravifs. Fautoris ac Pa-

troni Maximi, Z7ze defenu[ams.

Inter omnes, qui hac & alia jura

Statuum recenlent, fufficit nominaífe Magn. Dn. Myl. zz fzpizis lan-

dato, utilil]mo Tr. d. Statib. Imperii, & Dn. G^ec'enborff im gürz

üeg;ötaaxt;, p.3. Esercent autem ea, non precario , familiaritatis:

au!:

PL

n d

x

Ig

:mxi'me Ruflicorum Operis,

nb

aut adminiftrationis, fed proprio quafi, ( quicquid etiam contradi-

lK(c

cat Otto i2 7r. Polit. d. Majefl. C. 2. 1. 23. cum aliis nonnullis )

Knich, Z. Subl. territ.j.l. 1.

lP

perpetuo acad heredes tranfitorio jure,

£. 1. 4. 373« ( d. Mutocr. €.4. . 1302. (f féqq. Paurm. £. z. c. zl£.

E

d. Tarisditl. Catp-

l.

uum.62. M.Steph. lib. 2.p. 1. €.7. 0. 309 4 9.

zov. ad L. R. €. 3. f( 13. ?. 24. Monzamb. c. 5. $. 27. &ib. Pacif. à

iue

T0

Lap. Ut proptereanon adeó inconvenienter à quibusdam Reges ,

Y

(fed dependentes tamen ) falutentur, Bald. iz /. f Cod. 4. teftam.

milir. qnod ipfam agnovere Maximil. I. & Carol. V. Impp. in fuis

| (t«

j

di&is, qua refert Magn. Lanfius, i» Confilt. de Prigcip. Provint.

Europ. p. 211

quod pluribus confirmant Limn. /b, 4. c. $. Limn,

jnis

Enucl. À. 1. €. $. 2272.6. Q? L. 2. €,14-

quibus add. Klock. 4. c. 4, sm.

/L

giz. ibi : quoad us Principum , à Regibus, Inmperii Principes, zibil

0fl«

n

aut parum diflant ; im verb plus poffuut in Principatibus fnis , quam

vel Rex Polonia im univer[ó [uo regno .

JEmulatur enim fupe-

f

rioritas territorialis , fummam Imperii majeftatem, Dn. Conring.

à,

Dl

de Ducib. (& Comitib. & à multis dicitur analoga majeftas, Struv.

Qu

Ex. 3. th. 29. 9yufeubor(f. de irreg. rep. Burgold. 44 Jf. P. palfum.

(rnt

Imó Principes propterea uti claufula plenitudinis p

oteltatis, inquit

M.Stephan. de fwrisditl. lib. 2. c. 7. um 46.

Quosdam etiam

yi

QUP

Principes titulum Majeftatis ufurpaffe , ex Hojeri deftripr. Imp.

Germ. notat. Franc. Irenic, iz Colleg. is Burgold. p. 1. p.132. Pu-

riex

Y

tarem tamen hzc & alia ejusmodi inter raró contingentia refe-

Df

o

renda effe ; Legalia certé non effe, nec frequenti ufu roborata, vix

U

dubitandutn.

-

T

1$. Hinc etiam formulailla , parietaria, & ad prodigalitatem

AT

usque toties decantata (ut /zerori & Limneo dicitur) promanaffe

SP:i:gpes

f

Status

1

cenfetur, quód quilibet Princeps Imperii, ac alius jura territorialia

Qu

babeus, tantum poj/i»zt in territorio [(u0, quautum Impemtar in lmpe-

Imperii

t

ZADtum paf;

rio: Ginjeber Joert i(E Svapfer ün (einem £anb , Mager. de 444vocat.

;nt im fuis

iil

dïm. Cüm.PlMïim, d[!t'gdl'. [4^ 6. Z« 4—7- KlOCk- €. 4-. Z. 14.4., ubi Origi. territorii:'

fiof

nem ejus refertad Callrenfem, quem cateros more avium acovium — 4/4244»

Imperator

5 ex

balantium turmatim fecutos, ait ;; longé tamen antiquiorem, X

B

niti

ante Br. & Bl. tempora, JCtos hocaxiomate ufos effe, laté often-

in lmperiot

Ps

dit &idbulenburg z /rsg. de origine bujus d. Differt. apud Fritfch.

D

7

quod ipfum etiam confirmat M. D. Myler. c. 4. 4. Sr. . . Perfpi-

cuam hujus di&ti rationem effe. dicunt, quód ejusmodi Princeps,

p

m,cum

u

aut alius Imperii Status, territorium füum accipiat infeudu

eodem

ruf

-

Y6

äözüMANN de Subditorum c*

eodem jure, quo Imþerator/& Impe'rium tenuit, Reinking. /. ;,

hr

Cl. . c.6. 2.8,. Verümhancrationem non parum obícuram reddere

t

videtur, quód tradente ipfo etiam R einkingio./. . Cl. z. c.16. . 28.

W

D

€ f£qq. (necnon Sixt, /. 1. de Reg. c.4. 2.60. C5 féq4. Knich.de-otocr.

€. 1. 2. $ 83. Befoldo it. Limneo, ac aliis, ) nonnulli Comitatus, ac

lite

Baronatus, in totum vel ex patte allodiales in Imperio fuerint &

adj

adhucíint ; Talem enim olim fuiffswa Comitatum Waldeccenfem,

i

Reink. d. /. Bregantinum, A. bet 2ínbauifcben 9(usfubr2c, Hol-

Mi

landicum, Grot. /ib. 1. /4z7z4l. Belg. perhibent : talem item hodie

In

ln

effe Comitatum $totfj, referunt, Reinking. di&.1. Schüz. C. . P.

g

F. 1.D.6.thef- 5, .6. & Pinneburgicum, Schüz. , /. Baroniam

$5rondjotfi, & dominium S(erffen , Frid. à Sand. i» Cenfuet. Feud,

W

Geld. tr. pralim. c. 1. num. 4.. Id certe conftat, Civitates Imperiales,

i

li

vixulla excepta, ( V. Limn. a4 Capit. Car. P. art.24. V. Cytátte)

nullo feudi nexu, territoriis fuis imperare, Dn. Conring. ad Lamp.

1

p S d- Sebun d. ib $.

Nihilominus tamen hujusmodi ter-

l

rarum domini, Imperatorem ut Superiorem agnofícunt. Knich. D.

]

Territ.c.1. n.11, & féqq. ejusque conceffioni faltem regalia , territorio

l

illorum cohzrentia, accepto ferunt. vid. Reink, Z. . &edenborff.

D:256:2. p 1.

!

l

Quidam id

16. Pradicta Regula

—, utut communiter recepta videatur,

negant ?

Boc. de Regal, c.4.num, 3. Otto. de . P,c.17, p. 547. Vatiatamen X

t

olim & nunc fubit judicia. v. Clut. $ylleg. rerzum quor. concl, 26. Boc.

d. l. Klock. c. 4. z. 205. Ziegl. $. Lazd[aff. num. 113. C. 8eteb. de

Ord. Eqneff. avt. 2. p. 212. Speid. iz Spec, v. Sanbäfflrftl. £ybriafeit,

qued vel, Carpz de L. R. c. r. f2 13. Fritích. p. 2. Ex, $, p. 390. ita, ut non

Plus tribuat pauci, illam omnino ut falífum, temerariam , ac magno errore irt-

Statib.

troduCtam, rejiciendamexiftiment — d. Z4zib. quippe, quá fecun-

dum aliosplus, fecundum alios veró minus, tribuatur Ordinibus;

Et prius quid. preprimis-eà ex causà, quód hac ratione tot maje-

ftates, quot Status Imperii, in una Republ. cumulentur, Sluter,

animadv.in Hyp. à Lap. p. 1. €. 2. s. 4."quod ipfum per integrum

libellum argumentis tamen fatis infirmis, probare conatus eít per-

fonatus ille Relfendío, de Summa Princip. Germ. poteflate, difpari

paífu premens veftigia Monzambani.

Cui occurri poteft illis, qu

de dependente poteltateStatuum proferunt Paurm./. 7. c. 6. ? $. de

fnri.&d. Sixt. de Reg. l1. c.1. mumm. g. Lamp.p 3. 0. 2.$, 9. " ibi Con-

7*

ring. Cgrpz. 44 L. R. c. 15 F 3. um 20, Q* féqq. Limþ. Jdo . H

n

»Sä

d

— masiue Nafticiyum Operis.

17

MR

Dn

.Tabþc;rl. de AMet. p. 1. c. 7. Httth. $. Dn. Gecfe'nborfï.xp. "RUE 2.

Mere

Otto iz7. de AMajeflate c. 2. 2. 22.. Mluftres Domini Rutheni, z»

T

Differt. Mcad. de Tempeffiv. atat. fab. Prafid. Nobiliff. & Confult.

TP

Domini Scheineman, Ill. Colleg. P. P. &c. Patrono ac Fautore e-

, 4€

tatem colendo c. j. z. 7. Dn. Baeckl. z Nor. Igp. l. 24. Burgold.

i

ad. T. P. p. 3. p. . num.7. C p.1. d. 10. num.18. d. 0. num.i8. Pacif.

W

4 Lap. & Teutenb. coztra Zonzamb. paff; Auth. AMositorum Imp.

jj

.46. . differt, d. Libert. Omuim. 6. $. 6; 4.9. Stamler. $, 9. " feqq.

odit

Egregia in hanc rem funt verba Mauritii ,. Laudr. Ha[f. qua refert

4

Limn. Enucl. 4 2. c. 1 ». Tria féudia Imperii ruinam procurare : pri-

h

mum eorum , qui Caput Imperii nofiri abfolutum » 405 limitatum, ex-

eptant : Secundum eorum , qui libertatem Statuum ita deprimunt , ut

4i,

bf

fervire , quam obedire malint : tertium eorum, qui ditlam Statuum.

J

libertatem ita extendunt , ut legibus quibuslibet Imperii foluti magis, -

h

quam ligati- apparere malint ; Pofterius verb ideó, quodStatus. di- vel minus.

W

tiones fuss in haredes transmittere poffint, non veró Imperator

.]

Imperium ; binc malunt dicere, quemlibet Statuum plus poffe. in fuo,

orio

quam Imperatorem in Igperio, Joh. Dauth. ad/. f. C.d. patt.num.16.

Klotck. 4.c.4. 24m. 314. C? féqd. Sedid quidem, ex di&

a ratione, £ lus pof-

-

Wf

fequitur vel minimé : nec enim majeftatis [us eft,. nec ullus vel Po-

jint* Status,

uam Im-

UE

liticorum vel JCtorum (quos mihi videre contigic ) rransmiffionem petator?

talem,inter juralmperantium retulit:cum necalienare Regnum,ad im-

M&

erandi facultatem quicquam facere,velintPolitici,non infimi fubfellii

J«

vid.Dn.Martin. Profeff. Chilon. Libert. Aquil. triumph. p.1.6.6.$.5. in

j il

f-«& p.269. A. Exercit.contra ZMonz.amb. Ex.7. $.13. p.24. Neque

(

illa tam ex Procerum Imperii, quàm ex prima potiüs feudum con-

non

ftiruentis & acquirentis voluntateac poteftate, five ex pato & pro-

I

'videntia, dependet, juxta commun. F. F. fententiam v. Dn. Struv,

qute

"

Synt. Feud, c. 9. $. 1. Herm. fafcic. T. P. c.g.inf. Quid? quódita

quemvis, etiam infimz Íortis. hominem, plus poffe fequeretur .

Jee

quàm illos ; qui fammam ubique imperandi poteflatem , ele&tionis

(

i

tamen jure, confecuti funt. vid. Grot. Jb. i. c. 3. $. 10. Dn. Beeckl..

& Dn. D, Ofiand. 44.4. $. 10. & 11. Kipping, coztra Agber.axiom.

[4i

ari

-Polit. Gall. lib. 3. €. 3. 410« & féqq.. Martin, d. p. 26 . quibus in

locis oftendunt, eleCtionem, inífe confideratam, poteflatem Im-

us

perantiumnon diminuere. Ad. tamen Arnif.c, 6.. Rel. Po/. f: 5 ?. 9.

lt

-Accuratiores qui (ibi videntur, fundamenta affertionis illius defu-

quód nempe

h

munt ex Capitulat. Impp. & art. V'III. ]. P. $. gandeant.

Img'e-»,

mg

1$

FROMMANN de Subdit&ram "

propria facultate aliquid ägendi.,; quod

Imperatores deftituantur

quidem majoris momenti

r

eft, nifi accedatStatuum confenfus ; Illi

véró, quoad fua territori

3, nullius confenfu. opus habeant,: Bur-

gold. a4. 7. P. Pacif. àLap. i» ffritt. ad Monz. aliique plures ex Re-

centioribus,paf. — Quibus tamen fe opponunt Stamler de refervar,,

ä

C. I HATI. 1 3. 14. CPC.. Otto de

f

$. 6. & fé4. Sluter iz animadai p. r.

4dajeft. c. 2 nuem. r j. (cui & capitale vifum; Ordines Czfari domi-

&

fiatu: ac potentia equare Herm.c. 1 1. 24m.74« cocterique omnes,,

il

qui Statuum

Imperii adhucdum Monarchicumeffe contendunt : quii

N

omneés etiam, eXnece

ffitate füz hypothefis;, fibi perfuafum babent,

nec per Capitulationes fümmo Imperat. Imperio terminos poni, de-

eralii , vel illis Majeffatem: ejus ledi aut minui, Reink. £z. cj. z.

s. Kipping,

1

d. c..

&.2. num.97. (v féqq. cl. 3. €. 9. Herm. c. 9. zzm.

1

ax: 17. 0 L8. (f m Inflit. Polit. c. 16. lib. 1. dep. lt Geth. cozzr.

7

(

P. Hec. 2. qu. 3. Spreng, l. 1. c.28.in f. aliique plures , inter quos:

mirum eft & Limneumreperiri, ( F. enum L.1. €.12. nmum. 27. t0n. Do

:

(j 2. A4dd. in append. p. 28 0. & prolog. ad Capit. €. $. num. 22.) cum:

|

bique pro ftatu mixto , & in eo Ari-

quafi pro aris & focis pugnet u

ftocratia prevalente: fed ipfe

tanden: ambiguitatem vocabuli Ma-

[atere voluiffe videtur )

ofïöndit" , A: Annot'..

je(fatis (fub quatam diu

d Capit. Rud. 2. art.32.

cad Ferd. IF; $.47.. Sequitur Limneum

acutiílimus Strauch. Diff. Exot. 4.. $. 28.

Capitulationem plenitu-

concedens, nom tamern fümmitati z

dini quidem Imperii derogare ,

cui Refp. Stamler. $. 2« z4m.7«. Sunt,

qui & cateris, nom parvis

aü(ibus , nec fruflra, contradicunt ;

quos

inter Hypol. à Lap. p. 1«

& . [.2. Monzamb. c. *. $. 2: 4 & fé

44. C ibi Pacif. à Lap.Burgold..

y. 2. d. $. ". z. Fr. Iren». a. d.e p. - d. 1 1. p.i26. Li

mn. Enucl.

Ziegl.

L 1. c. ir, Ad, omnino Arnif. £. 1. de Majeff. c.6. n Dn.

& Dn. Boxkl. ad| Grot, L 1. c: 2. $- 16..— Fortaffis id faltem regeri

per certa padta &

poffet, quàd &cipfa Principum poteftas interdum

transactiones cumStatibus Provincialibus, quos

vocant bie ?atibe

Cetánb,

fit reflridta & temperata, ita, utimrebusad flatum pu-

fer& nihil fine ftatuim confenfu. & confilio

—À

blicum pertinentibus;

agere valeant.

v. M. Dn. Myl c. 2g. 7: 3110. ? €« 43

: C'.-2fer(þ; "art.

2,n.31. p.oz. Dn.Satferbacb, d. Copfil. c.2.$. 4-

( 12, Burgold.

nifi

P)-- 2

d. g. n. 2« & p.1- d. 23. s. 4. Relfend. d. tr. €- 14* p« 237-

quis cum Bocer.

aliisque affeverare velit, confilium Statuum Pro-

wimc, voluntatis magis, quàm: neceífitatis, eorumque vota magis

-

p

Ségogap

59

onaxime Ru]ïzfcomm jOpeäïs.

-

quod

;'änfülta'tiva , quàm decifiva effe, ..autFebs fzepius dicis tantüm gi'a.;ia

; Ill

convocati: quod, utut quibusdam Provínciis convenire queat ,

Bur

v h

$

ceneraliter tamen intellectum vix veritati conveniens effe crederem ;

quO

d & ipfe Relfendío, parum aliàs tribuens autoritati Statuum

VW[' $

Provinc. (dum eos 9[mer^Joetrn appellare non veretut ) non ob-

(0 d

fcuré fatetur, p. 277. & , quem fequitur , Burgold. . ». 4. Memini

Qftie

equ

idem, me formulam conventionis , non admodum diffimilem

,

illi,

quz in Receffibus Imp. frequens eft, hujusmodi Rece(fib. Pro-

n

vinc. benn Padbtags ;ibfdbiében fubje&am vidilfe , .hifce verbis:

Dett,

amb mad allerten gepfiegter 1Interrebung unb

'baf auf (ofdbe? ,

d

joatiblung,tvi

b

tüné

qitibnenPrelacen aud) 2atb(cbafft umb fie (id)

'

"

anit uis qatert

bánigerglicben, befd)loffen,aud) verab(cbibet babett

"

4€. Sed certiores dehacre erunt illi, quibus conventibus illis intereffe

Interim tamen ad cujusvis Regionis obfervantiam, pacta,

f

«contingit5

u

& transacti

*

ones incer Principes & bie Zanb « Cotánb refpiciendum

Il

. €

ffe, docet me M.Dn. Myler Z. »:10. .Ad. Dn. Fritích. 90n bett

(

"Sanotágelt, c- ?. $. 4- & Ged'enborff im Sürften«Gtaat.

J At

$7. Tandem qui cautiffimée fe incedere putant, ajunt, Z45- 4ptastum

M

358m pp]]& QOrdines in fuis Provinciis, quautum Dnperator cum Statibus

E

E

P

poffine ,

i.

4£0zJAH"

im., fz

T

À

(:Comitia?

-gmmt Hf

jeur

Enoch. Gláfjet,d.Grar.delizg. conced.1h.a.3. Pacif.à Lap. . 9. $. -

Comitia in Imperio, Lamp. p.3. «.3. $.42. - Fq

que

Pon7

Sed tamen hhic elt, quod defiderare poffes ; fc.nechoc

piti

perpetuum

& liquidum &ffe , i exa&tiüs jura Statuum cum poteflate

«omitiorum conferantur: ut idxantuüm dicam, inon paucos attus,

PHIVIS

h

excelfus , ac defeCtus Ordinum, ab Imperio, judicio Camerali ac

rgol

"

Aulico, poffe confirmari , infirmati, reformari, corrigi, fuppleri

&c. interpofita querela, appellatione, revifione, reftitutione,

ij

i

mandato cum vel fine Claufula, aut aliis modis, Cameral. pa///sm.

ggm

M.Dn. Myl. c.:4. s. 1. D. Textor. de jurisd. Territ. tb. 24. quis

"n

veró diceret poteftatem & a&tus Comitiorum alterius reformationi

m

&c. fubeffe! V. J. P. art. VIIT. Geunbfefte be8 JD. R. SRelcb8 p- 2.

c-l. Hyp. äLap, P. I.A'c04-v- /:l- ä» 609- p. 132- Lampc p- 7. C. 13- '50'6,

yp'

1 lo

€.14« $.2. C 24. & caeteri Comitiologi, ex quibus facili negotio

Mtfe

erui poteft , dicum iftud, non usque quaque -currerg quatuor

Quarenus

Oldv

pedibus,

Aalit admie-

nilt

19.

Vel ex his igitur colligitur ,

quäm minus bené, qUidam tAnt com-

7:01

communem illam regulam , exea potiff. caufa infringere allaborent, munei il-

d

guod fimpliciter & gen. intelleda, non fit vera: quos propt

erea lam regu-

d

2

non ?

"

Ws

20

FROMMANN der Subdiramm & :

hon immerito , poftKlock. 4. /. redarguit C5d)ulenburg. de Aifert.

c.g. Plurimi igitürillam admittunt, variis tamen adhibitis decla-

rationibus, quas v.ap. Reink. /. , c/, s. €. 6.. Knipfch.Z.e. 1. s. 43.

Ming. de Sup. territ. concl. 5 4. Klock.d, c. 4. num. 304. & féqq. !Qui-

bus admiíTis , nec ego adcó intolerabilem eam putarem imprimis f

AMea de bac

cum Franzk. Jib. z.. Refp. q. 15. 1. 47. ita formaretur : Principes &c.

ve [ententia.

jute territoriali eandem feré poteftatem in territoriis fuis habere ,

quam olim exercuerunt Cefares in univerfo [Imperio. " Verüm cüm

& alia ejus notet vitia M. D. Boeckl, i2 INor. S.- R. L. lib. g .e:2. num.s.

€ z. nondum etiam propter tot tantorumque virorum feriam ac

conítantem contradi&tionem, authoritatem,; ut ita dicam,, claffz-

cam, multó minus publicis cenftitutionibus Imp. five avthenticis

documentis, (quantum mez quidem tenuitati conílat ) firmatam

five legalem, «confecuta fit : declarationes .etiam illius, non ubi-

que patiantur rígorofüm éxamen : nec denique tanta ejus in fupre-

mis Curiis fit neceffitas vel utilitas (ad probandum enim vel deci-

dendum controveríum aliquod Jus regale, vix ubique valido fun-

damento niteretur, qui przter hanc regulam aliis probationibus

E aA EEE E AAE n VRT ER

noninftru&useffet: de quo V. omnino Schulenb. 4./. & imprimis

s. 9. Huld. Gübelt ap. Frirftb. p.2. .Ex. $. p. 390.) haud opera pre-

tium.erit, ut multis ad eam defendendam defudem 5 Firmiter cre-

dens, nos illà non adeó incommodé carere- poffe: per me tamen

quivis fuo abundet fenfu: ego enim id unicé intendo , Principes

noftri Imperii; Comites ac Barones, nec non alios, vi dicte jurisdi-

Gionis territ. in ditionibus fuis operas à fübditis exigere poffe ; illam

enim (fecundum antea di&ta) in Ducatu &c. comitantur omnia

jura, regalia, jurisdiCtiones, pertinentiz , cafílra, territoria. Ming-

d. fip. terr. tb.22. quod przter quotidianam experientiam , rerum

magiflram , comprobant varie Principum de operis Conflitutio-

nes, ac Ordinationes ; cujusmodi extant in Eledoratu Saxonia,

Bavariz, Brandeb. aliisque Provinciis. In fp&ci'c, quasdam & qua-

les operas Ruftici Ducatus Brunfuicenfis. Princi

pibus fuis glebean;-,;

tradit Burgold. 44 . P. p. 1.d. 23. inf. .

19.: Sed nec Nobiles immediatos, Die

Is exigemd:

Sv!äït. 9üitterfcbafft t

eperas & Otbwoaben, Scancten,Sbein:Gotrom, unb Gl(ag, ab hoc jure ex-

Nobilibus . cludendos effe , evincit, non tantüm notoria facti evidentia , fed

immediatis

& jus territoriale, illis non minüs, quam Principibus ac Comiti-

songede

Z.4n.

"bkfs , Sompetens. V« prater Aægbores à Maget. Zhav, c. 6.

Wgrmg

umR n

M d

maxime Ruflicorum Operi;.

21

"*

Uth

'wur."k,.f,nl;*)c. 3. p9* adductos adp*Cä—fþ—.*Serd), de O

rd. Eq.art. 2.num

d

10$. Knipfch. de Ord. Eq. * de Civit. Imp.l. 2. c.5. Séteibemaunn oort

be8. teutfd)en leelä'ütaat YC. q. 4. Carpzov. ad L. R. c. 3. f 12.M.

4

D. Myl.c. 36. 2. 12. Dn. D. autetb. 4. T. Fifei c. 2 $. . &* d. pra-

Qui

visft

feript. Cri

m.thb. $. Fritfch. Ex. 3« tb. 8« 9 Ex. 4- tb. 5. 27. & feqq.im-

&

rimis Author beB9Luffübrlid)enDifcurs unb redytlidbengSebencfen

jtp

tiber uater(dbieblicbelangaemebrte Cotrittigteiten , aud) obbabet

beSSe(dbmerben, voobllóblidyer- iyr. R. Sitterfc:bafft unb 2(bele ii

am

17

Gimaben, gegen urib mit ben Codmaábifiben fanbgeridbten 1c.

a

f.m. 156. G feqd. ubi latiffiméprobar, Dafibie St. 9. bom 9(Del jura

n

territorialia auf ibren Syrep/2L0. Xittergütern, nidt woeniger alà

Sür(tett ub anbere Citáno babenr, unib babero felbige , ob fte (cbom

ii

in anbern boben (yürftentbummen , Gorafffcbafften 2c. aelegeri, unb

ff

j

umb(ob(offeit pro lcparatis territoriis gu balten fepn; baf ficb fein art«

Dere territorial. jurisdi&tion, 0b fíe gleid) barinm gelegen , tiber fefbe

h

Wil

erfttecten móge;item;baf fieein anbere,ala eine Svapf. 9ajeft. unb

beli eeicba. Jurisdi&tion ertennen ; Dag fte pleniffimam exemptionem

Mte

woiber al[e anbere Dobe territorial-Sottmapigfeit ex prafcriptione

h

t

quu$

immemoriali erfeffent ; tandem, Da fie pro perfonis illuftribus qu bale

ten,(quod ipfum etiam afferit fetd) 4. rr. G in fpecie oorbem Godbro,

T

SR eicb- Sbel art.2. n. 2« p. 60. quod & anteillos cum aliis docuit Be-

TU

fold. lib. 1. Polit. €. 9. $. 4- n"m. 15.. Diffent. tamen Limn. D. 6.c. 3.

um

d

j

num. 4.3. tbi Menochium Italicá licentia inter iluffres eos vetuliffe, ais.)

Communem certe effe hanc fententiam , expreíse teftatur Knipfch.

Junsd

at

d. 1. Schubhard. 4. ZAz[freg.

Ipfamque rei veritatem. evidenter

«il

oftendunt. a&us füperioritatis, quos ratione vicorum, pagorum,

o

ac cafirorum liberorum exercent , Ming. Z. Sup. territ. concl. 5 o. &

Mi

erun

fe44: Schüz. v. 1. d. 9. tbes. 1 0. Knip(ch. 44. . quorum plures ibi

enumerantur qui & in d. augfübrliden Difcurs zb vabrica oont

quio

bet SSurgunbi(tben CstrittigEeit, megem gegen bie yr. vom lbel

onid ;

augema(let rerrirorial-qud) saiver[al - £ybrigfeit p. 122 c? feqq-

qüä

latiffimé deducuntur. |Quo pertinet, quod Monzamb. ait. c, z.

TAE

$.44. . Nobiles immedidtos paribus fere cum veliquis Statib. liberta-

te ( juribus gaudere, ut ad Principum fortunam uibil ipfis defit ,

aff[ l

prater opes : quodque majori libertate frui dicantur , quàm Co-

r d

mites & Barones Aultriaci ; Klock. Z, Coztrib. c.4. 2. 20 1. Expref-

h

fius id confirmant ea,444 in tit. 6. p. 1. DeB erneuctem SXitter.Sxatba

ynit

€ beprieé

j

ïärgin;fifcb'en Grepfeo oronung ïegifur,- .i:bi: allein, oag fi

ial enö,

"!

2?

FROMMANN de Subdirorum e

ä(iens,, unb bamit qud) ben ibren Jþeräfomrhen, Sutterlicben Lx"t;ä-

tát, immunitát, (Stepbeiten, Dberberrlic);unb Gered)tigfeitett ,

«ud) anberm erfangtemn Privilegien ibrem Cymnbalt unb alter

Shillicbfeit tad) Dingegen unbetrangt aetafferr toerben unb bleibet

mógen, benn bie Grbbulbigung brinat Dbie Sberuunb J

erte

ligfeit mit fid) 2€. & que qu8 ber $t. Seicbs « Sutter(cbafmt

;

confirmierter SRitterz£rb, ber s. Sbeil in Cod)moaben adducit Be-

fold. Dift.d, Eq.Ord. »um.. quibusaddendus art. 1. d. Ord. & 3. 35

f.ibi: bod) unsdanun(erexemtion, Sytepbeiten , Kyberberrfid)sumb

Gierecbtigteiten ub 3ugébórung in alleeg untergreifflicb. & arr.

3-3bi. baf ung foltbe Seatbent , toobieinbeftimmte unfere Gebiet,

ä

SXybetzuib Jyerrlicbfeit beftbebe, «rr. 2 3. ib : oorgenannte unfere

bergebradbte regaliem , exemptionen , Srepbeiten , Dberbertlicbteis

fenx, Add.omnino zrr. 3. Capit. ZLeop. Licet non defint Viri eru-

ditiffimi , qui füpertoritatem illis denegare allaborant, eosque inter

Geddeus, Mattb. Srephan. Speid, ad Differt. Rum, Kloch. d. Contrib.

ALampad. novillime Dz.Strauchius in Differt. Exot. 4. enmque (équens

« pinbler, apud Fritfch.p. 2 Exercir. . P. argumentis camen infir-

smioribus,quàm utnosà comnruni fententia abítlrahere valeant.

E L

20. iNobiles ;Mediati., Ordinibus & Principibus fubjeCti, qui

"Nobilibus

vocantur getiittéfte om 2(bel ub ganbfaffen , Immediatis ouoad

Mediatis2

ánfignia quidem , gradum, & ordinem dignitatis pares effe ; ratione

veró privilegiorum (quz latiüs dedu&ta videri poffunt in D/fjsr.

d. iNobilit. imprimis (German. ante aliquot annos bic fab prafrdio Ma-

gnif. & Nobilifs. Dn. Mauritii , Zefezja, ) multis parafangis Imme-

diatos illis antecedere , afferit (Spd)mat, apud Fr.p. 1. Ex, 3. tb. 9.

Bek. ]. . cap. 4. . 6. Cafp. SettD. d. tr.eosque, in fpecie, Superiori-

tate territoriali carere , evincunt ea, quz adduxit Magn. D. Myl.

pic0.36. 2.20, Knipfch. Jb. 1. c.42. 21.49. & féqq. Ming. d. Sup.

Jerrit, cap. 3. . 30. Interim tamen , cum non folüm dignitate , fed

& poteítate non exigua plerumque polleant, Reinking. lib 1. Cl. y.

€.it. zum. 36. multiquereperiantur Nobiles mediati, qui pluraetiam

regalia, ex Principum conce(fione expreffa vel tacita, habent, tefte

Cluten. z Syll. rermm quot. concl. 20. 1. K.M. Steph. lib. 2. d. furis-

di&l. p. 1. 6. "]. TH.2. n1.138. Sixt. d, Reg.cap.4. ". po. nulla videtur

adeffe fufficiens ratio , quin eos iisdem , autaliis modis, (de quibus in-

fra) operarum Jus acquirere poffe, & plurimis etiam in locis acqui-

l*flVifr?» concedamus. Vid., Ziggl. ad anr. prax, Calv. S. INolil. ubi la-

»

tiílimé

LX

j

maxime Ruflicorum Qpefib;;

2$

bet

tïïïïmc da;

Noliliam in [ios. febditos jzrg ,,&: operis iif.:cqmgl;e*tentibuæ;

un

differit.

"

q

21. Civitati

bus IÍmperialibus bett Sytep» ober SReid)8 2 Gotdb: Comperir

fen Jus fuffragii, cum. fuperioritate territoriali , velle negare , (ex-

etiam/ €i«

u

vitatibus:

[

plofa jam dudum contraria Curtii Sem. & Petre; d. poteffate Princ.

Y

Imperia-

Knichezii fententia) ridiculum videtur Springero 4. . P.lib.2

* libus..

V

(.27. Quinimi cium bodie per T. P. art. $. expreffe [aperioritas ter-

1

fït

m

zitorialis civitatibus ad[c'rib'amr/,. cucurbitae cum: Hadriano illi pinz

TT

gere diceudi (unt., qui in.eo amplins difpatant , inquit Limm. enacl. [, .

g. 1. unm. 16. Magn- D-.Myl. iz Zrchalog. c. 22. tum- y. € (644. pojf

ffl,

y

u

pleres alios à NT'urmf. Ex: 3. th.18.. allegatos Knipfch. d. Cio; £mp. F.

z. c. j. Burgold. p. 3« d. ro. & p.r. d. zi, Eimm. L 7. 6; 0. 22m. 5 0.

t

ubi quoque tradit , unde Civitates fuperioritatem illam habeant. Eam:

üjffb

V

jn Principe appellant fanbgfür[tf, im Comite Grafffid) , in: Nobili-

bus 9[Delicb , in Civitatibus 5tábtfid)e Dobe £anb8» £ybrigEeit,

[

Ming. 4. Sup. territ. tb.47. . Veruntamen re&é alii contra Matth..

i

Steph. de furisditt. lib. 2. p. 2. €. 1. n. 6 $, aliosque ejus affeclas; affe-

lxmï

rant, quod Titulo faltem ac nudo nomine, nom re ipfa differat bie

l

N

Dobe ganbsfürftl. CobrigEeit, vom ter boben-ganb3-Cbrigteit, &ba

tenb. 2. fw4. lib. 2. c. 1. Lampad. p: 2- cap.14« $. 1 y.tum. 3.9. ut ita;,

t u

in fuper habita diftin&tione illa M. Steph. 4. L inter jura territorialia ,

GW

rritorii, & ratione perþ"namm*/,; de illo inveffitarunz ,

CUH

li

ratione ipfius te

con[iderata , no

n inepté & Nóbilium & Civitatum Superioritas

p;);xf.

$anbsfür(ll. dici queat : nec tamer protinus exinde inferre licebit,.

l ]

(ig

principes effe, quos Principalia jura tenere dixi : fic uti non ftatim:

Reges funt, quibus regaliacompetunt , Cafpar. fet). p. 212. FHenr..

[

h

Bruning, J. Uziverfit. tb.ro. Sicut enim regalia dicuntur , quod à:

7

Rege deriventur , Dapp. d. Civ. Germ. p. 1. €. 7. num. 1. ia nihilob-

fjl

flat;q

uo minüs hoc quoque [us à Principei.e. Imperatore commu-

$n

nicatum, Principale fivePrincipis dici poffit

Dn. D. fautetb. 4.. 7wr

d

C 2. S.4. utfic bie anbéfürfll. SobrígEeit nomen nonmutue-

j

^

Fifc.

tur ab ex

ercente & tenente,, fed velàcommunicante eam , (quo in-

tiam

tuitu Bäoc.- d. ngfll-i cap. 4« "Hm. $. D442. Liberor um INobilium a

elit

Civitatum: jus ac poteflatem im [ubditos: aque Regalem e[[e dicit , atque

n

Ducum, Comitum , cic.. auc à natura fua velforma, quz cum ubique

letuf

fer&: Regalis fit, aquali itidem ubique nomire terminabitur , Knip-

If

fchilt. Z. Civ. Imp, d. l. 2. €. f« wnm. 24 Vid. omninó Paurm. 7 7. c. £«

qül

enim

nlk'

-- tl

» 6, d, fnrisd, vel exiam ratione initii fui & originis ;longo

intere

n

ia

H

TR

E

24

PCPSUIPO

FROMMANN 4e Subdin,

.

T

F

intervallo

-lïïrincipes ante Civitates ad tantum libertat&s, faitigium

tis,

afcendiffe, ceftatut M. D. Myler. cap. ;7. »u:. 7. Zrcbol, Burgold. 44

pOft

: P.p.r. d. 21.880.12. vel denique, quód illa in Principibus pro-

t

pter excellentiam Nobilitatis perfonarum ,' potentiz , acregionum

t

amplitudinem, magis fit confpicua, Paurm, . /. Conf. Beíold. 4.

[

Civ, Imp. 2. 9. Schüz. C. £. P. v. 1. d. . tb.23. 1. E. nonenim negan-

!

dum, excelfiorem in Principum Ordine refidere dignitatem, aliis-

i

que prafulgere prarogativis, Dapp. d.£r.p.r. cap. 6. 2. 20 M. D. Myl,

a

€. 22. d. Tr. 1. 9. Limn. lib. 7. CAp. 1. HHII. 8 0. & ibiin Addit. (ubi 6,

*N

q

adducit diff.) Klock. d. Contrib. c. 5. 4. 21. Stantibus modo diétis, re-

Qu

vertentes ad propofitum, operarum Jus Civitatibus Imperii vi Ju-

[

risdidionis territorialis competere poífe , citra omne ponimus

(

dubium ; Idque in. terminis teftatur Knipfch. /, 2, c. . 7.727. Add.

l

J

Grbarb. . Diff. cencl. 11. Cieterüm non injürià, hoc & aliquot

u

pund. pracedentibus methodi leges fübjectamque materiam ex-

D

ceffiffe videor? veruntamen temperare mihi non potui;quin ea, illo-

tun

rum potifs. intuitu, quibus non parere fümmum nefas fuiffet , ex re-

Q

centioribus Scriptorib, de jur. Statuum , occafione hac tractarem,

L

445

22. Neque tamen Civitatibus municipalibus, vel .potiüs Pro-

fis

Civitatibus

muaicipa-

vincialibus, ben £anbober Gür(tem:Gotábten propterea, quodhac

R

libus?

jurisdictione deflituantur , omne jus operarum denegaverim 5

,

eas enim jurisdictionem , mixtu

& merum [mperium , aliaque

lu

jura, etiam regalia, privilegio, confuetudine, prafícriptione, cón-

I

ceílione Principum , vel quo alio jufto titulo fibi acquifita ha-

u

bere, teftatur Matth.Steph, J 2. p. 2. 0. 2. m. 17. Ó* Fr. p.1. p, 12t.

t

T.Mich. Z. 7zrisd. concl. 45. Ziegl. $. Civit. per tot. Zahn. z Jch-

nogr, Muicip. c. 6. C feqq. plur. Ming. d. Sup. Territ. concl. 5 . iis-

dem igitur, aliisque j. enumerandis modis, operas membris fuis

imponere poffe, prazcipué quz confiftunt in reparatione, exítru-

Gione, excubiis, cuflodia operum publicorum &c. docet Ming.

d. Sup. Terr. d. concl. Grbatb, Imó & ipfi privati fibiinvicem cer-

tas ob caufas, voluntarié operas praítare poflunt ; quod impri-

mis in hoc Ducatu obfervari folect inter ruílicos &alios in ex-

ftruendis zdificiis, Da fie einanber aug

fSteunbmnb Stadbbat(cafft

baufubren unb frobnen Leiften.

2;. Exiis quz modo di&

4 funt, colligi pote&', non nullas

ä

operas, interdum ex aliis etiam caufis, quàm jurisdictione territo-

D

tiali, etiam illis, qui illa non condecorati funt, & à non fubdi-

d

- tis f

RR

pdne Ruffenrdm Operit

2$

tum

.tis,v « Íic etiam ab habitantibus fub aliorum Jurisdi&tione, deberi

|.4d

p

offe P. 4. Tuft. C. P. inpraf. f. 3. Sicvariant quidem jura Manci- gsiguntur

pro

patüs bet. feibeigen(d)

afft, 2eibs(dulbigfeit; ut difpari jure non I1. vi Mau-

1UrT]

tantum diverfías Prov

incias incolentes , fed etiam proximi vicini , cipatüe

d

f2pé habiti fuerint, hodiéque habeantur , d. Z4gib. $. C. Pal. p. 1.

n

€. 1, $. 2. alibi enim certam nummorum fummam, $eibaeft, Seibz

lii

vfenniig , alibi frumenti aliquot modios, Giiltzober SacbtzGe

Myh

ftaib , alibi, imprimis fceminz, pullos, gallinas , gallos gallina-

jf

^V

ceos, aut anferes Dominis fuis, ibrem geibberrtm, praftare folent :

j

q

uos à tempore folutionis, dicunt 9fingft « Joüner , Joetbft:iyafe

l:

fadté:

Gommet « Joenner , vel aliàs 3inf « Joüner , £eíbz Joaupte

Dj

pber SRaud)/Joenmen ;

(qua ita dicuntur ratione foci, & inde exha-

A

lantis fumi. toeif nmanu

fie au8 ben Joáufferm unb Joeerbftátten gibf.

Ut

vid Befold. . C«miz) cujusmodi gallinarum praítationem jus

u

mancipii ar

guere , ejusdemque indubitatum fignum & argumen-

j

tum efle , tradic V'ehn. v. feibz£jenn , Stam. d, Servir. Perf. c.21.

a

Quamvis id perpetu

um non fit ; Befold enim v. $Xaud)bennet ,

T,

ex Scheplizio tradit ,

quód in Marchia infallibile indicium fint ju-

Pto-

risdictionis , indeque

gallinas. jurisditlionales. appellari.: easque

x

merum Imperium denotare, vult Hufan. 4e propr. bom. cap. 6. uum.

'eiy

64. quod in altum evolent, ibique requiefcant, & propterea alti-

J

tudinem juris fignificent; igitur fecundum cujuscunque loci mo-

u

res modó di&a erunt metienda. vid. Limn. //b. 6. c. 4. 7. 20. Hisau-

tem gallinis , redé exigendis , à dominis certi officiales conítituun-

ul

P [7fo

tur, quos propterea Joünterfautf) ober Q369t appellant, teíte ex-

// ]Eh'

perientia, prafertim in hoc Ducatu W'ürt. & Befold, /. 7: Stamm,

Á If

lib. 3. c.24. $. 1 1. In quibusdam etiam locis vicinis , receptum no-

[ats

vi, QBann ein feibengene [ebige SYerfom fid) eblid) oerbeuratbet ju

Sircbenunb Gotraffen acbet, fo ift (ie Der Joerricbafft ju S8rauttduff

n

ling

au geben (chulbig x Goalg«Codbeiben , obet , tvie e$ von 2llters bera

yat

fommen 2o. 9Oa&en. — Sed & in cafum mortis, dominis fuisemolu-

snenta füccefforia plerumque debent, Mev. a2 7u Lab. lib.1, tir. $.

npü*

&rt. 2. 1. 20, quorundam locorum confuetudine,marito defun&o,pe-

o

cudum przítantifimum , ba5 befte Jhaupt (hinc diciturbag Jyaupte

f

SXecbt. ober (Sall, jus capitale, non in feníu latino, fed ad fonum

T

vocum germanicarum, Schottelius Z. frsg. quibusd. j autiq. in Ger-

^tltO*

maa. jurib. c. 2. 1. 14.) uxore mortua veltium optimam;0q8 C/Beibz

aué

j

£0bf Crocil mon bag bkeimgefaUeneIgeüe Gituc QBieb ben Grben

«

tij;

26

" FEROMMANN Jev Subditorum ci-

bem G5tall geogen, ober von Der Q'Geib gerommerrSchot. z. £) obet

Crmabmabl,basbeft Go ürtel:G'emanb;di&bum proptereaG eratibfall,

A. T. C. P. c. 2. $. 7. W'ehn. d. : ex Lehmanno colligitur, hocipfum

e«tiam. SSuftbeil vocatum : fuiffe, lib. 2. Chron.Spir.c. 20. p. vr 0.

quia eft

aut obvenit loco przedz vellucri: hinchodie diciturSeuttbeil

Schot. Z, tr. »49, 1 . In Ducatu Brunfuicen(i niimmt bie Derr(dbafft

ä;ï

benbeften Qdyfan , ber 9 farrberr ben £yaufafyabrren, bee SOtefnee

ein. SSrattmour ,tefte Klock. c: r. s 256. Schottel. Z. c. £. . 21. ub£

inquit && todte gut,

unt: maunder acmenbeteübten fBittmemr unb

fi

elenbemn CGai(efeim erfreulidy,

baf burcb eite brigfeitlice Meta-

morphofin Die3aulebungs (de quà 7.

d. A. d. cap.m.rg.) *gferb unt

[

f

$b (id i Aaugeb

abnem ub S3ratttour(t oerdnberm módterr..

Hoc [us porró vocatur mortuarium , item ba8 Crb»

SRecbt, &rbfall,

Giádg, SraurSedt, $óbriRedbt (quia hoc, quodjurecaduci de-

t

betur, eleCtioni Domini fepecít fübjectum , Schottel. 4. cap. ». 14. )

exinde, toanm eim leibengener verftorbem , umb Eeit

l

fobte Janb,

bavon ber SSi(dboff bat Éónnemnbes

53aab nody Stabrung veclaffan ,

sab(t moerbem,

fó bat man bent ver(torbenemn

bietedbte Janbabgee

baueirunb Dantbem Jyerrm geli

(fert,referenteLehm. in bet&opet..

Gbrom. L4. c22- quod confirmat

Klock. c; 1. 2; 256. Schottel. . /. s

17. Authortamen Jizdiciarum im mat, Wildfangiatus, f7.impr.

Script.. Heidelb. id firmentum erymologicum: & infipidum: commcntum

xuncupat.. Add.

Schott. d. /; ubi duasalias fignificationesmanusmor-

tue adducit.

Eatiffime tont Jyaupt;SXedpt vid. Derrausfübrlidetr

äj

&yifeur8 über ber Sitter(daffte oe(d)merbert, contra Die3urgaus

(cbe 1c. beamtem ;; iv ber meungebenber: Jyegauifden. e3efd)merD.

. . 44.4. Sic inquam , licet varient jura propriorum hominum , de:

quo latiüs Auth. 7- C. P. . c« 2. & 3. p. 1. Idem tamen Z. cap. 2. $. f«

fübjicit , frequentiffimum & antiquiffimum effe dominos proprio-

rum hominum: angariis & operis: ftui. Add. prater Aa. illic alle-

gatos, Tr. F. 1. D. z. tb. 4. Arum. D; f. P. 26.9.107. Rofenth. 4. E. c.

3. q.21. C« l. A. d. Star. Hom. £b. 1. qui cum: aliis paffim teftantur,.

homines proprios plerumque ad operas tereri. Idque imprimis im

Palatinatu: inferiori! recepti moris & juris effe, tradit pralaudatus

Auth. £. C. P. c. 3. ubitamenin fine admonet, hecomniaalibicone

jun&im ,. alibi veró divifim, pendi, pro diverfa mancipatüs in Ger-

mania facie & natura. Add. Spring. » 4. Epiff. ad Mmicum.imprimis

o.Ele-

auarülaudam (omgromz;äï»riale,, ratione Wildf angiatus. Serenifhm

&er&

P m

od

mkxïme Rä./iicqrum Operis.

-7

jow.

&pril)d;ldtiHO !»camgpe'tenti:,quod referz Burgold.4. 7. P. 1d 26 nzz

al

JHinc fervitutis homagium ia hunc feré modum conceptum legi :

lum

en. 2eibberem nicbt ab(dbweiffig, eber fludbtfam,

Z

af (ienebmtich ibr

Srobn, Syien(t, feib(teur, 9Dón ,

fonbern tre

u, bolb , unb mit

tthoil

(

Sdlen, G

eláffem, unb allem Deme, fo fie oon £eibsfduloigleit

huft

qoeget , Dem

feibberrn bon 9llter8 ber su tbun fdulbig , geroattig

TM

d

[ t

feon rollen2c

& Dominus dire&us przdii ruftici , vel a*lius,,'ï'uvperio-ïll.x;icm-

24. 9Sic :

ttj |

zitate licet de

ftitutus, operas nonnullas per pactum & ftipulatio- ventionis.

Vlet

mes fibi acquirere potelt. arr. 4. 4.. 7. 5. d. O. L. 1. 1. C. eod. Sichard.

D M

ad Rubr. d.1. Quemlibet enim conditionem fuam aggravare pof-

fe, extra dubium elt. Citt (reper tann Fa fíc) su Sienft unb yrobu

fu.

fil

qoobi cerbinben, unb feinem. frepen Cotanb ein SSefdmerb bets

dt-

rüden, 4.22. C.4. Aricol. & cenfit. Huían. c. 3. um 5.cap.6,

)

aum.61. Ziegl. $. JNobil. uum. 52. Maul. d. bomag. tit. 4. mum. x.

N

i

Idque non tantüm ad certum tempus , fed.& in perpetuum. Dn. D;

u

V

Sautetb. ad Tit. loc. num. 13. Viciffim & domino predii liberum

uy

eft tempore conceffionis predii, legem ponere quam vult, 7. 47, 4.

m 1'.

W

patl.1.7 . Com.prad. Balthaf.c. 7. p. 100. ( C 4 p 7 9. V. laté Stam.

i

&. férvit. Perf. lib, 3.v.

1z. Sicut enim Vafatlus domino feudi , & li-

autlibertatis benefi-

npll

bertus patrono,

propter accepte rei feudalis,

u

j

cium, ad fervitia ad/tringi

poteft. c. s. . f in qu.canf. feud. am.

ystu

ita pariter ruflici, ratione acquifiti pradii , ad operas pro utilitate

"

domini fubeundas obli

ari queunt, ita, ut ille poffmodoó pars ca-

ii

nonis vel annuz praítationis effe, exiftimenturs hinc & vulgo

ü

I

W

T

Gültfrobi appellari folent, Balthaf. Z. c.7. p.20 ». Tdque & tacito

W//t

pacto fieri poffe, fi fcil. predio opere inhzrerent, idque alius non

&

ignorans acceptaret, 477. /. 3. d. R. C. joftendit Balthaf. 4. /. modó

tamen per hujusmodi pa&um domino tertitoriali, quoad compe-

pHO'

tentem f(ibi fuperioritatis jure fervitiorum exactionem , prajudi-

Je

"

cium inde non generetur. vid Balthaf, 4./. Huc etiam pertinet ,

fitüfe

quód dominus, tempore receptionis in civem , poffit apponere le-

gem , quàm vult ; veluti fi pacifcatur, ut fingulis annis, hoc vel il-

T

]o menfe, folvat aliquot modios frumenti, aut certam fummam de-

joan

jco

nariorum, jtornpádt ober Giült;item ut toties domino opete-

T

tur arando, conferendo, triturando &c:; que omnia plerumque

yin

(olummodo à Nobilibus in pagis & villis eorum introduci, afferit

Befold. i» Tbef. Pr. v. S3urger, quem vid, ld hic etiam non i

ncome

ulv

,

mode

"

28

FROMMAN& de Subditorum & —

modé quari poteft : £yb'bievonm 9[bel etfauffte SSauren-Güter moelz

|

[

ebemitSrobi unbSyienft be(tbtvebrt,jus & naturam immunitatis,bez

Tommen,unb ber 2Ibel (rep amvacdbfenober ob felbige benzDienftem

q

unb SSe(chmerben verba(ft bleiber? Prius multis, quoad bie Steid8

V

oim 2Ibel maxime propter Jus bef 2[Del8 fren Fauffts, defendere co-

natur Cafp. ferqdb. Z. Ord. eq. art. 2. num. 10 3. p 170. C multis féqq.

ä

poflerius veró plerique quoad Nob. in genere verius arbitrantur,

Speid. i» Spec. v. Qjauren;Qiüter. Klock. c. ; 4. Tabor 4. 7Metar. p.

h

97. Brunnemann. a4 4. z. C. 4. Privileg. dom. Aug. l. f. C. d. Exatt,

W

Trib. aliique plures, à Balthaf, allegati c. $. p.150. vid. Rofenthal.

[/

d. T. c. $. q. 22. in f. PaClis tamen, con(uecudine aut aliis ejusmodi

modis, contrarium multis in locis receptum effe, omninó nul-

lus dubito, Quod ipfüm me, controverfià, hac ipfa dere motá ,

[ 054

paucas ante feptimanas docuit Vir quidam Nobili(limus , in praxí

non parum veríatus ; exempla füppeditat £etd). . £r. p. 121. Sané

inber QBeinmatr. $, Cvb z. 26. expreffe fancitumeft, ne Nobiles

1

emant bona,.eofine, utimmunitatem fibi polliceantur, Knichen. 4

.

velfit. part. p. , Cap. 3« WIW.10 9. Id etiam hic quari poffet, an prz-

dio, cui operz inherent, audo , augeantur & fervitia; & vici(fim,

uT €*e — o—-- — — a tÀ)2

an propter decrementum przdii, fervitia quoque minuantur ? A,

id contra Carpzovium , Balthaf. «

ap,12. p. 326. Add. Struv. in fenili

f

cAn[A, in Synt. Feud. p. 4H-

|

Iv- Vi Pl'æ-

2j. Sicuti paCtis, ita & legitima praferiptione, jus operas exi-

Écriptionis.

gendi (unà cum territoriali jure eas quz inde dependent , vel fine

eà ceteras) acquiri poffe, non ullum dubium effe, teflatur Klock.

€. 2. VUtB. 46. C* C.17. Gtbatb, cozcl. 1 o, Knipfchilt. J. 6. c. 3. ssm.

14, Cum . allegatis.

Ita. Comites W'ertheimenfes in. Monaflerio

Brumbach, id à tempore hominum memoriam excedente habi-

tum & ufürpatum jus dixit Auth. Def CfGertbeimb. Gegenbericbt8,

contra CfGür&butg. c. z. f. 42. hisverbis: Gbenmáfig bat bie Girafa

fchafft bie Srobn, ager, 9(&ung unb 9tenf bep mebr befagtem Scfos

ftet von 2tfter8 ber gebradyt. Modoó tamen non familiaritatis, pre-

carii, devotionis, aut amicitiz tantüm caufa, vel vi coaCti eas prz-

ftiterint, 2fug Feiner G5dyulbiafeit ober SDfficbt , fonbern allein auff

9Infudben unb aus Gutteilligfeit , sur 25ette, ober -Derrfdyafft g

9efallen, Gail. . Arref?. c. 7. Stamm. Bib. 2. c. 13. num. 9. Carpz. p. 2

€onfHit. 4.. def. z. Franzk. £. 2. Refp.q. 15. Sed quid , fi ruftici dicant,

"

fe fervitia aliquand iu pr ecariþ prafliciffe; at dominys contra, j

u-r'e

-

g

—

m

LU

29

maxime Ruflicorum Operis.

.,:

fi

.

tdi

fuo fcilla exe gille, utri incumbet

probatio

vid. Moller. /.4. þ)&eür;

ïsgbel

n. 49.

Juftus titulus, bona fides, an &

cap. 35. Knichen. d.d.c. 3.

i ad hanc prefcriptionem requirantur ,

tut

uatenus; item quot ann

Maul. d. z. 2.7. & feqq. Balthaf,

ii

vid.ap. Grhatb. cozc

L14. & feqq

« C0*

d.c, p.200. Stamm. d. c. s. de

Jfure Saxon. vid.

Carpz. p.7- conff. 4

d.1. Klock. c. 17.

hn

, privilegio , gratia V. ; fpe-

h,

26. Nec minus ex fpeciali conceffione

t,cialis con-

Mt P.

Principum, jus operarum , quod ter

ritorii vel alio jure. haben

xl

interdum in alios derivatur, Klock. d. c. 2. s. 37*

Zieglo 5- NObi

]. ceffionis.

lent Principes., a

liique qui jure fu-

thal

num. 55. S.10. poffunt enim & fo

d

perioritatis territoria poffident,

exiis Nobilibus aut aliis caflra,

V

pagos, vicos, pl

erumque cum omn

i caufa, emolumentis, adharen-

aliis, atque fic etiam hoc, juribus,

(i,

tiis, pertinentiis, jurisdictione, &

N

Sitallen ibren &bren, SBürber ,

Srepbeiten, Gin, unb Sugebés

V

rung,mit allen Geridbten,mitobere

unb LinterzoberGrb Gieridht 2c,

rre, ita, ut ru

ftici Nobilibus fuis etiam

Y

plerumque feudi lege confe

antur. Struv. Syst. Feud. D. 6.

n

juramenturo fübje&tionis przftare cog

tb.10. Reink. i. Cl $. 61 1. n4m.36-

Rofenthal. c. 5 4.4. Paurmeilt,

p

lib. 2. de fzrisdifi'. C.9.

Knichen de veffit. patl. part. 2

. Cap. 1. G de

(m

Omninó

autem hictenor inveflitae

jur

isdil . territ. cap.1. num.228.

(hmé attendendus,

Grbarb. cozcluf. p.

Cum

rg quam diligent

i

fmiä

igitur jurisdictio

fecundum prædi&a nil commune habeat. cum

caltro, e.g.in feudum dato, cum jurisdictione

T

operis, fequitur

non fimul Jus operarum conceffum

lst

tam inferiori quam fuperiori ,

effe; utpote cum talis inveft

It

io ad jurisdidtionalia in caufis civili-

d

bus & criminalibus non veró a

d Jus fuperioritatis vel alia regalia per*

T

»um.637. quo facere videtur, quod Nobiles

7)

tineat, Klock. cap. 70

in Aufítria & Miínia à

Principe territorii operas redimere teneantur,

i

Befold. : de trib. domeff. foc. fpec. 6. 5- uum. 6

Hinc peculiarem

j

earum concef&ionem vellitiam requirit Knichen. d. C.1. ntttm. 1.

"

lo

ex ZIndr. Ifern.

refert Grbatb, concluf. o. quod neceffaria fit claufula

cum angariis & parangariis, ad

hoc, ut Baro poffit fervitia exigere?

Pte"

Opie bann bie Invefticurert utn

b febenz SRrieff oemeiniglid) aud)

"

tben, Grharb, coscl. 10.

uf bie yto

bn unb Sienft gericbtet tvc

fum vocabuli Jurisdi&ios

!IH

Klo«k. d. c..2. &um. 34.

Si tamen quis u

nis in regione quadam ta

mamplum effe oftendat, ut & fervitia hae

T

hujus nomine veniat , id non tam defumi

J

comprehendat (quid enim

debet, ex jure Romano,

quàm ex ufu cujuscunque Reip. Halin. ad

Hfa

ufï

TR OMMANN de Subditorum d ;

3e

Tit. de farisditt.) ille me non nimis refractarium habebit ; quà de

re fpecialem conítitutionem in Ele&oratu Bavatie fe);if'ccrc , ait

i

n

Balthaf.c.7, p. 125. Klock..e. 20. z4m. 88.

Íen

VIYI

27. Quamvis autem ab operis przftandis aliàs immunitatem

$u

ineceffitatis.

fuübditi conceffamhabeant ; aut hz vel ille nunquam ab iisdem ex-

nof|

fti

a& fuerint; publica tamen neceffitate ingruente, easque pofcente,

licité nihilominus exiguntur, zrg.c.2. X. de Confil. c.2.. X. de im-

h

spunit. Gtbatb, concluf.10.. Knipfch. d.4.6. c. 3. Balthaf. c. g. cüm

ht

& aliàs, eadem urgente, à regulis juris communis recedi foleat,

-

qp

l. 162.d. R. 7. fc. necef[itas , inquit Seneca, smagnum imbecillitatis ba-

alt

ib

amanapatrocinium , omnem legemfvangit. v. Klock. c. 4. num. 214. &

féqs. . Hinc Nobiles, aliosque fubditos ac cives, ad cuítodiam

p

«aftris fuis faciendam aut CfBadytfrobr ( ad quam aliàs de jure cives

üni

nontenerentur, CozfHir. Elett. Sax.p.2.conflit. 5 1, Carpz. ad d. Con-

$

ffit. d.1. ) cogere poffe , multis authoritatibus comprobat Balrhafar

$j

£.9.V.1. Jdem etiam Turis effe in refeCtione caflri, fentit Becht 4e

Vi

Salv.cond.concl.5 2. de nocturnis opetis Zid. ivfr. Deoperis & ope-

Pl

fibus publicis,que propter delifta exiguntur, & à nof(tris vocantur

h.

&dbellentoerc£, V. Befold. & Speid. Z, 7Z De illis veró, quasobz-

rati debitores vice debite pecuniz preftant, v. Mev. ad us Lubec.

Stam. dejférv.perfon.1.3.6.6. 2.5. € 6. mecnon deiis, quas ab hoíti-

bus redemti, in caíu, quo lytrum folvere s&equeunt, per quinquennium

ä

redemtori debent, 7Z, l. f. C. de pofilim. reverf. de fingulis enim

l

hifce operisnon hic eft agendilocus. Expraditis autem infertur

Ü

1. unum eundemque rufticum, & diverfis dorminis, diverío, nempe

fübje&tionis, conventionis, & manicipatüs, jure, diverías operas

preítare ceneri: & uni eidemque, fed diver(is ex caufis: Licet enim

aliàs nemo duplici onere fit pregravandus, ut tradunt Dd. per /. boza

f. d. R. f. & lios text. exceptionem tamen id patitur, fi ex diverfis

caufis & obligationibus quis aliquid preftare teneretur, .Klock. e

Contrib.c. 11. 2. 28. — 2. Quamvis magnum vinculum & plerumque

;ï

fubj

e&ionem importent operz, non tamen per eas infallibilite; pro-

bari poffe bie &anbsfürftl. £ybrigEeit.

"Md operas

28. Quinam ad operarum prafítationem a

d[ïkfääantur, ex iis,

fenentur

quz de períonis eas exigentibus dicta funt, conjicere licec : Nobis

fubditi.

hic dixiffe fufficiat, quód praprimis fubditi, quorum gloría in obfe-

quii promtitudine vertitur , hoc onere graventur, Gtbatb, cozc/, 1.

nem ad

Knipfch, 4. . 6. c. 3. Hi guippe per domicilii conílitutio

ä

omnia

"r

- saxime Rufticorum Operis.

jc

à dt

omnia onera, fervatà tamen graduum diftin&ione, & (alva pacto-

; Af

rum , privilegiorum , difpofitione, fimul tacite fe obligaffe cen-

fentur. Nobili(s. & Amplifs. Dn. .bafen!oiï-. Jr.de Domicil tb. y1.

t

S'en&el. ap. Frit(ch.p. 2. Ex. z. tb, 113- Subditumautem , moribus

20

nofílris, non facit fola, ut quondam, origo, nec domüs , bonorum aut

feudi poffeffio. Viet. de cazfc Exem. concl. 22. d fqq. Brannem. ad

Bqtä

1]

la. C. de Incol. Klock.c.ir,mg. s. V.tamen eund. c. r 2. 2.16. & feqq.

am

late Bef. v. JQufbigutg. p-.7 o7- Sente

[ sb a. tb. $0. 24. ubrex-

lat,

cept. nec fola jurisdi&io: vi magiftratüs competens;,

nec contra&tus;

aut delictum,imó nec folz operz, vel jus mancipii,. Gail..de Pigzor.

17

TU

1b.8. 2.y. &entsef, de Ex- tb:7 g. i feqq. Petr. Poricet. de C2U. AMuni-

jtm

&ip. difl.4-p.m 380-

Auth. f. C.P. pzt[[im Sed domicilium vera &

nnica cauía eít, qua

facit fubditum proprie && magis im fpecie ( vid.

(f

(Nt

Gen&el, de Ex. tb. 7- " fe44* tb. 72. C [€

74. itadi&um, M.Dn. Myl.

hr

c.38-7.7. Dn. Jjyafenloff, z5 o Gryph ap:

Arum. Difp. 26- tb. 1 83

u

Vid- Brander; a[): Fro P-.Z,.

Ex 4 tb. ia J etiamfi

homsgium,Die£aups

M. Steph. Ze jarisd. l 12«

QV

unb Grb«Dulbigung , non fit praftirum ,

m

fj 067 0250- Maul. . bom. tit. - 2.2.

Ti

:9. Etquidem ex illis Rufticos five vi

Ilaticos plerumque ope ris

Et ex illis:

& ferviriis non honoratis & fordidis obnoxios effe ,, extra omnem

Ruffici

i.

pracipué,

rb Oül'

dubitationis aleam efb, (Srbarb, co»c/. 1$.19. Osbren Joerrm müfjet

Yif

fic offt De8 Syabré bienerba9 yel

b bauen,(den, Die ycucbt ab(tbneie

jol&bauear, unb Cráben ma»

; enil

Den, uub in bie Gdbeuren fübren,,

at

tben , Stünftet. Jb 2 c. 28.

Cofmograph. Vid. Speid. 77 Spec. h. v«

Balthafar c. £. p: 125

»

Rufticos autem hic dicimus, qui ruri im

nf*

pagis autoppidulis, i

i ben Fleinem S3aurem Cotábtleim, lrabitantes,.

opms

laborant terram feminando , vineas fodiendo,, aut quid fimile fa-

enil

ln

ciendo, Stün(fer. Z. c. 24. Speid. Spec. v. $*5aurerr, & opponuntur

civibus five Burgenfibus,, Deit o ürgertt , qui in Burgis, civitate aut

j

urbe liabitant ; fecundum vetus proverbium : $B urger unb SSaur,

LA

nque

(ibeibet nicbt$ al& bie 9Xaur z quod explicat $Sranct ur feinem

Qföprüd)möu'erm Cluv. de Germe. Jatiq. l. 1. 6.11. puurr. Burg. 4

j

j. H D

. Dzjþ 2L,

9. 4. p. 36 3. ubiex Lehman. aliisque originenm

lebem urbanam & ruflicam ,. unfer

$5urger unb:

Xüb

diícriminisinter p

Lgbis

S5aurtt, refert ded

iffe Henricum Aucupem; nonum quemque virum;.

cunt certa frugum parte , exagro & pagis in urbes,

ab illo noviter

yle

extru&tas, (eum enim prz aliis in Germania urbipus (Irue

ndis ope-

W

Dn. Myl.

14

zam navaíle;, oltendit Conring, de Urbib. Imper. 2.29»-. M.

PT

)

-

52

FROMMANN de Subditrim &

JArchol cap. 28. ) transferendo. — Nechodie tamen rarum cü,in' G'&r.

lj

mnania villanos, qui jura univerfitatis in villà quadam, przfertim iif

g.m

qui

benen Sardflecen, confecuti funt, S5utgaer vocari. Knipfch. de

li

Civ. Imp. lib.2. c.19. num.15. quodinfpecie de pagis Würtenbergicis

tradit

an. J9atu(f. Id nonomittendumeffe duximus, rufticos Ger-

H

maniz alibiliberiore, alibi duriore, conditionevivere, Burgold, 44

lt

fu q1

, P. p.1. d.1 3. in f. vid. Ziegler $, Nob. Hufan. c.6.22m.75. & féqq.

B

ita, at reperiantur Ruflici in Principatu Elwacenfi & aliis quibusdam

inlocis , nulli domino fubje&ti, adeoque omni vicinorum domino-

r

rum jugo exemti, à tributis, fervitiis, aliisque fimilibus, prorfus

ia

li

imimunes , Mager. Ze Z4dvoc. arm. c.6. n.27. & féq4. . Ymó reperi-

n

untur integri pagi, qui przterImperatorem nullum füperiorem a-

gnofeunt , SrepesReiddzyór(fer. vid. [. P. arz.1. $. 2. . Terminus

l

&q40. inter eos refert Golda(t. izepi/f. dedicar. betSReicbsz Jodnbel

w

pi

Gouffelbeimb, 9robram(tein, Gamb, unb anbere, — Confimilis fe-

ré juris fuiffe Ruíticos if 9([tiger propé Joerrenberg, & Sübls

baufen 2c, referc Speid. i Spec. v. 93auren.. &»af fienemblid) munbe-

Br

bareylecfen tvarem, bie Feinen C3ogt gebabt, (onberm immediaté

in

unter &dpf. Smajeft. geroefer , nacbgebenba aber. fic) in Sut(tl,

f

f)

CfGürtemberg. G5dyug vertrauf, — Huc etiam pertinet, quod ol

Den rep«S5auten ex Hufano adducit Stam. 4e ferv.. Perf. lib. P

d

€. 3. HUm. 2,

i

E:Cives,

30. Sed tamen nec Cives omnes ab operis & aliis muneribus

Ái

maxime quz in civitatis cuftodia, excubiis, munitione, & defenfio-

ne confiftunt, immunes funt.

Civis enim loci non eft, qui loci

oneranon fuftinet, . 1. $.. 4d 7Mpnic.l. 3 . $.5. eod, Gtbatb. concl.

20. Knipfch. /ib. 6.c.5. quo pertinet locus A.B, tir.16. 20 : 98 fet

!

bann, baf fieleiblid) urto auffridbtig in bie Gotdbt siebem, unb mit

Pf»

ber &bat unb QBarbeit,obn SSetrug,in foldyen ibren &»it ubJoerb

(0

baben,aud) bie gemóbnlicbé SSürben,als Gyienft, &otabtredbt, Sti

l

but, C5teur, unb bergleidben 3Xufflagen in benfelben übet (id) mebz

tn]

men,unb qufrid)ten. —X Etfanénihil priüs audire folent novi cives,

"i

quàm illud: contribulis factus es, obferva ordinem. Arnif. relecf.

ts

lib. 1. c. 5. fe. g. num.22. Nec id injuria: cüm non ferendus fit,

y

qui lucrum ample&titur & onus recufat, /. z. S. 4. C. d. Cad. toll.

de

Notandum támen monet Knipfíchilt. 4, /. z47. 6. difctimen inter

D

fubditos Civitatenfes & villaticos ; quód illiea tantüm, quz ad

th

communem totius civitatis utilitatem pertinent, praftent , ut fune:

«

ligna

]

d

La

maxime Ruflicorm Operis,

33

Otf«

ligna iri civitatis ufum cedere, advehere, plateas à fordibus expur-

nj

gare, vias munire, pontes reficere, civitatem cuflodire, aut tale

hd

quid operari, quod publicé fit utile. v. Ming. Z. /.

Verüm hanc

pics

reíLrictionem non omnibus convenire Civitatibus, "'oftendunt ope-

Get«

r2 venatoriz, alieque fimiles, quas civitatenfes etiam exhibere fo-

£

lent, tefLe experientia.

Videndum igitur, quid morum diuturnitate

i; d

.

& quafi confenfu introdudtum fit, (Erbatb Z. cosci. 20. 1, .. Quod

Qm

v. Balthafar c. p, p. 17 3. tradit, ab operis, publicam utilitatem & ne-

ceffitatem refpicientibus, ne quidem Imperatorem , Ecclefiam, aut

u

oríus

alias perfonas privilegiatas immunes effe : id quo fen(u verum fit,

difci poteít ex iis, que tradit Klock. c. 9. * 12. »um. 224 de Contrib.

r

mi

Brunn. ad l. $. 7. 1. C, d. SS. Eccl. ad l. 1. C, de privileg. dom. Aug. ad

771

l. f d. t. imprimis ad L. f. C. d. immun. nem.conced. ad l. 6. l11 C.d,op.

eubl. Petr. Poncet. Z. Giv. diff. 2.

Cives quinam hicdicantur, ex

M

Ó

prioribus colligitur.

m

? 1. Incolas, SSepfi&er, Gábenter,3epunb Symtoobrer pro-

n c

prie cives noneffe, magnamque inter hos diverfitatem effe, ita, ut

Incola ?

T

du

in Statutis Civium appellatione regulariter non veniant, hodieque

multis in locis quedam commercia, pafcua, aliaque civitatis com-

iU

moda, exclufis incolis, ad folos Cives fint. reftrid'a, poft plures

ï

i

lbtaï

alios, noviffime oftendit M. D. Myler. c. 3. de $z.. . Dn, Hafenloff.

detr.tb. 543 5.

Nihilominus tamen veri funt fübditi, &, quoad

fubje&ionem, à civibus nihil. vel parum differunt, Schüz 7. ;. D.

u

2

6.1b. 17. Knipfch. /.2. c.29. 2. 7 $. Gryphiand. apsd ZArum. Difc. 26.

$2.46. Hahn.ad IVef. ad 7Municip. inf. plurimisetiam civium commo-

il

dis, privilegiis, & juribus utuntur. 7/,27. $.1, ad M. Dn. Hafen-

a,

loff. rb. ; s. largáque civium appellatione veniunt, Knipfch. 4, £.

j

per 1.190.L.23 9. $.2. d, F.S. Zahn Jcbnogr. c.90.. Hinc & ftatutis &

ttit

w

confuetudinibus illius civitatis obligantur , Carpzov. p. s. coz/fit.

12. d.i6. d.20. Ziahn d. c. muneribus etiam civilibus, 2quéac cives,

ït'w

inloco domicilii fungi tenentur, 422. $. 2. 1. 29. 1. 34. 4d Munitip.

t

6

etiamí(i locum originis five domicilium naturale habeant diverfz ju-

risdi&tionis. Klock. c. .. 2.70. C feqq. cüm illius effedus hodié ut

fglä&t

plurimüm fit fublatus, M. D. Myl.Z.c. 38. s. $. vid. Da. Hafenloff.

Süta

al

de tr. tb.14. ubi & exceptio hujus, & ratio predi&a mutationis , ha-

betur. Add. Brandes de Ex. t^. 5 $. & fé44.

Quidniigitur & operas

jnt

ab incolis exigere liceret, Grbatb, cozcl 20. nifi aliter (tatuto aut

a

confuetudine receprum fit. Wehn. v. $5utger. Gail.2. 0 35. s. $.

[unt*

gnod ipfum de incolis Spirenfibus conftitutum, teftatur Crbarb,

( ho

jf

FROMMANN de Subditoram c

*

34

d.l.in f. bag fie allec anberer SDerfonal5Sefdtoerben, ag büfeï,

U

ftobnen, madbené, fcbieffena 2c. frey unb [ebig fepri, — Incolas au-

Ti

tem hícdico illos, qui larem & domicilium cum omnibus habita-

n

tionis commodis incivitate, fine civitatis tamen jure, habent. Z. /,

*

27. &entel, d.123 9. th,7 1. 1.7. C de Incol. . De hifce tradit Gail, 2.

Vj

[

Q.35.7.8.. & Knip(ích. .2. c.29.7.104.. in Civitatibus Germaniz paf-

||

fim hodié confüetudinereceptum effe, quód incole u:lt'rq: annum, fi

t

civium jura tedimere nolint, non tolerentur : idque propter com-

munia onera civium; docet tamen Brandes de Ex. t/ef. 1 2. & pr. ad-

[

Ü

huc hodié fieri poffe, fpeciali pa&o , prafcriptione, privilegio ;

t

ut quis absque omni agniione muneris, ufuque privilegiorum ,

nudum jus ibi fecur&, etiam in perpetuum commorandi & habi-

L

M

4 oA

tandi habear, baf einer ein Codju&zunb. Cod)irnis QXermanbter,

i dl

Clientes?

Jinter(a fep. V. W'ehn.v. Jpinter(af, . Clientes five in proteCtio-

Á

nem recepti, Die Cod)irmé/Geno(fen , licec quandoque etiam fubdi-

fer

torum appellatione veniant, & propterea fzpius à Prote&toribus

Ti

& Advocatis fuis; 001 ibren Cbbirms . uno Saftenz CBogten , in

r

literarum infcriptione vocentur [iebe getreue , tefte Mager. de 244-

voC. C,10. 1. 136. qux appellatio arguit fubje&ionem, & jurisdi-

d

&ionis ufurpatur intuitu:, fecundum Gail. de Arreff. c.7. s10.6* 12«

Knipfch. 4. L.c.12. 7.82. ? féqq.186. ad operarum tamen praflatio-

i

nem compelli nequeunt, nifi fe ad operas fpecialiter obligaverint,

i

td

Mag. d. c.10. 2.438. HincEverhardus W. Comes, 24. Civitatum

h

Imperíalium Protector, cum ab hifce civitatibus quotidianas operas,

ceníus & tributa, exigeret, Cafar eum ab hujusmodi exa&tionibus

PU

Patronis enim &

abítinere juffit &c. Knipfch. c.24. lib 2. nam. 23.

Advocatis five Clientelaribus Prote&oribus regulariter nulla im

clientes jurisdictio , intuitu protectionis , competir. C5dbuf unb

t

GC»obirnt enim non jurisdictionem , fed proteCtionem tantüm , im-

$

portat, nec ejusmodi clierites fubditi efficiuntur proteCtoris, fed

remanent fub jurisdi&tione ordinaria, Mag. Z. c. 2.236. ( féqq.

Lj

M. Dn. Myl. c.: £. deSt.I. Knipfch. c.z4. sum.6 3. lib.2. Ubi plures

"

,szmf&s ?

Aa.cumulantur, .De forenfibus quoque, an ad operas teneantur,

nihilferé apud interpretes reperire licuit; indifferenter tamen id ne-

gat Caíp. Zetd. de Ord. Eaueff. art. 2. p. 177 fed nulla vel ratione,

(

i

vellege, velautore adducto, ni(i quód operas ad onera tantüm

perfonalia referat. Zz:h. etzam Epifl. ad H. Stam. de férv. perfon.

&b. 3. prafixe , valdéconqueritur, quod füperioritatis exercitia eo

l

um

N

uigue

um

-t

á

pouegrs

maxime Rufficorum Operii.

35

PUX

t

üsque extendantur, ut cogantur etiam forenfes perfonalia, faltem

45 dU«

ubitt«

mixta, onera & fervitia fupportare. vid. tamen Klock. Z. c. 13.

xum. y8.C [iqq. num.36. Dn. Tabor. de 7Metar. p.2. cap.3. tbes. 15.

4l

Q pg. art.6. rbef-. p. 266.. In Ducatu certé Wuürtenb. fubditi

iil,2.

bonaimmobilia in extraneos velforenfes, qm bie 2lugleut uno

?pa-

h, fi

S(ugrotürti(dbe , vendendo , permutando, aut alio fimili modo

transferre prohibentur , baf nambtid) ben 9(mptleuten , 9on beti

qrü.

qufmenbigen, fo Güter bep ibnen baben, in Ginbringung ber

:

rb

G5teuten , &batung , SRenfem, Srobn, unb bergleitben , viel Syte

lhs

rüm,

xüng unb S5efcbroerben baburcd) Sybrer Sürftl, Surdl. unb bero

(cben R átben oieffültigbemübet roorben , ing Tünfftig nicbtbegege

Vbl«

nen, QG. 9. p.2.7.9. $. QBit (eent, D. D.vir.17. pr. Dn.fautecbady.

Itf

l0*

3 differ. ad d.t.o. tb.16. — 1dque paffim flatutisfieri, teflatur Klock,

W

d. c.13. num.7.

Anveró confuetudine induci poffit, ut oneraetiam

meré perfonalia forenfibus imponantur, id adeó ad me non perti-

us

net. vid. Klock.c.77. nm. 198 & feqq.c, 13. num. 31. e*y-feqq Gail.

jj

2. 0. j 2. num.18.

)

j d

32. Non parum illa quaftio divexat Dd. An plures fubditi

jurisdi-

defun&i £lii vel heredes, pro rata, an veró (inguli in folidum, ad

u

operas teneantur ? Laté hanc controverfiam , variis difítinctionibus

d

adhibitis, nempe : an operz debeantur ex facramento fidei clien-

vetb

telaris ac obfequii five homagii, an verb intuitu przdii, quod de-

u

funétus poffederat : &, hoc cafu , an poffideant omnes heredes,

()pff Z

an non; & an divifionem recipiant,an non : decidit Balthaf. r. s.

. 162. quó faciunt ea, quz in fimili queftione adducit Struv. Syn-

nf

£ag. Feud. c.u. p. 42. Hufan. c. 6. z.7 9. e& féqq.. Viciffim quaritur:

J n

Quomodo domino, plures liberos vel heredes relinquente , mor-

u

tuo, operz fint expediendz ? vid. enndem Dalth. c. 7. p./2;. Add.

m*

Struv. d.tr. quo referripeffet & illa, quam Hufan .propofuit. c. 6.

f

»um.$6.

An fc. plures domini fubditos communes inter fe,

H

quoad operas, dividere poffint, ut quisque fuos hábeat , à qui-

yures

bus folus operas exigat?

n

23. Cocterüm cum ó

afallus per fubftitutum ferviendi li- s ss£4ius

nhabi-

d

centiam habeat, f1 ad fe

ipraftanda vel propter ztatem , vel/^ i

ls?

foos

alium defe&um, fir inh

E

v. Ludw. Syz. Feud. c. 14. Struv.

yum

Sypt,. F. C. 11. tb. 6. 2 quitati non minus erit conveniens , fubditis

idem juris, ratione operarum , concedere,

toann toegetr Scancz

rj

It(ae

jj 0

quä

beit, 3tet unb un?evmöglid)feit, o:et anberer erbeblicber

—

3

3 /en!

^

36

ïsz OMMANN. de Subditovum de. —

&Ijen ; obet Jþiuberuügen, bie 2(rbeit auff evf. otbemnid)tin weffou

gelciftet voecben Fónte, baf enttoeber eitr (ubftituirfer Graafübner tue

[/

&u

acfaffet ober su anberm 3eiten ber &agbienfEunb 9(rbeit erforbert

toerbe, ne fcil. ad impoffibilitatem, cujus nulla eft obligstio, ad-

Ü

ftringi videantur, 1. 1 5. d. R. 7. Grb. concl. 2 ». Balth. c. 10. p. 226.

ll

€uinam

W

Jfont imman-

24. Imó non uno tantüm caíu contingere potefl, ut verí

&es Ab ope-

etiam fubditi, vel ab omnium vel certarum operarum exhiben-

CAYIHS pr&s

darum obligatione eximantur , (€tb, cozcl, 22. Sic qui cum deter-

!

fatione 2

f

minatione tantüm alteri fubje&ti funt, vel qui fe regimini alicujus

fubmiferunt, certa lege, falvis privilegiis, atque exemtionibus,

li

illi cert& contra paCta gravandi non funt. /, i, J . d. pa&t, Grenget

"

tb.4.5. 2" 49. Idem & de illis dicendum, qui poftmodum immu-

0n

nitatem confecuti funt publicà lege, confuetudine , prefcriptio-

lu

ne, conventione : Eamque vel zziver falem ; fic oppida quedam &

vicos à quibusdam operis immunes vel inhocipfo Ducatu reperiri,

praxis oftendit : vel ffzeularem ; talem confecutus eft Magerus à

C

C5dónberg prout ex $. Bulla Imp. quam prodneit. c. 10. nttm. 2$ 3. con-

ftat.

In genere veró perfonis hon:flioris acliberioris conditionis

Y

operas per feimponi non poffe, pofE plures alios, docet Balthaf,

"i

'6-3.?-[3;0

Exinde Nobiles, Milites, Dd. Clericos, Medicos, ho-

il

neftarum difciplinarum Profcffores, aliasque fimiles perfonas , ab

K

operis, aliisque vilibus & fordidis oneribus , immunes pronun-

l

ciat Rofenthal. 4. F, c. 5. concl. 7 2, necpro tuendacivitate Dd. jurís

l

teneriexcubias agere, nec diurno tempore ad portas, ve] noCturno

þl

tempore vigilare, nec loricis, vel armis, quz aliis civibus impo-

nuntur, inftruAus effe, contendit Klock. c. 1 j. z, $. poft Halbritt,

ce privileg. Dd. Sordida equidem & vilia munera vilioribus etiam

perfonis funt conferenda L/2. e feqq. C. d. Excuf: mun. & ibi :

Brunn, Add. /. 7. 4. r4. C. d. dignit. L.6. C. d. Profef. L 3. L 4. e

ä

t. t. d. 'acat. && Excuf. Mun. Gail. 2. tbef. $2 n 7. F. féqq. l. 4.fíà

[

parent. quis manumitt.l. 10.d. ob(eq. par. Calp. &etd) d. Ord. Eq. art. z.

p 1097 38. ibi. beootab toeil fervilia,rnflicaque munera, onera,ci fer-

vitia varia, generofis , liberisque pev[oui

"bouis, bey allen CGélcferm

jumoiber gemefenc. bieteeilbalbau

en bem Svapfer, & contra

l

balb unterm 53aucen bauffen fic

&ctt, u frobnen unb bies

nen nidtmüglid), unb feiner da

plicionere ju belegen iftac. 24 p. 169,

quó pcrtinent ea, qua apud. Goldaft. zz Carol. A. Capitulat. 2. 1 2«

26-.

£. 135. lguntur, ibi: placuit nobjs , ut illos libe(o; bamines Comites

:ï

n

-

m

uidxime R;u/ï*z'carüm Operis.

37

M

tf

j*ri äd eo;mk opzus fervile non opprimant cyc. v. Brandes b. 2 $. Juftitix

TT

enim ratio non indifferenter, juxta numerum perfonarum, fun-

&iones & officia diftribuit, fed quid cuique convenit, perpendit.,

iout

E

& convcnientiafingulis fuo loco difpertitur.Ph; Melant. iz ezarrat.

h 22f

lib, s. Etbic. c. 1. 2« V.l $. $. 3. dejur. Immunir. Plura de Immuni-

y ver

tatibus congeíta videre licet apud Klock. d. Coztribut. c. 12.13. 1 4.15.

nibelte

& Dn. Tabor. 4. Metat. p.3. Id tantümadhucaddo, 7. 6. . , C. 4.

Attte

Op. Lib. & l. 37 . ff cod. in operis noftris locum non habere, ita;ut pa-

li

rentes ob liberos, ut ibidem, non liberentur , teíteipía experien-

JbUS,

tia, & Brunnem. d d. l. 6. Denique , anis, qui ad caftrum tenebatur

í

QUi

]

operas praítare, eo diruto novoque alibi inftaurato, liberetur ab

i«

onere operarum, ita, ut jure cogi nonpolfit , operas ad novumiil-

'ip:/o-

lud exhibere, v. ap. Hufan, c. 6. 2. 9 9. Sixtin. Jib. 2. c.13. ". 7 0. p.

n&

242. Maul. d. bomag.d.t. 4« "nm.19. Ceterum deperíonis operas

g&(*&i ;

exigentibus & exhibentibus fu(;üs agere placuit , quod alii de iis par-

Wfä

ciüs in hac materia egerint.

m

3j. Qui veró ad operas tenentur,

knon ante éas preítant, Quando:

itionis

quàm fi fuerint perite , auff erforbermumb begebten: Czoo enim ope-

opera prd-

varum editio vibil aliud fit ,quám offct praffatio , abfardum efl credere ,

Anda?

df

, o

alio die deberi off&ium, quam is vellet, cui praffandum eff , inquit

mas,äb

[Ct. i2 1 22. 4. O. Gaill. 4. zirreff. c. 10. Balthaf. c.72. Sic & Vatal-

lus ad fetvitia tenetur, nec tamenea rcgulariter, nifi vocatus, pra-

fonu

Jj

ftat. Rofenth.c. $. 4ua/f. 26. Struv. Syat F. c.ut. tb. ulr. Qua i non

oturto

petitz fuerint, cenfentur remiffz, (olen felbigen Cyabre gefallen fep ;

s

Idque fe in praxi obfervaffe teftatur Vir quidam in praxi verfatif-

PG

fimus,baf nebmlid) bas flofter Lrfpring verGotabtGbingenSyabrs

l)

tith

«

eenamte Soien(t gu. [eiften fe:bulpig getvefen (ey : biefe fepen vom

jli

Seloffer etlid 9yabr nicbt aeforbert tvorben , fjertadb baben bie

von C bingen bie(enSYtadblaf in fotgenbenSyabren gefüdbet, (epe abet

"r

controvertiett , fürbie JberzJefterteidifdbe SRegierung gebradbt,

416

unb bie oon Gbingenoonibrem Coucberr abgetviefen roorber, Quod

"

e

ipfum maxime procedit in operis incertis , ut fcil. fubditi eas-

t

dem; uno anno non exa&as, per dominum fequenti anno fupple-

h

re non obligentur. Ziegl. $. Vobil. zum. 127. Balthaf. 4. c. — In his

contrà

enim przcipue id agi videtur, ne antecederent operz, quàm indi-

DA

i

&z fuiffent. 7 1.72, $. 2. d. 1. 22. 1. 24. d. O. L. Brunn. ad 1. 1. C.4.

) l/fb

t. i veró. certo & determinato tempore effent praflandz , fübditi

)1?

nerentur. Rofenth. d. c. $. 4. 26. dies

d

ctiam non interpellati ad eas te

enim

/in

i

-E 3

——

38

FROMMANN de /Szbdz'tomm e

enim interpellat pro homine, 4 12. C. Z, coztrab. flip. Vid. taxiieh

Herm. Stamm. Jib. 3. c. 27. . 4. In mora veró deprehenfi, velad il-

las fupplendas, vel ad eftimationem jure adigi queuünt, a. /. : 5. $. f*

d. ve fud. F. l. 26. de O. Lib, Ziegl. d. $. . 129. Balthaf. c. 12, p. 204.

Hufan. A. c. 2. 7 5. Maul. . bom.tit. z. 2.1y.

l

fil

"n broope-

|.36. Occurrit híc quzftio : Annon pecuniamà tubditis , ope«

rispecunia rarum]oco, exigere liceat ? Pro prateritis, iisque negleCtis, quód id

d

$x5 44* Geri poffit, ex modo di&tis conítat ; (uccedit enim in locumobli-

M

gationis fa£ti id quod intereft , . . 75. 1. 72. 4. : O. Sich. ad 1. 1. C.d.

O. L. Brunn. ad i. i. p. . 6. C. £it. profuturis veró ab invitis fubdi-

tis pecuniam extorquere velle, jure communi conveniens non effe,

crediderim, 479. d. 1 26. J,2. $. 4.. d. R. C. Brun. ad.d. l. 6. Sixt. d. ve-

I

gAlib. lib.2.c.13. num .7 4. Zieg]. d, $.4.92.Sich. ad4. 1.1. Dn. Fritfch.

t

d.'u

d. fure Lufhrat €. u. S. 3.

Mutuo tamen confeníu, quin operarum

exhibitio certaannua penfione, adtempus veletiam in perpetuum ,

redimi poffit, non eft dubitandum , (ut fuprà pundt. ro. di&um

&fl) nec id rarum effe, teftatur Sixtin. Z. c. z. 7 .

Exceptio-

nes alias tradit Brunn. 24 4.4. 1. Sixt. 4,J, Stamm. lib, 3. c, 21 Klock.

ft

)

€.2. 1. 64. (7 feqq. nbi & illam quzftionem explanat : An fubditi

per longifimum zempus, loco operatum, annuatim informem pe-

j

cuniz fummam exíolventes, aboperisper prícriptionem tati (int ?

[/

Id extra dubium videtur, fi fubditi modó operas preftiterint, mo-

dó pecuniam, ba8 ($tobngelt, dominum non femper pecunias exi-

h

gere poffe; cüm ex actibus difformiter fehabentibus nullum Jus per-

l

pecuum quzri poífit : partes. etiam debitoris favorabilioresfint ,

quàm creditoris. Fritích. . /. ubi tamen nonnullibi contrarium

obfervari dicit. An opere alteri cedi , locari, delegari queant ?

D

vid. Ziegl. 4. $. 2.10 2. (Gthatb, conclaf. 23. Sich. «4d 7. C. d. O. L. Be-

á

fold. i» Confil. Speid. iz

l

$1. d.6.

fpec. Balthaf. p. 367. Carpzov. part. 2. cap.

:

j

Quando

37. Licet veró, fecundum prazdi£ta in facultate fubditorum

N

*Xi£?14* — pofitum non fit, tempus pro tempore eligere, aut aliis tempori-

bus fervitia preítare, quàm qua eis per dominum ad hec deputan-

/

tur5 nec tamen in libero dominorum erit arbitrio , temporis nul-

^il

là habita differentiá , fubditis imperare, operas; generaliter enim

$

in omnibus operís precipüé obfervandum monet [Ctusin /. 22, $. f.

K

d.O. L. ut temporis [patia , qua ad corporis curam nece[Jaria funt , li-

berto Gj fubditis velinquantur.-fimilia habentur nl 5 o. $. 1. d. z, baf bie

T

unteg;

P um

a

jm;z.;:ime Ruflicorum Opfïif;

3"-93

ne

tintertbanen on ibren eigenen bódbfinótbigenGiefbdfften ni-'cï)tgän

dil

su lag auffaebalten ub inobnmoiberbringlidben &5dyaben gefet

toerben niódten. —Contra liec tamen graviter peccari, obvium eft.

S-f-

Ponderanda in hanc rem funt verbareligiofinon minus , quàm ju-

W

ris confultifimi Brunnemanni a4. £. 1 8. &t féq4. 4. O. L. Nocturna-

certé tempore rcgulariter' non deberi , communiter à Dd. receptum

yt

il

eft, Klock. d. c. 24m. 63. cüm fint diurnum officium , 4 7. /. 2. ff. d.

0. L. proinde luce & per diem explicandz, de mane usque ad

(

gb!i-

vefperam Bef. v. St0bit. Ziegl. 2. $. . 157. Brunn.ad4. L, 1. nift pacta,

mores, neceífitas, aliud admittant, Haufan. c.6. 2 9g« W'ehn. v.

"

SDingnottul.&*gbarb: Canclf'. 24. Balth. c. 2« P. 24z- (äo&dïgm&&utb

Tc,

jj

no tempore, id multó magis de diebus dominicis & feflivis aliis

dicendum efL,arg.Lf. C. de feriis. c. z. X. eod. INow. Leos. y4« An fubdi-

ti diebus feítivis literas alió deferre cogi queant? V. apud Limn. Z

h

&. /f. P.C. 4 nnm. 1ge &-.Mattthteph. d. j)/zrikdf. lib. z. p. 1.€.7. , 2.

EAT.198.

:

WUY

!pim-

38. NeinhoneíIz aut alioquin illicite exigantur operz, pie« Quales exi-

Jod

tatis pariter eft ac juris : Daf Der Untertbanen nicbt (ofdbe 2(rbeiterm zenda

aufferíegt werbem , mefcbe (cinblid), ober mit Zeibsgefabt volle

bdii

i

bracdbt werben müfïän. INam ha demuns, impo[it à opereiztelliguntur,

ínt]

qua fine turpitudine & periculo vita praftari pof[aut,l. 3. d. O. L. neque

inre turpiulla contrabitur obligatio. l. 26. d. F. Q. Add. L 15. d. Condit,

m

:di

In[lit. Gail. d. Pac. P. c. 4. 1 11.Stamm. d. Serv. Perf. lib. 2, c.6. muns.

10. Hifceannumerat Mev. ad. f. Eub lib. 1. tit.2. avt.2. 2.16. admo-

! Fff

dum viles.

Sed & ab infolitorum fervitiorum (unfanbg gebrdudis

flüt !

j

gen) extorfione fibi domini caveant. Maul. . z 4. z. 1r. hecenim

Ji

non tantum fümmopere jurereprobata, arg. L. 4. $. f d. pabl. L. 6. $. .

de Offic. pra[rd. l. 13. $. t. v. caueant. C. de JAgricol. Ziegl. $. INob. num.,

h

rog« Kl.c.2. z.15. Gail.z. Qi7. 9. 3. ? 2. Q.62.de Vrreft, c.1 0. mg.

ii

Speid. v. Stobn, Brun.ad/. z C. JVe Ruffic. ad nll. ob(eq. verümm

etiam eandem non raró extoríoribus male cedere, nemini obfcurum

(

e(fe potefT; c ferz cogtingere foleat,. ut cum novis exall ionibus ej«

otl,

!d

férvitiis inopes premantur , ad. uetera quoque deficiant, aut ff adjiciantum

—in(olita, ceffent c& con[utta , ut ex Pliniomonet Grbatb. cozcl.2 9. ubi

n

etiam oftendit,quàm magnifaciant fubditi,fibi confuetudines & prze-

ni

jj

togativas fervari. Add. /.4. $.. deQ. Proc. . Hinc confuetudini, uc

l

matri, reverentiam deberi, ait Kl. c.r2. "Yaceo, quód femper me-

tuendum fit utob immodicas exaCiones , nova & infolita fervitia,

;v:e

aliasque

i

h

40

FR O;UMANN de Subditorum c

z

aliasque oppreíhones, Monetarii, Leidani, Kniper doliingi kcc;n(m--

D

[j

gant, & exulceratos fubditorum animos ad arma capeffenda , & adv.

magiítratum convertenda;accendant. Klock.c.2.7.377. * c.18. m, 92.

(

Sape enim fb pelle ovina fimplices fubdiri in calcitrofos mulos degenera-

Db

runt , qui afperos poffmodum dominos ex proprio ovili calcib. expellere

zon [unt veriti, inquit Boccal. ceuz.2. relat.6. V.omninó M. W'ehneri

H

j

Tr. 9on Oeránberung ber Regiment. c. 72. E-converfo , woderata

|

C intraconfuetos fines Cobibita, exattio [ubditos ad omnia pia obfiquia

i

praffanda (j* onera ferenda facit promtos paratosque, Magnus ille

M

Lan(ius, p.m.in 7Mantiffa Confult.de optim. divit.par. mod.part.15 9.

;

Hinc non inepté Gennenfisille Patritius , apud Guicciard. prafente

Ludovici Sfortie Legzato , ad Genuenfes pecunie extorquendze

;

h

gratia miffo, Cives & fubditos comparavit flori Bafilice ; ( $Safiligs

ju

D

La íraut) ut illa quippe herba leniter contreClata, graviffimum

fertur odorem fpargere ; duriufculé veró fi digitis comprimatur,

ii

odor infuavis, ac capiti noxius, percipitur : Ita pariter, f1 Magi-

d

ftratusac domini mollicolis cives fuos contratarint digitulis, fua-

LE

d

viffimum & copiofiffimum ex iis haurient odorem : Eosdem veró

fi duriüs prefferint, rebellionis , . nec non inobedientiz & contu-

t

macie füccum & fanguinem elicient: unde verfus illi apud Klock.

0018' n.l;(?.

Ozimon e$t fragraus , ff leni bellice tratless

Plus aquo preffum , cett grave virus, olet.

"Afperitas fémper peccat ,. fed gratia vavo :

Hic us est , ubi Jus, qui moderetur , erit.

Coní(uetz |

39. Utautem confíueta operz exactz dici poffint, juxta anti-

quanam di-

quam, certi alicujusloci, prafe&urae, pagi, aut finguiaris etiam

£entur ?

pradii, confuetudinem & obfervantiam funt imperande : Dein

generalis Provincie confuetudo, denique ipfius etiam viciniz atten-

denda: qua omnia latiffimé perfequitur Balthaf. c. r7.

Variare

enim locorum confuetudines, experientia fatis füperque teflatur ;

:;

Unde illa operarum fpecies & qualitas, in uno loco coníueta, in alio

Ü

habetur inufitata: Generaliter tamen dicendum ait Balthaf. 4 /. &

f

bas Qoapt. £. 3R. rir. 22. 27r.6..— Syapjenige Sienft unb 9Irbeiter,

teelc)e gemetniglicb burcd) gebingte Gbebalten, &xien(E-seedt,unb

e

99

b,oerricbtef toerbe

1 müffen, nidot su ben £anbüblidben Gvobri

t

Syienften aebórig (epen

: ag J»oleEtiben, baffelbe,unb ba$ Q'Gaffet

in bie eudbetrage

", Obs (celen, ober (c:nigelm, Ftetten, badber,

|

teafcett,

P a m

d

maxime Ruj?z'cor.!)m Operis

4I

Y

ur.

toafdben , fegerr, augfebrem , einbi&en 2c, incer cenfuetas veró re-

a,

ferri poífe, acfert , (den, Ordbert madben , mepen , bepen, Sruobt

p

fdneiben, unb beimbfübren, Jopffet/bredhe

i, £yb8 abnebmei,

baariffeit,

4

SRuben báuptem, Sladb8 ober Janff liecben, brecben,

dere

foreiten, 9iGaffer (cbópffen, unb fübren, S

fem trefden unb (piite

Iert

nen (oann (olcbes vonlttece berfommen , ober in be

n GaaL $ts

M

Qern begrifen, ober voenit ed al(o bebingt vorben) 33o

ttentaufa

d

fen2c. Dafr Dod) berenfroegen, toanm es über einSQeil, ein aleicbs

J

tool geringer £obit, aló (onft, begablt werbe , Dod) fen niemanb auie

i

fer fanb Ces (eo Dbann auf ben Giránfen) qu faüffen eerbunbett.

In fumma,. & hac in parte, ut in totà fer& operarum materià, ob-

fnt

q

Dd

fervintia primas tenet, ut, fi quis redum judicium ferre cupiat,

fi]

Jurisprudentum illa cautione opus habeat :

nibil generaliter defiaire,

Vi

féd ad cujuscuuque Provincia, prefettura , pagiq

ue ufum c obfervan-

tam re[piceres qua i

n quovis loco diligenter explomnda, C' ex eadem

N

Confil. Marpurg. 7 4. conf. 43« ?. 34- Obfer-

Yi

decifro. defumenda ,

; ll

vantia vero, Dag alte Joerfommten, quid fit, & quanto tempore con-

cludatur: valdé dubium eftinter Dd. Confusé enim de hac loquun-

w

tur, aliis eam & confuetudinem fynonymicé ufurpantibus, aliis ab

Co

hac varié diftinguentibus; de quo laté Dn. Tabor. e cozfront. p. it-

K

1.16. G feqq-)

aliis ad minimum 40. vel fo. aliis etiam 100. anno-

rum fpatio eam terminantibus. Bslth. cap.1. p.266.

Ego id judicis

arbitrio relinquendum exiftimo, arg. L.1. $. 2. de jur. delib.

--

40. Cüm de Confuetudine Jus venandi hodié ad regalia perti-

n opera

venatorie?

neat. v. de Pofition. controver fav. ex fur. feud. deregalib. decad. pofrt.

4. venationes vero fine operis venatoriis, pbit bie Smgb «Stobnen

(

expediri nequeant, has ipías quoque ad folitas referendas cenfcrem

M

cum Balthaf. de cap. p.284. qualesffant, 9)erbzuno JDanb « srobit

[ein

unbSyienft su Sortfübramboaltung ber Jounb, Goepler,De8 Bcugs,

ttet

Spc unb Gara , QGilb-fodger, unb Q'Gilb. Sáun ju maden, usb

iate

auffitocfen, für:unb anjuffeben , aliaque fervitia, fine quibus vena-

aQ s

tionis [us commodeé exerceri nequit , Befold. v. $Syot(t, M. D. Myl.

n 4llo

€.7 3. 4.1 4« D. Ecneft. Frid. Cbtotet, de banaoferino, tb. 20. qu&

i

regulariter praftantur à fubditis in diftri&u foreítali fitis, W'ehn.

vtl

li

v. SorflStecbt, Schratt. 2.7. ubi & mitigatas effe hodi& operas illss

l,

t

tefta

tut, ut fübditi ad talia onera fationibus agrorum , aliisque rebus.

neceffariis relictis, tra

hi non debeant, ex Wehner. d. V. ju &trb2

tl

tl

unib obliegenoe

TAU

s.ï;;)etþff:uub Gjáe : Qditen , oberfbay fonft nötbïge

Gefdbáffte

"

TL

4

e

-fKOMMANN de Suh'ditoräm: [ !

p d

efcbaffte vo

tbanbeg, Add. omninó æecfenoorff'"imffgütüeu:

Á

Gitaat. p.3. 02 p m.311.

& Dn. Fritfch. de jure Luffrat.c. 1, ubi

u

latiüs tradunt , quatenus operz venatoriz à fubditis exigendze, umb

W

u

toie bie Syagb «Sytobnen eingurid)ter. — Vid. quoque Schracter. 4e

i

Difb. th. 21. & 22. abi cafus enumerat, quibus hz opera ceffant.

An fubditi teneantur ad educationem canum venaticorum, Díe

"

SYagbburnb gu balten unb aufgsugieber: item , ob fiegegmoutgern tverz

VOP

pen Fónnen, tf irgenbé ein Jour vor einenm Codtein, obet

It

t

(onft, verle&et, foldben beilen gu faffert , ober ba fie eitiem cafu pete

loren, einem anbeti barfür su (dbaffen, vid. Q5, , tir. 22. art. 6 ii :

t

9(ber bas Junbbalten,es fen bann alfo bergebradbt, ift Eei Codbats

p

toercf, W'ehn. v.Syotff. Befold. cozf-p.1. copf. 3. tit.4. Balth.z.c.p.27 $*

IT

ubi canum alendorum jus , contra Wehner, & pa&o & praftriptio-

du

ne, necnon per antiquam obfervantiam acquiri poffe, docet, De

[

Alphonfo Rege Neapolis fcribic P. Greg. Tholofanus, Jib. 3. de Rep.

gu

c. 6. quód porcos fuos alendos, impiguandos, & cuftodiendos de-

4

derit fubditis, & demortuos exfolvere coegerit; quo jure, quav&

M.

injuria, difceptent alii..

wif cu&'.o-

41. De cuftodia ca

firi, fit n'e—, inter folita fervitia recenfenda?

t

diacaítii:

i

ex füpradi&tis judicium ferri poteft : pluribus negativam, de regu-

la, adítruunt Auth. à Balthaf. J. c. p. 226. allegati ; qui tamen va-

W

tias addunt limitationes, praeprimis cafum eminentis domino aut

univerfitati periculi, & neceffitatis, utinaliis,fic & in his , ut fuprà

(ti

didum, exemte. |Quorefpicit basS3apr, fanbr. d. arr.6.. Syee

é

gleicber bas QGadyen im G5d)lof. i(t Fein. Cibarterd , e8 müfte

r

bant 4u gemeiner ober be8 Jooff.Smarcéberrn fonberbaren Sootba

bur(ft angeftellet toerbert, & Aug. Ele&. Sax. Cozfir. 5 1. p. a. ibi z.

5538 aber bennod) beromegen eiebertoebrte Getvobnbeit,ober abet

Ir

fonberlid)e Pa&a unb Qereinigung Fónten bargetban merben, obet

e8 máre itt gemeinen rieaslaufften, ober baf 9Xtorb ; SOrennet.

G5djaben tbáten, ober bie Jerren bátten abgefagte Geinb , 2c.

Carpzov. ad d. conffit. d. 1. ubi plura de exceptionibus illis adjicit;

Ti

imprimis veró de fequenti docet ,. rufticos tempore belli cogi poffe,

J

üt non folüm caflra dominorum cuftodiant,, fed & pro defenfione.

füi quique pagi in excubiis fint, fíd) felbft su beroad)em ;; eos tamen,

Ti

ut maleficos cuftodiant, cogi non poffe , nifi. aliud loci confuetudine

f

ántrodu&um , 4.c.4, ; j. docet. De excubiis, qua exiguntur auxtï,'

ben. Jodtitem, Sinotaufen, uno SSegrdbnufjer, vid. eundem . c.

d . Z

*

L.

-mäx'z'me Ruflicorum -'Oþerïs."/

It

d. 7. An & äuate'nus rufticifervitia ad edificia dominorum extru-

1, ubi

enda prztare veneantur, laté agit Berlich. p. 2. cozcl. 6 $. Carpzov.

; Ut

part.2. cap. 5 2.d. 1. " féqq. Brunnem. ad 1. 1. JNe vuffican. ad ull. obfeq,

tet, dt

devot. ldin quibusdam pagis hujus Ducatus receptum elfe vidi ,

vfant.

"ut exrulticisunus, per vices, fingulis diebus,cum hafta ad publicum

, o

quendam locum fit : muf! ber bem 2imteJoaug auffvarten (quem.

Q

propterea per meton. fign.bon Gage/QpieB appellant?) ut per eum

m

litere transportentur, vel alianegotia celeriter obvenientia expedian-

dul

Utlb

tur; cujus origo, ni fallor, ab excubiis horrendi belli noftri inteftini

.a

tempore folitispetenda. Quz ha&tenus de infolitis operis non exi»

j

gendis diximus, in genere exceptiones varias admittunt, fc. fi vel

MIh

pacto, transactione, przfcriptione, confuetudine aliud fuerit indu-

It

&um & receptum: toanm ettoan forberlid) QoertedgAlrtbeil, 9Ib«

D

(ieb, unb Giebraud) in contrarium $orbatiber ; cum quo con-

gruit tritum illad: Gebing/SRecbtbricbt £anb/o ecbt,Grbarb, coscl.

d

d

22.late Balthaf. 4. c, p.262. vid tamen Brunnem. a4/.2, C.INe ruff. ad

q

"

7A o&feq.

42. Deloco, ubinamoperz prxítande fint: haud exigua in-

Ubi '

f

eda!

ter Dd. controverfiaeft. Magis communiter tamen confentiunt,

Opera nv5

praftanda.

gt

dU

tefte Balth, .2 4. . 24». extraterritorium qufjetbafb $anb8, Sivirg

a

ub SSann, praftandas noneffe, $Sapet, 9. 225.22.2r1.6. Elahn. a2

nino 4f

T. 4. 0. L. Brunnem. ad 1.13. 2 20. d. t. neque de loco ad locum

transferendas, Brunnem. 4 J. 12. C.d. 0. C. ad 2.depriv. dom. Ang.

yipt

lf

. Qu

& adl.7. C. de Agnon. ci tribut. Carpz.dib.r, Rejp.s7. ut f foliti fue-

i

l

rint fubditi, à fuis habitationibus, ad unam aliquam arcem aut ca-

ftrum, plauítra, equos, velalias operas pratare, lonpiüs evocari

ij

non debeant, quod ipfum Camerz Imperialis przjudicia confirmant

m

hii

in caufa Der 4. Syór[fer ii Joatgau , contra Janiau , anno 15 3.

au

& 1567. quz refert Rofenth. de F. cap.51. concl.t. n. . Maul. tit. £.

T

s.11. nec tamen hzc affertio fallentiis deflituitur ; limitant enim

1. fiabantiquo aliud obtinuerit; quodtamen itatemperandum mo-

),uo

jjidos

net (thatb, cosclu[. 24. li. B. ut eodem die remeare poffint, baf

pofff;

fie benfelben 9(benb toieber qu Joauf Fommen fónnen. vid. tamen

i

n

joIkt

Carpzov. d. C. d. . d. z. Hufan. c.6. 7.93.

2.Si in confinio alte-

rius territorii dominushabitet, & alioquin operz vcl nulli vel parvo

3

ud

forentufui; quasfallentias, cum aliis, vid. apud Gtbatb, deconcisf.

rul

Befold. coz/il. 1 $ ?. Balthalf. 4. c. M. D. Myler. p.2. c.72. ».7. Mlau

ttel ) ex-

"

d.z. nilæ.u. ?. Si in pa&is/ curialibaus ( vulgo æingzæo

preffum

"

44

FROMMANN de Sw?afit'orürif &

pre'fïum fit, baf bem Jyertu bic Üntertbanen fabre—n unb fiöfjüeti

üri

WUr,

müffen, tocbin ertvill, quomodo id intelligendum fit, vid. apad Ba-

.

fold. i2 7 bef. P. v.SSxobu, e d. confit.

u

E? cujnu:

43. ld quoquenon omnino expeditum e

ft, .cujusnam fumtibus

"

Juntibst. «c slimentis, domini ne an fubditorum, operz fint exhibende ?

!

ul

"Nonenim defunt, qui operas hafce viCtu ac fumtibus ipfhius domini

praftandasautument : cümidem obfervetur in officialibus liberto-

t

rum operis, perl.21. 33.50. de O. L. Brunnem. adl.1. C. d. t.. Catpz.

D

om

p. 2* C.51. d.6, utpote à quibus has promanaffe ,. docent poft alios

Hufan.c.6.2.5 3. Klock. d. c.2. 24m.33. vid. Brannem. 4 L78. Z. £.

u

Alii diferimen faciunt inter certas & incertas : ita, ut has domini,

(

illas veró fuo fübditi przftare debeant vi&tu. Stamm. /.5. c.21. 7. 5.

Que

Verüm cüm totamhoc Jus confüetudinemagis, quàm jure fcripto,

P

fit introdu&um, proinde & illa optima interpres hac in.materia

de]

perhibeatur, ut aliquoties jam dictum, & teftatur Klock. c.2. 2.4.9.

dicendum videtur', fubditos regulariter operarum fumtus acalimen-

tul

ta ferre debere: Idenim non folum communiffimz Dd. fententiz ,

wl

fed & communi obfervantiz, ac rebus in Camera Imperiali judica-

I

tis, convenire ait Balth. c. 1 . quo. prater J 4. Z O. L. (quam ta-

qu

men interpretes ad artificiales operas reftringunt, cüm noftre ope-

ti

h

- r& fint potiüs officiales, Brunnem. a4 4.1.) facit /. 2o.pr.d.t. quód

if

unusquisque, quod fpofpondit, fuo impendio preítsre debeat, baf

1

ein jeber Debitor feitie Cocbulb , ohn be8 Creditoris LInÉofteit , aug:

li

ricbten (oll, Merckelb. ad Klock. Cozf. 6..p. o1. Mev. adp. s. d. or.

h

Carpz. p. 2. cozff. 5 1. i. m. g.

Et quód Vafalli etiam , fecundum

i,

communem Feudiftarum opinionem , propriis fumtibus ferviant;

Y

Struv. Syntag.. F. c.11. tb.ult.

ldque communi mixtorum rune-

[

rum naturz convenire videtur, /. f.$.26.27. d. Mun. Klock. d.c. z.

z7.21. Miitamen fpecialisconfuetudo , pa&tio, vel alia fufficiens ,

Mi

idonea, ratio aliud fuadeat.. Vid. Klock. . c. 7.5o. M.Dn. Myl. 4. c.

$h

22. 1:$. Maül. d. t. 2.20.21. Add. Brunnem. ad 1,20. 2.2. t ad.

à

1 23.d.t. Vid. fapra puzil. 7.

4

r

lnfirumenta:

44- Ex diCtis & id fequitur, quód füb

diti fe i-pfoä infiramen-

ü

" quibus

tis , fine quibus operas preftarenequeunt : qualia fünt equi, boves;

«

semparan- plauftra, aratra & id generis alia. o. /. $. /. 1 z. deinflruil. legat. fuo

(

da?

fumtu inflaurare, fraclaque reficere debeant, Rofentb.-Z, F. c. $.

4:22. Klock. z. 5:- M. D. Myl. 4.c.5,5, — Ut, licetab hoftibus, pra-

CG

donibus au*'i.m'ïli.d?; etiam ipfiug domini ,. ejusmodi infirumenta

H

diri-

Z

n

"

nmnxime Kuflicorum Operis.

4j

m

at

äxræplantur, aut deteriorareddantur, domini ne fic quidem tenean-

qBi-

tur, ad damnum illud refarciendum ; preterquam enim, quód

nemo ex alteriüs fa&o obligetur, fed cuique fuum factum. nocere

XibUs

debeat, /,5.$.5. d. N. O. NL L. 15 5. 4-R. f. predonum quoque ho-

2!

fliumve incurfus, ca/ibus fortuitis annumerantur, quos à nemine

if

expeditum eft, /.19. Com.1,33. && feq- L.41. Loc 1.23.d. R. F.

praftari ,

Tt0«

Sixt. de Reg.

lib 2.c.12. 1.70. Rümel. ad AL B. Differt.3. concl. 33. M.

AT

Dn. Myl. d, c. ». 9.

Excipit Erhardus cozcl. 26. 7.1, nifi ob privatas

ddios

dominorum inimicitias damnum illud datum (ic , per .66. fol. mat.

i

quod verum arbitror, fi ipfe dominus fua culpáà inimicitie caufam

Yf

dederit , per ea,

quz de damno , ab inimico conductoris, in re con-

3

du&a dato , tractantur iz

Difbut. Inang. d. isimicitia lub. M. Dn.,

10

Praide babita.& qua latius adducitin fimilicafu Dn. D. Sauterba/gf),-

de pericul. rerum. in foc. conjugal. illat. th. 36 : &uéags n

De

;

4$. Tanta eft interdum fübjectorum, imprimis hodiernorum

"ediss

n

rüfticorum (quorum mores atro colore depinguntKnichen , vef7, **

ratione

ht

pa&t.p.2. 6. 3. n 4 9. Klock. 4.c, 2.) pervicacia & pertinacia, ut licet

operarum

ydici

fervitia redigantur in ordinem , eaque fine Ítipendio exhiberi

competen-

n te

queant, nkhilominus , odio refra&tario erga fuperiores, maluntli- — ribus.

ope

tibus fefe implicare , quàm praíl;re, que dominus zqua judicat;

quó

ad quam infaniam non raró à rabulofulis, rabiofulisillis, quos bag

W

OfGürt. €anot. p. 1. tit. 17. ntenmenper appellat, (001 eittem foerrüff;

,

ten 9tufftoictler beB Stabmeng , veleber fid) im S3auren^fricg ge

braucben faffen, Klock. c. 1. ». 2 3. de. Contr.) invitantur. Knich.

| ///i

d.tr.num.57.

Viciffim tamen & nonnullos dominos cyclopica ac

T

m

infolita fervitia à mifellis ruflicis extorquere, fcelus prozelo, latro-

cinium pro patrocinio, flütmen pro (tbirmen , venditantes , . ne-

p

m

mini non poxe?c conítare, extantque de hoc abuíu frequentiffim:e

n6

interpretum querelz, quas prater Brunnem. fuprà addu&tum, refert

Sixtin /. 2.d. reg. c. 13- Klock, 4.c. 2. 5 5. & Auth. epiftolz illius ad

16

T

H.Stamm. Utrobique jura fubvenire volunt, certis propofítis ,

tam poffefforiis, quàm petitoriis, remediis : de quibus confulendi

j

Grtbarb. coscl 25. c? feqq Balthaf. c.:8. Maul. ssm. 17. 69 feqq Mev.

Vs

ad 9us Lubec. d. lib. 1. tit. 3. artic. 2. num. 1 9. Add. Gilm. rer. jud.

Cam. lib. 1. dec. $.. ubi relationem habet ex. ejusmodi proceffu ; &

f9.

no contra fubditos, & his

"

G enf&el. e. 7. ubi latiffimé deremediis domi

Nec non Klock. Z. c.

e quidem 1.

contra dominos, competentibus agitur.

20 na domino

t

j6. ubi in fpecie, an domino contra fubditos contumaces a

dmit- contra fgb-

na

F

3

Fü

tenda 4itos

iri

46

TR bMMANN de Szäditoru?a e

tenda fint arrefta bonorum, incarceratio perfonarum , pignoratio-

f

Mat

nes jumentorum, fequeflratio villarum, donec obedientiam prz-

N

Ítent , fub diftinClione decifum videbis : qui re&iffimeé etiam ad-

monet c.78.2.96. di(lhidiis ejusmodi emergentibus primó verbis,

D

deindeherbis, deniquelapidibus, utendum effe. Vid. & Berlich. 4e-

t

€if. 6 5. ubi de pcenis rufticorum , debita fervitia praftare recufan-

?

j

tium, quzdam invenies,

r

1I. Subditis

46. Subditi tamen , nimiis -

fervitiis & infolitis opetis/oþpreï-

[

'Contra-do-

fi, à competente judice decens auxilium quarentes, catera vero

Vi

minos.

Obedientes, & fefe debita ratione fubmittentes, obid in obedien-

ti2 , rebellionis , aut Majeftatis eriminis argui , ideoque puniri;

juris ratio non admittit, ut Incluta Facultas Juridica hujus Uni«

verfitatis ante paucos menfes ad cafum fibioblatumrefpondit. In

Ce

genere enim tpqnn Giebottunb COerbott von ber DybrigEeit Funblid)

€

toiber Secbt, compattata, COertrág, Jyanblunger, Stepbeit, uno

bm

Immunitdt , gefcheben , a bátten ote lnterthbanen aud 5yug,, at

[

1e, bod) mit bódbfter zoefdeibenbeit, u anben, unb manm ibre

q

Is

Shibungen, Grmeifungen, 9Sitten unb $yfebem nid)t confiderirt

oeroen mocbten, ftünbe ibnen ben orbentlicben SKicbtern $lag eittz

Y

4utovribenbebor , ita tradit infignis quidam Pra&cticus ex Maul. zir.

u

2.0 9. 7.1:7. Admittendum etiamGailio7. ;. O. /7. ea propter in Ca-

d

mer. 1mp. mandata fine claufulaadverfus dominos impetrare poffe ;

gm

modo tamen caufz fint graves(qualesrecenfet Maul. ir. 4. 2. 17-)

W

& verifimiles : non enim facilis effe debet judex in decernendis hu-

q

jusmodi mandatis, ne ad majorem inobedientiam invitentur fub-

[

diti, R. 9[, deanno 1594. $. 50 foll aud) sum $. Rhoding. 2az4.

Camer.l.:.c,12. p.1$3.. Hinc Camerainauditis dominis ad nudam

fubditorum inítantiam hzc mandata non decernit , fed priüs Prin-

cipi vel Magiftratui ejusmodi fcribit, querelas fubditorum expo-

[

nit, & refponfum requirit : quo accepto, fi adhuc verifimiles

e

permaneant, tunc demum hacmandata decernuntur , Gail. d. Pigz.

t

c.10. F. d. Rec, Igp. | 1n genere enim proceffus fübditis aut civibus

Y

contra Magiftratum proprium, nifi premiflis literis informatoiis,

t

(vulgo SSeríd)tzG5dbreibem) non effe decernendos,cautum eft$f. 9f,

l

de an301654. $, SBettebetta, 99, Comitiolog. Ratisbon.p. $. p. 26 9.

qu

Quod fíi veró ex refponfo informatorio Magiílratüs appareat,

D

mandato quidem fine claufula locum moneffe, aliquotamenreme-

&

dio fuccurrendum effe, mandatum cum claufula decerni poffet .

1n0dà

*

ia

»

maxime. Ruflicorum Op&ri:.

47

J'atfoe

modo þr;;iciicium non fiat privilegiatz inftantiz , ber?l)uäträg' ;

1ptt«

Maul. Z. 1. 2.17. Vid. omninó Klock. c. 79.7. 298 . €? maltis feéqq. ubi

m al

hocremedio locum effe oftendit, licet exploratio illa non pracefferit,

erbis,

modo in continenti querele Subditorum probabiles reddantur.

1. lia

Cateriim quis erit tam intrepidianimi,quitam potentif]omos adver farios

CUiart

in fus vocare velit ? quis erit pràmus , qui nolam feliappendere audeat?

quarit & queritur Pacif. à Lap. AMonz.amb. difé. 1. m. 3- ut proinde in:

gt

cummuni Litania (ubditio

1

Mre debeant : ataliattione libera: n0$ domines

"

qïluiwppe;

d

«en

J

l

Curia patperibus clan[a eff ; dat. cen[us bonores ,,

Inde gravis judex , inde (euerus Eques.z

Ut

lt

:Germani id per adagium exprimunt : Geft unb Gervalt bat

ä)ïecbtf;

Ij

G5dtvad.unb 9Lrmutb bid) (cbldgf :aut , G'ematt, Glb unb Gun(t,

- bricbt SRecht, &reu, unb Svunft, — Ut proinde hujusmodi fübditis

W

M

ljv

l

unicum folamen reítet : Patientia. . Oporteatque fubje&tos. affue-

TE

fcere iterum mori antiquo

lomini, quà juvat, eunt: Oportet

- femet erigere vulgatis illis:

ortiter ille facit, qui mifer effe poteít:

jderítl

uv

Item : non eífe fpuendum adverfus Olympum : hzc & alia fimilia ,

ut flerilitatem, nimios imbres, & cxrere nature mala , toleranda

effe: oportere coclum implorare , pro meliori aura ; ceffantibus-

iC

U

p

J

que aliquando nimbis, fperare poft nubila phobum 5 vel tandem.

7780

omnibus defperatis, cedere malo ; ut vulpecula Erinaceo ; ut avi-

,cule accipitri. Vid. 4. Epif?. ad Herm. Stamm. — Paucos, tamen ante:

ndill

y

annos in judicio Imperii Ruflicos ,. angariis & parangariis nimium

; J h

preffos , contra dominum juílitiam obtinuiffe , refert Fritfch. 4. 7..

Luftrat. cap. ult.$. 2. Eadem ratione, in caufa CffSepImünffer contra

m

fute

Sftaffau decretum fuiffe anno 1580.. & ejusmodi: prajudicia plura

exiftere , refert Sixtin. Z. Regal.L 2.cap. 1 3. num. 59.. Sed & in vi-

p*

cinia ante Seprennium: Ruftici quidam. in. judicio Aulico. que-

i

p

relam & litem, propter nimia. fervitia, ut ipfis videbantur , mo-

veté non verebantur , hocque ipfo:anno , fatis. tamen.acerbam, fen-

;ivibus

tentiam, non (ine lachrymis, ut mihi. quidem relatum , audivé-.

l[O[iiSv

re

11

Quod fi tamen. ipfimet fubditi de. fevitia domini non con-

querantur, nec peralium. id fieri curent, ipfum judicem poffe &

7 ZUI

debere ex officio, fine ulla imploratione , iis: providere, ne plus.

,greifl

&quo onerentur & vexentur, perkt 6. $. 2. ? 3.d. Off. Prafid. recte

nm

: exit Klock. c. 79 s. 30 9« Sixtin. d. c, nnta. 5 5

ol

47» Ac

rl

48

FROMMANN de Subditorum ex

Anp ,

.47- Actiter etiam difputatur, & hoc quoque fecu!ä, contra

invitis do- bie æ

urgaui(d)e S^eamten , difputatum eft ab Illuftri Nobilitate ,

minis , fub- javoe

dit alterius

diata partis ad Nicrum: An fubditis, nimium oneribus, ope-

protectioni j, 18 » angariis, parangariis & contributionibus, oppreffis, permiffum

Jubjicere pof. fit, etiam invitis ac infciis dominis propriis, fe fuaque potentioris

nr?

fuperiorisque clientele. mancipare & fubjicere ? Quod ip(üm non

pauci afferunt , per c. $. 6 18. X. d. privil. Plures tamen id exemplo

pelhmum , fcandalique plenifimum , contra Jus, A. B. receffus

lmperii, aliasque conítitutiones Imperii effe, multis oftendunt ;

nb ba£ foldbe Q3efthbmerben bannenbero nitgenb8 anbet(tto, al8

bep fóblidoer beeber. &beit ungentitteltem. fyber Joaupt Sapf.

9Xtajeft. ober a bero unb bef J5. SReid)sftabt reprafentierenb G.ante

mergericbt, gebracbt, unb ba(clbften Der, su SQtotb erforberte ,

duf unb Gdirm ge(ucbt, (o mobl, alà 2ibf:bafunguitgleicber

S3e(dtoerben ecbebtunb gebetten toerben müfte: Neque enim fub-

ditos aliud adverfus Magiftratus ordinarium, licetaliud prafidium ,

patrocinium aut clientelam , quzrere agginvocare poffe, quàm domi-

ni omnium immediaté fuperioris ; velutiad quem proprié pertineat,

querelis inferiorum mederi. Vid, Jz/?r. P. $. 12. Capitul. Leop. $. 9. &

prater a. à W urmf. Ex. $. 4. 1. cumulatos, Magn. D. Myl, c. r$.

xum.16. " (é44. Dn. Boeck. IN. S. R. f. lib.16 . cap. 3. Dieter. 2dc.15. A.

B, Knipfchilt. //b. 2..6. 24. Maul. d. hom.tit. i. num. 6. ci féqq. in ter-

D

minis latiffimé Auth. beg ausfü

fcbafft SSe(cbwerben conzra SSurgau.

brlicben Difcurs übe? bet Syutter

"

Hac delibaffe fufficiat : permulta enim adhuc fupereffent, qui-

bus hec materia illuftrari potuiffet ; fedinflitutiratio; pedem fige-

re jubet. Te, Benevole L. obnixérogito, ut, fi quid minuüs congrué

à mediCtum obfervaveris, id tuà, quà polles, eruditióne, judicio,

il

tib

prudentia, experienria, refarcire, meque benevolentià perfequi ,

hj

ne graveris,

hu

lo

szi » v rerze DEUS, fit LLpzm", Gloria ? Honor.

Ü

G

[o ]

u

lt

e

13

a

Ed

$3 (2 86

Ontfà

Ititt,

II.

ilfum

.

2

DISSEIE;FATIO

oris

d

( 001

OPPIGN

ORATIONE FE

UDO-

ml

udis

RUM REGALIUM PARTICU-

irt;

LARI SINE CONSENSLU DO-

1 0!5

^

Siül;lu

" MINI JURE ET MORI-

J

i

BU$ PERMISSA,

hi

Pro Loco defenfa 4

N

W

QU

Jo

,.ANDREA FROMMA

NNO,

dti

j. U. L. & Profeffore Extraordinario,

tifiats

Re[pondente

ia

RICÓO SCHICKHARDO , Nürtingenfi.

I

GHäISTIAN'o FRIDE

Tubingx À. 1699.

jj,A

t

THESIS 1

Pt

1r'r;

Üa concinnioris merhodi gratia, veterumque ad exem- 1

gtelfus. ;

plum JCtorum altiore nonnunquam folicitudine circa ori-

h

Qu

ginationes vocum, tra&tatui ceu compendiofa quedam

a

idea prefixarum, à plerisque inftitui folet disquifitio, eam

7g/!/c7

füb initiumhujus Difputationis à nobis pretermiffam e(le nemo mi-

(CLO Y

rabitur, qui modó'confiderabit, nobis, qua licet breviore via ad

quï )

nofítrum fcopum tendentibus, non licuiffe prolixius .preliminari

Iisdem etiam de caufis excufatum

huic vocum indagini immorari.

nosirifperamus, dum fepofito hacvice, quod ad evitandam, ex

üiverfa nominum acceptione«faciiä: oriundam -obfcuritatem , ador-

mari aliàs confuevit, majore verborum in iufcriptione pofitorum,

examine, omiffisque aliis quoad fignificandi vim iisdem zquipol-

lentibus verbis, non nifi de Oppignorationis vero & genuino fenfu,

conveniente fc. & LL. Romanis & recept Germania confuetudini,

nonnnllahic prafanda duxerimus. |

1l Oppig-

I5

r

E

"d

CU

jo

:g

ROMMANN: de licita Oppignorat. parti'culär;

—

Oppiigno-

IIL. Oppignorationis, pignoris, item pignorationis varios

fäf

rationis.

inter fignificatus , vid. $. 7. J. de .4G.. l1. pr. L. 9. $.1. ff. de pignor.

j

deJure Ci- ille cumprimis ad. nos facit ,. quo per contractum realem creditori

v

L.

jus in re alicujus, propter crediti reftituendi fidem , conflituitur,

l

Juftinianeo

fignificatus]

arg. L. $. f ff. depatt. $. ult. I. q. mod. re contr. obl. NV'efenb. is pa-

&

vatitl. t. depigu. & bypotb. .. — Quanquam ut de iftaoppignoratio-

i

matura. nisfpecie, quz per nudum pa&tum fine traditione perficitur, data

E

occafione nonnulla addamus,. ipfa materiz connexitas poftulabit..

l

Per iftum contra&tum pignoris Jure Civ.. [uftinian. Creditori jus

Al

reale feu rem ipfam afficiens in re oppignorata: conítitutum fuiffe,

nemo feré unquam poft clariffimos ix- J.1 9. $.2. de ngn abl ion, L1z,

l

Cod. de diflr. piguor. L17. ff. Li5, C. depigz. dubitavit, "Franfiffe

Ó

quoque per hanc rei traditionem in Creditorem poffeffionem, non:

quidem Civilem illam, qua quis animo domini rei incumbere folet,

(

bene tamen naturalem , evincunt pariter jura in .22. $.1. de 0X«

[

abb. l1 3. pr. de ufimrp. e& ufuc. l1. $.1. de.pign. l9. C. de pign, atd, oc-

currentia : Dominium veroó apud debitorem remaníiffe, nec hoc

jure unquam in Creditorem translatum fuiffe, certiffimum redditur

per 1,35.6.f-. de pign. act. L12. de diffr. pign. Vultejus , p, 3- cozfi1$-

ä

z.18. cujus reifortiffimum argumentum defumitur ex./. 24.-pr. de

pign. a&l. l63. S.f. de A. R. D. Q t t. G. de jure dom. imp. ubi tradi-

|

tur debitcribus in folvendo ceffantibus, creditores, qui pignus ac-

ceperant, cujus facilis & expedita diftra&io: non: effet, impetrare

folere, à Principe, ut id dominii jure fibi liceret poffidere,. indicio

.fatis Érmo , ante hanc impetrationem debiliori dominio: jure rem

oppignoratam creditori devinCtam fnifle. — Obtenta facultate à Cae-

fare, ut rem dominii jure poffidere liceret creditori, velíi hic ipfe

viinitz cum debitore conventionis , ut f1 intra certum tempus nom

fit foluta pecunia, jure emtoris poffideat rem,. jufto pretio afti-

mandam , (qui cafus eft zz /.16. . f. de pign. ) exiftente conditione:

ä

pignoris dominium nactus fuerit, finiri caufam pignoris & obliga-

tionem, mutato.in aliud. genus contra&tuum hoc negotio conítat

ex 1.24.. de pigz. a&f & rationis eft, quod cum in re propria pignus

ïVIl

vel hypothecam habere nemo poffit, /45.de R.J. nec creditor ti-

f

tulo emtionis aliové dominii translativo pignoris proprietatem jam

adeptus, illud fub diverfa & huic füo jam acquifito juri plané con-

traria ratione poffidere queat.

Exquo & porró fluit, creditorem

:

ia dominum effectum fuo jure fru&tus quoscunque pleniffimé fuos

facere ,

&

A

d

j*

vmungí

',Tmäomm regalium.

värios

'

äfafere, arg. J. 5. C. de R. F. l. 20, ff. eod. remque acquifitam in alios

p;gnar.

pro lubitu transferendi illimitatam habere facultatem, arg./. z 1. C.

editori

mandat. ttanslatamque à debitore mullo pretextu revocari poffe.

UitU,

Lauterb. iz Coll. Tb. pr. t. de pign.act. $. 21.

7] je

lem *ju-*xta*Lï.r.*Romanas

Ania

1II. Hanc effe genuinam pignorisindo

ermania

fatío«

ab Imp. Juftiniano compilatas , facili negotio quilibet deprehendit ;

ubi verba «

dta

an veró in univerfum hec fit pignoris natura, ut ejus dominium ,

o faubfchaffr

ükbito

SBerpfam

falvo jure pignoris: in creditorem tranfire nequeat? & in fpecie,

r us

anin Imperio Rom. Germanico ubicunque verba : *Mfanbfcbafrt ,

buttg ,

filt

occurrunt,

CBerpfánbung, 9tb ; Codillittg occurrunt , non dominium,

dominium

,

fed (implex tantum pignoris jus conítitutum intelligi foleat ? in eo

in credito-

wäilf?

non conveniunt interpretes. — Juri Rom. antiquiori, LL. fc. X:l. zem qua ta-

Itf

lem trane

"['abb. ejusmodi pignoris fpeciem, mediante quo dominium in cre-

feat?

J

ditorem per mancipationem &a lege ttansferebatur, ut foluta ad

N

Affirman-

diem pecunia remanciparetor, non foluta fine ulla denunciatione

tium

j W

vendi poffec, non incognitam fuiffe , ex locis apud Ciceronem,

Opinie

T

Paulum [Ctum, aliosque pluresextantibus, operosé deducere alla-

P

CU

ii

borat Celeb. Strauchius iz Ziff. de Oppign. Imperial. tb. 3. fé4. quam

(u

j

fub fiduciz nomine in dd.ll. occurrentem pignoris fpeciem, naturz

pignoris haud repugnare, ex eo, quod & hac ratione fecuritati cre-

hn

ditoris, translato Íc.in eum dominio, optimé& profpiciatur, eexifti-

qusae

mat 4. if ;b.5, Hujusfiduciz cum veftigia quoque deprehendan-

p

tur in C. Theod. 7. », de izfirm. bis, qua fub lty'mmz. ( quiCodex jam

jndi?

fec. V. in Occidente füb Regibus Gothicis vim legis accepit, ufus-

--

u

que ejusdem devictis licet & fubactis à Francorum gente Gothicis

"T

populis femper remanfit, non invalefcente hac in parte, nifipof

774

plurima fecula Jure Juftinianeo) non dubitat id, Author conje&u-

;rof

xari, admiflis LL. Theodofianis & Gothicis (in quibus fiduciz no-

"

men itidem occurrit, vid. LL. Longobard. 4 7. de doz.qu« fub thinr.

dioe

A. 2. deprob. alien. min. Cujac. ad Panl. fent. l.2. t.13. pr.) à Carolo

g

M. in Galliis & omni regno Francorum, eodem tempore & inregno

Teutonico iftas receptas effe, hocque modo apud Germanos fi non

bltt

nomen fiducie , tamen rem ipfam innotuifle.

Quam opinionem

g

itof [i-

fuam plurimumj|roboris inde accipere putat, quod in Speculo Sax.

l. 2. art.24. habeatur, suusquisquepote[t faabona etiam jure amittere

mj

ear

fét alienare , fi ab eo obligentur, conf. Spec. Suev, c. 211. Ex quo

toret

coníLare certiffime putat, & Jure Sax.Suevicoque dominium pigno-

30

contta&tum quarendum effe,,

tis in creditorem tranfiiffe, nec alium

d-

2

quam

At

N

ml

£X

F

RO[WMANN de licita. Oþpignmfztt; þartitullzrif

——

a

a

qüam Fiduci'ain:,.- ubicunque m

t

w

ntio fit eitiigeg

fiQ

drfanb«ediillinge,

Á

CBerpfánbung, 3Mfanb(dafft. 4. 4iff 1. 24.

(')þiniþ

1V. Alii remhanc nom tam alte repetentes,. confüetudini uni-

verfali Germaniz attribuunt eoque provocant, quando verba Cflerz

D

j

L.

vfánbuna, 9 fanbsGodilliag , SManbfcbafft, S9rinbung, SBibere

W

fauff, I Giber£ofung,, hodie fynonyma effe, alterumque pro alte-

ro (ine difcrimine poni [Latuunt, v. Zafius Cozf. 1 2. n. 11. Mart, Uran..

Mi

AUf

7. 2. conf.6. 1. 2. Veréque juxta d. Germaniz. confuetudinem emtio-

nem venditionem cum paéto de retrovendendo celebrati , ficreditor

W

frudtuslucratur, exiflimat W'e(emb. p. 1. R. 2.2.90. * g1.. Árum.

LU

i

2. dec. $. 1. 79. cont. Bef. T. Pr. voc. æfa*nb;:äd)iaing, W/ehn. z

m

9. pr. voc. 5Dfanofd)afft ;; Dehinc per contra&um pignoratitium in:

UH

€reditorem tránsferri utile dominium,. eumque pofle(fionem tam:

Oil

l

naturalem. quam Civilem habere, nom abíurdé fLatui. tradit Auth.-

w

ber 2inbauifd), Seid)s z SMfanb(cbafft , fol.26. f 24.in f. d 259

Ll

i

te

jr. vid.eund. p 344.izf. Nonminimam huic DD. fententiz occa-

Vi

fionem dedifle videtur, quod cum juxta LL, Juflin. creditori jus per-

cipiendi fru&us haud competat, adeo;. ut fi easdem absque domini

tl

W

le

voluntate percipiat ,. furtum committat, /. 54. pr. de furt. perceptos

autem in fortem imputare debeat, /.7..C. de diffr, pigz. & licet ex

wa

.padto forteantichretico pignori adje&to creditor fru&tus percipiendi

Ig,

T

facultatem acceperit, tamen Íructibus ultra legitimum ufurarum

modum perceptis, facta reductione, exceffus in fortem computetur,.

d

Chri(t. ab Hagen.de sfur. c. 11.2.120. Strauch. d. 1. tb. 22.

Moribus

fifhg

autem Germaniz. in univerfu.m,-oppignorationum, betr Coafute

itti

gen, Manb(dafffen , diverfam plané naturam effe cernerent, cum-

EW

hic juxta coníuetas formulas (quas vid. apud Strauch. Z. D. 74 22

9.

[47

& A. ber £inb. SeeicbaMfanb(t. p.1.) creditores plerumque irre-

vocabiliter. fruGtus fuos faciant, neque adigaritur ad fru&uum legi-

lo«

Ts

timum-ufurarum modum excedentium reflitutionem , v. Uran. W'ef.-

Bef. 2. ]. Limn. d cap. Car. F. art.4. voce Sfanüftbafftett , sum. r 8;

Stta

quod. tamen aliàs fieri deberet , /. 1. 7. 2. C. de pigz. atf — Inde fatum;:

tted

tsf

ut iftis:Germaniz moribus oppignorationes inriovam quandam con-

ttaQluum fpeciem ,. non abfimilem emtioni vendit.cum pa&Cto dere-

dem

trovendendo ,. transformatas plerique crediderint,: autumaries ,

tl

liac confuetudine legitimari perceptionem fructuum à creditore fa-

fign

&am ,. cum nonut POEefïOr'pignoris antichiteílicus, fed Ut rei pi«

lt

aciat.:

l

gnorap umv licet- revocabilis ,, dominus. eosdem fuos £

Frid,.

d ""

Fäudbmrü' regal;*,i;;;;;;,u

fnd Mærtm de gj-(ttïe:.ceigfimfm €. L. 2.127; Strauch. d l tf'a 4.4. add..

Arumz. d. dec. 2.78.

N

Pror (eg-

juni«

V. Verum enimvero utramq

u

ie opinionem tanquam genuinz

tentia in

TE

pignorum nature morib

usque Germaniz parum conformem debità

ubium

ffe, quis eft, qui non videat; In re, ,

ts

&ircumfpe&tione traCtanidam e

pcacuw

d-

cujus dominium nobis jym quafitum eft,. quom

odo pignus fübeffe

de R. E.. Contratiantur fibi horum ju-

)a.

pofsit, non liquet, v. 7 £.

fiin

N

rium qualitates, & abforbet domini caufa pignoris rationem,

Wilor

uno eodemque fubjedo concurrant , À z4. de pigzor. attion. — Et

jruf

ámpropria valde locutione eos fibi placere exiftimaverim , qui pi-

il

gnoris nomine adhucinfigaiuntrem, cujus dominium pro pecunia

mutua in creditorem translatum, refervata licet debitori reluendi fpe;

f

(

potius sutem hoc cafu' quemcunque alium contradtum , modo ne-

U[hf

gotio adaptari poffir, quam pigrus, celebratum effe crediderim.

f

W

Hariz v. pignoris naturam ante tempora Jultiniani in Rom.Imperio:

1

IN

alteraram fuiffe, perque contradum pignoris dominium quandoque

tranliiffe ex eo, quod de fiducia, cujus apud Paulum, & reliquos

J ptf.'-'

cc. l. menrio &it , addnétum, probabile haudredditur. Idquidem

omitl

verum eft, perfiduciam, juxta Paulum L. 2. fémr. t.73. dominium

cegw!

pigaoris ftacim in ipfa traditione, nom demum vi Legis Commiffo-

t eg

tiz , in creditorem translatum fuiffe, v. Cujac, ad d. l; Pauhi; an: vero

ipien'

hac fiducia per contradum pignoratitiam fuerit celebrata, quod:

jrarun

Strauch. 4. /. rb. 6. velle videtur, translatoque licet dominio veri

jtetul

tamen pignoris naturam retinuerit , adeóclarum non eft. Fiduciam

orbus

per mancipationem contractam effe teftatur d. l. Pauli 5 mancipatio'

i

4utem cum aliter, quam p*'er*emtion'em'vend'. fieri non poruerir,

qm

4. de mancipat, foleunibus Bott. i2 Top. Cicer. Briffon. im fel. ex fur-

j

. perfpicere nom poffum, qui potuerit hoc:

ff

loco per pignoris contrattum dominii alien

atio feri? lmó cum:

u-

fes pro pecunia mutuo' accepta creditori mancipata ; dicatur ,

T

Strauch. d. dif. :b. y, & fic quodammodo vendita fuerit, ficque

n5

creditori ratione pecuniz creditae fatisfa&tum, vix video, quomo-

lo hxc fiducia pignoris loco apud eun-

jurt;

do foluto jam debiti vincu

- ob reluendi facul«

.cgtr

dem effe potucrit?

Ut hinc credibile potius fit,

jete

fatem , quandam pignaoti

s fpeciem habuiffs fiduciam , revera tamen

: uti in cafu,

: quo fiduciacontrattui Commo-

t

jignus'haud manfiffe ;

dati vel depofiti acce(Ti

t ftatuit ex Boétio P. Pithosus 4Z. tit.107

j

G,;ollar. LL. Mof. & Rom.

G

És

t

*fïdq

N

E Rn

$4

TROMMANN de licita Oppignarat. particulari

rA t t

Meecr p

-

Etfi vero daremus, olim fiducia contrata pignoris dämïnium*ïn

f

creditorem tranfiiffe, eamque nihilominus naturam pignoris recinuif-

V

|

fe, quis tamen crediderit, veteres Germanos, quos fua femper legum

fimplicitas commendavit, ultro c fcrupulofz mancipationum folen-

nitati,ipfis etiam Romanisimprobatz, fubjeciffe: nunquam vero pro-

bari poterit, LL. iftas Longobardicas & Cod. Theod. Germanis ita

obtrufum fuiffe , ut abdicatis patriislegibus, exteras has confiitutio-

i

nes unicé venerari debuetint, v. Conring. ZeOrig.l. Germ. c. zo.

[

Quanquam enim cognitz ezdem fuerint in Germania, aliquemque

earum ufum itidem fuilfe , ex antiquis liceat monumentis deprehen-

h

d

dere , in hoc tamen fiduciz paffu , cum nec nominis nec rei aliquod

veftigium extet, agnitas, oppignorationesque ad earumnormam in-

t

ftitutas effe, nemo facilé dixerit; maximé, cum inter fiduciam iftam

& Oppignorationes Germanicas ea motabilis fe differentia prodat ,

je

quodjuxtaPaulum/. 2. fézrt.t.1 3. $.2. inilla creditor fru&usfuos non

8

faciat,(edforti imputare debeat,in his veroplerumque jus percipiendi

f

fru&tus plenarié in eundem transferatur. Malé vero ex f/pra citt. Spe-

culi Sax. Sueviciquetextibus evinci crediderim, Romanorum fiduci«

b

am . ita ufitatam Germanisfuiffe, ut ad hujus exemplum & ipfi pig-

M

norum dominiain creditorestranstulerint. "Verum quidem eft,24,/.

!

füb alienationisverbo , quodin Germ.ibid. Cer(e&elt redditur, com-

l

li

prehendi etiam, fi bona à domino obligentur, fed notum etiam eít,

quam laté pareat alienationis vocabulum, alienat quoque, qui alteti

hi

jus in re fua conflituit, (ive oppignorando d fist , five fervitatem im-

h

ponendo. /. f. C. de reb. al. non alien. prieter jus eniminre, fed infe-

À

rius dominio, nihil quicquam creditori conílitutum fuiffe per dd,

V

jura Germanica , fatis pateícit ex Spec.Suev.c. 244. 9* 248«

Secunda

VI. Quod alteram opinionem attinet exiftimantium, fenfir

b

í

uoque

Gertmaniz moribus receptum effe, ut contractus pignorationis cum

il

üu

Ípecta eft.:

€Q

^ emtione vendit. pa&um retrovenditionis annexum habente in effe-

&u unum idemque fit negotium , verbaque*IMfanb(cbilling , Dfanba

t

fbafft, Saufffebilling, pro fynonymis habeantur, perque contrae

£

'um pignoratitium in creditorem cum polfe(one Civili eiam utile

ii

dominium tranfeat, eam nobis pariter nonunaratio füfpectam redCit.

&

Quanta enim hodienum interhzc duo negotia füper(it differentia, res

f

ipfa teftatur, fatisque docent pleriqueInterpretes ; quem enim fugit

tn

quz fic nativa verborum Spfanofdagrr, 9Mfamnbumg, 3Dfanbíoilling,

&fficacia, qu& eorum natura,quam diverfo jure cenfeantur ab illis, ícil.

h

$auff,

m

aol J;;æ*;f P

äudomm regalium.

wy

Wm t

$auff , X'Giberfauff , faufffbilling, que non nifi emtionem vendi-

inuif

D

tionem fpirant ; ut merito & hic, cum deiftorum Contra&tuum in-

enndi modo, cognofcendaque eor

um vi & qualitate differitur, cu-

enum

la

jusque contractus verbis (tandum fit, . 60. ff^ de Leg, 3. l-125. de V-

pro

$. talisque habendus, quem figura literarum oftendit , Decius Cozf-

I$1£d

305, . 1. proindeque ubi verba pignus fignificantia ejusqueindolem

ltl«

exprimentia adhibentur, & hodie contrattum pignoratitium à parti-

mn

bus initum , minimé vero emtionem vend. cum paCto deretrovendo

celebratam effe,contra vero verba emtionem vend. denotantia;itidem

N

W

hd

hujus contractus inter partes gefti cteris paribusindubitatosindices

i0d

eíe, certifhmum eft. Gail, p. 4. c075,15. 7 20.. jung, Confult. D.

!f

Stryk. de Caut. contr. f. 2. €. 14« . 27*

m partiumy éincuridaut im-

if

Saepéquidem accidit , ut Notarioru

lt

perità pignoris

contr2&tuiadjiciantur, verba emtioni: vend. tantüm.

applicanda; e8

(ol as Linterpfanb auff eine getoife Qcif oiberfduff

j

Qm

[icb fepit, & viciffim de emtione vend. (ub retrovendendi lege celebra-

ra predicentur;quz non nifi pignorationi, conveniunt,e. g. foll erbag

11 Sï&

ibie toibertáuflic) verfdbriebene unb verfauffte.Syaug nad) ecfangs

f

u

T

u

ten 9ofanb d)

illing reftituiterr, vid. Gail. p. 2. Cozf. 14. per tot. Zas.

d. c0n$.12. 9. LL

À, i. W'ehner. 4.v. SMfanb(cba(ftem, Dn.Stryk. c./. pro-

t

j of

prerea tamen à verifimili partium intentiomehaud recedatur, fed po-

amely

tiüs omiffis verbis,menti contrahentium aliquatenus adverfis,tefpici-

j

endum adprincipale, quod fübeft , & ex fine & effe&tu dignofcitur, ne-

ul

]

g

gotium.

arg. 4. 2 1. C. Locat. I $. C. plur.ual.quod ag. Arumae. c. 2. dec..

$. 2.74. Nontamen exinde deduxeris, verba : fanbfcbilling, R auffe

[« I

(oilling, SIBiberfauff , C'Giberfofurtg , idem plan& fignificare ; ficut

vpff [

enim iz d.1. 3. C.pler .val. quod ag. ideG,quod füb verbis emtionis vend..

revera pignus fuit contra&um , nec horum contra&tuum natura im-

fenir

mutata , nec focdainde nominum confufio orta efl, licet ex.certiffimis

jscom

n e&e

conje&turis leges verba , emtionialiàs folennia, ad pignoris negotium:

traxerint 5 ita in genere tenendum, quod, fi de primaria partium irr«

u

tentione contra&uque quem inire voluerunt, confLat ex certis indi-

conct

ciis claufulisque eidem annexis , nihil ceteroquin interfit, etfi aliis:

etiàm minus congruis formulis mentem fuam explicaverint. Ethac

i

ratione Germaniz confüetudine ( veriustn. etiam jx. LL Rom.) in-

tll

fió

trodu&um fuo modo dici poteft . SSfanbung , anbfoilling ,

yet

m

CyGiperfauff, 2c. fynonyma e(fe, neque ha&tenus referre, qua ex

BiLily

his voce animi fui fenfa contrahentes exprefferint. vid. Excell. D

Jis

Stryk..

n

$6

-FROMANN de licita Oppignorat. ;partïcztl;rï

Stryk. d. f 2. 64« $. 3340f add. Arumz. . 1. zim. 7 5-f644. Qg;

M

fenfu fi fupra citati DD. iftas voces aequipollere invicem ftatuerint,

ïa

facilé cum ipfis transa&umerit ; fed vereor hanciftorum omnium effe

fententiam.Ii enim qui inter pactum deretrovendendo & contradtum

pignoratitium nullam agnofcunt differentiam , perque huncuutile do.

f

miniumCreditorracquiri (tatuunt,v.Uran. & Auth. ber tmbauifd)Srt,

5Dfanbfdyafft. d4.J/. ec mentem contrahentium ex verbis conventio-

I

num dijudicare poffent, promifcuum tamen hunc verborum ufum im

p

. diveríis quoque negotiis ad eundem finem admittunt. v. W'ehn, cir.1.

n

Arum. d.c. 5. 7. 7 9. Aft quam diverfa fithorum contra&tuum forma,

(

Ti

quam diverfus finis & effeQus jam ex fupra traditis liquet. Vult.

- «&onf. vol. 3. c. 18 n.1. feqq.. Gocdd. con[. 28.2. 223. add. Dn. Stryk.

Ph

3l

fape cit.c. 4. $. 2 3. fq, & cumprimis $. 2 1, wbi docet , quomodo bac ne-

otia frnt difcernenda ; ut hinc füummna omninó confufio fit , i duo

p

hac omni jure diftin&a negotia mifceantur. v. W'ehn. 4.7. Procul

W.

etiamà vero abeft , quod per pignorationem Civilis poffeffio & domi-

n

nium utile in creditorem transferatur; quanquam enim communitet

oppignorationibus addantur paCta de fru&tibus ita percipiendis,ut nec

forti fint imputandi, (id nimirum contrahentium libertati eft reli-

cs

€um;nec de effentia oppignorationis in genere requiritur ,cum dubio

careat, easdem & hodie nuda conventione absque traditione juxta/.r.

lo

de pign. act. vel cum traditione, fedin creditoris tantüm fecuritatem

W

fieri absque poteftatefru&tus percipiendi,nomenque;ber2y(anb(daff

li

felt,eapropternon amittere, Tabor. de alrero tanto p.3.art.t. unm.2.)

Q

illatamen fru&uum percipiendorum facultas crcditori conceffa , in(i-

L

mul & dominum in eundem ttranslatum effe , haud arguere poteft :

Y

: Manet namque inconcuffum juris axioma, pignoris dominium, falvo

f

Ícil. pignoris jure, in creditorem non transferri, vid. 44« fepra aV.

n

add. Gail. p. 2. cozs. 14. 7. 3. quodque idem frudus confequatur, hoc

i

non ex dominio, (id enim haud habet,) fed ex conventione pignori

W

" adjeCta proficifcitur. B, D. Lauterb. Ze jur. antichr.th. 38. quae nihii

d

aliud, quam antichrefis eft, frequentiffima apud Germanos in pigno-

f

rationibus, tefte Zafio L. 7. R. 72.7, 17. N ehn.4.v. 5Bfanb(cbafitam,

L/

& absque omni confcientiz fcrupulo, obftante licet Pontificia prohi-

bitione in £, z. 2. ? £. t. de fure jur, recepta paífim & immemoriali

Germanis coníuetudine approbata, W/ef, 1. Cozus. $.71. 44 Gail. z,

ïä

D. 3. 'Tab. d. p. 3. 4. 1. &. 7. Dn. Lauterb, 4, diff. tb. 9. Cujus negotii

;na:urag

haud adverfatur,

eniffime

guod moribus -Gcrmaniæ ereditor pl

tu£tus

K

TYeudorum vegalium.

$7

fru&us ac;;uirat, nihilque,[orti impatet,eam enim illimitatam fruendi

Que

em debitoris voluntate jam olim concedi potuiffe ,

etint,

pignoris facultat

x

m

ex L.t7. C. de afn

r. l 11.$. 1. depign. vid. Chriít. ab Hagen, de wfur.

dum

£.1. . 222. Lauterb. d. J tb. 22. ine ulla ufurarig pravitatis macula,

: do

vid. Mev. c. 4. dift. Lev, inop. debit. f. u1 i, 14.. i fra&tus cumpri-

D

mis incerti admodüm (int , unanimis eft DD. opinio. add, Berlich.

iO

p. 2 dec. 17

0. 2.25. Tabor. d.l.g. i, Ut dehincaliud fundamentum,

p

quod acqui

fitionem fru&tuum in creditore antichreftico fuftineat,

1l

preter domini concedentis voluntatem effingere velle, & fuperva-

1i,

cuum fit & ip(i oppignorationis indoli contrarium, qua fane non ad-

lt

mittit, ut Civilis poffefio vel dominium utile de iftiusmodi creditore

redicetut , v. . 13. de nfurp. c& ufuc. arg.l. 12.de. A. F. 4. P. qui

k

a

P

^

liter fe non habet; quam ad inítar ufufru&tuarii pluribus id docente

U

Spedtatiff. Facult. Jurid. p. t. Decano Dn. D. Harpprecht. Cozs. 20.

WX

s1. 6 o. f2q. add. Gail. d. Cozs. 15. p. 3. 7. 20. Cujus jus-utilis dominii

nomine indigitare velle , ftri&iori hujus nominis fignificatui haud

iutt

Yuntat

convenit, vid. Lauterb. Coll. 7b. Pr. ad £. de ufufr.tb.z.im.f. EX

Q

quibus & illud credo conflare, rerum Im perii ab Imperatoribus quon-

[

dam Statibus Imperii fa&tas oppignorationes, non obítante earun-

[

T

dem vi Capitulationum , pace quoque W'eflphal. art. ;. z. ». corro-

p

boratarum, ab Impp. fata confirmatione , Dafi fie nebmtid) follett

ritit t

ib toollen ber Gotánbe unb SXeidbs ; SXitterftbafft ibre Rega-

lia uno £Sbrigfeiten , Srenbeiten unb Privilegien, Sfanb(tbafftett,

vt

€

11 2)

conficmiten utib beftà

ttigen, fte aud)

babey , als ermáblter $R. $82

hml

nig banbbaben , (chbüf&e unb (c:birmen , vid. Cap. Leopold. «r7. 3,

Veras oppïgnorariomcs remanere, necin dominiu

m Creditorum tran-

v

lil

fiiffe; quanquam enim non fubjaceant reluitioni intuitu Imperatoris ,

T

omnimoda tamen reluitionis expertes haud funt, cum Imperium fibi

hot

in d. Infiv.p

acis avt. . $« 9. poteftatemreluendi, (i ipfi placuerit, refer-

vaverit, Schi

Iter. Zzff.. T. publ.t. 1.1.2.. 7. . 3- Secuserit dicendum

nori

yhil

de iflis oppignorationibus,

quz à Statibus Imperii olim fibi invicem

f0«

fa&te reluitioni amplius ha

ud fubjacent, Stryk. de Oblig. fend. conf:

(

mun.c. 2. n.19. ha enim amiffa qualitate pignoribus aliàs competen-

ohi«

te, 1.10. C. de pignor. a&t. ipfum etiam pignoris nomen amíttere,inque

rial

aliud tranfire videntur. v. Limnzum ad Capit. Car. V. 477. 4. Y»

l,

u

anbfbafften, Titium zz Spec. Jf. publ. R. Germ.l. 2.€. 9. $. 2.

otil

Quid per particu

larem oppignorationem hic loci indigitetur ,

Quid

2unl-

vocabulum

—

1(me

utnr ex eis, qua fequuntur fagile patest , paucis tamen lubet pr

particularis

pf

AE , Oppigu. hie

denoter,

£8

FROMMANN de licita 0pp lä "gt P'dï;z;cuïd;i'

fiffe, non hic fermonem nobis effe de oppignoratione, qua feüdi Regal.

pars quotitativa,puta,tertia,quarta,dimidia. v, Jo. Paul Balzaran. z7. de

!10('2

t

!

feud. ad £. 4.f. 1 , vers.cum.autem ; Sed comparatione ad totum feu-

N

dum Regale factà;exigua, caftrum, puta;oppidum, vel etiam przfeQu-

Y

ra creditori in debiti fupponitur fecuritatem.

iDivcrfa eft

VII. Non eam omnium in univerfüm Principum circa regna

[

Principam

poteftatem effe, ut pro lubitu deiisdem difponere queant,nec tamen

!

poteítas

L

circa

propterea in eam conditionem redactos eífe omnes Imperantes, ut

ti

alienatios

ad fimplicium tantüm ufufruCtuariorum inftLar redaCLi , nectotum re-

nem

D

gnum, nec partem ejusdem fine fubditorum confenía vel alienando,

f

j

&

veloppignorando transferre valeant, jamdudumfolidior evicit Juris-

lt

oppigaora-

tlonem

prudentia; diverfum enim modum habendi imperiía, utut nonfum-

ff

xegnoxum.

mitatem imperantium, ipfam tamen potefLatem ex arbitrio difponen-

IV

dide Imperio , mirum in modum vel laxare, velreftringere, ex ipfo

pot

inzquali , quod inde oritur, jure, facilé dignofcitur. Groc. de . B. c

Patrimo-

$p

nialium

P.l $. 14.. Ex quo eft, quod regnum patrimonio Principis exiítens,

Ji

uti ab hocadbeneplacitum in totum vel pro parte alienari, fic &in-

fri

coníulto populo oppignorari poffit. Pufend. Ze 7. N. & G. VIII. 5. 1.

ht

&

Ziegl. de Tur. Maj.l. 1. c. 4. $. 27. Ill. Dn. de Kulpis,2 Gror. de. J.

tion patri-

monialium

B. & P. Ex., 2. th. g. Stxyk. de ure Pr. circaallod. c. 2. num. 3. féq, Si

[A

Hzc

vero ultronec populi confeníu inPrincipem fuerit translatum , ejus-

Qu

Princeps

que poteftas circa alienationem veloppignorationem fub ipfa ftatim

fur

necinto-

prolubitu — Imperii delatione limitata, quinex fua promiffione teneantur, fumma

cil

padtorum religio,quz & Principem cüm fübditis contrahentem (trin-

tum nec pro

"u

parte alie-

git, indubium reddit. Ferd. Vasq. JIl, contr. l1. c. 3. s. 1. Atnis. de

nare vel

Jur. Majeff. l. . c. 1. n. 1 0. Spreng. 7pr.publ. p. 55 $. Excell. Dn D.

eppigno- Scheinemann, iz diff. de commerc. circa liber. bomin.Q. 24. fdq.. Nec

1

zarepoteft. liberiorem Princeps circaejusmodi actus habebit poteftatem, etfini-

hu)

hil de iftis pa&to primordiali fuerit definitum, fua enim ratione nititur

fit

illa przfamtio, qua fubditi transferendo im periunrin certam familiam

vel perfonam , ab ea potiffimum non ab alia inviti regi voluiffe cre-

P

EV

'duntur. Hottom. Ill. q. 1. p. 10. Grot. r. 4. ro, ibiq: Boccl. quam ipfam

u

rationem non folüm omnimoda translationi regni, fed & ejusd. op-

e

pignorationi totali & partiali obílare

; ita utinvito populoinvitaq;

Ij

parte alienanda vel oppignoranda Princepsnihil omnino transferre.

poffit , facile nobis perfuadet Grot. /7. &. 4. Pufend. d. tr. II $. g.

gi

f

f£q- v. Boecl. ad d. Grot. . idemque non dubitamus afferere etiam de

illa particulari alisnatione vel oppignoratione, unde regnum non adeo

d

notabilem

D

Fe»zdaräþ regnliun?. *

j5

Regalo

Lt dt

notabilem patitur imminutionem, cum & hiceadem prohibitionis

tatio militet, qua fingulis quoque ex determinata incertum fubjeCtum

n

d

impetii translatione jus eft quzfitum, Vasq. 2. 1,1. c. 4.22. 3, CF 9.

fedu.

vid. tamen B. Dn. Ofiand. z Obf. ad 4. 1. Grot. 11. 6.4.

ViII. Quod fi porró deipfo patrimonio populi , Regi, ad Regise

üti

Iu

fe

dignitatis onera fuftinenda, conceffo quzratur,& hujus intuituligatas: nec bona-

ipíi manus effe, ex nativa harum rerum conditione patefcit ; Doma- Domania-

(5 Ut

las

nialia enim bona cum jure dominii adpopulum fpeGent,in iisquePrin-

II fee

ceps non nifi pro Ufufru&tuario habeatur, Heig. 47.79. z. 2. /7. Be-

1di,

fold. 4iff. de. arar. publ. c.7. nequicquam ejus poteftas ad alienatio-

irí

nem eorundem fefe extendet, five deinde de re exigui pretii five de

fu.

re majoris momenti & zílimationis quaratur, utroque enim caíü

Til

quoniam de rebus alienis difponitur , nec vilitas earundem legitimare

il

poterit aCtum, contra alterius jura quzfita dire&um, Grot. /7. é. 11.

W

Spe&atifs. Dn. D. Harpprecht. Cozs. y7. s. 217. féqq.. Quocirca

ü.mx

ejusmodi bona fine confen(u fubditorum alienataà fuccefforibus opti-

(

1no jure revocari poffe, adexemplum eorum, quz reítitutioni obno-

I

I).-Il

Xia à privatis diftra&afuere , tradit Carpzov. 47 L. Reg. German. . 7.

"m

fc&E. 1. . 2. 3. Conring. Ze Fiz. Imp. Germ. c.19. p.364. Myler. INomol.

Nec

f 3

€.16. 1.2. Nec aliter dicendum erit de bonis ffcalibus five juribus ,

,

qua Principis dignitati connexa adhzrent , refervanda enim eadem

Fifcalilo

|

hat

funt ad futuros Reip. ufus, idqueeó magis, quo iisdem diminutis fa-

Jürmi

cilius Imperii diffolutio fecutura eft , cit. DD. Clapmar. Ze 4rc. Re-

ml

VAIDp. £. $. C.12. 7 13. Atnifeus, d.1. 3. de Jur. Majeft.c. 1. n.i15.

J

IX. Non tamenex reflrictahac Principis circa alienationem vel

Nihif

.DaD.

oppignorationem regni aut patrimonii ad populum fpectantis pote-

tamen

N«

ftate; fummo ipfius imperio in cives nimium detractum , aut eum in P!opterea

ummo

et[ fit

miíerrimam conditionem, occafione nimirum exercendz liberalitatis

corundem

Yictur

fic eidem ademtz, conjectum effe,quisquam colliget;fummus etenim

decedit

niliam

Princeps manet, ejusdemque a&tus, quibus ad bonum Reip. civium

ImPcrio.

fe t

actiones attemperat, alterius poteflatiaut revocationi haud fubjiciun-

1 ipfäm

tur,etí1 pro lubitu deiílis rebus difponendi facultatem non habeat ,

sd. 0f

neque propterea beneficentie conteftandz materia plane deficit ,

nvi;äq3

Principes,aliunde enim fatis habere folent, ut ex dignitateRegalis fafti-

at

gii non dealieno, fed de proprio liberaliter, bene de fe meritos, poffint

| f

remunerari; dum vel ad privatorum inftar ampli(fima interdum poffi-

m i

dent bona, qua ex arbitrio fuo in quemcunq; conferre valent;arg. eor.

] gdeo

quz difïierit Ziegl. de. ^. /Maj. l.

1. C 4« $. 26, Spreng. i2 pr. Pabl.

-

bilem

$5

p 222-

6o ifR OMMANN dae licita Oppignorat particulari |

:;35,9. Dn. D. Harppr. . C. j7. 8 218. vel ex fructibus b-onbrumr,

ad auguítam dignitatem tuendam ipíis tributorum, v. Pufend. 4 /,

Quis

VIH. $. 11. fufficientem confequantur materiam, beneficosiftiusmo-

ebtineat

di illibato populi patrimonio celebrandi aCtus. Vafq. Z.c. 4. z. g.

incafu

Beceffitatis

Dn. Stryk. 4. diff. c. 2. 2.Xo. féq4. ubi im alia

5

'

Principi mtz'ong Allodis

yel

porró competentia jura inquirit.

$

utilitatis

Hos intra cancell

os imp

erantium proteüateni citca alienatio-

circa

alienat.

nem vel oppignorationem redactam effe, ex univerfali jure facile de-

vel

ducitur, tumque cumprimis, f1 ejusmodi a&tus ex Regis potius bene

eppignora-

placito, quàm neceffitate vel utilitate Reip.id exigente fufcipiatur,

tionem.

quamvis & diverfum temporum níum paffimq; receptas confuctudi-

nes petitz huic ex naturalibus principiis ratiocinationi multum de-

S

traxiffe diffitendum non fit.

»-*-chnorum.

In ec plerique conveniunt DD. poffe

Principem , urgente id inevitabili neceffitate, partem Imperiiinvitam

licet, atque reluctantem cedere alii, tantoque magís oppignorare ,

ut hacrationeunius partis jactura reliquum unàaliàs períturum Reip.

corpus falvam & incolume confervetur, Arnis. c./. s. /7. /q. Cum

enim non alio fine plures in unam focietatem Civilem coire foleant ,

iicL. 2 i Guagep r . a ER C gpage

quam ut conjundtis viribus fingulorum fecuritati profpicíatur ; qui

fi alia ratione obtineri nequeat , permiffum erit Principi, partem, qux

non nifi cum totius corporis interitu fervaripotet , abdicare fuoque

juri in illam renunciare, veletiam eandem oppignorare. Puf. 47

7. 9. Boccl. cit. Ziegl. a Grot. II. 6. $. Vafq.d.c.4. 4.. An vero eae

dem facilitate id afferi queat, f1 partis alienationem vel oppignora-

tionem fola reliqui corporis utilitas fuadeat, de eo non immerito

P TURNLUE T 4 MA^ — E m r EEE TR

dubitat Vafqu. & Grot. J cir.

:

Rerum ad

X. Longé alia ratio eft

terum äd patrimonium populi

populum

fpe&antium, has enim Principem in aliosetiam irrequifito populo

pertinen-

sium.

transferre. poffe, fi infignis vel neceffitas vel utilitas Reip. transla-

tionem f. oppignorationem depofcat , ex fummo, quo civium falu-

tern, & fecuritatem procurat, imperio, indubium redditur. v. Heig.

4.19. 4. 7. Befold. de ZErario c. 7. d. 3. Carpzov. 44 L. Keg. c. 8. f.

4- ?. 9. quamvis hic quoque ad Leges fundamentales, adminiflran-

dz Reip. formam modutmque etiam ifti bonorum difpenfationi com-

muriter praebentes, fi refpiciendum. Dn. Born.

diff. deeo, quod jn-

flum ff circa deffinat. c. y. 9. g.

*

Quidliceat

circa

XI. Quid veró in regnis feudalibuis intuitu alienationits velope

öï cum

pïg*?ora;*äoäs liccat & demino dire&lo & Vafallo Principitum

— —— -- —— Q —— « — —— u l: MELL — ZÉ . EEE

[ 13 gua.F r.:»—

dalia

fponté

L

Teudorzm 7?gal£zrig.'

as

61

um,

fpdntä fu(cipituf eadem , tum cum neceffitas eó impellit? haud in-

il

concinne hic quzri poffer ; verum cum nexus ifte non folo Nat.

J

jure regatur fed potius juris Civ. fit, eaque propter nec ex illo jure

"

decifio unicé perenda veniat, Conring 4e fiz.Germ. Imp. c,1 9. p.265.

1777

:

fed conliderari debeat, quid quaquein gente circa iftos cafus recep-

tum (it?. Grot. ZL. 7. 27. & requiri cumprimis, annon fpecialia in-

(

veftiture pa&ta contractui feudali fingulare aliquid adjecerint? quid

l

in certis familiis & perfonis receptum? qu& fingulorum locorum

ent

confuetudines?. Baecl. ad d. 1. Gr. nec negligendum fit, quid Lon-

gobardorum legibus, ceu paífim receptis, Limn. ad Cap. Car.F. art.

tq&

(l«

24. 5.35. Goth. Ant. diff. feud. i. lit. m. fit debnitum ? hac autem

t

tra&tatio à noflro fcopo aliena fit, idcirco eidem fuperíedemus.

i,

XII. Ad nofirum potius Imperium Rom. Germ. nos conver- Quid liceat

Impgxatori

tentes paucis, quz fit Imperatoris circa alienationem & oppignora-

circa

d

tionem rerum Imperii, qua caterorum Ítatuum circa res ab ip(is

res Ím periï.ï

Y

poffeffas difponendi facultas , delibabimus. Liberrimam olim de

N

rebus Imperii difponendi poteflatem habuiffe Imp:ratores Francicos

&t

atque Saxonicos, tot ab iis faCte donationes, oppignorationes,

f;qh

infeudationes alieque innumerz alienationes , quarum exempla

m

roftant, evidenter fatisevincunt 5 ut recte Limnzum reprehendat

Strauch. 4. diff. de Oppign. Imp. tb. prapr. 2. & $0. nec totexemplis

üoq

1(: a'

l

adduci fe poffe dicentem, ut crederer, licuiffe olim Imperatoribus

citra confenfum feu ele&orum feu ftatuum Imperii civitates & ditio-

r

nes [mperii alienare vel oppignorare, proindeque perfuafum, etfi

gnOf?

gutito

nulla in Capitul. extaret alienationis prohibitio, nihil tamen Impe«

ratorem alienare poffe, proprerea quod nonnifi (implicis adminiftra-

toris vel cutoris munere in Rep. fungaur, vid. Limn. ad Cap. Car.F

10/7!15

art. 9. voc. WL arbere CBeg berduffetit, s. 1. fe24..— Quod fienim ad

»pulo

lt

primordia regni Germanici refpiciamus , quatenus fcil. illud in ftit-

pem Carolinam devenit, deprehendimus, à Carolo M. maximam

filu

-ejus partem vi bellica fubact

am in ejus ditionem concefliffe, fublatis

rkig-

gl. de 7are

,'

0(9'

prius, qui fuerant tum , potentiílimis Ducatibus Zie

Majefl. 1.1. c. 28. $.6. devictosque

hos Germaniz populos priftinae

dcite

tum libertatis ja2uram feciffe, Excell. Dn. Sch wed. Íntrod. 1. P.

com

! /35'

part. gen. C. 4 $o

ipíamque ditionum proprietatem in Vi&orem

Du-

eranfiiffe, Stryk. 4. diff. de .If. Princ. c. allod, c. 2 . i.7. 18 f* quas

Es

cibus & Comitibus adminillrandes poítmodum concedebat;

lof

VAriis ra

qm

lus M. jure fuis armis quafito utens

quo eit , qþod Caro

?

tienil uà

gb

b

62

FR OMMAN'N de licita Oppignorat. päftim!äi

-

tionibus id patrimonium fuum diílraxerit, multa de eo feuda cc;n-

cefferit, plurimasque feceritdonationes haud requifito populi vel

primorum con(en(u , Stranch. Z. ]. :5. 2o. ut dehinc eundem admi-

niftratoris tantum nomine Germanorum devictorum jura tractaffe,

haud fit credibile, fi que de patrimonialium regnorum indole fupra

adduximus, hic repetere velis.

XIIL. Eundem in modum & hujus pofteri, quamdiu antiqua

regiminis forma fübfiftebat , pleno fibi jure vindicarunt regalia, nul-

laque lege circumfcripti reditus bonaque imperii liberaliter aliis do-

[

l

narunt, alioque modo alienarunt; qui utut in hoc reprehendantur,

quod per nimiam diftra£tionem bona imperii diminuerint, & fub-

l

fl

preffos quondam Ducatus non fine infigni Imp. detrimento erigi de-

nuo permiferint, v. Conring. Ze Dzc.«f Com. Imp.S.19. fuaque ex-

f

cefhiva liberalitate, partim & incuria, quod late antea patuerat,

Imperium, in fruftafcindi , & hacratione plané perire pa(fi fuerint,

QI

Ziegl.c./oc, In hoc tamen nemo eosdem jure accufaverit, quod

pw

iftiusmodi alienationes contra Imper. leges & jura fufceperint ;

quamdiu enim Carolina ftirps fuperftes fuit, hareditario maxime

jure fibi invicem füccedebant, Conr. 24 Lamp. p. 3. c.2. $. 4, D.

Schsved. . tr. p. [p. f 1. c.1. $.14.. confequenter & uniformem po-

[

teftatem omnibus his fuccefforibus circa res Imp. competiiffe ex jure

f

fucceffionis evincitur, przfertim cum nulla antiquiora monumenta

p

legesvé , de circumferipta Impp. tum temporis alienandi poteítate

H

proítent. Subfequentes quoque Impp. vi juris, quod in Imperio

t

ipfis competebat, ejusmodialienationum a&tus quamplurimos tam-

diu exercuerunt, v. Strauch. 4. diff. tb. 2;7. donec crefcente Princi-

v

pum Imp.indies potentia hi partem adminiflrandz Reip. fibi fume-

&

J;

rent , Imperatorumque authoriras nimium quantum decrefceret,

ita ut his interdida randem alienatione Gopp

noratione rerum ÍIm-

M

erit.

perii, parum ex priftino fplendore reliquum

Quo tempore

€5

autem primitus hacalienationis prohibitio à Statibus Imp. facta fit,

fuí

de eo non una eft DD. fententia. v. Conr. 4e

Jfén. Imp. . 19. p. 376.

r

féq- & quz refpondet Strauch. ;z 4. diff. tb.2

2. féq. nobis hic ex in-

Qu

ftituti noftri ratione füfficit paucis addidiffe,

jam àCaroli V. tem-

]lbl

poribus reliquos feré Impp. omnes promifi

1

fle, nihil fe ex rebus

li

Imp.qua nimirum alicujus momenti effen t, Caliud enim de rebus mi-

bt

noris pretii fentiendum, recte ex verbis Ca

pitul. qud) con&fcirte

tü

de Fend, Imp. cap. 7. $.1 g. in f. )

o

mercfl'icbg Güter, deducitur, Itter.

fine

TE

u

Feudorum regalium.

63

fine Ele&torum &rþ:onfänfu alienatutos oppignoraturosvé. Quomodo

(

w]

autem hic ele&orum confenfus jam interponendus, an reliqui Sta-

drij«

tus Ímp. concurrere debeant, quibus in cafibus alienationis confen-

tiendum fit, de eo vid, preprimis Limnzus ad 4. Cap. Car. F, art. 9.

ift,

p

verb. gerfd)reiben, im anDere CfDeg verduffertm, Excellent. D.

Schwed. d. vf. L. 1. c. L.23. $.1r, feq. Carpz. ad L. Reg. c.7. f 1. 9. 4. fq.

l

i

Rede tamen ab hac prohibita rerum Imp. alienatione feparantur

n

bona, quz in pleno Imperatoris funt patrimonio , queque non in-

[

tuitu munetis feu, fed uti quilibet alius privatus poffidet, nihilque

intereft, five ex reditibus rerum Imp. five aliumde eadem acquifita

(Ufy

n

habeat; liberam enim utrinque eidem competere difpofitionem,

i

nifi aliud impediat. ipfa harum rerum natura inculcat,

2

V Strauch.

d L. tb. 17.

Id

h

XIV. Statuum circa alienationem & oppignorationem jura

Status

quodattinet, eaetiam dimetienda effe ex modo, quo territoria fua — rmperii

D

u

T

po(fident , nemo non videt:

" Hacenim fiallodii jureteneant, quin — poffünr

pro lubitu de iisdem difponere pofhnt, dummodo id in Imperii de-

allenare

)

vel

um

trimentum rnon vergat, exíis patet, quzfupra dealienatione regno-

rüm patrimonialium adduximms, neque hic vel Imperatoris vel

oppi ä'lïomre"

)b

fabditorum confenfum neceffarium effe, arg. ar. 3 9. Cap.Leop. verf. territoria,

np

fi fint

[ ]UI'G

(o som febentbum Feire Depezdezz. babett, docet Rhetius i jur.

allodialia.

pabl. l. 2, £. 22. $.2. Dn. Stryk. diff. de T. Princ. c. allod. c. . n.i7.

nenti

d

i

i. bac in materia omuinü videndns, B. Parens Joh, Andr,$Sromnianm,

de Condomin. territ. c. 9. $. 6. nififorteStatibus aliàs circa terras allo-

npf!

i

diales competens facultas confuetudine vel pacto cum Ordinibus

st

provincialibus inito aliquantum fit reflriCta, ita ut nonnifi adhibito

Drnt

eorum confeníu quicquamin alios transferre valeant, Schilt. 77/7. .

um

Publ. t. 1. L.2. t.7. $1. quamvis riort flatim ex eo , quod alicubi

uun

Status provinciales adhiberi confueverunt, tanta mox authoritas

y|t

eis tribuenda, ut eoruridem voluntas pro norma actionumà Principe

ypott

fufcipiendarum haberi debeat, v. Pacif. à Lap. z Z4onzamb. difc. 2.

ka ütv

$. 7. majore enim alibi, alibi minore pollent authoritate, fzpius-

,fb

que eum magis in finem adhibentur , ut de gravioribus negotiis de-

gt

liberent, quam uc de iisdem ceu fuperioritatis participes ftatuant ;

at

Limn. 7. r. L. 1. c.10, z. 1. Illuftr. Dn. àSeckendorff. p. 2. c. z. $. 4.

ebus

bc8 G'eut(cben gürft. Cotaat&, — Et licita erit hujusmodi allodialis -

s m

territorii alienatio &: oppignoratio, etiamfi alii territorio, quod

(ctii

omnis alienationis expers elL , fuerit unitum , nihilominus enim fua

ij

jara

finf

h

x

A

64

FROMIMANN de licita Olppärnomt. particulari

f

jura falva retinet, Thoming. dec.;;.zr.'per tot, Mev. p.2. dec.18 j mum.2.

liberzque domini difpenfationi manet fuppofitum. — Idem eft, et(i

j

i

Ton

non integrum territorium, fed caftrum , civitas vel prefe&ura, in

Ducatu, licet feudali comprehenfa, allodiali jure poffidestur, bac

Ling

enim omnia, uti etiam aliz res pleno dominii jure i

pfis fubjeGe, illi-

mitatg Statuum Imp. difpofitioni fubíunt. Stryk. d. . c. 4.

nü

""

IY

Quid liceat,

XV. Sed vero cum plerzque Germ. Imp. provincig non allo-

Y

h,

ipfis fi fint

dunt

feudalia ?

dii jure cenfeantur, fedfeudinexu, cum dignitate, fi quam habent,

ubi

Regali ab Imperatori & Imperio dependeant, Reinking. 4e R. S. e$

Thtn

refpicien-

E. l. 1. cl. 4. €.1 9. n.41. Itter. de fend. Ipp. c. 3. $.8. ab(olutam circa

,

dum

earundem alienationem licentiam poffefforibus non effe tribuendam,

eul

ad mores

confüetu-

ipfum, quod intercedit, vinculum (atis innuit, cum enim multum

j

Ubj

dines

intert, quem vafallum habeat Imp. & Imperium, cavendumque

&

feduló, nedire&um, quod in re feudali ipfi competit, dominium,

2(

Jura

'fcuda-

apt juítiffima etiam fuccedendi fpes Agnatis jam à primuüm acquiren-

VWW

lía.

tis perfona quafita intervertatur, neutiquam permittendum erat,

)

utab unius poflidentis Vafalli arbitrio penderet de talibus bonis di-

(q

Ífponendi facultas.

Quare quid inibi juris habeat Vafallus, id utique

non exejus, quantacunque licet dignitate conípicui voluntate, fed

£0t

ex ufu potius, coffüetudine & difpofitione juris feudalis ztiman-

Diel

dum erit, Brunn. Conf. 1. n« 30. Ziegl. de T. 7Maj. l.1. c.4. $. 27.

103

quod Jus Feudale & fi Vafallorum in hoc pun&to libertatem intra

ltut

Itri&iffimos plerumque cancellos coanguftaverit, adeó tamen haud

ld

circumícripfit, ut nullo plane in cafu five in totum five pro parte,

ht

deficiente Domini & Agnatorum confeníu, feuda transferre inalium

Q

ipfis liceret, Quid vero circa oppignorationem feudorum Regalem

E

dignitatem annexam habentium Véafallis permiffum fit, non adeó

gf

liquet ; plcerumque enim in hoc articulo opponuntur fibi invicem

tisf

Longobard.feudalia jura confüetudinesque eisdem contrariz alibi

Y

recepta.

Id quod ipfum cum in' noftra etiam Germania; ubi DD.

m

de permiffa feudorum oppignoratione vel alienatione agunt, eve-

T

nire foleat, fepiusque recentiori confuetudini adícribatur, quod

tamenipfis Longobardorum Legibus conforme eft, velpro noviore

li

rermaniz confuetudine venditetur, quod tamen non interrupto ufu

e

femper in eadem obtinuit, nec Longobardorum LL. unquam fuit

W

abrogatum : proinde cum nobis animus fit inquirere in Vafillorum

ij

cum Regili dignitate feuda poffidentium circa particularem eorun-

li

dam oppignorationem jura , Dqötcrumque opinionses de hoc the-

W

mïace

Fendorum vegalium.

6j

M.Zv.

mate inter fe conferre, non alienum à noflro propofito erit , ut di-

1

ftin&a ifthzc jura diftin&é tra&emus, priusquam, quid Germa-

,ll

norum moribus in hoc cafu introductum fit, dicamus , paucis

; /

hat

Longobardica jura indicaffe.

XVI. Diverfiffimsaso

Quid

IIi-

lim tam circa alik&nätionem , quam oppi-

olim

gnorationem feudorum in Curiis feudalibus obtinuiffe confuetudi-

jure confue-

o.

nes , plures in jure feudali occurrentes textus fatis manifeftam red-

tudinarío

1t,

dunt; Licebat enim antiqui(fimis temporibus inconfulto etiam do- Longobar-

dico circa

mino uti totum feudum alienare, ita fine dubio quoque oppignorare

roppignor.

U

2. f. 44- (ine difcriminef. regale f. non regale illud fuerit: qua fa-

pcrmi(fum

fuerit.

i,

cultas ita deinde temperata eft, ut ultra medietatem nec alienare

m

1.f. 1 3. nec oppignorare 7, f. ;. permitteretur, necid tamen pro

lubitu , fed famis cumprimis aut alia quadam neceffitate urgente,

"

Jf

2.f.g. "Tandemvero cum fub hacpermi(fionis fpecie multa in Do-

u

minos dolose machinarentur Vafalli, feuda in pignus Creditoribus

concedendo, fimulque etiam facultatem iisdem fruendi largiendo

äl.,

(quod frequentiffime fa&um ex 2, f. $. i7 fin, non malé auguratur

N

Hottomannus) non fine infigni Imper. damno carentes beneficiis

Qu

d

eorumque fructibus debita (ervitia fübterfugiebant , minusque ido-

neireddebantur, qui in expeditionibus aliisque neceffitatibus domi-

[4l

Ab

no adeffent ; inde Lotharii II. 2 f-. 5 2. & Friderici L. 2.f. . con-

äx n'

ftitutionibus non folum omnis alienatio, fed & oppignoratio abs-

lmperat.

f

Lothar. II.

que domini confen(u prohibita penitus atque interdicta fuit ; quas

.

hau

j patt

drte,

leges,

ceu generaliter conceptas de oppignoratione feud

iali Fridcr'ico j

eque at tota

li, nectantum de pignore füb L. Commiff, aut aliàs omnis

jium

fraudulentet con

ftituti, fed de omni plané intelligendas effe contra peaitus

oppignor,

;jam

loff. re&e advertit Zafius i» Lf. feud. p.o. nm. 6. easque correcto-

;L/fd

E

prohibita.

rias fuiffe juris, quod in 2. f. 9.

2.f.38. alibique occurrit, bene an-

em

jb

notavit Gothofr. ad d. 2. f5 5.

Atque hzc communis feré omnium

feudiftarum e(t opinio. Jac.de Belvifo, ad t.1. f :3. verf. ff clientul.

)Dl

$. &* quaritur. Bitfch. ad t. 2. f. 5 . . 1, n0t. 4.

d

-

ionis tei feudalis pro4 Eriam

)d

Éx qua generali alienationis & oppignorat

in caiu

hibitione & id communiter deducunt, quod nec ob urgentem ne«

necelfitatis.

(oft

ceffitatem Vafallus quicquam de feudo oppignorare poffic vel diftra-

vt

fuit

here inconfulto Domino ; quod licet mirabile vifum fuerit. Zafio

d. l.uum.13. ineandem tamen fententiam & ipfe conceffit , fecutus

u

V

Bald. iz £. 2. f. 9. & Alvatot.

Curt. Jun. part. 4. quaff. 16. ntm. 107.

( d.

di

cum quo fgcium plures, quos

Schrader.wp.ää*z. 7.21. Struv. 5

C,' 13.

nat

66

FROMMANN de licita Oppigworat. particulari

£, 13. aph. 1. . 2. allegant, quibus pro ratione eft, quod, cüm feu-

dum füb tacita conditione, ne fine confenfu domini alienetur , in

à

Vafallum fuerit translatum, hancque legem fue rci dominus jure di-

V

cere potuerit , Z. 70. C. de pact. neutiquam attendenda fit illa neceffitas

Vafalli, ut propterea eidem contra conventa in domini prejudicium

alienandi facultas concedi debeat , cum hujus dominium nullo mo-

!

do attenuandum fit aut debilitandum, Brunn. Cons. 1. 7, 247. quod

l

obtinere dicunt, etiamfi interveniat [udicis authoritas, Rol. à Valle ,

D

Cony. 56. n« 14. fq- Fol. 4. & inhoc limitari debere illud, quod de ne-

u

cefhitatis efficacia ex c. 2. de obf fejum, L. 1. €. de patr. qui fil. diffeax.

i

doceri folet ; idemque de quacunque necelfaria caufa habendum, five

Ír

avertendi bellici periculi fiveob famem vel zsalienum oppignoratia

r

velalienatio fiat, ob 4.7. 2. f. . concludere DD. refert Rofenth. 4e

d

f'eud.c.9. concl..3, n. 7. G concla . n. $. d. Quo tamen im cafu fiDo-

h

minus defuper rogatus absque jufta cauía confenfum impertire , vel

Ll

ipfe etiam feudum emere recufec, tunc eundem vel per faperiorem, (

l:

quem habet, ad interponendum coníenfum adigi , vel Vafallum lici-

t

té feudum fuum alienare poffe, ex equitate ftatuendum dicit Rol. à

*

Valle, 2. . W'efenbec. Cons, 66. »am,28. Arum. difp. feud. z. th. 12.

Confenfü

XVII. NegleCto autem domini confenfu, fi Vafallus fcienter

Domiu.i E

ad feudi alienationem veloppignorationem procefferit ; idque credi-

d

ad oppign.

Q

Anon a

l-

tori tradiderit, eum, ob contemtum domini z. . 24. ;2 f. feudo prie

vari, idque ipfo jure ad dominum volentem redire , apertiffimi text.

q

bito , priva-

tur ipfo jure 2*

f.52.€ 2. 5 te'fïan,tur,, add. Curt. jun. parr. 1. p.1.278.2. 20

MU

Vaíallus,

W

ita ut non nifi fententia declaratoria opus fitad avocandam iftius pof-

feffionem, Zas. d. l p. r0. s. 7 3. Struv. c. 1. aphb.10.z.1. — Eamque

V

f

ob negle&tum domini confenfum privationis poenam in quolibetfeu-

do locum habere ex generalitatetext. recte afferit Rofenthal. 2. zr. c.10.

D

concl. y. 1. r. fictamen, utob rei minimz ex feudo oppignorationem,

;I

velutBaldus ejusque feCtatoresloquuntur, ob unius cefpítis alienatio-

nem veloppignorationem mon toto Ílatim feudo fitprivandus ; me-

r

rito. enim generalitas zx. 2. f. ; 5. temperanda erit ex 2.f.38. ubi

ti

"propter partis alienationem nontoto feudo , fed parte tantumiiilicité

alienata Vafallum excidere dicitur, Zas.4. J z. 1. €? 2. Schrad. P. 2-

fi

6.1. 72.5 . Vultej.defeud. caz. num.4o. iz f . & fuadet hanc interpreta-

tionem ipfa zquitas, quz pocnam deli&to admenfurandam effe incul- — -

üi

N

Q

XVIIE.

d

o d

- Feudorum vegalium.

67

mecsugs

i feu

XVIII. Sed quid firetenta poffeffione (implicem tantümhypo- — Secus

t,in

thecam in feudo confítituerit Vafallus , an eadem quoque privationis

eft, f

We die

fimplicem

porna ipfam 'manebit ? Sané fihecquzftio ex/, f. C. de reb. al. son al.

tantum

hts

definienda foret, fine dubio etiam (implicis hypothecz conítitutio-

" hypothe-

líciüm

nem eundem fequi effe&tum ftatuendum effet, cum Lauden. ad c. s/. cam contti-

) o

inpr.n. n. deproh. feud. al. Hottom. Cons. 3 0. n. $. Vultej. 7 femd.i0. — tuerit,

. Quod

2.43. Verum cum fic Vafallus non denudetur beneficio fuo, nihilque

Aille,

in creditorem transferatur , fed remaneat in poffeífione feudi, confe-

lere

quenter. de fervitiis feudalibus nihil decedat domino, neque etiam

773

metus fubfit, Vafallum idcirco ea fubterfugiturum, propterea ob cef-

fvt

fantem legis in 2. f. 52. artionem ejns quoque conílitutionem hiccef-

Tif

fare deberenecelfum eft ; ut enim injuria domino fata dicatur , illam

d

efte um habuiffe oportet , quod poffs(fione nondum rranslata fattum

h"

haud cenfetur. arg. d. z.f. 5 5.ibi :in alios transferunt, — Quamvis

u

autem ob fimplicis hypothece confítitutionem feudo non excidat

M

Vafallus , ipfa tamen hypothecez obligatio nulla eft & effe&u defti-

nid

tuitur. d. z. 2.f . 5 . Rofenth.. 4, v. . concl, 14. n. 1. Struv, d. c. 13.

N

aph. 7. n.1. folet enim per eandem ad ipfiusrei diftra&tionem perve-

].

niri, quie cum omni modo prohibitafit, prohibitum & illuderit, pet

quod ad eandem pervenitur. v. z. f. $. S. 4/r. ut proinin prejudicium

:icntgr

Vel

u

domini non confentientis illa fubfiftere nequeat. Vult. 7. /, Wefenb.

fi liberior

Cons.11. 2. . Qu hactenus de prohibita oppignoratione ejusdem-

i*

Hs

2 circa feue

jb

que negle&um íequente privatione di&a funt, in feudis propr

dum diípo-

communemque naturam habentibus potiffimum obtinere, nemo

nendi fa-

;/1!]0'

dubitabit.

In aliis enim ; de quibus liberior difponendi facultas culras ei

I pOf

Vafallo competit, plus etiam eidem ratione oppignorationis licere, competat;

ut fi feu-

mir

facile patet : Unde (i cui feudum pro fe & heredibus quibuscunque,

f

dum fit

It«

ouff Góbu unb Qódfer, Dero Ctbrunb Crbnebmen, concelum

heredita-

fuerit, (quale feudum meré hareditarium DD. dicunt, v. Knichen.

rium ,

xm,

10*

de veflit, pall. p. 1. c. 10. Dn.Stryk, Ex. . F. c.4. 4. 45. Nl urmbfer.

de feud, impropr. cl. 3. f. 5. . 3-) id , cum allodialibus rebus tam ra-

ne

tione fücceífionis, quam alienatiogis comparetur, Clarus $. fesdums,

ubi

g. ni2. C q. 83« qu42. niiimn. 2. Gail. z. Obf 15 4 num. 3. (iqq. Va-

dtt

f

llus non folüm iliud cedere, oppignorare, vendere, 2.f. 45. fed

J, 9'

& de eodem tum inter vivos tum in ultimo elogio pro lubitu fuo

n

difponere poterit, Chaffan. i» Confuet. Burg. Rub. 3. $. . ».7. Quo-

T

circa fi tale feudum hypothece fuppofitum fuerit, adeó valet ejus-

!l

dem obligatio , ut etiam foluto Vafalli jure hoconus ratum manear,

l2

atque

'HE'

-

68

L

FROMALANN de licita Oppz;g*;.zomt. pärticul;zfi

atque ab herede ejusdem , vel domino , (i ad eum revertatur , agno-

fcendum veniat ; imó fi Vafallus s alienum, cujus occafione feudum

pignori dedit, non exfolvat, poterit Creditor etiam ab ordinario

Judice impetrare, ut ipfi hanc rem hypothecatam dominii jure poffi-

dere liceat, eodem fc. modo quo penes Vafallum fuit, arg. eorum

que differit Rofenth. c. 9. s. 1. . 16. 2 14. feq. Molin. Conf. 3. . 3.

Neque hic agnatis jus erit , feudum ita translatum à Creditore vel

alio unquam revocandi , defunGique fa&o contraveniendi, Hartm.

Piftor. p. 1. lib. 2. q. 14.. Gail. 4. Obf. 15 4. um 12. féq.. Bocer. de

qual. & diff. feud.«. . n.48. G* yo.

Qui idem effeCtus etiam aliis

formulis, fub quibus conceffio feudi feri folet, utfi in inveflitura di-

&um fuerit, quod feudum allodii naturam habere debeat , quod in

quemcunque alienari poffit. 7g. 2. f, 26. $. feuda. G* 48. &c. adfcri-

bendus eít, omnibus enim iítis modis feudum herediterium meré

r CRTUE ALMRENES U P — AAE T r LP E

tale conítituitur, Gail. 2, 1. z. z/t. Struv. d.c. 4. $.13.. An autem fi

dominus fimpliciter feudum concefferit, cum pacto de alienando id

quoque naturam hereditarii habeac , de o merito dubitat Rofenth.

€, 9. 12. 1. CoZcl. 4.0.

vcl

XIX,

uod (; porró Vafallus proximiori Agnato , qui fpem

f pr-OQ

fuccedendi in feudo habeat, (ine domini confeníu partem vel to-

ximilori

tum oppignoraverit, fubfiftere id pignus, nec propterea dominum

Agnato op-

pignoratio

rem tanquam ex felonia ad fe reverfam vindicare poffe, ex eo liquet ,

facia,

quod eidem licest corum feudum agnato refutare , etiam fine domini

voluntate z. f. 34. quz refutatio cum nihil aliud fit , quam alienatio ,

per quam & poffeffio & dominium utile in eum, cui refutatur, tranfit,

ï

2.f. 34. licebit ei quoqueid oppignorare, cum minus hoc fit, nihilque

domino prejudicet, cum ita pignus transferatur in eum , qui ex ejus

voluntate aliàs erat fucceffurus. Mynfing. cezt. 6. Obf. 2 3. . .. Bocer.

de amiff.feud.c.2. n.102. & 13 $. quifüpra citati textus cum 2.f. j z.

€' 55- cotre&i non(nt, vim fuam adhuc obtinebunt, pet /. 22.iz f.

C. de appellatz. add. Camerar. Zz repet. ad,t. 2. f. 5 . p. 22 9.

vel

idem erit dicendum, fi coheredi feudali Vafallus fendum oppí-

coheredi gnoraverit,uti enim huic per divifionem partes inzquales fine domini

feudali.

— M TCR MP CC P ER a

confenfu affignari poffunt , imó uti Dominus invitos Vafalloscogere

—

non po-tefi, ut partem feudi retineant ; fed admitteretenetur, ut uni

totum feudum «edatur, z.. 26 $. omues filii, Zas. p. 9. num, 30.

Schtad. . $. €.2. 7.30. KÓpp. dec. 54. RUIn.34. (q. ita quoque eundem

oppignorationem inter ejusmodi Convafallos faclam ratam habere

— —— -V €0 0H Pt

debere,

(

69

Feudorum *rgalz*am;

'fioe

deb&e 1 'pari;atis ratio fuadet, quod etiam i'n feudo R.e'gali Gatüän.

dum

dum videtur , etfi enim in hoc per z. 2. . 5 y. divifio haud admit-

lariQ

tatur, tamen uti conventione ccheredum & hoc feudum uni af(fi-

yof

gnari poteft, ita & in re adhuc communi pignus conflitui poffe ex

Turfi

pracedentibus fluere videtur. Rofenthal, c. 9. cozcl. 56. num. 4. ibi-

fj

que citati.

end

XX.

Praterea cum Vafallus início qüo——que & inconfulto domi- ,« & Sub-

iC

no feudum fuum vel ejus partem alii per fubinfeudationem poffit fcudun pi-

T

concedere , 2. f. 3. $.1. 2. f 26. G. leneficium dummodo obferventur

tium cones

gnorati-

J

l

ea, quz hic jura feudalia exigunt , v. 2. f. 24.. $. fmiliter. 2. f. 5 5.

* (titurum.

|di«

callidis Swrav. S. £. F. c. 12. apb.:l; nihil obítare exiftimamus, qu

[)

minus Vafallus debitor creditori fuo bona feudaliain fubfeudum fub

lit

[l

qualitate pignoris concedere poffit , etiam confenfu domini non ac-

i(4

cedente 5 generaliter enim Vafallo conceífa efít fubinfeudandi facul-

l

tas, dam idin idoneum fiat, & fub iisdem conditionibus, quibusipfe

M

feudum tenuit, quo obfervato nulla hic ulterius fubfeudum pigno-

uï

a

ratitium impediens ratio fübeffe videtur : Manet enim & hic Vafal-

lus fübinfeudans ratione fervitiorum obligatus domino, cuihoc modo

nihil quicquam decedit, cum & ipfum fubvafallum ad fervitia obflri-

Lt

j

vel t

&um habeat, & intermiffis negle&isque iis feudo füo nihilominus

ninut

poffit incumbere, — Hartm. Piftor:4. 4. 44. . 2. Frantzk. de Laudem.

£. 14. n. 32. féq. Gothofred. ipzor. ad l. 1. f. 4. $.6.. Necquicquam

ïqueï f

enim huic fuübinfeudationi contrariatur , quod ita fub colore invefti-

domiti

turg in fraudem legis 2. f. ; . revera pignus conílitui videatur; nihil

ef u

(l

l

enim hic agitur, quod in iflius conítitutionis fraudem tendat , quae

prohibet, ne fub fida infeudatione reapíe omnigoda celebretur

yhim

alienatio, fübfeudum autem non conftituatur. Struv. c. 12. aphb. i . 1

neve ita Valallus fraudulenter in alium transferendo jus fuum , ob-

ligaione, qua domino tenebatur, femet eximat, íicque Dominus

f;z.

fimul & Vafallum & feudum perdat : Retinet quippe Vafallus fübin-

"AL

feudans utile faum Dominium, nec liberatur ea, qua Domino fervire

tenetur, nece(fitate, ipfumque fübfeudum nullatenus alteratur, nec

jopp"

in ullo fere ab ordinaria fceudorum natura difcedit, quam quod ad Va-

jomi

com

falli fubinfeudantis placitum foluto debito revocari poffit. cont,

Struv. $. J. F. c. a. apb.14. — Conftat inde, quam diverfa fit pignoris

u yi

j^, i^

fimplicis conflitutio ab bac infeudatione , qua fub qualitate pignoris

creditori (übfeudum conceditur ; ibi Creditor nec Vafallo oppigno-

j2

ranti nec Domino ad quicquam obligatur, invitoque Vafallo & Do-

hgbm

;

imino

i

m

70

"FROMANN vde/li&ita Oppignuorat. particzläri

— 900

id

mino ad diftra&ionem. quoque pignoris procedere poteft, quod ne

eveniret, merito ejüsmodi oppignoratio fuit prohibita : híc veró

i

omnia fecus fe habent , nec enim id Creditor fubvafallus juxta com-

U

l!

munem feudorum indolem di(lrahere ; Dominoque inconfülto in

alium transferre poteít,cum ejus facultas ex concedentis jurenormam

[l

at

accipiat nulloque modo aliquod hic Domini prejudicium fübfit ; ut

D

proinde prohibitam zz z. f. 5 . pignoris conítitutionem ad hoc fub-

feudum trahere velle, rationi Legishaud convenire videatur.

Et li«

p

ud

cet occafione pecuniz creditz inoue ejus fecuritatem lizc fübinfeu-

datio fiat, nec propterea tamen V áfallus alicujus calliditatis autfrau-

pli

dis accufari, ipfumque hoc fübfeudum deftrui poteft ; quemadmo-

Du

ftm

. dum enim non obft. Z, 2. . 5 s. 2.f. ?. per emtionem vendit. bona

fide celebratam Vafallo permiffum eft alteri fubfeudum conftituere,

tiun

neque is ob pretium , quod hac ratione confequitur, in fraudis fu-

Agn

t

fpicionemincurrit , cum itafalvum omnino Domini jus confervetur ,

ejusque nihilinterfit,quo titulo alins fübfeudum accipiat, Andr. Kohl.

Agr

tr. de fabfeud. c. 2. num. 5 4. Struv. Cap. 12, aph. i. num. 7.vid.Befold.

Qij

Vi

Cons.108. ntt.1 3. féq. ita vel maximé permittendum erit. Vafallo ,

ut fub qualitate pignorisalteri fübfeudum concedat, cum nullum hic

$

pretium intercedat,cum quo fübfeudum quafi commutetur;falva enim

manet Creditori fors, nihilque debitori ob hanc infeudationem per-

(0/

folvitur, quod pretii locum fuftinere poffet, fed fola voluntas Va-

P

t

falli occaftonepecuniz creditz mota , ad creditorem fecuriorem red-

lfg.

dendum unica hujus conceffionis caufa eft, (ic ut ipfi illibatum ma-

W

neat Dominium utile eidemque omne fubvafilli jus fubordinetur,

[

An oppi-

hu

gnoxatlo-

XXI. Hiferéfunt modi,quibus etiam inconfulto Domino fa&ta

nes hz fine

oppignoratio feudi exu(a confuecudinum feudalium Longobard.füb-

j

confeníü

fiftit, absqueullo amiffionis periculo. Divería nunc quzfílio eft, quo-

[

Domini

usque eadem Agnatis przjudicare poífit? De filiisenim non attinet

d[üü

licité fadz dicere, cum ex perfona patrisin feudo füccedentes, tanquam hare-

hn

prajudi-

cent Agna-

des in allodio 2, f.4 . merito parentis fui oppignorantis factum ra-

tit

tis vel Do»

tum habere debeant, ;. f. 7$. quibusidcircó etiam nullibi facultas vel

mino?

irritandi vel revocandi talem oppignorationem conceditur. Kirch-

ii

berg. def'end. ex patl. i provid. c. . , 67. feq. Richter. dez. 7 9. . £.

R&(

( 7. Struv.. T. F. c. 13.apb. 16. n.6. Agnatorum veró cum alia ratio

M

eífe (oleat , deducentium jus fuum plerumque non ex ultimi dece-

IEQQ

& inífpecie dentis

perfona, fed potius ex pa&o primi acquirentis & providentia

&ud

hzredita-

an in feudo feudali,

infcii;

ü

eorum quoque fpes pertalem oppignmjationem ipfis

rio?

—

fa&am

N

Feudorum réralium.

7l

——

od ne

factam zque facilé interverti haud poteíl. Separandaautem hic funt

vetü

feuda , quz jure allodii quafi poffidentur, meré nimirum hazreditaria,

com.

ab oppofita fpecie:v.z5. r $.z fiz.In iis camAgnati nonnifi hereditario

to if

jure (üccedant, W'urmbf. de fend. impropr.cl. 3. f. . n. $. fq. non po-

mam

terit Agnatus fuccedens tanquam haresim irricum deducere, quod ab

tut

antecelfore jufte riteque & fecundum Legum difpofitionem, liberti-

x

mam de talibus feudis ordinationem Vafallis permittentium , fufce- au etiam

prum eft, idque fine difcrimine, f. cum agnatoram confenfu, f. absque in reliquis?

E

Yf

eodem tale feudum oppignoratum fuerit.[n ceteris autem feudis,quae

[rtt^

pleno Vafilli arbitrio haudiita fubjecta funt,etfi oppignorationem fine

Domini pra(citu fa&am caducitatis poena non infequatur,adeó tamen

d«

bont

firma ea vix elt,ut in agnatorum quoque nom confentientium prajudi-

ÜI

cium perpetuo fit valitura,v. Vultej:/. 7.c. 70. . $, unde f(iremotiori

Agnato feudum fuerit oppignoratum, delata proximiori poft mor-

1

Wt

tem Va(alli oppignorantis ejusque liberorum fuccefTione, liberé hic

r 'ï&)&h

Agnatus revocabit feudum, nec ad exíolvendum :zs alienum , im

cujus fecuritatem res pignori dsta, tenebitur, namque & hicobtinet

Bol

tritiffimum illud : refoluto dantis jure refolvi jus accipientis, v.2. f. 26.

Áallo,

mïc

$ Titius. Hartm. Piftor. 2.9. 6. z. 20.

Pariter fi Vafallus Creditori fub pi'gnori'squalfitatefübfeudum

venit

conítituerit, devolutaad Agnatos (ucce(lione, ii, fiin hanc fübinfeu-

w

ntzsm'

dationem non confenferunt omni modo praferentur huic fub vafallo;

arg. 1. f. 4. S. ult. $. s. necad quidquam ei tenebuntur,refolutum enim

remfed'

cum fit prioris Vafalli jus , cui unicé Creditorisinnitebatur, non po-

tumiti

teíEnon & hujus evanefcere: adeó quidem , ut nec Dominustale fub-

etif,

feudum Creditori huicin Agnatorum przjudicium confervare poffit.

inoid

2. f. 39. Rofenthal. c. o, coucl. 4. add. ad. l. a. Bocer. de amiff. feud.

n

€.2. 5 g4. in quibus tamen cafibus non negligendam effe putamus

r

diftin&ionem inter feudum novum & antiquum, ita ut in hoc non

««

teneatur. Agnatus Succeffor ftare facto defunGli , bene tamen regu-

herte

"

Feudo Reg,

lariter in illo, v. Hartm. Piftor. 7 2. 47 4.

um f*

XXII. Sed quid fi iftiusmodi feuda licité oppignorata vel ex

e- g- finita

]us V

1nea ad

delicto Vafalli vel quod familia fit finita, redeant ad dominum di-

Dominum

Krdr

re&tum, expirabitne ipfum pignoris jus, dominusque liberum recipiet,

redeünte

7/0.72:4*'

quod olim dederat feudum ? Defeudo hareditario dubium noneít,n

on extin-

j; i

teneri, dominum ad id onus fubeundum ; cum enim inipfa hujus Buitur op-

j det*

Pignoratio

fcudi conítitutione Vafallo liberam alienandi vel oppignorandi po-

fa

a in.

,idgnm

jníds

teítatem dederit; infecuto dfi'ndä pignoris nexu &ipfe dominu

$Qb- feudoha.

liga« reditario;

fa(ïïm

b

E

72

FROMMMANN de licz?a Oppignbmt. partimlarä

benetamen ]icabitur valide , etí1 ad ipfum pignorationis aCtum fpeciali novoque

(

£ in Sub-

confenfü haud concurrerit , Rofenth. /. g.cozcl. 0. sum. 3. Dn.

vl

feudo oppi-

Stryk. de oblig. feud. Cons. mun.c. 3. n. 1 g. fd- Struv. S. L. F. c. 14.

li

gnoratio,

D

aph. 2. 2. 5. Aliud v. de f(übfeudo, fub pignoris qualitate in Credi-

,

torem translato , ftatuendum putamus, id enim cum ab aliis fub-

J

feudis regulariter haud differat, non poterit dominus invitus cogi ,

h

ut redeunte quacunque occafione ad íe feudo füb Vafallum hunc

TUf

retineat, z. f. 4. $. ult. vid. W efenb. cons. 23. 1. 56. Hartm. Piftor. 2.

dii

q. 44« ? 10. Sttuv. . 12. apb.13. . 4. nec ipfe etiam Creditor adver-

NT

fas Dominum tali fubinfeudationi cum pignoris vinculo non con-

J

Moribus

fentientem aliquod jus prztendere valebit.

po

benc intto-

XXIII. Ex his itaque patet, quam neceffarius fit in oppigno--

fif

duci poteft

ut valeat

' ratione feudi de Longobardorum moribus domini confentus ; patet

(v

fimul etiam ex receníitis quibusdam exemplis , ubi pignus fine Do«

]b

oppigno-

ratio fine

mini voluntate in feudo conílitutum fuftineri docuimus, haud qua-

i

coníenfu

quam de eífentiali fcudorum forma aut immutabili atque univerfali

Domini.

(

eorum natura effe , ut ad oppignorationem,fiquidem valere debeat ,

)

Domini confenfus expreffus (emper accedat, fed fubfiftere quandoque

N

pignus , ignorante licet Domino in feudo confítitutum.

Unde fua

fponte fequitur, nec Longobardicis iftis Legibus tam firmam perpe-

tuoque duraturam vim & authoritatem tribuendam effe, quz non.

tl

alia noviori confuctudine immutari, & fic divería in hoc pun&o feu-

In

dorum indoles efformari queat ; quod fiergó confuetudo alicubi in-

troducta deprehendatur, qua Vafallo fine Domini confenfu feudum

pr

f

uum transferre in alium vel oppignorare concedatur, hanc fibi op-

Q

timé confílare, in tantum, ut (juxta DD. loquendi morem) habeat

t

vim & effectum decreti, contra&tus, veritatis, privilegii, tituli, jufti-

&i

tiz ipfis textibus feudalibus derogantem , nemo inficias ibit, perpen-

dens, quodzque ac Lexlegem, ita confuetudo confuetudinem tol-

m

lere poffit. v. DD. a4 . 2. C. qua ft long. con[m. Surd. cous. 295. n. 1.

[/

Rofenthal. c. p. z. 1. cozcl. $. s. 42. feqq. ubl varias paílim receptas

atque à Longobardoru

N

m fanCGionibus difcedgntes confu-etud&ines

Áa

recenfet.

£o

Feuda Re-

t

gal. imper.

XXIV. Sed quid nunc de feudis Imp. Regalibus dicendum ?

li

German. ex

eruntné iíta ad formam hujus Longobard. jutis exigenda ? an vero de

!t

Turefeuda- iftorum indole ex diverfis Germanorumque genti propriis inflitutis

«t

li Longo-

judicandum ? Quod fi ad initia feudorum German. Regalium refpi-

bardico ju-

N

dicanga ?

ciamus, jam antiquihimis temporibus, erefcente paulatim Principum

Affitm.

(Iomi»a

)

d

"

73

—

Fmdamm vegalium.

cemtt:

oqut

tgmitumque'poteüate , provincias tandem fuas non adminiftratorio

. D

Magiftratus nomine amplius, Ziegler. 4e 7'r. ZMajef. 1. 1. c. 28. $.6.

W[I 140

fed excellentiori long? füperioritatis juretenentium, eadem orta ef-

;edie

fe, dudum jam ex monumentis hiftoriarum demonftravere alii, vid.

; füb-

Vultej. de fe4. L, 1. c. 1 8514 Sueuv. S. L F. c.1. aph. 4. num. 4. C s.

«gl,

Myler ab Ehrenbach. Zrcbolog. Prizc. c. 9. $. 1. Eratquehoc labantis

|hunc

tum Reip. Germanicz , authoritatisque Imperatoriz unicum remes

üOf-Z-

dium, ut, cum eximentium femet ab Imperii obfequio Principum

idiit

Comitumque conatus infringi aliter nequirent, beneficiario falcem

| COT

nexu ifti in officio continerentur, ficqueomnimoda Germanici cor-

poris diffolutio averteretur. cit. 444 & Strauch. de Oppigz. Imp.th.2 1.

pïgno--

Ziegler. fupr. c.1. $. 7. Stryk. Ze Tur. Pr. circa allod. c, 3. num.1 3. (644.

; patct

(quanquam aliunde preterea occafionem conflituendis feudis Rega-

"u

libus fubnatam effe negari haud poffit,v-Conring.Ze Dzc.G* Com, Imp.

th. 22.) Introdudtis hifce feudis Regalibus tum circa eorundem con-

/yw-

il

flitutionem, tum transmiffionem atque amiffionem, peculiaria etiam

M& l

juta in Germania viguiffe,quibus eadem regerentur, feudalia Saxonig ,

wet

Sueviz,aliarumqueregionum inftituta fatis evincunt.Struv.c.1.4ph. .

pilt

Itter. de feud, Imp,c.2. $.1.

Caterum cum translato jam à fec. XV.

ufu confüetudinum feudalium Longobard. in Germaniam,harum au-

p

lt non

thoritas adeó excreverit, ut pro communi jure in caufis feudalibus,

1ofti*

Imperio receptz, racitoque confenfu approbatz, imó tantum non ex-

cubiif

preffe confirmate fuerint, v.Struv. 2. c.r. apb.7 . 71.4. Maurit. de libr.

foydi

jur. comm. tb.22. certe & hzcfeuda regalia litibus obortis ex ifto jure

nifi

(ipiop

fua expedtare debere fata, non fine ratione plerumque ad[lruitur, hoc publ. Imp.

onftitut.

tamen cum temperamento, nifi vel publicis imperii conftiturionibus c

| at

* aut

j ul

aut moribus recentioribus corre&tum iterum fublatumque, vcl etiam

moribus

A

certis in cafibus, in quibus veteres femper confuetudines fan&é Ger-

aliud

p

T

mani cuftodierunt, nunquam receptum fuctit. v. Rhet. iz prowem.com- Coleti:uc,

S.nll'

ment. I. F. p.21. ltter. d tr. €.2. $.7. Ó* g.

- XXIV. Hoc igitur pofito, quod feuda Imp. regaliaex jure Lon-

gcepiai

ydiré

gobard. dijudicandare

gulariter veniant,ad noftrum propofitum nunc

poteftas oppignorandi res particu-

refpicientes paucis inquirimus, an

lares ex feudis Imp. Regalibus fubjacuerit unq

uam difpofitioni ju-

v

rium feudalium Longob. numque adhuc hodié eidem fabjaceat? Si

fliuió

efficaciam prohibitionis fa&tz in textu 2.f. 52. 2.f.5 5. ex authoritate

LLatorum metiri velimus , dicendum omnino erit, & Germanos dd.

j

tha-

p

;uribus aäüri&os & ad eorum obfervantiam obligatos fuiffe; Lo

rius

(oni*

v

"d

74

$

FRO€MMANN. de licita Oppignorat. particulari

(

rius enim II, & Fridericus I. Impp. cernentes, ex nimia non folüm

divifione , fed & oppignorztione feudorum Regalium multum Im-

W

perii dignitati decedere, juftiflimé has omnes diminutiones inhi-

]l

buere non modoó inItalià, fed &ip(a Germania, arg.eorzga qua tradit

i

Conring. de Duc. &* Com. Imp. tb.2 9. ut hinc credibile fit, has con-

ftitutiones, imprimis illam Friderici, in Germania tum temporisin-

il

valuiffe, & ex przcipientis Majeftate robur accepiffe ; quas etiam

l

Germani eà lubentius obfervaffe videntur, quo jam antiquioribus

moribus apud eosdem facultas per oppignorationem de feudis di-

t

fponendi valde limitata fuit, v. Spec. Suev. p.2.c.54. 9 5 $. $..

:

Nec dubitandum eft, receptis poftmodum in Germania confuetudi-

t

nibus Longob. etiam iítis Impp. confítitutionibus , 44./4. B. c.20.

ln

novum quafi robur, quoad totius cumprimis feudi Regalis oppi-

fi

gnorationem, additum fuiffe ; Ex quo eft , quod DD. de prohibita

W

Quomodo

alienatione vel oppignoratione talium feudorum agentes ad has i-

pfas conftitutiones & confuetudines provocare foleant. Ziegler.de.

al

igitur tot

Verum enim veto

oppignora-

J Maj. L1.6.$.22. v. Itter. d. tr.6.23. $. 2.

p

tiones in

cum immuneras jam olim & noftris etiam temporibus fa&tas invenia-

Imp. factz

mus oppignorationes rerum particularium, (puta Caftri, oppidi ,

legitimari

prafe&urz , que in comparatione ad totum feudum exiguam partem

poterunt ?

Si

conítituunt ) ex univeríofeudo, nectamen Imperatoris confenfum

p

feudum

requifitum fuiffe, anne easdem omnes juribus in Germaniareceptis

f

hereditari-

contrarias invalidasque pronunciemus, & fi quz in pofterum fufci-

L

um fuerit,

fuftinetur

pientur, ad iftorum jurium regulam conformandas credamus? De

g&

eo dubium fübeffe non puto, quod fi feudum Imp. regale fimul &

q

ejus oppi-

gnoratio

meré hareditarium fuerit (exempla v. ap. Itter. d.27.c.27. $. 9. Schil-

jure feudali

ter. Infh, T. Publ. t.1.1.2.1.7. .1.). id fine confenfu totum vel pro

€ommuni ,

ut &

patte opp'gnorari poffe, dummodo in Imperii prejudicium non fiat ;

f;

fluit enim hoc ex ipfa talium feudorum , de quaz/. 7 £. nonnulla dixh

fübfeudum

piggorati—

mus, nacura; nec dubitamus idem quoque de fubinfeudatione in re

uum.,

j

particulari ex feudis Imp. regalibus creditori facta afferere, ut fcil.

tantifper, donec debitum exfolutum fuerit, pignoris quafi jure fub-

f,

feudum poffideat, idque convenienter iis, qu& intx. 2. f 9. 2. f. 26*

H

$. bezeficium. traduntur , quibus juribus non reperitur quicquam in

!

publicis Imp. conítitutionibus derogatum fuiffe , potius tot proftan-

tia fabinfeüdationum exem pla de viridi earundem in Imperio noftro

obfervantia fatis teflantur , Reinking. de R. S. & E.l 1. l.4.c. 16.

Quas

æ'jj—' Limn'lj:l' ddd. 1'3' C'g'Pog 620 ltter- d- lo C.ZZ. !5'3.60. 4-.

fubin-

-

m

Feudorum vegalium.

——

75

J

um

(übinfeudationes proprie jure fübfeudi zeftimari non poffe, nec tales

In

conceíliones vi Dominii utilis, fed potius ex fublimiori quodam

inhi«

jurefeudorum in Imperio regalium poffefforibus competente, & fub

"ilit

quodam fiduciz nexu hodie fieri, ut ftatuamus , nullam neceffita-

UR

temaut rationem fufficientem videmus, utut moribus naturam fub-

1

Sjuy

feadorum multum alteratam effe, negari nequeat , v. Dn. Rhetz. i»

di

Afl

comment. ad I. F. l. 1. t. 1. L. 77. feq.

I

])

Porró quod fupra de permi

ffa oppignoratione Agnatis, licet — item

1

remotioribus , faCla, arg. licite omnimodz refutationis in favorem

oppignor.

remotiori

T

Agnati, 2. f. 39. 2. f. 34- adílruximus , idem etiam in feudis Imp.

Agnato

d

regalibus procedere eb minus ambigendum, quó manifeítius con-

fa&a.

LE

[tat, ipfam feudi regalis refutationem, fine confenfu Imperatoris

fufceptam inter licitos modos transferendi feuda etiam hodie con-

»

J

numerari, dum intempeftiva aut fraudulenta haud fuerit , atg. c. 1 4.

f

A. B. v. Rümel. diff. 4.. p. z. ad A. B. th. 24. feq. ibiá, Myler. & quos

)

i

allegat Itter.d.c.22. $, 2. In feudis quoque regalibus indivifis op-

w

pignorationem rerum particularium , infcio Imperàtore uni ex co-

heredibus factam, fubíiftere facilé patet, cum non folum ceffio & ' ut & ills,

eniá

id

affignatio uni horum faCta exufu Longobard. juris admittatur,con

f, qu cohe-

redi in feu-

Rofenth. c. 9. concl. 56.5.4. & fapra tb.19. ed G tot exempla

rl

Iuris do Regali

n um

primogeniturz in Germania paffim recepti proflent,

quibus Impe-

fit.

ratoris vel etiam reliquorum ftatuum confenfum femper acceffiffe,

ceptls

i

vix crediderim ; v.qu« deconfen[i Imp. ad conflituendum fus prima-

genitura band uece[Jario tradit Rofenth. c, ]. W efenb. Cozf.. 1 y. 1. 1.

J

quanquam alii DD. contrarium feré tueantur, v. Reinking. 4. c]. 4.

j

€.17. 0.73- Myler.in add. ad Rümelin. p. 3. diff. g. thef. 8. l. c. add,

X

li

Itter. de F. Imp.c.10. $. 11. quid quod cum in plurimis Imper. fa-

l ;7/0

miliis notiffime in eo à jure feudali fit receffum, ut etiam majorum

i

fig

feudorum divifio fine Imper. confenfu poffit inflitui, v, Gail. /, z.

0bf.157. Vultej. P. 3. Conf. 7Marpurg.35. 1. 245. Knipfch. de fideic.

a

i

d

ffam. c.6. . 326. " 1. 295. add. B. Parentis diff, de Condom. territ,

€.10. $. 8. nihil obítare videtur, quo minus tali coheredi ex rebug

ub

PD

communibus particularis oppignoratio inconfulto Imperatore fieri

poffit.

1f

XXV. In

his igitur cafibus oppignorationem totius feudi Re-

4

galis, vel partis, multó magis rei particularis ex feudo regali etiam

lo

fine confenfu Imperatoris fubfiftere, nec propterea oppignorantem

tb

feudo privari pofle, ex dd. conftare puto. Sedcum Vaf(alli Imperii

us

K 2

a

alias

Jfi^

-

76

FROMMANN de licita Oppig'nüwt. partic:;iqrä

-—

!

aliàs etiam pro lubitu res particulares ex feudis fuis R&galibus oppi-

gnoraffe deprehendantur, id ne ceu LL. Longob, adverfum, inju-

jte

flum irritumqae judicabimus? autfi rité id factum dicemus, quo-

T

Extra

nam titulo defendemus? Veriorem fané illorum opinionem exi(Li-

!

hos cafíus

f

maverim, qui tales oppignorationes etí1 Longob. moribus non

jic

op»pignom-

f

tiones part.

adeó conformes, legitimé tamen & olim factas & adhuc fieri cen-

in Imperio fent.

Rationem hujus afferti inde haud petendam crediderim;quafi

du

quoque Regalia feuda tenentes ipfi quidem univerfitatis intuitufint Domini.

b

permitfz.

Non ex eo

utiles, quantum vero ad caftra, oppida atiasque res particulares atri-

IT

uod

net, dire&um quoque & proin plenum dominium habeant, ita ut

1

Vafalli

ex plenitudine poteftatis moderari easdem, aliisque poffint conce-

D

iluftres

dere, uti communiter flatuunt Feudifte , Alexand. Cozf.i. z. 21.

w

ipfius qui- Rofenthal, c.

9. Concl. 22. 1. 10, Molin.ad confuet. paris. $.1. g. 6.

d

dem univer-

fitatis utile,

n. 6. cit. à Frantzk. de Laudem. c.14. 2.3. féq. hancenim doClrinam

yte

rerum vero füfpeCtam admaodum ffe jurique feudali haud convenire meritó cen-

ior

parüicular. fuit ipfe Frantzk 4./. ».2». ut dehinciftam DD. diftinCtionem à

ttar

directum

habeant

Germaniz JCtis non nifi ad cafum, ubi de Vafalli fubinfeudantis

P

f

ure in feudo regali intuitu fubinfeudati disquiritur, plerumque

n

dominium. !

adhiberi videas. Hartm. Piftor. Z, 2. . 45. p. 1. 9.

1 3. W/'efenb, cozs

t

30. B. 13. D. 1. ^

l

XXVI. Neque particu

lares has oppïghcr.ationes ex feudis Imp.

Nec exeo id

eo permiffss judicaverim , quod i non omnia (uti Monzambanum

ute

quod plera-

r

que feuda

ftatuiffe plerique fine fundamenro ftatuunt ) pleraque tamen eorun*

imperii

dem oblata effe credantur à nonnullis, v. Stryk. de jwr. Pr, circa allod«

ImP

fint fcuda. (. 3. z. 44. féq4. ltter. c. 1. $.12. qualibus in feudisob priftinam do»

y

oblata.

minii memoriam Vafallorüm conditionem liberiorem effe , mitius-

b

que eosdem tractari , vulgó DD. docent, W'urmbfer. de fend. impr,

r

&l. 3. f: $. n.7. féq.. Etfienim feudum oblatum à communi feudo-

tio

rum natura in hoc foleat recedere, quod non, uti alias quidem re«

fd

gulariter feuda conítitui folent, ex libera Domini concedentis gra*

ft

tia & benevolentia, fed ex promiffo potiüs ipfi Vafallo in pravia

poí

alienatione facto feudum concedatur, quodque non tam Dominus,

&t

quàm Vafallus offerens feudi conftituendi naturam foleat determinas

ll

ze , W'uimbf. Z. f $. 2.6. Dn.Stryk, Ex. 1. F,c. 4. qu. 17, Dn. 'Fho-

df

mas, Ziff. de Feud. Oblat. c. 1. $.61. in cgteristamen eander cum aliis :

d

feudisindolem retinet , cum ea nullo Juris textu alterara deprehene

C

datur, & propterea à plerisque inter. propria feuda receníeacur;

Yer

Struv. e. 7. apb. 10, 9. 10. D'n. Rhetz. is comm. ad 4, FMlas t.4« p 495

Ü

[

E

&

r

-

- Fendorum vegalium.

d

M sporedt

7,41. Sttyk

-. d l Quare nec majori hic quoad Voppignorladr.:i(:mem

oþþi-

. Injt«

poteftate gaude

bit Vafallus, quam in alioquocunque regulari ; nec

Wefenb. & cum eo Befold. 7/. pr. voc. qu(tóettae

qu.

enim, uti putat

xilli«

$an 2eben,

eum in &nem res allodi

alis in Dominum transfertur, ut

tum in Vafallum habeat, fed ipfum

| fiofl

jusclientelz & proteGionis tan

Iu

rtei dominium eidem offertur ,

quod deinde offerenti rurfus in feu-

ul communem feudorum naturam

quít

dum concedit, eidemque & infir

Et re&te ex analogia juris feuda-

ymini

imprimit , Schrad. p. 2. €.3. 9. 63.

t

cur illa przfumptio, qua credunt ,

offerentem quam mi.

lis profliga

Mu

nimam voluiffe fervitutem oblate

feudo imponere, jufteque ordi-

tonce

narium in his feudis rigorem ex eo mitigari, quod in his tanta ad-

fl

verfus Dominum ingratitudo committi nequeat, quanta in iis folet

!Z f

effe, ubi beneficium ab ipfo Domino proficifcitur:; Annon enim

Vafallum offerentem, fi levioribus condi-

ia

prafümendum potius,

NK

tionibus fseudum à Domino in

pofterum voluiffet poffidere ,. in ipfa

fuiffe dicturum : quod dum omifit,

o

translatione aliam fuz reilegem

fatis de catero gnarus juris in feudis ufitati, fponte in id co

níenfiffe

n

videtur, quod com

muniter in feudis f(ecundum ordinariam eorum

m

ia l. F.cit, loc. "Thomas, de

. C05

naturam obtinere folet. v. Dn. Rhetz.

feud. obl. c.1. 9. 64. ftq.

Nec e& eo,

«t

XXVII. Si omnia

feuda Imp. majora pro mieré hereditariis li

uti quidam

Wum

ceret venditare, uti facere videtur Gocdd. Cosf: 7Marp.16. "HHIh. 25.

volunt;

Pruckmann. apzd Stuchium Conf. 26. m.316. conf. Itter. Ze Fezd.

uod feuda

eort

:M!Mt

LImp.c.3.mum.i19. . Aut fi verum effet, quodifta veréfeudalia am* ^ Imper,

omnia

a(l dO'

pliusnon (nt, fed conditionem allodialium acceperint, quam fen-

fint

tentiam fovent Textor. de var. ffar. Germ.c.2. p.21. aliique ab Ittero,

hereditariá.

nititse

n

d. 1. 0. 2. p 66. allegati , fatis conítaret de ratione juris oppignora-

tionem rerum partricularium , ex feudis Imp. Regalibus concedentis ;

.'udü'

fed neque hzcopinio calculum meretur. Licet enim non negemus,

nte

multa in Impetio feudareperiri, qua ad meré hareditariorum inftar

j gïä'*

poffi

deantur, vid. fzpr. tbef. 24. generalem tamen & indefinitam

»Iæm

exinde conclufionem

formare volentibus ipía rei evidentia repugnat,

pinusi

Eyben, i El. feud, FTI. 4.

pius- B. Dn. Bardili , z diff. de jure diff.

i

tale feudum , quipe

de feud. per ult. uol. th, 29« adeó u nec in dubio

í Th Oi

pe ab ordinaria feudorum natura degenerans ; prefumendum fit;

51l

Gail. 2. Obf r4.o. nm. 10. Schuliz. Syn. fend.c. 3. n. 103. 'Tantum

cher

vero

abeft ; utfeuda Imp. majora naturam rerum allodialium recee

Zun

quod

.

pilc , folida hactenus ratione pro.'ba

tum fit; üt got,ius ipfum;

intef

M

j

sdt

78

FROMMANN (de licita Qppz'gn&atn. parzficulari

inter ftatus & Imperium adhuc firmum intercedit vinculum, & qui

Gto

inde refültant, non nifi feudo convenientes, effedus, & ipfam il-

n

lam fententiam & conclufionem exinde petitam nobis quoque ta-

)

centibus fatis confutent. conf. Dn.Stryk. dejpr. Pr. circa allod. c. $.

*

l

. 444 ltter. d. 356 23. 60 2.

T

Ua

XXVIII. Sed cum tantà hodié poffeffores Regalium Imp. feu-

If

nec exinde. dorum eminentià,

dignitate atque poteflate confpicui deprehendan-

l

quod hodie

tur, ut juxta vulgatiffimum DoCtorum Jur. Publici effatum tan-

Principes

j

ii

e. g. V afalli

tum in fuis territoriis poffint, quantum Imperator in Imperio,

li

]mper.

Reink. Ze R. $. & E. L. 1.01/ $. 0. 6. 52, 5. imó cum non incongrué ma-

Qu

habent fu. joripfis circa territoria fua poteftas tribuatur, quam Imperatori in

periorita-

m

tem terri-

Imperio, tenentibus videlicet ea cam füummo quafi jure & fuprema

ton

torialem.

poteíLate territoriali, ejusque vi liberum Regizque majeítati emu-

of

lum in fubditos fuos imperium exercentibus, v. Myler. i Zfrcbolog.

U

pI 014 . 1 1. Exc.Dn.Schweder, P. fpec. L. Publ. f:2.c. 10. 8. 3.

3

/f&q. C&far. Fürften. 4e fapremat. jur. c. 10. annon jus oppignorandi

jus

res particulares ex tali feudo adfcribemus huic ip(i eminenti in fubdi-

(it

tos & territorium poteftati, de cujus fplendore & liberiore exer-

M

citio multum decedere videtur, (i toties, quoties ob acceptam mu-

"

tuam pecuniam creditori in caftro aliaque feudi particula pignus con-

ftituere volunt, Imperatoris confenfum expetere coguntur. — Ve-

[/

UH

rüm etfi facilefummam iftam poteftatem illuflribus Imperii Vafallis

t

refpe&u fubditorum fuorum concedamus , & ipfimet credamus,

ün

Principes v. g. Imp. vi eminentiffimi juris fai omnia expedire poffe,

Vet

quz Majeílati aliàs conveniunt v. Inflr. Pacis Weflph. zrr. $. $. 7.

füh

C* 2. Cap. Leop. art. 3. i» f.. Ziegl. de . 2Maj.l.1. €. 3. n.22. ex-

iv

perientia etiam id abundeteftante ; Attamen cum ipfum territorium

d

nonnif) feudali nexu ab Imp. & Imperio teneant, ad cujus invefti-

ij

turam fuo temporerenovandam, Limn. /. 4. 7. Pabl. c.7.- praftan-

(ii

dum defüper juraraentum fidelitatis , quin etiam ad fervitia feudalia

tetr

decentemque honorem Imperatori exhibendum funt obflri&i,

Jhp

Knichen. de zoz prov. Sax. jur. c.1. n.18. fé4. Dn, à Seckendorft. íttt

lo

S'eut(cben yürfter/otaat. p. 2. 0. 2. zum. 1. && 2. hoc fane feuda-

litium vinculum, etfiipfam Vafallis his eminentioribus competen-

Wa

tem fuperioritatem ejusque adminiftrationem non limitet, aliena-

Grm

tf

tionem tamen territorii in feudum conceífi omnibus modis impedi-

htl

re, nemo non videt, v. Stryk. d. 4jf c. j. ».4. féq. Uti enim di-

Itn

vería fant fummum in Rep. imperium

; illudque habendi plenitudo,

Grot.

/

Feudorum vegalium.

79

"

* Grot. Z 2. 14. ita ciuoque Vafallus Imperii poffideat licet regale feü-'

qm il

dum cum liberrima adminiftrandi gubernandique licentia, ea pro-

J t

pier tamen plenum de feudo difponendi arbitrium non (tatim con-

d

fsquitur, limitatus enim habendi modus non poteft non eundem

producere effe&um. v.Exc. Dn. D.Scheinem. i7 d. d/ff. de commerc,

n

circ. lib. bom . tb. 3.

Quare non incongrué, quod füpra de pro-

| müq

hibita Principi alienatione rerum adpopulum pertinentium diximus,

]

add. Mev. iz Nucle. furis NG G. Infp. $. $. 20. s. i. hic ad Vafal-

gt

lum cum fummaetiam, regioque faítieio fimillima dignitate, feu-

m

dum poffidentem applicari poffe videtur, ut nimirum dicamus ne-

oti i

que hunc vifumma , quam habet in feudofuo, jurisdidtionis, in-

f&

confülto Imperatore, pro lubitu partem ex tali feudo oppignorare

TU«

poffe; idque eó clarius evadit, quó manifeftior efl. prohibitio ,

if

etiam füb amiífionis pocna, ifthzc feuda oppignorandi, in fzpe

h

alleg. text. z. £. 52. ? 55. Nec multum proderit, fi juftitiam hu-

y

jus oppignorationis, qua vi fuperioritatis territorialis üeri'po(fgfgre-

Ts

ditur, ex quantitate rei pignorate deducere velis; que enirá ratio

e en

eft, cur magis res particularis fine confenfu Imp. ex feudo Regali

n t

oppignorari queat, quam pars ejusdem tertía, quarta vel dimidia?

yus (

quod tamen inconfulto Imperatore fieri nog poffe, unanimis feré

-

omnium eft fententia; num credibile eft, fupremam hanc potefta-

Vaf

tem territorialem ratione quantitatis oppignorandz limites habere,

duf

,

diverfoque modo circa eandem efficaciam fuam exferere?. Quod fi

rep ^

veroó putes, in particularis rei ex feudo oppignoratione nontantum

fubeffe Imp. prajudicium, quantum metuendum, ubi pars quota,

«bl!' 5'!'

n

five tertia, five quarta pignori detur, proindeque facilius illam ex

ii

d. füperioritatis jare fluere credas, quam alteram, ne fic quidem

p

multum proficies ; Nonneenim per multas oppignorationes parti-

,æ&an!

culares eó tandem devenietur, utíiconjungas easdem, pars quota

territorii pignori videatur obnoxia, ficque & hac ratione infigne

:u(hïü

)&fl&iy

Imp. iftis actibus non confentienti damnum inferatur? Ex ipía veró

modicitate rei ad ejusdem permiífam oppignorationem in alterius

il

prejudicium concludere velle, nimis debile argumentum videtur.

f

j eu

Grot. ZI. 6, 1. Ut proin non obítante fuprema hac Vafallorum

alieül"

in fuis feudis poteftate, a&tus alienationis vel oppignorationis citra

p*

voluntatem & confenfum conferentis fufceptus ( revocationi &

jin J*

pona fub j*acere dicendus foret.

jiudo

XXIX.

Gob

"ii

80

FKOMANN de li"C;M Oppägnoi'at.* particulari

ag

Sed

Qs

At

deducitur

XXIX; Undeigitur tandem particularis hujus oppignorati

nu

Jus hoc

nis licentiam & firmitatem deducemus? Si de laxiore Vafallis Illu-

"

fi

ftribus de feudis fuis difponendi conceffa facultate ex ip(is literis in-

oppigno-

randi

Q

vel ex

veftiturz conftat, ejus legalitatem nonalibi, quam in ipfa horum

;fcra

literis inve

feudorum natura fpeciali pa&o informata quirendam effe, patet

44

ftitura,

ex iis, quz fupra de feudis hereditariis tradimus, Itter. d. c. 22.. $. g.

vel

zxo

hg

quod fi itidem privilegium, liberam tum alienandi tum oppigno-

Do.

Privilegio,

randi res particulares ex talibus feudispoteftatem indulgens, exhi-

ird

conceífo

beri poffit, ( qualia plurima Imperatores olim dediffe variis exem-

Vafallo

plis docemur: v. Limn. 7. i. 4.7. 7. ».13 . ubi de privilegio do-

omn

V

mui Brandenburgice conceffo hec habet:. 88 Jyauf SSranbenb,

«f

bat eitt Privilegium von Svapfer Friderico Anno 14735. etbaltern,

$af bie Cburzunb Gür(ten biefe8 Joaus eiue frepe Soanb babet

hoc

d. i

vel pa&is

follen, von ibren £eben, Codloffetn unb Cotábten ju difponitert,

pun

uttb (ofd)es eitanber su bergeber, v. Itter, c..) horum a&uum

gentilitiis

juftitiam fatis jam exinde probatam credimus: quod fi praterea

ii

confirma-

ab Imper.

(23

gentilitia pa&a proftent, Imperatoria authoritate confirmata , que

u

tis;

Agnato Vafallo regale feudum poffidenti liberum concedant oppi-

gnorandi alienzndivé arbitrigm, nec fi quidem neceff;rium erit, ut

iftiusmodi oppignorationum licentiam aliunde demonftremus, vid.

H

L

Struv. $. /. F. c. g. apb. 29. n. 1. ibi : fSüt(tl, GtbzCBertrdge voty

N

banben , Frafft beren ein jeber SRegierenber (yürft obne Confens bet

Syürftl. Jertt Agnaten, (eine J5

j

err(cbafit unb Giüter al(ienir-en,

Q

vel ex

berfeen unb oerpfánben Fan , 2c.

confuetu-

His vero fontibus non exift

entibus facultasxo*ppignorandi res

]

dine

particulares ex feudis Imp. majoribus haud aliunde fecurius deduci

M

Germanix

te

univerfali,

poterit, quam ex confuetudine & obfervantia quadam Imperii, qua

e. g. Electores, Principes aliique majora feuda poffidentes fzpiffime

W

creditoribus fuis in pecuni:e mutuo accepta fecuritatem certos di-

für

IT

ftridus , caftra, oppida, pignori dederunt, ad quorum oppignora«

tionem etfi Imperatoris confenfum non adhibuerint, propterea ta-

j

men nec ipfa obligatio infirma atque invalida declarata , nec ipft

d

etiam pignoris vinculum in rebus feudalibus conílituentes juris fui

j

amifhone multati. Hanc confuetudinem, ceu feudorum effentize

h

non contrariam, bene intreduci potuiffe, elucefcit haud obfcure

nE

exiis, qu& deconfuetudine à juribus feudalibus Longobard. rece-

D

dente fupra differuimus ; Introductam vero eandem eíle ex eo ma-

i

xjme probatur; quod iftiusmodi oppignorationes particulares non

—

tantum

&

Fendorzm regalf&m:

n

Msv

OfatiQ«

tantum abimmemoriali jam tempore à Vafallis Imp. majoribus haud

li TIlge

infcio Imperatore frequenter celebrate , fed & contradictorio judi-

cio firmate, nec ob imperialis confenfus defe&um revocatz un-

eris if

horum

quamfuerint ; Et teflantur de eadem omnes omninó , qui profeffa

, putt

opera hoc argumentum pertra&arunt, cumpr. Zafius 4e fend. p. o.

7.22. Curt. Jun. cozf: 5 8. . ?. Gylmann. T, 4. fysmmph.p. 1. vot. g.

J2

4.90. T. V. relat.13. 2.34. féq. Autb. Conf. Marpurg. 55.. ».116.

p

; Uil

Dn. ab Andler, Z. ;. Jur. Pabl, c priv.t.10. p. y. 2.16. ita, ut ab-

furdum credat Michael Reff.14. p. 30. i quis de recepta hac & per

A

) do-

omnem Germaniam ufitata confuetudine res particulares alienandi

|

i

& oppignorandi dubitare velit; & fine difcrimine five ex caufa ne-

ceffaria five voluntaria initium capiat oppignoratio, ex uniformi

li

u

hoc ufu ponam jurium feudalium locum non habere idem tradit

u

d. R. 14. quam ipfam confuetudinem cum & alii adduCtis innumeris

authoritatibusabunde probent, v.Struv. J F. 14. aph. 29. uum. $.

Y

MM

ibis, alleg. conf. Frantzkii, Ziegler, de T. AMajefl. l.1.6.4. $.25. Ttter.

J

uv

€.23. $.2. feq. Dn. Stryk. iz diff. de obl. feud. conf. mun. c.2. n.1 0. fa.

merito nos ulteriori earundem repetitioni fuperfedemus.

t 0Dp^

j

en, V

XXX. Huic coníuetudini crefcentem indies Principum alio-

Qua

rumque Vafallorum eminentiori dignitate confpicuorum authorita-

fuerit

j,

tem & potentiam occafionem dediffe , haud improbabilis eft conje-

occafio

i

confuetu-

jens

€ura; Cum enim rerritoriis fois cum fuprema quadam poteftate

dinis

przeffe, fubditosque regio velut jure gubernare ccepiffent, eosdem

jent

hujus

quoque majorem circa ipías provincias fuas difponendi licentiam

introdu-

paulatim aHeCtaffe, quis eft, quinon facilé credat ?. v. Frastzh. c. I.

ii

'ccndæ ;

Dn. Stryk..c. L. s. 13.. Multumque hanc liberiorem Principum de

dedun

rebus feudalibus difpofitionem promoviffe videtur, qua jam diu

jj

ante Fridericum I, interStatus Imp. invaluerat belli gerendi pot:ftas ;

fime -

€um enim ad componendas iftas ftatuum contentiones, pacemque

T

redimendam neceffaria fzpius effet vel partis feudalis alienatio vel

Ariori

oppignoratio, accidit, ut quod antepenitus erat prohibitum, ran-

u

dem inevitabili quafi necefficate exigente conceffum viderevur. — Cu-

«l

jus neceífitatis pretextu cum variz deinceps illicite feudorum alie-

yisli

nationes & oppignorationes fufciperentur, jam olim Lotharius II.

;[Tendæ

ace per totum Imperium conf(tituta (de qua vid. quz babet Excell.

rb[rCl-'fc

Dn. Joh. Phil. Datt, zztr. de pac. pulbl. 1.1. c.3. 7.40.) & poftipfum

R

faluberrimo confilio Imp. Fridericus I. fancitis memorabilibus con-

f. 27. & de

j noi

ü&tmi*o»rlxibus de pace tenenda ejusque violatoribus z.

- pace

uD

"

t

hm

g5 FROMMANN !de licita Oppz:gnomf. particfzikrä?

pace tenenda inter fubditos 2. f ; 3. ( quarum per magnam in Gel;:ï

.'?l

mania utilitatem G authoritatem fuiffe ex Conrad. Urfpergenfi refert

l'mf

xjti

Conring. de Q. I. Germ. c. 25. pr-) ipfam diffidiorüm materíam extir-

i

pare conati funt, infimulque Imperialis faftigii confervandi caufa

!

emnemi penitus alienationem & oppignorationem interdixere 7

n

Ex.2 fe;z. 5 5. infequentibus autem temporibus cum nihilo-

minus bella domeftica nom ceffarentir: Germania, dubitandum haud:

k

fl

eft , illuftres Imp. Vafallos denuo fub eadeni neceffitatis fpecie fine

&i

Impp. confeníü de feudis fuis parteni alienandi vel oppignorandi li«

Átt

centiam fibi fumfiffe, qua ipfa eo liberius ufi videntur quo per con-

Tiis

ffitutiones Imperii publicas, effectus bello folennis diffidationibus

tum temporis ufitatis tributuserat , vid. Aur. Bull. Car. IV.c. 77.

li

r

e

li.

incehdia, $&ap(erg Friderici LIT. Reform. Francof, d. Xo. 1442. $.

CfGer irt offenen (ebber z Excell. Dn. Datt, Z. Z r. c.15. 7. 3. fe2q»

1l

Michael. Refp.14. p.138. féq. — Durantibus vero iftis curbis motibus-

t

iue Germaniz Civilibus usque ad Maximiliani l. conftitutionem de

W

ü

pace publica W'ormatiz Ao: r495. ereCta , confuetudinem hanc ,

fl

qua tam altas radices egerat,, & qua urgenti(Iime neceffitatis intui-

tu folum primitus füfcipiebatur, poítea quoque cum vel infignis

d

utilitas vel fingularis ffatus ratio oppignorationem füadebat; ad hanc'

tanquam omni jure permiffam extenfam fuiffe, valde probabile eft,.

v, Heinr. Michael, 4. Refp. 14. p. :38. féq. , Evecta vero ad. illam

1

eminentiam, qua hodie R-galium in Imperio feudorumi poffeffores:

d

excellunt , füperioritate, dubium nor eft, eosdem de rebus parti-

Q

cularibus feudi pro lubitu difponendi facultatem fibimet arrogaffe ,

fs

A

eandemque tanto citius increbuiffe, quantó minus prajudiciuny

per tales alienationes vel oppignorationes Imperio inferri videba-

tur, quantoque facilius erat ouodam neceffitatis vel utilitatis co-

in

Mi

lore i(tos a&us excufandi vel ipfas res oppignoratas reluendi recu-

perandique:.

NU

Quousque

t

femet

Q*u*ousqueua—utem fe extendat univerfalis h»cGerntianiae

extendat

de feudis Regalibus difponendi confuetudo, a nempe pars quarta,

N

hzc:

tertia vel dimidia fine confenfu[mp.alienari po(Tit veloppignorariino-

lt

oppigno-

randi:

[trum hac vice non eft, inquirere. v. [ttcr: d. 6; 22. $. 2: d. Frantz hs.

Cons. ap. Struv. T. F. . 14. apb. 2 9. 2. y, Sufficitenim nobis hicindi-

Tto

o poreitas ?

caffe rerum particularium ex feudis Imp. Regalibus oppignoratio-

Remiffivé:

d

nem fine confenfu Imperatoris, jam prifco tempore à Vafallis majo-

ribus ufitatam, hodienum absque omni metu ammittenda propterea

Q

N

! gar;iss

E

-

?'eäa'lorzm wgaïimk.'

85

tefert

partis oppignorate jufté frequentari. Dn. Stryk. dejor. Pri)zö. c.al-

-

norationis Effc&us eg-

&Xtif-

lod.e, 5.2.:1.€7 12. Quod autem effe&um hujus oppig

ignoratio-

| uf

'tum ratione ipfius oppignorantis ejusque filiorum & d

€

dentium, P

i

f-.

nis hujus -

T(37]

tum ratione agnatorum aliorumque fpem füccedend

entium ,

*

particularis

concernit, de eo inter varias DD. fententias ea preprimis nobis arr

Í*

ratione

^

ihilo

haud

det, que, quantum adipfum oppignorantem attinet , docet, eundem

ipfius

Vafalli

e (Ine

nullo modo revocarepoffe pignus femel valideà fe conftitutum; cum

oppigno-

J li

enim ei non liceat in cafu, quopignusob negleCtum domini confen-

| KABtis ,

tofte

fum illicité conftitutum fuit, fub hoc praetextu idrevocare,multó mi-

nus revocandi licentiam habebit , ubi ex confuetudine oppignoratio

Yibus

licité fieri potuit , Gylmann. Syzpb. T,. p. 1. vot. 3. 71, 94. Suryk.cir.

"

s

MAoc. 2.12, Et tevocare fic cupienti obítarent omniaea, quz proprio

QM,

aliàs fa(to contravenienti folent objici, vi4. 1.2 5. de az(qpt.ïl. 2. $i .

Jlf«

qui[atisd.cog. . De filiis idem ftatuendum putamus, nec iftos vid.

ejusdera

Filiorutm.

W

Ooppignorationem rerum particularium ex feudo àpatre fattam revo-

care poffe, idque ob tx. 2.f. 45. r. f 18. ( 13.in fiz. füccedit enim

hi

intilé

filiusin feudo non tam ex perfona primi acquirentis, quam potiüs me-

ngis

diante patre à quo jus fanguinis habet; Undefià parente licité quod-

dam onus feudo fuerit impofitum, exipfahacfüccedendi ratione &

Mu

d

lius neceffe habebit feudum ad fe devolutum unà cum onere iílo

us

agnoícere, v.Struv. Z. £. «.3 2.apbaté.e.5. nbl fufius banc quafhionens

pertra&lat. 'Nec facienda hic ulla differentiainter feuda minora & ea,

du

quibus regalis dignitas adheret , neutro enimin cafufilio poteftatem

ï par:i»'

Ogälre y

res particulares oppignoratas revocandi competere. ex generalitate

textuum feudalium & eorum ratione , utrinque applicabili , reCté de-

ficoft

ducitur.

Quod ipfum & in Imperio noflro ?atione fuccefforisfilii

(vl

in feudis Regalibus adhuc obtinere, communiter traditur, cui opinio-

j

«

ni eó lubentiores accedimus, quó certius conílat, nec contrariam

con(uetudinem, nec ullam Imperii conftitutionem diverfum edicen-

tem ha&tenus repertam effe, v. H. Piftor. /. 3« 44 . 44 f]. Michael,

und

Re[p. Chilon. 14. g 9. Dn.Stryk. fupra cit.loc. aliosque quos allcga;

uart

Jtterus, Z. c.23. $. 15.

-.

j

XXXII. Difficilior multum eftillaqueftio, quain particularis — ratione

(f

noftre oppignorationis efficaciam intuituAgnatorum aliorum que ex agnatorunt.

/

, indi'

pa&o vel aliunde jus fuccedendi habentium inquiritur, aa nimirum

atit*

& hi ratam habere teneantur oppignorationem ex feudisImp.factam?

nj

t

Quod fi ex principiis juris feudalis Longobardici res hzc eftimanda:

21, deeffedtu

onis, fine

,

at

yeqiret, jam ex iis, qua fupra;/.

»

gppi,gno'rati

confenfu

LUa

$4 : FROMMANN de licïzfæg Opngnor.zf W'ti-mlqri

confenfu Domini licité fufcepta dictafuere, conüarepolïef ; quöci

u

regulariter finito jure Va(alli oppignorantis , ejusdemque liberorum

at

& ipfum pignoris jusfolvatur ; liceatque Agnato füuccedenti rem pi-

int

gnori data

io lubitu revocare, 2.f. 2 9. 2. f. 26. 6. Titius. Rofenth.

Mf

€. 9. COnCl. 4.8. 2.1 2, Sttuv. T. F. ci1 3. aph.tó. num. i. faccedunt. enim

"

hi non beneficio ultimi agrati decedentis , fed ex pacto & providentia

Q

primi acquirentis , ut proin ultimi poffefforis fa&tum przjudicare ipfis

tbi

neutiquam poffit,z. £, 4.5.cumprimis in feudo antiquo;(novi enim op-

f

pignoratioriem licité fufceptam necfiliis riec Agnatis revocare con-

g

ceffum.) vid. fupr. tb. 22. Stravec. L. apb. 14.. n 1. Quam Jurisfeudalis

h$

difpofitionem etiam in feudis Imp. majoribus ; ex quibus fine Domi-

ni & Agnatorumi confenfu res particulares funt oppignorate ; obti-

the

nete , ut extinCta nimirum Priricipis oppignoraritis lineafeudoque ad

feu

Agnatum , Confratrem aüt Imperium devoluto, fes oppignoratare«

ttà

Ágndtorüm Vocetur, communiter ftatuünt, v. Myler, de Priuc. & Stat. Imp.p.r.

jus

n

ex natura

€. 2 . S. 19. Zieglet. de fm' Majeft. [. 1. 6.4. num. 2$. ubi refert,

tui

feudorum

Cons. J Ctorum W'itteberg.Dn. Stryk. d. diff. de jure. Pr. circa allod,

uti

& modoó

d.c. . i. 3. Sed neque huic fententis fimpliciter adftipulandum vi-

l

fuccededi detur probé enim difcernénda funt & conditio (ive natura fendorum;

W

zítimandi. jq

*

que Agnatus füccedit, & ipfe modus fuccédendi ; Quid f enim

Hinc

Pignus

feudum, in quod fucceditur h&reditorium fuerit , liberaque Vafallo

Q

in feudo

de partibus feudi difponendi poteflas pacto qua fita fit ? hoc fanéin

fu

hereditario Cafu ad factum defuncti preftandum obligatos effe fücceffores, patet

ht

conftitut.. ex fis, qua de bujus feudi indole jam fepius inculcavimus, v.Struv.

Q

monrevo- J E ,,, 6.2.7.t.. Quid porro (i Agnatus fücceffor, non folum irí

cant ;

Wti nec

feudo,fed & in ipfa hereditate defun&ti Valalli oppignorantis füccedat?

& in reliqua & fic eundem ad agnofcendum pignus quacünque ex caufa & quocun-

hereditare , que etiam feudo liciteimpoütüm teneri, 2quitati & juflitiz conveni-

W

fuccedant » entiffimum eft. Rofenth. c. 9. cózcl. 6 p.7. 2. fq. Carpzov. p.1, dec.8 $.

Q

aut

pro dcbitis

num. 7. Michazl, d. R. /4. Neque aliud dicendum erit , fi pro debitis

tt

fcudalibus

feudalibus feudi particula fuerit oppighorata, cum enimadifthze

pignus con- onera fübeunda ipfi etiam agnati fuccederites ex z'quitate moribus

ftitutum:

d

in feudo,

firmata adílringantur, ita ab iisdem quoque pignus occafione talium

0b

praprimis

debitorum conftitutum rarum omninó habendum erit, Rofenthal,

&

fi debitum. €- £9-

concl. 43. 2.176. Sttuv. €, 14. apb. 2 . num. 1. Jq- Itter«c. 16. $. g.

qu(

coatradum Idque tum maxime procedet, fi pro ip(ius feudi neceffitate vel utilie

PIO

tare Vafallus mutuam fumferit pecuniam i chue aliquam feïkl'di parti«

bo

J

LU

Dominus

ipfius feudi gulf;m OPPigngrgvetit, quemadmodum énim hoc in cafu &

h

& Agná-

-

,Px

8;

n

ii

"

5

| Feudorum vegalum.

quod

.ä,vd äs ;alive'nüm hac

tatione contra&unh e.xfölve'ndum'te- neceffitate

LOT

& Agnatus P

N

vel

nentur,

feudo ad ipfos devo

luto , ita & pignus utut fine.eorum vo-

utilitate ;

n pi«

luntate licite tamen coní

litutum fervare coguntur, Rofenth. Z. /.

(enth,

p. 17 $. Klock, t. 3. cons. 15 f num. 103. Dn. ab Andler, z Zurispr.publ.

enifit

z

^

epriv.t.

g. num. $0. CF fq. Myler. Joraol. €.14. $.5 6... Ex

léntía

quo eft,

quod oppignorationes particulares feudorum Imper. inevi-

difs

tabilis nece

ffitatis aut egregize utilitatis caufa factas , non obftante de-

inty

Écàu coníen(us tüm Imper. tum Agnatorum revocationi haudfub-

? COfI»

jacere,

communiter (tatuatur , v. füp. alleg. Gylmann. Z. £. 4. vot. 2.

aut

udalié

g. 90-

Frantzk. Cozs. ap. Stru. in 1. F. €. 14 apb. 2 9. n. $. Ziegler. d.

dignitatis

Jormia

$. AMaj. 1. 1. 6.4. $. 2

$. Michatl, R.14. p.124.. Quorfum non im-

D

vel officii

obti

méritó referuntur ez oppi

Priacipaiis

gnorationes, quas Vafallus anteceffor in

i

feudo regali ob debitum-ratione digaitatis & officii Principaliscon- — intujtu.

t

traQum , conf(tituit, nec enim easdem particularim fadtas à fucceffore

iM

in Principstu revocari poffe, fed (ub(iftere firmiter , etfi ex pacto tan-

'/'fjïïïx

tüm & providentia (uccedat, ob intentam perhuncactum Principatus

Í 4/[ 0&4

utilitatem,tecté defenditur, Myler. Nomol. Princ.c. 14.. n.5. fa. Klock.

ym i

de Conivibut.c.8.n.7 9. Rofenthal. c.:6. concl.623. n.17 $. && qiii la-

9tunt

üillimo banc rem exequitur , Michael . fapracir. add. Grot. de 7. B. c

]

n

1 enm

P. I.14. (2. Befold. de fucceff. Reg. L.3. c.2. $.7. Vter. d. c. 18« nam. g.

^il

fam in genere ad omnes actus principalis dignitatis intuitu

quod ip

"u

füfcepto

s applicati folere, patetex dif. Tabor. 4e Oblig. [acce[f. in offic.

fiec non ex di

fp. Excell. Dn. D. Pregizeri Avunculi meifummopere -

) pätet

tUV.

colendi de oblig. fuuceff. in rep.

XXXIH. Ex quibus itaque

fequitur ton omnes particularesre-

bené

ionmit

A

tamen ab his

;cedüt?

alium feudorüm oppignorationes ab Agnatis, Confratribus autipfo

. tevocari

b

omino, feudoad eum revertente , revocari poffe, fed tum demum

4 d

poffunt,

vdt«

creditorum jus & ratione ip

fius debiti & ratione pigaoris in ejas fe-

fiex

nuila pland

"ID

€

uritatem con(tituti hzterein ancipiti,(ineque utilitate neque neceffi-

néceífitate

tate feudi regalis id exigente, fedlon

ge diverfa ex caüfainutiliter con-

:

vel -

qoitis

m cum fi

ulla rationé feudum aut Priü-

(fna

"fflaeum fuerit debitum ; Id eni

utilitate

neque Principem i

r fola dignitate füccedentém,

fade ,

jb

cipatum refpiciat ,

duf

obligabit, neque pigno

ra ejus intuitu ii Agnatotum . przjudicium

eonítituta firma erunt,

fed liberé à fuccefforibüs revocabuntut , fub

n

ua limitátione admittimus,

qua tradit Gail. 2. o!?]f 15 4 9. 4. f4- Ta-

, 5. li

f

acce[f. c. $. nmm. 22.Ptobé camerihic difpiciendum

il

bor.A.Ziff. de oblig.

erit , annon feudo,

in quod qu',tfl

Vaf(allus fucceditallodialia quadam

pzni-'

& Comis

r

bona (int innexa, (quo

»

din plerisqge Getmaniz Ducatibus

tatibus

gt

-

[

$6

EROMMANN de licita bppz:gnor.zt. particulari.

um

(mj

tatibus ufa venite ex Myleri ZVomol, c, 14. $. $. patet, ) tunc [j

nim

Jm

cum fucceffor jure quodam univer(ali füccedat, idem quoque zs alie-

N

num eidemque accedens pignus agnof(cere debebit, nec atcendetur

lm

pa&ionatum ccteroquin id feudum effe, debitumque non intuitu

m,

dignitatis contra&um, fuifle zrz, di&orzm th. prac. add. Dn.Rhetz.

I&n

àn Comment.ad 1.f.3.pAg- 14 9. fé4. Michael,d. R.14.Gail. Zeobferv.1 $ 4.

&b

num.i$.Myler. 2.6. $. Quando autem Princeps in neceffitatem at«

C

queutilitatemfeudi, veleriam dignitatis Principalis caufa contraxiífe

dt

dicatur, de eo vid. Klock. z. 2. Coz5. 47. 21.11 9. Gylmann. Z.r. 4.

lu)

B 701.9.2-24. 07 00, Myler. d.c. $.5. g. Dn. ab Andler,Z. .5 0. fq.

In dubio fané ob Principis oppignorantis eminentiam & authorita-

da

£em prefumendum erit utilitatis publicze caufa talesatusab eodem

[

fufceptos vid. Grot. J7. 1 4. 72. Quod fi vero ex certiffimis indiciis

ts

conftet , particulares feudorum oppignorationes ex nulla penitus in

ü

feudum redundaturautilitate, (ed p otius exnociya in alios profufione

(0]

ortum traxiffe, liberam revocandipoteftatem nemo fücceffori dene-

W

gabit. v.£h. prac. Conf. JCt. Witteberg. ap. Ziegl. de T. Maj. l. 1. 64

q

$. 29. Befold. c.7. An aut fucceffor ex regulis prudentie & confilii

VW

agat, fi indifcriminatim oppignorationes nulla ratione ipfum (trin-

gentes revocat, de eo hic non attinet plura proferre, v. Reinking.

*

l

dé R. S. e$ E.1.1. cl. . €

:

f'eccefs.im Rep. tb. 4.3. in f

4 add. Exc. Dn. D. Pregizer, d diff. de oblig.

&x

Revocati

lo

autem

XXXIV. Abhactamen facultate , res particulares ex majoribus

p

Imper.feudis oppignoratas revocandi, Agnatis conceffa, meritó exi-

non poffunt

(«

oppignor.

muntur ez oppignorationes, qua publicis Imperii conftitutioribus

confitmate pta&primis illa Maximilianil. de 4z, L495- " Rec. Imp. de 42. 1493.

pubticis

nec nen Inflr. Pacis Weflphal.arr. . $.9. confirmatz fant, per

d

Imper.

hanc enim pacem W'eftphal. non folum factz olimà Statibus Imper.

«onítitut.

r

fibi invicem, quacunque licet ex cauía, oppignorationes rate effe ju-

N

bentur , fed &, quod magis efl, publice tranquillitatis ergó nullus inge-

ü

iis reluitioni locus reli&tus faic, add. Stryk. de obligat. feud. cons.

p

"RH« C2« T. 1 9, Buckifch, ad Infd». Pac, c,

]. obf 5 $. jung.Dn.de Rhetz.

Infl. I publ. l. 2.1. 32. S. 10.

(Q

Q'uid juris

XXXV. Vidimus hactenus

quid liceat—Vafallo circa oppig'hofä-

in tali feudi tionem rerum particularium ex fe

D

part. oppi

udis Imp. Regalibus & qualem ra-

creditor

& tione Agnatorum cumprimis effz

&um producat ; Paucis nunc videa-

op

mus , quid juris creditori

confequa-

£Ur?

cenfeatur. Ubiillud extra

in talibus rebus eidem obligatis äcquif]mm

ü

dubiumpofitum eft, if* cafu quo Creditori

fimplex

—-'-x"*x

H

D

N

Fä?d&rum regalilzn?*.

87

q

Dïfti'ng;

p fimpïex cädtum hypotheca vel pignus conftitutum fuit,präetär nue

inter fim-

«

'dum jus in re in pignus ei conceffa nihil ipfum confequi, per /.30. de

licem

54lit«

gox. a. l. 18 . $. 2. ff. de pignor. attion. Ex. quo fluit, quod rem qui« py

dothe-

detur

cam;

- dem pignori datam naturaliter poffideat, 13745 4 R. D. 125 $. 1.

&

tuitü

l. 37. ff. de pignor. a&. fru&us tamen ex pignore perceptos & perci-

*

pignus cutmx

hetr,

piendos non fibi acquirat, fed in fortem feu rationem exoncrandi

pacto anti-

Jfb

chretico

. debiti computare debeat, L.2. ( 3. C. däl)zïgni A. E. 9. C. de nghor.:

i

Cum enim Dominus civiliter adliuc poffideat, L.16, de u[arp. l. 364 conftitut.

tuxile

- de A. A. P. Dominiique, quod habet, jus per hiaric pignoris dationem — hoc cafü

li

non intervertatur , À. 12. de diffr. pigz. eündénm; omnes omninó ef- €*. partium

Convent.

Ij

fe&us, qui ex dominio fluunt, frutctuumqueacquifitioriem iri eofun-

fructus

Vi

UcratUfe

datam concernunt, fequentur, v. Molin. de £. e? £L £.2. difp. y35» ]

m

&.1. féq. Klock. de Contribut. & 1. 216« — Quod fivero particula-

(s

ris feudi oppignoratio, puta caflri, oppidi vet etiam diftri&tus cujus»

w

dag;, cum patto antichretico fueritcelebrata, plenius creditori jus

l&&m

conceffum effe ex ipfa hujus negotii indole patefcit ; quantum vero

1 dit

id fit , exipfis oppignorationum formulis dijudicandum venit, $i

' ln Ml

érim caftri v. g. alicujus iri pigrius dati ancichrefis illimitata per ex»

conlii

preffam partiumi comventionem: conílituta fuerit; vid. formulamy

m

apud Dm. Scrykium de Cauf, Cont?alt. f 2. €. 4 $, 34. turic fan&ex

liac ipfa liberiori coriceffione Creditori ejusdemque heredibus omnes

jj

j Al

fru&us acquiri per J 17. $. .. de pigzor. L.17. C. de u[ar. dubitandum

fion eft, intantum , ut nihil quicquani de iis' in fortem debedt im-

putati , rnec propterea tamer Contra&tus ufurari pravitatis labe

jors

rb u

contaminetur, cuümi jam fupra 75, &. docuerimus , univerfali Ger-

fianiz confuetudine, rori obítante Juris Canonici prohibitione,

jous

MP

coritratum hunc ob incertitudinem plerunque fru&tuum percipier-

jf pff

dorum pro licico reputari, v. Wef, p. r. c. £. :.44- Klock.d./..270.-

| féq- Frid. Mart. decezf. c. F. 5 158. B. Lauterbach. de azticbreft tb. g.

mpef.

fj

Si vero: facultas re oppignorata uteridi Creditori cum addita reftri-

ctione fuerit tributa, vid. exemplum apud Spe&lat. Dir. D. Harp-

lusiy

precht. Cozf. 3. i2 fpecie f4Gi, turic ex ipfa limitata antichrefeós ,,,

tamenp

j.(tth

U

conceífione modus utendi legem & terminum accipiet, Lanterbach.

propterea

d. diff tb. 60. Ne autem ex'iiïiim?esi:o'xï'cefïfö—fred(itoripï'en'*im"mo ré inter hoc

gyott

pignorata fruendi jure ipfuni dóminium utile, quod penes Vafallam

paäum;u.

emm

oppignorantem fuit, in Creditorem tranfire, (ficque negotium in

pa&uüä de

' effeCtuab ipía emtione venditione cunipacto de retrovendendo non

ICtrovene

"—

vidt

dendo

ifitut

l& enim hoc

dibfenre; uti xvolu'ere fupra // 3. cit. L4, — Quam ma

ftatuatur,

ditot

mpkx

Ed

88

FROMMANN de licita Oppägf?brdïl pdrtä&zlari ;

í ratione. ftatnatur, patet partim ex iis quz ibid. diximus; partim ex eo, quod

i

cffe&us — inter duo hac negotia infinita feré differentia etiam hodienum in-

W

nuiia

fübeft

tercedat, diverfam ratione utriusque effe&um producens: quem

|

- differentia.

enim fugit per emtionem ipfius rei tradite dominium in Emtorem

tranfire, anceundem ad minimum in ufucapiendi conditione confíti-

1

«

tui; Creditorem vero rem pignoratam, qua in debitoris dominio

Wt

j

manet, d./. 12. C. de diffr. pigz. nonnifi naturaliter poffidere , arg,

11

d. l. 12. de A. A. P. ex quo notabili difcrimine illud confe&arium

fluit, quod Creditor antichreftícus nec ipfam rem, in antichrefin

qn

datam, przícribere /. 22. de zox. a&t. 1. 15. de Ufuirp. Lauterbach. de .

t

antichr. th. 34. nec fervitutem przdio antichreftico, nec aliud fi-

Y

milejus, ut f gravioribus oneribus fubjicere velit ditionis oppigno-

tüs

ratz fubditos, tvann er bie SDfanb z &5dbillings Untertbanen mit

neuen 2[nlage, Coteucen, SrobrSSien(ten befdyroebtte, acqui-

pa

rere po(fit, v. .15. G. nlt. ufufr. & elegantiffimé hanc in rem tfadi-

ip

taab Ampl. Fac. Jur. Dec. Dn. D. Harpprecht. Z. Cozf. 20.2.63. &

)

134-

Sic porró rem in antichrefin datam à Creditorein alium trans-

in

latam vindicandi jus falvum debitori manet, quod fecus fe habere

deprehenditur in re füb pa&to de retrovendendo vendita, ea enim

ab emtore in tertium translata primus venditor adveríus fecundum

li

Emtorem nulla ratione poterit rei vindicationem intentare, cum

op

nonalium,nifi primum Emtorem perfonali a&tione convenire queat,

ha

A. z. C. de patt, int.emt. ci vend. Gail.2. ob(^16. — Ex quibus abunde

k

conítat, quam diverfi fint effeCtus ex diver(is iftis negotiis refultan-

eid

tes; vid. plurimas differentias imter hac negotia exponentem , Biccium

W

de Antichrefi th. 4.9. add. Befold. Cosf 18 0, 9;m. $9. feq.. Klock. de

Ti

Contrib. c. 1 1. nm. 214. féqq. add. W ehner. obf pr. voc. 9Sfanbe

d

fbafft, p.m.125. TYtter. de feud. Imp.c. 21. tb. 26. C alleg. ab co Dn.

dii

Schilter.

Prater jus ergó in recum facultate fru&tus ex lege con-

fen

ventionis percipiendi nihil quicquam conícquitur Creditor in re

h:

particulari ab illuftribus Imp. Vafallis oppignorata; quid autem

jus

fru&uum nomine veniat in hoc caífu, ut latius deducamus, in

r

- noílri ratio non permittit.

Rituti

Conceffa

XXXVI. Illud ingenere certum eft, conceffa, e.gr. caftri, op-

(

omnimoda pidi oppignorati omnimoda fruendi facultate, eo fcilicet modo,

utenadi

i(1

fruendi

quo penes oppignorantem fuit, Creditori conceífam effe perceptio-

ii

facultate

nem omnium emolumentorum five immediaté ex re ipfa five ejus

&

Crediror. occafione provenientium, ut puta ex Jurisdictione, venandi jure

*

pte

*

aliisque

/—'*'*x

Teudortm wegaïz'mr)f

99

x

SUDMEEI A

d

omnia exne-

: quod

aliisque juribüws*fru&iffekris , exquibus ipfe Vafallus oppignorans ali-

lumeanta

um if

exinde

quod commodum fperare poterat, vid. Gail. de arreff. c. 13. num.

quam

18. feq. ubi vecen(et , quid frutbuum nomine veniat, add. Strauch.

percipic

totem ,

ita

diff. de oppignor. Inp. tb. 46. — E quorum numero nec confifcationes

: ut.uücc

onfli-

excipiendas effe, dum de Regalium opptgnoratione in genere con-

confifcatio»

minio

ftet , re&é ex [Ct. Argentorat. Conf.1. vol.1. qu. 1. flatuir , Befold.

?

nes

excipienda.

lq Rïg.

Tb.pratt. voc. 5 anofda[ft.

durum

XXXVII. An autem Creditori pignoratitio fimu! etiam jus

An

idef

competat mutandi religionem in parte feudi

Regalis ipá oppignora-

jus

ta? poít conílitutionem publicam in Inftr. P. Weftphal. arz. 5.

mutandí

h./ef-,

líudi-

6.27. qu&rere [upervacuum eft, cum vigore 4.$. nullus planeSta- mclipio-

tus five Romanz five Auguítanz religioni addictus fuerit cogere pof-

nemni;

pgu

! Mi

fit (ibi (abjs&tos, utinviti Religionem quam in quacunque A. 1624.

Wu-

parte fünt profeffi, mutent aut folum propterea vertant, utut ex

9d

ipfo 4.S. 27. contextu liceat concludere, ante hanc conílitutionem

j 0';.(5'

pot

uiffe Creditores pignoratitios aliam in re oppignorata religionem

) trafi

introducere, vid. Strauch. 4.Z. £5. 5 o.

Bucki(ch. ad Jzffr. Pacis art. s.

habett

$.27. vbf o. - 60. vid. tamen Befold. iz T. Pr. 4. £.

Quid

d «

XXXVIII. De Jure Patronatus uti certum eft, id una cum

qundum

univerficate vendi poffe, ita nihil obítare videtur, quo minus etiam

de jure

Patronatus

f a

oppignoretur, c. 12. tX. de .fur. patroz. ut proinde dubitandum

cenfendum,

haud fit, & creditorem noftrum antichrefticum in parte feudi licite

ft qwh

abunt

oppignoratahoc jusexercere poffe, non folum fi ea facultas exprefsé

i

eidem conceífa, c. 7. tx. de J. patroz, fed & (1 in genere omnium

efulu

jarium , que oppignorans habuit, exercitium ei tributum fuerit ;

Biedom

nec enim valida videtur, qua inter locationem, venditionem &

lod &

pignoris contradtum , quoad hoc pun&um à DD. comminifci foler

jl

uDv

differentig ratio vid. Gail. p.2. Cozf. L4. ;m. $.. Cum c.18, tx. de

9 Wn'

fent. & ve judic. obftare aliàs vifum, commodeé fatis ex . cap. 7. tx.

de furepatron. in

terpretationem recipiat de cafu, fcil. ubi exprelsé

Án--

j

beneficie

| aut5d

jus Patronatus fuit refervatum. Strauch. J,

J&P,k' Git. thef.4.8.. Carpz.

;J-F-Po 2. COW]Z".37- de-f« 225

L. ult. C.

ii

Po

þign.o-rati.onis refpectu

de jur.

ffemus & porro de effe&u hujus op

Dominii

Creditoris inquirere, an morofo exiftente debitore Vafallo, liceat

jri, 0

impetr.

Creditori ati beneficio , 4 zlr. C. de jur. dom. impetr. & an vendito

Creditor

modt

contra

cptl*

tali pignore id in allodium transmutetur? an nihilominus naturam

Vafallum

feudalem retineat ? fed non vacat nunc nobis penitius in ea intro-

;e d$

hoe faltem addimus, folida ratione niti; quod Celeberr.

debitorem

fpicere ,

di j

Schil.

u Po!iïi:s

Jiisqu*

r

50 fROMANN de licita Oppigïmt. perticulari Feud. vegal.

Schilterus., n D. Inft. f pull. t.7. $. 3 habet, cönfïitutionerh!

fcil. d l. slt. vix inter ftatus Imper. locum invenire, cum modernz

Germaniz oppignorationes ea plerunque lege iniri foleant, ut de-

bitori jus reluendi falvum & incolume confervetur , neque credi-

tori pro lubitu pecuniam repetendi facultas competat , fed hic fal-

;tem pignore interim frudifero utatur, Frider, Mart. de cezfib. c. 1.

num. 15$« V ehner, Obferv. pratt. voc. *Dfanb(dafftem (Add. B.

J

Lauterbach. 4. /, de L. antichr. tb. 6 5, ubi pa&tum, quod Creditori

poteftatem exigendi fortem adimit , quamdiu (cil. res antichreftica

eidem relinquatur , validum effe pronunciat,) fant adempta hac

repetendi faculrate, 4. /. fiz. beneficio,- quippe quod ob moram

debitoris conceffum eft, zer& locus patebit.

AÀu Credito-

Illud fan& zquitati: convenientiffimum: putamus, qu'od* Cre-

tor Impeiifditor ob: fruduum: ex. re pirticulari, de majore Imp. feudo op-

collectas.

folvere:

pignorata , : perceptionem: ad: Colle&as Imperii ex tali. feudo fol-

dcbeat ?

vendas pro rata concutrere debeat ,. infüperque zb: eodem praítan-

dum: (it, quicquid' oneris rei oppignoratz alias. eft impofitum ,

arg. eor. qua per lg 2. L y2« $. 2« de patf. tradunt Klock. de Coztrib..

C. 10« nm. 220. Dn.Schweder, z introd. ad. fus publ. p. fpec. f.t»

€.2. .13. I

Sa)

tter; de fend. Imp. c. 25, $. 25. Dn. trgck.. d. $. Pr. 6.

/lff

&llod. c. . s. g $. ft4q-

li

fe

jri

uid:

Quid autem: debitori contra Creditores ,. qui rem füb paCto

j

raione reluitionis hypothecatam. poffident, obfervandum fit ,. fi iisdeny

lit

meliora . immodicos fumtusin rem oppignoratam fa&tos nomine meliorae

mentoruny

&H

ebtincat?

mentorum repetere velint, deeo vid. Gail, z. Obf 22«

H

4AI. 7, & Excell. Dn. D. Schweder, iz diff. de

W

Qul

melg'o;m*n festd. e« 6 S. .

lii

/) 3

d

w

(ofe]

«l

Sx[o]

Al

9

fat

m

li

1o;

f

III. DIS-

1

*

o

r

es"

29.

9x

onem

3 (») g

lng

II

lt de-

ctedi

cfil-

DISSERTATIO

äu (u Il'

B.

IONUM FRICTIBUS,

A

JURISDICT

Pro Licentia babita à

velict

a hi

DANIELE GRAMIZER, Noribergenfi.

qoram

| Altorffii A. 1 709.

(t:

T

æRæfAMEN

Y

Ravilfma femper inter eos, qui Rempnublicam jure, legibus ac moribus

n

regunt, de urüditlionum fruttibus G* compendiis exorta. funt lites.

Htum:

Divifó enim inter plures jure , divifisque Turzditlionum atlibus , aliter

jl

- fieri non poteft , quin acerrime ( fumma conteutione invicem decertetur.

TAE

SapilJime nempe u[i veuit, unam provinciam multorum fabjettam effe imperio,

17

weque de sunuscujusque jure liquido con]lare s adeoque cum regnaudi cupiditas

fé diffculter intra jufli ci aqui limites contineat , fuos proferre fiues alteriusque

Juri derogare, moffrzs cumprimis temporibus, ub mulus arbitraria Principum

bpi

pro legibus funt , ve&lum ci fummorum Virorum perfonis Zignum À plerisque ju-

(ieder

dicatur. Imo, licet zibil alienum aut. non ferendum polluletur , dpfa. ffurisdi-

Kliorte

É ionum varietas celeberrima litigia c coucertationes parit, dum alim fiemmum

p

àmperium , bic jurisditlionem fimplicem , ifle jus pladii , ille alia jura fibi vindi-

£At 5 nec in[olens aut à noffris moribus alienum. putatur , in alieno rerritorio pe-

ia

culiari jurisditHionum [pecie frui« — Qua ex caufa ardui quam maxime c impe-

diti laboris ves eff, coguofcere & difcernere , quid ad unumquodvuis genus veferri

debeat. — In boc infuper negotio diffcultas aborta. ferb inexplicabilis eff , eo quod

ad enodandos plerosque juris laqueos præ/hzmg'fïmz's caterum auttoribus frequeuter

utinequeas. — Induit quippe dotlvina de. Turisditlione aliam plane. im Germania

faciem , ac quidem olim in Jure Civili , ad Romanum Statum Compo[ito, babe-

bat , ut proinde fape fruffra fest ,. qui prifci & obfleti juris interpretes in confi-

linm ci fabfidium advocant.

Verum ueque inter vecentiores fiper boc argnmen-

to ubique conveuit, C ob multiplicem con[uetudinum diverfitatem, cj ob partiuim

Jfadium , quod illos qpoque. uon raro à veri re&ique tramite i2 diverfam VApit ,

)

"*?m' Alias in ftudiis dotlrina multi atque c

elebrati fant nominis. — Poterat itaque

T

M 2

70e

i

m

UE

9 t5

r.

Dd

ORAMIZER de

ere & avocare, qua fHaturmm

ffl

m; æateriæfdlolz'—mims & gravitai à propofito deterr

eum animo ac deliberatum habeo, more in Academiis vecepto , po/Z exaatlata fe-

t

liciter examina , inve[ligationem de Jurisditlionum fratlibus iuflituere , eb n

jn difquifitionem veniat , n catbedram , pro con[equenda rit& lamrea dotlorali,

mecum afferre. — Nibilo tamen minus. cupiditas imvefligandi diffnfouum circa

i

materiam banc vel quotidie novirer oborientinm primordia, omuem. bafttationeus

L

€ flatlaationem animi tandem. exeu[]it, &j ardorem, qui pene ve[federat , exci-

zavit vur(us atque innovavit , ut audeam vadum teztave, &j in uberrimo bac

fis

argumento , quid furi Frantonico G* generalibus moribus con[éntaneum frt , pro

UT

sennitate uirium exposeree — Afferta tamen mea qualiacumqne nemini neqne frame

di ueque pmjzwlicio effe velim , f quidem «el pey pa&fz & tran[abliones vel peä'

con fnerudines inveteratas i veceptas, alibi alii mores & alia. jura invalnerint,

fn

(to

Ufus enim C obfervantia, longique fmul temporis poffe[]to , optimam in comtre-

verfüs, cirva banc materiam agitatis , interpretationem f'ppeditants

&

t

CAPUT L

00

«

PRALIMINARE

*

59

I.

h

"XÜnr- gropofitum hi it, de

nobiliffinio Fru&uuni ex furísdi&lionibus

|

]j

refültantium argumento ,. Difputationem ingredi, me in limine Difqui-

(

- (itionis inftitutz nón adeo moraburitur, qua de nomíinum evolutione

!!

& vario vocum fignificatu copiofe dici poterant« Hazc énim vel ex Scriptoribug:

I

de. [urisdi&tionibus &

Fru&tibus, quor&m &on exiguus eft numerus, velex

V

Lexicographis multo melius hautiuntur. Tilud autem' omrino premonen-

ln

m erat, mie in- przfenti emolumeritorüm five fru&tuum [urisdi&tionaliuny

N

ratione ,. ipfisillis Jurisdictionis & Fru&uum vocibus, in lata fatis fignifi-

catione uti : adeoque primum fub Jurisdictionis vocabulo, non folum omnes

f

Ecclefiafticarn puta & fecularemi, & hanc quidem tam füpe-

ejusdem fpecies,

u

ziorem five criminalem ,. q

uam iüferiorem fivé civilem , feudalem pariter. ac

uriver(alem ,. quan

D

foreftalem ,. compreheridere , fed' & ipfam Jurisdictionem

Q

Superioritatem Territorialem alio nomine vocare malunt, &

jnz iri ampliffi-

i

)!

mo vocis Jurisdictionis aibitu czteroquin iricluditur,, ad inftitutum meum:

L

|

vefe

rte.. vid.. À

irnold, de Reyger voce Terrirorinm. s.ry. Dn. Schweder. P. $.

l

Se&k, 2. cap. 10« $. 1. in fi». Dn. Harpprecht. PL 1. Goz[al. Tzä:z'n'g.rz. AuHin. 118

Deinde fru&tuum pariter riómen cará laté'hic accipitur, ut om;iém utilitatemy

& commodüm omre, quod ex quacunqüe re percipi poteft, compleGtatur,

hn

come

Un

Lauterbach. Coll, Z/peoret» Pr&&--' Tit. de Ujfar,thaz. d 44« Siquidem

-

hu

| æeä*f

&

x fääxafääioäig f?u&iäw.

253

MU

Tnoda Jü'ris'&iaxkbni,s- : Jureconfulris etiam fra

&as vo.cari',nir-l confefo apud

ta fr.

omnes eft, Bart. & Bald. i /.f.

6

ff fol. matrim. VKn

?pfchild. de furib. & Privil.

Qvit. Imper. Lib. 2. éap. 6 . s. 7 9.

IT.

trili,

(

Juamobrem, ut omnis verborum ambiguitas removestur fru&us juris-

d

di&ionales milii funt, omnia illa compeudia eque ac commoda, quz ex qua-

Xtlt«

vis jutisdi&tionis fpecie, etiam univerfali illa five territoriali , in eum, qui ju-

7171

tisdi&ionem legitime exercet , redundant. Knipfchild. Z. , Klock. z. Co»/gl. 1 o.

4. 460.

-

T

$.602. Knichen. de fre Territ. Cap. d-

L

$

HI.

J N

— Et quamvís cum jurisditionum, tum frauum variz inveniantur divi-

*'llfff "

fiones, earurn tamen recemfione heic me fuperfedere poffe vel ex ea caufa arbi-

/1 d

ttor, quodinfigniores, ad Jurisdictionem fpectantes, im ipfa argumenti tra-

Qationeoccurtant, &inhis, qua ad fruc&tus attinent , cormmuniores & ufita-

£iores 3me recipiaritur, quantum equidem materiz, quam füb manibus hgbgo,

commode infervire queunt.

IV.

$

, equitate &

Neque exiftimo ullum fanioris judicii mentísve, de juftitia

feceffitate, fructus jurisdi&ctionales percipiendi ; facile dubitaturum. - Sane

WUP

ipfum Imperantium officium , dum falutem publicam fümma conten-

!

qUn

tione atque folicitudine corifervat atqué deferidit , & defecura, vivendi ratione

l0e

falubriter unictique profpicit, hioc laboris fui graviffimi & moleftiffimi merito

ynbuí

petit & expectat premium. — Sumtus, ad propellendos hoftium irifultus & fer-

ve l

vandam in Republica pacem & trariquillitatem , etogandi , impenfz in Mini-

yonc

flros Ecclefi& , quo veritas religioris Chriftiane cum fra&tu doceatur, & cul-

lum

tus Divini Numinis publicus , obfervatis eam in rem rite cerernoniis, peragatuf,

ü Ü

gmä

& in civiles non minus Officiales, ut fuum cuique jus illefum & integrum con-

n

flet, faciendz , adificiorum publicórum vel extru&iones vel reftaurationes, &

ipe

t 46

que murierum undiquaque neceffariorüm alia & innumerabilia funt onera; ab

jis jute & exiguritur & perfolvuritur; quorum commodis & utilitati falutique

äuam

cumprimis confulitur. Atque hac vera & folida ratio eft, quare uriaquzque

jf«

jurisdi&tionum fpecies , fingularia fua onefa ferenida habeat. Klock. de Coztribug,

neurt

tap. i , n.4.5. feqq. &* 3 12.. Merckelbach. iz "Appendice Confil. $. fl 7 $. in fin.

j5

Vi

juh

Fundamerituri itaque Fruæ*äum.]ufisdi ;

Hohaliüm ipfä eft fürisdi&io, &

t

in hisce fructibus five acquirendis five percipiendis , Dominus Jurisdictionis

atl

: univerfalis, five Superioritatis Territorialis (Der £afibes-J)ert ) aut alius fpeciem

(

vel Ciyilem ,Velfcudal—em ; Vel quam

cunqué

g;gd?

X?umdiai?m?m vel Criminalem;

j

áliatig.,

i

i

B

GRAMIZER k.äe

ZT

N

f,äli.am , exerc

(

ens, (ber Gentzober ä-m'i,fcb;mib Oogtepsert) c;ompendia ifta,

hi

ut effectum fuz JurisdiCtionis ordinarium pretendit. Mevius P. 4. Decif: 363.

p

7.13. Knipfchild. Lib.2.c.6.2.79. feqq. Quemadmodum alioquin funda-

[l

4

mentum alios fructus acquirendi , eft Dominium tam verum quam fictum.

Schüz. zz Co

Hm

j

pend. Lanterb. ad Tit. de acquir. ver. Dom. in fia, Hopp.ad$. 2 "

d

jz de R. D.

"

VI.

ln

Percipiunt -p-rb'i:nde ïurisdi&ioüum

fru&us , non Yolum harum Domini

At

veri, & ii, quibus ab his id legitime conceffum, ut Condu&tores , (modo

Terr

mul&a, five poena pecuniaria , ante finitum tempus Condutionis, fit irrogata,

V

cum hoc in cafu non ad tempus commiffi deli&i , (ed condemnationis fa&z re-

fpiciendumfit. Anton. Faberzz Cod. lib. ».tit. 25. de ponis.) fed etiam omnes in

n

Wt

poffeffione vel quafi Jurisdi&ionis exiftentes, & per fententiam Judicis latam

u

Vi&ores, iis fruuntur, ob commoda poffeflionis, que poffeffori, donec in pe-

f

titorio contrarium evincatur, etiam fruQus prafentes attribuunt. $.

Inter.itt. Mev. Confil, 3. :31. 1 24. £ P. 2. Decif. 3.

4 J d

Q

ipf

:)50 V! l L

Tlor

Cum igitur ut ïpïl;urimum diver

fitas Turisdi&tionum fepáratarum, diverfos

& feparatos quoque producatfru£tu

s, atque hi ipfiunicutquecompetant, prout

——

if

Íe

hanc vel illam jurisdiclionis fpeciem exercet. Klock. de Cozzribar. cap. 1.$.230.

f'q. NV ehner. Obfervat, Prat. wor. Qogtep. Knipfchild. c. /. diftin&e atque

U

partite de tota re pronunciándum efl. Hinc primum de Fruclibus Jurisdi&tionis

Univerfalis, five Superioritatis , Territorialis, dein Criminalis, poftea Civilis ,

deinceps Foreftalis, & denique, ut vulgo fieri confuevit,

Feudalis quoque dif-

p

feram, & quid de

fingulis habendum fit, quam potero , compendio dicam.

fpe

CAPUT II

Wyer

DE

&

FRVCTIBVS JVRISDICTIONIS

VNIVERSALIS

friti

k:-SIVE :SUPERIOR;*-

—

TAIIS TERRITORIALIS,

L

m

$. I.

hj

ii

Ajeftati , feu fummze illi, quz Imperatori competit, eminentiz analoga

W

Poteftas, eft JurisdiCtio Univerfalis, five Superioritas Territorialis. Se-

cundum Germaniz Stylum, pro diver(itate fubjedti,

aT

fortitur nomina, & quidem, ratione Principum

diverfa quoque

hii

ratione autem aliorum Statuum, Díe £anbeg

» bie ganbesSyürftlidbe Jobeit,

te

Jyerrlicbfeit dicitur.

Qua ra-

f

tione Principes & StatusImperii Germanici, po

ft immutatam à Carolo M. prifci

in Germania rcgiminis formam, fub Imperioc

umprimis Henrici IV. & durante

'ifo

illo

—

furis;liäian—is frntlibus.

-

illo notirfïïm*o., quod orbem pvatrium graviffime afflixit, interregno magno, ad

n

id culmen poteftatis pervenerint, & hareditario jure ad pefteros transmiferint,

jtg.

Inda-

difücile di&u eft, longaque G ancipiti invefligatione hiílorica opus habet.

Multum fudotis laborisque huic ret impenderunt , celeberrimi viri Knichenius,

lum.

Coccejus, Lindenfpur, Mingius, Knipíchild, aliiqueplures, & do&tiffimas Con-

d

jeturas inmedium protulerunt. — Nec enim veteris evi in confcribendahifloria

five fegnities, five focordia, &, qua exinde originem ducit , fide dignorum

monumentoruti penuria,fupra proba-b*iles-con'.jïeäïacio-n:-esafïurgere.patitur;;NoHra*r

miti

&tate Summa Principum i& Statuum Imperii poteftas, quam Superioritatem

0do

"Territorialem vocant, audtoritate Legum Imperii fundamentalium, & pacis

4t,

W'eítphalicz fide, ita roborata & confirmata eít, ut ad eam a(ferendam &

31'F-

tuendam, annalium memoriam replicare fupervacareum fit. — Tam auguftum

51

vero Jurisdictionis Univerfalis. five Superioritatis 'Territorialis nomer eft , ut

41

fecundum commune di&erium quilibet immediatus Imperii Status, vi ejus ,

QE-

intetris (ux ditioni (ubje&tis, quoad Jura territorialia & regalia , omne id fa-

j

cere po(fit, quod Imperatori in toto Imperio faciendum competit ; falvatamen:

ipüus Imperatoris fuprena Majeftate ,. falvisque refervatis.

Hincque Supe-

tioritatem territorialem omnes Jurisdictionis fpecies fub ambiru fuo continere;

vros

ipfum nomen ejus arguit , cum fecundum Brocardieum illud,, neceffe (it, ut qui

)grout

fe fundat in toto, in qualibetetiam ejus parte fe fundet. Gail. 2. Ob/erv. 62. 2 9.

D

& Tratl. de Pignor. cap. g. n. 6. && féq4. Mynfing. Corfil. 16. m. 25. Cravett. Copfil.

Ug

673. Menoch. de Pra[umt. Lib, 3. Pr;zf l :0 o Jf« b

Qions

[

.

Ut diftinGius & clarius onmis res cognofcatur , fzpius dicta hzcce Su-

perioritas Territorialis five TurisdiCtio Univerfalis . omnium jurisdictionum

" i

If

fpecies regulariter complectitur, & propterea omnes quoque fructus & emolu-

menta Jurisdictionum comprehendit ; de quibus in fequentibus largior feoffe-

ret dicendi occafio. Leuterbach. Differt. Twrid. Tubing. Fol. 4. de Jur. ag-

gratiand. M. D. Seryk. Polum.. Differt. L de. furisdithione circum[epta cap. r,

nX

$.19. Linck. de Cestena cap. z. $. 4. Ziegler, ad. Aur. Prax. Caluol. $. Land-

faffii Concl. r..— E« hanc quideny jurisdictionem obfervare licet in terris Imperii ,

ubi obtinet Landfaffiatus ? In Franconia vero , cum nuspiam territoria claufa,.

p

L

&t nominant, invenire licest , limitibus certis & finibus circumfcripta, atque

ea Franconiz incolarun inter fe fit permixtio, ut raro pagum 2aut vicum;, uni

5 *

faltim domino fubditum , queas oftendere, aliter fe res-habet , riempe qui inal-

g

£erius territorio fünt & vivunt, non ftatim & fimul de ipfius funt territorio ,

»obelf/

j f

fed in eos proprii fui domini eft jurisdi&tio, Lauterb. z Diff. de F'ondam. Ter-

tl

vigor. cap. 1. th. 7

d

l

. & III.

jo

96

GRAMIZER de

$. li.

hs

bie fanbesJobeitett;

Jurísdi&io Univerfalis IJ,Regalia Jura comprehendit,

aii

Equidem hzc Jura regalia cum ipfo jure territoriali fzepius confundi video ,

tür,

revera tamen ab iis differunt , meritoque feparantur , cum utu venire foleat,

Wf

ut Jure Superioritatis deftitutus , regalia tamen certé quedam ipfa vel ex Con-

d

füetudine velex Prafcriptionepo(fideat. Referuntur iíta jura ad JurisdiQionem

Univeríalem , in quantum Dominus Territorialis fru&tus quosdam & commoda

W

ex iis percipit ; funtque duplicis generis majora fcilicet & majeítatica, & minora,

Ilyc

quz in Capitulatione Cafatea non Ele&toribus folum , fed reliquis quoque Prin-

attri

cipibus & Statibus conceduntur, & exceptis refervatis confirmantur , prout

n

patet ex Capitul. Imp. Carol. V. Ferdinandi I. Rudolphi II. Matthiz, Ferdi-

plur

nandi IL. Ferdinandi I1I. Leopoldi I. & Jofsphi. $. 3. Receníus eorum prolixior

Difun

eft, quam ut commode:heic inftitui queat, atque eo labore multi praclari

$

Scriptores egregie defuncti funt, dum de excelfis Principum Dignitatibus &

ii

aliorum Statuum prerogativis, jufto volumine egerunt ex quibus etiam ea, qus

J

"

ad ]ura Territorialia gratiofa & juílitiaria fpe&ant, petuntur. Mei quam

N

maxime inftituti eft, ut ad minora , utpote magis in reditibus & fru&tibus

4j

confiflentia , me convertam , & in(igniora ftri&im enarrem.

Mi

Revero itaque 4) hue ex Jure Status refülcantem poteftatem, colle&tas

provinciales ?anbfteuerm indicendi & exigendi. Klock. de Contribut. cap. 1.

Cl

9.251. Ó* capit. 14, Sell. 3. . 17.. Siveeafint perfonales, velreales vel mixta.

(um

Rofenthal. cap. 5. Concl. aris feud. 7 3. Sive int vel univerfales vel particula-

fin

res, vel ordinariz, vel extraordinariz aut quocunque alio veniant titulo &

l

nomine, D.Schwederus P. S. SeH. 2. cap. 15. $. 2. verbi. gtatia , Capitationis ,

t

ber eopffleuet, que squabiliter, nulla facultatum aut ztatis ratione habita,

fiit

indicitur ; DetraCtiones ber. SYoadbfteuer , qua damnum, ex transportatione

bonorum in ali»m ditionem, Dominis prioribus exortum, aliquo modo com-

fíty]

penfatur ; Indebici be$ 11tmgelb8 , Guidagii, 0e8 Geleitgelb8, quod pro petito

(la

Condudu folvitur; Accifiarum , Pedagiorum, Colle&tarum, quibus frequentior

ufus Gabellarum nomen impofuit , & de quibus, quam diverfi fint genetis ,

ttni

confuli poterit laudatus Klockius , c. /.

Quemadmodum autem Prafítationes Extraordinariz non pecuniariz tan-

Q

(

tüm funt , fed & in operis confiftunt, ita ») huc Angariz & Perangariz pra-

lh

terea pertinent, qui praítatione jumentorum, plau(Irorum, navium, aliarum-

que rerum abfolvuntur, Dd man ber £brigfeit mit Q'Gágen, SMferben, Q3otz

fupe

(vanm unb amberm bienen muf, & propter neceffitatem feu aliquod repenti-

gnt

41

um ingruens negotium , uti frequenter & crebro à fubditis in Territorio, (ic

8, prae-

iCb

ä;iam aliquando à foren(ibus tum ibidem degentibus, propriis fümtibu

andz,

flwa

"

Jurisditlionis fr;zæibü!. |

——

?7

" H veniunt. Nec, quod ad forenfes attinet, id absque juris ratione ab iis

Vittll

exigitur, quandoquidem ob utilitatem vel fecuritatem publicam , qua fruun-

ideo ,

tur, & ob plures in ipfos redundantes in Republica fru&tus , omnino colleCtari

cleat,

po,(ï'unt', fufius hoc docente Klockio c. ;. 2.:7. ? c

Cote

de moderza Imperii Turisditltcap. 30. n.160.

p Se&./ 1 , Lundenfpur

ionem

ymod

c) Jus metallifodinarum deinceps huc fpeCtat, quo Domini Territoriales,

omnia mineralia in fuo Territorio invenienda, five loca-fint publica, five ad

ninota,

privatos pertineant, tanquam pretiofa rerrarum, Q[8 be £anbes;C5d)af , (ibi

« Prift

attribuunt.

Atque heic denuo vocabulum mecalli inlatiffima fignificatione

proit

accipitur, eoque non tantum Aurum , Argentum, /Es, Cüprum , Stannum ,

fetdie

plumbum, ferrum, intelligitur, fed & argentum vivum, fal fubterraneum, mi-

lii

nium, quin & gemmz, marmora, faline &c. Golb , Gilber, Cr6, 9yeffing,

tht

Supffer, gimn , S3lep, Gifen, uect(ilber , Goalpeter , 9tenming, 9tarmor,

u

O|faumn, CitrioL, Codbtoefel , Mercurius fublimatus , $pagnet, gebrannt soups

N

fec, Grün(pann , Groftall , CRein(teir , &5al6, Sal Gemmz, $al Armoniacum,

j u

Sal Alcali, $eafc, 9t(cben, 9tmber, 9Igtftein , 9'Gigmut, Switter, Gfang À

vritus

$tobolb , Ginober , &opteBalag , *ydfpis , unb anbere Gotein, 2c. vid. Gecferts

borg im Seut(cben Sütfïencötaat, Part. 3. Cap. 3. . 1.

yledat

d) Juris pariter Fluminum publicorum, heic locum fuum habet , una

[4/- II

cum omnibus exinde provenientibus utilitatibus ac Incrementis fluviaticis , ut

x

funt reditus pifcationum , portus, ripatica , infule in flumine natz, alveus à

ii

flumine derelictus, jus concedendi zdificationem molendinorum , jus grutiz

tuJo

& rates ducendi, beffebet alfo biefe8 SKtecbt aus verfabicbenen Regslien,

rionió;

ber &if S16g« &diffmübl: 95au , Synfel, Gotranb unb aubern Gered)

2

habitä.-

Feitert Dn. Schwed. P. S. Sect. H. cap. 15. $.10.

'anon

rimum «X

c) Tus Territorit ftatibus porro Jus fifci feu Jura fifcalia, in multis utplu-

TA

Confifcationibus confiftentia, adícribit. Conüfcagioni autem íub-

c(ito

je&ta funt.

ontiot

r.) Bona vacantia pracipue, Grblofe Gütet , puta, fi nulli exiftant legi-

Meüs )

timi hzredes, nec, previa proclamatione affixoque publico proclamate, tales

compareant, Dominus Territorii hereditatem adit, cum onere, ut defuncli

i t

creditoribus pro facultatibus hzreditatis acqui(ütz fatisfaciat, Quo in cafu

a

Illuftris Respubl. Norimbergen(is non folum jure territoriali gaudet , fed in-

Jurum

fuper, ex privilegio fpeciali ab Invictifimo Imperatore, Carolo V. A. 15 0.

D

gratiofiffime fibi conceffo,& a Gloriofiffime memoriz Imperatore Rudolpho IT.

A. 1577- pari Clementia confirmato, in bona vacantia, & teftamento parirer

gt

tit; K

&c haredibus deflituta, fuccedit. Klock. Ze erario lib. 2. cap. 126. 2.13. & im

Jgrpræ-

donot. Generof. & Magnificus Dominus Prgcancellarius Prruexvs ; JCtus de

lani£ i

1

Requlica

GRAJAIZER de

LE

"

Republica: Patria: & Academia Altdorf. immortaliter me"ritüs,.

Min-gi'u; V&f

&

u

?

eriorit. Territor. Conc. 6 g« Gail. z. obf. $6. 24 . obferv. 3.-?-. mpr. Klock. däf

us

Contribut. cap. 1« f. 20 9.

1m

j

2.) Fiíco debentur, atque bouorum vacaritium rationem induunt, predia

41l

inculta ac deferta, Die Sj?eubtücbe Scotblanb, neuauégereutte tyefber, novalia,

um;

feu: terrze de novo cultz, cum olim fLeriles, nemoso(z , aut paludofz fuiffent;.

)

fti

prafertim: ab Univerfitate. aliqua: moridumr accupatz. — Quodfi pofterius hoc

contigerit , in recognirionem fuprema Jurisdi&tionis,, decime Der Noval- 8€z

BU

Benben , publici emolumenti ergo, L'ominis Territorii, minimum iis , qui

(ro

Proteítantium nomine cenfentur, exfolvuntur, ob magnam: affinitatem , quany

iutg

hi agri de novo culti, autde quibus, arr unquam fuerint confiti, non extat

ftm,

emoria , cum. bonis defertis vacantibusque babent.

Harttm.. Hartmannit

tdi

ab. 2. Pratl.. Obf tit, y g. Obf ro. Michael Differzat. de Turisditt. tb. g. Valet:

hom

autem hzc lex penes Ecclefiafticos, prafertim im novalibus publicis, eo quod

tsl

fundus nulli privato: competat , fed in poffefionem Domini territorialis veniate

Cf

Neque enim: ea Pontifici Romano aut univerfo Clero affignari debet Poteftas

qui

«t

& Licentia, ut impune queat Statum Imperii , in territorio fuo, nova fervitute:

onerare.

Plane niliil ad remfacitexemplum Veteris TefFamenti, ubi Decimz

fp&

(ot

Sacerdotibus & Levitis fuere conceffz, per legem pofitivam forenfem,in fubfi-

dium vi&us & patrimonii, propter defe&um: aliorunr redituum;,. & quod im

H

dividenda.per fortem terra promiffionis, nulla iis obtigerit hareditas.. d.

ffgj

d

Nlum. 18 20. féq. Noftro evo antiftitibus facrorum , & ornmibus rem divinanm

facientibus, falaria certa plerumque erogat Magiflratus politicus, urde vitam

Ál

honefté füffentare poflint, - Syringius iz Praxi aurea' Turis: Decimandicap. 7-

hi

$.$. Klock. de Contribar. cap.r. m gog- Knipfchild. de Cioir. Imper. I?ripil*ïz-

lio

Lib. 2.. cap.16. n. 40«

Nec non 3.j Fifco. adjudicantur bona ereptitia, feu indignis ablata, quibus

f

alicubi accenfentur bie Jagftelgen,

vid W'ehner iz Obferv. b. 9. poftquam ex

f.

ft. Creditoribus & Legatariis efl fatis-

|

jis, ceu in hareditatibus fleri moris.e

fadum;DD. & Gloff. z L. cum. fifco: o. ff-

F. ad SGram Syllan. Klock. deez£rario

q.

r, onini elogio major..

lib. 2. c. 124 ibique Magnificus Dominus Anrotaco

Eorum porro borm 4.) Fifcue arripit ,. qui ince

(tum commiferunr, modo

li

liberi legitimi ad tertium usque gradum , vide

licer. promepotes ,. & parenres:

E

]

usque ad fecundum gradum , item: fratres & forores,, nec.nom patruus &amita

deficiant Klock. c. .

Da

Similiter £. ) bona fpuri orum,, ex damnato coitu matorum, & fineliberis-

vt

decedentium in fifcum confluunt. Klock. Parr. r. Confil. 2:9..5. £7/0-

[ün

. €ujus reditus. 6.) amplius augentur ex jure: fuccedendi in. haereditatibus:

Yi

peregri-

il

m

eeiiieex

— urisdiflionis fm'f?iïw.

23

jus df

)u d

æe-regr—i;ï.orum advenarum & .alieni-gcnar-um; Quanquam fatendum fit, Gal-

lorum moribus id unice ferme obfervari, átque Jus Albinatus five Albinagi

jradis

vocari, Klock. c. /, Nemo tamen Statibus Imperii eam poteftatem, fi illa, tan-

IV'SHS,»

: -

quam jure retorfionis in Gallos, uti velint, cum ratione denegaverit

E

*

lifrcmr

Deinde 7.) Confifcat

ioni

fubjacent bona eorum , qui Crimen:

Ia A.

s hot

jeflatis commiferunt. Klock. 4e Zrariolib.2.c.137. Nam quamvis in Im-

-

perio. Confiírationes bonorum ob alias caufas, per Conflit. Imperat.

, qui

Carol. V. füblatze & prohibitz fint ; ít ber Seinfidyen JoalsGerid)t8 : rbe

pmmf

i]]ung AYÍ.214. Kiock. c.4. ;!ib.z,. CAp. 2 4.0. & .quidem præcipue hanc ob ,mtio-

X(3E

mem, ne magis ob bona, quam delidia intententur. Limnzuszz JNor. ad Capit.

jnni

Ferdin, IL. arz. 22. verb. fieittestveg8, 2c, nihilominus ibidem enorme hocimo

Alet:

horrendum lzíz Majeftatis crimen fpecialiter excipitur, ejusve refpe&tu, vete-

kuocf

res leges ita confinmantur , ut.eo perpetrato Confifcatio bonorum etiam de-

M

Ícendentibus haredibus extantibus locum habeat , adeo nt nihilin totum £liis,

o

quam qui alias paterno .deberent perire fupplicio , cum & in iis paterni, hoc

Aritütt

eft hareditarii Criminis exempla metuuntur , preter vitam Imperatorialenitas

écifd

fpecialiter concedat, relinquatque , ut tales fint, quibus, perpetua egeftate

(ablr

fordentibus, fit & mors folatium «X vita fupplicinm; fmo vix filiabus parcat ,

j if

falcidiam folam relinquat, ut habeant mediocrem potius alimoniam, quam in-

7

tegrum emolnmentum aut nomen hzredis : tum quod mitior circa eas debeat

onofti

€(le fententia, quas pro infirmitate fexus, minus anfuras confiditur. —Klock.

ia

M. l. cap. 139.

Nec minus $.5 a

j

d Fifcalia Jura Thefautus änw.enws tedigendus eft. Quod

Diits

fi repertores magicarum artinm incantamenta adhibuerint , aut-locus inven-

tionis fiícalis fuerit, totus ad Dominum Territorii defertar 3 accedente infuper

filentio & fuppreffione voluntaria, cum altero tanto reftitui debet. . 5. $. fín.

7uibü?

. de

ur. Fifci.

j

Et ita communiter DD. fentiunt.

Sed ego crediderim, in-

405

diftincte thefaurum repertum fifco effe adfcribendum, fi ejus rei oppreffa mentio

j

efl.Vid.Reformat. Noricam.Tir. 2 .1.1.8.3)0(b (o beryinber ii bersobrigfeitic,

Tandem 9.) nemo ambigit , quin ex multarum impo(itione infigne Emo-

lumentum fifco accedat. Mulctantur autem violatores & defraudatores, veécli-

nad(?

um

galium , fuzgque proterviz pocnas ex merito zre luunt.

Aliquando Dominus

Territorii, vigore [uris aggratiandi , fupplicium mortis promeritum aut alias

am'xw

pocnas corporis affli£tivas , in pecuniariam muldam commutat ; adeoque fontes

|ferí

vitam fuam certa argenti fumma redimere jubet. ac ipfía vero reis pana-

rum veniam indulgendi poreflas, inter Regalia Jura precipuum habet locum à

& ab omnibus [mperii Statibus , ceu illuftriffimum & primarium fummz füz

(ibus

exercetur. Beíold. de Civit. Gergaa,

u

iä;isdxaionis fummaque dignitatis munus

à

&

[;

Paft.

-

100

GRAMIZER de

Part. 1 . 6. tb.i8. Carpzov. Pr. Crim. p. 3. q9« 15 0« 9. 19.- vaafe iis',k quibüs.—

hi

feu alta tantum jurisdiCtio conceditur, neque integrum efl,

?l

füperior , criminalis

Wl

neque licet, in capital

i fupplicio afficiendos mitiorem poenam conflituere, mor-

tisque reos aut fulligationi fubjicere , aut exilio punire, aut argento emurigere.

L

M

Quippe tum demum vices officii fui rite explent, cum de commiffis criminibus

folicita indagine cognofcunt , & , ut in füo quisque vitio plectatur, probé difpi-

i

cunt, omni deli&orum venia, fontibus & reis facienda, ad Dominos Superio-

til

ritatis Territorialis remiffa, Quibus ipfis incumbit, ne fummo hoc jure fuo

i

& equa cum Diis poteítate intemperantius utantur , aut poteftatem íllam,

ilt

peccantibus veniam indulgendi, in effrenem peccandi licentiam convertant

(is

magisque animum lucti cupidum, quàm mite & manfuetum ingenium fuum

turpiter p

todent , fed rationes deli&ti perpetrati magno acrique judicio ab ori-

ul

isque primis repetant, difcernant , expendant, & cum concedendum

hi

gine, cau!

Sane magna flagitia

N

atque ignofcendum effe videtur, malefa&cta condonent.

libera & multa dimiffa, hominibus improbis & vitiis contaminatis fpem im-

(et

ipfos effrenatiores reddunt, & illum, qui imprudenter de-

G

punitatis faciunt,

te

li&ti- gratiam | fecit ,

culpa vacare non finunt, fed reum peragunt. Jultitie

proinde, fi qui

d clementer fit, non eít oblivifcendum, fe

d & nec honeflatis ;

ad

do cavendum, ne fordidis improbisve mediis, vel cum Fl. Ve-

fi

atque omni rao

fpafiano urinario,

vel cum Pontifice Romano lupanario vecCLigali aliquis di«

tefcat, ut prudenter monet Klockius Ze £

ario Lib. 2. cap. 42. & Lauterbach.

Q

urid. Tubing. Fol. 4. de Tur. aggratiandi.

N

difputat.

Perceptio Vedtigalium Regalibus omnino additur , five fint ripatica,

five portoria, five Telonia.-

- Aft vetera & antiqua (int oportet, juítoque ti-

nec noviter introdu&ta, vel prater fas adaucta. — Siquidem pro

tulo quaf(ita ,

arbitrio nova ve

Gigalia & imponere & exigere, vel vetera pro lubitu adaugere,

b

nemini in Imperio ex Jure Status permittitur , fed ad eam rem concludendam,

di

(à

Impera

toris quam maxime, dein omnium Ele&torum, & confinium poílea Sta-

tuum, quoru

m cumprimis num vectigal recens imponatur nec ne ? intereft ,

In

con(eníus requiritur.

Antiquitus equidem facultas, vectigalia cum imponendi

3

ndi & augendi

,penes Solum Romanorum Regem erat,tefte(d)roaz

"tum proroga

bie fepnb eine8 z

ben Gopiege

[, . 12.7. 4. ibi : 9llle Sólle unb. Spüngen,

mifcen f'ónige ,

e

'

uib tvet fíe baben tvill, er (en 99faff ober £ap, Der mufte

omi

(cben Steicb unb bem S'ónig, unb toer bas micbt tbut, bet

dir

baben oont ?R

[4

Iu

(reoelt am 9Ó

im. SReidb, it. Receff. Imperii de 242. 7576. $. QGeiter fepnb toit,

Jl

$.116. £f 117. Ubi :

$n Sell fteigern gebóret sur Seapfert. 9Dtaje[tàt (onbet

Syobeit unb Refervatelt.

Poítea veró limitata illa poteltas eft coarctata, at-

u

tc l,t

W

que per Capitulationes Augg Impp. Caroli V. arz, ; $. & Ferdinandi I. ar

Wt

[ettd.

7

ToI

weeitteem.

Z

P

"

furi;diäiþnis | f?u&'iäzh

äd | Confenf-t;m. E

uibus

"

Y

le&orum exclufo tamen Bbhe'miäg R&geæ, ceu Limnæuä

m ell,

ad Capi

t. Car. V, art.15. e 18. probat, reflrricta eft, viguitaue hac confti-

tutio per integrum & quod excurrit feculum, Danizque Regis Legato in Co-

mitiis Ratisbonenfibus A. 16537. veci

[a3

ngett.

o

;lis Tychopolitani Prorogationem pe-

Vnibus

tenti, ab EleGorali Collegio refponíum eft : $tan befinbe nicbt , voie, bep

ji&igen befcbroebr

liden Seiten, in prajudicium tertii foltbe Prorogatíon bez

D d'ifpi

viffhimum illud & fan&tiffimum

uperio

voillíget oerben fónnte2c. Atqueeo tempore gra

jurclüo

illud totius Imperii Confilium, magno affenfu in hanc fententiam difceffit, &

ilam,

ulterius aliquid concedere renuit, Theatr. Europ. pag. 7 £.

Aít tandem in Capitulationibus Gloriofiffimi Leopoldi & hodié regnan-

ertant

fium

dis Invi&iffimi Imperatoris Jofephi , Status Imperii poteftatem hancce arclius

boti-

reft rinxerunt, his verbis: $eeinemn 30ll oor neuen geben, nod). einige alte ev«

eber prorogiter, ,. €8 feven bann bie benadbarte unb izrere[fyetto

um

bóben,

'xagitiä

be Ctánbe,

iv unb aller unb jeber fieben Gbur ürften QBiffen unb 2Bib

(en oc. beroeft

alt eorgegangen , DaB feines Gburfürften Diffens bargegeir,

EQ.W

que

Capit. Leopold. 4z. 21. & Jofephi. 20. Ex quibus liquido conftat, noítris

vt

temporibus , ve&igalia nova imponi, vetera renovari , dilatati, prorogari ,

ais

adaugeri nequaquam pofle , nifi Zzzper atoris & Elettorum omnium Uzazimis ad-

fit confenfio , & his ipfis cum adjacentibus Statibus, quorum in recenti va-

nFWE'

jgi l«

&igalium impofitione & exatlione res agitur, & magnopere refert, convenerit,

erbat

uo ipfo Accifie alieve impofitiones & exaCtiones propter confumptibilia

impetat?, de quibus fupra mentio fa&ta eft, à ve&tigalibus fe fatis fecernuat ,

& maximo ab illis intervallo di(tare cognofcuntur.

Quilibet namque fum-

ägz&ksu

mas rerum tenens , fine ulla dubitatione in fuo territorio, jure ftatüs, accifias,

n [

& que alia cum his affinitatem habent , onera imponit & pendi Jubet, à civi-

dn ?

bus fuis & fubditis primario, à foren(ibus vero non nifi fecundario & per in-

daug&(ä

lf

dire&um , dum nempe 3licabi comniorantur aut mercaturas faciunt , quo in

cafu proclive & folenne ipfis eft, pretia rerum venalium amplificare , & factas

us

in victum expenfas uberiore qu&íta compenfare , id quod Germani vocant ;

Qu

od

n abüattenben Impoft quf bie

qGabren foblagen.

w IVUI

Xjv

hactenus fa&a eft recenfio , or-

4 V

]—ura/ hzc atque regalia cun&ta; quorum

ij

dinarie ju:isdictioni territoriali funt annexa. Obfervationem autem fingula.

rem meretur & (ilentio prateriri haud debet, quzdam «x his aliquando tamen

m

aliis Territorii non Dominis fic effe quafita, ut, quamvisillorum exercitium,

ex parte exercenti

um , fuperioritatem territorialem non importet, non ullate-

fonoef

nus evincat, commoda tamen hinc inde en

ata & percepta, ad ipfos utique &

£E av

terbach. de Cosgdomin. 'Terrz'tor.l CAp. 1. .7,

at V

cigra controverfiam redundent. — Lau

ac

N j

p

L]

D

E.

102

GR AMIZER de

MU

f Md

/

Ac ratione verbi gratia Sereniffimi Dnn. Burggmvii de Nurenbergin Sy

lvi$

ml

H

Imperialibus circa urbem fitis rertiam feram , unde fen(im temporis tractu

Wret

reí

jus venandi exortum eft, aliaque jura particularia jure habent, verum ipfa Illu-

wguo

ftris Respubl. Norimb. omnem Territorialem Superioritatem rite ibidem juífa

.*Jrgi'c«

ac'vice Summi Imperatoris adminiflrat.

Cujus jura neque labefactantur ne-

üvet

que convelluntur, quod quidam elogiorum Scriptores & fubleftz fidei Hifto-

lt à

rici, immo X Politici quidam, penitiore cauíz , quam ornandam tamen fufci-

Burgg

piunt, cognitione deftituti , conrrarium: affürmare fuflineant. Nemo ipíis

(l

vitio vertat , fed infticuto eorum alacriter quivis applaudat, fi Sereaiffime Do-

Quf

mus, cui Deus zternum bene faxit, virtutem, excellentiam, felicitatem , ho-

ludo

nores, dignitates, victorias, tropsea, merita, orationibus fcriptisque decorent ,

(lg p

laudibus illuftrent, & (empiternz glorie commendent : Nihil enim tam mag-

Nimi

num & excelfum dici poteft, quin Herocs , ex illa profapia oriundi, omnibus

& Al

illis longifimé antecellant. Sed quando illuflri Norimberg. Reipubl. juris-

(imo

di&tionem territorialem, & exinde refultantia jura adimere, fuisque, quos

Qiels

elogiis ad coclum meritó efferunt, Principibus adfcribere conantur , rem faciunt

gravii

fupra modum iniquam , à juftitia Sereniff. Principum, quorum ea unica, ut füuum

cuique tribuatur, laus eft, alienam, & alio fundamento, nifi imperitia & injuria

jen

fcribentiam, non füperftru£tam.

Infoliti preterea exempli atque minus zqua

M

jure

fcriptionis genus eft, pretenía Dignitatis. Principum fublimitate, minoris

ordinis Statui frequenter infultare , in re tam eria verborum Ílrepitu ,

[

coloribus & lenociniis , non autem argumentorum. pondere agerc, am-

t jur

ftfis in

pulls & 'fesquipedalia verba projicere, & ubi ad probationes ventum

fi

et, incredibili (ententiz. frigidas ratiunculas függerere, cum.larvis &

m

hin.

lemuribus decertare, neque originem juris fii, neque poffeffionis vel quai

forts

ullum titulum oftendere poffe.

Sienim hoc fammum jus fit? uc Summorum

Principum obtenta auCtoritas pro clypeo & dubiz cau(ze jufta defen(ione valeat,

alia

neminem ab injuftis impetitionibus liberum effe poffe, fatendum omnino eft.

quod

D]

At vero olim in Excelfo Imp. Dicafterio Cam.Dnn. Burggravii de Nurenberg,

Reipubl. Noricz de Superioritate Territoriali litem nunquam intenderunr, fed,

(ivita

de mero Imperio & de jurisdi&tionis criminalis exercitio utrinque certatum eft,

gtf

d'bore

quam à Jurisdictione territoriali toto, quod ajunt, coclo differre, nemo efít

qui ign-orat.

Ec, quod precipue notandum, non univetía ditio Norimber-

ft qu

genüs, in difceptationem venit, fed de certis quibusdam locis, in libello no-

Diæte

Ufeih

minatim expreffis, tantür litigatum, & fententia quidem fuper ea quzftione,

pro Sereni(T. lata efE, reftri&iva tamen illa libello nimirum couformis & in

dew*a

polffefforio faltim , falvo manente at

que adhuc pendente petitorio, falvis iti-

Ttnir

dem Reipubl. Norimb. amPlimmi,s

liotu

privilegiis & transaCtionibus. x—Ncc porr.d

in

Io3

P

*furi.rdïïibnir frnttibus,

i 1lhs, de qiuibus—Ndrimbcrge'nül;usx litem movebant Dnn. Burggravii, locis

Qyïvis

é6mnibus & (ingulis, caufam Respubl. Norica perdidit, fed in quibusdam locis

lu

amu-

exprelfis itidem à Judice exercitium meri imperii jure (üo obtinuit & retinuit ;

id quod nunquam fieri potuiffet , f1 ex parte Sereniff. Marchionum Branden-

jufü

burgicorum mert imperii poffeffio vel quafi, aut. Superioritas territorialis in

[ne

univerfum agrum Norimbergenfem , in dubiis argumentis oflenfa, aut alter-

ïlüo.-

ütra à Judice agnita fuiffe. — Itaque fänten*tia'z Camerz Imperialis, qua Dnn.

of

Burgazavii ViCtores exftiterunt, ipfis Jurisdictionem territorialem nullo modo

ipls

äm'gnavit' , nec unquam adícribere poterit impbfïer'm'-m*—. Dum enim , pro

xDQ

cauíe fuze confirmatione , primum: literas infeudationis Rómanorum Impp.

;, he

Rudolphi & Alberti , fecondo titulum Vicariatüs & pra(idii perpetui in judi-

Ial y

€io provinciali Norimberge nfi allegant, neutro horum, quod voluric, auferunt,

T

Nimirum modo dictz infeudationis literz , a Komanorum Impp. Rudolpho I.

:fblli

&.Alberto I. A. 1273. & A« 1500. exaratx aburde demonflrant, exigua

ii

admodum & particularia modo jura locaque pauca in territorio Norico fuiffe,

[

queis ab Augg. Romanorum Imperatoribus donati & inve[titi funt Dnn. Burg-

iciunt

gravii in Nuremberg, fc. conce(Dione tertiz feras, tertim arboris, lïig'.n'o'rum

fugm

jacentium , officii forefti ex altera parte pontis Villae W'erdz & Ville Buch:

nj

quz omnia & (ingula deinceps ab Ele&lore & Burggravio Friderico Anno 1427.

j

jure emtionis & venditionis ii Norimbergenfium poteffatemi venerunt. — Ex

f

iis autem nemo, qui rem recto ponderat judicio , aut univerfale territorium,

p'&m )

dut jurisdictionem univerfalem temere exfculpat, cum de poftremo hoc in li-

lam

€eris infeudatioriis alti(Timum fit filentium.

)

Immotz enim veritatis eft JCto-

fumregnla : quod in inveftitura non efI expreffüm, etiam non habetur concef-

gegtum

yu

fum. — Lucra proinde & loca memorata fi excipias, inveftitura, quam Impera-

tores Rom.norumclementiffime Dnn. Burggraviis in Nuremberg indulfere , ad

porun

alia non extenditur, ne dum ad nemora, urbem cingïept'i'a*,x quz territorium,

J

quod in difceptationem venit , conflituere debent. — Inficetum profeGto fuiffet,

Cilo

D-n,Burggrav'io, jam tum vero legitimoque univeríz illius, usque ad mcnia

civitatis excenfz regionis Domino Territoriali, ex fpeciali gratia & indultu Au-

)Cïg,

fed

guítif. Czfaris concedere, ut in. eo diítrictu, habeat terriam: feram. terciam

a

arborem exforeíto, & ur omnialigna jacentia in Silvis tollere, capere & habe-

0 elï

re queat, infuper ut officium foreíti ,^ ex alrera parte pontis verfus Caftrum

)btt-

Dioccefeos Bambergenfis , cum omnibus attinentiis penes iplum fi;t » ipfeque

n0*

foreftarium conftituere valeat , villam praterea W'erda, villam Buch , oppidum.

1016

Schwand, & carum Creuffen in poffefionehabeat. — Supervacaneum, inquam,

& in

omnino fuerat; hzc omnia ,. largitione & munificentia Imperatoria coníequi ,.

is iti

m. qui:

Fg;,u.m qm& Íe. ankca jaun Do-m.i-num potuiffet gloriari & vinditare, Na

tou9

orf..O

n

GRAZAMIZER de

104

Pesetee

toto,jam-gäudez, eum non de certa & parva fatis totius parte fpecialiter inve-

n fP

fliri debere, nemo inficiabitur.

Econtrario, ad reprefentandamScriptorum

Ya

& litigatorum illorum in re clara iniquitatem , obíervare licet , filvas circa

Norimbergam fitas, nunquam Dnn. Burggravios, fed femper Imperatores

"m

Romanos, ut immediatum peculium Imperii tenuiffe.

Sane Rudolphus , no-

Nori

vem integris ab invellitura fupra di&ta elapfis annis, & qui eo defun&to arbi-

vend

trium Rom. Imperii obtinuit, Albertus, filvas Noricas ZVe»ezs feum vocat.

t0 eÍ

A qualoquendi & fcribendi forma fubfequentes [mperatores adeó non abeunt,

fitin

utin innumeris, poftinveftiruram illam, prafcriptis Diplomatibus verba hac

hm

occurrant lIn(ere unb bie SXeicbs.Oálber,

Ejusdem tenoris funt, qua in

fnisY

Privilegio (quo demox pluraafferam ) Caroli IV. An. 1355. dato, inveniun-

toyi

sCrtut :

INos Carolus IF. qic. re(picienies & Coufiderantes defetlus e damna,

4)?

«* qu& ci nobis & Imperio quotid

Z

:

B obvem'nn; , i5 ;zo/frz's G Imperii jlyz';- G ue-

W Q

** zporibus prope INurmberg fitis &c.

;]

Ututigitur, qua hucusque differui , excogitatum à Sereniff. Marchionum

t

E

defenforibus territorium & jurisdictionem univerfalem fuünditus evertant , de-

Gnt

Ítruantque, & liquido potius oflendant, ad Imperatorem & Imperium fub-

[

inde filvas iftas noviter controverías fpeCtaífe ; novum tamen, & id firmiffi-

«t

mum, bone Norimbergenlium caufz accedit, ex eo capite, argumentum ,

tür

quod [mperatores Romani, conceflis illuftri & ab exteris quoquein exemplum

u

fapientiffimi regiminis propofitz Reipublice Norimbergenfi fpecialibus diplo-

^1

Álb

matibus, voluerint & jufferint, utSenatus Noricus filvarum circa urbem na-

Ittgy

Ícentium curam gerat.

Quod magna folicitudine in hunc usque diem fadtum

wrfp

effe, omnes norunt.

Caroli IV. cumprimis conce(fu & beneficio ab A. 125 f.

N

tul

illud Norimbergenfes obtinent , cujus funt verba:

Donamus (* concedimus

qu

civibus de confilio Civitatis Nurembergenfis , fidelibus noftris "diletlis omuibusque

ibi

j

feccefforibus, pro cuflodia & falvamento earundem fylvarum infra fcripta fura,

N

Conflitntiones && Statuta pro juribus. perpetuis babendis : In primis, quod omnes

Eu

officiales , Foreflarii c&. Mellicida , qui Zeitlarii vulgariter nuncupantur ,. [uper

f

utrisque [yluis utrobique & ex utraque parte f'uvii Pegnic , quando ex parte

m

Copfilum. Civitatis. INurembergenfis vequiruntur , fingulis annis femel tenentur

lt

venire ad confilium civitatis Nurembersenfis , (b ad fanttos jurare, conflanter

obforvare Cb tenere, quicquid praditti Cives de Confilio Civitatis Nuremb. deli-

lnl

beraverint , pra Imperio c& Civitate ip

forum , quod utilg fit ejusdem fjvis, c

Tng

debent etiam. accufare c unnciare per dillusm, eorum. juramentum , quicquid

)b

fi

»redislis fyhvis poterit effo mocivum & damnofina.

Pradilli etiam (yjïci-

U

ales, foreflarii , aliique . fervitores. ipfórum »mlli tenentur vendere alaua

d

lägna de ambabus. fylvis , "ec alieni dare — liceptiam ligna. de iidem fjlvis,

Relp

exceytis

m

urisditlonis frutlibus.

10f

n d

NT

dnve-

exceptis illis, qui antiquitus de eisdem fylvis utebautur , c qm jus in boc babere :

LOfUm

C.

nofcantur ,

: Citca

ua ex caufa, gloriofifimz memoris Ele&or Fridericus , omnia fua jura,

ACOLCS

ex memorata fuperius inveflitura Cafarea fibi competentia, in Rempublicam

$, lo

"Noricam, bonacum Imperatoris venia & accedente ejus Confirmatione, jure

9 al*

venditionis transferens, filvarum nullam facit mentionem, nequeinítrumen-

L VOCRG.

to emtionis & venditionis vel vola vel veüigium ea de reextat,fed quorundam

Dent,

faltim in iis ad fe (pe&antium jurium meminit. Denique ex univerfis quon-

d hac

dam per inveftituram Burggravialem acquifitis fru&ibus & regalibus, celfilfi-

" ln

mis Venditoribus, tam intra quam extra utbem, nihil reli&tum nec refervatum

iaf

novimus, przter I.) Titulum & Dignitatem Burggravii Norimbergenfis,

(

2.) Pre(idium in judicio provinciali czfareo, 3.) tertiam feram in nemoribus,

? M

ex quai re, per meram ufurpationem, hodie jus banni ferini enatum eft,

4.) Paucaquzedam alia & ea fingularia feuda. Quandoquidem autem qui con-

Y

tra Norimbergen(ium jura nituntur, in illo etiam non leve prafidiura collo-

If , dt'

cant , Rudolphum I. Imperatorem Dnn. Burggraviis per inveftituram largitum

'effe Vicariatum & Prafidium perpetuum in provincia Norimbergenfi, fciendum

iil [

crmi

eft, hocquoque & à ratione & à veritate longeeffe averfum. Verbajenim Invefti-

ntull,

'turz Rudolphinz hzc funt : Conce[fimus "fadicium provinciale ia Nurenberg ,

np!um

cui etiam , vice Imperatoris , omne judicium judicans pra[rdebit c. — Inveftiturze

Albertinz verba itidem fic fehabent: 7wdicium provinciale in INurenberg , cni

áglo-

ym f

etiam vice Imperatoris , omne judicium judicans prafidebit. Ecquis veró non

fium

perfpicit videtQue limitatam & reftri&am valde hanc effe conceffionem & par-

^

ticularis non Univerfalis Juris , atque de vicariatu & prefidioloco Imperatoris,

ff

"T

-—quoties nempe [mperator judicium exercet, fermonem eífe? Fruftra & injuíté

u

igitur hzc verba, ad univerfam ditionem & regionem Noricam trahuntur.

T

Namin hac ipfa ab initio poteftas & jurisdi&tio folum penes Imperetores fuit,&,

a

abfentibus iis, delegati Prafecti feu Sculteti, ut nominabantur, regimini pre-

pv

fuerunt. Tandem Imperatores fammam rei Senatui Norimbergenfi regen-

dam & gerendam tradiderunt , atque adhuc hodierno die Princeps ordinis Se.

t

g

natorii , Scultetus caftri Imperialis falutatur & exiftit.

Omnia autem hzc, falva femper fubmiffiffima erga Sereni(fimam Bran-

pj

denburgicam Domum veneratione, à me difputantur eorunr gratia, qui , rei

j deïi"

ignari & infcii, caufe, quam propugnare & voce & fcripto conantur, plus

fui, V

obíünt quam profunt, & melius edoCtorum indignationem imprudenter in fe

4,;,'(,2;41'

convertunt. Quibus tamen imperitiores & imprudentiores longe funt , qui

W ( lfl"

ad declamandum buc tranfeunt tam incaute & temere, ut etiam Norimberg,

T

Reipublicz jus colle&andi denegare aufint. — Utramque penes fententiz hujus

j /)'/1/1'.5'1

infulfze

u

GRAMIZER de

106

gngl)(æ fautores paginam facit auctoritas Knichenii , Viri doCtiflimi eqüïdem

"

itq

fed in Civitates Imperiales paullo , quam par eft, iniquioris , iisque jus territorii,

N0

fi non plane abjudicantis , tamen pro ambiguo & incerto habeniis, 'Inflituti

brevitas non patitur, ut ad ea excurrat oratio, quz circa banc materiam mo-

n

Pl

neri debebant, viderique poterunt Limnaus Lib.z. Tar. Publ. CAp. I. £. $0.

[é44- Befo

ldus de wur. Imperial. Civit. Reinkingius de Regim. Sec. Q* Ecclef.

kgiti

Quan

Lib. 1. Cla[f.

ts cap. . $. 3. Knipfchild. de Zur. & Privil. Civit. Imper. Lib. y.

hi enim celeberrimi Aud&ores controverítam iftam accuraté definiunt, & ad

lrim

contraria argumenta folidé refpondent. Addatur Cafp. Klock. Ze Coziribut.

( in

cap. . 1. 6 9. [éqq. qui Baldi illad allegat : quod ille, qui civitatibus Imperii li-

tibus

beris [us territorii cum [ure colle&andi in. dubium vocare velit, mundum re-

gion

leder

vangare velle videri poffit. | Evolvatur quoque Gailius, rerüm Germanicarum

peritiimus audtor , Lib.2. Obferuat. $7. C Lib.. de Pace. Publ.c. 6.m. 1 1.

Tm

Et quid opus eft vetbis , aut prolixa DD. allegatione, curb vel ex Inftrumento

0.I9

Pacis Weftphalicz $.6 5. graviffima illa & pragmatica Imperii fanclione , om-

1320

nis contradicentium protervia & infcitia refelli queat ? Léguntur in eo hac

frm

verba : Civitatibus Imperii vata && intatta maucaut. Regalia , velligalia, reditus

huc

annti , libertates , privilegia confrCands , colle&audi, ci- iude dependentia, aliaque

[olà

Jfura ab Imperarore & Imperio legitime impetrata , vel longo nfu obtenta, po[fefa

acl t

& exercita, cum ommimoda jürisdi&iïone inter :muros & interritorio. — Ne di-

t

l

càm , jus colleCtandi cum jure territorii uno & indivifo nexu nequaquam fem-

n

per coharere, in eo precipue cafu, ubi fumma Imperatoris clementia Scotum

bf

quendam Imperii , certo quodam donat ornatque privilegio. 'lfza- ea Imperato-

n

zum Caroli IV. & Caroli V, in Senatum Reiputl, Norimberg, fuit clementia &&

Pon

gratiz fumma indulgentia,ut vi privilegiorum (ibi concefforum, jus colleCtandi

n

tib:

apud fuos fuorumque etiam extra Territorium fubditos horumque bona, bie

SBefteutung auf bem Sybrigen , unb Derfefber armen £eutbe unb. Güter ,

ple

bona fide poffideat, exerceat. Mynfing. Cozf. 1 2. $. 21. && Cent. 1. 0

t

L[erv. à Q'a

gis

ibi que Fabric. z« JNet.

pray

V.

NT

Ad Superioritatis Territorialis qura*,,

meríto Jus Epäiü:o pale f ;Ie Jurisdi£tio

Ti

Ecclefiaftica adjungitur. 1llam olim Pontifices Remani, Imperatoribus &

]rot

Chri(liani Orbis Regibus Principibusque, ex mera regnandi libidine, proterve

ont

ánfultantes,, injufLitià fuá maximà eripuerunt , atque partim: mznifefla vi, par-

&Y

tim aftu & molitionibus clandeftinis, quafi injecta manu ad fe pertraxerunt.

plr

Adeoque Jurisdiétio Ecclefiaftica quondam nifi à Pontificibus, Archiepifcopis,

fimy

Epifcopis, aliisque fumma dignitate Ecclefiaftica ornatis Viris, ufürpata nom-

at

&LL Anthæ Eaþü. de Relzg' reäend' in Rego Lqu I.€, 4 ?- 2

[4 ]oh. .G.eri.,

V f

aE

-

s

N

| ?pzrïsdi&z'onïs frgäi&ü £

107

! i'har.d. Lot. de Minift. Ecclef. Sett. $. $.112. in fin. Carpz. Proc, Tit. 1. a. 2:4.2

Titofil,

in quam & fententiam inclinat Reinck. de R. $. & E. L. 3. cl1. cap.10.. Cum

yfcud

wero Pontificum Romam. in gentem Chriftianam iniquitas & vis patefacta

mmo:

& in forum prolata eft, res ipíà loquebatur, jurisdictionem Ecclefiafti-

T

cam Secularibus Principibus propriam" effe. — Ut igitur ea pofiliminio

vEcc!ef.ï

legitimis Dominis, quoad Proteftantium territoria reftitueretur, id arduum per-

quam fa&u erat, & tandem,Pacis Religiofz conclufione aufpicató contigit.

337

It &Rd»

Primo equidem An. rg24. in R. I. $. 2». fundamentum pacis religiofe fa&tum,

f!/f/?//fr

& in R. L An. 1529. $.70. confirmatum eft. . An, 15 22. d. 25. Julii, duran-

tibus adhuc Comitiis Ratisbonenfibus, Imperator Carolus V. utramque reli-

«ji li

3

um fte

gionem profiter

tibus pacem publicam conceffit, quam legere licet apud Hort-

cuny

lederum L. 1. de C. B. G. c, X. feqq. Goldaft. Tom. 1. Cozfifl - p. 11. & plenius

MM

dom.2. p,127. de Leg. 7- 5- 9 7- 1* Illam Auguíftiffimus Imperator An. 15 2 9.

WW

d. 12. Apr. denuo confirmavit, itemque An. 154t. $.2». & Anno feq. $.725.

132. denique An. 1544. $. 12 ratam habuit. Sed maxime celebris, atque pro

m o

firmiffimo munimine rei Prote(tantium eft, "Transa&io Paffavienfis An. 155 2.

TR

, rtitti

hancque ipfam fübfecuta An.155j. in Comitiis Augaftanis religionis caufa

folennis pacificatio, Caroli V. Imperatoris , Ferdina

ndi I. Romanorum Regis

', 4/1'4q115

tatuum audctoritate firmata.

Ibi per Receffum Imperii

Mi

ac reliquorum Imperii S

N

ejusd. anni $. Gyamit aud) 1c. verbis : &50 follbie Giiftlicbe Jurisdi&ion toiber

bet 9lugfpurgiftben Confe(fion, Relig

ion , lauben, SSeftellung, Ceremoniett,

$

qit

en o

gten, bip su enplidyer SSergleidung

CU

fo fie aufgeribtet, ober aufticbt

peratüe

Der Religion nid)f exercit(f , 90

braudbet unb gelibet toerben, 2t, poteftas

Pontificum in Proteltantes

(ublata, ac tandem in Comitiis Ratisbonenfibus

penti

jond

An. 1557. $.65. & Auguftanis iterum An.1575. $. 5. omnibus Imperii Sta-

tibus, ob religionis negotium , à Romanz Ecclefie nexu, vinculisque folutis,

TOU i

plenarié ac omnimode tam ea, que funt ordinis, quam quz jurisdictionis & le-

(l

ii

gis dicecefanz funt, reíLituta funt.

Ultra triginta annositaque negotium hoc,

gravitate & .utilitat

e praftantiffimum , protractum eft , donec fauftum fuum

iffet &nem. - Ahasv. Fritfchius de f4re Ecclef. Tra&. g.

& exoptatum inven

.

N2now. , 2

Tantum itaque juri

s circa facra, in Dicece(ibus fuis Principes

sstidio

Proteítantes titulo optimo jam. babere ítatuendum eít, quantum Canones

N

ribus

Pontifici R

omano, in univerfum Chriftianum orbem injufte a(fignant. Dav.

Ad exeia-

:[o[CWï

Mavius Part.2. Dec. 205. 2.6. 4d . fin. Brunn. Confil. 14.2. n. 12.

V, pl["

.plum . ergo

veterum Regum Romanorum , fedentium ad clavum Imperii &

yyerult

(imul facror

um curam gerentium, Status feculares Imperii Germanici.Prote-

pifcopiü

flantes, duplicem Períonam , Principis videlicec & Epifcopi induunt, atque

Terud

uoque jurisdictionem in fuis dítioni-

p 6

,vÀ fuperioritatis tetritorialis , duplicem q

2

/

bug

lute

^

L4

-

GRAMIZER de

108

——

a

Hs

bus exercent. Mon tantum nempe de Regione funt—folicliti,fed & de reli-

L

gione, atque przcipue, quz externam circa facra adminiftrationem refpiciunt,

vom

ixto

ordinant, ne fumma imis mifceantur, ne in przruptum atque anceps periculum

Reipubl. falus adducatur, ne ingenia ad turbas efficiendas proclivia, aviti cul-

ddete

M.

tus doZtrinam ritus & ceremonias, temere & absque ulla ratione 6 fua fede &

i,

ftatu dimoveant, aut fub pietatis obtentu divina humanaque jura difturbent,

& in tanta rerum perturbatione, ipfam rempublicam violent, difpiciunt &

llusve

à3.]

fapienter provident.

Extra controveríi» aleam enim hodie ponitur, Domi-

l'ftata

num regionis temporalem , religionis (imul Dominum effe. Dn. Harpprecht

Coz[d. Tabing, Vol.1, Conf. 12« 2.45-

Territorium quoque & Dicecefis, in

.MW/; 1

ÉN

Terris Augultanz Conf. fIioni addi&is, regulatiter exequantur, & iisdem apud

ipfos terminis confiftunt. / Zrr. 5. us Diece[anum. Inflr. Pac. Monaffer.

Ma]ï;

Inde manifefló conftat, omnes fru&us & compendia omnia denegari

tife oj

ilis non poífe, quibus Jurisdictio Ecclefiaftica, ringeritibus licet Pontificiis ,

Byeri

relinquenda eft. — Nec ab iis percipiendis Principes & Status Proteftantes, an-

tifrgr,

nua direrum obnuntiatio, folenneque Pontificis Romani anathema deterret

Jites

aut depellit. — Orne autem [Jus Epifcopale, ut fummatim exponam , iis, quz

dägent

funt ordinis & que Legis Diocefanz , vel Jurisdictionis Ecclefiaftice funt ,

lmg. q

abfolvitur. Quibus itaque Jus colle&tandi vi Superioritatis Territorialis com-

dliud

petit, illi (imul ceu fui Juris Epifcopalis priecipuos fru&tus habent tenentque:

Jdfic

1.) jus exigendi fumtus neceffirics, in Vifitationes Ecclefiarum faciendos, quos

f 5

Jus Canonicum Procurationum & Circadarum nomine indigitat, dequibus pe-

Hfrig

culiarem & au&tore fuo dignam Difputat. Magnif. Dominus D. Spiziu5, Anti-

ftes Jaridicz Facultatis Altdorfine & Confiliarius Reipubl. Patriz optime me-

fdrz m,

ritus, Fautor & Preceptor aternum devenerandus, edidit.

Poflulantur im-

hudis ]

penfe, in rem tam falubrem & neceffariam infumenda , non immerito à Pa-

LU

rochianis, utut apud nos moris fit, quo fubditi nimiis exaCtionibus releventur,

-D (/77;

eas ex reditibus Ecclefie erogare.

Qua ratione vero Vifitatio Ecclefiaftica

lïm;/yg

rité inflitui, atque cüm in miniflrrorum Ecclefie do&trinam X vitam, tum in

$

di

Auditorum mores & fcientiam accurate inquiri debeat, certa formula & diftin-

Cfibi

&is interrogationibus ubertim expofuit Henr. Eckard. fsb Tic. S0tmt uno

$ e0y

Proce(s einer Svird)ensVifitation, cui fi addantur & demantur, qua uniuscue

D

jusque provinciz utilitas & ratto publica exigit, cuncta erunt planaatque per-

de md [

Ípicua. — TraCatum illum laudatum, unà cum ordin. Vifit. Saxon. collegit &

nf

fuo de Jure Vifit. adjecit Fritfchius.

Minore difpendio aliis res haec gerenda

Nefer

videtur. Scilicet ab iis, qui Coctus alicu

jus antefignani funt, (ber Gemeine

n de

Cnerftebere) omnia illa omnibus veftigiis indagata ad fe afferri curant , qu&e ad

t'bult

doGrinam , vitam, mQoresque minillrorum Eccleíig atrinent ipfos autem.| in

AU

metropoli

;J—ixi

-

:ïurisdz'ä?z'oni: fratlibus.

169

At A

n

ii

de rel

l

'metropoli concionari, à Pafloribus primariis in Examen flo'cari j profe&þus

tUt

eorum explorari, qua ratione officio fuo fungantur, & cümprimisapud rudiores

ieulum

. Praxeos Catecheticz , qua nihil falubrius & utilius excogitari poteft, rationem

iti cul-

reddere jubent. Plaura de Ufu Vifitstionum & Procurationum fuppeditat

fede &

Linck. de wre Epiftop.cap.10. ibique-alleg. Brunn. Lib.1. ar. Ecclef. c. 6.

rbent,

membr.12.$. $. feqqd- — Quibus addas licet, que de Officio Vifitatorum fcripfit

unt &

Ahasverus Fritích. iz Ior. ad. I4nt. Fabr. de Relig. regend. lib. 2. c. 4, cujus ver-

Domie

ba B. Brunnemann. Lib. 1. Twr. Ecclef- cap.6. membr. 1 2. $. 9. quoque exhibet:

xrecht

Viftatores inquirere debent imprimis im dollrinam , quam profitentur Ecclefía

(s, ii

Miniffri , auditores examini [ubjicere , [candala , f qua orta, removere, C monere,

upud

ut Sacramenta jaxta in[flitutionem. Ghriflà adminiflrentur , difciplinaque Ec-^

hi

clefraflica legitime exerceatur. — Deinde non poffrema vatio AMiniflrorum. Ecclefra

vita eft babenda, ut exemplo vitaque ac morum integritate ovibus féeis praluceant.

negati

fdis,

Experientia namque conffat , negle&la battenus per vifitationem In[peGlione , Mi-

s

Amiflrorum Ecclefra multos , prafertim in pagis , && doctrina ac. difiiplina Ecclefra-

Jlica exiguam rationem babere , quando magis boves , quam Chrifli oves, c faes

j t

ís, Qu

diligentius , quam [uos paftere & curare.. Joh. Clajus 27 prafat. Evang. quadri-

( (int ;

ling. quem refert Reink. Z. 3. cl. 1. €. 7. 2. 2.

Hujus autem perniciofdlhimi mali

aliud . effcacius remedium uon eff , quam frequentior Vifitatio, cenfuraque Eccle-

Viiscott

Jraflica rigor , quem faue corraptil]mi bhujus féculi mores poflulaut. — Sunt autem

a

yius U

ut inaliüs,ita etiam bac in ve multi Principes proh dolor ! admodum negligentes

d

u*

4t frigidi , qui optimos , quas condidere ordinationes Ecclefiafficas , non eXCQHHm.

fur, AUt dlavum executionem . Miniflris fiasis tantummodo committunt , quormm

7p itt

tipe m

eura major e[f fua adaugere commoda , quam Ecclefa Chriffi. Sane, fi qui fant

bodi& Principes , quos egregia ac frngnlaris Ecclefia , R/e/z'gimz': 4n Chriffianifmi

j

cura commendat, inter eos mom poflremum effe Fatemur Serenif]ynum D. S. G.

j ii

Dominum Exnsftum Prizcipem fapra omuium laudes poftum. — Utinam-vero illius

r

exemplo plares D EI gloriam pro priucipali ac pracipuo Regiminis ftopo baberent.

Wil

Supra dide Legi Dicecefanz 2.) & hinc ipfiterritoriali fuperioritati, dein

ii

adícribi debent, relique redituum Epifcopalium variz fpecies , in quantum

ufas eorum peaes nos adhucinvaluit & continuatus eft. Enarrationemmeorum

i W

inftituit Linckius c. 0. wr. Epifc. $. $. fe44. funtque qu

arca decimationis,(qua

;mUSCuf

de infigaem Differtat. Magnif. Dn. D. Hldebragdus , JCtus Excellentiffimus &

"qüf Pe['

Con(liarius Norimbergen(is Graviffimus, Fautor meus omni honoris cultu

Jlegh

evenerandus conftripfit.) Quarta mortuariorum feu funeralium, & Chari(te-

ere

tium denique feu Subfidium Charitativum.

Apud nos equidem ea paffim in-

vtl

crebuit confuetudo , ut Decimg in alios, quam in Ecclefie illiusque miniflro-

u

rüm Uíus conyertantur, & ad Ecclefiarum converíationem miniflrrorumque

em

J

:rOWh

Tu&eng

Z

*,

D

l

"10

GR AMIZER de

Á

fuftentationem alii füumtus impendantur. — Quarta mortuariorum, eo modo,

!*äm4

quo antiquitus in Ufu fuerat, amplius non viget, fed plane antiquata & abro-

ttas

gata elt.

Charifterium five fub(idium charitativum autem ego , falvo aliorum

1tos

judicio , ad Coliectarum extraordinariarüm fpccäcm & ad $. IIE. hujus Capit.

r

referri poffe autumo.

Atque hanc ob caufam his ipíis diutiusimmorandum

ny

effe, non exifltimo. . Vid Linck. Ze ure Epifé. Cap. 10.

1

imi

d emolumenta füperioritaris rerritorialis, intuitu

fru&uum ex Juris-

tto f

diCtione Ecclefiaflica provenientium infigne 4.) augmentum porro accedit ex

far,»z;

multis, vindicativarum poenaram loco, quibus delicta, ad Judicis Ecclefiaflici

lum e

Tribunal pertinentia, cóerceri debebant, impofitis. D. Harpprecht 7o/.1. Coz/].:2.

tndi

4.273. Peone Ecclefa(lice. quidem nz medicinales maxime fint oportet ,

m ]y

& ad corre£tionem morum atque ad abolendum fcandalum potiffimum ten-

i Ti

dant ; Atque Judex Ecclefiaflicus, fi quze offenfio animorum, perverfitate ali--

nl

quorum, faca eft, propterea flagitia commitrentibus pocnitentiam publicam

tone,

COitdbemS3uf) irrogandam habet, ut publica animadverfione & publica de-

Umqjq

precatione violatz religionis & pernitioíi exempli culpam expient peccatoris ;

"1 hgiti

qua in re adílri&z feveritatis & diíciplinz fingularis olim Vetus Ecclefia fuit.

! Ttiq

Verum tamen poenitentiz prifcz rigor , noflro avo , multis humanitatis condi-

; W

mentis mitigatus, & omnis ferme peenitentiz antiqua. Ecclefiaflice ratio ,

um

eum in modum immutata eft , ut pocna pecuniaria heic etiam locum habeat ,

ædibz;

& coercitio deliftorum , adulterii quoque , numis redimi queat.

Quamvis fa-

U egp

tendum fit, multis auctoribus & peculiariter B. Brunnemanno hunc morem

ldi n

non probari nec laudari, eo quod opulentiores hacratione deprecationi publice

ldos

fe ut plurimum poffint fubducere , cum tamen mundus hodiernus, nonquidem

lus T)

ad fidem fed ad cuítodiam preceptorum divinorum externam , compelli velit,

Dole

ne ex peccandi impunitate pii fcandalum capiant & tandem ipfiin Confortium

ïïi(l&e

malitize trahantur. | Ex cujus celeberrirni Viri Confilio, hujus generis multz,

ton;

in foris Proteítantium fifco communiter relidtz, in Ecclefie Utilitatem &

o*antur

Eleemofynarum erogationem impendende funt. — Vid. Linck, ad. Decret. Tit,

IMicia

de Panis$.5.

d

egibus

Aft licet, que Brunnemannus monet, veriífima fint , jam nos tamen

h-ne n

longa vita ufusque rerum edocuit, in caufis Ecclefiafticis pure & abfoluté ta-

AT

libus, deli&ta & peccata mercede quandoque luenda effe. v. g. Si miniíter.Ec-

Rteffa

cle(iz negleti aut perperam perati officii fui reus fit, X vel fufpenfionem vel

kdy

remotionem promeruerit, multam zris ei dicunt ; przfertim fi gradus admo-

nitionis nondum fuerint adhibiti , fatis poenarum dediffe videtur; cum pecunia

D j Ü

multatur. Etenim, nifj in atrociffimis delictis, ab officio removeri miniflri

Ü

Eccl;üarum non debent, fed & tüm de gradibus Sacerdotii dejiciendi

& pri-

"

f*ïum

Vmima

EEE

IIX

: hurisditlionis frutlibus.

at

nodo,

müm ex.au&oranrli funt. Carpz, Lib. 3. defrzit. Ecclef?119. feqq. . 1mó videtut,

. abto

multas pecuniarias eo juftius imponi , quod Experientia abunde cognitum fit ;

liorug

multos Ecclefiarum miniflros , verbts & comminatione remotionis fruftra &

| C&Pitc

incaffüm admonitos, earum irrogatione ad finiorem rediiffe mentem D. $uy-

andum

ckius i2 INor. ad Br. fus Ecclef. Lib, 2. cap, 1 g. $.2.

In caufis mixti foti qua-^

les matrimoniales cumprimis funr, fepius commemoratz multe pecuniariz

1 u

tanto frequentibus obtinent, quanto crebriores in hac matería exfurgunt lites.

lt t

Car»z. Defin. Ecclef. Lib. 2. Def. 1. Modum, quo controverfiz circa matrima-

Mil

mium enate , in Dicaíterio Reipubl. Norimberg. dijudicantur, pulcherrimé

if

oftendit Generof. $z Magnif. Dn. D. Scheurk. fun. Confiliarius Reipubl. in tan-

)OICEL' ]

tum laudandus, in quantum Sapientia & Juftitia intelligi poffunt, iz Differt.

( tf

de fudiciis Norimb. Multifariam autem heic peenaz perfolvuntur, tam ratione

ite d

conciliandi quàm dirimendi matrimonii , quir & aliarunr circum(tantiarum ra-

tlicat

tione, v. g. fi confüummationem Conjugii prefra&té quis neget , f1altera, vel

dul

utrique pars, jura connubialia cemeré refcindat, fi quis diffolvendi, quodantea

ccatot

legitimé initum erat , matrimonit Auctor fuaforque extiterit , (i quis Procla-

Mfia f

mationem confuetam publicam remitti fibi petat , fifolennitasnuptiarum intea

s cond

tempus lu&us publici, aut intra tempus Conftitutione Ecclefiaftica prohibi-

1 ritit,

tum , adventus fc. & Quadragefimz, celebretur , fi benedi&tio facerdotalis, im

| häbüf;

edibus privatis, extra receffitatis cafum, fit impertienda, fi fponfa ahftc'nup;ias:

uml

tui copiam fponfo fecerit, f1 poft divortium , nocentibus reis & fontibus ie-

y m

undi novi conjugii poteftas fiat. Ut plurimum quoque Difpenfatiotes circa

m*;publicæ

gradus jure pofitivo prohibitos, pecunia redimuntur. De gradibus enim, qui-

voanidffn

bus Deus ipfe Levit.i$. & 20. interdixit, aliter fe res habet , atque plurimi

3 ]i vil

Do&orum. Proteílantium confultius effe cenfent, prohibitioni divinz preffe

infitere , quam liberiori difpenfandi licentiz indulgere.

Nam licet prohibi-

ml

tiones ille , excepta- linea afcendente & defcendente , naturales effe nom cre-

".

dantur, moral:s tamen eas & juris divint pofitivi univerfalis effe , nemo facile

ftls rl'lt»

inficias ire poterit, cum im aprico fic,, Deum univerfum humanum genus iflis

Iegibus devincire voluiffe,, D. Stryck. ad Brunn. Lib. z. Zur. Ecch. c.16. $235

E

j5 täïïm

Flane nihil ad rem facit, quod: Concilium Tridentinum Seff-

24. de Roformar.,

o t

AMatr.c. j. cui, Canonifbz ad unum omnes adflipulantur, Pontifici Romano

il

poteftatem: concedst, difpenfandi in omnibus gradibus , excepta linea recta ,

& feclufo linez collateralis primo gradu, conjugio puta inter fratres & foro-

"TM

LT ej,,gs. enim auétoritas penes Au

g. Confell. addictos nulla eft.

yni

$. VI.

Unicum entequam hoc capur concladam , monendum reffat.

Qlem*:a ä'-«

Ü

ginid

dl & P[l'

modum , utifupra o(tenfum eít, in alieno territorio alius Territorii

non D'Q-,

2

/

m

minug :

LA

1l5

GR AMMIZER de

—

—

Voteoeni

, eX-

qmgig

minus, regalia qüæda;n, Univerfali Jurisdi&ioni alias annexa & propria

Va

ercere poteít ; itanihilimpedit, quo minus inRegionibus Proteftantium, Ju-

risdi&tione Epiícopali limitata exiftente, vel per Conce(fionem Superioris feu

EfAIUO

expreffam, íeutacitam, vel per prafcriptionem immemorialem, vel vi poff

fe(ionis vel quafiiftius juris de A. 1624. decretorio illo notifimo, fecundum

ili

Mttt

Inftrum. Pac. Osnaburg. Zfrt. 5. $. boc non obfIante (jc. alius quidam, quam

Dominus territorialis, aliquod Jus Epifcopali ceteroquin juri competens, v. c.

Qp

Jus Patronatus, Confiftorii &c. exerceat, fru&tibusque exinde refultantibus

ld

u

i

fruatur ; fi modo adítiruere & liquido probare poffit circa memoratum annum

1624. illa jura exercita fuiffe. D. Harpprecht. Coz//l. Tubiug. Fol. 1. Confil. 12.

(

Nam, (quz verba funt Cothmanni, Reffozf: 23. 7. 2 9. [éq.) quemadmodum

gt

generalis Jurisdictio, quam Duces & Provinciarum Prafides , ( Domini Terri-

Pofler

Qs m

toriales) in Civilibus & temporalibus habent, nihil detrahit Jurisdictioni infe-

riorum Magiftratuum, | in rebus caufisQue temporalibus & civilibus acquifitze

fuülg,

ac poffe(fz, ita pari ratione jurisdiCtio Principum, quam in Ecclefiaflicis &

N

Spiritualibus Caufis Univerfalem habent, non poteít quicquam derogare in iis-

fione

Wt

dem caufis acquifitee. & habitz jurisdiCtioni minorum Magiítratuum , & per

b

Coníequens , caufa aliqua fuper jurisdictionis controveríia emergente, Judicis

A8p

Partes null aliz effe poffunt, quam ut pronunciet, uti poffidetis, ita poffi-

eend

deatis. Mavius./Parr. 2. Decif. 305. Part

d

x

GL Decsíi4. Drün. TE Liþ- 2

Ts d

£ap.1. $.4. Klock. P. 1. Confil. 5 1.

(timim

CAPUT HL

D

.DE FRUCTIBUS JURISDICTIONIS SUPERIORIS-

im,

SEU CRIMINALIS,

^

W

I

Tnit:

$.

B Univerfalis Turisdidionis emolumentis, ad Specialium Compendia

bach

A

progrediens, ipfe ordo jubet, ut de Superiore feu Alta, verba facere

breviter inftituam.

Inditur-ei nomen multiplex & varium, Crimina-

lis enim, merum Imperium, Jus Gladii, Omnimoda, Centena, bie 2etttz

I ten

barteit, ytaiflidbe JObrigFeit , S5fut-àanm, SyaleGericbt über Jaut unb

Unte

Vil

Daar, SXtlefiiftbe Jbrigfeit, S'ónigs; S8ann, COi&tbumbs9(mt, £Ybere

$t

G3ericbt nuncupatur. Complectitur illi dijudicationem caufarum criminalium,

quibus talis culpaineft , ut legum judiciorumque poenis obligentur. — Nori(li-

tbe

l

ma hujus Jurisdi&tionis divifio eft, inlimitatam , qua particularis quoque &

itnd;

fpecialis vocari confuevit, & quz ipfain alterius ditione feu territorio, ubi al-

tudin.

tOn u

zeri Vogteja competit, exercetur, & in illimitatam, univerfalem etiam &

omni-

r

j !

-

d

-

4

Ii3

! Jurisditlianis fm&iäzfï

It

oritate territoriali ar&illime cohjun&amv

ria: Dd

Qwrrïni.ge'nam'di&am, atque cum fuüperi

Prior feu limitata,

germanico idiomate: SDie (à

mtlicbe unb allgemeine 2ent.

m, Ju

quatuor tantum enormia & grandiora del

i&a, Homicidium nempe, Incen-

oris feu

dverfione punit, Dietherr.

vi p

dium, ftuprum violentum , & furtum jufta anima

Clara in

bndum

in Addit..ad. Befold. Thefzur. Pra&l. verb. 2entbat

fidbe £Sbriafeif.

hanc rem maxime funt verba Imperatoris Rudolph

i

i, Nobilitati Franconia pri-

quam

F

Zre

Publ. Ipp. Rom. Lib.6. c, 3.

iS, Vl c:

vilegia fua co

nfirmantis, quxz Limnzus de

antibus

füppeditat : &ya eit Cotanb, auf

beren 9on 2[bel. Lintertbanen unb Sinnfa

geutenbie Gent unftrittig bergebra

dbt, fo(olle biefelbe, üb

er bíegemóbntide

| annm

9i(ters bertommen , al8 ba finb : 9Oooro,

SSranb, 5Ytotbe

W/, lh

4. (àlle, vviebon

sucbt umb Syieb(tabf, in feimeríen CIBeià modb

CGeeg , exercitet. toctbelt,

modi

Pofterioris feu illimitatz latiffimi funt termini, irrogat namque ea pocnam mor-

i Tett

y nf

tis, mutilationem, perpetuos carceres, torturam , relegationem ; bannum,

fuftigationem, infamiz turpi

tudinem, & que (unt alie corporales coercitio-

mæim

nes ; Vindicat illa omnia fcelera & flagitia capitali aut alia infigni ani

madver-

N

ut unb Gbr betreffen, oocr, tvann eiz

nl

fione digna, tveldbeDal8, haucb, J5a

ner am 2eib , Giieberi unb Gbren mit

SRecbt gefirafft toetben mag, ut funt

,&

blasphemiz , doloía termini motio , injuriz reales, perjuria, homicidia , in-

idis

i d

cendia, ftupra violenta, furta, rapinz, ponderis & menfura adulteratio &c.

Unde nemini ob(curum effe poteft, fru&us & emolumenta hujus Jurisdictio-

L

nis denuo maxima ex parte, multis pecuniariis abfolvi, dum fuperioris vel

criminalis Jurisdi&ionis Dominus , capitalem feu afilidtivam corporis poenam,

in deli&tis mitiorem relegatione coércitionem non promerentibus , raro qui-

dem , & ubifalva &illafa conícientiaidfieri poteft, pofitis ponendis, in mul-

J

tam zris commutat, fuppliciique rigorem , appenía certa pecuniz fumma,

mitigat D. Harpprecht. Pol. Cozf. Tuling, 3. Conf. 49. ". 15 9. feqqQ. Lauter-

bach. fapra alleg. Differtat. de Ture aggratiandi ,

$

H.

Linck. Z.)zj??rm;.ä de Centena.

al

T

Aliud Emolumentum ex eo negotio, Dominus Jurisdi&tionis fuperioris

rimim

in rem fuam vix convertet.

Etenim Avena Centenz, ber G.ent-JDaberti, quam

centenici fübditi in recognitionem Centenz ipfius alicubi folveretenentur, item

( auto

n aperitores , li&tores & carnifices erogandi,Det 2?anb8z

ul

vi&us, panes, fumtus i

!G

o

$medte, SewSSittel , Sren»SSotbemsSrob ober Zeebe 1. ingleidbem baá

Syeucer/Gelb, atque i

n univerfum expenfe in Executiongm Criminalem fa.

hinaïium:

fubditi per longevam provinciarum confue-

Nl

ciende, quas quorundam locorum

uquC&

tudinem perfolvunt s

neceffatiam rerum confequentiam haud efficiunt. | Sane

confuetudoilla rationi & zquitati repugnat, fingularis

atque odiofa jure habe.-

TL

oili aut

etia &

tur, & cum in certis cantum locis vigeat, receptaque fit, vlla favorat

exten-

o

Q

^

IIA

: GRAMIZER de.—

extenfiva interpretatione confrmari, Ítabiliri & introdu&,iv non debet.) Nec

m

ullius momenti eft, (i quis obvertat, ex adminiftratione juflitie fubditorum

D

vitam, fortunasque in tuto collocari, & à malis nocentibusque regionem li-

W

berari. Ínpromtu fiquidem eft Refponfio, hoc ipfum à fan&tiffimo fummam

tenentium civilem officio jure exigi & expe&tari, ut pocnam. violatz publicae

m

tranquillitatis fontibusinfligat , & acer vitiorum vindex exifítat, fumtusautem

?Emir

in eamrem, cum poenas Diis, hominibusque meritas debitasque quis luit, ex

if

reditibus publicis perfolvat , inemtaque fubditis maneat juftitie adminiftratio.

t

[urer

Befold. Coz/il. Tubing. Pol. 2. Confil. 26. Klo;k. de Coptribut, cap. 1. n.312.

&APUT IV.

DE FRUCTIBUS JURIS

DICTIONIS CIVILIS, VOGTEJEE

x

SC. ET

ttjtt

ILLIMITAT/.E ET LIMITATAE.

Qquoc

$

I

atb

Ru&us Jurisdi&tionis alte & Criminalis, excipiunt Compendia baffz &

tidj

civilis, quz Vogteje nomine venit. Alícubi, & in Francoónia quoque,

Init

b

Vogteje vocabulum lauffimz pariter ampliffimzque eft fignificationis, ut,

tejr

ino

qus Superioritati territoriali ufu & fru&u propria ceteroquin funt, quidam

Au&ores hujus Jurisdi&ionis fpeciei affignare non dubitent, teflibus W'ehne-

ttei

ro, Linckio, Knichenio &c. Hunc in miodum Vogteja ipfis aliquando de-

éir

notat Territorium,. Girunb unb Oeben , cum omni caufa & Regahbus , iif

Qui;

aller £anoes-Derrlicbfeit , bober unb Xyber SRottmáfigfeit, conceffum. — Ita

ülä(gug

vero Vogrejz Exercitium Immediatis neceffario attribuendum erit ; fruuntur

hi 35&

enim ipfi, prout verba habent, in Conf. pro Jur. Nob. Immediat. Franc. Mund.

fs

Tr AU.. de Muner. annexo , 2.16, penes Caflra fua, & Oppida, Pagos Villasque

Qb

proprio territoriali diftri&u, Regalibus, Jurisdictionalibus, mero ac mixto

Vrf

Imperio, habentimmediate fibi obnoxios fubditos, eftque illis in hofce Vog-

Qibad

five ex jure

teja & [udicialis poteftas, unà cum plurimis aliis prarogativis,

ädCO a

five ex confuetudine refultantibus, al&ber Grbz Julbigung; 9Mlidbt , Q3ere

Nhi

botb, Geboth,

cnftra!

)L-»Mh

&

7

barfeit , OReif , (yolg, Goteuer, Scobn , Soienft,

Qüe f

G;da&ung unb alle8 Geborfamg. — Quam ob rem haudabs re Domini Terri-

Aet;

torii etiam nominantur, quoniam jura fua territorialia, utpote /ColleCtandi,

f j

Ordinationes faciendi, pracipiendi, mandandi, prohibendi, onera fubditis

DTR

imponendi, & fi que alia Jurisdi&tio fub fe continet , tenent, & indubio ex-

ercitio poffident. — Nil jam effet negotii ex W'ehnero aliisque luculentis au&to-

r

ribus, jura ad hancce Vogtejam attinentia numerando percenfere , eorumque

tæqut

tam prolixum texere Catalogum, ut, prater quatuor enormia & grandiora de-

licta

iDuntg

Ifitg

--

—1

«- fwisd;'&'ionis fru&iäm:

Guj

N

licta crim-ibaha, cüm Superioritatis territorialis tum aliaru'rp ]uri.s/;:di&honqm

ïOl'lIn;

Regalia vaftitate fua concludat ; aft, hzc omnia me praterire polffe arbitror,

« ll'

nmam

quod fupra de Superioritate territoriali, ad quam Vogteja hecce proxime acce-

dit, fatis füperque actum fit. Mihi hoc faltim propofitum eft, oftendere,

uolice

quinam fru&tus fint V

ogteje, jurisdi&ionem baffam refpicientis , inferioris

j aucem

nimirum X mediat2, qua à Statibus Imperii juxta cum Oppidis, Villis, Ca-

T

flrisque iterum aliis feparatim concedi poteft, ita ur nihilominus de Superiori-

irato

tate & Impetio nihil derogetur, aut imminu-atur. Confítituit enim illa pecu-

r

liarem Jurisdi&tionis fpeciem.

II.

Vogteja illa inferior., ba8 CBogtzSXecbt, Soffmardt. Gerict,. ff

H

márcti(de Srenbeit, ober Y

iebergeritbtlide £ybriafeit , circa caufa Civiles,

quocunque nomine veniant ver(atur ,

alá Gülben, G5dbulben, fiegenben, fabe

rtenben, bermeglíbben unb unbemeglien Giüttern, & deli&ta leviora, bie

yidbt u Daut ub Jaar geben, Sreoel, — Dividitur praterea in illimitatam &

N

| qmw,

-

limitatam; Quiillimitatam five generalem, totius alicujus Ville aut Pagi Vog-

tejam, bie C3oaten unb Grbgericbt, per Inveftituram eft adeptus, ille eam

ynis,

in omnes pagi iftius vel Villz Incolas exercet, id quod vocant, auf ber G

quidam

Va

meinsu &yorff unb (yelb, — Cui particularis folum & limitata conceffa eft, ar-

&iffima poteítateille utitur , atque Vogtejam fuam extra limites & terminos,

ando d

/

quibus tanquam concellis & clauflris circumfcriptus eft, exrendere nequit,

bus, f

um M

illidue tantüm certi & denominati Vafalli, intra ambitum przdii fui aulave,

fubie&ti funr, atque cum terminis& finibus aulz fuz, ipfía ejus terminatur ju-

front

risdidio, in (einen 4. 9Máblen , al8 eine mit S&bür unb 2(gel. befebloffene

y ii

Vil

pber mit JMfdblen oerftrictteCBOootep, auf getoiffe rbiober Zeber/eutl) unb

berfelben J3ofraith, — Utriusque vera igitur eft & expedita diftin&io. , Sed,

, niit

quoad fruétus & emolumenta, in prafenti tra&tatione mea, divifio illa non

l/[f W/

adeo attendenda mihi videtur, ut feparatim de utraque diíferere opus habeam.

f,ï jur:

Nihil quippe facilius, quam, obfervata fubjecti & objecti diverfitate, unicui-

Qu

ue fuos adícriberelimites & (na vindicarejuta. Quod enim Domino Vogteje

ïjæuih '

generalis feu illimicatz juris & poteftatiselt, in pagi aut Ville incolas univer-

j t

fos, illud Domino Vogteja particularis & limitatz, intra fui predii cancellos

R&andh

in fuos habitatores Vafallosque ferme pari licet libertate.

| (gpdth

5.

II

jubioe"

Fru&us Jurisdi&tiones baffz rurfus ergo prebent 1)

VQmultæ pecuniarig,

( quiY

exque ex caufis Civilibus, & ex iis, quz tuenda hujus jurisdi&tionis caufa

.

orümqLle

"derivate , delictis porro minoribus, & modici exceffus peccatis im-

jjor: &

aguntur ,

(

flli&tiva punitio exulat, & incarceratio,

?oütæ ; inquibus capit.arlis aut corporisa

x

aut

—

116

äRäMiZER ?h

ziiup-

—

-

m

zW

aut multa pecuniatia ,

per longum temporis Ufum locum ix;xveni£ : utiþ func:

mur

A dulteria fimplicia , fo

rnicationes agri injufta confitio, ejusdem injuíta mef-

| ub

ent

p

fio, injuftique fepim

i pofitio, ita tamen ut limes &dapis marginalis inceger

t

maneat , bàe llbeta

dem , Hbermáber , Ubergdunen obne Caerle&ung bet

earcfteite , altercationes , rixe , vibices, lzfio , levia vulnera furta mino-

tf

, convitia, mercium prohibitarum venditio , [telliona-

MO

r3, injurie, calumniz

lffer

tus , lufus vetitus &c.

$»a8 Sóraumn « unb. £3au « (cblagen , SXouffen ,

Gtedben , SBerffen,

Ofermounben obne G obes Gefabr, geringer Siebftabl ,

la

€3erfauffung eerbottener QBabr , oerbote

if

Injociet , Cdbelten, Cdmábett,

tenet Gopiel , 2t, 2) Gabelle , ratione caufarum Civilium folute, pro con-

dbin

ficiendis v. g. Contra&

ibus & [nventariis, pro rationibus tutelaribus, C0f2

aferi

munb(daffteStednung, pro Conce

fhone Securitatis publice, füt. Gieleit itt

Qioqt

fyrt, Syorff unb SX)ardt , pro Sigillo

appenfo eut impreffo, (ieglungs;OXez

Qu b

bübrat , SeblgefD , pro receptionea

ut valediCticne,

Jtuffnabnunb 21bsugse

QUi d

pbcr 2ib(biebé-Gefb, pro Donatione Civitetis,

tocaen &rtbeilung bes SSute

lin,

Quan

gerzRecbté pro

;udemiis, J)anb.£obn unb Grb/Sdl[, pro enceniarum nun«

dinarumve perm;

(fione & prote&tione &c. quo referri infuper commode pote-

ha

runt , reditus ex fundis , VeCtigalibus minoribus, ceníu detractionis provenien-

du

tes, bet Éleine Bol[ unb Sadbfteuer , prout in Oppidis Norimbergenfibus Ufu

venit. 3)Alizres vel ob Qualitatem Vogtejz,

vel in recognitionem ipfius prae-

ftande, qua admodum variant ,

diverfique juris mo

risquefunt , nimirum Die

circa feftum W'alpurgis denominatz,ova

(

CiGalperfübe, à tempore Oblationis

tecoft:sles & autum-

æqu

uadrage(imalia, bie gïafmad)t;(äper,Gallinæ, aut caPi Pen

fatiot

nales, bíe Mfingftz Joerbft z sRaudb-unb JoaupteJouret ,

avena Vogtejica, Det'

len:

€noot J:abern , Sverm2Dadbt,

bie Dritte unb pterte Gar

b bergleicben QRaib. Gelb , Opere &c. in

wtefl

Grift; Gelo, Coilber 3inp, un

s or

quibus percenfendis enumerandis

que mi

hi breviori liceteffe, quod omnia hac

I P

rolixius legantur in Knichenio, L

o

inckio zz Difp. de Pogteja , & Ertelio i2 Prax

4 , ibique allegatis Doéctoribus.

àt d

Jurisditlionis Inferioris aure

t |

APU

DE FRUCTIBUS JURISDI

NIS FORESTALIS.

"

ti p

$.

I.

:

CIIO

Qu

Per

M

7 Enationem & Foreftam compreh

end;ntis Jurisdi&ionis didte P»Foreüalis,x

lflb

ber gorftlicben Sobrigteit, Fruátus,

bie CfGafbnugumngen, nunc ut

exponaimn ,

Inititutio moonet,

Eít autem

Jurisdi&tio Forefti , qua de

äïüge

tiS, fui

in Foreftalibus & Venatoris. — Conftitutionibus Otdinationibusque Cjagbe

Weint

süb Gorft Dvonungen / expliceteagitur, illa ipa; qua circa fylvas ac nemo-

Exercetur ea potif-

p

3 & circa omnia pariter ab his dependentia, veríatur,

lnUd

bl

a

&

d

x

fzris»di&'z'bkis fruttibus.

117

accrmert

tilunt:

mum harum ratione rerum, quibus J

ura Venstionis fünt annexa, axdco"qu*e

vitur partibus : I

.) Banno ferino, Germ. QfBilb.35abit,

( me-

duabus cumprimis abfol

iimepet

quo ipío

imperium in

feras tum jus ac poteftas venandi , tantum acquiritur,

ita ut inve

ftigare feras , perfequi illas & capere, plus autem n

on liceat; 2.) Ju-

u

um & nemorum curam in fe fufcipit.

Qaiemadmodum

t2 mifi«

re Foreíti, quod fylvar

lellioti

vero duz ifle partes,

& obje&to & fübje&o, & adminiftratione & effzCtibus

differunt, imo ut pars

& totum, fcu potius ut magis & minus, inter fe diftant;

48

;ielïüübl:

ita aliquibus jus Forcf

ti, exclufo banno ferino , feparatim competit, nec duo

E contrario

illa femper & ubique in

diffolubili nexu conjunda inveniuntur.

Wt

[b.23abn , alii ba$ or[-echf

Y (

liepius contingit, ut in uno forefto alii bie Qb

v OU

adícribatur , nec ítatim qui altero v. c. jure foreíti gaudet,

eapropter jus venandi

quoque il

um habere credendum efl. Multo minus exiftimare debet, eum

Gu

Ó

u

qui bannuim

ferinum pofhidet, jurisdi&ctionem foreftalem (ibi vindicare poffe,

Qua de re accurate, ut folet, a

git Ill. Seryck. z Prefat. ad. Fritfchii Corp. jur.

Y

à

Ven. Fóreft. Quare fru&tu

$ quoque utriusque

diftin&ti omnino funt, & nequa-

)

)

:

)

M

debent. vid. Knichen. Je wre Territ. c. 4. n. 295.

m

quam invicem confundi

Ahasv. Fritfch. z» Corp.

"ur.Venat. Foreff. Caxvpz. in Pratt. Crimin. Part. 2,

node POW.'

ov

quaft . 9 4. n. 22- W chner. voce (Sötfï'id)e £ybrigfeit..

Vibus U

Yius pte^

Reflringuntur ita

que Banni n äïg OfGifb 2 5abits , $agb « unb 9Y^

jum f

gena : Gietecbtigfeit Emolument

3, ad ea I.) quz ex jure venandi proveniunt,

ad venationis mo

dum fe conformant, e. g. qui univerfalis ve-

u

Wa*-(æ,()w

hacque ipí2,

Cfifo.SSabn, jure fraitur, commoda exinde

a.

nationis, Det boben

Cagb.ober

fluentia percipit ; &

qui particularis, be8. Fleinen ober niebern CiBaibreerdé ,

(t, commoda huc relata expeclat. 2.) Ad multas à venanti-

5) ;ïþü(mf

potéítzte donatus e

TP

bus ornibus &i

ndagato

ribus maxime ferzrum debitas, fi contra prohibitio-

nem Principum a

líquid committant , velin leges venatorizs temeré peccent,

j h;gc

m incürrant ; Íc. eum exercitio venandi indul.

jil Jl

aut alio quocunque modo pona

mandatum Superiorum a

b eo arcet, cum acuti nimis pali à fubdi-

gent, quos

us infguntur, quibus deinde fera. tranfilientes crebro transfigi

tis pro fepib

queunt, bie C3erbietu

ng bt fpi&iget Bäune, cum fubditi bombardis armati.

eyücb(en u ber CfGilbfubr tragen, cum canes absque

per fylvas tranfeunt,

alligatis per nemora transcurrunt, Detien Jyutboit.

fullibus collo. cransveríim

S&rüigel angubángenzc.

t

3.). Ad expenías & operas , ad quas , aliquibus in lo-

gunc U

quod'absque*iliis Venationes commode expediri ne-

"T

cis, fubditi tenentur, €o

queant , j

d90 Srobit, Zj

Ager:Gdbrung, Cragbzunb Jounbé-Syabern, & 4.)

E

u

ad apes feras, Di? toil

pen Qymmien ;

quod poítremum in fylvis Noricis, à Cae

,cnen

in Privilegio quodam de An. 15 0. fplendido

tolo1V. Imperatore Aþguïth

n

2

titylo ;

f

Z

GRAMIZER de

—

r

ïurisd.iä

titulo : Cein unb beg

BITUE: S3ienen« G artetr vocatis, diverfo plane mddo

Vet.

Oobíervatur.

Hejc enim, ex fpeciali Czfarea gratia, Mellicide five Zeidlatii

yria

non tantüm fíoli apes habent,

d & foli fimul fylveflres feu feras apes occu-

t t

pant, fibique in folidum vindicant. vid. Generofi admodum & Magnifici Do-

i füm

mini Schearlii, Junioris, Con(liarii Norimb, graviüïmi, fupra jam laudati, nec

ftüm

tamen unquam dienée aut fatis laudandi, Differtse. Inaugur. a'efme AM:ellicidii,

lm j

bont Seibel. SRedbt. Noe Meurer 9om Cíagb; ub (Sorftz Diecht, — Wehner.

Ut me

vocib. SSotft: SRecbt unb C3oaelbeerb, Befola. voc. Sot(Le Recbt , $yorftlidye

4

tcedfta

fobrigfeit 20 in-quibus Audtoribus plures huc pertinentes Quationes, vexatz

üimun

&.controv,erfæ valde, pulcherrime di(cuffe & illuftrate inveniuntur.

ttilin

. IIl

|

at 1

Forefti porro [uris frn&us abfolvunt. 1.) Mult rurfus, impofits & fol-

ttqüe e

venda tam à conflitutis faltuariis, officii fui partes non rité implentibus, quam

BX2

ab aliis in Ordinationes foreftales, CfGalb : £orbrungetn, peccantibus, v. g.

fi arborés fruáifere extirpentut , fi fylvis noviter caefis damnum inferatur , (

bnefici

Sirydi

capra , oves, aut alia animalia fylvis nociva gregatim in nemora immittantur,

NUUN.

fi impingentibus in jura foreftalia pignora auferantur , & foluta pecuniz fum-

ma reílituantur, (i fylva fit bannita, & jus pafcendi aut lignandi ad certum tem-

S

pus interdi£tum fit, atque nihilominus quidam Statuta illa fusque deque habe-

re audeant. 2.) Jus pafcendi, fües immittendi rempore glandium , C5d)mein iif

] inferyjg

ba$ Gderid) einftblagen. 3.) Jus lignandi , item ligna arida & mortua ab ar-

Dus fü

boribus & frondibus feparandi ; quo pertinent & liena jacentia, CfCiID: Sale

We, «

unb Qäïüd)e,* 2aub;recben, Q6&albz2infe;2c. — 4.) ]us defalcandi graminis.

(ünig , A

Quz poflrema tamen hzcce, fubditis, non nifi limitate, certis temporibus &

modis fruenda conceduntur. Denique j.) Jus glandes legendi, Gicbel ub

ütem &

demr

foilb. £bf fefen, Joafelnüffe brecben.

Ertel. n P. A. . f. Lib. 3. cap. 34.

dim Y

Obf. 4. ibique alleg. DD. non obítante, quod àStruv. iz $. 7. F. & quidem

früdu

Cap. 6. apborifm. i1. Juri venandi fit adfcriptum , cum ei fatisfactum fit à Rivino

in Concilio , de Jure g

p. 23 3. legendum extat.

landis legendz, qgod in Ahasveri Fritfchii C. 7. VF

h, Strj

Ác

CAPVT- VL

ONIS FEVDALIS COMMVNITER SIC

EM

DE FRVCTIBVS JVRISDICTI

DICTAE,

À

" tef

,

bl

&

lpll'.ls e

as Vinculum ePc,r quo Va-

BU a

'Ortiffimum quam maxime reverentiz & £delit

r

E fallus Domino fuo obftringitur; quandoquidem ob id, tam corporis quam

W&e (

animi viribus, in pace zque acin bello, ei opem ferre tenetur.

Quare

'i[aïlus

]uris-

fz;risdi&ionis* fmäibl*?s.

I19

d

Jurisdi&ionis feudalis emolumenta & commoda, no

n exitmf momenti funt.

: modo

, Yubet veró ex iis fequentia cumprimis annotare.

Scilicet. Vafallo, feuda

'eidlari

$0(*

propria poffidenti, vel determinaté vel indeterminaté preítanda 1.) incum-

bunt fervitia , bie ?ebenbienffe ; Sed uti fermé uíu receptum & confirmatum

xiDoe.

^

- eft, famtibus Domir

À.

Qu ut rite exhibeantur , ante ornnia infípeclione li-

t n«

-terarum Inveíliturz opus eft, cum ille de conventione inter Dominum & Va-

lil

fallum inita , clara teftentur.

Vafallus enim ad alia, de quibus litere [nvefti-

d.

turz mentionem non faciunt, non obligatur, nifi ingruente & urgente fumma

if

neceífitate , que omnem legem refpuit & prout in vetere proverbio dicitur,

Vexatt

ultimum ac maximum telum eft. — Determinatio Servitiorum in feudis Im-

perii, in Matricula fadaeft. — Indeterminata fi equitatis ratio expofcat ,. mo-

derata ill3, poffibilia, honefta nec inconfueta fint oportet, & in iis exigendis

t

atque exfequendis, ad utilitatem & qualitatem feudi attendatur ; quippe contra

;uam

fas & abíonum valde eft ; ut aliquis plus oneris & muneris fufcipiat, quam pet

A gï

beneficium tenet. — Rofenthal z Syzopf? Juris Feud. Cap. $. Conc. B. 19. e44.D.

u xxx

Stryckius i2 E, T. F. cap.18.q. 7- 1. 12. 27. G adhasi

*

tuntit

n Ánnotat, szipger;

Struv. in,S, J. F.c. AT ap/ooriff.jäqq. !

V lt

*

LÀ

yn t

Subítituuntur autem fervitiis, & haut raro eorum loco praftantur aliz

Y häbf'

D

res, per quas commodo Domini feudi confulitur, & utilitati falutique ejus

ol Il

.infervitur. Ita, Reipublicz neceffitate fic ferente & cogente, atque Domino

gMe

rebus fuis aprius & utilius pecunia, quam fervitiorum praftatione, profpici-

j

,q

1

L

]

nj

?

ente, equeflria fervitia ere redimuntur, — INotum eft , preítationem hancepe-

ragits

cuniz, Adoham five Adarationem , Germ. Die Joeerfteuer,, vocari.

Quanti-

oriti ,

tatem ejus & fummam vel confuetudo loci determinabit velliterz invefliturz

al

definient Dn. Stryck. 4/.7. 4.28. Alio modo, nec invitis Dominis , fe qui-

j i h

dam Vafalli à fervitiis debitis expediunt & liberant, per dimidiam partem

271

fru&uum feudalium. — Hac ipfa vero dimidia frn&uum pars pro fingulis annis,

firito

in quibus fervitia funt praítanda,

feg qgibus hoftem faciunt, gomputanda erit,

2 h

Dn. Stryck. 4. 22.

S. IIl.

-

Acceffit 2.) Domino feudi , ex Jurisdi&ione fibi com

petente, ihnge il-

lud emolumentum, ut ad alimentationem fui Vaíallus teneatur.

Nam fi ad

1

(

eas rei familiaris auguftias Dominus decidar, ut inopia laboret, ad explendam

ipfius: egeftatem , Vafalius dimidiam cujusque anni fructuum feudalium par-

tem (uggeret. Aut i contingat, illum in poteftatem hoftium venite, vel

y

injufte captivum detineri, tum 2.) fide jubendo, vel quacunque ratione alia,

yrió

quam

Vafallus ipi fubveniet ; d quod Domino feudi novum fuz jurisdi&ionis parit

U

T

emolg.

]utis-

I20

GRAMIZER de

omemem

emolumentum, Et f1 vel maxime folutum lytram ex bonis captivi Dominï

bincm

capere nequeat , illud Vafallus pro contributione fervitiorum velalimentorum

Tf de

loco, preítita habebit. Dn. Stryck. quaft. 38.

derfa

IV.

—

$

iprio

Auget 4.) hujus Turisdidtionis Emolumenta, fa

'cultas extraordinarias col-

ATU

Al cor

le&as imponendi. Winzing. z agzot. p. j 1 9. ibique alleg, DD. fub qua non

immerito comprehendo Jus maritagii, feu contributionem , quam V afalli ad

dotandas Domini filias, ni(i pater congruam dotem conftituere poffit, vel con-

fuetudine, vel pa&tis vel neceffitate urgente, debent, Germ. Die Stauleime-

DE F

Gteuer, — Quod & penes eos obfervabitur , qui à Principibusfeudum , quam-

etrarunt , quales Duces, Comites, & Barones

NB

vis absque juribus regalium , imp

Germania nofira multos numerat. W'ehn. z Obf: Befold. i» Thef. Pratt. &

ord

Dietherr ;2 Cozt. bac voce.. Aft. illud ad fecundas nuptias, denique filiorum ;

|

l05

haud temere extendendum. — Cafp. Ziegler. iz Diff. de Ture exig. collett. ad

ff de

elocat. fil. iluflr. — 'Nec minus ad extraordinarias Colle&tas referri poffunt , ob-

Omnes

lationes pecuniarum , quas Domino fuo Vafalli ex liberalitate, quocunque no-

mnüm q

mine veniant, przílant, vulgo Prazfent- Oelbet , Donav - GXtlber, Struv.

ipltur :

Cap. 14« aph. 16. n. 3.

quod-

« N5

pende

Pertinent huc porro j.) Multz, in feudalibus, vel ob commiffionem vel

füini j

|

omiffionem in res vel perfonas Domini, dictare folitz, e. gr. que propter

NU

contumaciam in non comparendo, velimprobum beneficii ufüm , ob omif-

nl

fam & non petitam inveftituram (etiamfi quidem juramenti praftatio pacto -

ïad&,l

fit remiffa) ob condonatam feloniz poenam , ut & in omnibus illis cafibus,ubi

d

p&m'xr:x q

Vafallus arbitrarie punixtur, exigunt

ur & folvuntur.

üxsg

s. VI.

tüent

Jandem hisce 6.) addendum eít Laudemium, D48

eren ;Gefo, Jþanb?

minis

[obit.

Scilicet Domino feudi, pro receptione novi Vafalli, in quem zeucum

NVE

per aliena

tionem, aut alio jufto titulo , transfertur, certa pecuniz fumma, per-

1te],

folvitur.

"Viget etiam illud, non tantum cum Dominus diem obiit fupre-

mum , fed & obtinet hic mos, f1 alia quavis ratione mutatio Domini interce-

4

dit, aut dum liberi , conjun&tim antea Laudemium folventes, poüea diviflonem

iil

feudi, jufto confilio, inftituerunt. — In folatium quafi & Dominirecreationem

tlverf

confuetudo hzc introdutta putatur, & a quibusdam Juris interpretibus

! turbä't)

Laudemium majus , bie bobe eben/cfBabr dicitur, atque quandoque vice(ima,

interdum etiam , duplicata ratione, decima pretii parte abfolvitur & aftima-

ET.

|

tur. Quamvis fatendum bt, determinationem illam ex confuetudine unice

tüm ob

]

uit, ne-

* dependere, (hinc & Confuegudinarium appellatur) & ubi illa non inval

minem

&2. H

).Xx

7?rz'sdiäz'oni: fruttibut.

IAI

Ed ao

Dominï

Ihinem ääproþ:er obligari, Vid. Franzk/ de Landem. cap. 4« 1«8./e44.. Lud-

lOFU

. wig. de Rezov. Invefl. p.44.4. Dn.Stryck. cap. z. Carpzov. P.2. C. 39. D. 53.

- Divería itaqueratio e(t Laudemii minoris, f[eitte febenzQBabr, abufivé fic diéti,

&àpriore utiquediftindi. Hoc enim in honorario, pro fcriptione inveftiture

tiis col

literarum folvendo , in Taxa praterea & fportulis, pro inftrumento Inveftitura-

qu non

rm conficiendo , Cancellarize praftandis, confiftit. Struv. Cap.X. apb.12. p g.

TRUE

.Velcofte

CAPVT VLTIMVM..

Nl

DE FRVCTVVM JVRISDICTIONALIVM EFFECTIBVS.

um

$. I.

Baront

N Effc&us fru&uum jurisdi&tionalium , de quibus hatenus precipua Capita

yfi X

I

ordine expofui , ut adhuc inquiram reftat.

Argumenti ubertas, eos mul-

foruft,

:

tos admodum effe arguit ; fed cum intra Difputationis Academicz limites

"T

mea decurrat fcriptio, & brevitatis ratio ubique à me hucusque fit habita, non

N

omnes in medium producere potero, fed communes tantum & illos poriffi-

Me

TU

muüm delibabo , qui percipienti proficui funt & lucrum aliquod. afferunt.

f[ ^ SUWI

igitur arbitro, primus ac nobiliffimus fruCtuum jurisdictionalium effe&us erit ,

quod ízpius memorata emolumenta Domino Jurisdictionis precife fint de-

pendenda.

Quod in tantum verum effe puto , ut f1 quis forte, confenfu Do-

yonet "

mini infuper habito, alium pro Domino fuo agnofcat, eique praítanda, uti

loquimur, przftet, is non folum eapropter à vero Domino fupereo conveniri,

u

)05 n

vi J. 34. $. 4. ff. de Solut. 1. 12. C.eod. cujus rationem adde ex /. i. ff. de R. .

fed &, pro re nata, carcere, aut alia gravi multz exactione coerceri atque

at päao,

b

puniri queat. — Confer omnino Reform. Lib, 1. Tir.1.1.1.. Diverfum longe jus

& dispar conditio eít, fi qui vi metuve, aliisque libertatem confeníus de-

ftruentibus viis ac mediis, eó adigantur , ut fru&tus iftos aliis quam veris Do-

minis exhibeint.

Nam fi hoc cafus ferat, venia & impunitas ultró eft dan-

!

/

A

f

jf

da, & contra tertium, fi vis illata fuerit, omnia

græüdia funt adhibenda vid.

x p

Ertel. de fnrisdi&: Infer. Lib. 2. c, 25.

PIE

t (upre-

Alius erit efäeaus fru&uum Jur

isdidtionalium, fi1 variis re

vmediis contta

'mteïce'

infultas adveríariorum, & obtineantur & . con(erventur.

iftonem

Non alio certé fine

adverfarius in jura noítra involat, & fructuum noíltrorum perceptionem per-

,tioneat

pretbis

turbat , quam ut poteítatem, quà hactenus ufi fumus, fibiafferat & dominium

noftrum in fe transferat, nobisque non ambiguam modo reddat poffeffionem,

giüüm]?

g(ime

fed & plane

os illa exuat atque privet; cujus conatibus legitima defenfione

tum obviam i

m

, & fi aliter fieri non poteft , vis vi repellitur. /. 7. ff dc:fujf.

"T

4 ^re ^ Longe quippe multumque praftat, inviolata & inta&ta femper fua

j ahiils ]v

jura

g

122

GR JMIZER de

J

—

hm

jura fervare , quàm , poPc vulneratam caufam, demum remedium quatere./. z/f.

lf q

in fin. C. in quibus caumf, im integr. refl. neceffe non eff. — Nerum cautela heíc

vipt

w

infimul opus eft, nec ita crudé afferta hc funt intelligenda. — Scilicet agreffio

li Zt :

przcedens inimici noftri , violenta fit, & inva(io ejusdem in jufIa, /. 7. C. zaae

tit

vi, l.3. $. 9. ff. de vi Q vi armat. noftra & contrario defenfio nullam habeat ,

T

moram, nec in longum differatur. d. /, 2. $. g. refpondeatque. injariarum pro-

pulíatio praviz offenfioni, . 1. $. 27. e04. Quod f potentia adverfarii propu-

?

gnationem noftrz caufe eludere videatur, proteíLatione fadta, illam tueri lice-

Ti

bit. J. 4. $. 1. ff quib. mod. pign. falu. 'Yab. Sc Barb. i Thef- Loc. Comm. voce.

Proteffatio.

Nec minus integrum erit , jure experiri , & rem omnem legibus

frde

dirimendam committere.

DC

Quo in cafu, juris noftri confervationem & tuitios

zem, varía sggredi poffumus via. — Etenim; fi delictum quoddam concurrerit,

lm i

lum

fra&iz & violate pacis publicz adverfarium accufamus, per Rec. Imp.de A. 1548.

&. r, iz verb. ya6 aud) feitter 2c. vid. Gail. 7r. de Pace Publ. Inttr. Pacis Zfrt:

[

17. $.6.7. Recuperandz poffeffionis caufa, Jus Canonicum tutiffimum & ple-

fenius

zifimum remedium nobis fuppeditat , z Caz. rediztegranda 3. Canf. 3. quafl.1.

€& cap. fape18. X. de Reff. fpol. Poteftatem autem & jura noftra declaramus ,

0b dïg

tum í

intentata confeíforia utili arg. $. 2, J. de 4&.. Levioribus inimicorum affultibus

alia parata funt remedia. Nam adverfus eum, quià vi abílinuit, infru-

hoc:

Yran

Guum tamer perceptione nos turbavit , & jus illud, unde perceptio enata efE,

controverfum nobis fecit,- a&tionem injuriarum in(tituimus, arg. 4. r 2. $.. f-

Ium

de Injur. Ad retinendam poffeffionem vel quaft, utimur falubri cumprimis in-

quíng

terdicto uti poffidetis, cujus vi turbatori noftro injungitur, ut à turbatione

W at

defiftat, & competentem cautionem praftet. Gail. L. :. Obf:116. z. 5. add.

litui

Can[ |

cap. 9. X, de probat. — Ad. declarationem: denique libertatis , infervit utilis ne-

Utv

gatoria. " Immo nihil quicquam obfítat, quin & hac in re, iis, qua per Im-

Ampe

perii fanctiones conceduntur remediis mandatorum, e. g. de Pignorationibus,

uti queas, dummodo exceperis pignorationes ob fructus fur

isdictionis Crimi-

li

em fa&tas,

nalis, & ob caufam ejus, ipfam nimirum criminalem Jurisdiction

per expreffa verba Ord. Cam. de À. r5 g$. P. 2. Tir. 22. ibique: 9tilei

ii Malefifjz

€5aden ausgenommntert- Mindan. de Z4azdat. Lib. z. €.56.$- 2 3*

& Lib.z.

& El 5 4.

Y

^$. Hf

Probationes ex fructuum perceptione refuültantes, novum eorum effectunt

oftendunt. — Ex parte fruentis enim , poffeffionem vel quafi jurisdictionis no*

flrz probanr. B. Brunnem. i» Cozfl. pezult. 5.25 y. Klock. Fal. 1. Confil. 50«

9.27 $. & Confil. 27. 1. 6. Knichen. de 7zre Terrir. Cap. 3- 9

1213. ex parte

vero praíLantis & prabentis , fubjectionem commonlirant. c. 2« X. de C

nfb

A h

.

—

: .7.»;71'5&'&:'0;?1';- frutlibus.

32-3. ] '.k*--,,

[:

ete L ul

tl ht

äü, quod fi

lentio involvi non debet , hac in poffefforio fzltem, vel ubi deés. ,

denteragitur, vim fuam exferunt. Fab.» Cod. Fabr. Lib.

t agrefïïo

cauía proprietatís inci

H 22. Def..i6,

Nam in petitorio; dum cáufa proprietatis principaliter

C

habat,

ventilatur, longe fortiores &Vpræxgnantiores iis probationes exi.guntgr arg.

m pro»«

as C. de Probat.

fV.

d

i p

Patiter in Demonüratiohä.fþ

eciei Jurisdi&ionis, utilem navant operam.

g

"Videlicet prout conceffio vel praícriptio unius alteriusve fpeciei Jurisdidionis,

j Og

[lri&e & citraextenfionem capitur, per ea, quz habet Meichsner. — Tomw. 2.

m gbit

Dec. Cam, Lib. 2. Decif. 4. 2. 175.ita quoque perceptio certe fpeciei fructuum,

RUR

illam ipfam jurisdictionis fpeciem , äx qua proveniunt, veluti effe&us caufam

gniunti

fuam arguit , & clare defignat.

u

[]

V.

Wi f

*'Tandem poftremus, -quem" commemorare placet , effe&us confiftit, ia

mmw&'

Valore & zílimatione.

Tralatitium profe&o eft,

uuü-X

fiepius di&orum fru&uum

/M

n'-!n [

ob dignit

atem , jurisdi&ioni annexam, percipiendi fru&us exinde natos mul-

claratis

doris & eítimationis accedere, atque majoris zítimari, fi v. c. 200.

tum fplen

affülrbt

^hoc nominein Ufus noftros redundant,

quam fi ex aliis rebus 800. proveniant

, I

Francif, Mantic. Card. Je 7av. Conv. Lib.4. dit.20. z. rj. Eam ob caufam

yenttat

Rimin. . /. allegatus, afferere non dubitat, duos ex jurisdi&tione perceptos,

/]'.3('/;1 j

quinque exforte 100. fruendos, aquare.

THocautem non aliter in zítimatio-

r

ne attendendum eít, quàmfi reditus certi funt , & citra controverfiam con-

wbutote

flitutis in certos enim & dubiosnemofanz mentis tanti faciet. Klock. Tom. 2.

;'n.j.a j

Conf. 17. 9. 21.

Unde facile de o etiam exiftimari & judicium ferri poteft,

odl

dicenda « predicanda fit? Sane

utrum Turisdi&io potius lucrofa, an onerofa

um

Imperantium Onera, magna & gravia fatis, ab eo, qui zequa rem ponderat

g

lance, non ignorantur, licet populus ac vulgus imperitorum, ut funt-

1] t

imbecilia & procacia plebis ingenia, commoda ipfius mirum

in modum extollat.

D

IMRXCE /

Ü

I

M

"E

RM

oj

[o]

pétia

2

&lonlsüo

n

i

u p

,

""

"

Q 2

IV. DIS.-

124

GR ASS de Libertate Flumihüm

» dl

IV-

DISSERTATIO.

|

LIBERTATE FLUMINUM PUBLI-

r f

Qrbis |

tte h

CORUM HODIENUM RELICTA,

ütab

in fpecie qua ufüm Navigationis legitimis remediis contra

J

Ts )

vim publicam & privatam allcrenda,

2

fisdu

PRZISGTDE

teddet

MICHAELE GRASSO,

U. J. D. Cod. Nov. & Criminal. San&tion. P. P.

j

tulta

- defenfn à

25

&uch:

JO. LAURENTIO DIETERICH, Suevo- Halenfi |

epe

TUBINGAE, 1695.

abtu

r

ferr

PREFATIO.

b

Voca

p

Refeus, qua bic exbibetur materia , ntut in eam feinfuuantium verum

Qum.

»

ubertate , jucunditate ,*j utilitate, quám fit commmd»zti[ima :eandeme-

Witía

que ob caufam quoque tot tamque egtegiis Clari&'fmomm Firorum medi-

fhe j'u

tationibus , confiliis, differtationibus ( tratlatibus integris mirum quan-

Mev,

um jam illuffrata, imó tantium uon exbaufla s urgentior tameu quadau

U 4

extitit ratio, qua facile nobis imperavit, ut d noflram ei admoveremus mautim,

Qünt

302 quidem eo fine ? inteutione totam iflam materiam juflà quadam cf merbo-

7

dicá tratlatione per[equendi, & veris vecoquendi qui. fapervacanens ideà moffra

Ür,

quidem judicio fuiffet labor, fed potims ex ingenti iflo cumulo paucula bac feligen-

Comn

di, aliquanto plemits ex primis . fuis principiis eruendi, & penitins diftutiendi.

Tiam.

Qua & ipfa quidem pro dignitate f limatiori ct pleniori quodam labere pertra-

hm À

Hari debuiffemt, cb forteam: potuiffünt, wif partim quam multis aliis laboribus

fivanc

jam obrutis nobis cum ipfa vemporis prafixi brevitate pugnandum fuifft. — Lubuit

lis d

itaque quia ci pro fcopo no[fro [ufficit, bac vice qua noftri

]üS du

liucata in [équentes colligere conclufrones,

þt?t penf breviter deï-

lod

Ht g.

| 5- I- uni-

"?4?. f

-

h

*

pubiicowm hodienkm relitia.

I2j

I.

Z

&

Niverfam omninó tetram , Gquaz in tota ea rerum univerfitate confpi-

ciuntur & deprehenduntur omnia, etiam corpora ccleítia, folem, lu-

nam, & ftellas, in ufum & miniítlerium hominum à fapientiffimo re-

rum conditore benigniüs effecondita & deílinata, ipíz literze facra nos

W

claré fatis edocent, Dewrer. 4. verf. 19.

Ex illis veró, qua funt fublunaris

orbis propria, Ejusdem fummi univérfíarum rerum creatoris & domini benigni-

]A

tate hominis poteflati inimul & liberiori ad ufus fuos applicandi & abutendi

aut abfamendi arbitrioindulta, conce(fa & planéfubje&ta effe, ezdem non mi-

TU

nus exprefsö loquuntur, Gez.c. 1. verf. 26. ( 28. 9 C. 9. Verf. 2. ut adeo de

his dubitare non poflit, nifi qui verbi Divini veritatem & authoritatem dubiam

reddere velit.

II.

. Liberior veró hz circa res mundi fublunares homini. divinitüs indulta fa-

)

cultas, quo titulo, quove juris chemate & effedu, illi cefferit, de hoc quia

authenticà quadam authoritate expre(fiüs quid, aut adeó dilucidé , ut omnis

expers effe poffit difputationis, traditum non invenitur, in alia atque alia Ddrum

abeunt fententiz.

Alii enim ftatuunt, conceffionem iftam Divinam, non in-

'..-!:-

ferre, nifi communionem quandam omnium i(larum rerum, eamque, quam

vocant zegativ4m , quàrerum, velut in medio pofitarum, non magisadhunc,

g m

uam ad illum pertinentium, proprietas ad neminem fpe&are , aut res qæäpra—

j u

prietatem nullins effe , u[us vero ommnibus patere dicitur. — Appellitant id maxi-

me

"s omnuium im ommia, & naturalem circa-tes mundi libertatem. B. Dn.

s m

i p

Mev. in Nucl. Tur. Nat. & G. in[petl. 5. $.41. Pufendorf. de 1. N. c& G. Lib, x

TT

T 4l

t. 4 ntm.- [éqq. Struv. in (yut. . F. c. 1. aph. 1. Alii commnnionem , quam di-

cunt pofitivam , quà rerum proprietas aliquorum efle, ufzs veró nibil ominus

y n

14

H

n

omuibus patcre per hibetur. Gror. 4. L. B. & P. lib. 2. c. 2. binc inde Molin. de £.

WM 1ü

C L tom. i. irabt. 2. Difp.20. jung. Pufendorff. 4./. ». 5.«7 s. . Alii negant,

t

communionem ullam five negativam, five pofitivam, homini fuiffe primige-

íj/

niam , afferentes potiüs, proprietatem hüjas univerfi à creatore fuiffe concef-

i

tl 4

fam Adamo, G iterum poft diluvium Noacho, ab his transmi(lbilem & de-

m

rivandam per certos, conditionique hominum temporumque aptos acquifitio-

as

)

u

nis determinatz modos, in pofteritatem fuam: Quale proprietatis & Dominii

Jus dum res nobis proprias dicit, & facultatem ponir, deiis pro arbittio no.

jj

at "

ftro difponendi, & ab earum ufu alios quosvis regulariter excludendi. Ziegler,

in not. ad Grot, d. l. $.2. Dn. Cancellar. Ofiand. ibid, of. ;

Strauch. dg.* imper.

$.6.

mac. €. 1. Dn. Simon. de Inffit. Peræijl i

JU

—

j

p Prima

xä&

126

GRASS de Libertate Fluminum

pataeoncs

1.

7 j;;:

Prima & Tertia fententia, pre medià & fecundà, calculum meruit com-

Witert

muniorem Ddrum tum [Ctorum, tum Theologorum praprimis, quos, infi-

tl eju

mulcum fuccinCtà & nervosà rei delineatione, citatos vid. ap. Ill. Dn. Kulpis,

nfart

in Colleg. Grot.ad lib.2.c.2, $. 1. Interillas duas veró quaenam valentioribus

ttt dbd

nitatur rationibus, proindeque quenam verior fit, an illa, quz communioni

fm rig

MUA

megativz, an ea quz proprietati, divinitus homini conceffz, favet, contro-

verfia eft, haud paucis involuta difficultatibus.

Adeat, qui eas pervidere

Mius

difcupit, prater fuperius allegatos, cum Authoribus & affeclis fuis inter fe ad-

imoxiu

(tadeQ

modum contendentes, Dn. Thomas. Z»ffir, Turispr. divin. lib. 2. €.10. 2.25.

€& perplur. féqq... -Nos hác vice de ea judicium qualecunque noftrum fufpendere

- T &ilira

malumus, quam eandem operofiis quod conditio ejusdem exigere videtur,

&L N.

profequendo, nimium à fcopo noílro defledere, quod idem ex certá ratione

feciffe legimus utut alias in judicando perfpicaciffimum, B. Dn. Frommann,

!

Difp. de Domin. acqnif. c.4. tb. 22.

lo toi

IV'

^

finoxja

Quicquid jam ejus rei (it, hoc certum eft, quod fucceffu temporis auge-

lïberinpl

fcente hominum turbá, ex naturali communis neceffitatis & utilitatis ratione.

L

vid. Chrift. Sigifm. Heberle, 4eJibertate uatur. veffricl. thef. 10. apud. Ahafv.

Citifg

Fritfch, Exerc. Tur. Publ. p. 1. Ex.16. "Thomaf. d.J. ». 9$. feq. Mev. d. Linfp.

Jritity

3. $. 3. feqq. divifis inter (ingulos & diftin£tis rerum dominiis, id quod exin-

qfpelity

deex Jure Gentium derivat [Ctus *H?erm.ogenianus:in L 5.ff. de I.c I. conf. B.

i

Dn.Fromm. 4.1. :5.2 1. quicquid quilibet, (ive privatus quisque, five communi-

Vi

tas , Civitas, aut Refp. aliqua per apprehenfionem feparatim fibi quafità poffef-

JN

fione, determinatius fibi, fuisque neceffitatibus & ufibus appropriavit, ab eo

fto

ita penitüs excludantur alii, ut id eodem modo illorum effe nequeat, aut illi

m p

ipfi, ha&enus exclufi, id juris, quoduniilli jure proprio jam acquifitum , fibi

domig

fuisque ufibus vindicare nullojure valeant, conf. Mev. 4./. izfp. s. $. 42. Ex-

Á oy

Y 0

ceptis eis, fi quarum rerum natura ita comparata eft, ut etiam occupatz jam,

'it P

ATD pra

& determinati magis dominii, jure poffefe, aliis quoque inde aliàs exclufis,

RR

utilitatem, fine proprietarii damno, pralare iis indigentibus poflint: Tum

Mfoaug Í

enim, quiaille ipfe res z/fizs u5/4s ratione pro vacuis quodammodo à pofï'eüïo-

hod

ne, & haCtenus quafi communes, non fine ratione cenferi poffint, Strauch.

f At

d. l. th. 12. etiamalius quilibet eas ad certum iftiusmodi ufum fibi petere, fal-

tem ex debito quodam bumanitatis nonprohibetur, nec proprietario, ex eadem

Pl

humanitatis lege, convenit eas petenti, ubi eget, denegare. Egregié pro

M

more fuo. B. Dn. Mev. d. 1. $. 24. 0. 1. ei 2. ibi: Jfus communicationis pro ufibus

1 « P[(

,nlf'omm Jfc con[lituit Gentium Turisprudentia: Primo nt aliis quidem ex proprie-

tate

?'3- 5. ]

R

publicorum bodienum velitla.

E

GL

t;:te jz;s effet , jk;z fibi jäcäzrä babendi, & fuis ufibus praprimis applicandi , fed ve-

t com.

maneret debitum. humanitatis eadem ad. u[um aliis communicandi, veddit& fi-

; if«

mili ejusdem juxta naturam vice : Secundo ut qua u[um innoximm aliis , falvá ve,

Kf

praffare poffent , indigentibus non denegarentur , taánquam jus in omnia non ali-

ioribus

ter abdicantibus, quàm ut eo nihilominüs frui liceret.

E(l enim in univer-

wuniont

fum rigor dominii ordize &* fine focietaris reflrictus G temperatus duplici jure,

ROU

nece[fitatis ac innoxia utilitatis cujus vi quisque alterius damnum velpericulum

ervidttt

gravius incommodo vel periculo fuo leviori avertere , fuarumque rerum ufüm

terfead-

innoxium indigentibus concedere tenetur , fünt verba Dn. Kulpis; 4. /. $. 2.

ut adeó fecundum hzc ipía proprietas certarum rerum nil obítet , quo minus

r ,1:;)'0

& illarum u(us ex lege humanitatis omnibus patere , reCté dici queat. Pufendorf.

'pendefe

)detit,

de.L, N. & G. lib. 3. cap. 3- S. 4 Strau*ghr. d. L. tb. £2. Dn. Kulpis, d. $, 2.

fationt

NAIUS

Ex quit;xkxg preprimis hoc bene adnotandum effe cenfemus, quod pro

illo communicationis, aut communis certarum rerum usüs, five utilitatis

innoxize jure, exfontibus fuisreducendó, rationibusque fuis ftabiliendo, qui-

liber inprimis fuze hypothefifaveat , & utplurimum , qui primevam rerum cagz-

yis tj

g ritiom

munuionem prafupponit , juftitiam illius juris defendat ex ratione non aliter ab4z-

cata iflius commumnionis , quàmy cum quadam ir certum finem fatta refervarione

j Af

primitüs fimpliciter competentis communis usüs: undé ifle flatus , quem

vl (g. llii:]fþ'

appellitant , revivifcentis communiozis ; Qui veró à Dzo ftatim ab initio con.

quodcxm'

ceffum homini dominzizu adílruit , equum illud dicat, ex ratione dominii

j m

benignitate quàdam & humanictate , ex v[ie & fine focietatis bumane, attemperati :

(.

Coníequenter bzjss opinionis fequaces mzegzs perfetlam. aliquam illizs veró

i püïïe

fe&atores perfetlam . magis, pleniorem, & efficaciorem , qua(i ex pacto quo-

aVi[,

Qu

BI

dam proficifcentem ponant facultatem , vi cujus iftarum rerum ufum à vero

, lP

domino & fibiliberé relinquendum aut communicandum prztendere, & con-

fiu? ,f

fequi optimo jure valeant. Quamvis & deprehendamus, qui communionem

2/

iltam przfupponunt, & tamen, fortean quod minus iíti refervationi fidant,

y j

| üduhs,

recurrunt ad iftum humanitatis refpe&tum , vid. Pufend. 2. Jib. 3. c. $. S. . ibiz

adeoque talem u[um , quieo indigent , fnojnre po[fe poffulare ; Qu& ff alicti iffbac

Ton

ratio difliceat , fimplicims dici poffet , ex lege h(æmanimti;& debere quemlibet alteri

J

l 0((6610'

S[raUC ]

exhibere/ufum rei fua innoxium.

VI.

etetei

i

Plura omninó exempla dantur, in quibus illud inroxiz utilítatis jus, va-

QU

pm

riis modis, confpicitur , quibus recenfendis laborem infignem impenderunt,

j [egW

qui ex profeffo de hac materia fcripferunt, Pufend. 4. $. y. feqq. Grot. lib, z,

n WMS

r

"HÜ-

j [

tap. 2. $. H Dn. Erider Nitfch, & Euft, Koten peculiaribus: Difput. de jure i

-

Xis

jl

N

Rs

158

GR ASS de Libertate Flumizum

Doetescem

nec Prin

xia utilitatis. Preprimis ad claffem eam referuntur , rerra , jïumz'mz : partesqäï

maris, in proprietatem alicujus populi quz pervenerunt : Kes publice aliàs in

imneo

jure noftro audiunt, & interalias maxime contradiüingupntur rebus communi-

sfit, 1

bus, que in fenfu & ex ufu juris Civilis dicuntur ille , qua proprietate tenus

tendun

nullius plane funt, quoad wfmm vero omnibus omzinó hominibus vacant, &

1 olim

patent, itaut quantum occupari poflint, acquirantur occupanti, utaér, aqua

! hmp:

profluens, mare , & littora maris. S.1. Jz/?. de rer. div.liz. $a. la. ff eod. l14 pr.

ilz

dl

D.

St

ff de acqu.ver. dom. & qus (ünt alia exemplain $.12, & 16. Izff. de R. d. vid. B.

Dn. Lauterb. z Colleg. Jheor.pratt. ad ff. tit. de ver. div, $.11. Dicuntur ex-

ä

: &pl

indé relictz in libertate naturali , que tamen hodié quàm valdé fit circumfcri-

| ünis h

pta & reítricta, adeó ut etiam quz olim communes, nunc potiorem partem

publice appellari, harumque jureceníeri queant, vid. Chrift, Sigism. Heberle,

Sunt

de libert. naturali veflritla. tb. 1 2. féqq. Hiltig.im. Don. enucl. lib. 4. c.2. lit. E.

! jrisidc

Schulz. fa. inf?. ad tit. de Rer. Div. lit. a. Sttuv. S. I. F. c. 6. aph. 7 utim.. féqqe

j m m

Dn. Schilter, Exerc. ad ff, 4. tb. 7-5 16. add.. Dn. Thomas. a2 Strauch. Difp.

Msf l

6. tb. z.. Cüm contra respablica fint, que ratione Domizii, alicujus populi,

Vixtin, d

Reip. aut illius qui eft fupremus in Rep. fünt propriz quoad z/// veró com-

d jwr.f

munes funt, -& omnibus indiftin&té hominibus patent, perinde ac res, quas

exinde

modo diximus naturaliter communes ; adeó, ut quà proprietatem quidem dif-

6,12, [j[,

ferant publiczà communibus, quàzfzrm v. conveniant, quz verior eft fenten-

defed,

tia, tüm exlege humanitatis omnes indiftin&é homines refpiciente, flringen-

te, tüm praprimis ex clariori Juris noftri determinatione iz $. 2. ibi: Omni-

hlfo, q

bus: $.4.ibi: Ufus publicus eft Jure Gentium : Zzemz, cuilibet liberum eft,

-

firenda (

Juft. de Rer. divis.l. 5. ff. eod. l. 24. pr. ff. de damu.inf. B, Dn. Lautetb. 2. 7 $.12.

rim'xge.g

Car. Ruin. J/b. 4. cozf. 98. z. 2. Petr. Ant. de Petra, de jzre quafit. non toll. per

fitors g

Princ. c. 7. n.20.ibi: dejure omnia flumina quoad uf aqua in iis, Ó quoad

ttiptio

u[um navigationis (unt publica omnium hominum, five magis communia.

t./.n.l'

Heberle, Z. L. £5.15. i2 pr. Strauch. Diff. 6. tb. 3. Struv. S. L. C. Ex. 2. th.76.

ahiSVem

Magnif. Dn. D. Schweder, iz iptrod. ad us pull. part. [pec.felt. 2 6. 1 $. $.16.

tum h.

Excell. Dn. D. Majer, 44 $. 2. J. de , D. Nil moventibus in contrarium iis,

quifltum |

qua diffencientes pro ufu rerum publicarum reftriCtiori, & faltem ad eos, qui

üfinun

funt éx illo populo, pertinente, urgent, ex /. 2. " 3. ff. de Flumin.l. 2. $. 2. ff-

Yt, ab

Ne quid in flum. publ. L 15.ff. de V. S. aliosque textus, W elenb. iv parat. ad ff.

à 0-3,71'.

tit. de R. D. uum.3. b ibid. Hahn, iz ob férv. Vinn. a4 $.2. Inft. eod. , 2.

Ziegler. de T. AMajeft. 1,2. c.15. 2.16. noviffime Dn. Hopp.2» Comment. ad

"5-10

l:atOI'Eml

pr. G S.2. Iaff. de R. D. Confer. Dn. Thomaf, ad Straucb. d. l. ubi , quod

quoad mentem [uítiniani utraque opinio textibus quibusdam juris nitatur;

CR

quoad veritatem. vero ifta, que à nobis defendicur, fententia non fubfiftat,

nec

u Mi

&

129

rl

K x—þzblz'comm bodienum þrelifiq.

nec Princeps obligatus fit. cuilibet peregrido iftarum rerum ufum concedere,

irtesquk

las i

cum ne omnibus quidem de populo ufus iftarum rerum indiftin&é ita commu-

TT

nis fit, ut ab ifto quidamarceri nequeant.

Hoc tamenbhis ipfis omninó con-

TA

cedendum eít, quod hodié uti rerum communium, ita non minus & publica-

rum olim jure& Gentium & Civili competens liberior ufus hinc inde non mi-

a, N

N

nimam partem imminutus fit, & coarctatus fecundum id quod atteftantur.

Htiph

4

Schulz. 4. /./ir. b. Heberle, 4.I. tb. 1 $. Magnif. Dn. D. Schweder, 4. /. JCtiff.

v

Dn. D. Stryck. iz fpecim. ufus mod. ff. ad tit. d. R. D. $. 10. Hopp. ad $. 2. £.

Ut Cv

&d. & pleniüs adhuc per fequentia in fluminum publicorum exemplo, diKcr-

monítrabitur.

mítri»

fgtiqnis hujus objeCto primario, de

partem

VII.

, ità hodié cum ratibi;e

eberl,

"Suntfluminapublica, utiolim in populi Romani

l.E

jurisdi&tionis, tüm proprietatis, inillius, qui fupremus eft in Rep. & fupe-

i

u-

riorem nullum recognoícit, poteílate, patrimonio & dominio Arnif. de jsr.

o

Majeft. lib. 3. c. 3. num. 2.in fin. & n. 3. Hippol. Riminald. z. cozfi]. $1. 9. 4

$ þmïï;

Sixtin.de Regal. lib. 2. cap. 3. num. 31. Befold.p. y. Cozf. 23 9. n. . Stypmann.

ero (tt

de jur. flum. n. $0. féqq. & in fpecie inImperio Romano Imperatoris, Regalibus

exindé annumerata, in c. zz. z. F. 56. Joh. Oetinger. de jur. cicontrov. limit.

rs, Q

idem d

€.12. lit. x. NVefenb. 1. Coz[il.67. uum.11. Riminald. 4. conf. $1. u.1. Rofenthal ,

de feud. c. j concl. 23. Mev. ad. us Lubec. lib. 3. tit. 5 art.. n.10. Adr. Gyl-

L n

(ringtr

mann. fympbor. p. 2. t.3. Vot. 6. n. 22. Sixtin. d./. add. Bocer. de Regal. c. 2«

". 163. ubi varias Ddrum fententias deeo, quá ratione flumina ad Regalia re-

l Omni'

erum &

ferenda fint, recenfet & examinat. Inde veró uti cerera regalia ad Imperii

Principes, aliosque ftatus ,. necnon ad Civitates aliquas inferiores, five Impe-

* "

"T

ratoris invqüitura & infeudatione, fiveprivilegio, five, quzei fimilis eft, prz-

fcriptione pervenerunt, Sixtin. Z, zr. lib. 1. c. 4. 7», 5. féqq. Mev. ad fus Lubec.

d

d. L 9339

»m/Um//'

Imo uti ipía fuperioritas tetritorialis ad Status Imperii illis ipfis

[71

f,

aliisve modis pervenit, vid. Dn. D. Schwed. dicf. fe&t. 2. c. 1 0. $. 6. feqq.

Ita

.f

& cum hác ipsá, atque virtute hujus ipfius, jus fluminum publicorum illis ac-

m t$:

quifitum eft, itaut unàcum prote&tione, & jurisdiCtione, proprietas illorum

08; qul

fluminum jam pertineatad eos, qui & territorii, quod perfluunt, funt domini.

A.

Myler. ab brenbad), de Prizcip. & Stat, Imp. p.2. c. 66. ». 3. Sixtin. d. rr. [ib.

"m

if

2. 0. 3. 2, 21. Mev. d. l. Dn. D. Schwed. Z. /. Dn. D. Stryck. i» fpecim. uf.mod.

l. ^^

d. 1. $. 10. qui jus in fluminibus perinde exercent, prout ante fuit apud Impe-

nl f

ratorem. Peregrin. de jur. Fifc. lib.v. c.2. n.100. Befold.d.), Petr. Heig. iz quaff,

E

gur. Civ. ej Sax, p. 2, qu.4.0. 7.19. qui & aliàs quod Impérator in toto [mperio,

y QUO

gicatifs

idem in fuis peragere valent territoriis, Mev. 4./. exceptis tamen excipiendis,

f

egal.

abf

vid. Ma;:h. chph. de jurisdi&l. lib. 2, p. 1. c,7. uum. 35. feqq. Sixtin, der

i T

Mi

130

GRASS de Libertate Fluminum

£

n

lib. 1. c. $. n.121, f&44* Huld. Eyben, de origie ilins regnla. c, 8. feq. Dn D;

jj

Schwed. d. c. 1 0. $. 4. Myler. d. tr- c.14. 9. . fégq. ubi illud axioma declarat

m

& limitat. Quibus convenienrer fi accipitur qued olim Baldus ;z /. S p/zre;,

Cutiun

5. n. 13. verf. fed hac vatio. C. de eondit. in[ert. tb cum eo Xlexand. Tartagn. Jib.z.

qeti:

conf. 1 94. ". $. aliique inprimis etiam Adr. Gylman. Zb. 2. rerum in Cam. [mp.

inine

judicat. Dec. 33. 1. 2. ttadiderunt, nempe omnia flumina navigabilia quoad

3 eti

univerfale effe Cefaris & Imperii Romani, fed in particulari effe fingula eorum,

tini Q

er quorum territorium flumen decurrit, non cít quod fimpliciter rejiciatur.

jis pin

vid. Oetinger. de jur. limit. c. 12. lit. f. Stypmann. de jur. fhnm. s. 0. feq. ubi

- peirent

quod verum fit, 1 de utili dominio accipiatur. confer. Sixtin, Jb z. c. 2. 7. 2 1.

,

Id pto

ubi Baldi fententiam refutat , Bocer. Ze Regal. d. L.

frintio

. VIH.

Re utut ita cum fluminibus publicis hodié comparatá, iisque nunc exi-

public

eumqu

ftentibus ut plurimum in unius Ducis, Principis , Comitis, aut alteriusalicujus

tàntir

roprietate, imperio & poteíLate, nihilominus adhuc quin publica dici poífint,

Ufts a

& debeant, nulli dubitamus.

Quamvis enim publica dicta fintà fübje&to poffi-

üilita

dente, quafi populica, quod finrin dominio vel proprietate populi f. Reip. 77.

f

dt libe

. de F. S. jun&, J 15 & L.16. ff. eod. &6. pr. ff. de contrab. empt. vend. $. 1. Inft.

Htm, :

de pnla[. jud. Goedd. ad À. L iz. s. 1 $. Stypmann. de jur. flam. 2, yo. — 'Tamen

mani fuerint , translata funt deinde in Principem,

puvat

que olim propria populi Ro

n

1. 1. ff. de couflit. Pr

znc. $. 6. Infl

. de . N. G. c& C. qui populum hadenus re-

praefentare dicitur, Hopp. 4

À d. $. 2. Oetinger, J. 4, Unde & Dn. Stryk. Z. 4

(j I

iutje

$. 10. in pr. exgra controverfiam eífe putat ; flumina etiam hodie adhuc certá

m

ratione publica effe.-

IX

d

An veró & adhuc hodié fluminum i(ïorumh ufus de jure Gentium publicus

t !

ntgj

fit & maneat , omnibusque & fingulis ad huc pateat, five navigando, five ligna

$ettoit

transmirtendo iti Jooféflóffer , ive pifcando , five alià aliquá ratione ? Et anne

potius , quia regalibus nunc accenfentur, Principis proinde Imperio, admini-

if €

Nrbur

ftrationi, difpolitioni & proprietati fübje&ta, libertas illa aliis omnibus natu-

m

raliter competens eo ipfo penitüs exfpiraverit, quafi in totum quoque in terri-

torii Dominum translata ut pro lubitu aliis eam vel denegare, vel concedere

Ate Cit

tm m

queat ? id fané eft quaftionis non adeo expeditz, propter varias, defuper hinc

d Qu

inde que deprehenduntur, Doctorum traditiones. Sunt enim qui cenfent,

quod ob id, quod flumina publica, navigabilia, & quibus alia navigabilia fiunt,

Em

nunc in numero regalium adoptata fint , non impediatur , quo minüs ufus Jure

Ton an

tefhi

Gentium maneat publicus, & ideo jus navigandi, pifcandi, & fimilia com-

munia maneant, Rofenthal. 4e feud,c. 5. cozcl, 27. ». 2. féq. Schneidewin. a '

tmy

«2

ltb r

1?r

: i;uälicowm bodienum velhtia.

! Dn. D.

$. z Infi de.

R. D. n.7. [e4

q. ubi, quod licet flumtnum publicorum proprietas

- dechrat

hodie fit Cefaris, ufu

s tamen

ipforum publicus fit, itaque de jure naturali ,

3 plurts

Gentium & Civili, omni

bus, & fingulis licitum fit in publicis fluminibus pif-

(tium alterius, adeó ut prohibens aliquem pifcari in

i. libz

cari, etiam ante zedes & o

Tam.lmp.

flumine publico tene

atur à

Gione injuriarum /. 3. $. fin. ff. de injur. cum qui-

li quoad

bus etiam facit Joh. F

ab. ad d. $. 2. 1. de R. D. fcribens, quod terrarum do-

laeorum,

"mini non poffint id pro

hibere , füb hac tamen limitatione, ni(i ex confuetudine

fit acqui

(itum, ex eo , quod aliquando prohibuilfent fubditis,

tejctut

ipis pinguius jus

& fubditi non contradixiffent,

[f

ne irent ad pifcan

dum in tali flumine publico ,

j hh

fed propter prohibirion

:

em defliciffent.

Nam func acce

dente legitimo pra-

t eis jus prohibendi. 'Sunt contrà alii, qui fluminum

fcriptionis tempore effc

ublicorum libertatem

hodié adeb refLri&tam effe afferunt, ut preter ufum aquz,

libertati priftinz nil feré relidtum fit, cüm non

Y tj

eumque n

on indifferencem ,

Ml ius

tantum

ipfa lumina pubi

ica quà proprietatem

& jurisdi&tionem , fed & eorum

Qd wk&x

Ufus ad regalia relatus fit, ade

b ut omnes inde quocunque modo provenientes

utilitates ad Principem j

ure pro

prio pertineant , inque eum redundent. Heberle,

jtopoa

1 . Magnif. Dn. D. Schwed. Z. /. Oetinger. 4. tr. c, 12

Al

de libert.matur.veftr. th.

I

»um, 24. ibi : Syiefe Q3eftb

reibung ber gemeinen offentlidben , umb Der eigien

, Tan

privat omaffi

et

ftimmen m

it ber jegigen Ge

fegenbeit unb SSeranbtnüf bet

rinciptt,

4

affer im

Ceut

,

(cben SReid) nicbt überein, fonbern eg

bat beut $u

fiieffenben 2G

To£l

t eine anibere SSefcbaffenbeit befommen,

bemi nadye

lenus f

&age mit benfelben

" 14

. Pembie SRóbmer 93b

te vobloerbiente Státbe, fbriften unb Cotattbalter g

buc t

G ür(ten

unb Jerru aena

cbt, unb G5ie mit Den anbfdbaften bef Sxómiftben

SReicb8

befebret, urib Sjbuen

$umabf aud) bie Regalie, barunter neben at

offe

ne 95

afferflü(fe begriffen , eingerau

mt, unb yu 2ebett

veu bie gemeine

aben G5ie

ficb in Sybren 2anben unb Gebieten

fotdber Sylüffe at

ïmpublicus

angefefet : À

ber(elben fo lang bergebracbt,

5Wü"

enomimen , un

alío ben SYeut ub G'ebraud)

!t znn;

'b

i& Giie eme erfeffen

e OSerjábrung über 9)

tenfeben Gebácbtnüg erfangt,

barburd) enblid) Die

(a(fe tvelche buedb Sybre Syarctung unb Gebietb laufz

o

entbumtid) sugefallen, — Quibus accedit Dn.Stryck.

ys i

(en, n

unmebr Sybinen aig

berum fluminum publicorum ufurn omnibus patere

ante cit. lo

c. fcribens : Li

conccdm

tàm navigando, quàm

pifcando, fort& nemo hodie dixerit. Notum enim

eft , quod hodie

flumina

Regalibus adfcribantur, & ita quisque Principum le-

j

ftatuat : ut & Dn. Hopp. 4d d. $. z. Inff. de R. D. ubi, quod

j t

em navigationi

er eorum ufus competat omnibus ex Republ. fed ille valde

;biliahunt'

non amplius lib

sulisjil

(

veftri&us , imó qua

ndoque plané interdi&tus ; id quod tum in jure pifcandi no-

" üiffimum ex iis, quas adducit, ordina

tionibus Provincialibus, inaximé Borufficis,

pilia t

fimilibns,

æwmü

fub yuþm, ol Sifd):mbnungen, tüm in jure nav

igandiv; tüm aliis

J

[]

.

; conclu-

Bd

131

!

GR 45$ de-Libermte Fluminum

i

od

concludens hoc g enerali axiomate : quod hodié quicunque c»i& þbþulo fRepublr

f

nd;n

certum rerurmn pub licarum ufum, à Principe jam reítrictum , vel prohibitum,

wiore

fibi pretendit, ille vel conceflionem Principis , docere debeat, v«l pracriptio

*

Wi p

nem immemorialem.

X.

af

ld t

Noftra que hác in re fit fententia diftin&ius per Navigatiozum exempla ,

in quibus ufus fluminum publicorum przcipuam partem confpicitur, & circa

d

qua2 inprimis noflra verfatur tra&atio, declarabimus, — Lilerratem INavigandi,

I

aut navi

giis tranfeundi per flumina publica, relictam fibi omni tempore, ex

tl p

ratione univerfalis , totum genus humanum contingentis neceffitatis & utilita-

lia

tis, ita providente Geztizm jure, Matth. de Affli&t. iz cap. um 2..F. 56. verb,

ET

Flumina n. 1. Grot. de L. B. & P. lib. 2. c.2. $. 13 * de. mar. lib. €. $. circ.fin,

Woptiet

Mev. ad us Lubec. l. 1. t. 1. art.11.2. $. non minus & 7zre Civili, quo cuique

illi o

effe liberum dicitur per flumina publica navigare /. ;. pr. ff. de R. D. eorumque

qeita

ufum communem effe ficuti viarum publicarum & littorum maris. /. 24. pr. ff.

feiden,

de damn.inf. l.11. C, de. férvit. indeque- à navigatione in fluminibus publicis

neminem prohibendum, uti nec àlibero commeatu in viis publicis Z z. $. 1. ff.

ptopria

fion vl

ut in flum. publ. ne quidem ab ipfo Imperatore /. 2. ff. 4e fium. quin quitranfitu

ita agi

quodam ad cau(as boseffas & juffas , ac maxime zeceffarias , opus habent, ex

ttdend

jure humanitatis, (ive exteri fint, five cives illius Reip. per cujus territorium

terrarn

labuntur , expetere poffint, illosque, paucos inprimis & inermes, fine proprie-

tarii & territorii domini incommodo aut damno, adeoque planeinnoxio come

tàutioni

!ülp i Yi

meatu flumina iíta mediantibus navigiis transmittere cupientes ficubi territorii

Wil . ]

& fluminum dominus ab iíta commuzi bominum jure competente libertate

hr a,

prohibeat, quin durum id fit & inhümanum, quippe in cujusmodi concedendis

entia

ultro velificari & gratificari homo homini, quos ex communi affinitate cogna-

Wi :

tione & confuetudine fibi invicem utiles effe focialis ratio voluit, /. 3. F. 4e Z.

ititne

& I. Henning. «d. Grot. l. 2. c. 2. $. i. nulla plané nos dubitandi ratio tenet ,

Qd Pu

Pufend. /, 2. €, 3. 8. $. p.m. 365. dbl : iter aut tranfitum won accipi pro perpetuá

militum (

aliquá fervitute , (éd pro momentaueo duntaxat rei aliena u[fu , ad quem arripien-

um ingens nos utilitas aut uece[fitas adigit , i non ultro velifiari inbumanum.

?ePïehend

i l. I

erat,. Addat. M. Ant. Peregrin. de are Fifci lib.1. c.1.9.22. circ. fin. ibiz

quod Principes probibere abfolute po[fint. navigationes per flumina publica , dura

Ujü.l;a

Ut s

videtur bac propofrtio , juri & u[ui Gentium repugnans , AC Iegibm & confHitutioni-

d

bus ipforum, Cafarum ac Principum contraria : & porró: Quocircà Principam

probibitiones adver fus licentiam banc communem , jure ci* ufu Gentium univer[ali

W Nyl

probatam , ( deinde per Leges Printipum confirimatam , uon videntur juris au-

' Eodg

thoritate fübnixe, fed de fatto & contra jura, — Utique enim altius hac talia

funga-:

Qlà p

z

pülälz'camm Iäadiemm relitla.

135

funndk:ilmehtum fuum radicatum repetunt, ex ea ipfiffim:e zequitatis naturalis

Jitum,

& indecente reputatur , quod mihi non obeft,

ratione, quà pro invidiofo fatis

ts

& alii prodeít, id huic nolle conceder

e, aut permittere 7. 25. Jf. de evitl. 1. 2.

iftianz charitatis regulá:

$.5 .in fin. ff- de 4qu.c

aqn. plu. arc, i(tà reciprocàChr

Quod tibi non vis fie

ri, alii ne feceris, ZMattb.c. 7. V. 12. Lutc.6. V. 3 1. Matth.

ipl,

F. 5 6. verb. via, v. 3. Rofenthal. defmd. $. concl. 21. lit.e.

NT

dämi&' jn cap. un. 2.

XI.

tjgt

Ezdem ille rationes, quz militant in //zg2/is, & paucis, liberum iftins-

ort, t

um defiderantibus, cüm feré non minüs

modi per flumina publica commeat

i tlf

ftringant, ubi

quis colle&tis cum copiis

, integris exercitibus , aut iz//rutfa claffe,

4,tl,

tranfitum, uti

M

que innoxium, per flumina publica, easque maris partes, jure

rl?'rl.jm

proprietatis quz jam p

offidentur, decenter petierit : Proinde & hic iniquum,

& ifti focietatis humanz aqui

(fimo juri contrarium dicimus, f1 flumina maria-

t

Qu

que ifta

transmittendi libertas, ex folà inhumanitate, fimpliciter denegetur, vid.

L

ltï

Felden.

ün not. ad. Grot. lib.2.€.2. $.12. modó tamen fecuritas concedentis

pub

j

propri'a inde

in nullum adducatur periculum & damnum. — Qam ob caufam

j

fed exa&iori hic opus eft prudentià politicá, & cautione, ut res

j

non vulgari ,

rl

ita agatur

& temperetur, ne ve

| inhumani videamur in denegando , velin con-

bent, &

cedendo

exiftamus imprudenter. precipites & injurii in publicam noftrarum

fitorinm

terrarum falutem. vid. Gronov. iz zor. ad Grot. l. 2. €.2. $. 13. 3. 4.. Quibus

: pmp[ie'

cautionibus a. hzc res peragenda fit, DDres hinc inde jam reliquerunt tradi-

poft Felbing. de jure belli tb. 26.. Dn. 'Textor. n Sys. Tur.

yio cont

tum , vid. omnino,

T

Gent.C.17. »nm. 37.

Ubi quatuor recenfet, 1. ut tranfitus anté decenter peta-

, injuftum & periculofe con-

ibertit

tur, 2. ut bellum contra tertium non appareat

ncedendis

fequentiz,

;.uüt cautio idonea & fufficiens preítetur, de indemnitate omni-

us in tranfitu obfervetur fecurior X tutior, qui eft, fi integri

t

modà, 4. ut mod

exercitus non fimul,

fed divifo agmine, modicisque catervis transmittantur,

ï,f,/ir[

tro R. G, imperio quid hodie in tranfitu

Addat. Pufend. Jib. 3. c. 2. $. . In nol

militum concedendo obfervandum fit , Legibus publicis prudenter fatis cautum

W)'Pt*m

uidem, maximée ubi terras Imperii pertranfeunt exteri ,

mipien-

deprehenditur : Et q

in Rec. Imp. de 44015 55. $

. 49. R. F. de Auno 1576. $. Coeben otbnen, 22. R; 7.

MWWW

' '4' ibi:

de 4o. 1522. $. bemnad)

(t&tm orbnen, 32. R. I. de 4o. 15 $. $. betrefrenb

über ;; ubi veró n

oftrates. ii Der

SReutetSSeftallung. de 44. 1570. art. a. e? f*

W»d

TL

'

R. I. de 40.1542. $. &

$ fgüen audy. 26. Infiv. Pac. CæfSne-c.?rt. 17. $- -p.Tcx;,,

fl if

rj

RE d M,yler,' de Princ. (& Statu Imp. p.2.t. 67. $. 6.

LJ

T

Eodem humahitatis jure, quo perfonis liber navigationurm ufus per flu-

yuris U

m debcmr-.

Haud parüm enim in-

& tähl

minà publi;a ;eli&us elt, d mercibus ide

t

fond

tecelt

d.

ä.s«;"

134

GR ASS. de Libertate Fluminnm

m

tereft focietatis humanz , & illa que elt inter homines à naturá conflituta

cognatio id exigere videtur, ut inter Gentes etiam remotiífimas comerciorum

(lud v

ufus vigeat, ut, quà alia Gens abundat rerum copia, alius indigentiz , quemad-

1tum

vunu

modum haud omnis fert omnia tellus , fuccurratur, neminique facilé przclu-

datur, que & 7»wre Gentium relicta efl facultas. 7. 5. ff. de Twufl.c Tur. & Ta-

An0n

ve Civili quoque conceffa /. 2. ff. e nuadin. l.6. $. 4. ff. de Off. praf. Argentorat.

$t, d

vol. 2. Conf:62. num.6.ibi : Syjeroeil um Denme at(o unb panmn effenbar, baf

i, at

bie(&. ein offen frep &cbiffreid) Baffer : &5 baben bemnad) $. S. feite

s

augeroanbte unb Lintertbanen bie gemeine forbnumng unb SRegulber gefd)riez

t que

franitas

benemn unb aud) ber Q36lcter« SRecbten. für ficb, eermóg tveldber ibnen bie

Goiffartb mit allerbanb. $auffmanng z fGabren unb anbern Giüfer gu ges

itde ei

braud)en , &jauffmannfabaft su CGaffer unb su fanbe sutteiber, sugelaffett:

timis il

Uingeacbtet fíe Diefelbe bief Prabre bero nicbt inilbungunb Gebraud) gebabt :

ipparea

Inde probabilem vix inveniri poffe pretexrum, ut quis negare velit iter navi-

ii

bus inermibus per apertum mare ditioninofirz fübjectum , adtertium pacatum

tendentibus, maximé pro afportandis iis mercibus, ad vitam quz funt necel-

N

farie non malé fentit. Pufendorf. Jib. 3. c. 2. $. 6. Grot.[ib. 2. c. 2. $.13. Quod

iütt dic

tamen ad íolam & meram neceífitatem reftringendum effe haud arbitramur ,

Triíth

cenfentes potius

?

*

id accipiendum effe cum quadam /ariredize etiam ad eas

blica ;

merces, quz faciunt ad bené effe, & commodioris vitz fubfidium, annonze

traduá

caritatis aliarumque moleíliarum levamentum , quód provenit ex inve&arum

n

eum in finem neceffariarum rerum affluentia : Modó tamen limitesinnoxiz uti-

(i pecie

litatis, quzquidem non zeceffariam tantüm , fed & bozeffam & juflam aliam.

", t

caufam prafuüpponit, non excedantur : quód fieri videtur , ubi ez falteminve-

..9654; l/

huntur merces ; quz non nifi ad luxum inftrumentum faciunt, aut ex quibus

lucrum exuberans ; & alimenta avaritiz, nimium prapotentis fuperbiz &

faftüs in alterum nocivi queruntur. His etenim inhiantes vix pratendere

poffe fibi jure humanitatis tranfitum deberi liberum, facilé accedimus Pufen-

n

dorffo, Z. /. Dediícit enim iftiusmodi a&tus, eo ipfo dum luxuriz & inju(titie

It

LTMT

feneftram aperit, inque damnum noftrum tendit , naturam innoxiz utilitatis:

Damno tamen hic confiderato eo, quód vocant po/gtivum , quo nimirum reverà

damnum datur ; viZ. /. 1. $. 15. ff. de flum. ubi exemplum damni pofitivi, in

Vitting

flumine coangu&ato ut rapidius decurrat : aut metuendum venit, velut , fi

Etu

merces afferantar, tanquàm inílrumenta ad bellum fuftinendum, ad hoftilita-

nngauOm

tem quandam in nos exercendam, ad in(iruenda ea, que faltem fe habent ut

belli, aut damni nobis afferendi, caufa (ine qua non. Strauch. de izper. mar.

me deber .

Vcend ha

€. $. $. 3. ubi proptereà de illa quaftione, an vi imperii maritimi licuerit Elifa-

UE ) fidf

betha: Anglie Reginz Respublicas qua annonam,, & arma Hifpano hofti fuo,

advehef

n d

&

u-

pzblicomm Iaadimuw relitla.

ï.ïj—f

m

advehebant, tranfitu per mare fuum prohibere, ita judicat, quod mirum fit,

fciotüm

illud vocatum fuiffe in dubium; non v. privativo, quod vocant, per quod

quemad-

lucrum folüm aliquod fperatum, non precisé debiturn decedit, aut íaltem

dmminuitur, cujus exemplum zz /. 24. $. fin, ff. de dam. infeti. quale quid hic

| prædu-

"& f

locinon reputandum eft pro damno. per /. 26. ff. de dam.iuf. kiopp. ad d.$.2.

Grot. 4.

$.13-

Imputet enim fibi, qui, dum ad ejusmodi aditus perinde pa-

'güllüm:

tuit, ac i

lli, qui nuncin iisad ufüm (uz civitatis afferendis a£tualitereft, occu-

i

PA

u

patus ,

fuojure uti, eumque prevenire hactenüs tardaverit: Et dum ad talia

TU

!

jus quefitum ha&enüs non magis ha

buit, ac ille qui iis nunc intentus, inhu-

manitas quzdam effe videtur, propterea eum, quód innoxium aliquod lucrum

t

[

(

inde ei adjiciatur, à libero commeatu intercludere. — Quód fi veró frequens

(

nimisilla commeatio peregrinorum ita fe habeat, ut nollre civitati fufpe&ta

t

imo certá ratione ad prediCtum aliumve modum veré noxiíà, tum

/

hi

"

appareat ,.

t ndrte

j

aliud ftatuendum effe facilé concedimus.

Pufendo

e.

j

rf: d-' 5- 60

m&m

Nec aliter fenfiendum arbitramur de illà,

;

f

qua minima mw;gatz'bnis jþe-

n Q

eijes dicitur. Stypmann, de jur. marit. ( nautic. p. 1. 6 10. s. 5. Ahasver.

Fritfch. dejure Grut. f. ratium. c. 2. v. 5. feqq. ( c, 3 "uta. 2. per flumina pu-

glb

ia d

blica razsmittendi ligza facultate, betm Joolgflo(fen. Cujusmodi lignorum

tradu&tio, cum duplicis generis deprehendatur, nempe I. 444 transmittuntur

; n

od

integra rates & trabes inter fe connexz , & finefabricá compatz, ita ut navi-

yoxial

gii Ípeciem quandam referant , qua propterei navigia temere fa&ta & incondi-

ta, Qimmet Sló(je Zicuntar : 2. quá ligna vel im integros caudices aut truncos

ul Hhm

(

diféla, vel im minutiores partes fiffa, particulatim fluminibus injetla , alia poft

alia, foluta quidem, fecundo amne defluunt & ita in locum deftinatum deri-

g at

vantur: fecundum quz hzc ultima fpecies dividi iterum poffet, ín bie S[ocE;

fuper bt

ober ba8 SBocCunb Gidbeiterfló(fen. Fritích.

Slàffe unb bie G»obeit « Slo(fe,

771 Ri

4. L. yecenbor(f i Geut(cben

GürfienzGotaat, p. s. Regal. 5. vontyor(tbaum

ober O'Galonuguntg. z. 4« p. m. 429. ibi : 2In Dem Jyolt fo barauf at Gdbeiz

flófjet toirb. — Ec cum utraque ab invicem ali-

yilicte?

ten, Bimmer ober Slóc'en ge

quantum divería exiftat natura,

diftindtim de qualibet nobis agendum erit,

3 *

?o(ïfl

Vi) i

j VCW» I

. Et quid

em quod attinet trazsveflionem ratium, quomodo & quà ratione

navigationi ,

& illi inprimis , quà merces transportantur , flumina publica pa-

inofit

tere debere, de

Jure & Gentium & Civili diximus, e&dem & libertas illa tra-

T M

fpeciem navigationis inci-

j n

ducendirates firmatur, quippe qu& non tantum in

jn

dere , fed & originis ejusd

em effe traditur. Fritfch. Ze Zur. Grut. c.2. num. Y2,

efi

t EM ,

i2 fg.

Oül n

Uti n. aliàs quód de genere, i

dem & de fpecie plrædicatuz*«, per l. 7. $. 10.

jp

ff. de

P.

x

ES

ii

E

426 -

- GR ASS de Libertate Flzmiü»t»;

It

ff. depatl. Everhard. is top. legal. loc. 6. ita quoque quód de illáà nonimmerità

t natà

& dehacfílataendum venit, maximé cum eriam in jure nollro ex pari judicen-

vutari

tür, in].up. pr. ff «t in flum. publ. ibi : Quo minus ii in fiumine publiconavem,

tmo

ratem agere jc. vim fieri veto.. Utique quandoad eum modum exercetur, quo

àmin

ca&tera qua repetuntur ex jure innoxiz utilitatis. — Quod maximé contingit,

tineat

ubi illa libertateutimur pro neceffariis vitz fubfidiis & ufibus domefticis, cum

filitar

iftà tamen latitudine, quam & in navigatione fimpliciter fic di&tà obfervandam

——

ltmua

effe monuimus z/. preced. inprimis in luminibus majoribus, in quibus ex tra-

toendu

ductione ratium nemini facilé damnum imminet : Unde & in Albi, atque in

que fu

Odera, cuicunque id jus patere, modo telonium à navigentibus quoque

praítari folitum, exfolverit, teftis eft Dn, Stryck. z fecim. uf mod. ad tir.de

R. D. $. 13. aut ubi aliàs ifta ratium transvectio itainflituitur, & peragitur,

"

neullà ex parte territorii & fluminum publicorum dominis nocivaeveniat : aut,

10 min

ficubi fortean incommodum aut damnum aliquodper accidens inde fequi poffit,

Qiinte

quomodocunque id deinceps eveniat, five molendinis, benen Süblen unb

quod;

Sübfteebren, ive ripis, benen llferm, Gve pifcationibus, ber Giftbtocibe,

fendi

five vicinis pratis & agris nabgelegenen Qbiefen , Graferepen, tieffaelegene

mino

Sfec'ermsumablen nad)2lenberumng besOemitterg,utb o bie Slü(fe fíd moeus

PACYT

ben unbfrümmen, fivenaturalialveo, aliquando exinde qui mutatur, Durd)

flte

SIuffftemmung pe8 Joolées, (iveaquz du&ibus, five aliàs , burd) Stiberbaus

QuiDus

ung, fáller, ausreiffea, binmegfübren ber nabftebenben SSáume, Gotóc

Widam,

unb ZBurfel, & qua aliaimprovifo cafu indé nafci poffunt, pro quibus, que

ita recenfet Fritích. de Zr. Grut. c. . per tot. vel precavendis, vel, etiam (ine

Wtant,

li'tior

ulla paCtione , refarciendis juftiffimz quaque adhibeantur cautele, refpicien-

mmpo

tes inprimis pra(tandam de indemnitate fufficientem cautionem, additis etiam

tomin

aliquando majoris fecuritatis gratià, maxim?é (i cüm potentiori res agitur, lite-

ris Reverfalibus : qualium przcipuum tenoremiin his confiflere folere r. Syaf

X q

bie Conceffion au8 gutenr QGillen gefcbeber, (vel etiam ità: $Biftteife,

Aong

Ihedia

jure familiaritatis, au8 rtad)barlicben, aus freunblid)en QBillen, vel etiam

lus

ex jurehumanitatis, bieytegbeit gelaffen roorDen, cujus forté ex diversá parte

)d

oppofitum membrum effe poterit, ub nicbf aug einer enttocber vermittelft

Gbing, ober burd) Stedyte/Cierjabrung , ober anbere QBege angeftanbene

|

tf

coienfibarteit, ober fonft rebtlic oo(Hànbige Geredotigleit.) 2. t Slofe

(daben er(e&t. 3. Syie (Sló(fe Det Padto Cober au

d) fonft ber natüríiden

decen

SSilligfeit unb bem gemeinen COSlcfer z SReODO) gemá

B exercitet,

unb 4, qn

&bad

ber Jurisdi&tion ulb Geredytigfeit beó £»rts fonft in Feine CfBea

prajudicitf

tbi D

COtün

rvetbet (olle, alià quadam occa(ione notat Fritfch. 2. tr. c. 2. z4/. 15, addar.

ælæ Fub finein adjeQlis z. 3. reperitur formula Reverfalium: qua üngula pro

B& |

re

; Um

-

*

^

pzälz'comm bodientm relitda.

—

Immerià

re natàfacilé, exemplo eorum , quz modó in parenthefi inclufa adjecta funt,

1 Judice

mutari , aliter declarari, &in id, quod in prafentiarum agitur, dirigi & ac-

iohitMn,

commodari, & breviter, omniacum iflius modi moderamine agi poffunt , ut

'cetüt,quo

Dominus territorii & publicorum fluminum ab omni damno, immunis fit &

conting,

maneat, etiam ratione ejus, quod aliis pro contrarià fententià defendendá

dds, Qum

militare videtur, quod ex infpe&tione & aftimatione damni dati, aliquando

feruanm

demum aliquo tempore poftapparentis , laboriosà , fumptuosà, incertàá, me-

bus extt

tuendum venit, cum & huic fuüfficienter profpiciendi ratio detur, fecqndum ea

AfUe ij

quz fuppeditat Fritfch. 4. r« c. . 7. 11. 8 12.

! QUoque

XV.

uti.d

Et quia ad eum, quem diximus, modum traductio ratium, Die aimmers

tgitits

Glo(fe, egenti & decenter petenti ex jure humanitatis permittenda venit , mul-

At* di,

to minus denegari debet libertas Zerivazdi ligza particulatim, G* minutatim me-

dl

diante naturali undarum decurfu bie $8locEober Die C3dyeit4y[o(fe. Hac etenim

OM

quod magis adhuc quam ulla alia navigationis fpecies jure innoxiz utilitatis de-

!

ij

fendi poífit, ratio evincit, dum quid fluminum publicorum & tertritorii do-

mino inde decedat, pro damno reputandum, non adeó apparet. Siquidem

j

(gtt

t

ita inje&ta fluminibus ligna, & maximé quz funt levioris molis, fuperhciem

vur, QU

faltem aquarum tenent, profundum nec quarentia, nec pertingentia: nec

Yb

quibus aliàs rates fubiguntur aut protruduntur contis hic opus eft, fed uti unda

y, C

undamtrudit, ita & hzc ligna, alia exaliis particulatim , qua(i fuà fponte tra-

ybus, qaæ

natant, proinde vel nullum plané iftorum incommodotum, quz ratium tra-

etiam if

du&ionem fequi poffe diximus, afferunt ; vel (i quid forté ex intempeltivo aut

rjiitt

immoderato iítius derivationis ufu, incommodi, in molendinis forté, in ripi-,

ditisetiot

dominum maneat, veluti fi nimium accumulata, fpatium fluminis occupant,

jtur, lte

& vi quàdam fucceffivà fe invicem propellentia perrumpunt, erit id ex abufu,

r 4M

nontamen adeo grave, adeoque faciliüs ei vel pracavendo vel refarciendo re-

fj

media fuppetunt, qualia etiam ratione transvehendarum(r'atium modó notavis

| eriam

mus, z-hOPïüeceda

g p

XVI.

atf

Hac ha&tenus focietatis humane zquiffimo juri,

kquä ufum hävïgationis

(b

per flumina publica liberé permirtende, exadé conveniunt, quze propterea

vt lp

decenter petentibus fimpliciterdenegare, indecens quidem, inhumanum, imó

at

& barbarum non immeritó audit ; Quod tamen non eo accipiendum effc , u ,

b 40

ubijuftior, proinde & fortior, ratiopro domino territorii & fluminum publi-

v ididl

corum militat, uti & aliàs unum Jus Gentium fzpius altero fortius effz , pro-

perfonarum ,. aliasque circumítantias , non malé dicitur poít

4, u0t

pter temporum ;

Cyprian. Aeezer.

3« ifle

lgüh Ff?e

dd 5-2.!. de.Rl Dl Zlegler' de für' Mäj'l' 24' c'lf- nlz

domi«

d

E.

dé

——

e9

GR;fSS de Libertate Flzäikum.

p

13

as

douiinus aliquando talem navigandi per lumina publica libertatem faltem ex

torat,

jure humanitatis expetenti difficilem fe inco , imó plan& repugnantem pra-

9t

bere füo jure nequeat & precedens jam infinuat tra&atio; & fubfequens uberiüs

Vt.

demonftrabit. Sane quin aliquando ex /z/His canfis princeps, vel alius iftius-

iett

nodi territorii dominus navigatio

ii*ekk

f1orv

1per flumina publica alii cuilibet denegare

J

/

/

lu

[

i

V

|

aut plane prohibere poffit, nos dubitare non finit, tum vis G virtus jurisdi-

;

w ha

;9(7 G

Conb

&ionis & Imperi, quod principi

mili univerfaliter competit in omnes di-

8O

acc

ontinentes, ita & in flumina per terras la-

t

tionis fuzparticulas, & uti interr

duf

bentia. Knich. Ze fubliw. territ.jur.c.1.2. 27. Oetinger de jur. & controv. lim.

t

£.1 2. lit. x. p.m. 143. Myler. de Princ. cy flat.imper. p. 2« 0. 66. n.1. tüm na-

hn

&ura & effeQtus domizii, principi quoqueindubie in flumina publica competen-

lg

tis, per pramiffa , quod uti in privato de regulà facultatem de re propriá liberius

tj

& pleniis difponendi & moderandi /, 2 1. C. ;zazd. aliosqueab ejus ufü exclu-

Ql

dendi J ul C. zzde vi, innuit & inducit vid. B. Dn, D. Frommann. 4e doz,

MCV. [

«cquif.tb. 5 1. ita tale quid principi denegare fas haud erit, ne dominus terrarum

ii

pracipue in publico pejoris 6t conditionis, quàm privatus in fuo ; Frid. Min-

hiber

dan. de maud. cap. 36. ia fu. vüm maxime qua hac in re ütramque paginam 1a-

d

cit, & xque, imó magis adbuc, hac in parte in principe militat, rar7o furis

Qràv

bumanitatis & Geutium, qua dum cuilibetlibertatem utendi rebus publicis re-

2

linquit, iisque a&tu utentem à nemine vult impediri, & hoc inimul infert &

hac !

efficit, ut ne & princeps & fimilis alius , dum pro ufibus fue Reipubl. quo-

ij

modocunque fluminibus ipfe indigeat , & pro obtinendo eo fine, confulendi

five neceitatibus, five utilitatibus fuisfuorumque, ufum eorum fibi jam vin-

eiterj

Wg. v

dicet, ab hocipío per exteros , aut alios quosvis excludatur ; uti inde exclu-

d li

deretur, fiin cafü, ubi, ufü fluminum publicorum alii conceffo , pro iftis ufi-

afri

bus propriis domino ea non fufficerent, hicipfe communicare tamen tenere-

tuf.

'Tum etenim in detrimentum & damnum proprietarii id vergerec, quod

nt j

ll, 2,

€fet contra naturam ipzoxia utilitatis : non minus & contra Jgrz preventionis,

1tfj M

qu£ in ufu publicarum reru

m, in fpecie quoque in libertate navigandi per flu-

altem

mina publica, ubi omnibus fimul hand füfficiunt, locum invenit vid. Herman.

H 192,

tmlSp

Hermes. i2 ffcic. jur. pzk!. 6 1. HH

XVII.

N

Cü,q

Cmm

Sunt autem que à DDbus hincinde recenfentur jz//e cau[z , ob quasPrin-

ceps velalius territorii & fluminum publicorum dominus ufum eorundem fibi

Tope

foli refervate, & aliis quibuscunque navigationem interdicere , & plané pro-

atin

anf

hibere jropitio Jure poffit, z zezere omnes , quz fzzt. publica utilitatis Joh.

Quibi

Petr. Surd. Conf. 321. Mf 41 Rofenthal, de-fwd-f- concl.2 3. H&ring. de-140-

0C «

lend. qu.16. um« 2 $. bÀ : aut evidens Reipublica [alus id poftulat. Cti Argen-

torat,

Qce

"—— À

gullicorum bodienum reliä?d';

139

tdtem «t

torat. z. Corf. 62. n. . ibi :

$d ift, vorà Grfie, ba ber Sapfer ein fold)

Atm pre

baf fofdeg ex can[a publica

nsuberius

Gebott ober CGerbott tbua toill, vonnótben,

ub austeucttid) i

fus t

ntilitatis gefd)ebe, unb eine fo

(dbe Vrfady vorbanben,

Gyebott ober Cerbott aefefset fe0,

bie nicbt ber Sapfcrf. SOtafeftát, ober etz

"

denegit

lidyer fonberer Privat- SDerfob

aem et

gen $ug unb. CSortbeil alleim autvifft s

ts prist

SRu& unb Dem Stómifd)en Seicb , pber gum

omns d

( oubern aud) bieben genmeinen

teenigften vielen ber Seid)e«Cotámnbe

" ub 1intertbauen sur QGoblfactb unb

"

Lttt l

9[ufftebmen aereicben mag.

e

Gyann of

J

ne eine foldbe tirfacb bát oer. Svapfer

L

intt, h

25

Slcter unb natürl

i

dhen SRedbt gemein jeoermatit

p

basjenig , Dagoermoo Der

E

:

Syricbt toeniger ift aud) 6 25. (dbub

iff, nict $u verb

iet

en & »um.27.ibi:

ompit

Dio, ba aus bet

ae(udten &xbirartb nicbt a

(feits 9t 9. am G5, fonbet

4 lbers

qud) bem gemeinen

Sjtugen eitiger syeacbtbeif ub

9[bbrud) ertoacbfen folte,

[j dl

Hartmann. Hartmann. pract. for. l. 2. tit.46. obf 3.

117

biefefbe nidtgu geftatten.

v&ä

Mev. ad us Lzubec. li

b.r. t art.11. uum. 8. óbi:

ldeó nemo Principum in fime

TY

tervitorio , nif forte gmviü'imfz ex cau[a,

qua falutem publicam contingat , pro-

Fii N

29. nttia. 3, ibl :

SSeoorab qusfeug umb QBobU

bibere poteff.. Befold.p.5. conf.2

.gginam !

ftanb bes Zanbes, & zum. ».

ilnb baf Sybr üc(t. G. baffelbige nicbt fine

ij

gravi cauf2 ,

fouberim oon toe

gen be8 arofjen unb merctlidben Stugen, fo Sybr

ublicis

eSürftL. G. unb S»ero

Sürftentbumb bierbur

d) ent(teben mbge. vide laté de

yinfat

(a in hac materia tractantem Jafon. i2 . 44 mizus , 2.

hac publice utilitatis cau

Vl que

ff de flumin.uum. 1. feq

4. lm [pecie veró , fiprincip

is interfit, »e fecrera,regni

ylüled

exteris innotefcant, arg.

l. 4. C. de commerc. & mercat. Matth. de Affitl. ad c.

jj vt

un. 2. F. 56. verf. via publz'cæ num. 3. Surd. d. ]. 249.42. Hering.Z. L. tleber

le,

Si tranfeuntes, vel morbum aliquem inferatt , vel vitiorzw [Cabiens

de exile

d. Lib.i5.

lts

affricent , vel boffem aliquem pelliciant, & deindein folum illud attrahant,que

i [enttt*

funt incommoda Rempubl. ipfam turbantia, Dn. Cancell. Ofiand. 44 Gror.

[

Si merces taniquamin[lrumenta ad bellum advev fus.

ffütiy

lib. 2. c. 2. tb.13. p.m.678.

205 faftinendum

, àctionemque hoftilem exercendam comparata , velalia, quie

t u-

faltem ut cauía

fine qua non, iftius belli fefe habent , transportantur, etiamfi

rman

neutri parti eft addictusDet neutral ifl ; 25 ezimineuter

transportentur ab eo qui

& , ubinon potcít alteri fübveniri , nifi alter ldatur,

eft, qui neutrum juvat:

commodius eft neutrum juvati, q

uàm gravari alterum, uti ex Zmbrof'5. off. g.

gsPrïn'

monet & adducit Strauch. 4e imper. mar.c. 8. $. ?. ubi inter alia exempla, huc

eff) flbl

facientia, addit, quod redte ob eam caufam & prudenter Regina Elifabetha

26 pro*

Hanfeaticis Civitatibus, conquerentibus naves fuas à claffe Anglica fpoliatas,

',ti-( JO n

quibus tamen per padta liceret amicis effe hoftibus Anglie, refpondit: Non

den

hoc effe cum utrisque colere amicitiam fi alteros lzdas, juves alteros : Imó

dverfum aliesfacere.- i agzona caritas

r

hoc effe auxiliari hoftibus, & cum his a

eordo

92

per

b

140

GRASS de Libertate Flzmiäum

per navägationem aliis permiffam in noftris cerris inducatur, aut ihcen.äatgir, &

I

& 1 per navigationis prohibitionem ea avertatur, per /. 6. ff. de extraord. cri-

ur

miag. |Cti. IMrgentorat. d. l,/2.26. 27. ibi. & ift audb 5. . 3. i *eebten

,hg

erfaubt, uub . ift ia Erafft orbentlid)er Sbriofeit fd:ulbig, i Syero Zanbett

I

n

aller &beuruna fo. eiel mogficb füryutommen , unb (yürfebung su tbum , baz

201

mit Sorn unb Sücbte in jimlid)en $auff ecbaltert toerben , unb an benfelz

h

ben &eit 99tanael ecfebeinen.

Et quam aliam pro damno avertendo jz//zm cj*

[

boneftam cau[am , circumltantie temporum perfonarum , & rerum fuppeditant :

olo

unde etiam plures DDres hanc rem ita generaliter definire malant, quod fc.

peli

ad quem flumina publica in: fuis territoriis regalium jure pertinent, jz/fis de

Cutt

caufis prohibere & impedire poffint, quo minus in fluminibus publicis per fuas

4l

regiones & ditiones decurrentibus liberé navigetur. Matth. Steph. de 7zrisd.

tünd

s Rib. 2« p. 1 6 7- tHmi. 414 . féqq. 416. féqq. Andr. Rauchbar. qg. jur. Civ. ? Sax.

Waf

- n. 23. num. 1. féqq. Joh. Gryphiand. e izful. c. 25. z. 5 4. Matth. de Afflitt.

p

Jépra cit. loc. verb. via uum. 3. Hering. 4. . qui duo diltinguunt an prohiben.

tis, ne navigatio ifta fiat , zzzer/it , & prohibere eum jure poffe , 4z zoz izter[it ,

52

ht

& non pofle, Peregrin de fur. Fifc. l. 1. c. 1. num. 22. in fin. Petr. Heig. in

Qu

qn. jur. Civ. Q* Sax« p. 2. qu. 4:0. 2.12 $. dbi : nifi ex jufla ci*- honeffa canfa.. Ax-

Sta

ent. Z. L z4m. 27. ibi. Syietoeil aus foldben Urfadben er(deinet, baB G bie

gefucbte Codbifartb auf 99. allein $u abmenburna allerbanb S3efdmerben

1if

s

unb S5Wadctbeis, Die G. 9. unb Soero fanben unb feutben baraus erfob

hoc 1

gen módten , su berbinberr unb. abyuffellen fürnimmt ; Yb bann nun gleid)

jemanb aus fefdyer 3erbinberumg einiger SYeu& unb O3ortbeil fofte entyogett

CIbQs

[übte

woerben, eradote íd) bafür, baf G.. 3. nidbts beftoweniger folc)es qu. fbur,

(éten

gut fug uno madbt babett, ang. L. 2. $. pen. ibi

JModo nom boc animo fecit ,

-

ut tibi noceat , fed ne fibi noceat , [T..de aq. && 4q. pluv. arc.

PT

VIIIL.

ibo

j

0

Quemadmodum autem aliquando libertas & ufus navigationis pär flumina

publica plané prohiberi poteít, ita multo magis cuilibet imperanti in fuo circz

MP. :

modum navigationis & transportandarum mercium difponere, illamque liberta-

tlj

tem reílringere licet.

Quod variis , legitime tn. obtentis modis fieri folet &

tl

li,

poteft, & vel jure flapula bet CotaffeLGeredbtigfeit, de quo vid. Befold. z

Thes. pratt. h. voc, N/ ehner. iz obferu. pratl. b. voc. Ziegler. de fs. 7Maj. lib. z.

de Pz

£« 42. per £ot, Sstauch, d. Diff.c. 7. num. 6. Joh. Georg. Becht, de fecur. & falv.

fueri

fiil

€024. tb.1 3. Cafp. Klock. de coztrib. c. 3. 4. 37. Dn. Stryk. iv fPecim. nf. mod. de

Rer. Div. $. rr. & in Difp. de fure uavinm c. 3. uutm. 65. f624.. Confer Pufen-

prat

perf de. 7. N. G. lib, 2. c.4. $. 6. vel Jure Gerazy bet

Svrabn z Geredtigfeit.,

W r

"UH 6s dR fu. Dn. Stryk.

0mn

d& quo Zieglef d,mrr.- Juttim. 2. Klocke d. « Suauch, 4, /,

| iig/j?eci?iïg

Mf

.

n

pnäiicomm—/äodienäz*bz relifla, *

14f

auir, ü

H

"

Pe&im;- uf moä. d. l $. 12. aliisque fimilibus , Strauch. d-,l l; . 6. add. & Rofa-

^i (fi-

corb. pra&t. forenf. cap. 8 y. num. 27. fé44- inprimis & jure exigendi telopia , frve

Ntt

vetlisalia fluviatica Detn

Ogaffer« Bol[, quorum, moderaté tamen, & prout

f

circumílantig id permittunt, exigendorum in fluminibus publicis juftitia &

Wt, Dl

u

/

equitas, quomodo afferi & defendi poffit vid. Pufend. L. 3. c. 3. $. 7. Dn. Kul»

1 il

pis, zz Colleg. Grot. Ad lib. 2,€.2. $. 6. in frn. Sixtin. d. Rägæzl. lib. 2. c.6. nttm.47.

um

fé44. quam. omnino deficere in iis , que quis folvere aliquando tenetur, pro

ditant:

folo per medium fluminis alveum tranfitu, quo ad ripas non divertit aut ap.

gl f.

pellit, fed eas, quz utrinque funt , re&à praternavigat, fimpliciter dici nequít ;

fufit

cum & rationes fuppetant, qu&.& illa certo modo juftificent. vid. Pufend.

w I

d. l. Ziegler. dejur. Majeflat. lib. 2.6.7. n.16. G* 19..— Quamvis in fpecie ho-

7/7//034'.

rundem juítitia & zquitas haud parum in difcrimen veniat, per ea, quz in

$m

utramque duidem partem difputant, nil tamen ipfi definientes Hermes. zz fafc,

r

Jur. publ. c. i. num.

1 96. féq. Becht. 4e fecur. tb. 6$. fé4. add. Bocer. de Regal.

t

C.2. BH 133 féq..— Quam v. fit circumferipta publicis imperii conítitutionibus

jj

facultas talia vedtigalia de novo imponendi, vel vetera augendi , adeó ut ad

Heig i

talia opus (it confenfu & Imperatoris, & omnium Electorum & vicinorum

ijt À

Statuum, qui inde lzdi poffunt , patet ex Rec. Zop. de 440. 157 6. $. toeiter8 finb.

1 b

116. féqq. Capitul. Leopold. Art. 2 1. Sixtin. de Regal. modo cit. l.. 16.féqq.plmr.

j

nbi laté. Carpzov. de L. Reg. Germ. c. $. Dn. Stryck. 4. l. $.to.infin.. Ex quo

yiuft

hoc omnino fequitur, quod fi aliquis navigiis prztervehens, maxime cum mer-

du

cibus, & rates, lignave traducens , confueta vectigelia folvere detre&tat , aug-

d

j

fubterfugiat, ei tranfitus przcludi & ligna transvehenda detineri queant ; que

4 CUU

detentio & impediendi actus cum fit fpecies defenfionis , maxime ubi in morá

ericulum , licita e(t : & fieri folet, baf ber Sluf an ber Ordnte mit einent

W/?W)

tiberyuge von etlidben ftarcfen $5au-Simimer ,ober aud) mit Gin(dblagung bef

GSlogredyena beftbloffen tvirb , aliisve modis, de quibus Fritích. de jur. Grart;

ymita

cap. ultim. num. 5 féqq. alisve modis, de quibus Frit(ch. Ze jur. Grwr, Cap.

) aná

ultim. num. 5. feqq. addat, Becht. de fecurit. thes. 64. cum & aliàs merces, fi«

iberta:

mul atque locum, ubi ve&tigalia folvenda, fine fa&tà profefiione, pretervectz

olec &

funt, plané in commiífum cadant , & fifco ftatim ipfo jure acquirontur 7 74. ff

de Pabl. modó tn, ex dolo, & animo defraudandi fifcum, profeffio fa&a non

old. if

j lib

fuerit, bq einer bie rabren beteüglid) oerieugnet, oDer fonft, beit 3oll toif»

fentlid) entfübret.

l Cotefw.l. 11, $. 2. 1. 16. $. 11 ff de public. & is qui vectigalia

d fa.

l augendi jus habuerit : ubi enim bzc deficiunt,

m

praten

dit, ea imponendi ve

poia

res non tanrum in €

ommiffum non cadunt, fed & qui ita illicite exegit, id

omne, etiam cum pocna , re[tituere tenetur; per ea qua hanc inrem congerunt

eigttt

19tjs

Rofenph,äl; de feuds 6« j« €oncl 48* Bocer, de. Regal, €4 2V 08 . féq. Mynfing,

p

;

in]þö(if/f'

—

142

GR ASS de Liäermte Fluminum

?

[ocnn

j

ltis;

3. obf: 2 9. 2. 2. fe, & in Camera Imperiali contra iftiusmodi ve-&igaliuhw illi-

ilt if

'citorum exa&tores, de iis non exi

[e)

gendis mandata inhibitoria, pro jam exaclis

(ltem

v. reftitutoria impetrari folent. Frider. Mindan. de gar. c. 42« zum. 1. fiqq.

»Íü

Becht. 4. I £h. 5 9. ( t5 71. übi ex Gylmanno decretorum, in ejusmodi cafibus

u

à Camera Imp. mandatorum exempla adducit. vid. tamen Ziegler. 4e jzr. zzaj.

yihib

lib. 2.c.12.2.11. Cf 12.

uod fi veró navigiis praeterveCturus , aut ligna de-

ts :

rivaturus, ve&igalia confueta aol[;unb Gileit8« Gelb folvere paratus fit, an

fompi

Princeps, Comes, vel alius territorii dominus liberum commeatum per flumi-

pis ; /

na publica, que in ejus funt imperio & proprietate, illi petenti concedere

fd ii

teneatur, qua&ri meretur? Fritch. d. zr.c. . z. 17. negativam : nempe qnod

Htïlü]lfi

vicinus princeps izvitzs cogi nequeat , ut accipiat folvenda veétigalia, & pa-

Qititi

tiatur vicinum per flumen territorii fui ligna ad alium locum transvehere his

cndi

rationibus defendit. r. quod hzc res fpeciem quandam fervitutis habeat. 2.

ticulat

quod fepé damnofa fit principi ejusque fubditis. ;; quod libertas navigationis

C

hodiernis moribus reftri&ta , ac limitata fit, & à Principis voluntate dependeat.

etiam

e/Eauium tamen videatur ad neceffitatem ufus domeftici , (olutione faCtà vedi-

ptopr

galis confueti faltem jzre viciviratis vel familiaritatis hoc concedere. — Nos ali-

fhand

quantó diftin&tius & plenius rem confideraturi , diftinguimus ; aut aliquis pre-

Toxia

tendit liberum tranfitum. & navigationem per flumen , tanquam fibi compe-

£em ;

tentem ve/ commauni bomiuum jure ; vel fqrmæta alio, c Jragulariter quafr proprio

(uami

jure. .. Si expetat communi bominum jure, quod ha&enus focietatis humanaz

tull)

equi(limum , aut fimpliciter humanitatis jus diximus, iterum fubdiftinguendum

Ut, (

effe cenfemus, an dominus territorii juZu canfam babeat navigationemiflius-

M

;

T^

modi aliquam impediendi , aut prohibendi ,.& nullo jure tenetur vectigalia ac-

Wt

cipere & tranfitum five navigationem , aut ttansvectionem permittere, per ea

qua intb.16. ( 17, An vero jujiam;mupzm uullam babeat ; & tüm maximé i

V

m

mavigaturus ex cauía nece[ltatis, que admittere leges nefcia eft, iftiusmodi

ufum aut libertatem in fluminibus publicis fibi expetere opus habet, dominus

lts

territorii, ex ratione Juris Gentium & humanitatis equiífimà , eandemei tene-

j r

B

É rj

tur concedere , adeo , ut, preterquam quod eam denegando boni principis no-

men amittat , & fanGtiffima focietatis humanz juranon minimum violet , etiam

accepm

aliquando ab invito eo certa ratione quodammodo vindicari poffit, & ita à

tem |

domino territorii haCtenus fimpliciter & in totum prohiberi nequeat, Ziegler.

Qs hu

de jur. Maj.l, 2. c.15. 9. 21. Dn. Kulpis, ; Colleg. Gror. d. l. $.6. lit. f. jund.

lum

Dn. Text. in fyn. fur. Gent.c.17. . 37. & iis qua hábentur infra in 77, ; 9. Prae-

It

Ítitis tamen de catero praftandis, de quibus in 75. ; ;. & 74. qu2 hoc efficiunt,

mde, |

ut metus effe nequeat, ne aut in fpéciem quandam fervitutis abeat iíta naturali

ü & ]

s fub-

Quefit

ratione relicta Jibertas, aut damnofa eveniat principïx concedenti, aut eju

P

ditis;

N

- qeblicorum bodientum velitta.

14

m

Y

as ]

. ditis; Et quamvis hodiernis moribus varie teflri&ta fit ift

ü navigändi libertas ,

m illi-

aut in genere rerum publicarum ufus, h&c tamen reílrictio cum certos fines

eudis

faltem refpiciat, non valet tollere univerfum earum rerum ufüm, ultra termi-

ii

nos fuos nullatenus. extendenda Ziesler. Z. /, Hopp. a4 $. 2. T. de R. D. ubi,

calibus

- quod quousque princeps ufum rerum publicarum non reftrinxit, vel diferte

W.j

prohibuit, eo usque adhuc hodie, eodem modo quo jure Civili videatur con-

g d

ceffus : Rat. quia ufus illarum rerum ab initio liber fuit, & omnibus ex populo

5 fit,

competiit ; reftrictior autem fa&tus per füpervenientem prohibitionem Princi-

rflumi

pis ; Atqui veró Princeps univerfum eatum ufüm non fuftulit, zec zollere potzmir,

Kedere

fed in aliquibus duntaxat reflrinxit, aut certos ufus interdixit : ut adeó zbi-

v nod

cunque utla prace[fit veferittio vel probibitio , ibi nec bodie denegari debeat. liber

j Upe

ejusmodi verum ufus. — Si vero facultatem navigandi, pretervehendi aut tradu-

herc hi

cendi ligna fibi aliquis vindicare audeat, tanquam ex jzre aliquo formato par-

t d

ticulatim fub fpecie quadam quafi fervitutis quafito, femper & ubique , ubi

ga(xonis

controvertitur, in judicium deducibili, & per actionem aliquam omnimodó,

epexxmt.

etiam ab invito, exigibili : ubi minimum curatur, an damnum aliquod inde in

( d

proprietarium redundet, proinde nec pracise cautione aliqua defuper pra-

Nos dl

Íftandá, nec literis Reverfalibus aliisve cautelis opus, utiin iis qua jure in-

quis pre

noxiz utilitatis petuntur : tum fané dominus territorii invitus ad eam faculta-

j eompe

tem alicui , utut ve&igal folvere paratus fit, concedendam aut relinquendam,

,1)6 Ipïl]lï j

quamdiu talis illud jus fibi legitimo modo conftitutum non docuerit, cogi

humane

nullà ratione . poreft. . Eít enim quzlibet res per naturam fuam libera, /. o.

gendum

l. 16. C. de férvit, & fervituti nulli obnoxia, nifi ex impofitione vellegis. 7. z.

emi&iüS*

$. 1. C. de. ferviz. vel hominis, imprimis domini. $. fiz. 7. de feevir. qua ubi

jglne

deficit , deficit & dominum ad tale quid in fuo permittendum & fuftinendum,

g, Ffï ( 4

cogendi omnis juíta ratio. Contra vero fi quis facultatem navigandi, aut

ximé /

ligna derivandi per flumina publica, prater eam qua ex lege humanitatis culi-

!smüdi

bet competit , infaper in fpeciem quafi cujusdam fervitutis, aut altetius alicu-

yminus

jus juris ita formati , ex conce(fione domini füb ifta forma fibi quaefitam habet ,

( tene

is omninó firmiori juris fubfidio nititur, quàm is, qüi quod pratendit unice

,p)s 110*

. accepto ferendum habet alterius amicitiz, virtuti , benignitati, amori in focie-

- etiatm

tatem humanam, fan&té quidem ubique cuftodiendam.

Sapius enim homi-

& itaà

nes humanitatem dedifcunt, $z amorem talem exuunt, & proficit tüm fabfi-

'ieglete

dium plenioris alicujus juris, quod remedio aliquo coactivo, per legitimos

judiciorum tramites, etiam à nolente & refragante extorqueri potefl. — Patet

1' ']unö à

T Pfæ'

inde, quod longé fecuriores de jure fuo fint illi, qui iftam facultatem navigan-

di &c ligna derivandi per flumina publica in alterius territorio.feparatim fibi

natufe |

ne,

quafitam habent, mediante alif].UiO pacto, transattione, emtione, permutatio

e'us füb'

aut

-

diub

dl

T44 -

GR ASS de Libertate Fluminum

ts

Cs

aut reciprocà per utriusque cciritorium liberz navigationis conceffione, Dag-

gmint

Wndi 4

$ylógen bin unb toiber gegen eineinanber frep gu gebraudben , aut alio jufto-

titulo, & modo legitimo, etiam inveftitürà quadam & in feudatione, pre-

Jr, al

Ícriptione; de quibus pleniüs Fritfch. 4e jsre Grut- c. 2. & 4. Jacobin de S.

1 aui

Georg. de feud. in verb. ibi in flumin. n.u. p. m. 229. Befold. p. * conf. 229.21,44.

fump

fé44. addat. Oetinger, de jur. &t controv. lim.c.12, n.25. 26, G feqq. ubi, quam

l: qui

variis modis flumina, & eorum ufus, jure quodam proprio competere poffint,

Mfid,

per ea, qua fequuntur, verba: Gyeren (Slüge) Coie Coie yütften uib Jertm,) -

yenda,

$teat. ein tbeit, nb (onberlidb biejenigen, toelcbe man jabrtid) mit edjifem

:

n ;u/fä

: Vindicar

&u gebraudyen gebabt , uno ím aemeinen Syeu&en nicbt entratben Fónner, fren

gela(fen : Gtlic)e gan&en aemeitben übergeben : Gün tbeif aud) anberen Pri-

um i

vat-Serfobien S'auffemeif ober Durcb fonberbabre contràct gugeftellt : Gtlis

ilione

tbe aud)SinBbabruno juCrblebn gemadbt. Syannenberoitónten beut u fas

Uüicqu

«

dnliatu

9e alle $slüg uno flie(fenbe

a

rifebmoaffer n fünfferlep Ge(cblecbt abgetbeilet

tbetDelt,

Gtlicbe finb ftep unb maánnialicben sum gemeinen Gebraud) gugee

-] hls

la(jen , at8 getoobnlic) bie Q'Gafferfiróbm , telebe Codbiffreicb finb, unb bate

bella v

innem jebermann su fifcben Stacbt bat : baracb bie Sami Q Baffer, teeld)e

À Celleg?u

ben- boben £Sbrig£eite gugebóren unb eerbanmet, baa8 ift, verbotten finb,

baf niemanb bacimnen obne GriaubnüB fifbenbarff : Bum Soritten bie all;

]

mauno 95a(fec, welde ber Gemeinben ber Cotdtten unb Syor(ferim gugebóe

titorij

ren, bie alleit Gie, unb nicbt anbere gu nieffen baben : um CSierten fínb.- —

ttanftr

eígetie uttb privac- C'Gaffer , voeldbe fonberbabren Ser(onen juftebe, bamit

pintem

C5ie, wie mit anberern Sybren Gütern su fibalten unb su tealten baben :

qUam jn

Qum Gün(ften Grbz2eben : QBaffer, baraus man ben Jerr(dbafftem einem

BU

Qb

jdbrlicben Sif qu teiden verbunben ift, vocl

J

(be bie "Junbabere i Sbreïn

æugen $u gebraudber unb su erbalt

en babetn.

Ser

XIX.

Hf ]

Cui talis navigiis faciendus per flumina publica tr

anü&qus, aut aliüs iftius-

lag;,

lu 2l

modi navigationum ufus innoxius , faltem ex jure humanitatis debitus, ab alio

füperiorem non recognofcente inhumaniter denegatur, an ficubi jure belli gau--

furisdi

deat is, cui negatur, hic ipfe jufítam adverfus ita denegantem aut prohibentem

d

belli gerendi caufam habeat ad eum fibi vindicandum ? Pro affirmativa faciunt,

Inda

que habet Grotius, J 2.c. 2. $.12. Bocer. de jure belli c. 4. num. 1 5. Molin. de

3

Obferv;

jnft. & jur. tr. 2. d 104.. nm. 7. G alii quos ibi allegat ; Pro negativa quae tra-

Ut h]

dit Strauch. Ze zper. mar.c. $. $. 2. Ziegler. ad Grot. d. 1. Dn. Cancell. Ofiand.

minüs

ibidem , ubi quod nimis rigidum , bellum poffe propterea inferri. — INos brevi-

decem

ter ita fentimus, quod ubi neceffitas cran(itum

aut navigationem omninó ex--

ili g

| poícit , & ex fola inhumanitate, nullàque

juftà caufà ab alio negatur, pro non-

tifd

emg;inö :

pnä(icor!m bodienum velitta.

145

nUCOR.

mexb 6 -

omnino injufto habendum fit iftud bellum, quod ad vindicandam iítam tran-

(o lo

feundi aut navigandi libertatem, communi hominum jure competentem , fufci-

I Df

pitur , aut faltemn ei neutiquam füccenfendum fit, i vi & armis viam fibi ape-

bin d

riat, aut obílacula in. fluminibus publicis pofita removeat, perfringat, aut

EEE

perrumpat. Textor. (Zpr. cit. loc. Bocler. 24. Gror. d. l. Pufendorf. /. 2, c. 2. $.5*

db um

ibi: qui ubi nece[Jrtas adegerit , etiam vi po[f?t vindicari, fiquidem ex. inani diff-

r

dentia, aut auimi malignitate denegetur. . Quanquam prims ea venia placide [it

Ditth)

petenda , neque vi perrumpendum , antequam appareat ex füla iabumanitate , ct«

90

tra juflAm cau[am dominum füli eam denegatum ire.' Floc cum ita obtineat in

t 1

vindicanda libertate, ex jure humanitatis faltem competente, multo magis lo-

fi

N

t P

cum inveniet in cafu, ubi tranfitus , aut navigationum ufus ex pacto, ex trans-

I

aCtione, aut alio quolibet pleniori jure debitus per injuriam à cali denegatur.

Quicquid enim in fLatu vigezt:

5 j4dicii a&tionibus legitimis exigere poffumus,id -

"I

"

eje se

icH,ve

t

in ltatu ceffantis j«

luti fi res eft cum fuperiorem non recognofcente,

bello repeti aut vindicari poteft. — Ubicunque enim definunt judicia, incipiunt

Y

bella vid. Grot. Ze jsr. B. && P. 1.2. c.1, $. 2. Dn. Prafes in D

iW

ifput. in illnfiri

"AU

Collegio balita , ae Recuper. bellica , thes. 6 . juntd tb g. e s.

.

tj d

Vat»us A& tef-'

n i

In imperio noftro R. Germ. fi Princeps principi, aut alius ft

ritorii Dominus alii conflatui & alterius territorii Domino, aut ejus fubditis,

ORE

tranfitum aut navigationum ufuüm negaverit, is, cui negatur, adverfus dene-

utu (

gantem in Camera Imperiali impetrare potefl. — Aazdata frme claufula, tane.

y, ul

quam in fa£to omni jure prohibito, quff bie oier (yálle, Ord. Cam. p. 2. t. 25

;

tan u

Mev. ad. fus Lub. lib.1. tit. 1. art.11. 2, 9. id quod . przjudiciis addu&tis, in.

frdit

caufa civitatis Aanisgranenfis contra Ducem — Zuliacen[em , d. 27. OG. 1586.

TAU

& Senatus Bremez[is contra Comitem Oldenburgzenfém : Senatus &* communi-

tatis Brunfovicenfis , contra Ducem Brunfvvicenfem , Nobilis Al(ati , Louz;el-

bourg, contra Epiftopum dirgentinen[em , firmat Rofenthal, Ze fesd. c. y. con-

[ ['&iUS'

Xv dio ! :

cluf. 21. num. 3. ubi addit, quod infinita adhuc alia dentur, Matth. Steph. 4e

jurisditt. l. 2. p« 1. €. 7. . 414, (é44. non. minüs & prejudicio in cauía beff

)Cm gau' "R

Aol6flófena civitatis Ulmen[is contra Fuggeros Ao. 1 582- roborat Petr. Frider.

jbencem

Mindan. de Procef, 1.2. €. 26« n58. 10. ubi etiam quid mandatatalia impetrans

J faciunt

obfervare debeat , Fritfch. de jsr. Graut, c. ulr. num. ?. Gylman. Symphor. fuppli-

ffolin. . —

CAt. tüm. 2. p. 3. tit. 6 [Tpplicat. 1. Sixtin, de Regal. lib. 2, €. 3. num. 42.

on

n

minüs etiam mandata fine claufula five izbibitoria , (ive reflitutoria in Camera |

, Olian

decerni folere contra deteriorem ufüm fluminum publicorum reddentes, aut

os brti

'alià ratione obítantes , quo minusin fluminibus publicisufus liber fit, arg. /.7, »e

anin &

Myler. ab

rü non

quid in fium. putl, li. fF. nt in flum, putl. traditum reliquerunt Dn.

Gbtenb,

E

man.

d

"

NV

146

G

RASS de XLiïferMï

e "Pï'"z«zmimzäm

ET

beenb. de Piiäb. cä"]iat. Imp. p. 2. €.66. 2. y. Sixtin. de Kegal, d. d. num. 39

& 40. idque ità (ive homines, five merces vehantur, adeó ut nec fi merces ve-

1.,/. Jr.

hantur cogi quis poffit, ut hoc vel il!

oloco eas exponat. ex Mynf. Refp.r5.

äl?W

uum. 3. Sixt. modo cit. loc. ubi prejudicia.

Quod tamen cum exceptione in-

Wb

telligendum, . nifi locus, ubi detinentur, eo privilegio aut jure jam gaudeat,

t

vid. ;b. ;e. Qua omnia ita obtinere, modó navigatio fine jufta caufa, aut cum

i ag

altetiüs injuria, impediatur , aut flumen deterius reddatur, aliás vero fecus di-

At

cendum effe , re&té notát per /. 4- ff. de ripa mun, Myler

«

L lf.ï*nzm. 5 in fín. ad-

AMorii

;

&at. Sixtin. d, L 2. c. 3. uum. 1. feq4*

? (t. p

XI.

Á

fe ag alio, jus

Qu

Mec ratio juris obfiftit, quo minüs & is, qui ita injurio

i qu

aliquod novum bac in re fingulariter in fuo territorio vi juris fuperioritatis

bt

ftatuente.& obfervante, excluditur à libero navigationum ufü & commreatu,

f t

jure retor(ionis eo, quod in odium eorum qui novi juris aliquid perperam fta-

N

tuerunt, iniquitatis corrigenda , feu inzqualitatis ad parilitatem reducenda

u

gratia adinventam, & hoc refpe&tu fumma aquitate nititur. Carpz. p. 3. c. 3.

IOT

d. 1. 2. 2. C $. adverfus illud (tatuentem & ufurpantem uti poffit, eum iterum

t

mediznte tali [tatuto , utique (i & is poteftate legum ferendarum gaudet, ex-

n

cludendo à libertate navigandi per fuum territorium arg. . 1. $. 1. L 2. & 3. ff-.

àut in

r ia al flat. & eorum qui habet. B. Dn. Lauterbach z conclus.

Quodquisque $u

xer(i

for. exercit. 5 t

h.12. Hahn. - 4d IFefeub. d. L . 3. obf. ut. ubi », 6. quod fi ci-

: At

vitas excludat à nundinis alterius civitatis mercatores, bzc recte & illos arceat

nundinis fuis : quornodo conftitutum (n bem G ürftl. SSraunfdyreigif. füttes

]. p

Compg

Purg. fanbtaas 9ibfbieb su GSal&balen 4uno 15 $7. $,45. ibi : utlD ift Dettie

"251

] llb afi(

nad) eon b

eus

G. £anbs G ürften &. . G. Llnterthanen Fra(ft biefes fret

- Mitob

sugela(en unb fie bamit privilegiret, baf biejenigen voelebe fie aufferbafb G.

"

üt

i, p

5. 6Ls

ftentbumern su ibrem Srabrmard't nidt geftatten mollen, ínmere

: Pï OP;'ia)

balb Gürftentbums : fo. tvenig in a[8. für ben

€5tátten biernechft auc) nícbt

Ht

gelitten , fonbern auff ibr anFommen von ben

SSeamten unb. Gericbteberem

verfcbtoffen merben follen,

Qdj

binmoiberum guruct gemiefen , tb bie wabren

[I.

a[u: D

ändUm

Pariter & hodié adhuc iis juris remediis, qu legibus noftris prodita, &

contrartio ufü non abrogata inveniuntur, adverfus quemcunque alium in flu-

f.g,fä

Ts

minum publicorum

libero ufu nos impedientem , aut prohibentem , aut aliá

,'um, 4

aliquà ratione jus noí

irum nobis difficilius aut deterius reddentem, uti poffu-

mus. Ziegler de

Jfur. dMaj. l. 2. 644 5.

$.29. ibà : Quod. pratori olime licuit circa

At pj

fiumina ( eorum cur[um con[ervandum ,

id mutatum fere bodie nibil eff: &

12. 006

Bachov

quidem tam M]ïejäriis & inter

di&is five probilitoris , & vüm Me, quo id agitur,

ut

t C

odl

d

ublicorum. bodienum velila.

147

Ht 3j

(65 V

ut liceat in Humin& püblico navigare, navem per ripam onerare aut exonerare

li. pr. ff. t in flum. publ. zavig. lic. Sy0f id) ungebinbert in einem frepem

qi.

flieffenber CYGaffer fcbiffen, am Gieftabe au8 ober einfaber unb boran nicbt

ynt It«

edbibert reerben mádte,

Noe Meurer 90tit OBafferzoieobt . von

&

f'ïq

P

E

A (

tdat,

N

ifulit

part. ult. num. . B. Dn. Frommann. de differ. att. pet, ci» poff. tb.42. um ilfo ,

t

quo agitur ne quid in flumine publico fiat aut immittatur, quo iter navigii

(us dj«

deterius reddatur /. z. pr. & .15. ff. de flum. b ne quid in flum. publ. ive vefls-

tutoriis , fa&o jam abfoluto Z. 1. 1. $. 1o. fé44. B. Dn. D. Frommann, Ze diffzr.

at. pet. (j* poff. d. tb, 4.3. Ziegler. d.1, $. 2 . féqqd. Noe Meurer 9$om Cf Gafiets

'

SRecbt d. part. nlt. num. 2. . 3. ibi : Syietveil toi(fenb Daf Feinem qugelaffet

), u

iu gemeitten. flieffenben Q'Baffern vaà. fürgunemmen , barburd) ber gemeine

(itutió

"n

Qebraud) ober Cibiffung verbinbert, berobatben fo jemanbs in ein Cpa

fer toa8 qu bauen , ober aud) eingulegen tvillena , bat mam perfonalem a&io-

t

nem, obet interdidum ne quid in flumine publico, quod eft prohibitorium

a

barburd) ibuen fofdyeé getebret, ober fo er. fd)on gebauet ober eingeleget,

i Gb

itenun

barburd) bie Codbifumg verbinbert, ift. einanbet interdictum reílitutorium

i SRechten gegeber, ba Die lag batauff sielet , baf er (olches roieberummeg

j d

$u tbui (chulbig erfennet. teerbe: quam petitoriis , velutiadverfus prohibentem

!.(5'3-,'

aut impedientem me in ufu fluminum publicorum , adeóque & navigationum

pcatdl

exercitio, etiam a&io injoriarum parata eft. /.15. $. f£z. ff. de injur. L. 2. $. g. ff.

od lit

zequid ia loc. publ. Schneidewin. ad $.2. 7. de R. D. zum. ». Hermes, in fafc.

g arcut

jur. publ. c.11. 2:20.193..— Quod fi. aliquis libertati jure hominum communi

f

M

competenti, ar&ius quoddam vinculum fuper adjecerit, pacto quodam, aut

( V

alio aliquo contra&tu,, & mediantibus illis titulis, & modis ad id jure inventis

lt

& probatis, facultatem libere navigandi, rates aut ligna transvehendi per flu-

Ti

mina publica per alterius territorium labentia, jzre quodam ffaetlariter quaf

Á

proprio, (ibi qugfiverit, tüm fecundum id quod actum eft, & ab a&tore nunc

jíit

intenditur, locum etiam inveniet vel a&io aliqua perfonalis, five ex pacto,

qu

condi&io ex moribus, five ex contra&tu, qui intervenit, veluti a&io exítipu-

latu, emti &c. quà agitur in id, ut Judex declaret eum effe obligatumad prz-

ftandum, dandum, vel faciendum id, in quo fidem dedit, & quod promifit,

3,0

l. 3. ff. de O. c& A. vel etiam ubi jus tale à Domino illi alteri aCtu jam eft con-

" f

ftitutum ad illud jus contra quemcundue impedientem afferendum & vindican.

i lia

dum , a£2o realis, veluti Cozfefforia utilis , argamento eorum, quze inprimis de

offee

jure pifcandi , venandi , jurisdictione, fimilibusque aliis juribus tradunt. Gai],

- al

l. 2. 0.66. per tot. Schneidewiu. ad $. 2. 1. de a£F. n. 10. £b 1. Vinn. ibid. i, a,

Bachov. Ze a£fion. d. 2. tb. 2 3. Joh. Bapt. à Villalob. Copm. opin. lit. A. 5 p 2,

ad tit. Si ferv. T,z'ind. ; h. 9. jun& , 44

;gïtuff

[.4

Ern. Cotþmann; 4« Conf. 1. 1. 17. C. - A.

P^

L.

i.

-

148

GRASS iäermte Fluminum publicorum zagmm rqläädf :

tir. de jä-rdruz':t. tb, pen.

Quamvis enim ftride loquendo fervitus nulla impon'i.

poffit mati, fluminibus, aliisque rebus, quoad ufum liberum Jure Gentium om-

nibus communiter patentibus, /. 1. pr. ff« commmn. pradior. . | Noe Meurer ,

vom CfGaffet z SRedbt. . oon ben Cynfulit. p- 6. z. o. & quando facultas iftius-

modi alicui fingulari jure. conceffa apparet, tunc potius dicatur reductio ejus

tei per eam facultatem ad terminos juris Gentium. Molin. de I. & I. tom. 3.

41

tr. 2. diff. 7 0 2. n. 6. ejüsque adftriCtior quedam obligatio, fecuritas, & confir-

matio ; Tamen quia illius plenioris juris in fluminibus publicis per alterius

territorium fluentibus, inque ejus proprietate exiftentibus , fuperindudtio val-

de fimilis eft fervitutis in alieno predio conítitutz acquifitioni, nil obftat, quo

4

minus, per iriterpretationem , ex mente & ratione legis, confefforiam fervitu-

MR 4

tibus formaliter fic didis, propriam, $.2. J. de attion. l. 2. ff. Si ferv. vind.

producamus, & propter convenientiam talem accommodemus ad iftiusmodi

facultatem in fluminibus publicis fingulariter conceffam, afferendam , quepro-

fil. ex mente,dicitur ; cui contraria eft segatoria uti-

pterea retléeozfe[foria utilis,

lis, qua competeret ei, qui alii perpetuum & format

um tale jus in fluminibus

.U

publicis, in ejus rerritorio, poteftate, ac proprietate exiftentibus, negat, & ab eo

flumina iíta libera effe intendit. v. Cothm. 4./. z. 17. feqq. Juntt. n. 1 20. [£qq»

*

quz itidem non alia, quàm zzlis ex mente. Quemadmodum & aliàs talis con-

Jo

fefforia & negatoria , & moderno jure pro vindicandis variis aliis , vel noviter

inventis, juribus locum inveniunt, & applicantur : de quibus latibs 7277 ge-

nere s titm in [pecie per infinita exempla. v. Dn. Schwendendorff Ze a£toz. fétf. 2.

Quas tamen ut. potiüs dativas cum Bachov. »odo cit. loc. dicamus ,

PET tot,

ratio juris non admittit , non quidem ea, quafi dubitaremus de dativarum exi-

Ítentia; tot textibus enim hanc evincentibus, vid. B. Dn. D. Frommann. 4;f.

de diff. a& nat. & dat.

pa[fom , c per tot, frufttaneum eorum judicamus cona-

five noviífimeé actionem dativam non da-

tum, qui five à multis retró annis ,

a&tiones fe fundant in jure aliquo ,

, 4

bilem defendere fatagunt ; fed quia hz tales

fervituti alicui ftridte fic dictae valdé fimili ,

eique contrarià libertate, adeoque

flente, aut caufa intermedia, ad aCtionem ,

[

oriuntur ex materià aliquá praexi

quz eft nota a&ionis nativa.

- Varia adhucdum alia re.

producendam habili :

-edia, pro varie

tate

fa&torum , ratione & occafione hujus circa flumina pub-

073

liberratis & facultatis nafci poffunt, fed que fingula hic

UAMA Q

lica cornpetentis

excütere , maxim

é cum facilé ex locis fuis, ubi cafus ita contingunt, :

^ifig Ü

ffint, de indulriá fuperfedemus.-

depromi po

778

ff i

SIT SOLI DEQ GLQKIA.

mm, m'

, f

V, Drsj.;

P m

P.

r ial

93 (9) B.

14g

imponï

m of«

V.

leurer ,

s ilius-

IMSSERTATIO

1lo ejüf

If f

CONDOMINI TERRI.

Y eoite

. JURE

' alters

TORIALIS ^

dio v

2

hat quo

EXTRA TEMPUS ADMINISTRATIONIS, -

ferviti-

PER ALTERNAS VICES QU CONDOMINIS COMPETIT,

j.Jitd,

CONSTITUTI,

tmodi

POR Og DE

.

JMICHAELE GRASSO,

TT

uminbis

J. U. D. Pande&. & San&ion. Crim. Profeff. Publ. Ordin.

—

3&3&

Sereniffimi Ducis W'ürtembergiz Confiliario,

j M

PRO LICEN TILA

:

taliscot

PHORO HARTLIEB di&o WALSPORN

J novittt

JOHANNE CHRISTO

Memminga- Suevo.

i

M,ff&.l.

p

TUBINGAE, 1717.

Qicamus ,

Á

K

Irün ui«

PRUAEEA

TIUNCIULA.

m. i

j$ (014

. Refens hoc tbema inaugurali , qui pofl exantlata confueta. Examina in

)f de

B Alga bac Eberbardina nobis nuuc. incumbit , labori Iubentes. deffinavi-

7q007

oquc

mus, partim ob uobiliorem ejus. praffantiam , partim ob crebriorem ejus

1em ;

etiam in Summis Imperii noftvi 7ribunali[7w * ipter perfonas quoque ilnu-

j

flres integrasque Respublicas aut. univerfitates obuenientem ufum. — .Hoc

ja I€-

&yuidem , fi pro dignitate fna p

enitins explicare aut exbaurire deberemus, diffu-

que

Jillima opus foret trallatione ,

cti bac vice. invigilare mobis non licet, cum offcii

hic

vatio , «£& Alia circumflantia ,

ad ea qua. peragenda jam imminuent , citius mos ve-

mpendium poterimus , feletiuritanquam

qocezt.

"Agemus evg

o qua per temporis £0

ex uberirime[fe ea, que pre

cipue € re e[fe vifa [unt. Nallatenus vero dubita-

mus, quin G b

£, qm(zlia

qunlz'a þmt' 1

ad deflinatum [uum figem ufui futura

bonique conf'le;mmr . e/thm vVoveamus atque [beremus.

jnt ) qui aqui

Ti 3

TRA-

u

:

F

n

LGR ASS de j'ure Condowif;i Tärritarinlisyj

TRACTATIONIS

CaAbPpur k:

Q p;

Exhibens generaliorem hujus ma£eriz do&rinam, cognitionem atque com-

Yeur

.

plexum.

qute

.

I

l

ntita

h: d

E(cribi poteft Jus Condomini

territorialis extra tempus admini(tratio-

: frrt f

nis, alternis vicibus cuique Condominorum concredite, conílituti,

quod fit facultas moralis jure quzfita ei, qui territoriumaliquod cum

li

itmed

alio, veluno pluribus, eodem habendi modo, pro partibus indivifis

proprium habet , círca illud ipfum una cum juribus pertinentiis & acceffioni-

tla |

bus fuis juíte-aliquid, non tantum cum confeníu condomini, aut, (i plures

Quta

funt, reliquorum condominorum omnium, fed & non adhibitis in confilium

7

illis, at ut in adminiftratione per temporum fubalternationem legitime exilten-

eiptig

tibus, pro libero legibus communionis tamen non contrario arbitrio fuo agen«

if.,.

di vel habendi.

Sive brevius eft Jus in aut de territorio plurium pro partibus

fitur,

m a

indivifis proprio fine metu impedimenti cum juris quodam effe&u ab Admini-

firatoribus objiciendi jufte aliquid agendi vel habendi.

jl

$.

2

vim

Utres planior fiat d;fcriptio

nem illam per partes fuas non nihil quantum

,

opus erit plenius explicabimus. Vocabulum Juris quam variz fit fignificatio-

nis in eo non morabimur vid. Hahn. 24 JZef. ad tit.de T. & f. in Obf. 14« ad

G

verb.varie quoque Ekhold. & Schwend. iu zoris ad dill. tit. $. 16. Rebhan in

li Dro

|

Hodeg. jzr. ch. 2, clim.1.par. $. ir. a. b. Dn. Lauterb. zz colleg. tbeor, pratt. ad

tf

Imp

tit. de Juft. C jur. tbef:20. Hic nobisaccipitur Synonimice cum potefítatele-

W

Vurig

gitime conpetente, uti hincinde non tantum apud Philofophos, fed & Jure-

confultos in legibus noflris ufu venit Jeg. 215. ff. de V. S. leg.1. leg. 3- ff- quod

jl

quisque jur. in 4lt. - Loco generis ponitur faczítas. . ixc etenim, uti & vo-

&j

cabulum porefAatzs, laxim: quando fumitur, latiorem infert fignificationem,

tanq

m

quam vocabulum Zzrz. Dicitur quippe quisfuo jure uti, quoties quis facul-

"It

)qu

tatem feu potefílatem, quam quis ad aliquid habet, reCte exercet : unde &

i

l

Lud. Molin. 4e »ff. & Tur. tr.i. Difp. 1. in genere jus definit per facultatem

LT

aliquid faciendi, five obtinendi, aut'in eo infiftendi, aut alio aliquo modo fe

mre) k

habendi, cui f1 absque legitima cau(a contraveniatur injuria £team habenti, id

IOlem

quod re&e probat & plurimis exemplis juridicis confirmat Hahn iz elegazti fuo

Nl

lmta Qn

tratt, de fzre rer, C4«C0HCL.2. ( concl. y. per tot. &5 fé2a.

e

um fmg

$. 5

Pf

.extr)d Lemptus Adminifivationis,

1ft

*

3.

ui

a hoc jus talem facultatem denotat,

Diciturquod fit facultas mowilz; ,.j

quà perfona aliqua cum effedu morali poteft edere a&ionem voluntariam, ita

tom:

utcum ex ejus arbitrio pendeat agere id an omittere velit, effe&tus actionis in

agentee exerat, eique imputetur, vel inbonam vel in malam partem pro di-

ver(itate qualitatis actionum vid. Pufendorff iz Elem. Jfurisprud. univer[(. l.2.

axi: i, non autem ponitur fimpliciter facz/ras zzoral;s, fed cum additamento

[ratt

jure quafta, quandoquidem i//4 videtur magis infinuare a£zalem prefeutiam

[rin

dcum

qualitatis alicujus in res vel perfonas , obfcurius autem faltem connotare Qfere

in medio relinquere sod;m, quo quis ea fit potius; hunc vero fuperaddita /ac

divilis

ffori«

uerba perípicue indicant, ut jam intelligamus iftam facultatem reCte fuiffe ac-

quifitam, & jam re&te quoque obtineri & exerceri Hahn d. tr. cap.t. €antl. 2.

purts

ilium

5.7. ixcduo vero qualitatem Íc. illam & modum per vocabulum juris magis

i

exprimi , quippe quod utrumque perfpicué in fehabet, [tatuit Pufendorff Z. 7

def.. 9. $. 1. & exinde quoque JCti, quod alias per facz/rarem communiter defi-

p

partïbus

nitur, pervocabulum jz/zs reddere folent, ut percipiatur z0z ommem faculta-

tem aut poteítatem, etiam zargralem faltem intelligi debere, fed Jegitimam c

Adriti

juflam, quz homini competit ad aliquid jufte habendum aut agendum ex Dei

vel mortalium ordinatione, atqueex caufa de effz&tu judicari debere. Feltmanm,

in tr. de fur. in ve & ad rem c.1.2.24.

quzntum

yato-

Condominus. territorialzs iMe efï.,, qi;i aliquod territoríum, cum aiio vel

f 1p^

aliis proprietate tenus, pro partibus indivifis, communehabet. — Alias Domi-

eohon i

M.

mus (impliciter talis proprié is eft, qui jus in re cale habet, quo res corporalis

m&.d

[latelte

fingularis fit propria, uti id patet ex Jeg. 3. $. 1. ff. de damm. inf. juntt. leg. 16.

$.23. l.19. pr. eod. L2.$.1. D. Jf ferun. uind. 1. 6. C. d. pat. int, empt. & vend, L.16.

& Jure

£ h

C.d. prad. & l. reb. min.leg. 2. f 3. C. de. jur. domin. impetr. l. 3- S.12. ff ad

exbib. leg. 13. $.1. C. de ju4. in quibus ultimis duobus textibus 4. fpecies fimul

( 0*

nem,

tanquam fibi contra diftin&te recenfentur, & pracipua jurium in re fpecies di-

eitur , quia coctera jura inrem virtualiter comprehendit. Joh. d. Lugo Z. 7. e*

Bob -

F ri.d.2. $.1.2.1. Günipfam corpus att ipfam rei fubftantiam comparatum

nde &

n. inf.itaut etiam ad extremum proprietatis , quod eít alie-

icatem

&. leg.13. ff. dedam

nare, pérdere, confumere, fe extendat. Hahn, 4. tr. c. 2. concl.18.7.3. à quo

1odo-.6

editarium, quippe quod etiam eft quafi quoddam uni-

nti, !

proximius abefE 7u5 bar

verfitatis dominium , qu

oresilla univeríalis, aut hereditas univería, aut quota

—

unti [

dicitur 4 24« ff. de . 5. dominium infimul re-

quota eftetiam noftraaut propria

fum(ingulariumr, pofi

tis termini

s habilibus prefumtive fub fe comprehendens

l. g7. ff. de A. vel O. H. $9.

ff. de leg. 2. & ha&tenus eo magis referendum,

"

Cm

w

12

ASS de jure'Canäomini Territorialis

-

cum &ha&enus in füb(tantiam ipfius rei competere poífe non male dicatur 4rg.

1

l. 13. ff. fam. erc. Dn. Prafes. i concl, furid. inaug. uoviff. concl. $. cum ibid.

j

:

all. Thom.apud Frit(ch. 7 Diff. leg. A4c. diff. 6. d. Litig , pof 6. m. 17« feqq. i m.

24, féqq. in quo ha duz juris in re fpecies differunt à rel/quzs tribus fpeciebus,

T

fervitute, pignore ,. & po[fel]one, qua faltim in rei accidentia i. e. in emolu-

V. iT

mentum & utilitatem, quz ex illa alio modo haberi poteft tantum funt com-

« teti

paratz Hahn 4Z. /. z fiz. Schwendendorff ad Eckhold. zir. Ze R. F. $. 1. qui qui-

dem exiftimat dominium explicatius definiri per jzs iz ve in ipfam rei fabflan-

j OPP

bl " ce

tiam competens : cum hoc modo forma & differentia fpecifica dominii diftin-

tin f

&tiusexprimatur in ordinead reliqua jura in re, quam fi definiatur per jz; iz re,

t f

t

quo res corporalis fit propria, quia proptrium effe & ad reliqua jura realia fpectet:

us dif

Sed quiaó proprium in definitione dominii fricfe , per texr. fupr. alleg. in reli-

quis vero fpeciebus /zte & abzf/ve accipitur, ita ut dominium hoc modo acce-

plratus

ptum convertibiliter fe habeat cum jure inrein genere confiderato, quod Bor-

qudyt

Attil, ]

nio quinquemembri juris in re divifioni ab Hahn ftatuminatz fe opponenti

integr. diff. Lipf- hab. 4nno 1662, de jur. in ve atb, veal, prod, luculenter fatis

piblico

tà, d

commonítravit, textibus ubique locupletiffimis pro propria & abufiva illa.

ts t

acceptione adductis Enoch. Glafer iz Ziff. apol. Bornio bac im re appofrta per tot.

inprimts c.2. $.2. féqq. non eft quod propterea accuratiorem illam & luculentio-

plts

614

rem 4 fize proprietatzs petitam & commnuniter receptam definitionem defera-

i ulri

mus, potius vero eft, ututramque conjungamus melioris explicationis gratia,

Univer[

uti jam ex traditzs apparet , de coctero quod Hahn & Schwendend. jus i fzb-

Inperi

flantiam tei competens unice domizio ftricte fic dicto tribuant, 4e reliquaczveto

Ípeciebus juris in re in genere & indiflintl? depradicent jus in zccideztia com-

iüus p

IQ&C (i

';paratüm, id limitationem quandam pati ex jzre bereditario , evincunt modo

&t

tradita: Tum vero hoc jus hereditarium tamen in eo differt formaliter 2 jzre

dominii, quodillud dicat hereditatem zziver(am & tanquam rem univeríalem,

t

nj

qualis etiam diciturratione patris quotitativz per £0£. ziz, ff pars ber. pet. juntt.

tit. de ber. pet, propriam leg. 10« pr. r15-feqq. de ber. pet. & deinde res fingulas

in ea contentas ut plurimum faltem prafitive proprias, cum.& in hereditate

N

WE f

reperiantur commiuniter non tantum Teflatoris proprie, fed & alienz; depo-

fite, commodatz &c. - 7oc vero dicat rem corporalem]iz;gulærem. propriam,

& quidem vere talem vid. B. Dn. Frommann. 4, Ziff. art. petit. c5 poff. $. 10.

FOptie

Uti vero hazc hattenus tradita vera funt de domino fo//tzrio, ita eodem modo

m

ft

fe res habetineo, qui commuze cum alio velaliis in re aliqua dominium habet,

HIQS g

Condomiuns inde di&us, qui eftis qui jusin re caleconjunctim cum alio vel uno

Wtje

pluribus habet, quo res corporalis duorum pluriumve pro partibus indivifis eft

tivif

lQ

propris. B, Dn. Frommann de eendom, th. 5. & pa[jm. Gexm. geniein Gigetta

t[or

tbumb,

a f

d

d d Adwiniftratiorits

if

u dïg.

mb -

tbum, eiel berrlid) eigentbum, mit obet

5

famt .þertfd)afït Befold. in;tbe]..'

hn

*Pra&. & Diether. coztiz. b. voc.

*

.

Clebus,

- Territorium unde dicitur vid. pluribus laud. B. Dn. Frommann. de cos-

emolu-

t COf*

dom: territ. c.1, $. 1. Aliter autem accipitur de Jure Givil Romano Juftinianeo,

*

qiqi-

quo tetritorium fumitur pro univer(itate agrorum intra fines cujusque civita-

tis, oppidi, ville, diftri&tüs , pagi aut Caltri L. 22». $. $. ff. de F. S. l. 4. $.2.

jie

i dilit-

ff. 4. cenfib, jurisdi&ione quidem munita , fed non territoriali moderna, no-

- mine fuperioritatis territorialis quze venire folet, cum temporis nondum adin-

f it t

venta, fed faltem tali, quz Magiftratus jure competit, ita ut pro jurisdictionis

(pe&ef:

talis diftri&u, & (ic ager tanquam continens pro contento accipiatur, cum Ma-

lod*

$

illratus ejusdem loci intra fines terrendi aut. fübmovendi jus habeat, Die

|o 4ttt«

9adt $u

bámigett 2.7.229. & i. ff. d. F. S. L. f.in f. d. jurisd. & 4. 7. d.

sDor-

Attil. Tut. B. Dn. Seryck. . jurisd. cireumftpt. c.1. m.38.

Aliter vero Jure

gmpmix

rl

publico R. G. quo etiam fümitur pro univerfitate agrorum jurisdictione muni-

tà, fed immediatis Imperii Civibus proprie falrem competente & Jus fuperiori-

xf d

tatis ber JDoben Zanbes £brigfeit , ei quippe hodie annexum involvente: uti

ia p

poft Stryck. /. cir. re&iffime hoc diftinguit B. Dn. Frommann. Ze Coz4. territ.

yolentio

£. I. H4/2. 2. add. omnino Dn. Praf. Zzffert. de modo taxandi juriid. 5.2. Ec

m deiti

in ultimo hoc fignificatu hic territorium accipitur, denotans terra fpatium &

n at

univerfiratem agrorum jurisdictione territoriali in. fenfu moderno & Statui

"T

Imperii noftri R. G. accommodato tali munità, quatenus totum illud ex plu-

r vero

ribus partibus unitum atq; conjun&um fpeGatur, quod Dominorum proprium

jti C

fe&te dicitur, tanquam res omnino corporalis , non attento eo, quod finguli

t mod0

— agri in territorio illo fiti non (int iftius territorii Dominorum proprii, Suffi-

j 4 ffft

cit enim hic quodtotum tale fit. — Et uti id eftin dominis folitariis;ita &inCon-

yfalatm

/;M&.

" dominis tcrrito;ialibus, qui tales func, quales zbef. :. defcripfimus.

LJ

e

x

7 ulm

Non eft vero Condominus territorialis, quod jam antevertimus dicere,

ditate

nifi ei fit territorium cum alio vel aliis proprietate tenus commune pro parti-

depo*

bus indivifis. Divifo fane realiter que fa&ta eft, contraria eft communioni

)pïiäm)

. proprie & (tri&a (ic di£tz , nec datur amplius condominium partis actualiter

yf-ä'l?!

. jam feparatz atque divife, quam quippe quisque Condominorum, qui antea

moo0.

tales erant, fibi foli tenet (ine concurfu alterius , tanquam totum aliquod foli-

| habet,-

tarié proprium 4 pez. C. comm. div, Sic quando unius domus du partes per

veluno

diviionem realem actualiter feparata funt , ita ut e. g. inferior Titio foli, fu-

ivifis &

. perior Cajo foli, hactenus ejus inter fe condomini qui extiterunt, aCtu jam

T

peris ,

,s;g?ï'a fitatque tradita, ut ut partes ifte parces adhuc dum fint unius cor

$)

unius

.

M

1/4

GkASS de fzrcf Condomini "ïe'rrito;ialz"s

D ddiina

unius domus, ftru&urá fuà talis , & eatenus adhuc dum poffit dici.quæda;n

communio, quoad formam illam exterzam ex ratione connexionis atque co-

vii g

imh

hzrentig, que & fic quoque perdurare videtur, tamen proprie loquendo par-

1ina (

tes ille non funt amplius communes aut plurium dominorum propriz , fed

1ml

quisque fuam partem tenet totam tanquam fibi foli propriam, de qua folus quo-

Qtgt Y

que difponere poteft pro lubitu, perinde ac (i nullo unquam modo nulloque

iulat,

tempore fuiffet communis. /. 6, ff Com. prad. l; 25. $. 1. ff de V. $. Debent ergo

t

partes indivifz effe, ubi Condominium aliquod prafupponitur, & concurrit

duxon

quisque in qualibet etiàm minima parte, adeo ut ne atomum quidem fupereffe

uT

dicant, qui communioni iíti non fübjaceat , qua durantequilibet quidem par-

tem juris intelle&u habet; neuter tamen Condominorum fuam partem ab al-

telitet.

terius parte difcretam oftendere valet/. 66. $. 2. ff. 4. leg. 2. 1. $

:

T302 f dereb.

Qon imi

qib, dl

eor. qui fub tut. l.19. fF. d. A. R. D. l. 43. ff. d. A4. vel, O. P.

$.

e

$f d

nic (an

Illud nihil interreft territorium illud an commune fit. pro partib

uüus thafi-

litdys

vifis aqualibus , an inaqualibus, Nam & in territorio boc modo communinon

minus quis eft Condominus, ac eft in territorio ;//o modo communi, quamvis

te0ta ,

il q

hic majorem partem fibi pro indivifo acqui(itati habeat, quod legitime fieri

potefít quando quis e. gr. tertiam partem fibi co&mit, altero reliquas partes

Dio u

Tomer

poflidente, vel inzqualem ejusmodi portionem Judicio Teftatoris five legati ,

NT

five alio titulo fibi partam plures pro indivifo habent , vid. /. 24. $. /2. ff. deleg.1.

infeque

l. 65. S. 1. ff. d. .4. R. D. Sane qui eft Dominus in zerzizilla, aut minima, parte,

Quotie

d. dom

eque eít Dominus & quidem totius illius rei , ac ille, qui jus illud habet in

duabus iflis tertiis, aut in majori parte, cum & Lic concurrat in parte illa mi-

Jf)w, ]

tamen

nima per corpus illud univerfum adhucdum quafi divagante; & in incerto po-

fita, & illein parte hac majori nondum etiam ad certum aliquod pun&um re-

ciebug,

vocatá, nec certo loco v«l termino circumfcripta aut inclufa, fed cum minori

(tq]

illa particula haétenus pro indivifo communi, ita ut nec ha&tenus quis poffit

übyte

partem füam diftin&am monfítrare, aut hanc vel illam füam folam dicere, nec

mlf; QUt

concuríu aliquid de tali re adhuc ita

horum aliquis fine.alterius confenfu aut

Q m 1

communi Ílatuere valeat /.24. ff. comm. d.

Vincedit

y

»z'v. vid. B. Dn. D. Frommann. 4e

Condom. th. 3 1. feqq. plzrib.-

'tpto p

$. 8-

"

Ut

Nec fine ratione defcriptioni noftre inferta funt verba : eoZez babezd;

D

modo. Ad condominium enim proprie tale requiritur, ut duo vcl plures ad

(f

[,

unam eandemque rem proprietate tenus concurrant uno eodemque tempore,

ac uno eodemque habendi modo, aut eodem Dominii genere. Siquidem fi

Mi

Died

alius alio dominii genere rem fuam dicat, alius veró eandem alio iterum do-

rit'cnlu |

"

mini£

-| üif

d

caememelati

exira tevptis A;lmim"im:ioni&.

17

[ entit

uedam

-r;nrl:l'a

Unu

- s ul

vninii genere fibi

V 154 41 w

t, hi nullo medo poffunt dici C

omini, quia non

(ue co.

eodem habendi mo

do jus fuum in eo fibi aflerunt. Sic quamvis Uxor rei dotalis

(do par-

tig, fed

domina dic

atur & maritus quoque jure optimo ejusdem illius dominus fit, ta»

men nullo modo hi poffunt dici

Condomini illius, quia quando uxor domina

15 U

dicitur vid. /, 3. $. 7- ff- d. minor.

lz1i. f. d. evitl. 17 y. pr. f- dejur. dot. L.4.ff.

illoqe

faltim zazzrali, in fpe potius confiftente, &

d. collat.: dicitur talis , dominio

st 90

refpe&tum faltem involve

nte in futurum foluti matrimonii eventum , quo dos

Oncurtit

ne retro traditione reverfura efít aduxorem vid. Bach,

iperef

aduxorem ipfo jure & fi

— Maritus vero dominus eft dominio civili ,

ad Treut. l. v.2. D,7. th. 6. lit.c.

tmprr

realiter, vere, abíolute

& cum pleniffimo effe&u, in quantum legis prohibitio

T

r text. in. l. 20. Cod. de jur. dot. c& ib, Dd. $. 1. Iaff.

J m

non impedit, fit di&o : pe

gtib. al. lic. vel non

10705'

3. l z j ff d. jur. dot. L 10. L. 21.1 23. Cod. eod. l.13.

dot.

l. 1. ,7. pro dot. l. 21. $.4.ff. ad municip, Eodem pa&o

$. 2.ff. defund.

Wt at

j

nec funt con

domini fundi feudalis, emphiteutici, aut fuperficiei, Dominus

diretlus aut fuperior, &D

ominus zil aut Inferior, puta vafallus, Emphy-

uY

lio habendi modo , Jus in tali re fundatum habet

, quamvïs

teuta, Superficiarius, quia a

dvocant Jireclo, alio modo bic, qui nempe domi-

ille, qui quippe dominio, quo

*

itimt fet

nio utili, quod appellitant, gaudet : quz do

minii diftin&io quam

quoad

g t

noítris non reperiatur , re ip

fa tamen non difíco

n

?g;

nit, &

velgtt

nomen in legibus

infequentibus moribu

s invaluiffe praxique moderna ita vires fumfiffe, uttoties

hp

quoties de iis jud

icia no

ftra perfonent, indubium plane eft : vid. Frommann.

ma, päf[C,

iff. de red.

j hii

d. domin. acquif. t

bef. 16. 32. & f£44- ioique alleg. & Dn, Prafes in d

dom. leg. i. thef. 2. &

$. C de eod. diff. z. th.1. féq4. ubi pluribus. Quo ipfo

teillit

tamen non negamus

dari & Condominium in hiíce dominii minus pleni fpe-

certo po

Iures fant domini dire autfuperiores,

£yber«Gigentbum$z

ciebus, veluti ubi p

hum f

$foerrem, pro indivifo unius fundi

, predii aut territorii quod alii in feudum ,

! /II/'M/I'

emphyteufin aut fuper

ficiem conce

dunt : & ex diverfo ubi plzres funt domini

.' ,;o(üt

?

utiles aut inferiores , Di

e $tinber;eigentbunts Joerrem , quibus unum aliquod

, neC

caftrum aut przdium jure v

afallagii , emphyteufeos , aut fuperficiei pr

o indivifo

uciti

conceditur.

Hi enim utro

bique eodem modo habendi, quisque in (uo gene-

TL

omini

fe,pro partibus

indivifis in uno eodemque hoc objescto concurrunt, c

exinde exiftentes ,

& rem tanquam propriam pro partibus illis indivifis fibi

vindicantes. laud. Dn. Frommann.

de condom. thef. $. in fu. & thef. o. bie Gez

bendt

Drep, opet mebr

meinszderren ,

ubi condominium territorii dicitur, $t0€D ,

üres d

berrige, oiel berrig

e, mitgugleid) 2 gefamt « gemeine Joerrfdafft , Befoldus

npore»

H. lit. 2. n.44« Cb lit. G.2.46. Frommann de Condom. ter-

& Diether. i £h. pra

dominio territorii vero an modo allata & recepta

idem f

rit. c.1. thbef. 10.

Huic con

um de

e quoque applicari poffit ?. quari

gl

diftin&tio i;x 4dominium dire&gm* & util

E

meretur,

156

GRASS. de Ture Condomini T?rritafïidlif

meretur. Negat id laud. modo Dn. Frommann. 4./.c. 3. thef. z O;i'oäïää

"

men non fimpliciter , uti verba ibi jacent, accipiendum eífe cenfemus, fed re-

(iaren

[lringi debere ad exempla feudorum Imperialium, qua dum ab Imperatore

E

conceduntur nullum Condominium dirc&tum admittunt, res ipfa loquitur.

p

Neque enim hic reperiuntur plures Condomini dire&i, qui calia feuda confe-

itgte

runt, nec poteft hic cafus aliquis, ftante prefente imperii R. G. Statu, fingí

itr. d

aut excogitari,,quo detur ha&tenus condominium aliquod dired&tum, Solus

1tS

enim Czfar una cum Imperio feuda illa concedit, ubi non nifi unus eft domi-

ii e

nus fuüperior, nullus vero Condominus, & pro eo hoc habendum, ac fi totá

fitotio

Refp. R. G. infeudaret, vid. Itter. de feud. Imp. c.19. $. 2. féqq. Et ideo negáe

Muj

tiva illa faltem intelligenda ratione 1. dominii aut condominii Zire&;, quod

toxdlit

invenire hic non licet, ut modo demonílravimus, non vero ratione dominii

fum )

utilis; in quo concurfus plurium Condominorum territorialium néutiquam

itidem

deficit, ut ex fequentibus ulterius patebit.

2. de prima aut immediata illa

tim [

feudificatione, quz ita fit ab Imperatore, nom vero de fabisfendatione aut

^

3. deeo cafu

7 6t

Jüb emph]tmticatione Condominorum utilium in territorio tali.

tales

ubi agitur de coexiftentía talismodi Condominii territorialis Zire£; cum . con-

fobva

dominic

tali z£ilj, quale exemplum in feudis ejusmodi impetialibus fimul nom

Áboy

datur. *

*o

uod vero in imperio noflro R. G. unius ejusdemque territorii 1.

jfï; ü

plures poffint effe condomini zi/es, exempla varia probant, veluti in domo

Brunsvico Lüneburgica, Anhaltina, aliisque, ubi plures in regalibus Imp.

H

feudis fuccedunt , & de iis fimul inveftiuntur , ita ut unusquisque Vafallus do-

ydier i

mini fit, quamvis ut plurimum unus nomine omnium inveftituram petere &

accipere foleat, qui vocatur ber gebentráger. Itter. 4. 7 c. 2 1. $. 12. Struv. $s

" quoq

füenti

$. . T. c. 10. aph. g. m. 1. fé44. Sttyck. i» Ex. Tur. feud. c. 13. qu.7. & c. 7-

ER

qu. 4. C ibid. N'inziger i» adzot. B, Dn. D. Grave de frmnlr. inv. th- 5. Quod

Dïflvel

2. plures domini zziles de uno caftro aut ter:ritorio (imul fubinfeudari aut fubr

ità (

emphyteuticari poffint concludere licet ex 2. F. g. pr. ? z. F. 25. $. Benefici-

hat f

am.2. F. 3 5. G. infaper z. & iis qui hanc in rem fcribunt. Strüv. i2 $. . F.

Qoqu

€. 1 2. apb. 9. [eqq. Stryck. im Ex. . fur. feud. c.19. qu. 23. féqq. Franzk de lau-

W vj

demio ir4. z. 42. féqq. Dn. Praes i» Diff..de red. dom. leg. 2. th. 7. circ. fim.

Omir

Et uti unum fubvafallum aut emphyteutam fibi conitituere licet primo Vafallo

jura x

aut primo Emphyteutz, ita & plures fibi. eligere poteft pro lubitu. a7g. rexr;

mod, citt. juntl, L.20. $. fin. ff. de 4, R. B. Dn. D. Frommann. 4e cozdog. ter*

littyri

rit. C« 4« $. 6, * 7. id quod etiam in feudis regalibus locum invenit, & nom

tantum ratione partis quantitativz ad quam id re(tringunt. Struv. d. Lapb. ro.

CiTCa t

z. 5. (éqq. Stryck. d. L. qu. 26. aliique, fed & ratione totius feudi regalis, quod

C

dg praxi hodierna in, plgrisgue Europz locis pro indubio habet B. D. Maurit.

/

22

| tengi

;

E

PXtvA Lémprs Admini]?kfztz'anisa '

rR

T

od ti

i

.Afeud. dec.14..8. 7-X Germaniz noftrz con(uetudine atque obfervan-

£d t

tia rem €

ffe expeditam cenfet [tter de fend. Imper.c. 22. $. $. in quo & multi

tatort

alii ab his allegati confentiunt : quod tamen non aliter ac falvo jure Imperii

Dn. Rhet. 2. z2 j»r. pnbl. 29. $. 2. funtl. $. prout etiam

uitut,

-- Reri poffe re&e monet

'onfe-

de cztero fubinfeudatio telis legitime & (ine fraude fleri debet.

Stryck. 4. 1. q2.27.

nte fequitur,quod & 3. inImperio noftroR.G.

fingi

Itier . d.l. $.6 Ex quibus jam fua fpo

Solus

unius ejusdemque territorii plures

Condomini Diretli & plures Condomini utiles

. illi, qui de eodem ter-

domi:

.. fimul exiftere q

ueant i» fabinfeudatione, quando fcil

( tot

- fitorio fimultanee

burd) cine gefamte JoanbzSelebnung, ober Sit;sSelebe

fegis

nung ineftiti. pl

ures fnbalternos Vafallos fub infeudando fibi deligunt atque

conítituunt, B. Dn.

Frommann de Cozdom. territ. c. 4. tb. 7. vel quando ite-

quod

minii

fum hi pl

ures. (ubalterni vafalli fübinfeudatione (ecunda, aut ulteriori plures

uam

itidem fubin

feudant, quod in infinitum feeri poffe , poft varias varié fentiene

illa

tium Doc&orum opiniones recen

fitas, re&tius ftatuminat B. Dn. Maurit. 4. J

[

£b. 6. i Dn. Itter. d. . $. 7. quibus in ca(ibus ziles illi Condomini primo loco

TA

& funt Condomini Dire&i in ordine & oppofitione ad

tales quodammodo

WO

fubvafallos fuos, &

hos iterum eodem modo ad fuos fecundo & ulterioriloco

noaor

fabordinatos fübvafallos. Dn. Praíes i» Diffrt. d. Red. dom. leg. 2. $. 7.in

igorlt T

fin. ubi etiam quod idem obtineat in fubemphyteuticatione.

$. 9.

j domo

Hoc jus , de quo hic agimus, Condominis dicitur competere, uti przci-

vs Im

j

1

]ys d'

aliter in ipfum territorium commune, ita & per zeceffariam confequentiamin

a

.ea quoque

; qug ad territorium illud fpe&tant, jwrz, acce[fiones , omuesque per-

t

tinentias.

-Quamvis enim dominium ftri&e fic dictum non competat nifi in

uti hic eít illud territorium , quod defignat terre fpatium X

y 0'6-17'

res corporales,

univerfitatem agrorum jurisdi&tione territorial

i munitam , quod, quàefltotum

f Qu

"n

ita conjunQum, proprium eft communiter id tenentium , ntut agri finguli

haut (intin horum condominio ; Attamen quia pertinentie G jura, in fpecie

w

D

P5j

uoque &

jurisdicio aut füperioritas territorialis, fe habent ad territorium

I

ut virtutes

dominii rei corporalis fingularis ad ipfum dominium , inde quod

àclar

*

Dominus aut Co

ndominus circa territorium agere poteft, idem & circa talia

Wc ,W.

virtute ejusdem condominii territorialis. B. Dn. Frommann.

Val

jura pOteü ,v«

d. cond. territ. €.

1. £b. j. ut propterea merito verba illa zza cum juribas, per«

ro N),H

tinentiis & acce[]ro

nibus fitis , defcriptioni fupra allatz inferi debuerint, quia &

jom.

circa ea omnia jus con

dominii talis (e excendit.

& nf

$. 10.

lh

l

q

Condominus iftiusmodi quicquid circa territorium , vel jura ei inhze-

I9; qUO

agendum fufcipit, in eo merito alterius Condo-

1 Mauf(f-

,rent—ia., aut ad id pertinentia ,

U 5

.mmi

Mé

i

GRASS de 7ure Condomini "lerritorialis

P

ais

mini, aut fi plures funt, illorum omnium confenfum requirit, (ine quo in re

[^

communi, quà tali , nil valide agere poteít. . Difponeret enim de re aut parte

aliena, quia quievis particula, etiam minima, ita communiseft, ut ad alterum

zgm'f

v(on

quoque pertineat, adeoque invito hoc quicquid agit, (ine effe&tu regulariter

(

agit, cum alteri

jus prohibendi fit. Jeg. 25. F. comm. divid. L. 5. ff. d. JUip. férv.

D

& inter tales Condominos unio quedam exiftat, ut quafi unus tantummodo

Vre hu

territorii illius, & huic incumbentis jurisdictionis aliorumque adhzrentium

t2

jurium dominus fit & difpenfator, pluribus illis effe&ive pro una quafi perfona

Wt (l pa;

reputatis, ut adeo nullus ex iis (ine alio quid facere v

aleat, non magis acquis

fine feipfo quid facere poffe dicetur. Phil. Matth. vol. z. conf. AMarp. 27.2.19«

Qundo

domin.

Bald. vol. i. cozf:296. num.4. Paul. de Cafltro a4 1. 15. $. 1. ff-. de pign. att.

Si nemo Condominocrum in loco judicii communi,

gemeinen ober gefamten

tf p

Geridbt$ £yrtb

omini

edificare invito altero poteft. /. $. 127. $.. ff deS. P. U.. ex

pote(t

ratione ibi expreífe pofita, quiais non folus dominus : etiam(i edificatio aut

mutatio flat in melius. He&. Fetic. de Societ. c. 29. num. 16. G 5 5. Gail. de

Tüinatt

rf

pien. obf. 20. aliique, quos hanc in rem allegat Brunnem. 24 leg. 2 $. ff. comms.

div. ubi alias adhuc ampliationes hujus juris profert. Sic unus Condomino-

pto v

—

nium

rum fuperioritate territoriali gaudentium fine alterius confen(u conítituere

th, af

vel immutare quid non poteft, vel fcedera pangendo, velab illis jam jam padis

7

recedendo , novas leges aut ftatuta condendo, mutando & id genus alia mo-.

M

i

liendo. | Quorfum eciam referri poteft quod olim in Comitiis Ratisponenfi-

bus A. 1654. tra&tatum legitur inter Ele£torem Brandenburgicum & Comites

( un, B

de Lipp. de civitate communi ejus nominis , Dàg rtet

Qültatis

ntid) Feim G beil obne be8

auberemn Coortoiffen u

nb Ginteilligumg eine Guarnifon,

?

. aeugsJoaus ub bete

ientis

iteà h

gleid)en balfen (ol[, Speidel zz Spec. biffor. Tar.

pol- lit. S. zum.20. Joh. Ad.

Wll. z Difp. inaug. Giefs de jurisdit. comm.

?on Gemein Joerr(cbafft c..

mt, P;

$

$. Ubi aliud adhuc exemplum de collectis & gabellis noviter fine confeníu

[ (0jj,

omnium & fingulorum Condominorum à nonnullis eorum faltem indi&is in

Civitate Gunzelsau inter. Electorem Moguntinum, Epifcopum EHerbipolen-

Hhcna

fem, Comites de Hohenlohe & Barones de Stetten communi adducit , & acti-

VOnfenft

rata illa ex defe&tu confeníus fingulorum jure non fubfiftere recte concludit.

tah ) Pro

5- III

VOl n

- Hzc de regtla. Dantur tamen cafus ubi unus Condominorum etiam tei'-'

RUM

ritorialium, non adhibitis in confilium, aut invitis plane aliis condominis in

lt aP.E

territorio aut alia re communi, tum 444 t4li, tum & maxime qua parzez, fal-

t lts

f (Lam, utut adhuc pro indivifo talem refpicit, quid fufcipere atque pera.

VOS e. gr'

gere propitio jure noftro poteft. . Quod innuimus verbis defcriptioni no(trze

"t j

hunc in modum infertis : ju/fe aliquid non tantum cum con[enfi condomini ,

AUE

W ten

N UP

z

extra tempus Adminifirationis.

. 1f5

Ls

att ff plures [ant , veliquorum condominorum omnium ,J?:d ( non adhibitis incon-

ointt

Jilznm. ilis ec, pro lïberox-legibm LtAmem commnnionis non contrario arbitrio fio

patte

agendi vel babendi, Quod attinet ad cafum prisum facultatis i2 re communi ,

teum

qua.comtmmni , uni etíiam dominorum competentis, utut reliqui diffentiant, ejus

laritet

varia exempla collegit ex adcitatis Brunnem. Z. . zz. 6. féqq. veluti 1. in

.fem.

commune fepulchrum etiam renitente condomino mortuum inferre licet fa-

modo

vore humanitatis & religionis $. ». . d. R. D. 1. 2. $, s. ff. derelig. & fumpt.fua.

nuum

ut & 2. fi quid fit in re communi, quod alteri non nocet, agenti vero prodeft,

etfoni

ut f parietem incruftravit aut pinxit. /.75. $. f. f. d. S. P. U. maxime vero 3.

cquis

quando pzblica atilitatis ratio exigit , ut diffenfus & prohibitio reliquorum Con-

A. 1«

dominorum non attendatur, hujus enim potior cauía effe debet , quam inte-

p

reffe privati /. 57. .. T. 44 L. 4qn. Hoc refpe&u utut uni foliinvitis aliis con-

ifeil

dominis zdificare minime liceat, tamen reficere & reparare communem locum

EX

poteít unus etiam contradicentibus reliquis : fiquidem publicé intereft edes à

)auc

ruinarum focditatibus przfervari /.7. F. 4. off. Praf. l. f. C. de jur. Reip. Cujus

WO

refe&tionis tantus quoque favor eft, ut Condomino intra 4. menfes fumptus

£s

pro parte ipfius erogatos cum ufuris non refHituente reficiens pro folido domi-

omino«

nium in loco communi fibi acquirat, /.4. C. d. /EZ., priv, Struv. d. edif. priv.

(Litoett

tb. 46. Mev, ad. Tus Lub. l. . art. . 2.6. Bruckner diff. dejurisd. communitQtt

ii pa&is

ecfamten. Gericbten c. . $. 6. idque 4. multo magis (i tale quid fiat authori-

j mo

tate & juffu fuperioris, Magiftratus aut Judicis Sande z deciJ. Frif. L 3. 1. g.

onetie

d. 42. Brunnem. ad d. 1. 28. . ult. Quod vero ad fecusdum caífum attinet fa«

omitó

culratis agendi circa partem fundi aut territorii communis tanquam partem

od

agentis propriam , tralatitii omnino juris eft, uní condominorum competere

um

circa hanc partem fuam, quà fuam, uti etíiam ita nomine mei, tui, & fui ve-

h. Ab

nit, pars, quam aliquis habet, in re cummuni /.23.6$. 9. f. iz ff. d. F. S. 1. .

j

77

c. comm. rer.. alien. & Gingulorum effe dicitur £. 5. $. 1. £* z. ff. de leg.1. L zf

þ,;än

Ái

de condit. && dem. l. 3. ff. fam. ercif- Mew. p. 8.d. 18 1. $. 9. liberum difponendi

li in

& alienandi arbitrium 'arg. 7. 2i. c. azd. etiam reliquorum. condominorum

yolen-

confenfu non requifito 21g. 7. 2. ?* 4. C. de comem. rer. aliez. cüm enim in parte

a

tali, pro indivifo licet, nullus Condominorum concurrat, fed cuilibet eaqua-

jdits

tenus in fe fpe&tatur, folitarie competat, alienando nihil decedit portionibus

reliquorum Condominorum juxta refponfum Fac. Jur. in Alma hac Eberhar-

m C

dina ap. Befold. p. 2. c. 42. 7. 6. idque per quamlibet alienationis fpeciem five

jnis i

per ultimam voluntatem arg. /. 7. C. qui teft. fac. poff. five per aCtum inter vi-

terW,W'

Vos e. gr. vendendo, & vel ipfum territorium commune, etiam una cum an-

nexa jurisdictione, vel etiam fine ipfius territorii venditione, faltem jurisdictio-

j molti

odo in

nem aerritgriakm in fe aut —in abitratio conüdcäatam . cm utroque m

H

j

vendi-

Ál

Ms

160

GR ASS de fure Condomiri derritorialis

m

| dinatyps

venditionem aliamve alienati*ohis'fpeciem confuetudine & jure modernorum

X(.l.;.',:

noftrorum temporum deduci queat, Knichen de fublim, cj reg. territ. fur. c. .

7177

9. L1. feqq. Math. Steph. de jgrisd. l.1.0.38. num. 39, c& ] 2. p. 1. €-7. $. 190.

J£44. B. Dn. D. Frommann. de condom , territ. c. 9. $. 5. & plenius Dn. Praf.

, Qu

j qua p

jn dif. de mod. tax. jurisd. tb. s. oppignorando /.C. Si comm. res pign, dat. &

^lüs incl

ibid. Jul. à Beyma /. 2. Comm. div. 1. 7. C.comm. utriusá, jud. — Et nontantum

ltnatior

ita alienando in Condominorum ali

quem in quemcunque ex pluribus ipfe vo-

fenfüs

luerit, fed etiam in extraneum , eum

.np. qui Condominus non eft arg. 7. ;*

um ef|

C. de C. E. F. L. 3. C. de comm. rer. al. contra quem anne condominus jus pro-

timiíeos habeat ? quzri poteft. . Et. rationi juris convenientius exiftimamus

ii ne

lomini n

Condominum idem offerentem praferri. /. 3. C. Comm. div. arg. l. 34. $. 2. C.

d. donat. Carpz. p. 3. c. 1 5. d. 4o. & ibid. Goswin ab Esbach. Lauterbach. ;

: üftet m

| G diff.

colleg. theor. pratt. ad tit. comm. div. th. 16. — Anne vero fa&à jam venditione

| d.ine digi

alienatione deinde jure retractus gaudeat ? id Condomino jure conceffum

efíe non deprehendimus 4. /. 14. Barbof. 44 l. 4.. C. comtb. revum alien. polt Ja-

; fl i

fon & Bald. Carpzovius z. c. 2. 1. $. lr. ubi & prejudicium, Brunnem. a47. u5.

vid. fup;

C. zon lic. babitator.

Secus tamen ubi vel ftatuto vel confuetudine aliud indu-

tommur

&um fuerit, cum enim merito Condominus prafertur, ex fumma qua hic

C0 t

férritorj

fubelt zquitate. Mev.p. 7. d 44. .5 Bruckner d.juris. comm. c. $ . $.7. prefercim

in condominio territorii, & communi jurisdictione, ex cujusmodi commu

| Ut fempi

nione tanto plus incommodi refültare folet, quanto crebriores inde & ferven-

| "immig

tiores lites & difficultstes oriri conítat. B. Dn. D. Frommann. d. £. Sin vero

territorium non allodiale fit, fed feudi nexu affectum, aut jurisdictio illa feu-

) h ;uk

dalis (it , tunc confenfum Principis aut domini feudi dire&ti ad alienationem

* temyy

eam infuper requiri certum eít, Pacian. d. probat. l. 2. c. 4 3. . 24. Brückner

fürialiug

d. l. adeo ut fi negle&to illo confenfu quis ad alienationem partis fuz procefferie

Fliffrati()u

feudum pro hac

parte amittatur, & fi plures funt Condomini dire&i & ex illis

"berum

unius confenfus fpretus faltem pro ejus parte id amittatur arg, 2. £. 24. $. Er

Duni fuff'l

ideo privetur quoad. illa

p, portionem. Smivf $. j' EU 3 aph. 9. ?. 9. B. Dn.

F:qmmann. d. l. th.6.

LT

6. 12.

Wi tni

Nec impediri poteít ACondom

inus territorialis in alienatione tali partis

(ttit. :

fuz per alterum Condominum, z:z bic iz adminifiratione communis territorii

MOIS

conflHitutus ft.

Quamvis enim i(tiusmodi Condominus Adminiítrator, non

ERN

tantum quà partem fuam, íed & quà partem alterius pro indivifo adbucdum

U6n

communem , ea gaudcat poteftate, qua quisque Dominus territorialis in ter-

Vgt j l

ritorio fuo in folidum ipi proprio, & vi hujus officii omnia ea poffit,

qu2

Alias fpcciali juffu opus

[ Dn. Ff:

habent, five ad acauifitionis , five ad conjär'vatianis, five

"

UT

aliemg-

Em

- 161

exiva temptit Adminiflrationis.

r aryende decreha , juftum moderamen & difpenfationem fp&&ent, arg. l. t.

n'orurm

$. 1. 4. 3. ff. de off. Ej. cui mand. jurisd. . t.t. C. de adm. verump. & 1. t. ff-

;

m

de admin. rer. ad civ. pert, — Attamen potefílas illa adminiftrandi rem commu-

$190

hem, qua communem, non poteft jus alterius condomini non adminiflrato-

Drel

ha.

ris qua partem fuam , tanquam fuam, feorfim in fe confideratam, aliis limi-

tibus includere, ac leges communionis in & per fe fecum ferunt, qua talem

tancum

alienationem nullo modo inhibent : per. »odo tradita : per confequens nec

p&væ

diffenfus ejus , nec prohibitio expreffa aliquidoperabitur, cum alter illius, quod

?. ]

fuum eít, liber fit ntoderator ac arbiter /. 27. C. »azd. l. 2. C. de bis quib. ut

s pro

indign, nec alterius imperio ha&tenus obnoxius dici poffit, quia tanquam Con-

namus

domini in hoc fibi pares invicem exifílunt , qui imperium in fe exercere regu-

Hs

lariter non valent. /. 4. ff. d. Rec. qui arb. vec. 1. 13. $. 4« ff ad. Sct. Treb.c. 4

ch.

C.6. dift. 21 0. 20. $.quamuvis X. de Ele&. utut alter Condominorum tn. fe or-

tioné

dine digniratis aut przeminentiz multum fuperior fit altero, veluti f territo-

(fum

rium inter fe commune habeant Ele&or, Dux , Princeps, Comes, Daro.

N

vid. fupr- th.10.

Hoc enim haCtenus non attenditur , fed ex refpe&ta rei

LA

communis perinde ut pares judicantur. arg. eorum quz fcribit Frommann. 4e

wind

Cond. territ. c. $. tb. o. feqq. utut etiam alter , qui adminilítrator efft maximam

| QU& hic

territorii ptrtem fibi fuam habeat : nam ex hoc alterius jus, quod is etiam ex«-

tra tempus adminiflrationis conftitutus habet, in parte fua quantumvis mini-

;ræfertim

commo-

S m

ma imm?nütum dici non poteft. laud. modo Dn. Frommann. Z. /. c. 7. t*, 9.

$. 15,

Gin vt

In rubró & defcriptione noft

ra mentio porro injeta efT adminiffrarionis

T

per temporum fubalternationem , aut alternis vicibus. alicui Condominorum terri-

ao

torialium. competentis, qua occalione notandum eít, varios effe modos admi-

fridint

niftrationis aut gubernationis communis territorii.

Velením Condomini ipfi

»r()ff/fefjt

imperium & jurisdidionem cateraque omnia exercent conjunttim & com-

474 [/7

muni fuffragio : ita ut nullus fine alterius concurfa quid agat, aut f1 quid ita

)

íB

a&dum tanquam illegitime fa&tum non valeat. Schrader de fez. p. 1 0. fett. 4.

. D

num.64. vel folent exercitium territorialis Condominii & jurisdictionis com-

munis uni confortium füuorum concedere, veluti non raro Seziori, vel primo-

gemito, qui non tantum ,. aut non unicé, fuo , fed & czterorum Condomi-

Ji parti

norum nomine talia peragit mandata , refcripta decernit ac emanare facit, ac

eïïiforü

alios aétus regimen publicum concernente

s expedit, fub hac e. gr.formula:

y, 00l

eliebte -Derren SOrübere Dn. Sle-

begebren vor Un8 umb Uinfere freunblid) «9

hucdüm

vogt iz Diff. de alternat, 0f Smut(diebrumg zb. 70. Brunnem. Cosf. 16 1.2.46.

B. Dn. Frommann. 4e cozdom. territ. c. . thb. 9. fpecialiorem ubi hanc formu-

fic, Q*

gür Hn$unb bie Durdleudtige

j

RD

Jam 90n Giotteá Gnabet voit Sribericþ &c.

d

MU m;,

162

GR 458 de ure Condomini Territorialis

B

ii

um

&

T. €

"

Gürften , tInfere freunblid) « geliebte S5rübere fperren 9(fbrecbt &c.

?

349

um

biemit 5&entlid) gu toiffet,.— Vel etiam communem conftituunt Procuratorem

trtlbet

eum procuratorio, baf ber Gebollmád)tiate basíenige verricbten folle, tvas

tm G

bíe Principalen 90n (elbft jut Gotelle verrid)ten fónnten, folltern unb wolltem.

"W 14

ex Blumbach. 4. far. empbyteut. c. 25. laud. B. Frommann. A. 1. £h. 1 3. com-

/Con

munem Caftellanum , aut ca(lri cuftodem, einen SBurgC3ogt , Kylling. de

Gazerb.. diff. 10./num. 2. féqq. NV. i. diff. Gieff. de jurisd. commn. c.4. . 9.

licph

latchi

communem officialem Judicem, Affefforem, fcribam aliosve pro lubitu minis

tgimer

ftros, electos communi omnium confenfu, curiam faclentes, ad juflitiam in

noda c

fubditos equaliter, fepofito omni dominorum refpectu & partialitatis, quam

Qmmu

vocant, affe&u, jurisdidtionemque nomine omnium exercentes Bef, zz 75.

türigm.

rail. lit. Z. n. 24. Boer. dec. y. nuum. 2. NVil, d. 1. $. 10. Frommann, . A. £5.1.

Vel fi ex his modis nullus allubefcat, folent procedere ad divifionem ufus &

Slevogt

Exercitii Condominii aut jurisdiCtionis per alternas vices. & ut plurimum pet

R

tultati

Tibus

temporum fübalternationem , qui modus adminiftrandi Germanice appellari

bent, |

folec bíe Sout(cbierung,. vel ut alii. loqui amant, pie 9tut(cbarumg , quas

—

di&iones à latino'mzzatio diCtas autumat (prinas « (SelD zv tr. d. IMpanag. c.2.

tb oj

bt

nutz. 11. feqq. ita at Syout(dbierumg dicatur quafi S)tutierumg. Befold. r/ef. pract.

Qbgrf

voc. jven ober brep berrige ac(ambte Joerrfbafft, Goldaft. de majorat. l.1.

€. 21. nttin. 21, Brückner defurisd. comm. c. 5. th. $. Slevogt. dill. diff. de alternat.

ifale

Nobjl

tb.2. idque vel alternis annis aut vicibus (Citn. Syabr unt bag anbete arg. P. 5«

Yul jf

pr- ff. d- 44. quot. l. 26. ff de adm., tut. lz. G. 10. l19 $- 4. l 23. pr.fF. comm.

div. L. 16. $. 2. ff. fam. ercif. poft alios Gail, de pignorat, tb. 20. 2um.6. C 2.

]

( gf

QUtgt

Q.153. num.7. vel etiam menfibus alternis , Rofenthal 4. fezZ. c. 9. m. 1.

a

concl. 6. num. 2 3. vel quia crebris iflis per tam angufta temporumintervalla fal-

tem & fe diftin&is mutationibus & alternationibus majus periculum juflitiz vel

tetardandz, velintervertend:e, velalias non fatis re&eadminiltlrandz, imminere

L

(uaud,

per videtur, per eas, quz longiori tempotis & aliquot annorum inrerílitio à fe di-

tommu

flant,fübalternationes, veluti per triennium Knipíchild, defideicom. fam, zb. c. 6.

2. 217. Vel tandem etiam fi viciffitudinaria gubernatio per temporum fubalter-

(trey

quifion

nationem non placeat, per exercitium & ufum Condominii ant jurisdictionis

cuilibet Condominorum ad certos diflrictus, regiones, aut, ut vocant, quat-

türid Pei

teria relidtum, Cofta 4e quot. & rat. qu. 87. num. 9. Sapius jam. lud. Dn.

il inem

Frommann. d. /. c, 20. £b. 4. Et quamvis ingenere quoque tales fubilternatio-

lty ttt

(&mpori

nes, per temporum vices maxime, fua habeant incommoda & inconvenientia,

qua recenfet Peguerra quaft, crim. 10. Befold. iz thef: pract. voc. itey obet

s inf

j

brep :Derrige .þeg;rfgbaü"t, Slevogt z. l. 1£5.26.27. ? 22. Attamen hisnon

LSET

Wittune

Obítantibus vicifitudinarie illius guberngtionis & adminillrationis per cem-

porum

r

exira tempiut Hdmingylrationi:;*

i

W

u

p&rum alternationem plura etiam illuftria & antiquiora & recentiora exempla

atorem

exhibet Dn. Slevogt rb.:2. && plur. féqg4. imprimis Leopoldi & Etnefti Fra-

T.

tram Germanorum Archiducum Auftriz ex Gerhardo à Rhoo /. 4. bffor. Auffr.

OULU

(

Auuo 1406.id. tb. 17. ratione Ducatuum Sleswicenfium Holfatiz , Stormariz,

; com

& Comitatus Ditmar(iz inter Regem Danie Chriftianum IV, & Johannem

|

inf !

Adolphum .ex Henric. Ranzovij. 4zzal. Cherfos. Cimbr. clafs. 2. 1d.tb. 1.

^5

Marchionis Brandenburgici Friderici inter duos filios natu majores ejusmodi

y min

regimen introducentis zh. r . Poffe etiam ifta, quz inde oriri folent , incom-

tiam 1f

moda certo modo devitani, aut faltem imminui, fi regimen ita formetur, ut

, quati

communes miniílri conílituantur, qui dominorum nomine, unam tantum

n tþc

curiam faciunt, in qua fubditis adminiflretur juftitia, re&te obfervat laud. Dn.

ag

Slevogt Z. diff. de alterzat. tb. pen.. Et nuper in 5ne praced. anni. inclytz Fa-

l

;&

cultati hujus Eberhardine propofitus talis cafus fuit , quamvis fub fi&tis nomi-

m w

nibus, ubi Condomini alicujus pagi communem talem curiam conílitutam ha-

J

We Atl

bent, ber Slecf toat gemeinfcbajtlid) , unb gebórte einem SeicbssOrafern

g J qUäS

unb einem eXitter(cbafftlicben Cavallier su, fo vaumod) Da8 bie lntertbanet

nqg (2

vertbeilet , 000 Denen Gelb z G5traffen aber, (o vou beeberfeite Lintertbanen

T

abaeforbert toerben, 2. Sbeil bem Girafen, ber 3. &beil aber bem Cavallier

n

gt h

sufallet, & quidem conflantem 12. Judicibus 8. ex parte Comitis, 4. exparte

i

vll

Nobilis, qui Condominorum fuorum nomine omnibus & fingulis fubditis fi-

u M

mul juftitiam adminiftrant & difpenfant, ibi: bag u Crbaltungber Juftiz guz

j

£et 9olicen unb frieblid)en £ebens ein Giericbt votr 12. 3Derfobnen Dergeftalit

, U^

eingericbtet , vor toeldben

^

: ch

ben folleit.

bie Qäürggrltcl)e Gademn gered)tfertigemeæ

vallafäl'

I

.

Dicimus tandem in defcrixption.e 3

qu

od talis Cöndominus etiam tum

ditia Y*

minere

uando extra tempus adminifirationis conltitutus eft, habeat facultatem circa

f d-

commune illud territorium libere & jufte aliquid arez4i vel babendi.

Dum

Lc»gl

agere poffe dicitur, videtur id magis referendum ad ea, quz refpiciunt ad ac-

Altet-

4

uifrtionem , adminiflrationem , & diflrattionem : & cum babere dicitur , vide-

Y

lionié

tu

rid pertinere magis ad cozfervationem & defenfionem , mediantibus etiam eum

in finem competentibus legitimis remediis. Sic potcfï: Condominus territoria-

quat-

minifílratione tum

, D

lis,, utut tum adminifílratio ei non incumbat, fi alter in ad

natio"

temporis fibi concredita conítitutus abutatur fua poteftate, & fubditosoneri-

Li€nti3'

bus infolitis pregravet, aut pccnas aliter exigat ab iis ac communionis territorii

leges aut

ordinationes ba8 GemeirrSud), C3ogtz Gericts ; Éyrbnung per-

) g

fnitcunt ,

aut gratiam facere velit in poenis infligendis, ipfe defuper prote(tari,

yisnof

r tl

.& hoc ggere , ut omnia fant conformiter

ad léges communionis, & id quod

2

inter

Pomm

]

-

u

s*

s

GR ASS de j-'z;re Cozdomini Täfritoziä?;s :

inter eos conventum eft, & ratio commiffz adminiílrationis eäpo'fcif. Nequc

enim uni alicui concreditum aut. demandatum Condominii & jurisdictionis

communis exercitium alterum jure Condominii ipfo privat, quo uti poteft

*

fpecid

quandocunque exigentia rei id defiderat : nec poteít adminiílrator ultra quod

;

ipfi alterius Condomini aut communi Condominorum aliorum, (i plures funt,

confenfu commiffum eíEL, (ibi fumere.

In re communi potior eft. caufa prohi-

Ui

bentis 4 22. ff. comm. div.

Hinc juíta cauía eft renuendi, fi Adminillrator

Iu

Condominus pocnam carceris pro lubitu in pecuniariam mutare vellet, aut hane

fidirist

vel exaltare, vel diminuere. Quo pertinet, quod in modo laud. Refponío.

(beant

Facultatis Jurid. Tubing, noviffimo refertur ipforum Confiliariorum unius

Condominijudicium de Anno 165 5. ita impertitum, Dag insgemein, to eis

tive u

- Wmuitit

nige 9Gogté3üdyer unb jugleid) am einem £t ober Slecten

$vep ober mebr

- grhruin

Cnogte-Jyerren oorbanben unb concurrirer , bas auf (old)

en $Sall, tvo gee

toiffe Gotraffer quafi ex pa&o aut jure Condominii 00tbanbe

n, einige Grbóbs

;ï toncludi

ober Grnuiebrigung ber Cotraffet, obne be8. Condomini Confens, unb mit

us f.

loc obi

Cinmilligung, nidt móge oberfónne borgenommen toerben, fonbern in allz

| Yerlitas

toeg bey beiri ZOogt;S5ud) unb confuetudine etiam jam perícripta (eiit beroett:

t fociet

beit bebalten müfjfe, Unde & Anteceffores inclytz Fac. concludunt. Oeif

Qüm

Die Joerrem oon Verona a[8 mit CBGogt8-Joetrett ad eam jurisdictionis fpeciem

; Wmcom

ibre Concurrenz in cognofcendo & (tatuendo babeit, alío trage fid) auf bem

sRücen, ba8 biefelbe aud) bep Transmutitumg er einmabl anac(e&ten Gotzaf?

E

fe cinguroilligen, utib bie Gtdfflícbe Alexandrinifcbe foldben Secbte ficb nicpt

[4

j idqu«

allein amna(fen t

18 Di(my

Onnen: idque etiam ita juris effe, utut Condominus majo-

BL

rem partem jurisdictionis habeat, & depoena duas partes cum alter faltem ter-

tiam partem habeat. Anthon. Fab. ; Cod. Saband. 1. 3. £. 26. d. fin. num.7.

| c'gl' 5-2

Bocer. J. jurisd. c. $. zum. 4$. Dn. Frommann. de cozd. territ. c. 9. th.a9.

ï ?qu

ADyicem

Quod fi vero in his X fimilibus Condomini in concordiam venire nequeunt ,

lite defuper adhucdum durante, (ane res aliter. tranfigi nequit, quam per re-

| lz f

curfum ad fuperiorem defuper partes fuas interpo(itarum & dijudicaturum.

UniUsqzlg

Gail. iz tr. de piguor. obf. 20. num. z.

Aütre (

Pro defenfione jurium fuüorum , quee

Pt (

Condominus ibi habet , competunt, varia remedia & poffefforia & petitoria,

quz alias pro dominio & Condominio afferendo & defendendo , ut & pro ju-

ATeDtis n

risdi&ione five folitarié alicui competente, (ive communi, competunt, (ive

VOntrar

t'qugdw

dire£ta fint , five utiles pro re náta, quibus diutius immorari tempus non per-«

mittit. vid. B. Dn. Frommann. 4e coz4. territ. c. 9. tb. 23. C féqq. plur. B. Dn.

&l

Lauterbach. zz Colleg. £beor. pra&l. ad . tit. de

o

&0JigHA. C, pen. tb.o. G C« ult. 1b. 3.

Jurisdict, Dn. Brückner. 4e jurisþ

m"um d1

Mu

L 094;

C A-

la

"extra tempmus Ac?mz'm)?mfianif;

16f

CaPUuT MII.

lionis

otelt,

Specialiores quasdam quaftioncs ad hanc ,materiam

oppidó. pertinentes

quod

pertractans.

[unt,

Y.

prohi-

Uid &i Condomini territoriales in his vel illis rebus ac cau(is (ibi (ünt con-

[titor

trarii, & minus concordantes in Condominii aut jurisditionis exercitio

acha«

fübditis contraria przcipiant, quomodo hi fe gerere , an, & cui ex his parere

'ponf j

debeant ? z.. diftinguendo : Aut pluribus commune eft territorium commu-

Unius

nisve jurisdictio in folidum, ut zziverfi; , veluti i univerfitati, civitati, com-

vt t

munitati aut corpori alicui tale jus commune quafitum fit, G hoc in cafu f/z-

It

gulorum precepta aut diffsnfiones nil operantur, fed regulariter vota majora

) t

concluduar. . 3. L. 4. ff quod. cujusq, umiv. nom. L. 3. ff. de decret. ab ord. fac,

(üfy

l. 19. ff. 4d munic. l. 160. $. 1. ff. d. R. . g. 1. 26. ff. de re jad.. Et naturali ratione

w

hoc obtinere, urin iis rebus, ob quas coníociatio quaque inftituta eft, uni-

w

verfitas & ejus pars major nomine univerfitatis obliget fingulos , qui furit in &

o

de focietàte : debet (iquidem aliqua efferatio expedicndi negotia eo pertinentia,

BI

& cum natura rerum humanarum & civilium raro admittat, ut omnes in

(peciem

unum conveniant, equius omnino , ut pars numero minor fequatur majorem,

qufout

quippe qua rationem integri habere videtur, quàm ut major fequatur mino-

tCtt

rem ; idque ita tam in comitiis, quam in judiciis obfervari debere ex Appiano,

ip df

ex Diony(io Halicarn. Ariftotele , Curtio, Prudentio, atque Thucidide reCtiffi-

me firmat Grot. de a. B. & P. lz. €. . S. i7. Ziüegler. de jor. AMajeff. L i.

ysmij

lt

(.21. $.23. Aut [unt talia jura communia pluribus pro indivifo & in folidum,

, II

ut ingulis, quo nomine etiam veniunt plures civitates & communitates ad fe

invicem con(ideratz : qui tanquam perfonz mylíticz (ingulorum jure utuntur.

"27

aUeunt,

l. 22. ff. de fide ju[f- & hocin cafu, quia omnes & finguli confentire debent ,

Pc[ [

uniusque diffenfus efficit,. ut reliqui circa res communes , ut tales nil valide

[tatuere poffint, /. fíz. C. de autb. praff. precepta quorundam , utut numero

ütom

; quæ

plurium & dignitate quoque majorum, fubditos jure non obligant, & non

jtorid

parentes nullatenus poffunt dici contumaces. — Nemo etenim duobus dominis

contraria przcipientibus, ipfo Deo edicente, obedire poteft, unde & hic va-

o ""

; I

let; quod dicitur imp

offibilium nullarm effe obligationem Z. 3. pr. ff ad SCr. Sy-

on Pef'

lan. 1.35. ff. d. V. O. L i s. ff d. R. f. c. 6. d. R. F. in 6. DeindeG jurisdi£lio

omnium videtar impedita per concurfum contrarium , quia ubicunque con-

5.De

currant duz virtutes paris potentiz , tantum juris habet una ad refiftendum ,-

? ]IW

quantum altera ad obtinendum , uti ex Floriano ratiocinatur Fulv. Pacian 4e

[] 'ZIOCQ Gl ?Z?/lm. 62" Pv 461'/äqql Eflqe

probat. l. 2. C. 36. nm« j 3. Speidel. àz SP?

C*

j

-

VGE?Q

x66

GR AS$ de fure Condorriri Territorialis

Ji (ü

vero in hoc cafu (ubditis quandam facultatem dominos cogedäiad concordan-

dum exiftimant Fulv. Pacian 4. /. z. y $. Speidel. 4. /. Befold. i» tb. prat. voc.

gl

Snepberrig. Quod de jure cogendi per direfiups mediante coattione veré

[

fic dicta, vi cujusdam quafi Zzperz, aut per modum prafcripti exercendo.accipt

! trila

debere faniora Politices precepta vix ac ne vix quidem admittunt, quamvis ex

le ho

lege oppofitionis, quam modó citt. Dd, j/;4. faciunt, inter fubditoru

"Ó partes'

[ pi

cogeudi , & provifiozem fuperioris id fequi videatur ;

Potius vero id cum zempe-

imPri

vramento & de cogendi modo per obliguum tali, boneffa civili c obfeaniofA ra-

Wtinius.

tione in adum deducibili, vel remonftrando, confiliaque falubriorain medium

Tur.f.

afferendo , pro concordia in finem melius promovendi publici boni ftabilien-

. "Qutatis

da, vel etiam decenter fuperioris auxilium implorando , ubi commune publi-

b'adem

cumque bonum periclitatur , áccipiendum eífe arbitramur, cum B. Dn. From-

'!;).' dllOCA

mann. de cond. territ. c. g. tb. 14.. Et funt omnino híc fuperioris, f1 talem

1(0?16[. Égt

Condomini agnofcunt, hz partes ut diffentientes & contraria fubditis füis com-

t Prines

munibus przcipientes ad concordiam reducat, & ubi opus eít renitentes quo-

!f'l' 9' m

que eo vi imperii füi compellat, talemque modum adminiítrandi vel confit-

$g.

met, vel conítituat , qualem juílitize & zquiratis ratio exi

'ï

:

Whng

Gail. . pigzor, C. 20. num.7. Frommann. 4. £.

git ex Felixfgo & aliis

a

)

T

DON. 25

:

E

n

K bt

Àn Condominus non Adminiflrator, five

V'extra tempus adminiftrationis

N

conílitutus, eo tempore quo alius Condominus admini(trat, cum fubditis in

j Dtoprio v

territorio communi verfantibus communemque jurisdictionem agnofcentibus

T

hi

infcáio adminiflrratore contrahere valeat ? R. Affirmando. — Quamvis enim

"life qud.

olim Magiflratus veluti Przefules provinciarum cum fubditisin provinciis, quas

F.

Viatur t

adminiftrabant, negotiari aut contrahere ob metum concullionis prohiberen-

M

tut, /. 2, C. Si certi pet. l.46. L 62. pr-ff. de C. E. U. 1.46. $. 2. ff. 4. .fur..fifc.

.

ane pnm

l. 23. [f. d. R. C. l. zm. C. d. contr.jud. ita ut ne quidem per alias fuppofitas per-

t :JIIUS,

fonas contrahere iis licitum fuerit . Z, ?. C. Si cert. pet. l. 46. $.2. [F. de Tur.

fOntmfh,m

fife, d. l. um. $. 3. C. decontr. jud. eo fcil. tempore quo adminiflrabant. Z, /. z.

pr- & $.2. l. 3. C. ff cert. pet.. Hodie tamen hanc prohibitionem Juris Roma-

"tlie j

7

ni plerubique in terris imperii R. G. imo in totius Europz provinciis ab ufu

|

(

J

lild. 1 !

rece(lifle notat Struv. iz S. . C. Ex. 2 3. th. . &b ibid. Müller iz addit. lit. .

"1 b

poft plures hanc in rem adcitatos B. Dn. Stryck, ip »fi Pand. im2od. ad tit. d. C.

M. i

E. U.$.2. ubi rationem addit, quod noftri Provinciarum Prafides non adeo

u

remoti fint ab Aula Principis , ut hinc fi pote(Late fuá abutantu: facilis recurfus

M u^

P

"

fit ad Principem. Phil. Knipfchild. ;z z», 4e cozzratlibus Ex.t. tb. 48. i2 fin. in

sïfür!ugïx

e

AT

?

nere fcribens hanc prohibitionem hodierna confuetudine, fed Ízpe cum do-

3 Kffü'ms

ndis fubditorum lacrymis non obfervari, quod intelligendum de iis cafibus

l

Wrah

t

sibi

—

exta tämpm Adæi;ziþ*fationi:.

167

—

rdane

ubi '--fubditi acerbe nimis tradantur, opibus fuis emunguntur, & promifcuse

m

magiflratuum lubidini atque avritiz contra jus fas

que fe expofitos queri de-

: Vtté

Lent. Extra hos vero toties quoties videmus contra&tus inter fubditos &

sccipt

magiflratus indiftin&te omnes & quoscunque, imo & ip

fum plane Principem

visex

re&e hodie, & cum effedu obligationis ex utraque, &

uti fubditorum, ita &

partes

Princ pis, parte valide obligationis, Ginde quoque furzentis etiam adverfus

[a

itifte

ipfum Principem alicujus a&tionis celebrari :cum enim nihil humanius, imo nihil

iofzi f

divinius fit, quam promiflorum conventorumque confílantia & obfervant

ia

edium

Li.pr-ff. de patt. & ibid, Jafon , maximeque Principem tanquam juflitig &

jiliene

&quitatis fontem & diribitorem deceat, fidei femel datz flrictius inbzrere &

ubli-

ab eadem, ne transverfum quidem unguem recedere AV gu l ts

Jf* de conff. pec,

rorm-

A. d.loc. prad. civ. Gail. 2. th, y 5. s. 4, Card. "Tufch. co

nmm. concl. lit. P,

Concl.6 0. fé44. cum-X fan&tior natural

alem

is equitatis jurisque Gentium ratio,

.

cui Principe: non minus ac alii obnoxii fünt arz. $. 7. & 2.

J. de T. N.G. c

j qu-

C. 1. 9. ff- de , c 7. elegantiffime ut folet B. Dn. Mev.

in V.L N. C G.infp.z.

W

6.23. per £ot. u5i 1mprimis zzm.2. cum certum fit, naturz leges à Deo omni

) & ais

)umanz creatu:z effe inditas, qui poffent ab iis eximi ,

qui fe homines agno-

fcunt : & commune illud ipfius juris nataralis divinique

principium , ut quis

'alteri id faeiat, quod fibi ab aliis fieri velit. Math. 7. v.

12. Luc.6. verf. 21.€,

Orutoni

dile&i. 13. X. d. major. q& ob. & vubr. eb t. t. ff-

quod quisá, jur. in alt. fFat. imo

ptopriae usilitatis confideratio id fuadeat, ac

;bditis i

ab o

[3

m

exigat ,.ne contrarium feéctando

(cybos

nni commerciorum genere ipfe fe excludat,

nemine facile cum eo con-

trahere audente, & hactenus quafi exul effet,

yis t

qui omnium Przfíul eft, ut ra-

nCü&quas

ciocinatur Bald. iz /. 21. ff. de legib. & in l24

: $. 5 ff. de minor. Trentacinque:

yhibutt

VAr. refo!;i"gü-fäiïafe p4c. Ref. i. num. 1

ubi poft alios cumulatim adductog

hanc primo regulam format :

Pontifex Romanus,

if

Imperator, Rex, & quili-

j ptf

bet alius, qui fuperiorem non recognofcit, patis

& contraclibus ligatur, &

contractum cur ipíis fz£tum, nemo ipforum revo

j frr.

care poteft,

Deinde earn

La

fecundum doGrinam Pauli de Caítro , Cornei,

Abbstis, Parifii, Alexandri,

ampliat j/i. z. z. etiam(i Princeps cum fübd

Roma

ito fuo contraxerit.

Knip-

ab wfi

Íchild, 2. /. 44.79. ubi multas hanc in rem con

gerit rationes, inter quas &

tv h't' 2.

hanc pracipué urget, quod Princeps,

d

quoad Contra£tus,

privatorum jure

cenfestur,

& jure communi utatur /. 2. $. 2.

"T

ff- me quid. in lor. pull. 1.60.$. 1,

n adCO

ff. de.coud. c& dgmnon. l. 6. ff. de juv . fifc.

quam rationem quidem ad non fubdi-

tos reílringi debere moner Marc. Ant.

Ssbell. iz Swmm. div. traH. 6. Priauceps

J

W4DJ.17. S€d G in caíu, ubi Princeps, cum fub.

4

itis fuis contraxit; applicabile

HQ;;. f

effe re&tius ftatumir

am d

la. - Ziegler de jar. enajeff. L. 1. c.1. $. 17. modo cum iig

ra€lat de

cfibus

€ontrahat ut quivis alius, non uc Frinceps qua talis, veluti quando t

u

.fmgocioi

dl

GR ASS de ure Condominï'?grritorialis

ia

us

negotio & cauía ftatus, juribusque publicis, Obligari hoc modo Principem

lp C

faltem zararaliter , non vero czviliter non pauct, ftatuunt, Abb. Anr. de Butr.

Imol. & Dec. i» c. 1. X d. probat. qui communem hanc fententiam dicit.

Inperi

indam .

Quamplurimi autem contrarium defendunt, Eum fcil. obligari & nzturaliter &

107 fmin

civiliter. Bald. Aret. Felin. Loffred. quos adducit Gabtiel. come. cozcl. L...

Is potel

Ljt. de fur. quaf. non toll. concl. g. num. fin. & Trentacinqu. 4. À. z. 20. Gail.

ISET

Cravett. Hillig. Ayrer. Rauchbar. Kubach. Coftzl, W'efenbec, Arum. Georg

de Cabeio

*

*

- tidus,

Bruning. quos in agmen conducit Ziegler 4./. c. 1. $. 76. & hane

ETIT

fententiam veriorem dicit, Sabell, Z. /. z. 17. alios adhucdum adcitans, quam

*«f t at in

& fos fequi non dubitamus. .Nec movet in contrarium, quod Princeps fu-

| ademqm

periorem non recognoícens Judicem non habeat, coram quo adtio poffet pro-

:lternequ

poni, & qui vim cogendi haberet.. . Quamvis enim a&io adveríus talem Ptin-

1 Wt OttUI

cipem non pofhit intentari ad eum cogendum , hic tamen fufficit eam proponi

poffe , eum in finem , ut per fententiam Judicis, declarantis Jus Creditoris de

j 9022- in

IKormof

eo jaridice coníLet, ut in confcientia teneatur illam admittere, & fecundum

| fvdebi

naturalem zquitatem íponte pati executionem. Zoef. i& Comm. ad ff. tit. de

- ] tentior

legib. »4m.33. vid. plenius hac de re differentem Trentacinqu. 4. l. »4m. 21,

-Jh Judi

Optime linc facere illos Principes, qui de contra&tibus (uis cum fubditis cele-

. HIXepg

bratis ficubi litigium aliquod exortum fuerit, coram Coníiliariis fuis aut com-

: Molidi

miffariis in hanc rem peculizriter conftitutis experiuntur, aut experiti patiun-

cum [

tur, & ab iis fide fuà, quà Principi tenentur, tantifper. libertatis, fententiam

expetunt, per bené edocet Ziegler 4. /. c. 37. $. 22. Et non rara (unt ejus-

fontrife

.

modi exempla Facultati Jurid. hujus Eberhardinz propofita, ubi Principes in

L df

litibus fuis, quz ipfis intercedunt cum fubditis, confiliatios fuos ad eum mo-

it hts q

dum confidere jubent, aüdituros utrinque in modum proceffus momenta cau-

^^ fipr

t hbeba

farum & fententiam juftam à Collegio furidico expectaturos ; veluti ante ali-

Pl hi

quot luftra notabile exemplum occurrit optimi alicujus Principis in noftra Ger-

mania fe tali judicio fubmittrentis in caufa pharmacopolii, in quo ipfe erat he-

"o

fi

J

Tl

res inítitutus à teftatore, non domino illius, -quod vindicabatur à vidua &

liberis ejus, quos volebat ille litibus implicare, pro quibus hic merito judi-

1

Wt ab

cabatur, qui inde quoque fuum non tantuni ex capite £ozeffi , decori , atque pij

Atf

fed & ex capite /7//i obtinuerunt.

Wtl

Ec male hic Principem defenfitaffent, qui

(Ht

ad hss diftin&iunculas & abílra&iones in Perfona Principis, & caufis ejus

e

t

W

flt My

ld

conícientiam tangentibus fat infelices recurrunt, quibus hodiealiqui etiam non

incelebres viri adeo dele&tantur, ut credant fe inveniífe, non quod vulgare fit :

tb (

qui fane Principem formant ab honeftate & pietate alienum aut vacuum , &

l qu

o ij

eo ipfo nomen boni Principis dubium faciunt, & ipfi invident, parum remi-

m ;5

Ondon:

nifcentes effati illius» JCti n 1. ff. de condit. inf. & oraculi Ikmperatoru

l' 4'0

&im m

169

CePEOCSS —

extva Hompbi Himini/ïrafz'o'zïfï

cipem

14 C. de. leg. & in fimilibus text. Parum quoque, remifcentes Principam

e Butt

Imperii R. G. caufas majori cum cautela dirigendas effe, juftitiamque difpen-

. dicit

li &

&ndam , ac Principum nullum füperiorem recognofcentium, quibus tamen

non minus invidiofa eft talis abflra&tio, nifi gloriam aucupentur abfolutz ta-

d. L4

lis poteflatis, quz magis in Tyrannidem declinat. Sed de quo pun&to for-

. Cail.

fitan alibi alia occafione pluribus.

Eodemque jure cenferi debet ille con-

Gtorg

tradus, quem cum toto & integro populo etiam iz ip//s Comitirs Princeps ,

& hat

Ííub fchemate tamen private quafi perfonz, iniit. Et utique par hic eft per-

; quat

inde ut in alio cafu, quoad jus & vim obligandi , utriusque horum conditio,

eps l

eodemque vinculi nexu uterque tenetur, non obítante quod cogi alter queat,

et pO*

alter nequeat, cum ea diverfitas non ex modo obligandi, fed ex perfonarum quali-

n Prin

tateortum habeat. Uti eleganter quoque obfervavit laud. modoZiegler d. c. 21

'oponi

6. 22. in fin. Uti igitur fecundum modo deduda Principi, fuperiorem non

ris de

recognofcenti , cum fubditis fuis licet validé ita contrahere, ita id multo ma-

ndum

gis valebit in Principe Imperii noftri R. G. contra quern actio cum effedtu etiam

executionis intentari poteft, five coram Auflregis, &ive Camera Imperiali,

f.t'Me

Et uti talis

221 !

five Judicio Aulico, quotidiana feré id docente experientiá.

dids cde

Princeps vel alius fuperior, & dominus territorii, |cum fübditis fuis

u o

in folidum talibus contrahere valet, ita etiam nullum eft dubium, quin poffit

jrpiti

& cum fubditis in ifto territorio quod eum aliis commune habet, degentibus

ntentam

contrahere, non tantum eo in cafu, ubi cuique Condominorum féri proprii

n ej*

fubditi affignati funt, jurisditione communi omnibus condominis tamen &

E

Prinoptsl

in hos competente, mulc&taque exinde cuilibet pro rata fua cedente , veluti c

Q um o

in fupr. cit, cafü nuper Facultati Jurid. Tubing. oblato, lex communionis ita

fe habebat. — Gyaé bet. (lecfen O. gemein(dàfftlich , bie ntertbanen jebodp

fo alfe £eibeigen , oertbeilet, Da8 Grdflicbe Joaus vort A. bie bobe urib. Ma-

yi at

lefiifcbe JbrioEeit unb Joerrlid)feit, aud) bem G5tab su O. allein, unb auff

; at

alle Syamobner baben follem, bie gebóren mit ?eib gu meme fie wvollen.

CfGantt aber bergleicben Malcfiz &ad)en nidbt am ?eib , fonbern mit Gelbt

idie

G5traffen gebüffet erben , biefelbe ,. voeldye von ben Giráflidben Zeibeigenett:

a?

unb anbern Qynmoobnern, aud) fremben, au(jerbalb ber 2fbelicben U. Peibei

[fenh qül

genen, gefallen, benen Joerrem Girafer oon A. alleit oerbteiben ; wag aber

aulis qu

für Malefiz Gelbt ; Gotraffert von benen V. £eibeigenen gefállt , baran bie

Jiam l

Jerren Gra(en von A. 2. &beile, bie -Derren von V. aber einen Sorittbeil

(i

$u empfaugen baben (ollen &c, fed & in eo cafu, ubi fZbdiri omnes fimpliciter

gïgm

ro indivifo communes funt, nam & cum his, zqué ac cum illis contrahere

caum. *

Condomino licitum eít, ita ut utrinque obligatio valida nafcatur.

Ratio et-

ionm ?

enim Condominii tetritorialis & communis jurisdiclionis fola impedimentum

3:

J

Y

od

aliquod.

170

GRASS de j*ure Condomini Territorialis

ais

i, C

äliquod ne fübditis quidem- creäre aut obje&tare poteít in libera facultate d&'

l

rebus fuis contrahendi. Hz enim funt & manent folitarié proprie fübdito«

qentibus i

ï

indis, m

rum , nec condominium territoriale, quod efl in univer(itate agrorum, ad fin-

lo illimi

gulos agros aut ad fingulas res fe extendit vid. fzpr. tb y. i fs. & exinde

contrahere etiam cum uno dominorum poflunt pro lubitu, perinde ac cum

o ut nec

quovis alio five concive, fiveextero, Publice etenim utilitati vel maxime

- Y furisdit

infervit, quando id precavetur ne libertas commerciorum impediatur. Vasqu.

- entcufa

illuflr. controv. c. . nutm. 1 5. feqq. Sucd. conf. 323. num. 41. féqq. ad quam pro-

lrifima, c

- lm nobil

movendam non parum proficit imperturbate relicta fubditis licentia, fruges,

merces, res fuas vendendi, aliové modo diflrahendi, alienandive, cui & in

pat,vel et

quem velint : proin ex omni parte juftam publiceque utile haud eft edictum,

a"l' l'c'du

quo coguntur fubditi, ut ad domum domini aut fuüperioris precifé venum

— tisdi4tion

transferant fuas merces. Mev. p. 2. d. 27 9. n»m. 4. nifi ubi: publicz utilitatis

& neceffitatis rátio aliud fuadeat. Joh. Volck. Bechman i» Comm. tbeor. pratt.

CGH'W?: H

ad fF. ad tit, d. C. E. F. obf pratl. praejudicium Scabin. Lipf. de Anno 1615.

tttliome

adducens : vel indigentia Domini id efHagitet, quo cafu zquitatis eít omnino,

; Üidduni d

ut prz aliis ei fuccurratur. Mev. d, l. num. £, féqqd. modo idem pretium folvat,

]

m f

quod alibi impetrare datur, Natta cozf. 4 3. s. 4. Ícribens contrariam con-

Mite il

fuetudinem non valere, fed pro violentia haberi, & poft alios adhuc Mev. Z. /.

| ;'SM- tur

i» fin. Bechm. d. .. Nec intereft an contrahat cum fübditis Condominus ad-

ltediatoi

miniftrator, an is qui extra tempus adminiftrationis coníliturus eft. HaGte-

ttltun

nus enim utrique idem jus competit, Ubi vero confirmatione contractus

!l Vetoin

opus eft, ibi (i contrahens icondominus non adminiftrator confentit, autho-

) 'ibEm. Go

ritas ab adminiftratore accommodata fuum híc fine dubio praítat effe&tum ;

|

ln lg. MM

ille vero i renuit, hic, qui jam eft in adminiflrationis flatu jure non poteft

Wütdfatun

exigere, ut condominus non Adminiftrator ab ipfo confirmationem eam petat.

M^

Neuter enim imperium habet in alterum , id quod ex 2». /e4. uberius cognof-

Juiq

Arlg

Qlon

cere licebit : & poteít ininuatio & confirmatio contractus talis, maximé ubi

Wülsimm.

caufe cognitione opus non eft, coram quocunque alio etiam alias incompe-

* n;dum trim

tenti Judice, imo ab ipfo Condomino, etiam in alieno territorio quando de-

git; *Heri i

quia eft a&us voluntariz jurisdi&tionis Ziegler. de 7»wr. 24ajeff. 1.

- tsl

€.26. $.12. conf. tamen B. Dn. Lauterbach. d. volunt.

Jfurid. th. 2 s. féqq.

, p

& 28. [eqq.

Lj

5. 3.

Anne veró (i unus Condominorum in territorio com

muni delinquat ,

tio WTitore

ngat) alh

alteri Condominorum, maxime in ftatu adminiftrationis conítituto , jus com-

N

petat in alium, maxime extra tempus adminiftrationis conítitutum, cognof-

W'lt h fe

cendi & animadvertendi ? Diftinguit Georg. Ad. Will. s diff. Gie[f. de jurisditt .

2

€0/711o

n &t Q

extva temptt Adminiffrationis.

L.

MeerRAIIDn

at dt

;omrk. C.4.. $. 1 3. inter cives imperii zzediaros immediatos , & de illis delin-

bdito«

. quentibus in communi territorio affirmar, maxime fi omnigena jurisdilio cri-

jd fin-

minalis, nullo caíu excepto , condominis fit à fuperiore conceffa, qualis con*

xinde

teffio illimitata latiffimam interpretationem admittit . pez. de conff. Princ.

c eurm

adeo ut nec perfona privilegiata eam declinare valeat, cum delinquens proro-

axime

get jurisdi&tionem ejus, cui alias fübje&us non eft. , ;. /J. Ze Off,. Pref. 1. fin,

Va

ff de accufat, l. 2. pr. ff. dere mil. utut perfona admodum honorabilis fit atqué

mpre

clariffima, quia omnem honorem reatus excludit. /. 1. C. zj 5ez. Unde & non

rügts,

folum nobilem mediatum ab alio nobili mediato, fiin hujus diftri&u delin-

&in

quat; vel etiam inferiori & civico aliquo Judice puniri poffe ex Brunnem. a4

lum,

d. 1. 1. C.d. Sen. fed & Condominum adverfus Condominum delinquentem.

nutm

jurisdi&ionem criminalem exercere poffe ex Klock. z. Cozf. 12. &;m. 5 o. Brunn.

tatis

ad L. 4. f. de vecept. qui arb. Bocet. de jurisditl. c. 8. mum. 24. Aloyf. Ricc,

nl -

Coll. 2277. (tatuit ex hac quidem ratione, quod Condominus dum delinquit,

jurisdidionem eatenus amittat, ut intuitu deli&ti pro privato habeatur, & ju-

.

o

risdictioni domini fe tacité fübmittere videatur ; de /i; , immediatis (cil. negat,

| (olvity

quia tum fecundam jzs civile ab ordinaria criminali jurisdi&tione excepta funt

perfonz illuftres, ceu de quorum criminibus Imperator folus cognofcit. /. ;. C.

m o

"at

ub. Sen. tum fecundum Jus z Zmperio R. G. ufitatum caufas ftatuum acaliorum

inisate

immediatorum imperii criminales Imperator dijudícat, citra diftinCtionem,

an deli&tum in loco immediate imperio fubjecto, acad delinquentem fpe&tante,

Bde

yrdu

an veroin alterius ftatus territorio fit admiffum, per plura prejudicia adducta

ab Ern. Gockel. de jerzspr. jurzsditt. $. 3. Dn. ab Andlern is Zwrispr. publ. L. 1.

T

£. 19« "HH.24. per confequens nec condominus territorialis in condominum

f lus

immediatum ralem jurisdi&tionem exercere poífe, ftatuit modo alleg. Will.

d.l.$.14. Nos vero indiftinCte zegamus Condominum territorialem ullam

mpem-

jurisdi&tionis fpeciem in Condominum fuum, ne quidem mediatum, multo

uogno »

minusimmediatum Imperii noftri civem exercere poffe, adeoqué nec civilem,

; ii

nedum criminalem jurisdictionem illi in alterum utut extratempus adminiftra-

mpe

Cum enim hi Condomini ratione territorii fui

0 de»

tionis conftitutum competere.

& jurisdi&tionis communis parem plane & equalem habeant invicem refpe-

"

;

&um, haud quaquam attento eo , (1.) anunus ex illis in fe majoris fit dignita-

Jith

tis, alius inferioris ordinis. (2.) an majorem territorii partem habeat alteruter,

alio minorem faltem fibi vindicante. (3.) an ordo Adminiflrationis alterutrum

tangat, alio aut ipfo delinquente extra temqus adminiítrationis conílituto.

quat ;

.coff

Diverfe fiquidem hz qualitates naturam parilis nexus ex communi eà jurisdi-

&ionein(e confideratà, qui inter eosintercedit, necalterare , nec diverfificare

L

no*

j

if

valent. Quilibet enim partem habet pr

oindivifo unius ejusdemque jurisdictio-

Ya2

nis,

TA

k* — "

172

.GRASS' de fure Condomini Territovialis

nis, ïdäiüs eju»srdemque poteflatis atque dignitatis, fe diffundentis qxuoqu'&. per

- 2 diad Ex

minimas particulss , in quastamen quisque eoram concurrit, ut nullus fuam

ii plura|

poffit monftrare partem , qua identificain totum femper & ubiqué eft & ma-

net, uübi ubi fit, & à quo quafipoffideatur aut exerceatur.,

Hinc tanto magis

Qi

híc fibi vindicat locum illud decantatiffimi juris, quo par in parem negatur ha-

Q0n , Y

bere imperium per Z 4. ff-. de recept. qui arb. vec. l. 4. ff. d. jurisd. l.13. $.4. ad

qum ?qu

Scr. Treb. ex quo etiam Ganerbiisin feinvicem , ubi unus in terris ad eam focie-

tttem, fi

tatem pertinentibus deliquit, hanc poteítatem cognofcendi & animadvertendi

tone mar

re&te negat Kylling. Je Ganerb. difc. p. num. 1. feqq.. & in genere quoque Con-

"m unc

dominis adverfus Condominum in territorio pro indivifo poffeffo delinquentem

titifolve

itidem recte negat Myller ab Ehrenbach 4e Prizc. cStat. Imp. cap. 20. $. 32«

FRerulg,

quam indiflin&te negantem fententiam nobifcum defendit B. Dn. Frommann.

'ttis tum

de condom. territ. c, 9.th. 1. rejiciens quoque ibidem cafüs, in quibus nonnulli

At marr

hujus regula exceptiones, fed fine fufficienter concludentibus rationibus íta-

f ey / j

tuere allaborant. — Ethzc negativa etiam vera eft in cafu ubi adminiftratio per

«ertos diftrictus, aut quarteria, utiloquuntur, eft diflributa, vel ex pluribus

Vtnion

FLüt nem

oppidis, vicis aut pagis unus locus uni, alius alteri eft affignatus, & unus

lat g

M

Condomirorum delinquit non in loco fibi aífignato , aut fuz adminiftrationi

concredito , fedin loco alterius admimiítrationi aut poteftati ineo exercendae

1 atbpeid

*

obnoxio.

Namnec hzc a(fignatio aut adminiflrationis diflributio, quamvis

Pt ttgt

| "ettnim

infubditosillius loci proximiorem & prevalentiorem quandam operetur pote-

ftatem ex prefuppolita parendi ar&tiore neceffitate communi Condominorum

!f' diViftheF

.'2, lmmm

confenfufubditis hisinjun&tá, attamen paritatem illam inter Condominos ne-

l

:

|

"! domtisi

quaquum tollere potens cít. Ipfüm enim jus Condominii & jurisdi&tionis ter-

ritorialis communis manet cormmune & in fe atqué fübítantia fua indivifum ,

tbiis «

,.?,SOK

cum iíto fuo parili nexuatque refpectu, quo ab initio lztabatur, folo exercitio:

f

H

ibl

ejus per regiones illas & adminiflrationis diftin&os. terminos divifo atqué fe-

W

creto : poft Barthol. Abb. Imo l, Butr. Anchoran. Bald. Caftr. & comm. Dd.

Dier d

Pacian. de probat. L 2.6, 36. num. 96. (éqq. plur. ubi hanc fententiam etiam ve-

|ntit M

riorem dicit, & ulterius declarat, diffentientes quoqué Rotam Rom. & An-

gelum adducit, & argumentis eorundem occurrere fatagit : tantem & limita-

4

"Aribus v

Umn

tiones fubne£tit, in quas quidem penitiusinquírere nuncnon vacat. Officium.

erg»o Condominitalis, adminifltratoris maxime, in ejusmodi cafu in eo eft, ut

Iræmmdmr

informationem de delicto à tali Condomino (ive coadminiílratore, five extra

TüVete

i lgnem

tempus & terminos admini(lrationis conítituto, commiffo fumat, illudque

fuperiori denunciet. Ancharan.zz C. izauifctores n fin. deeret.in 6. Pacian.de

Ts g

À. num.8 3. NTl de Diff. -4- $.15. circafis. B. Dn. Frommann. d. tb.18. in fin.

rgu

464 "tl

grovocans ratione competentiz Jurisdi&tionis in períonis illnílribus in tali

19X

"N

-e.afw-

extra tempus. Adsginiflrationise

Eu

ptt

cäfu ad Excellentiff. Dn. D.Schweder. de Fur. aftr. T.R. G.imm.figllj. tb. 23.

uam

ubi plurahanc in rem notatu digni(Tina Jzztf. prac. & féqq.

na-

LJ

ifis

ijd(i Condomini terr'itoriaiæä'inter fe difcordes ad concordiam veïpäæ?;

ha

nenon, velnoníatisílabilem, reduci queant, aut unus ex Condominis, plus

, 4l

quam zquum eít, usqué quzquefibi arroget , vel aliasfive ob nimiaminzqua-

(t«

Jlitatem, five ob aliam quamcunqué caufam, haud placeat ulterius in. commu-

t

nione manere, annead divifionem a&tualem provocare poffit pro lubitu fuo

COn

faltem unus ex illis, & compellere reliquos multo plures etiam invitos poffit

item

ad diffolvendam iftam communionem ? &. Affrmanda omnino hzc quzflio eft

' ;20

de Reenla, etiam in perfona unici illius Condomini, extra tempus adminiftra-

j

tionis tum, quando ad divifionem provocat, conílituti , qui Condominus

ul

li

equé manet, ac is Condominus, cui adminiflrandi facultas contigit: id quod

I

patet ex /. g. pr. f- comm. div. l. fin. C. eod. ubi quod nemo invitus manere in

QEï

communione tanqüam matre difcordiarum teneatur: prout etiam ex eadem

W

-

ratione nemo invitus ad communionem ab initio ineundam compelli jure po-

us

tefl. 1. 26. $. 4. . de cond. ind. plures rationeshanc in rem congeílas videre li-

ao

cet ap. Speidel. z [Pec. voc. G. »sm. 6 2. p- 46 2.

Quz regula quoque, vera eft &

endz

manet, utut ( 1.) Condomini inter fe conveherint , ne unquam divifio fist,

ym s

Talis etenim conventio nullas hactenus vires habet, & non obítante eá tamen

[ pote

ad divifionem provocare poffünt, quod manifeftiffimum effe dicitur in . /4.

notunm

$. 2. ff. comm. div. l. 7o. ff. pro foc. cum fit contra fübftantiam, aut ingenitam.

ysne

vim dominii, qua in facultate & arbitrio de re difponendi confiftit, & infe-

n

parabilis eft à dominio quoad aCtum primum B. Dn. Frommann. 4. 4or, ac4.

WUP

th. 5o. féqqd. non poffe unquam ad divihonem provocare & rem fuam figilla-

grati

tim fibi habere. Struv. i» $, 7. C. Ex. 15. th. 27. ( ibid. Müller iz addit. lit. a.

u e

Brückner de jzrzed. comm. c. wlt. $. 4. imo etiam contra publicum intereffe , in

pi.

€o etiam confilltens, ne inter fübditos enutriantur difcordiz Spdidel. . L. p. 46 3.

jve

Diffentit Mev.p. s. d. 157. nutm. 4 idque non tzntum in contractibus aut'di(po-

2

hm

fitionibus privatorum, fed etiam in Regum, Principam, Baronum, Nobili-

nite

umque conventionibus.

Cum enim Princeps vel alius fupetior juftitià plenus

cum

præfumamr ; probabilis inducitur conje&tura eundem velle id , quod jura vo.

T

lunt. Cravett. cozf. 15 2. 2:m. Sqeidel . . & maxime ubi caufa impellens ad di«

extià

vifionem de novo fuperveniat , quippe ex qua regulariter omnes aliz conven-

1qu18

tiones & difpofitiones alterationem quandam recipere poflunr, qua enim de

d

novoemergunt , novo quoque indigent auxilio atque remedio. Cravet. conf.

264. num, y. Dec.conf. 235 mum.3. Speidel 4. /. Vera porro manet régula

in fïh

1 uli

modo propofita;utut(2.) Condomini per 5o. & ulteriores annos1n comm

unióne

d-

j

"

perftá-

asss

GR ASS de Ture Condomini Territorialis

a

neat

perftiterin. — Quamdia enim ftat communio, & omnes & finguli rem com-

um urgs

lo abfut

mumnem pro indivifo poflident, tamdiu prafcriptio currere non potefít, .cum

hoc modo unus alterum pro Condomino agnofcat, & mala fides hiíc interve-

iir, de X

niensnon minus contrarietur, Bachov. ad Treutl. 1. d. 1 9. tb. g. lir. a. $ b. Pe-

? dect

Yhibit

tez. in C. tit.comm. div. n. 6. Struv. & Müller d. 1 lit. F. B. Dn. Lauterbach.

4d tit. ff. fam. ercif. tb. ult. & ad tit.com. div. tb. ult.

Unde fie. gr. fratres vel

0d adt

focii, eorumque heredes in communione fteterint etiam per 50o. & amplius

tlltet, &

annos, neque divifionem, petierint, haud poteft dici preícriptum commu-

^tipoel

nioni , ita ut impediti exinde cenferi debeant in facultatepctendi divifionem,

- diedem |

[

& judicium diviforium cum effedtu inftituendi , recte ita concludente Schnei-

il dey,

dewin iz Coment. div. ad $. 20. J. de atlion. ftb. vubr. de at . comm. div.uum.

1 pitd. d.

1 9. ubi ampliat etiam fi per 1000. annos fteterit communio : & Speidel g. /.

? ltittione:

Hoctamen certum eft, fi unus Condominorum rem communem per 30o. an-

IMI,. Doy

nos folus poffederit nihil aliis defru&ibus communicaverit, aliique nihil petie-

titin n

rint, fed in quieta poffefione eum reliquerint, quod tunc ille, qui poffidet

! huverit,

praícribat, & a&ioni communi dividundo amplius locusnon (it. /. ;. $.1. C.4.

: nsidhion,

ann. exc. N iffenbach. iz comm. ad ff. d. 22. $. 25. Müller iz addir. ad Struv. d. l.

V t [au

Lauterbach. 4. /. & ita quoque intelligendus Mev. p. 9. d. 157. zum. 1. 8 2. De-

WWtoC

nique ( 3.) poteít & ad divi&onem provocare, unus Condominorum , utut

Quoadreli

teíLator injunxerit, ne unquam ex communione fecedant, fed in perpetuum

communiter poflideant, & bona.illa adminiftrent.

f:jä... Hea

Nam & hic eadem militat

Vtan. di

ratio, difcordiarum ex communione propullulantium quocunque modo eradi-

candarum, unde & metito inhoc caínidem quod in primo fLatui debet, impri-

Ádol

mis fi nova quzdam caufa füperveniat , id quod pluribus firmat , refutatis etiam

lUnis divit

diflentientium argu

ntis Schneidevvin. z Comment, ad $. 2o. Infl. de atlion,

"

!

liteteus

rübr. de AG.comm. div. tb. 20.feéqq. Speidel 4. 1. Dicimus autem Condomi-

ttiüm, a

i

nos poffe ad divifionem provocare, etfi ze/Paror injunxerit, ze 4/44Ham ex com-

D) ifä!f()m

munione fécedant. — Hocautem limitari debet (i teflatoris difpofitio: limites fal-

T

ifün

tem ponat Condominis , ne intra certsm aliquod tempus divifionem commu-

[l

*l],

nionis petant: veluti fi prohibuit filiis ne dividant certa quadam bona, donec

i w.num'l. 1:

1

omnes ad legitimam atatem pervenerint: velalias breviorem quendam termi-

num ítatuat communionis, e. gr. intra quinquennium , decennium, aliudve

| "t p

ts TW 1

ejus generis tempus, adhuc dum continuandaz;

Hac enim difpofitio regzlari-

zer Qtringit 4. ff. de conf'ir. Inff, ubi tempus r6. a

nnorum exprimitur:

perinde

ac ftringit conventio inter focios aut Condominos,

ut per certam tempus in

m mde d

communione manerent 7 1. ff. pro foc.

Paul, de caftro vol. 1. cozf77 7. inpr. So-

ia

cin. 2, conf. 278. num.1 2.

Otttm

in quo neminem d:[crepare annotat Schneidvv. 4.L

D Quod fi vero m

?8^& atque pregnantes caufz adeffent, qua diviio-

d

ia

nem

Z

extra tempus Adminiffrationis.

17f

com

nem urgerent, e. gr. Si focius promiífis non flet, fifit rixofus , damhofus,

am

diu abfuturus, aut re eá communiillo modo fruinon liceret, vid. He£t. Felic.

CO

in tr. de Socist. c. 25. zum. 24. féqq. ubi hec exempla pluribus examinat at-

. P.

que declarat. poft alios Brunnem. aZ 4. L. 14. $. pro fóc. tunc non obítante illa

rbach.

prohibitiene , utut temporali, quin ad divifionem provocate poffint, non eít

« v

quod adeó dubitemus, cum & híc eadem ratio utilitatis X publice & privatae

mylüs

militet, confiftentis in eo, ut difcordiis & contentionibus civium quantum

fieri poteft, occuratur : ut propterea & híc valeat, quod commun. dicitur:

ymimue

jomtt,

ubieadem ratio , eadem quoque juris difpofitio effe & obfervari debet /. 22. ff*

chne

ad l. 435. uti poft Dec. Chalderin Alexandr. Cravett. Fulgof. recté decidit

7: Wma

Speidel. Z.4. p. 64. B. Dn. D. Lauterbach. ad rir. ff. Comm. div. th. s. Plures

'I du l»

limitationes fuperius adducte regule principalis recenfet Schneidvvin. Z. /.

, 4l

m.21. Poteít (4.) unus Condominorum ad divi(ionem provocare etiamfi ar-

getic-

biter in fententia compromiffli, aut in laudo fuo communionem perpetuam

edet

injunxerit, Hoc fiquidem ejus poteftatem vel maxime excedit : & ficuti per

luc'a"

transactionem aut pacta contrahentium talis perpetuitas induci non potefl; ita

nw, du L

nec per laudem. Schneidvvin. Z. 7. poft Alexand. Barbof. J» rer. Coroznio ax. .

Uno vero Condominorum ad eum modum provocante ad divifionem a&ualem,

^2 Dt

m, Ut

quoad reliquos communio propterea non eftfublata. Michalor 4e frarrib. p. 2,

C. ;6. He&, Felic. de Societ. c. 3 5. num. 4.. Maícard. 4e

tetüum

probat . vel. 3. concl. 131?.

j mulitat

ïGratian.dijEept. for.c. 67 . num. z þ:qq.

$.

d i

Ad ,obtinendam banc Condominii t

ertitorialis jurisdictionisque talis com-

4f Imp i

qie m

munis divifionem aCtualem , & communionis, haCtenus inter Condominos

m

qualitercunque que intercefferit, diffolutionem, paratum eft remedium divi-

forium, a£fionzs communi dividundoin fpecieappellari folite , cujus naturam in

^ondot

Wj lW/'

applicatione maxime ad prafens hoc thema paucisadhucdum , quantum opus.

nobis vifum eít , delineabimus.

E(t hec a&io (1.) Civilz: & non Pratoria.,

Jite i

ommu

Effe eam LL, X1I. tab. introductam probabile videtur Perezio. iz C. ad £ir. Comm,

div. num.1.12 fin.

Sed deficit textus. Rationibus autem non deftituitur hec

, o

ï&

, term]- "

fententia, Primo omnesreliquaz actiones Ziviforie , imo omnes relique actio-

nes zixt&, tatione Íc. caufz efficientis , regulariter funt civiles.

Sic adtio fi-

gliuoV

nium regundorum Legi XIl. tabl. adfcribi poteft. 7. fiz. ff-. fiz. reg. & originem

rf

r

fuam inde: deducit & adctio familiz ercifcunda /. z. pr. F. f'am. ercif. ut & hare-

ditatis petitio /. z. ff de bered. pet. — Poffefloriam hereditatis petitionem tamen

Unde & non fine ratio-

$0

pretoriam effe patet ex /eg. 1. 69 /. 2. ff. de poff. ber. pet.

"p

l

ne infertur, ejusdem eam quoque effe originis, & legi XII. Tabl. quoque ad-

du "

em

2 dlvl I

icribenslam ,Íi non ex verbz , tamen ex þnfmtia illius, quz fuit, nemin

33

n

d

" d

*

;72

*G.RfäS'S de fwe C'arïdagaz'm' 7::*?2'(671'41?5

ïncommuniöne propter rixas & diícordias in

de oriundas permanere debere

riuvmpal

Frantzk. ip comm. ad tit.ff. Com. div. uum.2.

Deinde nullibi hzc actio inter -

tratend

Pratorias relata invenitur ,. & in fpecie quoque noninter exceptione eas,

que

ex quafi contra&tibus juris Pratorii effs dicuntur ,

quarum tres recenfentur ap.

fender;x

L]

Dn. Prafid. /» diff. de impen[. in e al fatt. th. 22

Eft (2.) diretia, per ex-

:Z,Z.SJ;]

preffa legis verba qua producitur, quatenus intendi

Q0ntra |

tur, ad ipfum commune

territorium , tanquam rem corporalem , dividendu

m, unaquidem cum per--

nfuitu

tinentiis atque connexis, qua (imul in eam divifion

em per neceffariam confe-

ntm int

quentiam veniunt. Saltemenim corporaliam rerü

fit& ton

m, quarum dominium ha-

bemus, divifio proprie ad hanc a&tionem pertinet.

L. 4. pr. ff. comm.div.

uan-

tifum,

do vero faltem de divifi

—

one jurisdidionis communis feor(im confideratz con-

Quodamr

Qitius.

tentioeft, tuncquidemidem hoc genus aCtionis, fpecie tamen alia competit:

nempe non Zire£ta, fed zrilis, communi dividundo. a&io, illa qua zrilzs ex

fiüm ide

mente dicitur, & non exlegis verbis expreífis, fed faltem ex ejus ratione, evi-

flétit) 4

tandas illas, que ex communione oriuntur,

dotdine

difcordias & rixas eque htc ac illic

Ápe&tante,

per interpretationem eruitur Z, 7. 6.7. j 10. 1. 19. $. fin. eod, . Ec in

lreha

Ípeciein hi

$ terminis competere hoc judicium utile ft:tuminat Brückner 4e jz-

/t,| 13

rzsd. comm. c. ult.S.pen.. Perez. in C. d. l. pum. 2. B. Dn. D. Frommann. de di-

vif. aU. c.2. $. 1. circafin, — Haecratione caufz effcientisremota E(t (3.) zativa,

Puplex f

!

quia oritur ex immediata & ordinaria cau(a,

ad producendam ex fe aCtionem -

Dalis fie.

habili,

uti patebit ex divif: féqq..— Poteft tamen fieri darivae.

gr. ubi à Condo--

Uante

mino alteri ceditur, quod fieri

poffe edocemur /. frn. G. de bar. vel a&. rend. 1. g.

C. eod. vid. Perez, d. 1. Struv.

inS. T. C. Ex.15. tb 21.. Eft (4.) mixta ratione

dorp. "

cauíz efficientis, & ideo

partim realis partim perfonalis $. 20. 7. deatl. & rea-

I fitjo,

li, quatenus ex domini

0; aliove jure inre oritur,

dum quisque partem fuam .

Qd

e€x Condominio autrecommuni (ibi vindicar l. 4. pr.

.7.pr. $.2 6. 7 . 10. ff h. t.

!j

6f

Q perfonalis quatenus ex quafi contra&tu,

& facto geílionis aut adminiftratio-

DO p

nis rerum communium ad praítationes perfonales cormpetit $. 7. 7. de obl. ex

l

&t b

quaf. contr. l. 4. $.3. 1 2 9. pr. b.t..— Ec talisefl femper babitudize fuà & poten-

&

u Wty

tià, quamvis non femper a£/z quoque mixta fit, veluti fires jam communis

as

effe defiit, tunc enim amplius ad divifionem agi nequit, fupereft tamen hzc.

Wiehflon.

a&tio ad praflationes perfonalestantum, utilis fcil. leg. 6. $. 1. ff. eod. Perez. d

*

Üb faci

l, zum. z. prout etiamfi manente communione faltem agitur ad impendia utili

t fu

l

haca&ione/Z, 14. $. 1.eod. — Hcrationecau( efficient r

proxima E(t ( g. ) duplex.

j

tbi uterque noítrorum Condominorum ad d

Dip.

ivifionem provocare non tantum -

poteít, fed & quilibet eorum utrumque re

fpectum & a&oris & rei fabic, &

u-

V ttim ]

qui provocat, non a&toris tantum , fed & r

ei

etiamkf.l)lid

infuper, & qui provocatur non.

177

Fïipt.

£ei tantum, fed & a&oris infuper partibus fu

ngitur, cum ex utraque litigan-

&];

duum

trdïia,

1 4;:1), l

.

"À

X*"fl 75

s

"

Esra nb Adoolfranenti

!'ebcr'e

-tï',um parrtfe ; finon a(fa femper, poteztia tamen fit, quod in hoc tali judïcïo

Inter.

pracendatur, & alter ab altero quid petat , & ficuterque agat, uterque fe dé-

que

u

"fendere neceffe habeat, per text. z 7 37. ff. de O. & A. I 13. l 14 ff. de jud.

4 2.8. 1. ff. Comm. div. l. 10. ff. fin. veg. l. 44. S.4. ff fam. erc... Quod quidem

[ 0*

mulie

«ontra proceffus & judiciorum ordinem incurrere videtur, dum ad judicium

conílituendum opus ut álius fit, qui petát, alius à quo petatur, & qui a&tio-

-

nem intentatam excipiat atque ad. eam refpondeat ; hoc tamen hic ex neceffi-'

£ onie

.tate conditionis caufz,, unde tales a&iones oriuntur, & juílitie ratione ad-

Ym lt

miffum, cum zquius omnino. vifum fuerit fub hac procedendi ratione, utüt

QAY

con.

quodammodo. confufa, partes admittere quam repellere, ad pracavendas eas

& citius fupprimendas implacabiles (zpius diffenfiones, hoc in genere a&io-

yetit :

num identidem propullulantes , ob quam cau(am leges noflra hac in parte

] 74

, t«

merito adeo indulgentesfuere, de eotamen infimul ftudiofifimé follicite, ut

adotdinem, quam fieri poffit, hoc genus revocetur, introducendo, ut pro

cilic

W

a&tore haberi debeat, qui prius ad. judicium provocavit Z. /. z. $. 1. ff. comm.

div. l. 13, ff. dejud. aut utraque fimul provocante forte res.dirimenda (it. /. 14.

T

Jf de jud. poft plures Brunnem. 24 . . 13. . Eft(6.) non iz rem ftripta , fed

TT

satith

fri;plekcþüve directa hoc refpe&tu, | Quamvis enim , uti diximus, etiam perío-

nalis (it, & tamen detur adverfas Condominum poffidentem, divifionem de-

lionem

Condo«-

trectantem, & quoque adverfus fingularem poffefforem , in-quem alter Con-

dominus partem fuam alienavit. /. ;. C. comm. diu. 1. 14. $. 3. ff. eod. Olden-

'end.u lr l?'

dorp. de af. for, cl.4. atl. 2 2. 5.Cui & adv. quem. 4. in fin. Ex qua caula beredi-

qutint

j n

zatis petitionem etiam a&tionem in rem fcripram effe, evincere voluit poft Clofs,

& Alexandr. z rzbr. Sicert. pet. Rob. Marant. iz tr.deord. judicior. p. 4. diff. 5.

m m

2um.61.féq4. . Attamen hzc communi dividundo a&tio propterea non potelt

)f

pro inrem Ícripta reputari. — Repugnat hic fane analogia juris noflri in totum.

jliratio-

E(lenim hac aCtio; quatenus datur adverfus poffidentem ad divifionem, ex fe

,MZ "

otett*

-

& (nà naturá realis, & hocrefpectuadverfus poffefforem competit, ut propterea

—

E

€a opus non habeat extrinfecus facta generali fcriptione in rem aut fubfidiaria illa

pmunié

Infuper & dehicit legisla-

yn ht

extenfione, cum hochabeat ex fua propria natura.

tio fpecialis, hoc particulariter difponens : Deficit & fundamentum , obliga-

JefeZ.

tio Ícil, ex fa&o quodam illicito proveniens, cui legislatio ad(iftere folet : vid,

[ia utll

B. Dn. D. Frommann. 4e divif. a&b ingen. c. 4« $. pen- & c- 5 fert cire. fia. pro-

) du

ut etiam bereditaris peritio ex iisdem caufis ab ea claífe rectius fegregatur, quod

canam

etiam folide demonítravit, Marantam refutans Ad. Cortrejus z Diff. de atb in

übiti Y

rem [cript. c, 5. num

i

Et bzec ex loco Szbje&.

Eft (7-) quatenus realis,

ycur of

avbitraria, arg. $.31.

. de A. B. Dn.Frommann. iz diff. 4e differ. a&. arb, &

l

Jicigat"

J* de A. L. z.

g

mon arb, thi 32. quatenus vero perfonalis , Poxe fidei. per $. 2 $.

$. 4

1

GRASS de j'm*e Coädon?ini Territorialis

pomsseuem

$. 4. 1. 14. $- 1. Jf."camm. div. Nil fhovente m contrariutm illa regula, 4uäe rg.

] p

A(0e2nt

peritur ap. laud. modó Dn. Frommann. Z. ]. :). ». ubi quod a&tionum arbi-

trariarum nulla fit bonz fidei. — Hanc enim non accipiendam effe, nifi de actio-

V ntentiis

? COntet

nibus zere aut pare realibus , aüt perfonalibus , non vero de mixtis, qua diver-

, q

fo relpe&u & arbitrarie funt, & bonz fideis, cum ratione realitatis arbi-

trarie , & ratione perfonalitatis fint bonz fidei , tota tractatio ;jid. imprimis in

ipplttei

'tod Ci

tb. 21. i2 fin. tb 22. féqq.. evincir Hi2c ex loco forme accidentalis.

E(t (8.)

divifória, que& hoc fibi proprium habet , ut Judici in ea permiffa fit facultas

N Pl'f :

hc lal

adjudicandi uni parti tale jus, quod ha&tenus nondum habuit, ita ut per folam

eam fententiam illud jus, quod alter Condominorum ha&tenus habuit, in eum

- tpere ,

^ Wtv r

tranferatur fine ulla traditione $. frz, .. de Offe. 7ud. l.17, C. de ufur. $. 26.

| vibos-

. de atl. utique quo ad partem rci communis ita adjudicandam , non ita quoad

Ht deq

aliam quandam rem. ag. /. 14. ff. comm. div. Secus ac in aCtione mere declara-

L

zoria, cujus generis funt omnes aCtiones & reales & perfonales, quz non funt

diviforie, in illis, enim judex. fententià fuà non valet conílituere novum ali-

fjititum

LT

quod jus, quod antea nondum erat acquifitum , fed faltem.declarat illud jus,

.l

quod fibi ante proceffum.jam acquifitum a&or pratendit, ipfi competere : uti

of

id evincit textus luculentiffimus iz Jeg. 8. $.. ff- f£ ferv. vind. Exinde appa-

1 peri

ret verum effe quod dicitur, quod: Judicis fententia in judiciis realibus 4;vi-

LU

foriis teferat ipfum modum dominii acquirendi , & fit ipfa caufa dominii alte-

| , imb

l de beï

riusve juris in re con(litutiva,, im Zec/aratoriis vero fe (altem habeat, per mo-

dum . tituli ad. dominium aliudve jus in.re transferendum habilis, perinde ac in

terfeaei

judicio, alio. perfonali. vid. B. Dn, Frommann. 4e tradit. ver. tb. 12. Hac

U hn

ratione:- f/zis.,

Ef (9.) perpetua, & non. temporalis 7,7. $. 1. C. d. anx,

" r

exc.. vid. tb. prac.

Et elt denique ( 10.). frazíztoriz. ad heredes.

Quod

Wägw

qxp,editifïimum eft , quoad tranfitionem a vam, nam heredibus fine dubio

« Centions

.datur, & quatenus realis , quia ipfum jus in re, dominium, fervitus &c.

um ef

tranfit. vid. B. Dn. D. Lauterbach. 4e zragfít. a& th. 2. & quatenus perfo.

lum vjart

nalis, quia eít ex quafi contraCtu, per textum generalem ;z /. : 3. C. de

W &

&ontr. fhip.

Sed. quoad. tranfitionem. pa///vam ,, quatenus realis eft , non

BCSN

datur- adverfus heredes, quà tales, fed quatenus po(lident W/efenb. ad rir.

Cndum' Gl'

Com. div. num.3. im[m. quod re&e rellringit. B. Dn.. D. Lauterbach. z

" 3 ' Bæck

Colleg. ad d. t.. tb. 10.. quoad ipfam rerum communium. divifionem ; quatenus.

quoq; regu]

vero. eft períonalis, ex quafi corítraCtu ad praffIationes. perfonales cempetens,,

Wt ) 1'

fine. dubio elL tranfitoria quoqué paffive,, ita ut & heredes. rei teneantur /, 4..

S. 3« L 10. ff Comm.. div. Hsc ex loco Contrariorum.,

6.

u

| RUW

| Quid. fi. veró, Condomini. tales. 'r

z

nt » Qui judicem, aut. fuperiorem. nul-

NU u

lum

exira tempta Aclmz'næmtïonï!: |

179

GRPSSS

:

La

—

lum agnofcu

nc;- cuþm quibus judicio eXperirirnon datur, fi inter fe con(ren'i

æ.

ïuä r

nequeant , quolibet eorum fuum arbitrium, contrariantibus (ibi invicem

n arbi-

fententiis, pro juíto reputante & prafra&té tueri audente, anne tunc ita intet

: adtioe

(e contendentes ílatim ad vim armorum, & fubfidiarium illud belli reme-

divet

; Q

dium, quod inter liberas gentes nullius imperio fubje&tas vices judiciorurn

fupplere debet, fecundum tritum illud : Pe/lzm iszcipit ,. ubi judicium deftoit *

Z

quod Cicero i» libro de offic. 1, ita exprimit : Dwo fuznt genera decertandi u-

it()

num per difceptationem , alterum per vim , cumque illud. proprium frt bominis,

facolti

boc- belluarum , confugiendum eff ad polterius, ff uti mom licet. fisperiore : pro-

t [olam

rumpere , anne vero potius omnia quzvis molliora media pro amicabili

jn eurt

quavis transaCtione aut compofitione tentare debeant ? id unicé adhucdum

[9/^

brevibus difcutiendum nobis fupereft, Sané ipfe modó allatus Ciceronis

,uoad

locus demonítrac, bellum faltem juftum dici ex capite neceífitatis, X per

lat«

modum [nbfidiarii vemedii, cam fzeva res fit bellum, cumulum fecum trahens

n

injuriarum & infolentie , uti ex Plutarcho , & ex Auguftino edicente: BeJj-

yn

&rare malis videri felicitatem , bonmis nece[fitatem : c À juflis non fumi nifi

jd jus,

ueceffario , ab imjuflis [poute, &rmat. Grot. de . f. B. & P. l 2.6. 24. $. ult.

gre ; t

Quó pertinet & illud Terentii : omnia priws experiri quam armis fapientem

deipp

dicet. "Unde uti abíciffio membri per fe non eft licita, co tamen in cafu li-

us d

cita, imó neceffaria eft, quando alias totum corpus corrumperetur : ita

jni at

& de belli juftitia ex ftatu neceffitatis fentiendum elffe re&iffime monet U-

prmo

niverfitatis hujus Manif. Dn. Re&or D. Hochftetter, i& Colley. Pufendorf.

njicit

d. Off. hom. C «iv.pag.$16. Necelfitas autem apparet, quando adveríatius

j, B

ejus pertimacie eft, ut nullà vel arnicabili interpellatione, vel alià diíce-

TL

ptanidi juris via, quà inter vquales, wubi defiunt judicia, «conrroverfie con-

(uoi

tentionesque Topiri & conciliari folent, in faniorem, veddendi alteri quod

j dibio

fuum eít, viam reduci nequit. Dn. Prefes 27 Dif. de Recup. bell. tb. 4.. Ta-

-us &Tl

lium viarum && mediorum contentiones inter fupremas ejusmodi poteftates

| Pef( ,

amice & humanius componendi molliorum tres communiter recenfent

s earundem iníticu-

s C i

fpecies 1. Co/oquism inter easdem ipías, aut per legato

p, M

endum. Grot. d. tr. /. 2. €. 23. $. 7. Pufendorff. z tr. d

LON. ? Gub ys C

y. df

$.5. Baecler. i& Difp. de Collog. Print. per tot. ad quod inflituendum pares

ii

quoq; regulariter obligatas effe, re&é ftatuminat Dn. Kulpif. 4 Gror. d.l. $. 2.

us

Huic z. proximius re&e jungitur judicimm fortis, confeníu partium id per-

mittente. Grot. 4.1. $. ». Pufendorff. 4./.$.3. Et 3. ubi nec partium difce-

mpg[CHS»

nl

ptatio exitum controveríiz invenire aut comparare poteít, necf[orti rém

committere placet; proximum eft & ultimum medium z» Corpromiffo , ubie-

nitioni atque dijudicadioni res relin-

l

leàis -utrinque arbitris, eorumque cog

2

(

-. Quitur,

l

d

GR.ASS de Jfure Condamini Térvirorialis ee

q'uitu'r,' cum :hac utrinque liberé facta fponfione, -fe flare velle Borum fen-

tentiz. Grot. J. /. $. $. Pufendorff. Z, /. $.;. Exempla controver(iarum quam

plura hoc modo diremptarum ex Alber, Gentil. & Grot. adducit Dn. Hert.

in Comm. ad. Pufend. l. 5. . 13. $. . lit.c, jungens quoque ex aliis adhuc alia;

quales autem eligendos effe arbitros ex regulis prudentiz pendere recte in-

culcat. Dn. Kulpif. Z. 7. add. omninoó Dn. $im. Henr. Mufzi Diff. de modis

compon. Gent. controv. per tor. ubi plenius. .. Hifce veró jam fruítra tentatis uni-

m

cum illud Ze/; fubfidium, i alter jure fuo cedere nolit,

quod quidem regu-

lis Chriftianz vite , fi circumftantiz aliud non fuadeant;

exattius conveniret ,

de quo vid« Reverendif. Dn. Cencellar. D. Jàger zz obférvar. ad Grot.

k2

TAM

€.24. O. ]. remanet, cum vel ipfa natura, eique infcripta lex curam fal

utis

proprie cuique commendet, cui innexum illud jus me meaque defendendi ,

!

aut id quod meum eít per vim quoque extorquendi, quando amicé iílis mo-

dis impetrari haud potuit. Et exinde quoque comm. inter juílIas belli caufas

S

in fpecie refertur tentanda confervatio & recuperatio rerum noflrarum , ab

alio iniqué detentarum Grot. 4.£r. 2. c. 1. $.2. Bocer. 4. bell. c. 4. sum. 10.

]

é ibid. citt. Dn. Praf. in d. diff- S. 4. in fis.. Quid veró fi jus.ambiguum fit ,

controverfià .exortà de ditione, quam neuter adhuc dum poffidet, nec patet.

quis potiori jure gaudeat, aut uterque ex zquo quidern poffidezt, fed inter

: (HR[S

fe convenire nequeant, quod ad praíentem noflram materiam proximius o-

|

mnino pertinet, iniquus omninó cenfendus eft, qui oblatam rei controverfze

x""-'&

divifionem repudiat : re&é id obfervante Grot. Z. /. $. ; 2. cujus opinioni hac in

parte cum Molin. Bannez. Suaretz. re&té fubícribit laudatiff. Dn. Cancellar.

D. Jáger. 2./. O. 2. i» fiz. & Dn. Kulpif. Z. . $. 3. liz, . Poffent quidem ad-

. hucdum multa alia hic in medium adduci, nifi tempus deficeret.

*

apita pracipua, quibus nunc

Sun; vero hac c

acquiefcimus.

1

S.

S.

D.

G.

It Hb

1 d n

OC

! Vi

g

o ]

mq

Xtptíen

FXX

uadmþhc t

J

&Or:s |

Vg

Ut m

lls

WP:

VI, DIS-

—

i

03 (9) BM

I$í

m fen«

à quam

VE

. Hert,

o

u alit

DISSERTATI

. in-

fnodis

Mi oníe

ONE NOBILITATIS

- EXCEPTI

;

:

n nv

UTRIUSQUE

venittt,

tot. 14

" TAM GENERIS, QUAM SCIENTIARUM ET VIRTUTUM,

falutis

PO RGEGOIDE

dendi,

$ fmo»

^MICHAELE GRASSO,

caufas

D. Sereniff. W ürtemb. Ducis Confiliar. Pandect. Novell.

WE

F vd

F« Cr.imin. Sancti

on. Prof. Pabl. Ordin. p. t. RECTORE

:

LUTUMAD

Univerfitatis Masgnifico;

yum t ,

defenfa à .

;

nec patit

NANDO à MENZINGEN

, Eäüite Suev. '

d intet

CHRIST [ANO FERDI

TUBINGJAE , 1717.

jximins 0

Mi

yntrovet

yoni bacit

THESIS 1

Cl

müs , paucis vim vocum in rübto occutren-

quidem Ü

E re ipfa antequam aga

licare non abs re cffe duximus.

Vocabu-

tium in anteceffum exp

icergt.

$

lum £xceptiozis unde

dicatur, & quotupliciter accipiatur tradi-

43

tum reperire licet a

pud B. Dn. Rebhan. zz Hodeg. j[ur Ch. 2. clim. 4

pár.3. $. 33 C -

A-ch in ejus enucl. Bicc. ad tir. d. Except. $. z.

ad Wiefznb. 4. £. $ 1.

Müller i2 INot. ad. Struv. d. t. tb.2.. Quan-

qu. Hahn

tum ad no

(trum fcopum proficit,

duplex imprimis notanda elt vocis hujus

|

acceptio : Alia /azier, quà denot

at omném ta

m. Z4Glorz . quàm Reo adverfus ad-

1

tionem Jure competentem defenfionem , five

verfarii fai qualejmcunque Inten

five in Duplicatione , Triplicatione, aut

in Exceptione, fivein Replicatione,

Quadruplicztione confiftst

RTAR CNTO BI

3. 1. 22. $. 1. [f. de Except. pr.S.1. 2.

(3. T. de Replic. Mia v

ero ffridlior, quà deno

tat faltem. defenfionem rei ,

Jure competenti « in fe

quidem efficaci , fed ex cir-

« "Attoris Intentionixüriäo

n eff«&u inique-oppo

fitam. d. J. 2. pr.ff- L.10. C.

-cumítantiis adver(us 'reum i

de Except, — INos hac vice exceptioneæ iq

flriclieri hac acceptione principa-

2

liter

D

.T

A

"r

182

GR ASS de Excepti&ne Nobilitatze ,

liter con(iderabimus, ita tamen, ut aþplicationem & ad cateras defenfionum

'tm fpl

Ípecies modó recenfitas pro re nata facere haud detrectemus.

fo R. (

II.

Nobilitatis vocabulum derivatur à voce Jobilis , qui dicitur quafi zofcibilis

t Stutu

perato

aut notus, X celebris prz aliis tum propter Genus, tum & própter Virtutem

ofif1.

praeminentem : Zet. "mebe fepr foll al$ eitt gemeiner SDantt : que nominis

notatio aliis allufionibus meritó prafertur. Befold. Oper. Polir. L. 1. C. 1 1.8.6.

Mj of

num. 38. poft alios Jof. Nolden de do Stat. Nobil. Civ. C. 1. 2um. 1.

. Dn.

i?

u

Maurit. de ANobil. inprim. Germ, th. 1. 1diomate noftro Gbef , Gbelmann, Gbels

tAnno t

[eute,sott 2(bef, 9(be[Sgenof, X itter, Befold. z5e

f.

?

uN

jj

rati.voc.Mbel & (oeltnedpt,

^tt territo

Maurit. 4, /. :5. $.. Unde Nobilitas quaíi Nof(cibilitas Tiraquell. Z. IVobil. c, z.

uum.;. Gregor, Tholof. L.4.e Rep. c.2. 2. $. Nold. d. l. szm.7. Dn. [oh,

tmpe n

Stephan. Burgmeifter in Tr. 60tm $Xeid8 2lbel pac. 207, Excellentiff. Dn. D.

" at

Schweder in /ntrod,iz Tus Publ, Part. Spec. Setb.2.c. 18. $. 1. Accipitur hic

Qubus

titulus dignitatisque gradus, vel in fenfu Laziori, velSrriiliori. Et illomodo

b ii

etiam Períonis illuftribus & in füblimiori dignitete conítitutis, Ducibus, Prin-

itity N

cipibus, Comitibus, Baronibus ttibui poffe & tributum fuiffe fcribit Cafp.à

ttientio

Lerch. ; tr. d. Ordin. Equ. Germ. Caf. p. 1. f. 5. [q4. Paurmeifter d. jurisditt.,

Wüpeten,

l. 2. £. 41. 9. 12. Lehman. z Cbron. Spir. 1.2. C. 14. Nold.4. l. zum. 0. fdq. Dn.

"ltptus

Eyben z» Dif. d. titul. Nobil. . z. féqq. laud. Dn. Burgm. 4.1.p. 193 & 214.

t tnog

Non minus & hoc titulo infigniri, qui quamvis gesere non , dirpitate tamen

p&litgr 3

& bonorum gradu xales funt, veluti Do&tores, Patricios, Principum Confilia-

3

Jüpttiore

rios, adnotat per lzffr. pac. Osnabr. art. . $.17. Dn. Schilter ad. us Fenud.

''guhrite

Zllem. C.1. $. 29, Dn. Burgm. 4 1. p. 206. Excellentiff. Dn. D. Schweder 4./7,

!

$. 3.

f debcre

Imó & Imperatoribus hoc Predicatum olim datum fuiffe con(tat ex

L. 3. ff. 4. Natal. veffit. l. 1 . C. de patt.. Dn. Maurit. d. 1. 15. 2. Curiamque

Yot

Romanam f. Poritificiam, in eo (ibi quid Przcipui arrogare folitam fuiffe, &

lt &,

adhuc dum hodie erga Ele&ores, Duces & Principes hoc Stylo uti, ut dj/e-

W fJ

lo $

&os filios, nobiles iros eos appellitare fibi przfumat, aliquot adductis Exemplis

D7

probat Speidel. 7z /Peczl. jarid. pol, Hifl. Voc. 9(0e| Reinking. d. $. R. & E. L.

mgls D

1. Cl. $. 0. 11. 8. 9.

Ex adverfo tamen Principes Imperii Anno 156 1. literas eo

V Date

titulo infcripras , fibique oblatas Pontificio tum temporis nuncio non refigna-

Ur

? W

tas , ne dignitatum Ordines, quibus Imperium R, G. gaudet, confunderentur ,

ferm(me

remififfe recenfet Chytraeus z7 Chron. Saxor. lib. 20. Nold. d,4. c.1. z. 61. Dn.

| mämsv

Maurit. Z. /. ;b. ?. add. omnihó Eyben 4. riz. Nobil. $. 4- f4q. ubi diffusé fatis

QUIM |

hacdere, Hoc veró modo, & in fenfu

Jfritiori illis competit, qui plebejo-

BR q

rum, & ex familia nondum nobilitata fa

torum ordine funt exempti , Princi-

Itür q

pibus, Comitibus & Baro?ibus contradi

h

[tin&ti n;talium non minüs ac Virti-

tum

Q

Wi

MeE

184

Iam gewri.e, quam fientiarum d& 'w'fmmm. |

onum

cum fplgddoïe pracellentes, Nobiles iz ffecie fic didi : quorum in Imp.ärio no-

(tro R. G. alii funt »ediari, qui Imperatori ac Imperio mediante alio Principe

(b

lit

aut Statu cui fubditi fünt, parent, veluti bie £anbfapen; alii imoediati , qui

utem

Imperatori ac Iínperio ita parent, ut quoad Perfíonas fuas alium Statum pro

Domino aut Magi(tratu regulariter non agnofcant , bie Sytepe 9teicb$ bon 2IDel,

mints

RT

melcbe obne SOtittel ber Seapferf, 991ajelt. unb benr Seid) untertoorffen $3.

9L. su 2lugfpurg de Anno 1555. $. unbinfolcen Svieben, 9. 9[. guSRegenfp.

. D

de Anno 1576. $. &yaumn voeiterg tollent tvit, Ord. Cam. p. 2. t. . Bidenbach.

C

1td)l

quaft. Nobil. 1. 1. num.7. Knipfchild. 4. Nobil. L. . c.2.24m.7. qui fecundüm loca.

L b

ac territoria ubi degunt, in tres Circulosaut Claffes vulgo. diftribui folent ,

nempe in Suevicam, Franconicam & Rhenanam, biéXitterfbafftinGodmas

]oh.

n D.

ben, Srancfen unb SRbein fanben, quibus affociata quarta'Alatiz: Inferiosis,,

rhic

de quibus vid. Msgnif, D. Prafes in Diff. 2. tut. mat. zobil. Imp. immed. tb z..

füq- & ibid. allegg.. Maurit. de Nobil. Germ. tb.26.fjqd. Quorum omnium:

wdo

intuitu NMobilitas nobis níl aliud eft,, quàm Dignitatis in Republica gradus:

3

eminentior, vel ex Natalibus, vel ex Privilegio alicui infra Baronatus gradum:

i

competens, quo ex plebeja, aut communi hominum forte atque conditione;,

ais

,(CIM. Dnc :

exemptus, & pracellentioribus privilegiis ornatus reperitur. Et deNobilitate

8.('?2140

hoc modo /f/ri&? accepta hzc tra&tatio quoad rabri primum membrum princi-

paliter aget : quamvis, ubi vel eadem vel major ratio: militat, ad. fimilem vel:

j tme

faperiorem bonoris atque Dignitatis gradum ab hoc reCté inferri, &Gidem Jus:

Corilt

u

regulariter , ex eadem.concedentis voluntate obfervari atque applicari poffe at«

que debere, fit quod per neceffariam Confequentiam ftatuendum. veniat..

veli hh

IH

conla d

Hee de Nobilitate: Generis , aut Sanguinis familiarum:

/'fpl*endbre:quæ ex-

uriamp

cellit, & nomen hoc fibi quaíi proprium vindicat,. Germanice ber 9(be[ , bie

fuife, & |

SRitterfcbagt, bie von 2[bel ; Nunc de al/rera. Rubri parte',, nempe de INobili-

u d

Late Scieutiarum Q Virtutum , meritorum horundem glorià que przeminet;

eys d

& magis Diezitatis nomine venirefolet. Vocabulum v. Digzgitatis latins qui-

244 :

dem patet , denotans quamvis przftantiam,, quomodocunque vel rei , vel per-

r t

fonz, etiam. folo: naturie beneficio competentem: — Sic dignitas dicitur ineffe

n ffügm-

in fermone, in. vultu, in geítibus, in re pulchra;.nitida, fplendida atque pretiofa..

ndgrentllf !

Stritlins veró ad perfonas refertur, quomodo hic confiderari debet ; Et Poc in:

»"-6,'00.

fenfà vel in gezere: defignat:alicujus honeftam. & cultu & verecundia & honore:

rl'fquö fii

dignam authoritatem , ita definiente. Cicerone:in /. 2..2. 2zvezt. qua mjor red-.

T

ditur ex preeminentia potefTatern quandam fibi conjunQam . habente : mizor:

j, i

v.elt, que fine adminiftratione exiftit, G Zozoraria diggitas appellari folet ,,

x Vj

Dene

g

äläBringegg quem.ornat J. fin.Cs.d. dign. vel etiam. iz ffecie defignat emi

äam;

$

Nue€

w

GR ASS de E.vïgji;iäke Naäz'fftdïü;; |

te(ltis

tiam poteftate aliquá, aut falcem*üngulari quadam veneratione at'i;ue aüthor—b

tate infiructam ; quà ultra plebejos, vulgares & in'dignitate aliqua non con-

(gularit

AtttE |

ftitutos confpicuus quis & venerabilis annuente & concedente Cefarea Maje-

flate , aliave fuperioris jus conferendi & evehendi habentis authoritate reddi-

Qd m

tur, nomen inde aliquod fingulare juraque fingularia potius. Facit.huc

- pratio ]

1. 14. pr.ff. de mun. j houor. &j* tot. tit. C. de dignit. l. 2. C. d. commerc, L.

'*äOrdine 1

d. pofful. $. 3. & 4. proem. inflit : 1.6. 0 7. C. d: Prof. c& AMed, L4. $. 1. in fin.

J ticibus

ifat od

de. Excuf. Excellentiff, Dn. D. Schweder z» Diff. 4. privil. & jur. frag.. perf.

illuflr. fet. 1. c. 1. tb. .. Horfüm reférri merentur Perfong ZZagiffratuum l-

(l gtf

ne dubio majorum, qui quothodo in Imperio Romano olim fuerint diftin&i ,

: ts lii f

quibusque titulis infigniri foliti, aliis vocitatis 7//uffribus , aliis fpett abilibus, aliis

L

clariffimis , aliis perfetti/]mis : explicat lat& Perez. im C. ad tit. d. dignit.num. 3.

X

xb rag

à

fe allegatos laud. Dn. D.

« tto hifee

fdq. & novius pleniffimé omnium pofít plures

Schweder iz dit. Diff. d. c.1. tb. 6. f44. Perfong Profefforum, Confiliariorum,

itit del

Docorum; aliorumque, quos vocant, graduatorum, Advocatorum, militum,

ts W E

& qui funt id-genus alii eximiz maximé fortis /. 2. &* tor. tit. C. d. Advoc. div.

Odorib

judicior. b citt. modo l. dignitate five togatà & literarià, f fagatà & militarita-

€ l. d

les.

4 Ord', ? Olit

troque n. modo f, marte aut armis, five arte aut literisnobilitas virtute

talis conciliatur, cüm utrobique mediante Virtute, quz fons eft hujus nobili-

1 ffitur

tatis .1.7. C. d. poffal. l.4. C. d. flat. d imag.c.. INos qui x. d 'prbbat. emer-

- Amento

gant, laudem, honorem & dignitatem fibi parent Tiraqu. Z. Nolil. c. 2. $. 4.3.

4 XUr, 'þl

ibi: eo deventum, ut eos nobiles duntaxat diceremus, qui alios virtutibus,

H' wi C

divitiis, fcientia, induftria, eloquentia, re militari Reip. gubernatione, füa

- Jfttis T

aut majorum dignitate , aut alia quavis excellentia, non vulgari, & ea qui-

"6 i i

dem nota & celebri anteirent ; & porro c. 5. z. . modo juíla nobilitandi ac-

i p

n

cedat forma quarenda in authoritate fuperioris, fine qua fola fcientia; fola Vir-

& Lltr l

tus non nobilitat. Matth. Steph. 4. Nobil. L. 1. c.4. 2. fiz.. qui omnes utut Ge-

^ W |

zere nobiles non fint, funt tamen Digzitate nobiles, iisdemque juribus regu-

: Diffip/inar

lariter fruuntur, quibusilli, Zz/7rum. Pac. Caf. Suec. art. y. $.17. Dn. D. Schwe-

Md t

der. im ieutr. dm ffüs publ. Set. 1, c.6.. 15. poft Schilter. a2 fu5.Feud. Alem.

ET

€. 1. $. 29. Dn. Burgm. 4. tr.pag. 206. i fia. t p. 213, pares quoque, modó

. DPungl

non fint Ordinis plané inferioris, veluti magiltratus & minifteriales mino-

BN

res, bie Sicbter in betten Soórffern , untec benen SSauerg Seutet , & (imi-

les illis, vel ratione Officii excellentioris , vel honoris, exiltimationis & emi-

.| ii

nentig, Virtutibus partz , gradu infigniori.

Quó facit vel maxime texrusin

;

|

Qj

R. L. Aug, de AAuno 1 500. tit. 21. $. 5.

Ubi creati Doctores nobilibus fanguine

talibus, & non fimulequitibus, Die ntt 9

Pïæmmm

og 9(bel uno nidt SXitter fepnb ,

Dbl

non tantum exæquantgr ;f

ed öï praferuntur , illis vero npbilibus, qui fimu

-

MCUTN

z

eque&ris

E

s

h4m pexevis, quam /Z*z'mtiarþ)h e viriuium.

T

—

POR U!

ithori

equäüfis bïgn'igatis fplendore precellunt, benen von 9(bel f0 SXitter finb ,

1 COT

tegulariter parificantur in verbis

unb fonberlic) (ollei bie 60n 2(bel bie nid)t

Mj

SRitter. ober Do&tores fitib, SYWerlen ober Gofb, 2c, $u ttagen abftellen , 2c.

Syod) mó$gen bie oon 9lbel bie SXitter ober DoGtores, &c, &c.— Qua equi-

reldi

ic hat

paratio Do&torum cum Equitibus, & diftin&io five prerogativa eorum in

;.L7'G

Ordine ad "Nobiles //mpliciter tales, non

Equites ibid./4 $. 7. & $. iteratis

1 i

vicibus porro confrmatur per verba : item Die vor 2(bef, fo fie nod) nicbt

SRitter ober Doctores finb , (ollen Feirt Gofb , 2c. item bie vor 2lbel,, fo SXitz

j. perf.

ter oDtt Doctores finb , follen Fein gufben Cotüct tragen, 1c.. & toties quo-

yum l

ties aliis fimilibus in textibus repetitur Ref. Polir. Z4ug. d. AX401530. HE. I2 S.r.

4j, alis

2. &* 3. junEl. tit. 15.. Reform. .Aug. de dnno 1 548. tit.14. junil, tit.15. Ord.

Pol) Francof. de Anuo 1 577. tit. 1 1. juntl. tit.12. quod argumentum , à conde-

'///72-5'

n.D.

coro hifce Imperii Coníticutionibus determinati & permi(lh veftitüs & ornatüis

oruftt,

habitu defüumptum, etiam validiffimé concludere ad inferendum parilem Digni-

tatis & Exiftimationis in aliis etiam jurium articulis, eorundemque honorum

i,

Juc- va

Do&oribus equé ac Equitibus debitorum gradum oppidó patet ex &* 7, Trev.

( Col de A4mzoi1512. $. item follen biefelbe 8. SRátbe, 3t. 11. & 4. Ref. &

Aitaritte

Ord, Polit. 4d, ll. ubi decentia veltitüs atque ornamentorum geltandorum con-

st

[

g nobl

»5

neditur cum prarogativa Statüs, Ordinis atque Dignationis, qua pro fun-

damento & norma illius, ut & aliorum Jurium ei convenientium meritó ha-

, at

Lb

betur, Aibrem Etaïlb unb Stevbeit gemää, ]Of. Nolden. de INobil. c. $.2.129.

Jfiq. cui conformiter quoque Anno 1707. d. 4. Apr. refpondit inclytum Fa-

v'[[[ut'lbusv

cultatis Jurid. in hac Eberhard. Collegium in caufa Pracedentiz inter Dodto-

dont; 1

k qUi'

res Juris & Medicinz & inter nonnullos Patricios N. controverfe. Et eft om-

nino publice Utilitatis optimum pra(idium atque firmamentum ubi fc'entiis

[iund t

& Literis fuus fervatur honor, quam in rem Symmachus. /. 1, Ep. 7 9. Scimus,

]

j i

yut

T

inquiens, boras artes bozore mutriri, atque boc [pecimen e[fe florentis Reip. ut

0u

- Diftiplinarum Profe[oribus opuleuta premia pendantur : Ec re

é quoque Tacit.

js ff

Annal. 11.6.2, 2.4. Sublatis fludiorum pretiis etiam fIudia peremm. — Sinehis

hw*

uEES-— p

enim non facilé inveniuntur, qui alacri ftudio eas fe&tentur, nec erunt, qui

Imperantibus adeffe queant fuis Confiliis in bené regenda Republica, quorum

$09

r mto

Operà fi non m

agis, zequé tamen indigemus, ac eorum fubíidio, qui in tuenda

|

ea promptos a

tque fortes fe virtute fua & armis exhibere debent. . Virtus

i

communis fons eít, ex quo utraque Nobilitas fuam tra

xit Originem ; & uti

; u

"Nobilitas Gezeris vel Sanguinis, ita & Nobilitas Literarum & Erudiiionis in

2 tCXfus m

premium &. teílimo

nium Virtutis & militaris & literate f, Eruditionis cum

s

n(füme

publici egregii notabili incremento co

nfertur, &ita inter fe confocianrur, &

fubfidio, Becman, 7 o

adequantar, ut altera alteri mutuo fit

-

Hr. Dign, l///"«f"

P

y m

Aa

3

gqucüfls

T

isipend

FRid

VGR'ASAS de Exceptz'onev Nolilitatis ,

OrmanmcEacu

Di[. z. $.2.[é44. Unde & Nobilitatis Genus confequi dicuntur Do-

sTj

&ores in Academiis , & Dignitas hzc Equitum Prarogativz in Imperio R. G.

femper fuit equiparata. Horn. de civit. L,2..7. $. 1, quod multó magis ve-

t quad

rum eít de iís, qui infimul officium aliquod illuftre aut confpicuum penes

"du qu

tontir

Principes noflros gerunt, veluti qui Palatii aut Aulz: Magiftri, Cancellarii ,

adabili

Mareíchalli, quem dicunt , aut confiliarii partibus funguntur. Ref. Polir, 4nug.

j de alb

de Anno 1530. tit. 90t 9[be[ z4. $. 2. ibi : unb fo eirter eitteó yürften Joofmels

tl qai

(tec, SQtarfcbald, ober Otatb, unb odb nidbt von 9Ibef todre, ber mag fid)

|

Denen von 2(bel gleid) tragen. j2 $. 3. & tir. fd. 1 5. Quod & repetitur

Quf pe

Tholof, ;

in Ref. Polit. Aug. de 0.1548. tit. 11. $.2. fq. ? tit. 12. ut & Ord. Pol. Fran-

liquande

€of. de Anno1377. tit.11. $.2. fa. & t.«i2. Klock. 4e Contrib. c. 15. A. 30«

Matth. Steph. Ze Vobil. Lib,2.$.29. aut etiam qui in Univerfitate aliqua Can-

nomu

cellarius aut Profeffor eft, ut utpote qui etiam inter perfonas valde egregias

referuntur, Rutg. Roland. 4e Commijfion. ci Commilfar. p. 2. l.2. c. 5 m. 1. &

fi per 20. annos publico Juris docendi munere fun&i, illuflribus plané accen-

Coitcidit

: Cor

fentur, arg. L s. C. de P?*ofeyf. qui in urb. 1. 2. $. qua omnia C. de vet. jur. enucl.

i"!s Pmbl

Coler. Je. Proc. Exec. p. 1.€.6. 2.1$3. Matth. Steph. Z. . s. ;;,. Qua zqui-

paratio aut prarogativa hóc redtiüs ftatuminatur, quó urgentiori nititur ra-

Utnim

tione.

Rem etenim Ííi ex vero cenfere volumus, fepofità przconceptà alià

(tro Ro

Ti voc;

opinione & prejudicio , praeminere videtur fcientiarum & virtutum Nobi-

litas pre Nobilitate generis ant fanguinis fola. — Hazc (iquidem quisque non

ex fe fuisque virtutibus pracise, fed à Parentibus fuis tanquam fortuitum quid

Ül t

L Mute

accepit. Roman. f/sg. 646. Alexand. z. Coz(. 94. C& 6. conf. 213. At veró illam

quis proprio marte fuisque laboribus & meritis fibi partem habet, tantó ma-

Til a

joris «ítimandam in eo, qui fortean humili loco natus aut nullo majorum

"ijvem

U

exemplo przeunte viam virtutis tamen fua fponte inambulat, dignus hoc re-

fpectu, ut & illi przferatur. Tiraquell. Z. IVobi/. c. s. ». $. Bobadilla, Z 7. polit.

Ortiter

de

07

€, 3. 1. 23. Perez. i» Cod. tit. d. digzit. n. 31.. Quam Dignitatis & Nobilitatis

Nij),

prarogativam qui in dubium vocare fatagunt , uti videre eft ex iis, qua difpu-

tantur ap. Limn. de wr. Publ. L g. c. $. 2. 10 1. fqq. Befold. . Nobil. d. 2.

th.29. & Author. difcursts zovi de natur. & Stat. vera nobil. &* Dottor. fur.

De

annex. Itteri, tratl. de Grad. Acad. q. 1. iis meritó inter alia objicitur illud

05 Nob

Taciti . . Hiffor. non deteriorem effe debere Conditionem eorum, qui poíte-

fo, Aut

ros habere nobiles meruerunt, quàm qui Parentes : Generari & naíci à Prin-

ftiam hU!

€ipibus fortuitum eft, nec ultrà zftimatur : illudque Marii ap. Saluft. Quam,

Dtente

inquientis , iniqui illi funt in me Judices, ut quod ex aliena virtute fibi arro-

t fs

gant, id mibi ex mea non concedanr. — Alieno certé przclaro nomine ignavi-

am íuam invellire velle abíonum. . Non minytsls & illud Sapientum Oraculum

Ipfa

3p.

mmpe D

,ä

" 4

*

187

: tam genevis , quam fetentiarum eä' virtutum.

rDe

,ap.Träjan. Böccalin.f in Relat. Parnaf. p. 2. 0. 160. i5 fis. übi vid. que n

on mi-

*Rl Gl

nüs quadrant adveríüs cos, qui antiquam faltem Nobilitatem , quz quidem

is Vte

gradu quodam praftantior optimàratione judicari poteft, quia fplendore Gene-

pens

ris continuata, jam confirmata etiamin habitu virtutum, ut plurimum cum illo

larii ,

laudabiliter confociatarum, effecenfetur, perfe&iorexinde & potior. arg. /.1.

L

Jf de alb. fcrib. nimis prefamptuose ja&itant, & novam plané defpiciunt, eos-

Ri

que qui virtute nuper nobilitati aut. beneficio principum dignitate donati à fe

uj

etitut

quafi fpecie quadam diftin&os exiftimant, quos ridendos cenfet Petr. Greg.

'Tholof. de Rep. l. . c. 4. 1. 4. fóq. quafi veró eorum Majores non fuerint etiam

frite

aliquando novi, nec aliis fimiles, & quafi folum atrium fumofis imaginibus

"1300

Cn-

plenum unica cauía verz Nobilitatiseffet : fecusac cecinit Ovidius ad Pifon.

Perit omnui imillo

cgiasy

Gentis bonor , cujus laus eff in origine fola.

"

«

Coincidit, quod fcribit Saluftius in Jugurtha Marium producens ita loquen-

tem : Contemnunt nóvitatem meam, ego illorum ignaviam: mihi fortuna,

n

ilis probra objecantur: quamquam ego naturam unam & communem

P æqxix-

omnium exiflimo , fed fortiffimum quemque generofiffimum effe: Et quod

dtuf fd«

Cicero Romani Princeps eloquii in oratione aliqua Saluflio, qui eum contem-

n 1l

ptim vocarat novum hominem Arpinatem, refpondit: Ego&, inquiens , zeze

n Nübi-

majoribus virtute mea. praluxi, utfr prius noti non fuerint , A me accipiant igie

qu nqn

tium memoria fua, — In tuis vità, quam turpiter egifli, magnas obfdifli tene-

qun qu

bras, ut etiamfi fuerint egregid civa, certe venerint in oblivionem. — Quare uoli

e iln

mibi antiquos viros objetlare , — fatius emim eff me mez rebus ge[fis flovere, q&äm

yto J

majorum opinione niti, (* ita wiuere, ut ego Jrm pofleris mezs nobilitatis imitium

pj

& virtutis exemplum. De quo . pluribus differentem, & id genus infolentiz

: hocte*

fortiter retundentem vid. Tiraquell. Z. Nvobil. c. 4 stm. . fgq.. Matth. Steph.

p

de INobil. p. 1. €. 4. 2.12. fq

4. Noviff, Joh. Phil. Qteiber, indifb. Ten. lmb.vdc

J

il5

Noäiliäw novis inju[lo defpicatui babitis per tot.

.

qipt*

i.

/Gt

Defcribi þoteü hzc, de qua hic agimus, Exceptio Nobilitatis, /quoci

yr. frl

Jus Nobili z7i4542e fortrs & nobilitate fazguisz & nobilitate virtautzs cali,

J

u

reo , aut 'impetito , adverfus agentem alium cujuscunque Conditionis, vel

I

etiam huic álii adverfus atriusque Nobilitatis nobilem agentem, aut quid fibi

j poe

|à

Prte

petentem competens ad excludendam alterius intentionem petitionemque ipfo

Ql-länb

jure fundatam.

V.

TELUN

ignatt

Ipfa hzec Defcriptio innuit hanc Exceptionem Zzpliczs effe gezerzs : Aliam

agl

nempe aZjvaz, quz nobili datur, ubi ab alio convenitur aut pulfatur, quz

4

Aa2

requen-

o

—

-

198

GRAÁSS de Exceptione INob ilitatzs,

—

üs obveniens: Aliasm quþ'iz)am , quam nobilis pati

paropat

frequentior eft, & ufu fæþi

deber ipfi

agentiab alio oppofitam. — Eft. quoque Ex:eptio noftra alía gezeralzs

m, Pr

inomnibus nobilibus,

iberalit

alia fecialzs reit(ri&lor in Nobilibus faltem immedia-

tis locam inveniens.

-

.IifitO ev

VI.

m

3

fimus, -

Ms i ais

AUttriuS a

Cau[a effciens remota hujusaoftrz Exceptionis quzrenda eft, primitüs

—

i

9

*"4

d

n, perinde ut aliartum Exceptionum jure probatarum omnium, in fe &

tndera

b

io

;

tli-tis n

ü

t& confideratarum, origo in ipfa equitate aaturali & jure Gentium. — Ex-

gyepfäg fiquidem, cüm habeatfpeciem defenfionis pr. Z. de Except. l. 9. L 10. C.

pinem p

eod. £. 12,',]79 À. dol. mal. exc. adverfus actionem fummo Q (tricto jure compe-

rilegio

dDitrenty

tentem d. pr. $. 1. £ f24. I.4. Except,,(lpmeft enim titulus e. g, ad obligationem

producendam per fe juítus & validus effe, etiam ad aCtionem producendam,

Aumulli,

qua tamen confideratis certis circum[ítantiis ob zquitatis defedum iniqua effe

'oiue n

in univ. ffur. Civ. l.4.1.13.8.24-) re&té ad ipfum Jus Na-

h. Uria

poteft. Da. Vitriar.

turale-& Gentium reducitur. 7. 1. $.1.

. de dol. mal. & met. Exc. juntt. l. 45.

tte

. 4. ff. 4d L. Aquil. 1. 3. ff à. T.« f.

Unde & non (ine optimé fundata ra-

Anatj ,

tione Dn. Lauterbac

h. i2 Colleg. theor. pratt. tit. d. Except. th. 8. & Dn. Coch.

Atinig f

A(f. Trib. Wifm. primar. z prax. fori. Germ. p.3. pag.284. raatrem omnium

W. form,

Exceptionum dicit equitatem jure naturali & Gentium agnitam : & in fte-

] h

f

quenti eas ufu fuiffe jam anteconditam Romam Romanamque Jurisprudentiam

1 ändfmqug

apud alias Gentes, quibus, dum jus & jullitia fecundum leges adminiflrari

!

.;i ltqtem

debuit , id finecompetenti exceptione fieri non potuiffe; imo jam in paradyfo

*

protoplaítos Adamum & Evam [tatim poft lapfum exceptionibus ufos fuiffe ,

dum Adamus culpam violati mandati de non vefcendo pomo à fe in Evam reje-

cit, Eva autem in ferpentem, caufantes alium ab alio deceptum efle Gez. 2.

verf. 12. fjq. eleganter adnotat Hahn. z» Diff. de Except. tb, 10. quo relpectu

| Matth, :

e noftrofavorabiliores habentur, itaurreus, qui illis.

etiam vel maximéin Jur

* aIiäS ldjo

utitur, aCtorefavorabilior cenfeatur l 125. ff. d. R. I. l. 47. ff 4. 0.

e A. Hoc

quicquid eft naturalis 2

quitatis & Gentium juris, ei accedere, & authoritate

Ífua etiam in Rep. Rom.

(imgulare aliquod robur fuperaddere Jus noftrum Civile

| Seph, d.)

haud dubitare potuit, hoc propterea agens, ut certam qua

ndam formam cui-

titerQ l9b

que earum largiretur, donatà vel latiore,

quod ut plurimum fa&um effe con-

tgmen i

& in genere totam earum cohortem ordine inflrue-

flat, vel anguüiori/vitä ;

]uatur,

ret, &determinaret, iis aliquid vel addendo vel detrahendo. /. 6. pr- P. 44f

Nque v

& 7. Dn. Coch. & Dn. Lauterbach. 44. Z, unde & ex hoc jure noítro [uos po-

Wt r

tifhmum derivant Effectus.

Et uti hocin omnibus aliis Exceptionum fpecie-

bus juris eft aperti, ita & idem conftat in fpecie quoque in hac noftra ANebilita-

15 , parilisque Dignitatis Exceptione , iisque qua huic tribuuntur fingutaribus

x Wöhend,'

Pl'æ!'Qaf—x

| NROd g

"Em

tam geueris , quam fiientiarim C virtuium.

189

MC

Jis pal

prerogativis, qua maximam quidem partem pendenr ex Imperstorum , Re-

"htrdli

gum, Principum, fimiliumque aliorum füperiorum gratiofis munificentià &

medit«

Liberalit:te plenis Refcriptis ben& meritoseoque honore dignos in eam fortem

merito evchentibus, & ex proletariz plebis cenfu eximentibus. vid. qua fcri-

pfmus, textibus quoque nonnullishanc in rem allegatis £5. praced. 3. & ihfra

tiffitus

ulterius alleg:ndis.

Neque enim calculum meretur nonnullorum nimis in-

n

con(ideratorum hominum gratis protrufa hypothefis, qua principium fueno.

bilit-tis nullum admittere, fed ternam illam effz, aut quafi à natura in (an-

j l

10

(

guinem project

am atque fparfam , nec tam ex particulari fuperiorum gratia &

nOmPCn

privilegio ,

quàm ex creatione sliqua fupernaturali divinaque originem traxiffe

atbitrzntur Jan. Huart. n Seratin. ingen. c. 16. quorfum referri meretur, quod

tonem

1darm,

nonnulli, Pocte imprimis, nobiles quafi à Diis Deabusque genitos procrea-

14 €lie

tosque fingant, quam in rem plura loca congef(fit Tiraquell. . zobil. c. 2.5. 444

9

i nec é contrario illorum Opinio probari poteft, qui Nobilitatem ,

s Ne

/fa4- Ut

adeoque

& nobilitatis Exceptionem naturali rationi, dum zqualiter omnes fatí

WTTC

st

atquenati, repugnare autumant.

Quamvis enim inter omneshomines ratione

)n. COCh-

Originis fuz una eademque fit Conditio, quoad unam eandemque materiam

und: formati funtatque compofiti vid. Genef. c. 3. vers. 19. Sirach. c.17. vers. s.

j omnium

& init

fa3:L3.ff. de J & .L.32.

ff. d. R. I. quoad ipíam quoque nafcendi fortem,

hominum ftatu cuique cognatam deprehendimus

multntim

eandemque quam in primzvo

libertatem nontantum, fed & in

genuitatem, quo collimat vulgatus ifte Verfus:

ininltit

- Si Pater eft Adam cuntiis , fí mater 7 Eva

s dj

Dic cur non fimus nobilitate pares.

-

Degenerant bomiues vitis , fiuntque minoreá

Eu [Cïe'

Exaltat Virtus, nobilitatque Genus.

ef(c GM' ;'

Matth. Stephani iz tr. de Nolil.p. 1. c. 2. . 1. "Tiraqu.

d. Nab., G4 Si - V

y (j

aliàs idiomace Germano id effzrre folent hoc noti(fimo verficulo :

'el uti

T

Gya 2tbam bactt unb G»a fpanii,

7) f«

9Ger tvar bamabls ein Goelmona?. —

[hottme

Steph. d. 1. c. 4. 7 15. quibus convenienter Scneca L. 3. d. bencf. c. 2$. nemo

n Q

alcero nobilior eft, nifi cui re&ius ingenium , & artibus bonis aptius. Hoc

tamen nihil verat, quo minus & naturalis ratio apad Gentes re&te conftituiffe

cffe cori

dicatur, utíit aliqua perfonarum diftin&tio atque diverfus refpe&us, proue

P

l concivibus fuis fe venerabilem dignumque

quisque virtutibus atque meritis ve

:d'

reddit, ut judicenc , eialtiorem quandam dignitetem pr& alis competere,

) [u0* u

fuffragante maximé , comprobante

& decernente eo, qui fuperior eft in Rep,

( e

gler. 4 trad. jur. AMajeft. L.1.€.28.$.20.

j

& evehendi poteftatem habet. D. Zie

Nl*

espublicg, fed 3 in Imperio noftro in

Idübu

idquod merito non tantum fingul R

gü

Aà j

ipegig

Pfæf p

196 -

CR A5S de Ex;?ptione AMäz:le:t;dtä ,

4'/

fpecie noftri Legislatores fuum fecerunt, prarogativas tales utrobique &indul-

unin p

gentes & confervantes: quibus prarogativis juribusque extantiori

bus quia

tin, [

viva maxime ac florida redditur nobilitas, inde re&liiis dici

tur, quod utraque

W Qouy

noflra nobilitas ftridté loquendo civilz jzrz (it,

quam Q poliricam dicunt,

mtfq

oppofitam illi, quam gezeralem cj Philofópbicam a

ppellitant. vid. Marth. Steph.

vnittt,

d.l c. 3. 2.2. Nolden. i tr. d. Srat.. Nobil. c.

l. 2. 36. fda,

Neque enim fine

ll gg

Principum aut fuperiorum eam poteflatem ha

bentium indulgentia & collatio-

"r yrijd

ne unquam extitifent nobiles fuis ornati privilegiis ,

quz unicé accepto ferre

ts d

debent fuis, quos venerantur, Legislatoribus, cujus

rei veítigia leguntur nom

fttaum p

tantüm in Jure zof/ro Civili Romazo, veluti in1. . . 2.

C. ubi Sen. vel clarif. l. 2.

1i, qug (

C. de Conful. l. z. l, fin. ff. d. Nat. reff

it. L. 1. C.de bisquiá Princ. vacat. ACCED. E. F.

xtlari,

C. d. dign. jimïlz'bm*qw alizs textt.

|

Citandz : (ed & in Conflitutioni

fpra jam in tb. 3. citt. & paflim: bic ultevius

]

5, Dodlo

bus Imperii R. G. veluti in R. 7.

ZAng. de /Anga

j

femprat

1548. $. Z Gietoobf audy, Capitul. Ferd. III. art.

46. Capit. Ferd. IF. art. 44.

]

Vfj t

Leopold. art. 44 add, fiepr. jam cit. R. L. Ang. d. Apnoa1500. t. 21. $. j.

Reform.

1

1

l

iil

Polit. Aug. d. Anno 15 20.t4. C 15. &i* Ord. Polir. Francof.de Anuo 15

27 . TEU

5

Q 12. ( id genus alizs texxt.

Re&iffime ergó cauía Efficiens nobilitatis Prin-

j Uttt, G]

!

Attqon

ceps, aut fupremus in Rep. dicitur poít alios Nolden. Z. z. c, 2. z. z.

fe44- ubí

:|

[

]

!jut novg

Imperatori, Pontifici Romano , Regibus, Electoribus, Ducibus,

Rebuspubl,

eam poteítatem recté tranfcribit. B. Dn. Maurit.

j m

d. INbl il. .mprify. Ger-m.-th.-»æ".

j lglkgari Q

f

VII.

L

U D

U itemgl.

Can[a efficiens proxima noftre Exceptio

nís eft dignitas , & przcellens illa

' oriam.

horum hominum conditio, ortum fuum re

ferens primitüs ad merita & virtu-

tum ornamenta atque przfidia , quorum intuitu etiam humili loco nati in for-

&t D&

885 Wettin

tem eam eminentiorem evecti, Reique publice f. arte, f. marte fulcra dedere

00f allo

omnium conftantiffima átque validiffima : .id quod infinitis fere exemplis,

yfd

tl

etiam Imperatorum , Regum & Principum, qui fervilis plané vel aliàs fordidze

WU t

Originis fuerunt, in con

6 j. & feqq.

fpi/cu*um dedit Tiraquell. 2 JVobil. c. 4, swm. 6. feaq.

Rg

l

OE Qu

VIII.

z

V

i $

K.)b

i

1 Wt

í Quoad Suljetium, Oljetlum, Formam , acque Effetlum hzc noftra Ex-

E

ceptio cum aliis Exceptionibus in genere convenit, prater

de

l

lare habet: Hac ratione 2&vz illa datur nobili

quam ubi qvid üng»gf

AU af

bus utraque nobilitate claris ,

quando poftulantur inreos, & ab iis aliquid peti

tur in judicio. /. 7o. C. 4, Ex-

i& i

cepr. vel jam cocpto, vel moxincipiendo, ita ucinilló cafu Exce

;

ptio confidere-

T min

U

tur z a&h» exercito, prout eft a&tualis quedam allegatio intenti

onis exclufiva ;

[

ORE

in /oc v. cafu, i atfu pf'imo atque figuato , prout defignat jus t

alem allegatio-

nem.

äuqm

tam generis, quam jöiehiiam»z e virtutum.

ISI

d

nem in pofterum faciendi : per 4 2. pr. && $. 2. ff. d. Except, Hahn. zn dg/i d.

indul«

| quia

Except. tb. 13. & qui ex hac ordine agere poflunt, iis quoque exceptionem

rique

hanc competere dicendum efl. 277. /. 1. $. 4. ff. d. frperfic. 115 6. S.1. ff de R. T.

adeó ut f1 qui etíam ab agendo repellendi effent , tamen propterea non denegan-

icunt ,

Stephi

davenirct, tanquam defeníionis fpecies, qua nemini aufferenda. . 725. $g£d

m (ne

R. I.L 5. pr. ff. d. pen. L. 10. && l. i1. C. d. Except. B.Dn. Lauterbach, z2 Colleg.

ylatioe

theor. pratt. d. Except. tb. o. KHgc Exceptio veró perfonalis eft, adeoque ad

o fatt

heredes & fücceffores non tranfit , arg. Z. 7. pr. ff. d. Excepr. & non tantüm ex-

ur nof

l

pirat cum perfona in dignitate aliqua, aut in officio aliquo eminentiori confti-

tuta, qua dicitut nobilis nobi

E

l

itate fcientiarum atque virtutum: neque enim

f.Lp

ep. hh

Cancellarii, Do£toris, aliusve honoratioris ejusmodi officialis filius Cancella-

tius, Do&or aut fimilis ipfe eft, aut dici poteft , per confequens eodem jure,

lr

2 /177720

iisdem przrogativis uti non potelt , /.64.1. 196. ff. d. R. I-4. 42. f. d. admin.

d db

£ peric. tut, — Finità fiquidem perfonarum qualitate, propter quam privilegia

funtindulta, extinguuntur & privilegia Z 6. $. 14. F. d. excnf. tut. l. 4. g. i d

Reg DOUD

71 ld

d mun. ( bon. c. 60. x. d. appellat. 1. 97. $1. ff d. Leg.2. nifi privilegia illa fpe-

us r

cialiter quoque extenía invenianturin perfonas alias, e. gr. heredes, tunc enim

hi jure novz cujusdam conceffionis & quafi jure proprio iisdem fruuntur per

j

chuspüblo |

text. in L.f. ff. d. Decur. l.17. C. d.quaftion. l1. C. d. excuf. mun. quam in rem

Eewn, tþc ! ,

& allegari merentur privilegia huic Eberhardinz ab Eberhardo feniore, primüm

deinde Duce Wirtembergie , fundatore munificentiffimo, conceffa & quotan-

nis in temploS. Georgio dicato publice ex fuggeftu toti Civitati publicari & in

us ;

memoriam revocari juffa, in quibus gloriofiffimz memoriz fundator immuni-

tates Do&toribus, Magiítlris & Studiofis conceffas expreísé quoque ad alias ad

"TAUR

eos pertinentes perfonas extendit in $. auc) voollen toir, pac. Star. 199. ibi:

yti n ftr

Syaf alleDo&or, Magifter, Studentert, NB. ober bie Sybnen suaebóren foid

pbge(bricben Gutb, 9Bein, Sleifcb, Gifcb, Svorm, Sórob unb aiberé , vo unb

aempiér v

anin fie rollen, beftellen, Faugen, &e. & $. toir baben audb, pag. 207 ibi:

[ordióe E

$jaben aud) alleSrepbeit geben, wvie Magiftern unb Scudenten, geben qu

. f(f "f

biemitin $rafft biefes Brieffs NB. allen ibren ebelicben CfGeibern unb i

'

berm, bariuallem Zybrem Aaufaefino, S'editen, $tágben, Syienern, pau

of E* $

Pedellen, &dyreibern, Ginbinbern, Hluminirern, toeld)e ju Q'übingen 2Bobe

pung baben. vid.B. Dn. Lauterbach. z Colleg. a4. tit. de Conflit. Princ. tb. 29.

jid(inge

Sed & in zobilitate fanguinis atque Generts , ejusque przrogativis ac privilegiis,

"T

C

QQuamvis enim & Nobilium liberi ex primava nobilitatis conceffione nobiles

non minüs fintac eorum parentes, per confequens u]ti aliis ejusmodi Juribus ac

con

(;dcti'

prerogativis, ita & hac Exceptione gaudeant, tamen his fruuntur non tanquam

xl

» quod

äxergdcs aut jure hereditariof aliàs enim vivis parentibus tales non effent

incon-

"

^

EUKR

1 95

GR ASS de Exceptione Nobilitatis,

frihe" prneee

inconveniens dicere , fed jure fuo fibi primitüs quafito, perinde ac quod pa-

: Ra fponfa

rentibus quefitum, cum quibus fPecie quidem eandem nobilitatem habent, at

h qut, U

veró smmero aliam. — Ututitaque cum perfonis parentum definat nobilitatis pri-

treccllens

vilegium, parentibusquod erat datum, quod ha&enus omnino perfonale eft,

aplotat j

privilegium ramen numero aliud, quod liberis etiam perfonaliter indultum, in

Nnumc

horum perfonis uti initium coepit, ita & perdurat: & fic porro- in horum

) pender

deícendentibus in infinitum ulterioribus, omnibus proprio jure hac in parte

Wonat,

gaudentibus, B. Dn. Maurir. de NNobil. Germ. tb. 21. B. Dn. Lauterbach. 4. /.

fÜppofit

zh.33. Contra veró hec noflra Exceptio datur contra actores quoscunque

iinver

f. fuperioris, f. ejusdem , f. inferioris ordinis , horumque omnium heredes

iulita

atque fucceffores arg. 1. 6. ff. L. 1. 1. 2. C. de Except. 1. 143. ff. d. R. ,. Quod

Atftur a

veró ad pa///vam nobilitatis Exceptionem attinet , illa datur cuicunque alii à

tnütione

nobili utriusque ordinis convento aut impetito, illiusque heredibus ac fuccef-

Inquide

foribus adverfus ejusmodi nobilem agentem aut quid fibi petentem.

Arg. l 62.

L 156. $. 2. ff. d. R. L.

| UÜttubia ir

; h aliasy

IX,

.27.142.5

- Objetium hujusmodi Exceptionis eft non minüs uti aliarum Excþeptionum

Vvitiales

Intentio f. petitio a&oris, quatenus hanc reus injuftitie arguit, ex circumítan-

7f 1/01. d

tiis jusfummum hic moderantibus. /. z. pr. ff. d. Except.S. 1. & fqq. I. eod. . For-

' Ü

MIfr, 1ud

54, qua à fine pendet, confi(tit, perinde ac in aliis Exceptionum fpeciebus, ita

)

G in hac, in vi & poteílate actionem ipfo jure competentem excludendi & im-

; 'ibitiom

! lat ex

pugnandi. pr. In/f, l. 2. pr. & $. 2. ff. d. Except. — Effellus pariter e(tipfa aCtionis

& intentionis exclu(io.

Qu generaliter & per fummam hic indicaffe (ufficit :

4; &IW 147

cüm in fubjungendis mox exemplis hec omnia conjun&im fpecialiüs & peni-

(l d

tiüs confpicere liceat.

MUU

Unde & temporis, quo nunc coarétamur, lucrandi

ergó unicé adhuc in iis recenfendis, examinandis, & ad Ufum atque Effectum

RUL

jaridicum inforis noflris quotidié feré occurrentem revocandis & ftatuminan-

dis occupati erimus.

In his autem ordinem obfervabimus, quó aliàs ufus eft

.qua!f' COnnib

Imp. nofter Juítinianus in Inftitutionibus concinnandis, fecundüm tria, que

|

, lnnmmmlt q

vocant, Juris noftri Obje&ta: Ubi 1. de Exceprionibus Nobilitatis utrinsque

" nrir

circa 7 Perfüuarum obvenientibus, 2. de iis qua circa 75 Rerum, & 3. de

Wg. mb

h

iis quee circa ; A&ionum refaleant, & a&tionibus aut intentionibus peten-

D

P*d[lrj(

tium quid jure opponi poffunt.

X.

t ) ia

Quod ad 7s perfonarum attinet, exceptio hsc prodire poteft in materia

Qpl (

voodorum patriam poteftatem con[Htuendi , & 1. quidem fponfaliorum & nuptia-

NT Q

rum. Ponamus Cafum: Nobilis Juvenis fponfalia rité re&eque celebravit

l?ïoh. N ,

xul

. £um famella fanguine non nobili, aut femella nobilis cüm mafculo ignobili,

TOrte

o

iita

Ug

&

"

193

d

-

tam generis , quam [aientiarum & virtutam.

dpt

*ma fponfalia aut matrtmonii promi(fionem ad effectum deducere & confumma-

Yt, at

rte, aut, ubiconfummatum jam eft , praftanda praftare pars nobilitate generis

&i

antecellens tecufat , altera pars conditionis inferioris, aut plebeje plané fortis

j efï,

implorat judicem competentem , ut compellat partem recufantem ad matri-

m, if

monium confummandum , aut fi jam confummatum ad ea, qua& ex matrimo-

orm

nio pendent, praftanda aut tribuenda ; hacveró de catero non habet, quod

l WC

opponat,

nifi unicam hanc vobilitatzs ci inaqualitatts exceptionem. Qu. an juíta

d

Neg. Nullo etenim jure, nec divino, nec humano pro-

fitOppofitio ? Refp.

Kun

hibita inveniuntur fponíalia aut ma

trimonia inter talesperfonas ineunda, nec

heredis

bii effentiales aut necelfarias hodie ullibi

interqualitates jufti & legitimi connu

u

tecenfetur aut requiritur paritas dignitatis autconditiouis , exinde ex impari illa

j dià

conditione quz vult deduci

& opponi exceptio, hactenus malé fundata erit.

faccd

Olim quidem Jurenoftro Romano, & vel in ipfa X1I. Tabb. lege prohibebantur

A f

connubia inter patricios & plebejas, Senatorem, ejusque liberos atque liber-

tas, aliasveperíonas viles, veluti mulieres Scenicas, & vice ver(ía, J 16. 1. 2 3.

1.27.1. 42. $. 1. l 44. l 47. l. 5 2. ff d. rit. napt. inter Prefides provinciarum &

Kjomum

provinciales /. 2

$. L 57. ff. eod. inter perfonas liberas atque fervas, 7. 67.ff. de

lat

--

lib. ex rationibus aut prztextibus recenfiris ap. /ZErod.

Jfur. dot. l. 7. ff. de agn.

l, f

l4. ver. judic.tit.15-6.5- & Dn.

Stryk. i »f. mod. ad tit. d.R.iN. $.6. "Tales

liüs obfervari tum ex Jure zovizs promulgato

dus,

prohibitiones tamen non amp

sidun

conítat ex 7. 22, C.d. zupr. Nov.5 1. Nov.7 8. €.3. Nov. $9. c. ult. INov. 117. 6 4

m

& Ture Cazoico t. t. x.d. Conjag. Serv. vid. Brupnem. de fur. Ecclef. l. 2. , 16.

äm [u,»LEüt.'-

$. 18. C* ibid. Saryk. in addit. ad verb. febfeantiam matrimonü convellit : tum

j m

etiam ex Jure szoderzo , quod ufus freque

ntior demonílgat & conflabilit, etiam

, Jic

in perfonis illaftribus, Ducibus, Printipibus aliisque, quibus quidem quam

maximé commendandum eít, ne fplendorem familiz antiqua illuftrioris inz-

um

[gfl?/lïcm

quali connübio , impr

imis cum perfona plané abjeGa vilifimzque conditionis

ulus & P.

imminuant aut contaminent,

cum & in his quoque quadret illud Ovidii pru-

CE

qui

dens monitum : Sivis apte nubere nube pari, Fenr. Salmuth. in qu. de matr.cum

eriusqu

virg. nob. fol. 13. €?' 24*

& poftalios Myler. ab Ehrenbach. iz Gaeol. Princ.

&

ámp. ill. c. 5. $. 1. f2q* aliquot exempla adducens $. ?. eorum ,

qui malé audi-

n petcn'

vere ob indigna

s fuo faítigio nuptias: notatum quoque ob id Ericum XIV.

d Catharinam, quam li&toris filiam dicit Arnif. Z. jzr.

Suecorum Regem, quo

connub. c. 3. fetl. 6. num.16.

Satellitis vero fui filiam alii perhibent, in uxo-

vetit, Thuan. iz biffor. lib. 4 3. Chytr, in

n mgtefia

rem duxerit, & Reginam proclama

fu ii d

Chron. Saxon. l. 22.

Etc Uldaricum

XXL Ducem Bohemiz puelle ruílice

decenter junxiffe /En. Sylv. i» Hi/for,

[u2

at

amore captu

m , fibithalami confortem in

üh *

4 infiz. nobis. referunt :

g

eoque

i

30?:09. & Reinking. if

953ibf. 9pol. Dtbä QL 3. AX.

1

GR ASS de Exceprione Nobilitatzs,

194

Ed

eoque magis iisdem hoc idencidem inculcandum eft feveriüs, ut talia connubia

[ unde con

ineant, quibus regno aut Reipublicz fug, & faluti populi quam optimé pof-

;;ram'ur pa

fint profpiciant; 1ndecommuniter appellitari folent matrimonia ex ratione fta-

. AMfis alle

tüs, C5taats»Joeuratben, quibus (epiüs plus quàm volupe eft regentes &

Mf de at

Principesobnoxii effe debent, in quo privatorum ex amicitiz affe&u & morum

Ij Ctat

conformitate fibi uxores eligentium fortem fuaviorem & feliciorem zílimat

Mu j

atque deprzdicat prz Regum & Principum, illi & (tatüs utilitatis fuz fuequae

11 0j

Reipubl rationi quafi alligatorum fortuna, quà velían&iffima talia focdera cum

in finem fzpiffimé inire debent, ut vel bella jam exorta extinguant, vel me-

. pfimis ap.

inilars, |

tuenda pracaveant, fuaque regna tuta preftent, & vel affinitatis vel conjun-

&ion!s fulcimentis conítabiliant ,' vel ampliori dote atque acceffione res fuas

fendere opi

ibus füccur

providé & potenter augeant, [oh. Barclaj. iz Zrgez.1. 3. Myler. ab Ehrenbach.

rovolet

d. l. $. 3. & 4« plura talium admodum inzqualium connubiorum incommoda

ex aliis recenfens, atque diffuadens,ita tamen üt imparem iftam nubendi Condi-

D El Au

Wfrünt e:

tionem períonarum Imperii illuftrium non przcisé ztimet ex proportiose Ztrith-

L

metica,nempe ut Dux Ducis, Marchio Marchionis,Coraes Comitis filiam ducat,

. 1 las m

fed magis ex proportione Geometrica, ne generis nobilitate multüm fe exfuperent,

nec uxor mulcüm inferior t viro, ad quotidianam Imperii obfervantiam, quz

hr 1 $

Wminus c

Ducibus aut Principibus Comitum filias, Comitibus contra Ducum, imó

quandoque Regum filias matrimonio jun&tas nobis ekhibet, ex Toming. Nold.

itils: ]

Fabr. Pfeil. provocans. 4. 2 $. 4.

Hifce tamen non obílantibus, cüm evenire

WikQhus Y

XOme &ux

poffit, ut & admodum inzqualia etiam Regum aut Principum matrimonia,

vel cam plebeji ordinis femellis , modó non nimis abje&tz fint perfonz, con-

Dostaftus.

Qtta EW

trahenda in cenfum arcanorum dominationis veniant, Arn, Clapmar. zz zr. de

l9. Wi

arcan. Rerum publ. l. 3. c.18. Mich. Piccart. iz obf. biffor. pol. dec. 9. O. 1. & vel

UXu füp

confervatio familiz atque neceffitatis ratio ea fuadeat, non eíl, cur illegitima

lis ey «

ea, aut faltem talia,' quibus illuftris ejusmodi dignitas jure imminuatur aut

obfcuretur, protinus pronunciemus, 2aut tantopere diffuadeamus, quz in-

&tchto]r

euntur five cum filiabus fanguine nobilibus, five cum aliis dignitate & virtute

Wtrimon

Prptrit [f

paribus, etiam civici plané ordinis , modó ex familiis (int honeftioribus, nec

de cztero indigne perfonz, ex Hieron. Imhoff. 4e rar. Star. p. 1. obf:2. ig fin.

Ifde füpee

Myler ab Ehrenbach. Z. Gamoel. c. 5. $. 45.. féq4. Pro indigna autem perfona

d.e!"*&- n

titu]o eff

non protinus reputanda eft, quam deftituit generofa nativitas, utut non defli-

tuat generofus animus, & infignia in Rempl.merita, quod arbitrio judicis re-

&iüs relinquitur. Unde fi Comitiffa vel Baroniffa Do&ori, meritis maxime

n etios

fuis illuftriautclaro, nubat, eam non poffe dici nupfiffe indigno ,-ex Saliceto

tiüs Pt

Menoch. /. 4. pref-18g. 9. $6. Cruf. Ze praced. 1. 4. c. 21. zum.73. & B. Dn.

NI

n

$. 14. ftatuere haud verentur : quod vel

ttlori [

5tr£yk-. án uf. ff. mod. ad tit. de .fS'enat.

exinde

"in, d

j

h.

E

E

Tam geuerit, quam féentiarum c wirtütäm;

19j

nubia

cxin»;ie'con(hreg', quia Doctores jeréfuni nobiles & per omnia nobiäiEus zqui-

pf

P

arantur per Ord. Cam. p. 1.t.4.3. Cb Ref. Polit. de Anno 1 544. add. alios textt.

& ts

re&tiüs allegatos fzpr. zb. 3. probat Dn. Cafp. Matth. Müller JCt. Roftoch. iz

ts &

Diff. de matrim. nob. cum ignob. $. 15. add. Dn. Burgmeift. in cr. 90m 3R eic)d»

orum

9ibelg Gstaat p. 89. ibi: G^ie follen aud) Giráfinnen ju Joenratben mürbig u-

[ümat

balten fepn , bergleicben Grempel toolLunb $tvar erff vor gar tvenig Zjabr

inque

ten angejogem terben fóntem, ubi & alios allegat.

Exinde, fi Princeps

(

imprimis apanagiatus , cui non eft nifi tenuis alimentaria provifio, anguftià rei

elme

familiaris, belli ac temporis injurià, aut gravi 2re alieno preffus, eo conde-

njun-

fcendere opus habeat, potius efít , utad eum modum honeftiori vià neceffita-

; (uas

tibus fuccurrat, quàm ut ad alia indecora licentiosà & nimis fuperbà mente

bach.

provolet , prz faftu illo pereat, aut miferé vivat, rece quoque id annotante

moda

Dn. Elia Auguft. Strykio ;z Diff. de matrim. Stat. c. 2.num.21. — Indenon pauca

yndie

occurrunt exempla in domo Auflriaca, Bavarica, Haffiaca, Badenfi, Brunfwi-

frith-

cenfi & Lüncburgenfi aliisque conjugiorum à Principibus cum virginibus uti

At

nobilibus notabiliter initorum, uti videre eft apud Reinking. ítt $Bibl, SIfof,

tgetent,

Éytbu, 1. 3. 4x.. 3« i2 fis. Myler. ab Ehrenbach. GamoZ c.5. $. 16.. feqq. ita & .

, quæ

non minüs cum virginibus civici ordinis contradorum in fehaud infelicis plané -

f imö

fuccefsüs: Laudathanc in rem exemplum Stephni Hungariz Regis, qui & reg-

"h

no eje&us Venetiis Patritii cujusdam ditiflimi ex Maurocenorum familia filiam

j at

Uxoremduxit, ex eaque filium fufcepit, qui poftmodum avanculi locupletifhi-

rimoti

mos na&tus thefauros eorum ope avitum tandem regnum poft Ladislai mortem

L Q

circa annum 1300. Audrez tertii nomine obtinuit. Bonfin. Rer. Hurgar. dec.2.

"m

l. 9. El. Aug. Stryk. A. lo z. 22. & Regnoldi Geldriz Comitis prodigalitate &

" &

luxu fuo ditiones fuas exhauftas poffidentis, inopis & obarati hiíce fuis angu-

ftiis ex confilio Archi- Epi(copi & Ele&oris Colonienfisita (üccurrentis, ut

[rgitim

tUl at

Berchtoldià Merchlinia di&ti, mercatoris predivitis filiam unicam Mariam in

yz if

matrimonium fibi peteret, que & ipíi fub certis Conditionibus elocata filiam

irtute

peperit Ifabellam, & de catero cum eo in optato vixit connubio, quamvis de-

* ne

inde füper fucceffione ingens enata fuerit decertatio , uti id enarrat Nic. Betf.

dn [ï"-

de patt. fam ill. c.6. pag- 151« fé44- colligens exinde non fine incommodo &pe-

eríona

riculo effe talia iniparis conditionis matrimonia, utut urgren'te nece(fitate in

1 deüi-

emolumentum contrahentis Principis & ditionum ejusdem inita: quó perti-

nent etiam rationes diffuadentes modó in anteceffum à nobis indigitatz & la

icis f*

paxi

tius propofitz à Myler. ab Ehrenbach. z Gamol. c. 7 $. 1. fé4. qui & $. 47. ^

x

—

eadem modo allata exempla adducit.

Alia ejusmodi exempla etiam in fceminis

Salictt

p.Dv

inferioris fortis videre licet ap. Excellentiff. Dn. D.Schweder iz Diff de ma-

trim. ad merganat. th. 22. 7 23.. proftant etiam noftrá adhucdum atate talia

*

uoi "ü

b a

in

i

g

196

GR ASS de Exc"epziane' Naäilz'fati*; x

in domo B:ruxäfvvicenü, & Anhaltina Deffavienfi, vid. Hübner. zabb. genä&l.

20. in loc. de Rudolpho Auguíl. & 226. iz loc. de Leopoldo.

Quibus in.

Cafibus quidem ut plurimum matrimonia illa folent celebrari ad morganaticam,

iif t

dicta bie CBermáblumg gur Hücfen J9anb, eó tendentia, ut in favorem libero-

n(lat e

rum prioris matrimonii, aut agnatorum, fcemina ita junCta & liberi ex ipfa

naícituri dignitatis mariti aut patris contra juris communis regulam in totum

tfant i

A& que

non fint participes, nec jure fuccedendi in omnia defuncti bona gaudeant, fed

ivlli Co

certis quibusdam pa&toillo affignatis portionibus & bonis contenti fint.

2. 1.2

.Ad mo

Dn. Schvveder. Z. /. pof. 1. & pafima. ibid. Myler ab Ehrenbach. 4./.

c. 6. $. 1.

Amm €

f quovdi-pfu.m tamenlegitimitati, ut ita dicamus, matrimonii aut liberorum

Qotradha

inde natorum nil plané officit. Myler ab Ehrenb. 4./. c. $. $. 52. laud. Schvve-

llem ion

der. d. . pof. 25 fe44.

Diximus quod z£ plurimum iditafiat. Non enim fem-

Wlido or

per matrimonia inter. perfonas inzqualis conditionis contrahuntur fub pacto

lum «

morganatico , fed inveniuntur etiam fimpliciter, & pari cum aliis equalibus

MM r

connubiis affe&tu & effeQu inita. Excell. Dn. D. Schvveder. d. /. :). 22. féqq,

jmgi

C

& quaedam inter modó enumerata exempla id itidem confirmant.

Que cum

LL d

ita (int in perfonis i/zffribus atque Principibus quoad connubia tantis plané paffi-

Nür. j

busaut gradibus difparia, & tamen proptereain fenon vitiofa, non illegitima,

Itb ,

non nulla: id quod latius adhuc per plures rationes egregié conítabilitur per

Refponfum Juridicum Helmfítad. Menf. Apr. 1698. in caufa matrimoniali Prin-

T'lt ordir

cipum Albaniz impertitum, quod exhibet B. Dn. Sam. Stryk. Z. Diffzzf. fpon-

fal. Sel. g. & 27. feq. multó magis locum invenient in fponfalibus & matri-

| "'big: 7

E

moniis zobilizm cum ignobilibus , quelegitima omnimodo funt & manent zqué

ac alia matrimonia inter perfonas non prohibitas cujuscunque ordinis contra-

j ftd Qj

drfeer

€&a ; quod dubium ferénullum habet, fi-nobiles 7544« profapia cum perfo-

Mm»i n

nis »nc primtm nobilitatis , aut nobiles fazguize cum perfonis virtate c Dig-

tüm ha

vitate nobilibusfe copulàverint, cüm, uti jam tradidimus 7/. 3. ejusdem fint

inViCem

commatis , ordinisatque dignitatis: & quamvis magis dubitari poffe videatur

de matrimoniis nobilium cum inferioris ordinis perfonis, veluti fi civice , &

Vitnte, |

mef& üc (

ex his plané plebeje, aut ruftice fint Conditionis, quz ineuntur ; quam im

rem. maximé quadrant diffuadendi rationes contra talia Connubia congeflz ex

tbilem d

aliis à Carpzov. z 7wrzspr. Conf. l. 2. t.1. d. g. n.1. féq. Inter quas non po-

iil

: m M

ftrema in effe&tu fuo effe videtur illa, quz ultimo loco z. 1. féqq. addu-

um

€a, petita ab incommodis indé ut plurimum fecuturis , litium nempe & di-

1105

fcordiarum inter ipfos conjuges füboriendarum , & his qui anneGli folent,

infelicium eventuum, malorum quoque quibus premere & fatigare folent

invidià turgidi agnati nobiles plebejam talem conjugem, juxta illud. Ovidia-

t

um in Ep. 8.

?.b

b-

l

Quanm

TM

,*'*"x

tam geueris , quam [cientiaetum cä* virtutum.

197

-

d

P

"tl

—— Qnmuam male inaquales veniunt 4d ämtrz;jwagm

j m

Jam premitur magno conjuge nupta minor. -

cm,

te ipfa tamen nec hic aliud ftatuendum effe, quamin pramiffis modó cafibus,

Df«

conítat ex eo, quod talis Statüs aut conditionis difparitas & inde quas fubnafci

Lip

'pqiï'unt incommoda, utut impedímentum matrimonii contrahendi diffuadens

tU

dici queat, nullibi tamen in juribus noftris, f. Divino, f. Gentium, f. Jure

ld

Civili communi, f. Canonico f, eo qnod in Receffibus I. R. G. difponitur, f.

E.z h

quod moribus viget, regulariter inveniatur pofita pro impedimento fponfa-

$ $4

liorum & nuptiarum. prohibente, multó minüs pro caufa Conjugium jam

orum

contractum iterum diffolvente : utpotius experientia quotidiana teftetur no-

WVe

bilem ignobili , divitem 'pauperi, dominum ancille & vice verfa tali fozdere ,

f

valido omninó per jura noítra omnia, nifi quid in aliquo loco fpecialiter ine

«do

du&tum appareat, uti de Daniz & veteris Saxoniz moribus refert Cypraus d,

libus

Conjug. C.13. $ 36. . 7- Q in fin. ex aliis Limn. m jur. pull. L6. c. . num. 6 2.

Gerhard. z loc. de Conjugio $. 309. Carpzov. is Jurispr. Confrft. d. l. z.

.Sw&.

jungi.

!x u

ti. d.ro. Struv. is $.

, C. Ex 29. th.2$. & Müller. i5 iz addit. lit. j

näpam-

Vitriar. iz 4ziv. 7. Cive priv. ad tit. de ntpt. $. 48. n.4. in fin. Myler. ab Eh-

enitiIiy

renbach. de Gamol. Princ. c. $. $. 60. ubi potius tale matrimoríium pro ratione

jior p

circumítantiarum, maxime fi res fit anguíta domi , opulentià ducendz uxeris,

ii Prite

utüt ordinis inferioris, omnium optime erigenda & amplificanda, fuadet his

! Hpun-

verbis : Tali fazé viro nobili omnuino aunitendum cf! , per conmubium fflia boneffg,

& m*

licet. civici Ordinis, prafertim divitis , nobilitatis paterua decus con[ervare , ad.

a

quod Conjugium ipfa vatio Starás f amilia nece[ftat , ne per integram vitam for-

TU

deftere cogatur. Catp. Matth. Müller. Prof. Rofl. zz Difh. de matrimon. Nobil.

cum ignob. c. 1. $. 2, ubi plures quaftiones huc pertinentes decidit ; maxime&

f Peï lu

r

cüm hzc harum perfonarum in dignitatis gradu & ordine vel eodem, vel fe

n lt

invicem proximiüs contingente , nulló alio intermedio gradu inter eos inter«

ideatut

-

viente, veluti inter nobiles utriusque fortis , & eos qui funt in civico ordine

meté fic dicto nullus ordo alius intervenit, exiftentium differentia talem no-

(

——

vam i

tabilem difparitatem aut inequalitatem non inducat, ut exinde familia nobilis

du

aut illuftris reverà po(fic dici obfuícata, aut fplendor ejus quafi obnebulatus ,

yn *

Pfeil. 2. Cozf: 7 $. 5.16 1. Miüller. z addit. ad Struv. S. T. C. d. Ex.29. tb.2g.

m

lit.i. non magis ac in cafibus, ubi vel Reges Principum, vel Principes Comi.

T.

d«

tum , vel Comites inferiorum ordinum filias ducunt, & hoc modo matrimonia

contrahunt non minüs valida ac legitima ac illa, que cum fui Ordinis perfonig

h Olenh

t Olmt

contrahuntur , per 7204 demoz[trata. add. Dn. Stryk. 4. diffenf- [ponfalit. fett. g.

Quit

$.74- ubi quod fruftra fentiant, qui matrimonium Principis cum Virgine no-

bili pro nullo reputent, & liberis in

de natis jus fuccedendi in paternas Regio-

Re$

71

Bb ;

198

- GR ASS de Exceptione Nobilitatis,

——

nes denegent : quam fententiam fine dubio fola opivioze, nula veró juris ra-

? pavit

tione niti afferic, & ulterius confirmat füpra laud. Refp. Helmft. domuiSereniff.

1 tboni

Albaniz impertito ; etiam cum ea Extenfione, ut pactum pzrentum nullate-

tvit,

nus valere poffit in prjudicium ex inzquoli tali matrimonio prognatorum ad

M

totalem exclufionem liberorum illorum à principali e. gr. dignitate, fi here-

jtted)

ditate abftinesnt paterna ; quod pluribus ibi in di&o Refp. convalidatur ap.

tortati

Stryk. .. $.74. quod & Scabinaüts Lipfienfis decifo, aliorumque JCtor. Re-

Z

fponfo egregié ulteriüs conftabilit Richter. p. 3. d. 722. per tor.- .1mó ratio in

Ug

univerfum non tantüm in Conjuge ex ordine immediaté fubfequenti, fed & in

Dutüry

illa , que ex inferiori per multa interítitia aut plan& ultimo fociata eít loco at-

UT

ln

que Ordine, militat ea, que depromitur ex nobilitate & dignitate mariti, quá

hg

etiam erigitur, colluftratur & refplendefcit uxor , utut ex infima & plebeja,

j fj (

f, ex fece plebis, imó ruflica plané forte fuerit du&a, per texxt. clariff. in 1. g.

i

iffid

E

ff 4. Senat. l. fin. C. d. incol, l. 15. C. d. dign. Fab. i» Cod. Saband, c. g. t.28.

d.16. uum. 4. Nolden. d. Nobil. c,11. num.6. Tiraquell. d, »obil. c, 18. zam.t.

TT

U hi

feqq. Müller. 2. /, Zicgler. Z. jur. 7Maj. L. 1.6, 28. $.25. f4. Joh. Volmar. Bech-

Wij

mann. iz Comm. ad ff. tit. d. vit. nupt. in Obf pratl. 5$. ubi quod ex matrimo-

TU

nio Nobilis cum plebeja liberi prognati veré habeantur nobiles, & g«

j vel

familiz inde nullum fiat prejudicium : & ita pronunciaffe [Ctos Helmfítad.

DT

fW al

menf. O&obr. Anno 1620. refert Tomin

1. Conf. $. ". 4. ubi quod Georg.

à Q, avita fua & antiqua feuda à Patre fuo Apolline derelicta jure (ibi afferat,

f" 16

quantumvis NB matre ruftica fuerit prognatus. add. qua fcribit Carpz. i» 7»-

71, 10f

At

vispr. Confrft. l. 2. t. 1. d. 11. per tot & ab boc aliisque modo addutlis citt. & ejus-

d. aQ

modi exempla matrimoniorum à nobilibus cum ruíticorum filiabus initorum

per jura noftra nullatenus improbstorum, quamvis deinde fingulari Edito Re-

jlet

&Q

Jam aQ

gis Boruffiz An. 1697. emiffo in quibusdam quoad cffeCtus legitimi matrimonii

Nüptiag

detrahendos in fpecie ratione fucceffionis in feuda deneganda reflriGtorum re-

Vnculo

cenfentur ap. Dn. Sam. Stryk. zz Uf. Paud. mod. ad tit. de rit. uupt. $. 7- ver-

bis Regii Edi&i his : CfSeil Sybro .ónigl. Stajeftát. in 9reufien eim Edi& in

0 profu

i diffo

biefem Joer&ogtbum pxubliciren faffen, barínumn Derjenigen oon 2IDel beprae

tt

tben, toeldbe fíd) mit-xBauren , ober anberer geute, fo gar geringen Gotam

ïwnem [

be8 (inb, Gódbtern oereblicben , pro morganaticiserHláret , aucb Díeoon b«

dam

nein gebobrne Stinber von Der £ebngSucceffion excluditef tverber,

Pïjjr dECg

Qualis

reftridtio imparis ejusmodi matrimonii quamvis ex juftis caufis fieri queat, ta-

laltis dece it

men ftridé accipi debet, & ultra terminos edicti ad alias filias , quz non adeó

LUETT

depreffz fortis (unt, minimé extendenda : unde & matrimonium nobilis cum

LUR

flia bibliopege tanquam ex opificibus non abje&z, fed honeílioris conditio-

lat Y

nis ordo JCtor. Hallenfium pro morganatico ibidem vi edicti Regii haud re-

As

putavit,

t4m generis , quam . [cientiarum &j virtutum.

199

l4

putavit , (ed viduz illi omnia, quz aliàs viduis nobilium aliis fanguine talibus

iff

ex bonis feudalibus in eo Ducatu debentur, attribuere & adjudicare non du-

t€

bitavit, ibi: jbiobI bie Joanbmerc'er. orbentlid) unter geringe Cotanba»

LZ&

feute geredynet mecoei, 2c. q

ud) bie SSucbbinber benen .:Danbterctáleutetm

IU

merben imüffen : Z6

V

,

w

l aber Dennod) ín Dem Stónigl. Edi& bie

guaecedynet

g

Jepratben nmit

acrinaen Gotaubg Gd)teun nicbt gener«l cer verbotten morz

M

ben, (onbern notanter

paben gefefiet roefcbe gar gerigen Cotanpes finb, unb

0 1n

homines a

bje&ta forcis oerftanben roerben müfren, unter beneim

alfo baburd)

àn

SJanbwerdert

1 aucb- ein gtoffec Unter(dbeib , inbem etfídbe vief gevingerfib,

) d

el8 anpere, weld)e8 ex objec

:

o, bamit ein jeber umgebet , aeftimirf toirb ,

bann e8 gibt op:

ficia fordida &c. bin

gegen ber SSucbbinber [rbeit fo beranbt,

u

baf (ie oorncbm

li benem Gelebrten , tvie aud) Sürften unb Joerrm bep

14

Stuffricbtung (tattlicbe

t Bibliothecert $u ftatten fommen , urb alfo Dasjenige,

4b

womit fie umgeben $u

OSefórberung Der frepen eünfte unb ber Gelebrfane

ber $0n benenfelben nicbt gefagt meerbem, Daf fie gar

h.l

Feit absiele, fo mag ba

j

gerittgen Cotaubé , tocB

balb ba& ftónigl. Edi& auff fie nicbt gegogen, ub alv

rimo

fo Daà marrimonium,

me

[cbes ber Q3erftorbene Gbelmann mit eineó SSudpe

a, pro morganatico rit geacbtetierben mag. — lib

TE

binberà Godbrer getroff

matrimonium pro iegitimo "u acbten, fo muB GUCf)

miol

toeil aí(o gegenmoártiaeó

eot

ber QGitttoen alle$ 0a

8fenige au

8 ibre8 Marici £ebrrGüterm, gereicet merz

bafiger £anba- Dronung einer 9(belid)en ZBitten gea«

K(lerit,

ben, tvas fonften nad

fponte fequitur, fupra reCté negatum

7 f*f

bübret.

Ex his

hattenus propofitis fuà

Xeus

effe, nobili fponfalia de c

zetero quoad omnia fua requifita re&té celebrata im-

fona ignobili aut inferioris ordinis detreCtanti, autin matrimonio

itorürtt

plere cum per

&o cohabitare, aut quz ratione dotis aut donationis propter

joM

jam actu contra

qmonll

nuptäas p

rz(tanda ex neceffirate

juris incumbunt, pra(tare recufanti , & poriüs

"M

vinculu^ illu4 difol

vi opranti hanc zobiliratis Exceptionem Activam ullo mo-

:imó potiüs contra talem hoc ex fua parte intendentem

(ete

do profuturai effe

a

& ad diffolvenda ípon

falia aut matrimonium agere non verentem rmnilitare ex-

yv

ceptionem nobili

tatis pzz'[äwzm, inde vel m

aximé depromendam & cum effectu al-

d, ut cuilibet hono viro grave effe debeat fidem fallere, / 7.

jtet

legandam , quo

1 O

pr- ff-. de conft. pec. fLaspr.

ff. 4. patt. ita nobilem aut illuftrem perfonam prg

Quahs

aliis deceat bonam fidem A€

nofiere , pacta & conventiones usque quaque fer-

vare, àfallaciis & decepti

onibus abhorrere & abítinere : & quó quis eft illu-

at,ïa

radu eminentiori con

[titutus. eó foedior in eo eft fidei

f adCO

flrior, & in honorum g

js cum

violatio. Myler. 4b Eb

renbach. iz zomol. Ord, Imp.c.1. $. 2. Limn. iz Zur.

Paull.1.6.c. g. num. og. in [in.

quod maxime allegandum adveríus eum, qui

ndii?

(ub promifhione matrimonii pellexerit, atque

yud f

wirginem utut inferioris Ordinis

Íedu-

m[avlf:

—

209

GR ASS de Exceptione Nobilitatis,

rsans

1 quafc'

feduxerit ad illicitos congreffus, quos & imprzgnatio fecuta. -Ad'han/c üqu*idemx

£t alte

ducendam officio Judicis etiam invitus compelli debet, nec auditur excipiens ,

fe nobilem effe, illam plebejam ; potius veró hzc Exceptio replicatione zobili-

tinis

Ditis |

£ 4tis5 eliditur hac: ergó quia nobilis es, tantó magis adimpleas promiffa: nui-

dii tl

libi enim nobilis exceptus reperitur ab hac ufu Confiftoriorum quotidie fre-

quentata juris regula, quod ftuprator fub. promiífione matrimonii ftupratam

d

pracisé ducere teneatur, perinde ac qui publicis fpon(alibus fponfus exiflit.

j

latl ,

Ate a(

d. jar. connub, p. 1. c.18. in fin. Carpzov. iz Jurispr. Conf. l.2, t.14. d. 228.

Ec in cafu converfío, fi nobilis virgo à viro ignobili aut fortis plané abjecte

lt

D0f

€o modo impraegnata petat, matrimonii promiífionem adimpleri debere, &

L

TEQU

ile objiciat ftuprate excepriozems nobilitatis pa[Jivam , quai nobilis fzemella

p $

propter nobilitatem cum plebejo non poffit copulari, vana & fruílranea effet

hC

hzc oppofitio, tum quia hzc hypothef(is falfa, z5 ex ante ditlis patet, cj ex

D.

infra dicendis ulreriis patebit : tum quia foemina nobilis plebejo junCta, quam-

j

595

vis exinde non definat nobilis genere aut fanguine talis, quia connata hzc qua-

11 t

litas intimiüs perfonz infidet, & quamdiu hzc fupereft, perdurat cum ipfo

Wt g

fanguine, dignitatem tamen participatam, & jura inde manantia cum praro-

MOF

gativis ftatás & conditionis priftinz perdit, dum plebejo fe jungit, & inde

Md

plebeji jam incipit effe ordinis, ex qua ratione etiam tali facminz ortu nobili,

hh

fed ignobili nupte ejusque filiabus jus retractus nobilibus immediatis compe-

fr&]

tens negat Fac. furid. hujus Univ. ap. B. Dn. Harppr. Cozf. $ 3. 7. 490. cum

, lo

plur. aleg. 'Yextus ita feré diftinguens eft i& 1. 10. C. d. zupt. I 1. C. d. dignit.

- Ritiüs

Faber. iz Cod. Saband. tit. d. dign. n. 17. Stryk. in w[n mod. tit. d. Sen.$. 9. fq.

d() .m «

Chrift. Matth. Müller. Differz. de matr. zob. cum igz. $.14, perinde ac in con-

btate

trarium plebeja nobili junCta hujus nobilitatis particeps redditur, cüm uxor

Df

non poffit non conditionem mariti de jure noflro fequi /. &. F. de Sezat. Zieg-

Mtoor

ler. Z. jure majeft. l. 1. c.28. S. 28.fd. ubi infimul notat quorundam populo-

o

iil

rum contrariam confuetudinem, quà etiam plebejus maritus ex conjugio foc-

thtj

minz nobilis illius nobilitatis particeps fieri dicitur Nolden. de Stat. INob. cap.10,

Unde notabile

Qdf g

s.12.[44. fecus ac jura & mores Germaniz fecum ferunt.

um

hanc in rem nobis in promptu eft exemplum , quod fermé ante quadraginta

"

annos occurrit, ubi Regium Confiftorium Gryphiswaldenfe opilionem, qui

V, ff

fzmellam nobilem fub pollicitatione matrimonii ftupraverat, recufantem huic

Qiut[) M

confociari, invitiffüimam re&té coégit, & ad altare deduci juffit, ut promiffa

t

ibi adimpiercc, & cüm in Sacerdotali copula adhucdum repugnaret annuete,

toolte ba8 Cja voort nicbt von fid) aebett, Sacerdos nomine ejus fidem dare,

Jung [

h)

63

manus jungere juffus erat, quod & factum, & poítea in concordi matrimo-

T'üpari

mio ambo vixgre, — Hoc tamen negandum aon eft , quod certis in cafibus inz-

Bu 'J

quis

&

d

m geherz's, quam ftientiarum &* viriutum.

20f

À

(dem

qüäïe tjle matrimonium inter nobiles antiquá profapià tales ex una parte, &

Vif y

€x alteca parte nobiles novos aut virtute aut dignitate tales , aut inferioris or-

dinis contra&tum hoc incommodi fecum vehat, utliberis ex hoc conjugio

lil

nui«

natis viam praxcludat veniendi ad certas quasdam prarogativas, quibus aliàs

fre-

alii nobiles ex utroque parente tales gaudent, veluti in torneamentorum ludis

atam

equeftribus, ubi non admittuntur , nifi qui ex utroque ftemmate nobili pro-

gnati,

& nobilitatem ex quatuor avis paternis ac maternis genere nobilibus lau-

yht

ffanc, tvelche CBierfcbiltig (epr , ober betvetfen Eónnen, bafi

22

dare ac probare po

jecta

fie von 4. CDádtterlidben unb SXütterfid)en 9(belidben 9lbnen gebobren utib

bertot

nnen. Limn, zz

ur. publ. l.6..c. . n. 5o. fqq. Rhet. 2. jur. publ. l. 1.

2

t.19 6

.$. Knipfchild. 4. fideic. fam. ill. c. 7 . 57. Müller. z sot. ad Struv. $.

mella

[C. Ex.20. th. 28. Quam in rem extat , quod difponitur , itt bet S'uritiete

effet

g

fytbit, su Stagbeburg. ao 1434. ibi : £b ein Surnier z Genof eínca SSuta

ger8 G'odbter obet eine SBàurin su einem ebeliden SSettgeno(fen nebme, bet

[uam

mag mit Skecbt, bietveil r [ebt , ungefcbfagen ober ungeftrafft ben Srurnier

N

nit aebrauden, aucb berofelben Seinber oorn ber. QGeiber eimem gebobrety

m o

unb ibre finos-Soinber bif ins Dritte Glieb. Georg. Rüxner. im Srutniere

l Ptæm

$d. zir. oon C3erfünbigumg. $. urb ob eirr S'urmiec « Genof. fol. 20. Cujus

& ink

Authoris notabiles errores tamen ex Goldaíto & aliis redarguit Limn.4./. ».1 5«

u nObm)

fi4. & Janus Doufa, /. $. A4unal. Holland. p. 395 Ipfos illius ordinationis ar»

; cormpe

ticulos veró exhibet & de authore difpurat Limn. Z. ]. z. 7. fg4. plur. eosque

90 um

penitiüs explicat z. 27./74. Sed de modó memorati articuli rigore moderan-

| digrih

do in conventu Ànno 1485. Bamberge à Franconice Nobilitatis deputatis ces

lebrato confultatum & inter catera cemperamenta & hoc addu&um fuiffe :

cin n

CfGeleber au$ einem Qurnierg Geftblecbt eimed erbabren SSurgere fromme

m uyof

unberídumte Sodter, von benen. Giefcbled)ten ober Grbabren aud benen

,.

(ritdbten nebme, um (einer Seabrung urib 2tusfommens tvillen (eittes Cotama

j p

mena , 00d)

baf bie Oybme unter 400o. fl. nid)t gubrdd)te, beme foll manes

10 foc

nidf. eeratgemn

, Sybu unb feine Sinber veiten laffe, Dod) mag man 2rbu

(l

er innetbalb. ;o. Syabren erft su. S&uriven sugela(fen

cbíagen ; tvelcber. ab

toáre, too fidb D

ec au

ffer oem (bel oerbepratbet bátte, ber, nod) (eine &50bs

tdfagmm

ne, (ell matt nicbt

tbeilett, e8 oáte Daum Sybnr barinm morben ein merdlid)s

e; qm

(5uto , alà 10000

$l. (o ol man e8 gütbfich vulben , unb mit ybien baltea,

em hult

q0it 00t : annotatum reliquere Limn.

in addit. ad fus publ. l.6.c. 5. num.62,

ffit : Myler. ab Ehrenbach., iz Ga-

romi

jung. .1. fj4. ubi & plura notabilia conge

mol.c. $. $.38. P 39. && plures ab bis citt. — Pati modo nec admittuntur ex cali

1md

'1

impari matrimonio nati ad Collegia Canonica fuperiora aut cathedralia, $u

nammo

n folum

gürfil. bober Citifterm, in quibus etia—m juris & moris eft, ut no

ipus

ak

hemo, ,

qu

202

GR.ASS de Exceptione Nobilitatis ,

t

nemo;, nifi Princeps , Cornes aut Nobilis ; fed nec hic quidem aliter, nifi 4.

LR

generationes Nobilitatis probare pofTit, recipiatur, poít plures alios Myler. ab

Ehrenbach. 4. 1. $. 40. Müller ad Struv, 4. /. ;z fiy. Nolden. Je Stat. zobil. c. 11.

f

fytet d

zum.29.(4q. Plutes adhucdum cafus exemptos, ubi quoque tales ad Con-

Wlb

ventus aut collegia certa non admittuntur, nifi nt , uti loquuntur, perfe£liffimz

tiari a

nobilitatis & longá majorum ferie ex utroque latere nobiles, receníet Nolden.

s part

d. l. n. 2 . féqq. Ziol. de promiff. generof. fide vuall.900 Caualiers parole c. 2. 2.44.

!

imerie

e& 4lleg. Quomodo veró & quà actione quis hanc nobilitatem contra negan-

tes, & à tali prarogativa eum excludere tentantes fibi afferere queat, id ad-

?

m

;

Am ?

difccre licet ex iis quz fcribit Schwendendorff. iz fummmar« a. forenf. expof.

ant ex

( quid. in [pec. exp. c. 2. membr.4. art.23. ubiprajudicialem aCtionemutilem

ex mente, tum ZVobilitatis Affirmativam competere docet fub hac formula :

fiet, n

fedger bringet vor baf QSeflagte ibit vor Feinem oon 2lbel balter , unbbaz

t detra

'niliüs, di

bero nicbt verftatten tvollen, bag er be8 Sjtabmen unb beg CfBapens berer

i isqu

on 3. gebraudben móae, ba ex Dodb (citteir 2lbel von Gltern unb Grog: Glz

Wt , v

ter gnugfam bepsubringen bat, (ofd)er aud) itt notorietate beftebet, umb nies

mabíg ít Qroeiffef aegogen morben : Safen banm aud) SIdger bety bem boe

t

ben Gtifft qu 9. ba Eeine, l8 recbt(baffene vor 9[bel unb Dodgraduirte

linífeum

Syver(obnen cecipiret toerber, obne einige Z'Giberrebe infcribiret, unb enblid)

GÍ8 Canonicus inítallipet teorben, — Cyft bannenbero. verurfad)et toorbett ,

Hac

$ag anguftellen, unb bittet nad) erfolgter 9fmtioort gu erfennen , baf bes

dia qm |

flagte $dgern ?or einen recbtfcbaffenen. von 9[Del su boftem, unb alle

tontubit

Gddben unb lInfoften su erftatten (cbulbig, unb er bemnad) fo woobl bes

lm if

lone |

Sftabmens al8 beg CfGapen8 be& Gefdlecbt8 von 5e. ficb su gebraud)eit

vooblbefugt. Etibid alià : 3yag SSeffagtes &yom. Gapitul tldgerm al8 eis

ümä hE

tten ooht 2(bel , gegen Grlegung ber geroóbnlic)en Statuten- Gelber $u recipi-

/]b/ j mll

ren , 2€, fd)ulbig : tum etiam acZozem nolilitatis uegativam , re[petHivau illam

ber f

quz huc pertinet , qua

ndo nobilitas non fimpliciter negatur, fed faltem zolili-

P'ne m

wann er 9on COatter unb SXutter nidbt bierfdbiltig

tatis qualitas , veluti,

Vtdm

tff, contra eüm, qui pfo tali

fe gerit, negatur, libelló hanc in rem ita in-

T :

itru&ó.: $e(dgete fagen f

ürflidy, teie baf 00

r etfid)en QiBodhen eine Sufanz

Schïader.

tmenfunfft oerer in8 2

(mt

Sye. gebórigen bon 9fbel vegen allerbanp ?Ingefes

genbeitenm gebalten,

babep 9ScFlagter fid) eitgefunben, unb ift aud) burd)

&oris, jebod obrie Coníequenz, gugelafjen worberr,

IU

4

CBermittelung be8 Dire

p d

ö

ungeacbtet. bep.- fold)en. CSer

fammlungen. eormabla. Fei anber admictiref

m s

teoroem, af

8 rocídyer feinen 92

[oel von benen 2(bnen 2Bátterliber uno. 9))ütz

Vb

terlicdber finien gnugfant

bepbringen Fónnen:; S3etlagten8 Girofs9uttei

]

Gber, miec notorium, u$

etuta

fW.Pïaa

Qöücge:lidyunü nicyt 3belid)en. Cotanbe g

fenz

1 mü!ïl ")

[

E

! 14m generz':, guam fbientiarüm & w:'rmrgni.

203

-

íi,

fen X*c"öenub Dabero S(daere Durd) beFfagrens SSeginnen $u Diefer elage be:

TM

toogen teorDen , unb bitten nad) erfolgter 2(mtroort qu erfenmen, baf. 35e/

c.l'.

Cor-

fíaater ber 2Ibelicben Caerfammlungen in bem 9Imt 39, fid) binfüro gu. ente

balten, 2c, fibuloig. 1d.4. L 4rr.24. Quas omnia tamea , quiajure fin-

fim?

gulari faltem ita obtinent , Statutis & Ordinationibus fingularibus , aut mori-

'ldm.

h

bus particularibus ita induCta, ultra non valent, quàm quatenus intra iíta fua

pomocria fe continent, quó pertinet vel maximé Zz/fr. Pac. Cæjï Suec. Art. $.

jgife

$. 17. in fi», ubi quod Nobiles, Patricii, gradibus Academicis infigniti, tan-

dad-

quam perfonz idonez , à Canonicatibus five Collegiis Ecclefiaflicis non de-

u

beant excludi, NB. nifi fundationes adverfentur.

De catero veró quod ap-

ilem

z

paret, nec verz nobilitati , nec ftatui matrimoniorum legitimo quid derogant

uh :

aut detrahunt : quamvis prudentiüs tutiusque & (ibi fuzque familie conduci-

n2

biliüs, dum ejustnodi & multa alia incommoda faciliüs evitare aut avertere à

Qd

fe fuisque poífit, agat, fi obfervet fupra jam addu&tam regulam : Si vis aptà

&a&'r

nubere , nube pari; id. quod pluribus adhucdum rationibus evidenter demon-

t

ftrari & convalidari poffe adnotat poft Reusnerum, Alb. Gentilem, Cypreum,

a

n. 62. feqq.

qduitft

Arnifz2um ?'Cluverium, Limn. 4. l."

*

XI.

utlid

Hac denuptiis. Sequitur 2dus modus patriam poteftatem Vconüituen.v"

FDWH !

di, qui eft in legitimatione per fübfequens matrimonium. — Hic fi nobilis

M at

concubine loco cum aliqua plebeje conditionis confueviffet, liberis ex ea-

ib d

dem ípíi natis , tandem eam in conjugem legitimam fibi facerdotali benedi-

qod

&ione eo quo decet modo copulari facit, mortuó patre nobili vel liberi legi-

quidi

time nati, vel qui alii funt ab inteítato fucceffuri hereditatem eam in totum

TT

fibi , exclufis liberis per fubfequens hoc matrimonium legitimatis, vindicant,

recip

liberi hi vero admitti ad fucceffionem eam pretendunt, perinde ac liberi le.

lum

772

gitimé nati in bona & allodialia per JVov. 7 4.. in praf. & INov. $9. c. 8 . in pr.

& etiam quoad feudalia, fecundum id quod hodie communiter recepti mo-

itig

ris eft, per ea, quz fcribunt de generali moderna Confuetudine quoad feuda

,in*

im

Schrader, p. 7. V. 7- 7/. 1. Rofenthal. Z. fed. c,7. concl. 1. 2.1. fqq. Schurff.

Cent.2. conf. 56. Finkelthuf. D. Feud.6. th. 1. Struv. in S. T. F. c. g. apb. g.

glv

2.12. Gail, 2. O. 141. 2. 2. Mynfing. 5. O. 42. z. 2. Gulich. zz Obf. ad Myn-

u

fing. 7, . & Fabric. z vep. Gail. d. l. qui receptiorem hanc fententiam vocant,

bul,

uam & probat in eo Cafu ; quo feudum acceptum 9ot fíd) unb feine ebfid)e

citif

$

ebobrne Sotan

ntidbe leiblicbe febend» Grben B. Dn. Lauterbach. 7 Co/leg.

ib

tbeor. pratt. d tit. de bis qui

f vel al, jur. th. 29 . & in. Diff. de legit. per fub.

vtf

satr.tb. 37. quam

vis veritati juris quoad feuda contrariam magis convenire

aífferant Bacho:. 4

À Treutl. 1. D. 2. thb.6. li. f.. NU efenb. Vulc Niell. & alii

geïW

(

Cca2

quos

204

GRASS de E&Ceptfün*e Nobilitatis ,

—— Á

Frouas ean

;;üos hanc m refn adducit Fabric. 4. /. Guiich. d; l. Gofwin. ab Esbach aid

| ttlen

Catpz. P. ?. C. 28. Def. i17. num. 4. Lüdwell. iz tratl, d. facceff. feud. c, 2. $.2.

(dp. 4f

p.167. quz negantium fententia claro videtur niti textu z. F.26.c.1. $. INNatzuraless

Gul

"&mi

Latiffimé Bicfch. z Comment.Feud.ibid.Exc.Dn.D.Schweder. in Diff. d.lib.inftio

patre Iegit. 15. 23. Exc. Dn. D. Majer i» Comm. Jur. Feud. c.6. $.15.. Que

Adicetu

fententia fine dubio obtinet ubi Conflirutionibus quorundam locorum leeiti-

]

il allq

mati per fubfequens matrimonium à feudis arcentur Fabric. 4. /, z fiz. u

u&

iritima

in fpecie in Ducatu Brunswicen(ü & Luneburgenfi Wolffenbytano eam ex-

tubilitat

preísà conflitutione receptam tradit Hahn. ad W'ef. a rir. d. bis 2ui fuii vel

wdcmql

al. jur. . 3. ad verb. per fabféquens matrimonium. & de Ducatu Magdsburgenfi

Dn. D. Schweder. 4, /, & B. Dn. Stryk. iz zot. ad Schiüz,, voc. Confuetudine

N

de Ducatu Magdeburgio & Marchia,

Cüm veró uti di&tum,; praxis Germaniz

communior receptiorem eam fenrentiam obíervet, teftibus Gofwin. ab Es-

Plebejus

pendum

bach. 4, /. iz fiz. & aliis etiam aliàs diffentientibus ; proüt & Ludw. 4. /. mo-

ittref o

net, à communiori fententia nec in refpondendo , nec in judicando receden-

W

dum efífe ; imó in omnibus feré Europe regnis idem ufu obtineat, quod mul-

N &gnat

tis exemplis & authoritatibus fuffulcit Myler. ab Ehrenb. iz Gamol. Princ.

k ülten

€.24. $. 2. etiam in feudis, qu& vocant, titulatis & regalem dignitatem an-

h.f

nexam habentibus. id, Z. /. $.2. & $. ubi quod & in perfonis illuftribus hoc

Nhte ve

|

procedat , modó non penitüs abjeCtz fortis fit talis concubina, quam Princeps

Mül/þ 4

fibi junxit. B. Dn. Stryk. ;» Uf. mod. ad tit. d. bis qui fii vel al, jur, $. 9.

! Unferat

Rationem reddunt, quod vilitas ejusmodi concubinz multum quidem detra-

'"if'Pf &

hat illuftrium liberorum exiftimationi, legitimationi tamen in fe nihil officiat,

fátit, d

Covarruv. Z. matrim, p. 2. 0. 8. $. 2. u. 9. Myler. & Stryk. dd. /. — Satis jam

patere cenfemus , adverfus hereditatem petentes integram liberos ita legitima-

tos tutos omnino effe per jura noflra ita communiter recepta, oppofitá Ex-

J;zjig,

£0 g(]/ 0/7

ceptione legitimationis c* nobilitatis tanquam optimé fundatà. B. Dn. Lauterbach,

Ils lrd.

in Diff. d. legit. per fubféq. matr. th. 18. ibi : Quis unquam fando audivit, in-

Qs Plfflä -,'

ter nobiles & ignobiles non effe jus connubii.

Et ftolidum omnino judicae

*l Lal

Bachov. dubitare an per hoc matrimonium liberi legitimentur : quomodo en.

tlom Am'l

im patris nobilitas huic legitimationi poffit effe impedimento ? & ita perom-

fta],

4

nia Germanig X [taliz collegia in omnibus Confiliis fuiffe conclufum ex

Matth. Wefenb. cozf. 44. ntm. 7 5. refert, nullà quoque admiff híc differentiá

i &entisi

"f um]

inter Jus Civile & Canonicum id. 4. 7 ;; fiz. & hoc ex aliisadhuc quoque con-

ftabilie Nolden. 4. Srat. zob. civ. cvi1. nn. $ $. féqq. Cafp. Matth. Müller. z;

od

P

0tg. ?

Diff. d. matr. nob. um ignob. $. 0. - $. 12. i frg., quod tanto magis extra om--

nem addubitationis aleam effe videtur, quanto certius eft, filium naturalem patris

[!t 4 C"l

li

que fieri

[

etiam illuflris per fubíequens matrimoniurm legitimat(um participem quo

regula-

UT

/—x

"

'

"

20f

*

tam generis , quatm. (Gientiarum ( virtutum.

ia

l

,

$, ármorum & infignium iflius familiz. Bocer, de regal.

regþlaf3£er, dignitati

&

Cap. 2. num. 2 9. Th

l

eod. Hópping. de jur. infign. c. 7. n« 16 1. fe44. Myler. ia

altfa

Gamol. d. c. 24. $. 2.

Stryk. i» Uf: mod. d. $.. adeó ut etiam jure primogenitue

u

re & majoratüs pra lib

eris ex eadem uxore legitime deinde natis dignus rectius

laté defendit Myler.

ab Ehrenbach. 4. . $. 5./dq. & ab boc

Qug

Judicetur , perea que

egiti-

ilid. 4lleg. ubitamen

& diffentientes citat $. 6. z fiv. ut adeó & hocrefpedtu fi

w

ab hac prrogativa vellet excludi, ei competeret Exceptio

legitimatus ab aliis &

m«

nobilitatis, & altetius illuftrior

4j v

is dignitatis ö( primogeniturz eodem nomine

eodemque gradu competentis.

XII.

E

rgenfx

Munctertio de modo patriam poteítatern conftituendi per adopt

flonem.

2771

ani2

Plebejus à nobi

liadoptatusan nobilis fiat ? inter DD. non convenit. — Diflin-

us inter Jura z/livianea , & moderna. Quodad 4/a attinet,

Es

güendum cenfem

mo

intereít omnino quomodo fiat Adoptio.

Si adoptio ab extrazeo aut eo qui

ero afcendentium faCta ,

quia non confert jus patri:e pore(tatis

pinte

non eft ex num

| od

nec agnatienis,

nec familie jus, unde & zwperfetta , aut minus plena audit ,

ab inteltato in bonis patris adoptivi adoptato tribuit.

. Pïinc.

fed faltem jus fuccedendi

tem ane

$. 2. f. d. adopt. l. 10. $. 1. C. eod.

quod quidem contra comm. DD. opinionem

fuerunt Arum. Z2 Éxerc. 4

À Inflit. 2. thef. 20. & Wiffenbach.

Dus hot

negare veriti non

i» Difp. ad Inftit.

e. thef. 34« nullum eft dubium, quod hac nobilitatem non

Princpi

d unum feré omnes conveniunt. fer J. pez. $. 2.in fin. C, de

Wo 5' 5

conferat, in quo a

adopt. Sxrauch. in. fur. Iaff. unio. Diff. 4. :

bes.18. ci7 ibid. Da, Thomaf. Ekhold.

m d

otíf. iz zot. B. Dn. Lautezbach. zz

| oficat

ad tit. d. adopt. $. 3. G ibid. Schvvendend

Colleg. ad tit. d. adopt. th. 1. in fin. Excellentiff. Dn. D. Majer. z Comment. ad

5j i

lii

Jnft. $. 1. p. 228.

Si veró arrogatio , aut adoptio in fpecie fic di&ta, pleza, ab

eoquie

(Ein numero afcendentium veluti avo mat

erno facta, quia h& adoptio-

lii £

ffz&tum poft fe tráhbunt, ut adoptatus & arroga-

flþ»n L

nis laté f1c diCtz fpecies eum &

tus plené tranfeat in. adoptantis familiam &

poteftatem unà cum liberis fuis

"t, m.

ff. «od. 1. 1 95.

$. 2. ff. d. F. S. & ita ra-

W&Cüï

6. . L. eod. 1.2. $. f l as. pr. l 0. pr.

"

tione familiz ejusdem arrogatoris aut a

doptantis afcendentis omnia agnationis

jdo t

que dignitatem X nobilitatem, ejus-

vt of*

jura . 23 ff. 1.f pr. & $. f C. eod. omnem

que gentis infignia confe

quatur. /. 25. ff. 4.

adopt. l$. 1.6. L. 10. ff. 4. Senat, L. 1.

yn W

Co

À. d. decur. exinde non poteít-non ftatuminari, hifce

frentà

$. 4 ff. nd.cogn. l. 4.

modis adoptatum per

bac jura noftra omninó fieri nobilem. Locamer. i2 Difp.

gecoft

Arum. d.difp. z. th. 21. qui quidem fimpli-

il

Novwo- fufl. ad tit. de Adopt. qu. 4-

citer de omni adoptions etiam minüs p

lena id ftatuunt , Treutl. ; D. 2. 25.1 0.

cra of

$.. num. 263. Wiftfenbach,

lit.a (b ibid. Bachov. Hópping. de jur. infig. c.7.,

d. ndopt.

4.6. B. Dn. Lauterbach. &

) [ fmi

e.3

: EKCCI;

ad ff. .. d. P tb 25. Hahn d Ief. rit

Igguh'

406

GRASS de Exceptione Nabz'limti; ,,"

P as

Excellentifïl. Dn. D. Maj. 44. //. Dn. Titius zz 7ar. priv. Rom. Germ, l. 6. c. :3.

at o

. Rod ne

$.18. & L $.6.7. $.13. n fin.. Diffentiunt tamen Bonus Curtilius, z zr. JVobil.

p.4. col.;. quem allegat & fequitur Tiraqu. Ze Nobil. c. 15. $.6, quamvis fatea-

* ttm Prii

fhoritat:

tur hocquod raliter adoptatus ex nobilitate adoptantis non nihil illuftrior fiat,

Dna. Thomaf. ad Srranch. d. Difp. 4- tb.15. Dn. Phil. Reinh. Vitriar. iz ur. U,

:

optani

V. 1. t.3. d. adopt. nmm.10. Schvvendend. ad Echbold. ad tit. d. adopt. $. 3. & B.

Dn. Stryk. z Uf. mod. ff. ad d. t. $. $. in medio id relinquit, dum fcribit: Quic-

ferend

um 1do,

quid [fitde Twre Romano. Pracipua, quà hi nituntur, ratio efít, quod jus

dem

*

nobilitandi privatis non competat, multoque minüs horum libero & indifcreto

ju

arbitrio conceffum intelligi debeat : que tamen ratio parüm videtur flringere,

MO VerQ

Jilorun

quia hoc modo nobilirasilla non tam à privato defertur, quàm potiüs ex legis,

factum illud privati ita qualificantis, authoritate & conceífione, qua vult

itlls À m

Mlifinfo.

omnia arrogatoris & adoptantis afcendentis jura in taliter adoptatum tranfire.

Joh. Ott. Tabor. a IFef: Difp. 1. q9. 36. perindeac olim fervi ex manumiffione

ht5 Bac

Dominorum Jus Civitatis Romanz, quod etiam arbitrio privatorum non po-

j

qidem.

terat concedi, confequebantur, fed nonaliter quoqueacex beneficio legis hoc

fngio (hu

Mf, qui

indulgentis. $. z/r. 1. de liberz. 1. 17. fF. de Stat. bom. INov. 7 $. c. 1. poft aliosDn.

D. Majer. i Comm. ad In[f. d l. p. 228. infin. c [eq. Quod veró ad fura mo-

ämtdl Í

derna attinet ,; fentimus merito cum illis, qui ftatuunt, hodie ex adoptione

l 'hino [

fola in fe confiderata plebejum, auteum, qui hactenus inter ignobiles extitit,

(jte ol

adoptatum à nobili nobilitatem non confequi, non rantüm ex earatione, quia

«

nobilitas genere talis tantummodo pertinet ad procreatos veluti per tradu-

ltilate

cem ex fanguine ejus, cui collata nobilitas Tiraqu. 4./. $. 6. fed & ex ea , quia

Q g.

jus nobilitatem conferendi inImperio nofkro eft refervatum Imperatoris, quod

propterea nemini competit, nifi cui ipfe conceffit, ut adeó ex voluntate pri-

Now

Cquibu;

vatorum, adoptantis & adoptati, hujusve patris, fi quem habet, non de-

pendeat. Dn. Thomaf. z4d Stranchb. d. tb. 1$. Dn. Titius, d 1. $. €. 7« $.12. Struv.

ütis,

in $. T. C. Ex.3. th.65. i ib. Müller. z addit. lit. a. & ibid. Dn. Lib. Bar.à Lyn-

LP

cker. iz analett, B. Dn. Stryk. iz uf: mod. ad tit. de adopt, $. $. B. Dn. Maurit.

] 2- C, äll—l

de Nobil. Germ.tb. 24. laud. Dn.D. Majer. ad Inffit. d.p.229. Hac fententia

UOnfrre

veró re&tiüs /ipitatzr , nii ad adoptionem eam Principis, aut illius, qui jure

nobilitandi gaudet, /Pecialz autboritas & confiranatio atque exprej"m Con fenfits

"o parenii

de jure nobiliratis, - & gentilitiorum infignium in adoptatum transferendo ac-

Attilia Md

cefferit. "Tunc enim nobilitatem in adoptatum tranfire non Jure adoptionis ut

lm E

talis, fed Principis beneficio atque voluntate fpecialiadoptionem eam ita qaafi

/mtes Btor

impregnante B. Dn. Stryk. zz Uf. mod. d. $. $. f£z. Dn.à Kulpis. iz Diff. de adopt.

W ex

€ emanc. Princ. c. 4. tb. 5 2. in fin. ubi queftionem fimilem deadoptione Prin-

&mPI'Clter

&ipis , t Comitis plebejum adoptantis , an dignitatem ftatumque Principis ,

WWQ

aut

f*x

"71

z

: t(zm genbris , quam fcientiarum e -virmww.

——

'äut-Cdiriitis taliter adoptato ttibuat? proponit, & non diffimili modo decidit,

.l I;I

iil

quod nempe in Imperio noftro Germanico privata Principis adoptio dignita-

(

tem Principis non conferat, bené veró publica, quam vocat, que Caíaris au-

thoritate & confirmatione fpecialinititur, & fortaffis quoque agnatorum con-

fat,

[In,

fenfu: praterquam /i Prisceps eff fuperiorems monrecognofiezs, — Hujus etenim

x B.

adoptantis folam voluntatem haberi debere pro meníura jurium ex adoptione

Mif«

quzrendorum , ita ut, i plenafit, & patriam poteíLlatem conflituat, acin fami-

i

liam adoptantis adfcititium filium trahat, connexa quoqueé patris dignitas inde

in eum juxta rigorem juris derivetur, dubitandum non effe arbitratur ; de cz-

cfeto

tero vero ibidem quoque follicitus eft & valde operofus in recenfendis variis

lgere,

legis

Do&Gorum opinionibus & diftinCtionibus, quibus uti folent in quzítione ha-

&enus à nobis difcuffa: 47 igzobilis à nobili adoptatus fiat. nobilis? Aliis nempe

vult

Yirt,

indiflintl? eam affr mantibus : Eybenio , Rickio, Frizio. — Aliis zdUffizele zegán-

|ont

tibus ; Bachovio , Tiraquello, Hilligero, Feltmanno. Aliis 4jffizgueztibus,

& quidem iterum vari? : nonnullis inter zdoptiozem & arrogationem , uti Rein-

.

; C

kingio (huic etiam jungimus Dn. Affeff. Schrag. 77 iztrod. ad ff. tit. de adopr.

$« 16. qui pariter fLatuit, probabiliter afferi , etiamnum hodie nobilitatem

t

aliamve dignitatem per arrogationem,authoritatem Principis qua ad validitatem

iA n

fui omnino defiderat , arrogato conferri, quia dum fummus Princeps, vel is;

pptiore

qui jure nobilitandi gaudet, in arrogationem illimitaté confentit, cenfetur

j CXtidb

quoque in omnes ejus effectus confenfiffe: quod fecusin adoprioze, quaaltem

Y qm

magiílratüs intermedii, jure nobilitandi non inílru£ti authoritate nititur: )

r

Aliis di(tinguentibus inter adoptionem ab exzrazeo, & ab Aftendezte aliquo , &

«; t

cum hac pofleriori arrogationem conjungentibus: Hahnio, Treutlero, Fefchio,

lj Aquo,

Nonnullis difcernentibus in ipfa nobilitate Gezrem & Gezzs : veluti Cujacio ,

gt p

de quibus omnibus vid, Kulpise Z. /. & DD. allegati , finguli fuis in locis adci-

pon

rf

tatis. . No(lram vero fententiam diftinguentem inter tempora Jfuris Tuflinia-

mti, & tempora zoftra, Í. moderza, probat etiam Huber, zz Digreff. Tuffis.

[j

l. 2.c. 4lt, — Plebejus itaque à nobili, taliadoptione, quae nobilitatem ei jure

mm&.

——

conferre potens efE, adoptatus, poft eam adoptionem fe gerit pro nobili, &

:menïï*

quidem tanquam tali, qui eft de gente & familia adoptantis, hujusqueadopti-

Jl

wre

vi parentis nomen, arma & infignia gentilitia gerere fuftinet: qui funt de ifta

wf

u

familia id egré ferunt, eiqueex [uppofita veritate generalioris illius afferti, per-

od

(

nullam adoptionem hodie conferri nobilitatem , id inhibitum volunt: inftitu-

yrioff u

entes propterea adeeríus hunc adícititium filium actionem przjudicialem uti-

j; g

lem ex mente, zobilisatzs fcil. zegattvam , abfolutam illam , quá nobilitas

j ul

fimpliciter & in cotum negatur, quam brevitcr delineatam nobis exhibet

of

p

Schy vendendorff. iz (/mmmar. ailion. foren[. Expos, im expos. ffec.c. 2« membr.a,

$1

,l'tnh

p

erE, Zfa

-

2e8

GR ASS de Exc:eptz'ane M'Eilitdti:;

ertumetras

art. 24. libelló hanc inrem apþoütö'& in terminis terminantibus ita conceptö :

' uni fixte

p. p. &áger fan obnerinnert nicbt faffei, mie baf SScflaater fidy unterfangett,

. lidovic

or einen von 2[bel De8 Gefcblecbt8 von N. fíd) ausjugeben, baber er nidbt

dci fl

elleinbes Sunabmens , (onbern aud) be8 Q'Gaperns fid) angema(fet , unb jat

tm in hi

aus bic(er lrfacbe, toeil er oon N. adoptiret, unb sum Goobn angenonmen

Woceden

voorben: baerbod) toiffen unb Daber fid beft:beiben foll, baf burd) bie Ad-

at jus.fa

option per 9Ibel.Gotanb nidbt erlanget toitb : bamic nun burd) 9Seflagteng

nürg,

$5eginnen $tlágern unb benen anbern Giefcled)ta:COermanbtens nidt ettoan

IDn.D

einig Przjudiz tmóge gugesogaem toerben , (o bittet er, Denfelben nad) erfolgter.

tinime/,

ricbtiger 2Inttoort,burd) Hetbel unb Secbt babin anubalter, baf Gr fotoobt

D D.L;

be$ Gefeblecte Stabmen berer $on N. af8 aud) bes 9[oclicben SGapens fid)

tolverenu

$u entbalten fc:bulbig, defüperimplorando &c. — Ad hanc actoris intentionem

txtum 2,

& actionem elidendam poteft raliter adoptatus, de Jfure fuflinianto , f ad-

tuirenti

optio pleza, & imprimis arrogario interveniat, de Jure moderzo, f fpecialior

Ti Feud

Ca[arzs voluntas, approbatio , & confen[is de jure nobilitatis & gentilitiorum

- Vittar, i

infignium in eum devolvendo accefferit, objicere zoffram nobilitatzis exceptio-

zem: fejam effe nobilem, & in fpecie de gente & familia parentis adoptivi.

litomir

Et probato hoc ipfo quod talis intervenerit modus, unde nobilitas fequitur,

t mat.

t f ak

fententia pro eo abfolutoria ferridebet: Syaff tlágere Goucpen nicbt ftatt ba:

tfüme n

- be, unb 53ef(agter ooveinen vor 2(bel bes Gefdhlecbts von N. u baltenaud)

W d g

berfelbe bey bem Giebraudb , fo vooll Des SJtabmeng al8 De8 O'Bapens vorets

meloten Gefcdblecbtebilligsu taffet. — Contra veró fi adoptio fata iftis requifi-

j Nl ver

Wif2 wrg

tis inflruc&ta non fuerit, unde nobilitas fequi poffit, condemnatoria pronun-

; Vogtio

ciabitar hac : Syerotvegen SSef(agter oor einen von 9[oel De8 Gefeblecbtg von

Wivf

:

N. nict ju balten , unb (eine8 CGorenbeng ungeacbtet, (o roobl bes Soabz

l5 E Vdï

-3ten8 ais bes C'Gapena ficb su entbalten fc:hulbíg, vid. Schvvendendorff. Z. 4

&c veró Exceptio an etiam proficiat huic filio adoptivo in cafuü, ubi agitur in

: 2, H

)b

fpecie de facultate füccedendi in feuda, quari hic quoque meretur. — Et eft

D, Ardi;

omnino tralatitii Juris, filio adoptivo, ut tali, regularitér jus non effe facce-

dendi in feuda z. F. 26. $. adoptivis Feuda. enim fanguini dantur, nonquidem

tmyis f

omni, cüm fpurii & naturales non fuccedant, 4.2. F.26. $. zatsr. Íed foli fan-

Vdesturo

guini , id eft nonnifi fanguini, & iís, qui ex fanguine & corpore primi acqui-

agnüfüre]

Ut 3d0pn

Tentis per lineam mafculinam legitime prognati, 2, F. 31.iz fiz. quos felum-

U Gin f

modo nomine fanguinis domino feudum danti venire, ex formula illa : Süt

Cb unb feine $tannl. $eibs:gebng Griber, vel maximé conflat. vid. Cujacius

contra Hotomannum iftam formulam carpentem difpatans 7. F. r. & ex eo

of

inziger. im ad notat. ad Ex. Tar. Feud. Stryk, c.15. quaff. fin. ubi fanguinem

^ 4

| p*r familiam , ftirpem generoíam & fortem aliquam explicat, Ó opponit iis,

qui

^4, li

jamn genrie, auam feniiarum & ulebiim.

209

CCP(O '

qui funtextra familiam illam, de quibus non cogitaffe cenfetur. Dn. Jac. Frid.

jngdtt

" Ludovici iz Colleg. jfur. Feud. difp. y. th. 28. ubi filios adoptivos quidem poffe

w

. dici ebngzGtbert, tanquam habiles ad fervitia, fed non ?eibgsgebnasGrben,

)

cüm in hisin Ordine ad primó inveftitum deficiat nativitas five ex corpore ejus

ftuttdt

procedens generatio, & fanguinis propagatio legitima.

At vero fanguinem

i Ad

aut jus fanguinis, à natura quod dependet, adoptio qua quidem imitatrix eft

ïagteuö

naturz, attatmen non agit nifi per £dionem, nec efficitutomnia fint naturalia

t t

B:Dn. D. Bardili, i2 zacl. Tur. Feud. aph. 14. num.7. conferre potens eft vel

folgtt

minimée/. 22. ff. de adopt. l.7. ff. de im jus voc. l. 12. $. fín. fF. d. rit. nupt. vid. B.

TM

. Dn. D. Lauterbach. . iz Colleg. 44 ff. tit. de adopt. $: 10. & fi in adoptivum de-

u !

volvereturfeudum invito Domino ex alia familia obtruderetur Vafallus contra

ionem

textum 2. F. 12. & vergeret in prajudicium agnatorum, qui fecundum primi

(i ad^

acquirentis inveftituram funt vocati. Struv. i 5. . F. c. 9. apb. 2. Stryk. iz Ex.

«tf

- ffur. Feud. c.15. qu. ult. Dn. D. Majer. iz Comment. ffaur. Feud. c.6. $.16. Dn.

o

Vitriar. i2 Uz. Tur. Civ. priv. ad tit. de adopt. tb, 10. ubi quod id fücceffione feu-

u

dali nomine filiorum aut liberoram adoptivi non comprehendantur, cüm fub-

alopo

ftrata materia exigat naturales &legitimosfimul. Unde jam fuafponte fequi-

5 [equitüï.

tur, fi adoptivus filius eum excludere à fucceffione feudali intendentibus liberis

t

' legitime natis autagnatisobjicere vellet hoc : Ero ramen etiam filius fiem legiti-

al

sous , c nobilis f atbus Pemdoptiohem: hanc exceptionemei parum profuturam.

i

Quia veró regulz, de feudali fucceffione adoptivo deneganda modo allatz;

liil

variz proferuntur exceptiones , interquas eft 1. quando cum arrogatione aut

js prontt

adoptione concurrit jus naturale B. Dn. Bardili Z. /. z. 7. lz. 4. qui cafus con-

M

tingit, fiadoptatur is, qui aliàs ad fuccedendum in feuda non eft in fe inhabi-

,[ed?t!ï |

lis, velutififilius emancipatus ab 4vo parerzo vel patre , Bachov. a4 Trentl. 1.

u

/

Jorti, h"

d. 2. tb. 10. lit. B. exaliis Exc. Dn. D. Majert. z comm. fur. feud. c.6. $. 16.

gpituri

p. 295. aut nepos ex filia ab avo materzo, fi feudum eft focmineum ex Jacob.

f

|

D. Ardiz. Andr. de Ifernia & Alvar. Rofenthal. Ze fez4. c. 7. concl. 30. nsm. 36.

at d

quamvis hac exceptio hoc dubii habeat, quod adoptio hzc refpectu feudi nil

" uïäem

videaturoperari , cüm & absque ea is fucceffurus fuiffet, quod & ipfum Alvar.

agnofcere notat Ludvvell. 7 Syz: 7ur.fend.c.8. p. 208,2:5.. 2. Si Arrogatio

agl

jmi t

aut adoptio fa&ta fuerit authoritate & confeníu Principis eà lege, eove modo,

ys fU*

ut & in feudis adoptivus fuccedat , Brautlacht. i2 Epir. Tur.publ. l, 2.0.4. $.7.

Bald. 44d2. F. 26. S: adoptivus. Bitích.iz Comment. ibid. B. Dn. Bardili, Z. Z. Jiz.b,

,ih:

Rofenthal. Z. cozcl. 20. 1. 3. Sed nec hanc exceptionem locum fuum tueri

j (j

j &CXCO

poffe, quia ne fummus quidem Princeps alteri jus fuum jure auff:rre poteft

fangin

lz. C.d.prec. lmp.off. l.2. ff. me quid. in Ioc. pabi. C.

uzamvi de veftr.

que

»PPO

8. . Rif;-tersb. in Partzjt. feud. l.13. qu. s. g Ludvvell. J. /. z. 2. unde) quo

nec

qul

AIQ

GR.ASS. de Exceptione Nolilitatzs ,

SERE :

—

dtr mod

nec adoptatum ab avo pärtärno cum Principis confenfa in pr'æjuoïicium proxi-

miorum agnatorum feucum ex piGo & providentia, quod dicitur, obtinere

D)

nief n

poffe cum Cafp. Ant. Theffauro, /. 1. quaff. far. 10 0. Ítatuit Reinking. 4. R. S. c

E. l1 l$. 61 1. 9.34.. Sicubi veró G agnati proximiores confentirent, nul-

wenitm

dhoc m

lum eft dubium , quin & adoptivus talisin feuda redté fuccedat, cüm volenti-

bus nulla fiat injuria, Gothofr. Anthon. iz Difp. feud, $. tb.6. lit.C. B. Dn.

du digi

M iil

Stryk. iz Ex. Tur. feud. c.15. qu. ult. — Et 3. fi pacto id a&um, vel confuetu-

dinereceptum fit, ut & filius adoptatus perinde ut naturalis & legitimus (imul

H/iwfml

fücceffionis feudalis capax effe. debeat, per 2. F. 2$. & quia maxima vis eft cum

ttm liber:

padorum, tum confuetudinum, qua dicuntur dominari in feudis W'efenb.

jtri habe

d. feud, c. 6..2.13. Rittershus. d. c. 1 3. qu. . Rofenthal, 4. feud. d. concl. 3.

f0 2b 4

443 j* féq.. Ludvvell. d. p. 207« ». 1. B. Dn. Bardili, i« zacl. far. feud. d. c. 14.

;5'4"71';05'

num.. lit.c. &* d. Wlinziger. d. L. in fin. conf, Bach. 4. L. & Müller. ad. Strzv. S.

tbf mf

F. C. Ex: 3 th.6 y. in addit. lit.a, — Alias adhucdum exceptiones adducere fo-

lipromam.

lent DD, de quibus vid. Rittershus. Ludvvell. Winziger. 44. .. concludimus

r as

tandem ex his, quod, ubiarrogatus vel adoptatus contra regulam Juris feu-

ii

dalis ad facce(ionem feudorum jure admittendus venit, ibi illi profit Exceprio

me A

quafit ts

Wt

azolilitatzs arrog)atzfone Aut nzdogtiona- £ali

m

lE.

Ni

ith, p

Videamus nunc p-»aucïs- de modizs patriam pote[fatem finiendi, ubi de Dignita-

Mp f

te liberante à patria poteftate, & anne etiam hujus occafione zobilirarzs exce-

.'.1 [JS. 5[101

ptio exfurgere poffit, nunc nobis indagandum venit. Sané fi filius familias

—"! ai.ad "

nobilitetur, aut Cafaris authoritate nobilis, fiSenator vel Conful, fi clericus,

Itl tone

infra dignitatem Epifcopalem de qua zz aut. féd Epiftopalzs. C. de Ep. && Cler. eóe

NÀ Mas

ANov. 24. C. tlt.. fuerit fa&us,, talis manet in patria poteflate, nec per nobili-

R

tatem illam ,, nec per Senatoriam , nec per Confularem, nec per Clericalem

pittiag

dignitatem aut conditicnem indeliberatur, firefpiciamus difpofitionem textüs

&Rim [n

hactenus, & quoad ea, quztumobtinebant, hancin rem manifefliffimi zz $.

*p. (ün

Voluit enim Imperator & in histum tempo-

4- L. quib. mod,jus patr. pot. (ólu.

0'. nDXiu!

zis adhucdum fartam tectam confervare legem olim generaliter fcriptam : F/lizis,,

ICüntur.

quamdim vixerit , in poteffate patris maneto : nom attentátali, quz füpervenie-

, BRhtiple

bat, dignitate atque prarogativà publicá, quia nilimpedire videbatur in publi-

tanqugm

cis cauíis aliquem praéminere, & tamen in privato, quod ad Jus familiz &

t o

cognationisattinet, patrie poteflati effe fubje&tum,, fac. /. 14. ff* ad. SCt. Tre-

ERST

licll. Cafp. Manz. ia Comm. vat. reg. inflit. imp. ad tit. quib. mod. fus patr. pot..

falvs $. 4 m.2. féqq. & infpecie de Nobilitate recté hoc afferit

l*mp-,-. Ger;

Joh. Philippi zz

Ufgepratt. Inft. Tfuff. l1. tb. 12. $. 3. G* 4 Eclog. 76. num. g. ibi : Etiamft nobi-

itates

At b

üs exiftat, »wulo tamzen modo. à patria pote[late Iibgmmr , diffa namque dign

imæj-

UA

21*

tinsn :

tam generis , quam /äie:;lïaræm g vietum.

s.

ánter äbd&s diffolvenda poteftatzs ilius h. t. enumeratos mon recenféntur. Carpzov.

DfX

tinere

p:2: 0. 40. d. z .num. 8. o 9. ibi: Sola mobilitas, utut peffä fft aliqua dignitas ,

d

won cft modus diffoluenda patria potefLatis ,. ac nobilis non minis ac plebejus in. [acris

parentum con[Hitutus efl. Gosvvin. ab Esbach. i zot. ad Carpz. ibid. ubi quod

, Rl«

de hoc nullum fit dubium. | Et quod de JNobiliate , idem quoque de Do&orali

lentis

) Dn.

aliave dignitare meritó DD,afferunt,tum ob defe£tum legumid ordinantium,tum

Vüstt«

G à imili, quia militia armata neminem à patria poteítate liberat. . $. 4. ibi:

j ümu*x

Filiusfam. fi militaverit. I. b.1. 1.7. C. d. patr. pot. & exinde nec togatam mili-

( tum

tiam liberare firmiter concludunt, rationibus moti bis, quia milites armati ma-

fenb,

jora habent privilegia, quàm milites togati, per $. nlt. I. de teff. milit. & de

cxtero ab ana militia ad alteram convenienter inferre licet. Schneidevv. 4d d.

]. 30

( 1

$. 4. z. . Everhard. à Stittelburg z Tobic, leg« in loc. a militia armata ad milit.

t d

Cele[l. militia. Philipp. d. 1. i» fiz. adjiciens, Scabinos Lipfienfes Anno 1627.

u-

ita pronunciaffe :

fybtoobl euer ob 2c, vor. eiem Sjabr berr gradum Do-

nen: Syietoeil Craber nod) ben Gudp roobmet, unb an Gurent

grus.

&oris angenonit

yis f

SSrobiffot. (5

o ift Cr aud) baumenfero ber CQOátter. Geralt nod) untetz

worffen, unb Cybr móget ib

ume bemmnacd (ein SQutter/Gutb aus guanttoortet

Euqr

nidt angebalten voerber. confentiunt

& hattenus poft plures à fe allegatos

oncl.1 1. 9. y3. Strauch. diff. 4. 2b. 28. Vitriar.

ad tit. quib. mod.,

Betlich. p. 2. €

patr- pot. folv.

6. 1. 7.3. Georg. Chriftoph, WAalther. de Stat. jur.& priv. dotfor.

Dignite

€.15, $.101.QH.63.

B. Dn. Lauterbach. iz cozcl. for. Ex. 4. th. 12. lit. B. Dn. D.

p at

(

Quamvis communior fententía

familits

Maj. ad $. 4« f. quib.. mod. patr.. pot. f0l

Vult. zd 4. $. 4. s. .6. & Betlich. 2.1.

dericus

fitin contrarium , tefte & fequace Herm.

vid. Manz. d. l. z. 12. in fig, | Excipitur vero f4mma patriciatis dignit4;, qua

u

filium ftatim atque literas imperiales hanc dignitatem conferentes accepit, à

"

d

patria poteftate liberat 1. u/r, C. d. Coz[zl. $, 4. inff. quib. mod. p.p.f. Woluit

ts

enim Imperator quem fibi quafi patrem, & confiliarium in re&iüs gubernanda

W.X

"

Rep. fummum aut intimum elegit, nexibus patria poteftatis adhucdum effe

)l

i

obnoxium 4. $. 4. Per eos vero , qui hàc Patriciatüs dignitate praeminere

emoo"

aPmeum

E der

dicuntu£, non debent intelligi illi, qui olim apud Romanos opponebantur

gentiplebejz ex pa

tribus f. primis Senatoribus, quos legerat Romulus, nati, &

a

tanquam progenies nobililimzg atque antiquiffimz ft

itpis Senatorie tales fie-

bant, :non peralle&ionem, fed p

er fucceffionem & generationem Liv.7. ,. c. g.

yilie

quorum mentio injicitur 77 $. 4,

, d. . N. G. & C. B. Dn. Maurit. Je Nobil,

(

impr. Germ. th. 25. fedilli, quos ex fingular

i meritorum fiducia [Imperatores

r p

fibi tanquam intimz admiffionis confiliarios eligebant, & lateri fuo admove-

lippi ^

bant, honoratiores pre aliis hac ip(a fun£tionis excelfe, quam apud eosdem

jl

D

pro communi Reip. falute obibant, prerogativa,

& fummo eo dignabantur

igm

yiiti

,^

* honore,

jf

r

P0

tntintiamens;

GR ASS de Exaeprkionä— Nobilimti!,— :

S

]

-v

VOTA

;

honore, utImpp. ipi haud füb(literint edicere, hos fibi quafi in patres leglff;

(

per text. exprell. z $. 4- . quib. mod. jus patr. pot. folv. quos etiam Parrey. cóm

qibus v

munis Reip. appellavit Suidas, ex quo id referunt Vinn. iz zor. ibid. & Manz.

I

l, Qu

ibid. s. 14. ad quam fublimem patriciatüs dignitatem nemo evehebatur ni(i priüs

ffcialiu

aut Coníulatüs, aut Prafecturee 'prætorio , aliove excelfo honore jam fuetit

;

l

nguntu

potitus /. 3. C. de Confal. quorum origo tranfcribitur Imperatoribus Conftanti-

gidum :

nopolitanis, & imprimis Conflantino M. ex fide Zofimi /, 2. de optaro. Strauch.

wfont ,

Diff. 4. th.28. Manz. d. B. Dn. Stryck. i2 Uf ff. mod.. ad tit. de adopt. $: 24.

io ref

vid. Caffiod. tamen 6. var. Ep. 2. & Bach. ad Iz/7. 4. $. 4. ubi quoque penitiüs

ltret à

inquirit in rationem , cur fumma dignitas fuerit apfuel!ata hic Patriciatus, cüm

tüm il

Confularis, quz proxima erat poft Principem, ( tantze dignationis, ut &

toh, u

ipüi Principes Confülatum geflerint, major fuerit. a. verb. fiemma dignitas :

10 Sengrgr

fecus ac W'efenb. a d. $. 4. /m. 3, Vinn. & Mantz. dZ. /. — Et ergo Patricii

dCpto

hi qui temporibus Impp. exiftebant , non i, quierant in Rep. ljbera, per talem

tinde fui

dignitatem & Conditionem fuam eximiam liberabanturà patria poteftate; ut

TUm patr;

propterea fallant &fallantur illi, qui hodie patricios illos , qui reperiuntur in

Confulaty

liberis Imperii Civitatibus, promifcué liberatos effe volunt à pstria poteílate

tüm mil

ex eo folummodo, quód (int exordine patricio per $, 4 7. quib. mod.jus p. p. f-

ütonero

cüm hic textus ut & /. sr. C. de Coz[zl. nullatenus refpiciat 24 progeziem flirprs

iïl(.jïn. G

patricia, fed ad talem eminentiorem f'unttionem, ad quam ifti a&tu admori fant:

die v

& moderni noflri patricii, ut tales & in fe cantüm conf(iderati, non poffint

ttricior

aliter confiderari;utijalii nobiles genere tales;utut hi fzpiüs de praferentia quoque

| Tüperat:

cum iis certare foleant, unde uti fola nobilitas nec olim nec nunc patriam po-

Vl praí

teflatem tollit, ita nec fola Patriciatüs ortu folüm talis dignitas eum effectum

j vmp, qx

producere poterit. Sedvid. qux hancin rem, at otiosé fatis, per multas pa-

[

ginas arenofis argumentis talibus repletas deducüntur z Difé£rratzone aliqua in-

4 d/)æfgi

aug. Erfurti babita, infivipta : de furibus Patric.fing. izsque fiperem. Authore

Plaüä fàt

Alb. Chrift. Giebel. ubi z/.10. & fé44. hunc honorem dicit incomparabilem ,

It ipecie

füblimem, & reliquis omnibus anteponendum, & exinde quoque jus prace-

IIPP' del

dentize deberi Patriciis pre Doctoribus Juris & Medicinz. — Ín qua quzftione

li, t BD

determinanda, i voluit, uti videtur ,. flringere lirem, qua tunc temporis

iDs.L,

inter tales perfonas honoratiores N. verfabatür, fuper qua inclyta Facultas,

t M

Jurid. hujus Eberhardinz noftre Anno 1707. pto Dodcoribus Juris & Med,

refponfum dederat, faventibus hanc in rem quàm maxime Conftitutionibus

r Eyc

* vim (

Imperii, vid. fupr. zh, z. antegreffo quoque clementiff. quodam Cafareo nutu

atque Refcripto eó magis propendente , fruftra agit, quia omnia ejus argumen-

&i

ta ftrtingunt. falcemi quoadlllos Patricios, qui fublimi fimul tali officio prz-.

o

funt, quod hodie &quipo

RUT

l?ct fummoi&x Patriciatüs honori, de quo i7 . 4...7.

—gm' :

*l

EE

: d

)

"

4

tam gene'fis,' thm féientiarum d z»iktamm.;

2

! quzbm j[ p.p. f/. quo poffutit dici communis Rcipl Patres at-qf—ue;'e—ähörres— , curm

e iffj*

quibus veró ratione Pracedentie nulla lis erat Docteribus, non veró quoad

Mitz.

illos, qui (altem fünt de Gente Patricia prognati, & non nifi nudo Charattere

Tpfilis

ófficialium gaudent, & titulo tenus faltem tales funt, & fi quo munere actu

fuctit

funguntur, id. folummodo inferioris, aut ad minimum non ad eum honoris

funti«

gradum afcendentis ordinis fit , qui uti nobiles ita & Doctores exfuperare non

d.

p-eiïïl/nt , qua& omninó benéà fe invicem difcernendaíunt, — Quod penitiüs ex

tu ja 24*

dicto rgrpgn['o cognofcere datur. | Horzim quoque dignitas tanti non ell, utc

yenitius

liberet à nexibus patriz poteftatis; quod Dn. Gieb. in d. Diff prefupponit,

E

cüm illorzi eminentia é contrario id indubié efficiat, quoad odiofa & incom-

j cu'n

moda, utut non quoad commoda € favorabilia. vid. Bach. ad 4. $. 4. ad verb,

, üt

Si Senator fb fin. Exc, Dn. D. Majer. ibid, pag.. 232. Hopp. ibid. — Hac vero

gm'ms ;

Datricil

Excep

tio.in fummo illo Patriciatüs honore primitüs tantüm fundata extenía

- vlett

deinde füit, & ad alias eximias quasdam d

ignitates & fun&iones publicas ne-

TOR

xum patri2 pote

ftatis equée ac Patriciatüs dignitas, hactenus tollentes, uti funt

Coníulatus, Coníularitas,

Prafe&tura Pratorio, Prafe&tura Urbis, Magifte.

iuntar i

rium militum , Epifcopatus & generaliter omnis dignitas & cingulum à Curia

poteüate

jupto

aut onerofo decurionatüs onere liberans, cujusmodi duodecim enumerantur

in l. fin. C. de Decur. anth. fed Epiftopalis C. de Epifc. &

Cler. Nov. $ 1. $. 1. feqq.

T flllf FM

yoti fatt:

Hodié veró mutató Reip.Statu non fineratione DD. adítruunt, ad exemplum

Patriciorum per Dignitatem à patrià poteílate eximi non tantüm Confiliarios

n poft

Imperatoris , qui Confilio intimo, autfupremo Cefareo, & Camerz Imperiali

iquo

riam po

vel przfident vel affident, quippe quinon minus eliguntur & conílituuntur ab

Imp. quafi communis Reip. vel Patrie patres, Schneidsvin. a44, $. 4. 2um. 1.

1 diedum

yultus p

& Horppr.

ibid. num, 2. Manz. ibid. sum, 1 0. prafertim qui lateri Imperatoris

adharentDn. Stry

k. i Uf. mod. 1. 1. t.7. $. 24- fubfia. Sed & ex non difpari

7//' u J

UL

plané ratione Confiliarios intimog Ele&orum, Principum & Statuum Imperii,

jem »

in fpecie quoque Civitatum Imperialium Hopp. Manz. dd. //. poít plures Phi-

r

lipp. 4e

Eclog.76. uum. 6., Pornerefch. ad d. $. 4. 2.6. Schulz. iu Sys. Inff. d.l.

ad us Lub. [..1. t.3. num. 20,

;ü'iong

lit. c. B. Da. Stryk. i« Uf. mod. d. . B. Dn. Mev.

B. Dn. Lauterbach. zz cogil. for. Ex. 4- th. 12. lit.a. B. Dn. Frommann. zz dif.

nPO[iS

cultase

d. SCt; 7Maced. tb. 34. ubi quod tales hodie per dignitatem emancipati ceníe-

antur Exc. Dn. D. M. jer. ad d. $. 4. quippe qui regulariter in territoriis fuis ean-

[ Meöc

dem vim & porsltatem excercent, quam imperator in Imþïgio. Hopp. Stryck.

jonibUs

Philipp. Manz. 24. /. polt alios B. Dn. Lauterbach, zz.cozcl. for. Ex. 3. tb. fín.

Nec Patriciis iltis abfumiles hodie hoc quoque in paífu. judicant Equites ordi-

um*

lentiorem in modumita di£torum, veluti aurei velleris

num Equellrium, excel

U

"

ioenen zolie(jcà in Efi

[pania, aurez Perifcelidis De$ güfbenen ober bfauetg

T.

;beäväu

i

;ytiþ

*

Deæ

214

GR ASS de Exceptione VMEilitati: i

gt

-bofenbanbeä in Anglia : S. Michatlis in Gallia Wefenb. a4. d. $. 4.;;:-.4.-)

V& d

Strauch. i2 Diff. d. Diff. 4. $. 28« Gothof.zz sor. ad Schueid. d.$.4. lit.a. Mantz.

gularitei

d. l. s. 1 $. add. Thulem, Z. Ord. Equ. Georg. perifc. per tot. & quinam funt alii

)l Cur,

eminentiori illo nobilitatis & equeflris dignitatis axiomate prz aliis illuftres,

J!tth; 1

& fingularibus juribus & privilegiis, qu reliquis nobilibusita non competunr,

vexeu(a

condecorati , vid. Limn. d. ur. public. L. 6. c. 2. Magnif. Dn. Prafes i2 Col-

[iratio

lat. Tur. Rom. c& R. . R. G. fett. 4. tb.1. pag. 9. & ibid. adcitati.

Ad pre-

Mf la

cipuam ergó ejusmodi dignitatem jam eveCtis fi hereditas materna forte, vel

Muttito

qué alia deinde deferreretur , ejusque Ufumfru&um pater fibi afferere - vellet

"t 6

jure patrie poteflatis, ei ha&tenus competentis, juxta $.7. (* 2. f. per quas

d4 $.

perf- euique acqu. 1.6. pr. C. d. bon. qua lib. & filius contra objiceret Exceprio-

: at ]

nem fumma bujus eb eminentioris Dignitatis, audiendus omnino effet, ut ac-

ime f

quifitam hereditatem pleno jure fibi retineat, quia jus patriz poteflatis fuper-

de excul

veniente tali Dignitatis gradu jam fublatum eft per Z. $. 4. quo fublato filius

É

tis li,

regulariter omnia fibi , patri vero nil acquirit. B. Dn. Lauterbach. de Ufzfr.

L paffve

p4t- tb 12. 2um.6, Secus camen fi Ufufru&u jam quafito. fuperveniret calis

ifciat

dignitas, tum enim Exceptio bac Dignitaris , & per eam impetrate à patria

poteítate liberationis, fruftra hac in parte objiceretur, cüm pater Ufumfru-

P'to

&um femel jam quafitum invitus relinquere non teneatur, fed jure fibi reti-

&lä 0C

nere queat arg./. 1. C: de bon. -mat, L. 8. $. 5. C. de bon.qua lib.. Lauterb.d.

Hibus lm

L. tb. 40. 2m. 4. Yigc Exceptio quoque quod non proficiat ad excludendum

tf (

SCtum Macedonianum , de eo infra agendi occafio erit.

XIV.

foffidar,

publiea

Nunc porro oftendendum, quomodo & b«c INolilitatis dz;gnimti;que Ex-

Thine in

ceptio in materia zzrele & Curatela obveniat, quod variisin cafibus fleri poteft:

s peri

e. gr. vidua nobilis immediati liberorum ex fe lepitimé natorum tutelam

lud 4f

maternam fuübire finé dubio poteft, tum ex rstione juris naturalis ,

juris pofitivi, & Romani , & Germanici ufu maximé frequentati, uti videre

Weenta

gliae

€(t per deducta à Magnif, Dn. Prafide z Diff. de tut. mat. wob. imp. immed.

t 1317« 20 21« Ó* palfm.

Quod fi veró illa effet non ex ordine nobilium,

.1 Püflliu 1

fed ex ordine civico, aut fi quidem ex ordine nobili, tamen non ex ordine

C d. il

& fut i

nobilium immediatorum effet, & propterea Dire&orium nobilitatis im-

b

dN

Át, n

mediate eam nec admittere nec confirmare vellet ad tutele aut cure maternz

h

|

fm

fufceptionem & adminiftrationem, juftiffimé Exceprione nobiliratis immediata

Qd &

niteretur, quianobili immediato nupta, cujus radiis omninó corrufcat, v;4. fZpr4

tb. 10. G ad liberorum ex hoc matrimonio natorum tutelam zque ac alia

Athere !

fanguine talis admittenda venit. "Tiraquell. 4e zobil, c.1$. 24m.1 5. B. Dn.Stryk.

M-PT «

n frob

de tut. imat. frinc. €.2« $.42. i2 fin. Magn. Dn. Praf, iz d. Diff. tb.23.i

Sic

UM

/Fg—x

Rs

tam generis , quam fcientiarum (ä*-wirmmm.-

2l

hh

Sic & dignitas militie armatz, intuitu maximé falutis publice , impedit re-

lanta.

ut inea forte conftitutus tutor non poffit &eri L. z. C. 44 dar. zzt.

gulariter ,

nt &il

vel Cur. $. 14. /f. de Excuf. impedit O dignitas Epifcopalis Iov.;25. c. s.

Jlres,

Anth,. Presbyteros, C. de Ep. & Cler. l. 52. $.1.e0d..— Przftat & juftam caufam

etunt,

fe excnfandi à munere tutele deferende IDiezitas funtliosis publice, in admi-

1 ol

niliratione rerum fifcalium quzs occupata elt $. z. . 4e exeuf. tut. fung. L. 4 1.

[3

ia

pr. ff 1.10. Gd

e Excuf. tut. & cur. quorfüum ex moribus nofílris referunt bie

tl

SRentmeifter , Gammermeifter , GteuersSud)balter, aebeimte Cammeriz

- Vel

l

tet, GteurzGaffirer, Coteur« Cinmebmer ex Müllero Excell. Dn. D. Maj.

. de excuf. tut.. Dn. Hopp. ili4. Imó etiam z turela jam delata:

À 7!44! $

«d d. S.1.

æ/)tid-

praftat Excufationem // Tutor is. Coufilium. Principis fuerit affmmptus, G wa-

ut a

xime 6 lateri ejus omni tempore & loco quafi adharere teneatur. /, 2o. pr. ff-

fuptt«

de excuf. tut. B. Dn. Lauterb. ie difde tut. bonor. tb. ? s. & que funt id gene-

filits

ris alia; quz locum facere queunt Exceptioni Nobilitatis dignitatisque, (-aCtivse

Uifrs

f paffive. Sed quibus amplius immorari cüm non liceat tempore conflrictis,

w al

fufficiat in hoc articulo hzc exempli -g:a;ia adduxiffe..

àputi

V.

Dfumftt

Propeþramus nuncad 7mrarerum , tam inre, quämï ad Rem., ubi infiniti

[b

fer& occurrunt cafus exceptioni huic occafionem & locum dantes, quibus om-

Ab

nibus indagandis cüm hac vice nobis non vacet, exempli loco quosdam pro-

duxiffe fatis erit. Et nempe ip materia Juris hereditarii evenit forté, aliquemy

ldu -

offidere hereditarem Nobilis alicujus pro herede ex teftamento illius quod

jublica fide füftineri voluit, eumque in finem curavit, id per tertium no-

dp E

mine ipíias vel Principi offzrri, vel judici in(inuari, adverfus hunc heredita-

tis petitionem inftituunt filii teftatorís velalii ab inteftato fucceffuri, dicentes

ii o

p u

illud teftamentum nullum , quia teftator ipfe teftamentum non obtulit , cujus

pra(entia tamen uti in omni alio tef

t

amento ita & in oblato Principi & coram

m[UfJ[fls ]

l[i Vïdüc |

Magiftratu facto, de neceffitate pracise requiritur, ita ut fine haé füb(iftere

difpofitio nallatenus po(fit , per texr. i L. 12. C. de teff.. junét. l. 9. l12 L 21

N

n(Mmmv ]

C. eod. id quod latiffim& contra alios contrarium fuftinentes defendit inclyta

Fac. Jur. in hac Eberhardina ap. B. Dn. D. Harpprechtum, zz Cozf: y4. 5046

4

Jiois

& plar. faq. Poffeffor hereditatis ita conventus fundans fe in illo-teftamento

g

refugium hic quarit non tantüm in. contraria illa fententia , ftatuminante

quod & per procuratorem: telamentum infinuari poílit, cujus rationes &

ll

Authores congeítos vid. ap. Dn. D. Harppr. 2. Z z. 20. fg4.. vid. tamen. & re-

tU

n

gl

fponfiones ad has ibid. s. 1 2 g. Íed & quam maximé in calum f1. hac fententia

Dnsm !

non probaretur, uti propitio jure probati non potefL, ;z exceptioze INolilitang:

jj

pretendens hoc tellamentum: per exceptionem à regula tainen. effe yal,isdum E

quia

216

! GRZSS de Excäptione Nobilitahis;

Gstbetr

quia teftator hic fuit perfona nobilis & honoratior, cüiid jure indulcum, ut

quod alius in loco judicii ipfe,.illud is domi fuz & per procuratorem agere

De

& expedire poflit, veluti de egregiis perfonis in juramento preftando id indul-

effe confl

tum conf(lat z /,12. $.4. C. de R. C. L2. $1. 9 Mauth. Principales C. dejurej.

t Cilag

propt. calumn. Liy. ff. de furej. B. Dn, D. Grave de jurej. propt. calumn. c. .

quidem i

,S. 2. B. Dn. Lautetb. ;2 tratt. Syn. dejur. $. $. 2 18. unde & in teflamento tali

"

fion mili

idem obfervandum effe concludi poffe videtur,vid. Harppr. 4. /. 24.2; 5. féqq.

yrt, prir

$ed ad hanc exceptionem meritó replicabunt a&tores, nullibi provifum repe-

Tituiing

riri, nec probari poffe, nobilibus hoc in articulo fingulare aliquod jus indul-

fit quoad

tum effe, qui cüm non inveniantur excepti, meritó ftatuendum effe, &illos,

It quibus.

perinde ac alios omnes, regule in textibus expreffis & juris analogia optimé

fundate, in fuper communiori DD. calculo & ufu frequentiori corroborat

A D

obnoxios effe, per coníequens fi ipfi praffentes teftamenta fua non obtulerint

Q qu

rb

aut infinuaverint, fed per nuncíum, procuratorem, aliosve ea conficere cu-

fütft de

raverint, illa effe ipío jure nulla, adeoque cüm defun&tus hoc, de quo lis eít,

Otorum

teftamentum per alium faltem confecerit, idem hic ftatuendum effe, & hóc

lt 4lis

declarató nulló , potiorem effe illorum conditionem tanquam heredum legiti-

wre i

morum pr. . de hered. qua ab int. def. |Et ita, quia rationes pro veriori hac

fententia militantes eequé quadrant in perfonis honoratioribus atque nobilibus

tl paf

ac in aliis, oppoótam illam exceptionem zobilitatis atque dignitatis re&iflime

lillius

tonfrat

elidi, & pro heredibus ab inteítato judicari debere patet ex iis; quz hanc in

EX

diltem.

rem recté annotata reliquit Myler. ab Ehrenbach. de Star. Imp. c. 23. $. 2.

ubi perfonas in dignitate excellentiori conítitutas, Aulicos, Confiliarios cum

lia q

-——

47], 4

alis privatis hoc in paffu ex parj judicat, Ziegler, de jur. maj. l. 1. €. 1. $. 25

W. ó,

€& 3o. ubi in cafu, 0a einer oon 9lbel unb Gburfürfll, Coàdbfifcber jObrifter

L m

feflitet, non aliter obfervatum fuiffe, acin perfona inferioris conditionis fieri

'

folitum eft, obfervat. B. Dn. Maurit. Cozf: Tub. 1. zum. 4.5. fcribens, nec Prin-

EIVR

(]Ue fm 1

cipes & Status imperii , dum ultima fua elogia condunt, alia privilegia alle-

t y

gare pofle, fed a&ive & paffivé privatorum jure uti, add. Magnif. Dn. Prafes

ia Collat.

ur. Rom. cum. R. L. R. G. fétl. $. p.24.fégq. quibus convenienter

ii

quoque refpondit laudatiff. Facult. Jur. Tubing. Anno r697. ap, B. Dn. Harppr.

^t, Cj

S"yk. 7

in d. Conf. y4. num.258. féqq. ubi etiam pro ulteriori confirmatione fuperad-

dit, baf manmnaud) Barones, nobiles vel fimiles jurisdi&tionem habentesper-

Ci, f J

fonz apud propria aCta ibre Seftamenta auffricbten voollen , fie biefee gmat

Mi

voobI nacb belieben tbun Eónnen, jebod) audp fie auber& nicbt, aló in G

geivatt ber gefcbtvobrnen Gericbtsz2Yer(obnen, unb voo Diefe8 berfommens

Q6 p

tem dtf |

qud beffelben Geridbt$ Aduarii vel Notarii. ibid. z. 264« fe44.

;*"Ptio ]

XVI.

oj v

217

d

t4m gentris « quam [rientiarum ex fm'?wtazrn;

XVI.

um t

m agett

De Zwre noffro commtni hereditatem pa&itiam f. conventionalem nullam

dindul

effe con(tat ex 1. fiz. C. de paFt. & fcriptis latiffimé ab Excellent, Dn. Prefide

dejuj.

in Colla. T. R. & R. . de fetl. y. th.i. p.r. feqq. adeó ut pacta fuccefforia ne

. 6j

quidem inter perfonas nobiles aut in magnitbca quadam dignitate conftitutas

ento tal

non milites, eo jure valeant. a7g.7. r9. C. depati. ex Stephan. Bertrand. 7. r.

j

pert. prior. conf. 2 9. Magnif. Dn. Prafes d. L p.;. Secus eft, ubi Jure co»-

jm t

fuesudinario vel flatutario aliud inductum apparet, quod tamen faltem flrin-

y; indul-

git quoad ea loca, ubi id viget, generale veró jus communi juri contrarium

&illos

in quibuscunque cafibus per univerfas provincias valiturum efficere haud valet.

optimä

id. d. 1. p 10. fq. & ibid. citt. Fiducia hujus juris ergó fi quz nobilium familiz

oborit

£erta quedam mutuz fucceffionis aut. in fpecie confraternitatis paCta, (tbs

vlerint

verbrüberungen, inter fe iniere, extin&is mafculis alterutrius familie, con-

W

fratres de fuperítite familia vi illarum conventionum poffeffionem relictorum

A

bonorum velur heredes conventionales jam intrarunt, filie veró aut fi que

] 1 &XXXADQ

funt alie fequioris fexus ex ifta, quz jam in maículis defecit , familia, vindi-

m 1eg'u'1-

«are (ibi à poffefforibus illis intendunt hereditatem eam , ex hoc capite, quod

rrioti

talia pacta fuccefforia juribus noftris fint in totum improbata, & propterea

nobilbis

nulius momenti, ut exinde nulla poffit pratendi fucceffio, & quod pa&a

refifim:

confraternitatum conítitutionibus Germanorum quidem fint comprobata, fed

-faltem inter perfonas illuftres & Status Imperii, non veró inter nobiles , auc

ye hancin

:. 25, 5; 20

alia quavis, utut eminentiori dignitate conítitutos per Iuff. Pac. Caf. Suec.

urios cud

Art. 4. G. 10. C* art. 15. $. 13. R. T. de Anno 165 4. $« 18 $. Capit. Cafar, Leopold.

art. 6. fofepb. avt.6. &j Carol. FT. art. 1. ibi : Syte unter Cïburfürfïen ; süfü

lm,g.üc

T

ftet unb. Gtánben erribtete Grboerbrüberungen, 2t. Poffefores veró &

rei contrà objiciunt Exceptiosem nobilitatis , in [pecie immediate, & huic quo-

jj

]

que fingulariter competentis facultatis pa&a talia hereditaria, & confraterni-

lt

j

tatum validé erigendi per Capir. Leop.art. 39. O* sovif. Carol. I I. art. 1. ibi :

wm W

K

Gyie obnmittelbare (repe Seeid)8 Suitterfebafft mit. eingefdblofjen juct. infir.

Mu

& 27. Knipfchild. de fideic. fam. ill. L.3.c.10. B. Dn.

i

Pac. Cef.. Suec. art. 4. $.2-

ab int. Diff. $. 6.7. $. 10.. Magnif. Dn. Prefes, i» Je

n papp

Stryk. i» trat. de [ncce[f.

Coll. fe&l. 5 . pag .2 9. ( ibid. alleg . ut

& in Diff.de nex.. Ord. Equ. immed. erga Caf.

ne

i

itaut propterea me

ritó ab actioneabfolvendi &tanquam heredes

penre

e Imp.-t/a. 16.

(fione hereditatis relinquendi.

Quod fecus effet, fi pacifcen-

p

ii

pa&itii in poffe

n /

tes nobiles fuiffent non inmediat

i, fed mediati, quibus jus per pacta heredita.

UE

tem deferendi regulariter. non competit poft alios Stryk.

d. L $. 1r. t exinde

u

Quoad nobiles me-

Exceptio mobilitatis (impliciter talis hic fruftra objiceretur.

xceptiones : primó nifi Princeps terci-

diaibs veró quia DD. duas tradunt E

£

forii,

j

|

21!$

GRASS de Exceptione Mbilita:is;

|

quimstcuce

torii, cui fubjecti , confentiat, & pacta talia fpecialiter c.o/'n'ür,met: fecundó

; dnte, .

niG expreffa Lege aut recepta confuetudine aliud indu&tum, poft alios B. Dn.

tere, Ma

Stryk. Z. ]. $. 11. San& in Cafibus his exceptis, quin locum obtinere queatcum

Á Qzani

effe&u & exceprio INobilitatis frmpliciter talis , & in f pecie quoque »xediata, nul-

jones fe

lum nos dubium tenet. Idem quoque in nobilibus virzzre t2libus, utut in

ttionis.

excelfa aut infigni fint.collocati dignitate, in fpecie quoque in Parricüs civita-

ütad

ium , quibus itidem hoc jus. regu-laritcr. non competit, adeoque ab his fruílra

yobatio

hactenus proponitur Exceptzo digzitatis aut mobilitatis f. virtute f. fnguine ta-

( pf

lis : nam nec hi eo jure gaudent, quia non funt immediati ; ubi veró ftatuto

t jum.

aut coníuetudine aliud indu&um, per exceptionem à regula etiam ad hanc

Qu mod

dignitatis & nobilitaris alle

üicatum

gationem ub fpe ex hac ratione confequenda vi-

&orie convolare Eofïunt,,

i, Q

XVII.

: e

|

I$

TU

Moritur in locis fortean à loco oïr.igin

longits diffitis nobilis ex Familia

l

BI

N. generis nobilitate per fe & notorié fatis clara, nullis reliCtis liberis.

Ad-

t in c

venit foemina, pratendens fe ejusfororem germanam & ex nobili ifta Familia

tur, &

N. legitimé oriundam, petens exinde, ut admittatur ad herediratem fratris, tan-

l* [ ]I

quam heres ab inteílato atque legitima per ZVov. 1 1 $; c. 3. Afferunt fibi & alii

It

WL

in loco mortis fortean ex teftamento vel nullo, vel alio quocunque modo in-

[

1 N]

valido, vid. pr.I. de ber. qua ab iut. def. iltam hereditatem , in cujus jam

Fütas

funt poffeffione per aliquot annos, pratendentes validum eífe teftamentum ,

WW

infuper & actrici opponunt exceptiozem nolilitatis palfvam && negativam , eo.

Wt c

ipfo negantes fe effe fororem defun&li legitimam,, illa contra fe.talem effe afe-

m

Qboro

rit; eamque exceptionem retundere allaborat replicatioze nobilitatis con[anguini-

tatisá, legitima. atliva, i affrmativa, &fororem germanam effe conítanter

t

afferit, de(uper difputant : Rei urgent , hanc qualitatem & nobilitatem generis

non przíumi , fed potius quemlibet prefumi popularem. Gloff. zz czp. 57 for-

falii h

1& verb. [Gientia x. d. elett. n 6. Felin. im-c. fim. x. d. pref. C du c. fin. x. de pro-

bat. 'Teneri ergoó. illam qua afferit fe nobilem & de hac familia oriundam ad

COntraf]

Obhgawl

probandam hanc qualitatem veluri extrinfecam ,, quz naturà non inelt , fed

illuftribus fa&is, literis, armis aut Principum gratià acquiritur, J. 1. ff. de pro-

o ff

Att],

bat. ci* ibid. Bald. ia zotab. 1. ut & inde hic dependentem proximiorem iftam.

coníanguinitatem , quam etiam probare. debet, quz talem fe Afferir, /. fz. C.

-l'[fea

d. probat. Mafcard. d. probar. 1. concl. 7 2, in p** Pacian. d. prob. L. 2. 6« 12. s. 4.

i,

ii

& 5. Carpzov. i». Refponf. 1. 3. t. z. Refp- 6 5. - 1. qq. . A&trix proinde fufcipit

Rn

probationem ei injunCctam , producit vel duos teítes, perfonas graves, fedde

ájor.

auditu faltem deponentes, qua probatio hic dicitur per exceptionem àregula,

R lORjb

&ànquam in re difficillima probationis & in fenfus extetiores teftium non ca-

dente,

'Vn

—

219

t4m geutris , quam . fiientiartim eä' virtgtgzng.

ünd

a;;te , qualis eft filiatio , con(anguinitas, affinitas, /, ?7.ff. condit.. & dem. luffi-

Di

cere. Maícard. d, 1. concl, 40 9. s. 1. Pacian. d. /. 2.24. Lanfranc. 4e Oriano ze

qum

C. Quoziam. x. d. probat. c. 8. ntm. 94. vel ad conjecturas, indicia & przfump-

nu

tiones fe vertit, quibus non minüs con(anguinitas tanquam difficillime pro-

ut (

bationis, demonílrari poteít, poít alios Carpzov. Z. . »m. 7. fd. vel provo-

Jld

cat ad famam, quz fola duobus teftibus faltem probata plenam fidem &

M&ï LY

probationem etiam hic in probanda con(anguinitate & nobilitate facit. /. 7.

A t

C. d. pof!ul. Felin. ia c«10. x. d. teffib. n. 9. Carpzov. d. J n . füd Et hiíce

tüto

ita jam demonftratis fine dubio pro a&trice pronunciabitur. Et ad eum quo-

hanc

que modum rem fuiffe aCtitatam, & in Senatu appellationum Anno 1625. ju-

A

dicatum fuiffe teftatur. Carpzov. . J. ».15. ibi : &rfenmen von Gottes Giae

ben, GBir Sjobann Gorg 2c. bafi S3rigitta oon SSünau Sybr fürgeben,

ba& Goie nemlicben Janfen unb Griberid)8 von $5ünau veolbürtige Codme

TiAd

(let gemejen , sut Sfeotbbur(ft beícbeinet, — Non minüs & Scabinos Lipfien-

M

fes in caufa Nobilium à Trotha Anno 1634. pro iis, qui agnatos fe vendita-

amiia

bant, & conjeCturis id demonftrare fatagebant, ita decidiffe, refert idem Z.

]s u

1. 2.16. ibi : lnb gleicroobl nad) gemeinem QGabn ber Stedisgelebtten bie

j Kal

9inoermanb(cbafft unb gradus generationum , beboraus in alten. Gefdbfedy

jlo it

ten, unb vor fanger Seit unb unbendliden Cyabren bero, aud) burd) con-

m

jecturas ufb prafumptiones ertoiefer roerben Eónne, fo erfdbeinet baraus fo

jj

tum ,

viel, baf tvanm oorgebadhte przfamptiones $0 Giegenpart Gurem CBetterm

fl , [

burd) gnug(amen SSeroeiB ober. ftárcfere CQOermutbungen sur. Gónüge mricbt

"m

abgelebtet toerben móger, Sybr bie libellirte proximitet urb nbere 9mnoere

T n

voanb(d a(ft.sur æotbbuþfft þefct)e;?iïglelthunb beogeb?ad)t babt.

yiuntt

ais

.Nune quoque nonnulla exempla ex materia 7s 24 reyi, in fpecie ex

jf

fatlis licitis c. contratlibus , ut adducamus, difpiciemus 1. ratione sutzi ex

tte

contractibus zomizatis realibus.

Filius familias mutuam pecuniam accipiendo

]

obligatur, ita ut adverfus eum perinde ac adverfus patrem familias creditori

m '&ö.

»

d

aCtio ffrifo jure. detur, J1. L. 9. $. fin. L 0.l 11. L2 pr. & $. 4 ff- ad SCt

d

AMaced. qu& tamen inefficax redditur oppofità à filiofam. exceptioze SCti 7Mae-

, lut

cedoniani , ita ut. ad reflitutionem condemnari nequeat d. l4« $4 bgoS 6s T. .

$. 1. ff. eod. $. 2. I. quod cum co , qui in al. pot. eff neg. geff. dic. etiam(i. mobilss

jl

12 pb

fit, Q in dignitate conflitutus , veluti fi Senator & Con(ul fit, uti fuo tampo-

i

cint

re reCté. relpondit JCtus z J 1. $. 3. f ad SCt. 7Mac.

Quanto enim quis in

(di

majori. dignitate conítitutus eít, tanto magis ambitioni indulgere , & pro-

3

fufionibus dignitatem fuam augere ut plurium (ítudebit , re&lé ita judicante

iU

Uh:

AMaced. tb.13.. ut adeó. refpectu majo-

ngn a

?3. Dn. D. Frommanno iz diff. de SCt.

Ee 2

rum

T

z20

M

dídu d-

s

rum fumpïuum' à noSiïi aut honoratioïi pro more, utut laudem non usque

jris- ind

quaque merente, imperidendorum, aut erogari folitorum, exveprio bac nobi-

"*iztipnm

itümant

litatis & dignitaris alteri illi exceptioni SCti 44aced. tanto magis locum faciat;

& ambahz exceptiones ita junCtz tantó potentíüs opezentur, & non tantum

Dn.D.

filiof. fed & Patri eó magis prodeffe poffint etiam in cafu, fi filius£. talis cone

J quæ (

t VVent

tradicerite Patre mutaam pecuniam aecepiffet ad erogationes eas, quas moder-

ni pravi mores ampliüs pro illicitis aut indecoris haberi nolunt, quzeque patrí

Mm2. qu

quafi ex necetfitate quadam, & fub pretextu per honorem non omittendarum

jqud J

earum incumbere, videntur, quarum intuitu SCrum Maced. locum aliás non

Mlquia p

invenit £. 17. $. 15. ff. l.2. C. ad SCt. Maced : Cui rei accommodum videtur

/ Yil plen

exemplum quod in fcenam. jam olim produxit in cafu, ubi filius nobilis in

Monda. v

ttam inte

Aula cujusdam Principis confeníu patris degebat, nomenque inter alios Au-

Iz illius nobiles profitebatur, fed fine aliquo falario , convi&tu aulico conten-

tentus, baf Cr frepe Gafel bey Jyofe Dabe : IndiCta preparatione ad inftans ,

7 Buas, $&

uti vocant, Carzeval, quod aliás bacbazalia dicunt, cüm filius falario deftitu-

hotorium

tus à patre talia improbante & renitente fumptus pro comparandis veftibus

Tüm cauf:

ludicris & larvis fruftra peteret, ab amico quodam 200. thaleros mutuo fump-

Stf)'k. iü

fit : deinde creditor hos repetit à patre, hic objicit exceptionem SCti Maced.

MO

& hanc jure oppofitam fuiffe, nec in prejudicium pàtris enervari poffe rep/i-

t pag,

catione nobilitatis, & pratenfi honoris, fed patrem ab ea impetitione abíol-

in fliisf

vendum efífe, privatim confultus ex rationibus ibi deduCtis exiftimavit B.Dn.

j w C ,

Stryk. in »f. mod. ad tit. d. SCt. AMaced. $. 10.

Quid fi veró quis conítitutus

! hiori niti

in dignitate tali, quz liberat à patria poteítate, uti olim patriciatus, & nunc

x Nl

omnis quz liberat à curia viZ. fepr. th. r 3. tunc ereditori ex mutuo agenti fru-

]

/

W Wägs 1

ftra obje&laret SCti Macedon. exceptionern, cüm eam omninó retunderet Re-

Cicfs w

plicatio. tam eximie Dignitatis atque Nobilitatis.

Abíurdüm enim creditur

tatum ]

ei cum periculo credi, qui Reip. aut 'Ecclefiz negotia gravifima liber gerit.

; Rhis qui

Buf. ad . 1. $. fin- ff- ad SCt, 7Mac. ». 3. cui fententie quoque meritó fubfcri-

Pernicien

bunt de [ena zz £. de SCr. 7Maced n. 3. aph. $.. Carpzov. p. 2. 0. 10. $. 17. s. -

digmla m

& ibid. Gofwin.ab Esbach. in not. cum adcitatis : poft plures alios B. Dn.

12

Frommann, iz Diff. d. SCr. 7Mac. tb. 24. B. Dn. D. Lauterbach. 24 4. tit. $.8,

tTtim tor

Nil obflante eo,quod in contrarium movetur ex ZVov. 27. c.7. quod nempe à pa«

ttia potcítate ita liberetur, licet non quoad favorabilia, tamen quoad odiofa,,

Qd dene

odiofam autem.(t velmaxime, filiumf, illum cogi ad folvendum mutuum

tryk. l, l

contra jura acceptum. Siquidem Jus illud, quod'ex SCto Macedoniano ei

tribuitur, nullatenus ad familiz jüra, qua in d. JVov. ?r. €, 2; filiisfam. in Or-

Stch

dine ad familiam, & huicin ordine ad'illos refervantur; pertinere dici potefl,,

n&ctàm in filiorumf, quàm parentum favorem & foneratorum odium illud.

juris

8 ila üt

*

zzí

lm generif; 4zaäæfäiäntiari?m d* virtutunt.

i

ad SCr.7Maced. Sane inj Friþi,isþfäm.-.

que

indudum effe conftat. 4. 9. $. pez. f.

locum itidem non habere

C Statuum . Imperü SCrum Macedon.

t^

Priscipum

f. ad L. 2. C. d. t. 3. 27.

ex quibus id referunt.

üt,

antumant Connan, & Aug. B:rbo

B. Dn. D. Lauterbach. Z. /. tb. g.

in fiz, & B, Dn. D. Frommann. 4.t£h. 24. i

UT

COfle

fa. quz opinio his

videtur niti rationi

bus: tum 1. quod Principum filii, pa-

domini rerum paternarum & principatüs paterni dicantur ,

t«

tte viventé, quafi

di&ioni paternz non videantur effe fübjedi, tum

yuri

tum 2. quod poteftati & Juris

erii locum obtinere non videatur,

W

3. quod Jus Roma

num inter Principes Imp

& de privatis vera eft pe

r 1. 12 ff. de lib. & poffh. hinc hanc

non

Sed quia prima ratio

la hic fundandam recte colligitur.

etut

nihil plan& conficere ad ex

ceptionem à regu

que ex eo folo refellitur,

quod (ine dubio

s irt

Secanda wvero falóffima, quippe.

etiam inter Princip

es noftros & patr

ia poteftas atque Imperium vigeat. Dn. de

À

20. Dn. Schilter, z prax. ur. Rom.

in for. Gerum,

teri

Rhez. zz j"mf. pzzhl. É6

ue Zer

tia itidem falfa hypothefinititur, cüm plus quam

15

notorium fit, Principe

s noflros jure privatorum hactenus quoq; uti , & eo-

N

(tri tribunalibus ex Jure communi decidi. D.

(ubos

rum caulas in fümmis Imperii no

Stryk. i2 Ufz. ff- mod.

ad tit. d. SCt. Mac. $. 5.

add. qux fusée fatis hanc in rem:

fump-

nif. Dn. Praf. i« Collat. T. R. cum. R. f- R. G. fetl.ge

Maced.

deducta leguntur à Mag

4. Coll. feli. 1.

tb. 4. Exinde recté concludimus , etiam.

uml

1b. 1. pag- 22- f24- janit.

noílrorum a

dmittendam omnino effe 5azc Exceptio-

in filiisfam. Principum

! abfol-

fuerit oppofita, tanto magis valituram , quantó fir-

Ban'

aem SCt. Maced. ficubi

miori nititur fulcro. ex jun&

a alia illa Z/uffviffma illius. celfrtudinis, Dignizatis

HitutUs

oc quoque híc maximé fecum vehente, ut.quan-

& Nobilitatis exceptione , h

y nune

tó magis antecellunt aliis ho

norátioribus & nobilioribus, tantó magis ambis

yi ff

uti refpeCtu aliarum dignie

tiofis profufio

nibus ftudere. & indulgere foleant :

u

feriorum hanc rationem valere mod

ó demonílravimus, inpri-

ditut

tatum longé in

mis quia & fe

neratores i(li Principum filiis mutuum dantes graviorem

erite

rentibus

& Reip. inferre poffunt, unde majori quoque odio

n

perniciem. X pa:

digni,

merentes

& hic equé ac alibi, ut contra eos pronuncietur. Schilter.

TL

queamus, inter perfonas illuftres hodie pra-

: DHr'

d. i.

Et quamvis hoc diffiteri ne

fertim communiter pro indecoro

judicari velle hoc SCto uti, quafiid earum

' 5'87

(i res fuerit ad . judicium deducta,

dignitati repugnaret, propterea tamen,

àpae

nis jurisauxilia, bene obfervat B. Dn,

HO(&,»

haud deneganda effe his ipfis talia commu

Stryk. d, 1. $. 5-

cuul

XIX.

3n0 Cl

Secundo ra tion& Coutrallns

verbalis fe offert exemplum in fide juffrone mu-

m t^

fe recipiendo obligantur quidem ipfo ju-

lerum : & alienam obligationem in

o[e'r'

lejani

ze, ita ut adveríus eas actio compctat;

fed oppofità eæceptione Scu Fe

n illüd"

Aiu!is

222

GR ASS de Exceptione Nobilitatis ,

d

tsss sst

non pöffunc condemnari ad folvendum, cüm talis interce(fio à jüæ no

firo

tac d

quoad effe&um in totum reprobetur & irrita reddatur /. 2. $. 1. 7 7. /, ;6, jn f

inte co

l. 23« ff. l. 0. C. de SCto Fellej. idque ob fexus imbecillitatem &inconfideratam

facilitatem 4..; pr. ff. de minar. l. 4..3n f. C. de fponf. l.un. $. 1 . C. de R, U. A.

l, qïmd

3 deder

qu2 unà cum rei familiaris periculo ipíis inde imminente per /. 7. $. ;.

l. 2« 5.1.*

kduci ini

ff. cod. vera caufa eft hujus SCti. B, Dn, Lauterbach. zz colleg.

thbeor. pratt. ad d.

t C ac

5.$.2, — Quod fi veró intercedens foemina zobiüis aut illz/!ris it, anne agens

t prorí

hànc exceptionem SCti Vellejani replicatione nobilisatis, aut dignitatis ilzffrio-

neficiis |

vis, qua pollent e. gr, Duciffe, Comitiffz, Abbatiffze enervare iterum queat,

üet, v

quzflio eft & hodienum inter Do&tores valde agitata. . Quod hzc replicatio

Wtorua

profit a&ori ad infringendas SCti Vellejani vires, ita ut foemina talis, quod

in fuam fidem recepit, folvereteneatur , maxime f1 iz6mzul faperioritate terri-

m füorur

t SCto ?

toriali gaudeat , id affirmant Hering, 4e fidejuffor. c. 7. num. y 1.9. feq4- plur.

ubi omnium latiffimé : fuperadjiciens, cüm antecefforem in hac fua fententia:

l. i l

videre non contigerit, fe le&tori defuper liberum arbitrium relinquere. Ludov,

Qdo matr

Ttinimp ob

Engel z Colleg. Tur. Can. 1. 3. t. 22. $. 1. mum. ult.'Tabor. i2 annot. ad C.

7.4.

tit. de SCto Fellgj. tb. .. Bicc. in C.

- L enucl. $. 3. 2.16: Dn. Affeff. Cam.

oþfervamia

Q? 1d d

Schrag. in iztrod. ad ff. d. £. $. y. Carpzov.p. 2. c.15. d. g. ubi ita traCtatum ef-

fe refert in caufa Principiffe ab Anhalt ab una, & Dn. Comitum à &dytvat

[ä:

Thager.

burg .-SXubelftabt, ab altera parte Anno 163 ;. Struv. zz S. d. C. ex.zi tb

25

"'tinary

ksa aü Y

3n fin. ubi teftatur inclytum Facultatis Jurid. collegium in Univerf. Jenen(i

It addir.

ita pronunciaffe Anno 1667. Müller. iz zor ibid. lit. , Dn. L. B.à Lynker. is

anal, ibid. in fia, Eckhold. ad4. «. $. y. Schilter. i» prax. Tur. Rom.in for. Germ.

| m pa

'modinece

Ex. 28. $.6. Vitriar. iz' ur. Civ, timiv. ad tit. de fideju[for. num. 16. & ex aliis

quoque nudé ita refert B. Dn. Lauterbach. zz Collez. ad t..de SCt. Fellej. $. .

it fa. Qo

circa fin.. & Schütz. i2 Cowp. d. 1. cujus fententiz has adferunt rationes , tum

&b

quod talis fosmina regalia & jurisdiCtionalia exercens negotiis virilibus & mag-

ni momenti fufficiat, cüm pro tribunali federe, jus dicere, aliaque ad.in-

|lilli. qu

ftar virorum exercere poffit, poftalios Ludolph. Schrader. . fes4. ..10. foB.i.

Inte

li

Igan

]umo te h

4UmÓ.y. tum: quod in ejusmodi fazminam non facilé aliqua imprudentia, aut

jüdicii conüiliique imbecillitas prefüpponi poffit, hoc minüs , quia fuis inftru-

Pflenfes [

&a effe folet confiliariis, ut deceptioni non adeó videatur obnoxia, tum quod

& is, qui ejusmodi foeminz fidem in contrahendo fequitur, nontam (tatum

Ter t

muliebrem , quàm illuftrem dignitatem admini&rationgmque per omnia viri-

qmque off

li adminiftrationi fimilem refpexiffe cenfeatur, Hering. Carpzov. Müller. 44. .

Wtl ia

Contra veró adori hanc replicationem prodelfe negant B. Dn. Lauterbach.

in conciu[. for. Ex. 28. th.19. B. Dn. Stryk. in zor. ad Schutz.. d. [. e in

uf f.

ll(mem dl

md. in tit. ad SCt. Villej. $. 7. adeoque & hujusmodi fæmings illuftres,

perin-

N COni

de

CUR [

tam generis, quam füientiarum d virtutum.

ib

Nemameions

"

——

oftro

de ac alias pri

vaias exceptione SCti Vellejani 'tutas effe & maqne-re, non ob.

f

i f

(lante contra

adá allegatione illuflris illius dignitatis, flatuminant, tum ex

ratarmi

eo, quod fus noftrum foeminis indiflincté, & fine exceptione hoc benefici-

[ 4.

um dederit, & dignitas talis fragilitatem fexüs, quàin repentinam poflunt

b

-

deduci inopíam Z. zz. $. 15. C. de R. L. A. fanareaut corrigere non valeat, pro-

al

üt nec ad((tentia confiliariorum nimiscredulam aut facilé labafcentem men-

E

tem prorfus excludit : tum quod & fanina noftrz illuftres ordinariis jurium

lifrie

beneficiis fruantur, & jus commune inter Principes Germanig generaliter ob-

qucat,

:

tineat, vilente & hic jam füprà addudà regulà, quód in contra&ibus jure

licatio

privatorum utantur : tum quód adhuc hodie matres illuftres & nobiles libero-

q'uod

rum faorum tutrices fi effe velint, folenniter renunciare debeant in fpecie quo-

farri

que SCto Vellejano : quod arigumentum hacin materia pro evidentihabet Dn.

olur.

Stryk.

in Uf. mod. d. . quod dum egregi& confirmatur exemplis non tantum-

sana

modo matrum zo

bilium immediatavum & hodie ad renunciationem hujus SCti

V,

omnino obligatarum , praxi Camerz imperii quoque hanc in rem extante, &

A

obíervantia quoque

ia Dire&tóriis & Senatibus equeftribus nobilitatis imme-

diate id demonítrante;

quz adducta à Magnif. Dn. Pref. i» Diff. de tut. mat.

4. th. 26 . imprimis pag. 39. fed G exemplis aliarum i/gffriuns

atum. é

züb. imper. imme

$

foeminarum tutr

icum veluti Baroniffz de Gódens, & Duciffe Mecklenburgen-

dut

Zl,th.llo

fis, ad quz provocat ex Huld. Eyben. de tzt. fem. m.2. $. 3. C? 17. Müller,

án addit. ad Struv. d. l. in fiz. xectiffimé& ex his concludens, ex hoc apparere ,

, J

quam parurm tuto nonnulli affsertum eant, ufu Germaniz renunciationis talis-

nker. !

r, Gtrfh

modi neceffitatem folennitatemque non ampliüs obfervari. add. Dn.Stryk. 4. 7

t iliis

imfin. potius e(t, ut ultima huic fententie adítipulemur. conf. Joh. Volck.

Bechmann. iz Comment. Íf. theor. pratt, ad tit. de SCt. Fellej. im ob(- pratt, uit.

lj $^

(5, [

ubi hanc fentenriam reítringit ad fceminas illuftres ssaritatas , fcribens quod

fmg

fi illi; qui afferunt in foeminis illuftribus SCtum Vellej. locum nonhabere, hoc

d iv

intelligant de maritatis, Íe contraritirn tueri moalle, cüm ille etiam debeant

g&.l.

jurató renunciare huic beneficio , fi intercedant pro maritis : G ita refpondiffe

j, at

Lipfienfes menft. OGobr: 167 r.

in(itu

XX,

nqu

'T"ertjö quoad Contra&us Cofen[aales, ratione Ewptionis Venditionii fe

Si enim in dignitate f. politica(. ecclefiaftica confti-

ftatum

quoque offert exemplum.

tuti, illuftres,- aut nobiles emptionem v

enditionem lucri querendi cauía , (i-

yia viti

; lil

ve mercaturam in:civitate exercerent, civitatenfes ipfis recté opponunt eXCep-

rerbich

tionem dignitatis c& nobilitatzs, per text. iz . 2. C. de comrmerc. In dignitate fiqui-

dem conilitutos & nobiles commercandi ad eum modum libertatem nonadeo

, Uf

decere , (ed & bono civitatis publico maxim&nocere communiter DD. perhi-

j Pc"ï

bent,

E

L

)

224

GR ASS de Exc&ptione Noäilitatä;

D Em

|

b r

f

?p

gent. Tir;q. de nobil. c. 27. Nolden. de Stat. Nob. c. 22.$.3. Zie;gler.de jar.

UM

AMaj. l. 1. c. 4i. $. $. Maurit. Z. INobil. tb. 10. Fab. i2 Cod. Sab. 1. 0. 1. 28. d. 18.

immedi

Mev. p. 2. d.2. num. 4. Catpzow, p-2. c. 6. d. 4. B. Dn. Lauterb. i» Golleg.

t Aufli

tbeor. prat, tit. d. C, E. V. th, 13. Magnif. Dn. Pre(. zz Diff. de negot. Cler. pnf:.

f dicit,

€. 2. per tot. (j ibid.citt. Uti veró legibus moribusque cujusque regni, provin-

onico &

cie, accivitatisftatuendum eft , quid deceat , quid dedeceat in iis, que funt

fodi co

civilia, ita quoque quis modus obfervari debeat, Mev. 4.7. z. 4. Poffent & ra-

lec fen

tione Coztrattas mandati, modique per procuratorem in judicio agendi, vel

tobore [

alterius ádhucgeneris varia exempla proferri ; Sed properandum eft.

tetritori,

XXI,

&

tentiam.

Ordo quidem nunc nos deduceret ad obligationes ex deli£7z: defcendentes,

(àneam j

& ad eas,quz occafione horum nafci poffünt digzitatzs & wobilitatis Exceptiones fed

Ü de i.

ptatecmiffis his, quia & ex fequentibus cum quibus affinitatem habent,maximam

bECh: BCA

partem dijudicari poffunt, pedem potiüis proferimus ad Zura atliorum,ex quibus

demqm

€ives, quia antedicta jam eO referri poterunt, hic iterum ex profeffo quidem per-

Thn, ] 44.

traCtare fuperfedemus, magis intentiad perfécutiones criminales , ubitamen in(i-

Wttjjsta

muloccurrent, quz inaCtionibus civilibus ex deli&is defcendentibus applicari

Wimme,

poffunt ac debent, ut propterea fufficere videatur ex utroque genere alterutrum

illud, faltem per nonnulla exempla ad hanc exceptionem pertinentiain penfi-

(ii, qui

ia

culationem quandam adducere: Et quidem primo in exercezda jurzsditlione cri-

Wine L,

minali ipfa exempla hinc inde occurrere poffunt Fxceptiozem dignitatzs c& nobili-

ilio mo.

tatus eximia.

Nos veró in hac unica fpecie hodienum adhuc valde agitata hac

ACere d

vice erimus occupati: Scilicet zobilzs immediatusin territorio alicujus Principis

—

àut (

aut Statüs Imperii R. G. deliCtum aliquod committit, & cüm ibidem deprehen-

quod;

datur, carcere aut arreíto derinetur , inquifitio in eum à domino territorii int-

5?4 enyr

ftituitar, & proceffus eó dirigitur, ut ibidem judicari & puniri debeat ; De-

átloj,

linquens veró opponit Excepziozem nobilitatis immediata , vi cujus hoc obtinere

contendit, fe tanquam immediatum ab hac & omni alia jurisdictione fingulariter

Tton ii

effe exemptum ,. & ànemine, nequidem in caufis criminalibus judicari, ac puniri

Wfflas Q

poffe, nii ab Imperatore ipfo, qui hanc facultatem cognofcendi in talesimmedia-

tos fibi refervavit. Hanc ipfam exceptionem & prafcriptionem fort opponens an

fïdiä'mm

audiri debeat? res eft non adeó expedita, cüm pro & contra difputetur: Àn in tali

*

ca(a dominorum iftorum territorialium jurisdictio in nobiles immediatos funda-

dïtherin

tafit? Pro zegativa $. rationes conge(íte leguntur ap. Knipfchild, 4e f»r. &*

ii

mm.m "

priv. nobil. imm.l. 364 23« num, 4. ubi & Authores Cafp. Lerch. Umm. &ali-

Pratem

os hanc negativam füftinentes laudat z. yc. & uum. $ 3. qugiisdem in termi-

Vanj

nisreperiuntur apud Eund. zz tratt. de T. C priv. civ.imp. l. 2.€. . num. 7 9.

l.

ïüuantö |

féq4-jun&. fzum. 1120 113.quam G iisdem rationibus convalidare fatagit Erte

ü

-

tayt genevit, quam /ää*wümm & oirittil.

22f

ml

| fu in&e/h?s, de Anho : 65 9. in caíu Lomicidii, & de Anno 1682. in ca(u fräü;'—«

ln

€idii , ubiiple Imperator cognitionem & jurisdictionem criminalem exercuitin

d.

immediatos nobiles ex circulo Suevico, fuperaddit , cum Refcripto Cafareo

ad Auflriacam Cancellariam emiffo hoc jus foli Cafari afferente.

Nec dubitare

Aileg.

'-P'I'Obu

fe dicit, quin & (imilia prejudicia & res judicatasin circulo aut diftri&u Fran-

tovir.

conico & Rhenano invenire liceat, qualia przjudicia pro norma & forma in ejus-

g [unt

modi controverfiis decidendis obfervanda & legum inítar habenda reputat. Et

A tt-

hzc fententiafi prevaleret, fupra adductam exceprionem . nobilitatzs immediate

Contra veró pro affirmativa illud jus dominis

,W

robore fuo perítare fat validam.

territorialibus afferente plures itidem accumulat rationes, ex quibus hanc fen-

' . tentiam tanquam juri & praxi communi & quotidianz quam dicit magis confen-

taneam ipfe adítruit laud. Knipfchild. z rr. dejur. nob. l. 3. 0. 2 3. mum. 57. feqq.

entes,

n fel

, & de jur. civ. imp, d. l. 2.6. $. ntm. 90. feqq.. Authores quoque C. J. A. Biden-

imam

"bach, Befold. W'ehn. pro hac militantes adducit ibi num.z0. c hic num. 112.

& denique rationes diflentientium refutat iz jlfo tr. num 72. feqq. plur. &j in boc

guibw'a

mwe

yum. 104. f44 Et huic fententiz fi locus detur , conítat fruftrà Z/zm zobilitatts

Quod nullum plané dubium patitur in cafu ,

neni

immediata exceptionem objici.

ubi immediatus ftatus , vel nobilis officialis eft illius, in cujus territorio deli-

appïïcad

rerotrü

quit, quippein quem jurisdictio domino omninó competit, /. z. 3. C. Quor,

jjn p

app. zon rec, utiin terminis concludit Gylmann. Sypph. tom. 1.p. 1. 9. de ConfHi-

frinttr

tutione L. Diffamarifol. y 30. num. 2. Knipfchild. de jzr.zob.d. c, 23 2. 2 j vel

g

alio modo peculiare forum na&tus eft, cui fe ele&ó certó vitz genere obnoxium

facere debuit, veluti fi nobilisimmediatus in Univerfitate degat, Rectoris Univ.

;iratahäc

Prncip

aut fi miles Ducis jurisdi&tionem atque imperium nullo modo detrectare poteft,

&zgï&hen'

quod per fe patet, vid. Donell, z Comment. jur. Civ.l. 12. c,20. $ ibid. Hillig.

ju enucl. & in confeffo quoque eft: vid. Sytánctif. Sitterz£yrbin. p.1.,3. D 4.

titori

z J

Rationes utrinque allatas otiosé hic repetere nolumus , multó minüs in alter-

ütrius pertis prejudicium, lite adhucdum pendente, & in pofterum quoque

ahindt

glariet

non aliterac fub prz(idio publicz authoritatis, eo modo quoejusmodi contro-.

veríias membrorum Imperii aliàs determinre juris & moris efl, finaliter deci-

denda prefumptuose quid hicílatuere intendimus.. Quando veró , quodquo-

nured

tidianum feré JCtorum eltofficium , ad caíus propofitos pro juftitia ad normam

urium noftrorum redtiüs difpenfanda judicium tmpertiri neceffitas imperat ; id

hnit tl

^.

diffiteri non licet, quod , uti nobilesimmediati ha&tenus funt in qz2f poffeffrone

nosfu"dä

"AL

eontra ejusmodi jurisditlionales à Statibus Imperii adver[us fe exercendos atlus

oteftandi , .« in coutrarium mandata Cefarea in favorem fmi [naque caufa ex-

j ul

ff

erandi, ad que facilius decernenda Aula Cafarea tantó propentior effc tolet,

pint

jiP

I^

guanto impenfiorem curam minillri ;lli pro'interefífe Czfareo etiam in ho:

jure

j

gglEE

l

226

GR ASS de Exceptione Nobilit-zt'tïs;

-

—

jure, quo fupremam illam Czfaris & Imperii jurisdidtionem in immediatos 1;

dipro ca

figniter flabiliricredunt, cum exclufione jurisdi&ionis territorialis alterius cu-

Q on

yon(tran

juscunque folitarié afferendo & cuftodiendo; quod patet vel ex folo illo privi-

legio Imp. Leopoldi, de non eximendo pto. colle&tationis de Anno 1688. in

itionibu

thoritat

verbis iftis: af unfer oornemlid) babep verfürenben Sapíerf. precipui ub

Intereffe tillen 2€. quod exhibet Dn. D. Burgmeift. ;2 Cod. diplom. pag. 3 12. fibi

bpapm.,

vel maximié incumbere autumants unde non rara fünt ejusmodi mandata Cz-

* M Culi s

farea pro nobilibus immediatis & olim jam faventiffimé impetrata. vid, Ertel,

ttum ext

i» d. obf 3 9. Dn. Burgmeift. ;» Cod. dif. 1. p. 627. Lunig. ittt SReid)eeMrchio.p.

Acle den

2. fol. y2. c.86. & p. 2.f.67. & hodié quoque in cafibus contigentibus denuó

tfe eam

emitti folita: ita & Status Imperiinon immeritó quoque; femanu teneri fata-

tjris Ci

guntin 4zz[; 'poþäane criminalem "Turzsdiclionem vi [uperioritatzs territorialis im

"tdliis €o

emnes, qui in tervitorio delinquumt , & hoc ipfo buic foro fe fubji;i'unt , iInunivere

- Aomanis

fé«m fà extendentis , libere, etiam in immediatos nobiles exercendi. CQuam in rem.

Nratore]

infinita feré exempla & res judicatz hinc inde non tantüm ex his oris,, fed & ex

ticivilbg

variis aliis Imperii noftri provinciis & territoriis in medium produci poffunt,ubi

fetifico

domini territoriorum & cognitionem in immediatos nobiles itidem delinquen-

lls verb

tes & deprehenfos petegerunt, & condemnatoriá fententiá didatam poenam ,

tibu

non attentà proteflatione aut. contra&tione contarià executioni dederunt, Et

V Dogl

non ita pridem , in fpecie ex certis nonnullis a&tis przcedenti Anno ad incly-

Ct bf

]

tam Facultatem Jurid. hujus Eberhardinz transmiffis licuit innumera fere ab

füoque n

Anno 1 547. usque adannum 1635. ex Archivo Herbipolenfi, & protoeollis ju-

ïüï.pnbl

diciorum , quz-in iis terris habentur centenorum, Der Gentgericbte, adducta

] wl a, [

varia ejusmodi exemplacolligere, inter que duo etiam. connumerabantur, ubi

Qd Y

reiad poenam gladii condemnati fuere, quorum unus tamen ex jureaggrati-

; Qudem

andi à poena illa ordinaria tandem iterum liberatus.

Ex quibus ad invicem ita

etiam ;

collatis facilé perfpiceredatur, quanta vis hac inrein exemplis & prajudiciis.

at id

collocandafit , cüm utraque pats hzc pro fe allegarevaleat, &fi ex unius par-

a

te pro norma haberi debeant, idem quoque ex alterius parte ftatuendum,. aut

prad.og

non adeó multum iis fidendum fit, cum prajudiciis prejudicia debellentur.

EE

Nec in hoc quoque multum prafidii pro diluendis argumentis, quibus Knip-

t Quf

fchild. 44. /. contra nobiles immediatos hoc in paffuufus, poneremus cum

T

Dn. Ertelio. zz 4. obf. Equ. in fin. quafi leges privatz & civiles hic pro cynofura.

| Quide

haberi nequeat, tum quia non allegantur eum. in finem, ut ex illis directi

pf

hac controverfia decididebeat, quippe qua&in terminis ;cr;ninantibu,s de nobi-

Itit i

libus immediatis nihil determinanc, aut determinare poffunt ,. fed. faltem ex.

zatione & analogia illarum , ex communibus & híc valituris principiis ince-

immedia

VOtantib

dentium : tum quia öcfxob'ilesf immediati his legibus equé ac alii obnox

ii furit,

&pro

Stne; j

ä&

—

tam geueris , quam [eientiarum & virtutum.

227

aemide.

t05 if

& þrö caulis fuis recté decidendis uti debent,imó & fzpiusipfiad bas.þrovocanf ,

lus CU

utiin omnibus aliis jurium articulis, ubi vel agunt, vel conveniuntur, de-

mon(trantibus id tot prajudiciis fummorum Imperii Tribunalium , & Obfer-

privie

(89. n

vationibus quoque Equeftribus, quas exhibet ipfe Ercelius hoc in cafu earum

ui uffü

aüthoritatem in difcrimen adducens, in aliis tamen admittens vid. obf. 14. 0.

-

& paffim. ita & in fpecie in hac materia, ubi clypeum fibi querere folent z.

T

J

h C

1. C.ubi Sez, que quamvis pro haclite determinanda, & Nobilium immedia-

d Ed

torum exemptione ab aliis Jurisdictionibus probandanihil facere videatur, quod

frdiny

facil& demon(lrari poffet, fiopus effet, dum tamen in favorem hujus ipfius

caufz eam non raroó , quod ex actis videre contigit, allegant, &ita authorita-

s denuo

eri lttu

?

tejuris Civilis ipfi nituntur, inde fponte fua fequitur, quodinfe approbant,

ial it

inaliis eos non poffe improbare; tum quia qu& ex legibus noftris Civilibus

uuintre

Romanis hancin rem deducuntur , etiam ex Jure Germanorum proprio ab Im-

NG

peratore ipfo unà cum Statibus Imperii promulgato & normam omnibus Impe-

:

rii civibus prefcribente fortiffimé conftabiliuntur, & quidem textu admodum

yfunt;ool

fpecifico &

fortiffimo. iz R.I. Ratzb. de Auno 1594 $.. Gbener mafen 68.

hisverbis: toamn eire einige SDerfobr NB. Gorberlid) bie mit 9tittel bem

ylinqud

j Pænämæ

SReicb untermoorffen auff freper Paubftraffen einen boglid) erfcbieffer,. ober cie

rünt, lt

we betaleicben 9Xigbanblung tbdt, foll er für ben NB. orbentlicben SRibter,

baGr bíe &bat begangem, verflagt voerbert.

Quem textum hanc in rem

ul inclj*

uf

uoque maximé urgent Rutg. Ruland. Ze Comwiff. l. 2..€. 3. 1. 6. Arum. difc.

ulls i

Jfur. publ. vol. t. difc. 13. qu. 7- pag. 253* Juft. Sinold. cogn. Schüz. i» Zur.publ.

u

vol, 2. ex. 3« tb. 12. lit. d. Stamler. d. refervat. imper. difc, 37. 1. 3. ex ratione,

j

quod ibidem fi non explicité ümplicité tamen idem de immediatis ftatuitur ; i-

Itf

uþï

g

quidem vox G5onbetlid) ,. Latinis preprimis , .haud obfcure figaificat, quod

yiamn

etiam alii, Jicet immediaté Imperio fabje&li , ab ordinario Judiceloci puniri vale-

ant, id quo proprio & nativo iflius particulz (1gnificatu fatis liquidum reddi dit-

ejudf(ffï

alefcit ex fcriptis Strauchii z Jex. part. jur. vocab. Prafertim. Befold.in tbes.

juspit*

ratl. vocab. C5onbetlid), Et ad eum modum quoque judicavit Fac. Jurid. hujus

llentil

loci ad March. Bad. Anno. 1714. d. 3o. Mart. Denique quando pro decidenda

|

hac caufa in favorem nobilium immediatorum aZ Statum. Imperii petlicum mo-

; Kf

,1115 Cum

dernum magis re(piciendum eff: inculcant ,. vid. Dn. Ertel. iz 4. obf 35.;'?]?;;'.

: nofum

id quidem non incongrue urgent ; Scd tamen & hic non fine ratione obverti

poffet, rem ita non confici & in dubio perinde relinquiac ante, cüm hoc

; dir i

fitin queflione, quid Status publicus , quid Jura Statuum & jura nobilium

immediatorum hoc in paffu fecum ferant : /is, nobilibus. fc. immediatis pro-

LA

vocantibus ad ratiozems immedietatzs , & jurisdictionis Cefarez univerfalis in

jig 10*

m

omnes immediatos, cui territoriorum domini nil præjudicare' poflint ; i//; ve-

P

TO;

& Bw

—

228

GRASS de Exceptione Nobilita?i:,

——

ró, Statibus fc. & dominis tcrritorialibüs'ï'tidem provocantibus ad Statum

tediati

pub'licum modernum, & zmprimis [uperioritatis territorialis , univer[alis quo-

] !pro

iome:

que in omnes indiftin&té in territorio deprehenfos ejusque Jurisdictiont ob-

noxios, in ipfis Capitulationibus Cafareis toties quoties ita confirmate & mu-

À orà

nitz, ut Ca(area Majeftas in ejus exercitio przjudicare vel concurrendo, vel

/4 ihita ir

caufas eó pertinentes ad fe trabendo , nec velit nec poffit, fide publicà toties

'L:'f.i lühe

quoties folenniter interpofità : vid. Capitul. noviff. moderni [mperatoris nottri

(Onu

Caroli VI. glorioüfïïmi in dïtg. ibi : QB[L' fo[fen unb mDHenNB. 'in aael qge,

thend

ge bie &eut(tbe SRation, ba8 Joepl. Sómif. Steid) unb bie Gburfürften, aud)

0s St;

$ ibhin

anbere Sürften, Orafen, JDerrn unb Gtánbe ben Sybren Jyobeiten, SRedbe

fen, Geredbtig£eiten, 9adbt ub O'etvalt bleiben lafjeit, NB. obne tinfeve

düxtus P

unb manniglid)e8 Gintraa unb COerbinberuimg ; uti quoque ita judicavit laud,

Tine du

Fác. Jur. z» proxime cit. Refb, d. 4nno 1714. adeó ut nec ptivilegia in contra-

| Wod in

rium concedi poflint, aut fi jam conceffa fint, cafíari aut annullari , imó pro

IU

caffatis. & annullatis ipfo jure haberi debeant i» Z, Cap. art. ;. ibi : qud) Sytiee

1 f inf

manbeti einig Privilegium bamieber ertbeiten , utib ba eínige batvieber ertbei

ET

fet tvoórben wáren biefelbe gdn&lid) caffiren, unb annulliret, aucb Diemit

- ldior

caffitet ub annullitet babett 2€,. £t proftant hanc in rem quz fcripir D.L. B.

h jdice

de Lyncker, in refponfis fuis Anno 1710. eoque tempore, ubi Augultiflima

WG&, (q

Aule Imperialis Confiliarius jam exiflebat, typis vulgatis, & quidem ix

tübcitu

Refp. 47. n. 26. f4. abiita : ba bingegen mit benem nobilibus immediatis if

'? /'lll

1

$

fo vocit e8 eine anbere SSefdbaffenbeit bat , bag nad) 9luftveig ber Obfervanz

^T inter]y,

fold)e (o to0bl ratione domicilii in cujusdam territorio conftituti, ub nidf

n

ioeniger ratione contra&üs ober deli&i in benett foris aliorum, qud) meliato-

1 IMom r

rum, toobl befanget roerben mógen 2c. & porro : CíneanbereSSemanbtnufe

, Uarm

bat e8 mit einem von 2(bel, toeldber audb etivoa. in einiger Gotabtgerid)ten

delinquitet, — Nam ille, quia fubjici poteft Magiftratui oppidano, quando do-

1 VFH(iom

micilium ibi figit, ideó etiam delinquendo poteft fubjici, quamvis dignitate

l. liien,

majcr flt, wel[ ble Dlgnltäf füt üd) Fe[nc Exempnon mad)et. Ha&enus

] 0peratm.

ille. jung. ;» Diff. de libert. Stat. Imp. feSl. 2. $. 6 p. 4 9. quibus ipfisad obfer-

Q CUM

vantiam, & infimul ad vim & effe&tum prorogationis hanc cognofcendi fa-

j intrarin

cultatem refert. Super quo ultimo quidem puné&to, nempe an prorogatio

MEET

immediatorum ad eum modum fieri queat ? iterum valde difputari folec.. Pro

Cltul' P,.æ

xegativa pugnat Dn. ab Andler. i 7urisp, publ, t priv. l.2. t. $. 8 3. Ratio-

Wef ht (

nes pro hac fententia facere videntur 1. quod in prajudicium Maieüatis'&Ju.-

l"ntanam

risdictionis Imperatoriz talis prorogatio effedum habere nequeat. z. Quod

nec clerico id liceat in prejudicium Judicis fui Ecclefiafticie, fégvificaft; 1g. c. Si

bliqe il

alii im-

um Ü

diligenti 1 2« 9, d-for, comp. . $. Quod prelumi nequeat immediatum

i

" add

mediato

æ

229

tan) generis, quam [Gientiarum G virtutum.

p

-

lle, ut criminaliter cum co procedere pöfi':r.. Con-

tm

mediato ita fe fübjeCtam ve

irmativa, que prorogationem hanc validam adítruit, militant hae

j

trà pro ff

0b

rationes; I.quod nu

llibi nec Jure Civili, nec Canonico , nec Receífibus, aut

aliis ordinationibus Imperii hec prorogandi facultas nobilibus immediatis in-

n

vd

m

hibita inveniatur , idque quotidie ita quoque fine ulla contradictione ab iis ip-

tties.

fis làábentiffime fieri exernpla innumera docesnt. Sic qui inftrumenza obli-

L&Xü

ationum , qu-ibus-fe hodie in contrahendis debicis obüringunt, legerit, de-

B

preh ende

t, toties quotics fe exprefsé prorogare Jurisdictionem in Principes &

alios Status, & Judices aliàs non fuos.

Sic quoque huc referri merentur pau«

Qui)

|

i

lo abhinc addu£ta exempla, certi vite generis electi, quando nobilis imme-

t

|

diatus Principis alicujus minifter & officialis fit, Studiofus, clericus, miles, ubi

laud,

fine dubio in hoc for

o fuo peculiari debet judicari, condemnari atque puniri ,

trd»

quo

d in confeffo eit.

2« Quod exinde fimul evincatur, à clericis quibus id

expreísé pro

hibitum , ad nobiles immediatos , quibus nullibi prohibitum,non

o

recté inferri,

cüm & aliis juribus atque privilegiis utantur clerici, aliis nobi-

3W

]es immediati ,

Knipfch. . c, 3. Quod tralatitii juris fir, prorogationem ju-

x

risdictionis locum obtiner

e non tantüm, quando expre/fó partium confenfu fic

T

entem , /. 1. J. 2. ff. d. jud. (.1. C. eod. L 18 ff. d. fa-

L.B

N

jn judicem aliàs incompet

risdit*, fed & quando fit t

ito confenfu, ex circumftantiis qui colligitur atque

hz

l. 3 3. . de Iudic.

dem ?

inducitur. /. 4.. C. d. Jurisdid. omnu, jud. l; 15. ff. eod, 1. 2. pr.

Lii. $. 1. ff. de furisditl. L. 22. ff. 4. jud. l 1. eiy fabjett. MMuth. C. d. fent. e&

ii

anterloc.

Cüm autem 7acita prorogatio duplex fit, a//a , qua conftatconfen-

feant

antiis collecto , veluti in litis conteflatione coram

fa prafmpto , & ex circumft

ynift

incompetenti fa&a,

omifísàá

fori exceptione declinatoriá, ubi probatio in con-

i

^

trarium admittitur , Z. 2, pr. ff d. jnd. alia quz fundat fe in confenfu f£lo 4 /e-

P

ll

4

veluti in. conventione !

nítituta coram judice rei ad effe&um recon-

il

/

£t indatto ,

ventionis coram eo

dem judice ex capite connexitatis caufarum continuanda

p d*

& &niende, 4. l.14. €& Autb. C. d. fent, & interl. qui confenfus fidus etiam

[ N

operatur contra nol

entem & proteflantem , cüm proteítatio fatto fit con-

enus

gï

hanc fiCtionem aut przfumptionem legalem probatio in

yet-

tfaria, & ita contra

contrarium non admittatur , cüm ju

s hoc non tantum prafumat, fed & fingat,

dfe

non aliter fervari debere , quz propterea di-.

ftatuat atque. difponat , hoc ita &

,gatfo

in quo quidem diffentire videtur Hahn. 44

] P[o t

citur prefummptio juris C de jaure ,

fcribens , omnem prorogationem elfe vo-

W^f: tit.

d. jurisd. ad verb. prorogata

tatio*

Sed contrarium patet ex modo traditis ,

&que

luntariam , nullam legalem :

&Jr

folidé i(ti do£rinz oppoíuit Struv.

in$. jc C. Ex.4. tb. 5 9. & ibid. Müller,

Qu

cere datur

, illius addubitationis fzb. z. 5,

in not. C addit. Facilé exinde conji

;vö.

efumi nequeat alii immediato fe ita fub-

ji m

fupra adduCte , quod imumediatus pr

3.

j« urum,

*

Secages

9550

GRASS de Exceptioue Mäilimtiy ;

jecturum , ut cum eo criminaliterþprocedere valeat, robur

'perdurare non poffe

:|

1

ad obje&tam in re ipfa & juris analogia fundatiffi

mam illam diftin&ionem ; de-

S MT

linquens enim, dum amator iftius periculi exiftit & ipfe feipfo fuo fa&o huic

t trim

forti committit 5 vid. /. 24. ff. 4. jur. fifc. INov. 7. c. s.

i pr. atque in illo ter-

11 fl

ritorio delinquere mavult, meritó & ex ratione comm

unis tü

tilitatis atque fe-

üriter in

curitatis leges eum obflringunt ad omnia ea, qua ex hocf

acto fuo, quo al-

t itlil,

terius jurisdictionem violare trans

greffor legum omnium mavult,

fequantur.

Wil 76,

vid. Magaif. Dn. Pref. z pof: contr. ad. 1. 4. T. tb. 1.

lit. g. f44. Hec funt, que

ïb. 4-4.. K

in utramque partem ita difputari poffunt, quz (ingu

la re£tiüs trutinando faci-

Tiatione

lé quis judicaverit, cujus opinionis momenta prevaleant. — Floc certum eft,

l4, qut

quod potior DD. pars pugnet pro jurisdictione Statuum & Dominorum ter-

(li in d

ritorialium in ejusmodi delinquentes immediatos nobiles, uti ha&tenus toties

imi ].

quoties, fusque deque habità omni contradi&ione liberiüs exercità, ita & in

Mit. Ca

jurium noftrórum tàm publicorum , quàm privatorum ratione & analogia pro-

bé fundata , quamvis quà facultatem & modum puniendi nonnulli diftinguere

ib plura

lltt nom

velint, nonnulli veró eam fententiam indiftinGé defenfitent : uti videre eft ex

DD. à Knipfchild. z zr. d. jur. nob.e. 27. 7

! 4l g

f

37. f4. citatis, quibus . addi pof-

&X inter

funt Myler. ab Ehrenbach. Z. Prizc

ip. & Stat. Imp.c. 37. num.10. B. Dn. Mau-

rit. d. INobil. $. 4.0. Mulz.

Mtfif,

in reprafent. Maj. Imp. p. 2. 0. 26. 3. 36. B. Dn. D.

Grav. in dj&?"f. inäiæ—i/

d. Anfireg. aff. 11. B.Dn.D. Bardili , iz diff. de judic.

Imp. A4ul. c, $. fetl. 1 "

Tert,

P.10. ubi ita : hanc complurium diftin&ionem , quod

fi immediatus in fuo delinquat , folus Cafar per judicium Aulicum, fi veró

Mmm te

'Onftituto

in alieno delinquat, Judex loci , in quo delidtum commiffum

, judicandi jus

habeat, plawfbiliter. defendi.

, 4

Id quod dubium nullam habet in i//o cafu, (i

BN

in fuis territoriis deliquere ; tum enim recté pro Judice fuo folum Cefarem

; 408,

f

agnofcere dicuntur, qui vi Jurisdi&tionis Univerfalis in immediatos omnes &

fingulos fümmam eam poteftatem exercet. Magnif. Dn, Praf. iz Difp. de uex.

| Rlam,

lm It

Ord. Eaq. imneed. erg

4 Caf. & Dup. tb. 4. jung. tb. 2. ibid. & Authores inexten-

fiori Editione Z. zP.

lde, ut

3- Gitt. ubi, quomodo à Judiciis fubalternis aulicis & pro-

vincialibus in Suevia & Franconia pet exemptionem fibi profpexerint. — Ma-

N wero i

net ergó fixum & irrefragabile quód cüm Status & Domini territoriorum ob

delictum in hifce terris à nobilibus irnmediatis perpetratum, & liodieadhuc-

Tát], &

l

Q

4]

dum quam maximé in fua quafi poffe(fione jurisdi&tionis criminalis in eos de-

[Y/

linquentes ibi deprehen

fos fe manutenere magnis animis omnimodo (uítineant,

& impofterum vix ac

T fae J

ne vix quidem expectari poffit, ut inde defiftant , fua

Wpbre

Áponte fequatur, à delin

M pec

&In

madverfionem adveríus

quentibus illis contra capturam , inquifitionem, & ani-

m

fe in ejusmodi cau(is criminalibus à domi

nis t&rrito-

f

ziorum ;fmiiitgtam » fruflra Exceptionen INobilitatis immediata hic o

b]lC!.

Votue ho

XXII.

*Qnir

4,-*-'&

e X

:i

231 .

agl

tan generis-, quam [entiarm d virtutum.

"

—

EE

de

Secundoó. In Probatioze per modam fübfidiarium torturz. Quod fi u-

iuic

dex criminalis nobilem 24 rortzram condemnet , reCié hic opponit Exteptio-

tef-

nem nolilitatis, iliusque five fazgnizis, five virtutis. 'Torqueri enim regu-

30

lariter in imperio noftro non poteít nobilis, /. 4. ad L. 7l. 7Maj. vid. Tiraqu.

d-

de nolil. c. 20. num. 1 29. ubi plures texxt. citat. Carpzov. z prax. crim.qu. 118«

Af

num. 7 6. Match., Steph. de zobil. civ. c.6. num. 41. feqq. B. Dn, Maurit. de zobil.

qu

l. 44. Knipfchild. 4e nobil. l. 2. c.4. num. 103. féqq. ubi limitationes & am-

fiti

pliationes adducunt, inter quas imprimis & hanc, nifi Prizceps confenferiz, d,

ell,

l. 4. aut crimina fint enormia Stepb. Z. /. Knipfch. Z. /, Nec torqueri poflunt

tef-

Alii in diguitate confticuti, veluti Doctores , Licentiati , confiliarii , aliive cla-

)tits

rif&mi Z.6. C. d. prof. & ZMed. l.10,. C. de dign. juntl, L 4. $. 1. C. de adv, diu.

n

judic. Carpz. d. 1.'uum. $0. féqq. Halbritt. j» Orat. de priv. Dotlor. p. 14. feqq.

pfO'

ubi plura huc pertinentia, qua ibi videri poffunt. — Et hi uti torqueri regula-

gxxm

riter non poffunt, ita nec de regula terreri. debent Farinac. iz pra&. criminal.

ORE

qH. 41. nttfh. 19. féqq. Halbritt. 2. /. p. 16. feqd. — Et quando aliter. judicare Ju-

üw .

dex intendit, audiendus efl reus allegandg Exceptionem INobilitatis & digni-

V Mar

ET

Hatis

XXIIT.

DsD. ;

Tert. Ín ipfa zximadverfrone &j puuitione ex Nobilitate;aut dignitate pze-

T quod-

narum temperamentum, induci & nobiles aliosque in dignitate honoratiori

f vetü

conftitutos regulariter mitiüs ac ignobiles atque plebejos puniendos effc Dd.

Wij

comm. afferunt . 6.. ff 44 L. ul. pec. l. 4. 1. 12. ff. de incend. vuin. naufr. L.6.

FAW! l

ff* de extraord. crimin. c. fin. x. de ptm. c. 24. qu. 1. Tiraquell. Z. c. 20, zzmz..

"ehrtm

10 9. feqq. cum adcitatis. B. Dn. Maurit. Ze zobil, 1b. 41. ubi explicat hanc re-

ynts

gulam, & diftinguit inter posnas in abf/raHfo & im comcreto fpectatas, — Et .

j h

illam regulam faltem obtinere in pezis arbitrariis, qua Judicis arbitrio ita re«

|

xtett-

li, ut ipfe deillis pro loci; temporis, p:rfonarum ratione zftimet & flatuat,

|

non veró in pazis uniformibus , àlege taxatis, . indifcriminatim & uniformi-

ipto

Me

ter impofitis, ubi arbitrio Judicis nil permiffum, fed juftitia equaliter admini-

ftrari, & omnibus, ut hactenus equalibus , aptari debet, redté flatuitur. Ti-

üm Ob

adhuc

raqu. d. /. z. 13 1. Carpz. pr. crim. qu. 38 num. 25. . qu. $2. num.61. incly-

05 d

tum Fac. Jur. Collegium in hac Alma in Refponfo de Anno r7or. ap. B. Dn.

D. Harpprecht. z Refp. Tur. crim. cb civ. Refp. 25. num.12. féqq. ubi quoque

jnei

t ; fua

in fpecie in crimine Zzcezdii ex Ord. Car. art.12 . z. 14. feq4. blafphemig,

num, 16. adulterii, latrocinii, veneficii, aliisque fimilibus z. 7 7. /e44. in fpecie

T

quoque homicidii z/47. 20. fé44. nobiles pariter atque ignobiles uno eodem-

-tEIIiIO'

que puniri fupplicio multis confirmat : quo nos remittimus. — Denique & in

g.ene:;ï

n XX[I- *

r

M

-

Ex,

.

L

9

CIP

Wipintinc o

GR ASS de fure esequendi in Imperio,

-

&

wg'enei'ibus poenarum aliquando differentiam quandam inter.. honoratiores ,

tam dignitare quàm fanguine nobiles in ordine ad vilioris fortis homines ob-

fervari , e. gr. illos poená laquei non ita, ad minimum rariüs, affici ac hos. poft

alios Maurit, Z. /. tb. 42. jung. Philippt zn Uf pratt. Inflit. L 1. t. 1. ecl. 1. per

NT

tot. Carpzov. qu. 32. 2. 61. Muller. ad Strzv. Ex. i. tb. 18. 22 fin, Vaud.Fac. Jut.

j

LD

d. Refp. 35. num.10. Nec fuüigatione puniri ex aliis. adducit B, Dn. Maurit.

E

n 1

d. l. tb. 45. Halbritt. iz Orat. de priv. dotl. p. 21. &b 22.

In his ergó proficit

aliquando Exceptio digmitatis & nobilitatis ffue virtute, f' genere talis, prout

res incidit in his vel illss ha&enus memoratas circum(tantias. — Sed de quibus

latius agendi tempus deficit,

XXIV.

Hzc exempli loco in hac materia, que latimhd& patet, & per omnia

feré jurium noftrorum puné&ta f. momenta, quoties Do&tores aliique graduati,

fg

aut in honore conftituti, vel nobiles utriusque fortis fingulari jure utuntur ,

à

n

de quibus videri merentur Tiraquell. Steph. M»urit. Halbritter. 44. Zl per tot.

iz) No

feré, aliique paífim, fe oftendit, adduxiffe fufficiat. Reliqua ulteriori inda-

iluftris

'gationi aliorur'* lubentiffime r

elinquimus.,

l:) :

G

Woturi,

|

S

lu Stat

£il

lilfitg

(DT

DISSERTATIO

Tat(

W

Q)

n

QUENDI IN IME.

JURE EXE

IN Spt&ciE

]

DE EXECUTIONE AB UNO per Grapfi-atisfdoreiben

t

Sürffen ALTERO IMPEDITO VEL

ben

€x

NOLENTE SUSCEPTA.

dm«

imp

PRSESIDE-

det

DN. MICHAFLE .GRASSO,

nfiliario Ducali Würtembergico, & in Academia

Et,

JCtO , Co

Tubingenfi Profeffore Juris Publico Ordinario ,

lmþeno |

In Imperi

PRO LICENTIA

t Defenfa ab AUTORE

üjorum

jo. JAC

OBO MOSER, Stuttgardiano.

Micigf

LIS

TUBINGA , 1710,

-

233

4 m ffec. de Ewectit. ab semo ber $. Xuabeteib. &c;

""

ACVAPUT "a

les oD« |

Quo de Jure exequendi differitur in genere.

. polt

$. 1. Iutroitus.

$. 4 De jure perficiendi Executionem

m

$. 2. De rebus Executioni dandis.

in genere.

1. ]Urc

$. 3- De fure decernendi Executio- — $.

$- Ratio pro Circulis ex eorum fine.

Vaurit.

6. Eadem ulterius declaratur,

ne"m in genere.

$.

d

$.

7. Connexio dicendorum.

j, proi

*

$.

l.

:quibus

Imperio Romano-Germanico agitata fuit Quaftio: 42

JEpius (1) jam in

quem pert

ineat f

us- decernenda perficiendaque Executionis in Statutis pa-

bliczs? At vero videas ejusdem in difquifitione non ex vero'

omniá

üzque pt

aduti,

femper rem fuiffe z(timatam , at

que difceptantes prconceptis ex Opi-

WU ;

nio

nibus nimioque partium Ítudio in diverfas haud raró partes actos.

(2) Nos, qui abh

is vacuum rebus, hicanimum adferimus, primas tantüm

L?ïf t

igri d

illuftris hujusce Th

ematis lineas ex genuinis ejus principiis ita jam fumus deli-

ftiffimo , quz funt Imperatoris., Statibusque, que

featuri , Imperatorï ut Augu

*

funt Statuum, deb

ità cum mo

deftià atque veneratione utr ^«jue excelfiffimi

€ulminis vindicemus.

(1) Tum prafer

tim , cum in Jura

Circulorum involare velle videretur Impe-

D. GODOFR. LANGII. (Cinfeit. $u ben Gefeidt. unb

rator.

Vid.

Publ. Libr.2. Sell. g. $.2 . mum.16. lit. i. p. m.7 1.

bent z.

(2) Inde

, licet pr

afertim fub initium atque finem Seculi XVII. non defue-

rint ex

doctiffimis furecoufultis, hanc qui materiam inutramque partem

ventilárent , editisque compluribus fcriptis atque Differtationibus ad hzj«

,

Cap. $.4. not. (1) ex parte percenfendis, illuftrarent5 quia camen hac ,

tüim vitiis in textu modo nortatis fcatent, tüm ad prefentem vel maxime

E

s

m

cufam e!

..'LS

ue merita refpiciunt, adeoque univer(um hocce jus non or-

«t 3

dine debito, necinomni fuo complexu pertractant , inde, inquam, haud

immeritó plenam atque adaequatam hujus ].uris.Sciagraphia-n) i'nt.f:r de(i-

l

derata Juris publici quis reputaverit—.

2

n

'dis primó difpiciamus , €z feré in

Et, ut de rebus Executioni m:;nda

[. Receffus, Ordinationes & Conclufa, que

aldti |

Imperio noftro funt fequentes

in Imperii Comitiis, & qua his equipollent,

Deputatorum Conventibus &c.

ubi locum hzc non inveniunt;

unanimibus Statuum votis rata

majorum , aut,

fuere habita.

(

1 ) 1. Sententiz & Mandata in Summis Imperii Dicafleriis,

ue

Imperialilatz atque emiffa. 1II, Pa-

Tudicio fcilicet Imperiali Aulico Cameraq

"

cifxfatio-

É

—

$

234

GR ASS de fure exequendi in Ithäria,!

ci&catiþnes, & publica pyrofana—; & publica rel"igiofa , & fübfequentes , five inter

iE dUI

Íimco

Imperatorem atque Status, five hos ambos inter exterosque Reges totius no-

mine Imperii ab Imperatore Statuumque Legatis pactz... Denique & IV, pla-

(t)]

cita Conventuum, quos Circuli vel fimul omnes, vel eorum quidam tantüm,

()

vel finguli quoque folent in ftituere. (»)

n

(1) Quatenus fcilicet hec exigunt à

Statibus præüatiönem Colleäaruön &

fimilia, quee, ut mandentur Executioni, proprié ita dictz, neceffe eft.

b

(2) Coníultó hic omifimus Jus exequendi res mediatos Impetii cives concer-

nentes, nonenim, nif1 deimmediatis modó agere conílitutum nobis fuit,

illarumque rerum Executionem fpeCtare ad Territorii Dominum, & poft

M

hunc ad Circulos, conítat ex Ordizat. Cameral. de Ang. 155 5. Part. IlH.

fi

Tit.4. aliisque Imperii Receffibus, in fpecie noviffimo Rarzbovezf. de

(

Tit

AInn. 1654« S$.160..— Omifimus & Jus exequendi Sententias ab Auítregis

latas ; his enim, cum eam tantüm Executionis fpeciem tribuamus , que

Q

judicialis dicitur, & fit juffu & imperio, per ea, qua tradidir B. HEN-

of

RICUS de COCCEJUS, z» Differt. de notion. && Execut. Anuflregar. per tot.

fu

in [pecie cap. 2. & pro decernendà Executione reali implorandam effe Ca-

d

meram Imperii Judiciumve Aulicum cenfeamus cum GAILIO,BLUMIO,

d

REINKINGIO, aliisque, quos citat B. Dn. JO. GRAVE zz Difp. de A4u-

t

fireg. $. 20. nobis autem de reali Executione, ejusque fufcipiendz perfi-

ciendzque Jure fermo hic fit, hinc facile patet, referri Executionem Sen-

tentiarum primz hujus Inítantie hüc non debuiffe, fed comprehendi

jam fub fecundà rerum exfequendarum Claffe. Hac tamen omnia de Le-

galibustantüm Auflregis funt accipienda ; Conventionalibus enim, imó

CE

G Legalibus quod pacto hac dari poffit poteftas, quod & actu dentur Au-

ftrega ifthac poteüatek præditi, nullum eft dubium,

N

s M

f

bu

Jam, quod ad ipfum Jus Executionem decernendi attinet, negandi&m id

Íci

qua

noneít, in genere, & de Regulà ad Imperatorem id fpe&are, in rebus,.

Thin

füb cenfum priorum trium ( 1 ) Claffium veniunt, ceu per fingulas eundo fpe-

[

Wt

cies in fubfequentibus demonfítrabimus Capitibus.

Notandum tamen & hoc

eft, ita penes Imperatorem Jus hoc perfiftere, utnon, nifiejus Circuli,in quo

bf

(ei

perficienda eft Executio, ausfdyreibenbe yür(ten (2 ) Ducesve ad hunc actum

Vdli

queateligere ; ut adeó, fi penitius rem luftremus, appareat, accenfendum effe

N

hoc Jus decernendi Executionem iis Imperatoris Refervatis , que Suo quidem

V

nomine , nontamen ex voluntate, fed ad normam Capitulatione aliisve Impe-

cé-

D

rii Legibqs praícriptam peragit, eum fcilicetin finem, a&tui ut eo major ac

()

dat

233

us

in ffec. de Execut. ab »no bet . Xüaföreib. ócc

;

iE

einter [

—datautoritas, tantoque promitius Imperato

riz Majeftatis reverentiá, inque ca

p

1U$ nQ-

- fum contemtüs eó gravioris poenze metu mandata adimpleantur.

c Cap. 3. $. 15.

V, pl

(1) De quartà vid.. Cap. 2. $.1rr.

ertnanicá tüm in Differtati

onis rubro , tüm m nigro uti

ntüm, —

- (2) Solà hác voce G

tatis hinc inde Latinis vocabulis omnem rei conceptum

maluimus, quam ufi

tis videbatur concinnum voca-

m .

non fatis exhaurientibus.

Neque enim fa

bulum PRINCIPUM CIRCENSIUM ,

à NICOLAO MYLERO ab

T

EHRENBACH z 7r. de Statib. & Princip. Imper. Part. 1. cap. 12. n.22.

Ti E

|

bis fuit

(OB.8

7. hoc cum fignificatu ufurpatum. . Voce veró DireCtoris, cum

& pl

appofit

o, vulgo Grayf « aud(dreibenbe Sürftar,

utut Imperii Legibus ea

art. Ill

fit con

formis, eáà tamen abílinuimus ex ratione,

ne ex ufu ejusdem in«

bnaícatur occafio confundendi toro coclo diverfa Dire&o-

7 t

cauto porró fu

ifiegs

ris atquebet t

apf«aus(dreibenben Sürften officia. Vix enim aliz caufz,

s qE

quam promiícuo

vocis : Diretlorz; ufüi videtur adfcribendum, quod ex

omni [uris publi

ci confultorum numero haCtenus feré ne unicus quidem

g u?&'&-

fuerit repertus,

qui diverfam utriusque originem , divería fata atque in-

g. gt

dolem recté tra

diderit, quodque & illi, qui pre Brandenburgenfi Mar-

Tu) d V.

3LoMIO, E^

chione Epifcopo Bambergenfi,

& prz Epifcopo Conftantienfi Duci Wür-

tembergico, ( quorum no

mina

dedimus in Der Joeralb. unb 3pvoliti(d).

jp r

GrEtübrung bes Q'Gürtemb.

OBappens, Libr. I. Cap. 2. $. 10« n0r.7. qu&

ede p ;

carceres adhucdum mordet,)

in Circulis, refpe&ivé Franconico Suevico-«

onem d -

cue tribuunt Dire&orium, id pro exceptione à regulà venditare, padtis-

,mprehen l

ue forte defuper initis adícribere malint, ( ceu etiam exiftimavit Vir pro-

yis d i

fundz eruditionis, & quem maximi, uti omnino par eít, facimus, Dn.

eniM» f

O. FRIDERICUS PFEFFINGER, in literis Luneburgi Ann. 1715.

,) quam diverfa, que omninó hic fübfunt, agno-

g |

d. 1 1. Maji ad nos datis

Fauítam

fcere Officia.

hinc Lucinam precari fas eft egregiis meditationi-

bus, qua hoc de Themate

premit Vir quidam illutris, rerumque harum

fcientiffimus , potentiffimi

noftri Ducis quoad res quoque Circulares Ad-

um N

miniíter dexterrimus. Cozf.

interim bíe grünolid)e 1]

orftellung , 1oa8 e8

us

"

unb Diredorio ifl

ben £óbl, &5dbtod:

mit bem Grapf ; 9lu&(cbreib: 9(mt

eo ?

biftb. Grap oor dine $3Seranbtn

ug babe, que Anno primüm 170j.

T

deinde & An, fuperiori 17 :9. recu

fa prodiit 77 fo/. Ibi veró in primis

u

velimus confulas bie SSepnlag INwm. 4 p. 7-

$. ubi potiores DireGtoris ,

ben

Gütfle: adus adumbrantur.

unc i

P

otiores item ber Grapg « aug(dreiben

dn ^

V'id. quoque

JAC. BERNHARDI MUL

ZII Differt. de Qüïc.';Direx&q.r, e

(

Duc. Circular. in Execut. Sentent. $.4

.P.m. , »

gl

LZIU

841. &. alibique nec Eidem de-

— (3) Negatid quidem pemegatqee MU

;

B^

^ fuere -

Yj

d

236

GRASS de Ture exquendz' iz Inperio,

p

od

fuere argumenta, qua fucum imponere poterant rerum -imperitirs;

cer-

; ii val

tum quoque G id eft, non exrare ullam Legem pablicam, quá Se poreftate

(uitor

! lreCitc

hác Imperator difertis abdicaverit verbis..— Verum enim veró nec efl opus

expre(sa aliquá hanc in rem Conflitutione ; eccur enim ejusdem vices

.Aim ope

non fübeant ii Imperii Receffus, ex Imperii Ordinationes atque Pacifica-

"I mente

tiones, ubi Dett G rapf « auc(dbreibenben (urften atque Circulorem Du-

, tributaq:

cibus exequendi Jus primario, Imperatori autem, non illis, in fub.

tf oj

fidium tantum tribuitur. Addantur quoque Autores $. 4. sar. (1)

(1)

cumulati.

D

rei

N

Ipfam autem exequendi pa&a;mjuäicata , transactaque poteftatem Derr

a

€rap& ausftbreibenben Sürften Ducibusque Circulorum tribuendam effe nul-

Q) £

lus dubitabit, qui, quz pro flabiliende hoc Jure fequenti tertio Capiti inclufi-

RU|

mus, abjectà, que veritati tam graviter obeft , nimiá autoritatis humanz vene-

Regz

ratione petlegerit, adeó, ut plané opus haud effe cenfeamus, generalioribus

jri

rem hic agere argumentis, quin potius, cum explofa jam fint adverfariorum

u

tormenta majora, ( 1) paníis quoque velis hoítica nunc caflra pratervehere

Tüm

poffumus , unicum hoc fi addiderimus , quod fer& pratermifere cocteri, opti-

proc

mum híc necti argamentum ex origine atque fine Circulorum Imperii.

55

lls

(1) Noftre quz oppofüitSententiz Ilaftris quondam MULZIUS ;. iz jam

fpet

cit. Differt. Lar. Germ. de Officio Diretlorum c Ducum Circulariumin Exe-

[//771

cutione Sententiarum j 2. in Examine Scripti de j"ure e-xequmdi Sententias

g

Diretloribus Circulorum competente ; 3. in oeten gmepen C3dbreiben eineg

Sreunbes an eimen Greunb , ün ber SOtectfenburg/Guftraui(dben Succefa

Y

fíons-C5adye; denique & 4. in berlnter(ud)ung ber fogenanntengrünoz

licben SSebauptung bes $Reicbs unb ber Grapfen Geredytiafeit bie

Qülirign

CRollsiebung ber Lrtbeil betreffeib, qua te&to nomine Annis 1697, &

mfr

1699. ediditin 4,

Quz tamen in fumos abire juffit i. B. de COCCEJUS

Qiod f g

im Scripto /iuomymo de fure exequendi Sententias Imperiales Diretloribus — '

Circulorum competente ; 2. 1ll. Dn. CHRISTIANUS THOMASIUS , 75

fite Pafh

"TIhefib. "Furzs publ. oppo[itzs Differtat, Anouym. de. Offic. Direttor. & D. -

()) &

Circular. in. Execut. . Sententiarum.. 'Tam & 3. Autor bet grünblicben

El

SSebauptungbes SReid)g unb ber Crapfen Oeredbtigfeit bie CBellgiebung

ber LIrtbeil betrefferib. — Quorum Scriptorum omnium robur in nuce vi-

nj

Wt

deas apud Excell. Dn. PFEFFINGERUM ;z Commentar. ad. Vitriar. Inff.

$a

Jur. publ. Tom.H. Libr. H. Tit. 6. $. 26 OL d D. . 1106 /fdqe

(2 Y

Etenim cum fit certum explorac'um;i;le, eum vel maxime in iinæm/omnq—

B

. illud

Wi

a D

- dn frec. Je Execut. ab sno bet ( v. 2fuefcbreib. cc. |

257

7 od

8j Q !

illud vaftum moleque fuà ruens Imperii noftri Romano-Germanici corpus in

otelate

quatuor primüm ab Alberto II (1) poíleà in fex , denique & in decem partes

five Circulos à Maximiliano I. effe diftributum, uteó facilior promtiorque eo-

[l opus

| vics

rum operá foret pacis X tranquillitatis publice executio atque defenGo,þ ( 1)id

acifice

in mentem oculosque cuivis ftatim labi neceffe efE, ea infimul Circulis indulta

n De

tributaque eff« Jura , eam pote(tatem, fine quà effe&u neceffario. deflitui de-

v (üb.

buiffet optimum optimorum Imperatorum iní

litutum.

fcriptisque folüm conceptam, fed

i. u)

5

( 1) Quam Imperii divifionem non mente

1

re ipsà Executioni effe mandatam contra dubia à B. de COCCEJUS ;z 7zr.

^

r

publ. prudent. Cap. 33* Append. 3. $. 41. p.tm. 5 50, aliisque mota fuó locó

at M

atque tempore demonftrabimus,

(2) Fid. Conflitut. Alberti

II. $.1n

b ben QiBorten. apud B. JO. SCHILTE-

T

Tom. II. Tit.19. p.75.23.9. Conf. quoque Ordizat.

jtiindd

RUM is Inffit. Tur.publ.

4ng VY

Regimen

1. de Aun. 1500.

Tit. 1. Receff. Imp. Colon. & Trevir. de Ann.1 j12.

ralioti .

prior. $. 9. Y0. 1t.

Hincquoque cum & Electores Imperii, & Archiduces

Auftriz tanquam Princi

pes armipotentes fatis effent tuti ab infultibus alio-

r ariorut

rum Statuum, fuisquein Territoriis Executionem pacis publicz ipfimet

terveli

procurare poffent ,

priori iftà Maximiliani L. in Sex Circulos divifione,

l.

gerä, opt

illis, quos nominavi

mus, omiffis, minoribus tantüm Sratibus fuit pro-

fpé&um , hiq

ue foli tüm in Circulos fuere redaCti. — 7i4. cir. Ordiz. Regi-

J iinm

ment. Tit. . & Exc. Dn. J[AC, CAROLUS SPENER z Hifler. German.

ii n

d

aniv. cä* pragm. Tom. II. Libr. III. ' caä. 4.7 $. 7 p« m- 349.

n

Hüc veró prafertim referas Executionem Pacificationum , Sententiarum

ii

dn Imperii Dicafteriis fummis dictatarum , Concluforumque Imperialium Cir.

fqji

if

culariumque. Fruftranea quippeob imperiofurn nonnullorum Imperii Proce-

1607

rum (1) genium foret faluberrimarum Ordinationum Legumque Coníflitutio ,

quod fi non effent in Imperio, qui, quod publicá lege cautum, quod publicá

CCEUS

pace pactum, Executioni mandarent, inque refractarios vi & armis animad-

"LA

——

JUS, i

verterent. (.2))

& D

(1) Eorum cum p

rin'ikis,. qui nec ad feculare exhorrefcunt Bannum , nec ad

Ecclefiafticurmn ,

quorum de compofitione tot in Comitiis inde à Maximi-

nl

liani I. temporibus Confultatione

s inftitutas videas e, g. i2 Ordinar. Ca-

d

meral. Conftant. de Aun. 15 07, Bit, 17. Rece[f. Imper. W'ormat. de .An. 15 21.

i nyc "

$. 27. alibique paffim..

Impe/rio cantilena eft : Syie £yrbnungen beä

ii il

2)

Vetufliffima enim hac in

2anb.Srieben8 fepen be

plfam unb robl verfeben, aud) fein itt Die Gebet

aber e$ babe bibero allmegen an ber

m

/omüc.

unb auf as 3Dapier gebradbt ,

j

AC

;

ii

—ags

-GRASS de fm*? exequendi in Imperio »,

rdgsm mb

Execution gefebtet , quod fuit Votum Legati Auguftani Epifcopi in Co-

mitiis Circuli Suevici Ulmz Ann. r5 j4. habitis apud B. JO. GEORG. de

KULPIS izpraf. ad te8 G5dymdbi(d). Grap(es Serieg8 z CBGerorbn. unb

, Onfli

Reglementel, Inde Germanorum Proverbium : (*8 feye bem £anbe

anodo

D Du

Stieben nicbt $u trauen, ^ Cui jungas fimiles Imperii Statuum quere-

las atque deliberationes non fimplici vice rei hujus causá habitas apud

hire, noft

Dn. JO. JOACHIMUM MULLERUM im 5Xeicb8 « &ag8 G^taat.

niti fueri

Libr. L. Cap. 1 3. $.4. féqe p.im. 1 39. &c.Conf. & bie J9atibbab be8 £anbe

tlorum ?

u Cireul

Gitieb. de Inz. 14.95. Receff. Imp

« Angn[lan. de nn. 1555« $. g7.-aliaqu:

ts Períon

loca iufinita.

gux 70 :

;

knr, ele

one nu]là

H»æc au/tem cum omnium con

fenfu ita fefe

Ba'beant, non eft, cur diutius

iatum n

iis immoremur ; transibimus ergo ad fpecialiora.

Et cum in haud paucis alia

exequendi Juris fuerit facies ante natos Duces Circulorum & penes certas Fami-

(bitür, m

pfrim ]

lias perfonasve conítitutum bag$ Grapf-2lugfdreibz2Imt, alia vero poft illos

tututnd (

;

natos, hoc firmatum : hinc eam, qua fe fponté nobis jam offert , Thematis

VOti ortu

noftri tractationem fpecialem , ita in fequentibus erimus profecuturi, ut Secun-

do Capite de Jure exequendi, qualeid ante Duces Circulares conflitutos,atque

0 Qqod.

po'qt: 'imf'

bie Grapfiaus(d)reibenbe Gürfter plane efformatos fuerit, difpiciamus adden-

o .

tes Capite Tertio Statum ejusdem modernum , denique & Capite Quarto fpc-

Wg. (

ciali illi in Rubro fignatz Controverfie manci

pato quophonem toti huic li-

t

bello imponamus. — Faxit Df:us, ut feliciter !

tit cone

m YN

Carur Il

Tolique

Tradit exequendi Juris Statum fub Maximiliano T.

Dollris

$. 1. Quando hareditarium fatlum $. 7« Quod. ad fe pertra/a&;-e 4kni/w

lictat oj

fuerit oa8 G tapf-9(uefebr. 9Imt.

fuit. Imperator.

$. 2. Quando conflituti fuerint Duces

S. 4. Status exfecuti [unt. 1. Receffis

(t) P.

Circulorum ?

]

atque Ordinationet Imperis.

fabf

"

$. s. 7Multa in hac Periodo ej]äwob]äum

$. g. II. Sententias [ummorum in Im-.

It

atque irregularia,

perio fudiciorum.

$. a. us decernenda Executionis come — $. 10. 1II. Pacificationes Imperii.

pull

petét lm'peratorz'.

$. i. Quis. decreverit. atque. perfece-

itq

S. y. Sed cum limitatione.

rit Executionem im rebus Circula-

of |

Q

$. 6. us perficienda. Executionis ba-

"

- ribus?

bsere Status.

numl

T

$ 1.

N(

ES

r —À—

E

439

i? fpec. deiEkat.vab* um bet €c. 2£i15fcbtefb.f eu.

jin C

!

$

T.

ORG, de

Onftitutum cum nobis fit agere prafenti Capite: Ze ure exequendi, quä-

i, ul

*

modo cum. eo aute plene efformatos bie &rapfrausfebreibenbe gfwüen ha-

r

Duceseorum comparatum fuerit ? id omnium primó nobis videtur incum-

N

tosqu*e'

tas apid

bere, no

fíiram ut depromamus fententiam ; quonam ergó tempore plané etfor-

C5taat,

x

mati fuecint Die Grapfsaus(creibenbe yür(ten ? quando conftituti Duces Cir-

*

z

C

ulorum ? Et priores qui

dem quo

d attinet, conítat nobis ex ACtis Impetii at-

$ fb

extitiffe quidem moxab origine Circulorum fingula-

ln

ue Circulorum publicis ,

res Perfonas, qu&, qua jam

be8 Grapf : 9(usfcbreib-9Imt8 propria effc repu-

tentur, ele£tione, (1) vel exprefsà, five Im

perii, fiveStatuum Circuli conven-

tione nullà przviá, fpontein fefufceperunt

; id quod tamen ita conflanter ob-

diutius

uic vel illi vi-

vis alid

fervatum non fuit,

quin, prout id commodum neceffariumve h

debatur, modo hi

)

modó alii, modo unus, modo duo pluresve, inftantibus

at

prafertim Imperii

Comitiis Circulum convocarent , donec tandem obfervantiáà

wWüs

diuturnà ( 2) id Sibi potentiorum qu

idam prafcripferunt. Dum vero obfer-

"Themats

facilé patet , cer-

vantiá ortum firmatemque effe hoc Officium modo diximus,

ucis annis circumícriptum definiri haud

t oetum

tum quoddam

remporis fpatium pa

atosatq

poffe, intrà quo

d PRZECISE hoc offi

cium ad przfentes bie G. rappaus(tbret:

fits addet

benbe Sürften devenerit,

praeprimis, cum diverfz fuerint Circulorum obfer-

urto v

, feriusque alibi modernos bie Qrm)g;auäfd)reibm,

vantiz , (2) alibique citius

yihic l

be Sürften id ad Se pertraxi

ffenemini (itignotum. . Non tamen erraturos nos

effe confidimus, fi quidem termi

nos, quo perpetuum eífe cosperit hoc Offici-

N r

um , IN GENERE circa confinia. Regiminis Imperatorum Maximiliani I. Ca-

ollocemus , cum plerisque in Circulis eofdem , qui id munus

rolique Quinti c

noílris Sibi vin

dicant temporibus, Circularium rerum moderatores jam tum

liceat offendere. (4)

T d ï

- (1) Patet ex addudis,

quod. pace Favitoris noflri m'ax«imi monere liceat,

fubfiftere non poffe, que de Ori

gine. ber ag ausfdyreibenben Süte

! Rece[[W L

4;..

fieti tradit Dn. PFEFFINGER z

Commentar. 4d Fitriar. Tom« 1. Lib.II.

i

. atque allegatum Imperii Receffum Au-

ii

Tit,6. $. 11. not, (a) p.m. 1085

-

DA

guítanum non 0il Deit Craye

ausfibreibenben Srürftemn fed de Ducibus

ul

Circuli effe capiendüm, quos inter maxi

mum .effe diícrimen ad 7. c. $.12.

uot. (c) p.m. 10 p4, agnofcit ipfe Vir eru

ditiffimus,

Hinc emendandus

"TA

qui i2 Tr. de Conv

entib. Circular. Cap.3.

; G

quoque PETRUS MULLER

Hinc. nec fatis accurata effe conftat, qua

AZHm.1. 'gcmiri

4 his protulit.

hanc in rem differuit 1ll. Dn. AUTOR Z4editat.

ad Inftrum. Pacis HEN-

RICUS de HENNINGES i» Specim. VII. Mantiff. 1. 900 Söefd)q ff eï![geeit

j

240

um m

GR ASS de 'ure exeguendi in Imperio;

bes lirfprumga ber 9lue(dbreib :Qlembter in bett 1o, ä)ieicbäggmpfen.

f

psMo 1327' q *

füut

2) Juvat híc audire egregié differentes Suevici Circuli Status Evangelicos

in Proteftatione, quam in pleno Circuli confeffü Ann. 1595. d. r5. Jan.

tl

interpofuerunt : ubi : Syann füré et(t, inquiunt, (o ift unverneinlid) ,

«t

uno mag bas CBiberfpiel legitime nidbt bepgebracdbt merben, Dafi

ftt

Üiberal ín Feittee SXeidba 210d) Graps/CQYerfammlung iod) fonften einiger

(dii

h

ad memoriam pofleritatis qu(f8 SYappíer gebracbter CGerabfibibung

$ott ber Oxerecbtiafeit bes 9fup(cbreibens bep biefem 26b[, Grapg, tvele

unet

cben. Citánben (ammt ober (onbers Dic(elbige vor anberm sugemibmcet

o

fepm, ober aber u toeld)er 3eit, voie offt, unb mit ag maffen bie

jübot

gelüibt ober continuitt toerben folle, as tveniofte jemablem deliberirt,

eit

gefebloffem, ober aud) itt benen 2fb(cbieben angenmercit, begriffen uno

, v

1e

cinoerleibt, fonberm bag e8 biffalló einig umb alleim auff bem altetm

]jj2

Exercitio rb bielfdbrigen JOerbringen beroenben fbue &c. — Etin e-

$13

Quentibus : baraué bann ferner (o oiel absumerc'en , Daf biB nidbt a

hanc

leitt eine bfoffe afte, su . allen Qbeifen toill.d)ürlid)e Obfervanz, alfo ,

FUN

baf mait baraus nidbt8 su inferiren bátte, quam quod ab antiquá iftà

pracicà & obfervantià longiffimi temporis, utpore tituli prefumptio-

Q)

It:

decei

nem inducente , optimámque rei dubiz interpretationem fubmini(lrante

ante

non facile recedendum fit ; (onbetn voani man bie Gadjen im Girunb

Cb

erágen tmoill , fo tvirb e8 fic) banbgreifflidh eraigmen, baf Dif Exerciti-

Stat

um De$ gefammten 9(us(dbreiben8 mit nicbter eiue bloffe , in mera facul-

tate berubenbe tlbung, fonbern oielmebr einered)tmáfiger QBeif et

3.

feffetie ub oerfdbrte Geredbtiafeit, tvelcben ibren Effe& unb 9üt»

VA

t

C'umg intuiru duplici tb auf stveetr C'Beg $u erftrecfen, er(tlíd) stifcbert

bert ausfübteibenben Syürften an einem , tinb ben übrigeit Gotámber Diee

in

fe8 Grape anbern beil , al(o, tvo biefelbiae G'rapssGotánbe beutigs

DIEI

&98 , urb (o lana Goie ble ausfdoreibenbe Sürften gu C'oblfabrt be8

gemeines Graps;QBefens Der Gebübr unerteiflid) nadsufetem begebe

2f

W

ren wetben, obne erbebliche treffentficbe Uvjacben fid) fireuben , ub

(

)I

bie(e Gerecbtigfeit beB 9Luafd)reibens Dem eítt ober aber beeben Gyürz

ftett abguftricfen , ober felbige auff einen anbern Gotanb qu vermenben

U

beginnen motten, baf fie benem al(efammt.nidbt alleit longillimi, fott»

M

Deri aud) nunmebr ultra memorialis temporis quieta q. polfeffione cum

lsj

alterius partis fcientia & patientia continuata, & coníequenter inde fir-

Fa

miflime ipfius etiam bonz fidei adminiculo radicata praícriptione fícd)et»

àQis

n 2lb^

tür

lid) entgegen feben , aud) biefe ibre ge:gcbtfame obne redotlide

pru

ti;

—

It t

241

d.

: iv fpec. de Eu 3b u ber £r. usfcbreib. crc.

"at

Tmebr 60n Janben flaffen woürben, o bannaud) rcfþe&u

fþru,cz; midt

ngelicos

v

mutuo, 9Xbt

D

E

,

ber aus(cbreibenben sürften unter ibnem felbften, al8 bez-

T. at

ten je emec

B

gegen unb. tofber ben auberm , fo fang star einm febet bem

eiten Jercbrutgen

genág bie Gebübr gu. vollsteberr erbietig, fold) -gee

vintid) ,

jamust.3u

tbun., unb Exercitium legitimo praícriptionis. titulo Sybue

n, D

boefáfter ub ín8 fidber geftellt, &c. 2il(o ba fid) beren eiz.

v eitigtt

éeibften bar

(iuyg

net beuttg8

Gags ber Gapf « Q3erjammlumng, ober be8 2lusjdbreibeug:

l, w

unerfudbt. oDer. unbege

ben be8 anberm unternemmen, felbiger 9ybme-

n

(olcbes nidbt gst be

iffen,

unb ob oleid) barauff etroa8 de fa&o erfolgte,.

iebod) baraus eim o

frenbabre Nullitec ervadbjen mürbe, &c. 774. bie-

ifn t

erünblidbe Sadridbt vor bem Crapf:

Stus(d)reibz2[mt unb: Dire&orio-

iber ltt /

faq--..-Add. Receff. Imp. de Ann.-

juruno

in Codmabet, Qäex)(. INum.i6. p.tm. 41

1h.1544- $- 24« de Ann.1543. $. 17. de Anu. 15 44«

m at

1]320 Tifofu 502- de .A

NV

$73

.de Anu.1548. $.28. « de Ann. 1566. $.137.

Ec- fubodoratus eft

hanc ber. Grapg « aufc)

teibenben. Syürflen Originem

jl t

FUNCK, z Differt. de Imper. Circul. $t

,

JOLI eCOBUS

.

vanz,aïb!

ant'tqllä u

) Itain Circulo

Imperii Suevico Ducatus Würtembergiei tempore quin-

mafompti

decennalis exilii

Ducis Ulrici Gubernatores. Auftriaci Anno 153 1. (de

anterioribus enim Circuli Suevici Conventibus Ada non fuppetunt, ) at$

yninidrant

e von benen moeítfidyen biefe8 Crapfea Gtánben reliquos Circuli

T

Zybrift

if Bxert

Status unà cum

Auguftano Epiícopo convocarunt, & adinítantiam Suévi-

"

ce Prafecti militie, Comitis de Montfort Anno 1j 34. foli repetierunt.

i

Duce teftituto, Matchione Badeníi admonente Idem hoc Officio folus

u

d

fuit fun&us ab Anno1;34. usque ad ÀAnnum 154 1. quo ad petitionem

ul

Ducis Auguffanus Epiícopus, Annoque 1542. & fequentibus omnibus

|

fwfjt*/l

in modernum usque diem Conílantienfis Epifcopus fimul admovere

ii

uj

u

snanus, 774. Uie fur&e dez- mafige Deduttioz oort bem 9fugsfibreibe

Simpt unb D

irellorio m beny $6bl Codymábifiben Grayp

) qgæiexta-t

d

in ber cir. grünbl, CBor(tell. $3epl, um IP. p m.

6. fa4.

a n

)

Ita nos fentimus ; Opinionem ramen hanc, cu

m fola eam probabilita-

T

li Vl

4

MM

te , (Legibus tam

en Imperii, e. g. Mandato, fubjun&to bet Grfidbr, beg

g

$anb/Srieb, INor;

mb. de 4nn.1522. füperftrudà) niti fateamur ipfimet,

if1it!s l !

Le&ori obtrudere nolumus ; quin

potius non poterit non nobis effe

eratiffimum, quodíi Viri eruditi, ampliori Circularium rerum notitià

! monc u

aGisque publicis

inftru&di hifce rectiora edocere nos non dedignabun-

jer 1 '

Ita enim e

(tomninó, magnis adhuc in tenebris quoad res Cir-

jons

j

tur.

Con-

j

eulares earumque cumprimis Antilqu-itates oberrant publici Juris

fpw

fulti,

441

GR ASS de ; fure exeäzendi in -Imperz'o ,

fulti , parumque folidi & pleris

quis hauferit.

que , quæ. hoc m genere þro&ant, Scrip;i"s

T

]

d

$. 2.

l

Eidem fere tempeflati fuos debent natales Circulorum Captitanei, Utut

&nim horum de Conílitutione Albertus II. jam fuerit follicitus ,

(1.) neque

6

negandum id videatur , ad effe&tum rem tüm fuiffe perductam

; (2)) certum

pr

tamen & hoc eft, ceffaffe rurfüs hoc officium turbulentis illis,

queis Circulos

!

lu

Maximilianus condidit, temporibus. Licet & poftea in Receífibus Imperií

li

Treviris & Colonig Anno t5 12, conditis (5.) de iis jam legatur difpofitum,

0r

effc&tu tamen Conftitutionem hanc tüm fuiffe de(titutam, (altem quibusdam in

Circulis, apertum eff aug ber Crf[dbr, be8 fanb(ricb, Norimb, Ann.1522,

I

prodità, ubi (4.) denuo ferioque id Circulis injungitur ab Imperatore Carolo

Á

V. Quod quidem mandatum tantum tum effecit , ut eligerentur paffim Cir-

N

culorum .Capitanei, ($.) quos vero iterum brevi duraffe tempore nobis per-

tlo

fuadet Receffus Imperii Auguítanus de Anno r55 f. (6.) quó Ducis Circuli

TE

fu

electio commendatur Circulis. — Sed cüm nec tum ubique . (7.) falutaris hu-

jus Legis haberetur ratio, aliquoties (8.) eadem füuit repetita, non tamen eo

br

cum fucceffu, quem Odinatio illa intenderat. Alibi enim hifce mandatis

)

non obítantibus Duces plané non fuere ele&ti ; alibi conftituti quidem funt,

Pr

fed nor multo poft ceffarunt iterum : adcoque hodie quibusdam ii reperiur.-

t

tur in Circulis, in quibusdam fuó modó (9.) fuffetus iisdem eft Generalis

Q

Campi Marefchallus , (10,) denique & in quibusdam plane nullos effe comperi,

(1) 7i4. EJUSDEM Corf/ir. apud SCHIETERUM zz Zzffitut. Jfur. publ.

fi

Tom. 1. Tit. v9. p.m.339. $. Mnb ben QBorten, ubi : unb . jeglicben

(

Sbeile ein S5anptmann mit 9Qabmem einen unfer Sü

tften su einient

- 39anbbaber oefe&t unb gegeberr.

)

(2) Teftatur fane Dn. JO. ULRICUS PREGIZER ,. ítt bett oiftori(tb,

G.

Ephemerid. be8 Gür[tl. Joaufes CfGürtemb, p. m.23. datas Anno 1492.

«

À Friderico III. Imperarore effe literas, ad Eberhardum Barbatum , Wür-

ol

tembergiz Comitem l8 beà Gdmdbi(ben Grapfeó . Jobriften

hj

Syauptmanm,

tj

G) x priori $. $. 9. 10. in pofferiori $. 16.

(t9)(

(4) 7it. 7.

j

(5) Id exinde collig

imus, quod ab his indetemporibus in A£lis publicis &

Hiftorià paffim Capitaneorum

Circularium occurrit mentio.

r

(6) $. c. & multis fequentibus.

LU

(7) Inter primos, qui Receffui morem

t

g.eiïï:ruhr, Circulos fuit & Suevi-

n

cus, in quo, fuadente rem Chriüqph

oro, Duce W ürtembergico, An-

lap

n01j63.

N

t

3p fpec. de Exectut. ab o bet (£e. 2(uo(cbreib, &c.

243

Xtipti

no Ij 63.tüm peculiaris ExecutionisOrdinatio fuit condita,tm & electus

eít Dux Circuli.— Extat illa & peculiariter excufa ,. (/;7. Magnif. Dn.

, Ut

BURCKH, GOTTHELF. STRUVII Zibliotb. Turis Cap. 14. $.23. p. m*

666.) & aliis junc&ta aliquoties. Novi(ffimz ediciones hz fant. 1. Que

| neq

vrim5 cernitur locó inter be8 P56l. C5dtvabi(cben rapfeg alten unb

Certpt

neuen. sriegsscBerorbnungen unb Reglemeztett, quz in unum fuía Vo-

"itculos

lumen clegantique Prefatione ornata Stuttgardie 1696. i» fol. edidit

Ti

EORG. deKULPIS. Eít & alia Editio, quz Mantiffz locó

ofitum,

j.Jo.G

sdamin

Ordinationi Executionis Imperiali adjetta eft ab ADAMO CORTRE-

O in fuó Corpor. Jur. pull. Tom. 1. Part.IV. p.m. $. (4. Deniq; &

S

"Archivi Imperialis fui farcinam eàdem adauxit JO. CHRISTIAN. LU-

Carolo

WNIG. Obfervandum veró eft in tranfitu, de hac Ordinatione Execu-

0 Cit-

Vs ptt*

tionis Suevicà, €ujus hifloriam literariam exponit quoque Ill. Dn. JO.

N

PHILIPP. DATT 4e Pace publ, Libr. 3. Cap. 21. num.76. effe eam legem

fundamentalem Circuli Suevici. 1Ita enim i ber cir. Coorftellung von

us Y

bem Godtábifd. GCrapp.Stus(d)reibz2lmt unb Diretfor. $Bepl, NGm.6.

tamen o

.m. 41 dicitur : $328 Toabre urfprünglid)e Vinculum Societatis inter

mandati

lm font,

Principes ac Status, gumablen fie aud) bif beut su Sag bas einige 9Xtit:

te unb nterbalt be8 Grapfeá Confervation geroefen unb. annod) fepe,

reperiun

que & in antecedentibus, & in fubíequentibus, tüm à parte Ducis

Ctnerili

W'uürtembergici, tüm à parte Conílantienfis Epifcopi aliquoties l.» 6.

s omptti

repetuntur,

n p

G

) dn Receff. Imper. Auguflan. de. dun.15 5 0. $. 47. 48. Receff. Imper. 4n-

Y

guflan. de Aun.1564. S.14.. C7c.

TA

9) Nec enim in omnibus cum eo convenit, brevibusque ita poteft dici :

Generalis Campi Marefchalli munus non , nifi círca res Circuli militares

WNIW'

ex przfcriptà Capitulatione verfari : Ducis vero etiam circa res Circuli

9 149*

oliticas non levem fuiffe poteftatem. Cozf, PHIL. REINH. VITRIARII

n,Wü"

Infiitut. Tur. publ. Libr.H. Tíit.6. $.15. & ad b. I Excell. Dn. PFEFFIN-

UE

|

GER p.». 1103. f44. nec non cit. Ordinat. Execut. Cireul. Suevic. per tot.

(10) Obtinet hoc in Circulo Suevico, in quo, qu& Ducis Circularis fata

faerint, brevibus hic tradere haud abs re fuerit. Scilicec Anno primüm

1j63. (ceu

prac. not.7. fuit di&tum) in Ducem Circuli unanimibus Sta-

g |

tuum votis €

l«&us eft Chriftophorus, Dux W'ürtembergicus , & fucceffu

s

temporis Ejufdem quoque Filius , Dux Ludovicus, à cujus obitu, cum

in íe recipere id munus nollet Dux Fridericus, paucis Ànnis prater-

T. &t*

lapfis, cum , quih

uic muneri admovebantur, Comites Nobilesqueiidem

f t

iv

wiribus eflent impares, expiravit.

Vi4. bie Dedatt. voegen be$ Godbtode

"TU

h2

biftben

244.

E

GR.ASS de jare egceqt;?ndi ;'n Im;zerio,

f

)j

biftben &müfeä Disell. p. m. o CF SB0ldg Nzem. 4 &* p. jun^lo ER

NEST. GOCKELIO 4e Creaul. Suzvic. $.14. p.m. y6. 57. Dacis véro Cir-

e

cularis ex cineribus füperiori Seculo, nefcio, quó Anno, quave Confti-

b

tutione latà , fürrexit hoc in Cireulo Generalis Campi Mirefchallas , cui

D

Officio fplendido poft fata Ludovici, Marchionis Badenfis przeft jsrn Po-

|w

rentillimus Duxz nofter EBERHARDUS LUDOVICUS. . Et fic paulo

qu

aliter fe tes habet; ac exiltimavit Vir llluft. Dn. JO. PETRUS LUDE-

Á

W'IG.

IDE

ip jJr. de *Pf*grcgafiæ. Dzcat. Wurtewla. Sec£, I. Qp. I0. fer £ot.

p.Us. .

4

b

tti

Ad ipfum veró vel ;amïem þexe;;ueqndi']vui*ïs fub Maximiliano T. Statum

!j

àt jam accédamus , hoc híc in genere notet LeGtor : multa hac in periodo effe

(9]

obícura atque incerta, multa irgeguïarig, (1.) qüibus quidem ut medela adfer-

Tl0

ietecür, As tcítantibus, in omnibus, quotquot tum fuere habita, Imperii

Comitiis fuit confulratum; fed non nifi more Germanorüm, qui fempercon-

veniunr, & nunquam conveniunt. Et licet varios füfficientes ex Imperatoris

tifimun

intentione modos exequendi Maximiliauus L. proponeret Statibus, (2.) fem-

Trecaci

per tamen ex his pot

:

inioni u

:

lm

traducerentur.

: ?

It fgis

" (2 Fid. hujus Capitis $.7.

Qütteba

) Hunc prafertim exequend

i modui pfmibiis* in ä&mitiï's"commäüäave-

| at lr

rat Inpetater, ut quatuor in Imperio, (ad Rhenum fcilicet inferiorem ,

| tonferi

1

ad Rhenum fuperiorem, ad Danubium, & ad Albim,) Marefchalli con-

]

ültate

ftituerentur, qui finguli viginti quinque Equitum auxilio adjuti Senten-

1

u

tias & Mandata publica exfequerentur. 7;7. laté Da. JO. J OACHIMUM

thtb

MULLER it QReit8 2 &'ags? Cotaat. Libr. III. Cap. 4. $. 7- p- m-447-

. ffbus,

(1)

$ 4

Q).

Regulariter tanién decernendi

Executionem Jus jar tüm quoque perfti-

Tie

tit penes Iriperatorem. Ejus enim) folius nomirie in Comitiis promulgatos

evi

videmus Imperii Receffus , Ordinationes atque Concluía (1.) Ejusdem folius

4à

nomine judicium Imperiale Aulicum, Imperii Cameram atque Regimentum

[/P

Imperii in Status tuliffe Sententias, dubio caret (2.) Ejusdem porró folius

nomine Pacem Imperii publicam fuiffe indiCtam ocularis infpettio nios edocet ;

() j

T

(3) Ejusdemque denique folius nomire, ut hiec omnia rite fancteque ferva-

Don

reritur atqüe Executioni mandarenrur à Statibus, füb détermiriatà

4

qu«g-dgm vel

al

indeterminatà poená iisdem fuiffe przeceprum , conílat,

W

(0;

: 'O') F'id. omnes Receffüs Ejus fub Regimine condic

0s in princ.

n

) w;'

24f

in [pec. de Exe?zt. ab uno bet . 2lusfcbreib, .

; "Urdiuat. Regiment. Anguflan. de Aun.iyao. Ti. Cl alle

E

VP .

ubi : qud) SAricff Darüber , tvo 5y?o

f

eptt

o Ct

(adyen bep bem f onig.

Conlt

»

3

r unferm $ onig

lidyen Gitel tinb Cotegel auf Syotim uno

3j

aag

las , ii

feit

;

aie 3X

Xómi(der fónig, qu tbun baben , tburr follen uno. mógerr,

m Po

burd) ben gemefbten unferm unb bes Seidys-SXatb gefertiget, uitb mit

einem Quía& etticber CfDort unter(drieben wverben (ollen., nemlid) alfoz

cpaulo

Ad mandatum Domini Regis in Confilio Imperii,

JUDE

[

r

j

Vid.bet fanbfrieb. Jormat. de. un.1405. Tit.i0. De8 fanbfriebena

f" t

|

5)aubbab, JZormat.

de eod. . dun, pr. - Tit. $. bie CrtldDr beg Zanbs

in pr. Rgc'g[.' Imper. Auguft. de Aun.

h

fricb. -duguff. de Anun. 1$00. 6"6'.

1$410. S$.16.

e*

tatum

fpecie Mandatum Impe:aftoris' ad Status de fervandà Ordina-

do effe

EC

) Fid. in

adfit

t1one

Ca;rfnekraïi * 'fu'bjun&qm 0

3

rdinat. Cameral. Ratisbon. de Aun. 1500.

&mgerii

5.

Verüm. enim veró ipfos Receffu

s i.nfþicienci id quoque pafebit , effe ve-

,XWWX'

fifimum, quod fupra (1

) diximus : Scilicet Imperatorem decreviffe quidem

nymmixæ

Executionem , fed non nifi autoritatis gratia,

& ad voluntatem Statuum.

(1)le

"

Comitiis , five in Judicio Aulico, five in Camera, five denique

um i

Etenim five in

in Regimento

decreta fuerit Executio, omnibus hifce in Collegiis utique con-

currebant Status ,

& non nifi fecundum majora horum vota pronunciare po-

terat Imperato

j X

(2.) Hinc. & plurium Receffuum Imperii füb Maximiliano .

m

conícriptorum

in proomio Imperator & Status conveniffe dicuntur , ut con-

nferiorem,

fultarent. 9011

Sjanbbabung bes £anb(riebens wb CSollgicbung Der gefptoz

fchä"l eor

üti Suntetie

deana

tittbeil, (3.) Hinc & Executorialibus Camerz mandatis non fuffici-

entibus, 'non ad Impera.tqrcfmq,ï

fed ad Cqmitia recu-rr.gndum/ erat implorarne

RI

tibus. (4-)

T

(1) C€o. 1.

$.2

77212

. (2) Diffentienti

bus enim ab ïmperatore Statibus Eum non poffe procedere ,

nec etiam minora fequi Vota

, jamdudum à publici Juris confultis efk

(

lge ?tt

eviftum. — 7;4. Illl. Dn. GABRIEL SCHWEDERUS noftrás z Istrod.

mu a5

4d us publ. Part. Spec, Sett. L. Cap. 30. p. m. 6 34- & B. de COCCE JUS

v

ies ol

dvl

(3) 5nbbab. beS. fanbfrieb

. Wormat. de Ann

2149 f pr.ia. 2. Ordizat.

U

Jl

Regiment, Augu

. de Anun. 1500.

pr. Tir.i. ejc. jonét. ber Grtlár. ved

9sf

otth

ganbfrieb. 4ugnf?

. de Ans5.1$00. 7';';, $.« $.2. & T'it. 6. Receff. Imper. Aue

Nv j

uftan. de Aun. 1500. Tit. 24.

quadümv

(4) Fid. bie f)anbbab be8 ganft

íeb. £ lt;x Receff. Imper. /Iuguþ,m de

WPW' .

Angnjtan, 4e Afm. 1510« $. 14

: .An;;z,/l;ook..?it.ng jit.2$. Receff. f

3

VU

W**

246

GR ASS de Ture exenauendi in Imper?a;

Cumque pofteà annuorum Comitiorum loco Regimentum Imperii füb-

)

f

loca $.prec. allara, adeo

flitueretur, ad hoc remiffum fuit Executionis decernendz negotium. v,

ll

tus non eít.

que in effe&u recurfus ad Comitia hic fubla-

f

S L] '6.

li

Perficiende Executionis us Statibus fuit reli&tum, (1

-) non tamen pla-

N

né negleGtis Circulis.

la

Scilicet in demandandà Executione plerumque certe ,

fi non femper, potior habebatur ratio eorum Circuli Statuum, in quo perfici-

enda erat. Executio : Sed quia tüm temporis nondum plené cohzrebat Syfte-

ma Circulare, quia nec ad certas jam Familias aut Perfonas erat reflridtum

tediám

munus De8. &tapf z2tud(dbteibz2[mts , quia nec exftabant jam tum Circulo-

Inpeti

eum Capitanei, hinc habito refpe&u gravitatis caufz perficiendeque Executio-

mulas R

nis difficultatis nunc majoribus pollenti viribus Statui, nunc minoribus hoc

Ü

o

ánjungebatur. (2.)

ERE

(1) His videtur obeffe, quod i Receff. Ppper. Anuguflan, de Ann. 1 500.

Tit. $2. difertis dicatur verbis :

€8 fepe eimn gemeiner Joauptntam be8 .

Wfatt

Seid8 ertodblet voorben

t $6

, 30 S9anobabung unó Uolliebung Sttee

hjf

oens uno XAedbtens, — AÍE improprie híic Imperatorem loqui, nec de

Executione contra Status facienda, fed de Bello contra exteros, eosque,

D

Ify,

qui Imperii imperio fefe fübduxerant, verba hac efle capienda , palam eft

be

tüm ex toto contextu, tüm ex verbis claris 7z7. $234« . 4« 604 04 0 g.

gfütl

7 0. 75. aliisque pofitis.

Corruunt ergó, quz inde emulfit MULZIUS.

())

(2) Hac fi attendiffet MULZIUS, ignorare non potuiffst, qui fuerit fa-

Qum, ut iz Receff. Imper. Auguflan. de Ann.1500. Tit. 27. in caufa

Conradi à Tottenheim contrà Arnoldum à Rofenberg Executorem Im-

/j

perator & Status con(tituerint Comitem à Pappenheim.

*

2 d.

n

Sed G illis quoq; jam temporibus huic perficiende Executionis Turi

Statibus competenti inhiabat Imperator, prateritisque & inconfultis Imperii

h

Statibus atque Executoribus ordinariis , munus hoc in alios pro lubitu confer-

Ti Yudici

re incipiebat, id quod tamen ita egre tulerunt Status Imperii, ut querelis

EOY

precibusque tam diu fatigarent Imperatorem , donec is publica fide caveret,

fiübut,

quod judicandi exequendique facultas inviolata per eum manere debest in

FA (

ofterum. (1.).

Ofhitts

(1) Verba Receff. Imper. Auguflan. de Ann. 1$10. 6, 14. hzc funt:llnb nady»

beni an llus umb gemeine

ID atey

baben, alfo baf etlid)en &

Gtánbe vieffültig ftlagen allbie anaefangt

e

Vütis

b

tdnben uno tIntertbanen bes $ eicba QSer-

ï

()

biitoerumg befdeben (oll an

unfeem Cammer 2 Gericbt gu Seedoten unb

ibter

ldl

in fpec. de Execut. ab umo oet Cc. 2fusfebteib, &e-

24y

| Umphec

i (üb.

ibrer bef

altet Execution $u etfangett, fo baben toit bewilligt unb ber;

n

ferochen,

uno thbun bag in Srafft Dig 2[b(biebg, toie banm eormabls

fbl

unb alleeg un

(et Gemütb unb Stepnung geroeft , ub nod» tft, bag baf

febig unfer Gammer

3ericbt feinen (itacfen freyen £auff unb Gürgaug

faut ber dronung $u oorge

balten SeicbszG:dgen gemadbt babem, unb

baf teit berfeíbigen Sorbnung sutoiber Fein 9xanibat auggebenla

nplae

f;en (of

IOR

len nod) voollen, in Feine C'Geif.

perid

Ad fingulas veró jam fpecies rerum inImperio exfequendarum ut pro-

idum

$yfle-

gredi-amur, $

ordo pofcit. Et Receffus quidem Ordinationes atque Conclufa

culo-

Imperii ut

exfequ

erentur Status , iisdem licuiffe tefítes habemuscommunes for-

Cutio»

mulas Rece

ffibus fub finem inferi folitas : Gereben unb ver(pred)en aud) woit

as hot

€buramb Sür(ten bep unferr yürftlidben Cbrer unb CQGürben , unb tvit

anbere obgemelbte C5táub im auten

teabren Sreuen unb Gauben, an Gu

J3anbbabung unb Jülff olg su tbum ,

Mt ïSW

Desflatt, bieiet Drbnung,

ober imt ibrenm 9[beoe(err, Dem , (o fein Seoniglid)

ib

unb $óniolicyer $majeftát,

ny o

Sajeftát a ibr ffatt Dagu verorbnem,

unb- benr gebadhtemn Sxeaiment unbD

j, d

i Gebotten unb COerbotten, fo

f

ir $tafft Diefe8 $Brie(fó ausgebet

$, eosqllä

woerben, 9c

borfanm. gu (eprr, unb bie $u vollsicben , alleá getreulid) uno une

gefübrficb. C1)

. pamt

!^ 64' H'

(1) Ita fe habent verba i Ordinat. Regiment. Augu[fan. de Ann. 1500. fub

IU

fn. qu& quoad fübftantialia repetuntur i Receff. Imper. Ratisbon. de Ann.

fueitie

1500. Tir.82.8.2. 3. — In Mandato eideme fabjuutto. In Ord'nat. Cameral.

; n

Conflans. de AAnn. 1507. Tit. 1 9. $.1.2. I Receff Imper. Auguflan. de Adnn.

o 1

r410. $. 20. Priori Trevir, G Colos. de Aun. ($12. Tit. 3. $. 23. 24« d

pofíer- $. 29. 30. in dAugunflano d'eAgm 1318« $. 1112

3

yis i

Fuit & penes Status

Jus exfequ;n

da

;um' Sententiarum fummorum Impe-

dl d

udiciorum. Scilicetin

ferebat Sententiz Judex claufulam de parendo, qua,

Ü confer- |

fi à Reo nonatten

riiJ

debatur, inBannum isab Imperatore Ejusve nomine à Prz-

in.quo fi ultra fex menfes perdu-

fidibus fummorum ]judiciorum'declarabatur -

his veró omnibus fpretis ad

t cavmti

rabat, cenfurà quoque

notabatuür Ecclefiafticà,

-' dCbm jt

Comitia vel Conventum Depu

tatorum Imperii Statuum re delatà, realis tan-

dem atque actualis Executio cu

idam vel quibusdam Statuum majoribus ad id

tb w

votis ele&orum perficiend

a committebatur. (1)

aA

dendi modus iz Ordinat. Cameral. Conflantienf. de

(1) Traditur hic proce

Regiment. Angu[lan, de ddnu oo,

ia

u

ddaun, 1507. Tits 16. Q'i7. Ádd. Ordinat,

Tit.

;d)ttni

T

2458

- GR ASS de. Tuve txtequendi n Imperio,

| ff' ulr. RFUQH: Imp;er. Colon, (ä* Trev

ir. þrqior.'d:ngflk(z."i'f 12. $. :. ö* o

Conf. & bujns Capitzs $. 6.

$

IOo.

,

| lsclc ai

Pacem quoque Imperii public

am ut. mandarent Exe

cüfïof'ni' Status, hifce

$2 I

difpofitum legimus verbis ( 1) . Jyabenmir ung mit Den Gtánbenfo quf ge:

nmo

melbten SXeidbas Cag $u tepburg gerocfen, besgleid)en mit Denen, fo je&t

W 630 Sel

allbie er(cbienen finb, vertragen, vereinigt, unb bep ben 3Mlicbten, Danit

de

tvir , unb unfer jeber Dem J9. SReid) vertoanbt (inb, gu balten unb su voll;ies

l. E

ben vertvilliget umb verpflicbt, unb tbum ba8 bie mit.biefenr 2lb(cbiebt,

,

Quid? quod usque adeó ad Executionem hujus Pacificationis. fefe obílrinxere

I

Status, ut qui eandem omiferit ;; ceneatur pocnà fra&tz pacis publice , ceu hec

50-7- IMJ

Receffus verba teftantur (2) : tb toelchet biefe Drbnung unb COerpflicbtung

"ty ]

beradbten, berfefoen nicbt ofge tbum, ober ver(cbaffen, unb làgig ober fdue

mig baritimen erfc:einen unb (olcbes offenbabr , Fünbtfid) unb unfaugbar feytt

jo. u

toitb , ben ober biefelben erfeunem unb ecF(ávett tvir biemit burd) foldye Q3ere

ttttis

acbtung, in 9ón be8 ytiebr/&Srucdb8 gefallen,: unb baf alóbann gegen bet

*

&

(elben mit Syenunciation , &yecution umb Ginbringung folder Dón unb an»

W G

berer Cotraf, burd) unsunb ben verorbneten SReicbesORatb., unb unfet $007

DS

niglid) &ammer«Gericbt (trenglid) unabláfig procebirt, fürgenommen, unb

At

9ebanbelt tverben foll umb mag, tvie

fid nqcb [aut unb 2[ugtoeifung un(era

(tm pl

ganbzSriebens ober (onft gebübrt.

H

fimen

(1) Sjn ber Grfldbr. Des anbfricb.

E

A

ugu/f.« de Ann.1$ 00. Tif 1 Fid.&

$anb[ftieb. Jormat. de Ann. 1455. Tit.9.. .þaubbq'b;bgä' $anbfrieb,

; ttiisfi

Wormat. de Anun. 1495.

EE gdhx

h5un. 15124 S. .

pr- dit. 8. Receff. Imp. drevir. ö* Colon, prier, de

l

(2) Sytt bet cir. 9lugfputg. Q*rFläf)c. be8 2anbfrïeb. Tit. 2. Ad4, bie Joattbs

diegü

Eï

M

- bab. be$ £anbfrieb./. c. Zir. o

0 Eyg

$.

1I,

- Reflaret jam , ut in illud c(;'uo

que inquireremus : cuinam eà tempeltate

preflan.

competierit Jus decernenda perficiendzque Executionis in rebus Circularibus ;

Cs f

fed cum Adta publica nos.hic deficiant; ficco hanc Queftionem pede praterire

Soneri

It m

oportet; per quam tamen eft probabile, decretam Executionem fuiffe à

Aecur

Membris Circuli omnibus, perfectam veró ab eo, cui vel Imperator vel ipfi-

lfcali l

met Status id negotii injunxere

; vel ab o denique, qui pro- cilieii Crayp:

E

auäfcf)ceibenben Sfiïügn tüm fe gefät.

.j Buj

) 8

CAPUT

m

L

in jjr?c,- de Execut. ab "o oet C 1. Xuisfcbreib. c.

T

IN

Y

( p

L.

Carur Ill.

Exponit modernum Juris exequendi Statum..

$. 1. Conkexio cum Capite pracedenti.

eutiones Sententiarum Cameralium.

hilte

$.2. Jmperator decérnit Exewh'anem $. 14. Imperator. decernit. & Executio-

:

*

9

, A. Receffaum. Imperii.

nem III. Pacificationum.

ii

$. 3. Sed cum limitatione.

$. 12. Af cum limitatione, Exemplum

ul

$.4. Circuli eandem perfciun"t.'

im Pace Weflphalica.

lu

$.5- Etiamft quis . fe pretendat. exem- $.15. Cujus | Executionem — decretaw

(t,

Utm.

iterum perfecerunt. Circuli.

IXCIG

$.6. Pel pregravatum.

$.14. Quid uris frt. quoad reliqua-

hec

vum Pacifiationum Executionem ?

$.7. Pmperator. decernit & Executio-

uj

nem lI. Sententiarum.

$.1$. Quis decernat & per]ïciat"/Exe'-

»mw

G. 8. Sed iterum cum limitatione.

cutionem in rebus Circularibus?

W

$.9. ANum d limitatio procedat in Sen- — $.16.. Quis perficiat Executionem Le-

ibus Duci datam , eo nolente, vel

u

tentis Tudicii Aulici?

uN

n

-ampeditó , vel non exiffente ?

u qu

$.1 0. Grculi peräczknt d:Cïeta: Exe-

I.

n

t

A D Secundam modó Juris exequend.i P

eriodum provehi;

mur, qüam circiter

n

à temporibus Caroli V. in noftram usque &tatem produximus: ubi qui-

dem plurima clara effe videas, publicisque Imperii Legibus determinata ; nec

| W

t

tamen & hic defunt, que majorem adhuc lucem defiderant, tàüm, quod plané

[

de iis ileant Leges Imperii, tàm, quod ob utriusque partis contradictionem

i

dià placet incedere vià.

MA

-zg adhuc fint in incerto. Nobis hic me

2

yin

^ fnter Majeftatica Auguftiffimi nofiri

.Imperatoris.]urä absque dubio ho-

dieque füprà ramen allatà cum limitatione connumerandum erit Jus decernen-

ful

dz Executionis contrá immediatos Cives Imperii , quó Is fruitur I. quando in

P

re(tandis Imperii Colle&is hi funt.morofi. Etenim cum ex novifhimi Re-

dutt

ceffus (an&tione , (i Colle&z (int Ordinariz, uti funt , que e.g. penduntur ad

tibusy

Imperii Cameram fuftent

andam , & eas folvere Starus neglexerint, decernantur

uampen —

gt

I

in Camerá mandata fine c

laufalá, quibus ben &rapf « ausfdbreibenben Gürffen

ulft

Execntio injungitur (1)5. cüm &, fi(int Extraordinarie Imperii Colle&e,

Fiícali in Camerà contrà moroíos Proceffus concedantur, tandemque itidem

idi

PI

6

ac bie Grapf;aus(dreibenbe ür(ten de Sententià exfequendá refcribatur, (2)

clarum efl, utroque in ca

(u 6ine omni dubio Imperatoris nomine decerni , quips

e cujus folius nomine Imperii Camera agenda peragit. (5)

at

: (1) Fid. $. f2.

Ii

(z.) Conf.

APUT

2fo

GR.ASS d;' Jure e;xequ&ndi in Imperio, :

crssme

(2) Conf. eund.

N

Et om

(3) Vid. $. 7. hujus Capitis.

feceff

fufut

' Nec tàmen & hodié cïrca.Exec.utiox.xem hujusmodi dcfretïOnem liberum

eft Imperatoris arbitrium , quin potius id Imperii Legibus, noflris prefertim

tete u

! gebü[)ïi

temporibus ita eft circumícriptum, ut non ad alios, ni(1 ad eos, qui funt bíe

LTA

Grapf; aus(d)reibenbe Sür(ter, aut pro re natá, circulorum Duces Mandata

iabl

Executorialia poffit emittere, ceu in fpecie de Executione Imperii Receffuum

tbetlt

i "c.o,ll)e

quatenus agunt de præüandis Imperi

$

4

&is fequens d.occþit paragraphus..

(

Ipfam enim Executionem quoad

"prin;um hocce pun&um ut circuli perfi-

|

ciant; five he Colle&a fint Extraordinatiz , five (int Ordinariz; volunt Legés

tolledti

Imperii publice. Illo de cafu Exemplum prabet Inftrumentum Pacis W'cít-

halice , ubiita: (1.) Ut auteza Regia 7Maj. Suecia ev fecurior certiorque fit de

indirg

infallibili fingulorum terminorum praflatione , finguli feptem dittorum Circulorum

e»

fmt(l);

- KEletlores , Pïi;icipes C Status vigore bujus comuentionzs fe ad faam quisque qua-

u

m pri

tam , conditto tempere locoque bona fide (olvendam , fponté , idque ub bypotbeca

02

amnium (uorum bonorum obligant : ita quidem, ut [i mora ullius intervenerit,

aines Imperii Ordines, potiffumzm werb cujiuque Circuli' DireBlores Duceique i

(itüte

AArticuli Affecurationis Pacis teneantur promi[[a cewrem judicatam exequi absqie

tlonis n

2llo ulteriori furis proceffm: vel' exceptione, — De pofteriori ita difpofitum eft;

ltb bot

BC

€2) Syafi bie2tue(cbreibenbe yüt(ten (3) febesmaabl manm eimr ober. anberet

bj

Cbur Sür(t ober Gotanb (eine 9Ingebübr nicbt: abacflattet ,. umb fonberlid)

toann auf corbergegangenes, aber aus8 ber 9fcbt gelaffeneg. Extrajudicial-

O

Monitorium ein unbesabítes. 3iel Dag anbere erreicbet, auf Requifition uttz

tretbr.

fer8 fap(erlidben unb beg J5eil, SReicb8 Cammer/Gericbts , obne Unter(dieb

[/77,

umb Refpe&t ber bóberen ober nieberen C»tánberr, aud) unermartet ber 9l cbtgz

ts fffjf l

(

CrFidrung bie Execution quf be8 fdumig

e St*ovf*ïewvorgunebmeu.' &c.

(1) Mrt. 16. $.12.

mot

(2) J» Rece[f. Ratisb.de Ann. 1654. $.15.

'1g. queis derogatum füitv*anrtfi-

ty

quo illi procedendi modo iz Ordinat. Cameral. de Ann. 1555* Part. $.

Tit. 48. $. 4, && füq. preícripto.

felä

Ü

(3) Incumbebat hoc fecund

culi«

E

um Ordizat. Camcmlf."ä €. $. 7. eä* j Du?i. vCi;/f.

lj

&

$

H

$

0

Sed numi & cb'nträ. eos Exe

Ct;tio

n

iévi poffint prdceder& bie(ïrai)ää-

DN

aus(dreibenbe Sürfte, qui Exemptionis causà im Camerá Judiciove Aülico

h

)

Proceffus impetrarunt, eaque de causà. colleCtas folvere denegánt ? quaritur.

M

E

2f1

jn [pec. de Exetut. ab uno ott (r. 2fuefcbreib. &c.

e äïflrfïen fequïütos hoc poffe, docent

i?orhninö bie Crapf. ausfdreibenb

Receffus Imperii : (1) tvant aud) in

biefer allgemeinen bodbnótbigen Joütff»

feiftung niemanb gefte

pet (epn Fau, fo folle

1 biejenige Cotànbe, (o burd) at

berum

Dereaudgejogen, uno

tit in poffeffione vel quafilib

ertatis feptib , einjebet (eitt

ertift)

gebübrenbe 2Intag , te

ben anbett Gitánben oermóg beg Jo. Seidbs 9Im(cblág,

nt il

enttoeber felbft entricbten , o

ber abet fie , bie augtiebenbe Gotánbe bot (ie gu

hdatd

q

ober aussiebenben Gotánben i

du

bejabten f

)

ulbig fepir, Dod) Dert Exempten,

)hus,

anberi $a

llet am ibret Gierecbtigfeit mid)t8 benommett.

(1). Muguflan. de Ayn. 1382- $. 19

é

l[ purf

Quidfi veró Status

quidam, qui.pgæ .reliquis gravatos fe effe in praftandis

t Legs

«olle&is conqueruntur ,

hoc ex cápite & usque ad futuram moderationem pre-

Wl

ftandarum praítationem vel p

lané denegent , vel partem tantüm folvere parati

beffe, quo minus bie Grapfzaus(dteibes

m

21

fint (1)? Refpondemus, hoc non o

efertim, fi ita pregravatos fe effe ii non-

be Gürffer totum ab iis exigant, pr

Audiamus tantum

Receffum Imperii noviffimum, ibi:

g a

dum probaverint.

h Potbeca

(1) 9Gcif aber ver

(:iebene €otdnbe, u

L

fib in fpecie bieSXteid)e/Gotátte ju atte

r

$cbeutetem Quan

to fíd) ni

(Dt ebe ver(tebe

ittooller , bif oie in pun&o modera-

i f

tionis matriculz

bernad) be

bingte Grfün

vigung yut SXicbtigfeit gebradbt ,

nb bamit bien

otbroenbige CGerfaffung bi

erbutd) nidt gebinibert terbe , foll

ii d

[eig amgetoenbet erben,

bamit (old)e Grfunbigung nod) oor

Yitorm d

aller móolidet S

bep benjenigem ,

tveldbe fid) su biefem notbwenbigen

jp atf

bem Gríten Septembris,

b erórtert

T

OmGerct oiffall8 befibtvet

t befinben , für bíe JDanb getommer u

dum fecundum Receffus verba : bie Cad)e

yijdi"

4oerbe, ingtoifden (fcilicet usque.

jfiion

erórterttoerbe) abet follen biejeni

genad) ber alten SieidbssMatricul ibre Quo-

xf

125 tüit bepgutragen (dulbig fepm.

dit circulo. Coxf. quod occafione horum

(1) Id quod in Suevico nuper acci

Scriptum :

Series Fatli & Ailorum ;

;[W

motuum prodiit , elegantiffimum

OBerftellung ab

G5eiten G. Joodbfürftl.

ober bolftánbige A& enamáige

Omürtemberg unb übriger mif Seros

j i

Gyurcbl. be8. JDerem 55

erfioga u

aud) bes SReicbS/Orráp

T

(elben oeceittigte

r Geift.u

nb weltlidyer Sür(tem,

e

ube be8 God)mábi(cben

licbent CoZegs; ,

unb eimiger anberet

$8b[. &»td

Grap(es , ag in felbi

aen bigber in be

m Matricular - SjGefen vorgegatt:

i d

em , toorinnen

a

bafft aeseiget unb be

mábret roitb , tvie (o wvobl bie

fürftl, Guabe

n bem Jerrm

eRiftboff su Goftar unb be»

*ort Sybro J9od)

oen meb

reren 286[. SReicb8 ; Svalaten unb einigen

QW

nen Sybro anbangen

GC drwaben unternommene eige

nmácbtige J»erabe

;cpm

SReicbs. G»t

doten in

tricular-SuB a 2 2 7

p Cc.

fegung voni

brem obbabenben ]llia

^

angufeben gd

itum

quæïm"'E

zj2

GRASS de fure exequendi in tImpeqri&,

Editum id elt Anno 17 9. Stuttgardiz 7 fol. omniaque hujus q*uæ,l-hohis

momenta folidiffime difcuffit ,

quE jam hüc transícribere ncque vacat

Yi

neque placet,

titum T

- (2) $. ($4. Cui jungas. Rec, Imp. Noriberg. de Agn 1524. $, 22. Rec. Inp.

TUR ca

As uflam. de Ann. 1530. $. 139 Receff. Imp. Wormat. de 4nn. 15 35. $. A7.

alive a

Rec. Imp. Ratisb, de Aun. 1541 $ 22. Inflrum. Pac, Weflphal. Art. $. $, g.

ttur C

(c. & cit. Seriem, Fatt. & Actor. per tot. quibus evincitur , non in privato

Statuum arbitrio moderationem pofitam, íed ab univerfo Im

5$ tdit,

perio þujusvc

piriali .

deputatis Mode;atloribus'fufcipienc—jam effe. .

. ülponu

inalium

Eft& pehes Imperatorem Jus Executionis decegdehaæ II. Qand Senten-

tr, X

tias à Tribunalibus Imperii fummis latas. Etenim non latere poteft quenquam,

& quotidiana id omnium optimé teflatur experientia, ab Imperatore decerni

igumen

minem f

Executionem Sententiarum & à Judicio Imperiali Aulico & à Camera Imperiali

fayr Le

dictatarum, Ejusque nomine, ceu ex Mandatorum Executorialium ( 1)) infpe-

Omnibus.

&ione patet, benen Grapfauefdreibenben Syürfter injungi earundem perfe-

im in ütta

Cionem. Hinc & in mandatis Execurorialibus dicuntur, $on bem $rapfer

A

basu terorbitete Commiffarii : item : G gebe ibnen biemit aug. Seavferlidyer

()N

Qquo:

€9tact unb CGollfommenbeit bíe Gervaft , f

plc)e Execution $u unternebme'a

unb gu bollsieben,

( 1) Quorum farra

If

gmem exhiber BLUMIUS jn be Qïammersäieþid)täæ

tnltat

Söefd)eibm, alviique.

8.

:

usfb

Quod tamen non alios ,'quam bie Grapfa

E omnes p

ue*f/cbreibe*tibe' gür,fien,;lmþï?

mt à J

rator poífit denominare ad perficiendas Sententiarum Executiones in Imperii

'H]mCam

Camera latas , Receffus Imperii noviffimus hifce difpofuit verbis: (&) 90 et

[reus] aber foldes nicbt tbáte [doceret paritionem] fell bamn auf 2(uruffumg

DCR

bes$ obfiegenben Gbeil8, vermóg ergangenen lirtbeil8 er in bie barinm bez

bt qu

nannte 9ón , fammt Soften unb Cod)aben erflárt, unb bie Execution (

m repu

ÀV. 0v

tooblauf benDómnyall, al8 in ber Joaupt/Coacben feiner Cbrigfeit , [ fi (cili-

cet condemnatus fit mediatus Imperii fubditus, ] ober bes. Grapfes in bent eg

"I9 &

ge(effen unb begütert, S(usfdreibenben Sürften [f fic immediatus] per man-

(0Q

data executorialia nad) Cynnbalt unferer &ammer/Gerid)t8 fSrbnung, obeé

()C

toann bie(elbe ben ber Coacben intereffirt, aucdb fonften etbeblicbe Trfader

)

d

torbanben, nad) Gutbefinben be8 Sidbter, ben aus(cbreibenben Sürfte

Y

eined ober mebr benacbbarter Grapfem,

von Lnferm Qammör:-ejericbt au

ii

getragen unb anbefoblen merben, &c.

Q* Fs

(1) $. 160.

I

$.9.

OE

nl

: ";'n [ ec deäecut- ab o bet -Q:tff.XUBfþbtfäib. &cf

M oscur ts

253

llionis

. VàCat

-Nerum enihm veto nüm,&S?n'ten-ti.aru;n in Judicio Imþ—eriäli Aulico*di&a-

tatum Executionem bert &rapf ausfbreibenben dyürften Imperator TENEA-

, Imp.

'TUR committere, aut potius integrum Eidem fit relictum, cui velit, Statuum

$at

aliive fati$ potenti hoc negotii dare ? gravis Imperatorem & Status inter agi-

L $h

tatur Controverfia ( 1) llle. nullis' ullibi ad hoc fe effe adftridtum Legibus ob-

yivato

tendit, quod & fane eft veriffimum ; Hi contra egerunt, G de Judicio Im-

m

periali

.Aulico effe capienda, que de Camerà Imperii quoad hocce punctum

difponuntur,

(cmperque. Se proteílatione interpofita interceffiffe, quoties id

bie Grapge aud(cbreibenbe dyürften conferre voluerit Impera-

in alium quam

Sentete

tor, & quz funt alia, quz utrinque magno adducuntur numero, hanc in rem

1gu4tt,

,a:rgumenta.

Nobis ita res videtur comparata, ut fit fatius Academicum ho-

jecerni

minem fuum

hic fufpendere Judicium, donec tandem vel publicis lis h:ec diri-

apcriali

matur Legib

us vel ez ab alterutra parte rationes proferantur in medium, qua

omnibus ex a

dverfío.motis dubiis & via tollendis poffint fufficere : ha&tenus en-

ysiye

t

im in utramq

ue partem fere equalia proftant rationum momenta.

j &t

. (1) Notiti

am Au&orum hüc facientium dedimus jam Cap. 1. $. 4.. sot, 1.

yidt

-quos ut

ipfos Lector infpiciat , neceffe eft.

*

IQ.

E

j

Infa Sententiarum : Cameralium realis Executio (1) cui competat, fatis

conítat ex paulo ante (2) addu&tis, fcilicet non aliis, quam benen Grapfis

-Qjetid)ï?i

aus(dreiben

ben Sürften, quibus adeo hzc facultas fuit conceffa, ut etiam

omnes prius

bie &rapf-aus(d)teibenbe yür(ter ad perficiendam eam . vocandi

e Camerz, quam ad Imperatoris arbitrium res devolvatur. Ita

T ImP?f

(nt à Judic

lis habet Ordinatio : (3) lnb too ficb sutrüge, baf einer, obet

inimpet

enim Camera

t

mebr Grapf , obet bie

Grapf al[e, tvefdes bod) nicbt fepnfoll , bie Gyecution

yufil

nicbt auf ft

d) nemmen ,

(onbern fic) berfelben tviberfe&en würben, (fcilicet

nv

eam repudian

do) follen Gammerricbter unb SSepfiter folcbes an bie S'apfert.

b $apf. 9aj. 9lbiefens , an uns at$ Sxómifcben

tiont u

Snaí.ober Sybrer Ziebb un

em gebübrlicbe Z3erfebung $u tbum toi

; cli

Stónig eilenb8 gelant

gen, in fold)

(ïen.

i d

(1) Que, quomo

do fufcipiatur vid. Cap, 4- $- 9. ntt. 1.

4

(2) Capitis hujus $. £.

vt m

(3) de Ann. 1555. Part. HI. Tit 49. S$.7*

n W

$. 1I.

wfad)m

toti communes Imperio que ut manden-

Cir

Vocant nos jam Paciücätiones

i

tur Executioni , itidem Imperatoris eft profpicere. Quippe cum vel contra

lCDt (

pacem Imperi

i publicam profanam , vel contra pacem publicam religiofam

quis lxditur,

iidem in Camera Judicioque Aulico & proceffus decernuntur (1)

li3

&

M

2

"zf4

-GR ASS de. Tuve esequendi in Imperio,

-

d

& Viäori conceduntur Mandata Executorialia, quibus nomine Imperat

oris

[

utriusque Executio Dettet &rabfeaus(d)veibenben Sürftei injangitur. W eft-

M

phaálice quoque Pacis Executionem fe promoturum effe promifit Imperator

$

hifce verbis : (2) i primis quidem Impevator ipfe per univer[um Imperium Fditla

promulget ,' & firio mandet iis, qui bifte pattis bác Pacificatione ad aliquod re-

f

ffituendum vel praftandum obligantur , t ffne tergiver[atione &j* noxa intra tem-

Du'cib'

hr

pes conclufa & vatificanda Pacis praflent (j* exequantur transatka , injungendo

daàm Diretloribus &c.

(uentia

Imo & re ipfa Eundem ejusdem Executionem decre-

WWIIZ:

viffe loquuntur ber Sytiebentg/Execuriong Recef3 , Editla veflitutoria c artlior

Dfeti

exequendi modus, Imperatoris nomine promulgata, quibus pa(fim infertas vi«

"W., fn

deas hafce phrafeologias : CfGit befeblen G.giebb. unb 9(10, andbigftunb ernfte

qt g

li, baf fíe allet umb jeber Inrereffentetr 22 7 $u ibrem Xtanb, toie bet

tir Cj

$5t bem Serieg geroefen , verbelffen uno fie. folcbem gemág oollig rcftituirett.

Oif

3. Item 9fBir geberr aud) Guer 2(rb, unb tebb, biemit rrodbmable genugfa

N7

Tie CBollmacdbt ub Getvalt &c. (5) Ejusdem denique autoritate & fequentes

(9517)/05

Pacificationes, Noviomagenfem, Armiítitium vicennale, Pacem Ryfswicenfem,

tiden E

denique & Badenfein Executioni fuiffe mandatas non negabim

"

"(

: f""gf delzea

(1) Receff. Imper. Ratisbonens. de Ann. 1641 $. 15.46.— -

It:. Q

(2) In Inflrum. Pac. Cefareo-Suecic. AArt. 16. 5. 2.

3

*

(3) Cónf. ipfa haec Mandata Executorialia, Paci

Reationi Wef'cghalicæ fübi

T'Bitufioni

"" opti

junda, que inferta quoque funt Receffui Irnperii sovil]pomo de 4nn. 16 4.

F

/dmdn j

$. 5. (zpiusque feparatim cufa extant.

Iattutg

4) AGa publica hüc fpe&tantia exhibet Dn. BERNH. LUDOVIC. MOL-

LENBECC. z7 Differtat. .

| t rem

Q)

30 4."x'.jio ö. -'60

«dä Jurib. Cafaris circa negot. chif Cap .5'-,;,5,2'.

J

(2 ]

2 i

Jid

Wec'titnen 3b Pacis Weftph

alice Executione, nifi in

fubh dtum, alíos

quam bie Crapf-au(dreibenbe Gürftet atque Duces adhibere potuit Impera-

C

Qüoc

tor per diferta Inftrumenti Pacis & Receffus Executionis vetba, que fequenti

In J[]]

$. dabimus.''Licet enim id modis omnibus artibusque agerent poft conclu-

fam quoque Pacem: W'eftphalicam ad conficiendum 'Executionis: Receffum

$

Legati Imperatoris, ut à cuta Executionis Status excluderent, aut ad fummum

Tibu

Ele&tores tantum admitterent , fatis tamen notum eít, quam tüm Status Im-

MQ

periüi Sua circa Pacis bellique negotium Jura, quibus omnino & incft Pacifi-

N

cationum Executio , mafculé defenderint, adeo, ut( priini manum figillum-

que Executionis Receffui Legati Eorum admoverint, cum variis fub Juris colo-

SmUS Im

fibus randem & à Receffus (ubícriptione arcere eos vellent Cafarei (1

RUT

findos (

(1) Fide 'omqia hac latius expofzta apud Ill. SAMUEL. de PUFFEND.

u

hts

255

d

$n fpec, de Execut, ab um bet £. ?tuofcbreib. ec.

eratofis

TT du rebus Snecic,. Lib. XXl.& XXII. & ex: hoc apud -'JO:GERHARS;

Wt

"MEUSCHEN ;» Tr.-de:

peratut

Conwrf Statuum Imp. circa nägat'.þPdc'is., Cap. 3«

; Edf

.5'0 l4-c Po mc'4-4"0

I

e

us

utd rt

Executionis ipfius perfxciendægj

;ben Qraväf auäfd)reibenbenïürü'en'

tà t

Ducibusque relictum fuiffe diximus idque evincunt verba Inftrumenti Pacis fe-

jungmdo

quentia (1):

ip primis quïdem Imperator ipfe per znä/erjäm Imperium Editla

mdete -

promaulget - - - - injungen

dotam Direttoribus 9[ug(d)reibenben ïflïfï s Moraos

Pa p

Prefetlis militia Circularis Grapf ; Obriflen, » d requifttionem veffituendo-

[etis

vum , juxta ordiuem Executionis (j hac patta reffitutionem. cujusque promove-

b qtiV

ant G perficiants . Inferatur etianz Editlis clau[ula ,. wut , quia Circuli Diretlores

teic N

bie (s:mfvg ? a»uäfd)teibenbe 5üraen* , At Prafetlus militie Circularis , Gapfz

deoitlt

Éybri(lent, i» caufa vel reffitutione propria minus idonei executioni effe cenfzntur,

gl

boc in ca(is, itemque ff Direttores vel Prafellum militia. Circularis repadiare

Adequent

conmi[]ionem contingat , viciui Girculi Direilores , aut. Prafetli militie Circularis

fericen

eodem. Executiouis munere etiam im aliis Circulis ad reffituendorum veq

uifitionen

ftmgz dgbveant; Denique. in fubfidium his tantüm'igngunturlcommi arii Cæg—

4

)

farei :- Quodfs etiam veffituendorum aliquis, Ca[areanos Gommiffarios ad alicujua

re[itutioris , Pmüationi&-', vel Executionis allum nece[farios cenfuerit , quod ipfa-

dul

rup, optioni relinquitur , etiam illi fine mora dentur. . Quae quoad fubítantialia

tüm in ipío Inftrumento Pacis, tüm in. Receffu Executionis , tüm in Edi&tis

P XUn

re(titutoriis & Receffu Imperii de Ann

*

;

rem remittimus. (2) .

oIó f;g. fægifï:ïm?fegetuntutg-Q?J?LLäe&o:

$

Q drt.16. $.2 6 3.

(2) Hodié íi agatur a

dhuc de- Ekecüti'onä Pä cis Weüph ahcæ m 1Cam epi

F Cd]-!v 6'2;

udiciove Aulico iterum fecundum fuperius tradita Executores funt bie

Grapfgz ausfibreibenbe Gyürflen, & quidem ob generalia & in futurum

m il

quoque porrecta Pacis Inftrumenti atque Receffus Executionis verba etiam

jcImpet"

g . |

in Judicio Imperiali Aulico.. " Unde facilé patet bíe Grapfaus(dreiber

f con

be Sürffemr, non Legales tantüm Imperatoris in exfequendis Pacificatio-

nibus effe Commiffarios, fed & perpetuos, id quod tamen negavit Dn.

Mi

"d

M.QLLENBECC. l.c. $. 1. dn fin

i

Neciin fubfequentibus quoque pacificationibus al

fquid de Jurefuo ïreriiiïfei-&

| ; padi^ d

ä*at

us Imperii inqueprimis pie &rapfzausfibreibenben gürften. — Sic cum An-

n

gilhlm'

,Juris qu

no'ió$4. circa Trattztum Execationis fuper Armiftitio Vicennali ad detérmi-

mandos Germaniam inter Galliamque limites, Tura Sua veríari Status cerne-

)

gatos,

nUFF

s

zent , Legatis Imperatoris addidere Suos & quatuor vicinis Circulis Adle

come

Af6

GR ASS de fwæ äxeng;kzmälz) 14 Imperia $

m

communiut cum illis agerent confilio & operà. Vicifim cum Executio Pacis

um

Noviomagen(s, Ryswicenfis atq; Badeníis maxime conftiterit in reciprocà

Grartos

feflitutione & evacuatione locorum atque abdu&lione copiarum, adeoquenul-

() &i

lum hic fubeffet prejudicium Statuum, facilé in id hi confenfere, ut cum Re-

()1

il

ln

gis Gallie Ablegatis foli congrederentur Legati Imperatoris. (1) .

(1) Conferri hic.non fine fru&u legique poffunt citare Differtationes MOL-

t

LENBECII atque MEUSCHENII, quorum ille Cefarea circa Executio-

at

nem Pacificationum Jura eft. tuitu

x

r

u

$ , ifthic veró. Statuum circa eagdcm

hu

concuríus ürv.enuusïdefenfor extitit.

Ij.

()]n

Supereft , ut in illud quoque inqu

iramus , quis decernat & perficiat Exe-

10, (

poli

cutionem in rebus Circularibus. Et quidem vix potcít dici, intervenire hic

Incu

proprium aliquod mandatum Executoriale ; fed, cum majori quid parti pla-

cuit, fi quidem ita non (it comparatum cum fübílratà materiá, unanimia ut

quur

Circuli Statuom . vota requirantur, (qualis eft e. g. materia ColleCtarum, bq

f

) Fi

Feiner aus be$ anberen ober auf bes auberen SSeutel votiren Eam.) — (1) ul-

(Ht

teriori Executionis decreto nullo pravio id reali ftatim Executioni mandatur.,

Quà de re Receffus Imperiinoviffimus ita difpofuit. (2) 9t GrapfJanblutte

gen (ollen üiber bie i ber Executiongz £Yrbnung entbaltene unbo Dabit gee

litdet

bórige 23erfafung8 ^ &oacben , pebergeit Die Majora ftatt baben , unb biemine

bere Cotimmen ím Denen mebreren. nadygugeben verbunben feprt. — Ita verà

m Ca)m

decreta à majori parte ipfà re exfequuntur bíe Grapfrausfdreibenbe Gürften ,

E Qtz

quorum circa hzc [Jura nullis Imperii Circulorumve Receffibus , fed, ceu to-

! Q,W)Q

tum & univerfum Eorum Offi

ämt t

tur obfervantiá.

cium (3) antiquá atque ultra memoriali 'nitun-

ojA

(1) JO. W'OLFFG. TEXTOR 4e perä ä* wriä ratiom, Stat. Ge)m&n. rn)-

bai

dern. Cap. 3. p. m. $ 9.

3

Virjl;

4 :

. Q22. $.123. cui. addas Dt8. Cod)mábi(cb. Grapf. COerfaffug, ub Execur.

Hir ex

. . sXbn, Part, H. Tit.ult

E

«(2 Fid. Cap. z. $ 1.

. $on Gitraff ber ungeborf. Stäpb. S.ïlt. |

5!Q,,

$

16.

qntuy

Denique & Coronidis locó eam hic paucis tangemus quz

üionem : eóin

$-6, Ej

€afu Executionem quis recte perficiat, quando Dux Circuli in rebus fibi ad ex-

, [

fequendum demandatis Officio hocce füo defungi nolit, nequeatve, aut fi plané

nullus adfit Dux Circuli.

Nec aliter videtur refpondendum, quam quod prio-

Tf

ribus in cafibus devolvatur hoc Ducis Officium ad Ejusdem Adjunétos atque

fere

re ad

Subftitutos, (1) poft hos verb , uti & goitr;*mo'ia Wcafu. hoc Jus pertine

ejus-

MWf f

V

d ffec. de Execut. ab umo bet Qr 2£u5$,£)&ib, d :

257

"

)

sjusdem Cireuli - auéfroreibenbe igür

ücü, non ad aliorum Circulorum Duces,

facls

dpnod

Cafareosve Commiflarios; id quod

praxi hinc inde in Circulis ita ferya-ri,

yuenu

(2) &à

Camerá in hunc modum pronunciari (7) fcimus,

um N-

(1) lis enim

H

*

hoc in novifmo quoque Zmperzi Receffe

$. 172. injungitur:

iab wann, i

ta fefe verba habent, ber GrapfisOberfte feinem 2lmr mit

Ogacbfamfeit unb 9fuffficbt ei Genügen gu leiften ecmange

sMOL,

gebübrenber

Xettioe

Íen tourbe , fo

follen alábamn bie Sead) »unb gugeorbnete fokbe8 gu tbur

eanàm. |

fdulbig fepi.

Idemque anteà jam fuit üatuyum in Reccj. Imper. Augau-

an. de Aun. 15$$. $.76.

In Circulo e. g. Suevico, cum mu

lto jam ex tempöre , Ceu Cap.2. $.2, zot.

(2

10.demon

(lravimus, Circularis Ducis munus exlpiraverit, qua circares

o

politicas & ad confervationem Circuli tendentes Duci quondam peragenda

enite lt

incubuerant, modó diti bie Grapf « ausftbreibenbe yütften , noüriä exe-

at p

quuntur temporibus.

vanityia Wt

G) Fi4. MULZIUS zzcit. Differt..

de Q[zïc. .«D.ire&oi. & Duwc. Circular. ir» Exe-

srum, M

Cut. Senteutiar.tb. 7.

BL

d

mandattt

Carur IV.

x

fylut

Agii de Execu

üione ab uno ber Grapfaus(dreibenben Syürftemn, alteró

:

i

hi

peditó vel nolente fufceptà.

p biutil

$. $. Ratio, quod altero. nolente. alter

du

5,1 Connexi.

cum . ambo

uis exeguatur ,

- polft folus exfequi.

N

v

'Bl-m

p6 aus(doreibenbe Sürften »o-

9. Etiam contra ip

fam ben 9its

fed; qu

dint aut nequeant.

aus(dbreibenben Sür(ten.

yiili n

$.3. Alter ber . Grapf » ausfrei

$,10. AMaximt in rebus Circularibus.

$.11. Et, ff morofus. fit in. praffandis

benben Sürftem oles. faficientibus

nl n

«iribus debet effe iuffrutius.

Collelis Imperii amt. Circuli.

6.4. Quó prefuppoftà queftio affirma-

^ S.i2. Quis dicatur impeditus?.

| Eul l

£urex nqmmli ratione.

$.:3. Quanam [it legitima i

meuta?

?P'f,ä'

»

llt '

$. 5- Qmmxö' obfervantia

( mperii fé»

$.14. Ratio, quod altero impedito alter

nitur.

$.6. Ejus exempla.

quit folus exfequi. -

m o

$.7. Quis dicatur nolle ?

6,25. Conclufo Differtationis,

*. I.

TL

gt IPW

T ficvel tandem facimus tranfitum ad fpecialem

-illam, d.:e qua nos acturos

E

fore in fronte Differtationis promifimus, quaftionem: Qui4fit jurzs ci à

os D

u

um in Circulo , ubi plures w6 G vayfausfdteis

l

guonam. fu[cipienda fit Execntio ,

benbe

vcffmgn.a

j4

258

äRASS Je jzre exequenudi m Imperi'o,

*

queemenesi.

benbeqür(ten /zr ; alter borum eam 7;efagere vel nolit , vel non po[[jt Qjïæ Qui;

: tandia |

dem Controverfia, cum nullis Imperii Legibus publicis difert& fit determinata,

| t pro

! [limamus

ex folà harum Analogià , Imperii obfervantià , Jurisque Naturz placitis nobis híc

[

eft dijudicanda.

w

qendi f

2,

fM peti

Alia autem & ab hoc loco aliena eít quaftio : ad quem tum Jus exequen-

aum vel:

di devolvatur, cum uterque Der Grapf aus(obreibenben Gür(ten, vel, ubi

Mhciens,

unus tantum huic przeft officio, hic ipfe mandata exíequi vel nolit vel impe-

diatur ? Quam in noviffimo Imperii Receffu ita. deciderunt Imperator & Sta-

Sun

tus Imperii : CfBofern eim ober Der anbere aud(doreibeube GSürft in mora exe-

Iu5 vero j

quendi toáte , (oll berfelbe oom Gammer/Geridt biergu per. mandata execu-

;

Nlicet vi

torialia qngebaltei , ober bie Execurion eítem anbern Gotano in bem Grapfy

neben ben GrapfeStadbsunb Qugeorbnetem , eber aud) auff beren Saers

| & Imper

l

od mar

voeigerung bem aus(reibenben yürften be8. benacbbarten Grapfed aufface

! lmma [n

ftagen unb von bemfelber urberrmoeigerlid) vollgogen woerben, — Ec in fequen-

ttte, infe

tibus : C'Gann biefelbe (de Granfrausfdreibenben Syürften hic fermo eft) bey)

bet G5adp interefbrt, aud) fonften erbebticbelle(adben oorbanben, nad) Gute

um n

befinben be8 SRicbter8, Dew aue(ibreibenben (yürften , eineg ober mebr be

&Qo n

ttrüm E;

nad)barten Grapfen, eon unferm Svapferf.. Gammer/Gericbt auffaetragen

Dhà ex ez

unb anbefobfen merben,

tvelee bann auff (o[d)er be8. Cammer » Gericbt8

3. (

SSefebl, unb bes obfiegen

ben Sheila gebübrfidhes 9tmfudpen, ibme fótbers

7

ficb(te Joulff unb C3ollsiebung mitgutbeilem (cbufbtg feom follem.

(1) Ratisbonenfi de Ausm.1654. $ii7. C (60. cui-

" D

addis PAUL. QAM'SI'I

j

*LM

Commentar. ad h. l, not, () p. m- 147.

|

;

. Noflró vero in cafu, eó præfui)pïüto ; quod tantis alter ber Grapf:

periali j

aué(ibreibenben Sürfter polleat viribus, qua perficiendae Executioni non fint

BUet, e

impares (1), necin Juris Analogiam nec in Praxin impingemus, utrobique ,

lr Chipræj

tum fi alter noluerit, tüm f1 impeditus fuerit, recté ab altero bet Crapfaude

Ofls Secui

f:teibenben SSürfte

n folo Executionem fufcipi fi dixerimus.

10 corr

(1) Ez enim fi deficiant , jungere fibi debebit Circ

uli Ducem , Ejusdemque

Metátig

Adjun&os atque Subftitutos ; tales autem Circuli Officiales firnon extent,

aut ne fic quidem mandatis poterit fatisfieri, im fubfidium is vocabit vi-

S tb

cinorum Circulorum qué(tbreibenbe Gür

Uhimus bo

ftem Ducesqug, uti & tandem

"d

N&tütion,

Commiffarios ab Imperatore nominandos.

Uttm

$.

"usfd)teibl

Qui enim denegari hoc eidem p

oterit, cum certiffima Juris, non Civi-

lis Romani tantum, Íed G ipfiusmet Naturalis hac fit Regula : Ordinario

1 tl

tamdiu

Wl finct

R

P

n d

in ffec. de Exgmt. ab 10 ber Q:t (uefcbreib, «c. ä*c

Qu? qu

tamdiu flandum effe medio, quamdiu illud ipfum fufficit ad obtinendum £-

tmindti,

nem propofi

um ? Jam, cum in antecedentibus abunde, uti quidem nos exi-

1obis hit

b oculos ex ipfis Imperii legibus fit pofitum, ordinario Jure exe-

ftimamus, o

quendi facultat

em ad Circulorum Duces atque bit Crapfrau(d)rabenbe yüre

(teit per

tinere , que nosratio moveat, de aliis

Executoribus ut fimus folliciti,

u

cum ve

fufficiens.

| unus horum juxta prafuppofita fmiiExecutioni obtingndo adhuc eít

l ,veï,ubiï

5. ,f.

i

v in

or& $

Sunt & aliz plures rationes generaliores, qu huc faciunt ; fuperfede-

mora &

fnus vero

in prafentiarum hocce labore, cum aliunde res clara fatis reddi poffit.

2t3 exett

Scilicet vix eric pro ftabiliendà noítrà Sententià argumentum fortius obfervan-

n rj

tià Imperii,

quz pro nobis militat. Eam vero exinde probamus, primó ,

u

quod mandatis,

que de fufcipiendà Executione Imperator, Ejusve nomine

TET

fumma Imperii J

udicia ar bie Grapfzaus(dbreibenbe Gyütften folent transmit-

tere, inferta fic hec claufula :

famt unb forberá. (1) Que, quem habeat ef-

w quet

wo d)bf

fe&um Jurium p

eritus ignorare non poterit 5 fcilicet non alium , quam eum,

wO

!

de quo nobis hi

c fermo eft, ut altero Commiffariorum in Mandato nomina-

v d

torum Executionis perfectionem repudiante, v

el quod nolit, vel quod legiti-

imna4

^

ex caufà impediatur, alter camen folus in caufa

poffit procedere. (2)

atl

u

Gu

(1) Exemplum fuppeditat PETRUS MULLER , ina'z;ä;. de Conmventib. Cif-

.?P[.102.

jyr f

culor. Cap. . num. 33-

(2)

De quà vid. RODING

IUS z» Pandett. Cameml..Liär. II Tit. 14... RU-

NDUS 4e Comwiffar. Part. I. L

" GAMSH

LA

$

;'br. IIT. Cap. 4- mtm

hoc evincitur.

Sic cum nuperis Annis Im-

Secundó & þExemplis (1)

m

eriali Banno notatus effet Ele&or Bavarus , Suisque exutus terrisin Gallia de-

geret ;

exequendi Jus à folo. Circuli Bavarici 9nitaus(reibenben Gürften

iinon

fule Salisburgenfíi Sibi vindicatum effelegimus, Sic & Anno fuperi-

gurobilr

Archipre

t

oris Secu

li nonagefimo tertio, cum in Circulo Suevico vi Receffus 001l Dettett

brey

correfponditenbelm 9nünt&: Grapfen initi private quedam officine mo-

necariz (

$jedten.Smtüngen) effenc deftruen

de, idoneasqueob caufasimpeditum

st

Se reícriberec Conltantienfis Epifcopus,

Dux W'ürtembergiz noflre Poten-

kmn emn'tl

t

tifimus boná Illius ceterorumque Circuli Statuum cum pace perfecit illarum

Executionem folus.(2) lta & poít conclufam Pacem W'eftphalicam folum

Ducem. Würtembergicum, nolente Epifcopo Conítantien(i, tanquam 9ftitz

g,

qué(dteibenben Sürften

, contra Monafteria exfecutum effe Pacificationem

Adta teítantur.

Neque u

llus dubito , quin plura bujusmodi exempla -olbla.tu-

,ai (i

dma['io

ra fe fint Hiftorias & Acta publica diligenter volventibus.

PA

0

qgi

()

——

2€o5

GR ASS de fure exequendi in Imperio,

- f ag

(1) Quz quidem hic non illuftrant tantum, fed & probant, cum fint eó

vd

ex genere petíta, quó legitimé obfervantiam poffe doceri ex SAMUELIS

hur

term

RACHELII Zztroduét. m 725 publ. Cap. 0. tradit. lM. JO. GEORG, de

KVLPIS iz Differtat. de Obfervant. Imper, $. 23. — Scilicet ita funt facti-

at

tata illa exempla, ut pro jure recepta, feu tan

tum

juíté ab aliis facienda fint, comprob.tum fit.

quam jufté fa&a., nec in-

atl

(2) Fid. bie gt

u

4l

ünbf, CGorftell. toegen bes Godywábi(d. Grapä:Dire&.

uno 2fusfdreibi2Imta SBepl. Ium. , p. m. 27.

f

fiorà

$. 7.

Sunt & multz rationes utrique quafítionis noftre membro peculiares,

allegc

hanc que firmant thefin, paucis adeoque nobis evolvenja.

Videamus au-

fhand

tem primó quando quis nolle dicatur? ld veró tüm fit, cüm Executionis per-

d b

&ad

feCtionem recufanti vel plané nullz recu(ationis caufz funt, vel(& fe praten-

dtis

dit quidem impeditum, pro eo vero à Camerá Judiciove Aulico vel certo in

caíu 90n bem 9)titGrapp.aue(dreibenben (yür(ten non eft agnitus : Brevibus:

EN

is dicitur nolle, qui de fatto Executioni fe vult (ubducere,

plum

àpud

Lii

Ita veró nolens Executionem petf.ïcere cum Juri (uo quoad iftum actum

renunciet, hujus Jus fané nonalii, quam Ejus in hoc Jure exercendo aliàs So-

cio poterit accrefcere, cüm fimultanea communis hujus Juris prefcriptio eum

N

neceffarió poít fe trahat effe&tum. — Neque enim nolens ille Circuli mitz auge

Á & mi

fcbreibenber (Sürft , a&ione Suá Imperii Legibus reprobatá alteri quoque tnife

tülotum

19&

KC vite

Grapfz aus(d)reibenben (yürften & quoad hoc Jus exercendum Socio quafi-

Va fuer

tum cidem Jus auferre potuir 5 alii veró , nifi illi Grapf:ausfebreibenben fgfm

fteitt adhuc foli, hoc Jus exequendi nonunquam fuit quafitum.

Dtt Q

ss 9

e

inr Cfi'a[

Immo & in tantüm hic /fundat

Onclug

um nos exiftimamus Jus exequentis hujus

Crapf-ausfibreibenben Sürften in nolentem bert mit-Grapgzaus(dreibenbern

A Impfr [

tyurfter, ut & poenas Mandatis Executorialibus in cafum inobedientiz infertas,

Q extre

(1) fumtusque, qui ex hac causá in Executionem faciendi erant eó majores , ab

Atütione

ipsó illó mitGrapf . auefd)reibenben Gyurftet, illo quidem in cafu ad Decre-

t

tum Camerz Judicis atque implorationem partis, hoc veró in cafu ne requi(i-

Utüs Qu

us quidem Executionis vià poffit repetere.

AE

. 1 ) Scilicet in decernenda Executione Camerz Proceffus hic eft novilfimus

s C

)

ex difpofitione Receff. Imper. Ratzb.de 4n. 1654. $-159.fq4. ut. lat

i

Camerá Sententia inferatur Claufula, de docendo intra prafixum temptus

uti,

u

paritïo?em- effe factam , fub pocná vel ordinarià decem marcarum Auri p

vel

*

26r

in jþ)c. de Execut. ab :no bet £v Siue(cbreib. ä'c.

int &

vel exttaordinarià ad arbitrium Judicis determinandá. . Si jam reus intra

ELIS

hunc termioum Sententia fuiffe fatisfadum non denanciet Judici, elapfo

termiüo A&tor implorat Judicem, ut Reum, ob non doctam nec factam

, de

m Claufulà Sententie contentam declaret , & Manda-

N

hii

paritionem in poeria

necine

tum de Exequendo a

dben Grapf.ausfdbreibenben yürften cum condem-

nationein refufionem expen

fatum damnorumque concedat. (/i, GAMS

ad L. c. INot. g. p. . 145-)

Quodfi veró bie Grapf-ausfdbreibenbe yürs

Dudl,

Executionem i

llam obítinaté facere recufent , aut in

(leit alterve horum

morà firit, nullasqu

elegitimi impedimenti caufas intra przfixum terminum

allegent, a&tore ulterius inftan

te decermuntur contra eos eumve arCtiora

uliaret,

formulam exhibet ANDREAS GAILIUS

Qs qu^

mandata Executorialia, quorum

Negligentiori veró

de Pac. Publ. Libr. IH. Cap. 17 ntm. 24« p« m. 347.

tis pf*

& ad hac extante ve

l extantibus Fifcalis petità Judice, ut in poenam Man-

;ræ:en-

datis contentam declarentur.

Fid. & hujusmodi Libelli formulam apud

W

ERNEST. GOCKELIUM 4e Circul. Suevic. $. 46« p. m. 192.

& Exem-

rvb

yJum eLUNDORPII 7omo /X. Libr. X. Cap.27.$. 60. p.205. depromtum

Mp

ud Excell. Da. PFEFFINGERUM iz Commentare ad Vitrz'ari Tom. 1.

-

Lib. II.

Tit. 6. $. 12. tot, d. p. m. 1098

Io.

v duf

$.

TO

erialia tantüm Conclufa & Sententiasita hzc fefe habent,

Nec quoadImp

& vel maxime quoad Circularia. Etenim, cum & Cir-

rigio if

fed & multo magis -

t Qu

€ulorum , quantum fcio ,

omnium & Imperii quoque Receffibus ( 1) plus fim-

u m[f'

plici

vice fuerit cautum, quo

d Circulorum Status ea, quz plurimorum votis

rata

fuere habita, non impedire debeant , fcd fideliter exfequi, quisnam altero

od quäjf ;

a

ber Grapfsaus(drei

benben Sür(tert Statuum votis morem non gerente, aut

in refra&tarios jun&tis

viribus non animadvertente Executioni mandabit Circuli

Concluía atque Rece

ffus , nifialter ber Grapf ; ausfdreibenben Syür(ten folus.

hoc [us tuncnon devolvitur ; huicenim nifi certis in ca-

ntis huj

Ad Imperatorem fané

vriburd

fibus extremaque nece

ffitate nihil rei eft cum conclufis Circulorum eorumque

Executione ; itanecad vicinorum

Circulorum qus(dbreibenbe Gürflen hoc jus

: jnftttb

tunc fpe&tabit, cum eadem hic recurrat

ratio ; nec ad reliquos quoque Circuli

TOftf, /

fjlcem jam tüm in meífem ber Grapfe

adüf fe

Status , quippequibusnon eft integrum,

horum alter ad tuenda atque exíe-

qequ

aus(dreibenben Ssütften i

mmittere, cum

uenda Circuli Conclufa viri

bus fatis adhuc eft inftructus.

ol

(1) Vzd Cap. 3. 5.,1;.

$.

u

m effe placet illa in Quaftione ventilan.

gt

Nan autem prolixioribus no

bisv ja

da 2

Af

p

K,S

265

GRASS de ure esequendi in Imperio,

da: num & eo incafu alteri ö*et G rapausfdreibenben ïïürüen, ea, quam ha-

Iul

T

&enus delineavimus , poteftas in ben Syritzaus(dbreibenben Sür(tett competat,

b

quod (i in przítandis íis, qua ex Matriculà five [Imperiali five Circulari Eidem

praítanda incumbunt, fitmorofüs, aut plané eas deneget, five eó fub pratex-

r

tu, quod nolit, ftetque Ipfi pro ratione voluntas , five quod pragravatum fe

exiftimet, five quod ex capite Exemptionis vel moderationis Proceffus Eidem

in Judicio Imperiali Aulico Camerave Imperiali fintdecreti; — Petendaenim erit

Unicam

ejus refolutio ex iis, qua& pari in cafu de Statibus in genere fuó locó ( 1 ) fuere

dicta.

Ctayf d

Meque enim Status ftatum eo ipsó mutare Circuli &rapf « auss

(?) His:

(creibenben Gür(len , dum talis eft; . fed iisdem eum, quibus & reliqui , qui-

Dentum,

bus & iqümiStatuscirculi fubjacent, teneri Legibus, nemo fanus negaverit.

tate con

(1) Cap. 3- $. 5. ? 6. jun&is . prac. hujus capitis & Rereff. Imper. de /Auz.

-,x)

Qfibet

16j4. S. 13.-

Y

ti hifte

abitrium

Hac de altero bet Qraoäfauäfä)reiä:nben Gürftett nolente; prodeat jam

07

impeditus : qualisutdicatur, duo hàxc adeffe debent. 1. Juftz legitimzque re-

Ü

cufationis cau(z [ ebebaffte Llefacben ],tüm & Il. ut hz pro talibus à Camera

Quo

Judiciove Aulico, (1) fi fcilicetSententie: vel Mandata eorum Executioni (int

vell

mandanda , aut bor ber 9Xtit ? &rapfzauéfdreibenben (yürffett ( 2) in rebus

circularibus exfequendis fuerint agnita.

Alterum enim horum requifitorum

au

()j

fi defit, non pro impedito is, fed pro nolente habetur, & fecundum fuperius

1

tradita (3) adverfus eum proceditur,

.

n

(1) Zid. Ordinat. Cameral.de Ann,1555. Part. III. Tis. 49. $

. z.- Ja4-

i

- (2) Irregulare hoc videtur fecundum theoriam [uris, quà potius ad totum

Y

circulum referendz forent recufationis caufz; nifi forte id hic fit ideo,

()

quia non adeft Superior, cujus nomine exfequuntur bie Grapf-aus(dbrei

benbe Sürffert, quin potius id proprio nomine ex prafcriptione longilimi

fiti

temporis hos facere confílat.

Praxis tamen hoc ita fervat, tefle Det cir.

i

grünbl. QSotftell. 6onbem G5dbtváb, Grapf: 9tué(dreibz 9mt unb Dire-

C

&or. $8eyl. Nwm. 7. p. . 27.ubi: fobaf, al8 bet ungefäbt 3. Sabren

Dhiyi

bero, su Gerinnung ber Seit unb Gr(pabrung ber often, von bier

E

(^tuttgarbt) an be8 bamabligen Jerrn SSifdboffen qu. GoftanG Sürfil.

Ee]

Giraben gefdrieben tvorber,

foiber einigeJoecten « ober fal(dbe Snunget

p«ti

in ber Refier, benóthigt ge

tvefte Remedur torgunebmen , bie(ebe iit

aof

bem 9fatmoortz Codbreiben f

cb bamit ent(dbufbiget, baf e8 eine QBürz

temberg sugebórige Cadye f

e

pe,

(nt

teteDamr aud) Goftanéaus Svangel ber

e

(6)!

9 üntOtátb, Müng:QBarbein j

Sorüné-Syeifter unb übriger Requifito-

rum,

Em

jn ffec. ,de Execut. ab uno Oet. , Xusfcbtcib. &.

263

mhe

fum, bie sut Dire&ion,Difpofition, Inquifition tb Execution it $Y ünfe

- CfGefen gebóren, ingleid)em ber 9ytün&sA &en unb baraus 4u nebmen ba«

Ipmt,

beniber Information, barintten nicbt for

Fidem

vtfommen féónnte.

t

5 32 $ 4- not. 1.

um fe

$

3.

üdem

Quienam autem fint legitimz recufationis caufz, porro disquirendum eft.

metit

Unicam tantüm, quod fciam, exprimunt Leges Imperii, fcilicet, quando Die

furt

€tap& ausfibreibenbe Gür(iert vel Dux Circuli Executor foret in proprià causá.

m

(1) His enim non permiffum tantüm eft eam caufam allegare tanquam impedi-

,qi

mentum, fed & volentibus ejusmodi Executio interdicta eft.. (2) Relique

vetit.

caufz comprehenduntur in Receffu noviífimo ( 2) füb verbis : aud) fonften ere

e At

be

blicbe Hlrfacben vorbanber, Sunt autem harum plures, (4) quam ut pau-

cis hifce com

prehendi queant pagellis, ( 5.) maximumque)circa eas eft Judicis

arbitrium. (6)

( i.

Rece[f. Imper. de Aun. 15 y4..$-16 0.

Addatur Infle. Pac. Art.16. $.2.

dex jm

T

ToH

Ita cum poít Pacem W'eftphal. Dux W'ürtemb, contra Pralatos

iGmetr sl

uosdam

Suorum Monafíteriorum effet reftituendus, neque id peragere

vellet'Conftantienfis Epifcopus, id munus datum. fuit Franconici Circuli

gon n T

aufcbreibenben Sürften, 7Z DN. PFEFEINGER, Lo

j rebus

ulficorum

(2 ) Fid. loca not. prac, citata.

E s

! fuperius

(4) Eft & impeditus ipfo Jure,

qui in Imperiale Bannum sit pro hofte

Imperii declaratus eft: fed hoc pocn

& magis locó Pc"atutum eft, quam ejus

in favorem.

7 .!W"m

(5) Sunt e. g. talia impedimenta , fi pro tempore fintadmodüm exigue

es, velfi cum inquifitione aliquà jun&a fuerit Executio, pe-

m

Ejusdem vir

//

(di

riti que harum rerum adminiftris careat alter Det Grapfaus(coteibenbern

nglfil(m

(Sütffen $8X ( vid. $. prac.

4o0t. 2.) utroque tamen in cafu volente ira Den

u d

Grapf z aug(d)reibenben

Gütffen exfequente, quicquid ei effvirium fub-

Q Dn

—

minillrare debebit impeditus.

Minime autem Religionis (üb pratextu

Qu

n

tra

Monafílerium fufcipiendam fubterfugere poterunt

Executionem con

st

Ecclefiaftici (ram

B ausft)reibenbe ürften Pontificiz Religioni manci-

y m

fl

pati ;

cum & fecundum Juris Divini, & Juris Naturz ,

& Juris Imperii

itil

noflri publici,

& ipfiusmet Jutis Canonici principia hoc patrantes tuti

fint in confcientià.

ytidtt !

MOLLENBECC. i» Diferr.

f lU

&) Nontamentantüm, quantum ei attribuit

j elbet

de Jfurib. Cafar. circa negot. Pacrs Cap. $. $.5«

ubi exiftimat vi Receff; Ho-

vif.

n

9-

264. ; CRASS de fure exeuq

uendi iri Imperio, in [pec. de Execut. crc.

vi[f. $.15 9. verb. ttad) Gutbefinben De8 SRicbter8, datam ei hanc eH'e;o-

teílatem, ut etiam irrequifitis Dern G'tapg aus(dreibenben Gyürften alii

demandare poffit hoc Officium, fi Executorem Ordinarium legitimo im-

pedimento detineri cenfeat: fed ad fubfequentia referenda fant hzc verba

atque ita capienda , fi legitima ex caufa impeditos fe effe bie &tapfiz du

ftbreibenbe Gürften refcribant, tunc Judicem proarbitrio alii cuidamSta-

NH

cui Execntionis perfectionem poffe injungere.

DI

$

I4.

Sed cüm non uni ex causá contrahenda nobis jam fint vela, tribus ino-

u

nuiffe fufficiat, vel ea propter quoque hic noftro ex judicio alteri ber G'tapfi

ausfibreibenben Sgürften foli Executionem re&te tribui, quia tacito quafi con-

fenfu videntur conveniffe Imperator atqueStatus, ipfaque rei natura & [Juftitia

id efflagitat, ut quà poteftfieri, via compendiofiffimaatque ab ambagibus ma-

ximé aliena fiat Executio Sententiarum atque paCtorum; id veré vix breviori

fieri poterit , quam fi ab unius tantum arbitrio executionis perfe&tio pendeat;

uD

tum & ideo , quia nullum hic be$ 9ytitzaué(dreibenben urften verfatur pra-

judicium , adeo, ut & is absque omni dubio lubentifime in hanc Collegz

Executionem folitariam

publico quam maxim& oppitulantem bono confentiré

prafumi debeat.

?

5.

Ij.

:

DeReceffuum Concluforumque Circularium Execut

ione altero b'e,i Cragf:

ausfcbreibenben (yürften impedito ab alteró folo re&e fufcipienda cum eadem

C

hicrecurrant dicenda , que antea (1) jam tradidimus, cum & prolatis (2) hanc

in rem exemplis teftibus Praxis hzecita fervet, nil iis in prefentiarum amplius

7

addimus, fed potius Academico hocce labore ad umbilicum ex voto deducto,

£

gratias atque landes fummo in Coclis Numini debitas mente manuque lati

Jl

perfolvimus.

A

(1) Capitis hujus $. »,

(2) $. 11. wot, 2.

CNm

P

E

Sllngy

Flfc

|

VIIL. DIS-

fariy

$3 (o) 86

26;

m

. Vl

(

1o i

: verba

DISSERTATIO.

m

N

NEGLECTIS

Q

LOAD ACQUIREN-

DI MODOS FISCI COMMODIS, TUXTA JUS

CIVILE ROMANUM, ET MORES MAXIME HO-

yus m F

DIERNOS, CUM JURIBUS HAMBURGEN-

af cot

Cruj

IUM COLLATOS;

PRJESIDE

us Dd

Ju(tica

DN. MICHAELE. GRASSO,

N

U. J. D. & Anteceffore , Sereniffimi Würte

;

mbcrgici Dpcis

pended

Confiliario ,

Qu pre

Defezfa ab AU TORE

.

Collge

onfentit

JOANNE K

LEFEKER , Hambqrggnü., ss

'FUBINGJE ; 1710.

Corrippus African. Lib. 2. num. 7.

"n

y euett

Cuutlis proficinmt. facrati commoda. fifci,

(

Ex quibus ef commune bonum , commune levamen ,

Jutetur fifeus jufforum nemine. lefo,

! gmplïüs

u& fma [unt, capiat, qua

funt privata, velinquat

dfdu&q;

JNec patimar , quemquam facratum ladere fifeum ,

rit hi |

b nomine fifci.

A?c Jæ;ii quemquam [inimna [n

D

B

V

|

S

roonrt r

13

RUBRI EXPLICATIONEM , ET DE COMM

H

—doNngENs

URIBUS RISCI IN GENERE DISSERENS.

OPIS AC

SuMMARIA,

$. III, Fifei jarium divifro.

! $. I. Ingreffus.

$. II. Fife bomonymia ,

differentia ab $. IV. Modi acquirendi Fifto.

$.

F.

&rario , qti'a:rä fgnificatus.

L1

V. Quisnam halfgnt fifeum, tum m

gevere,

»,

GRASS de negleä?if quoad

L

"u

E

gehere , tum in [pecie in Germania?

ditur. -Scriptam de regalibw indi-

tOCS|

CADBIHF.

T55 QUr

Definitio regalium , an fifium babe-

ant Status fure frperioritatis terri-

$. F ILI. Regalia minora bic faltim ex-

g

zorialis ? an & quomodo Nobiles im-

plicanda effe afferitur.

eratiui

mediati ? an mediati ?- an civitates

$. LX. Qn. an negletta

fent. bodie féfcs

Gdl ;

commoda, [ub. diflintlione expeditur.

(kenfle

municipale omnes: ?. an bodie mero

imperio cobareat jus fifci ?

$. X. Caufa impulfiva neglettorum fifi

t jwt.

commodortm offenditur.

8. 1. Divifro regalium in majora C mi-

Prim'/m

nora explicatur.

6. X I. Neg

! wbisp

bjettiones dcäfc;n-

letta fifci commoda in dw?

$. FIl. Eafle,m contra o

clafes dividuntur..

turitate

L]

I.

iti,

$.

* POunai

Um de wrGrEcrIS Fisci coMMOD:s , tam juxta Jus Civirs RouANuy,

! Vtentin

-quam Monrs precipue-ropiEaNos, cum Parnris quoque Junisus

: Íihodi

HaMsuncENsiBus Collatos, differere animus eft: id mihi ante

Darmei

omnia in ipfo tracationis limite negotii datum effe intelligo, ut

m

non modo ex recepto dudum jCtis inftituto , rubri explicationem

t admit

premittam. fedinfimul hac abfoluta, fingula neglectorum fifci commodorum

Ufts

exempla nomante tangam , quàm de fcopo ac intentione, tum etiam de fifci

*

uribus, caufisque,. ex quibus illi-acquiri

'3« üc

j

/

;

tur, generali prafamine breviter qua-

-

'daq commentatus fim..

2

$. .II-

| Nefiri

! lenfu j

Quod pri"mum* namque attinet, non quidem' operz pretium erit, fingula

! &mp

vocabula prolixé defcribere , cüm fatis notum fit omnibus, quid pro covMoDo

Wi, Q

fhabeatur, quid weGr1GERE fignificet.. . Sola Fiscr vox tanquam palmaria hic ali-

Noflrum quidem: mec hic erit, diverfas Do-

Ylito

qua forfan explicatione indiget..

ex /i

&orum fententias dixerim an allufiones, tzdiofa repetitione i

n medium addu-

2

ft firmum & ffa-

fic ju

cere , qui fifcum vel inde ita di&um putant,. quafi fxw, ide

lu Hf

lilem , cum femper dives atque folvendo prafumatur. /. z. iz f-

ff. 4e fwzdo do-

! Hfga/c

zali: vel quodquafi faccus reipublica t , vel ffcunvinterpretantur effe copbinum

feu ffortam , ficque à Sportulis nomen habere. vid.. Gailius b. 1. obf. 20. . 3-

Ommaql

Iu

Ó

'vel aliis denique derivationibus ingenium exercent. Legat hac, qui volet,

f

N

apud Peregrinum de jzwe frfoi: Lib. 1. tit. 1. n. 34- fég4.. Klockium de erario L.t.

Ailenar

€. 2. $. 2. aliosque quos hancin rem citant. B. Dn. Laxterbach in difput. de /we

fifci c«1. g. . & B. SamuelStryckius 4e fucce[fjoue: ab inteflato , diff. s. c. $. 2*

021.6

T

Neque gratiam me initurum fore credo; fi circa Syrronymiam vocis diu fubli-

flam. Quod enim hodie Cazzera; German, Gámmetrey (uti Hamburgenfis

lgmüca

fimiles:

etiam fifcus. apgellatur—?' Jacens publicus, mar [upiumz,, carf?erd'vdlfüliaa &

voces;

N

"&h

mencs dl

æqqgïr*enali modes Fi-/äi'cawmoää*:

7177

voces haud paucz eadem ac fifcus fignificatione ga'udeantq, laudati modo Auto-

rés cum aliis diligenter jam annotarunt.

Inter ZRAnR1UM quidem & FiscuM

Jrim ts

magna, & hzc pracipue, differentia interceffit, quód fifcus fuerit Principis,

erarium populi f. ipfius reipublice arg. L.2. $.4. ff JNequid in loco publice

;odicffä

Gail. d. obf. 20. s. 2. Befold. Je «rar. c. 1. concluf. 3. Chriftianus Frid. Fran-

xgedimr.l

ckenfteinius iz exercitat. de arario populi Romani. Klock. d. 1, $. o. féqq. Berger

i WW

mafils iz D. de regalibus fifci

de jure fifti in quaft. dubiz $.1.€* 2. lMuftris Tho

Principum Germania circa acquifitionem c. 1. $. i. quod etiam maxime ex hifce

verbis Plinii jz Pazegyrico ad Trajanum c. 36. liquet : r fortaffe uon eadem fe-

"n |

weritate Fifium quam ararinm cobibesY Imó tanto majore , quanto tibi plus licere

de tuo, quam de publica credis.

Attamen non fequentibus modo temporibus,

poftquam (cilicet fumma rei Romana ad unum devoluta fuit , zrariumque pe-

OMANUM,

detentim expiravit Stryck d. /. g, . &in »[u woderno adtit. ff. de juve fifci g. Y*

& unis

fedhodie maxime omnis inter erarium & fifcum diverfitas plané evanuit. Tob.

j ii d

Paurmeifter D. de urzsditlione Imper. Rom. l. 2.c. 4. . 18.. nifi quod quibus-

ellio, *

dam in-locis quedam jura fifcalia Principi ejusque fifco conceffa (int, quedam

Jicatior

3. adminiílrationi f. zrario ftatuum Provincialium refervata & dicantur f'anbz

mmOd()[m

G5teut ? Caffa. vid, Laut. a. Tit. de jre frfci. g. 3. & Berger c. I.

fibafttsCafa,

anicit

. 7. ficque bona vacantia in &tariam redigi dicuntur /. f. C. de bon. vac.

Stryk

st

dd, l, Add. L. 13. pr. de jure fífei. l. 1, g. 9. ad L. Cornel. de falfis l. 1. C. de quadr,

prafcriptione s. ult. 7. de uf4c4p. — Id veró noftra magis rcfert, ut, quotuplici

feníu in jure noftro vox fifci fumi foleat , difpiciamus. — Triplex vero ille eft.

f

fnguh

j

Nempe I. denotat locum, übi pecunia publica & omnia inftrumenta patrimo-

T

"T

nii, quod Principi Romano ad ejus dienitatem tuendam & ad ufus imperii pu-

blicos tributum eft, concluduntur 7 z7. C. Je vezdit rerum frftal. L.1. pr. verb.

a p

n

7

ex fiféo comparavit. ff. de jure fifci. l. 2 1. ff.eod, Bocer de regalibus . 3. "« 1. &

d

at

fic jus quandoque accipitur pro loco, in quo jus redditur. Peregr. e jure fifii

l. 1. tit. 1. $. 2« C 3. — 2.) fignificat ipfam rem contentam f. pecuniam publicam

d :

r

f. &ícalem.

jl

3.) ipfam publicátum rerum Univerfitatem , quz omnes res

p

qum

omniaque reipublicz jura ad commodum pecuniarium fpe&antia comple&itur,

TL

ita, ut quod in privato eft patrimonium, illud in republica fit fifcus. 4 2, g. 4,

o

ff- INe quid im loco publico, qui hinc perfong vice fungitur, ficque contrahit,,

uY

TL

)

alienat, & alia fimilia per Advocatos & Procuratores fuos facit. /, 3. $. 4. L. 5.

/W

L.21. & L.28. ff. de jure fifci Laut. z Difp. de jare fifci c» 1. $. 1. & in Collegia

f

TA

JIheor, Pr. ad tit. de jure fifci $. 2. add. omnino Berger c. J 9. 10.. qu& ultima

[ f.

&

j; diU

jj

j

:f:gniügatio hujus loci cít.

IIT.

j mbu[gelï

$.

j

Sic-itäque fiftif, Zrarii Go

mmoda, prout illa tam Juxta Jus

»Civ.;il'e RQ-.'

7

T

Lia

-manum

—

£68

GR ASS Je* negleöi;s quead

manum quam mores przfentes Germanos ex praxi Moderna differtationis no-

lis, inver

rz objectum conftituunt, non quidemilla omnia, fed que negle&a adhuc effe

Lt2

& fifco nondum plene afferta deprehendimus. — Uti veró totum jus noftrum

liboribus,

monente Ulpiano /. zJr. ff. de LL. confiftit aut in acgzirezdo aut in Con[éruane

dfet. dej

do, aut in szizzendo binc etiam, dum de fifci. Juribus ac commodis negleélis

gi ipft ad

quzftio vertitur, eadem ratione diftinguo cum Lauterb, 44 7ir.

Jf* de jure fifci

Jymum i

$. 7. in fin. inter modos, quibus fifcus fibiacquirit, & iura acp

rivilegig., qua

liten r:ip.

vel ad confervationem commodorum ex modis illis acquirendi

fifco compara-

padregal

torum pertinent, velcirca alienationem & diminutionem eidem com

petunt;

fll'i, Viri .

quz eriam diftin&io arridet Thomafio c. D. p. 35. confer tamen Ti

tium mäf;

R

6j cunclaj

Ad— Sch&tzs. tzït. 4& jure fiféi i in /þecin.a. Jur-publ. l. 3. c. 3.

wrfm fen

LJ

Verlhof, :

Sie verb hac praemiffa rubri brevi explanatione, addït—oque diverfo, quo

welenti re

eirca fifcum, ejusquevel commoda vel jura verfari potes, refpe&u , quid mihi

Dolores r

maximé in hac tractatione curz futurum fit, explicandum nunc incumbit;

Scilicet non tam circa jura fingularia, qu& ad confervandas & alienandas res

Impemtor Í

Rtratatt,

fifcales fifco tribuuntur, quàm circa ipfos; quibus ille (ibi acquirit, modos,

M prate

Occupatus ero , tum quod prolixa nimis futura foret commentatio & difpuca-

D'S' tb- l. (

tionis limites excederet, fi hec omnia exiguo paginarum prefentium ambitu

fitta Boq

velim comprehendere, tum quod unicé in negle&is fifci commodis cardo in-

Phlentiun

ftituti noftri verfetur , ifta veró utilitatum publicarum. imminutio maximé fefe

iS, PRINCI

exferat circaipfamacquifitionem, . jura veró circa.confervanda & alienanda fifci

t0 vindican

bona, non modo à commodis ftricté fic di&is differant ; (ed illibata preterea

c'zs'g' 8"

odie man(sript.

maximam gar:em & illzía adhuch

V.

& s

$.

Jtd.]n

A:'ntequa-mþ veró adipfos ho

Íce. acquirendi modos devolvor , nonnüüä

Iegalia

adhuc in limine expedienda funz, qu& ad majorem inítituti prafentis illu(lra-

Engelbre

tionem haud parumfacient. — Et quidem pracipué de eo folicitus fum, ut, qui-

bmnam fifeus , ci jura ac commoda inde provenientia tum in genere, tum.in [becie

Wmediar

jn Imperionoflro R. G. jure meritoque tribuantur , difpiciam, | Sunt hi indubié;

UM aj

fi generali. voce prius utendum, Principes f. ad quos fumma reipublice perti-

aU. Sixtin

met, hinc, qui habert Majeftatem, jure fifci quoque gaudet L. 2. $. 4. »e quid

Préciput Y

in loco-publ. L. 3. C. de quadrien. prafcript. ita tamen ut etiam Majeftati analo«

Venetand

gica pote[tas fíci jus tribuat, jurefc. fuperioritatis territorialis, zrz. Jwffrum.

Pïæcipu& (

Pac. Ofnabrug. art. $. pr. & $. 4.. Myler. de Stacibus Imperii P. 2.c. 6$.. Sum-

mz hujus poteítatis partes, uti appellantur, poteftativg funt. ReGAriA, qua

Mitij v

LT

alias* commodius quidem ,. ut nonnullis.

videtur, Jun 4 MaizsrAris audiunt,,

Q-

ï

fupefeü. N

quod nontangum in regno; fed & ia aliis rebus. publicis penes q.uz—zsg eft. ma;

$»

; Xüj impex

o m

269

oratcuen

acquirgfadi nodos Fijh commodis.

»his D0-

flas , inveniahtut , vid. Cafp. Ziegler in abfolutiffimo tr. de juribus Maje/ig;k

huteffe

L.1. 6 2. $. 9« qu& , pofthabitis tam veterum anxiis circa definitionem eorum

iolnm

laboribus, quàm recentiorum quorundam , IHlaftris precipué Thomafii, i»

Ee4udi: p p fabditorum non pertinente. $. $. eorumque,

fa.

differt. de prefc

«glids

qui ipfi adítipu

lantur, novis illa defcríbendi modis, mihi funt fura, i, qui

epubl. tenet imperium ,

competentia ad tuendam [alutem & digni-

he f

fammum in v

i qe

'

tatem reip. Zie

gl. d. 1. Sixcinus de vegal. l1. c. 1. $.20. fé44.. neque me adtrin-

Auguítiora enim multa ibi non recen-

Ortyite

€

|

go ad regalia. in c. z. 2. F. 5 6. relata.

ftpetung

feri, Viri docti jam pridem obfervarunt, vid. ex multis Rofenthal Ze fezdze

€. y. concluf. 94. n. 1. Vultej, de feud. c. $. 2. 7. &íolus ufus quotidianus di-

m

vevfum fentientes confutaret, monente Heigio P. 1. queff. 15. . 4 5. Add.

Werlhof. in Difp. de aliezat. &* conce[JIonue jurium, qua vovaat regalia. . Hinc

prafíenti reru

m Germanicarum flatu, ubi juxta decantatam inter Jurís publ,

ro, qi

lams Quilibet. Princeps tantum in [uo territorio poteft , quantum

yid ei

Do&ores rsgu

Imperator in Imperio,

de qua integra differtatio extat inter Ahasveri Fritfchii

ncurmblt;

2. diff. . addi meretur Hertius de faperiorit, territor.

jandas f

exercitatt. Tur. publ. P.

6.10, przter [MPERATORE

M, cui fine dubio regalia competunt Stryk, Ze 5. A. [

., Todos,

12 féqg. & g S 1. féq]. Cubl

& dipute

D. j. tb. 1. $. 7. Sixtinus de regalibus Le1. c. 1. $.

contra Bodinum, falfa multa in Majeftatis Imperatoriz , regaliumque inde de-

um ambitu

i C

P

endentium extenuationem proferentem difputat) vi fuperioritatis territoria-

lis, PRiNctzerBus AC

SrariBus [wrzntt illa, quoad ipforum territorium meri-

st

femper Imperatoria fuperioritate Ziegl.c. /. Lib.z.

d

to vindicamus (falvà tamen

6, 28. $. £. ubi egregié hanc in rem

differit, falvis etiam exceptionibus ,. quoad

u petg

Conílitutionibus Imperii depromendis, v. Itter. Je

e. g. Jus velligalium , ex

feud. Imper. c.8. $. 1 3. p- 385.) Co

nceffo enim territorio, conceíla etiam fünt

Schrader. 4e fend. P. 10. Se&l. 2.5. 1. Atn,

n |

regalia & omnimoda jurisdictio :

Eneelbresht de urzditt. comclu[.126. Flertius de faperioritate territoriali $. $.

T

lit, qlll

Stryk allegato loco $. $.

& féq4. ubi in fpecie etiam CivirArmBus IuPERIU LiBERIS

-Immediatis ob paritatem rationis ea

dem negari non poffe probat. Conf. id. in

s

—

mdublei

G

L. 7M. ad tit. de iure fiftà $.1. & 2. & Inffrum. pacis Ofnabrug.tit. g. pr. cj $. À.

—

add. Sixtinus 4e regal. l. 1. €. 3. $. 73. féqq. Lauterb. de jure fífci c. 1. $.4. &

& ?em-

us Dn. D. Scbvveder , Praceptor ac Fautor meus zternum

precipué Magnific

devenerandus: z

D. de pari nexu civitatum Imperialinm cum S. R. Lp.tot. &

at QMIO'

ci* in D. de'voto decifrvo civitatum Imperialium in Co-

præcipuö CAap. 2« 6. 7- fe44-

. Jt LU

j

mitiis $. 2-nota a. multo m

inus de Couirmisus & Banow sus. [urzan , feffio-

.

u

nem atque jus fuffragii in Comitiis Imperii publicis habentibus ulla dubitatio

LA

quz

füpereft. add. Reinkingk. Ze regzmiz. fécul. & eeclef- 1. 1. cl. 4. : 15. neque uo4

audlümv

f.z't. d

[ m

muus impeti -Iuuspiazos poli älkgdmmjffvdo Jnfir. paev. Ofnafrug.

i

$ aí

270

GRASS de negle£is quoad

f'ä.zä. &, poítquam fuüperioritas territorialis majori ratione illis tribu'itm'ï

m

pini, i

quàm denegatur, regalium jure excludendos putaverim. Sixtin. 2./. $. 22. fgq.

Stryk. Z. D. 5. $.14. feq. fiquidem jus confifcandi ipfi diffentientes illis non

tuplican

diquot

denegagt, fed faltim id contendunt, non ex fuperioritate, fed ex privilegio

& fpeciali conceffionehoc & fimilia jura derivanda effe, & difputatio adeó non

quibus f

qod. (

de jure, fed faltim de modo eft, Lauterb, Z. 7. $. .

Ex hifce autem infimul

pátet, neque Nosirrs imperii MEpraTos, neque Civirares Muwtciparss illis

Qilia í

WITtHR

audere, inde quod fuperiorem recognofcunt v.Stryk. & Lauterbach. 4/. //.

Scharf. i D. de bis qua furibus ac privilegizs fifGi perperam accenfentur c. 1. f. y.

E 1777

Kht, u

nifi vel fpeciali conce(fione vel immemoriali prefcriptione eadem fibi quafive-

rint, Zahn. Jcbzographb. municip. c. 50. conf, tn. Dn.Schilter Ex. 50.$. y. vid.

gpellant

Stryk 4. D. c. 1, $. 10. féqq. & $. 16.. Utut enim merum imperium habeant

hf

civitates municipales, huc tamen regalia nüllo modo fecum comprehendit.

pnlias,.

Falluntur hinc, qui ad exemplum civiratam muricipalium Saxonicarum, quibus

]

hp

petjus provinc. Saxonicum lib. 1. árt. 28. jus bona vacantia occupandi concedi-

! d f

tur, idem quoad noflros mores generaliter, fine ulla locorum diftintione;

j dfmque 1

O0 |

affirmant, ficaue non tantum hanc bona vacantia occupandi facultatem, fed

cztera quoque fifci jurahodienon amplius tanquam ejus regalia, fed tanquam

i P"/öhäl

P.ZG;, Siï

mero Imperio cohzrentiajura, confiderant, quorum haud paucos à fe allega-

tos refutat Stryk 4. D. 5. c. 1. 6 10. & 1. add. Kóppen decif. 2$.52.1. Mevius

lii dif

in eleganti Commentario 42 7 Lzabec. P. 2. $. 2. art. 14. 9. 64. 'Thomafius

ix;g &t de

€.L.$.6. p. 2r. Hinc nonfaltimextra forum Saxonicum ad cujuscunqueloci &

! fümmur

fori conítitutiones refpiciendum effe optimé monet. Lauterb. 4. D. de jwre ffis

| fittatior

C. 1. S. slt. iz f. Conf. hic Peregr. de jpre fifti Li. c.2. 9. 20. féq4.. & nifi inten-

" Stnam

tio Civitatis fundata fatis fit, femper pro fifco pronunciandum eft juxta tradita

Mevii P. 4, dec. 66. fed in Saxonia etiam, ob generalem privilegiorum natu-

A

ram, quód ne quidem ob identitatem rationis extendi debeant, fed flrictim

Teptus, &

intelligenda fint, jus quidem confifcandi & bona vacantia acquirendi civitati-

Ti f

bus merum Imperium habentibus non denego, neque tamen co me adduci poffe

il t?nd;;m ul

D

fateor, ut mihi perfuadeam, easdem propterea omnia & plena jura fifcalia feu

BC

D

regalia minora (De majoribus enim res per fe & evidens eft.) exclufo Principe,

mma h()ï

quem pro Superiorehabent, fibi poffe afferere, &(ic maximum feré fifci Prin-

Tomerr,

cipalis proventum ad fe trahere. vid. Klock. de arario l.2. c. 136. & autores

Vttfari

quos hanc in rem ceterum laudat Lauterbach. in Co/l. ad tit. de jure frfGi. S. 5*

N

quibus addatur Jo. Frid. Scharf. z2 4. 2

I

P:rpemm 4ccc;zjäntür €/ 1. 6, 2. féqq.

i[f. de bis, qua juribus aä Privilqgiis jïjäz

Q

« VE

)

poi.

MU

Dumvero in precedentibus paffim innui, Regaliain MAtoRA & MtNORA

h Ya

difpefci,

aTE

acquirendi nidos -Fiijäi commodis.

s

ibutur ,

difpefci, forte non modo non injucundum erit auc inutile, fed neceffarium

Y

plané, & toti tractationi fundamentum velut prabens, fi de infigni tam ia

illis not

explicando quam defendendo, quod inter illa intervenit, difcrimine lineas

riviltgo

aliquot ducam, . Definio itaque regalia ZMajora cam Zieglero & Do&orum,

quibus fcilicet. dieifio haec regalium ad palatum eft, communi feré choro,

adeonon

meimd

quod fint illa, qz« diretle gubernationem & [latum ipfium reipublica concerzunt ,

patts ll

qualia funt poreffas legislatoria, poteflas conflituendi magiffratus jus belli, jus

)ach. AH. Il'

extrem&. provocationts &c. & Bocero de regal. c. 2. s. 3. regalia Majeflatis &

Ulllgli.

perfonalia , aliis perjbngliylma, quia Ícilicet perfonz & offibus Principis adhz-

rent, were regalia, ipfi Corona annexa, [acra [acrorum , refervata Principis ,

J quæfwf-

. l)', V]dv

appcllantur ; vid. Ziegl. de.7. 7M. L. 1, c. 3. $.28. & D.D.Schwed. in 7.P.P.

fpec. f4. 04« $- 3« Minora vero funt commoda , c£. emolumenta , qua ex bonis

n habeant

rehandit

pablicis ,. vel. alias vatione imperii , ab eo, qui fuumum in vep. habet Imperium,

percipimntur , ficque prapius [petbant jus fifei cj reditus Imperantium Rofenthal

p us

de feudis €. . concl, 3. m. 1. hinc à Bocero Fifcalia f. jura fifci appellantur, eo-

(i onctt

demque adeó recidit diftin&io in majora & minora cum nova illa ab eodem

jfindiore

Bocero , Philippo Hofmanno d/fputatione fendali 5. n. 3. aliisque fubflituta ,

ratem ^

fed tunqui

in perfonalia- & ffcalia vid. Schwed. iz JoP, P. pees felioss 6s g fe4.

p.263. Sixtinus de regalibus l.1. c. 2. p. tor. Becmannus in. Zdeditationibus Poli-

x Ledltge

ticis , diff. &. $. 6. Schwendendorft. 7 D. de acquifitione regalium c. 2. . 6. fé4q-

AB Mevw;

Hc de explicatione hujus divifionis fufficiant; — Nunc de defendenda illa ,

.Ti

communi certé , & dudum recepta, cogito, precipué ubi ad' przfentem dif-

fertationem fola regalia minora pertinere credam , & fic utique cum illis in:

T f

arenam defcendendum mihi fit , qui

nullam hic diverfitatem agnofcunt.

& nl

$. VII.

" ffädm

Neque veró tantum vetuítati dandum puto , ut folo ejus prz;judicio cor-

prum nl

reptus, & rerum novarum odio agitatus, communem hanc diítinctionem

4 firdlim

meam faciam. — Veritate, non defendentium vel numero , vel dignitate, ni-

jcirittt-

tendum arbitror. Sunt certé, fi hac aliquid faciant, ex Neotericis non pau-

did po

ciores, quam ex prifcis Do&toribus, decantatz hujus regalium divifionis Pa-

c(ca L

troni, lios vero omnes ea propter filentio involvo, quód rerum folummodo

pancte

momentis fententias ponderandas exiftimem, Argumenta veró, quibus ad-

; ff Prit

verfarii noftri concertant; partim ex faítidio rerum antiquarum, & nato inde

g at

recentium do&Gtrinarum amore, partim etiam ex formato minus recte circa di-

$

e(l

ftinguendi modos judicio proficifcuntur. . Ad priora quodattinet , fulgur illud

jl

1

ii j

fn

ex pelvi eft../ Oleat diftin&io noftra pulverem fcholafticum 5 Vetuftati de-

beatur ; novitatem non fapiat : quid inde ! oculatius qui intuetur, medios in.

),HNOM

$: pulveres veritatem baud raro deprehendet. — Pofteriora vglinde defumun-

tur,

di

fpcrc'u

272

GR ASS de stgletlis gagaä

—

ao

tur, quod fzpiffimé non cöriüet, fub.quonam cenfu hoc vel illud

regale v-e-?

Mjtla

niat. Sed per infinitas inflantias vis argumenti profternitur : imó potius jux-

tts, QUi

ta allatam à nobis utrorumque definitionem nunquam harebit aqua ; vel inde,

enor, li

quód inter Regalia minora quedam majora incommoda quàm emolumenta

holi Maj

fifco afferant 5 Que vero haec connexio ! Quadam fifci regalia non fine in-

i frne,

commodis funt, Ergo nulla amplius dantur regalia minora majoribus contra-

tnfider

diftinguenda ; Poteít id infuper ex depravatis fübditorum moribus, Principem

i, doc

nimium follicitantibus, poteft ex Miniftrorum , Domini fui regalium vigilium

praced,

haud fatis euftodum negligentia fieri, quod pro commodis incommoda , pro

quidqnm

fru&tibus fpine nafcantur. — Addi folet tertio, fingula regalia fifcum adauge-

Impemm

re, fed ipfa , quam nec diffimulare audent, diftin&io, majora id indirecté fal-

f

tem & Íecundario efficere, totam rem perficit. — Datur enim difcrimen inter

WW 3

majus & minus, eoque ipfo, dum regalia majora directo gubernationem &

Hertios d

ftatum reipublice , remoté pecuniarium fifci Intereffe refpiciunt, minora vi-

Ht pro.

ciffim regimen ipfum nonnifi indire&é , fifci vero commoda propius atringunt,

infignem inter illa differentiam effe, quis oculatus non videat ? Quód vero

fiffchg,

difcupiæ ,

olim , uti porro objiciunt, inter regalia majora quid relatum fuerit, quod ho-

Vipi, f

die indiftin&é commercio privatorum pateat , id quidem primo quoad maxi-

Jinté citea

mam regalium partem nondum fatis conítat, plerisque enim antiqua facies

Cüpantür.

manfit ; dein veró hanc mutationem non vitio diftin&ionis, fed mutatz re-

(ommen

rum publicarum & Germanicz imprimis formz ac faciei adícribendam effe in

Dunler

aprico eft. — Neque id regalium majorum excellentiam prz minoribus mintit,

! ndithu

quód inter illa quedam referri foleant minuta admodum, nec que ad nervum

rerüm perendarum. tam multum, quàm minora regalia fubminiflrrent. — Sunt

- ] gnalsg

theca j

& inter illa, que maxima appellare potes, nec ludibrio vocabulorum fed ip-

:'m!w

forum difcriminum inter res diver(i generis intercedentium momentis diftin-

&iones meriri debemus, Sic neque illud quidquam ad rem facit, quod in non-

Üindem

nu.llisþ provinciis majoribus annumerentur, quz alibi in minorum referuntur

Átq

clafferm. vel Regalibus plane non adfcribuntur. "Temporaria ut plurimum

erunt, & à Principum (pontanea conceffione dependentia, quorum mutata

lm in

voluntate pro lubitu fuo non amplius exercebunt illafubditi, quibus ex fingu-

mm[ QQ

lari ipfis beneficio, quod meritis forfan obtinuerant, per aliquod tempus ga-

fsf IT

hi

vifi funt. . Nec preterea exemplum dari.poífe puto, ubi Principes regalium

cat, '

mmorum

majorum. communionem iniére cum fubditis, id vero for(an fiepe accidit,

quod minifterio eorum quzedam committantur , minifterium veró miré quan-

fs i

tum ab i

pfis regalibus difcrepat. Denique nec illa ratione deílruetur diítin-

15 Wil

£io ifta, quod quidam (oli Imperatori regalia attribuant majora, tanquam

uribus

Datius

vere Majeflatica, Statibus vero tantum minora, ficque cos €o ipfoa J

»

Maje-

Mil

275

acauirendi modos Fifti coæ;nodif.

d

leve.

"Majeftaticis penitus excludant. Quid enim difcordia docentium, quid erro-

s jux

res, quid nuga&

quorundam ad decifionem controver(iz faciunt ? Veritas, non

|inde,

error, lites dirimit.

Etiam minora regalia originem fuam habent a poteftate

menta

foli Majeftati competente,

Sufficiat, quod regale majus

vel minus ita dicatur

ne i

w fine, quatemus vel majeflas ipfa, vel pracip

ub fofüus inde. fébà. confulit , id quod

w

effettu ultimo conflare potefh uuicuique etiam minus exercita-

konfiderato cujusque

ndpm [

10, docente Zieglero /au4. loco $. 3 o. in fine.

qui. magis & explicatius adhuc

Non. quod ex regalibus majoribus nunquam

vigilium

praced. $. 29. id monet his verbis :

"UM

4 fifeum pervenire polfrt , nec quod e

x minoribus autoritas j dignitak

uidquam 4

adup

Jmperantis plant non juvetur , aut illefivetur

, féd quod in. illis principaliter z'pf

«t b

e quatenus tale, occupatum fit , .in his vero quatenus

m TO zz;ng ve[betiu fni,

en inttt

externis quibusdam adminic

ulis. & fubfidiis meraliter opus babet, .Conf. et'am

.

erioritate tevvi

fem

Hertius de fzp

tor. $. 9. ubi regalium hanc partitionem vindicat.

OE

ro circa regalium divifionem in majora & minora dixiffe

Hac pro inftituto noft

yingut

füffciat, adeat, qui de fingulis, tam majoribus ,

quam minoribus plura fcire

s juris interpretes, & inter illos Celeb. B. Struvium iz Sya-

zuöd v

diícupiat, feudali

uod ho

6. $.13-féqq. cui jungendi Juris publici Do€tores, qui ma-

tapm. jitr. feud. c.

pad Qdl«

ximeé circa regalia

Imperii noftri & varias eorundem intuitu ejus diviliones oc-

iqua d

em prz caeteris commendandi, qui data operade Regalibus

€upantur, & ii quid

nuuta r

commentati funt,

praeter laudatum fepius Zieglerum G Hertium , Sixtinus ,

hmanuus , Conradus ab Einfiedel, ac Conradus &. Be-

um d

Sramlerus, Bocerus , Pra

busriitil

weditlus Carpz.ovii , qui

duo ultimi Ha/e Saxoumm 1678. junCtim prodiére, fu-

us, & quos alios recenfet Celeb. Struvius Ziliio-

at

pra

alleg. Schwenden-dorfïer

theca juris fe

leEka €. 6. p.22.

Tungatur-his denique Dn. D. Scheffer. ;» Dijpor.

t t

y hi

juaugurali de regalib. fapetiori demum anno hic habita.

Meum nunceít, ut

a perveniam.

j dl

tandem relictis cgordifs ad rem ip

jíg 00«

$. VIIL.

fecuntit

Atque ià quidem jam prefüppono , juxta fa&am modo & vindicatam re-

OE

a

lium in majora & minora diítin&ionem , poíteriora faltim ad forum nos

.

ce plus fimplici innui,,

? euad

i

irum fpedare. Ipfae

nim illaregalia minora , ut vi

& qui regalibus fruitur, jus confifcandi fibi etiam vin-

gf |

jura fifci fecum habent ,

em us

gï

dicat, & commoda, qua& ex fifco

fuo percipit Princeps , regalium maxime

finorum nomine venire confueverunt. ince

(t, quod jus fífci illo etiam

e a I

fenfu bic accipiam , quo fumitur pro jzre; q4o q4

is babet fifcum , & pecuniam

vid, Lautetb. i» D.

vir (

ad. publicos

ufns deflhinatam acquirit , confervat. & expendit.

üiii

de jure fifc? c.1.:S. 2.

juxta factam fupra $. 2. dilkin£tionem . jura,

'feu modos

uwl'

ebi

/rTi 4*

u

potius, quibus fifcus. acquirit ,

& commodorum, qua inde capere d

bát,

&ationis hujus objeCum explicaturus.

4]

u

negleCtionem, tanquar?ï unicum tra

r

'

m

$.1X.'

s

274

GR ASS de negletl i quoad j

) 6. IX- :

Antequam veró ulterius progrediar, juvat illam ante omnia quaftionem

Hat

difcutere, quam illi (ine dubio objicient, qui tantum abeffe putant, ut de ne-

buendam

gledis arariorum fuorum commodis ac proventibus habeant , cur conquee

tifimos

rantur nonnulli ex potentioribus, ut porius regalibus, quz Majores ad illos

tum in.

transmifere, haud contenti , nimium quantum vel vetera augendo regalia, vel

pnter it

nova plane effingendo fiíco fuo cum fümma aliquando miferorum fübditorum

nfrum ;

injuría confulant, — Et fateor, fi ad jus venandi refpiciam , quod hincinde non

N Augz

modo contra avitos mores privatis in genere ademtum , fed tot etiam panis,

"n griva

ad ultimum fxpe fupplicium extenfis, corroboratum quafi eft, fi ad alia qua-

Mbjtor,

dam, que hodie tantum titulo regalium fibi folis adfcribunt prapotentes ,

ItNL etiai

oculos intendam , non aufim his contradicere, in quantum illa regalia adau-

qit ; s

&a & extenfa hodie eífe dicunt. — Sed falva tamen res eít. Primo. enim no-

E Thtor

ftrum nunc non eft, prolixé inquirere, an velin conítituendis novis vel de-

ferminandis tam iisdem , quam antiquo jure quafitis, regalibus adeo adfílri-

h Mdjc

Ciftodor

&ta fit poteéftas Principis, ut non augere eadem vel ampliare queat ? Quaflio

Vrimum

hac eft Politicorum , qu£ fi ex fola Principum potefítate rem dijudicare velis ,

omafii

affirmanda abíolute, fi equitatem, affirmanda etiam, fed cüm temperamento

Mf

decidenda. conf. Ziegl. de 7. 24.1.2. c.14. $. 27. €& 28. & c..1.9. $.13. alibis

T vetà

ue paífim, cui jungenda, qua 7 omafr»5 c. D. (paffim, & in Ipecie p. 21. fe44.

m (üc

nota dd.) differit. — Ec in fpecie, quoad 7ws Penandi ejusque. transgre(fionem ,

Qntum

tanquam cum contemtu Principis ut plurimum conjunCtam, pona mortis

lml

puniendam , contra diffentientes difputat , ut unicum é tot Scriptoribus addu-

dl

€am , B. Harpprechtus, Anteceffor hujus Academiz etiam poft fata. Celeber-

Alios multos notat Hlilde-

W.X üudj

timus, 27 Pol. novo f. TomoII. Cowfil. 28.€7 77.

lings |

brand i& Diffrt. decon[éruatione ferarum nociva. Deinde nunquam in men-

QUangy,

tem mihi ea venit pervicacia, ut moribus hodiernis omnia fifci commoda ne-

Jllr [ /fïi»z

gle&a jacere ac imminuta ftatuere vellem, id faltem meum eft, ut illa recen-

Íeam |jura fi(ci, circa quorum acquifitionem vel adauCtionem non modo non

1

3

LE D

[o)

iciti

ts ïnterq

fuere Principes, fed contra imminui ac negligi ea pa(fi funt, quod ex

collatione Juris Romani & morum noflrorum pateícet, ubi, quando certis in

cafibus multum illud fifco tribuit, hi ejus intereffe adeó non obfervarunt, ut

tf

ante jam ZErariis jure quzfita vel ademerint plané vel admodum reflrinxerint.

ipfä (" N

N

:

Neque tamen etiam defutura exempla, ubi mores noftri juris Romani circa

Dl

negligenda iftiusmodi commoda leges incongrué imitatt funt, . Czterorum

Im

, ita GE

regalium , ubi id oftendi non poteít, tractationem , cum rubrum quoquenon

l

contineat, relinquam hzc aliis,

$

ego' de negleátis fifci commodis in medium

i Qs

adducendis unicé laborabo.

TE

Bitus d

$*

115,« quæ F»

/,&

2

acquirendi modos Efci joxividi.

27j

*

$X

lionem

-—-fcmper caufe tri«

Hanc quidem negle&ionem fifci commódorum non uni

t d ne

buendam puto.

Id tamen premonuiffe fufficiat, Principes ipfos indulgen-

tonqute

tiffimos fzpe fuiffe in falute privatorum propriis commodis anteponenda,

at illos

quam in rem ipfe Imperator JusrisiANus z J. zz. $. 4.C. de caducis tollendis, ele-

,aïïh veï

ganter ita differit. - Tasrum evim nobis fipereft clementis,quod fcientes etiam fifcum

jditorum

nofirum ultimum ad caducorum vindicationem vocari , tamen nec illi pepercimus ,

jndent

nec Augufium privilegium exercemus , féd quod commmniter omnibus prodeft , boe

n pocnis,

vei privat& noffrra urilitati praferendum effe cenfemus , nofirum ejfe proprium

fibjelorum commodum imperialiter affimantes.

Qua de caufa hoc inter Tn4-

alia u

|otentes,

laAN1 etiam laudes relatum legitur à Plinio 77 Pazegyrico c. 36. ubi Sapius in-

L

.

lia adal*

Qquit

vincitur fifcus, cujus mala. can[a nunquam eft , mifi fub bouo Principe,

nim «*

JXEtc Tisoronicus Rex : F izterdummalacanfa fifs, ut bonus Princeps effe videa-

&v t

3ur Majori compeudio. perdimusy quam ff mobis indebitt vitloria fuffragetur.

àio al

Caffiodorus /. 1. epif?. 22.

Soli igitur clementiz zquitatique Principum ut-

1 Qul

plurimum tribuendnm, quando fifi fui commodis non adeó ftudent. vid.

jcrt v

'Thomafius /oc, alleg. zot.1. p.1. & qui. exemplis hoc comprobat $yau(t ab

Sl(daffenbutg i» Corf: pro arario claff. F. con[- o- p. 188. jung. cozf.10. Ex ea-

nperamenm

u db

dem veró ratione neque illis jus denegandum , negle&a hac reílaurare, & in

füum fuorumque fimul, quod inde dependet, fubditorum emolumentum ,

&i

erelhottl

uantum id cum injuria nimia non conjun&tum, adaugere , optime fc. cum

r

-

Illuftri Thomafio c, /. c. :. $. 2. duo extrema cavenda mihi ratus, ne vel f/udie

o m

adulandi Principibus perfuadeam , omnia licere fifco, que Principi lubuerint,

yibs

vel fludio indulgendi populo fimpliciter doceam , caufam fiíii odiofam vel indi-

flin&é contra fifeum pronunciandum effe , conf. Scharff. a/l, Difp. c.1. $. 8. fe4.

otut Ril

quanquam, quod litem attinet quam Thomafius Bergero ob editam Diff. de

gere fifti in quaflionibus dubiis movet, meam non facio, fed utriusque fen-

ynod

ia

tentig momenta illis ponderanda relinquo, quibus cauíz inter fifcum & priva-

!

golo ^

;os, intercedcqtes decidendz obveniunt.

p

j

. M

o at

u

Et fic per.longas tandem amba

ges ad OsirecruM differtationis prefentis ,

rvg[l]n[)

ipía fc. NEGLECTORUM FISCI COMMODORUM, qua MORES maxime HODIERNI noe

bis prebent, exempla propero, & quidem prout Mopr AcQuinENp: diverfi

funt, ita fifci quoque commoda difpefco in illa, qua aswERALITER , X qua

if

(

SINGULARITER illi proveniunt. . Ad(it labori huic, quo ftudiis fimul Academi-

i^

cis colophonem impono, suMMuM NUMEN divinà, quam hactenus clementer

jn m

(yfo

largitus eft, gratià, viresque ingenii fublevet atque fuftentet. — Tu veró B. L,

cili fane & arduo argumento allata a me

p

ii;-,vquæ pro modulo ingenii in diffi

Mm 2

funt,

276

31455 de negletlis quoad

t

fun;, fave, iisque, quz non ad amuffim forfan examiïlata tibi videbuntur :

Mi t

eatenus ignofce , ne feverius, quam par eft, de Specimine Academico, pro

^

tfhiral

viribus faltim explorandis exarato , judices.

p va

x

MIF. 4

CAPUT If.

Ti4nos ;

"t ?

DE NEGLECTIS FISCI COMMODIS QUOAD MOD

RENDI GENERALES.

OS ACQUI-

hurgi i

SUMMARIA.

SXP- Af!w

$. 1. 7Modi acquirendi generales defini-

$. F1II.. .Nec buic ebflare fécularifatis-

) inaa

nem bodie permilfam ,

/Wit, 1

untur, ( fpecialibus contra diflin-

€0nj€/&am

gnunmr.

$.1X. Sed flatutis adbnc opns e[fe, utiim

u

€.1J. De modo acquirendi generali

quibusdam jam locis vigent , quorum

Wory, ;

rimo COLLECTIS, & IMMU-

valor contra oppusgnautes defenditur.

n in primitiva Ecclefía bona immo-

h lic à

NITATE 4b isdem , qua

qH fente

$.. Nonu quidem omnis & quacun-

bilia po[federimt Ecclefra ? A4m Sacra

VML Dy

que [ed.

Scriptura , pracipue Mattb. XV11,26.

Clericos immuknses. effe velit ? Sarpái

jraxi de

$.1F. CLERICORUM /altim immo-

& Klockii judicia de bac immunitate

MAIL Y

derata inter. megletla fféà commoda

r

X

Werceg |

refertur.

inferuntur,

Wines

$..X. De modo acquirendi generali fe-

$. F. Clericus definitur , Immtnitas bic

cundo JURE . VECTIGALIUM ,

A

intelligitur realis,ejns definitio ex Ta-

MX D.

re Canonico, quid us Civile bic ffa-

qua tam quà conflituenda, quamquá

tertio

1uat ? Con[litutio Friderici. L 2. C. de

con[litut& ad resalia mitora p

N I

nnent. Definitio uetl igalis,

. Epifc. c* Cleric. illnffratur.

$. XI.. Quomodo bic fifci commoda negli-.

9/e];

$.VI. Qu. /n bec immunitas etiam ad

NI

boza Clericorum patrimonialia exten-

gantur * De immunitate remiff]rue,

H

De porna. conomiffy primarin, & qui-

denda fit ? evolvitur , & pro negati-

€m..

DERELI,

vatandem deciditur..

6. XIT. Primo qu. qua

rmm res de Ture

$. VII. Nibilominus tfamen; offenditur ,

Civili in commil[am cadant. — 2.) am

FW lt

infiene detrimentum manere arariis ,

ipfó jure ? g.) an þntmti& decla-

h du

uod bona immolilia po[f deant Eccle-

ratoria opus fit.

Jfi & Clerici. — Diffintlio. inter colle-

$. XHE. 4.) quanam attiones

f]öo'fcom'-

I *ten &

£as ordinarias ( extraordinarias ,

peramt ?. g.) reqtifita neceffaria [c.

UP

de: condutlore bonorum Ecchlefrafti-

: dolus ; onil[a Profgflh-mercihm, 4n

Cf t

corum , eorumque immunitate ,

"&

4c etiam 4 per[onis immunilus fa-

IOHem dt

dimitatur in qnp/afmtim?äx.

Gienda ? am pravia admnitz'fa pubis-

€a4n&E

u Wi

acquirendi smodos Fifci commodz.

277

UnU,

€umi n?cfj]hriä? an folutionis oblatio

$. XXLI. n etiam ex IINSULA i ffa-

mine nata?

, pro

requiratur ? 4n .zlingm viam eligere

$. XXIIT. 3.) ex LAPILI

1$ &ifmili-

polfit vetlor ?

$.XIV. n pena commi[]i apad. Ger-

bus in littore inventis.

manuos recepta ? an. in Saxonia obti-

- 6- XXIF, quid. circa METALLIFO-

mgeat ? zum Lubeca ? mum Ham-

DINAS /fngulare ?

NU d

burgi ?

G. XXF. de modo. acquiren

digekkiafi 4-)

$. XV.. An obfervetur rigorofe ? quod neg.

ex THESAURIS, qzibus caftbus illos

fifco reliuquat j'm Civile ? quid. per

— m

Em

D) ia cafu, ubi auriga vetligali non

artes smmagicas intel[z;gamr ? an etiam

larifatie

fülvit , quo ncimnpe Domini merces non

confifcantur.

virgula mercurialis eo. veferenda?

W', lll;;l./f

$. XFT. n fus Civilecum ebfervantia

-Capitulum 2. F. y6.explicatur G il

luflratur.

«

,qu

" morum nofirorum confpiret ? quomo-

brbtear 2:Groria

do bic diffemtiant auttores ? utrius-

$. XX/I. quid moribus o

yoia i

que fententie argumenta.

tbe[aAuros quoscunque. frfto: addicenti

- Á Buttá

re[pondetur, prajudicio Camerali, fla-

$. XHIL. Prajudicia contra. fifeum ex

iutis Germanicis, moribus Gallerum,

A

raxi deprompm.

ER

$. XVI1L. XIX. 2.) in caft bino,ubi neque

Lufitanorum , Belgarumque ipforum

merces licita cum illicitis, neque im-

vefutatur , Anglia, Scotie C Dania

*Wu-nimn

jura adduntur.

mpunes cum munsibus mixta conjïfcæ-

| ent!äli t

£.

$. XXVII.. Tbefaurus in locoreligiofo in-

GAU

6.XX. De modo acquirendi generali

veutus -bodie non ffto fed Ecclefra

tertio ex J[URE CIRCA FLUMI-

cedit.

NA PUBLICA , cajws negletius

&. XXFIII. Conclufo capitis fit qu. am

nl

Fü'

7

effenditur 1.) ex fare ALLUVIO-

P

proprietas viparum . privatis velitta.

jb

NIS

inter negletia. fifii commodareferen-

-XXI. 2.) ex ALVEO in nniver um

da fít ?

It

!

Ü qm-

PERELICT O.

I.

9

z

odorüm

TY

A& igitur fub finem przcedentis capitis negle&torum fifci comm

, ))^

F

in duas Claffes diftindtione , quz fingula explicare nunc ingredior, initium

n

non maléfiet, (j emolumenta, quz GENERALI JURE fifcus fibi ac4zirir, primum

ndis prafens caput deftinaturus fum. Ut

receníeam , quibus inde folis enumera

j /ig'(üï!ï'

veroó ante ornia de illo conítet,

quid fcilicet per generales illos modos &

h

caufas intellig

:

am , defcribo iftos cam B. Lauterb. utpote cui totam hanc divi-

«(]Ifhy

i^

fionem debeo, ita, ut

fint tales , qui refbiciumt. totum territorium, C* omnes in

ndi caufas non. vi territorii Principibus

p i

€o Viventes, non quód reliquas acquire

EE TU L

j

il

Mm j

T

278

GR ASS. de neglellis quoad

VINNUIMENURRCen

n

Hs int

compe't&re ftatuam ; Sic enim mihi ipfi adverfaret, qui (ingula fifci regalia ex

di refpon

fuperioritate ifta territoriali originem poffe ducere, füpra memoravi, fed quod

Mj. L. ;

ineo invicem differant, quod sixGULARzs illi-ACQUIRENDI MODI quos fequen-

tle patroc

ti ultimo capitetra&abo, certas tanttim persoz45 in Imperio primario attingant ,

(lettit f

ficque non quidem extraordinario modo, remotiori tamen refpe&u adipfum

territoriumreferendifint, quód ubi (ingula quedam ex

pa, fed

ponendo in rem Præfen-

Vtentim

tem ivero, dilucid?us ac evidentius

patefcet,

?

5.

II.

1t, affin

fidtatur ,

Inter hofce veró ,aci]uirendi

modos generales preítLantius certé & quod

di difput;

emolumentis fifci omnium maximé confulere deberet non habemus , quam

tlfem Q

regale corLECTANDI feu corLtECTAs IMPONENDI POTESTATEM , (conf. Fau[l. ab

&stra cafü

Aíchaffenburg i» confilizs pro. arario claffe IV. conf. 260. p. 153. 4 in fnedio) .cui

adeo primum merito locum confecro. Sunt quidem collectz variz & prout

burg Q

lm hic r;

vel per[onis vel rebus imponuntur, diverías etiam appellationes affumunt, ita

mum) fnà

ut mox /ribstorum , mox indislionum , mox etiam generali colleftarum nomine

veniant, conf. ab Afchaffenburg z d. Confilizs pro erario claffe IP. conf. 235. fa.

At6S Dro

p: 149. féqq. jung. cosf. 258. 25 9. 260. p. 152. fed hac in prefentiarum non

tm a.

Wolari e

magis curo, quam qus alias vel circa per/ozas imponentes , vel modos. imponendi

pracipuos & maxime ufitatos a DoQoribus tam privati quam publici juris pre-

Vonibus

andas ,

mitti confueverunt. Hsecenim prefuppono, & ut, qui his infiru&i nondum

funt, que circa titulos de suneribus & bonoribus , itemque de vacatione & ex-

dendas te

cu[atione munerum, commentatores juris civilis monent, Politices veró &

icinpam

Tabilem «

publici juris, imprimis argumenti de regalibus fcriptores magno ftudio, nec

minori eruditione quam facundia congefferunt, legant relegantque fuadeo.

Af

Id faltim hic indigito, fifci commoda ac emolumenta , quorum fc, caufa colle-

€&z indici folent, per nimiam ab illis szuzitatem, pcríonis quibusdam per

QUe ope,

modum privilegiorum concedi folitam, imminuta va

?

ldé effe adeoque neglecta,

lm £

ut vix colle&darum titulum prz fe ferant

licortm d

$. III.

od

Non quidem ea mihi mens eft, nt omnem a tributis immunitatem dam-

Viltus Q

nare vellem. . Potius, qui colle&as imponit, pro approbatis circumítantiis

fim

puyi

l

& caufisindulgentiz, quaszquitas & clementia fepé fübminiftrat , ab iisdem

ndum, À

quoque zmruzem declarare poteít, quemcunque velit. per /. 1 . de Pacat. &

Bl

excu[at. muner.ibis: sam ze bujus quisque excu[ationem prater eos , quibis prin-

.177-1.71

&

cipali beucficio conce[fum eff , baber 1. 1. 1. f.. ff. de cenfibus 1. un. C. de hts qui 4

]

Q n

Princ. vac. mun. actep. G Princeps non folum ejusmodi immunitates in pro-

l. i

| l

prium prajudicium optimo concedit jure, fed etiam haredes illis obligat, fi

privilegium fit reale, Klock. Ze cozrributionibus lib. 2. c. 16. 2.1 3. Hinc Pau-

PERTAS

u

acquirendi modos sz&z commodie.

z

v a.

C

PäziTAs' .int&r»du*sþn juíta ad excufationem impetx;andam caufa eft, '& pro iis j

am-

lt er

diu refpondit Ulpzanus iz l. 4. $. 2. ff. de mun. c bonor. vid. Ziegler de fur.

qui

Maj. Lib. 2. c. 2. $. 3. fé24. 'EMPORARI1A veró faltim, & quamdiu rerum inopia

que-

tale patrociniumn prebet, uti difertis verbis legiturn in dicta l«.l4.. $.. eod, defi-

pant,

cientium facultatibus ad munera vel bonores qui indicuntur , excufatio non per-

pm

petua , féd temporalis eff. — Nam fi ex voto. boneflis. vationibus patrimonium in-

gtakn-

erementum . acceperit , fuo tempore an idonems frt Aliquts 4d ea , qua creatus fue-

rit , eflimalitur.

Quamquam enim de muneribus perfonalibus hec lex loqui

-

videatur, cum partamen utrobique quoad hoc punctum (de czteris enim non

r qui

eft difputatio ) ratio militet, de realibss etiam f. patrimonialibus, quorum in

quam

claffem Colle&z veniunt omnes, idem pronuntiandum arbitror.

Hinc, quod

ul

extra cafum negotiationis, ZLegati Prizcipum , Nobiles vid. Fauft. ab Afchaffen-

) qui

burg C/. IF. conf. 303.

Dottorey Advocati, Studiofr, & , quorum pariter ea-

pI'OUf

dem hic ratio effe folet, fimiles perfone à Vectigalibus & Colleáis ut pluri-

W M

mum, maxime quam diu apud exteros verfantur hi ultimi , & inter patrios

somi

Lares pro abfentibus computantur, juftam mereantur excufationem, id tan-

[

tum abe(t, ut iniquitatis arguam, vel adeo magnum inde detrimentum fifco

rum nof

conciliari exiftimem , ut potius ob juftitiam & provenientes ex fimilibus con-

at

ceffionibus aliorfum utilitates majores longe ac excellentiores, illas non modo

jrispe

laudandas, fed etiam commendandas, & contra audaciam exactorum defen-

j gondut

dendas reputem , .uti in fpecie confuetudinem, qua Studioforum privilegium

TA

hac in parte quibusdam in locis non attenditur , tanquam perveríam & irratio-

,

j VCl'b&

nabilem merito rejjcit Rumelinus 2

d. A, Bull. Diff. $. thef: 21.3mf..

UdiOJ nt

$.

IV.

j ii

Aft meum faltem eft oftendere, quam inique immoderatam a quibuscun-

o

que oneribus & colle&is exemtionem fibi afferant CreRICI, & quomodo cum

um p

fumma fifci injuria inter Pontificios maximé Principes, Juris Canonici & Cle-

;tglf 4

ricorum doClrinas fecutos, (inter Proteftantes enim , qux Dei gratia eft, im-.

moderatam talem immunitatem ignorare cepimus) ingens atque infignis pro-

ventus ex przdiis ecclefiafticis, ubi illa feculari jurisdiCtioni fübeffent, in zera-

, d

rium publicum perventurus, fuübtrahaturilli, non olim modo, fed, quod do-

yhunti

lendum, hodie etiamnum , non quzfito alio huic immunitati colore, quam

p i

praítantia dignitatis ecclefiaftice , Fauft ab 9f(cbaffenbutg 4. /. c/. 5, conf, z.

ngt i

p. 177.in f. qu& nullam velut poteftatem fecularem agnofcit, & bona, dolofis

n

hi]

epe machinationibus rapta , ubifemel gremio eccle(ig, vel perfonz Ecclefia-

W [

ftice , addi&ze fuerint , omniad exfolvendas colleQas obligatione exuit.

n

V

u

(

^

.ri&o & canonum proprio, quo C/e- -

CL;zucUM autem hic fumo in f&r;fu

j

Yici

—

280

GRASS de negle&iis quoad

gtl

rici agäeïllantur perfona Ecclefraflica , qua þzcrit obeundis miniflerizs , cultuique

d Bd

divino peragendocerta quadam inauguratione , vità con[écrata(f maucipataeoque

ll Boyc

ápfà contradifHintla Laicis , qui fun&ionibus Ecclefiaflicis nec deítinati, nec

fgnivit j

addidi , nec religionis Voto adfílri&i temporalibus. vacare libere poffunt. c-

inter utrü

Clericus g. c. duo funt genera.7. cauf. 12.44.1.. Magnificus Dn. Prafes ,. Prae-

$. B

ceptor ( Patronus atatem colendiflimus, i Diff. de zegotiatione Clericorum

locirgs il

probibita c. 3. p. 12. . Quo ipfo tamen etiam comple&tor Eriscoros, Pura-

! lique qu

Tos, Cawonicos ( onwrs Eccresiasricos ; Juxta Cazoziflarzm enim diftin-

&ionem in var&RIA rAYvoRaBILI, qualis indubié jactata hec immunitas eft,

Sed a

fub.Clericorum defignatione omnes Ecclefiaftici, cujuscunque illi ordinis f.

ID E

dignitatis funt,. comprehenduntur, ubiobtinet, quod vulgo dicitur, Epifco-

pis eff , Ergo Glericus. Panormit.iz rubr. de vita c£ boneflate Clericorum n,4.

|

, UM PATRI

Atone,

in MATERIA Veto OD1OSA tantum inferiores Clerici intelligendi. ry. c. odia 15.

|

de R. f.in 6. vid. omnino Dn. Prafes c, 1. p.12. — Hic de Clerico. Nuncqua-

]

&brbus,

Mi Poncif

lem 1MMUNtTATEM hic intelligam, videndum. Scilicet non de PERSONALT

fed de nEgAr1 Ícu PATRIMONIALI fermo mihi erit.

Hanc ita definire folent,

iI0 nume

if

quod fit inimunitas, per quam ves ecclefiafHica à cenfm vel colletlis poteflatum. fe-

cularium libera redduntur, c.1. $.. Volentes de immunitate. Ecclef) civc. in fexto

ibi: Decermimus, mom licere praf atis communits , Scabinis Q iis, qui in ers ju-

ii Be

o titulo

visditlionem: temporalem obtinent , vel juflitiam temporalem exercent , tallias vel

colleclas, feu exatliones quascunaue ecclefrs . vel INB. perfonm Ecclefraflicis impo-

-

") t

| llrans

nere , vel exigere ab eisdem pro. domibus , pradizs vel quibuscunque poffe[fionibus

ab eisdem Ecclefris. vel perfonzs Eccleftafficis legitime ba&lenus. acquifitzs vel in po-

1 Fenfetur ;

J hus

flerum acquirendis , etiamfi ipfa. Ecclefra vel per[óna vel ves fint intra illorum di-

XN:RKBQW

firitbum vel territorinm con[lituta. Add. Clementina Prafenti 3. de cenfibus.6.7 .

oterie

x. d. Immunsit. Eccl. & €« 3. eod. ia 6. ubi Papa Bonirracius vitrt, excommuni-

.

cationis fulmen decernit non tantum in Laicos , qui imponunt, vel fponte

data recipiunt, fed ipfos etiam Clericos dantes & obíequium prabentes. vid.

^. 7 co;

^12, Z l/:

Aiegl. de jure AMaj. 1.2. c. 2. $.17. ubi Juris Canonici in hac materia progref-

fum eleganter indicat monetque $. 18.. 774 Civile bac in parte adftrittius , Ca«

4l Iu

nonicum laxius procedere.

Illud enim f1 refpiciamus, certé ante cempora Fgr-

Ntntim £

DERICI II. IMPERATORIS talis, qualis hodie ja&atur, immunitas incognita pla-

* o

[ « "

n& fuit. Confítat id ex Textu /. 5. C. de. Fpifc. ci* Cleric. ubi CousrANrTINUS

Clericos pro hzs pradizs , qua ab ipfs polfndentur , ad peufitanda fifcalia perurgeri,

U.

eademaue ab illzs recognofci juber.

Ec FRiDERICUS demum 1I. per novam con-

h

P'opri

ftitationem , cujus verba poft /. z. C. zo4ez; leguntur, .(ub pocna tripli & [m-

(Cmgqm |

perialis banni prohibuit, ze quisquam colleilas

vel exatliones , angarias vel par-

! xid.

tj

feyi

anugarias Eccleftzs gel aliss. pirs locis aup. Ecclefz

Oltr

Afficzs per[onts imposat , aut inua-

:

-

dere

; ?Wbabilem

acquiréndi vino';?as/ Ejfti Commodis.

l

281

ml

i

ä;refggclääJZicg bona prafumat. — Quam quidem Con(titutionem HOR.ORIUM

&t Wl

IHI. Poxri. à FRIDERICO expreffiffe, quo die eum diademate Imperatorio in-

], 06

fignivit, ex Duare

no refert Zieglerus c. /. $.16. eandem tamen ob bella mox

unt. (

fuiffe putat Molinzus a /. $. .C. de

inter utrumque exorta nunquam receptam

, P

SS. Eccle]- vid. Ziegl. d. l,

conf. Rutg. Rulandus 4e CommifJarits p.4.. lib. 2. c.6.

rirenum

& ecclef. L. 2. cl. 3. €.

Bocérus 4e Colletlzs c. 1 1. v 16. Reinking. de regim: féc.

i

Y

precht in Confilio Tabing. 23.1. 20 9.

m dilüt |

gliique, quos citat B. Harp

b hd

jtas d

Sed ardua jam & difficilis multum quzílio fübnafcitur, a bac imwmunitds

jtdinis

jäzlfim 4d woNA ÉCCLES'ASTICA. reFrihggndä ; 4n vero etiam ad bona CLERICO-

, E,;i (

RVM PATRIMONIALIA, cum fumma quidem Principum ipforumque £íci dimi-

At hp

Rutione, extendendaíit. ^ Agitata hzc magna contentione eft à Jurisconf. ce-

- odj*

lebribus, & tam pro affirmativa quam negativaftrenueé cóncertatum eft.

Ita

Clericis immunitatem indiftin&e cum aliis ( quos

qnc que

poft Pontificios feré omnes

NSONALI!

largo numero recenfet Ha

rppr. Corf. Tubing. 48. n. 27.) concedit Klockius Ze

jre folett

contributionib. c. 1 2. $. 62. & multis feqq. & diffentientium argumenta magno

du f

ftudio refutare contendit, hzcque adeó ampliat, ut bona, quz antea erant

jcinfit

allibrata ben Gxteur ^ unb 2(afdlag8 ober Gitfag «SXegiftern einperleibf , ubi

j inti J

jufto titulo poftea in ecclefiam, vel Clericum ( par enim hic femper procedit

N L

ratio ) translata füerint , 'eo ipfo eximantut ipfo jure ac perinde fit, ac (1 non

n

regiflrata effent. . Uti etiam in pluribus tribunalibus ita fuiffe pronunciatum

Mim |

!

x

;MWM

N

recenfecur à Teffauro Decif. Pedemont. 234. vid. Harppr. d. conf. n. 30. qui ta-

"

$

ien quoad hzc bona femel illibrata contrariam fententiam infigni auctorum

"T

, il

numero firmat.z. ;3. Denegánt contra hanc immunitatem Clericis plurimi

'Neotericorum ; quos inter precipui funt B. Carpzov. » wrzsprud. Confift.lib.2.

uf

uml

a'ef.r 311. Ziegl. allegato 1. $. 18. feqq. B. Harpprecht /aad. confil. 23. . 242.

féaa. j. conf. 4.8. d. L fegq. Magnif. D. D.Schvveder in. f. P. parte [pec. fetk. z.

uf

en[(!/ W d

€12. 2. 11. Müller ad Struv. tit. de vacat.ci excu[ationib. muner. th. 7 3. Stryk,

ad Brunnem. us ecclef. L. 2. €. 3« p 33- ipfeque Klockiusv. 14. f. 1. . 23. feqa.

Hl Y h |

fententiam fuam antea propofitam:eo cafu limitat, ubi pradia in libro timi

f. communis regiftri quibuscunque oneribus & colledlis obligata fint, quod

gaiu p

tamen quomodo cum priori generali affertione conciliari poffhit non video , nifi

ss

priori loco illum de bonis ecclefiafticis, hoc veró de propriis & patrimoniali-

TULA f

bus, propria fcil. Clericorum pecunia emtis, vel alio modo comparatis, loqui

intelligam Noftra non attinet, prolixe quaítionis hujus momenta di(cutere,

Interim brevibus fententiam meam declarabo, & quidem non diffiteor, fi Jus

"Tl

7 'v!l P/f'

Canonicum & generalitatem textuum refpiciam, fpeciofam nec admodum im-

,

probabilem videri fententiam eorum, qui etiam bonis Clericorum patrimonia-

a

Nn

libus

i

2$5

GRASS de negletiis quoad.

'libus immunitatem iftam tribuunt, fiquidem nullius ibi unquam diftinClionis

cotugieteo

f'xp:rieriti

veftigia reperias ; Generalis veró difpofitio generaliter eft intelligenda 7 /. $. 3.

tiscon(lab

ff- de «leat. 1. 1. $. cum urbem ff. de officio prafetti urbzs. — Flinc etiam in terris

bilibus bo

Principum Pontif. relig. additorum , ubi non contrariis [tatutis vel alio mo-

totem É

do profpe&tum eft, fed jus. Canonicum in viridi ob(ervantia viget , Clericos

Ofere imi

hanc immunitatem cum fümmo fiíci Principalis detrimento fibi vindicare non

führem

dubito.

Neque tamen inde adduci poffum, ut huic accedam fententiz, con-

j2 f

trariam potius meam facio, fiquidem non modo argumenta ab hujus affertori-

b Ecd

bus allata non levia certé fint fed ponderis maximi, precipue ubi jus Civile

"TW

hacin partefequi velim, quod prieter illam conftitutionem Fridericianam cum

jure Canonico nunquam videbis confpirare; praetereaque etiam juris Canonici

Wag;Con

fut Eberh,

"'Textus; licet generaliter concepti, de illis faltim poffe(fionibus reftri&ivé vi-

Potrard

deantur intelligi debere, qua Clerici quà Clerici poffident, Patrimonialia veró

Ailim 4,]

& privata bona ad illos non pertinent quà Clericos, fed quà velut Laicos, & fic

restranfit cum fuo onere. 7. cum pof[feffor $. 1. fizi. [f. de.cenfibus L. alienatio 67. ff

iR m Quoi

de contrah. emt. l. 20. S. 1. ff. de .4, R. D. 1. 22.$. pen. de $. P. R. & onus tributi

ilos, of

Add FJU&. :

fundum fequitur. 7. 2. /. 3. C. de annon. ( tribut, L.7. de publicauzs. . 'Nec con-

ditio novi poffefforis aliquid mutare debet cx tributorum pro rebus folvendo-

CIZO. con'l

rum conditione Mevius P.4. dec. 106, 2. 4. . Hoc concernit intereffe fifci , in

cujus diminutionem nihil admittendum. — 1dem d. /. ». 1v. conf. Andr, Kni-

"tieideo,

dvatos vi

chen. de Peffit,pati.p. 2. c. 3. n. 32

Nicolaus Everhard Cozf. 20. z. 25. adeo-

que bonatantum ecclefiftica , ut qua fola divinis ufibus deflinata, & ad ufus

s üti cor

6'3760 Y

humanos haud transmiffibilia per c. ; 1. de R. f, in6to. Richter ad -dutb. Irem

INulla C. de Epifc. & Cleric. quocunque demum illa «titulo talia fadta , canones

Qten de 1l

lsst v

comprehendere putaverim , equior praterea bzc eftopinio, nec ullum fuper-

eft dubium, quin immunitas Clericorum a Principe reflringi atque determi-

Forf

nari poffit, hodie potiffimum, ubi jugum papale non adeo agnofcimus, ac

olim , fed illo excuffo falutem magis reipublice, quam Clericorum opulentias

Miuam.

fe&amur. Egregié hanc in rem differit Ziegl. d. c, 2. $,22.

3

$. .VII.

?s Erelpi

Interim quicquid hujus fit, f1 vel etiam patt

imonialia Clericorum bona,

lr u, pm

maximé apud nos, ex claífe ferum immunium relegem, & fic infignem fifco

RU

proventum reddidiffe videar, adhuc tamen infigne damnum manet arariis ,

MULTTN

a

: poftquam femel bona immobilia poffidere cocpit & Ecclefia & Clericus , hec-

H4S DtO vir

que ad fe rapiendo & juxta juris Canonici principia bonorum Ecclefiafticorum

ld n f

L

Dece

titulo femel infignita nunquam reddendo, fed pro rebus velut extra commer-

Isf

cium feculare pofitis habendo, commoda fifcalia maximam partem imminuit.

; Quod quidem prolixa demonílratione opus haberg non arbitror , fiquidem

lt Pon

expt-

| Ri

|

283

n

acquivendi modos Fifei copuiedas.

diont

quotidian:;m',-'velut ;optimam rerum mag-i['tfam, coníulturo fa-

l$j

éxperientiam

tis conftabit,

quàm non iodó de conquirendis cam fibi quam Ecclefiz immo -

w terrs

bilibus bonis anxii atque folliciti fint Clerici, fed illa etiam, maximé ubi in

alio o

dotem Ecclefiz data fuerint, quod certe nunquam non (imulabunt, ab omni

Cleiat

onere immunia effe volunt, ficque, dum opulentis fepé pradiis poteftatem

are non

fecularem exuunt, ararium fimul infigni proventu deftituunt vid. Ziegl. 4. I

lüæl (f

$- 26. fe44. ubi fub variis diftin&io

nibus, an & quatenus hodie immunia fint

saffatot |

$

b

ona Ecclefiaftica, & numne fa&o , an veró jure id fiat eleganter examinate

jus Cidlt |

add.id. $. 22. pr. Etcum JCtis Marpurgenfibus im $Xedytl, $Bebenden ber

nam Q d

runck. q5. 1. m. 2. 9. 40. féqq. diftinguere Ma-

9(naa;Contribution ap. Róveft

; Canorit

vult Eberh. Fabricius in repetit. Gail./. 2. O. z. fe4. int

er colle&tas ordizariae

ridiv i

( extraordinarias , neceffitatis caufa indictas , & quoad i// eos immunes vult,

nialiayt

Gailium 4. ]. ita interpretatus ; quoad

has v. eos omnino teneri adílruens , eam

(Q5; &it

in rem quoque ex Pontificiis allegans Molin, & Leffium Z4; /. prout etiam

*Mm o

alios, pr

o (ententia fimpliciter exemptionem hacin parte negante;/i4. adcitat;

ynas tb

Add. Fau

(t. ab Afchaffenburg. z confil. pro erario Claffe VII. conf. XV. p. 28 9. $*

N« t

€l. 20. conf. 111. p. 997* féqq« . Àc

cedit, quod etiam condu&tores bonorum Ec-

sfo]ven

mmunitatem

velut rei coharentem ad fe tran(ire afferant,

clefiafticorum hanc i

(re fici s J

idque ideo, quia fi

prater penfionem, quam Eccle(ie folvunt, oneribus fe

Andro Klli"

vel renuntiarent bonis illis, vel minoris vellent conduces

gravatos viderent,

,j H

fe, uti concludit.

Carpz. . P. Confrflor. l.2. def- 310. ex eoque Meviusp. 4;

vid. Stryk. ad Brunnem. jus Ecclef. l. 2.€. 15« p. 508. 44 $. 7.. quod ta»

1j &ad "

dec. 37 6.

| 4/),

men de illis, quí em

phyteufeos jure poffident, ex praguantibus rationibus

f&

4 canoncs

negat Harppr. laud. Conf- 48. 1. 4.0.

*

VHI.

d

ylun p*

j d

Forfan autem hie objïcie*turi A[t hec hodie longé aliter fefe habent;

m'muh i

oftquam non modo licentia boza Ecclefraffica fecularifandi, maximée ubi ne-

opulcnn'zs

éeffitas vel urgens utilitas reipublice id exigat. vid. Mauritius D. de feculariss

bonor. Ecclef. c. 4. & Magnif. Dn. Prafes i» Collat. 7. C. ctma R. I felb, 2. thb. 1.

r tot. Per Inftrumentum pacis Ofnabrugenfis reltituta quafi eft, ficque bona

!

u o

Ecclefiaftica non amplius ab omni alienatione immunia dicenda fint, per con-

Óí

n

fequens etiam bona iterum feculariata in cenfum referantur, tributaque ex

tll

illis pro viribus patrimonii przftanda ünt, uti de feudis Imperii fecularifacis

id in fpecie oftendit Mauritius 4. /. c. 10. $.2. — Sed refpondeo, quicquid h-

JCUS' hæ :

Jl

j

jus fit quoad fecularifata illa bona, quorum infuper non adeo magnus eft nu-

merus , 'procedunttameni&a omnia, quzdixi, adhucquoad cetera, maxime

1

m

jb

inter Pontificios, ubi tam exofum hodie acolim fecularifationis vel bonorum

- Ecclefiafticorum alienationis nomen eft. ( vid. tamen Conring: i2 azimadv, ad

(

n 2

Bullam

!

294

| GRÁSS d veglettis quoad.

|

ss

wv f

Bullam Innocentii c.&.p. 182.) . Certé tituli Juris Canonici de rebaus Ecclefsa, zom-

alienandis && de immunitate Eccleftarum.vegulariter in. viridi funt. obfervantia ,

E2

necab illis difceditur , nifiin fümmis vel reipubl. neceffitatibus vel evidentibus

auliviff

! mationet

Eccle(ie. utilitatibus, vid. Magnific. Dn, Prafes c. /. p. 4 féq4. ubiinfuper cogi

non poffe Cléricos ftatuunt , fed a fpontanea illorum conce(hone, nec incon-

emploC

fulto Pontifice, id dependere contendunt, p.c.7. verfus 7. $. verum. tit. de

tindorf

immunitat. Ecclef:. quanquam id Proteltantes non agnofcunt , fznioribus imbuti

j diali f

principiis, licet etiam apud illos bona Ecclef. difficulter. alienari certum (it.

al erem

Catpz. urispr. Conffl. L. 2.def. 302. quoties vero de Ecclefiarum & Clerico-

l0 agni

rum nimiis tam divitiis quam immqmunitatibus , f&íci ut caufam defendam,

Cuftea

conqueror, araria maxime Princip

um Pontificiorum, quam nimium adhuc

&Unb; fU

hac in parte exhaufta fint, . oftendere allaboro.

: t ib

& UX.

| butn f

Etquzfo ,'.!tifi hoénimisden

perfpexiffenr Principes, & quantum ex prz-

1 fibtton

diis feculari poteftati exemtis , ubi dein immunia illa reddita fuerint à ColleGis,

B

onusque tributorum ad folos pauperes & niiferos fubditos, ferendis illis im-

! Wofüttot

pares ac impotentes , devolutüm, arariisfuis decefferit, intellexiffent, ecquid

fili), 4] 1

u

s erat tot flatutis, quibus iflam Ecclefiaram & Clericorum rapacitatem

lpito;

M

refranarent.

Innuo hic rempe leges qnibusdam in locis tam olim,. quam

dionem u

hodie promulgatzs, quibus, ne przdia & bona immobilia in Ecclefiam am-

tline in

plius, aut viros Ecclefiafticos, quocunque titulo transferrent, prohibverunt.

Ecle(ad

X

vid. Bodinus 4e repubi, lib. ;.c. 2. quale de VEeNETORUM republica exemplum

| "i. Gyie

tefert idem , quod fciticet non modo Ecclefiaflicis collegiis predia jurave pre-

1 Olbem

diatoría in pofterum denegaverint, fed etiam Ecclefie legata diflrahi, aut nifi

a

diftraherentur, fíco addici jufferint, ex eoque Klockius 4e «rar;o . 2. €. 47-

*f Durm

ibique Pellerus 27 zotis Venetos contra Jefuitas aliquando hanc confuetudinem

.3

ltl

ro aris & focis vindicandam fumfiffe addit: de Lusrrawia ex Molina zr. 2.

Jf d

sifp. 140. de Inft. & Ture & Mspiorawo, idem conílat. Klock. de costribut,

t Ef

£.12.7.89. In GaLttA tertia pars bonorum ad Ecclefiafticos translatorum

RUT

Principicedit, v. Goldaft. Z24ozarch. Rom. f. 292« Prifcis ALEMANNORUM mo-

quanqmm (

tibus non licebat agros fifcales aut predia, qua cenfum Principi folverent , ad

ullam Ecclefiam transferre ,. fed Comitis Coníenfus requirebatur , cujus erat ,

milibus

donationem refcindere, qua principalium redituum detrimento fa&a effet,

titfint, V'H

Joach. Vadianus de Colleg. && smonaffer. German. l. 2. apud Goldaft. Tom. 3. ve-

P. ibi: (

rum Alemanun. f.44. confer Klock. de coatrib. d. 1.

Magiílratus UrrRAJECTINE

Qu q

decretum exhibet Mart, Schoockius iz 77. de bonzs Ecclef. Se&l. 1. €. 9. — Statu-

s

ii

Q

N

Ab

tum furzáceNse, quod fübje&tos vetat bona fua immobilia bent Gieifl[, $u et^

de Co-

fcþreiben ; in Camera approbatum d. 3. Octobris AQ:; 1j 60. Klock. 4. /.

LONJA

putovüve |

A

285

at

acquivendi modos Fifci commodss.

xoxta idem tefert Befold. 7^ 6. covf. 273. ». 34. & Knipfchild. de Civitat. I'"'

7977

AR

er. liber. l.2. C.10. 8 5 4

AnGrNiiNA quoque & FRANcOFUARTI idem fervari

nubus

'audiviffe me

"

mini.

Àb his Statutis non abfimilia (unt illa, qua quidem alie-

nationem in

.

Ecclefiam permittunt , non tamen facile in perpetuum, uti ex-

H cogi

Har MaaptssURaICA quoad rez Salinariam iuftrat Schw'en-

Inoyne

emplo Civitatis

"i.

dendor£. de ma

nu mortua Thef. 7. ex eoque Excell. D, Bóhmer. iz hure Paro-

Ambuti

chiali fé&l. 5« c.1. $. 24 in fin.

Singulare etiam Statutum Luntca viget , ubi

ad exemplum peregrinorum mona

fteriis & Clericis, jurisdictionem civitatis

vim t

comparatio 2

dium in civitate prohibetur /.;. £. 2, a. 6.

Clerc

non agnofcentibus,

fendun,

Gtiffte unb. lofter ,

aucb anbere Serfobiten , eeldbe unfere S3ürger nicbt

at

(epnb , foilem mic)

t mebr 26

obnung in ber Cotabt Pübec£ bauer al8 fefso ffe4

bie fie nun babennid)t ermeitern nod) gróffer madyett,

[4

en, ibreSeunie aucd)

fellen aucb ibreJ»a

ufer, Jofe unb 9'Gobnungen

(onberi !

affen tic fie firtb ,

v

niidteon

bet Cotátte, Dd

fie fe&o fíeger, auf aubere perdnbern, ober mif

anber oorbeuten,

pann (olcbe8 feínem , tver ber aud) fep, in Feinerlep CYGei

,QOXXt&ïsv

bet

bángef roerben fol, conf. ibi:

evius, qui p. 129 z. i

js 1 im'

verftattet. obet

Hic fine dubio capitulum ejusque membra, qua funt Lübecz,

nt, Q

addit. ad 2.17-

ex Epifcopatu Lub

ecen(i intelligi , de iis veró Clericis, qui agnofcunt Jurisdi-

pidtiti

&tionem urbanam , rion

fentire nec obfervari putat.

Idem de notoria Coníue-

i. quzm

tudine in Patria HAMBURGENSI obtinet ; ibi enim, uti immobilia fibi acquirere

um «t

Jibe:

Ecclefiaftici utique poffunt, viciffim tamen ad colle&tas folvendas obligantur.

vid. Sie Jamburaifde

G5tabt;Receffei] arz. 22. ibi : $an ebren tveltlid)ent

g

Gtbern uno tver fe borget

[icbeStabrung al8 Joerbergierung unb rigerepen

u *

accife betbalen, add. arz. 6o. ibi:

be fb geeftlid) ober voeltlicb ftbal

j, a

bolbetn,

[14

on bem

(igenbobme utib liggenben. Giübern fobe in bü(fer Gotabt beft,

jábrlid) tmifcben

Lucise unb QOGeinadhten oon bunbert Stergf beer G5dbilling

( d)obt gebett,

Quz etiam verba diftin&tionem nullam facientia inter pra-

n n

dia Ecclcfiaflica & fecularia ibi :

fo toobl von geiftlid)en al tveltlicben G

pf jlifa

communiter inferuntur, quoties ha colle&ta publicé indici folent,

licorum

tbern,

quanquam caterum,

qua habitationes ab Ecclefiis ipfis conceffas, & tributa

UM mo

:

quedam pe

ríonam afficientia, meritó immunes fun

t, uti etiam ab accifiis &

t ]

YUA

himilibus,

certo fcil, refpe&u , modo literas immunitatis debito prius Ioco pe-

u

g etth

tiefint. vid. Mandatum, bie Qermattung Des Steebla betreffenb, deao. 1710.

t

r.ibi: oberba jemanb eximirt, nad) Synbalt nad) befbriebener 9rt. ein

f ,

SSrep; 2ettul

gebórigen JXrtb8 abyuforbern, unb an &bóren uno 95àumen

1l

g

absuacben.

Et quem latet fingularis modus hodie in Gariia HispaNiaque &

Qut!

alibi ad trans

ferenda in ecclefiam bona immobilia neceffarius; AMoRTIZATIONEM

u

jj

(

puto fiv

e licentiam retinendi boua immobilia per mauum mortuam a principe im.

"

Nni

perrae

W

uÀ

&

i

GR.ASS de negletlis quoad |

! iniln

pitratam , fcil. cautum hodie plurimis in locis eft, ne immobi

—lxia in Eccle G;m

transferre liceat fine confenfu ejus, qui clavum reipublicz tenet, fed ut hujus

EEU/7

fim eni

demum volüntate ac confenfu licentia hec Ecclefiz fiat, quz propterea manus

habere mortuas, five immortalis poffeffor effe dicitur, quod bona non red-

ontribat

dat, fed perpetuo teneat, 7, F. /5.

Hinc Arumzus P^ol. 2, Difc. Acad. 2. Eccle-

— hii jari

fraflici , inquit , recipismt bona ut mare aquas , (ed mon vedduut ut mare aquas ved-

t; toll

3

dit. De hac amortizatione veró plura qui fcire aveat, evolvat Dn. Bóhme-

— (lericor

rum c. . usque ad fin. Cap. & autores magno numero ab eo citatos, ubi & de

lo prolin

pecunia certa Principi pro amortizatione debita $. 29. agit, tandemque $. 77.

(it, mo

in noftris Ecclefiisadhuc quodammodo incognitum effe hocjus, ex eadem ta-

nien utilitatis ratione introduci poffe , dicit,

Sunt quidem, inter Pontificios

] i)la, Qua

;

; um fifci

maxime DoGtores, quiadeó pro Ecclefiis & Clericis certant , ut hec & fimilía

ftatuta irrita & nullius valoris pronuntient , uti Parifius 77 1. Cozf: 26. num.6.

! fondum

Schurff. cestur. 1. conf. 69. n. 26. G alii; imó eo audacia referente Chriftinzo

- lntias C

Volum. 1. decif- 201. . i. proceffit Perrus acobi, ut Principes ejusmodi con-

| Vrb Kl

flitutiones edentes ipfo jure excommunicationi aliisque poenis fubjici ftatuerit ;

00 adj

Hifce veró quod refpondeam, operz pretium non eít, poftquam larga manu

eant,

illis fatisfecere Mufculus Ze fucce[f. comvent. ». 1. Arumzaus citato loco, prg«

Wateriau

cipue veró Klock. 4e caztribution. d. l.c.17. 9. $9. féqq. add. Bochmer. c.1. $.25,

prllicam

imó hoc unicum fufficeret, quod in prarurrivA . Eccresta non poffederint bona

BLA

immobilia, fed largitionibus demum CowsrAN 1N 1 M. aui primus Ecclefiis

; plus «qi

predia à piis oblata retinendi licentiam conceffit /. 1. C. 4e SS. ecclef: vid Eufeb.

| Chpit,

de vita Conflantini l.2. & fequentium Imperatorum (Quz enim a JuriaNo ipfis

) f d

!

H

iterum ablata, reítituit Succeffor ejüs]oviaNUs, & poítea VarrNrINiANUS 4C

B0^

GRATIANUS CoxsrANTINI M, privilegia, Ecclefie indulta, confirmarunt lar-

gioribus adhuc reditibus & bonis Ecclefias ditantibus.

Er. Mauritius Dif. 4e

À

fecelarifatione bonorum | Ecclefrafl, $. 4. p-4.99. opufc. ) ad tantam opulentiam

pervenerint, uti poft multos przter allegatum modo Maurit. $. . /é4. laté

WP 5 a.

oftendit Dn. Bóhmer, 4. /. p. 252. ubielegantem Pauli Sarpii locum exhibet

ex ejus zr. de beneficizs art.6. quem integrum repetit Thomafius 47 Lazcellot.

aUgend

L. 2, tit. 27. p. 1165. feqq. & qui mihi etiam dignus videtur, ut fequentia ex

M p

illo verba huc apponam. — Er voila comme les cbofas vont tottt. Avebours, autre-

ffors e'étoit une oowvre de la plus haute perfetlion chretienne que de vendre d de

m d

$ etim |

dogner aux pawvre , aujourdbuj ce feroit encourir. le cenfures, c la perfetlion

in Ef;m þ*m

confiffe a vetenir les fonds Ecclefiafliques j à ne pouvoir pas méme permuter , faus.

; Kt i

uune nece[JHé evidente, c les defenfós d* aliener , qui etoient faites em faveur des

&t

ha

féculiers coutre les Ecclefraffiques , f2 font changées em d'autres en faveur des eccle-

ffa

frafHiques contre lo fecnliers-. Et denique, quód pritno loco afferri debuiffet,

*

4

ipla

N

x

u

acquirendi mados Fifci commodis.

287

LÀ

AR

1

m

pfa facra Scriptura nullam p[anäimmunitatem concedit Clericis, uti ex Tex-

tu AMattb. XVII. 26. precipue extorquere vult Clerus Pontificius, Contra-

tjus

rium enim poft interpretes multos abundé oftendit laudatus fzepé Klockius de

ij

Md

contribut, C.12. n. 268. usque ad fin. capitis. Hincque meri humani & Ponti-

demque ratione, qua per follicitationes extor-

J

ficii juris eft hac immunitas , ea

ta, tolli iterum ac revocari poteft Ziegl. 4e

J. M. d.l S.14. . Et hec de

yr-

pro inftituto noftro fufficiant, in quo licet argumen-

hmee

Clericorum immunitate

to prolixior forfan, qu

am par eít , fuerim, id tamen lubenter mihi objici pa-

&&g

mpetravero ,

oftendiffe me luculenter, quam ínfigne Clerico-

]

]

U

x€

tiar, modo id i

rum immunitas a

Colle&is, five illa fe quoad omnia eorum bona , fivefaltem

m t

fonz Ecclefiaftice poffident, ex , tendere debeat , negle&to-

T

iþlla , que quà per

rum fifi comodorum te

ftimonium prabeat, meritoque in illis locis, ubi

fimi

fpe&um eft, de mediisopu-

um o

nondum Statutis huic zrariorum imminutioni pro

lentias Clericorum reftringentibus cogitandum fit, quam inrem elegantia funt

(tingo.

d core

verba Klockii /.2. de arario c.47. ». 4. Qu coronidis circa hanc materiam

loco adjungam.

Immanue quantum nocumenti ejusmodi priuilegia veipublica

atertt

& nervos. Principatus incidam. — Quid! quod occafonem &

afferant , vimque

4 ma

materiam . feditionibus haud, varà pr

abeant , & fubditos contra tuflitiam ci Rem-

i p

pabli

cam armen? Volupe eft. privilegiariis J'per cateros eminere : fed ;,þ,'q,æ p

Cnl ä'if'

zur progenies itiofror.

Ifli de iniqua fua forte queruutur , illi de fua vetinenda

r oota

lliciti.

Illi cateros.sut. Clientes babere volunt , li illos ut fvatres

plm* 4que fünt fo

n ECMM

y/) 77

affetluum difparitas e» pugnantium. auimorum concur[rtatio ,

P

cupizmt.

guid in repu

b. aliud quam indigefla maleque cotla in flomacho co(l/(vje:. Poni-

jn P

Tum videbis , ni opportuna mann 0CCurreris.

j

"t 5. XI

yun 4

A JunE

CorrrcrARUM ob affinitatem argumenti ad ]—us VECTIGALIUM

7 í

nunc progredior;

neque attendendum puto , quod Sixtin. de vegalib. . 1. c. 2,

Jerticm

Idem regale non nunquam & majus & minus

num.32.0 l. 2.c.6. num. 4.2.

Á

j ht

diverfo refpe&u dici poffe afferat , ficque jus VeCtigalium , quàinftituendorum

a

p«

-

l

& augen

dorum, ad majora, quà percipiendorum vero ad minora regalia re-

M(( M '

ferat.

Potius cum

Ziegl. de

. 7Maj. l. 1. 6« 3. $. 20. ubi hanz Sixtini fenten-

en

j

r

tiam adducit,

.jus ve&igalium nullo fa&o difcrimine inter minora hic refero,

5 4

verba laudati Ziegleri mea faciam izf/ituendi vetligalia

m :

Jus enim IPSUM, quz

ineum fmem competit,

ut confulatur fifco,

Totum. Ergo id non ad Majeflatem

(f gäl(m

liter (petl at (ut regalium, majorum indoles pra fe

Jith

fn»f

f ens eminentiam , prigcipa

4

fert) quauqua

m AMajeflati competat

, féd ad emolumentum aliquod Jabfidiavium

ul

Ve&igalia itaque tam quà conftituenda quam quà con«

" ub

fifco applicandum cc.

tum regalia minora tantum pro objecto

babemus,

ftituta huc fpc&ant, in quan

Vocabu-

debüïïget;

1

-

288

GRASS de nepleflis qunad.

)

at

tonftecudir

Vocabulum autem vecligalis, ;]uo'd,diverfo alias (ignificatu gaudet, de quo

conf. quz Illuft. Dom. a Gelniz, Ze regal. vetligal. jure c.2. num.19. Hahn.

que d

fo jure inr

ad W'efemb. tit. de publican. -vää?z;gal.* e commun. n.2. wrb,'wef?zgal. Klock,

vindicare al

de vetligal. concluf: 6. & de arario l. 2. c. 144. Ziegl. de T. M. L 2.c. s. $. . feqq.

aliique annotatunt, in propriiffimo fenfu hic fumitur pro eo quod in itinere pra-

gt Mot. Pi

flari fMler. l. 21. pr. ff. de donat. inter V: & U. & fic ve&tigal definio , quod fe

itiquitatem

munus veale pro mercium vellura aut tranfriu Principi in auttoramentum praflita

ltate juxta

fécuritatis ei refetlionis viarum publicarum debitum Ziegl. d. l. S. y. f- brevius,

Qs homin

quod (it ozus reale (p. l. 18. && l. 214 ff. de V. $.) quod negotiationis canfa fifto

Dotenter :

in eas de !

penditur. l. $. 1. 6. 1. 8. l. 9. C.. de vetligal. Lauterb. eod. $. 12. & fic quodcun-

tentiffimo:

que genus vectigalium (ve portorium fit, idque tam navale quam terreftre

five pedagium & , quz demum prater hzc, fübintelligo.

t&ilfime

LÀ XI.

-

his vero r

IMMUNITAiEM quidem, qua nonnulle perfohæ' a Veäigälibus gaudent

hendator ,

hic etiam recenfere poffem, fed preoccupavi hzc, ubi de collectis differui ,

avocandar

hinc ad alia ftatim tran(itum facio, & quidem inter negle&ta quoad vectigalia

libet ]j

n quid

Principum & Rerum publicarum emolumenta refero , quod defraadatio vetli-

galium zon fatis "190

,

$3. i,

rost puniri F?lffdt, "n fzb iis , quibus bac cura ej-zz co»;ngü&z;

itis cont

ifeglz;gatur.

E XIE

T

55

Hanc rem ut eo penitius introfpicere liceat, an

te omnià quinam res de

h643

Jure Civili CoMMiss fiye. in, commiffum cadentes dicantur, & quznam re-

períona]

quifita neceffaria hic fint, premitto. Quoad priws, res hoc loco dicuntur

Pal non

Werit C

tales , qua ob vetligalium defraudationem prioris. Domini effe defierunt , & fifto

Jure dominii acquifite fnat , ipfo jure, ac per tranfitum Dominii legalem, etiam

fine fententia condemnaatoria. 7, 74. ff- de public. c& uett, quamvis ad poffeifionem

Qu

riori Domino auferendam de Jure noftro Civili opus fit fezterti declaratoria,

j

ü'&(llf [

delictum illud effe commiffum , aut res illas ob id cecidiffe in 'gommiffum , de-

clarante. Gail. 2. O. j1. s. 5.fqq- & generalius id. in lib.2. Q.152. 2. 9. juntl.

Mw&g

precedd. . féqq. Mynüng. ;. O. 29. ». 7. Befold. P. y. Conf: 224. n.36. Struv,

Donnu

inS. T. C. Ex. 39. $. 41. Dn, de GocIniz , z rr. de jar. vellig. c. nlt. n.2. B. Dn.

I(*Ke ! ïkM

Frommann. de trazfitu domin. legali t. 64. in fia. — Hodie tamen id non obti-

nere, & generali fere con(uetudine, etiam in. Germania noítra, jam invaluif-

^2 taA

fe , ut fi(cus proprià auCtoritate res commiffas apprehendat , teftantur. Hartm.

Qbt

Piftor. 1. 44. 0. 1.7. 14. Joh. Kóppen. decif. qu. 0. a. 11. von Gülich. z 'OPf. a4

Cltbinon

Myn[. . .O.2 9. Hahn. ad W'efemb. bt s. 4. iz f. Mev.ad 7us. Lubec. P. 2.1.3.

t 1

gnor,

A. 6. 1. 4. Müller zm addit.' ad Srrzv. d.l.lit. a. B. Dn. Lauterb. a tzr. de publ.

ltgl, d

. quam

tb

$. 2j Excell. Dn. D. Schweder. i& 7»re publ. P. Spec. fetl. 1. 6 20.9.7

coníue-

d.l.z

p

»»N&

ütauirendi modos Fifti commndes.

289

p f

tonfuetudiaem quidem. inter mores reprobatos refert, eamque emendatione

dt quo

Ebhn.

egere

dicic B. Dn.Seryk. zz Uf« AMod. b £. $. 14. in fin. eam vero optimo maxi-

Klod,

mo jure inniti ftatuit Klock. de jzr

e vellig. concl. 86. lit. c. & ab objeGtionibus

vindicare allaborat Schilcer in Ex.42. $. 56. ac rationibus juris fuffulcire fata-

J

WPM'

git Mod. Piítor.

Vol.2. Conf. 48. . (7. feqq. .Ne veto res in fummam abeat

iniquitatem, pro

videndum hi. eft quam maximé, ne publicani nimiá lucri avi-

i f

ditate juxta & jurium ignorantià du&i,

uti infolens & infipidum fxpius id ge-

n

- Drevi,

nus hominum effe folet , non probé ponderatis circumílantiis, inique & im-

potenter nimis, ubi d

ubium adhuc, an in commiffum res ceciderint nec ne,

af

in eas de facto involent, &

ad fe promifcue rapiendo poffeffores etiam inno-

quodcun-

terreit

E

centiffimos injufte premant eut opprimant, quam follicitudinem commendat

Ex

re&ti(lime Dn. de Gólniz , 4. c. sIt. z. 3. exemplis quoque rem illuftrans.

his vero pitet preterea ,

quod, fi res commiffa in loco forfan tertio depre-

vel ao commi[]; fi(co competat, ad

gaudcnt

hendatur, Rei Vindicatio ad commiffum ,

dl(fe f ul !

avocandam íc, a priore Domino rei poffeffionem ; nam plus fa&i quam juris

habet 1. 12. i2 f. Ex quibus can[. maj. adverfus defraudatorem ejusque haredes ,

veligalla

à tales fed quatenus merces ille ad eos pervenetunt. 7. ?. pr.L11.

hi tdti-

non quidem qu

6. 3. GC E 14 ff-

de publican. hine non requiritur antecedanea a defuncto fa&ta

| WWIW;

litis conteítatio

d. (, modo hzres rem poffideat.

Illuftr. Dn. a Gólniz, Z. D.

c.5. . 2. imó contra quoscunque alios poffeffores Z./. 14. Unde refpond. 2421.

£. $:5 ff

eodem , ubi pena ab haredibus exigi non poffe dicuntur ille , que

um

gacrfomli

a&tione exiguntur ;

dupli fcil. fi quis ex ignorantia vel errore vedti-

al non

folverit d. 1. f. $. 2o.. Et hoc demum procedit, filis cum defuntto

luænam r

j (

fuefit conteflata 4.J. f. $. 12, Lant

erb. ad zit. de pullic. $. 25. C 23.

mt,(ïf'feo

n

$. XIIL

g, 17

Quoad pofferius , REQUISITA Íc. ad rem pro commi((a judicandam. funt illa.

f

3) doleus malus , fine quo deli&tum regulariter non committitur, /. 7. ]. 11. $.2.

(nittri

l16. $. 12. b t. Hinc ignorantes Q errantes excufantur, quibus fcil. duplo fo-

in, de

ff

luto vectig:lii res reftitui debent. 4. /.16. $.10. tb 1. Praeter hocduplum veró

»]

DD. nonnulli hic adhuc feramentum purgatorium requirunt a reo, fc. fe igno-

í Sev,

rafle , ibi loci Ve&tigal fuiffe conftitutum. — Gail. /. 2 obf: 48. s. 26- aut alias

I-B Dn'

dolose nonfeciffe. ]Jure rumzCENsi folo juramento praítito reu

s abfolvitur,

baf et ni-cl)f

.2. f.3.4. $. ibi : QitD einer bon ben Qólnern amngegeben,

T

redt ?erollt babe, ift er (onft ein unberidbtiger Staun, fo

mag

er fíd)beffen

" f

entíebigen mit (einem Gpb, conf.

ibid. Mevius ; nec obítat

L16 58 71 quam

Lzuterb. 4.4. $.26. conf. omnino hic

P

de ig

norantia affectata interpretatur

TA

ALiegl-

de fur. maj. 1.2.6.12. $. 8. feq. alias perfonas inde exceptas vid. ap. Lau-

; Jf /]/M-

£erb. d. .2.) utres, qu& invehuntur,

apud Publicanos 707 indicata fuerint ,

pm

9

l. fin,

TA

u

qn

295

GRASS de negletlis quoad

Dd

l. ]ïn $. 1.7 (f 3. ff. b. .. Profetfio enim ex parte ve&torum adeo neceffaria , ut

| fnptant

ne quidem períonz a ve&tigalium folutione immunes & exemtz ab illa libe-

! Fiatarius

rfentur, fed ea omiífa in poenam commiffi pariter ihcidant. /. 4. $, 1. L f. S. g.

C 12. ff. eod. per quos Textus ipfis injungi videtur , utfchedulam immunitatis

Contra ve

illum cafü

einen. 0a Sorieff , ober (yrepe Settel, velliteras commeatus fecum habere

galis-foluti

debeant. v. Sixtinus de regal. 1. 2. €.6. 2. 1.96. p. $3. Lauterb. d. z. $.10.ibis.

cit. quanquam Mevius 44 us. Lubec. P. 2. t. 3. a. 6. eidem allegatus diffentire

627 df.:

hic videatur , ex ea quidem ratione, quod non folam profeffionis omiffionem,

& d us

il !eg. (!iti

fed dolofam tantum & fraudulentam, uti id ». , innuit, pocnam operari pu-

fmper fpe

tet. Hinc etiam de praxi inter res notorie immunes; & de quarum libertate

tüm redti

ambigitur, diftingui folet, docente eodem Mevio z.70. & Klock. cozclIzf. $£.

lit.6. add. Ziegl. d. . $. 4. p. 1025. In patria HAMBURGENSI tamen fecus effe

NT

videtur, precipué quoad fzzmentum , de quo fequentem in modum fefe ha-

titur, mal

Btoinde m

bet art.6. be8 Mandat$ bie CSermattung be8 Sytebl8 betreffenb. d. 27. Febr.

nb r

1710. G5ollen su. QGerbütung aller defraudationen $o benen Cxorftebern

ünb Proviforem ber eximirten armen Jodufern unb Selófterm über ba8 su bez

513. n. 79

nétfigter Confamtion auf bíe Sooubt ab(cbicfenbe &orn, unter ibrer Joanb

dm ceff

cine getreue obnoerfáfftbte defignation überreidbet, unb eitt Stenz3ettel bare

lil de p

quf, bep bet Snatten begebrt, unb von felben benem 9Ibbolerm ausgebánbis

ef , tvibrigen8 aber beffen Lmterfaffung woie auc) alle befitibl, malverfationert,

Ttai

S5etrug unb tinterfebleiff ibnen CSor(tebern uno Proviforen febigl, imputitt,

NOSTRIS |

generaler

unb neb(t ber bataug refultirenbét] Confifcation tvie ín biefem Mandato etttz

batten ift, obne 9Infeben gefirafft toerbeti. — Neque quoad profeffionem mer-

——

feww;; )

cium opus eft pravia admonitione portitoris. — Neque enim impntatur , publica-

cialem at

zo , quod mom in[flruxerit transgrediestem, [ed. ilnd faltim cuffodiendum , we

qul't Qï) &gf

Quod at

decipiat profiteri volentes. per textum expreffum in Z. 16. $. 6. . z. ex quo col-

Juris K

ligitur, eque neceffarium non effe, ut preter profeffionem fo/urionem quogue

offeraut transgredientes, fed modo profeffi fuerint, tuti fiunt, licet vectigal

cialiter ;

non folverint, etiamíi confpiratio & collufio publicani accefferit , per verba

Quem ta

diferta d. 4, 16. $. 12. eod. ibi : ff quis profeffus apud publicauum fuerit, nontamen

T. pecur

^ welligal füloerit , boc comcedente publicano ('ut folent f'acere) Divi Severus & An-

«que ta

toninus ve[cripferunt , ves in commi[[Jum non cadere.

Cum enim, inquiunt , pro-

V b

felffones recitantur , commiffam ceffat , cum poterit fatisfieri fifco ex bonis publi-

Wt non.

canorum «vel fideju[forum. — Quod tamen cum. Ant, Matthao de aulionibus

1.2. 6.7. 2.5. & Ziegl. d. L S. 2. p. 1024.limitandum putaverim eo cafu , ubi

Bltte ;

quis poít fa&am profeffionem, illico fe fubduxerit, animo non folvendi.

OMQS

Tum enim paratus ille ad folutionem dici nequit, & profeffio fine fuo per

Af

culpam profitentis deflituitur, nifi forfan tales coincidant circumílantiz, quae

prope-

Mint :

acquirendi meodos Fifti commodrs.

29t

—

ria, Ut

þfoperavntcm fa

& profeffione viatorem excufent, de quo prajudicium pro

1 libe-

Viatoribus contta

SeNATUM HaMsungeNseM adducit idem Ziegl. $.. p« 2024

F- 51;0

Contra veró, qu& de nece

(fitate profeffionis dixi, amplianda etiam funt ad.

nitatis

illum cafum , ubi ve&ores per aliam viam iverin

t, ficque profeffioni & vedti-

hobert

& publ. Carpz. i Turisprefor. P. 2.

[v

o

oalis folutioni fe fubtraxerint, 7. 2. C. de cur

9*1.6243'

£. 27

def. 3. 1. 7. C& neq

ge tunc mercium a

djudicatio, fifco facienda, differen-

lwute

faciens locum territorii exeat, qua fententia eft Daldi

——

da efít usque düm iter

f'ont,

i leg. C

um proponas 3. C. de naut.fzn.

ea quidem ratione addudti, quod alias

rati [l

viatorem in viam recta

m & pocnitere.

Potius contra-

bertt

femper

fpesfit , redire

rium re&tius affirrmavit, B

artolus iz /. Prefidib.2. C. de cur m publ. & in l. qui fifca-

Iuf h

inde, quod contra eum, qui extra viam publicam repe-

us efe

les 7. c. de navic. lib. tt.

fitur, mala fufpici

o generetur ,

quod videlicet vedtigal fraudare voluerit , cui

eft he-

(tipulor cum B,Strykio U. 74. ad ti

t. de publican. $. 16.. qui

proinde merito ad

; Est

in hanc rem pluta cogn

iturum ablegat ad Colerum Ze proceffz executivo, P. r.

vt

£. 3. 7.7 9. fe

q- Limirationes veró

& caufas, ex quibus poena commiffi intet-

1$. & Ziegl. d. ]. add. Hahn ad W'efenbec.

u

dum ceffat,

vid, ap. Stryk. 2. . $.

RD

de regalib. 1. 2. c. 6. 6. 174-. féqq. p. m. 8 0.

tit. depublican. & vellig. 2.4. Sixtin,

. XIVO

t 0U

[

TL

Ita p& junz Civirt res fef:

e

habet. Videamus nunc primum, quid wonigUS

Kaonf

duas quaftiones ab invicem fec

erno, unam fcil.

NosrRiS obtineat, ubi metito

if apud. fe juxta

imputiïï,

generalem & magis

theoreticam , az Germani penam comm

duo t

tenorem. Romari juris [?

abiliverint , cj an gener alis ejus extet obfervantias Spe-

ofr fint in confi[Candis eorum bonis ,

m m

cialem alteram & Pra&ticam magis zz rigor

| lt

lium buic peze obzo

xios fe reddiderznt, Primam

qui ob defraudationem vetliga

42. G. 6 3. afferere, cum receptione

WIW ,"

quod a

ttinet, non dubito cum Schiltero Ex.

quo t*

uris Romani in Rempublicam Germani

cam univer(ali jus etiam commiffi fpe-

! MM

cialiter invaluiffe ,

quam in rem allegatur eidem Reizbardus JCtus Saxonicus,

rgfh'gäl

quem tamen ma

gis, de feq

uefkratione & detentione , donec (cil. folvatur pce-

verba

in Saxonia recepta ,

quam de commiffo id afferere fignificat.

na pecuniaria ;

taml

Neque tamen aliter

hanc paenam commiffi & conffcationes apudnos receptam

d p

ntratiis ffatutis hzc juris Civilis difpofitio immu-

effe (tatuo, quam quatenus co

SAxoNirCO provinciali lib. 2. art. 27. qui pontium

h]"

tata non fuit.

Hinc de jure

1 f!&/l"

feu aquarum telonium,

SSrücteirober QBafjec2oll ,

non perfolverit, quadru-

fundere tenetu

r, qui forenfe S)atct;Soll non dederit, triginta

ioniWS.

pliciter illud re

u ubl

folidos pocne

loco brenfig Codillin

9 folvere debet, quanquam ex Carpzov.

clf- n,]-

hanc difpofitionem ad eos, qui ex

.lvend"

surispr, for. P. 4- con[t. 41. def-.

o p

negligentia vel ignorantia vectig

4l haud folvunt, reftringendam effe, qui dolose

l aliá pecuniaria mul&ta, puniti mo-

j

egerint ,

pona arbitraria, carcere puta Ve

o 2

neat

prope'

222

GRASS de negletizs )quaaal

ccebaes

emmil

neat Stryk. L. LM. b. 2 $. 1 . -confifcationis Verö apud Saxones üütatæ men-

tionem nullam injiciat. Confer. Schilter. Z. . $.67, & Colerus decif.1po.- Et

M:l

retinuere forían illi quoad hoc avitos mores , fiquidem JURE TEUTONICO VE-

)d

folverit.

TERI adtionem & pocnam commiíli ignoratam fuiffe teftatur Jfus Alemaunicum

dem co

C. 100. Cüjus tenorem repetit Schilerus, /az4 loco $, 62.

Hinc quomodo Mo-

deít, Piftor. Cozf: 48. n. 16. in Saxonia jus co*4imune obtinere afferat , nom-

uji per

II C CES ]

dum fatis affequor. Cum jure Saxonico & Alemannico conípirat jus HisPANI-

CUM vigore cujus pariter quadruplicatum V e£tigal folvit, qui ad. vectarum

tionem

mercium profeffionem neglexit , uti ex Azevedo a4 Cozffitur.

reg. L. á. tit.1t.

Oüttr

l. 6. . 9. referunt, Schilter. 4. . & Mevius a4 Jfus Lubecenfé

Po 2. tuign 4.6:0

Wt gdt

Acerbius paulo in eandem omi(hionem arimadvertunt PATRES LUBECENSES Z,

ffitgee

z.3. 4.6. nonuplum enim Vedctigal imponunt ei, qui de non fa&ta mercium

i plane

rofe(fione five defraudato veGigali convittus fueri

DN

t : CBerfübrt einerben 3oll

unb voirb beg mit Secbt übermunben , er (oll 1

teunfáttig begablen unb bargu

Mybn,

toettert (quod idem eít ac folvere) oier Sparct

Imó eandem pocnam dic&itat

17775

publicano, qui bis ve&tigal peti«.

Á^

per verba fequentia : gleiche Gotraffe (o1l Der

d od

aoüner geben, mann er ben 3

ol empfangemn bátte, unb moolte benfelben

BG

10d) einniabl baben.,

Quó

4 tamen Statutum non ita crudé accipiendum, fed

W p

cum Mtvio ita interpretaadum putaverim; ut faltim poena hzc nonupli &

Articuüsl

quatuor marcarum tznc locum habeat, ubi ea paena mercium , quaz alias im

commiílum caderent, non tranfcendit pretium, ficque etiam iniqua non eft

$p«

pona ; ubi veró Vectigal tam magnum exigitur ,

ut nonies auCtum füperet

Wi n

commiíl posnam,

de ejus jure & obfervantia merito dubitari. — Nec eziz ,

(s j

inquit, // praterirorum temporum. velligalia attendimus , ea mens Legislatorums

lhtentiore

fuit , bac pena. durins quam jure commnuni receptum , imvehere, féd bujus duri-

Tholndi

zatem mitigare, idcirco contra flatuentium intentionem autlis Fetligalibus non

vel :7504[

facileoportet exa[perare flatuta. — Succedit autem in locum illins hac porma ffatutas

Vem, [4

tia , ideoque ejusdem regulis omnino cenferi debet , non fécus atque uulgà dicitur ,

Jerrogatum fapere nayuram ejus in cujus locum fuccedit. Conf.idem izqueffione

Operetur.

pralim. ad Comment. Tur. Lub. 9. cui fentenciz. eo lubenzius adftipulor, quo

circa flatutorum fingularium interpretationem eam femper prefumtionem mi-

Aimods

litare dicant DD. quà ftatuentes non poffunt aut debent, dici hoc agere vo-

TJUdicn

luiffe, ut nimium a Jure communi recedant , cum potius interpretatio ita fa--

cienda fit, ut facilius ad jus commune redeztur, vide Alderanus Mafcerd. de-

Qu Thom

f pof[iml

Jéatut.. Interpret. concl. 2. 2.62, (é44. & Maguific. Dn. Prafeszz Collar.

fttr &

Qüendo

Civilis cuma rece[J. Imperii Sett. XP. p

: 4« übi Sratusum. Hamburgenfe P. 4. a. 1

quoad ponam bla

f

P

hemis QH feibe dictatam ad ultimum füpplicium etiam.

extendi políle ex ea

H

dem ratione ftatuit. In Paznia veró HAMBSURGEN:1 poena

datd, |

comea

acquirendi modos Fifei commodis.

293

d

approbatur iil Der Jamburgifen Cotaat:Receffer azz. 5 o

V

c-ommi(ïïïcx'preffe

Et

ibi : voeld)en man

finen tollen nicbt betbalet, Deffen Giübere, be nicbt vertols

| Y

fet fin , fcbóllen an bat ae

meine Gut eerfallen (in, id eft, i quis veCtigal non

folverit, ejus bona, pro qui

bus Ve&tigal folutum non fuit , fiíco adjudicantor.

(f

Idem confirmatur in Det revi

ditten Joamburgifden 2oll.S5tbn. de an. 1636.

Mo

NI

ubi p

er omnes articulos poena commiffi expreífé imponitur iis, qui vel plan&

VANI

merces non profeífi vel non

omnes, autnon fecundum veram earum zílima-

tionem , quod innuit precipue 4

rt. z. ibi : JQanbelt jemanb bagegen, unb bie

Lam

alor raxirer unb angeben, ober aud) biefelz

fifilh

(^üter geringer al8 nad) banco v

mürbelt,

(oícbe Güter follen gántlicb. sber fo viel fie

4 h

bet gar eer(cbtoetgen

geringer angebenn ,

confifc

irt, uttb an ba8 gemeine Gut verfallen fepi. . Imo,

À

ut plane nihil inf

fau

dem hujus legis fieri poffit /e4. arz. 3. hoc adje&tum eftz

TU

Die GxXüter oor fotben Soreig , al fie auf ben. 2ollen amne

M

aud) bamomwvill,

aegeben, für baare $Segab

fumng su bebalten unb angunebmen feep (epn; quoad

W

yumenti veró importation

em adhuc rigorofior articulus legitur, it] betm Man-

C

dat Die COermattung be8 9Yebté bet

re(fenb, d. 22. Febr. 1710. art. 2, ibi : foll

B

geben umb verbeble

f,

unb alfo ba8 gait&e quantum confcirf ,

bepbes voas an

r tvegen be8 Certu(dten, al8 in fofgenben

olb

uno nody übet

biB ber COerbrede

m, fel

Articulis georbnet , mit Gelb35u

ffe beftcaffet toerben.

s

ypli &

$. XV.

Jiis im

m & practicam magis quetionem ita

formo : 4» mores

non:

Specialem altera

nofiri in confifcandis €

orum bonis , qui ob defraudationem vetligalis buic pena.

fiptt

obuoxii finmt , rigorofi fatis ,

an "wvero in detrimentum fifci licito aquiores Q? cle-

TE

mentiores fint ? Videtut po

fterius non una de caufa afferendum & quidem pri-

J

"17

mo inde, quod in cafü, ubi zawra, anriga, mulio, vel famulus ves celavit. &

vetligal folvere dolosé intermifit , contentus hodie fifcus effe foleat, modo na-.

jy 10

vem, equos Q cateras res aurigae vel nautz proprias fibi addicat, ipforum

At

veró Dominorum merces , licet negleCta earundem profeífio pocnam comtniffi

"m

operetur, illis reli

nquat. Quoniam autem hac ipía , quam propofui , qua-

fiin

ftio per fe, & fepo

fito omni ad praxin & mores noflros refpe&u, controverfa

) qüo

admodum eít, & quomodo vel ex zquit

ate , vel Juris Romani difpofitione

mm

dijudicanda fit , valdé inter fe diffentiant DD. juvabit prius borum utrorum-

N r

& rationes fummatim recenfere , ut- eo melius poítea examina-

jule

que momenta

re poflimus, n

um mores noftri a juribus antiquis difcefionem fecerint, an illa

r[d- däy

fequendo ac imitando fifci caufam injufté neglexerint.

Jdur.

3- XVI.

, ab

Hic veró anteomnia fupponendum eíL, non in(titni queftionem de eafu,

el folu-

etim

q:mndo Dominifmm Concurrite Y« gr- quando Profefügngm mercium v

a

Qo35

tionem.

q0If«

1

m

El

224.

GR ASS de nepletlze quoad

3

r

| pkcrca 4

tionem Ve&igaliuni prohibuit. Tunc enim utrumque Dominum & aurigam

v vll

ex proprio dolo teneri, peenamque confifcationis tam quoad res domini quam

auriga fundatam effe certifimum eft; fedde eo faltim controverfia & dubitatio

niliztt p

lg prodi

fuperet, as auferri domino mercespo[frnt , quando neque probibitionem ejusmodi

ecerit , meque alio modo de intentione Vetligal defraudandi cogitaverit. . Diver-

j pena hac

! Ddemer

(imode ad hanc quzftionem refponderi jam dixi. — Affirmativam, quod fc. &

! o id rel

Domini merces in commiffum cadant, ftabiliunt Klock. 4e jze Fetligal. concl.

$ 9. lit. b. Frider, de mandat. 1. 2.c. 43. n.17. Kóppen. decif. 5o. z. 23. Rofen-

; ümiriq

] tjus ver

thal, Ze feudzs c. 5. concl. 2o. Sixtin. de regal.l.2.c.6.

2.16 . Mevius, ad us

Lubec. p. 2. t. 3. 4 6. Schilterus Ex. 42. $. 6o.

MNegacrivam contrà tuentur

: Rtettatote

itionem

Mylerus ab Ehrenbach 4e Prizcipibus C& Statibus Imperii P. 2.€.64. $. 10. Bo-

| (f

cerus de Regalib. c. 2:.5. 1 1. Lautetbach, iz Collegio. ad h. t. $, 2 0. Gu in compen-

dio b. l. aliique,. quibus in pundo juris accedit etiam Stryk. P. M. b.t.. . 17.

n&g'ffge

Etquidem , quod ad eorum argumenta attinet , qui de Jure Civili etiam Domi-

ni, licet innocentis, merces fifco addicunt, nituntur illi.

m vero ]

1,) L. 7. ff. de k-pub-

licanis , ubi expreffe dicitur

, in vectigalibus ipfa predia, non perfonas conve-

titum qx

V0 extr

niri, vel quod eodem recidit, vedtigal non perfonam, fed rem , afficere.

Sixtin. de regal. c.'l. eamque in commiffum cadere & perire fuo Domino, cui

Wtbant

Cordia,v -

& hoc addunt, Dominium rerum ob non factam profeffionem commiffarum

ftatim ipfo jure ad fifcum transferri. vid. $. przced, r;. 2-) L. 16. $. s. eod. ibi:

Jondere .

licet quæ'* fe ignora[fe

dicat ,mibilomimus eum in penam velligalis incidere. 3-) z.

Pronumf

tntam, -

C; de nant. fen. ubi nautica pecunia, quz alias periculo creditoris efL, 7. 2. 7. 7.

de naut: fén..per culpam debitoris, eam trans mare vehentis , fifco addi£la eft,

ACityr,

ob receptas Íc, in navi merces illicitas, & ffcus, non obítante, quod nulla

Md L

creditoris culpa acceffit, ejus tamen pecuniam, illicitis mercibus mixtam, re-

Vittun t

tinuit, falvo ipfi contra debitorem regreffu 4.) J. 2. C. de edwiz. Tzr. ubi

minoris predium , ob non folutum Tutoris ve

l Curatoris culpá vectigal, amif-

fum fuiffe dicitur, Gicque fifco addi&ctum

, non denegato iterum minori contra

Tutorem ad refarciendum damnum regreffu.

Hisquidem objici folet, 1.) quod

j Qitatr.

Hiee & fimiles LL. reftringendz fint ad eum ca

fum, fi vel ipfi mercatores mer-

CU od

ces transvexerint, vel dum vecligal defraudaretur, prafentes, vel faltim ejus

LAX

criminis confcii fuerint

; cum fcilicet alteri per alterius fraudem iniqua conditio

Qu ]

inferrinon debeat ,

quod in ipía ve&igalium materia corroborari videtur, per

dH Pitümen.

l:g: 875 1712 8 2

verba ita fe habent.

publican. addunt 2.) textum in L. fiz. $. 1. ff.. h.. f. cujus,

Mtentis

Mdg

"us Agtoninus vefcripfit , ff Colonus, vwel férvi Domizi

' .3 Pumïe, il

pradi ferrum illi:

ite in predio fecerint

, igaorante Domino , nulla paua Dominum

D. d

;fner-i; fed, quod ad prioärem obje

&ionem attinet , illam reflriCtionem pro-

dAT

ptérea.

N

XI

Wa

b

acahireudi modos Fifci commodss.

25j

sss

urigam

þït&fcþä agnofcere non volunt, qui fententiz prioris Patroni funt, qüod illius

vel veftigium vel indicium in legibus nullum appareat, nec ulla prefumtio

| um

bituto

militare poffit, tam notabilem diftin&ionem, fi antiquis fuiffet recépta, nulla

lege proditam fuiffs, cum, fi adeffet, plus quam dimidium commifforum à

um

Diver-

pocna hac liberare fifcoque auferre poffet. vid. omnino Jo. Nicol. Liepold. in

D. de mercibus illicitis p. 44- f4. ad pofteriorem vero rationem generaliter pri-

AE

mo id re(pondent , limitandum fc. illud axioma, quód alteri per alterius fa-

i. t

M

Qum iniqua conditio inferri non debeat, ita, modo non fidem ejus elegerit,

cujus veró quis fidem elegit, illius etiam fa&to teneri ; imputare ergo fibi

4 fu

ï

mercatorem debere, quod vel non iterum iterumque auriga fuo injunxerit fo-

tuent

lutionem vectigalis, vel in eligendo eo majorem non adhibuerit diligentiam.

lts BO-

arg. Lfn. G. 4« naut. camp. fPab. 1. 7, $. f. de Inffit, a&. cum pari ratione. dolus

[(WPM-

& negligentia Procuratoris Domino nocere dicatur, in /, 23. iz fiz. de minor.

tl 9,017'

l. 104 G. de Procur. Gail. l. 1 obf 4.5. 1. 1. Carpz. P. 1. Conffit. 1. def. 22. allega-

muti:

tam vero 7. fiz. $. 11. ff. de publicanzs , huc plane non quadrare 5 . Ibi enim neu-

; dl

tiquam quzri de poenà commiffi, fed pocna extraordinaria, quà ple&ebantur

i5 Cone

arma extra publicas fabricas facientes; ficut & illi , qui merces prohibitas ex-

fficett

portabant. Schilter. a4//egat. /oco.. Verum quamquam in ifta Do&orum dif-

l.mo ) CUi

cordia, argumentorumque etiam, ab utraque parte prolatorum, haud levi

vifunum

pondere, quznam fententia de juris veritate fundatior fit afferere non adeo

; t

pronumfit, crediderim tamen textibus recté infpectis illam preponderare fen-

f« ;') l'll

tentiam, quáetiam Jus Civile cum mercium iftarum Domino mitius procedere

LIuhb

ftatuitur. Nam quod adobjectiones fpe&tat, qua ex /. 7. ff. de pullican. 1.16.

ia t

G. 5- eod. 1.2. l. a. de naut. fen. & 1. 23. C. de admin. tut. defumuntur, illa

tamen infringi fatis videntur reftri&tione illa jam allata , quod fc. tantum alle-

E

um Iv

ati poffint, ubi aliqua Domini fraus concurrit.

Quamquam - enim hzc di-

fif ull

ftin&io in Legibus expreffe nullibi apparcat, tacite tamen illis ineffe videtur ,

, A^

cum ad pocnam commiffi quoad merces fundandam femper dolus formalis re«

contfa

quiratur, quodínprajam innui, proptereaque etiam, fi unus ex pluribus rem

quo&

caufa vedtigalis furripiat, portiones cateris non auferuntur, /. 9. $.1. de publi-

s m

can, & navis Domino ignoranti reftitui jabetur in 4 77. $. 2. e02. .. Et quam-

àm g

quam /. fin. $. 11. ff. de puiblican. non de pocna commifli expreísé agat, exem-

wndi[io

pli tamenloco non incongrué hicallegatur. — /Equiorem praterea putant hanc

i PCf

fententiam , cum innocentem Dominum ob folum auri

& dolum vel culpam

m

1

icet id opponere fo-

Á Cüjuls

punire, iniquum & durum videatur. . Cui prafuppofito

pouni

leant, difficile plane effe probare hanc innocentiam Domini, vid. Thomas:. 4.

D.p. 66. not; K. K. neque adeo plané innocentem videri. Dominumi ,. qui in

m

re infuper

—

eligenda altcfius fids commodis fuis non fatis

à

."cautö: profpexit: habe

n

regrefTum

-

aE

294

GRASS de negleflis qtoad

[ )

ts

tegreffum fuum falvum, & aurigam locati condu&ti convenire poffe, ad dam-

Quentia

num ob amiffas & fifco addi&tas merces, quarum profeffionem neglexerat, re-

pft v

farciendum. arg.1. 2. pr. ad L. Rhod. de jatlu 1. 13. 1. 214 C. mandati. cum ta-

men nec cafus fupponatur, nifi terminis habilibus, & quando de innocentia

ifta Dominifatis confliterit, nec delictum Procuratoris Domino in aliis nego-

H

tiis noceat, quam in quibus culpa ad poenam fufficit, in ve&tigalibus autem

Wfto, !

ipfius, ut dixi, Domini dolus formalis requiratur. B. Lauterb. a4 rir. de pz-

VeQtiga

mini f

blican. $. 31. id infuper hic addi folet refponfionis loco, regreffum illum con-

tra aurigam effeftu utplurimum deftitui, cum fepe non fint folvendo , inde-

pu!?/imn

que triíte hoc folatium pronuntiet poft alios Scharff. 4. D. p. 5». $.2. qua&

fnttcts |

ratio nonnullos eó compulit, ut (i vel ftatuto vel coníuetudine a Jure Civili

quibus f

frilicet

hac in parte divortium fadum | fuerit, reffirutionem tamen . i iztegrum con-

cedant Domino, fi regreffus ille inanis fuerit vid. Brunnem, a /. fiz. ».10. de

nm&e

ptblican. Maulius de bomagio tit. de vellig. 10. ». 5 3. qui ftatutis hanc claufu-

db Ehnl

lim generalem: quoties jufha canfa e[fe videtur , ineffe credat , eamque hinc ap-

[inen 7

plicet, quotiescunque nauclerus folvendo non fuerit; Attamen hocce cafü

adtit, d

Publicanos vel Magnatesiftam rationem . vix admiffuros judicat Mevius ad i«

u j; B

Lwub. P. 2. t/3. 4.6. 5. 20. de quo conqueritur Marquardus de 7ure mercator.

Wfi, $.

L2.c.4.52. 28. . Et hzc quoque caufa fuiffe videtur; ob quam Parnzs Haw-

Ontrati

BURGENStS allegat. art. $ 9.

Dominis quibuscunque injungunt, ut, nifi mer-

Ti jadi

cium jacturam facere cupiarit, ubi per alios ve&tigal folvunt, fchedulam fuà

d g

manuexaratam mittant, eaque mercium pretia fignificent, abfentes veró ubi

Utb

fuerint, ftatim poft reditum, quid interea loco veCtigalis folvere debuerint,

t

ore velícripto confirment, a44, rvevidirte Soll-fSrbn. arz. 6. neque id prater-

N

mittendum, quód in arzic. 2 . ibid. expreíle hec verba legantur: tttif Diefet

Truda

CBertoarnumg , baf alle (ofehe Güter (o obite BolL/Bettef aelofetutib eimgetom:

Cionit

tite vorben, obne Sytittel an bas gemeine Gut , ub berjenige , fo Diefelbiz

omnes

gen obue 3oll-unbo StepOettel fofet, unb yu Joaufe bringet ober eintabet,

ütbitror

aud) bie &differe, fo gegen biefe £rbnung banbeln, jebesmabla itt 2eber

dübitzre

sReid)étblr. Gotraffe vor febe8 Cotüc£ qubegablen obue Girabe (otlen verfallen

etus,

fepr. eodemque collimant verba fequentia, qua in mandato bie CBermate

t i

fung be8 9oebl8 betteffenb , arr. 3. leguntur. unb (ollen bie CfGirtbe eber Gi

gentbümere ber C«Bageneber Sabrgeuges ficb mit oer Cinenbung, baf ettoa

Yeinj

fCedat

ibre eecbte obrte sbr QBiffen biefem Mandato sutviber gebanbelt, fid) nidbt

(

€

vent |

6en tónnen , fonbern auf ibre Senecbte acbt qu baben gebalten, ober ibe

fs d

CBerbred)en u bü(fen fcbulbig fept. — Sicuti enim hicauriga culpam transgref-

—

Stum

fionis g; fervum fuum devolvendo fe excufaturus non audiendus eft , per confe-

quen-

thale h

V:

acquirendi modos Fifci cæ)m,modzä.-'

499

5

i

t

U

| dam.

quentiam

non audiri debere Dominum omnem , talia objicientem inde colligi

it, f

poffe videtur, prcipue ubi idem d

e hofpitibus expreísé dicitur.

um tàe

$. XVII.

oeentia. ?'

isc vero, cüm ita fint, ad praxin & mores hodiernos denï,cäuc me con-

s ntpo- |

$ quim

verto, ut, quomodo hi pariter

infigne negle&orum fifci commodorum quoad

V e&tigalia fpecimen prabeant,

tandem oftendatur.

Hos quidem merces do-

d p

|

i,

Y

mini fifco tanquam res commi

ffas adjudicare adflruit. Stryk. ze U. . tir. de

11 Cofle

imitet , ubi tales perfonz ad transportandas

dme [

pullican. $. 17. nifi

quod eo cafu

(titutz fanc; toanmm e8 orbent(idbe fanb» Gut(cber. fepm,

2nqu

merces publicé co

n

quibus fc. quisque

&dem habere folet.

Verum contrariam fententiam, quod

re Cull

-

fcilicet culpa nauc

leri vel aurigz locum commiffo non faciat, ctanquam mitio-

um «

communiter hodie obfervari majori &ide teftantur Mylerus

" H.WI

rem & zquiorem ,

ab Ehrenbach Ze Princip.

&& Statib. Imperii c. 64, Guido Papa decif. 572. Chri-

yc dul

ftingus 7. 1. decif. 1 14

525.9.WU

bi prejudicium, « poft alios Lauterb, ; Co/.

hinc i

*

$ 3t.

Magnif. Dn. Schwederus . P. P. fhecial. Se&k. 1. cap.

pcce al

nd tit. de pablican.

& in Diff. de jure aurig. circa

20.6. 7. B. Harppr.

Vol. s. Conf. Tubing. 47. n. $2.

a fi

deli&dn 5- 2«2" P' 1;* l 6.

(quamquam i

bidem Oldenburgeri zziz. jur. p. 137*

muraltt

contrarium przjudicium ex

Palatinatu afferat) & ita in Camera quoque Impe-

us Hail

, affirmativz licet fententix ipfe Patronus , 4.

riali ju

dicatum tefert Klockius

, nl

concluf. $ 9-

his verbis: baf 9l.

€5. finber CGormünber bie oon SSetlagtem

edilum fu;

übergebene Cautio

n be8 umgefa

brien 3olls toürcefid) su otlengieben fc:hufbig

; vero Ul

& biefelbe auf benisubrmauim allein ub nicbt ber S'aujfe

qebicrit

feon (o

(ien , bodb ba

Etquamquam de moribus patriis rigorofe in de-

feuten

GYütet gu gieben (epn.

j gt

fraudationem ve&tigalium anima

dverti deberet , fi ex adductis praced. $.. fan-

yirtit

J

Qionibus femper res decideretur , quin tamen non modo circumftantiz hic

|

J

/

Val

foleant, fed utplurimum etiam loco confiícationis.

omnes diligenter ponderari

eciam(i de prozrefi vel naute vel Domini confítet,

iil

arbitraria poena infligatur,

ia

dubitare mihi non lic

et, €

um de rerum praxi id mihirevulerit Vir harum rerum

at

qui hujus in

dulgentie caufam in Vicinorum etiam potentia collocat.

ol

-

geritus ;

illuftre exemplum, quömodo circa defraudationem

m

X fic videmus tandem

) Ti

q

yectigalium proc

edatur moribus noftris ,

& quam infigne commodum inde

a Ü

decedat f&íco, quo

d regulariter in hac quzílione contra ffcum pronunciari

yf t

xelint Do&tores feré omnes,

! quos propterea fequi detre&tat Hllultr, Thoma-

fum

FAcurrArIS Juridice W'irreNBERGENSIS contra

j

N

fius d. D. p. 68. & reípon

a

SrNATUM HAMBURGENSEM

aliquando latum, cujus jam $.72. mentionein injecí,

'ansgf^

malé hic adduci notat.

V

id. tamen quz laté pro defendenda hac fententia no-

"T

-sriffime adduxit Scharff. d. J. $. 2. p. 6o. 6 1.

quen-

P

. Xvut.

458

GRASS de negletlis quoad

dtssacimeetta

$. XVIII.

.Primus hic erat cafus quoad: ve&tigalia, addam huic paucis duos alios ,

vinis (p

quibus in detrimentum fifci mitius pariter procedere folent mores noftri. Il-

pedetmtim

Coterji I

lam duplicem, uniustamen generis, controverfiam innuo, 47 merces L1cIT &

Cum ALLICITIS n 424 nave commixta in commifJum cadant , ivemque az merces

tujus ef

1 dl

MUNES (4/4 4MMUNIBUS pariter una nave vella, ubiprofeffio earundem negle&ta

fuit, fimul fifco adjudicandz fint. « Jus Civilefi refpiciamus , quod ad priorem

j hodie

Stypman.

attinet quzftionem, fi merces licitz ac illicite ad eundem Dominum perti-

neant, in commiffum cadereutrasque, ex /. 1 1. S. 2. de publicaz. colligit Six-

dph. d f

&htentiar

tin. de regal. cap. 6. 1. 322. qui plerosque Interpretes ita ftatuere, ficque ufu

etiam propter confuetudines & ftatuta ubique vigentia olim fervatum demon-

r c.z,

Ílrat , fi veró diverforum Dominorum fint, nihilominus , five fciverit Do-

Qümerus

jute Cen

minus, five ignoraverit, utriusque generis merces de juris civilis veritate

commiffo vindicari, falvo Domino licitarum mercium contra nautam regreffu,

fnfim d

fh0do lo«

oftendere nititur, Liepold.zz D. de mercib. illicitis p. 4.3. Jungatur Struv. S. 7.C.

tOrotio ,

Ex.39.$.50. ibique Müllerus. — Alterius veró quaítionis cum par ratio effe

videatur , fub eadem illa etiam diftinCtione decidenda effet.

ATR

$. XIX.

c?n/äf hi i(

Aft, quod gratia & clementi

a Principum hac in parte indulgere utpluri-

15,63'

üfünt,

mum foleat, nondubito, cum ipfi hoc non negent, qui de Jure Civili con-

trarium obtinere volunt, vid.Liepold, .. Quod vero de regula hodie ita

(hordam

1bi (ais

intereffe fifci negligendum fit, uti plurimorum locorum fílatutis negligitur,

quemadmodum 4e sercibus immuzibus non confifcandis ex W'iffenbachio D.

diu fum

ad Pand. P. z. difp. 15.. * 25. referc Liepold. p. 5 z. qui etiam edi£Za Gallica

D'ondun

Fnawcscrl. Cagorr IX.. & Heunici VI. quz juxtatritum illud juris Admira-

tefetun

lici : Lavrobe de l'ennémi confisque la robe de l'ami. i. e. reshoftis confifcat etiam

Tépijl r

ELGIT

rem amici, licitas merces cum illicitis in una nave mixtas indiftindé fifco fuo

1

afferuerant, multis in locis penitus effe abolita tradit p. 48. id cum fuorum

del,&

d

&rariorum detrimento conjun&um , quin immutare & revocare poffint, Prin-

üodudof

cipes, optime fatis coníLare arbitror.

üünt. u

(o EX

Cïïca d r

Nunc ad;jUs cincA rLUMINA PUBLICA devolvor, que

I;tget hodie in pa-

im m

trimonio Principis fint, eorumque pracipua commoda in fifcum referri cocpe-

ER

rint, neque tamen in omnibus adhuc hodie ita res fe habet. —Neque enim ar-

gumentati licet: Flumina hodiefunt publica ; Ergó quicquid efLin iis, nedum

N QUs

quz faltim funt illa, eandem conditionem áccepere, Mev, P. 7. decif. 30t-

Ra

Primo itaque hoc conftat zx JUnz ArruviONis.

Quanquam enim non defint,

vlget 11

s allu-

qui fcribgnt , mores noftros hac in parte a jüre Civili jfcemKe, vi cuju

u ln !

vionis

Pï"iner-

d

299

Atquirendi ngodas Fifci comtnodz

alio5 ,

vionis (per qu

am incrementum latens frue otcultum intelligunt, quod fiumen ita

ic u'

?

pedetentim fundo alicujus adjicit , w

t oculis fenfibusque nom po[fit deprehendi. vid.

0 $. 1. Add. $. $.) commodum ejus eft,

LICIT E

Cocceji Diff. de jure allwvionum in Imperi

l.7. $. 1. ff eodem l. 1. e&

ftrtti

cujus eft fundus

alluvione au&us. $.20.

f. de R. D.

3. de alluvion. vi

d. Lauterb. ad tit. de A. R. D. $. 74.

aliique DD. ibidem , hoc

a

Ruland, de Commi[fariis l. 2. P. 4« C. 1 . m. 41*

jus hodié ad nzGALtA referunt ,

Wmmp

—

Stypman. de jure fiu

m, P. 2.c.

j« - 54.0- féqq- Mylerus ab Ehrenbach. 4e Priz^

n p

Imp. lib. 2. c.

66. S. $. Deier. ad Schultz. p. 222. quorum quoque

igit N

cipib. & ffatib.

le&itut Illuftr.

Thomafius i2 D. deregalib. frfci Principum Im-

mEV

fententiam amp

u Vi

periic.2. $

*

id camen univerfaliter verum non effe, non minor Do&orum

demor

numerus à

dfruit , vid. Klock. de erario l. 2. c. 63. n. 9. fé4q- qui etiam de

rit D*

fed prediorum poffefforum eíle incrementum

veritati

jure Gentium non Principis,

fen(im adjectum exiftimat ; i

n

iquitatisque arguit, qui Principum eraria hoc

vreli

Nos quidem hac co

ntroverfia non attinet, qus

'.S,g-c-

modo locupletare ftudent.

8.S.11. Cj* 12. & Pufendorfio de 7. N. && G. l. 4.

a Grotio 4e .

B. c? P. L. 2. €.

rtio ei

€. 7. $. 12. laté ag

itata eít add. Thom

af.. c. l. mot. q. ) p. 46. Stryk. iv D. deforo

n. 47 1. 60, feqq.. Hertius de fuperioritate territoria-

con[cientia C. 3. 1.23« 9. 35*

ftitutum noítrum jubet , mores prafentes refpicien-

li $.65.

Saltim, q

uoadin

v nl

di fünt, & fi quidem,

pace quod fiat Illuftr. Thomafii , qui confuetam hanc

Sili tl*

diu privatos contra fifcum incrementa agris fuis adjecta

chordam appellat , tam

commodis adícribere credendum fit, quàm

hotit i

fibi fuisque, in

&fci detrimentum ,

negligilvf !

diu fundata ip

(is per jus Civile intentió

manet, & lex vel confuetudo contraria

;;hW/ )

lluvionis ad Principum regalia abfoluté

nondum allata fuit ab illis, qui jus a

l (l

referunt Schepff. Sysepf. Jur.

priv.tit.

de A. R. D.$. 5 $. cetté non diffiteor, de

; Al

(lros fifco non

dum tribuiffe h»c emolumenta.

Nam quz de

regula mores no

& TrRRIS Ap RHENUM fitis, teítatur Gronweg.

at u)

Bzrcu quibusdam locis,

*9.

fíro li

de LL, abrogatis ad $. 20. . de R. D.

quod ibi nempe contraria confuetudo in-

faprum

trodu£tafuerit, extra haíce regiones nullum jus

veteris derogatorium confti-

|Ele&orum in Rheno & aliis

, Driv

tuunt, quin potius ,

quz aliquibus Principum ve

circaid privilegiis quibusdam fing

ulariter conceffa funt,

argumento effe puto,

D de prolmt.

conf, omnino Mevius p. 7«

jure communi ftandum effe , az.

&TEMB. Principes clementer etiam

304

Dec.3o:1. |mo in hoc ipfo Ducaru Wü

( p

indulgent ,

utquilibet id, quod per alluvio

nem ita eftadjectum , quieté poffi-

B. Hochf(tetter i2 Coll. Pufend. p.

338.in not. lit. 4

Nec defunc

ain^

derequeat ,

vi(fima.

Etc in tota

fere Gertnanía contrarium

gedil

etiam in hoc loco exempla no

il 30ï'

viget , aut ad minimum Juris

Civ. difpofitionem nullibi vel lege , vel coníne-

tudine immutatam reperies,

atque in SaxoNra all

uviones ad privatos adhuc

;1 u

z. art. 56. verf. CiBaó ba$ QiBaffer.

pertinere , ex jure Prov. Saxon. leg.

oltendit

jj

P2

viomf,

y*

k

sss

300

x

GRASS wdel-lnegleäïi.s quoad-

|

!

terenun

oftendit Hoppius i» Commentario ad inflitutá tít. de R. D.in U. H. 4;1' $. 20. cuï

tj die o

Patriam HAMBURGENSEM confaetudinem ( legem enim fcriptam hac de re vi-

Dif.is.

diffe non licuit) jungo lbi enim, nif: prefeCturam RizesurzzteNsEM excipías;

n

gt d

fi quid adje&um fuerit agris, ad poffeffores eorum pertinet, inde quod, qua

intra alicuotannorum fpatium accrefcant , intra idem tempus per mare fenfim

Qii

iterum abripi foleant. Imó in ipfo Brzeio hanc rem aámodum dubiam effe,

f( com

propter diverfitatem confuetudinum & terum judicatarum , fatetur, Vinn. ad

& plene.

$.2o.I.de R.D. Hinc nec aliter fenrentiam, quz alluvionis jura plane ceffa-

i. 2.th.

re contendit, admittenda videtur Strykio. z U. 74. a4 tir. de A. R. D. $. 18.

wrtt, D

quam firipe fluminum vallo vel aggere munitz fint. Tunc enim agri quafi

j at

limitati funt, in quibus jus alluvionis etiam de Jure Civili locum non habet;

1. 16.ff. de A. R. D. Lat& Struv. S. I. C. Ex, 41. $. 25. add. Coccej. de jure al-

| Met,

luo. . 10. &* i. & per confequens illa pars terre ;; qua ultra aggeres eft, fo über

. Lm

ben SDdmmen mad) bem (yluf i(£, alveo adfceibitur, & hinc una cum flumine

Mpj

ad Principem fpe£tat add. Hopp. c/. ibis, cit. Sttuv. ip S. Z, C. exercir. 4.1. th. 26..

i jure C

Coccejus i» Z. Differt.S..13. && fo4. cui limitationi hanc àddunt alii , (iper flu-

men aliud quedquam incrementum terrenum adjiciatur e. gr. granum auri &

Dilij X

fimilia Clariff. Kreff. iz Sp

& A V..

ecimigzg. J'urisprudentie for..p, 22 Leiferus iz ure

&

al B. F

Georgico [ I6 2 E

L

toribus

$ XXL

Niolaus

Idem judicium effo de arvzo , qui zotus ej in wuiver(üm à flumine ad ali-

fit. p. 3

am partem . fluente. vengLICcTUS eft, & de 7ure Civili acquiritur vicina praedia

perim ,

pofhidentibus $.25. . de R. D. 1.7. $. . ff. eodem. Hianc enim neque hodie fif-

4d tit, d

cum fibi vindicare puto, nifi ubi expreffo Sraruro commodis cjus profpe-

qu'xcqui (

&um eft , quale de Baravis refert Vinnius.ad $. 22. 5.7. €$" $. 23. cui conve-

nit confuetudo in Mancuia VerEnI & DisrRicru BnaNpENBURGICO , ubi mul-

P OHIOS ;

Gler, a

ti propterea Nobilium cum certa parte alvei inveftiri folent , Stryk. U, 42. zir-

C-EM:.'

de 4. R. D.$.19. €o quod etiam im jzre Provisc. Saxon. l. 2. art. $6. in f. 8&.

lendi(ümug

Prutenico l3. t. 1.4. $. $74 2,. expreffé obfervetur [uris Civilis tenor. vid..

Hopp. iz U. H. ad $. 23. f de R. D. Ziegl. de . 4M. l.2 «. 1. $. 56. Philip-

h'm E

vt Oror

pi Ufu Pr. Inflit. l. 2.'t. 1. ecloga $. ubiScabinos LirstzeNsEs etiam m, Aug. 1600.

ita pronuntiaffe refert. — Neque id me movet in contrarium, quod Thomafius

40 ili; f

feit v

e.l. $. $. p 44, ex ratione naturali Principis effealveum talem, hincque ad.eum:

femper. pertinere, nif ubi Jus Juftinianeum intraductum , dicat.

Hic enim:

adl spel

C) Vg

Íemper recurrit receptior. magis. fententia, quà quotiescunque à jure Civili

divortium fa&um effe docetur , probatio incumbit illi , quiad Conftitutionem:

utis Ciy

Ti du

Juri Civili derogatariam provocat, fiquidem poft illius fa&am.femel'rcceptio-»-

T dliqui

nem regularirer illi Ltgndwn fit . quod & in Saxonia infcriori aliisque locis to-

[-3

- o

4

7

2 d

aäqzirenJi modos Fifti commodis.

ET

—

0. Ui

ta. di

e obíervari quotidiana praxis comprobar, add. Carpz. P ä.räo,gä;t..".

te Vi*

Def. 14- 15*

Sande Decif. Frif. l. 5. t. 2. def.1.9.2. Bona

vcin.—tr. | de reflir. i

Ciplat

&o g. 7139.

genere difp. 1. qu. 3. p?

. $. XXII.

N

fefm

Quid circa I

NSULAM IN FLUMINE NATAM hodie obtíneat, & an quoadiflam

n de,

£íi commoda ft

abilita effe dici poffint, lubens pratereo, cum prolixe fatis

1 4

(feruerit Magnif. Dn, Prafes i» Collat. . C. cum R. f. Setli-

& plene de illo di

T.

o5. 2. tb. 2. add.

prater Struv. $. . C. Ex. 41. $. 30. & Heigium p. 2, qm. 40o

$ub

er tot. B. Suryk. U. M. tit.

de R. D. $. z1. fegq. & junge denique, (5 placet ,

—————có$:

tg.

im Confil. pro &rario claffe IF. con[/292, ubi vocis

i qual

Gauft ab 2lfdbaffenbu

hobet

fuülam utp'urimum denotantis fignificatum exhibee:

u

SiBecï)et, Germgms in

d

$. XXIII,

GruMas , MandaRiras , quorüm omnium diver(ía natura eft

o *

" LAPILLOS,

|omine.

ET 19. $. 17 2 16*

ff. de auro j argento leg. aliaque in littore maris inventa

Ab 26

de [ure

Civili occupanti ce

(fiffe inventionis jure certum eft. vid. $./4. 7 de R.

dem. & quiders ei, qui primus manu occupavit /.7. $.1.

,?Cf Hu'

- D. ibiá, Vinn. /. - ff-. &

j rl

de A. V. P. P*D

fendor

£, de T. N.c G. p. 53 . Müller adStruv. Ex. 41. $.27.

add. B. Frommann.

de amilTione vei fortuitá th.13. Flodie veró, uti Jus in lit-

i jm

o

do ad regalia refertur vid. Schulz. d rir. de R. D. lit. z.

toribus quodamm

Nicolaus Reusner

de inventione modi Dominii naturali , Stypmann de jure ma-

t nd'illf-

git. P. 2. 0. 4« F. iu. feq. i

ta, ut littora non faltim quoad wrisdiclionem & lIm-

d proprietatem Principum efle contendat StryK. U. 74.

j pfædiä

erium , fed etiam quoa

yodit d

ad tit. de R. D. $. 8. add. Ziegl. de

Jf. Maj. l. 2. 6.1$. $. 19. 20. 21. ita etiam ,

in littoribus invenitur, ex p

lenitudine poteftatis fifco fuo Principes

! profpä*

quicquid

dícribere tradunt Do&tores quam plurimi, quos adducit Lauterb, ;z

conre

noflros a

jimul

Colleg. ad tit. de

A. R. D. $.28. G* in difp. de thefanris th. 2. add. Struv. S. .

"a

C. Ex.41. $.22. Excellentiff. Dn. D. Majer,

Fautor ac Praceptor meus.Co-

Ego quidem quoad juílitiam

n

lendiffimus , s. Commentario ad. Inft. p.347-

Innuit iilam elegan-

: V..läm

--

hujus appr

chenfionis , à fifco faciende, non refragor.

—

ter Grotius

L.2. de . B. & P. c. 8. s. s. his potiffimum verbis : Prigcipibus

UM

ab ilis rebus. incipiendum , qua

frne damno cujuspiam tribui po[/mt , cujusmodi

'[6()01

--

nimnm-uu

mgüüä

(umt ves ommes , qua i Domi

llius peruenerunt. Conf, Struv. c, Z Bufius

ad /. $. pez. de jure fifci &,

qui in fpecie quoad lapillos & gemmas id afferit ,

g

d. Struv. S.. . F. c.6. apbor. 7. 1. 1. p.13.. An veró

Cwrianus Regneri, ap. eun

allegata plane abrogata hodie fit, de eo adhucme-

(ivil

uris Civilis difpoótio ante

rito dubito ficque

ex eadem ratione inter zeg

letta fifti commoda refero ,, quód,

ond

locis proventibus ejus augendis hac in parte leges prohibiti-

eptiO*

in aliquibus faltem

j

— w&reperiantut. Qu

amquam enim id menon lateat , Juns Paurzsico feccios

u

P

colle-

302

-

GRASS de uegletizs quoad

L

Bttt

colle&ionem graviffimé interdi&tam effe. vid. Lib. 2. 1. r. a. 2. $. ;. add. Hap-

pelius ie muado tripartito p. 296. ubi refert, Duces Boruffi fzpé unico anno

alixifo

It5, non.

ultra viginti marcarum argenti millia cx fuccini colle&ione conficere, itemque

tip, fur

in RurNo flumine absque conceffione Principis aurum quarere non licere te-

ftatur, No8€ Meurer rr. de jure aquarum P.1. fol. 6. o. ibi : bie Golb rubelt

frmat reg

balten,

ím Sibeitt tverben für ein fonber. Regal ber Jooben £ybrigfeit

suftánbig at«

Add

Inde tamen concludere haud poffumus , ita planéfifci commoda quo-

ad hoc hodie amplius non negligi, ut exigue admodum utilitatis fit Juris Ci-

lrgum pr

vilis difpofitio, que fententia eft. Hoppii 7 U. H. ad $.15. J. de A4. R. D. ubi

J5 PAIYA

us f

tamen, prater Jus Prutenicum , nullum aliud allegat, quo communiter rega-

qoad ll

libus fuis jus circa inventa quacunque in littore fibi adfcripfiffe hactenus Prin-

cipes probare poffit. Atenim vero, poft habitis exteris regionibus, in qui-

quidem .

bus certé nec omnibus (íimiles colleCtiones (fübditis interdicuntur, uti de

iettas, c

DzrpuiNaTU quoad aürum in littoribus inventum teftatur ex Franc. Marc. de-

ce[) [03,

j f d

cif, r?1. $. 1. a fe allegata Heig. p. 2. 44.40. . 149. id potius fuftinebo , nonali-

bi modo, fed in ipía Bonussia fifi commodis hac in parte nondum fatis vi.

$4 d

gilatum effe, Neque credo etiam, aliquem lapillum aut gemmam , qus nul-

Uj f. de

Ihny, $g

lius fit , in littore, aut monte, aut alibi inventam fibi retinere prohiberi, nifi

Uti etíam

ordinarius inde proventus ad Principem redundet, quà in re mecum confpirat

Clariff. Trierius ;7 awimadver. ad Hoppii Examen .fur. Civil. animadv. 78.

It tlibus

Stryk. U. 74. ad tit. de R. D. $. 9. quod enim ad reliquas extra Boruffiam re-

l cimdy

juta loc

giones attinet, vel defunt leges, quibus fubditis inventio hzc interdicitur ,

N Xin t

forfan, quia in littoribus vel plane non, vel raro faltem , aliquid pretio conítans

reperiatur, vel Juris Civilis difpofitio per confüetudinem corroborata eft. Sic

tbittio

in PoMERANtA fzccizi colleGtio in littore maris , Stypmann de jzre marit. P. z.

Wa nd

rfor, ïm

C,4. ?. 2. G alibi granorum auri colledio ex fluminis ex. gr. fale, arena, pri-.

vatis adhuc permiffa eft Excell. Dn. Ludovici ad tit. ff. de. A. R. D. $. $. Idem

4ios &

de füccini colledione privatis in. Ducatu Megapolitano reli&ta refert. Schóp-

h237, ;

fer jn Synopfi faris privati ad ti. de A. R. D, $. 32. & es. levidenfes, in lit-

i D;ä. j

Dodorun

tore maris colleCtas, fere communiter inventoribus relinqui teftatur. Stryk.

U. M. ad tit, eund, $. 12.

Quod veró ipfas regiones Boruffiacas concernit ,

1 Cl

cetté, fi infpiciamus. verba Juris Pruten. /. 2. £.1. 2. 2. 7 S. 2.. ita illa fe ha-

H Um)ü

bent.

G if bie Pufft, ba8 9meer , fammt bem llfer unb. Geftaten befferr,

Qditis m

toié au

ep unb

d) ba8 Stege/QGafjer , burdjaus allen lebenbigen Greaturen gugleic)

^ gl

ft

gemein, barum fau nod) mag an ben Geflaten be8 90teer8. Sifcbe

temmm :

au fabe

n/ ooet etvoas anoóets su fücben/ níemano verbotten ober vetw

'rema N

toebret voetoen / Qu

fferbalb be8 S3ornftein8, toclcben anben Geflabtenbe8

n

9neer8 aufgute(en b

e9 b

ódfter Cotraff i unferm Jer&ogtbum 9yreuferi

LR PG

terbote

acquiyindi modos Fi]Z'z commodis,

153

verbotten (epm. Hinc enim conflat, folam fuccini colledionem fifco fuo

o anno

addixiffe Legislatorem, non gemmas, non conchas, non corallia, non unio-

nes , non adamantes , quas fimili jure fibi vindicare potuiffet. Cl. Krefs z» Spe-

Itetque

Cete tt*

cim. Turispr. foren[. p.6g. exceptio veró uti in cafibus non exceptis femper

Gub

firmat regulam , ita hic etiam non aliter ftatuendum eft.

$. XXIV.

m gu

Adductus prope effem traditis Sixtini zr. de regal. t. 2. c. 16, ubioperosé

od qo

largam pro fe DoGorum numerum allegat, ut circa METALLIFODINAS IN FüN-

JuisC-

DIS PRIVATIS REPERTAS (de cateris enim dubitationis caufa nulla fupereft)

C D.

eatenus fifci commoda negligi adhuc putarem quatenus Jus CivileRomanum

ter o

nus Prin

quoad illas privatis magis quam publicis proventibus confuluiffe certum eft,

fiquidem venas metallicas una cum metallis & mineralibus in fundo privato

, inqi

repertas , dominii aut proprietatis jure illi addixit, cujus ifte fundus ptoprius

', ti d

fac, dee

effet, J. 3. in f. L. 4 1. 5. $- 1. de vebus eorum , qui fub tut, L. 3. C. demetall. . 4.

6.7. ff. de cenfib. 1.7. $. 1. G 14. ff. fol. matr. l13« $. 5« ff. de nfufrutt. 1. 15.

, nonili

$.1. de comm.

pr«4. foluto faltim certo Principi ve&tigali /.77. $.1. ff. de P. S.

n fatis v

L.15. ff. de publican. Late Magnif. Dn. Prafes Collar. 7ur. Civ. cum Recef.

que n)

Imper. Sett. II. 1b, 3. p. 10. ubi etiam utriusque fententiz Patronos, quorum

beri, Til

una etiam moribus Germanorum rem ita fe habere , regalibusque fifci venas

yconfit

in talibus fundis repertas tam juxta Textum z. F. ;6. quam 4, P. c. g. nonni-

mb

fi fecundum quid & quoad Camonem metallicum xel in decima vel octava velalia,

roffat t

juxta loci confuetudinem,. parte confiftentem adícribi putat, altera veró pla-

terdicltt

ne & in totum ficque illis annumerat, ut in Principis mera poteflate meroque

; nl

arbitrio pofitum fit , velint ne domino fundi füb onere decimarum perceptio-

1 d. Y

nem fru&uum ex fodinis illis permittere vel fibi refervare. — Et fpeciofa, fa-

772 :

teor, funt quie contra fuperiorem hanc fententiam in medium profert , poft

g, p

alios & Fauftum przcipue ab 9f(cbaffenbutg z» Cozfils pro erario cl.6. Conf.20.

j fim

D. 237- 243 add. idem. d. IF. conf. 248. p. 14.9. fzepius nobis allegatus Scharff,

$ciüp

in Dif. deits, qu& jeribus fci perperam. accen[entur c«2. $. 4. largo etiam

? iüm'

Do&orum idem fecum fentientium numero ftipatus id veró maximé urgens,

: St(yks

Jus Civile Romanum per dictum Cap. s. 2. F. 56. & 4, B. c. 9. non effe cor-

re&um, fed falvam adhuc inter fundos publicos & privatos quoad metalli-

—meemif»

Jl fb

fodinas manere diftin&ctionem. ' Aft quod hac in parte fifcus non habeat, cur

TOU

de neglectis emolumentis fuis follicitus fit, certé non modo ex ipfa dictlorum

textuum veriori ac magis congrua interpretatione, fed ipfa etiam Imperii ho-

fj i

N

(b

dierna & generali fere confuetudine, rebus etiam judicatis firmata, nec obícu-

ger t

re in- R. J. de anno 1j41. $. Syierocifen toit. aber, fine ullo difcrimine corrobo-

w

hia

rata, poít multos àíe laudatos late adílruxit Magnif, Dn. Prees. a//. loco,

J

u

quod

W

i

cesimewe

M

GRASS de migle&:'æ q:mä

]

OT

quod in tranütu faltim monere volui,

;

Merre

viderer.

ne infigne exemplum præ—xteriilfc'x

ilicit? a

. XXV.

Aliter veró res fe habet, quoad Tussaunos,.

uipe

Quin e-nän quoaci illos ]ïxs;

(o5 n0

Civile, quod commodis fifci parum vel nihil hac in parte tribuit, in viridi ha-

frisfadi

Cenus obíervantia permanferit, extra dubitationem pofitum elfe arbitrior. Et

alde Zj

juvat ante omnia eà, quà fieri poterit, brevitate, difpicere, quando Jus Civile

luftr, T

fifco adícripferit thefauros vel integros vel ex parte. Olim quidem ante Lso-

Nis conftitutionem fodiendorum theíaurorum facultatem a Principe prius im-

bt m

fut. i

petrandam fuiffe, arg. 1. s. C. de tbefauris multi volunt interpretes , quibus

videbim

tamen refpóndet, Ziegl. /244. loc. $. 11. & hoc faltim ad acquirendum thefau-.—.

tüm &

rum jam effoffum neceffarium fuiffe docet. — Noftra hoc non magis intereft,

tet inve

quam centies a Doctoribus tradita hic repetere, quomodo pro diverfitate vel

loci, ubi repertus fuit thefaurus, vel modi, quo effoffus, Jus Civile de Do-

occupa

fimili l

minio thefaurorum difpofuerit. Id faltim agam, ut quid circa thefauros fifco

nem h

addicendos ftatuerit, repetam.

Integrum thefaurum fifco tunc tribuit , /7 arte

ilicita & probibita inventus fuerit in loco inventoris proprio, ex. gr. fceleratis

pater

tus fue

facrificiis .. 1. , C. de Thefaur. l. y. C. de malefic. Peregr. de ure fifii L. 4.

F. 44 "1. 2. Cardinal. de Lugo de juffit. & jure difp.6. z. rt. . 12. aliique a Lau-

Widem.

itüs fue

teib. Z. D. :b. 19. addudi , ubi etiam , quid per locum proprium intelligar ,

prolixé docet. add. idem i» Coll. 4 4.tit.$. 36. féqq. dixi notanter proprio.

IN

Quamquàm enim non defint, qui thefaurum arte illicita in fundo alieno inven-

Ed

lvento

Veniens

tum pariter fííoo adjudícent ; uti Molina de J. 6 . tr. 2. difput. 56. m. 1.

Berlich. parre 2. concl. 66. z. 11, plurimi tamen DD. contrarium ftatuunt, &

Ts no!

AT

Domino illius fundi integram thefaurum relinquunt, tum quod in nullo juris

textu limitatio hzec reperiatur, tum quod potius i, /. z. generaliter dica-

Cum

tur, i, quiin alieno loco thefaurum (crutatus inveuerit , totum boc locorum .

OC'pL

(ohtent

Domino reddere compelli , && velut temeratorem legis faluberrima puniri.' Sixtin.

de regal. l. 2. c. f. 9. 34. fe44- p- 315. && féq. Lauterb. d. D. tb. 26. p.m. 29. &

ilos a [

de jure fifii c. 3. G. 9.

Stentia

Inter media veró illicita refertur cozfzlratio aru[picum ,

necromantarum « (imilium 4. 4. 5. C. de malefic. cujusmodi horrendum exem-

üghe m-

plum recenfet Carpzov. Praxi Criza. z. 41.

Evocationes fpectrorum 9[nruffe

[

unb SSefcbroebrung ber Geifler, proje&iones globulorum fauff ber (yabem

mfü'dik

Smáulen, viionesper fpecula, Chryftalla, characteres &c. vid. Leifer. i» jsre

4 ln

Georgicol, 3.c.2 $. $. 47.

An vero fi(cus thefaurnm fibi ideo vindicare queat,.

fitie

quod illum quafi à fpe&ro aliquo fponte fibi indicatum vindicaverit, vid.

r

Schoepfl. d rir. de A. R. D. ».47, ubinegat, fi nullaars magica adhibita fue-

at

qual

FKit. Neque veró virgulam mercrrialen;, (cadentem) inter tales artes magicas

referre

blo,

ERE

$o

äacqyz'rendz' »odos Fifei Commodis.

arceem

eriilt

is & [Ctis ufum talis v-'irgulæ-tha—giæ.

feferre folent, qua

nquam multi e Phyfic

fllicit? ad(cribant,

&cum pa&o Diabolic

o implicito conjun&um effe afferant,

ls agat ex facultate occulta ?. & alii

uti Specling. ;z

Diff. An virgula mercuria

os us

herus i cogtinmat. Thefauri Befold.

voce X)ereti, quibus plené

di ha

quos notat Diet

fatisfa&um «ft. a B

Frommanno iz tr. de faftinationibus L. 3. P.15, 6.4. $. 1.

r. Et

adde Zeidlerum iz Panto my/!

erio 90 ber QRünfdelSRutb, cum Przfat. Il-

CU

luftr. Thomafit An. 1700, in

$. Matth. Willenium in ber $Be(dreibung voit

eLo

Ao. 1694. 8. €

ditam. Stryck. U. d. t. de A. R. D.

per Qunfobel SRutbe,

Nunc

35 if«

.16. ibique addutlos.

HíaCtenus de

thefauris in loco privato repertis.

—

s in loco extra patrimonium privato-

quibus

videbimus, quid fus Civile circa thefauro

het

rum & qui in nullius boniscenfetur, rep

ertos ftatuat.

Hic quidem regulari-

ratione , quod, qua nullias funt,

tert,

ter inventori totus cedit, ex generali illa

ate (

rb. dl D. thl 29.

Hinc in mari, in littore maris ; vel

occupantis fiant. Laute

NV

fimili loco , thefaurum

occupans totum fibi retinet. In eo tamen exceptio-

yros ff

s vel facris vel religiofis, utpote qu&e

nem hac patiuntur, quando in loci

LU

pariter in null

itis bonis effe cenfentur ,

6. 7. féqq. . de R. D. thefaurus inven-

(celerati

!

bi enim, fi fortuito id fa&tum , Imperator Hadrianus relinquit

tus fuerit.

if

ntori $. 2 0. . de R. D. $. 3. Si veró data operaqua-

quidem illum ex a(fe inve

"E

fitus fuerit, totus cedit

fifco, per expreffam conftitutionem Textus unici 2.

ndligih

F.;6.

in locis veró fifcalibus vel Civitatis i

nventus fortuitó pro dimidiá parte

F. 56. nifi thefaurum in-

( Proprio.

inventori: pro

dimidia fifci effe debet . $. 29. & 4. 2.

oj

fco debitam fupprimat , quo nempe cafu in poenam invento-

veniens partem fi

[. )'äl "ll'

ris non modo totu

s fifco applicatur, fed ille infuper alterum tantum debet

uti data opera quzfitus pariter totus ad

UE

folvere, per J 3. 5.f. ff. de jure fifai,

yllo j

ffcum pertinere debet. vid. Lauter

b. d. D. thef. 3. Quanquam veró circa

atut, 7J. 3. $.10.

de jure fifci , multumque

yr d

hoc: pun&umxirreconciliabilis vide

f

€ontentionis inde inter inte

rpretes

ortum , hec tamen uri nimis prolixa apud

|vi malim, prafertim ubi FaipERict ImPenATORIS

girti

alios a Lauterb, allegatos evo

2j

fententia in d. cap. promulgata ,. hodie

obtineat, ubi non ftatutis vel alia ra-

Confer, Schilter. Ex.

ad ff.45. $. 30. ubi eleganter

j Wmv

tione immutata fuerit :

erraffe quatuor i

llos Anteceffores Juris Bononienfis, ftudii Ir-

m

docet , maxime

9t

nerii difcipulos,

BurcaRUM, MARTINUM ;

Jacosum »& RrGrowE & HucoNEM

ad hanc controver

fiam ab Imperatore Friderico

accitos, ut indicarent in ve.

! CU

in. Lombardia ad ipfum fpecta-

zil j

ritate omnia' juraregalia , qux ratione Imperii

ultimo.loco inter regalia re-

(

rent & füa effe déberent; quod in Z. c. 2. F. 56.

cum tamen de eo nulla nec

fif, T^

ferant dimidium the(auri in loco Cafaris inventi,

vatis acquireretur in fuo

jiu n

qu

z(lio nec dubitatio fuerit , quüm, quod fingulis pri

folo,

fed de acquifitione the-

n

Ríco aut Imperatori denegati per fe non poflet,

urorum

gt

4o6

: GRXSS de negle&is' qu—oad

A

gt

fiürürum in ux;iv;rfüm extra furidos fiícales repertorum quaítio fuerit , tan-

) f:rio

&i

quam de regali; Et idem in fequenti $. 3 1. ita : 4r, quidquid fit , quia ta-

tnum f

men Fridericus L. baé re tum contentus forte, quim alias vepetitio vegalium fatzs

pl |

édiofa efft, & invidiofa Pontifici , &* poffea libris Tarzs feudalis infertum hoc

capitulum fuerit ; atque error (io m

$m U

da. etiam jus faciat , ex 'þinc confz;gqit? ut in

U.H.adæ

füra noffro hoc jure utatunr.

vemporib

/ $. XXVI.

j

$n de

Hec Sthilierus. Sed objicietur forfan- Grotia

uum illud a-(ï?:rtüm, qüocï

affecle ejus, utpote Arnifzeus de d. f. M, c.6. 1,23. Chriftingus Vol. 5. dec.

g exhib

l de th

16, 2 ult. dec. 17 n. . aliique, quos.citat. Struvius i» S, . F. p. 432. hic al-

TUSITANT

legare folent, qui Ze 7. B. & P. 1.2 c.8. $.7- Germanis, inquit, populi the-

t huda

fauros, st & alia eüéetrora. addixexunt Principi , atque id. jus nunc commmune

LL, abrog

eft. & quafi Gentium s Nam ( in Germania , & Gallia, & AAnglia, & Hifpania,

frumenta

er in Dania id ob[fervatur... Merum enim veró. majori fiducia quam veritate

utam exl

Grotium fifco theíauros liodie adjudicare indiftin&é, fingularum feré provin-

]uris Ro:

"eiarum, ubi fcil. contrarium adhuc viget, mores oftendunt. — Quz etiam ratio

pttt , ni

e(t cur poft Zieglerum 4Ze 7. 44. 1. 2, . 20. $.19. haecin verba prorumpat Lau-

is fuit

terbach. . £ £b 31- INos non de juffitia fed de fatlo bujus coufnetudinis dubitamus.

^

uamvis: eyim: ex/ nasurali vatione ves: uullius. occupanti cedant, attamen nihil ob-

Tiphton

L

fu. &

ffare, quià minns legilius j* moribus alindconflitui polfrs. cic. . Videamus igitur

defacto, & ünguläs:Provincias::-a Grotio allegatas perluftremus. — Ordiamur

qui dub

que fici

a GrnuaANIA, prafenti fcil. ejus flatu ;; de antiquo enim fifcum: non jure faltim

T. "

privatorum thefauros in fuis repertos fundis, fed regalium jure indiflindtéil-

tecurrit

los acquifiviffe fatis. forfan: conftaret ex. legibus, quas THEODORICUS VERO-

Wwnm

NENsiS Rex Gothorum, & FiRiDERICUS [IMPERATOR G Rex Sicilie hanc in rem.

Tatum

"tulere. vid. Schilter. 4. . $. 26.. ubi (2 $.27, Jus Vetus SAXONICUM adducit ,.

€nim u

quale fifci jus füà ztate exoleviffe gratulatur Colpurnias Secnli IIirii fab Carol..

:

Y

tum H

. Poeta ecloga 4..

! flf?zgeraï.

Jfam neque damnatos metuit jatbare, ligo

nes

Quid Pri

iUS pofät

' Foffor, €& invento, ff fors dedit , utitur auro

— ANec titget , ('ut nuper) dum jugera ver[at ara

Ü Q

ANe fónet. offenfo contraria vomere maffa ,

| Jamque palam pre]fo. magis ac magis inffat avaktos.

lt

L

Dehodierno veró. contraria certé confuetudo viget..

Praterquam eni

'th',.quödï

'non modo genetaliter juxta 5 Commnune controverfiam de thefauris.in judi-

& n d

ciüis & ttibunalibus decidi teftetur; — Sixtinus dæ*rkgalä»li 2« € f . n 1. p. 329.

"ubi fimul refert; fe in eleganti fa&i fpecie de thefaurisex juris.communis. di-

li |

; dica-

Bf d

fgofitione refpondiffs;, ac fecundum refponfum: iuwdä-im fapzemo Haffiz

flerio

| Nl

A

&

397

acdnirendi gsodos szcz couamodie.

P

n

À H

flerio & in Camera Imperiali, ad quam a paftc victa appellatukm erat, pronuf-

ciatum fuiffe ; fpecialiter certe id de fingulis feré Germania provinciis affirmari.

jat

ote. DeSAxONIA id prajudiciis teftantur. Carpz. P. 2. conff. 5 3. def. 4 feqq-

"

DA

Stryk.

U. M. tit.de A. R. D. $.14« de Jure PRuTENICO & CULMENSI Hopp.

Mi W

IJI. H. ad eundem tit. S. 39. de

Jure SuEvico poft Fridericum (antiquis enim

us Veteri Jure communi Teutonico ufi videntur) Schilter. Z. Ex. 4.

?tem*porib

$. 22. de

NORIMBERGA & MULHUSA Sttyk. c. [. $. 15. ubi eorum /fatuta inte-

| quod

xhibet, & HAMBURGI ac LUBECAE idem obtinere concludit ,

quia fpecia-

j dfc.

gra e

——

les d

e thefauri. inventione difpofitiones ibi non extent. 75 GALLIA vero &

hic dl

LUSITANIA totum thefauru

m non ad Regem pertinere teflantur, quos hanc in

iitl

1 iite

zem laudat Lauterb. Z. D. $. 3:. de BErGto ipfa hoc agnofcit Groeneweg. de

[

LL, abroga

tis ad $. 39. f. de R. D. & frfeum prater quadam. transathionum in-

! MM]

ullis imentoribus inita, nullum juri fuo titulum vemve yudi-

firumenta cum woun

quare & in hoc negotio fequendam conítitutionem

qæ(m

catam exbilere po[fe docet 5

:pxov'm-

Turis Rom

ani putat, Vinn.

ad eundem $. p.m.208.. Ex quibus addu&is facile

jamtato

ANGLIAM excipias, ubi per legem W'ILHELMII. zbefauri de terra

pitet, nifi

npathu-

vegis fuut ,

nifí in ecclefía uel cometerio imveniantur , memorante Henrico de

yita

Knighton,

de evintib. Auglia ad annum r087. apud. Hertium ad Pof. l. 4.c. 6.

de quà vid. Schilter. Ex. 45. $. 24. & DANIAM forfan (de

TU

1 3. & SCOTIAM,

s i

uà dubito) Juris C

ivilis difpofitionem quoaád theíauros adhuc vigere, hinc-

que fifci commo

dis neque hic nondum profpe&tum effe , quidquid etiam fentiat

Qrjat

$. 2. p 4.0. contra quem eadem femper

j fitin

Illuftr. Thomafius Z. D. de regalib. fifci

recurrit refponfio , tamdiu jus commune in obfervantia adhuc effe, quamdiu

ii

non modo non abolitum, fed ftatutis etiam & prajudiciis, uti hic, confir-

"d

"T

matum eít, ficque inter jus & fa&um femper hic diftinguendum effe. . Hoc

enim uti femper probatione indiget , ita tutius eft in illo manere quíod fcrip-

[ addllfifa

m de negle&tis fifciccommodis dillero, non deeo,

bt

tum Hopp. «l p.r$7. & du

quid Princeps per nov

as lege

s introducere , eisdemque fifci fui commodis me-

(ed quid pro prafenti rerum ftatu jamdum in

lius poffit profpicere ,

prax9i -ob.-

- p« 24- Scharff, 4 D. 0. 2. $a,

tineat , difputo. Stryk. U M. À. 1

$. XXVII.-

'Tuesaunos relinquam, illud adhuc Coronidis loco circa

Antequam vero

hanc materiam indicandum , non modo

Jus Civile, &, quod ei fuffragatur ,

apitulüm Friderici obfervariin quam plurimis quoad thefauros,

Im»quöa

allegatum C

fed in detrin

;entum fifci etiam fequenti cafu. unicam ab illo difcefhonem fieri.

T !Udf

Scilicet , ficut de jure Civili per addudta in $.24.

in fine 'Yhefaurus zz loco reli-

p

ra inventus fiíco cedere debebat, ita bodie omne jus illud fifci

Tb

Jï'

giofó data ope

d

E«crEsus nun

c tribuitur, utpote in quarum dominio hodie funt loca religiofa.

-2

Inde,

fl

10*

GKR ASS de neglg&is quoad:

l

|

ossan

'Inde; G Thefau;xsä m ii,s fortuito inventus, inter eccleüäm & ixävcntorem g—fï:'

dividendus, ex ea ratione, quod loci religiofi non amplius privati fint (quo

ca(u totus inventori cederet) fed publici, qui locis fifcalibus z $.29. 7. de R.

D. equiparantur, fi vero. data opera , totus Ecclefiz relinquendus. — Confer,

Finckelthufius Diff. 4, de feud. qu.20. lit. c. Sixtin. de regal. L. 2. c. f. n.38.

j 501. 7"

Peregr. 4e jmre frfea l. 4. 1. 2. n.7. Schulz. de feudis c. . s. 147. Arniízus de jure

gular

à 5.11-[)

JMaj. 1.3. 6.6. 1. 24. Klock, de arario 1, 2. c. 117. 2.23. add. m. 31. féq. ubi ele-

antem hiftoriam exhibet de CanorolV. IwetnATORE Thefaurum in Mona-

j

fterio fibi oftenfum & a Monachis oblatum detreCante, eaque que. Deo &

queni

Ecclefiis devota effent, concupifcere abnue

T4the.

nte. Hisaccedunt HpPp. d.Lp.281.

Ü A

& Schilte(us d. L $. 21.

eiau

*5.' XXVIII.

Ec hzc quoad generales acquirendi modos pracipua arbitror effe exem-

D7

pla, quibus mores no(lri de augendis fifci commodis nondum adeo foliciti fui-

pb

fe videntur, Si quadam forían omiferim, aut exigua certé erunt, & cum non

1l l

magno fifci detrimento conjuntta, aut, in quibus przftat ipfi fifco , rerum

/dewri

quarundam neglexiffe proprietatem , quam illam fibi adjudicaffe, quod pofte-

a, 2j

Wtang

rius exemplo ripars probat Stryk. U. 4. tir. de R. D. $. 1 . ibi : quod Domi-

AT

»ium riparum plus oneris , áuám commodi contineat. | Involuit enim hac proprie-

145 nece[ftatem vipa munienda vel veficienda, quod unus utilitatem dominii multzs

ünffn

parafangis excedit , ut binc fifeus , qui commodzs tantum intentus , dicam fcribere

l] q

noluerit privatis riparum Dominss.

Obtinh

Opponi quidem Strykio hic poffet , nihi-

lominus fifcum hodie fibi vindicare ripas, f| ex fententia Zofii ac Deffelii z

[

E

z0t, ad. d. t. de R. D. procedendum eílet. — H enim propterea id ftatuunt, quia

UT

in c. s. 2. F. 56. regalibus accenfetur ripaticum. — Verüm , quod ipaticum ibi

Jmo

7/4/

nihil aliud quam Pecfigal vel portorizsm , quód flumen trajicientibus imponitur,

d7

denotet, (conf. hic Sixtin. de regal. 1. 2. €. $. p. m. 4.9.

qui in explicanda

hac voce prolixus eft yauft ab 9ffcbaffenburg Cesf: pro erario cl. 6. Conf. 17.

gltl. l

P- 233-) €x eo evidenter apparet, quod jus trajelus, bie SábrzGerecbtigfeit ,

'Uiolem

$1 d.

ob quod ripaticum folvitur non accolis fluminis , fed Principi tanquam regale

competit, niíi a Principe tacite vel expreffe alicui privato fit conceffam , falva

4nt J

tamen privatis utrobique riparum proprietate manente. Cl. Krelf, i» Speciz.

Ve, Y

Jurisprud. for. p.zo. & Philippi z Uf. Pr.

. h. t. Ecloga 9. Addatur ipfe

Q9

AU

Stryk. c. /, ex quo etiam refponderi potelt Illuftci Thomafio z4 . d. 1. p. 1 14.

ubi proprietatem riparum ad privatos hodienum adhuc pertinere negat, — Si-

ifuw :

quidem fic fifcus ctiam expenfas refe&tionis in fe recipere deberet, (i invitis

!

They;

Dominis tran(itum

per ripas concedendi & veCtigal eo nomine exigendi facul-

Wotapi

tatem fibi affumeret

o

CAPUT

!

l? Rw

um

um

acquivendi modos Fifci cómmadis.

309

CAPUT. l.

f

COMMODIS ,

BE ':'.N-E.GL'EC

TIS FISCI

UOAD MODOS IPSI AC-

w

SINGULARES DISSERENS. .

d

QJ;RENDJ

SUMMARIA.

—

ORf

rendi fin-

penarum multarumaue

: Compe.z;diis *

DY7A

$. I. franim: 4d modos acqui

L

-eulares , quibus fifco acquiritur.

b) de pena ex popularibus atHonibus

l

$. 1. ) In POENAM delinquentium,

privato reg. applicauda c) de pama

N

:

emtionis vendisionis rei litigiofa, d)

Moni

Jfure quidem Pandettarum per confe-

de rebus furtivis non fifco fed Domi-

J

quentiam in delitis capitalibus, quod

tamen mutatum per ANov. 17 . * 124-

no adjudicandis G €) de condi&lione

P.z!lt

& Authb. Boua damnatorum ,. qua

furtiva, [ufenfoó licet reo , contra

baredes competente.

etiam collaterales pra fífca admittit ,

uam

Imerins defenditur,Ufus hujus Antb.

$.7III. 2) ob aliam caufam,

QUE

robatur.

cnam, zbi 1) de BONIS VA.

iif

S.J

1.

CANTIBUS. . Eorum definitio. 44m

1mmi

I. Quid in detrimentum |fifa bic

— fifeus illa jure regalinm, an haredis

flatuerit Carolus V. i» Santt. Crim.

rerut

AYt. 218. quomodo bhic artic. inter-

titulo acquirat ? an cum onere erii

| po&e

pretamdus 2

alieni, ex[olvendorum legatorum &

Dutn»

iu delidlis ,. in q»iibm bodie

conficiendi inventarii ?

roprtt:

6.IV. an

$.LX. Fifti incommoda . circa bonorum

confifcati

o adbuc viget , faltim fuc-

ymilli

ce[fjo ab inteftato ad rert

inu gmdum

Facant. acquifitionem confiflunt. pri-

fm l1

obtineat ? 4n vero teffamenti fatlio

mo 77 eo, quod bodie omnes a latere

cognati ipfim in infinitum excludant.

N

omnuimoda rveis permittatur ? quod

Praxis varia.

dili v

pofterius de fure Civili etiám novis-

Quid in feudis ob-

i qi

frmo negatur, de con[uetudinario Ger-

tineat V Beuflius plagii notatur.

(ul ! J

manorum afhrmatur ,

$..X. Secundo , 4204 juris titulo f//czm,

4 illos :

bodie maximt , antevertant , 1 )con-

Ynltüty

6.7. Et ampliatur etiam quoa

71

qui ante fatlam condemnationem

jugss.

De Bonorum PoffefTione Pra-

n

qiolentas fibimet manus intulernnt.

zoria. — De fucce]fioue conjagum fla-

tutaria. dmpl.quoad fpop[os. Qtid

M

$. PT. de deportatis,damnatis ad ferrum,

eqae

ant leflias , aut in metallum vemifr-

Jfuflinianus in INov. y 3. G 117 con-

(

i

ve. Klochi judicium de frfci utilirate

Jyugibus novi indnlgeat ?. 2) Liberali-

lm"o

uoad dammatos im metallum bodie

tatis Imperat. - focii. ?) Collegia,

4) Ecclefia z bonis Clerici — 4m

zegletla. De damnuatis ad opus pub-

etiam Academia ? /z Kolpitale ?

4

licum , quibus. denegatur veg. tefla-

$i

menti factio.

De bannitis, De an-

5) Patronus i» Losis lberti , zon

sotatione bonorum rei amfugientis

tamen 6) Yutor iz boris pupilli, De

yiiti

u

bodie adbuc ufitata.

prafcriptione quadriennzl&.

S.FIL Remilfive Q per tranfitum ) de

Qq3

$ L.

LU

316

. 'GRÁSS de kegla&»'x quaad

"--—

$. XI. I1.) de REBUS pto DERELI.

te/la)*i C0cg

TAR qg"ia! ; /i 'vq:æ': proiyi;

$

CTO habitis. Diffingu. inter. v&

buerit ?

| /f(ll.j.

sob. ciimmob.

hoc Jus

6. XF. 2.) in cafn innlte neci defuhïli.

Tberis r

. XII. 1I1.) de BONIS NAUFR A-

$. XV1. 3.) conjugrs a conjuge occifa.

GORUAM, que& Ilufir. Thomafius

$. XFI. 4.) parentis afilio vel fratris

idin de

minus vetie fifco vindicat.

Con[ie-

4 fratre occifr. —

dmpet

unaem P

1udo Hamburgenfis peculiarzs novi[-

$. XFIL. 5.) cnjmmnqzerdd'znäi 0

fa.

ciforis ; quod incapacitatis cau[a cum

jnir,

XIII. IV.) de HI$, QUA£ UT IN-

indignitattis caufa concurrens fortior

m ilas

DIGNIS auferuntur ,

uem titulum

babeatur.

DT

í

n vulgariter fubflitu-

Mitet di

»on quidem per omnia a

rogatum effe

- tus obveniente tali cafie excludat fi-

afferitur, in quibusdam tamen cafr-

Cum ?

;

fca]m

bus fifci fara bic limitari && refcindi,

$. XIX. 6,) exemplo uxoris intra an-

tUt ttruy

uod ofleuditur.

um lutius renubentis.

!

] Wi leg

$. XX. Concluffo. —

tht ad

5 XIF. 1. ) in cafn ejus , -qnialz'q-uem

I.

[it, omg

G!

NCULARES ACQüiRENDI MODOS definio , quod fint, qui certat tantum pte-

Jtt, fs

fonas vefbiciunt , quibusque privatorum vel totum patrimonium vel certa ejus

(tt] de to

gortio aufertur , fifcoque addicitur , welex particulari plane caufa illi acquiritur.

Titem ?

Lauterb.- Co/.. h. Pr. ad tit. de fure fifci $. $. 9. & 10, qui hinc illos in uni-

hiaj

dtinde

verfales & particulares difpefcit, qua tamen diftinCtione cum magis placeatilla,

quam ;z difp. de jure frfi c. 1. $. 1. habet, nempe ubi ex bonis privatorum fifco

ubi hoc

velineorum, quam meruerunt, poenam , velaliam ob caufam, tribui & com-

àd tertj

todem

parari dicit, eum quoque in prafenti capite ordinem fervaturus fum, ut pri-

mum negle&a fifci commoda.

ticaru

fam provenientes receníeam.

quoad poenas, dein quoad easdem aliam ob cau-

l6, 1j

II

lune No

eX D

$.

Jam quidem, quod advozwas

ELieris fiíco adjudicandas fpe&at, fi jus

* Quod ;

PaupscranUM intueamur, conílat, graviores poenas publicationem bonorum

Q nfere

rei vel confifcationem fecutam effe.

Hinc non modo tunc reorum bona capie-

batffcus , ubiper expreffam fententiam Judex eorum publicationem decreve-

EL

tat , fed tacite etiam illa ad ipfum deferebantur in omnibus illis deli&tis, ubi

ht nge

vel vitaadimebatur, velcivitas, velfervilis conditio irrogabatur , utpoteubi

Atrt n

per confíequentiam fententiz ad hzrebat confifcatio, licet non exprimeretur

Ort Rs

p- F. pr. f. de bon. damnat. l. 2. c& 1. 4. C. de bom. profcript. hincque eo ipío

ttoy

etiam teftamenti factionem amittebant p 1. . $.4. ff-

Qui teff. fac. poff. adeo,

Vendg

ut teftamentum antea per eos conditum irritum redd

atur

-l- 60 5- f» ä.6. ,O

Is Jam

d tite

T

de inj.vupt. irr.l. 8.8. 1. ff.. Qui tffnment. f^cere poffunt.

Conf'T Lauterb. 4

Qu

ch

um

-

-

d

acquirendi modes Fifci commodis.

3IE

ui te]lan?.fnb.ïaojjï g. z. Q' ad tit. de bon. damnat. per tot. E'lere,gtinus de fum

äl

fifci l- 3-.1. 34 fe44- Mu

ll. ad Struvium . Exercitat. 32. $.1. temperatum tamen

& VarswriNO usque ad dimidium, reliqua parte:

fmd

hoc Jus ab

Impp. Turoposi:o

liberis refervata /. 7. pr- ff-

de bon. damnat. l. 10. C. debon. profcript. . Plane veró.

df

id in detrimentum fifci mutavit nova

Jusriviasa Conftitutio duplex, una qui-

fmmi

dem per ZVov. X//1I. c. 12. hifce verbis concepta, — Oportet autem te G in boc

emuem ponere pra'videmz'am, cum aliquis dignus pfppameri;, peza illum quidem

(f E

bupire, ves attem ejus non coutingere , fed. finere ejus. & generi . legi & fécun-

ij X

dum illam ordini. Nonm enim ves fant, qua delinquunt , féd qui res po[fident ,

rfirtir !

at illi reciprocant ordinem : eos quidem qui digni funt pana , dimittunt ; illorum

ff

—

autem auferunt ves , alios pro illis pumientes, quos lex forte ad illerum vocavit

m

jitcc—eyljäh.em;

Altera & recentior quidem in. ZVov. CXXXIF, c. fs. ibi: Subflan-

judicibus ,. aut. eorum officits, [ed ueque fécundum

tiai eorum nom fieri lucrum

It4 df«

veteres leges fifco: eas applicari,

fed. fiquidem. habeant defcendentes & afcendentes

m €os babere..

usque ad tertium gradu

Si verb, mulieres babeant , qui condemnati

omnibus modis jubemus , iflas. &

dotem. &j antenuptialem. donationem acci-

fant,

pere» £ ver

$: frue dote. talibus per (0nz« conjantia fuerint a. legibm definitam p)zr'--

m

tem de tot4

febftantia condemnati eas: accipere frve filios: babeant f. non fi vero u«

rti tj

miguem pmdi

Gorum. babear , qui. deliquit, tunc fífto: fociari ejus. fabflantiam.

guitith

In maje[ftatts

verk Crimine condemnatis: veteres leges [ervari gubemus. . Ex. hac

y in uti

deinde. Novell

a defümta eft 4uzb. Bona damnatornu 1. 1. C. de bon. profcript..

]

lii

ubi hoc adhuc additum legitur ,. quod prater ad/cendente & defendentes usque

orum d

ad rertium gradum in.Novella memoratas ,. fifcum excludant etiam: Collaterala

,ui & Coæ'

Vitiofz quidem Zrzerii, quem communiter pro auctoreaurhen-

eodem grAdn..

J], u

pfl'

ticarum reputant ,.

fed vid. Magnif. Dn. Prafes zzCollat. 7. C. cum R. 1. Sett.

od

16. th. 2. p. 28.. tran(criptioni plurima Do&torum pars id tribuit, eaque propter

hanc Novelle extenfionem in foro rejicit vid. Ant. Matthai de crim. c. 2. 9. 2.

eo quod authenticz ex Novellis Juftinianeis excerpta: & privatà autoritate Co-

" f us

dici inferta per fe & ex fe nullam juris au&toritatem habeant. Hahn. ad Wefemb.

gnon

zir. de bon. damnat..2. 6.. Lauterb. iz D. de jure fifci c..3. $. 6. in f. G im prole-

om. ad Coll. h. Pr. $. 5- ». 9. in f. quare in. Irneriam vehementer invehitue

d

Ant. Faber decad. LXXIIL. err. 4. 5.6. praterquam tamen, quod rem ita feíe.

d ubf

habere non ex errore Itnerii ,. fed ex noviílimo ufu fori Italici & edicto 'Theo-

t |

dorici Regis Italize c.

LXII. quod integrum repetit ,. imó jus hoc non noeum

jl

fsd renovatum fuiffe, fiquidem jam in 7 $.

C. "Ib. de bon. profcripr. fancitum,

j

i

T.

oftendat eruditeSchilterus Ex:ad ff. 2 8.6.26. ( i not« a. ) add. id. Ex. 4.9.$.175,.

fatis jam monet przter Brunnemann. ad. d. Autb. & Dn. Menkenium Diff. Se[..

mj]äddfo'. |

XIJ. 1. 2 3. Sryk. in. U. M. ad tit, de bon. damnat, $, 1. .communiter hodie:

& LT.

&ollaterales: pra fx'fs;q admitti..

:b i ::;;

LA

$12

- GRASS d vegleltis duad -

[ ss

$.

IH

Converto me jam ad wORES NOSTROS; quos uti fifci co

-mr,noc'la eöäeä

At

alícende

modo hac in parte adhuc negligere, quo Novellarum jure negligi coeperunt,

tím ffto.

nemo erit, qui dubitet. Conf. omnino Sixtin, de regalib. lib. 2. c. 12. $. 30.

prafertiim, ubi deipfo GERMANORUM proprio jure ex deli&tis capitalibus nul-

tifatlio«

lum, ífi PERDUELLIONIS CRIMEN excipias, bonorum publicationi obnoxium

qod m

B. 32 f

eífe certiores nos reddat IMPERATOR CAROL. V. iz Santl. Crim. art. 218. ubi

Confuetudines iftas, quibus contrarium viget, abrogandas penitus & abolen-

Mencken

das jubet, conf. Maguif. Dn. Prafes iz Collat. Twr. Civ. cum R. I. Selt. 15. B.

worilus D

Lauterb. de jwre frfci c.1. féqq. itamagisforfan , & dixerim mox plane, proven-

u AC

Sdhiiz ia

tus fíti quoad quam plurimas confifcandi caufas in plerisque Germaniz terris

fublatas effe nunc oftendam. — Erit tamen nulla mihi de eo controveríia; an hec

U. M. ad

bonorum publicandorum interdictio Carolina , qux hifce verbis continetur:

thandi J

tor diffrr

G ein tlbeltbáter (aufferbatb bes 2affers unferer befeibigten SXtajeftát, obet

fonft in anbern Sdllen, (o ber llbeftbáter eib unb Goutb midbt termürceet )

ts damp

$om Peber sum S'ob aeftrafft, C'Beib unb Seinber at ben SSettelGotab, umb

QUos ingq

Da8 Gutb bent Joerrm gugetoiefer tverben, itaplane generalis fit, utfecundum

Inquere ;

TE

quorundam interpretum, qui vel vocabulum oDet expungi volunt, vel poft

vocem (utb addunt rnicbt Dergeftalt, eie i erroebntem ?after, indiftin&te

(itt& non

omnis bonorum confífcatio in delidtis, ubi bona non tantum per confequen-

(tto affe

tiam publicantur, fed poena confifcationis fpecialiter imponitur, prohibita re-

lodie ce

putanda fit, quorum non nullos adducit Lauterb. 4e jze fféic. 3. $.7, — Satis-

tiam r

fecérehis &fimilibus objedionibus, que magnaz, etiam autoritatis [Ctis pro-

hémmo

bantur , ita, ut & Carpz, Pr. Crig. qu.135. $. 22. féq4. illas amplectatur, di-

eXolevi

verfo licet modo, eodem tamen fere coincidentes, ut alios przteream, illu-

Yberyi

fünt j

ftris Dn. Lyncker de fonzs ereptitiis. $. o. p. 16. féq. Sttyk. P. 2M. tir. de bon,

damnat. $. 1. Flertius de Superiorit. territor. $. 42. & Excellent. Dn. Ludovici

domnat,

in notis ad d. art. Ord.Crim. qui intuitu deli&orum capitalivm quidem bonorum

Querradi

conffcationem non admittunt promifcué, ne liberi protinus quzvis ob deli&ta:

Cuare nc

parentum ad mendicitatem redigantur, fed faltim iz crimine perduellionis, quoad

RTT

vero zoz capitalia toties illi locum concedunt, quoties expreffa lege dictatur,

Div & [

Eadem eff fententia Lauterb. Z. 1. & iz Coll. Pr., tit. de bon. damnat. . ult.. Cl

72/1'0'3'8

Lüderi Menkenii iz D. de teflament. fatl. damnat. ad mortem $. 23. Mevii ad

telamg,

p Lubecenfs l1. . 2. art. 3. . 20. fq. uübiid vel mille exemplis Statutorum

Tünenm

Germaniz probari dixit & P. ;. Dec. 153. Klock. de erario 1,2.. c. 24.0. 4.14.

féa4- Magnif. Dn. D. Schweder i» Iztrodutl. ad

itsc.]

6.11. cui praterea -accedit etiam Hertius c. 7

J Publimm P. Spec. Sett. 2

5*- IV []

htmo f

—

;1j

-

atäuinndz' ptodos szäz commbáis.

usl

"

IV.

eyhm

- Aft in eo cardo tei faltem verfatur, an in deli&is, quibus defcendentes,

adícendentes, imo & Collaterales ad certium gradum admittuntur, iidem fal-

penun,

tim Ríco præferanturhodienum , an veró plané damnatis ad fupplicia teftamen-

. 5- 3 LA

us ni

ti fa

&ioconcedatur. De Jure Civili, etiam noviffimo, quidem certum eft,

quam teftamenti fa&tionem reddiderit damnatis, uti prater Schilt.

O

quod nur

i

Ex.38. $. 27.

contra diffentientes cum largo numero jam adftruxit. Cl. Luder.

Mencken. in

d. D. de teflament.fati. damnat.

ad mortem jure Civili denegata &

' abolte

——

moribus pler:lfg;,

afferta $. 4. feq. ubi & ampliationes, & limitationes exhiben-

r;o IjOB'

:

(ires ullam difceffionem feciffe putant, quos allegat

tur.

À quo nec mores no

| PIOWH'

Schüz i» Compendio Lauterb. p. 4.84- quibus e

atenus quoque accedit Strykius

jig tett

U. 7M. ad tit. qui teffament. f*

ac.poff. $. 10. ut extra SaxoNiAM (ibi enim quod

; at

te(tandi licentia reddita ipfis fi

tindiftin&é, Dod&ores Saxonici ad unum omnes

tineut:

nor diffimulant. Vid. Titius a Schix dl Carpz. Pr. Crim.P. 3. q9.135.2.20-)

(it, d

ROm

tales damnatos tum quidem teftari poffe putet , f di&ti gradus cognatos habeant,

quos inzqualiter inftituere

poffunt, hincetiam, fi extraneis quid ita velint re-

xb u

torum con

fenfu opus habere illos afferatin Cawte/. Teffam. c. g.

linquere, cogna

fecundit

fiadcaufam, qua illis teftamenti fa&ionem ademit, refpiciam,

a

$.54. Verum,

certé nonvideo, d

uomodo etiam extra Saxoniam vigere adhuc jus Civile cam

indifind

m

certo afferere poffimus.

Caufam enim hanc, quz olim inteflabiles illos fecit,

-

conkqut

hodie ceffare quis amplius dubitaverit,

Certé cum tam extra quam intra Saxo-

ohibita t

cutem peenz , utpote cujus folius fublatio civitatis reftitutio-

niam pr&ter fervi

$P at

nemnondum con

ficit: laté Menken, 4. 4. $. 15. feq. & civitatis preterea amifTio

(is t

exoleverit, nemoamplius hodie damnatus civitatis jura amittit. Fuere in ifto

r

liberaliores Germani, & beneficiurn Juris Civitatis non adeo rigorosé denega-

Zn ]

runt illis cafibus, in quibus Jus Romanum id fecit..—. Unde, fi quando copitis

717

damnato vita donaretur a Principe, non opus eft reftitutione in. integrum,

*

Fudorit

quemadmodum

Jure Rom./. 6. $. pen

,

ff. de inj.rupt. Schilter. d. Ex. 28. $. 25.

onorurmi

f)uarenon eam

ihiquidem mens fedet , ut illis in locis, in quibus vel retenta

j d

hac in parte Juris Civilis ef

i

*

difpofitio, quemadmmodum de MancutiA- Baax-

li'5» QW

vENB, & Ducaru PRUNSWICENSI addu

&o etiam prajudicio, firmatStryk, Caur.

didat

—

vel ubi contrariá con

fuetudine non abrogata legitur, indiftincté

Jeft. c. 3. $. $ .

PU

te(lamentifactionem talib

us damnatis afferam, cum potius Principes Jus Jufti-

Mcvii í

bus hac in parte magis profi-

nianeum , tanquam zrariorum fuorum proventi

u

cuum recipere ac fequi poff

e

imó, ubi per conniventiam, uti loqui amat Stry.

ha&tenus id fuit, reftaurare iterum ac confirmare,

) hh

kius c./. $. 54. neglectum

320

nemo fanus dubitaverit, vid, fi placet, Mencken

d. l. $. 25. in illis fc. delidtis

.in quibus Vc'onfifc

atio bonorum per ordinationem Carol. plané non interdi&ta

j

Br

eít,

?14

GRASS de negletlis quoad

eft. vid.MenckenJ. l $. 32. & auCtores $.4. allegati,ïfed faltim juxta ]-V—afu. 124

re(lrita eft. — Attamen, fi nec illud negari poterit Schiltero 4, Ex. $. 31. quod

hoc in'argumento commodius decifio ex patrio Germanorum jure, ejusque

[isd

toncedi.

maxime confuetudinibus petatur, ob ceffantem fc. civitatis amiffionem, quae

dutt. z

caufam deditían&ioni Juftinianez, haud certé quid obftet video, quo minus

in magnum fifci detrimentum plerisque locis hodie, extra criminis perduellio-

menta et

nis reos, damnatorum ad mortem bona non folis tertii gradus vel aZ/cezdenti-

fidan .

bona ffc

bus vel defcendentibus vel Collateralibus de regula ( exceptiones enim & limita-

trati crir

tiones non omnes refpuo, de quibus vid. Menken. Z. D. $. 29.) relinqui, fed

ipfos etiam damnatos quocunque modo c&teroquin de illis difponendi facultate

f4t lm

gaudere flatuo, qua in re preter Schilterum 4. /, Menkenium $. 27.. & $. 33*

quiltos

tunc al

fequor fententiam JCtorum plurium celebrium, quos hi etiam non pratermi-

fere, prajudiciis certé & decifionibusid firmantium , precipué vero Philippi

MAT

àn Uf. Pr. Infd, lib. 2. tit, 12. ecloga f& conf. Colerus P. 1. Decif. 34. Struvius

| ptientia

642- dfj

ad f Ex. 32. $. $. Brunnemannus ad Zfutb. C. de bon. profiript. Carpz. praxi

Crim. P. 3. qu. 135. $. 9. fq4. & pracipue $. 22. ubihisdenique verbis mentem

n ff

Íuam declarat: Erf/verà lgbens fatear , veril]Tgmam banc effe fententiam , & teffa-

(nbat,

apenta talia de jure parum vel uibil valere s attamen . bodie fert ubique contrarium

tonf, Fa

ob[ervari. de confnetudinegenerali, ita ut hi, qui fant decapitandi, plerumque in

Heigius

carcere faciant teffamenta & in[flituant baredes , qui ad. f[ucce[[Tonem quoque ad-

hrefeng

mittantur , teffes (ant. Tul. Clarus c& alii cc. & Coleri decifionem ibidem in

bus teli

fine repetit.

His denique noviffimé acceffit etiam Clariff. Schra:terus, Prof.

Quati f

Jenenfis i» D. de legatis ad pias canas c. 3. $. 17. p- 63- imo, fi Statuta zxrRA

dtque |

SaxoNiAM proferre liceat, res clare fefe habet Juge W'üRTEMB. P. 2. t.2. ubi

eelaria

hzc leguntur verba: benen aber, bie nid)t um boberSalefis unb Gréfaftet ,

tum,

fonbern folcber Stigbanbfung toege , tvelcen neben ber febené/Gotraf bie

dimy

Gonfi(cation ber Gütber nicdbt anbangt , sum Gob verurtbeilet, laffen tvit $u,

todem

baf fie eor eber nad) bem Lrtbeil Seftamenten ober. Codicil (Dod) fonfter uitz

tam Præq

ferm £anb ober bert gemeinen sX ecbten gemáf ) auffrid)ten móger, — Uti etiam

deþeant.

exemplum nobis fuppetitin infanticida, quz in carcere Freudenftadenfi libere

de bonis fuis tefTata fuit.

"ii

Notabilis etiam hanc in rem textus reperitur in Jure

*4, l]

Civiraris FRANCOFURTANAE AD MOENUM, P. 4. £. 2. $: 6. a Schiltero d. Ex.

M

$. 23. "ota 4.) tepetitus, vi cujus ad quodvis fupplicium damnatorum tefta-

menta, etiam poltfententiam condemnatoriam condita , pro validis agnofcun-

tur, exceptis tantum eorum voluntatibus, qui Crzzez Lefz Z£Majeflatis Gmi-

llsb

liaque delicta enormia commiferunt.

Imo idemque in Patria quoque Haw-

d

l

lQn)

lit, i

BURGENSI Obtinere, quotidiana pfaxis comprobat.

$. V.

UT

acquirendi modos Fifi commodis.

31$

BA

Ht

^ 5. V.

l

)d

quibus damnatis iftis ho

die te&amenti factionem

u

lisdem itaque rationibus,

concedi (tatuo, illis in deli&is, in qui

bus per JVovellam r34. & ordinat. Carol.

telta- -

quæ

d.art. 218. j. art.135. con

fícatio bonorum ordinarié lecum non habet,

jnus

fifco & commodisejus exclufis, 44i ante.

Vios

menta etiam eorum valere arbitror,

m

^lam condemnationem . violentas fibimet ipfis manus intulere, quorum nempe

bona fi(co femper addixit Jus dige

ftorum, ubi conflitit, illos confcientia pa-

imiti

l deportationem poít fe trahente, /. 7. $. .

i, d

trati criminis in crimine mortem ve

ff-4 bon. eor. qui

ARLC

fintentiam dic.. deprehenfos vel de eo accufatos aut in-

altitt

fibi intulife, 4. Z, z. pr. & $. 1. 1. 1. C. eod. haredibus veró

$p

quiütos mortem

pudorem zrisalieni id feciffent,

tunc (altim reliquit, ubi t2dio vitz proptef

eor. vel valetudinis adver(z ime-

term!:

l. 6.8. 7. de inj. rupt. irrit. l. 1. d 2. C. de bon.

yllpy

ntia aut furore, 4 st pr. & . 2. de bon. eor,qui ante fententiam l.45.9$.1.

NI

patie

& inter hos Lauterb. itemque i& D. 4e

« 2. de jure fifci. vid. D. D. ad d. tit.

] PTM

jure fifci c. 3. $. 8- Peregrin. L.4. £. 4.

$. 1, ubietiam , cui probatio hic in-

pentet

cumbat, pro diverfo cafu diverfimodé explicat ,

L

(de quà probatione etiam

pul

o cl. 9. cen[- 30. p. 416.[eqq.. &

g

«conf. Fauít ab 2[(c:baffetiburg zz cozf. pro. erari

Heigius P. 2. 49. 36« ?.

34-fiq.) & preju

dicium quoque de aliquo ob crimen

umqw ii

barcfzos detento affert,

cujus, cum mortem is

fibi confciviffet, bona hzredi-

wwdf

Quar

bus celicta funt.

e; uti propricidz ejusmodi per allegatos Textus ex&-

quati fuere per om

nia condemnatis, & perinde ac illi pro confeffis habiti, in-

fs P[O-

deque ea

dem etiam

ad fundandam bonorum publicationem requifita fuerint ne-

um

ceffaria ,

ita quoad hofceetiam hodie ob rationis paritatem indubitatum reddi-

m

.tum , quodin quocun

que deli&to regulariter bona retinent noftris moribus jam

/

il

M

damnati, & cum jure

Civitatis falva etiam teítamenti fa&io ipfis remanet, in

if

li

eodem etiam retineant,

qui ante condemnationem ( certam tamen illis ) vi-

t

lr

tam przclufere fibi ipfis,.

cum nulla ad(it ratio, cur deterioris conditionis effe

ul

debeant. Cl. Menken. Z. D. $. 25. Ric

hter. dec. /7. &Schilter. Ex. 49. $. 176.

(etiat

. $. Sttüv. Ex.22. th. 9.

ubi przjudicia. Brunnem. ad l, 2. C. qui teft. fac. po[. "

E!e&. Sax- Pl 3- 6072/1-- 6.

! vt

z.. Berlich. obf: 43. 1.33.

Hinc etiam in. Cozfrit.

j ]i

facultas teftandi ipfis relinquitur , quema

dmodum etiam nec legibus Germa-

)dfr.

nvenitur, cum contrariu

m-potius patefcat ex

norum alis adempta unquam i

Ü gl

ord. crim, Caroli V. art.135. ubib

onaeorum hieredibus relinquuntur, nifiin de-

e

li&is , barinm er (etu £ebert unb. Guth oecrou

t(Éet, que verba de crimine per-

j

Stephani ibidem, & Stryk. U.

j;

duellionis intelligit Ludovici ad diffum arr. Add.

Q de jure fi(ci $. $. ab

i

M. tit. de bonis cor. $. 1, Lautetb, i Colleg. ibidem $. 4-

iisque adductos.

5, v-

At2

$. VI,

3316

GRASS de 'negleäia' ql»tedai

7

[ ss

$ VL

exti

De DEPORTAT!S, DAMNATIS AD FERRUM 2Ut ad BesT!ASautin METALLUM QUi fer-

Q95 |

€i peze cfficiebantur Digefforum Jure, & tanquam civiliter morruibonis pariter

dem à

excidebant ac damnati ad fupplicia . $.$, .. Qu teflament. fac.po[. nunc qui-

eidem

dem nihil addam, quoniam apud nos iftos ignoramus hodie, quod tamen quo-

ur C

ad dammatos'in metallum haud abs re forfan negle&is eratiórum utilitatibusac-

ANNO1

'gcn'f-s:t Klock. Ze erariol. 2. €, 27. n.47. in fine, emphaticis hifce verbis ufus: 0£

dem,

boc vererum iu[flitutum revocaretur in ufum , quam multiin carcere mtltos aumos

authe:

continentur publico fumtu truncantur auribus ad palum ignominia publict flagellan-

efe,

tur , exiliomultlantur ? Interim cum vite civiliter degenda copia denegetur , adfur-

tmodo

ta latrociniaque iterum prolabuntur. INusquam euim ob infamiam po[funt coufiflere,

ubi co.

hn non prx/fet ejusmodiveos &i vere nocentes , velad totam vitam veliut penua fervos ,

inviri

vel pro delitlorum menfara ad certum tempm im tenebras metallicarum f[pelunca-

IT

vum ablegare? Multas miferórum. centurias bodie carceres coutinent , qui tam

etrocia delitla non. perpetrarunt ,. ut morte puniendi fiut , cur non ad metallum

H

damnuantur auroque effodiendo deputantur , ut profimt veipublica pona eorum ,

tenti,

quorum [telera obfuerunt.

De damnatis veró noflris ad opus publicum, qui-

Pofent

bus per . INovell. 134- c. 10. &que ac damnatis ad mortem profpectum fuiffe -

Quebur

melius videtur, quoad bonorum publicationem:fifco alias applicandam ; .qua-

V et

re etiam illis perinde teftamenti fa&ionem concedit Manzius de teffam. tit. 2.

Wnt t

z. 214.féqq. paucis hec monuiffe fufficiat, in eo quidem pariter fifci hic negligi

ttbat.

emolumenta, quod bona eorum defcesdeztibus , a[cendentibus & collateralibus

differe

ad tertium usque gradum excluío fifco relinquenda fint, etiam hodie; neque

Laute

tamen inde ref/amezti fatlionem liberam illis , ac, z&queut ad füpplicia damna-

2b

tis, falvam effe, cujus diverfitatis rationem hanc affignat B.Stryk. 4e Caut»

ü.

Teflam.c. 3. $. 5 3. quod hi civitatem ejusque jura nonamittant, antequam ul-

Que j

timo fupplicio reip. membrum effe defierunt , hincque, fi quando capitis da-

atur

mnato vita donaretura Principe non opus fit reffitutione in integrum , ut ure

"f

Rom. tefte Lipiano in l. Jf quis 6. $. pen. ff. de inj. rupt. árrito , fed per fimpiicem :

tert E

aggratiationem cum donata vita omnis remittarur pccna, [Ítatus autem Jibertatzs

lm

vel civitatzs , uti nunquam amiffus, ita nec reftituendus veniat, judice Schil-

à

HETQA

tero d. Ex. 38. $. 24. illi veró tanquam deportatis equiparandi ,. uti civitatis.

Quamy

jus nunquam receperunt ullo jure, ita necinde dependentem Teítamenti con-

dendi facultatem hodié fibi poterunt vindicare, quare illis loco cautelz com-

adtff

Sdhar

mendandum , ut, (isrario Principis, deficientibus forfan tertio ipfis graducon-

Em (

jun&is , bona fua addici noluerint, ad indulgentiam ejusdem confugiant, &ab

eoqueteítam. fa&ionem petant. Stryk. 4. . $. j2.quem etiam de BANNITORUM,

f dC ]

ongu;

illum

Præcipuö ubiab Imperatore id fa&tum, ucüamcn&i; evolvi malo, quam

exíctie

Krloy

nf

—

dcquifendi medos. Fifci commodis.

'exfcfxb.ere x

ta tamen , ut, qüæ de bannitorum a,'P'rvinciþiwa'Js & Statibus Imperii,

bus quoad amiffum jts te[tandi fimiles judicat ,. teflamenxis ibi-

qufer-

quos ille priori

j parudt

dem affert, no

n ità plané mea faciam , fed potius, qui contrarium hic fentiunt

omnino nec pratereundos effe exiftimem. — Adda-

ncqu

eidemque etiam allegantur,

Id in tranfitu faltim hic indigitaffe fufficiat,

n que

tur. Carpz. Praxi Crim. qm. 14:0.

ibusate

FUüGIENTIS ;

& pocnam pzblicationzs bonorum ei-

ANNOTATIONEM BONORUM REI

jw. 0j

dem, fiintra annum non c

ompareat ,

irrogandam, neque per JVov, 134. &

quidam putant, correctam aut abolitam

tos ditt

authenticam : bona damnatorum , uüti

effe, vid. Sixtin. deregalib.l. . c. 12.

p.189. neque hodie vilefcere, fed uthoc

jiagellæn«

per J. 4« £17. 40 f 4 413« £0 a. g.

AU

modo tangam , tam de Jure LunectNs:

ubi conf. Mevius, quam de Jure Patr

10

HAMBURGENS! per SAZ74f4 p. 4« Art. 1 9.

cufn,

st i,

in viridi adhuc vigere obfervantia.

Add. .zaamburgiïci)g 5ebeu « SDfenning8z

elut

qui tl

vanung- 4. 10.

$. Wil

ori hujus capitis parte ver

fati fümuä, de illiä fc. cafibus in-

La

- -Ha&tenus in pri

tenti, quibus ex bo

nis privatorumineorundem peenam acquiri poterat fiíco.

D] em»

ulla adhuc addi , quz tamen vel ex addudis per fe li-

cum, (*

'

Poffent hic quidem nonn

quebunt,

velita nota fun

t & excuffa , ut prolixiori haud indigeant explicatione,

um fl

is de negledtis

fifci commodis teflentur, ideo tamen non

lum ; QH

wel etiam, quamv

erant recenfenda ,

quod eq

uius fifco hac in parte detrahi , quam profpici appa-

ith. tit' à

am hic quoque de POENARUM MULCTARUMQUE COMPENDIIS

ticugl

rebat. — Quare omitt

differere, cum , qu&

ibi forfan in fifci odium hodie maxime ordinata fünt a B,

jb

Lauterb. zz D. de jzre

fifii c. 2. $- 12. Sixtino de regalib.l. 2. p. 136.137. . Faut

jc; 16

ab Afchaffenburg. Cozf:

pro arario cl. o. conf. 34- p- 431. ]. aliisque jam annota-

cia m

utalios taceam, Klock. de arariol.2. p. 9$4.. Ne-

ta.

Evolvatur de iisdem ,

, d

i urgebo ,. quod exceptis quibusdam locis, uti de Lussca te-

æquzm j

que id in prefent

[tatur. M.

ev. 4d ..

s Lubec. P. 3- tit. i. art.12. & de NVünrEMBERGICO Ducaru

qpitit i

p

W. ist250 Syead) jet

tgemelbtem. & P. 2. 2. 9. $ slt. ibi: Sytebel,

,

j fit

yvi 7. P.

refert B. Lauterbach. ad tit. in quib.ca

uf. pigu, vel bypoth. tacite contrabatur $. tr.

mpice

in bonis delinquentis, a die latg fenten-

-libeïW

nullam alibi, quoad easdem paenas ,

tiz condemnatoriz hypothecam fifco a

fferat communis Dd. Schola , quorum

jc od

Struvium ad d. £. $. 15. Frantzkium

uamplurimos a fe allegatos, inter quos

j d

ad t. ff. de pign. n.

; 3. & Lauterb. a//egato loco eti

am recenfet, fequitur noviífime

ynti

C 3. $. 2. p. 61-féq.... Ubi

Scharff. ia (epé a

legata dif. de hzs , quæ,jurib; ac priv.

ïclæ qort

etiam Carpzovio , qui prater

alios ob generalitatem /egzs. ZIufertwr 46, $. 3.

diffencit. Vi

a

ff. de jur. fifci. hic

d. farisprud. for. P. 1. con[fl. 28. def. 104. ad

nt,

Tacebo etiam id, quod pozna, qua ex POPULARIAUS

um

longum refpondät.'

tur , ex fententia communiori regulariter fifco neque in--

;

ggmowsus reo imponi

Rr 3

a

tepra

$418

GRASS de negleflis autad

tegra neque pro pzrte, uti quidam putant; Vid. Bocer de regalib. c. 3. s. 25:

[

fed tota atori (it applicanda, per:J. fin. de lirig. l. 3. pv- de fépulch. viol. l. 12. pr.

Quorum

de V. S. Bachov. 4e attion. difp.1. tb. 46. Hahn ad Wefemb. ad tit, de jurzsditt.

!t furt

4. 13. quibus etiam accedit B. Lauterb. z Di[f. de fs. frfed c. 2. . 13. conf. ta-

olim ínt

men idem iz Colleg. ad tit. de pop. act. $. 3. c$ 4. G quz de Ufv earundem /o-

tento fl

dierzo differit Schilter. Ex. 49. $, y &. fé4. ex eoque Stryk. U. 24. ad t. d. pop.att.

dirman

$. 77. itemque Müller ad Struv. eod. ;. lz. i. Silebo etiam de poena, ex Ret

um (im

LITiGIOS/E emtione venditione fifco acquirenda, p./. 1. pr. de Tur. frfc. & qui-

ante, f

dem pro diverfitate cafuum diverfimodá.

De quo vid. D. D. ad. tit. de liti-

(twino

giofis & inter hos B. Lauterb. ibid. $. 79. ? alleg. D. $. 14.. Add. Peregrin. de jure

Qti vert

FRifci l. 4. t.6. S.28. Frantzkius Far. Refol. 1. 1. refól. 1 1. Klock. de erario l.2.

Ordinati

c. 12 . (yau(t ab 9ifdyaffenburg cozf- pro erario cl. o. conf. 22. p. 424. quodque

titerin f

pluribus recenfere mihi nuncincumberet , (i fatisfe probaffent illa, quz de ab-

wajudic

rogatione hujustituli attulerunt Chriffinpeu , Struvius , Granevvegius , Wiffem-

Qod eti

bachius , & alii , à B. Lauterb. 4. 1. $. zlr. & Magnif, Dn. Pra(ide i» concluf. in-

Ühet, m

augur. jurid. a Dn. Lc. Harpprechto defenfis$. 6. adduGi,

Verum fuperfedere

hispoffum , cum contrarium a laudatis; & quos ipf fequuntur, viris, flabili-

UE

Va

tum fuerit, qui tamen &in hoc prioriplané fententie non refragantur, con-

Mun

cedendo íc. quod gratiam Principisimplorando quis rem litigiofam absque vitio

jtimen

& poena litigiofi alienare poffit, reftrictivé ad pezam fifco debitam, non veró

dorid 4

fimpliciter ad jzs rertio jam quefrtum eiqueinvitonon auferendum arg. S. 2. f.

Id etiam

dehbis, qui fui vel. al. jur. Magnif. Dn. Prafes c. l. Neque id etiam neglectis

Migit

fifci emolumentis, prout illa ha&enus fumfi, annumero, quod vigore Ordi-

Tlotes

nationts Carolina art. 218. confüetudines ifte, que olim in quibusdam GrRwa-

Quo el

NLE locis viguerunt , imó hodienum adhucin T uRGovta, aliisque H zr-

VET14 partibus nondum ignorantur. vid. Myler ab Ehrenbach Ze. Prizcipi-

nec p

obfery

bus C Statib, Imp. c. 29. $. 6. tanquam irrationabiles vifz abrogatz apud nos

re; f)m

fint, que Rrs runrivas non Dominis ipfarum reftituendas, íed, quampri-

ïcuntu;

mum apud furem vel alium quem deprehenderentur, fíco adjudicandas

ftatuerunt.

Quare etiam hodie Magiítratus rem furtivam ob expenfías in

" ftie

tl f(rq

inquifitionem fatas retinere nequit, licet fur easdem ex propriis bonis re-

Obtdt

[tituere haud poffit, quia in cafu inopiz furis has expenf pro onere jurise

reda&m

di&tionis in compenfationem mul&arum, quas fifcus alias percipit, haben-

tur, Richter dec. 6 9. »sm. 176. Excell. Dn. Ludovici iz Diff. de reffitut. rei

luml

frtiva c. 1. $.27.fecus, fi in ipfam rem furtivam neceffarias impenfas fe-

$

cerit. Ord. Crim. art. 213. Statut. Hamburg. P. 4..4. 35. ibi: 0 foll. e8

l naflf

ibm obne Cutgefbtnig toieber gelieffert toerben, febod) bafi er oie NB. oat«

,244X

| negk&

euf gewanote Untoften guttoillig toiebet etüatte, Ludovici 4. c. 1. $

Clariff.

M &

acqm'r;ndi suodos Fifci commodis.

312

r

t af

Clarmi Wildvogel— im D. de conditlionzs furti

va natura Q ü/i» bodierzo $. 171;

lzl Pr'

d

uorum prior de illa ibi etiam quzftione agit, « fwre firpenfo uibilomizus ad

rinit,

vei furtiva veft

itutionem contra. beredes agi po[]t. condittione rei furtiva , qua

nf tt

olim intet

Finckelthufium maxime & Carpzovium ventilata fuit, Carpzovio

ch IM-

certo faltim refpe&o, in cafü fc. fi res furtiva adhuc in bonis furis exiftat, eam

QQ?JK&-

affirmante in Praxi Crim,q.80. 2. 101. feqq. € contra Finckelthufio Obf ; p.

, aM

eam fimpliciter negante, utroque tamen, ut videtur, contra veritatem pug-

] & qu;x'

nante , i Saxoniam excipias, ubi fecus effe nec ipfeDn. Ludovici difftetur. Add,

dl

omnino Magnif. Dn. Prafcs i» Pofition. controv. 4d L.4. Inff. $. 2. pertot, Si-

m p

cuti verb omni id plané dubio caret, ut in ordinem revertamur, quod dicta

Gïï.a ln 4

Qrdinatio Carolina quoad res furtivas, Dominis illarum afifco reddendas, regula-

quiq

riter in foris n

oftris recepta atque rerüm praxi confirmatafit , quorfum faciunt

Jædea-

prajudicia, qu

e Philippi in U/z. Pr. Inff.. Tuflin. ad l 4.t. 1,. ecl. o. attulit ,

m in

Patria HaMsunctnst fpeciali P. 4. arz. 2 5. jam allegato ita ob-

JMjfar

quod etia

do Dominus fe talem effe legitimé probaverit. Ord. Carolina art.207.

wdij.ir

tinet, mo

perftdtt

ibi : lnb f0 jemanb cer(efben JDaabe begebrt, unb (o viel ameigt, baf ibnt.

N

bie uns vocif:

líd» geraubt ober geftoblen feynb, & Srar. Hamb. d. l. ibi: bete

urb ben Gigentbum genugfam fan beweifen / quod

ur, con

«

[be bem e8 qugebórt ,

qu viti

juramen

to etiam a Domino rei preílito expediri poffe putat Excell. Dn. Lu-

son if

dovici 4

À Ord. Crim. d. art. 207. l1 fc, vir probate vitz ac fidei fit, hincque

id etiam certum evadat , quod fola tantummodo rerum cuftodia committatur

Ir .5-2! !

]

p g

Maeiftratui, donec fc. de illarum Domino conftare poffit ; Ita nec illi locorum

ire Ul*

mores videntur improbandi effe, qui certum ifli cuftodiz terminum perfigunt,

quo elapío,

fi Dominus fui copiam non faciat Magiftratui , resque fibi ablatas

m n

tat, fifcus ejusmodi res fibi tribuit , quod de jure Saxonico

quu Bv

nec probet nec pe

p

obfervat, ejusque difpofitionem defendit laud. Dn. Ludovici iz Diff. de reffir.

vei fuvtiv. c. 1. $. 25. 26. quo fc. jure poít az:4: demum &* diem fi(co res ad-

pud ngi

dicuntür, qui idem terminus in jure patrio Z. art. ?5. Dominis ad repetendas

luzmpff'

ex fifci cu(todia res fuas prafigitur, quem fi praterlabi paffi fuerint , dua ter-

jicnis

g

tiz fifco, reliqua veró tertia pars illi, qui a fure rem iterum ablatam judicio

obtulit, vindicantur, ita quidem, ut etiam pretium ex rebus confumptibilibus

bonis f

redactum rei fuccedat loco & pro eadem portione inter fifcum & delatorem

"a

z

[ paod

illumv dividatur.

n

S. VIII.

,/hm.

«56

Sed*hæc quafi in tranfitu exem

pli loco adduxi , ut faltim conftaret ledo-

IPBH[

zi , i fimilia forfan alia exempla adhuc reperirentur, in quibus fifci commoda

Ü füu j

A

negleCta effe appareret, me in iis precipue ver(ari , quz cum aliqua fimul in-

i Ve-

,gz!

f

juri:ixhconjun&a effe vifafunt, tantumque abeffe, ut fifco nimium blandir

-

lim ,

Ü

Al

*

^

TW

N**

E

GR A$S de negleäü'-yäuoad-

326

L

Qum

lim , üt porius nec detrahere illi , nec nimium tribuere, chüe media quäü via

incedere mihi propofuerim. — Quod uti füb finem capitis primi jam indicatum

« | ht

a me effe memini, ita prolixé recoquere nunc fuperfedeo. — Pedem potius

fun P

hn

moveo ad alteram & pofteriorem hujus capitis partem ; propeto fc. ad negle-

tellatu

&a fifci commoda, que 08 ALIAM cAusAM ipfi debebantur, ouaw o5 PoENAM

illorum ,. ex quorum bonis (ibi acquirere eadem poterat.

Atque hicquidem

iem a

Scharf

ordo me primum ducit ad BoNA vacaNTIA , qua in fcnfu flriCtiori & fpecia-

liori hic definio , ralia effe qua omni barede deffituta funt , vid. L. 1. pr. L. 4. C.

tütem-

Rmen

de bon. vac. ibique Brunnemann, Peregrinus L. 4. t. 3: $. 2. Quo ipfo a bosis

in bon

caducis differunt, utpote quz quidem hzredem habent, fed in ejus perfona

effectum nancifri non poterant. - Conf. hic omnino Stryk. Ze Swcceff ab intefl.

0bligar

tontro

Dijf. s. c. 1. $. 22. feq. ibi4, alleg. Hic quidem illa ftatim controveríia moveri

folet ,

uonam jüre h&c bona fifcus accipiat , jwre regalium an beredis titulo.

inde de

vid. SSau(t ab 9lfcbaffenbutg iz- Confeliis pro arario cl. $. conf. 17. p- 346. B.

3 dlia

Cedere

Harpp. | Confit. 'I(?abi;'zg.w. 2.157. féq. Mev. .5.' Decif. 10 1. n. $. Lauterb. Ze

transmilloue baréditatis th.iz. p.20. féq. & in Diff. de Tranfit. a&lion. th.18.

Wivari

ubi laté probare fatagit , bona vacantia regalism jure &íco deberi , ibique

100 C0

etiam contra.Riemerum decade $. qu. slt, contrarium fentientem difputat 444.

Vécanti

idem in D. de jure fifci l.2. $. 16. ci in Coll. Tb. pr. de fecce[f. Tur. noviff. .57.

!'192-.

Itventa

Hertius 4de faperioritate Territor. $. y 2. Peregrinus de jure fifei c. l. n. 12. ubi

pariter fucce(fionem fifci in bonis vacantibus zoz fapere jus bereditarium dicit.

hærede

Conf. etiam Bachov. 4 Treutl. F. 2. D. 16. th.1. lit. F. Richter de Succeff. Sel. y.

alext

tia ato

2. 3. Stryk. c./. $. 46. qui omnium maxime urget, quoad bona vacantia fifcum

hzredem legitimum 'effe, neque id obílare dicit, quod juribus regalium ad-

fyt

Ícripta (int bona vacanitia. 2. F. 56. quia propterea ad illa videntur relata effe,

be

üt Cvitates municipales eo citius hoc jure abítinerent, cozf. bic. qua c. 1. $. $-

p

dixi, imó manere nihilominus hoc jus regale, licet fifcus haeres fiat. — Quic-

iorby

quid veró hujus fit, id tamen nemo negabit, quoad effe&um haredis loco

Ü bg

haberi fifcum vid. Lauterb. aZ. /oc. hincque fi rem penitius intueamur , nihil

WU 2

feré intere(t, five fi(cus pro vero harede f. haeredis loco faltem habeatur judi-

h

futní

ce B. Harppr. 4. Conf: 71. n.15 $. feqq. addatur idem z. 1$2. féq4. quia id nihi-

gt

ominus incommodi femper habet fícus, quod bonaiíta non aliter quam cum

üuägefg

onere zris alieni ad ipfum tranfeant, quamquam faltem pro viribus haredi-

il hi

tariis per J. 1. $. 1. de jur. fifii, quam in rem largum Do&torum idem fecum fen-

Vtus ]

tientium adducit numerum Stryk. 4. D. ;. c. z. $.52. add. Harppr. 4. Cozf.

U àm

n. 164« feqq. Lauterb. de tranfit. atl 2. 1 9. p. 2 1. an vero ad legara etiam exfol-

venda tencatur fifcus, videatur Stryk. 2. /. $. 5 1. ubiin affirmativam tandem:

1

tranfit, & fifcum etiam ad szvezrariun conficiendum teneri contendit $.«

mm:)i

quam-

N

-

$2T

3

"

L.

acquivendi mados Fz'j?z caæmaalz?:i

uam ;;,utoja-xma«if pofterius contràría, quod credam,

fententia, magis .Iie pro-

[ vit

quamq

um

bavérit

ha&enus, indeque etiam a plarimis Dd. defenfa fit, quos inter etiam

Jottui

funt Peregrin. 4.7. $. 2 7- Six

cin, de regal. l. 2. €. 9. n. 46. feqq. Mev. ad jus Lu-

becenf. p. 2. t 2. art. 14 9. 45-

& quod hzc quoque communis DD. fit opinio

nge

G. hareditas qu. 5. n. 3. ficut fecum confentien-

)ENAM

teltatur G

raffus recept. fentent.

nuper tamen talem nactus

]i

dem

tem alique

m vix fe habere ip(e Strykius fatetur,

«

Scharffium fc. qui i» d. Diff. $. 5« p. 44

. eandem conficiendi inventarii neceífi-

]

tàtem fi(co impofuit , nifi ultra vires

hareditarias obligare fe velit, quorum

m

diriguntur ,

quod fifcum tanquam haredem

)

0

tamen argumenta co feré unicé

z

erioni

án bonis vacantibus fuccedere ,

ficque perinde ut alios heredes ad inventarium

obligari

exiftiment, quz tamen fententia, uti per ea, qua

jam adduxi, fatis

p

xontrovet

(a adhuc fit, ita, qui illam ampledti detre&tant , argumentum etiam

novet

giuli

inde deductüm non (latim fuis approbabunt calculis, przcipué ubi etíam quo-

ad slia momenta inter fifcum & privatum haud parum difcriminis hic inter-

4e

cedere , obfervat Sixtin. . . $. 4$. Hinque: etiam Fifcum Falcidia quidem

yeb

j hll

privari po(fe :

fi nimirum tanquam - hates inftitutus fuccedat, & inventarium

fi ex deli&o alterius, vel bona capiat tanquam

ibiqu

non conficiat, minimé vero,

vacantia, affirmat Lauterb. zjr.

ad L, Falcid. $. 22. add. Harpprecht, de Conf.71.

at Á

3.122. ftqq- his tamen omni

bus non obílantibus HaMBURGENSsEM Fifcum ad

i^

Ih

ubi legitimi non adfunt

;; W

inventarium conficiendum in quacunque hareditate;.

hzredes,

feraet obítrinxiffe, haud obfcure forfan conjicere licebit, f1à bonis

mm mt

ad extraneos devolutis, &

detra&tioni decimz partis obnoxiis adbona Vacarr-

j $dj

ucatur, ltaenim verba habentc. ii ber 3ebenz 9Mamnigse

if

tia argumentum d

art.2. Q

x

á$yrbnung,

le um jebe Grbfcbafftett, bagu fid Eeine eblicbe eibese

Jium "

(rben befinbett,

unb auf frembbe oerfallen , foller burd) ben. Seben-2fene

l n

ning$ fenecbt , obngeadbt

et bag ber Qierftorbenen Teftamenta gotgefcbuttet

"22

i

*oaum suforber(t Da8- Te(tamentedirt, ub Die C5qz

j

voorben, perfiegelt , au

ce barnad) bejcbaffeit;

of (ofcbe Grb(tbafft 2(mts Dalben inventirt ub bate

j; Joc0

iiber 2. gieicblautenbe Iuv

entaria. Oetferfiget, Davon bag eine i bie Qeberte

mhxï

gdc£abe beném abrocenben

(tben 4u Fünfftiger Seacbricbtung bete

y j*

*feennin

ere aber ben incerefficenben Grben , ( bató (ie fich angeber,

geleget, bas anb

j nb

ausgefolget terben fol.

Quas veró de edittali citatione a fifco facienda &

m cul

alia hic fupereffent discutienda, prat

ermitti facile poffunt filentio, quia non

hæredl

tantus Do&orum diffenfus ibi fefe offert;

ab iisdemque etiam diligenter, qua

uml

huc amplius perti—qen»t , evoluta fint.

"

j of

AS

50 IXO

j CX[O

"Tranfeo hinc ad alia incommoda, que bonorum vacantium occupatio-

jm

r

mé moribus rariffimam reddiderunt,

i

sem, a fiíco faciendam , poüris mai

Sf

Sfci*lic*eig

E

quäm

L

GR ASS de keglc;ä);f ä'uaaäl

Ls

Tiratu

Scilicet quantuluscunque étiam adhuc favor Fxfcx fuerit, cum inter illos, qüï

Saxauiis. Junz in capiendis hzreditatibus Fifcum antecedebant, agzati faltem

timum

tioribt

ad Decimum. Cognati NexO. ad. 6tum. gradum . admitterentur, $.»/r. I. de fecc.

it bit

Cognatortm , in maximum tamen. Fifci fui detrimentum orzes a latere cogna-

105 ad fücce(onem pre fifco vocat Imp. JUsrixiaNUs z JVovella u$, c. 2. unde

ftut

I$

in infinitum fícam excludi , modo ullus fuper(t, qui vel remotiffimo gradu de-

funéto conjun&tum fe effe probare poífit , (de qua probatione conf. Stryk. Z.

9d

Dif. 5.$.245 D.2. $6 35- €? 26.. & Peregr. L.4. £, 3. num. 3. W elemb. Cozf. 12e

fttttg

-

libus |

zum.45. Harpprecht. refponf. 6 0. num. 36 3. féq. Id. Re[p. 96. num. o1. Carpzov.

dfur. Prad. for. P. 3. confl, 1 9. Def. 22. ibig, Goswinab Esbach. Mev. a us

$m

tordia

Lnubecen(. P. 2. 1. 2. art. 32. addatur Menoch. P.2. prafumt. 5 1. 2.3.) nonmo-

nihuc

do de jurzs Theoret, veritate ; quod poft Bocerum 4e regalibus c. .. 20. Bar-

ty de Succeff. L. 1 8. t. 3. Forfter. de Succe[f. L. g. 6« 10. num. 1 .Sttuv, exerc.38.

t0, qu

Qujós j

1b. 36. ibiz, Müller, coritra diffentientes , qui vel veteri illi difpofitioni ftandum

putant hodie, velin genere Succe/fioni Collaterali decimum gradum prafgunt,

Crebe

tque ]

aditruxit Stryk, de S. 4. f. diff. 1. c.1. $:2 0. & Diff. 5. 6 1. $.24- quorfum

etiam inclinant Hertius de Zurzspr. Civil. Set. 2. $. 14« in f. Harpprecht ad pr.

M fur.

Jf. de bared.. qu& ab inteff. n. 47 2. féqq. Lauterb.4m Coll. 4. fucce]f. jur. noviff.

€ fua

Vicant

$..37. && de jure fifci S. 15. fed étiam de praxz obtinere, cum FHahnio ad We-

femb. a tit. uade legitimi n. 3. Gudelino de Zar. navif. L. 2. c. 15, aliisquete-

du C

ftatur Lauterb. . /, a quo etiam non diffentire Magnif. Dn. Schw'ederum me-

&ccidi

n

mini, cum in privatis ad /zs pab/, le&ionibus ad partis Spec fe&l. 2. . 15. $. 11.

fucceffionem collateralium zz zsfivitum defenderet ; in quibusdam tamen locis

dat,

ex fuppofitione erronei principii eandem decimo gradu circumfcribi notat

4.l.i

nem

Lauterb. Z. /. quod etiam de jzr. Würtemberg. Colonienfi , Saxonico, Marcbicae

Brandenburvg. ( Marchico- Badenfi expreffe comprobatum docet B. Harpprecht

PA í

in diferentis Tur. Civil. &* Marchico- Badenfis $. . p, 134. qui ideo de juris

tcnüm

quidem veritate Succeffionem Collateralium in infinitum concedit, de praxi

&T

vefo decimum tantum gradum tam inter agnatos , quam cognatos, fifcum pu-

o div.

Dné ni

tat antevertere, quam in rem plures etiam illi allegantur non minoris auctori-

tatis Jure Confulti Carpz. . pr. For. p. 3. Conff. 18. def- 21« Richterus de Suce.

»phnewag

ab inteft. fB. 2. m. 4. 1. 30. ut alios taceam, qui de fingulis quibusdam locis

n g.

id affeverant, quod de jure Lunsctus: etiam , ranquam ex jure communiinter-

pretationem recipiente, afhrmat Mevius: P.2.7.1. art. 1. 5, 57. add. idem P,2,

deri n)

Art. 12. " 14. cujus camen allatum ab interprctatione argumentum pro con-

fta f«

trario potius concludere videtur, inde, quod de rzs veritate fucceífionem

t

in infinitum (atis fundatam effe, cordatiores [Cti, quorum prazcipuos jam me-

in inf

nem hic

E Co

saorayi, agnoícant. —Quare etiam advocatum; Fiici HAMBURGENSIS ina

D4VatUs

"umatc,

22

atqni reudi modos Fifi commodrs

Mmee li

05, Qui

n

-s

avaturu&x,före, exi(tente tali cafu , operam crediderim, cum Vfu'.cc&mo ad de-

i tdrem

cimum gradu

m nullibi in Statutis noflris reftrida inveniatur, hincque remo-

tioribus ex €

laufula in fine Statutorum adje&ta, ibi : $a aud) Fünfftiger acit

Lde i

Citabt i &álle sutragen ürben,

teeícbe i Die(em vorgee

"t WZIM'

in biefer guten

funb COerorb?

(a&ten. Cotabt

A

ecbte nicbt fpeci&cirt, ober babon difponir

,j ündt

pung octban-:

fo (ollen. oiefel

[4

ben nacb gemeinen. befcbriebenen Svapfertidbett

niudee

SRecbten umb benen im .

E

mifcben SReid) publicirten Conftitutionten etórs

ul

Idem fentiendum erit de fimi-

, Cj

tert toerben,

&c.) fundata maneat intentio.

libus ftatutis & juri

bus, ex. gr. PRurENico L. 7. art. 3. $. ult. vid. Müller a4

Curpiot

Siruv.. d. Exerc. 28- $. 36. l. d. Et quamqua

m in ifta preterea Do&orum dif-

V. ad j»ä

certi quid affirmare aufim de generali Germanig praxi ,

cujus limi-

'nonmo

cordia vix

ue falutare vix datum fuit, nec id tamen pretermittendum effe pu-

pa huc usq

40 ]i

to, quod quzcunque et

iam fententia in plurimis locis obtineat , fifcus certe,

gt d

«ujás inter prz

cipuos re

ditus hzereditates ab inteíl. olim fuiffe commonftrat

uml

Celeber. Dn,

Ludewig iz Germania Principe L.1. €, $. $. 3. lit. m p. 41 1. ex

ag

eoque Excell.

Dn. D. Mógling, Fautor meus ztatem devenerandus iz differen-

" *qu0r t

diis jur. Crv.

& Sratutar

..Smw-szlgnfs circa gmateriam emþhytmþas in szlz'mf:

ret l p

10745

5 conjugum c.2.p.30. non habeat hodie, cur multum de bonis

é fucel

!

ij-W'W ]

jVe

vacantibus a

d regalia fua relatis fibi gratuletur ; fiquidem f. decimi tantum gra-

f( à

dus Collaterales ,

f. iidem in infinitum ipfum excludant, raró certé talis cafus

, du

accidit, cum ipf

a

natura inter homines in univerfum cognationem quandam

edeturm m*

con(lituerit L. 7.

ff.4. . & f. nemoque hinc facile fine collateralibus dece-

(

dat , nec illos, ni

f1 decimo gradu proximiores, relinquat. Müller a4 Srrzv.

tumd hi

d. l. lit. g. deinde & hoc

obfervandum hic veniet, in BoNrIs rEUDALIBUS fücceffio-

i j

nem agnatorum ad

quartum & fiptimum xantum. gradum olim reftri&tam, £.

(ui

dd. Eyben. i» Sele&. Feud. p.18 9. in infinitum poftea ex-

|

F.g. $. Hoc quoque a

ggprt

«enfam |effe per Textum

J. F. 1. $4« 2, Fend. 31. Ne Íc. Feudum domo exeat,

j $]

& ad Dominum revertatu

r, vel Fiféz , prout nempe Fifcus a Domino dire-

p

.&o diverfíus eft vel non.

Stryk. d. Diff. 5. c. 2. $. 1. ita ut priori fc. cafu Fifcus

dcom p

-plané nihil poffit capere

Stryk. d. /. poftcriori veró. tunc demum, ubi nullus

plane.agnatus fuperfit. ad

d, hic Carpz. dzfp. F. 5. tb. 4.0. Rofenth. c. 7. concl. 56,

; d $u

aum. $- Concl. j g. num.16. i

f Stryk. exam. I. F. c.16. qn. 19, ibique Beuft,

in Comment.ita tamen , ut quei

bi differit, nontam ipfius, quam Celeb. Schwe-

;dum h

b alio ore excepta , plagio deinde literario

deri noflri, utpote cujus pleraque, a

ldcm P.ZI

fua fecit, & perverfe fzpius, ipfius

contra mentem expreffit, notas effe fcias.

ro (

De CAMERJE IMPERII quoad hoc pun

&um praxi, vi cujus eadem collateralium.

Feudum femel ad defcendentes , & ab his

o

4n infinitum fucceffio obtinet, modó

imo acquirente flatim ex paCto ad

$ iäm mel

ad Collaterales pervenerit, nec tantum 2 pr

à

collate-

ny

$24

. GR ASS de';zefgle.'äliquzoad" E?

alident

t

collaterales tranfierit, quo fcil. ultimo cafü in feptimo tantum -gradu facce*

| m

dere illos ait Gail. L. 2. obf 1 5 0. & qui demum alii tam a Stryk. quam dicto

1 n

€jus Commentatore laudantur, inter quos ipfum Magnif. Schwederum pro-

! hioc «

pterea hic repeto , quod ille z Diff. de fure awnat. in Fendis tb. 29. (F $0. non

n cert

Canit

modo diftin&ionem illam omni carere fundamento probat ; Conf. hic etiam

Stryk. de Succ. ab inteff. diff. 4. c. 2. $. 14. fed in regnis etiam , EleCtoratibus &

lu

vero ]

Principatibus, fucceffionem illam ultra decimum gradum receptam effe, cui eo

minus refragandum effe arþ)iiror, quo

Illuftrioribus exem

plis fententiam firmavit.

pyrou

s. X.

;

N

Mana

b

j on

. Neque veró in eo folum qübad

a vacantia fifci commoda negligi ar-

fi ingl

bitror, quod SaNGUiINis, tot cogmati, remotiífimi licer, runs fifcum exclu-

ton h

dant, lIgnotum enim nemini effe poterit, majus fere ad huc. prejudicium £if-

dxor

co enatum effe , poftquam 1unis rrTuro tot fibi perfonz hareditates, ad fif-

0nora

dim e

cum cateroquin perventuras, afferuerint. Agmen inter has ducunt conjuges.

Sicuti enim CocNaris ex cap. z/de cogzati , ita & poft hos Uxomisus & V ts

Chre

del'is |

fücceffionis primam fpem fecit pratorum zquitas Pororzm ipis Poffeffionem

indulgentium :. z. tit. ff. &* Cod. nude cognati & t. t. wende Vir cj uxer. quo prg-

core(

toris beneficio illos adhuc hodie opus habere & fic etiam prafcriptum cestzs

Ff

dierum xerminum, a die fcientig computandum, illis obfervari debere ftatuit

W n

Stryk. , Diff. 4. c. 1. $.3. 4.7. quód tamen ita exaudiendum forfan videtur, ni-

Gntibus

fi pacta dotalia adnt inter conjuges, vel ftatuto certus modus fuerit introdu--

TáTishh

étus , Vid. Bardili de Succeffione . Cozjugum thefr 2s. Frommann. iz diff. Here-

Quod

dit. && Bon. Po[f. th. ult. Beier ad f.r. de Bon. Poff. »tum. 21. de quà: Cozja-

Veniat

um Succe[fjone Statutaria vid. e multis Stryk. Z. D. 4. c. 3. per tot. Lauterb.

à (oci

luced

Coll. Ib. Pr. de Succe]f. furis Novi[f. $. 4.9. féqq. Mevius ad us Lubecenfe P,a.

1.2, 4. 12 HH 12. & fpeciatim de conjugum Succeffione Susvo - Harewsi Ex-

(

cell. Dn. D. Mógling. 4. 7. c. 2. $. 2. féqq. LuseceNst Mev. d. - HAMBURGENSE

Inj, ,

Stat, Hamb. P. 2.7. 3. 4.4. 6. 7 $.

De requifitis veró ad fücceffionem Pra-

CERTU)

toriam , ut fc, illa poffit procedere ; neceffariis vid. Stryk. Z./. $. 6« fegg. Lau-

Wodo .

terb. d. 7 $.42. £ 43. ubi etiam quando ab hac fucceffione conjuges excludan-

fet ) [Cd

tur, additur.

An veró etiam SroNsis hxc B. P. deferatur vid. Stryk. $ &.

pf d

Lauterb. $.4;. ubi affirmative hanc qu. decidunt, prior de jure etiami civili

Dry,

uxorem & fponfam de przfenti nihil differre putans ob 4. 20. ff. de R. I. pofte-

teüdUm

rior de ítri&o jure diffentiens, fed de zquitate, & ad excludendum fifcum,

fponíam admittens vid. Riemer Dec. 8« qu. 8. Scharff. c.4. $ 3. Sicuti veró haec

conjugum Succeífio Pratoria cognatis demum & agnatis deficientibus obtinuit,

|

i SPCCiJ

ita nec in horum przjudicium novi quid ftatuere auc iftam fucceffionem in con-

Gt,

jugum favorem extendere voluiffcv videtur ixy. IHSPN:!?EW , quippe qui con--

W! ,

Pges$

s

atquirendi modos Fz/äx commoedis.

jiy

usf

,

' þ/äö prv'æf;erendos- effe voluit arg. $.4. , f. de Bonor. Poff. niü- q:ubd

facce

jüges faltim

E

Nov. ug. €. 3- & Aath. Praterea C. unde Vir. ( uxornovum

n o

in JNov. $ 3. C. 6.

hoc conjugibus benebcium indulferit, quod

, exillentibus licet liberis, tamen

m po

ne ad fucceffionem vocarentur, De qua & requifitis illuc fpe-

), m

in certa portio

: etiam

Cantibus non e

ft, quod fusé hic agam. — Laté bac excuffere omnia Stryk. J,

bu &

l. $. 17. fé44. Lauterb.

d. l. $. 46. fé4. & Dn. D. Mosgling. 4. D. c.1. $. 2. Ecquis

vero hic non videt,

&fci maxime fui commodis infigniter detraxiffe Principes

Q

rmarit

per Succe(fionem iftam ,

fiquidem ubivis feré terrarum receptam, fi excipias

MancutaM BRANDENBURGICAM,

cujus Sereniffimus Nomotheta, mediam qua-

.nu

Mis exiftentibus collateralibus , fuperítiti ,

gligi d

—

fi ingreffurus viam , conjugi ,

lidum ex beneficio Preetoris 7. z. ff. 4nde vir c

, exdie

non bareditatem defunGi in fo

suixor ipfi indultam adjudicari , fed

portionem tantum J/fatutariam Í, dimidiam

um ££

bonorum communsium i tribui velit

3

alteram vero dimidiam a fifco percipien-

; i 8

0C

b. L. Eleél, fab tit. eo0n tb dllen unter

ET

dam eífe. vid. Coz/ff.. 7Marcb.

cui forfían addi-

Gheleutben.

Stryk. Z. tr. D. 5. 63 $. 10 & D. 4.6.3- S.19.

s Vi

deris confuetu

dinem AusrRiAcAM, qua anno 1674. viguit, modo interim

'OMW

ita infolenter fifco adhuc favere refert W'eingarten

corre£ta non fit, quam

.quopre

Fafcic. Diverf. jtur. Lib.

I.P' 3.

f é5. ex eoque Dn. D. Mo;glin

gn d- D- €.2. 5;.

m Gu

ut aícendentes etiam po

ft liberos ab inteftato non fuccedant ,

fed aliis defici-

d [htu'ft

- Poft Conjuges venio. 2.) ad LIBERALI-

entibus haredibus a fifco excludantur-

jidetut, Y

TATISIMP- SoCIOS,quorum altero (ine hzrede decedente flatuitZzzp. Cozffanrinus,

jcintrod

rtem potius folatium quam ad aliam perfonam extraneam per-

a

quod ad confo

Jf liberal. Imp. Socius frue barede deceff. ubitamenid monendum,

veniat. J. 44. C.

u p

a focio tali fifcum non aliter excludi, quam in.re donata,

fiquidem tantum

; i

ucceffor partiali

s eft. Peregrin.de 7ure fifci L. 4. 1.3. . 9. Brunnemann, ad

WM' hà

1. uz. C. de cad. to

l. Stryk. d. tr. D. 5. $. 31. add. Mollenbeccius iz D. de liberalit,

pupsl

Inp. Socio per

tor. Carpzov. decif. Iluffr. B. 2. dec. 1 34. "Yerrio. fifco prafertur

gun ao

CERTUM COLLEGIUM,

in quo defun&us fuit vid. Stryk, $. 22. /eg4. ubi-non

a

ecie collegia

Jus Civile praferre voluit fifco , recen-

modo , qae in Íp

Á [aF

fet , fed in fequentib

us etiam hoc neutiquam ad omnia alia collegia extendi

dudite

poífe docet. 4.) ECCLES!

AIN BONIS CLERICI defun&ti ffcum antevertit /. /4u1e

k UP

& Cler. Stryk. 4. l. $. 39. quod ACADEMIAS quidam ex-

pre:byter. 20. C. de Epift.

1. Docron /. PROFESSOR fine alio hzrede dece.

"

tendunt in caíu, f1 STUDIOSUS

An etiam HOSPITALE

| poüe'

dat. ldem Z. /. Richter ad 4utb. Habita Difp. 7. num. 2

fmumy

fuo alumno in cafu fimili fuccedat. vid.

Fritfch. de jare bofpitalii c.7.in f. Krefs.

]ure Ecclefi gaue

gobe

in Specim. jfur.for. h0.

in f. qui hoc aff. quia hofpitale

brintlb

deat.

Contrarium ftatuit Befold. zz 4e

libatis ff. ex . lib. 377 9 38. 40 . Voet,

inct^

m. de (iice, Nerum alia ratio nutri»

tirs ad $Cr. Tertul. $13 ob Jegem 0. Com

pe

:

torig

1&1

j

m

GR A5S de seslfio quoad . |

[ n

torís in genere taiis videtur de quo in 4. /; 7o. alia ho)fþitalisþ cum Eccl&fïa pari

jure gaudentis. — Nec m. facultas difpnendi alia collegia excludit, quia fucceífio

(

in iisdem tantum in cafuü inte(tati defertur.

) PAPRONUS IN BONIS LIBERII

E

brer

$«3. T. de fucc. libert. que tamen fucceffio hodie parum utilitatis haber Stryk.

il

$.40. Non.tamen 6) TUTOR IN BONIS PUPILLI, fine harede decedentis, fif-

tute,

co przferendus videtur, pet tradita ejzs4. $. 47. quem etiam de czteris circa

.gg;

4

fuetu

bona vacantia , obfervandis, que non adeó ad no(tram tra&tationem fpe&ant,

provi

pr& caeteris evolvendum duxerim. — Id paucis faltim adhuc coronidis loco híc

fubjungam . quod verior mihi videatur eorum fententia, qui de Juris veritate

frag. |

tan l

fícum per PRUESCKIPTIONEM QUADRIENNALEM a bonis vacantibus exclüdi vo-

futi

lunt, fine diftin&ione , a zzmciata fuerizt fifco nec ne, tum ob generalitatem

itrati

Textus /. 1. C. de quadrienn. prafcripz. tum quod ipfa denunciatio tot annisex-

terb.

piret. /. 1. $. 2. ff, de jure fifi ci l 10. S. 1. ff de diverf &* tempor. prafcript. Late

Stryk. 4.1.6.56. 5 57..

Ü at

quamquam « in hoc multum incommodi fifcalis (itum

daufu

effe fa; appareat.

t Ca

5. XI.

*

"Neque quo*äd RES PRO DERELIC

TO HABITAS, quas quidam

fub no—mïne-b.o;-

STUE

fiile

norum vacantium etiam venire putant, quibus refpondet Peregrin. L. 4. £, 3.

féteni

$. 29. fifci commodis magis hodié quam olim profpe&um eft. Quicquid en-

àm dicat Perezius d tit. cod. de bouis vacantibas , qui fcil. tit. pro dereli&to mo-

Tünc;

tribus ceffare ex Zyprai sotiria Turis belgici notat, & Befoldus, qui omnes

t(i

hodie res five mobiles fint , five immobiles ad fifcum fpe&tare dicit, fi anullo

Litis C

Tf

poffidentur z Diff. de Regal. . 4. ad calcem tbe[auri pratctici. . Vid. Stryk. i

L. M. . pro derelit. $. 1. tamen , fi vel maxime de rebus ipmobilibus , quoad

Dt$,

E

ex. gr. loca deferta & inculta id afferueris , quo faciunt, quz przter Peregrin,

Bu

c. l. habet Stryk, 4. /. ubi integrum Oerizgeri locum hanc in rem repetit , quo-

ad bona tamen s»olilia aliter res fe'habet ; hzc enim non fifco, fed cuilibet

falt

occupanti plerisque in locis cedunt, Peregrin. c. ]. s. 22. quod prajudicio etiam

fhar,

firmat, Carpzov. P. 3. Cozff. 3 1. def.

Cit,

20. Stryk. d. [.

7.« Philiji Ufi pra& V2 dexR. D. fc(oga

LE

5. XII.

d

295

$4

. Conftitueram hic etiam quedam addere pg RONIS NAUFRAGORUM , prat-

L

cipue ubi Illuftrem Thomaf. 27 Di/érrar. de Regalib. fiftic.2. $. $.p. 50. in eam

ire fententiam vidiffem, quod bona naufragorum ad Regalia fifci optimo cre-

Qtt

dat pertinere jure, five bona fpe&es, de quorum priftinis Dominis conftet ,

q

fiveilla, quorumignorentur.

Tüend

Verum cum contraria fententia, tanquam jure

Gentium etiam fundata, prolixe jam defenfitata fuerit ,

ut alios omittam, a

TAT

B. Joh. Schele, Hamb. Viro JCtiffi

mo & pofL fatadevenerando in Differt. In-

W

augo

M

deccunctecm

acquirendi modos Piféà Commodis.

327

al

a p

aug. Argentorati 1674. habita & de jure naufragii colligendi iníctipta , ibique

OM

étiam , quomodo hic ex aquitate fifci fuíi commoda Patrii legislatores poftha-

LIDEN

buerint , prolixé oftenderit, limitationibus faltim quibusdam additis Vid. $. 1 1.

Stryk.

ad illum ablegare malo Cives maxime noítros, quam multa pro fifco hic difpu-

tis,ff-

tare, cujus intereffe quin melius negligatur, quam impiis & irrationalibus con-

j d

fuetudinibus promoveatur, nemo erit qui dubitaverit, qui IMrrn, JUsriN:aNt

*pe&am,

gravifü

mam intetrogationem haud plané vilipenderit quam iz /. r cod. de sau-

loco t

ifce verbis profert, quod us baber Fifius in aliena calamitate, ut. de ve

veritit

frag- h

1am lutiuofa compendium féttetur ?

quique prztter Zluzb. Frider. savigia cod. de

udi vt

furnä

& admonitionem Caroli F. in Ord. Crim. art. 21$. tales confuetudines

|itatet

irrationa

biles pronunciantis & abolendas jubentis Vid. Gail. L. 7. obf.1$. Lau-

nnistt

terb. Diff. d. jure fifci c. 3. $. 19» Conf, etiam Sratuta Hamb. P. 2. tit. 17. art. 4.

y, [att

Q art. 31. Receff. Hamburgenfium , qui inquam prater hzc omnia manudata frne

d vt

clanfula contra illos , qui iftiusmodi bona naufragorum inique fibi vindicant,

in Camera Imperii decerni folita, quale proSzNATu HaAwB. contra Duces Hor-

saTLE impetratum refert. Gail. 4. . fanz judicii trutinz fubjicit. Quamobrem

mineboe

icilegii tantüm loco repetam , quz in majus naufragia pafforum folatium

fp

recenti

Conftitutione ordinarunt ,. qui gubernacula Reipubliceg Patriz felicibüs

UEL

enent.

« vid t

nunc aufpiciis t

Hac fcilicet verba intelligo, que leguntur it bet 3olle

eliomo

$oe[dbe vott G.

G. SRatb. ber &tabt Jamburg bem jesigen Q3ogt auff bent

i o

neuen QBetc Ccui i

d fcilicet maxime officii demandatum , ut de fervandis rebus

iflis curam adhibeat) ftri&te jtt obferviren anbefoblett tvorben , d. Ao. fcil.

n j anUHC

4. Februari, ubi contraillos, qui res iflas a. fe fervatas detinüerint

N2

1719. d.

ju, Q

art. 1. rigorosé hunc in modum animadvertitur, ibi :

ollte ficb eitter obet

f ngïm.

bet anbere gelüften laffem, etroas von fofd)en geborganen Gütbern « fid 4u

! Cfif; qUO'

falten, su verbeblen, oDer

gat teeg $u pradiciren, foll ber jenige , fo e8 gez

than, für eínen&ieb gebalten,

unb für jebe3 &otüd mit 1o0, 3Reicbétbalee

d (Ui]ibtf

unb tooer bienidt bat,

mit CGaffer unb S5rob auf 6. 2 80e

jio

( traffe, obet ,

puhgt

eben i Gefdngnu

B ermdbret roerben, falle aucp eim (ofdber ectappter 230fez

voicbt sum anberm ma

bE über ein (oldoe8 SSubenftuc£. betcoffen rvürbe, foll eg

200, SReidbsátbaler Cotraffe begabl

en, ober 12. QBodben lang auf Qaffec

unb 935rob gefangem gefe&et, jum

britten mabl aber auf fummarifcbe r«

UM: W

!

) ind

fanbtnuf ,

mit utben geftricberr ub De8 fanbes. vertoie(en, ober gar nady

de iisdem rebusDomino reíti-

timo t

SXefinben,gebenctetroerDet, Addaturart 8. ubi

(onito

tuendis ita decretum legitur: Senen Gíigentbümern

ober. Gevolmádhtioten

woerbenfotdye G ütber , aud) falls e8oerlangt iro, baó Cofm, JDole, 99a»

4

vm ^

ftei, Gauert, 2lncernoon ben QGraden necbft

erfegtem unten 4u berabmietne

jitt

n

tvieber auggeliefferf umb oqe

ben53ergegelbe unb fonftigen veblidben Seotten ,

)iffeff; lä

u

l5

$2*

x

GRASS de negleä?'is) quoad

gt

gubenbrhigten rallébie bülffidbe vanb burd) ben »eren SImbtmomn gu 9t

&ebüttel gebotter, — Qui tamen fiintra annum & diem amiffas res fuas, velex

P

confumtibilibus publicé venditis redactum pretium non répetierit , tunc demum

!Ii!him

fifco adjudicantur Z. arr. £. ibi ;z f- unb bae gelofete Gelot Syabr unb &age ,

t me

falf ficb Feir eigener imelbet, aufbeben nady COerflie(qung folcber aeit aber G.

0nitt.

G. Statb sum be(tenber Cotabt Gammerep einfenben, — Qui idem terminus in

[

time e

art. 31 Receffum praefixus eft, ad mores aliorum locorum , qui pariter legibus

(| piam

fuis maritimis facultatem Domini in rebus naufragis vindicandis certo tempore

fed eid

circumfcripferunt , poft quod Dominus re

; quf.

ï.fuasldereliqu-iiï'e videutur , Vid. alleg.

þ, B. Dn. Schele $. 1.

ET

L x

Ifientt

' Supereft ut ad titulum pE mims, QU/A Ur I!wDiGNIS AUFERUNTUR nuric

|fftur,

4 M

transgrediar, quo in toto jure noftro nullum magis emolumenti fifco afferre

poffe arbitror, fi finguli , qui ibi enarrari folent, cafus, &íco adhuchodienum

ubi&.

hareditatem vel totam, vel ejus partem, in quantum fc. ad indignum perve-

| &t Ad

nit, vindicerent, Verum;, utilludtaceam , quod non defint, qui omne pla«

4 pii,

né commodum ex hoc titulo fifco auferunt, fiquidem omnia, quz de jure

noftro Civili inde fibi acquirit, cum abrogato titulo de his, qua ut indignis,

r teí

ipfi ablata effe ftatuant. Chriffizams, Faber , alit, qui tamen affertioni fue fidem

hman

propterea conciliare mihi haud potuerunt, quod noviora praejudicia, a'Klo-

ckio F. 2. conf. 46. 1. 11 1 3. F. 4. conf. 5 3. feqq. & Mevio P. y. decif: 13. con-

. ique

trarium doceant , indeque de regula Juri Civili ftandum effe , poft alios a fe lar-

, Wg. t

| ubta

giter adductos con(ulant ill, Dn. Bar, a Lyncker i» diff. de bon. ereptititiis$. o.

Stryk. U. 74. ad tit. de bís qu. ut indignis S. 1. ubi & contra Carpzov. P.5. Prax.

3t.5

Crim.qu. 13 j uutm. 27. qui per autb. Bona damnat, C.de bon. profcript.omnem bo-

effe ]

norum publicetionem extra crimen lzfz Majeílatis eforo fublatam contendit,

dG

fusédifputant, quibus quoque accedere non dubito, cum fupra jam memine-

E L ;7;

rim, neque hanc Zfz;/. neque Ord. Carol. 4. 218. ad ea pertinere, qua fifcus

indignis & fimilibus aufert, fed de.fola fücceffione ad mortem damnatorum

[

difponere; ut inquam de generali, qualem iíti fingunt, hujus tituli abroga-

ln

tione, nihil dicam , maximé ubi eleganter Stryk. d. /. moneat, »» ivde quod

tjur

imterdum — fura feftalia . megligantur , | eorum — flatim. abrogationem. inferen-

Nat !

dam , prafértim , cum bodie in totum negletla baud frat. add. Au&, ib citt. & ipfe

Ton

Strykius de fucc. ab inteff. diff. 12. 0. 1. & féq4- quin tamen i2 £aztum, & certis

Qui |

cafibus indignis conceffa fifcus non auferat & vel ab haredibus cocteris interdum

l

. €0nt

antevertatur, id uti longa ferie deducit Sixtin. de

[4

üpi(

ex illis prftantiora exempla indicis faltem loco nunc depromam,

"gAl. l. 2. €.10. $. 97.f644. 1ta

i. *' n

t

z.

—X

*

-

325

p

As ts

t

chuireqdi modos Fg']äi commodis.

$. XIV.

;u Sïv

ydet

| ;Primum exempluov

efto in illo , 44 aliquem teffa

vi coegit , quale teffa-

demurt

mentum metu exortum p

fo quidem jzre valere, ficut regulariter cztera nego-

Cod. de iuutil. Stip. l- 5.ff. de acquir. vel

uyt,

tia meru inità $. 3. . deexcept. l- pen.

TA

omitt. bared. l. 2 1. S. fen. ff. quod metus cauj

ía & que de hoc argumento uber-

ninis f

rimé exponit'Magnif.

Dn. Prafes iz Collat. 7

. Civil. cum recef. Imp. Se£t.10 . th.r.

Hincqu

e heredem ex tefLamento acquirere hareditatem,

rlepus

|putant interpretes.

auferri docent, tefte Menoch. P. 2. arbitr. Tur.

empot

fed eidem tanquam in digno,

de fure

- quaft. c. 395- Bachav. ad

W

efemb. rir. ff. qui teff. fac. poff. Peregrin.

d d

».

W. Af. a

(t, quodaliter res

fe habeat, inde liquet, quo

d t&üa-g

f/öi Lïz- I 6-?1*&

fecit,. fed coaCtus, plane non fub-

mentum ejusmodi,

quod fponte quis non

PI 3'- (;075-/20 5.0

fiftat, (icque defuni&

o ab inteltato fuccedatur, judice Carpzov.

g Itf

def. 16.

Add. Scharff.

c,2- $. 7. p. 5 0. & Illuftr. Baro a Lyncker. 4. D. $. 30*

j ii

ubi ad o

.pr. ff quis aliquem tef. probib. refpon-

m

bfd. 1. 1. pr.de Ture Fifai & l.2

Stryk. P. 7M. adtit, fi quis aliq.teffar-

det Add. Schilterus exerc. 28 th. 18I.

(teriorem fenten-

m p

probib, $. 2.

Lauterb. 4d esz

d. tit. $.8. qui omnes etiam po

ome p

& non fifco, fed haredibus ab in

teíL. bona illa adjudi-

T

-tiam moribus fervari,

mé faciunt przjudicia a Carpzov. c./. Brun-

ari teítantur, quoríum etiam maxi

fi tamen iple compellens hares ab inteft.

; indigniS-

nemann. cezt. 1. decif, 85. allata; ni

fng d

fit , Stryk. de fz

cc. ab intefl. diff. 12. €. 2. $. 21.

Alia veró cum ratio (it // quze

i, M

obibuerit, quem pro indigno declarat textus iz /. 1. ff f quie

- aliquem teftari pr

idem adhuc hodie juris effe, negari vix poterit, quod olim,

; 0v

»

aliq. te[f. prohib.

105 i [Chf'

tibi-a cali indigno

hzreditas auferrifolebat, qnare etiam Schilterus Zica exerc.

pm:!it?!- D

35.5.182. regulam &

jus pro fifco effe hodieque & exceptionem ab haredibus

P:J'-PW'

dicit, a

dd. hic omnino Illuftr. Dn. Baro a Lyncker 4, dzff. $. 3o.

eíle probandam

Jmncwbo'

& Con[ulentes apu

gncand

d Stryk. , 4d. d. 1. $.1. & Fauít ab ?lfcbagenb, cl. 9. conf. 6.

g

P ;/71". fe14-

$. Xv.

u ficti

neceä defuntli, que Jure

i)eihde penam ablationts bonorum. ob inultam

l. 6. 1. g. C. eod. l. 9. l1 5 ff

momm

——

Rom. fi(co applicata fuit /. :

7. de bis qu. ut indig.l. 1.

qroge

de jmr. fic.. de confüetudine non fervari ,

fed proríus ab aula recefhiffe, obfer-

j 1

m limitationes ex ipfo Jure

vat ipfe Peregrin. L. 2. 7. 5. iv fiz. qui varias etia

Dn. Lyncker Z. Diff. $. 21.

Rom. diligenter annotat,

quod etiam facit Illuftr,

t&,p:

qui licet pocnam privationis bon

orum contrahzredes hodie non plane exulare

& ei

contentat fequenti $. ;2 nec id tamen diffitetur,

confifcationezm bonorum ex

capite indignitatis ceffare favore legitimorum fucceffo

rum , indequehac neáit

a[&f dlfm

uti ut plurimum effz fo-

n

i

"A

conclufionem , quod fi ipfi hi effent illi negligentes,

bonornm adhuclocum habear, quàin re confentientem

:

lent, pocna privgtionis

TX

etiam

j

8)o.

GRASS de uegleBis quoad

|

t

m

etiam habere videtur Schilterum exerc. 28.tb. 17o. Add. id exerc. $0. tb, z. ü-

| quod|

quidem ille ffcum femper jus fuum retinere afferat. — Quidquid veró hujus fit

ET

raró admodum hodie ex hac privatione fifci commodis ftuderi inde videtur col-

Ánno

ligi poffe, quod hodie remiffa fit ut plurimum privata ifta vindicatio & accufa-

Lynd

tio, füfficiatque, fi denuncietur magiílratui, eidemque publica necis iftius

&Me

ultio relinquatur. Vid. Ord. Carol. art. 214. quem ideo hic etiam maxime ur-

get Scharff. 4. diff. $« ». p. $ 3. féq4. ubi non modo prajudicio LipsigNsi contra

um

rwfï.y,*

Ó

fifcum hic pronunciatum fuiffe , ex Carpzovio refert, fed unanimibus fere Dd.

foinim

interque hos laud. Carpzovii, Schilteri, de quo tamen non ita plane afferi id

WUr, at

poffe concludet qui allegata modo ejusdem loca conferet , Habzii , Saudii, Juliü

Clari, Nicolai Reusueri, Brunnemanni, AMevii (quanquam hicipfe . ;. decif. 200.

QUs q

dilii

non omntcs advocati fifci partes hic excludat ) attbai Huberi & Struvii cal-

100 m

evinci ftatuit.

Ó

culis abrogatam hanc/privationem

$. XVI.

z

enfus

dcm Q

Neque 7ertio.quoad illam queflionem: z ff cozjua

&onjugem occiderit ,

Quinis

pro indigno baberi debeat occidens & fífto bareditas deferatur ? ita plané fifci com-

h ff

modis ftudetur, uti Zocerzs & alii putant, qui indiftin&te fifci caufam agunt,

!01!6722]

quin imó , quodlucrum ex pattzs dotalibus competens proximis haeredibus de-

lt tel

beatur, fifcoexclufo, & fic pro incapaci habeatur occidens ex /. 1. $. ;. ff fol.

ajatrimon, fatis evinci poffe videtur, quare communis feré etiam hodié Docto-

17

NT

rum hac eft fententia, quod fifco demum lucrum legale f. ftatutarium tribua-

bay

tur. Vid. quos prater Strykium D. ;. c. 7. $. 27. ubi prolixe hoc argumen-

tum explicat, in utramque partem hic citavit Scharffius $. $. p. 52. & junge iis-

City

(f

dem (Sauft ab 2((daffenb. cL o. cozf. 3. p. 367. 4.) Lynckerum 2. D. $. 20. cui

w

tamen non poteft non fingulare illud videri, quod in marito uxorem & hac

tame

maritum occidente, marito dos, quam de jure lucrari poterat, mortuá uxore

ablata hzredibus mariti competat 4. /. 10. fol. zarrim. — Adde denique, quod

tid)

£t

prater AMylerum, Everbardum , Bullaum Heidemannum, sliosque , quosin-

diftin&é proharedibus occifi hic refpondentes adducit Scharffius , codem mo-

do judicatum effe referat Annzus Robertus rerzm udicatarum L. 3.€.7,

:

Ti

.$. XVIL

UT

Succedat his IVto illa quzft

io, fimilis certe & affinis modo ventilatz, 47

Jf filins occidat patrem vel frater fratrem extantibus alits filiis vel fratribus occifi

Thort

t

in bonis patris velfratvzs ipterfecli pro portione ad occidentem [bethante admittatur

lwi,

fiféus , an vero excludatur , & portio accrefcat alizs filis uel fratribus exifentibus

in codem gradnu cum interfetlore perfona occifa ? Movet hanc Lauterb. in D. de

m

Jave fifii . 18.. cui etiam de

Juris veritate pro fifco judicanti non video, quid

n

ob. id

opgoni pollit ob /. 7. $. fiz, de boz. damnat. l. 1. pr. £ qg:;r aliquem teft. pr

VU!h

quod

'tm

EETETTAEY

-

*

——

ieumcmt

acquirendi modos Fiféi commodis.

P

quod prolixe

etiam deduxit necsb eodem hic omiffus Heigius*ïï). 2,qH. 3 3. num.

jf

3- ubiin ean

dem fententiam defcendiffe refert Collegas fuos W'ITTEBERGENSES

W

Ánno r£94. ità pronunciantes.

Nec aliam fententiam effe judicaverim Illuft.

T

ad eundem fc. Heigium & Peregrin.

de . F.l. 2.t.3, n. 2-

iftius

Lynckeri 4.7. $. 20.

& Menoch. Zrbitr. 744.. Qu, cafn 3

6. v. fecundus ei ca[us, provocantis,

& Ufe

qua

rz;quam*exp'reffe illam non declarer.

Quere etiam Mevius P.5. Dec. 152*

Contt

zot.

i

4 fifci Advocatos officii fui hic monet; quin tamen contrarium in certis

-re D

fferi

minimum locis hodieobfervetur & cohzredibus portio interficientis relinqua-

tur, aut ad minimum non eodem femper favore fifci hic ferantur confulentes,

fuli

quos ut plurimum brocardicu

m illud vulgare. /, 10« de jure frfci ,contra ilum in

i.

dubiis quaflionibus pr

onunciandum e[fe ,

inculcare videas, eo minus dubito, quod

ä

denti proxime cafü commoda fifci admodum limitari o-

v u

non modo in prace

i

ftenfumfit , a quo ad

prafentem huncillatio procedere multis videbitur ; fiqui-

dem nontam lucrumlegale videatur fraterna vel paterna hareditas ,

quam fan-

miäerir.

guinis jure eo

dem coharedibus, quam interficienti debita, jusque accrefcendi

(cicott

in &íci fui detr

imentum extendi finat ipfe Sacratiffimus Imp. z L. z. C.decad.

ibid, Gothofredi fed etiam Scabini Lips:eNsEs contra fifcum

u

h

zollend. $. 14. add.

ibus d

ita refponderint apu

d Carpz. Pr. Crim. P. 3. qu.13$. num. 4. at 9. $. feis

ff

tien [eiblicben 23

atter ermtor

bet unb ungebradbt , beroteegen ibmeaud) bie

eDolo

G'obes;Cotraff suet

fanbt, unb anibm gebübrenber maffen exequirt rorbett,

tet 9. . fid burd) (eine ZGerbrecbung, innbalts bet

y tbut

,

£yb nun moobl acbadb

«reume

eififben Se

(bte feine8

9tntbeils ber odttertidyen Grbftbafft, ficb verfuftig

ungä li

gemacdt, (o bat

(icb. bod) ban

fenbero Ctoeil Die consfcato bonorum auffet

bem ga(terbelepbigter 9

»

ajeftát beutig

8 &a98 ferrer micbt (tattbat. — De qua

5 1h qu

tamen ratione Vide que

fapra paffim memoravi) Det Fifcus fefbige8 £Srt8, fid)

"N

(n

u

nicbt gu erfeeuen, fonberm es ift baffelbige eud)

.9'6 be$ Qbätegä äötüt)ern unb

; QU

S)?itfüïtbexj sugemadbfen. Q3.

XVIII.

;uoslll

Et quamqua

m generaliter de regula omnis defundti occifor indignum fe

mmo

reddat, uc eidem

fuccedat, fifcusque hinc ab eo auferat L. 7, $, 4. ff-. de lon.

L

damnat.l. 14« Cod. de fideicom

miff.licet etiam per negligentiam tantum caufam

at Lj

mortis prebuerit D. 2. ff. /.

10. Cod. de bis qu. ut indignis L. 31. $. 1 1. de adil,

/

edil, L. 91. de F. O. Sttuv. exerc. 34.

th. og . 9. 1. f. fuerint in culpa Zaza five

j

2.tit. $. ". 10. vid. omnino Ill. Lyncker Z. Z/fj-

ul

levi, Mantica de conj. slt. vol. 1

du

lu

$. 19. &* 20. & Fauít ab 9l(cba

ffenb. cl, . conf" 3. p 366. féq4. non modo ta-

D

men illa limitatio agnofcitur utp

lurimum, quod liberi occiforis, fi fc. illeante

vulneratam talem vita decefferit ,

facceffione fifcum excludant. Matthzi 4e

, 0il

Crim.c.19. Vasquez. de fueceff. refol. L. 2.$. 20. nm. 12. tunc enim , quia nun-

Pïoh l

t

quam

q

mä,,

132

GR ASS de neglettis quoad

quam occifori delata fuithereditas, & per confcäuens neciterum ab illo auferri

poteíft, liberis ejus tanquam fequentibus propterea aperitur fucceffio , quia

tuncJucrum manet apudillos, apud quos manfiffet; fi indignusille non fuiffec

flum :

in medio vid. Peregrin. de ure fifci l. 2. t.2. num. 28. Sttyk. de S. A. L. Difz.

Àddat.

$. 1. fedaltera etiam exceprio illa approbarur , fi indignus talis incapax fimul

Qui de

fbc. "Tunc enim magis incapacitatis caufam tanquam fortiorem attendi, &

preien

Fifco exclufo ulterioribus locum dari teftatur Peregrinus . /. z. 27. propterea ,

plo.&

quod qui incapax fimuleft, fifci intentionem fundare non poteft, quia ejusdem

me -

ablatio habitum capiendi prefupponit, add. Sixtin. de regal. 1. 2, c.10. num. 120,

d

quo pertinet etiam cafus, fi occifor ex /ege ssuzicipali fatkus fucrit incapax ex

gr. f teflator. filiam. fuum baredem inflituat, g prohibeat bona alienari favere

xepotum ( ulterims ab . iffo filio deftendentium & . contingat filium committere

acae, 8

parricidium , quo fc. cafu fucceffionem non ad fifcum fed nepotes ex filio de-

volvi putat Baldus Peregrino c./7. 7. 2, », z. etiam allegatus, qui tamen ipfe

lenius & maturius hanc decifionem, con(derandam effe monet, quod forfitan

inde ftare non poffit, quia fifcus: excludit vulgariter fubflitutum arg. eorum,

qua praced. cap. z. 27. tradiderat , quz ejus licet non allegati verba integra re-

N

petiit Fauft ab Olfcbaffenb. 2.4, p. 26. b.) — Sicuti vero Peregrinum hic errare

indeliquet, quod generaliter inft;ituto non adeunte exclufo fifco fubflitutus ad-

mittatur, fiquidem ipfe Imper. 47;/. s. $. 1 3. Cod. de cad. tollendis poft inftitu-

tum & ab inteflato fücceffores demum ad erarium fuum devolvi velitharsdita-

tem non agnitam , ita novum hic przter opinionem invenio exemplum, quo

fifci intereffe negligatur. vid. Lauterb. iz D. de jwre fefci d. c. 3. $. 18. in frn. qui

i

hanc rationem fuper addit, quod hareditas in pcenam indigno auferatur , hic

vero fi admitteretur fiícus, indi

gnus haud puniretur , q.gippe qui nunquam

eam adiit nec adire voluit.

SI XIX.

2

Addam his denique omnibus, quod licet zxer ztra ann

zm lutlus nubens

inter indignas perfonas etiam recenferi foleat, fiqüidem illam omnibusa marito

relictis exuat textuszz J. 1. (?* z. C. de fec,nupt. ob incertitudinem maximée oteri &

D

fanguinis confüGonem , & quia mances prioris mariti m ocrore fic viderentur affici,

JNov.22. C* [Nov. 29. nihilominus tamen proptetea in locum ejus non fucce-

dat fifcus, fed haredes alii, enjus ip(i Imperatores zz 4. /. 1. hanc reddunt ra-

tionem , ze in bzs, quibus corretlionem morumm induxerint , fifci videreutur ha-

bere rationem. — Quare tanto minus indé commodi vel proventus aliquid ho-

dienum fperare (ibi poterit fifcus, quo proniores

praterea indulgentioresque

in concedendis difpenfationibus talibus viduis effe folent :

Cenf. omnino Lyn-

Antec

CKef dc D. S' 23* add' Fau&. do l, ci. . cf)"f-zf-—ï:'i-OZ-

$, XX.

(Qïun

-

LE

ätquiiendi modos Fifci cómmodis.

Pecchag

& x

r

.. t fic tandem non 'hpjüs mod

o argumenti

fed totiüs etiäm differtatíonis

, Qu

Suffecerit, hec pro modu

lo

ingenii in medium adduxiifc,

Fuiffet

flum abrumpo.

&antia colligere, fuppleat, corrigatve,

Addat his , cui volupe eft, p

lurahuc fpe

(imul

Jf

qui de rerum pra

xi magis inlirnctum

(e e(fe (entiat.

Tanto gratius mihi eric

h

(picilegium , quo mod

eftius virium tenuitatem, in tam am-

"*

pra fentis laboris

iendo deficientium, deprecor lubentiffi-

ptett

plo

& tam ltéfe exferente campo emet

previis DEO Immortali pro conceífis

:

me.

[nterim in lingis bifce du&tis, &

jusdan

ii 120

clementer viribus grati

is, uti decent

bus , ita devotis, fpeciminis hujus,.

inaugurahs

& (tudiorum fimul Aca

detpicorum fit

jpas ü

WEBIRAGS

jf

mittets

!

$vs

lio de-

m pf

DISSERTATIO.

| forft

| :

:o Wf Uml

IONE SUPERIORI-

lthfä ft"

PRESCRIPT

jc ertat

TORIALIS ACQUISITIVA,

iitusdt

-TATIS';TERRI

pPRJIERSEIDE

fL if

!

MICHAELE

GRASSO,

bayite

Ducis Confiliario, Pand. &

Jhlma 9"0,

j.u. D.

Gereniffimi Würtemb.

ij g

Crim. San&. Prpf,

Publ. Ord. p. t. Recrone MaGNIFicO,

atf

It

RO LICENTIA

defen[a &

Megapbiitano.

C. A. MULLERO,

TUBINGJAE. 1737:

T

at

TNAUGUR.ALIS

SERTA

TIONIS JURIDIC/E

jpanito

erioritstis cerritorialis acqu

ifitiva,

T

þlS

' De Prafcriptione Sup

APUT l.

ut afïid-

--

n Ia

nominalem , quam realem , at Cä* Divifreneus.

Evbzbens Definitionem tam

$.

l.

junt e"

lucidiüs appareat, quó

tendachzc Pramittirür

terminos

u

T infrontifpicio (tatim eóo di

ninó erit, cerminorum hicoccur-

rumr

gl*

noítra difquifitio, fatius om

cis faltem, quoad feri poteft, in

evolutijo,

joretu*

|U

rentium evolutionem, pau

anteceffum przmittere, aut eo qu

a copiose alias referri poterant

t

no Hf*

Yc3

(olummodo delibares

í Yb

-

r2

" ao

334

GR ASS de pveftviptione

d

Y

Yocis.

Prz-

Et 1. quidem quod attinet vocem Prafir;priozzs, patet ; eam

fcriptionis.

ortum funum deducere à verbo prafcribere,

quod idem effe ac prafi-

I

nire, prefigere

aut priflituere certum quendam terminum intra

! fiiqui

quem res eft, qu& prz manibus eft, ex

pedita effe debet , pluribus

«m Ti

jam anté ex c. 2.. de conceff. prab. &j c. in féngulis 19.difl. 6..demon-

ftgtnt

Variz ejus ftratum dedit Joh. Franc. Balbus zz zr. de

pra[cript. P.I, qu. 2. pag.

D. fr

acceptiones ! /« QuO remittimus. . Varia omnino in

ufu furis ejus'e

ft fignifica-

Iry,i

I

tio, potiffimum veróà denotat, 1. Exceptionem & defen

fionem rei,

ton té

Sumitur ocl gt

plurimum, *oz, zit. ff. c C.

de Except. Prafivipt. && prajud. &

ttrid.

generaliter

p/?

quidem vel zezeraliter omnem aut quamcunque exceptionem Z. ;r,

vid, La

exceptjone

J de Except. L. pen. c ult. C. eod. l. 3. $.1. ff. de Pravar. l.

3. ff. de

Schwe(

AAHt

appellat. L, 2. $. 1. ;Fïæd.L;fnl. d. Adult. l. 2. C. f contr.

defenfione

fm* vel lU.

oflende

publ. L. 29. pr. ff. de Exc.vei jud. l. oi. ff. de folut.

eamque five dilato-

tidion

r-ci

riam l.12. C. d. Except. ? Prafiript. veluti praecriptio fori, aut ex-

$2ve

P rtgeï

dilatoria

ceptio fori declinatoria L. fiz. C. d. Except. L. 2 9. C. 'de pact. five

lInt,

frve

etiam peremptoriam velutirei judicata L. pez. circ. frn. ff. dere 7ud.

litate

peremptoria /. 2 9. ff. de exc. rei ud. aut (imilis alia 4 2. C. de prec. Imp. off. L. z.

wf lt

C. feutent. ve[c. non po[J. d. L. gi.ff. d. folut. quamvis videatur diffen-

Vel

tire Alci:st.

Titdita

in L. ff quis 29. C. de PaH. n. 4. fe44. vel etiam fpecialiter,

UET

fpecialiter. folam illam

exceptionem, quiz nomen Prafícriptionis hocin articulo

jroeá,qua ex

intat,

Íoio tempo--

fibi proprium fecit, & ex folo temporis lapíu pendere dicitur zo£.

Dttioi

rislapfu

tit, ff. de diverf. tewmp, praféript. && tot. ti

[

Pcndet, : 4420r.

:

g ^ 4e prafir. 30. vel 4o.

2. Pro

fs.

modo

.II. Defignat modum dominium vel aliud aliqï:od Jus acqüï—

ia

rendi per poffeffionem temporis lege definiti, ita ut hactenus coin-

dominium!

àli ,

ut

cidat cum ufucapione, /.3. ff. de sfurp. C nfucap. juntl. vubr. &

aliud quod. ?. . d. Ufuc. && long. temp. prefer. L. un. C. de ufuc. transf. qua fi-

045 ?A

dam Jus ac-

P l4 02/;'31

/quirendi.

gnificatio vel maxime hujus loci eft Propria, cum híc demonfílrare

& conftabilire intendimus, fuperioritatem territorialem etiam per

,dincæn

Qua

[ tj

fignificatio

preícriptionem, ut modum acquirendi legitimum, recé acquiri

UM

hujuseft Pole. Id quod etiam ulterius elucefcit, ex adjecta infimul voce

loci?

biitw

qua etiam

4cquifitiva, quà innuitur prafcriptionem híc confiderari eam, que

«l

effe&tum

acquifitionis effe&um parit, in oppofitione ad prafcriptionem fu-

m

fuum opera-

perioritatis territorialis exzizivam, quà qui ifta fua territorii Jura

m

tur in Supe-

negligenter hactenus tractavit, &b alio ea in contrarium diuti-

del' n

rioritate

na quafi poffeffione exercere, aliumve fe inde eximere paffus eft,

territoríali

ab ea iterum excluditur EF

hxan

md, l

acquiendà./ punc nop eft,

quam tax?en hac vice pertra&tare animus

$.IL

.Noþn

x

f'nperioritatis territorialis acquifitiva,

ET

—

$. 1I.

em

of

Sequitur vox Swperioritatis.

A Superis f, Supþerioribu«þs-. ie

2,

inttà

1

Vocis Supes

iis qui primas tenent in fuo ordine, dubio procul derivata, & ad

rioritatis ,

fibus

eam Imperii fpeciem poteftatemque civilem, quz Superioribus aut

unde ita di-

miorte

regentibus in fuis ditionibus competit, accommodata, vid. B, Dn.

catur.

D. Fromman. 4e Cezdom. territ. c. 1. $. 4. Knipfchild. Z Zwr. e

Cum

z.pug,

nift

Priv. nobil. L. 3. €. 1. 1. 22. féq. Unde etiam porro. adjicitur Epithe-

. Epitbeto ,

m

4:"

ton territorialis vid. Fromm. Z. /. $. 3. ad defignandum id , quod territorialis.

Quid hz

u

reftri&a fit civilis ea poteftas ad cujusque Superioris territorium,

Lt

vid. Lud. Hugo de Srat. Region. Gerim. c. 1. $. 10. féq. Excell. Dn.D.

voces im«

f

Schweder i» Jstrodutl. ad 'fus Publ. Part. Spec. S. 2. €. 10. . 2,

portent ?

"-

!L

oftendentes ad eum modum relé infigniri territorialem eam Juris-

jtt-

di&ionem, quà, qui in fuis territoriis Principes aut Primi exiftunt,

W

ad regendos íuos fübditos jure füo utuntur, uti in imperio noftro

.

funt, qui Status Imperii audiunt, aut faltem immediatà illa No-

bilitate gaudent.

Eft quidem vox Swperioritatis minus latina, &

"t jW.

-

ufü faleem, non tamen prorfus ineptéindu£ta, uti eleganter Author

"

,/L*Z'

- difene

meditat: a4. Iz[fo. Pac. Caf. Suec. quem comm.

Dn». Henniges opinan- & quenam

fint fynoni-

ciditt!

zur, in Manti[f. I. ad Spec. 4. $. 1. quia rem non 1ncongrué repra-

ma.

fentat , variis alias nominibus appellitata, aliis eam vocantibus, ve-

antica

(imur !

nuítiorem quidem in modum Sublime Territorii Tus, aliis fazpre-

amatum , alis omnimadam furisditlionem , aliis Regalia, aliis fspe-

, 4

vinui, genemle aut eminens dominiam , alii:s poteffatem quandam ma-

us4ttt

jeftaticam , aliis. us Principum , aliis füperadjicientibus Summum ,

aliis Sugsmoo proximum , Summo faöordimmm : aliis Zurisditlionem

mus C

n Ü

eam quam Status Imperii , aut etiam Noliles Imperii Immediati in

71

Provinciis , Territoriis , aut Ditionibus feis babent : aliis aliter adhuc

delineantibus : & Germanico quidem idiomate, bie fattbes-(yür(ls

yltntt

lr

m Pe(

lidye £ybrigfeit fimpliciter, vel cum adje&to bie £anbesQrür(tlice

55obe £brigfeit ,

-bie £anbes J»obe £brigfeit, Die fanbe8 J507

p

beit unb £ybrigfeit,

bie £anbes Soberamb Jyerrlicbfeit , bie Óbetz

g ov

Syervíicbfeit unb $5ot

tmáfigfeit, Speidel, inSpec. voc.fanbszunb

eür(tlic)e £brigfeit.

W'ehner in Obf. Pra&t. voc. *Zanbä»;äürü:

m V

fid)

e £ybtigfeit . Superioritas Territorialis Excell. Dn. D. Schwe-

ytiJut

der iz [ntro

Án & ;xo,-

d. d. l. $. 2. in fin. Magnific. Dn.Praetes in Tratt. de AMod.

modo No-

, dit

daxandi ffarisdit. P.1.6. 2. & in Diff. de Tut. mat. wob. imp. im-

ilibus Im-

lffug tl )

3eed. ubi etiam , quod hac Superioritas Territorialis Immediatis

me/iatis

n

Nobilibus denegari non poffit aut debeat, quamvis Statibus tan- comperat -

*

quam remilfivé,

1

"-

Á

$36

GR ASS de preftviptiont

u

quam charactere Statüs inGmul, præfulgentibus'competat in-grä&i:

4

dr

excellentiori (& eminentiori; his vero tanquam fola immedietate gau-

| Quet

denribus in gradu hactenus remiffori , quod etiam firmant ibidene

|

&t

1

|

allegati Dn. Kulpis. 2Z. Zoszamb. c. 2. $. 1 4. p- 5 94. Struv. de Cha-

quem(

vatl. Stat. Imp. apb. 26. B. Dn. Maurit. ad Capit. Leopold, $.3. ad

ker. d

- verb. basu beu Gotánben (amt erftgebadbter SReicba SRitterfcbafft

fültem :

Dn. Joh. Chrift. Donauer. iz Dif. Inaug. Altorff. c. 1. $. 9. B.Dn,

tnodo 2

Lautetbach. i» Coll. Tbeor. Pratt.ad Tit. de Turisditl, $. 44. B.D,

ipparel

Frommann. 4. Cozdom. Territ.c. . $. 4« & $- 17. 18. (5 1 9. aliique.

Aliadt

plures ab eodem adcitati & quos cumulatim adducit Philip. Knipfch.

tonisfT]

de

ure Civ. Imp. L. 2. C. . s.13. féqq. Antón. Wilhelm. Ercel íif

fu. B

bem meu»eróffüeten. cbauMat ber £anbs« Sürftlicben JObers

2

$5ottmáfigfeit $. 22. &-noviffime quoque Joh. Laurent. Schmidt

w Con

in Dzff. Inaug. Altorff, 4Aua,

fir. u

Immed. per tet.

117 0 $. babita de Super. Territ. Nob. Impfv

n

$. III.

-

S

Q3, 4

Hoc veró fuperioritatis territorialis Jus unde, & q

uando e,i-v

Supexïorita :

41 prov,

tis territori- furrexerit , & quomodo in eam, in qua nunc eft , formam adoleve-

Pitz

alis origo - rit

, res eft plus quam incerta, aliis in aliud tempus id rejicientibus.

Cntpert

quàm fit in-

Sunt qui obrinent, effe partum plane novum, olim proríus inco-

certa often-

tlis adi

ditur.

gnitum & forían duobus faltem feculis retrorfum computatis pro-

s Cor

Án novus gnatum quam in rem Aurhor Der $eapterbeimifcber Confutation ita

ttles re

plane partus confidenter fatis : Syie £anbeg $yürftl. obrigfeit ift oor 9flterg itt

A?

SReid) eit gan& unbefanbt &ying getvefen , unb ift erft eim neuet

um D)

ero

foccus noftri feculi , referente ita Kulpifió d. Jegat. Stat. Imp.c.7. $3-

omni

& ex Limn. L. B. de Lynker z Diff. d. faperior. territ. in pr.pag-s.

dame

Ertel Z. 1. p, 1 5. ibi : woffri C prioris feculi. Vitriar, im Juffit. fu.

Decno

I4

Pabl. l3. t.15. $. 1. in not, lit. B. Quod quidem pro incongrue

princip

LoAd

di&to eatenus omninó haberi non debet, quatenus refpicit vocabz-

uütis J

la iMa fzperioritatis territorialis, ufü adoptata noviori, eamque, in

Bentis

vocabula (*

quam hac ipía poftea excrevit & invaluit formam atque definitio-

prafeatem

L

1

UT

formam nem. Dn. Rhet. de 7zr. Stat. Imp. cive. Saer.C. 2- S.14.

Kulpis. 2./.

lrite

concedi pof. p. 177. de Lynker 4. /. $.2. ubi quod hazc vocabula recentioris fint

lncin

fc traditur.[Lyli ; & variantis quidem, neque eodem modo iisdem verbis uten-

tis : tum etiam quatenus refpectus habetur ad ea, quz primis tem-

159(

C g,

poribus, five legibus moribusque Romanorum, five Jure fcripto

D.sq

Germanorum difpofita aut indu&a legebantur, quippe quibus hec

NIS

Bon. . 444 talia adhucdum erant inco

zem ipíam

gnita, Quatenus veto re; ipfa in fe fpes

Vies

;tur.s

ER

e

*

23y

fkpe)-ioritatif territorialis 4cqui/ftivæ.

"

in fe , que à

du

&aturA, 'k;'.);remodoribus omninó initiis ejus origo rep&ci*folet. In

remotiori-

g

quz tempora veró pr

cis& hec inciderir, Scriptores admodum vari- j decd

ribus

(

ant.

Alii eam altius

repecunt à [tatu regionum veteris Germaniz,

Q

uem Clever. Lib. 1. Germ. antiqu.c. 37 . de(cribit, tefte Dn. deLyn- repetitur.

'*x D7

j d

ker. d. l. p. $. À

lii originem ejus ad Caroli M. fafces referre malunt, 4 4u

r

i

faltem in nonnu

llis Comitum exemplis, & quoad certum tantum-

temporibus,

orum gradum,quo tum terporis iis indulta

variant Do-

hUt

todo aufpiciorum prim

étores.

M

apparebat ap. Dn.de Lyn

ker d./, & Dn. Hert. de faperior. territ. $.5.

«ll

Alii ad tempora Heinrici, Auceps di&i,

Conradi Magnif. S. I, & Ot-

!

J i

i

tonis [II. Ming. 4e

finper. territ. S.2.. . 21. Dn. de Rhet. i» Jnffit.

fed

Zyr. Publ.1. t. 07. $.15. Dn, Vitriar. z2 Inft . Tur.

Publ' L- 3- t- lf.

N

h

5-2. in 7701'-

lie. B. Alii adtempora Magni iftius Interregni poft mor-

hnidt

tem Conradi [V. 1254. orti, Dn. Burc,

Gotthelff. Struv. ;2 Hiffor.

ur. Rom. c. 10. $.13. Alii ad tempora Rudolphi ex Leudero Hert.

j Af

d. l. p.123-

Alii à Corolo IV, ejus initia, primitus quidem in Italia

«oepta, aut

deinde à Friderico IlI. inde usque ex ltalia in Germani-

derivare volunt, Dn.Schilteriz Zur. Paubl.

ao

am provenientis ercum

D,1. 124« $.6. ubi ex regeftis

Imperialibus Augufli Palatini fe id

dolie

ere fcribit, Hert. . L. .p. 192. Ertel d.4. p.75. Alii

jentib

compertum hab

aliis adhucdum

indulgent perfcrutationibus partim & oppofitioni-

(ug n

bus contra aliorum quorundam adeó ex longinquo Juris hujus na-

ytis p

tales r

educentium adíerta vid. Eyben. is 4iff. de Origine illius: Tan-

yation?

tum po

teff Princeps in fuo territorio &c.c. 3. ap. Ahasv. F ritích i«

ytucn

Exerc.

In quorum !

d

Jfur. Publ. P. 2. Ex. 9. p. 411. Kulpis. d.L. p.r37. inquorum

ententias

omnium & fingulorum veritatem tamen, aut przluppofitorum fun-

enitius. iu-

ï ,617'5'3.

damentorum robur penitiüs hic inquirere, nobis nunc nec vacat, quirere non

"M^

vacat.

nec

no(tri eft inftituti, nec multum ad fcopum hujus differtationis

j n

principaliorem juv

:abit.

Sané in incertis potiffimam partem conje-

Infuper qua

ongm

&uris hec talia fe

fundant, nec ex certioribus Hiftoriarum monu.

potiffimam

meü

partem ia

mentis, quippe qui haCtenus hic, tefte quoque Dn. Kulpis. Ze Le-

conjecturis

06 n

at. Stat. Imp. d.l. p. 137. deficiunt, definitam hujus certitudinem incertis coá-

/snitio

ftere vi-

haurire datur. Poffumus quidem ex hiftoricà eà recenfione quam fi

dentur.

hsd

hunc in finem concinnum in modum exhibent laud. Dn. Kulpis. Z.

ori fit

Henniges ad Spec. 4. medit. ad Inftr. Pac.

l. $. 4. & fqq.. & laud. Dn.

picute!

C. $. mantif]. 1. in tr. d. fuper. territ. $

.30. G plur. féqq. Excell. Dn.

nió g

D. Schweder iz Intr. Tur. Publ. Part. Spec. $.2. 9. 6.

occafionem

Hoc jus

. (cif

m

(ua interílitia

quomndo

hujus Juris hinc inde propullulantis , atque per varía

reaffu-

vites fibi

ipis

vires , aliquando etiam irerum depreffas aut imminutas , fibi

fümpferit-

/ 1

u

menti

atüh

b

|332

äRHSS de. pmjäïiptz'one-

o Geprei RE

elatiores ,

"HWM?"Q 'm.ent-is addifcere , multumque lucis toti huic materiz inde focnera-

d/lgl

ri ; Exinde vero originem ejus certam & veram , genuinam faci-

Aliquando

N

depreffiores?

em, naturam , etatem virilem, atque plenitudinem in quam vel

! modis

Inde certó

primitus adfurrexit vel nunc compofita extat, metiri, adítruere &

frerid

quid adítru- certó definire velle, divinantis magis effe credimus quam determi-

ere divinan-

Conver

nantis.

Et ne quidem ipíi hi Jureconfultiffimi viri & Jurium Pu-

morib

tis magis

effe quam

blicorum Callentiffimi fcriptores feriem hiftoriz inftatu Germanig

-s pum

determinan. de tempore in tempus delineando, venufté fatis reprzíentantes, au-

! Meich

tis. :

fi fuerunt bujus ipfius Juris in toto fuo complexu fpectati natales ,

Ditiy

ad hec vel illa tempora hujas vel illius Cafaris praecisé referre;

lzt.j

quod ingenue & fcité admodum faffus eft modo laud. Henniges 2./.

Obfery

6. 2 9. his verbis : Caterum. vera id pracise enumerare non aufrm cum

dem v

f'eperioritas territorialss frt aggregatum qm'd ex multis atlibus: Turis-

yven

di&liosis Ó* imperii, quo tempore.- quave occafrone unum quodá, pecu-

tndem

liare us aut datum fit Statibus , aut u[urpatum pra[criptumnue, ple-

ximilia

vaque euim initio [ime firipta lege fine Imperatorum voluntate per tur-

Pcincip

bas Cb inter motus civiles. u[fie quodam propria autboritate inchoaro,

Di, de

? mox in imitationem teatto , þ?im caperunt , quorn*minitium quod.

h jg

zatura (ta latet , nominare certo mon po[Jamus , conjeti urari anceps

preifis

eft $- errari [apiffmie obuoxium , wt adeo ommino filere: praflet , quam

$d

vana divinatione deridendum [t prabere. — INop invidebimus banc aliis

Ivi

gloriam, qui magis propitio Delio uatatore utuntur , aut quiin Hiflo-

prob:

ria patria aGlorumwe reconditorum rece[]us &

E

.[z?zlcmria; diligentius pe-

pora

Zelrarahbte.

4

G

$. IV.

Jponi

Cautiüs ve-

deanfürþ qui

ró incedere,

Ex his facile colligere datur quod cautius agere ví

fimé

non diu fe torquent iftis conje&turis, quibus nativitatem ejus prz-

qui moribus

.

*

QUe j

pedetentim

C1s

e

: ad hoc vel illud temporis momentum , aut ad hujus - vel illius

tfn&re

per tempo-

Imperatoris indultum reducere fatagunt , fatius vero agant , qui orie

rum inter-

Citoi

titia eam.

ginem ejus fundare malunt in eo quod moribus hinc inde fenóm

ub

invaluiffe:

fen(imque invaluerit, afferentes per temporum fpiramenta, atque

-

W

€» a4d

per partes, fuperioritatem hanc territorialem proceífiffe, necom-

nes Proceres imperii pari modo parique gradu , fed alios citius,

uT

alios citiüs

ad alios alios ferius ad eim perveniffe, eam ipfam quoque non flatim fed

tii

feriüs perve-

'galien

niffe, non

pedetentim demum in plenitudinem eam , ir quà nunc eminet, ab-

iiffe uti fere loquitur Eyben z Z. Diff. c. 4. Frictch. : . p. 415 janit.

B

fiatim quo-

que in eam P

. 417. d2 6, $. Ubi ita : Certe qua non tranfiere illicoy [ubinde tamen

ff

ert..

u

plenitudi- delibara , allnvionis vitu fixis jdli? jïfmatisque f[eufim coaluerunt. Hl

ls

m

-— —l

ÁÁ

jizperioïitgztïl 't&rri;orialis 4þqz4ijz'tiwa.

IT

rc. fs. ubi, addit & firmat. citiüs perveniffe adP.fi-ncip&s nem , inqua

Y fat

pröfan"o's ;

(erius ad Eeclefiaflticos, & compl

ementum deinde variis nunc cft,

abiiffe fta-

m wl

modis acce(fi

ffe, oftendens quoque quomodo illud accefferit. Kem-

tuunt.

j d

merich » JIstrod. a4 us Publ. l.7. C. 2. fere per tot. Cum quibis «usm in renil

terrr)

convenire videntur omnes illi, qui fcribunt hane fuperioritatem adducuntur

m Pt

moribus ufu & confuetudine

faiffeinductam & variéhincindeufur- authorita-

tcs.

r

/

patam Limn. 4e

Jur. Pu

bl. L.a. t.8: num. 1$$. poft Gylman.

652

Meichfn. aliosque

N'ehner iz Obferv. Pratt. voc. $anb8 G ür(ttiche

natzlis

£. 1. n.21. €b de lib. Imp. civit.

£ybrigfeit Knipfch. de nobilit. L. 3.

:

refert

E2 » 7 Ertel Z. ] p. 15. ibi

bfof burcb ben Gebraud) uno

'(fandem

igcsd.l.

Obfervantz eitgefübret. Ming. de fiper. territ. in proem. S. 4. Tan-

P 37

Cafàtres

dem vero übi per incerementa fua ad pleniorem eam maturitatem

eam expref-

fri

pervenit ,

Caíares jam amplius non dubitarunt expre(fe quoque

sé appro-

eandem aut

boritate Imperialt hinc inde confirmare, quod ante Ma-

baffe.

,(WW-

$, Ple

ximilia

num ]. Imperatorum: neminem fecifle, & hunc primum

iperim

Principibus & Stat

ibus Imperii eam expreffe conce(fiffe advertunt

CT.

hat

Dn. de Rhet. z Izff.

"i

Zur. Publ. L.2. 1:1. $. 12. & Dn. Vitriar. J 3.

it.b. imo & plate Capitulationibus Czfareis ex- — Inprimis

rimnqüüA

p1.25. $1. in zot. L

per Capitu-

ii m

te(hs in toto

fuo ambitu integram fub nominibus bet Jobeit ,

lationes Cz-

Geroalt, Regalien, £ybrigfeiten &c. generalioribus & col-

fareas.

i, (WM

emadt,

lenni conventione infertam admittere & pleni(fime com-

m

le&tivis fo

jl

probare :

quod a tempore Caroli V. usque ad novi(fima hzc tem-

pora noílra

i

£.

actitatum fuiffe certo certius reddunt Capitulationes Ordipe quz

geztif/f!"

Cafarez fucceffivé omnes, quod ip

ía infpectio evidenterob oculos fccäüfenwn

ponit,

Imperatoribus noftris facratiffimis expreffiffime & folennis-

debere atque vel'e hoe.Juscuique falvum at-

;nthb qui

fimé pollicentibus , fe

jus pre

que in

cegrüm fervare, & in libero ejus exercitio quemlibet manu-

tenere

quàm in rem. Capi

tul. Carol. V. art. 4« difertiffimis ita:

re/ j///05

bie Gburdgücften, aud) anbere ütz

uiotie

€5ollen unb colen QBir 1c,

"ftet, Graben, Jyerren u

rib &tünbe, bep Sjbren dSobeíten. YOüve

L (enm

oen/ YAecbren, (PerecbtiaEeíten:

tBacbr uno «iPewalt : jeben

,uqy

obueunferunb máne

gec 0

1065 (einen &tanb unb SfGefen bleiben faffei,

niatidbe Gintrag unb CBerbinbernuf , unb Tybne

n oqju Sbre Re-

; (s

galien, ObrigÉeiren/ Srepbeiten Privilegien ,

Dfanotcbafften

um *

aevmobubeicen/

ntt,

uno (Getrecbrig

teiten; aucb (Gebraucb uno gute

fo (ie bifber ge

babt baben ,

ober in tlbung gerefe

üfiub,sugbaf

1 ]W :

er uriD ?anb, in gutec

beftà

nbiget Gorm , obne ale CBeigerung,

jl

baben al

8 Saóntifcber $

j H

confirmiten ub beftátigert,

(ie aädä

2

| ofiig

"

)anos

iB

340

GRASS de præfäriptïanf

fiseem

banbbaben, (büsen unb fd)*iiämen, bod) männig!idj a feinen Reds

hp

ten unfddblid), —Quod feré iisdem repetitur in Capitul. Ferdin:n-

jdi

di l- arz. 3. vid: Lim. inxädnot. ad, d. art. 3. ubiobfervat, in quibus

—

nf

le&io differat à precedenti, Capitulatione Carolina. In Capitula-

ptct

sione Maximil. II. quidem hzc talia ita non repetuntur , quamvis

Dif

quoque contrarii quid ibi non legatur , brevi(fimis fiquidem con-

fetha|

ceptá & differente à prioribus non folum quod ítylum le&iones ar-

Tatut:

ticalorum , & collationem mateciarum attinet, fed & in fubítan-

fipim

tialibus ipfis, unde & Limnzo fufpe&ta vifa, confidenter credenti,

df d

copiam hanc cum Originali non convenire, Concordat veroiterum

qu

cum Carolina illa Capitul. Rzdolphi IT. art. 3. ut & Matthiz zr:. 7,

Mdit

item Ferdinandi H. arz. ?. & Ferdinandi HLL. ar*. 2. Ferdin. IV ar2..

Want,

Leopoldi , Jofephi az. 3. & Caroli VI. moderni Imperatoris invi-

poffe:

&iffimi art. . quamvis in pofterioribus his Capitulationibus Z. $. 4.

K gre

in forma extenfiori conceptus fit, vid. B. Dn. Maurit. ad Capitul.

tibus.

Leop. art. ?. & Dn. Ahasv. Fritfch.zz adzot. ad Capit. Toféph. art. 3.

illatg

ut & ibid. Nitfch, in Commentar. ad art. 3. C. 3. $. 7. & adnotatio-

tonve

num Author ad Capit. Car. mod. d,arr. 7. & noviffime Excellenr.

tenit

Per

Dn.D. Schweder in Collat. fuccintka Capit. Cofar. poff Pac. Weflphal.

ütitui

Inftumen- 4455 , $ 2. Quibus robur accedit firmiffimum ex Inftrum. Pac.

tum quoquc

lmm

Pacis W eft-

Weftphal. C.S. art. $.i2$. 1. quo nominatim Principibus & Statie

KG

phalicz.

us Imperii Romani hzc poteftas verbis formalibus afferitur. ibi :

Ws

libero "furts territorialis tam in Eccleffaflicis quam in Politicis exerci-

cedi

H0 (C. ( AYt. $. $. 29 ibl : eum fure territorii & fiperioritatis exe

hat

é

commnni per totum Imperium batlenzs ufitata praxi cic. infuper

l

formulam ex confueta utplurimum formula in literis invefliturarum frequen-

3m

o

literis inve-

tius obviá, nempe bem ?anbs-Joerrn veríieben unb gegeben mere

fity,

ftiturarum

1

:

ben2c, ober(te unb. nieberfte Gerichtezc, mit allen unb fegliher

la,

frequentio- f)brigfeiten, Gbren, Sürben, Grepbeiten, JoertfidEeiten 2c,

Irem.

NOblln

referente ita Din. a Seckendorff i ceucjcben. Stir(tenextaat P. 2.

V

u

€. 1. 0. 4. & Dn, Eyben iz Explicat. Regula : Principes tantum po[fe

LT

dm [seis territ. quantum. Imperator in Imperiþ C. $. $. 1.

a

$a

LHæc Supe-

Hac Superioritas te-rritoria]is iä'ImpErie R. G. in ifta fua am-.

Qlig)

(

zloritas ter

- plitudine atque plenitudine, quà nunc fznQionibus pragmaticis

BX

ritorialis

conítabilitaeft, ufuque viget per corum fere Imperium validiffimo;

in plcn:imdi—

Wfra

pe fuà nunc

defignat omninó regnandi poteftatem Majeftati feré fic ditze analo-

ltay,

de(crjbitur. Bam . immediate proximam Dominis Im;erii R. G.territorialibus

Raj

um

*

141

jïtperiori't-a(i: tefritariali: 40qzi/&i04.

diaté Imperatori & Imperio fäb'-

m

inperfomn*þöl res territoriis imnme

lii

jectis sppertinentes proprio regula

riter, perpetuo & in fucceffores

vraníitorio jure , fal

và tamen Impera

toris & Imperii Majeftate, com-

ibus

D. Schweder d./, $. ?. & Excell. Dn. Pra'fes

[/74

vt

P

etcritem vid. Dn.

£. Alüferé ee-

amvis

Diff. de Mod. tax

andi 7nräd£

H.rb.2. Curh quadefcriptione in e

dem modo

] (f«

fe&tu fere coincidit tüm fuccin.

&a Dn, de Lyncker. definitio , quà ejus

definiunt.

naturam ita delineat ;

quod fit poteflas immediati poft Cafarem

QUE

& res territorii íui competens iz /asd.

üblle

regiminis Statibus in períonas

'edents

diff. de Super. territ. p.13- féq4* ubie

tiam penitius eam explicat: tüm

oribus adhuc conceptae

ft verbis Dn. Hennig. f. Author.

jterum

& qua brevi

24"-30

AMeditat. ad

Infir. Pac. C. S. in trall. de fup. territ. ubi ad Spec. 4.

[ atj

gant. 1. p.3. luperioritat

em territorialem accuratius definiri non

d fit Jus Imperii füb fummo proximi reale

risive

poffeexillimat, quam quo

dornatam eam definitionem plu-

TAED

& proprium, ubi etiam nervose a

Diximus quod due pofleriores 4

In quibus

efialtionis

gt

ribus eleganter declarare fatagit.

allatz de&nitiones fer&cum illà, qua à

nobispriori loco traditaeíl, |bustamen

eph.ttis

conveniant: Siquidem aliquid di

Ícriminis intercedit:

inLynk-riana al

iquid (ub-

«dnotutt

a

ltem Sratibus tribuitur, ex illà qua

effe difcri-

i

Fycehtt

etenim Superioritas territorialis f

minis often-

utitur hypothefi, quod nonnifi

Statibus, minimé veroó Nobilibus

ditur , &

Immediatis competat d. /. p. 16. ung.

ij dl-[: de Immed- Ci'v- ImP. CXPHC:HH'-

Rmm, PQCI

& hoc jure,

fuo utique gradu gaudere, f

T

R.G.$. 14. quos tamen

r4$.2. jam per plures

firmavimus allegationes: quibus robur ac-

«riur.

cedit non tantum ex communiori Dd.

calculo & rationibus, quas

"m

*

de Priv. Nob. e&: Ord. Equ.

yriuti

hanc in rem congeffit Knipíchild. z 7r

l. 3. C 1. n. 2. Q plur. féqq.. Sed & arg.

Capit. Cef. novior. Leopoldi,

infopt

ofephi zr£. 3. & Caroli VI.

$. 1. ibi:

:

(&ambt ber unmittelbabreun

"d

Quo vel maxime pertinet Diploma

p t

frepen SReidosSRirterfebafft.

loriof. memoriz anno 1698.

Calareum ab [mperatore Leopoldo g

gt

Nobilitatiimmediara Suevice ifidultum ,

bie Danbmerde.2unfjte

hi

betreffenb: ubiira: 2ll$ eerorbnc

n SGit, (esem , ltacuiren,

erfenz

sat Pcz'

pilfommener $)2act , rede

um p

nen unb befebfen aug Svapjerl. bácb(t-b

tbe

ten Ciaiffen, seitficben ?Racb u Gu

finben , Paf 2c, ber Gewalt

S5yanowerd'er anjunebmen ,

aus ber

Sjutrer(dafft uib Sero 9)tite

iven GrbzJjulbigung ber LUntertoanem

; f

glieber Immedietát , privat

unb ber NB, oaraus ficb e

tgebenben Z.anos » Dorigbeit 1c. vid.

: ii

iufrapluribus qu ratio eft,

cur potius in genere Terrzroriorum Imp.

jdifim

Inanediatorum Domints adí(cripferimus.

Deinde eam etiam re(lcan-

" il

['th nos v

ero indefinite territoriorum

"

git ad territorium cujusque

immes

;o[iahbï;

yu;

14*

GR ASS de þr.äfcrïptfan?

—

li.

immediaté Imperio fübje&orum mentionem injecimus. Fieri näthy-

que poteft , ut quis Superioritatem territorialem etiam in z//ezoter-

pfl'ällt

| debt,

ritorio exercendi facultatem fibi quzfitam habeat, ad in(tar fervitu-

domin

tis cujusdam in przdiis conftitutz, per tradita Magnifici Dn. Prz-

afferer

fidis in Diff. de mod. taxandijurisd. tb. $. p. 29. ubi & alii adcitantur,

rition

quod inolens videri non debet ; vid. Dn. Donauer ;z diff. de Jurisd.

ilufu

in territ. alien. per tot. inprimis in c. 2. th. 4. fé44- adeo ut & hzc

ica quafita dici po(fit jpre proprio aut patrimoniali quod dicunt, ali-

Dec pri

cui competere : utut diffentiat Dn. de Lyncker. 4,/. p.;7. — Eá veró

Áipere

friciam

quà Dn. Hennig. utitur laudem quidem meretur accuratioris cujus-

dam notz, quo brevius eft concepta, fed ex verbisiftis adítri&tio-

tum ab

ribus fubobfcura aliquantulum reddi videtur, faltem ex iis , prout

W.

5

D ilibi

jacent, non ftatim cuilibet obvium eít, per eam definitionem in-

telligi fuperioritatem territorialem in noftro quz viget Imperio.

) li

Neque enim Reipublice Romano.Germanicz neque territoriorum

quat,

i cert

ad earn pertinentium ulla, ne quidem per zquipollens, inibi fitmen-

tio : üquidem & vocabulum; quod adjicitur, rez/e, utinec fuper-

itdicat

addita vox proprizm , idíatis evidenterob oculos ponit, cum & in

lüperi

alia quadam Respublica forfan & fimile quoddam ita fublime jus in-

ibi feq

veniri poffet, quod vel ipfius laudatiffimi Authoris explicatio ver-

ditis 4

Juvofhs borum , reale & proprium, quorum zquivocationem removere opus

Gtto

omnes con- Füit, innuere videtur.

aliud

De eztero in eo feré omnes conveniunt,

venire,quod quod fuperioritas t

erritorialis definiri debeat per poteftitem (üummz

ilum

fit! poteítas

poteftatis aut majeftatis xmulam, ei analogam, proximam , fub-

&xor:

fummz po-

DN

teftatis

Ordinatam, qua gradum ordinis fatis difcernit fecus ac putat L. B

aemula,

de Lynker 42./.p.:4. quando fubordinata dicitut s Zwr»wedietatis

Uti a

&

^ Tmperii noffri territoriis, aut quando ei vox immediaté fignificantiüs

lsf

analoga

adjungitur, aut potefítatem Imperii poft Imperatorem lummi, vel

lic I

immediati poft Czfarem regiminis; aut Jus Imperii füummo proxi-

Wam

proxima,

mi, qu& omnia & fingulain idem recidunt, & quanam id generis

türig

Àn

alia.funt Epitheta, quibus naturam ejus explicatiorem reddere &

Whet,

ad vivum reprzfentare omnimodoallaborant, ^Definiunt alii non-

di

fput

majeítatrica

veré & abío-

nullt eandem per poteflatem ZZzje/Zzricam ver& & abfoluté talem

d?).a

laé ais -aUt /zdepezdentem Perfonatus ille Joh, W . Relfend(o Heromonta-

Gitora

aut

nus z "Ir. de Summa Princ. Germ. Pot. c.3.. Bernh. Kóhne zz diff.

US, H

indepen-

dens dici

de modern.ftat. Ele&. Sacr. Imp. p

- 56. feqq. & noviffimé adhuc Dn.

C()grm

ltà o

queat? id

Joh. Wilh. Gobel. Prof. Jur, Helmítad. 4e Juribus Procer. Imp.

nonnulli a

Vriur

ferunt.

- Majeftaticis c. 2.$. 2. ubi Proceribus Imperii; non t;ntum quate-

nus

EE

—

f

4145

E

: ngeriofVimtiszerritoriazlzkl acquifitiva.

—

re-gati, & tanquam coim-

i

nus 'cüm,þ.rïj.mpera-tdrzih comitiis funt cong

perantes & Majeltatis Caía

rez. participes a

d gubernacula Irnperii fe-

Mte

& tanquam fuorum territoriorum

dent, [ed & quatenus üt finguli

IÀ«

ur; Majeítatem abfolute talem

Pra-

domini atque regentes confiderant

afferere & vindicare audent , idque

partim authorititibus partim &

4

1üf,

uod ali

rationibns hinc inrem congfzihs.

Quibus alii fe opponunt ( nec

:

ó

.

riid,

nec £a5 fatis concludentes,

communi

w

illa; füfficientcs aut rei ipfl convenientes,

quod probare debebant,

afferunt , adíIruentes in-

cgant.

d

nec probantes,

ICF n

&

fuper ex Authorib

us hanc in rem condu&is potiores fi penitius in-

j vt

—

voluiffe, tan-

contra

'

fpiciantur ,

vix inte

Migi poffe id ferió verbis afferere

nitentes

Qu

tum ab:ffe ,

ut re ipfa id conílabilire intendant e.

g. Rhetium i

vel

ridio-

lInfl. Tur..Pu

bl. L2 t. 14 $. 10. primis definitionis fuz verbis, ut

non ferió ita.

loqui,

pf(?llf

& alibi pa(fim

estidem quidem appellare poteftatem fummam, fed

(1 i

temperare,-ut facile inde judicari

potteri

oribus vérbis iterum ita

fibi ipfis in

illum fummitatem illam ,

liceatita loqui, intelligere faltem

yriorutt

criptis fuis.

in certo (tatu, certoque gradu ta

lem quz analogum quid fummitati

contradi-

fitmet

diate fubordinata, quippe quz

cere conse

indicac,

quia ei proxima aut imme

.chpe

dhuc agnofcit,

quod innuere videntur ifta qui

tcndqnt,

fuperiorem alium a

A

um &m

ibi fequuntur verba ; nifi Reflri

io el

Lege publica vel patizs cum fub-

-dübi exprefs& quod Status Imperii

yjuit

ditzs app

areat junct. $, 8.. prec.

Nec

4tio vt*

do Imperatorem & Imperi

um agnofcant fuperiores.

cerco mo

u ops

:

aliud ferunt judicium de Coccejo ;z

jurzlspubl. Prud. c. 2. S.7. fcil.

[tatem definire ,. fed.

yrenuutts

ilum quide

m etiam eandem per fummam pote

quod id intelligi debeat , /a/vo Jure Imperii,

mlum

expre(se fuperadjicere ;

4 füï

illudque ipfum ita explicare , qu

od Íumma fit relative & eo in fenfu,

Ad Dn. Vitriar, quoque iz

iib

uti alias dicitur jus

territorii fublime.

nimis confidenter provocari , cum

-

j

Inft. dur. Pabl. l3« £. 45« 25*

fanti

rialem. non. de

finiat per poteltatem fum-

hic fuperioritatem territo

i, V'Z

mam,:potiüs vero expre

fse ibid. Lit. 4, fcribat, effe eam Impera-

x: Etiz $. 6, feqq« ulterius hoc.confir-

prost

totiz Majeftati fubordinatan

fimpliciter májeltaticam pronunciant ,

gmetïs

mer, & contra eos qui eam

dett

difputet.

.. Nec aliter. judica

ndum eífe de pronunciato Mageri . Ze

f

(cribentis, quodStacus Imperii ref

pectu iub-

Jj 00

Adv.arm. c. 6. n. $4

attamen non diffiten-

Lal

ditorum fuorum Majefítatem habere dicantur,

tis, eos Principein Summur à

ut Imperatorem pro ^uperiori re-

Vel

d dfjï

cognofcere.iz d. c.6.

Zs 66. 730

e pafim. .. Reliqus vero qui ferio

| máxime obítare nexum illum plus quam. no-

fi qui ferió

hu^

ita opinarimalunt, ve

1ta opinari

malint ,

, IH

torium, qui inter territoriorum. imrmediat

orum Dominos ex una ,

"

i qu[c-'

fii

344

— GRASS de preftripiane

hs

dl

UREOvS

ris

& inter Iäp-crium & 1mperatorern ex altera parte intercedit, ex

ter-

eon

zias in con-

sationcs va- rarum) fuarum ab imperio defcendentium eoque cafu contingente

t 1

£rarium op-

redeuntium feudali recognitione & Imperiali inveftitura illos ad

gonere fata-

fidem & obfequia obítringentem Dn. D. Schwed. i» Jztrod. Jur.

E

p

güüt.

Publ, Part. Spec. S. 2. €. 10, $. 3.

Idque confpicuum reddi vel ex

4guen

Quae

fola Juramenti formula, quam exhibet B. Dn. Sam. Stryk. i» Ex.

pondt

fitioft

sccententut. 7u Fond, /Anbend, w, p4. féq4. . foronung beé fanb; Gtiebena gu

Proce

CBormbé de Anno 152 1. Tit. £janbbabung be8. Zanb/Griebend,

- 2t. $, baraugé befeblen toit allen unb jeben obbefdriebenen , Gud)

Jofipl

aucb biemitaus SXómi(d)er Svapfecticber S0tacbt bep ben Gpben unb

ttq

P

9Dflicbten, bie Sybrung oon besa SReicb8 megein infonberbeit getbatt,

Quotie

ub ben ben Geborfant, ben Sybr unsals Sxómiftben Stapfer,fbule

1bus ?

big (cpo, auc) ben COerfuft aller $vap(erl, Gitaben, Sprioifegien

unb SRecbten, (oSybr eonling urb bem $Xeid) ober fon(ten babt,

Jacise

Qualia fane (cribi necfolere, nec Jure propitio poífe ad eos qui Ma-

dolut

i, a

jeltate abfojutà pollent, judicat Vitriar. d. . $.6. Jir. . vid. Joh.

Guil. Itter. Z. feud. Imp.c. 9.$. 3$. ubiJuramenti à Ducibus Brun-

b

fwico- Luneburg. praítare foliti formulam exhibet, cum quibus

Inde di

conveniunt quz rei huic quoque convenienter fcribit Dn. de Se-

tendi

]to ec

ckendorff. i teut(dben Syürften-G^taat .2: 0. 2. n« 1. verb. baf batt

lelb«

nenbere ein teut(cber Gür(Loc. & ». 2. verb. baf eire yür(tlicbe-or

beit nicbtaar abfolut fepri, fonbern auf Seapferl. Smtajeftàt urb bad

tindi

-Deit, SReid) Sybrem unterthánig(ten Refpe& babe: quem hanc in

«ogo.

rem laudant Dn. Vitriar. . /. & Excellent. Dn. D. Schweder Z. 7

Ms r

üpe

$. 3. & in fin. ibid. fubjiciens, nec facilé ipfos Status id diffiteri,

ImP

quod & exemplo confirmat Mauritii Landgravii Haffiz ex vero ita

;.Prap

edicentis: TriaStudia zuinam Imperii procurare : Primum eorum,

- quicaput imperii noffri abfolutum non limitatum exoptant : Secnndum

majeí

eorum , qui libertatem Statuum deprimunt ,. ut fervire quam obedire

fübor

fitori

malint : "lertium eorum, qui dillam Statuum libertatem ita exten-

Tus dj

dunt , st legibus quibuslibet Imperii foluti quam ligati apparere malint

add. quz laté deducit Itter, de fewd. Imp. c. 9. $. 42. & plur. fiqq.

lmpe

In vanum hic quoque laborare contendunt, qui hac talia faltem ad

prao

meras titulorum confuetas formulas—atque figuras, aut externi ho-

poris

ii

noris ad Stylum Curiz aptatos apparatus referre audent & amant.

Ipfe namque Provocationes ad fumma Imperii tribunalia, inde

z USP

emanantes caufarum decifiones, commiffiones , mandata, Privile.

dem

fiorum de non appellando, & id genus aliorum lxnpetrationes,

2

con-

Tigr

&-».

"-

LR f;periqrigaiü dtervitorialis acquifitiua.

i

34

$6

ut protracta jufïitiä & ad eas

tht

;odcem'on!;s', querelas de dénegata a

ion infre

quenter obtentas medelas, Gqua funt fimilia alia; qua

05 ad

per quoti

dianam feré experientíam, fe dant in confpeCtum, inde

fu.

hzc effe rerum veré ita fe habentium pregnanti(fima

det

-Q!EUCHECS ,

i

pondera,

non vero mera verborum & titulorum involucra. — Nec

p Es

Dn. Gebel, Z. L. p. 45. adductas, partim à pracedentia

zationes à

d

n

Proceribus no

flris prz Rebuspublicis indulta vid. Capit. Caf. Leop.

(

i,

LJ

. VI. art. 1. pattim à pari cum Regibus dignita-

Jofsphi art. 7. & Car

L

te & quz fint fimilia, pe

titas pro Majeflate veré & abfoluté fic di-

ul

(

uré afferenda, fatis flringere, imprimis

&a Proceribus Imperii fec

T

quoque nec extitul

o illo :

Deigratia, quem à longis usquetcempo-

f

s no

ftros jure fuo ufurpaffe, in propatulo eft, hoc

!

ribus Principe

T

ij

quod fupponunt, effe eum fimpliciter notam imperii

pracise fequi ,

nifrà Deo dependentis, vid. hac de repleniüs

N

abfoluti & à nemine

qua-

territ.

6. $6. poft plures alios Dn. D. Schweder 4.7.

qid

Hert. de fuper.

Que, äuam

h

$. 4. p 822- ft44-

Qu omnia quam erudite & quam fpeciosé hinc

ys B

deeo forte data occafione in confli&u pluribus

fpeciosé di-

inde difputentur ,

Íputentur ,

qül )

agendi & diffe

rendi copia etit,

& reli&o cuilibet defuper judicandi

deiisin cons

» d

bundat ingenio , liberiori judicio, & relicta quoque

fli&u , reli-

ro eo, quo a

At

cuilibet fua ,quad

electatut, libertate terminis aut diCtionibus u- &o cuilibet

l

vel in fénfu fuo proprio vel improprio aut ana-

arbitrio lLo-

T

tendi aut abutendi ,

quendi vel

QE u

)

l

losgo.

Hoc tamen exinde certiffimum redditur quod ex omnibus

proprié vel

f harc!

jis re

Aiffimé evincere detur, Proceresimperii eo ipfo dum dicuntur

impropri&

EM

wedeth

fuperioritate. territoria

li gaudere, preeminere omninó fublimi tali Suffcere vc-

ró hic poffe

| d

fs

impe

rii aut regiminis Jure,

quod poteftatem in regendis territoriis,

'quanäo

g m

Provinciis atque

ditionibus defignat fammz poteftati proximam &

ex vero de-

(tatis &mulam atque analogam autimmediate

I

y r

qnaje(tatem vere. maje

monftretur

d modo inti

mavimus, falvatamenfemperTmpe- hanc pore-

d

—ïubordinatami,quo

r d

datoris & Imperii

Majeftate.

Quod & ipfi Principes noftri hatte- (tatem effe.

diffitebuntur in pofterum, quam diu a

&

b fublime pla-

| utth

mus diffiteri noluerunt , nec

diem iis non liniflro, fe diffolvi non

né aut (u-

] maïmt

Imperii nexu

, inhunc usque

N

pereminens

d an fatis faufto fydere unquam futurum fit, tem-

inteiritoriis

;j

praoptant: quo

jum a

poris fucceffus

demum edocere poterit vid. Dn.

de Lynker 4e fzper. rcgeadi jus,

Interim fufficit omninó ex vero ipfis afferere regendi utut diver-

n o

agerrit. p. $3-

um pro

us pi'orfus fubli

me aut fupereminensin terris fuis, quocunque tan-

conditionis

llicetur vid, quz fcribit Dn, Hert. Z. foper rerrit.

radu di«

h; n

dem nomine appe

zb. 6 $. quamvis diverfitas

quedam in eo appareat, quod pro fupe-

verfo,

pririe

mdgnö )

giorum eminentiori ftatu,

alio atque alio dignitatis aut conditionis quod oftean-

i

X

gradu

fs

346

GR .ASS de prafcviprione —

—

dánt diverfa gra'du alit& atque aliter infigniri debeat atque foleat , maximé Ger-

7

quidiftin- manico noflro idiomate , quo quz Ele&oribus, Ducibus , Princi-

jf

guuntur

ibus &c. competit communiter & re&e vocatur bie fanbg (yür(lz

epitheta aut

! Kai

pradicata.

licbe £obrigfeit , Die ?anbs Sürfilicbe JDobe Ébrigfeit, que Comi-

| a

tibus bie Gráff. bobe JObriaFeit , que civitatibus Imperialibus Die

(táttlid) ober C5táttifd) Joobe £brigfeit , SSottmdfigfeit, laud.

- Dn. D. Schweder 4./. $. 5. p. 223. Knipíchild de Zzr. Civ. Imp. 1.2.

tiste

C. j. n.22. 9 de fur. && Priv. Nobil. Immed. L. 3. c.4. n.10. & qug

dl,

Nobilibus Immediatis afferitur, bie 9[belicbe fanbs:£ybrigfeit

Kuipfchild. 4e

ur. Civ. Iusp. d. l. s. 2z. autin genere bie fanbg

&ur

quun

Syobe £brigfeit, £anbazSerrlidbe SBottmágigfat , £yber;Jerté

illo t

fidbfeit unb Gebietb, J»obe £berzunb. Geredbtiafeit, Quoing

folviti

unb S3ann2c. vid. Knipfchild, de Nob. Lib. d. 1. $. 9. textusex Con-

u

ftit. Imp. pro ufitatis tzlibus appellationibus adcitans, quomodo

omnibus & fingulis, fimilibusque aliis qui fuperioritate territorialí

?t'm:

preeminent , in generica hac deícriptione tribuitur, que tamen

ipfun

if

ro fing

ulorum fubje&orum prarogativa & conditione fpgciä"cuxn

ftridi

aliqd Epitheton Propnium fibi fuo

.jure vindic;t..

Lonlr

LJ

VI,

Prafcriptio

Natü'rä terminorum , rerumque fub illa contentarum ita fatis

(icit

Superiorita-

deSnP

tis Territo-

adoculum reprafentatà, tranfirenunc debemus ad ipfam definitio-

nem realem prafcriptionis fuperioritatis territorialis acquifitiva,

bif.

fitiva defi-

rialis acqui-

que omnium optimé ita concipi poffe videtur, quod fit modus

ateel

Bitür.

dicit

Superioritatem T erritorialem , ejusque [ura, per continuationem

w

quafi poffeffionis cemporis le

[

quirendi.

:

gibus & moribus dcügigi lcgitime ac-

LSO VI I-o

P

tra

Dividitur"

.

e-

dri

L

Dividi p.(o)»tefï hzc Praf

[

riptio varié & r. R

atio

ne 05]'&6?2 de

xatïoh:: ob-

eam , quà acquiritur Jus Superioritatis Territorialis cozjmzétim cume

füp

quo ufucapto & prafcripto & qualitas

EU

je&i in eam, Zp/à Ca[lro aut territorio ,

inc

quáacquiri- ea huic inharens in vicem affefforii & pertinentiarum jure veniens

tün

zur cum ipfo jnfimul przfcripta ceafetur ;. aut utialias loquuntur 77 Cozcrero con-

territorio

fideratz: & in eam quá Superioritas rerritorialis (£07/fz & iz fé a

li

fimut

D

éceam ,

uá £, & quidem etiam ut. qualitas quedam przdii, & jus paffive

i

féoríim; rer- przdio inhzrensfpeCtatur, attamen non alitcr ac res quzedam per (&

ritorio apud

Jnbfiffens & proprio: f0 Ture abilrahendo. à przfcriptione pradii,.

T

domipum

fortean prafcribentis. jam antea proprii, aut jure dominii ad alium

im

inanente ;ac-

quiritür.

»

vpercinem.is* & pencs eum *i".pofïer.um' quoque i;a, manentis vel

L d

&l

E.

-

34Y

P

p

! p;pei-iqrz'miis Levritoriali gtqzï/ïmw;

7 iif

cquiritur'vid. quaä fcripta extant apud Mag-

inabþra&o confiderata a

ande

nif; Dn. Pra(id. ;« Diff.

de modo taxandi urisd. tb. $« p. 29. cum

st

Knichen, Mantica, Matth. Stephani ,

Corfie

Lud. Hugone & aliis'ï-ibidq;gk

u o

gdcit?tis.

$. VIII.

j od

2. Ra'tioge cauíz confti

tuentis in przícriptionem fuperiorita-

o

Ratioae

f [

tis territotialiszitslatam Q won titularam , five quod híc nobisidem

caufz jn ti«

robato non proc:dit, tulatam &

dqe

eft, in eam, quz titulo nonoftenfo aut non p

g

& eam quz veltitulum plané non requirit, ut

plurimi Do&ores lo- non titula-:

que, utut de

tam.

Bati

quuntu

r, vel contenta eít titulo faleem prefumpto,

At

lo nihil conftet, tamenad finem fuum decurrit & plenéa

b- 'Titulata

illo titu

quznam di-

Qnilj

folvitur,

efficax omninoó ad pleniffimum fuum, qui inde propitio.

catur.

X Con-

& debet , effe&um:. quarum i//2 evenit in Prafcri-

jure fequi poteft

amoti

ptione Superiorit

atis territorialis vel in Cozcreto fpeCtate ,. quando Qua locune

ä

caftrum & territorium przfcriptione acquiritur i

nvenire po-

ütoti

ipfüm predium,

.

teít , & in

Y t

infimul& cum eo i

pfo fuperioritas territorialis , quz pa/fju G ma-

prafcriptio-

þeciä'wm

gerialiter territorio , di

(tri&ui & glebae inhaeret & incubat tanquam

ne fuperio-

ut velut fervitus quedam fundo connexa riratis ia

nebula fupra paludem, a

.concreto &

dicitur, poftalios Reinking Z

R:S. & E. L. i. cl. $. 0. 1. 8.7. Min

feorfim fa-

derrit.tb. 9. ci ibid. cit.

add. Magnifici Dn, Prafidis fipr.cic.

yit Dd

de Sup.

&

&a.

Diff. de s20d. tax.

urisd. tb. $. p. 29. in fin. tanquam pertinens

At

itorii acquiritur, ut hic obtineat, quod alias

:quifltiW l

accefforium quid terr

dicitur, cujus €

ft territorium , ejus

& regulariter jurisdictio ei in-

(y od

hzrens , Meifchner. :. Jec. 7. . ?. quo in caíu pre-

yiiond

eumbens aut ad

inter prafentes & zo. annorum inter abfentes fufficere

gilimtïf*'.

fcriptio 10.

tradunt Matth, Ste

ph. de furisd. l. 1. c. 3. 9. 25. B.Dn. Fromman.

4. veletiam in ab/?ratto fpe&tate quando jue.

de Condom. territ, tb,1

fuperiori-tatis t

errirorta

lis citra predium, quod domini fui manet ,

j

7 (ut

acquiritur, 1n

hujus tanquam alterius territorio exercendum : quo

in cafu iterum ad in

(taraliarum rerum incorporalium veluti fervitu-

waütaä |

is vel decennalis vel vicenna-

,cniens

tum, itide

m fufficere lapfum tempor

C. d. prafcript. leng. temp. L. fiv. C. de fervit.

Tü coti

lis p. L. fin. in fin.

- od. (tatuminant, u

tique in cafu ubi fervitutes fint continuz, fecus

; ( d

quibus jura territorialia communiter compa-

fj funt discontinuz,

szvä

rantur, indeque & in his pr

eícribendis, ex communi Dd. opinione

-nkP!f fi

de paulb abhinc & infra adhuc plu-

[ædlli;,

immemorialetempus exigunt , vi

fibus, idoue

five talis przfcriptio decurrit adv

erfus Conílatus, five

j um

adverfus fimil

es alios etiam privatos Thom. Michael. de zr54it?.

j

POTX

t9. 62«

p

148

| GARSS. depraferiptioue.

FSUPRET TEU

m

COX

um

z

Tl 63.lir . & g. Dn. L.B, deLynker.de Sap.terspeg2. qua

rum

|

n? ;3

fententia prior quidem analogiz [uris noftri Romani propius acces

| :Long

dere videtur Pauermeiíler. de . furisd. Imp. Rom, L.1. c. 23. m.

2X,

fM

féq4. quamvis fscundum communiorem Do&orum fententiam

mo-

Pil*c.i

dernis moribus etiam communius receptam tempus immemoriale

! plne.

aut fecundum nonnullos alios longiffimi temporis 5o. vel 40.

anno-

Non titula-

Hic tamen- id

7

| forigl

ta . veró im-

rum decuríus requiratur.

fufficere poteít, .quod in

Wönq

memoriale

illa longi faltem temporis praf(criptione tit

!

lveró:

e

ulo opus fit. utroqae illo

tempus re. Cafu, ut & bona fide, eaque probare nec

ffe habeat , .qui ejusmodi

Wte, &

quirit.

in Preícriptione ftnam intentionem fundare discupit; quibus proba-

Violent

Eam fine (istalis prafcriptio füuum operatur effectum

titulo.

, ita ut etiam fuperioris

yaferi

Rationes. -

tas aut- jurisdiCtio illa territorialis poffeffori vel qua(i acquifita (it;

irevior

curia; Utut tempus immemoriale nom, fed faltem lon

gum illud tempus

Ü tme

effluxerit. Laud. Dn. D« Frommann. zh. : 4.

in fin.

Contra veró

&tiam c

Dac qu&-nom titulata audit (ine decurfu temporis immemorialis in«

Ptoi

valida dicitur, eo veró.elapfo efficax redditur, etiam adverfus Im»

diüingu

peratorem & Imperium,. ita ut per continuationem talis quafi pof-

'Nm, q

Íeffionis fuperioritatis poffidenti illire&té acquifita cenfeatur, etiam

R! [0 A[

fine titulo; quippe qui in lapfu temporis ,.cujusnullain conttarium

li t

extat memoria, contineri- creditur, cujusque locum implet tanti

Müfes

temporis poffe(fio vel quafi. c. . x de Praferipr. cum & vim confti.

o

tuti 7. 2. $. 4. f. de aqu. quot. confüetudinis & legis /.1. i» fiz. cum

OHgO

L feq. pr- f deaqu. t* aqu.plimv. arc.. privilegii c.26. $. praterea x. d.

de j'u

F. S. expreffze conce(Tionis etiam à Principe factse Reinking. 4e R. S.

'377'.8

€ E. l. 1. Cl 5.6.2. 2. 26. féqq. Ming; de Super. Territ. $.26, B.

Ut

Dn.Lauterbach. 4e variet. temp. art. nli: & polt immenfum Do&to-

tiorj

rum numerum B. Dn. D. Harpprecht..

de Prefcript. imm. À collett,

, ]

$.30, ubi quod & fe habeat in vicem Privilegii ex certa fcientia à

Uhlgu

Principe indulti , . & tantum poffit, quantum Princeps fupremus

Qta l

cum caufa & ex plenitudine poteftatis, hancque fententiam quoad

Baltos

Regalia &alia fimilia eminentiora jura etiam quozd prafcribendam

Y

fuperioritatem territorialem - contra Impe:atorem & Imperium in

(5

noítro imperio receptiflimam effe teftatur- Rofenthal. de Feud, c. «

M

concl. 26. n. 1. féq. Kloke izvelat. camer.22. n.73. /d- communem.

hancopinionem afferens,

Alii quod' jam intimavimus , longi(fimo:

tempore 30.]. 40. annorum fufficere

putant ad talium jurium prz«

1] rafer

Ícriptionem /. fzy. C. de Praftr. |loni

-femp. c.ex literzs x. de

As

QUand

P;m". €. cnm olim x. df Prafcript.

LO EN

'Ma-tth*; Steph. de furisd. l1. 6387

7s 33

»-

N

duers

Mi

: fiperioritatis sirriborlel acqnifitiva,

34»

un

n33 Genul Piftor. & alii apud B. Dn.dïMäurit. P.i. conf. 1. n:aï

(

. Longoval. apud Pauermeifl. 4e 7urisdicl. Imp. L.1. 0. 23, 2. 26. in

0270

fív. Michael. de 'urzsd. concl. 63. lit.b. féqd. Henniges de Super. terr.

0.

p 14« $. 20. ubi diverfas fententias diverfimodeé vel longiffimum l.

riale

plane immemoriale tempus ad praícriptionem fuperioritatis terri-

(no«

toríalis requirenctium conciliare hoc modo alláborat: ut czgm titzlo

t

G bona fide quadraginta onnis hocjus pracribi poffit , immemoria-

e ii

li véró:étiam /rze titslo folà continuz poffeffionis & exercitionis vir-

modi

tute, et(i poffidendi habendive principium vitiofum fuerit, veldti

'obts

violentüm. ^ Quz iterum hfe nobis oftendunt, differentiam inter

tiori«

prafcriptionem hujus juris titulatam & titulo carentem , ita ut illa

a t

breviori tempore, &vel longol.longiffimo, b«c veró non nifi la«

tiffimé excurrente veluti immemoriali tempore abfoleatur: in quo

n

qtt0

etiam concordant antea allegati Stephan. & Michael. 447 //. B. Dn.

Qs tv

D. Froimm. 4e Cozdon. territ. tb. .14. circ. fa. aliique 'qui infuüper:

us It«

di&ingu'ün't , an prafcriptio decurrat coztra Imperium Q Inperato-

u

rtm?, quam requirere: tempus cujus. initit memoria non extat per

, tiut

R.I. Aug. d. Anno 1548. $. venir audy s6. ibi: voanm gegett b

nict bargethban toerben Fónte, baf Gr je i Stenfcben Gyebacbte

tritiu

ht tint

nüffexc, EcS. Jodtte aber 9. $. ZiBatr aber innerbatb SYen(den

y o

(3^ebancfen 64. an: contra 4/zm,. quam pro diverfitate cafuum vel

longo l. longiffimo tempore contentam effe ad[truunt Dn. Donauer.

Jïn. n

de urisdill. ia terr. al. ce2. tb. 40« Knipfchild. de Nob; £ 5. C. 1.

"h //,

AdS

f7,&d€ .7"7" Ci-v. Imp. l, 2. C. f.- Z. )-3- E'- B;' de Linkæ do l- !...4:2-;.

Quamvis alii fimpliciter immemori:le tempus requirant, ubi fupe-

5.255 )

rioritas fine territorio acquiritur Dn. D. Schweder Z. $; 2 €.10. $. 9,

podee

lll

Dn. Hert. de Super. terr. $. 61.. Brunn. Conf. 167. 2. 2. ibi: G8 if

untaugbabr, baf.nad) gemeinet: 9tennung. ber. Gelebrten alle

ntit i

Jura utb Regalia, f0 per Privilegium Summi Puncipis móger erz

2

[003

balfen, qud) burd) unbencicber ZQeriübrumng , manin fie alfobea

ndam

febaffen, bag Eeín 99?e

itcb eineg Contrarii A&us fid) erinnere, unb.

ber Superior, toiDet toe

[cbemn bie CBerídbrung fauffet , beffen nidbt

gm i

at

OL

unmin'enb, Fónnemn ermorben m./e::b-

X.

unem

3. Dividitur ex adjzntto temporzs faperioritatis territorialis Abadï;m&o;

/fimo

prafcriptio in eam, quz /ozgo-tempore 10. vel 20. annis perficitur, temporis in

| pfæ

quando inftmul cum territorio praícribitur, & in eam que longi[J. cam , quae

ODgO,

.7"

1030* vel 40. annis abfolvitur ;

quz fine dubio ex ratione juris va-

quá

(b

hda, ;o n g1

aimgg-

s i»

X)x 3

3$0

GR ASS de pnþ;ptzoþä

p

lida , utique fuis in cafibus modo indigitatis, judicari debet, ubi

Ímo

[CQUI

de titulo conílat, res dubiae(l. .Et quamvis alias quoque ex folo

longiffimi cemporis lapfu titulus prefumatur & prefupponatur /. £.

ia

$. r1. C. de Prafér. 30. aun. Dn.Lauterb. de variet. temp. art. ult.

pana

Cantt

$. 6. & D. Harp. de Prafcript. immun. À. Colletl. tb. 20. feqq. ubi im-

(n inc

primis de quadragenaria immunitatis à Colle&is praícriptione id

ufüpe

verum effe ratione tituli inea quam maximé prefumti pluribuscum

per generalitatem textus iz /. 4. C, de Prefcript. 30. 1. 49. ann. tum

input

Mev, ;

pet Z. fin. C. de fund. Patrim. ibid. penitiüs explicatam, tumper

€. 4., X. d. Prefcript. adflruit, qua verior quoque eft fententia, quan-

u$l

Conm

Ec denique do rationem & analogiam juris fe&amur, & denique ineam que

$n cam], quz

tempore immemoriali perficitur & abfolvitur, & ufu feré commu-

tdfpon

immemoe

D. C

iali tempo-

niius obtinet, quodin fpecie hoc. fuperioritatis territorialis jus, in

£e€ abíolvi-

fe & inabítraCto con(ideratum, non nifi hac immemoriali prafcri-

jngit

amitte

£üt.

ptione ubi detitulo non conflat, acquiratur B. D, Fromman. d. /.

tb. 14.. concl. fin, & moderni DoGores D. Schwedcr, Lynker. Hert.

i, |

& alii /apra jamcitatiquod extra dubium eft, ubipraícriptio con-

D P

142

tra Imperatorem X]

:

€onfentiunt.

n-xpcrium decurrit, in quo omnes ;ommgmitgr

—

conf /;J

Caprur li.

&l

Don t

/

De Caufis þajw Pr;g/ähþtionif Apit.

etiam

50

le

Natu

Fundamen-

tum Cau.

Und;u:ur hzc fuperioritatis t

erritorialis perind

e ut aliarum rerum

s

F

aliorumque fimilium jurium praferiptio in jure & zatsrali gen-

NI

famque re-

motam hu-

tium Ó Civilii, eoquequod obtinettum ex LL. Romanarum tum ex

nol

jus prefcri- Conftitutionum Imperii noflri R. G. principiis. .Quod ad z/u4

com

ptionis ex

fpectat re£tius. fentimus cum illis qui ftatuunt, quod uti ufucapio

&b

jureNaturæ

comg

« Gentium

ita & prafcriptio , inprimis quz eft five longiffimi five plane im-

repeti poff; Inemorialis temporis, inter modos dominia aut alia jura acq

uirendi,

gl

labo

flatuitur ar. omni jure juftos referri mereatur. — Quamvis enim exrerzZ fpecie

Wenti

quefirma-. przfcriptiones aliquidà Jure naturz alienum continere videantur,

füm:

tur,

imprimis ex hac ratione, quod zquitati naturali omninó adverfe-

&

tur, id quod meum efítüne fa&to meo in alium transferri/. 17. ff. de

lone

R. 1. $.2. T. d. bss qui fhi l. al. juv, l. 2. ff. eod. & alterum cum damno

D.0

alterius locupletari £.: 4. . d. cand. ind.1.206. ff 4. R-I. re verá ta-

ler

men, modó ex circumítantiis fuis juíti&cis prudentiüs perpenfis

H

Prin

æüimen;ur, nihi] ejusmodi in fe habent , potiüs vero cpnfentï'cp'tc.

imno

Q

p

—

D

E

v Jüperioritatis territoriali aequifoiua,

imo didtante tatione juris fia

turalis juftze prouiudc*ïari debent, dum

"

rum aut po[fefïörum priorum , &

ï

Q

ht

fequuntur negl

igcnt'iam domino

uam iíta càüm

derelictionis prefümtio

nem indacit, tüim amiffionis

4

m quam riaximé fe-

cam meretur, iníu

P

er publici boni ratione

[

fi

ftit , ne dominia aliave jura diutius maneant

(jffe

élantur, qu& n eocon

iantur non facile

in incerto, & ex ea in

certitudine confufiones or

cu

iméfieri poffit, pracaveantur vel

:

st

exfuper

abiles litesque, qaam opt

Ts . pro [5o. E

gre

gi& pro more fuo hanc in reni

. tUtl

amputentur

N. & G.infp. 6

.' 5. 24-. n- 20 ä—r 50 ;2- 72-4- Strqu

Mev. i2 INAcl. jnr.

m

in $. 1. C. Ex. 43

.6.2. €F

» ibid, Mül

l. in addit. lit.d.. Harpprecht. zz

f&44. ubi ad contraria

qui

Comment. ad pr .

7. de Ufucap. imprimts n. 40.

fubeffe ftatuminat

) qu

ihil alieni ab &quitate

naturali

friu

refpondet & n

ubi przcedentibus & hanc

Dn. Coccej. 4. Prafcr?

qpf. immo C. 4;. h. Z^

s if

iis coinicidentem n€ po

ffeffores perpetuóquaG

jungit rationem cum

N

amittendarum rerum

metu convellantur Z. 7. pr.

C. d. Prafcript!30.-

"Wa

folicitudinis & litium pericu

li add. Magnif'.

ann. (ed finis fit omnis

t Ht

te femper colendus ia Pofit. Contr. ad

Dn. Praíes Fautor pia men

io tv

E x5

. Lt prior. tb. 9.

Et ex hifce rationibus etiam Gewtium.

muntt

facilius ufüm prafcript

ionum recepit, atque induxit Mev.

confen[us

2.2. ita Ut etiain o

btineat inter gentes quà gentes &

dc li 5- 24—.

dem Reipubl. funt concives, fed

non tàntu

m inter eos, qui ejus

dem. Repub

licà non comprehenduntur, Jure

etiam inter eos qui eà

ot. 4 7. B.c P. L. s.

Naturz & Ge

ntium

j

faltem gaudentes Gr

Vasquium hoc nega

ntem refutat , adíftruens quod,

! as i - w ubi

p

f cum eo ftatueretur,

co n.troverfras

de Regnis Regriorumque finibus

ui, max

imur inde fecuturum fit in-

p tl

nullo unquam tempore exting

um

commodum , exquo nontant

üm multorum animi perturbarentur ,.

lul

ur, fed & idageretur , quod

al i

& bellorum femina copiose projicerent

Wplo

fenfüi repugnaret..

Id quod etiam convalidare

communi Gentium

is variarum Gentdium h

oc prafcriptionis Clypeo

'e ]^

allaborat & ex

empl

[Cfldf!

ffuetarum , inprimi

s Hebrzarum & Greca-

identidem fe defendere a

numentis maxim&

Dd

rumtam ex facris quam

profanis hifforiarum mo

monitarum

Regi- trecentoru

m annorum poffef-

jmuf !

exemplo Jephtze Am

B. D. Cancell.

u

quv

fionem objicientis eX

| fudic. c.

L 1. 9. 26. fd, vid. tn.

d.l. quo

d & ulterius confirmant Zieg-

,f

D. Ofiand. zz aor. ad Grot«

j

ler. i» zot. ad Gr

ot. d. l. nm. 1.

Co

nring. d. fizibus Imperii c, ry.

9. & in fpecie quoque de

ea

Habn. ad W efen

bec. tzz. ff d. lfucap. 9-

re legiti

mo prafcribendis Marc.

Principum bonis & juribus tempo

Harpprecht. de pra-

j

5-Hi , Dng

m

ghon d' Præ'[äc þonierihc, COIF;I-W' 2

It 732?3

v

| äfz

GRASS Hde *pmfc'riptia;;e'

d

PPariter.& ex

Sure :noftro

jEript".limmun. à. colle& c.2. $. 1, fg. Quod vero ad 'jüs'xnoürum

Cz-

à

' fl v

Civil. —vile, quo in Imperio R. G. utimur, attinet, indubium omninó eft,

quod LL. Romanis prafcriptiones tanquam modi dominium aliave

Mu Pl

jurà acquirendi jufti , fuam acceperint fubítantiam & efficaciam ple-

umpt

divgl

niffimam, quippe quz eas(ibi qua(i. proprias feéerunt , formá fpe-

cificá iis fuperindità, multisque fingularibus tüm citca modum tim

sinC

circa tempus defuper indu&is

:

; quo refpectu quoque modi domini-

D

(ioque

um ut X alia jura acquirendi C

viles appellantur pr. 7. d. Ufucap. L. z.

lo füp:

Jf- eod. L. 3. cum fqq. L..8.S.

1. C. de Prafcript. 30.

l. 4.0. ann. L. fín.

ftipti

C, de fund. Patrim, L. 23.cum Aub. faq. C. d. SS. E

€

clef. INov. 12 1.€.

sie:tanq

Etriamex ]u- 6.

Cum quibus concordant & [us Canon. zz C. 1.

de préjcript.in 6.

friptio

re Canonico jn

& Conítitu-

fpecie quoad prafcriptionem immemorialem Co

nílitutiones Im-

guandc

tlonibusIm-

perii, uti conítatex R. 7. ding. de anno 1548. G. y6. 5 9. C 64. non

It com

perii;& mo. IBinus & mores moderni etiam inac

quirenda per pracriptionem fu-

pive

ribus mo. perioritate territoriali ,

qua in fpecie hujus confiderationis eft ob-

tf 4

demi. — je&um, quuocvl patet ex j

am fupra deductis & infra porro d

f:ducendis;.

ts sel

3S. 1.

ttdis:

*Secunddm :'h?a'rþum TLL. nor

mam

ut tale J us tertitoriale aäquï'rï

"

Ratione,

poffit pro Caz/z. efficiente proxima re

quiritur 1. poffe(fio velquafi,

Iratio

caufz effici-

que ad omnem ufucapionem vel pre

Ícriptionem, quà dominium vel

r

entis!proxi. fimile aliquod jus acquiritur,

five inchoandam five confummandam

tiente:

mz requiri- przfupponi debet Z 25

turl

- Jf de Ufurp. & Uficap. eaque 2. ratione finis

füper

Czvilis,

qu& conjuncaa elt cum affe&tu & animo dominium, ubi (cil.

'longi[

PofTJI.ïo vel agitm d

ere corporali,

aut jus illud quod in rebus incorporalibuslo-

N

quafi eaque, €0 dominii eft, & dom

PA

inum quamvis non formaliter, attamen effedti-

"um

vé talem dicit,

acquirendi Z.. 5 ;;

ff 4. 0. &. A.L. 15 pr. f. d. Ufurp.

pon

Civilis con-

& Ufucap.

T

Qu

janda cum

emadmodum enim in prafcriptione fervituturn eti-

pà

animo azz

am Civilis poffeílio requiritur, & civilicer ratione finisquafi poffidé-

latio

affdu do. I&dicitur, quire alterius jure fervitutis & quidem fervitutis (ibi con-

tior])

minium ,ve/ 1

itut2 , quz quamvis non fitin ejus ominio feriti? ic.dicto , tamen

aliud ali.

i

km'm;

quod jus ac.

n bonis ejus effe cenfetur , utitur L. 1 0. ;17. 1 $. L. frn. ff. férv. quem

tl t

amitt.ita &in

quirendi.

neceffaria effe

prafcriptione fuperioritatis territorialis civilis poffeffio

Otnis

re&te dicitur, quà quis eam exercet ad éum modum,

& d;

. quo eà utitur t

anquam fibi fuo

jure quafità aut inftar domini, 2. Re-

Qüne

Tituus& Quiritur etiam zi/zlzs,

qui eft jufta ad dominium aliàs acquirendum

quidem re. habilis caufa,.

tl

gulariter

& quidem ver? zoz petative interventens de. regula

Quf

Verus,; 07

L. 27.ff.. de ufü

c. nifi jufta excufabilis erroris caufa doceri poffit , quo

putativus.

ca(u ritulus eti

—

äl'p

am putativus per exceptionem à regula juftam facit

dy

p'oiï'eQ'-

fiperioritaris terrivorialis acquiftion.

E

—

Datur exce-

Dcaoff. $. ,iy.:gp

ro empt. &qul ft:ah« ritulo

m G-

;þoffefüäneüï þer L 'l-l&'Cf/'

ptio: quem

niti vult, eum probare neceffe

'bïlbeat Lo 2,»

ff. d. Prob. L. 19. C. d. 205

alfegans

l,

& przícriptionis allegans

probare te-

Mltve

num.pec. cum exceptionem u

fücapionis

ibus fuis requifitis;

inter QU2 etiam ^ perür in

qmple

eam ptobare debeat, cum omn

Dn. »P»IE;E- praícriptio -

eít titulus Bach.ad 7r. 2. 4. 22. tb. $. lit.

H. ad8. Magnific.

tri

(t cralatit

ii & hic ne temporis

Wntum

fes in Collat. SeEl.1 1. th. 2. p« 22- quodutique juris €

ongi, non

10.1. 20. annor. nom

tantum, quan-

tantum ubi

TOi

quoque applicabilis in prafcrapt.

ediantehlac pra- um ipfe

do fuperioritas terricoriali

s cu

m ipío territorio m

hbg

fed etiam quando fola hec

(ine territo- territorio ;

Lf

fcrip

tionis fpecie acquïrituf.,

fed &fepara-

& per

fe fabi(tens jus1

ongi temporis pra-

.tim atque

[

riotanquam, feparatum,

dem & (ic titulum in cafu,

fola cádem

fcriptione alicui acquifitum dicitur ,

fiqui

ïgt.inö.

ominum effe cred

iderit, hocjus acquifità

n .

quando e. gr.ànon domino quem d

in comp

lexu fuó emtione, donation

e aut fimili alio ritulo fibi com- prztenditur.

'(, 0

qua fit quafi traditio L. 11. $.

paraverit, accedente u

fa & patientia ,

od

. fin. ff de Servit.

perinde ac in aliis juri-

idiu

1.ff. d. Pabl, in rem att. L

prafcriptione quz-

bus celuri-etiam in fervitutibus longi

temporis

iducend

u

de R- -PO -Lo 4-- 'Loþnuï(c; dq long-c

tendis titulo omnino opus eft.L. 24 ff

d latius dedu&um vid

ere licet apu

d Magnific. Dn.

rleac:]m'ri

ftemp ) P'/'&

fbr. quo

fimulad text. L.

Pralüd s Difput.de f

i !»lï!fanl".vt-la..g,P,.57,fäq. ubun

dl

um magn

a fiducia diffen-

4 a—cïP'ïf —/l.f('f

rv.vind. quem ut plurimum «

Nonirem i&

d

tienres objicere

folent, refpondet. . Quen

do veró pro afferenda fibi

"n

allegat. preícriptionem

prafcriptios

fuperioritate te

rritoriali quis opponit , aut

ne tero po-ris

i

annorum , aut plane immem

orialis temporis ,

k

longiffimi ,

;'langiüimi 30. vel 40.

decuríu tanti

/

Aut Ymme-

g

ei [ufficit titulus talis faltem praf7

mtus, quippe qui in

inter-yeni

ffe fup- morialis,

gt

z

temporis, ma

xime cujus initii memoria non extat ,

m

itaut fola canti temporis qua

fi poffeffio, ia quali

etiam Ptæ-

ponitur atque pre(umitur ,

ima demonfílratio atque pro-

um

& per eam abfolute przícriptionis legit

fumptus ti-

iutum t

l.40. Ang. qua& eít commu-

batio (afficiat , 2. C. d. Prefcript. 30.

itulusïfuïæäco

L]

ïpa/lïdf'

nior DD. conclufio in fpecie quoquequà

(üperioritatem territofia-

(bicone

denique & 4. requi-

4

lem ita acquirendam per .fupr.

allo in 'Cg -'I- 5- anä-

*Boni

"fxldcfs,

, um

Canon. & morib

us noltris ornni

. qua de Jure.

situr etiam . fides, qua de Jur.

C. fin.

p p

omnino tempore adeífe debet

&in

prafcriptionibus longiffimi

Canonico ,

lis temporis, imo etiam cente

naria ,

moribus

j POMIO

x. d. prafcript.

aut immemoria

fidei

etiam in

€um-enim .mal

a fides easdem corruere faciat ,.

& exceptio malz

.modllm-/

P

offe prefcriptio-

v;' 1

poft aliquot annorum myriad

es adhuc competere & oppon!

nc]on-gia.".

[

rendim

ft alios Fac. Jurid. Tub. apud B. D.

mi, immee

4«

ua(i communi ore dicatur po

! reguïa

Harpprecht. i» Cozf.

! Tubing. 30« n- 2 9- f

quodtamenita temper2n- moríalis &

nj;at , vel in calu , centenatia

f g

dum , nt procedat (altem 4j

de mala fide aperto.co

p d

y

Quo requiritusg

polïïm'

$

ii

354

GR ASS de prafcriptione

eum exce-

flquo cohtra' hic militantem b. f. pxæfümtionem : qdäm' ,þï,æf;cri-

prio m. fidei

"

femper

ptio longiffimi temporis nedum immemoorialis juxta canones in fe

competat, habet, etiamfi nullus poffit allegari titulus, adverfarius contrarium

tir

n

procedere

quod limit- & poffeffionem m. fide vel

ceptam vel ad finem perductam pro-

faltem, ubi

bare vult, in quo non impediendus, uti id pluribus jam dedu&tum

ptit,

fi.l-'l

dem. fide,

ap. Magnif. Dn. Pras. iz Collar. S; II. d. tb. 2- p. 5 4 0./q. ubi & autho-

liret

aperto con- fitates prajudicia inveniuntur quorfum remittimus. — Et hac ta-

flat, vclad- lia quoque in hac materia

Inveni

verfarius

fuperioritatis territorialis pra(cribendze

malite

«ontrarium

obfervanda venire, conítat ex eo, quod nullibi, ne hodie quidem

fj

probarc

excepta deprehendatur, ut & ex communiori DD. calculo , 4e us

risdidi

wlr.

Jam (upra.

CAPUT IlI. .

»

Iynke

ht aut

JDe Subjetto [. deiis , qui ad. fapevioritatem territorialem prafcriben-

lr po

dam babiles funt', adwer fis quos prafcriptio talis decurre-

'mn 5- !

re potcï , 4git.

gt

du

Subjectum

Pfum ruBrum hoc-indi

gitat, ]übje.&um hujus præfcrïptionis dupiex

activum

|

effe, G atlivum, quod prafcribit & pa/J/vum, quod prafcriptio»

Wt

eonítituunt. nem

ptror

3

patitur. Primó nobis agendum de/o, deinde de /oc. Sub no-

mine [(Aubjetli atl ivi veniunt nobis 1. iz genere omnes illi, qui quacun-

al j

In:ge

;1CX€

fiímun

omnes;

ui

que ufucapionis & prafcriptionis fpecie res quasvis prafcriptibiles f.

res poffe — corporales f. incorporales fibi acquirere poffunt, quales funt, qui

yutt

fione, vel . restales civiliter

GpiY,

quafi fibi ac-

velvere vcl quafi poffidere valent, animum & affec-

tum dominii aliusve alterius juris acquirendi habentes , quippe (ne

d

quirere pof-

. funt.

b

quo jura talia nonacquiruntur . 5 ;. ff. d. O. & A. idque indilinaé

orq

f.id agant finguli ut finguli, £. colledi in quandam communitatem

aut univerfitatem , quia & civitates aut univerfitates civiliter poffide-

terr

plur

re, adeoque ufücapere aut prafcribere poffunt per L. 7. $. - f. 4d

2,

exhib. L. 2. (f de A. vel A. P.vid. fupr.c.2. $. 2. Deinde 2. & in hac

hi

Hic, quiter-

[us í

ritorium

hypothefi omnes illi, qui territorium aliquod juraque territorialia ci-

jura territo-

viliter poffidere fibique acquirere valent. — Territorium enim;quate-

Tion

terri

rialia civilj, DUS accipitur pro univerfitate agrorum aut tertarum, jurisdictione

ter poffidere munità, immediatis Im

perii civibus competente, & jus fuperiorita-

fünt

poffunt.

NT

'Territoriüm

tis Die. fanb8:fybrigfeit, ei quippe hodie annexum, involvente,

quomodo

uti poft B. Dn. Stryk. Je urisd. circum[épt. c. 1. num. $a. retle

impg

accipiatur ,

m

defizit. B. Dn. Fromm. de Cezdom. terr. Cap. 1. $. 3. fubjectum fupe-

& fübjectum rioritatis territorialis commune , quod zzazeriale vocant, coníftituit,,

NT

Tij

in quo ex Legi/s—providentia' f. confuetudine haret perpetuo, radices-

que

LE

j);pefiorz'mti: territorialis acquifiriva.

.gü

"

fqþctioriw-

qu?. fuas agit & medi

ante demum agro feu territorio, eoque five in-

tis territo-

T

tegra alicujus provi

nciz , in qua plura funt oppida, five unius arbis

rialis confti-

IT

terminis finiatur, perfonz , que pofbdet, com-

tuat.

agriqu

e adjacentis,

IQ«

Author meditat. ad Inftrum. Pac. Caf. $uec. 4.. eique adj. Man-

um

petit.

zif 1. de faper. terr

it. $. 13.

Ex qua divería rerum confideratione, &* quomo-

ho

d [Ctos & maxime etiam Juris Publici fcriptore

g do active &

diverfa illa, quz apu

ormaliter

CH

invenitur vocis territo

P

rii'acceptio, quà interdum illud 4&ve c& for-

ro ipía fu-

d

maliter íumunt , pro

pfa faperioritate territoriali bíe Zarb8 J9obe

perioritate

du

ialiter , pro terr2 fpatio hac ju- territoriali ,

f£ybrigfeit , interdum pa[frut & mater

!?M

risdictione munito , polt alios From.

d.l. Cap. 6. $. 1. & f3q. .L.B. de

& quorpodo

.quz illiuti etiam DD. loquuntur, incu-

paíttve &

Lynker de fisper. terr. p« 10*

materialiter

bat aut inhzrer tanquam ne

bula paludi, & ceu umbracorpus fequi-

ro ipío ter-.

I

tur, po

(t alios Thom. Michael. Ze furisd. concl. 144. Ming. d. fisper. 1z (patio cui

tcrï. 5- 9. B. Dnu Frommo

d.l. & 3. omnes illi qui territorium tale in hzret ac-

offident , quod recipien

do huic juri territorisli aptum eft , quale cipiatur.

o immediatée eft fubjeCtum, fivz, quod

eft ,quod Imperatori ac imperi

Qui ï);)fä-

t

M

poft terrirorialis fui domini p

o

teftatem & jurisdictionem nullius fu-

dent tale

quam ipfius folius Imperii,-.. SY enim territorium,

p

perioris agnofcit imperium ,

T

n

alius in a&ibus jurisdictionis c

oncurrere, & contra domini ordina. quod reci-

hac ratione in ufu juris fui impedire

piendo huic

*

Af

rii mandata decernere, eumque

juriaptum

"

j

oteít, tunc territorium ta

le fublimis hujus juris proprie fic di&ti,

cít,

l qw

capax effen

on poteít, re&te ita advertente Autbore wedirar. ad T. P. Quod cft,

c:

bi hoc exemplo Principum in Silefia , quorum ditiones quod Impe-

j

d,'kl" 60 13' u

ratori & Im-

os ibi poffident,

non 4 émug poft dominorum fuorum

erio imme-

"

agrique, qu

j

J

n

ordinariam

jurisdi&ionem in imperit recidunt poteítatem , fed in- qiace fabje-

yiud

termedium Regis Bohemiz in terris illis dominium recognofcunt, &um eft.

pluribus confirmare f

E]

tagit. add. L. B. de Lynker Ze faper. terr. p.64..

pomdi'

ui ratione perfonarum (uarum atque conditionis

"

Infüper quoque 4- q

w

fug (uperioritatis h

ujus capaces exiftunt, quales proprié loquendo Qui 2 TM

"d

non funt, nifi Cives imperii bonor

um talium immediatorum jure perfonarum

'Si enim immmediati quidem íuarum hu-

, ul

territorii preditorum poffeffores.

jus juris funt

i[&IOHG

funt, terrirorium tamen nullum adhucdum habent,

hoc jure a&tu

capaces , uti

offunt, inter eos veró qui inftru&i funt talibus bonis

funt cives

(orti

gaudere non p

imperio imme

diaté fübjeGtis, fublimis hujus juris capaces (ine dubio 1mperii bo-

enth

f norum im-

i

omnes , qui funt

Status Imperii , (iri&te & proprié qui dicuntur &d

bebe8 3R eicbg re

ferri debent, quod fübjeCtum füperioritatis terrir

o. mediato-

j

xum poacf-

[

rialis proprium , quod fo

rmale etiam appellitant conftituere ftatumi-

fores.-

d. 1. $.15. quippe quibus eminenter & per

;&Cö'

aiant laud. Author anediat.

y^

quc

exgcl.

ER

P

356

GR ASS de præ*jï'ript'z'bne* ;

$

;(Eäles. funt cxcelle'xit;am tale jus tribuitur. Unde íua fponte , feqquimp*j;l.j Im-

L

Status Im-

prx aliis perionoftro Ele&ores; Duces, Principes, Comites &c, Jus fuperio-

píet

ritatis territorialis mediante prefcriptione quoque fibi acquircre pof-

dl

gerii, qu-xbus

tale jus

fe , vid. imprimis Zzffrum. Pacis Osnabr. Cef. Suec. art.8.. $. 1. & late.

Vocant

competit

Ming. de faper. terr. C« 3. $: 12. fjq.. Non minue & eodem Sratuum

Qs d

lentiam.

erexcel- . Jure Civitates quoque Imperii immediatz atque.liberz , perinde ac

( at

illi [mperii Proceres & Potentiores ad hanc praícriptionem admitt£

Veluti Ele-

tliter

&tores , Du-

debent tanquam: fuperioritatis territorialis quoque capaces azy. de

Áitcm

ces &c.

art. $. $. 1. Quo etiam quam maximé fecit declaratio Cear. in Co-

Civirtes . mitiis &ugufk. ann. 1582. facta, quam recenfet Lehmann.in Chronic..

&emp

Quos i

quoque Im- Spirenfi L. 4. C. 4.. &ex hoc Dn. Burk. Gotthelff Struv, z» Diff. de

fhema

perii liberze Civit;

Imp. territ. Clauf. $43 feqq. & hac qua ipis competit pote-

A immedia-

ft oliq

t

ftasnon folum ex Caíaris peculiari.f. privilegiata conceffione; aut fo-

Jrj. (

lo ufu immemoriali, fed cum fundamento in re, & quod conditio-

«jdt

nem flatus habeant , adeoque proprié & realiter competit, quam &

qu

Cives illarum nexu fabjectionis.omnimoda agnofcunt, quod ipfi rei:

OC

veritati & praxi notiffimz omnino eíl conforme, ut & idem propu-

gnat & ab objeGionibus nonnullorum vindicat. laud. Dn. de Lynker

&i i

'ximg. l

d. l. p. 6 .. ubi infuper & plez£ eandem iis.competere adítruere nom

dubitat ,. & jam ante fatis laté textibus & rationibus item authorita-

opí

frul,ad

tibus adcitatis copiofius deduxerunt Minge de faper. zerr. $. 19. &

X2 lX

fijq- Knip(ch. Ze Tur. Civ. Imp. l.2. €. 4. 1. 7./qq. G inter noviores:

Qu in

quoque B..Dn. Hert. 4e fzper. terr..L, 2. fe&l..1. $. 6. (qq.. Magn. ,-Dn.?-

u

Schweder iz Introd. ip fus Publ. Part. Spec. f. 2. c. 10. $. tt. in fin. &

N

in Diff. d. Pari nexu Civ. Imp.cum Dmper. c. 2. $, z. Dn. Gottl. Butk.

gui

Struv.in S. .. P. c. 21. $. 22. €f in Diff. de territ. clauf- Civit. Ivp.

m

$.22; ubi & Diffent. przter Knichen d. Subl. c Reg. territ. Tur. $48

n. 304 (qq. tit C* Felit. dpol. n. 25. 120. 57 130. [4.. qui prae aliis hacin

LU

feryat

re occupatus eft Tennag. de proc. decerz. cl.1. 6.10.54. 3 Gylmann.

fhigta

Sympbor. tom.:3. uerb. Civ. Imp. & Ockel m Tr. dereg. poffar. Tur.

C que

adducit : in fpecie veró & ex profeffo Civitatibus Imp. hoc jus terri-

fiits.

toriale afferit & conítabilit Wildvogel iz Diff. de fuper. territ. Civ..

Secus fi fünt. J

petiur

faltem.mu-

Qua civitates ergó.non funt immediatz & liberze [mp.

nicipales.,

civitates, fed Municipales aut provinciales faltem;. etíi feré omnia

indign

if

AH* provin-

clales.

jura.actusque poteílatis territorialis exerceant, quia tamenterrito»

Cande

rium in quo Principes fibi arrogant dominium majus, fidequefibi &

, H

Ip,

fubjeCtione tanquam.domino territoriali &. hereditario obnoxium,,

um e

tenent aut poffident ,, idcirco. Magiílratus ejusmodi Civitatum non:

jure:

:; tp;

—

3f7

Patdudbi,

: fuperioritatis tefritafitzü:? acq;;i/ïtim-,

T

r

& ita dicti ,. fed ex)fpeciali: privilegio & diuturnz:

]'7:11'8 t.velx;-hrixt—c;r'ii (»—ii

$

P. ÁAane & ci*

pitio-

polïe(ïïonis

jure,

i(ta peragere rectiüs dicuntur Auth. 74e4. ad f.

$3.inf. . Anneveró

& in genere de Civitatibus, qua

g vitates ,quas

ob

in d. Mantiff.

vocant mixe

(s

vocant Zdixtas , hacin parte

idem ftatuendum fit , quod modó dixi-

.tas?

dum.

libus in.fe meré talibus? Quaftio eft val-

mus decivitatibus Provintcia

»

]u2e pare

mdat

Sunr enim qui neganti

n Imperio noflro dari Civitates tim Impe-

dé anceps.

ut rja!es, par-

aämim'

taliter mixtas ,. que partim

funt Imperiales partim Provinciales a

veluti Referens apud Klock. fu

p rim provine

| aïg.le

faltcmnon commode ita appellari ,

ciales,

i

Brunfsvicenfis , Engelbrecht.

Pauermeifter. Rhet.

Suntqui ca-

exemplo urbis

Chroni

m eduxit Dn. Hert. 4e faper. territ. $. 7.

Sunt qui 1es dari ne-

quos in campu

Mixtas Civita- — gant-

anfM

affirmant Schilt

er i2 lnfl. T. P. L.i. 0. 23« f 4- ibi :

avit Knipfchild .Ze

fu.

d Sunt , qui a£--

firmmant.

Ipre

4

tes olim. datas verius eít ,. quos adcit

Atl

Priv. Civit. Imp. L. r. 6 3« n. $. f44- plar--

quibus ipfe calculum fuunr;,;,

'dividunt -

(is, Brunfwicenfis aliarum- j5 pa&itias,.

nifte

adjicit & exemplis

Civitatis Hamburgen

ddu&is argumentis hanc affirmativam fu

ffulcit & iz exempti-

M

ue , & copiosc.a

inexemtitias, tasdmim

convalidat.. Etdiftinguun

t eas tripliciter, inpaéZitias,

lomiïiäï

R privilegia--

a i

&in privil'egiarias ,uti bas

fpecies producit G explicat Hennig. Br.

rias.

& poiï alios: pluribus perfpicué Aliique in

k

ing. de var . Ulniv. Specieb. $. 1 y-

ld. d. L. z. s. 34« in fin- Cb f

q. add. Dn. Kemmerich. zz 7- eas, quz

n u

Knipích:

dit quotupliciter Civitates mi-

füat'quidem, ^

at

£rod. ad 7 P. L.

4 €.18- $. 26. ubi tra

immediatz ,.

& velita , ut eo nomine intelligant eas,

fed fuffragio:

"

n

xtz DoZtoribus dicantur ,

ue immediat quidem funt ,

fed fuffragio in Comitiis Imp. carent,

in comitiis

eu(u[*

Criminalis aliarumve preítationum vicino

carent ,. & In:

N^

vel ratione ]uris—di&ionis-.

vel ita, ut Statibus quidem fubditz (int, fed eximiis.

;eas , quae ra».

I!

j

funt obnoxiz,

tione juris--

gaudeant privi

legiis , & illas quidem Tesperialibus , bas vero munici-

di&ionis:

jot

bus recté.accenferi ftatuit, licet utrumque genus zr-

|

palibus Civitati

criminae ,

ii

eat, & gradu quodam à cateris differat;utiob4 — ]i, g,

] i. 5 l

regulare quid contin

If

fervat 4d. d. L $. 27-

Hert. d. L $.7. ief. An veró tales Civirates vicino fünt

[i hd

res.

obnoxiz ,

al

mixte aut irregula

fuperioritatis territorialis quoque capaces di-

vel Statibus

t, ucquod poteftatis his ipfis qua in feníu prio-

fubditz at-

j. ff

ci queant?. & vix cÍ

ri ita dicuntur & quatenus

Civitatibus Imperialibus aggregata re- ien iij

]US tettl

füperioritatis territorialis nornine legiis exi-

periunt

ur, competere dicitur ,

ffils (

urut enim nunc & quamdiu res nondum miis orna-

ytt

fnf

indignum plane cenfeatur ,

n habeant, non (ine ràtione tamen

t&, quarum:

deciía , in a&iz exercito eam no

ilas Iimpe-

Quem-

eandem iis competere dici poteft in a&u faltem /7garo.

rialibus , has.

.n:cmw

admodum nonnulle talium civitatum ad. Imperiales relatarum ,veró muni-

eam experiri debuere fort

em., ut illis ftatus que(tio mota fuerit ,. cipalibus

..

accenfent;,

uti Brcmaà Rege Suecias, unde & fuft

ragium ejus aliquantifper fuf

g

Yy $

?

en

5

i.&illæ.fugay«

i*

;f8

- GR 4$S ge prafcviptione

-

MOENSRRN.

]

du

rioritatis

eapaces vi-

fum : —Hamburg—;ä Rege Danieg , Herfordiz à RegæïBorufï'ï;:æz ;

&

t

fider

ütut non in

deantur,

Abbatiffa ; Kemmerich 4.7. $. 3o. Dn. D. Schweder i» Jur. Publ.

J $. 14.inpr. Negandum contra de iis eft, quz in fenfu pofie-

- ppi

acu exerci-

riori accipiuntur & mediatz potius funt atque municipalibus aí[o-

(s,

€o, tn. in-

forti

fïgnato,

ciande quam immediatis ac imperialibus , quz talis juris in fenfu

dantur

.fuo ftri&to participes non funt, ut ut eximiis aliquibus Juribus

ima

ts all.

FHivero non

exempla. Utantur: per füpra tradita ex Author 74ed. JqoP jungantur

item.

qu& tradit Knipfch. Z. c. 2. ». 5$. ubi quod nota fübjetionis eo-

mmqu

thor. .

modo non eluatur: & Dn. de Lynker. de fuper. territ. p. 56. in f.

ubi, quod fi daretur immediata Civitas, feífione & fuffragio in Co--

Pn66- :

mitiis deftituta, non poffit dici jus fuperioritatis territorialis habe-

matiy.

&otu

An & Colle-

re, fed jurisdictionem liberam ei fimilem , cum non ftatim qualis-

cunque rei immediatz poffefio, quamvis terrz ample fuerit, jus

fu.

giis q.uibus'-

territorii conferat.

dam imme-

Unde quoque Collegiis quibusdam Canonico-

majot

diatis Cano-

rum & Cinoniffarum qui quzve immediate Crfari & Imperio in Ci-

Varia:

nicorum & Vilibus parent ftepe jtapferticpe G5tiffter, qualia dicuntur effe Colle-

tum.

Canoniffa-

gium Canonicorum Brufelle in 9rutbeim, & Canoniffarum (

T0n3

rum fupe-

SBurgftbeib, juxta Aquisgranum: Nec non Burggraviis, Ganerbio-

V1

glotitas ter-

;

ritorialis

um & Commendatoribus Ordinis Teutonici immediate imperio pa-

1ion j

compera, Fentibus, que recenfet Magn. Dn. D. Schwedcr i» fure Pull.p. 2 21.

MT

uli

anc poteftatem negat. Dn. de Lynker. 4. /. p. 66. cum hac tamen

fuperadjecta limitatione, nifi cum illo axiomate in complexa veluni-

ff

verfitate à Carfare in Feudum concedatur , aut bonis iilis fuperioritas

ibi

Nobilibus V$leffe&us ejus tanquam jus reale jam inhzreant Id. d: p. 66. add.

Qua

Imperii im- fcripta apud D: Hert. 4e

Special. R. G. Rebusp.t. p. & ibid.aller. Quod

lr

mediatis in. vero attinet JVobilg

totum dene.

Imperii Immediatos, iis in totum hoc jus denegari

Tits .

gari non

fuo in feníu non poíle, dicere jam antevertimus f'pr- $.2.. in fin.

-

W

potle ftatui-

quod & aliquoties jam alibi preeuntibus quoque noftratibus J Ctis

qui

tur,

eaté jam defunCtis indigitavimus locis in 4. $: z. all. utique tamen

talt

quamvis

non aliter, quod & hic merito repetimus, quàm in fenfü demiffjari,

non in feníu

QU

adeóemi. -

aut non ita eminentiori, ac eft penes illos, qui Principam & Statuum

BN

nenti accer-

Imperii ftricté fic di&orum nomine veniunt, in quibus competens

fodlt

nitur in Sra- Infimul ftatus qualitas, qua prafulgerit, hoc efficit, ut fuperioritas

",

tibus Imper. territorialis de iis perexceFeztiam predicetur, & pleniori, perfectio-

f

h

riac eminentiori jure iis tribui debeat , uti etiam'hoc,exprimitaliquo-'

r

Cumha. ti€$ jamlaud. Author. 4e4. 44

JAf. P. Osnab. Caf. Suec.in Mantif, ad

lon

beant id ju- /9. 4. adjetlà prima d. fiper.

terr. $. 2 .

Nobiles quippe Imme-

Cæt(h

ris ex folo diati inFranconia, Suevia,

tjs

Wa

& ad tractum Rheni, quicquid P?teü.a

in

3f5

jiqerioritqti: tevvitorialis acquifitia.

immedieta-

! &

in territoriis aut ditionlïbus fuis habent id .e'xv folo irr)me;iietaf:ä- cha-

tis characte-

ll

radere, & poffeffione cerrarumimmediatarum , hisque connexi &

re;infequen-

propitiis quoque infequentibus tandem fanCtionibus imp. pragmatie

tibus ían-

L

cis, & Reícriptis Cefareis inharentis talis juris, fucceffiveé hinc inde

! Gionibus

h

Imperii

vt

fortiüis adeum modum confirmati, fibi quafitum habent, quod qui-

pragmaticis

but

dem alii negant, veluti Lampad.Lud, Hugo, Strauch, & Rhetius lo-

& teícriptis

cis all. apud Hertium i» Diff. de Special. Rem. Germ. Imp. Rebusp. ea-

Caarcis

uf

fuffulto

Q

rmmq

ue variis nominibus atque figuris $. ?. quibus addi merentur Au-

quod qui.—

thor. 4ded. . P. $. 25. circafin. Dn. Lynker i» Diff. de fuper. terr.

dem non-

f

6 6.

Multo maejori veró numero alii hunc juris articulum afhr.

(o

nulli negant.

(

mative decidunr, teíte Dn. Hert. . /. & effe hanc communem Do-

men& mul-

Plerique ta-

ii

&orum conclufionem afferit, & cumulatim adducit Knipfchild. 4.

j'ur. Civ. Imp. l.2.0.5. $. 5« n.13. €& de fur. Nob. 1. 3.6.1..1. qui

to majori

j

numero

QO

——

majorem partem cum aliis pro firmanda liac fua conclufione prater

adftruunt.

n

varias rationes etiam textus ex ipfis Imperii noflri conftitutionibus

Per rationes

eum in Gnem adcitare folent , quos melioris notitiz caufa hucreferre — (5 rextus.

(olt

nonabs re effe duximus. Etadducuntnon tantum Receífus Imperii & non tan-

t |

L

tum per Re-

Wf

eos, in quibus hzc poteftas generaliori etiam Nobilibus immediatis

ceffus Imp.

non incong

ruo nomine exprimitur veluti; R. I. de Anno 1548.

generaliori

m

$.11nb al8 et

(tlid) ibi: an Sybren Jooben Drt unb GxredytigFeiren.

nomine,

!

lii

punat

—

R. I. deAnno 155 j.

S. 38o audb im Jeil. Seid). ibi: obetfoerrz etiam nobi-

icbFeiten, ober Gebietber. & R.1. deAnno 1559. $. Lb roietoo

[ libus immes

diatis non

hi

ibi: Jobeyber.unb OverecbtigFeitenac. Sed & tales Sanctiones, ;

u

ncongruo

j

quz & ratione juris territorialis nobiles immediatos nominatim in-

utentes,

ferunt & comple&ti cum aliisvolunt : Quo pertinent Ca

pitulatio- fed & cales

| Qmä

nes Cefarez noviores, & tum Leopoldina in arr. 7, ibi :

Syagu be: fanctiones,

dencgm

qua nomi«

i

nen Gotánben, fambt erftzgebacbter SReicbs;Sxitter(dafft, Sybre

natim &

Regalien 20, tum Jofephina in z

'te g. dbiz

tvie aud) anberetyür(ten,

hos,

uà

j C[ls

Srálaten, Grafeit , Jerrenu

nb Gitánbe, fambt ber obnmitteí^ hoc ip

i

iutn

cmet

babren 3ReicbsSRitter(dhafft ,

bep Sybren Jobeiten , Gieiff:unb.— jusexpri-

jl

munt.

Cfaelitidyen QfDürben, SRecbte

n, Gerecbtigfeiten, 9adbt umb Gs

Videlicet

quuf

toalt 2c. oerbleiben ta(fe ; &i

bid. porro : 1Inb feinen äbur:äïfm C

apitulario-

DPMS

(len, Sürften umb G5tanb, bie obumittefbabre SReicbé:Ritter(cbafft a

esCarfareag

jj

noviores:

mit beariffen, (eine anb(affen Sybme mit ober obne 9Ytittel untere

Leopoldin.

jl

toorffene Untectbanen 2c, 6on &yero SSotbmáfigfeit unb Jurisdi-

ofeph.

ällquo

&ion &c &c.

Et adeundem quoque modum izzrt. 7. ubi itidem

& noviffi-

j

mam Cargoe

czteris Imperii Ordinibus Nobiles Immediati conjunguntut, :üm

modum:

linam.

jnit

etïam Carolina noviffima j7 4rt ;. ubi ad eundem fere

i li

li

NOU

p

at

5366»

;GäR $$ de praferiptione —

ls

Gyemnad bie Sürften, Soráfaten, Grofen, Sverren ub Gtä:m:

ü

& in Parenthefi (bie obnmittelbabre (repe Seeicbss3nitter(dbafft

hh

- qnitbegriffen ) bep Sybren Joobeiten, 9Xtadbt unib Getvalt »c, &

Ut

rurfus : CfBit fellet unb voollen aud) Gbuc-ürden, Sürften unb

hici

C5tánbe, iterum in Parenthefi (oie obnmittelbabre (SrepeSReid)az

tetri

SRitterftbafft mit eingefdbloffe) 9ybre Regalien, £brigfeiten 2c,

D

Prin

tTt & pet ex-

Echanc fententiam vi horum textuum & imprimis per rz. 3. i2 Ca-

ttClu

& Authori-

perientiam,

pit- Leop. ut & per ipfam experientiam, quà conftat Nobiles Imper,

Ín

Íu

tatesper . immediótos in cerritoriis fuis non minus ac Status jura territorialia

totla

probatio-

exercere egregie confirmari adnotat B. Dn. Maurit. quondam heic

du

nem & a

loci Prof. Jur. Ord. & deinde Affeffor Camerz Imp. àz zot. fzis ad

priori

ä f

tota

pofteriorti

d Capit.Augufliff. Imper. Leop. add. art. 3. verb. bavinn oencotánbet,

vide

firmarefa- qus& efEt probatio ( à priori, & à pofferiori (euab effc&tu petita , cui

Vert:

tagentes, . pofleriori probationi quoquehac in re multam tribuunt DD.-quod

fiori

laté quidem patet ex traditis Knipíchild. . 7zr. INobil. d. l. aliorum-

fisde

que& brevibus Dn. Hert, 4. /.$. ?. in fiz. Ícribens, morales res non

Clis,

meliüs, quam ex operationibus cognofci poffe , inde & ulterius per

Qn:

Capitulationes illas jura quedam fuperioritatis territorialis eximia

prin

Nobilibus immediatis perinde ac ceterisregionum dominis.compe-

Intei

^^. fentia fingulatim confirmata effe oftendit, veluti per ar£. 22. Jus

fto

confirmandi p. arz. 3e.. Jus legatos mittendi & per Inftrumentum

D

Pacisejusque 4rt.5. $. 27. Jus Sacrorum & quaznam fint alia plura

te

jura, quibus zque liberé acalii, qui chara&ere Status infuper radiant,

Bilin

— fruuntur, dequibus vid. Knip(child. s04o all, Joco L. 3. €. 2. $ 2. t*

21.fgq. pro quibus ulterius conítabiliendis inter recentiores fupr.

V*.&'&

[

$. 2. jam. all. foh. Laur. Schmidtin Diff. Inaug, Altorf. Anno 1768,

fat

de [aper. terr. INob. imp. immed. habita, uti per tot. ex- profeffo

tan

jura taliaiisdem competere adílruit; quz diffentientes ip(1ad fuperio-

al

Ie

ritatem territor. referunt iz $. $. itain fpecie adhuc prioribus texti-

tori

bus fuperadjicit reícriptum Cafar. ab Imperator. Auguftiff. Leopol-

do Ánno 1698.... Nobilitati immediatz Suevice impertitum , bíe

uhaq

Syanbmerc'a aünffte concernens,in quo tantüm non expre(se etiam

hn

defh

fub nomine fuperioritatis territ. ober Det fanbs-Jobrigfeit , id juris

&

de quo certabatur iisdem quoque indultum legitur, ibi: 9lÍó pets

med

." brbnien QGir, (e&en, ftacuiren, erfennen unb beteblen , aus &capfect.

e

&

bódftosifommener SOtadbt, redytem Q'Biffen, scitfichem SRarb ub

$tl

Gutbefinben , Dafi»c.

ber Gemalt Janbmerc'er aufjuridten, au$

tof

bet ä,)»ï:tterfcba]ït un

tivell

b bero SDritgliebern Immgdinät, p

&tb

de(]

d

d

| Ffpärz'orïmi: territorialis acquifiiod.

"tiiüdnge

a

N

äf(;,;hþulbigung ber Untertbanemn unb Daraus f:&)ïrgebenbelï

Ex quibws, :

i

fanbé.fybrigfeit fundiret tverben fol[2c, — Quibus ita comparatis,

colligitut

vixefíL, ut hacin parte non adducamur in eam fententiam, parum parum in-

u

híc intereffe videri tàm ex una quàm exaltera parte, an fuperioritas tereffe, an

hoc füperio-

)u

territorialis immediatze ifti nobilitati negetur an concedatur, cum

ritatis tetrle

n

Principibus & Statibus eminentius hoc conditionis axioma fartum

torialis jus

y

te&tum ubique fervetur, Nobilibus Immediatis vero etiam fuum in

Nobilibus

n

feníu remifliorirelinquatur, & cum feré per omnes partes juraterti- immediatis:

torialia libere, etiam jure fuo exercere propitiis legibus poffint,

négetur,

li

an conceda.-

W

actuque exerceant teíle experientia, in iisque turbati non debeant,

turjin fenfu

l

tota res fere in logomachiam quandam hoc quidem tempore abire

iíto remif*-

videtur, cum non tàm de re ipf2, quam potius de voce difputatio fiori, cum

N

j d

vertatur & in effzdtu inidem fermerecidat, anfub charatereSupe- actu illud

xerceant ,

quod

rioritatis territor.in fenfu illo rerniffiori ,an fub chara&tereRegalium *

ut exinde

iisdem id poteftatis tribuatur, dum & in fan&tionibus modó produ-

tota illa di-

jorut

re n

&is, ubi de Superioritate territor. agitur, aliquando ctiam in per- (surario fer-

em voce Kegalium ex- mé in logo-

3

p!l

fonis Principum coeterorumque Statuum , ead

fferentia fit & maneat machiam

s t

primatur , quamvis de coetero utique magna di

abeat, & in

Ti

inter Superioritatem territor. & inter Regalia, vid. pre aliis B. Dn.

idem feré

Fromm. decosdom. territ. c. 3. $. 3« ubi plures catervatim adducit.

hoe modo

I

Ji

Dn. Schwendendorff. de acquis. Regal.c. 3. per tot. & Fiert. de. fünper. vecidar, ifta

ul

juraan exer-

j

f

territ. S. . in fin. ubi quodlaxior utique f1 vox Regalium quam ju-

ceant fub

Jf

ni

ur

j

li

à

rium füper. territor. & licet. Jura Superioritatis recté nuncupent

idea (upe-

h

regalia, non-tamen retro regalia cuncta fint jara füperior. territor. &

rioritatis

l W&

(-dud

r

in eod. $. $.in pr. pag. 195. ibi quod fiperioritas territorialis confide-. vertitorialis

z

rari poílit tanquam totum poteítativum feu univerfale, Regalia vero ejusmodi;an

regalium.

tanquam partes , quz toti illi innex (int:. & quodaliquando regalia

«j

quam vis

alicui competere pollint , cuitamen non competit füperioritas terri-

alias mul-

fjpti*

/torialis poft plur.all. Knipfchild de 7wr.Civ. Imp. L.t. c.1 3.2.124.

tum inter fc

y st

ubiquod & aliquando mediati V afalli falvaaliorum ftatuum in illos ^ differant

«p

. faperioritas

:m,'

fnanente Superioritatem territoriali exercere eaqueant Dn. Wildvo

territórialis

de faper. territ. Civ. Imp. $.20. Dn. de Lynker Ze fiper. tervit pag.73.

gap

& Rþegralia.

i

& paflim, / Przdicti ergo Imp. Status & Immediati bonà talia im-

il

mediata po(lidentes, cum fuperioritatis territor. infe capaces fint;

qin

!

ex modó dedu&is & infra deducendis fua fponte fequi videtur, eos

fM

"

ul

etiam omni dubio procul per przícriptionem fibi eandem acquirere

i

poffe, modó ad(int requifita ad ejusmodi praícriptionem neceffaria,

Hxe ub.

j

de quibus infra inloco de forma, c. $. jun&; pr4c.c. 2, — Quibus con-

modo diffas

TU

Z

tradi-

Iänt?

él

0E

d

i

362

o* R'JSS de þræ]'äriptibne :

nl

Ye mediatis

tradi&ingütlntur ANobiles vel cajuscunque. conditionis äliil media

i , -

i

veró feve

Landfaffii aut £anb(affen, qui vocari folent, qui ratione fuarumper-

Nobilibus

pi

frve alterius

fonarum, & ratione bonorum fuorum domino territorii ejusque fus

ftt

conditionis periorita

ti territoriali funt fubjeCti vid. Ming. de fasper. territ. concl,

Inp.

Landffüi & . cj ibid. alleg, Pauermeilt. de urzsd.l.2.6. : n.ti1. fq. Vitriar,

ui yocan

talit

tur;

contrà

Jfur. Pabl. Infl. l1. tite22. per tot. Knipfchild. de Jur. INob. 1. 3. c.2,

venit

ftatu

itur,eas $ 34—-.qu- qui quatenus

tales funt, & immediata bona non pofli-

li

ua tales in dent, in & per fe fuperioritatis territorialis capaces nonexiítunt , etfi

fiece

& per f« fa- Turisdi&tionem , merum & mixtum imperium habeant, qua (ine fü«

periorztaus

fippo

territorialis

perioritate territoriali confiflere poffunt, & feparationem admittunt

abilla, qua dicirur $anbé/Sür(tlicbe ober Jyobe £anbs«Obrigfeit,

bþs u

€a PaCCS non

effe ;

Reinking. de Reg. Sec. && Eccl. L.1. cl, $. €. 3« 2. 9. Ming. d. 1. 2. 4.9.

etfi jurisdi- "Tales mediati vero quamvisin fe & ratione conditionis fux compo-

ctjionem

ttits

tes talis juris territorialis non fint, attamen fi forte in poffeífionem

mixtum &

Efon

merum Im-

terrarum immediatarum, quibus jus fuperioritatis territorialis coha-

em

int, an mediante przícriptione tandem tale jus fibi acquire-

perium ha- Fet, Vener

IT

beant.

re poffint? difcuffione non indigna eft quaftio, L. B. de Lynker z

Anne veró D

dn

iff. de fap.terr. p« 67. .poít Knichen, Rofenthal c.$. de Feud.concl.8.

r

fi in poflcf-

diltinguit, ftatuminans, mediatum talem po(hdere & exercere fupe-

fionem ter-

Dupi

zarüm im-

rioritatem polfe, quà rerritorium concedentts, non veró quà imperium

toru

mediata — ipfiem, adeoque non vi jzrzs iz re, feu at Statum (nec fu propriem,

4[7

tum vene- ]icet jzre proprio ) verum ex conventione & Privilegio : idque cone

rint,prarícri-

ttgi

firmare intendit exemplo fimili alicujus mediati , vel immediati non

n

ptionz fibi

Status, qui conítstum ejuscue. jura poffidere poteft : tanquam eitt

tale jus ac-

-

quirere pof-

Ginbaber ber Graffcbafft, &imo Srarum alicubi fuftinere in Circulo,

fint ?

t

nectamen inde fuperioritatem habet, licet annexa fuerit antea regio-

Ve

Erdiftin-. piitz dignitas Comitis & Imperii Statuss Secus in Comite Statu Im«

"uunt non-

47

nulli poffe

perii, qui Comitatum fuum in Feudum Principi offert, & eundem ab

pus

qua territo-

illo recipit, qui fuperioritate etiam in pofterum gaudet, quam antea

*

Q

rium conce- tenui

t, X cujus capax fuerat,/ Et poteft omnino hzc diftin&io

"

Tif

dentis, hoD admitti in fuperioritatetali, quz indicium eít charaCteris Status &

quáà Impe-

quando intelligitur in fezfz eminentiori talis ;X ex illa plurium DD,

n

rium Ipfümj

Q

nec vi Juris

hypothefi, quod qualitas Status , Die R eid)s«Cotanb(dafft fit fupe-

tüi

inze £ uc. rioritatis territorialis cozdito/rze qua nomld.Dn. de Lynker 4. /. p

ftatum ; fed ; $, cum ex conceílione talium terraram mediato factaab immedia-

hi.

€x conven-

[

tione & pri-

to, concedens quidem fibi ,. non vero Imperatori aut Imperio cujus

lr

vilegio.

elt aliquem recipere in numerum Statuum lImp. proptié talium pra-

judicare poffit.

Verum cum fuüperioritas rerritorialis etiam in zzz

t

Y

auedie-

|

—

;*ï

363

*

a

jitper;okitatäy territoriali acqm'/ïtz'»v&.

o inferiori , ad eum , quo Hancd ftin-

)

Tfllt

dz;eta;is char atlere, grädu quidem aliqu

3 &tionem ad-

[«

modum

(e funder, abílrahendo

mitti pofle ,

paulo abhinc jam indigitavimus,

le

receprione in Statuum Imp.

otdi

nem, non nifi ab Imperatore &

uà füperio-

ldl

fubfiftimus, & mediato Imp. civi, in 'ritaremia.

Imp*.faciendä-,

ha&enus non

i

talium bonorum imme

diatorum poffeffi

onem modo legitimo qui charadere

ftatuiffe

id tribuete, ut perinde ac

12[

venit, eamquerité recteque continuavit ,

^ fandunt.

"

ffe(is iftis bonis

Nonita quà

alii fuperioritatis il

lius non incapaces , id juris in po

í

diante prarfc

riptione fi

bi acquirere valeat ; p* (upetiorira-

fücceffu cemporis me

is & obfervatis obíervandis,de qui-

tem in cha-

,

fuppofitis omninó p

rzfapponend

ractere fta-

& inferius fuo loco pluribus.

tus Íe funs

þus utijam fupraita

$. II.

dantem.

ft de fabjetto poga'wï, five

"Nunc ]ecunrdo lo

co nobis agendum e

hujusmodi prafceri

ptio locu

m habere poteft. subjeáum

de iis, adverfus quos

Et (ünt 1. iv gezere omnssilli, q

ui alienan

di facultate pollent, cum pafüivum

fit alienationis L. 24. ff- de F.

S, coníLituunt

u

enim przfcripti

o fpecies queedam

j

. illi; adver-

L. 1, S. fin. ff. de aqu. pluv

. redte infertur, quod qu

fus

uoS

p'ut-

B. de Serv.

aril

alienare non valent, con

tra eos quoque regu

lariter non poffit cutre- »rs(criprio

Unde adveríus eos qui adhuc in. 2tate locum. ha-

WHI

re aut operari prafcriptio.

bet,

ftunt,

nulla poteít durante eà etate quoad.

uti funt

M

pupillári aut inpuberes exi

1]

eorundem res currere prz

(eriptio L. $- ff. de d. R. D.L. z. $, 15-

ff. d. dol. exc. adeo t nec incipere cOn- jni quf ais

1l

L. 9. $. 1. ff. de Procur. L. 24-

(

traillos po

(fit, nec cecpta contra defun

&um adveríus eosdem conti- — nare pof-

5. 14. Hieronym, Treutl.

funt.

nuari w'efe

nb. ad tit. de Ufurp. c Ufuc.

Unde adver-

ibid. Bachov. etiam prafc

riptio longi

n

P.2. d. 22. thb. 3. lit. g.

fus eos , qui

temporis interveni(fe dicatur D.

3. C. Quib: non obj. long. temp. prefc.

alienandi

jb

Prafcript.30. 1. 40- — facultate

nj

vel etiam longiffimi plan& temporis L. 3:C. de

«ng.

Nec aliud ftatuendum de iis, qui ;mizorez

D7 adhuc funt, qui non gau-

7

pïevere ; nam nec

dent, pre-

f äb

pubertatem quidem, fed

non majoreuriitatem com

Ícriptio nois

er dd, Il. & quia nec

t

contra hos przfcriptio longi temporis decurtit

currit e. gt-

non adver-

hi (ine Curatoribus fuis alienare quid poffunt.

Et quamvis non de-

vdio

wícriptio in- (us pupiilos;

w

fint, qui in cafu illo,

ubi contra defunctum majorem pr

dio refYi- Nec adver-

choatà, eam continuari contra minorem , fa!

'vo tamen reme

D

funt Treutl. 2

d fus mino-

tutionis in integrum ftatuant, in quor

um numéro

rennes,

Ápe

de prafer. p. 3. €- 1«

tit. de Ufuc. vb. 3. N efenb. ibid. s. 14.. Gilken.

lM'

1.63. Gebhatd. c. 2. $. 2. ». 16. Bronn, 44. d.

l. 3. C. quib. son obj.

idite

long. temp, prafcript.

& haac communem propee

ffe (ententiam telta-

a

de Ufucap.tb. 10. Mul

l. in addit. ibid. lit.h. Adeó ut nec

tur Struv. i2 $. I. C. ad tit.

e

iam aliorum exiftimantium, pra-

cacpta coR-

f

Veriorem tamen judicamus fentent

^ A dR

fcriptio-

7

364

—

GRASS de prafcriptione

tridefun- Ícriptionem illam longi temporis cocptam intra ætatemlfu-ccefïqrï;'

&um majo- minorennis adhuc minorem noncurrere per modo cit. L. 2. ubi ir

T.

I€m, contra penere dicitur, id temporis quod in minore ztate transmiffum eft

minorem

non imputati longi temporis praícriptioni: ( quia retio quz in

eontinuetur.

temporalibus praícriptionibus & ufücapionibus, quibus hodie

a quiparantur longi temporis prefcriptiones L. z. C. de zfuc. transf.

obtinet, ineo maximéfe fundans , quodLL, no(lrz melius effe ju-

|

' dicaverint, jura illorum intacta fervare, quàm poft vulneratam

haj

caufam remedium quzrere L. f. C. iz quib. canf, reff. in int. non ef

tpli

zece[f. & hanc fententiam non rantum propugnat fed & fecundum

yrout

eam in Cam. Imper. aliquoties pronuntiatum effe fe meminiffe teíta-

lia

MNec adver-

tur B. Dn. Lauterb. i Colleg. T beor. Pracl. ad Tit. de Ufuc, $. FY

fpiat

fus furiofos,

Et uti pupillis & minoribus prafcriptio non currit, ita nec furiofis,

yop

quippe qui non intelligunt quid. agunt $. 4. Z. de Inut. Stip. cum

mente & animo deftituantur, & velle non poflint L. 4o. ff. de R.1.

Magni

Nec adver.

5-8."

L. pen. ff. de fur. Codic. nec currit quoque prodigis juridice talibus,

retoi

füs prodigos

juridice ta-

quippe qui pupillis & minoribus & furiofis quoad bonorum fuo-

a'licuy

les.

rum difpenfationem & alienationem ezquiparantur 4. L. 4o. ff. 4.

pufa

R.L. quipropterea quoque contra prafcriptionem fpeciali lege mu-

eäqu:

niti funt Gilken. Z. /. c. . quo in numero & alii reperiuntur, de

trans|

quibus vid. Struv. d. zb. ro. C ibid. Mull. i add. Dn. Lauterbach.

tinui

d. l, $. 24. & 25. ad quos remittimus, cum fufficiat illos e'xcmpïi

d

Qu

K m

loco pro explicando. hoc articulo ha&enus adduxiífe. 2.;7 ffecie

fimu

mini, aut

fj & ratione. hujus prafcriptionis, de qua hic agimus, omnes illi,

N

milialio .qui funt domini aut ex alio quodam (imili jure poffeffores imme-

ve

jure poffef-

diatorum bonorum aut territoriorum juriumque hifce inharentium

fores bono-

füt

yum imme-

territorialium , in alterius poffeffhonem l. quafi à non domino ex

J

j

diatorum ,

jufto titulo translatorum , veris territoriorum aut jurium ipforum

4j

juriumque -dominis acquiefcentibus, eaque ibidem excercere patientibus diu-

U I

Werrítoria- turnáfcil. fcientià & patientià, quod vocant, bem mibrigen &belf

4

lium.

,5

felb(t eine Poffefion & . per confequens acquifitionem $ueignem

fesd

poít Brunn. Cozf. 167. 2. 4.. B. Dn. Fromm. 4e Condom. terr. $. 14«

. rt,

qui propterea tales funt , adverfus quos cocteris paribus praícriptio

àdm

fuperioritadis territorialis decurrere fuumque operari poteft effe-

Stit

&um , five una cum ipfo territorio & mediante hujus à non Do-

telli

mino faóta translatione ,. legitime in poffelionem venerit, five

;mü

feorfim à caliro ad eum modum

*

qu-aü poffeía aut exercita fuerit*:

£

t;ic quo mox pluribus,

,2

ü

CAPUT

*X

".

26f

Opeemesy

. þpermibrimtisl te;riiarialis 4f-qft4ij£t£w;-

r

CAPUT IV.

lf

de izs rebus, qua

d

| ?ia&at a-ieæ*öxbjefïa, ffve

per banc ij&rlip'fi-amm :

M

-4cquiri po[fant.

I.

i

Yl

$.

Atf

Fræf'criptiï-

Bje&km hujus Prefcriptionis acquifitive conftituit omnino fu-

1

nis hujus

Pju

peri

oritas territorialis, prout à nobis eft defcripta fupra iz C.

4l

(t objectum

$.2. $.. €

P[éqq. Acquiri vero hzec mediante przícriptione pote

eft luperio-

"

dupliciter ,

& vel enacum ipfo caffro aut territorio, cai coheret, vel

ritas terri-

il

er fe fabfiftens, &effe (uum habens ad in-

torialis;

prout f2orfrm fpe&tatur p

prafcripti-

,

Ítar aliarum rerum incor

poralium aut jurium qualiter fe habentium,

bilis vel cur&

h

in aliumque

derivari poteíl, predio aut territorio

feparatim quoque

ipfo territo-

!

ipío penes domin

um manente: uti id demonítratum legitur apud

rio, vel , f&

N

Dn. Prafid. zz Tr.

de mod. & ffur. taxand. furisd. p- 1. — ox(im fpe-

'Magniöc.

confideratur iz Coz- &ata & per

M

. 8. n. 12. fd

. Etilloquidem modo, quando

fe confide-

i

éreto cum tpfo terr

itorio, & ad hoc fe habet per modum qualitatis

ráta ad in-

fforii, aut pertinentiarum, acquiritur mediante -

ftar alioruns

MO

alicujasinnexa, acce

polfeffione , ratione o

di natutali, & ratione fizzs Civili, territorii — ;urium,

"

(tru&ti,à non domino in alium ex jufta caufa. E illo mode

24

eà qualitate coque jurein

acquiritur ,

l (:

translati,& haCtenus per tem

pus legibus aut moribus definitum con-

med, territ.

»

l

per quam uti ip

fum territorium acquiritur;ita X juris-

offeífione

!

A

tinuo poffeffi :

tj

di&io (ive fuperiorita

s territorialis illiinhabitans atque inharens in- quá modum

dmodum enim in genere territorio expre[ja

nagurali,

[

fimulacquiritur. Quema

quáfinem '

j

domini voluntate quocunque

legitimo modo alienato, e. g. vendito,

civili.

vendita quoque aut translata cenfentur jura , juri

x

sdiCtionalia aliaque

üo modo

j

fuper indita arg. L. 20. $. 1. ff. Si férv. vind.

una curi

tf

fimilia illi connexa aut

pd

L1.23. . 2. & 3. ff- de S. P. R.

poft plures adcitatos Mantic. 4. zac. (

territorio

auib. conv. l.t. 14, 1.8. & féq. plar.

Finkelthuf. Z. 7ur. Patr.c. 5.

acquifito &

f

j

fuperioritas

d

g. H fe4. poü. R

ofenthal. de Feud.e. 1. concl. 6. Fichard. L. 2.conf. 20.

tanquam'.

72.7. B. Dn. Mev.

P. 2.d. 214.3.2. ubi quod moribus Germaniz hac

connexa

L

res dubium non habeat D. Dn. Stryk, i2 Uf..7M. ff. de A. E. V. $. 10.

quædam

j

circ. fin. B.Dn. Lauterbach. i Coll, Theor. Pratk. ad d. t. $. 28.- Quem-

qualitas n«

T

fitnul acqui-

admodum etiam 77 [pecie territorio ab Imperatore conceffo Imperii

ritur.

npno

Statibus aliisque immediatis, eo

ipfo [urisdictio Gmul conceffa in-

Perindeacin

ut

d. art. 2.ibi : 1b gum briffen (ollen un

b cafü territ.

pv

telligitur per Cap. Leopol

N

tocllen toit bie Qeutfbe Nation, ba$ J5

eif. æöml&be ä)ïmd), Dit exprefsà vo-

db anbereürften, 3edlaten, Grafen,

luntate alig-

af

Gbur «Gürften oc. oie au

v

náti , terti-

r uttinittelbabren frepen Oteica:

torialia

x

Serren unb Gtänbe, (ambt be

23

rUT

^ quoque jura

3166

GR ASS de prafcviptione

translata.

1

dici debent

SRitterftbafft, bep Oybren Joobeiten »c. obne uüfein (imtmgunb

id

Aut ;n caíü

' jjinberung 2c. obue Geigerung beftáttigett 2€. laud, Lauterbach.

Vitit

territorii ab d. /. itd etiam meritó ftatuendum territorio tali cum quo cohzrent

EY

Imperatore

illa jura territorialia per legitimam praícriptionem acquifito , infi-

| fj

conceffi &

mul & jurisdiCtionem fuperioritatemque territorialem eodem mo-

tüm K

jurisdictio

fimul con-

do acquifitam cenferi, quod moribus noflris extra dubium effe affe-

tittes

cella intelli- verat Lauterb. 4. 4. ad tit. de Jurisd. $. 44..— Altero vero modo ubi

gitur. :

qurit

Altero veró

, fuperioritas territorialis quidem etiam ut qualitas quadam caflri

mmple.

modo.ubi

five territorii, paífivé illiinherens, attamen tanquam jv per fé

ttlati

quidem

fébfrflens proprio fmo jure feorfims confideratur , . & quatenus alteri

bus di

etiam uc. feparatim acquiri poteft, territorio manente penes dominum,

florita:

ritorio paf- ;

qualitas ter- quam in rem videantur tradita Knichen. Je fublim.

e reg. ferr.

velyit,

five inhz-

HT. €, 4« H« 11. feqq. Mantic. d. . ». 19. Matth. Stephan. 4e 4-

liperi

rens, atta-

158« L.2. P. 1. 0. 2. 9. 196. feq.

Uti alceri jufto titulo modoque

Aplen

men & tan- Concedi G acquiri poteít, ad inítar fervitutis cnjusdam pradialis

pett

quam jus. in fundo alieno conítitutz , ita ut confefforia a&tione utili ex men-

EY

períe fubfi-

Ítensconfi-

.

te vindicari poffit poft Myn(ing. Lauterbach. Magn. Dn. Prafes

reïcdp:

deratur , uti

Fautor atque Patronus maximopere colendus i d. Tr. p. 1. $..

Vetüs

alteri.jufto 7* 13.

féq. ita eandem etiam & in hoc fenfü prefcriptione acquiri

liye

titulo mo- poffe, non eft quod ambigamus.

Uti enim alias in genere extra

türe,

doque ex.- p'ügnam .e&

, jurisdi&iones effe prefcriptibiles, quz communis eft

preísé ad in-

ln &

ftar cujus-

Doctorum íententia, te(le Schurf. Cezr. 1. Cozf. $6. 1.2. & ex

pulis.

dam fervitu-

Myn(üng. Harpprecht. Fritfch. Everhardo fcribit B. Dn. From-

teltie

tis concedi , an. de Condors. territ. C. 4« $. 14. ita quoque & ipfam jus fupe-

W

ita & prz-

rioritatis territorialis ex communi fententia præfcribivpote(f»:POR

infn

Ícriptione

acquiri po-

Car. v. Hagen , Knich. Stephan, Reinking. laud. modó Dn. From-

tía (j

teft,

mann. Z. /. provocans quoque in fpecie ad Drunnemann. Corf. 167.

Cffc,

Erutijuris- 4« 2. graphicé hanc in rem fícribentem, cujus verba fuprà jam

/ di&tiones,

fier.;

recenfuimus. — Conítabiliunt quoque hoc ipfum omnes illi & ex

brie f

fünt prxfcri-

anterioribus & ex novioribus fcriptoribus, qui fuperioritatem ter-

p'übiles.

a

Ita & jus

ritorialem prefcriptione acquiti poffe f(impliciter & indiftindte do-

Cen"dgm

füperiorira. Cent tum zz gezere Principibus & Statibus Imperii poft plur. alios

tls territo-

Ming. 4. flper. territ, cap. 1. $. 26. & ab hoc citati Ant. Coler. d. Zur.

lic f

rialis prz-

mj

fcribi poffe

lImp. Germ. Se&. 3. 'Thom. Michael. de 7urisd. concl. 6 2. lit f. é g

potel

dubium non

Hert. Z. faper. territ.S. 5 o. Author. AMedit. ad In[lr. Pac. Caf. Suec. d

'eft.

diXimï

jn mant. 1. Ad [pec. 4. $. 29. B. Dn. de Lynker.

de faper. territ.p«42.

: ma j

. Quz eft feqq- Ma

gn. Dn. D. Schweder. iz Jr. Publ. Part. Spec. S. 2.6. 9. D.

€ommunis

Kemmerich. 4.7. c. 14.$. 5 tum & iz [fecie ratione Comitum Imperii

| f

Do&orim

Ti

- Back-

N

à

Mä&

p

/äperiorz'tkti: teüz';orïa?z'; acauifitiva.

367

j

Bæqkier de fape

". tervit. Comitum Imperii c.3.p.

36. jäq. rátione Ci- fententia,

d

lium Knipfchild. de Zure Civ. Imp. l. 2. 0. $. 8

46. Quiid fta-

vitatum Imperia

tuunt , turm

u

f& & n.

j2.alios quamplurimosa

dducens, Dn. W'ildvogel,;z Diff.

in genere.

i

de fuper, t

errit. Civ. Imp. $. 3 . ratione Nobilium Imp. immediato-

Tum ia fpc-

j

rum Knipfchild. Ze 7»r.

Noblil l. 2.6. 1. 9. 26. féq. per plures Autho.

cie.

.Ac- Acquiritur

Ti

ritates [oh. Laur.Schmidt. Je

féip. Territ. Inp. INob. Immed. $.11.

füperioritas

( ufí

qu

iritur autem per prz(criptionem fuperioritas territorialis z zoto fio

t

erritorialis

al

& velut juris quzdam univerfitas aut totum aliquod po- j

ntoto fuo

complexu

r

teftacivum , ex parti

bus (uis potentialibus five juribus eó pertinenti- complexu,

bus diver(is conítans,

in concreto cum ipfo territorio, cui talis fupe-

cum ipfo

Id

territorio

if

rioritas cohzret, uno quafi a&u, prafcriptionem utramque quiin-

uno quafi

It

volvit, praefcript

ione fuperioritatis prefcriptioni territorii innexà,

actu.

fibi acquifivit; ea ipfà uti poteftliberé superiorira-

ä.

Süperioritatem hoc modo qui

& plené fu

o jure per partesomne

s, ex quibusea eít concreta.

Hinc tetali gau-

d

leges, Ordinatio- 9€85» quos

al

j

pote(t om

ninó à fübditis fuis homagium exigere,

exercere

nes Statuta Provincialia condere ,

publicare mandata, edica ? a

aQ

&us poffit |

l tæk»

--

refcripta edere,

affigere, Privilegia teritorialia confirmare, Con-

rationes à Civitatibus.

D

ventus & Comitia Provincialia habere ,

Univerfitatibus exigere, Orphanotrophia, Nofocomia &c. iníti-'

T

quul

a

tuere ,

Dicaíteria erigere, Archivum habere; Jurisdictionem Civi-

lem & Criminalem exercere, Appe

llationes recipere, Privilegia fin-

j

u

ulis concedere , aggratiare, difpenfare, relaxare à juramentis , faàmam

.f

i

(

reftituere, Collegia opificum aliaque confirmare, Jus belli , fequelze

b

luftrationis, pacis pangende focderum, legationum , fiíci & quz fünt

»

p

M

infinita feré alia jura fuperioritatis territorialis propria tum eminen-

]i

h

n

tia (ive majoratum quz emolumenti efle five minora dicuntur , exer-

"

cere, quz copiofi(lime relata extant apud Dn. de Lynker. z 7r. de

rp,/ [

l

finper-territ, pag. 25. f4. & ma

gnam partem penitius quoque exami-

f läm

& feq.

l

&

nata reperiuntur ap. Hert.

de jur. fuper. terr. $. 10 in f $u r.

uique ad. 5 7. laud. Dn. D. SchW'eder.

d.l.c, 11. B. Dn. D; Fromm. Ze

J t

Condom. territ.c. 6. . 7. usque 4d fin. qui videri poffunt, qua omnia Superionien

1&6 dO'

territorialis

j d

hic repetere & excutere nimis longum foret, in fuper à fcopo noftro

nimium quantum abiret.

Hoc tamen monendum nobis e(t, hanc ranquam to.

Aff

od tum aliquod

poteftatem & fuperioritatem territorialem, tanquam totum, qu

z!f' Ü

diximus poteftativum, non definere effe tale, etiamíi una forte vela

]- Poteftari-

tb

vum.nonp des

tera pars defit, per privilegium , per pa&tum, aut per praícriptionem

finit tale

p

"

qua(i abíciffa, aliique ,'exemplo juris conducendi per territoria MoO- effe , eriamfi

,

gunti aliorumque Landgravio Haffiz aliisve alibi competentis, quz- unaalteraye

um

fia, ^ Tum R. integritati totius quidem aliquid decedit, complexus Par$ defit,

j

fuperio-

j

V.QA'RS;S de præjärz:ptïane D

PO

iab

a

od

Integritati

uidem

fuperioritatis territorialis aliq'uibüs illis potentiis demtu:& ïïrbpte'-

tum aliquidi

rea tamen nullatenus deficit , fed in reliquis partibus potentialibus

ï

decedit,

perdurat, & univerfum quid non minus ac fi omnes potentie nexu

N

eomplexus adeffent indivulfo, reprefentat Schmidt i Z. Diff. 4, fup. terr. INob,

li

u

tamen Índe

non deficit.

Imp. imm. $. 2. jung. B. Dn. D. Fromm. 4./.c.6.$.2.. Necintereít

Wl

INec inter-

hac poteftas an paffive inhareat cafítro. aut territorio amplo, am

(tt

eít , territor. 47 70

& cum hujusmodi territorio transferatur aut alicui acquiratur :

t

ancohareat poft alios laud. From. . /. v. 1. 5. 5. izfin. Dn. de Lynker de fap. territ.

o

amplo , an

.18. Eandem n;utrique poteftatem, eandem fuperioritatem perto-

It

parvo.

tum illum diftrictum, perquetotum illud territorium quantumcun-

tl

Eadem utri-

que fuperio.

que etiam fit innexam effe ftatuendum eft. « Licetn. Regis alicujus

(

l

ritas inhexa

ditio unius faltem fcopuli terminis finiatur , uti deRegno Uly(fis referc

fl

eft.

Horatius, vel nidiinftar; uti Cicero, zque tamen fumma Majefta-

lt

Quod con.

te & Poteítate gaudere poteft, qua potenti(fimus Monarcha, finon

jj

firmatur

t

extenfrut camen intenfrvé , Nolden. de Statu Nobil.c. 10.n. 54. Neque

tüm

oxcmpläs.

enim fumma poteftas vel Regia Majeítas divitiis , nec locorum fpatio -

neque numerofa Provinciarum multitudine definienda eft ; Sicuti Ele-

has non magisanimal, quatm formica Bodin. de Republ. l.1,6. 2. p.15.

tito

Knipfchild. Z. Zur. Civ. Imp.1l.1,6.2. 5.48. cum majus & minusnon

Titt

varient fpeciem , nec fpeciem conílituant diverfam, forma fiquidem

f«

dat effe rei, non quantitas, poft plur. all. Knipíchild. 4. J. s. 45.feq.

jun

ubietiam hocilluftrat exemplis Imperialium Civitatum, quarum al-

QUi

tera major , amplior, ditior, potentior, altera vero minor pauperior

tior

viribusque multo inferior, re&teque decidit, inter eas nullam effe qua

N

dignitatem differentiam, cum omnes & fingulz immediatz fuübjeGtio-

j

nis jure ab Imperatore & Imperio faltem dependente gaudeant, alte-

Qu

rius poreftati nullatenus obnoxiz, indeque fuperioritatis przrogativa

jur

in fuis territoriis(,'amplisf. parvis, fivein fubditos fuos numerofio-

äfäa

res , five pauciores preditz & exornatz reperiantur , id quod egregié

len

confirmant ea qua ex Ertel. ii (einem neweróffneten &bauplag

m

ber £aub8; Gürfi: CO berbottmafigteit p. 7./q. in fcenam producit

Ht

Magnif. Dn. Przíesiz Tv. de 7Mod.e Iur.tax.

urisd.p, 1. $. g. 2.2.

tür

hisverbis: 8 iff abfonberlib su mercfen, bag manofftmabs vort

Á4

bem Fleinften £ànblein (agen £ónne, Daf e8 eit territorium Cmitbítt

]h

au

in hoc fuperioritatem territorialem in complexu fuo aut in uni-

th

veríum ) babe:

Gyintemabten eie C5tabt ober 3Reid) nidbt ebett

mp

in breifen Girünben ober $3óben, mnod) aucp in dYerfobren obet

lic

béd(ten

fl.h

taucet, fonþem i 5Dauffen alle S5ürger, bie emerley

Guvalt

|

LU

4 Jäapcïiarimtiy ïeWz'taHzlzälväc*qæifzft?*z&a?.

t

Gemd!thnierv&oräen , beftebe: Goleic) vie ein 2Laeió nid)ttoeniger

J

ei &bür al8 ein Glepbant, genennet voerben mag , unb mebrober

t

tveniger bie 9lrten ber. Goadben nicbt dnbert ; alfo iff Ragufa eime

Wl

ber tíeinften Gotdbte in Europa, utib mericirt nid)ts beffo toentiget

adi

bt Stabmen einer Republic, (omobf al8 eirte Q'ürctifdbeober G'ate

41

tatife : (o finbetfid) auc

in CGGel(cblanb bíe Respublica Lucenfis

Uf

unb nod) mebr anbere , 1e

(cbe ob fíetool ibre SSottmafigfeit auf

la

gat geringen SSergirc? erftreden, nidbta befto voeniger (o wol af8

bie Republicocn Jjollanb , G5d)meit , unb Genua ober CBenebigibs

l,

ten Parcicular- G5taat , Goatungen unb einge(cbrándten Dominat

genieffen ; Gbenmáfig roirb (o tool Ulyffes, beffen Seicb i einer

"

M

Fleinen Cjnful beftanben, von Homero eín $ónig ald Agamemnon

'cüa-

genemiet. ^ Plura Exempla & fimilia Regum & Regulorum quà po-

t

teftatem in fuos fubditos equalem ad invicem pro paribus judicato-

l.2.47.

«

rumxxnx'gpecere licetex Kni píchil

d d.

$.

I

:mo,-

g

HaCtenus de þrimo illo

modo, quo fup

är. tertit. Cufn ipfo ter« Ácquiritue

ritorio prafcribitur & per poffeífionem hujus a&u fimultaneo acqui-

etiam pra»

J

ritur. Nunc de a4/tero modo, quo fuper. territ. per fe ? féparatim

fcriptione

n

fuperioritas

,uidem j

fpectata etiam przfcribi dicitur... Hoc evenit omninó , quando quis

feparatim

j

juraterritorialia in territorio alterius ; domino patiente libere exercet; fpe&tata.

il

quod quidem a&u tali /jzurazeo aut identifico quo in priori cafü , ra- A&uqui-

1t

em , nok

mpffüf

tione Jurisdi&tionis iflius , qua univeríi quid indigitat & quatenus ex d

adillum

i

tam multis partibus potentialibus compofita eít , non fit potiàs per

modum

partes fit fucceffivé & ita ad effe&um eum deduci poteft. — Velutifi ;

multaneo ;

j

quis in alterius territorio ha&tenus ufus fuerit non nifi certis aliquibus (ed'potiàs

fl M

g

juribus, e.g. Statuta & ordinationes publicandi, Edi&ta aut Mandata (ucceffivo

affigendi , Juri

sdiCtionem f. Civilem f. Criminalem exercendi, hic (a- P** Partes »

1er000:

ne nondum poteft dici fuperioritatem in toto fuo complexu, fed fal-

quarum unáa

tem has ipfas füper. partes quas haétenus exercuit, fibi acquifiviffe.

praícripeà

totum non-

[wþw

Hic non merito hzc regula juris applicari poterit, uttantum cenfea- - dum prz^

tur ufücaptum autprzícriprum , quantum poffefum L. 20.$. z. ff. de

fcr.iptum di-

jMH

A. vel. A. P. 1. 1. $. 5. ff. de Itin. atl. priv. B. Dn. Lauterb. i» Coll.

ci poteft.

l

u

Jheor. Pra&t. ad tit. d. Ufuc. $. $. 9. 19. qua regula & de vera & de

Regula quä,

(

:

traditur;tan-

quafi poffeifione fuum tuetur officium, itaut locum quoque habeat um centeri

T ylt

in praícriptionibus jurium & fervitutum prediis inherentium. Ber- - prefcri-

u

lich. i» concl. pratt. l. 2. concl. 49, 1. 23. fq. in fpecie quoquein jure

ptum, quan-

m

tum po(Tef- "

j

fuperioritatis rertitorialis ejusque partibus , & regalibus majoribus

fum ,

LL

etiam ,

t

70

GR ASS. de prafcriptione

—

valet & de

verà, & de

etiam , in quorum jurium prafcriptione nullatenus quoque exten-

|di

fio aut illatio ab uno ad aliud fieri aut ftatui debet, quod qui unam

L

quafi poflet-

fiene

vel plures eorundem fpecies praefcripfit, etiam alias fpecies prafcrip-

hus

etiam quà

fiffe dici queat, poftalios laud. Hert. 4e faip. territ. $.62. quod non

n

jus fuperio-

.

admittit natura partium inter fe disjunctarum, uni nomini colle&ti-

f0f

ritatis terri-

torialis ;

vo tamen fübjectarum, & in uno quafi corpore colleCtarum, quae

ii

quatenus poffidentur ufücapiuntur Lauterb. 4. $. 1 9. iz fiz. quod redte

J

in quo ex

praícriptio-

limitatur, nifi ejusdem generis (int , puta auri , , argenti, ferri fo-

pit.

ne unius

dine, que omnes fub genere metalli continentur Hert, Z. /. $. 62.

partis non

m

licet inferre

Quod íi autem quis non tantum certis iftis aut. quibusdam faltem

^

N

mod

ad aliam.

jur

ibus territorialibus fimpliciter, fed & toties quoties occafio tu-

qil

Limit.nif, lerit & his, & illis, & iftis aut aliis quibuscunque promifcue ufus

Qnt

fint ejusdem fuerit, & quidem animo totum illud poteftativum hóc modo (i-

dom

gcncris.

bi quafi appropriandi, tum licet partes omnes nondum apprehen-

$1 a, quis

Ka

pluribus

derit aut exercuerit, fuperioritatem territorialem tamen in univere

veh

omninó

um quoque fibi acquifiviffe non fine ratione propugnare licebit,

qui

partbus non difpari plané modo , quo vel in corporibus, qua& vocantur 44*

tet

promiícue

ufus fuerit,

juntla , disjun&is fuis que conftant partibus, & alias ctiam entiaper

tU

aggregationem dici folent , veluti in legione, ingrege, ubietiam,

animoto

bo

tum illud

quando toto grege praíente , unum caput apprehenditur, animo

tür

poteftati- poffeffionem omnium confequendi, totiusgregis poffeffionem acqui-

te

vum fibi ap- fiviffe creditur, velfiad rationem corporum corzzexorum veluti fun-

propriandi,

ju

tum & in

di, edificiirem hancadaptare velimus aut z quiparare, in hifce quem-

W

univerfum

admodum qui fundum poffidere cupit, eum in finem opus non ha-

W

eam fibi ac» bet omnes aut fingulas circumambulareglebas, ut totum illumfun-

quifiviffe di- düm fibi apprehendiffe dici queat, fed fufficit folam, quam libetejus

ci poteft.

artem , introire, modo id ea mente eaque cogitatione fiat uttotum

3d eum feré

D!

'modum ,

.o(ïïdere-veï*it L1.

$-3-fF. d. A. vel. A4.P. cum qui aurem alicujus tan-

"

0j

uocorpora glt, totum eum teti

gille videatur L. 21. pr. ff. de furt. Lauterbach,

Ini

disjundta, deacq. vel. am. po[[. $« 1 3. ita & in hac füperioritatis territorialis, tan-

t

aut per ag-

regatio-

quam totius alicujus poteftativi, praícriptione contingere videtur,

Q

mem talía

ut ex partibus iftis poteatialibus , ex quibus ea compofita extat , fi

icquiri pof-

potiores forte aut plures quafi apprehenderit, eo animo ut totam ex-

lt

unruno indelibipoffidere velit, per illas & hanc(biqua(iviffe non incongrue

faltem fuüb-

dicatur.

t

Quamvis autem hoc modo quafita aut praícripta territo-

q

Pa

rialia Jura in territorio alieno, faperioritatis territorialis nomine di-

L

velad ratio- BRari nolint fcriptores, fed regalia faltemeo modo quafita effe fta-

acm corpo- tuant D. Dn. Fromm. d. condem. territ« €, r. S. 7.n. de Lynker de

feper-

DL

—

EM

N

x

fuperiorit&tix territorialie 469'21'/&4*&)42

—

rum connee-

E 1. 307 ftper.

ferrït. [4£- 4&'. Hert.

d. 1.$.6 2. idquein fenfu f?ri&o, öl te in fe

&orum , ubi

inam

fuíficit

aut formaliter con(iderata facile concedi queat, quin tamen re

(ri

busiftis, prafertim

majoribus in territorio alieno ita prafcriptis i etiam, uni-

N

(har fervitutis in alterius fundo cam faltem

effe&in faperioritas territorialis, ad in

partem ape

Jiedi«

conítitutz aut acquifitz, pr

gícripta int

elligi queat, vix eft ut dubi-

rehendi(Te,

de Anno 1548. $. toamn aud). 65. $. v00

animo to-

Q

temus arg. Rec. Imp. Aug.

Qd

abet 64. Inftr. Pac. Ofnab. 2frt. $. $. 4. art. 9. $. 2. art. 1. f

Ca- rum ita pof-

fidendi &ac*

tl

pit. Leop. arz.

3. & Carol. art. 1. qui textus indiftincté prafcriptio-

l

lis tanquam legitimum eam acquirendi

quircndi.

nem füperioritatis territoria

Quamvis

(et

modum agnofcunt: ad minimum dubitari non poteft, quod tales,

veró ita in

)

bi quzfiviffe prefcriptione di- ierritorio

qui hzc jura in territorio alterius f

T

"

cuntur, jura fuperioritatis territorialis , actu

aliter exerceantad inflar alieno prz-

fcripta jura

"

dominorum ipfius territorii & nomine quafi aut jure horundem, quip-

territorialia

s ipfa hac fuperioritas quafi s a&bu primo atque [jrnato &

)pæhm-

peapud quo

fuperiorita-

j u

velut in quie

te faltem manet,a&hw fecundo & exercito vero ille gaudeat

tis nomnine

l'expreffe conceffam , vel tacitéreli&am habet, domino dignarinon-

:WM.

qui ita (fibi ve

nui

—

tertitorii id ita indulgente, annuente aut patiente.

Quod eviden- nulli nolinr,

de fed regalia

u

tius adhucdum apparet, (i beneficio fzbinfendationis alicujus, ubi

prafcripta

bonis immediatis feuwdalibus fermo eft, vel infendationz & invefti-

dicant,quo

hia

T.

turz prime ubi de bonis immediatis allodialibus agitur , fuperiorita- in fen(u for-

tem territor. fibi conceffam, vel ut conceffam quafi poffidet, iftaque maliconce-

m

di poteft, in

i

jura ide

ntidem in ifto territorio ad alium pertinente liberé exercet ,

eirectu ta-

prout ta

lem infeudationem aut fübinfeudationem fuperioritatis terri-

j

men & füpe-

torialis fieri poffe & quomodo tradit B. Dn. de Lynker 4. faper. ter-

riorit.territ,

y

acquifita di-

illuaxï'**'

vit. p. 41. G ibid. in addit. Dn. Hert, d. fuper. territ. $. 5 $. laudat.

Fromm. 4.1.c. 4. $. 7. &* ibid. alleg. in hifce enim cafibus Vafallus f.

ci poteft, ad

J

inftar fervi-

ut:otum

rimus , f. fubalternus fuperioritatem territorialem , ut talem, aut

tutis in alie-

formaliter fic di£tam fibi conceffam habet etiam in territorio alterius,

no quzfitae,

v Us HI!'

Ad mini-

in ordine nimirum velad dominum directum aut primum conceden-

apicl,

tem & Authorem feudi , cujus iftudterritorium eft proprium, jure

mum qui ju-

j u

ra ifta fibi

uidem dominii dire&ti, vel etiam in ordine ad dominum utilem f.

jdettl

ita quafita

tll E

Vafallum fubinfeudantem aut fecundo loco alii fübvafallo feudum

pratendir,

iterum nexu quodam feudi fubalterni concedentem, cujus etiam eít

ea exercet

und

actualiter

territorium fuo modo proprium , jure fc. dominiiutilis, quod dire-

p

c&to dominio in ordine ad fübvafallum quodammodó zquipollet,

jure domi-

uril

norum i(tius

uti hoc ex 2.. Fend. 5 5. $. in[uper. 2. re&e demonftrant Frantzk. de

territorii,

mm&

laudem. c. 14. n.43. Sxtüv. in S. . F.exc. 12« tb. g. n. 3. Magnific.

apud quos

"n

Dn. Prafes is Trat. deved. Domin. leg. $. 41. 1. 12. fiq. Quod ipfum quafin a&u

ml(CI ik

uti juris eft in expreffa infeudantis vel fubinfeudantis voluntate,

Mer.

Aaaa

ita

Zome

—

$72

:

.. GRASS de prafriptione

ml

prime ma-

ita q:qioqu& ufu venit in ejusä&m tacita, qüæ fabeffe mtelhg:tur in

net, inactu

| [p;;

fecundota-

feudi vel fubfeudi prafcriptione. Struv. 4

menad prz-

. 11 €. II'S' 30 m j-jäqq.

fcribentem

& comæunitcr Feudi(tz.

, pore:

Caprur V.

L.

pertinet:

tulis «

De Forma bujus prefiviptionis, aut äuomoda perficiatar ant

que d

-

^

abfolvatur , agit.

3i, cl.

$.

l.

F/orma con-

Hec;

fiftit ;2 pof-

Orma hujus präefcrïptionis

füperioritatis territorialis acquifitiva

f ve

fcifionis ve-

F

confiftit in poffeffionis vel verz vel 444f continuatione per

visdiv.

s2 vel quafi tempus lege aut moribus definitum,

continua-

Quodnam vero tempus vel

toqie

legibus vel moribus ad abfolvendam hanc prafcriptionem füfficiens

tione, per

d

tempus defi-

haberi debeat, id cum fuprazz Cap. 1. $. 8.. jam expediverimus , eó

Hl

nitum.

remittimus.

Hac pofleffionis vel quafi continuatio tam de Jure

üdem

Hac requi- Gentium , quam de Jure Civili requititur .. 2. 27.

ff S.1. de Ufarp.

miy

ritur jure &

Ufucap. L. 2.C. de Prafcript. long. temp. L. 2. d. R. É id eto. Mev.

Gentium & P.

2. d. 102. 2.1, Lauterbach. ad a. tit. $. 26.

tum,

Civili.

Continua autem pof-

'cemp

Continuá

feffio eft, qua ab initiousque ad finem proccffit fine interruptione

pisa

poffzíio eft, vel ufurpatione, eaque vel zatzrali, qus per actualis & vera poffef-

$]

quznonin- fionis interruptionem variis modis fieri poteft vid. Lauterbach. 4. 4.

Que d

terrupta,zec

9- 33. vel Civili, qu& fit per a&tum Civilem, nempe per litem pof-

naturali, 2ec

terd

civili ufur-

feflori de re praícribenda motam L. 26. C.de R. F. L. 10. C.d. A. &&

pletc

patione.

P. L. 2; [ 20. C de Prafcr. long.temp. . Quod quomodo fiat. patee

Continuatio ex fcriptisB. Dn. Lauterb. 4, . $. 24.. . Necinterefl five continuatio

juriu

eft non tan-

ïït&ï

tum in una

haecfiat z una eademque per fona, quo cafu quidem res eft extra du-

Inu

perfona,

bium &plané manife(la Struv. iz S. . C. ad.tit. de Ufuc. tb. 18. im

pro.

fed & in

pr. an i» perfouzs diverfis ,-quando res ab uno ad alium legitime eft

tryi

diverfis per- translata aut devoluta,

quo in cafu jufta antecefforis poffeffio vel quafz

fonis, unde

5' ;0: 4

& in füccef-

prodeft etiam fucceffori $. 7. &* $.. T. de Ufuc. L. 1. ff. eod. L.13-

c*Pïüm

Íore.

[f. de .A uel A. P. L. 2. , pen. ff. pro Emt. L. 14. ff. de div. && temp,

Criyti

prafcript. idque benigne & folo zquitatis. intuitu ita receptum eft ,

& if

cum veritate infpeCta, per reitranslationem poffe(lo vel quafi inter-

Apars

rumpatur , & itanon zuzero, fed tantum ffecie fint ezdem poffeílio-

Jüra,

AMedoe

nes L. 23. pr.ff. de A. vel A. P. B. Dn. Lauterb. d.4. $. 26. Strüv.

d. l. modo tamen i. poffeflor etiam apprehenderit poffeffionem vel

ol

Wt

& hïlc-pof'-

quafi , perid quod generaliter difponitur in .12. $. pez. ff. de A. vel

fcefionem . 4f. P. utique deregula: Exceptio enim eft in caíu jacentis. heredi-

ng

appr

[s

| Uij

A

fucapio

| ;;ende- Fmsa tum enim & poffe(fio vel ggaü coneinnatq videtur , & u

ü PQ

s

f pre-

&

N

273

| fx«iperviar-z'mtï.? terri:oriæl;ix aequifitiva.

ipespebt

^ Exceptio E

IR

f:pi;æfcript

io pro impletaquoque habetur, QUS'd (ingulare e(t per /.;

1* c4f4 jacentis

h

$. fiv. L. 4.

0. L. 44« S.3« d. Ufuc.

Utique quando intermedio tem- hereditatis.

onon

fuerit occupata & fic interrupta L. 20. ff. eod. jun

&. Modo inte-

poreab ali

rim ab alie

L $4

fF. de A. vel A. P. L. 6, 6. fin. ff. pro. Emt. & 2. poffeffio.

non occu-

cujus quippe nulla poteft effe acceffio ,

talis vel quafi non fit vitiofa ,

patra.

quz dicitur L. 72* $.f. ff. de

A. vel A. P.

Vitiofa autem eft qua quis

det B. Dn. Lauterb. 4. /. $. 26. circa fin.

Po(älïï'o

vi, clam aut precarió poffi

cce(íTlio autem

&t non tantum in fucceffore L7z;ve

,. non fit vi-

Hc poffeffionis a

tioía.

L

foli, v eluti herede,

fed & in fucceffore //sgulari veluti emtore, quam- g,

procedit

d fufius htc exponere nimis longum foret, id ;

cnontane

;

vis diver(imode , quo

i

Dn. Lauterb. Z. /. $. 27. Struv. 4. L tb. tum iz fuc-

eoque remittimus ad laudat.

ceffione uni-

n

18. G ibid. Müller. z addit.

B. Dn. D. Mayer,./i» Commenzt. ad Inf.

verfali,

Cum autem hzc poffeffionis vel quafi

continuatio f. in

P. 441

fed c» fingu-

l

N

eadem per

fona f. in fuccefforibus procedere debeat fine interruptio-

lari.

mP.

ne à principio usq

ue ad finem aut ad temporis przfiniti complemen-

.

]

M

tum, id pratermi

ttere híc non. debemus, illud tempus quomodo Tempus il

] pol

computari inhac pr

e(criptione debeat , an naturaliter , quando tem- lud hic com-

in hora

m & demomento in momentum per L, 5. Putatur non

t

pus currit de hora

naturaliter,

!

j

$. 2. ff. de minor.

Govian. 1. Pariar. le£t. 10.2.4. computatis quo-

fed civiliter.

Veluti in

"

que diebu

s feriatis L. 26, $. 4.

& fqq. ff-quib. ex canf. maj. an Civili-

i£r de diein diem. L. 7.ff. d. Ufuc.

ubi dies cocptus habetur pro com- aliís nonnul-

ffe cenfemus , uti in nonnullis aliis lis materiis.

30

j

pleto.

Et expediti quidem juris €

luti in definiendo anniculo L. 1 24. ff, 4e F. S. in

T

La

juri

um materiis, ve

ztate ad te

(tamenta facienda habili L. $. ff. 44 teff. f'ac. poff. ita

& Ubi dies

JX

coprus ha-

ni

in ufucapionibus aut przícriptionibus diem cocptum habendum elfe

betur pre

to L. 6. ff. de Ufucap. L. pen. ff. de div. & temp. prefcript.

" l!'

]

pro comple

completo.

Struv. 4. L :5

;17. & Müller. iz addit. ibid. B. Dn. Lauterbach. 4. 7.

je d

6. 20 & Majer. d. 1 p. 443- Que omnia uti in generein omni Ufu- Quz etiam

'quali

ocum invee

"j

T

capione & prafcriptione obfervanda veniunt, ita & infpecie in prz-

niunt in

fcriptione füperioritati$ territor, tam in eà, quà cum ipío territorio

ii

prafcriptio-

L

eo in&imul continuata poffelfione acquiritur, quam & in eà, quz

ne—fg.perio-*

feparatim & pe

r partes fucceffivé in territorio alieno acquiritur , ea

ritatis-terri-

nu

i

jura, ex quibu

s fuperioritas serritorialis concreta eft atque com- — torialis,

(ita, unum polt aliud liberé exercendo

,cum & in hac qui in- tàm illius

ttü

po

12 ln con-

tercedit u(us difcontinuus ,

quando non femper occaíio praíto eft, 9'

creto &

jid

Statuta promulgandi,

Jurisdi&ionem tam Cri- ;;

u

e. g. Edicta affigendi,

mul, quam

minalem quam Civil

em exercen

di &c. bené compatibilis fit cum qua- quz fepara-

u

& etiam cohtinuatione temporum in di- tim &per

PIO

| fi ?oïe(ïïone continu4,

ver(is Partes fue-

(

Aaa 3

—

374

€RASS de preferiptione

eeffi vé ac-

)

quiritur.

verfis períonis antleceiïorum & fuccefforum , ad Eum quo öiximus

Ad inftar

modum combinatá, non aliterac juris effe cernimus in fervitutibus

li

du

fervitutum difcontinuis, qua caufam dicuntur habere perpetuam, ufu difcon-

f

difcontinua- tinuo licet fint interdiftin&z L. 25. 7- de S. P. U. Infpicitur n;hicfa-

rum.

cultas utendi, quz femper praítoeft, & continuatà quafi poffeffio-

10b

Cujusmodi

fervitutes Ze.

ne ftabilitur, quamvis ea non femper vim fuam exerat, & operetur

u

n

furis verita- in aCtu exercito Dn. Majer. i» Comment. ad Infl. tit. de ferv. $. 3. in

te IO. vel 20«

hi

fin-p- 4.06. cujus generis fervitutes quidem , id quod fuprà jam tradi-

annis, atque

"

mul

ac continux

dimus, de 7»ri veritate nonalio temporis intervallo, 10. fc. vel

prafcribun-. 20. annorum fpatio prafcribuntur, quam quo ille, que funt con-

QXp&

L

tur,

tinuz , quod oppidó probatur per text. iz L. f. C. de Praefcript, long.

Secus ex

temp. generaliter difponentem nulla adhibita diftin&ione inter conti-

li

communi

at

Doctorum

nuas & difícontinuas , utut ex communi Doctorum fententia inva-

rale;

Dirte

opinione,

luit, ut difcontinuz propter interftin&tum eum ufum non nifi imme-

(» prai motiali tempore prefcribantur, quam &ctritura fori fibi recepit, &

dire

etiam z Ca-

"

Camera Imperit fequitur teftibus Mynfing. Cezr. 4. v. ; 3. & ibid.

mera Imp.

$oit Gulich. cum plur. adcitatis. Gail. 2. obf: 66. B. Dn. Lauterb. ad

cugu

Quibus affi-

nia funt jura

tit. de Servit. $. 13.

Quibus cum admodum affinia funt jura fupe-

tori

territorialia [

tili

loritatis territorialis aut Regalia in alieno territorio, quz exercen-

inalieno tur, qua & fervitutes Juris publici Do£toribus vocitantur, vid. Dn.

ttm

territorio

ine

exercita ;

Kemmerich in »r. Publ.l. 7.c.10. per tot. inde quoque hoc intui-

tu non nifi immemoriali tempore prafcribi dicuntur Dn. Hert. 4e

d

qua fervitue

tes Juris

Jiaper. territ. $. 61. €£ 62. prout quoque communis habet opinio in

B.

&X

publicidi- Judiciis noftris paffim etiam fummis recepta, id quod teftatur & (ta-

cuntur, & £tuminat Hert.

du lbgi 62.

!T

przfcribi

8]14

immemo-

CAPUT VL

.

riali tem-

doi

oritatts teyritorialt

pore, juxta

Tratlat de Effetlu bujus prafcriptionis , fuperi

deqi

€ommun.

acquifiti v &.

Wf,

.

I

ttti

.mediahte hác praícriptione pro-

quí

Quoad effe-

Ergimus nunc 44 Efettum , qui

&um diftin-

P

ducitur, qui varius omnino eft,' pro varietate cafuum & circum-

n

guitur

ftantiarum. — Et primo omnium quodex przmiffis jam fatis fuper-

fIr

inrer prz-

que conítat, diftinguendum eít inter prícriptionem eám, quafu-

tsj

fcriptionem

hujus juris

perioritas territorialis acquiriturin concreto cum ipfo territorio , &

Vr

cum ipfo

mediante territorii ipfius prefcriptione; & inter eam, quà /£or/im

It

territorio,& Íu

perioritas territorialis, adinftar predialis alicujus fervitutisin alie-

Uj

eam,qua fit

,

feorfim ad

no fundo, alicui in serritorio alieno acquiritur, tcrritorio ipfo ma-

nente

,:Eä

375

iji:p:.--rz'orizï;k:—f:ï.r territorials acqziftiw.

nente apud dominum : Utroque m caíu alius eft. effeCtus primz

5,inftar fervie

Jip

tutis interri-

JUS

alius eftex primoortzs. — lle cernitur in jure per huncacquirendi mo-

torlo alieng.

9t

dum legitime quz(ito, v. gr. dominio, fervitute tali, qua dicitur effe

Utroque in

juris publici &c. — Hic vero eft, qui refpicit remedia juris, quibus caíu effe&us

d

primus eft

nobis quæütum'defendimus atque vindicamus. . Hzc talia Jura ita-

L:föo-

que in effe&tibus fuis in utroque illo prafcriptionis genere confide-

in acquifi-

tU

tlone domi-

randa nobis veniunt, velin ftatu füo £razquilló, vel in ftatu rwrbato.

nil,fervitutis

ul

Ratione flatus /razqzilli quoad prissum illum cafum prafcripta infi-

talis &c.

n

D.

mul füperioritatis t

erritorialis cum rerritorio ipfo prefcripto, reseft Ex primo

ortus funt

d

expedita, quod hac prafcriptio praefcribenti tribuat & adjiciat domi-

remec.iia ju-

nium & quidem verzm c plenmm , fi territorium illud allodiale fuit ,

j

Y

L. 1. pr. ff. de ufurp.. & ufuc.. Si veró feudale fuerit, & faltem ut g, confde:

tale poffideatur, ejusmodi poffe(io legitime continuata & inde for- rantur hc

u

jura in ftatu

mata & abfoluta pra:fcriptio tribuat dominium zzizzs plenum G utile

a

dire&o dominio manente penes eum, qui hactenus dominus fuit,

vel tranquil-

0 , vel cur-

ia

2. F. 8. . 4n. $. Rei autem Lud. Hug. de Stat. Reg. Germ. c.6.6. 6.

ato.

i

In cafuü

cujus dominii naturalis vis & qualitas quafi innata eft facultas terri-

(

torium illud libere utique i dominio gaudet pleno & libero alienan- primo pra-

d

fcribentitri-

dilibera, & vel proprietate tenus in alium transferendi, velfervitu-

buitur do-

at

«em in eo conítituendi, vel Hypothec:e nexu obligandi, velheredem

minium,

i

in eo inítituendi, vel aliter defuper pro lubitu difponendi Z. frz. C.

five verunt

tint

dle reb. al. non alien. & quznam aliz fint dominii virtutes vid, plur.

& plenum.

five minus

ïeqn/l

B. Dn. D. Fromm. 4de Dom. acqnis. c. $. /44. qu& facultates quoque

j

plenum di-

competunt domino utili atque Vaíallo, quamvis modo quodam re-

rectum &

MX*

ftri&iori, cum regulariter citra confenfum domini directi rem ipfam

utile; & libe-

alienare non valeat 2. F. ;2. " 5;. nec aliud quid ratione feudi in

rum quoque.

domini directi prejudicium per agere, ni(1 obfervatis obfervandis , IInde facul-

asalienandi

de quibus omnibus confuli inprimis poteft Struv. i5 5. . F. c. 13. per *

ervitutem

yil

t0t. Quod vero attinet ad féczsdum ilum cafam fuperioritatis

conítituen-

tertitorialis feorfim à territorio prafcripte, & ad inftar cujusdam

di;&c.cujus-

quafi fervitutis in territorio alieno in & per fe penes dominum ma- modi facul-

nente, legitimé quafitz , is quidem qui ita prafcripfit, nullum qui-

tas eriam

dici

-

omino uti-

dem confíequitur dominium, liberé tamen & imperturbaté territo-

1 competit ,

q4

.tialia ifta jura ad in(tar domini exercere pote(t, & qua inde proma-

modo

ul-

: qusfü-

nare & fperari unquam poffunt commoditates ac utilitates omnesfi- dem;

e1 l'im

t

yits

&liori.

bi capere ipfe, arg. L. 5. C. de mod. multt. L, 9. $. 1. & SS. fq4. ff de

TU

Ufufrull. vel eciam inalium transferre poteft arr. L. 27. ff-

uzfito

cundo veró

juris quid fie

jj m

$1. I deälljï Q bab, & inhac fua quafi poffeffione & jure inde q

E

manu' ratione fu-

putt

376

GR ASS de þræfcriptim: ! 4

perioritatis manuteneri ac defendi debet,

i

feorfim

perinde ac dominus in fuo dominio,

adveríus quemvis turbantem & infeftantem.

6

quæütæ ;

s

$. II.

N-

H;&cnus de

ftatu tran-

Haec ha&tenus de Prefcriptionis hujus effe£u primo , qui fe ex-

pido.

ferit in ftatu tranquillo, in (tatu v. qui fepius hinc inde contingit

tiqp

quillo.

Nunc de fta-

turbato, profpicere debemus de remediis juris, quibus fuperiorita-

f etun

tuturbato,

rnel

tem territorialem duobus iftis przícriptionum modis quafitam, con-

ubi de reme- tra adverfarios quoscunque fartam teCtam confervare defendere at--

fetia V

diis juris

que vindicare poffumus.

Hic quidem videmus hafitare non raró,

feipt

paratis ad.

qui Jurispublici DD. vocari prz aliis ge(tiunt, an a&iones jure pri-

Vetut.

veríus

turbatores.

vato proditz hujusmodi Juris publici materiis, iisque qui hujusmo-

indequ

&an actio-

di juribus gaudent atque prepollent fatis commodé applicari poffint

p

nes juris

vid. .Hert. d. Sup. territ. $. 76. laborantes ut plurimum hoc non le--

privari hu-

preler

jusmodi

vi nzvo quod impliciter & indiftin&é reputare velint; quafi quibus

ver(in

materiis ju-

armorum ufus juraque bellorum conceífa'intelliguntur; legum Ci-

fnecia

rispublici

vilium a&ionumque judicialium fub(idium eos dedecere vel maxi-

fint applica-

teff

biles?

mé, ridentes exinde quiad tales provocant, jura regnorum abfolu-

t T

torum cum juribus Imperii noftri R. G. mirum quantum confun-

id quod

f

«ontra hafi

dentes; quibus tamen atisfieri poteft ex optimé traditis infignis &

"ubil

tantcs ,

experientiffimi Juris publici fcriptoris Lud. . Hugonis de ffat. Reg.

& divcerfo-

Germ. c. 6 $. & 1. füq. plur. & in fpecie quoque ratione Jurisdi&tio-

rum fta-

fonc

tuum diver-

nis & fuperioritatis territorialis vindicanda & defendende easdem

illod

fa jura inter

aCtiones competere qua privatis pro jurium fimilium tutela & con-

dind

fc confun-

fereatione fuppetunt, commonílrat /4. d. J. $. ;6. ubi plus fatis

dentes

'taïxä

manifeftum effe fcribit , quantus juris Civilis privatiin controverfiis,

W

adftruitur ,

qu& de jure territorii judicio difceptantur, utut materia Jurispublici

certaque

c

fundamenta

fic, ufus & authoritasit, & quo fundamento jJuris Confulti qui fe

lu

huic fenten

Jus publicum tra&tare profitentur, fubinde Leges Romani Juris, eti-

Darte

siz fübíter.

am privati, inhac materiain fub(idium vocent; quem paffu non in-

Ruüntur,

Yent ]

felici fequitr quoque B. Dn. Fromman. iz Jiff. de Condom. territ.

N

C. 9. $. 1. Ícribens, territorialia ea Jura, quamvis materia Juris pub-

t t

licifit, ex Imper. Rom, Germ. San&ionibus, & ufu maximé, qui ei

ul

cynofuram preprimis fuggerit, eruenda, ex Juris Civilis privati,

quod in fubfidium vocandum, latifundiis nihilominus examinanda

ttr

A

& praejudi-

quoque funt, & quzf(tiones ex iis decidenda: idque confirmat prz-

cio Facult.

judicio Inclytz Facultatis Jurid. in hae Eberhardina in cafu Condo-

fid,

Jurid, Tu-

bingenfis ,

minii territorii, quo unus ex Ganerbiis caítri cujusdam partem fuam

j

yut & autho-

centra conventionem Principi alicui in feudum offerre tentaverat ,

E

zitaribus

a

1

Wmi

&

F;perz'm'mtäs tevritorialis acquifitiud.

377

u

hr

a'dLegumþ anram

m normam refpondentis ap. Befold. fsds

fmf-' 4.9, convalidanz.

tur , prove».

4.l. $. 76. & 77. proponendo, quz

s. 3. quod & modó Dn; Hert.

cando quo-

rafto (unt in hac materia a&tiones ipfe indulget, idque ulterius op-

ue ad rela-

g

pidó conít

abiliunt innumerz feré relationes, decifiones & prajudi- tiones deci-

fiones & .

y

Imannum, Klokium aliosque, quz prove-

t

cia ap. Meichfnerum , Gj

prajudicia ..

dtte

nerunt in caufis Principum & Statuum etiam integras ditiones con-

amerzIm-

o

cernentibus vid. Hert. 4./.$.74. Suppetunt vero etiam hacin ma-

.

. perialis..

d.

teria varia jurium noítrorum remedia pro varietate cafuum. Pra-

Suppetunt .

autem.

T

fcriptione etenim

fuperióritatis territorialis abfolutà, lis deinde mo-

eipfo, vel depoffe[[Tone aut quafi , pro-

actiones vel

|

vetur vel de proprietate aut jur

petitoriz ,

)l

indequea&tiones comp

ecunt vel peritorie velpoffcfforia. Quod ad illas

vel poffeifa*

illarum alíaeft in cafu fuperioritatis cum ipfo

rix.

[

feu petitorias attinet,

(imul przfcripte,nunc vero denuó in contro-

Intet peti-

þræfcr'ipeo territorioin

torias in ca-

j

ver(iam vocate, quz eít,

quz exinde oritur actio realisilla, quáéin

fu füperiori-

.X

fpecie rei Vindicati

oaudit, & quidem Ziretía ipfis legum verbis ex-

tatis pra-

Á

preffis propofita, t

efultans alizsex dominio rerum corporalium ve-

Ícriptae cuns

&Xü'

to, L.. L. 23. pr.

ff. de R. F. $. 1. I.d. atl. coque five pleno; five . territorio

fcil. L. 2 3. ff eod. f. itrevocabili f faltem revo- — competit.

1f

ul

tninus pleno, directo-

precipuae

T

cabili L.:66. ff. eod, f.libero f. reftri&to L* 24. ff rer. am. qua utique

Rei vindica«

M

& in hoc rerum articulo , ubi agitur de fuperioritate territoriali in

tio , & dire-

€oncreto cum ipfo territorio immediato quoad dominium plezum fi aa refültaa

t

]

allodiale eft, autfifeudaleeft quoad dorninium etiam sizzs plenum cx domiuie

Tum enim Y*ro pleno,

(i)

diretlum , quocunque licito modo acquifito , praícripta,

minus ple-

b

talis dominüsà poffeffore ejusmodi territorium fibi vindicans, infi-

no; fed dire-

D

jl

5

mul & faperioritatem in eo radicatam, tanquam rei princapa

liS ac.- &o, & revo-

. 28. cabili, & ir«

jl

cefforium éo ipfo infimul confequitur Befold. 4. faper. terr. $

revocabili ,

ruhlf

Lud. Hug, 4. 1. $. 30. - ubi qu

od.cum ipfis territoriis Í. integris f. pro

etiam ratio-

fübditi & omnia quz eo perti-

1

parte & fuperioritas , jurisdidio,

nc hujusma-

nent hae & alterius generis actionibus repeta

ntur L. 67. ff. d. R.,

teriz , ubi

It

tll

B. Dn. Ftomm, 4e Cozdom. terr. C. 9.$. 29.

Et quamvis fuperiori- territorium

lis, quelis proprié loquendo

fibi vindl-

iv

tas territórialis (itres quedam incorpora

$

nullum eít-dominium, proinde nec rei vi

ndicatio, attamen hoc fal- &ans. &fu-

;

qm u

m

Q Periorita-

jl

tem re&té dicitur, ubi res incorpora

lis tanquam principale objectu

" temterrita«

hzrens aut accefforium con- rialem tan-

T

a&ionis, non quando üit rei corporalis ad

r

fideratur; ita enim evenit, quod alias n

on raro fieri folet, ut ob- quamacecf-

les corporalium natu-

orium fibi

|do-

jecti intuitu

aut alias ob caufas res incorpora

vindicat.

ram induant Hert. d. 1. $.76.

Aliàas & action

em perfonalem hic

Dubium ex

m

ditionem ex Lege, quoties

As

quidem Con

ratione rei-

Wm petere DD. (tatuunt, &

Bbb

jUS inc orporalis

d

j:

378

GR ASS lde pmjï'rip;ïbng

st m

Vemsiemaget;-

smovetur at«

ribk&*,

jus tale privilegio conceffum afferitur , Cozditliozen vero ex mo

gmf. refelli-

tur

quando vel praffcriptione velinveftiturà queitum e(t— Befold. 4. /,

Aliiconce- . $. 24.

Quodfi vero fuperioritas territorialis una cum dominio [al-

Á

dünt, & con- tem z/i]i territorii iftius immediati , feudi jure prafcripta eft, expe-

di&ionem diti

jam juris eft , rei vindicationem utilem ex mente ei qui pra(cri pfit

cxlege & ex

ad eundem modum competere , a7g. 2. F. $.pr. vf. Rei autem Beíold.,

I

motibus.

(

Si veió füpe-

d. 1. Hüg. 4. 1. $- 2o. Hert. 4.7. $.76.

In caíu v. alio , ubi fuperiori-

rioritas ter-

,

tas territorialis infe & feor(im, abítrahendo à prafcriptione ipfius

di

ritorialis — territorii mediante prafcriptione jam in alterius territorio tanquam

eum ipfo do-

minio utili

fpecies quzedam fervitutis juris pablici quafita eft, fuppetit omnino

d

actio confefforia utilis ex mente ag /, o.S. 2. ff. de damn.inf. L.6.fff.

praícripta

d

eft, compe-

arb. furt. Cefar. que communis eft DD. fententia Befold. Z. , Hugo.

titreivin- d,[.$.3 1. Pauermeift. de. Turzsd. L. 1.6.29. 2. 9. Stephani de furzd.

Y

0

dicatiouti- , j,c, 4o. Schurpf. Cexr, 1. c.49. Oldendorp. & 3. art. 4. 9. 3. B-

lisex mente.

Dn. Fromm. 4e Cozdom. terrec. 9. $. 2 1.in fin. B. Dn. Lauterb. 44

V

In caíü veró

ubi fuperio- tit. de

Jfurisd. $.4.9. Schuz. im comp. ibid. Cui opponitur urilis nega-

il

ritas terri- zoriz pro libertate territorii contra injuftos talium jurium territoria-

torialisfe- — ]ium ufurpatores afferenda atque defendendaHugo, Lauterb. Fromm.

oríirn tàn-

te

quar fervi-

dd. l, Befold. Brünnem. cozf. ;7. 2. 14. Hert.. d. $. 26. utut fübdubi-

tus quedam tans, quam

vis cum aliis nonnullis JCtis Cothmann. :. Reff. 20.2.17.

tic

el

jurispubli- haud fatis tutum arbitretur ejusmodi actiones inílituere; Ad quod

ciprzftcri-- dubium tamen eximendum, fatis erit provocate ad relationes & de-

[

'pta elt ;

cifiones Camerales, quz demonftrant in Tribunalibus [mp. fummis,

j

competit

.

"ao con-

prafertim Camerali in judicio hanc fententiam actiones has fuggerene

fefloriauti- téem absque omni hzi

tatione receptam effe.tefte Ruland, 4. Commi[i.

lisex mente- P. 3. L. 3,6.18. . g. Hugon. d. $. 3. Pr&ter illas aCtiones peritarzas

Cui opponi- praeíto funt & aGliones poffefforie quando non de ipío. fuperioritatis

tur ntilis n6 verricorijlis iurz , fed faltem deejusquaf: poffs(fioneagitur, quarum

eatoria,

qua& huc inprimis pertinent pracipuz. funt tum Interditlum vetineu--

......

Ad,pofïtfïü-

.1las perti-

depoffeffhomis utile, quando quisin illius quafi poffeflione.aut. exerci-

nent Ínter- . tio ab aliquo turbatur arg. D. 2« $. 7- ff fr. [éru. vind» &^ 6« 9. x« de pra-

fupt

dictum 'teti-

ii

bat, Et quamvis id operosé neget Bocer. c/. 4« d« - 12« 5 z. lit. a.

genda pof-

Rationes tamen ejus ad id , quod hodie hac in re obtinet, everten-

L

feífionis

fion

utile,

dum parum proficiunt , unde & in contratium communior Dd. con-.

Quo

"Addubia clufio, ut & Praxis fer& quotidiana , quod & ipfe fateri debuit, mi»

]u

Bocerihac ]itae, re£te id commonftrantibus Carpz. P. 2. c. 7« $42 4« 9 12* Gos-

in re refpon-

arg

&etur.

win. ab Esbach, ibi4. pluribusque ab hocadcitatis, inprimis & Brun--

n

at

l.

utile:

, Rems ad L. 1. fF. de Int, utipof. n. 2. in gengrga:ceüante, pluties

hoc

de

**

j/?;p«xerz'arzfmtis territorialis quzzyïtz'w.

372

5

hoc interdi&um de jüribus pluries in foris noftris audiri ;*ï'qüäm:.'di-

l

l

re&um de corporibus B. Dn. Lauterbach. d. /. $. 4.9. & ibid. Schutz. qrire inter.

di&um pof-

t

in Compend. Hert. 4. fzper. territ. $.77. ubi& diffentientes alios ad-

feffionis re-

lIt

ducit, tüm & zzile interdi&tum recaperande poffaf]ronis feu unde vi,

in cafu ubi quis de quafi poffeffioneaut exercitio jurisdiGtionis terri-

cuperandz,

Vd'

Remedium

torialis deje&tus eft Befold. Je fuper. territ. $.28. W efenbec. ad tit.

Canonis

und. vi n. 9. Lauterbach. & Schutz. 42. . tüm & in primis reme- 'gedinte-

H

granda &c,

dium Can. Redintegranda c. 5. cuf. 3. 4.1. quod omnino utiliffi-

mum eft in fpecie quoque in hac materia. Befold. Ffert. Lauterbach.

tanquam

utiliffimum

dd. l. Unde & raro imo rariffimé interdidtum unde vi in judicium

r laterdí-

deduci, cum fpoliato utilius longe fit non tantum in rebus corpora- ào unde vi.

)

Competens

libus , fed & incorporalibus ex Menoch. derecnp. po[f. ad boc remedium

obfervat Dn. Lauterbach. Z. /. zf;z. maximeé cum etiam detur ad-

etiam ad-

verfus b. f..

verfus quemcunque etiam b. f. & titulo poffidentem vid. noviff

poffefforem.

Magnif. Dn. Przfes ; Prax.ant. mod. att. For. Difp. XI. $. 1. $. 12. 65

De remediis

u

ibid.citt. De cetero quenam adhuc alia juris remedia & petitoria aliis iu ge-

& poffefforia in genere pro obtinenda & confervanda fuperioritat

e nere quoque

j

füppetentie

J

terricoriali fuisin cafibus comparata fint, veluti & hereditatis peti-

us remif«

tio utilis, & Interdidum quorum bonorum, & fimilia alia videre :

IIW'

fiyer:

eft apud Dn. Lud. Hug. 4, tr. de Stat. Reg. Germ. c. 6. fert pertot.

;uoö

& inprimis $. 29. féqq. D. Dn, Frommann. de Condem. territ. 6 .

(

yer tot.

7l5

(ilg

CAPUT VIIL.

il

De Contraris f»tperioriwis territorialis 4641;-:'/2:*21/

j

l.

:

!

$.

i

D sE -Cc;btrariis nunc quoque breviter. Contrariatur 1. huic prz- A4 contra-

s

— (criptioni faltem inchoate , quam maximé Ufurpatio

RE inte-r- ria refertur

(t vel zaturalis , vel Civilis, perea quz fupra -

:

T

rüptio, quz duplex e

Ufurlpau

"ü

indigitavimus Capl 4.

Naturalis fit naturali quodam fa&to & re ipfa

naturalis .

&

Veluti dejectione de poliet-

civilis...

»

"

Á

L. 4.$.22. L. y. ff.de Ufurp. &

Ufac.

/

fione vel quafi 4. L. 5. L. 1 5.ff. eo

d. quod fieri poteft vel a&u unico,

Quomode

enti objicitur, quo ufus im-

id fiac?

l

næ

quod obftaculum aliquod exercere vol

[*

peditur L. 4, $. ff viam ff. eod. vel facto

quoque derelictionts proprio

fit aut dicitur potius fieri per

e

arg. $. pen. T. dever. divif. Civilis vero

le

a&um quendam Civilem, veluti per liti

s Conteítationem £. 1 0. C.

sle A. vel A. P. L. 2. €. de R. V. L. 104 C. deprafer.

long. temp. Li3.

le

( 7*

6

Bb/b b

n

EX

—

'g.ao

. GR ASS de praftriptione . |

L. 7. C. depraftript. 30, ann. & hodie etiam per folam. Citationem

ad proceffum legitime factam , aut per libelli oblationem L. z. C. 4e

^

ann, exe, Lauterb. ad tit. de Ufjrp. & Ufuc.$.34. modo tamen a&tor

obtineat L.z. ff. pro dozar. Donell. L. $.c.21. iz fiz. Excell. Dn.

Bochmeruz Introd. ad ff. tit; de Ufac. $. 17. imó etiam ubi talia ha-

beri nequeunt. per extrajudicialem denunciationem teftato fzCtam

(

d. 1.2. L.10.$. 3- ff. qua in fraud. cred. L.17.C.d. R, P. Carpz. P.2.

€.7. d.4. féqq. & ibid. per plures authoritates Goswin. ab Erbach

àn addit,ad d. 4.€ $. Juntl. ad P.2.c.3. d. 1. ad verb. noninterrum-

pitsr. & ibid. alleg. Dn. Lauterb. 4. $. 24. add. Dn. Bóhm. 24 $. 1 $.

N

/i-

2. Contrariatur huic prafícriptioni reftitutio inintegrum, qua

R eftitutio

& praícriptionem perfe&tam refcindere potens eft L. s. C. ff adv.

; jn inte-

$

nfuc. L. ff. ex quib. canf. maj. veluti que dantur minoribus 25. an-

NHac a

I:.dc- nis tot. tit. ff. de minor.25. ann. abfentibus raubr. & tot.tit.. Quib.ex

tur ob fo- cauf. maj. in int. veff. — An veró etiam alicui ob folamignorantiam

lamigno- re(titutio detar? Pro & contra decercant Doctores.

Nobis hac de

rantiàm ?

re placet hac vice remittere ad B. Dn. Lauterbach. 4. 7. $. 25. ubi de

Remiffive

ad Authores J'uris veritateneg

ativam fundati(fimam per L.1 2. ia fin. de Preftript.

negantes de /ozg. temp. L. 3. C. de Prafcript, 3 0. vel. 40. aun. dicit; Contrariam

Jüris veri-

tate.

tamen f. affirmativam in judiciis jam radices itaegiffe altiores, utinde-

vix evelli poífit fcribit cum Brunn. iz Exerc. 7uflin. g. in fin. & ad:

6]

Conceden-

£es veró de

L.1. ff.quib. ex canf. maj. n. 3. & ad L. fin. C. de Prafeript. 20. vel 40.

praxi.

ADA. V. U.C 12. & cum Gail. 2. 0.19.2.18. C 19. €7 0. 48. n.19. &

fgra

Etiam poft

Vi

annis IOo6.

cum Mev. 2.2, d.174. quod ampliat,, itaut etiam poíl roo. annos

detur, cumhoc tamen temperamento, modo ignorantia fit jufta vel

9

Limitatur,

d'l

utut non-

probabilis, néccum negligentia quadam conjun&a, poft alios ;/i.

nulli autu-

C* ad tit.ff. qui ex cauf. maj. $.19. Stryk, in U. 7M.ff. ad d.tit. inf.

P'rocel

gnehnt;non

VAtor

Bóhm. 244. £. $.7. Quamvis Hahn, ad W'efembec. 3b. s. 10. [tatuat

mereri,utin j

ftam in genere fpeCtatam fententiam non mereri, ut recipiatur in

a

praximn reci.

praxi, unde decifione Imperatoria eam potius indigere arbitratur

us

piatur, &

opus effe

Berlich. zz coucl. Pra&h. P.2. concl.1 0. . 1. feqq. Poffunt etiam ulte-

puo

Imperatoria rius inter contraria

hic referri defectus , qui fe ex(erunt ratione vel

&

! diþiiionc- * «aufa, vel fubj

edi, vel objeGti, & id genusalii; fed quia de his

um

€x preami

ffis jam fatis conftat vi4. /z

bolg

pr. c.2. cäfje?g. j

exta

hic flum nunc abrumpimus.

LT

S, S' D. G'. L

thar;

'i"f/b

X DIS-

—

381

"ET

3

X.

l

f

DPISSLE

RT

ATII;O s

CAUSSA

ET ORIGINE UNION

IS

;'I

DERIS ELECTORALIS

.SEU FOE

PRJESIDE

NICOLAO HIERONYMO GUN

DLINGIO, JCt.

Sereniffimo Boruffiz Regi à

Confilis Intimioribus &

Ecclefiafticis Juris Naturz ac Gentium itemque Eloquentie atque

Antiquitatum Profeffore Ordinario,

defenía à

:

W

WILHELMO de STANGEN,.

s

at

CAROLO

EQUITE THUR.

*

jd

HAL4 MAGDEBURGICA, 1720.

Eriff.

CONSPECTUS DISSERTATIONIS.

m

]

tIare de eleftorum origine ac numero eorumque definitione nibil dicata.

$. l. Cauffa f«derizs

3

fen unionis ele&toralis. Pontificum Romanorum

III. zzque primts

Jfoannis XXII. — Cbaratler d ortus bujus Papa.

j

ferocia efl. $.

NU

V'itia ejusdem :

opizionts paradoxa. . . S. IV. Jralia dominatum affettat : Gibellinos

j

xime Mattbaum Galeatium ; quetm Ludovicus Bojus defen-

eppugea

t , cumque ma

XH. aui Ludovicum bareticum nominat.

i

—

dit.

$. V.

Hinc ira jtoannü .

$. VI.

jl

Proce[fos in Im

peratorem bunc. S. VAL. Obtentus vanus : jus confirmandi Imfe-

if

zratorem : Cuio

brentui primus an[am dedit Lotbarims Saxo. — Petitum. Pontificis

tuit

e Ludovici Pii, nefine fuo con[enfm Imperatovis dignitatem ali-

(n

Pafibalis I. tempor

qules, acceptaret : d

]

uo tamen flatim rece[fit.

$. VIH.- ANec. aufus eff quisquam

jtut

etere amplim tAm

inþlim. Ottozau

m I. 1. & HI.autctoritas.. . S. VX. Leonts FIII.

lt

cen[litutio, (&u p4

um cum Ottone M. vulgo circumlatum fü]petbum, immo f4l-

A

um ffoanne XII. de Pontifice frne fuo confenfa non eligendo:

Jum.

Potius 15 pepigit C

Leo FIIL... $. X. Ottonzs LT. cum Gregorio F.patiio non

f

bocque pa&um reuovavit

extat.

Thuiani verifimilis coujettu

ra, quomodo eligeudi jus Imperatorem Roma-

xum Germanis obvenerit.

Impeïium Roman

um quid ? $. XI. Iuperatorum Reo-

manorum cr Italia Regum jus ex fecceffrone.

n faccef]io ad Ottonianum flemma

€

L

b

rje;b

urgenfi c W. ippone de Hezrico I

COKg

*

g?diri&a ? $. XIL. Dabiae Pitmar*o Mi

b.3

s*

E

$382

6UNDLING " cauffa d origim

änmdo Salico. $. XIII. Langobardi poft Ottonem. III. -alim; Regäm ?ircumjþ;'-

.

ciuut , quam Germanorum. . Idem faciunt poff Henricum Santum. — $. XIV, Un-

íd

p

de conjetlura , patium Ottonis cum Romanis Izalisque effe Commentitium. — Cui

Mi

conjetlura " dabio fatisfir. : $. XV. Ipfe Papa INicolaus II. Regum Germania jus

perpetuum agnofit. : $. XVl.. Quem perperam veprebendit Alexander LI, ditlus

f

olim Aufelmus Lucenfs. . $. XVM.. Itali injufle fécedere a Germants conati funt :

M

m

quodprobatur. $. XVIIL. aMdrgumentum flringens ab bareditario Colonienfis Ar-

If,

chi-Epifcopi jure , ut effet Cancellarius Romana fedis.. - Qua vas originem Archi-

cancellariatui Colonienfi in Italia dedit. $. XIX. Gregorii V1I. Cconatut, ue ve-

fs

Q0

lr

gnum Germania per [acce[];onem ullo modo deferretur., fed per. liberrimam eletiio-

4d]

zem. $. XX. Unde magnain imperio immutatio; impedita paulliber Henrici I F.

vittorits. $. XXI. tandem vero poft vittum Henricum V. pleue infecuta. — Nam

p

41

Lotbarius Saxo primuis fuit , Pontifici eleionem fmam legatzs ac litteris frguificans :

quodoffenditur. — Quando liber de beneficiis feriptus ? $. XX Propofitum pontifi-

11 P(

czs ambitiofum cum flabiliret eletlionem. $. XXIMI. etffid diffmulabat, $. XXIV.

4l

ü

dnprimis cum Arnaldi a[fcla Pontificem vedigere ad Apoflolicam paupertatem cupe-

Ár

7€ZHÍ.

Cosnradus III. cuy. non andiverit. Arnaldifias?

$1

Engenii III. follicitudo.

S. XXV.-Italorum ct- Romanorum ferocia cafligata a Friderico Barbaroffa. .. Ha-

Lui

driaui IV. confe]fo.. $. XXVI.. Ejusdem imprudentia. $. XXVII.. Friderici

i

Abenobarbi ira.

la

Villoris IH. c& Alexandri I1I, difcors in Pontificatum eletlio,

$. XXVIIL, Qzare Fridericus faccubuerit Poutifici? $. XXIX. Zdora Pontificum

lr

àn coronando ejus filio. Henrico VI. Urbani LI. pertinacia. — $. XXX Gregariæ;

grm

FIHI. Henricum eletlum Romanorum Imperatorem primus appellat. Germania

bät«

imperium Romanum ditla.

T

$. XXXI. Regzs Romanorum elogium: quo primum

ufus Henricus HI. — $. XXXAL. utut varilpme. — Henricus V. apatre Henrico IF.

f

boc titulo infzgnitw.» S. Bernbardus Lotbarium ad »RoPRIAM CORONAM Vizdi-

pæ,

Ij

candam flimnlat : quaerat Romana. — Elogium Regis Romamorum perpetuum :

quamuvis Papa fibi jus examinandi vefervaret ,. nec frne vogatione unttionem imper-

TIT,

tire vellet..— Idqueprobatur. . S. XXXIIL. Jnnocentius 1. faccelfionais jus iterum

impugnat ; Philippum Sueuum vepudiat pluvium [uaffragiis ele&tum ; warits diale-

éicis vatiunculis ufus.

$. XXXIV. Oza refelluntur : .A Gracis nilil translatum

4d Francos. — Beneficium Romana [édi a Carolo M. praftitum. . $. XXXV. Lotha-

vius Innocentium II. confirmavit s. meque bujus ille beneficio. imperium. accepit.

$.XXXVIl. Uzade mirum, relitlum Pontifici inveflitura jus.. .Laus ab f;'mavcmtio

IH. tributa Lotbario Regi Catbolifrco.

$. XXXVII. Pontificum iugratus auimui

in ipf»tm ac Germani& Reges.

INibil ei ob coronationem juris in eleblione Regis Ger-

mani&. Ilatio abfona: Lotbarims ejusque facceffores aotam fecere Papa eleclionem s

L

ergo jus examinandi regiam perfonam campetit Papa. 7Marfilii Patavini obfervatio.

|

s. XXXVIII

N

La

d.

:

N

Es

"

—Unionis, fcu. Fæderif Elettoralis.

,XXXV[[I De.conüvmtionis neæäimte diszutztiq. Pzi'amm Bnä*m?ip'inu:.

$.XXX

IX.. Inanceffugium , providendum .e[fe Pontifici, me hareticum , Sarace-

/

num , pradonem eliga

ut Germani

*

$. XL. Papa audacia in vepudiandis Regibus,

AMores €? axiomata €j

usdem. . $. XL1. Prouocatio ad jus divinum. — Inepta con-

fe

cutio ab ikdz'gentz'a advocati ad examen per [ona vegia : acugara in papa affertis.

$. XLII. Jepnocentius 1

F. Pontifex pe[[pnmts. — Imperium extermis principibus obla-

;a

ium. — Alexandri IF; probibitio, ue Conradinus eligeretur. $. XLM. Urbanus

I/. de elelione Richardi & Alphoufi arbitrium fibi [amit..— Odium in Hobenflauf-

Hos. $. XLAV. Gregorius X« Eictlovibus minatur , siRegem eligerent. . Tus de-

qolutionis infulfum. .. Cur. Gregorius X. eligi Regem voluerit ? Eletlorum littera

ad Nicelaum III. itemque Ludcvici Palatiui. |.ISaxomia Evangelz'm Hopfnericom-

mendatur «j emendatur.

$. XLV. Refpondetur. dubio ab bifte litterzs petito.

J

A. Pagins laudatus.

$. XLVI. Rudolphbus Habspurgicuá confirmationem a Ponti-

fice petit.

Car ? 6.

XLVIL Bozifacii FILH. in "Adolpbum Albertum anfns,.

j

Alberti .A

ufhriaci littera, mibil prajudicià adferunt Imperatoribus. . $: XLVIIL.

u

»

Argumentum ei juris in eletlione competere. |.$, XLIX, Papa yavagxo'pæzg:.

Jz?

$. L. Henrici VI. fortitudo... $. LI.. Unde potil]mum furor Ioanuzs XX H in

IJ:

Ludovicum Bavarum derivatur- . $. LA Quafliones varia de "fure regni & feais

J

Romana. G.LAML. Do&bores multi pontificum auns impugnaut. .. $. LV. Adelz-

Ánii

I

reiterus Ludovicum. Bojum prater [peu Gj opinionem reprebendit. — Qui defendi-

!!'& "

T

tür

$. LV. Etiam a Benediclo XII... $.. LVI.

uare interea idem Pontifex in

eratiam cum co uon redierit ? $. LVII. Ludovici Boji conjell uea eventu compro-

!j

bate. | Gallorzmn macbinationes..

$. LVIIL. Ele&fores principes. im irams verf.

n

»W

Conflitutio imperii Renfeenfis de Septemuirorum juribus. — $. LIX--a qua diver funz

fedus Eletlorale, quod latino idiomate adftribitur. $. LX. "pprobant iffud fa-

(l j

——

pientiorer in curia Remana. Litter& Eletlorum ad. Beneditlum . XII. qua a f alf-

j

7

zatis [ufpicione liberamur. Tres Alia. differtationes

lïla boc Elettorum fadere Bra-

n

wi?tmzmr.. |

OLU

RIGINE UN-RIONISA; SEU FXVOEDERIS;-

17

ELECTORALIS.

n

jii

PROOEZ4IU M.

—4Hema noftrum de Unione Ele&orali agit, uti vulgo vocatur. Probe

[

Plf '

(

il i

enim alioquin tenemus, unionis voculam ad barbaras pertinere eoque,

j

l

^ filatinius

loquendum, focderis , vel fraternitatis nomen fore fübftitu-

endum. — Nos de reipfafolliciti id agemus, ut T. Cauffa hujus foderis,

t

y

1L. Au&eres III. Erqg,reffus IV. ufus ejusque efficientia innotefcant. Sed cam

y

m

il

MO

"

X

st

GUNDLING , canffa c ;rz:gine

in tradatum facile excrefcere differtatio poffet, fi univerfa atque fmgüla 'ex;ä-;

tere vellemus accurate, idcirco primum duntaxat, nempe cauffam & originem

hujus focderis in prafenti ante oculos conftituemus : reliqua alii loco &

"

(

$5

.'ä

pori refervaturi.

4

$.

k

H

T plane vero pro fupervacaneo habemus, differere hoc lo

to de Eledto-

rum origine acnumero; cum aliunde confítet, Friderici Barbaroffz ztate

E

eos, quirecentiori evo comparuere , feptemviros primariam in eleCtio-

À

ne Imperatoris auGtoritatem effe indeptos.

bä«

Saltem peculiari differtatione per-

fpicue hoc oftendit Prafes in Gundlingianis de Francorum regno partim per

p

electionem , partim fucceffionem delato ; quod dubitanter olim Conringius

foli

cenfebat adfármandum. — Quid autem fit Princeps Ele&tor,

n

ponimus j eogqug *

qui hoc nefciunt, a noftris Mufis prorfus abeífe jubemus.

gMV

5.

II.

.

vid

ii Ca-uffa;n v&ro hujus facderis P

ontificis Romani ferociam

dichus , ejusque

q

injuftiffimos aufus, Principibus Ele&oribus ereptum cupientis jus eligendi an-

hur

tiquum, ut fuo omnia arbitrio fübjicerentur, nemoque effet, qui non preca-

l

rium imperium haberet, deílituique pro lubitu poffet ab eo, qui totius orbis

$l

s adfectabat. -

dominatum variis artibus ac techni

&

fon

$.

IIT.

N

uiomnium imþudentifïïmæ

ad talem tyrannidem adfpiravera

t ]öannää/'

p

XXII. fuit, Jacobus de Cadurco nominatus antea, de quo in vulgus invaluit,

der

eum futoris veteramentarii filium fuiffe, aut faltem obícuriffime natum. - Cui

T

fententiz etfi calcalum non addimus, Alberti Argentinenfis fidem fecuti, ute

pote demilitari progenie Joannem fatum adfeverantis; neutiquam tamen arbi-

tramur negandum , eum hominem extitiffe obftinati(limi ingenii, ac metaphy-

ficis meditationibus deditum id fzpe egiffe, ut nova dogmata (*) procuderet

ju

Cl"ltl

t

omnesque gfseaa*ag;æ; r,e/osþ pronunciaret, qui fzculentz mentis comm

non

qu

ia

(* Franci(caninimirum apertis eum teftimoniis convicere, quöd veteribus

t

Ecclefiz placitis contrarias doctrinas induxerit, Nicolai III. — Decretalem

k

revocando, Exit qWi feminat, novumque ad Cozditorem fubítituendo ;

ü

przcipiens omnibus, ne quis Chriftum ejusque difcipulos omni deftitutos

!Sq

proprietate crederet, contra euntibus pe(fimz doctrinz labem affricando:

at

ut taceam , qu2 de vifione DEI idem difputaverit magno animorum motu,

confutatus propterea a Doctoribus Parifienfibus, exadcte id oftendentibus

Bsi«o Hift. Academiz Parifienfis Tom.

li

IV. p. a2jf. feq. ac Lauf:qia I(-Iiü:.

€1

Navair. Tomf L. p. é1.

.N

L

a^*

:

Ahuionis, fét Fwederis Eletlovalrs..

/

ho.iibäüafcnt illico , þallidus de cetero : 'F*Hatkura & voce pufïllüä ;,',väh;emen'tïfïïg

maque cüpidine diffentientes atque omni acerbitate ad extremum períequens.

uit doctiffimus Stephanus Baluzius varia ceteroquin

u

Quod fane diffiteri non pot

ad. Joannis laudem in notis ad vitas Pap

Y

imus,

À

arum Avenionenfium p 69 L. feq. colli-

.gen's ; quæ non repe't

(

[]

IV

Qd

Hic igitur Bohd'o vafer, ümdlatque

opiniofus difidio Friderici Pulchri

Auflriaci, & Ludovici Boji ftimulatus, opportunum adeífe tempus exiftima-

l

T.

bat , quo folitariam fibi auGoritatem in Italiz regno arrogando, Gibellinorum

T

partes funditus everteret. Hinc inficete admodum £inxit, fe vacante regni

j

folio merito exitimari vicarium Imperatorem ; neminemque pro legitimo hae

bendum domino, cujus ele£tionem non. approbaffet Pontifex. Quod cum

(fime difpliceret Matthzo Vicecomiti Mediolanenfi Gibellino isque Ludo-

gravi

vici B

1

oji au&toritate vicarium fefe in Langobardia gereret, fremuit Joannes at-

ue. barefeos ei notam impegit, quafi ncgaret Matthzus poft mortem renafci

W

T

humanorum corporum cineres favilasque; eoadextremum deveniens, utnon

g

folum a communione ecclefiz fepararet Galearium ; verum etiam armis Roberti

Siculi ac focderatorum defun&li filios dejiciendos de patriis poffeffionibus ac

j

fortunis fatageret. Quibus conatibus ficuti merito obviam ivit Ludovicus

Rex atque ele&u sImperatort Mediolanumper fuos legatos ac Gibellinorum co-

ij

pias ab ob6

dioneliberans ; ita fieri aliter vix potuit, quam ut Cadurcenfis ifte

I!

denuo excan

deícens de .uh:io.ne iq'Cæfarcm cum(impetu effundenda diligentiffi-

r

qme cogitaret,

.

V.

W

E cTPEAER.L:

Éum in Fmenb* non folum Auftria

cosPr

incipes in Imperatorem follicitavit,

| d

werum etiam novis inventis operam dedit: caufatus inter alia , fibi indagandi

1

»

j

jus effe ,. dignus ne fit huic honori initiandus, an forte indignus, & ad ever-

tendam rempublicam , eccle(izque falutem convellendam natus potius fa&us-

m

g

jue, Et Bojum vero ejus farinz Principem videri, non orthodoxum, Mat-

zhzo Galeatio hzretico addi&tum, cui proinde obftruenda (it ad imperii digni-

tatem via : fuffragia Principum Ele&orum majora nihil hic ponderís habere :

u

penes fe effe facultatem ungendi ac coronandi : haretico vero manus imponi à

ln

u

fummo Pontifice neutiquam poffe ; quamvis ele&o nullum fuffragium defit,

!nd(h

isque a primoribus principibus univerfis ac fingulis Rex Francofurti coo

ptatus,

t

nguento fit illitus.

me-

atque Aquiggrgnenü in civitate facro u

.

VI,

yotU

- De fadti veritate nemo dubitabit,, qui annales ejus temporis

diligenti tu-

m

fio evolvet, ac proceffus Joannis XXII

. uti barbare vocabat, in Ludovicum

jl

f

i

386

ARU

9s

GZ'I'NDLINGJB CAfi a P origine

Imperatorem ab Edmundo Marteneo nuperrime publici ji;ris fä&ös r w;a'

le&titabit. Tametfi enim Bzovius, Baluzius, Herwartus aliique nonnulla &

:

plurima hac de re fparfim edidere 5 fecit tamen nunc eruditus Monachus , ut

p

üniverfa conjunctim & mzajori inftru&u curiofis harum rerum fpedatoribus ex-

quio

E

tol

hibeantur. Ac patet exinde, aliisque hiftoriarum monumentis, nihil penfi

habuiffe iratum Pontificem, quidquid étiam a legatis imperatoriis in contra-

pl

tium differeretur ; fed inaudita potius audacia juffiffe, ut folio illico decederet

VO

Rex improbus ac Romanz (efe fedi divoque Petro mode(te fübmitteret; latu-

fipe

rus alioquin ecclefiz feveriffimas pocnas, ipfumque excommunicationis fulmen

jutec

Mom

experturus, ni infra ftatutum rempus , quod trium prime menfium erat , qui-

b

?

us binos ex abundanti fefe addidiffe Romanus gloriabatur facerdos, obfequium

præüaret, ac refi

pifcentiz figna non fucata fibi fuisqlue fratribus C»ardin'ali.bus

Leon

oügndcret.

z

$. VIL

lg.

S:epe vero" mecum reputavi,

N

qua excufatione uti potuerit hic Pontifex

fuperbiffime fefe gerens & ad omnia leniora confilia aures obturans ; donec

obti

tieu

tandem intelligerem a temporibus Lotharii Saxonis id, quicquid eft inficeti,

videri arceffendum, — Etenim ante illam dtatem non, tam Imperatores ele£tio-

df

€onr

nem, aut imperii fui legitimum initium Romano Prafüli fignificabant, multo

minus ejus confenfum expetebant; fed Italia potius atque Pontifices diligenter

ee;

vigilabant & inquirebant, quis a Teutonige proceribus in folium effet evectus,.

h

ut fe fuaque iis quantocius commendarent, & de fumma imperii dignitate, in-

dar

ter vatia cultus atque obfervantiz genera, nove ele&to gratularentur. Etfi

Wett

namque fub Carolingis jam Pafchalis I. flagitabat temere , ut ne (ine Epifcopi

Romani confenfu füummam imperii acciperet Lotharius, Ludovici Pii filius;

fin

Vi

cognitum tamen eft, eum ftatim ab hifce aufis abftinuiffe, Lothariumque ab

Italiz orisfecedere volentem honorificentiffimis verbis invitaffe, ut ad Roma-

fat.

nam civitatem contenderet , a fe folenni cerimo

Saltem id

nia inaugurandus.

fifts

annales ab Odilone Cluniacenfi

Eginharto adfcripti clare produnt. ad annum

Vtto

iscccexxinm — Letbarius vero cum [ecundum patvis julfionem in Italia juflitias

r

faceret , o jam fé ad revertendum de Italia properaret, rogante. Pafchale Papa

u

Romam wenit, & bonorifice ab illo f'afteptus , in fantto Pafthali die apud fantium

J

Petrum regni coronam ci Imp

eratorzs o ugufhi nomem atcepit,

»Injde' Zapfaæ

lmp

regre[fus , inenjä

Junio ad Imperatorem venit.

Pto|

$. VIHI.

j

Ab eo tempore nemo Pontif

cum aufüs eft petere tam infolita: quin poft

varias mutationes Otto Magnus

fidelitatis

jurandum a Pontifice Joanne XII.

&i

;acf:epit,idque violantem de Pontificatu deje

lingicá

—— Q

lg]

D

cit ; prorfus ac feciffent Caro

lmpe-

;':ä

d

39

357

Uionis , ff F&deris Eletlovalzs.

Id

iwmp'eratcz'res*;, au&tori

tatem fuam nunquam & nusquam negligenieä , f ad fimi-

ani (acerdotes : de quibus praclara collegit Ste-

lem audaciam proccfïxfï'ent Rom

W

phanus Baluzius in notis ad À

gobrandum p. 123. . Cumque füb Ottone II.

tumul.us non ftatim Italiam invifebat,criftas

IX.

qui ob Francicos & Lotharingicos

Yi

adtollerint Romani ,

in ordinem ite

rum coaci fant, multo addi&tius deinde

biam infractam , ab Ottone III. regnati.

Et hic

W

poft Cin

cii & Crefcentii fuper

vero optandum utique,

ut Ottonis ÍIII. cu

m Pontifice Gregorio V. pactum

f

d

füpereffet , cujusa

dunum

fere omnes mentionem injiciunt , nullus autem vel

] hiftoricorum in medium adduxit :

utut in concilio facro

jureconfultorum ve

Roms a. 996. congregato tale quidþin

vulgus manaffe fcribunt fere univerfi,

*

.

A.

A

Cujus rei veritate etfin

eutiquam indigere Germanos adfeverant nonnulli,

& paCtum .cum Ottone M. crepantes, quo tum

Leonis VIII. conftitutionem

:

huic, tum ejus fuccefforibus in pe

rpetuum permiferit facultatem eligendi Ponti-

Epifcopis tribuendi ; vereortamen , nefinem

d

ficem Romanum, & inveltituras

obtineant fuum ita rationes fubducentes.

Id quidem indubium eít, Theodo-

o

Gratianum celebris decreti architectum.:

, ac Gol-

(

ricum Niemium & ante eum

daflum in vzriis voluminibus ; & ipfum denique Petrum de Marc

ain libro de

t

concordia facerdotii

& regni nonnihil auctoritatis Leoninz conílitutioni tribu-

u

fertaextra dubitationisaleam pofita fünt : inprimis

um

ere ; fed vix tamen horum ad

tam varia obvertit dictze

poítquam Antonius

Pagius Rom. IV. Critice p. 8.n. 7.

d

5

deatur, Viros hiflorie & critice artis peritos ejus ge-

[

chartz, ut mirum vi

neris nzniis fidem potuiffe habere.

Unde firmiter concludendum, Ottonem

jj

ontifice non eligendo

M. fi quid pepigit , pepigiffe fane cum Joanne XII. de P

i.

fineImperaroris confenfu. — Legitur quippe, Benedidum

V. Pontifcem Leoni

dB

VIlI. oppofitum, quem Hamburgi obiiflenotum eft,illam difpofitionem abolere

J

TU

fategiffe : hancque iterum a

Leone VIII. in integrumeffereftitutam. — Id Baro-

me

fed facile nobis concedunt & largiuntur.

Inde

nius & Pagius nonnegant ,

m

vero atque hoc ex fonte haud dubie traditio defluxit, Leonemillius peregrinae

um

& paradoxz con

ftitutionis , ab homine otiofo & imperito confectz , autorem

t

opus fanenon fuit, cum aliunde innotefcat, Ottonem

extitiffe. « Qua fi&ione

i

M.non minori auctorita

te Romz polluiffe, quam Berengarios, fed qui fümmum

n

mperio Romano certiflime exercuere, latius id

imperiumtam in Italia, quami

j

us fuis advcrfus illuü-rgm Fontaninum,

Probant; Muratorio in o-bfer'vgtionib

Se

X.

v

Quare amplius nihil reftat, quam ut indagemus , an, q

uod Ottoni III.

n

& Gregorio V. ad(cribitur pactum de eligendo a Germanis Imperatore atque Ita-

j

lig Regs , fit veritate conlonum, &ufäygæcpoy licetnon Fxcet , neque inveniatur

if

C.;cuæ

ufqu-am ?

*

— À

388

GI!NDLIN'G jarle cauffa & origine -

ufqüäm? Et fateor omnium verifimillime judicaffe 1. A. Thu'anum, quomodo

D

ejus generis focdus potuerit coalefcere...| Translatzum autem , inquit lib. It. hifto-"

]s

zriarum initio ,. «4d Germanos imperium fuit ab Ottone I. Henvici Ancupis filio mans

hi

— fítque in ejþþffqmiliauþ]uead Ottonem 111. iINepotem, qui veritus ne imperium a

d

atre i* avo in. Germania firmatum , ad Italos , aut. etiam Gracos transferretur ,

V

legem tulit, qua [citum eff , liceräjölzä Germasis Prinaipz'bw Imperatorem elägere.

h

Verum tamen ea ratione revera fuifle conventum, nondum eít ad liquidum

fu

perdu&um. . Unde Muratorius iterum alia argumenta conquirit,. unde Ottonis.

i1I. íummam poteftatem in Romano imperio tueatur, quod inprimis exare

]I

chatu, & ducatu Romano continebatur, fuperiore Italiz parte Longobardici

W

regni titulo füperbiente,

quod eundem Ottoncm HI. fumma cum aü&qritate

tenuiffe indubium eít.

d

:

[

Duntaxat quæritur, an fuccefl

oribus idem jus ,

eademve fuerit-poieüas ?

€ot

Et negare non debet , Imperatores Romanos atque Italiz Reges hzreditario jure

p

imperaffe ; idque circo ad pofteros (imilem au&toritatem propagaífe. . Quod ex-

bïg

tremum ipfinon diffitentur Pontificis Romani afífeclz ; etfi negantREGNO GER-

ht

MANLAE jus fuccedendi effe datum eque: quin immo adfirmant viciffim , fo-

r

lam Caroli progeniem , Ottonumque ftemma ejusmodi prarogativo honore

Bl

fuiffe ornatum. . Ex quo confequi putant, ceteros,

üi

reapfe.

qui tali origine,ïcfïänt d-,eüi';

E

tuFi ; nove debui[fe eligi , ele&ofque :

XII.

0b

$.

d

Ac putavi 'aïiquändd, ,gfatis id

dici, nec fpeciem habere ulla

m, quam füa

al

pretexerent. Romanenfes opinationi. "Verum tamen aliter fentire co»pi , cum

e

Chronicon Hildefienfe. evoluerim,. cumque vitam Conradi Salicia W/ippone

.€onfcriptam perluftrarem. Uterque enim ele&ionis mentionem faciunt, quando

de inaugüratione Romana Henrici IT, & Conradi verbafaciunt. Ita enim ano-

nymus Hildefienfis ad a. 1014. de Henrico SanCto: Aaraleg Domini Rex Papia

telebravit. . Inde comitatu regali Romam pergens, imp,eri»zli:lcvo?öwk diadema a

Ào

Santli Petrivicario Beneditlo XVI. Kalendas Martias cum G ENE R AL1 ELEC T I-

Q

O NE fZftepit. NVipponisautem verbahzc funt notatu digna: Zgirur Rex Chbuon-

b:

radus Romam ingre[[fus, eodem auno ut fupra, id efl , a.mativitate Salvatoris M.

?

XXFII. inditlione decima a Papa Ioanue & uuiver[is Romauis.regio bonore mirifi-

ee receptuseft : j in die fantto Pafcba , quieo auno VII. Kalendas Aprilis termina-

batur, a Romanzs

f

r

4d Iæperatq(em ELECTUS Zmperialem Bgfzed&ianem 4 Papa

i

H

1

u

Jefain

T

9 3 od

tit

De Longoba—xdis;;vero conftat ,

"

eos poft O

tonis IIIobltum ad Ardoiriu;;j

Á

— À N

Epe.re; liae

*

ex

d

Unfamä ; j&tz Fwderis Eleff?:afälzäf.

3 89

o

E.þjbrcdiæ

Märghi,oh-em deflexiffe, ipi Henrico l1. infidias ü)ulenres, ac (:epe rebel-

0"-

de neminem látet, poft Henricum II. eofdem Regem Gallie Robertum

les. Dein

!n.

follicitaffe , ut vel i

pfe, vel, fi dubitaret Pater, filius ejus Flugo Tcaliz fceptra

j

L

epudiante Guilielmum Aquitanie Ducem adiiffe, precantes,

capefferet ; eoque r

it,

ut itidem velfpfe imperaret , v

el gnatum fibi Regem daret , evebendum forte ad

culmen aliquando.

Certa hac funt, atque illico ex epiftolis

)ere.

Romani imperii

jum

Fulberti Carnuten

fis,. Giraldo Aurelianefi, Ademaro Cabenenfi, & Chronico

I$

MS. Petaviano ac T

huaneo comprobatu facilia: utut Wippoin gloriamConradi

il*

l. intentus nihil hac de re memorz pro

adfirmet deftructum.

dit, praterquam quoda Pa.pie.näïbus )

[

d

Henrico Il. defun&o, palatium regale

$. XIV.

-

-Undecconjicere liceret ferme pactum Ottonis IlI. commentitiis effe accen-

fendum, ac probabile omnino, Thuanum, aliosque cum eo folum probaffe ,

"

ifoedus potuiffe, revera aütem conflatum effe, a veritate

conflari hujusmodi

yjit

prorfus abludere.

Sed falvares eft. —Ne enim dicam eligendi vocabulum am-

atque inaugurationem fzpe fignificare ; fatebor fa-

T

bigu

z ügnifxcationis videti ,

GH

ne, affe&taffe hoc Romanz

civitatis incolas cum Przíulefuo; affirmantes non

1

fine col

ore : fascífe, ut, quod olim Ottonibus eorumque fuccefforibus pro-

f

miffum, folenni modo repeteretur , inprimis cum fücceffio quoque a prima ele-

f/

-

j

Gione depen

deat , iftaque nihil aliud, quam repetita electio videatur. Quem

obtentum utique e

ffeciffe exiftimo , ut Reges Germaniz permitterent Romanis

eleCtionise primo fodere oriunde repetitionem ; ut qui nondum eo tempore

yit

audebant, repudiare cooptatos a Teutonibus Dominos, fed fumma animorum

confpiratione & Henricum II. & Conradum Salicum & Henricum IIT. . atque

NU

-

flium ejus Henticum IV. agnofcentes fpon

:

D

te fua poft qermanorgm-ele&'io-

p

nem ungebant.

à

ip n

( XV.

— In qna fententia Nicolai II. decretum ampliu

s me cdhfïrmat, äuod d?

Romani Pontificis eleftione in vulgus edidit, quo principale judiciürn illein

i

TA

Cardinales transfcripfit.

Meretur res, ut c Chronographo Virdunenfi adfcri-

banturtam celebrisdecreti memorabilia verba : Eligszt antem (Cardinales) de

hu

W? M*

'ipjw ecclefia gremio, ferepertis fuerit'idonem ; €& ff de 'z'p/ö Zz0n invenitur , ex aha

yit

affematur: falvo debito bonore &j reverentia diletli filii noffri Henrici, qui inpra-

fentiarum Rex babetur, c futurus Imperator DEO concedentesv $AT UR, fa

7 d

p

cut jam fibi conce|[Imus $ s 0 c cESs o R U M illius , quiab bac Ap offolica fédev & a-

SONALITER /0C JU4 YMPET R A Y ERIN T. Undeinfero; nihil fic deceffiffe op-

timatibus Teutoriz, utpote quorum principalesin eleCtione partes manebant;

e, fequi eorum judicium atque approbare ,

jtum

ficuti Pontificis erat Romanorumqu

"L

quod

egæ

3»e

rÁ

;

GUNDLIN& de qau[ïa P qr.igi?ä ;

quodfe

cerunt Germani , non autem improbare ; þroffus atque i'de;m ,v,o'luit Ni-

« hi

colaus If ut Cardinalibus in Ele&ione c/erss praberet adfenfimn ,. &5 popularis fa«

|

vor adtolleret applaufi, quemadmodum Petrus Damiani lib. I. ep. XX. rem

Qu

T0f

totam exprimit. Eo pacto, nonalia ratione vocabulum impetrandi exponen-

dumeít, maxime cum Germanici Reges hareditarium jus non ex vano jacta-

Uhd

Aus

verint femper, ficut ipfe Paulus Bernriedenfis, Pontificiz alioquin aule man- *

cipium, diffiteri neutiquam potuit in vita Cregorii VII. cap. 6. — Eftque proin

a

Decretifenfus: Papam cum fuis approbaturum electionem Teutonicorum, Re-

n

gïb,usque'Germaniæ non denegaturum unQionem, quam

finti

$. XVI.

primum eam p»etie-rint.

g

Utut vero Anfelmus Lucenfis, qui poftea Alexandri IT, nomineinclaruit,

Nicolaum II.. eam ob caüffam reprehendit, quod Teutonibus tantum potefta-

tis indulferit; non funt tamen hujus hominis querimoniz tanti faciendz, ut

loc!

propterea peccaffe cenfendus fit Nicolaus, tribuendo Germanis, quod diu ad

L0N

eorum jus-poteftatemque pertinuerat. Potius patefit, non ex vero eum , fed

8

affettu G ira commotum talia lib. ]. contra Wigbertum ejusque fequaces

ul

P* 211. literis confignaffe, quod Henrici IV. mater Cadaloum Parmenfem epif- —

U

copum ei prztulerit , ejusque confiliarius Wigbertus e Conítitutione Nicolai II.

tj

imperatorium jus defenderit, videlicet , ut penes Reges atque Imperarores fit,

p

vel admittere a Cardinalibus, clero & populo ele£tum Papam, vel deflituere

t

eundem , fi quam cauffam habeant, fuo judicio fat gravem. — Saltem ipfe Ale-

d

xander IIl. demum veri Pontificis nomen tuituseít, cum Teutonici, inquepri«

Wor

mis Henricus IV. in Osborienfi fynodo ejus ele&ionem comprobantes Cada-

ff

loum abieciffent , referente hoc Leone Oftienfi , Caffinenfis Chronici primario

Ms

auctore: ut Hildebrandum, feu Gregorium VII. taceam, qui fine confenfu ejus-

hü

dem Regis Pontificis au&toritate ut

n

Schaffnaburgenfi ad a. 107 2

1 noluit, perfpicue id prodente 'Lambgr;?

enfc

$. XVII.

H

pity;

| Jam cum Romani eorumque Antiftes fummus neceffe

vhabue'r.in-t ; fe 'ft;aqiæ

fabmittendi Teutonicorum Regum judicio, quanto magis id erit adfirmandum.

de Longobardis? Tametíi enim non nego , ad Ardoinum eos fümmam rerum

oj

deferre cogitaffe, cum Otto LII. excederet e vita, itemque cum Henricusll ad

Ut

plures abiret, in Gallia eosdem Aquitania Regem quafiviffe : fat tamen fcio, -

Teqt

Adelboldum z vita Henrici I1. propterea Italos cecos acfurdos appellaffe; He-

n

venti admonuiffe :

ribertum.Mediolanenfem Archimyftam vero eosdem datz fidei,

& pa&li con-

gor

ac Wilhelmum Aquitanorum Principem illos e contrario doli

atque perfidiz infi

mulaffe

w L

&t

» nec Robertum Gallorum Regem oblata fibi filioque

Die:

Hugoni Magno fc

PI'O"

eptra ac-c—eptarea.xþüum. Prius Arnulphus Mediolanenfis

-

l

bgg.

Y

:

v

32I

| Union;:, ff Federis EleBoralis.

[*

f:t; 'fvecuh;iüm literz W'ilhelmi & Meginfredi , M*archidnis'*Eporeïdiæ , firmant,

-

Joftremum Fulco Andecavorum :Comes epif/. 75.. inter Fulbertinas teflatur,

in bifforia comitum Pitlavia t Ducum Aquitaniain proba-

quas eruditus Bellius

d

tionibus p. m. 352« fe

q. una cum aliis documentis fideliter in medium tulit.

quare Henricus III. Conradi IL. feu Salici

"

Unde nullo negotio deprehenditur,

I

filius , ita in Italia exarchatuque & ducatu Romanofe gefferit, uthreditarium

n

jus a

llegaret ; & antecefTorum fe vefligiis infiflere fine circumitione profidere-

*tur. Cujusfi

mulatque Patris diplomata luculenter indicant , Imperatores non

[.

tantum ecclefiz Romana advocatos , verum etiam imperii Romani atque Lon-

c dominos legitimos fuiffe.

gobardici regni veros pofíeffores a

$. XVIII.

Accedit aliud fingulare, nec omnibus cognitum argumentum, nempe

!

hoctempore & anno quidem c12xr1x. aLcone IX. Pontifice Hermanno co-

LoNiENsIuM Íummo Antiftiti munus Cancellarii Romane fedis zrusoug

à

successon1AuUs efledatum. — Narrat hoc Wibertus Lib. II. -cap. III. in vi-

W

"

;;

ta Leonis IX. teítis durozrsg fequenti ratione: Dedit ei (Leo IX.) offcium

CANCELLARII fzzila Romana [cdis zyUSQuUE SUCCESSORIBUS, fribzu-

uep'lf-

lm Uc

ens illiecclefiam S. Ioanuis ante portam latinam. Neutiquam igitur hzc dignitas

bus Archiepifcopis Colonienfis ecclefie communis ;

5üfv

perfonalis fuit, fed omni

J

eaqu

e confirmata AnnoniHermannifuceffori, — Unde titulo hoc pluribus atque

ll

in diver

fis diplomatibus di&ti Archiepifcopi funtufi. Idque fimul indicio eft,

Romanum imperium ifta etate cum Germanorum regno indivulfo nexu jam

f

]

fuiffe copulatum : alioquin enim ratio vix fuppeteret, quare omnes Colonien-

fes Prafules effe debuiffent Romanz fedis Cancellarii, nifi aliqua inter Roma-

g

num imperium & Rempublicam Germanicam interce(lifet conjun&tio. — Atque

T

d

indeforte alio loco repetemus Zfrchi- Cancellariatus in Ttalia, qui penes Coloni-

jut

eníeseft, originem, Friderici Barbaro[ïæ evo omnibus fuccefforibus peculiari

privilegio ftabiliti.

L

Läo X[X-

u*

U

- Quz cumita fint juvat nuncindagare, quomodo infra&a fit qu

doimperii majeftas. — Ac notum eít, egiffe Gregorium VII. omni molimine,

etu

|.d

ut regnum Germanicum per o/ar ele&ionem deferretur. Et(i samque jam diu

receptum erat, ur tam ecclefiaftici, quam ceteri Teutoniz proceres eligerenr

| MOI

Regum fuorum filios & nepotes, . & agnatos fzpe; non ceffavit tamen Gre-

J

gorii VII. izguieru; animus, donec mera electionis formam, hoc eft, quili-

| (

bet, praterita familia regnatrice, in folium evehi poffet, perfuaderet Aleman-

odok

ni» Principibus, quod Brunonis bellum Saxonicum depingentis verbis expri-

jj

J

inter-

memus , ut quiipfe cum Epifcopo Conftantienfi convdntgi Forcheimenfi

[

|€eratz

n

122

G UNDLIN G de canffa. i. origina

directucass

ciat 3451 Hac etiäm., inquit, ibi confen[u COUmuni comþrobamm * -k OM A-»z

iPON-

]

TIFICISAUCTORIT ATE £éfP corroboratum , ut regia potejhu nulli per beredita-

[

tem , ficut antefuit. coNsUETUDO, cederet, fed filius Regis, etiamfi valde ai-

— M dó

gnus effpet , nontam per eletlionem [pontaueam, quam per féecce[fronts lineam , Rex

i

proveniret : fí vero non e[fet dignus Regis filims , welfi nollet eum populus , quem Re-

qui

gem facere vellet, bhaberet in poteflate populus..—. A quo non folum non diffentit

du

Paulus Bernrieden(is ;; verum etiam de Kudolpho Suevo Anti- Czfare magis pe-

jua

culiaria.adfert in vita Gregorii VII. p. 214. —.Ejg4e (Rudolpho) fé debito fide-

p

litatis (acramento [ubjecerunt:. qui ubique regnum non ut proprium ,. féd pro difpo-

(us,

frtione fibi creditum reputans , omne WAEREDITARIUM 1US z eo repudiante ,

fit)

('vel riziuM faum fe adoptaturum fore penitus abnegavit, juflilimein arbitrie

bt

Principum eff deceruens ,. ut poff mortemejus , libere , non magts fllium ejus, quam

lant

alium eligerent , nift quem

dew

f;nt.

: 4d id culmints atate j morum gfavitate flz;gnuminfuenijä

feu

$. XX.

Veny

..* Quo ipfoücut:i mägna in teg

no immutatio. facta, ita

Bo MM E

lol

ritas. valde crevit; atque altius fane.fublata fuiffet, nifi vitorie Henrici IV.

Q

aliquando ejus .confilia fufflaminaffent. « Saltem . Conradus & Henricus fillii ad

tlor

morem priorem velut hareditario jure in folium confcenderunt. - Sed hiíce ve-

I

roinPatrem, concitatis, & pofleriori, nempe Henrico V. cum Saxonibus

mu

collifo, evenit tandem , ut Paíchalis & Calixtus II. .non folum. eum ab eccle-

fiz communione removerent; verum enim poít przlium ad fylvam Catulanam

commiffum , extremus ita eum perterrefaceret, ut, invefLiendi jure amiffo , bre-

ül

vi poft improlis diem füum obiret, Lothario hofti, qui de nova Reipublice

T

formaintroducenda confilia cum legatis pontificiis fre

m

lo

uffragiis delatum.

quenter agitabat, regnpm.

rehnqgens Eiigentium numerofis fi

*

1ti

b xX

feri

r

Is vero inprimis operam dedit, ut quam maxime placeret Po

Qre

que hicantea ob(Lri&us effec, ut ele&ionem fuam Regi denunciari curaret , ejus-

an]

que coníenfum & confirmationem decenti ratione expeteret; tum certe immu-

o

tata apparebant omnia; nectam Papa Romanus, quam futurus Imperator hunc

illico de fuo faftigio ac nova dignitate cetiorem reddebat. — Vix enim occurrit

in vetuítis annalibus ante Lotharii ztatem exemplum , unde conítet, Reges

pr

Teutoniz przíuli Romano vel fuam ele&ionem folenni ratione indicaffe, velad

I

id fuiffe more, aut lege obligatos. ' Lotharium vero id feciffe, utique Dodechi-

&U

ni, qui Abbas erat S. Dyfibodi, teftimonio liquet : Legati, inquit 5 pro coz-

K

firmando Rege Romam mittuntur , Gerbardus Cardinalis Cameracenfis & Virdu-

ucnifis Epifiopi. .Qui locus Prafidem commovit , ut Jibrum de beneficiis a-bïiliu(fri

t

lho--

&

D

ss

74

ii jä;t Pederii Efgfïoräli!:

s

307

VN

3

)N

Thomäiio vulgatum r

aritlimum alioquin, pauciäkque cognitum ad Lotharii zeta-

d-

tem referret, — 1n eo quippe fequentia occurrunt:

Rex, quem eligunt ,. "Teutoni-

[

u

ci, cum Romam «adit ordinari, faecum ibunt de jure fex: Principes, quiprimi fent.

u

ám ejus elelione , st pateat. /Apojlolico &sc1s. JusrA ELECTIO. Exiftimavit Mar-

T

quardus Freherus , librum de beneficiis ad Saxonicorum Imperatorum tempora

Wi

effe referendum in commentario ad conftitutionem Conradi Salici, quam is per-

»

eram pro fotu Caroli Craffi habuit , emendatus proptereaa Schiltero & 1. C.

jl«

Schurzfleifibio peculiari hac de re differtatione. In quo fane vix erat Marquar-

l^

dus, (i Lotbarium Saxonemintelligat. Nam neque fub Ottonibus, neque Hen-

7

tico S. neque Francicis Regibus de jufta Regis electione Apoftolicus cognofce-

bat ; fed hi potius de ejus eledione dijudicanda arbitrium fibi ex merito füme-

(

ban, Atcum Lotharins inciperet regnare, Rex catholicus & pontificia fedi

il

devotifimus, mos hic invaluit, ut Papz confirmatio, feu approbatio quzre-

retur, Primaquidem hujus reiftamina in Rudolphi Reinfeldenfis eleCtione in-

veniuntur : quia Synodo Romana confirmari petiit , Paulo Bernriedenfi id non

folumadfirmante, verum etiam ipfis Rudolphi literis comprobantibus, quas

ul

iil

[

cum Grego

rianis in colle&tione conciliorum Labbei & Coffartii effe editas peri-

lii

li

£ioribus con

(at. Cajusveftigiis quum infifterent Lotharius, Conradus III. &

j

l

Fridericus Babaroffi, viam fibi ad majora aucu

»

z

pandä*þaratam inveniet ?&uti(ïi-

yii

mus Petri vicarius.

$, XXIL.-

à

u

)

Neque enim is negabat, "T'eutonicis competere jus eli

gendi Regïs & fufuï

M

riImperatoris: potius is fammopere flagitabat, ut vanefceret fucceffio, & ad

ii

ele&ionem liberrimam rediretrestota, Eo quippe paCto nonfolum interregnis

t j

locuserat; verum etiam conjeCtura capiebatur haud vana, Pontificis aliquando

j

—— MRU

inter diffi dentes, ac de imperio certantes Principes fore arbitrium : cum isin.

terea nulli Regum fuam ele&ionem, ut olim, figni

ficaret amplius, fed velfe-

um

cure expectaret, donec ab ele&o Rege emitterentur Jegari obedientia , vel eti-

am liberior fibi ob un&

qus-

X

iogem expeditam examinandi Regis perfonam facrultas

n

oiïerxigftür.

$. XXIII.

r

EE

cal[m

Id (ertum, non illico ungu

es fuos oítenta

ffe Pontifices, quidveinde in-

Rggfi

rzjudicium eligentium Principum confequeretur , enuntiaífe : immo diffimu-

-

labant ifti fedulo, qus mac

hinabantur, ufque dum occafio effet amplificandi

v

l

au&tor

itatem fuam vimque imperii , ac Prafulestandem dominarenturambitiofi

.

& dialectici, i

n quibus principem fibi locum vindicabat laboriofisfimus Innocen-

j

X

.

f;/dl[

tius m. de quo mox adferentur plura

Ddd

m

/

s.XXIV.

j

—

354

GRIINDLING de can[fu - origine

8

"

6t X 1NS

s

| antiíliti fno i'uïaïfön-

Neque enim filentio prateriri debet , ipfos Romanos

rado IHI. multum negotii faceffiuiffe , affe£tantes, Arnaldo concitore, veterem

rempublicam , coníules, fenatum : nil reli£turi Papz, nifi oblationes & qua

facrze functioni funt annexa.

Necdubito, quin ad finem Arnaldi adfeclz fuif-

f

fent perventuri, fi Rex Conradus eorum petitis velificaffet, ad quem litteras

[

Sed obítitit S. Bernhardi au&toritas, quam

dedere OttoniFrifingenfi recitatas.

K

pofthabere non poterat Conradus ejus commendatione Teutoniz diadema ad-

eptus ; cumque jam Itali eum venerarentur, nec Burgundi ejus imperium re-

d

fpuerent, fpes erat, nec Romani aliquando Imperatoris elogium defuturum :

uamlibet obfetvaverim ; Eugenium 1II. in Franciam digredi màluiffe , cum

Q

nulla fibi in urbe fecuritas conftaret, quam confugere ad Germanos,; quibus.

a

reddere jura' fua non folum detre&tabat, verum etiam omnem occafionem de-

L

vitabat, ne vel minima iis de recuperanda inveftiendi facultate cogitatio inji-

t

ceretur : Conrado intereain Oriente cum copiis fuis tabefcente, ac Pontifice

qt

in Regis abfentia "Treviros Metimque excurrente, usque dum Roberti utrius-

que Siciliz Regis auxilio Romanos rebelles expugnaret , pacem

i

que cum iis fuþ-

q)

finem Pontificatus cþmpggeret.

-

$. XXV.

*

Ex quo fa&um, ut, dum C

onradus extta Germaniz

fines agenä, nec Ita»

liam, nec Romanam «ivitatem inviferet, utraque gens, Longobardica puta ,

qu

&&

& Romana criftas tolleret ,' Friderico Barbaroffz patriorum jurium tenaciffimo

«

Principi intempeftive repugnando.

Notum quippe eft, quam is caftigaverit

i

Mediolanenfes Sicherium legatum fuum male habentes ; nec latet, quantali-

bertate Romanos reprehenderit, in cos exprobrando iis. füummam audaciam,

qua infatuati eleCtionis fibi jus adferebant, fuo fine confenfu neutiquam coro-

nandum fomniantes Imperatorem. — Nolo ex Ottone Frifingenfi & Radevico

adícribere, qua huc pertinent, nimisenim nota funr, ac vulgaria certe. Hoc

p

áfferam, ipfum Hadrianum IV. Friderico infinuaffe, futurum, ut magis fit

j

perfpicue cogniturus refratlarios Romanorum animos. In hoc enim. Pontifex

hi

omnino jam confentiebat Imperatori , populo Romano nullum jus effe fuffragii,

1

fiipfe approbet ele&um a Teutonibus in Italiam dudum. — Quin timebat Ha-

drianus, ne iidem cives ad ulteriora conniterentur, & quemadmodum Eugenii

:

lII atate faCtum , veteris reipublicze formam ànimo complexi turbas darent

denuo. [ndeufu venit, ut Fridericus I, Imperator & ltalis & Germanis con-

tradicendi facultatem negaret , eorumque jus eligendi pro nihilo duceret , Lan»

gobardos & Romanos ad vi&tricia Ottonum arma & inita. cum Germaniz

]

rinus

q

Regibus focdera revocans. — Dubitantes hac d'f veritate Guntheri Ligu

i

T

355

*

d

D

Ihiosz , fezz Fæde?zl- Efefl—qml&.

cö.n;V;QCat;-

:

-

teducat.

"ümulatquc Raäevicus emphatica Frideric;,-verba referens in via

V

$. XXVI

»

Verum tamen, utut Hadrianus, cum inter va

ria folennia unger&t Fride-

ficum Ahenobarbum, infeftis Romanorum au

fibus neutiquam favebat ; tamen

$

quidve confilii interea intra

ex p

oft fa&o apparuit, qualis is effet & quantus ,

Romanorum

Prafulum pe&toralatitaffet, — Utiqueenim ho

c recenfendum loco

eft, quaslitteras i

lle ad Imperatorem dederit, cum hic in pejorem partem ac-

W'ilhelmo Siculo fe inconfulto initam , eoque prohiberet,

ciperet pacem cum

aut ulla de cauffa ad

ne quis colla

tionem beneficiorum a Pontifice expeteret ,

Hinc enim debas , inquit , gloriofifrme fili,

curiam Romanam fefe conferret.

anteoculos mentis veducere , quam gratanter ,

ö*' quam jucunde alio. anno mater

txa facrofantta Rom. Fcclefía te suscEPERIT,

quanta cordts affeblione tratias

DINEM

coutulerit, &* bonorís, c

verit, quantam D1GNITATIS PLENYTU

u

qualiter YMPERTALIS infgue CORON.E

libentiffeme conferens , beuigni|jumo

i

"

é

vemio f u fablimitatis apicem finduerit , confovére uib

;'l prorfis 'ejjïcifns ;

b

o cagnofceret ebviare.

-:;zafl regia voluutati vel in minim

$. XXVII.

S

dum commotus eft Imperator , fimulat-

Quibus vetbis vehementer admo

dl

queini

ram verfi proceres, quodanima

dverterent, Pontificem exiftimare , fibi

deberi

diadema, fuumque beneficium effe imperii Romani apicem. Et verum

eft , nunquam talia fuife audita palam , necquemquam antecefforum fimilia ja-

j

Bitare aufum. — Non referám , qui in Vefontina civitate propterea coortus fit

i

eumultus: fate(t, Fridericum illico fuum nomen prepotuiffe pontificio, fimu-

D

latque cum proceribus in Italos decreviffe expeditionem folennem ac Raynal-

dum Colonienfis Ecclefre antiltitem Cancellarium Italiz conítituiffe , negans

"u

D

ac perregans a Longobardis & Pontifice in Teutoniz Reges aliquid coxj:ferri à

o

prater un

&ionem, quz legitime ele&o absque mora fit impertienda. — Ne igi-

leram amplius ejusmodi illepida efutire auderent fucceffores Hadria-

sk

tur in poí

j

ni, obnixe fecit, ut penes fe

eff:t confirmandi Pontificem jus, non autem pe«

tu Imperatorem. Hincinter O&a-

4

'nes Papam confirmandi & ungendi pro lubi

f

vianum & Rolandum, quorum pofterior Alexander III. priorque Victor III.

[

li

" appellabatur,

medium Ífefe cum optimatibus interpofuit, definiturus cum au-

bendus? Et fateor paraftatas Alexandri

t

&oritate, quis pro legitimo Papa fit ha

o

TII. id inprimis non (ine fpecie urfiffe, Alexandrum a pluribus cardinalibus effe

"d

'ele&um Romz; Victorem a duobus, qui non conficerent ecclefiam Romanam,

'eujas non effec defitura fides.

Unde in propatulo eft , nauci eos feciffe impera-

n

1]

evanuiffe, cum inveftiendi facultate fefe

fd'rium jus, ,qukod €o ipfo credebant

Ddda

abdi-

m

$

3956

GUNDLING de canffa c origine

A

E

r

fro:

abdicaret Henticus V. ad incitas redactus a Calixto II. hiomine ploten—ti .ac va

cum interea accreverit fibi jus examinandi eleCtionem re

2

giam, juíta ne fuerit.

z

illa, : & ad amuüï;n. exacla ?

$. XXVIII.

.

A

Etfi igitur Imþerator omne

m lapidem movit, ut, depre

—fï*'o— Ajlefkþandro ;

li

Pontifices iterum ad priftinum obfequium reducerentur ; fecit tamen vigilantia

(

Alexandri, fecit externorum Principum zmulatio, fecit totius Longobardici

fi

regni rebellio , fecit denique fuperflitio , ut is omni fpe abje&ta Venetiis tan-

dem reconciliaretur Alexandro eumque pro vero Papa, Saxonibus-nova iterum

molientibus, agnofceret, . Inprimis autem externi Reges ac regna zgre fere-

!

bant, arbitrio folius Imperatoris vicarium Je(u Chrifti ac judicem ecclefiz vifi-

hf

bilis deponi & probari, deflitui ac confirmari. — Qui Sarisberienfis epiftolas -

lg

diligenterleget , idargumentihaud dubie inventurus eít,

pluraque alia, quibus

di

Teutonum arroganciamv ftolidosq

ue, ut loquitur , aufus depingit.

fi

$« XXIX.

C

Undenon mirum, moram ncxuiffe Pontifices aliquandiu, antequam Hen- -

Tu

ricum Barbaroffz filium coronandum judicarent in Romanorum Imparatorem,

D

Quin noluit Urbanus III. eum ungi in Longobardorum Dominum; eoque illi

valde difplicuit, Gothefridum Patriarcham Aquilegienfem dictum Henricum

diademate cinxiffeeumque a Patre Auguílo , Teutonicis atque Italis appellatum

tü

Caíarem. Minimum Radulphus de Diceto Scriptor Anglus rem ita 4» Pzagi--

nutm bilteria memoriz prodit: eftque id veri perquam fimile, inprimis (i Chro-

t

nographus Aquicin&tinus cum Radulpho conferatur.

Hoc certum, Urbanum

IlL. toto vitz fuze tempore Henricum pro Rege Italiz nunquam habuiffe , Íed

K

omhes, qui inaugurationi intererant , epifcopos a divino officio fufpendiffe:

tantum abe(l, ut Cefarem appeilaverit, ut potius excommunicationem Fridee

rici meditaretur denuo, nifi Teutonicorum epifcoporum concordia & literis

faniora Pontifici fnadentibus a

C

propofito fuiffet deterritus : qe. qua Arnoldus

Lubecenfis refert præslara.

CT

[

$.

XXX.

m d

At aliam longe viam inftitit Gregorius VIII, Albertus alio

'qui*n' Caxgcel'lä-

Pl

zius didtus, patria Beneventanus. Eic enim teíte Hugone Altiíliodoren(i ,

au&tore hoc tempore florente, Friderico maxime favebat , & ab hoc viciffim

mulrum colebatur, fperante haud temere, //bi omnibusque beuevolum , ff dit

Ir

«rveret Pontificem profuturum.

Neque etiam enim

fefcllit animus ; conítat-

que ex epiftola , quam - doCtus Leibniti

tà

us in prodromo Codicis juris gentium

l

diplomatici produxir, Henricum VI. ab

he: Gregorio VIII. omnium primum

dictum.

N

eleitum. Romanoruma Imperatorem fgi(ïe

Quod indicio eíL, Papam

í

æandm

a

"

| Ziniön:ä* i jau Fæd:rzä szg&mli,-.v

397

tss

*

imili ratione atque Germanos & Italos prcy,þ,cæsAA.RE eum h;;buifïä,

tandem f

WNam quem Radulphus de Dicet

o Cafarem appellaturn fcribit; eum a Pontifice

Imperatorem in laudata infignitum epifto-

Gregorio VIII. eletum Romanorum

Accedit , quod hoctandem ma

gis ac magis invaluit zvo,

la deprehendimus..

ut ipía Germania J

perium Romanum vocaretur ; quod e Chronographo Rei-

bandum. Ex quo liquet, quare Germanig Reges

cherfpergenfiillico eft adpro

finc nominati: de quo elogi

o alioquin multa juris publici D

x

octorés fabuljamur.

»

XXXI.

1-

Primus, qui Regis Romanor

um titulo ufus eft, Henricus III. fuit, cujus

ac Zillefius vidit

figillum Papebroc

ius in propyleo ad menfem Aprilis laudat ,

3. cio XL1V. confectum, cum ad íchifma Romanum tol-

deícribique curavit,

lendum fefe accingeret :

propere id extin&urus, nifiin Hungaros fufcepta expe-

ut anno. demum cro xzv. ad finem labente effectui de»

ditio remoram feciffet ,

ftinata daret.

Poít hunc Henricus V..

.eo nomine cluit: deinde Lotharius,

Conradus III,

Fridericus Barbaroffa, Henricus VI, fimili appellatione occur-

Germanis denegare Regibus Innocentius IlI. quan-

"

runt : quam non eft aufus

egis coronandi perfonam fibi magno nifu tribueret.

4

-tuævis jus examinandi , R

.

XXXII

"

ii

ff

Hoc monitu neceffarium, Henricum III. rari

$

ffime Regis Romanorum ti-

p

yl

tulo videri

ornatum: immo folum figillum a Nicolao Zillefio adlatum hujus-

tionem oftendit, Henrico V. pater Henricus IV. iftud déypua

y

modi appella

tribuit : Lot

harius vero S. Bernhardi litteris ad ejus generis titulum adfumen-

J

Nam cum Innocentius II. ad tuendam ecclefiam

)

dum excitatus effe videtur.

Romanam contra Rcgem Siculum Anacleti partes foventem Lotharii auxilium

j!

anhelaret , Bernhardus ad hunc itteras dedit, ne Innocentium defereret.. Hinc

M&ü

inter alia legitur : JVez eff meum bortari ad pugnam , eft ta-

t

inepift. cxx x1x.

men advocati ecclefia arcere

ab Stclefia infeflatione Schifmaticorum rabiem $ e

jt t

dicare coRONAM 4b w[erpatore Siculo. Qua-

JÍus

CESARIS, PROPRIAM Viu

circa anirum prorfus induco, hac ztate

demum plene in ufum irrepfiffe, ut

du

a Teuronibuse

le&ti Romanorum Reges appellarentur ; maxime cum Pontifices

adverfus Arnaldiítas

& hiadverfus Pontificem Germanorum opem implorarent,

dir

Regibusque tale elog

ium ipfimet tribuentes, Romanam corozam iis propriam

inür

vis interea jus €

xaminandi Regis electi perfonam neutiquam di-

(j

dicerent : quam

mitterent.

Ea

6ni Cocleítinus HI. con(ecrationem Henrici VI. diftulit, ne

;

orum precibus inotus videretur , ad coronam imaperia-

tam jure, quam Roman

t

lem ei impertiendam.

Arnoldi Lubecenfis locus lib. lV. cap. IV. memoratu

T

-dignuseft : Hzs aurem,

inquit , difbofrtis , Rex eum maun vAlida Italiam intra-

j

szqne-

n

- Dute Z?ojem(æ, d ls mults,

fazt (um APhilippo Colonienft & Qiboze ,

j

dPPT (T-;*

icæ

w

E

395

GUNDiING de canifja & origine

/

P

, Wwpingæ Roma fz[cepturm* Apojfolz'mm Beneditlionem , Dominus Apa/i

oli-

€us Clemens mortuus eff, — Pro quo Dominus Celeflinm in féde eft fablinsatus, Qui

videus Regem cum multa jatlantia veniffe , ad protelandam ejus con[ecrationem

fuam diflulit. — Sed Romani exeuntas ad Regem , fic ei locuti flant : Fac mobiscum

amicitias , ci bonora mos & urbem jure uoffro, quod exhibueïznt regos, qui agte

fuerunt. — lofuper fac nobis juflitiam de caffellis uis, qua fuut in Tufculumo : quia

ä

fine intermilfyone nos inquietare mon ceffant : & erimus prote ad Dominum Papam ,

&t coronam lImperii [aper caput tutm ponat, — Qui in omuibus ad voluntatem Ro-

0

H

i

manor n fé promptum exhibuit. — Inflper caffrum velcivitatem, dequacouquefli

fent, dirui pracepit. — Romari vero accedentes ad Dominum Papam adhuc latente

confilio dixerunt: Domine , oves tua [umms , t paffor ovium Q pater. filiorum.

[

Jdeo rogamus clemeutiam tuam, ut parcas uobis, qui mou parum affitti [umus.

Í

duenim , ut melins noflà , cum magiftro gentium . tenevis flere cum feutibua , &

gaudere cum gaudentibus, — Rex iffe cum. infinita multitudine terram occupavit ,

€9 devaflat fegetes moffras, viueta ci oliveta.

Quapropter rogamus , ut in boc

sobzs fubvenias , ne con[ecrationem ipfrus ulterius differas , ut mom confumatur terra

g

imopia. Ipfé etiam pacificum f& venire affrmat , G in omnibus urbem nofiram

Lbonorare , fitmiliter ciy pateraitati tua obedire defiderat. — His precibus ubi confen-

i prabuit Apoflolicus , cum fuummo tripudio Rex urbemingreditur. — Sicque Do-

minus Papa in die Pafiba foleauiter confecratur , c proxima fecunda feria cum

Jfimma Pacrs tran

qzi/li(nte Dominus Impergtar una cum Impemtrixc.fl benedzc:mr

x cara;ïatnr.

'5. XXXIIIO

2

: Poft exceffum Henrici Vl.

omnem lapidem movitInnoc

N

Pntitis l—l Il;rlg—ne-ïfiïen-.

WE

rici proles aut frater Philippus ad imperii Romani apicem exaltaretur , ratus ,

fuzg & fuccefforum auctoritati deceffurum haud parum fi Hohenftaufius Prin-

ceps jure hareditario rcgnaret, quod'üabili*ä*rïiïe;d'enuo Henricum ac peculiari

pa&o, ex Gerva(ii Tiberienfis otiis imperialibus aliisque auctoribus perfpicue

g—

innotefícit.

Hinc non folum ele&ionis jus ab Hildebrando olim Germanizque

Lj

proceribus approbatum commendatitiis iterum libellis ut neceffarium atque uti-

[

le, inter varias verborum figuras, depingebat; verum etiam aperte Philippum

:

reprobabat , ut hoítis ecclefie fratrem, filium , abnepotem; qui ipfe effet a

C«leftino 111. cum Marchionatum Tufcise teneret, excommunicatus : quan-

quam Teutoniz fummates plurium fuffragiorum coticentum laudabant , 1talos

Pontificemque ftringentem , ne alii , quam qui placuiffet majori Principum parti,

vel Titulum Regis, vel elogium Imperatoris ttibuerent. Extant ea de re Ger-

manorum litterz adInnocentium lll.. fed inveniuntur fimulrefponforiz, qui-

lpums

bus commentitia firmate jura fatagit. Unde opere pretium, uttam Princ

quam..

P

,—"&

ædeï

Y

M o d o

F

z; El

359

TY

e&æralæ |

d

Md

:

j

umentaadícribantur. Qs enim , inquiunt , 2uic /ezilem

um

u

:

:

amlnnocentu afg;"

d

!

Ibinam legiftis , o (ummi Ponti ices , nbi audiviflzs [anlli Pa-

4

audivit audaciam

pre, totins. ecclefr

a Cardinale: autece[fores veflvos, vel eormm miffós Romanorum

féc. t vel elettornm. per[onam gererent., vel ut

Reges eleclionibus f immi[cuiffe ,

cOGNIIORES cleifionzs vic

& ITAHIIMAK

M

ent ? Refpondendi inflantiam vos non cre-

ï

s Ele&ores inficias ire non poffent, ad hanc usque

]

dimus babere. - (Nam.quamvi

& Romanorum Pontifici notam feciffe; non cre-

ztatem fe ele&tionem Regis fui

*

bi

debant tamen illi, aliud competere j

us prfuli Romano, quam ut plurium fuff-

Innocentius autem trutinare &

ragiis; ho

c eft, jyusr& eletctum coronaret.

cupiebat IN AUDITO pror-

ponderare

eligentium fuffragia Regumque perfonam

fus exemplo: diale£ticis quibusdam rationibus ufus,

quemadmodum in caufis

aliis folebat, maxime cum hujusmodi methodus undique invalefceret , & in

f

fcholis regnare occiperet.

Eft hec Dupinii obfervatio , quam in vita Innocene

tii ILI. reperias

[L]

Unde facili negotio intelliguntur Anti

ftitis hujus refponforiz

&

varig, quein

Regiflro epittolarum Innocentii III, de imperii negotio inveniun-

tur, hujas cumprimistenoris: fe Principum jus

ac pote[latem eligendi recog-

j

nofcere , ad quos de jure ac confuetudine pertineret 5 fcd perveniffe illud inter-

/]

ea ab Apo(tolica fede ad Germanos, que Romanum imperium tranítulerit a

Grzcis ad Carolum M. Regem magnificum : Jus vero & auctoritatem exami-

]

nandi perfonam ele&tam in n z GE M & promovendam in 1MPERI1UM adfe per-

tinere, & Pontifices, qui eam inungunt, confecrant & coronant: Effe hoc

generati

mobfervatum, ut ad eum examen perfonz pertineat, ad quem impo-

z

fitio man

us. : um quid enim, pergit, f/ Primceps mon flum in diftordia , fid

etiam in concordia [acrilegum quemcunque vel excoumunicatum in Regem , tyran-

j

num vel fatuum , bareticum el

igerent aHt paganum nos inungere ac con[ecrare ac

h

coronare hominem bujusmodi deberemus ?/ Abf omnino.

;

Objettioni ergo Princi-

1

i

pum rejpondentes ajferimn , quod legatus nofler Epifcopus Praneffinus nec eletlorzs

ge[]'it perfonam juxta qægod mobzs per litteras. fuas quidam principum oppouebant ,

Ü

utpote qui mon fecit aliquem. eligi , mec elegit, & fic. electiogi nequaquam f&

&Uf

ingel[it $- nec .cognitoris perfonam exbibuit , cum ueutrins Eletlionem , quoad

ü!

u

fatlum eligentium, confirmandam s. & fic jus. illnd. Priucipum. uullatenus ufur-

f

pavit, aut venit contra. ilud. — Exercuit autem. denunciatorzs offcium, quia

perfonam Duets. ejusdem.: denunciavit iudignum , C per[onam Regis denuncia-

vit.id meam quoad. imperium. obtinendum , non tam propter fludia eligentium,

quam . propter merita eletlorum s. quamuis plures ex illis , qui eligendi Regem im

)

Imperatorem promovendum dejure ac confuetudine obtinent poteffatem , con(enfiffe

perbibeantur in ipfam Regem Ottozem, q(ex eo, q'þtod fanutores Philppi abfentibus

alits G* contemptisip[um eligere pra um [erunt , pateat eos perperam proce[fiffe , cum

0 7ul-

.(;Xflomti' Jit juris , quod elettioni plus cont,;mpmf anim , quam contradithi

Lorum

E

400

G ZINDLING de cai:j!; & originé

p

""

"

t

ii

[

porum ob;'ïjiai;. Uade quia privilegiuä..meruemnt, amittere , qm 'p'erni

ifa fibi

, Ceteri

Jrü

«bufi funt poteffate , wideri nonimmeritopoteft , quod injuria non obfLante

stipotuerint jure [no,.. Et quoniam Dux proediälw nec ubi debuit, uec a quo debuit

&po

perio

€oronam (j untlienem accepit memoratus vero Rex c ubi debuit, filicet a vene-

dum.

vabilifratre noffro Colonienfi Archiepiftopo recepit utvttmque , mos ntique non Phi-

lippum , þd Orronem reputamus (j nominamus. Regem juflitia exigente.— In ve-

XCmp«

YATI

probatione vcro prafati Philippi Ducis Suevia propter manifefla impedimenta per[o-

0b fin

z4&non accu[atione , fad condemnatione potius fuit üpus, quia mom accufarione , j?.'d

Torun

condemnatione indigent manifefla. — Quod autem cum in eletione vota Principum

Jantin

dividuntur , poft admanitionem c expectationem altery partium favere pol]imus ,

lsde

maxime po[iquam a nobrs untlio , con[ecrario C coronatio poftulantur, ficut utra-

que pars a nobss. multoties poftulavit , ex jure patet pariter (j exemplo, — Num-

ais -

quid enim fi Principes admoniti cj expeblati vel non potuerint, vel potuerint con-

fedqu

venire, apoffolica fedes advocato c& defenfore carebit , eorumque culpa ipfi redun-

dabitin penam? Sciunt autem Prïncip&:, & tua nobilitas non iguorat , quod cum

tint t

So

Lotharius & Conradus in difcordia fuiffént ele&li, Romanus Pontifex Lotbarium

perí

coronavit, C imperium obtinuit coronatus , eodem Conrado tunc demum ad ejus

gratiam redeunte. — INos ergo j:er nuntios Principum meroratos eos duximus com-

flis,

Il.

monendos , ut ficut nos aguris ipfórum ce[Jamus injuria, fic ipfi coutra jus noflrum

biy

fe nequaquam injnriofós ofendant, fed a prafato Duce jufto quidem a nobís judicio

reprobato recedant, ( prafato Regi Ottoni non abuuant adbarere , vifi tuuc de-

fe &

mum coxtra per [onam vel fatium legitimum quid ab eis objetlum fuerit j* offen*

f&lit

im

jüm. — Sunt enim notaria impedimenta Ducis Suevie (jc. — Excant hec verba &

argumenta partim in cap. VENERABILEM X. de eleifione , partim aliis'in litteris In-

W

n

nocentianis, qua de imperii segotio a DoGiffimo Baluzio, quicum: communi-

cavit Ferdinandus Furücnbcrgius Do&iffimus Paderborn

"

enfium Epiffoptfäl,

vulgatz funt, quam n Le&oribus

de meliori nota commendamusf

5. XXX IVX.

vid,

fics

-- Ex his igitur 6ppido liquet,

quam paratragoediet Comes de Segnia, qui

i

eft InnocentiusIII. quibusve fophifmatibus decipere imperii fummos Principes

conetur. Ne enim dicam, a Papa nihil effe a Grecis translatum in Francos;

W

W

fed potius per Pipinum ab Langobardis vindicatmm exarchatum & ducatum

Romanum tributum effe tantifper Romanis, non autem foli Pontifici; eciam

10

clarum eft, Romanos cum pontifice potius dedidiffe fe fuaque fine ulla exceptio-

D

[2

ne Carolo, ne cos deglutiret Langobardorum gladius , eosque confumeret Ar-

rianorum exercitus victricia undique locorum circumferens arma. . Unde in pa-

M

trimonium Caroli Romana univerfa conceffiffe verifimilius multo eft, quam fo-

tht

L

amplius

lenni terimonia a Pontifice data omn.ia atque fingula Carolo, eoque

infer tljl';

m

40X

Uz;ianiy , fén Faderz Ele574o.r;zlä'.,

infertur , qui&.quid pofteaaccrevit Pontifici, quidquid I.ixoïmnisæ nontam pros

ffti

t

prio jure iis acceffiffe ,

quam n o MiN1 fui beneficio] ut qui ex cauílis arcanis

logium Patricii cum titulo ïmp;-ratoris—adime

774

& politicis demum commutavit e

perium Gracorum & conjugium

]renes fpem fuam protendens, quemadmo-

o

fe univerfalis in occidente epifcopi per

[

le

dum Ponctifex vici(m fiducia erigebatur,

Eo illa a EN o-

HO

temporum fpiramenta hoc modo confecuturum auctoritatem.

VATIO IMPERII nummis expreffa fpectabat? neuriquam vero eum inventa,

Wfü-

ob &nemefít, ut Francia Pontifice & populo Romano fub barbarorum & Arria-

ji

norum ditionem haud dubie redigendis, beneficium acciperent: imo quos By-

IWI

zantini [mperatores a Langobardorum defendere injuriis nequivere, eos Caro-

,

tfv

lus defendit vi£tor, Princeps ultra modum generofus ac bencficus.

$. XXXV.

m.

Deinae non amplius in queftionem venit, qui

d Caroli evo fit fa&'um ;

(

fed quibus conditionibus poftea Ottonum & Germanicorum Regum zvo parue-

tt*

- Neque vero Innocentius III. adfeverare aufus elt, ante Lotharii

TO

rint regno.

Saxonis atatem aliquid fibi juri

sin ele&ione competiiffe, multo minus examen

d

perfonz ele&z anteceffores fuos fibi vidicaffe. — Quin: annalibus repugnat vetu-

d t

ftis, Lotharium prz ConradoII. & Friderico Coclitea Pontifice Innocentio

f (0fff«

II. e(fzin regni folio fit

matum; cum potius in propatulo fit, Lotharium Her-

»ojtrtm

bipoli Innocentium H. e

legiffe & comprobaffe, ficuti Chronicon Magdeburgen-

77

fe adhuc in editum loquitar. Quem in finem etiam Anacletum Petri Leonis

u

filium profcripfit, atque Innoc

entium in Lateranenfem ecclefiam, quz juris e

i ,///;-

duxit , cum antea beati Petri ecclefiam per fe te-

imperialis, armata manu intro

j

nuiffet; prodente hoc Chronographo Maurinacenfi ,

quem Quercetani induflria

il

in vulgus emifit primum.

Ya

El

s

$. XXXVI.

Ü

pllsl

Jam vero cum primum exemplum ja&tati examinis

papalis (it falfitatis con-

vi&uin, nec tam Lotharius a Ponti&ce, quam Innocentius Il. abillotot bene-

ficiis reperiatur ornatus, mirum fane eft , Lotharium Pontifici reliquiffe jus inve-

,qu

fliturz , eumque defendiffe manu ac copiis fuis, actandem Apuliz Ducem fimul

v

ac eo permi(iffe inveíliri.

Qua res veritatem tandem afturo Innocentio IIl. ex-

nco5»

preffit, utinliterisad Alemanniz Principes prz ceteris laudaret Lotharium , Ot-

a

tonem IV, hujus pronepotem iisdem commendans Philippoque Suevo multis

j

parafangis przferens.. Cwm Orro, inquit, & per fé devotus exiftat. Ecclefre, &

u

ex mque parte trabat originem ex genere devotorum , exparte matris de domo

r

Regum Angliæ, ex parte patris de profäpia Dnucum Saxoni« , ,qm' omnes ecclefiafa-

npr

ere devoti ? (pecialiter vo THARI1US

Inmiperator proavus ejus , qui bis pro "Apoffo-

, & in obfequio Ecclefia Romana decefht , ei

m fO'

lz'c.æk þdis bonore Apuliam eft ingre[fus

marifeffe

np]lli/

W:

-N

404

GUNDIJNG de caujïa e orz'gin?

i;;ni]('dfe favendum, vipþtm recipiendum in Regem & pmmg'lw's omm'bz.t; qua

& debent pramitti, adcoronamimperiievocandum.

pro bonorificentia ecclefia Roman

$.. XXXVII.

'Pro quibus beneficiis ta

menabeít, utgrati extiterint prefules Romani in

Lotharium ejusque fuücceffores, ut potius inexemplum eum propofuerint com-

mentitii examinis ; addideritque fzpe nominatus Innocentius IIl, novum glof-

fema , videlicet, ei denegari non poffe rigidum perfonz ele&z fcrutinium, qui

ungendi habeat munus & confecrandi.

Quz confecutio fi admittatur, Coloni-

enfis Archiepifcopus totam fane fuo convellere electionem arbitrio poffet, fi

idem (ibi fümmeretut confecrator Romanorum Regis, quod fibi tribuit fumit-

quefacerdos ecclefie Romans ut Imperatoris Romani un&tor, Et hocvero ab-

Íonum futurum absque omni ratione alienum, nemo eft paullo humanior, qui

non intelligat.

Hinc nihil moti Teutonie proceres argumentis Innocentii in

fpeciem excogitatis , Philippo adhaferunt conítanter: utut omni ftudio aGtita-

vitac coclum terramque confudit, quo fuo potiri defiderio votoque poffet: te-

ftatum faciens hocipfo, quam nihil at largiendum Papz dialeCticz ac fallacibus

conclufiunculis dedito, ut íuas opes fuamque au&toritatem diis hominibusque

invitis ftabiliat. Nam quo exemplo fit, id etiam jure fieri putat & aliquidat-

que adeo multaaddit & affert de füo; hincquefit, ut proprio candore & pietate

occidant , qui fua prudentia effe potuiffent falvi.

Itanon tantumin alia cauffa

rationes fubducit Cicero ; verum etiam Marfilius Patavius hocin themate argu-

fentatur, quando dePontificum Romanorum technis, & períone ele&ta re-

cognitione, quam fibi tribuunt iidem differit. Inde enim, quodillos de eleCtio-

ne íua certiores reddidere Germaniz Reges, variarum confecutionum telam

texuere, quam primo non animadvertebant Principes boni, dum & pietatis &

humanitatis exiftimarent, in confcientiam ele&tionis admitti fibi aliquando im-

perii Romani diadema impofituros. Adducam Marfilli Patavini verba memo-

"

ratu digna, fi demas quz is de Conftantino Magno adfert hiftoriarum folida

cognitione deftitutus: Polvergnt, inquit part.ll. defeníor. pac.cap.26. KRo-

.-——-—

manorum Principum quidam circa tempora Conflantini , ex fuperflna quadam de-

votione eletlionem de fe fatlam amicabiliter fignificare Romanis Pontificibus: wut in

eorum per[ona Chriflo fingularem reverentiam exlibentes, abeoper Pontificum in-

zerce[Tionem ampliorem beneditlionem & gratiam ad fuum guleruandum imperium

obtinerent. — Eodemque modo propter [ua intbronifationis folennitatem & fagnum , &f

ampliorem Dei gratiam obtinendam , diadema regium per eos fibi imponi fecerunt.

Ex bac quidem igitur reverentia fic [ponte per Romanos Principes exbibita , qua-

ventes fapius qua non funt , Fpifcopi Romanorum induxerunt confuetudinem & ab-

4.

uf verius, propter Principum [implicitatem, laudationem electaperfoua , ac bene-

ditlionem

Huioni, feu Federzs Eleäomli:.

495

dilionem , quam ]Eæper illam mittelant vocaliter , aut in firiptis vocare confrrma-

tiorem Eletlionis pmdi&æ.

Nec atteudentibus olim Romanis Principibus, quafab

hat appellationis figura prajudicialis lateat intentio ,

frc ipfum ficce[]rue fabinduxe-

runt latenter , ut nullus quantumcunque convenienter eletlus Rex vocari debeat ,

atem babeat , nifiper Romanum Epijäqpnm fuerit approbatus.

xeque Regis auttorit

Qu« frquidem approb

atio in ejus folius mera voluntate confifHt (ut dicit.) nequä fino-

rum fratrum quos car

dinales appellant confilium in hoc , ant aliis , quamvis eo "t

tur , itpitari tenetur.

-

$. XXXVIIL

uoniam vero Pontifex ab un&ione i

ndaginem regiz perfonz pendere

- Qu

ftatuerat ,

hinc u(u venit poftea, ut de confecrationis neceífitate acerrime dií-

putaretur; q

uamlibet magis doctorum auctoritate, quam . folidis argumentis

Jam quippe altas in multorum animis radices

pugnarent ad unum fere omnes.

egerat prafumta opinio , n

empe unétione demum reges auctoritatem confequi ,

eaque facerdotibus illos aut

fuperiores, aut paresiisdem effici. Adritusenim,

qui abeffe & adeffe poffunt, pertinereiftam, paucicognoverant. Adeofpiffain

hiftoriis ignorantia op

primebat etiam primarios viros, ut femper obtinuiffe eam

fomniarent: cum tamen nemo €

Francorum Regibus facro ufiguento fitillini-

tus, antequam Pipinus Childericum i monaíterium daret tondendum, — Hic

enim cum filiis fuis p)krimum in Francia folenni hac cerimonia regio muneri eft

initiatus.

$. XXXIX.

Ceterum infirmum nimis atque expelvi fulgur eft, quando Innocentius

intonat: Quwid/ibareticum eligant Germani , fiquidpradonem , Saracenum ? Quid

enim, regero , ficaelum ruat? quid (1 Pontificem deligantadulterum , (imonia-

cum & averíz veneri deditum? an confecrabunt Cardinales? nonfiet hoci;nqui-

ent, (inedubio. Multo minus eveniet, addo, ut Imperator futurus fit Turca;

eoque tam rigidum & a fervo fervorum rot fucatis rationibus defenfum examen

meritoin inanibus, refertur.

Sunt in Germania przfules tamfapientes; immo

|

fapientioresfzpe, quam Roma ; nec Treviren(is Petri fuccefforem fe jaGac infir-

mirori jure, quam praful Romanus. Norunt & illi, quid fi harefis, tenent-

que fÁnemoria, a Papa fzpe hzreticam pravitatem Principibus maxime innoxiis

eífe impa&tam ; inque primis Henrico1V. ac Friderico l.. utde Ludovico Ba-

varo nondum dicam. — Etjam vero melior univerfi orbis portio intelligit, injus

|

(te tale eos ítigma tuliffe, totque perfecutiones efe perpeífos omnes inique.

9

$.

Qua etiamfi ad retundendum fiCtitium regiz perfone examen fufficiunt,

ipfeque fummus Pontifex vixcogitur, ut manum imponat Imperatori, fi qui

Eec 2

illum

L

"-

GI'NDLING de cauffa e erigine ;

404

illum de falfa ejusdem religione (crupulus urgeat; vix tamen id. argamenti ob-

ftinatis Romanz eccle(ie antiftitibus perfuadet , fcrutinium jufte ele&ionis

cum libertate repudianidi omnimoda ab iis fore omittendum.,

Papa namque

folus dijudicat omnes ; judicatuc anemine: PapaReges creat, ac deflituit, eos

locupletat, G ad ftipem redigit ; in cliffem filiorum DElrefert, & ab ea ex-

clufos iterum Satanz £radit ; nec exemplalonge effent arceffenda ,. fi per omnes

Europaarum gentium ire annales liberet.

Qui ambigit, interea Ottonem IV;

Fridericum II. ac Conradum IV. contueatur, fimulatque fequentia axiomata

perpendat: QuiP2pz refi(tit, DEO refiftit, inique hereticorum numero me-

ritoreponitur.

Qui dicit , a Papa, aut ejus juffu non confecratum Regem effe

verum [mperatorem , iseadem harefeos labe commaculatus omnibus diris jure

devovetur.

Cujus execrationis metus effeciffe demum videtur, ut nemo Re-

gum auderet Irnperatorium fibi tribuere no

"

men, '.amlequam manu Romani prg-

fulis effec cqrcma cinctus.

:

5. XLï' ^

Quod poflremum ficuti ferri quodammodo potuiffet ; ita intolerabile

prorfus & acerbum omnibus accidit , repudiari pro lubitu reges, & improbari

"Teutonicorum procerum eleCtiones fancitatis eximit obtentu, aut confirma-

tionis jus omni machina é jure divino humanoque ftabiliri, de quo.ante Lo-

tharii Saxonis evum nemo Pontificum per fomnium aliquid cogitaverat. Iftud

autem prorfus futile eft, Papam indigäre advocato & tuütore 5 proinde penes

eum effe declarare, quis imperatorio fungi muneredebeat? aut enim Germant

jus eligendi habent , aut non habent.

Sin pofterius, quare quafo jus eligendi

dis tribuit ? Sin prius, quare, dum eligunt, ftomachatur ? Cur alium advoca-

tum poftulat ? At at hoc illudfophi(maeft, fub quo latitatanguis. lgitur di-

cendum, penes Teutones effe potius facultatem eligendi & Regem, & ecclefiz

Romanz advocatum. . Hzc cum Pontifice fuo füb clientela imperii agit : eo-

que pro abfurdo utique habendum , ut cliens patronis fuis legem prafcribat ,

ipfosque defenfores, a quibus falutem fperat, diabolo ejusque miniflris excru-

€iandos dedat , ni quidem ipfius de(ideriis fatisfaciatitflatim, &, quem is regno

deftinat ambitiofe , infolium collocent: inu(tato faneexemplo, ut cliens &

infirmior potentiores terrefaciat, defendendus defenfores conficiat, auxilio

indigens auxiliatores opprimat.

Sed ita eít : Pa

pa omn;a pervertit & mutae

& miícet quadratarotundis, rotunda quadratis.

AMonfeur le Pape eff vrayement

da monde bas l'étonnuement.

-

Y

$

$ au;'us rema

Inprimis vero Innocentius IV, ejpsque fucceffores poít vitio

ad

—— —

E

455

Unionis , fen Foderis ;Ele&oralis;

ad extrema Apepulcre , Friderico IIl. namque de folio Lifgdo'nenüvs Concilii au-

&oritate dejecto, id tandem egere, ut vel Principes infirmios ad regiam digni-

tatem eveherent, ve

l externis & fui fautoribus diadema ipfimet offerrent :

quemadmo

dum de Regis G

allie fratre Roberto itemque Hacquino Noruegie

h:eo Parifienfi certiffime conftat, a dicto Pontifice eos ad Germa-

R«ege e Matt

ndum perperam effe follicitatos, cum fere nemo inveniretur

niz regnum capeffe

usquam , qui tani pet

iculofum navigare equor cuperet.

Saltem exploratum

ligeretur Conradinus, fimulatque excommu-

efít, caviffs Alexandrum IV. ne€

nicationis fulmen interminatum Ele&oribus principibus ,

f. contra facerent,

Extant huj

usmodi apud Raynaldum & Leibnitium litterz ambitionis plenz ;

mirumque omnino e

ít, potuiffe Germanig proceres Eoucequere minas adeo

infrunitas.

Verum tamen fciffa femel in partes Germania atque unoquoque non qua

patrig, (edqua fua , refpiciente ,

uno ad Anglos , altero ad Hifpanos inclinan-

m *fpferantibus , ecquid tandem aliud

te, plurimis e confufione emolumentu

potuit eve

nire, quam ut de Germania triumpharet Papa, atque Urbanus V.

arbitrium

fibi tandem fumeret pronuntiandi , Alphonfusne, an Richardus pra

omanorum Rege ac futuro Imperatore eífet habendus ? Conradino

legitimo R

interea carni

ficis manu pereunte, cujus genus tanto odio profequebantur pra-

füles Romani ad unum omnes , ut propterea vel Richardum mallent, quam AI-

m Caftelle Regern fanguinem ab Hohenftauffia matre ducentem. — Elu-

phoníu

cet idi.q

uodammodo e binis epiítolis dicti Urbani IV. quas preter eam, quz

publico bono nuper vulgavit Ed-

apudRaynaldum& Leibnitium invenitur,

mundus Martené Anecdot. 'Tom. II. p. 27. & 319. Praterea cognitum eft,

ejusdem Vrb

ani faccefforem Clementem: 1V. non tam mitiorem , quam durio-

ffe invidia & irane quidem cum vita depofita,

remin Suevorum progeniem extiti

-

6 XLIV;-

am

Väro cum e confortio mortaliurm exc:ffiffet Conradinus , ac, Richardo

onfoin Hifpaniis agente, furfum deoríum in Germaniz

ad plures abeunte, Alph

interregno omnia poten

tiores principes verterent ; Gregorius X. demum Epi-

d eledtionem novam cum conlegis animum appellerent,

fcopos commovit, ut a

eligendus Imperator.

Ac quamlibet hi Rudolphum Hiab-

ni quidem a fe effet

m defignaffenc

; nomaufus eft camen ille fine

fpurgicum Virum fipientem Rege

confirmatione hujus Gregorii acce

ptare oblatum fibi diadema.

Quo ipfo bina,

eaque ad

modum ucilia acquifiviffe

fibi jura vifus eft in fraudem acutus Pontifex.

deinde a (e effe confirmatum Rudol-

Primum e

ft, Ele&ores fuo juffu elegiffe ;

dem hic apparere

Ho-f«eulpm , quam jam ex Iano-

$3663

centii

?hum. Nec inficiamur , eun

Q

496

GUNDLING de cauffa && origine

centii III. epiftolis excerpfimus, nempe, ad Prazfulem Romanum devolvi jus

eligendi Regem Romanorum, íi moras rie&ant Germaniz Principes: ne fibi

fuzque ecclefie advocatus defit, & legitimus defenfor. . At ii eo cum maxime

fallitur Pontifex, quando monendi facultatem in juffum mutat, & ad fe devolvi

jus eligendi clamitat , fi differant paullulum ele&ionis negotium, | Re&e enim

jam olim monuit do&us Lipfien&um Theologus Henricus Hopffnerus in Sa-

xonia Evangelica p. 219. inficetum valde videri tum Imperatorem, tum Electo-

fes pro defen(ionis bencficio Pontificis fübjacere libidini.

Qnodfi, pergit , ma-

xime ut epifcopum verum fe gereret Pontifex , uibil aliud im ele&lione Cefarts. velut

perfona. ecclefiaflica praflare poffet , quam. casuisrA f'ngi officio & munere, wt

talis eligatur , quireligioriverafit additlus, Sed quam multas & alias Pontifi-

ces habuerint caufas cum Gregorio X. ut aliquando regias ele&tiones promove-

rï

rent, atque interdum impedirent, tumex annalibus eorum temporum intelli-

!

gitur, tum Gregorii X, peculiaribus argumentis.. Timebat is inprimis, ne laici

rincipes facerdotum bonis avidius inhiarent; hinc de qualicunque defeníore

j

[^)

lliitus minas undique fpargebat, a fe iri defignatum R

anorum Regem,

nifeftinarent, & confuf(ionis finem facerent.

Quod difficé

d

neutiquam potuit

:ä

Nicolaus Schátenius Jefuita in Annalibus Paderbornenübus.

Sed jus vero de-

volutionis, quodInnocentius III. & Gre

gorius X. inprimis urgebant , illepi-

dum plane eft atque ineptum. — Eítne

Germanig regnum capitulum, quod

Pontificis au&oritatem fummam & arbit

rium agnovit unquam & uíquam ? Et

neque vero id affirmiare audet Innocenti

us IIf. fed meris dialeclicis ratiunculis

ftabilire fatagit ingenii nova commenta :

defenfionem ecclefie Romanz obver-

tens imperitis,

qua& tamen adeo ingratam fimulatque potentem fefe oftendit

^ er3 €3^ "* -5

femper,

omnes ut defeníores everteret.

Sed fecit tamen utilitatis privatz ra-

tio, ut lirz hujusmodi locum etiam in pr

incipum animis invenirent.

Eo re-

fero Ludovici Severi Palatini Principis epi

Ítolam,

quam jaCtant Romanenfes ,

T

immo omnium Ele&orum ad Nicolaum 11I. datam

, inqua profitentür, Roma-

nam matrem ecclefiam quadam quafi germanacharitate Germaniam illam eo terve-

t& digwitatis nomine decora[fe , plantantem in

ea principes tanquam arbores prale-

Üas , ( vigantem illas gratia ingnlari ded.

iffe illis incrementum miranda potentia,

ut ipfius ecclefra au&toritate fUffulti velut

germen eletium per ipforum eletlionem ,

h

4

p

ilum , qui frana Romani teneret imperi

| germinaret. — Hunc effe illud lnminare

mingi in firmamento militantis eccl

efre per luminare majus Chriffi vicarium illn flra-

q

inm.

Publici

1

juris haíce litteras fecit Ordericus Raynaldus Tom. II. p. 303.

edit, Colon.

ad quas jam ante ipfum provocaverant,

Bellarminus & Jefuita Cut-

h

femius.

Necambigo,

quin laudatiffimo Hopfnero iflz fuerint cognitz : quan-

[

quam in hoc decipitu

fTe inter-

I , dum à Bellarmino Ludovicj Palatini litteras e

polata$

ïl

| Uizionis , feu Faderzs Elettor alzs.

407

poletas propterea credit , quod omnium Principum nommt hic eas fcribat ex-

araas. Virumque verum eft : (cripfere ele&ores: fcripfere itidem Ludovicus

Paslatinus, ut& Otto Brandenburgicus Marchio: quod bene notat Raynaldus,

horumque licteras nuper illuftris Fontaniniin publicum emi

E

i

. XLV,

Et neque vero neceffe eft, ut aliquis eas falfas & fuppofititias nominet:

fa&ta hac effe nil impedit.

Quzritur, quo jure? hocque aliud.

Nequaquam

enim , quod ex zelo bono fecere Principes, pralucente fcientia & intelleCtu

perpurgato a&tum eft ; prafertim cum Doctores & Sacerdotes faerint, qui epi-

ftolis hifce fcribendis operam navarunt: ut ne dicam, in fa&to pontificem ac

multo magis Principes, maximam partem militari ftudio deditos, potuiffe er-

rare, At faCli quzfítio eft, an Romana Ecclefia eligendi poteltatem iis dede-

rit? Nuncmeliora funt edoi ipfi fcriptores pontificii, inqueillis cum maxime

Antonius Pagius , qui Baronium hac parte mirifice caftigat, ut Paulum Win-

deckium confufe induflrie hominem filentio praterrnittam, qui quod Chri-

ftophorus Gewoldus, neício quo fato, pro Papz commento fcripferat , non-

nullis argumentis & proingenii modulo quadantenus confutavit.

XLVI.

$«

Alterum vero , quod Rudolphus Habspurgicus cum Gregorio X. Laufan-

n2 congreffus eft, absque eo confirmationem regni petiit ,. & Principibus cle-

&oribus preeuntibus eidem Pontifici obedientiam jurejurando promifit, in du-

bium vocari itidem nequit, Scimuspotius, eum metu prateritoram malorum

perterritum obnixe omnia feciffe, ne vetus inter ecclefiam & imperium renafce-

retur difcordia retineretque Pontifex Romandiolam & Bononiam, quam vi ex

zc

ipfius retrahere manibus non poterat: contentushac parte , fi votum diffolve-

]

ret íuum, ne in Paleftinamire cogeretut ex promiffo. Tpíi Pontificii fcripto-

res hoc diffitentur neutiquam inque iis Floriacenfis ( F/eury) diligens ecclefiaftice

hiftoriz fcriptor qui rem, uti eft, finecircumitione refert.

. XLVII.

Quid ergo peregrini, fi fub Adolpho & Alberto eandem luferit fabulam

Bonifacius VIII. ex Cajetanorum ítemmate oriundus, homo ultra modum fu-

ui fe Cefarem fimul nominare & Pontificem füftinuit? Quamdiu et-

perbus, q

enim inter Albertum & Philippum Galliarum Regem concordia manebat, par-

ricida Albertus erat atque inhabilis prorfus, qui Romanz ecclefiz defenfionem

fufciperet.

Leguntur ejus adhuc litterz irarum plenz, quibus imperialem

dignitatem abjudicabat Auftriaco, pracipiens

cum auctoritate, ne quis ejus

electionem canonicam diceret , aut fibi jus examinandi Regis perfonam negaret.

Fofteaquam vero Philippus Pulcher fuperbos Pogtiücis mores ferre nollet,

fec!

ei

408

-

.GUNDLING de cauffa & origiue

ei extrema & minitando & agendo decerneret ; immutata eít fcena. Illico

enim Albertus filii morigeri nomen tulit, uti qui noluiffet contendere judicio,

fed miri(bmi patris mifericordiamimploraiïet, veniam propterea promeritus &

imperialiafceptra, ad quz porrigenda futurus fit prompti(limus , f1 rogaretur.

Unde facile compreheníu, quare idem Albertus fidem fuam obítrinxerit Boni-

facio fümmaque gratiarum a&ione Romani paftoris benignitatem ac amicitiam

fit amplexus.

Sed gloriantur interea Romanz aulz adulatores, faffum eífe

hunc Imperatorem, Romannm imperium per fedem Apoflolicam de Gracis trans-

latum effe in perfónam magnifici Caroli, [imul atque jus eligendi Romauorum Re-

gemin Imperatorem provebendum certzs principibus ecclefrafHiczs && fecularibus ab

eadem (éde conce[[um.

Extitiffe hujus generis epiftolam, nec a Raynaldo pri-

mum ad a. 1302. otbi erudito fuiffe obtrufam , inde potifimum patefit, quod

Leopoldus de Bebenburg cap. XII. de jure imperii fua jam &tate ejus meminit:

merito infimul negans, nocere vel tantillum cjus farinz confeffionem Alberti

fuccefforibus poffe, nt qui jure fuo aliunde proveniente;uterentur, nec tam

precaria & a Pontifice emendicanda poteftateindigerent. Adjicio argumentum

üringgns ex ipfiusPontificis con

feffione ac pharetra depromptu

;m.

$ XLIX.

*

Facenim, a Romanis & Ecclefia Romana defl

uxiffe elig&ndi jus in ifnperii

fummos proceres, quid nunc iítud ad ejusdem prefulem? quod Germani ac-

ceperunt, ita fane obtinent, ut nunc primi concedentes omni fint facultate

&-jure, quod abjecere, proríus exuti, Urio verbo: Principum cle&orum

jura privantia funt , &, nifi effent talia, ea fane, quz utcunque fuere ceffa &

permiffa, revocari quandocunque

poffent : quodquam fit abfonum, nemo eft

paullo argutior, qui non videat.

$. XLIX.

, At Papa Moyapyouax G eft cum populo füo : tuetur ille differentiam

majeítatis realis ac períonalis.

Illa penes ipfum, hac penes ele&tores atque

Imperatores invenitur ; quibus illecapita, tanquam infantes pupulis, pro lu-

bituamputat. Quidquidlargitur, cum exceptione largitur. — Non effet, cre-

do, magis jucundus, magis utilis , ac magis denique neceffarius & fortaffe ven-

dibilis libellus , quam talis, qui vel nez1G10 moNTIFICIS vel pAPA

Moyapxcjuap O« infcriberetur.

$. L.

Sed ad rem. . Ipfe Henricus V.

I[. Princeps alioquin egregius atque acer

amoliri a fe primum nece(fitatem impetrandi a Clemente VII. confenfum «

confirmationem dignitatis regiz non poterzt, — Produnt hoc Teutoniz proce-

um in

zum littera , indicant ipfius Cle:"ncntis V. refponforiz : ceftatur jufiurand

confi«

E

r

"

-

'&

m

Holonze, fem Foderis Ele&oralts,

4os

con&nis ltaliz ac Burgundia iterato preftitum. — Unde novum argumentum

Papz affeclis, qui abexemplis magis, quam jure;

a poffeffione fzpius, quam

e & more rationi conformi argumenta petunt.

Sed poffquam is technas

leg

Clementis an

imadvertit , & Roberti Neapolitani Regis infidias, Pontificis arti-

imento intellexit, aliter longe inceden-

bus clandeítinis fuffultas proprio exper

ntiffime ceníuit.

Longume

flet enarrare, qua is in Italia gefferit,

dum fibi (apie

quz in Robert

umRomanz fedis imaginarium defenforem fit. molitus. — Sat eft

hoc loco , noluiffeeum profiteri ultimo, fe a Pontifice Romano

commemorare

renere imperium: de quo graviffime poftea conqueítus

eít in Clementinis fuis

Pontifex ; eo demum audacie prorumpens , ut jurandum Imperatorem fideli-

Ego nullus dubito, quin priftina

tatis juramentum praciperet appellandum.

in przcordia rediiffer Germanis virtus, fi vitam Henrico VII,

fervaffet D eus

magno;animo im

perii jura vindicanti.

j

5. LI.

f?rvidimma &onülia

((

Sed inde vero potiffimum fü

perbientis Ioannis XXII.

I

derivo , redu&turi hac ratione Germanos ad officium , ne in pofterum in Italiaac

Romana Civitate & imperio adfe&arent dominatum. Eí(t enim extra dubium

con(tituendum, Ioannem hunc ampliffima mente complexum Italiam fuo fub-

J

jicerea

rbitratui decreviffe, In quo nefuo excideret fcopo , Gibellinos primum

adortus eft,

Italiz venditans fefe vicarium, & nequid injuriz ac faftui deeffet,

Arelatenfis quoque regni provi

forem. Neque enim modica fpeseum fuítenta-

llemannia certarent Fridericus Auftriacus & Ludovicus

bat, fore utdum de A

Bojus, vitricibus ille armis utrumque interearegnum fübigeret. — Sedaliter res

d

cecidit: Ludovico enim exillente viCtore, in proclivi erat , diffidentium Prin-

cipum confequi fuffragia ac difipare factiones fibi primum adverfas. | Unde pia-

culo datum, non exípectaffe Bojum Iacobi de Cadurco confirmantem vocem,

n

nec fübmififfe eundem totum ele&tionis negotium facrati(fimi interregis arbitrio.

i

5. Lll.

lr

j*

Hinc ille pro jure regni difputationes: an

Reges Germaniz fübje&i fint

Q«

Vicatio Chrifti? An Papz jus veniat ab unCtione , & coronatione? an ab ad-

vocatia armata ecclefi» Romanz? Infpergebantur quzítiones aliz partim przju-

»nn

r

diciales, partim

ad rem nihil admodum facientes: an Eletores a Pontifice fue-

Romanum ad Francos feu Germanos fit transla-

rintinftituti? A quo imperium

tum? Qualem vim habeat

confecr

atio? An neceffaria fit?» An ea nondum fuf-

&o

cepta Regis elogium ele

, aut Imperatoris tribui po(fit? An Pontifici debeat

dem Rex Romanorum confirmari? An iftud jufiuran-

jurari? An debeat ab eo

dum (it fidelitatis juramentu

m? & an denique ante illam confirmationem Papa

fit imperii vicarius?

rff

e

1

$. Lm,ï

416

.GUNDLING de cauffa & origi;?e

"

é

$. LIll.

Nemo non videt Principes ele&ores eorumque confiliarios has quzflio-

nes omnes negaffe rotunde: atqueipfum Ludovicum vero manibus pedibusque

obnixe omnia feciffe, ut aliis doctrinis imburetur populus, ne in fervitutem

tum Rex Cermanorum, tum totum cum. EleGoribus imperium à Romana ec-

elefiaredigerentur, — Quocirca defenfores & Do&tores undique conquifiti, qui

flrenue impugnarent didata papalia regio muneri & Teutonice libertati adeo

contraria.

In his inprimis memorantur Ioannes Fundanus , & Marfilius Pata-

vinus fedi Apoftolice longe infenfiffimi : quorum argumenta multi albe men-

tis homines calculo fuo merito probarunt : quemadmodum écontrario Ioannes

XXll. piorum albo Ludovici Imperatorisnomentum ob hujusmodi doctrinas;

tum refra&tarium, ut loquebatur,, animum repetita vice extinxit.

$. LIV.

3

Incredibile fere videtur, potuiffe Adelzreiterum fcriptorem Bojum & Fer-

p o r RIERAS Jes o mruMENA I XkIi . dU o T RE n m T

dinandi Mariz Bavarig Ele&oris.adminifirum reprehendere hac parte Ludovici

imperatoris gefta: idque circo. probabile redditur, W'erfugium Jefuitam fcri-

bendis ejus annalibus calamum aliquando accommodaffe.

Quid enim, quzío,

faciendum optimo Principi , qui obedientiamac reverentiam ampliffimis verbis

Cadurcenfi offerebat fzepefepius? Morigerum fefe flium futurum fpondens, i

paternum erga fe indueret animum ?. Ecquod igitur crimene(t, Pontificem dix-

iffe hereticum, quitemereeam Ludovico maculamaffricuit? Quod fcelus, cri-

minis lzfz majeflatis reum pronuntiaffe,, eumque pontificatu dejeciffe, de quo

certo certiuscon(tat , eum fubje&um effe Regibus, quam Imperatorem Ponti-

pecz n m EU -7 2 O r

fici & ftolidiffimo Iacobo de Cadurco? At id eum urebatmaxime, Pontificem

fübjici Imperatori Romano , nihil ei jurisin ele&ione'ac dignofcenda Regis per-

fona relinqui , un&ionem ad folennia referri, nec'regiam'ac imperatoriam ma-

jeftatem tali femper pompa indigere flatui : penes Germaniz fenatum auctoris

tatem hac parte refidere: fervo. fervorum nihil in tetrena impería ac regna po-

teflatis competere, quid? quod fpes ampliffimas avideanimo conceptasin au-

raslabi. . Que omnia nunquam intereain contentionem veniffent, nifi Cadur-

cenfis aterrima bile laborans Germaniz Regem cun viris fümatibus univerfis

mittere fub capiftrum ftatuiffet: homo licet fenex ,. alterumque

pedem in.cyrïm

ba Charontis pofitum habens: non agenario enim.major deceffit.

. $. LV.

Ac ne quis exiftimet, eos

folum, qui evangelica: doCtrinz: addi&li funt;.

taliain medium ferre? etiam ex Alberto Argentinenficonílat ; vix miticra a Ia*

cobo Furnerio emoletrina ad Ciftercienfem ordinemiimdeque ad parpuram ,. a€

, evecto fuiffepro»

d:mum adíedem Pontificiam affumto B.gnedi&i. XII, nomine;

lata..

-

ffï

-

At

Upionis, féà Fwderis fle&omlz':.

lata, Immo, inquiebat, ad Philippi Valcfii & Apulie Regum legatos, o*

contra Ludovicum multa fecimus, — Ipfe feptro cum fcipionemutato verifet Ad n0«

ffri Pracefforis pedes , ff prace[for admififfet ,

neque fupplicem a fuis pedibus amovif-

ave meliora non de[ino.

Obfervet Le&tor, nos men-

fet. Ego de Ludovico [per

ere, necipfiffima ejusdem verba adícripfiffe.

l

xt»em Argentinenfis exprim

$. LVI.

Et mirum pofteritati videri poffet, quid i

gitur in cauffafuerit, quare hic

le&torum petitis lo-

Benedi&us Xll. neque cum *o redierit in gratiam , neque €

cum dederit, neque epifcoporum, aliorumque facerdotum argumenta

& im-

penfifimas preces admiferit. At

qui intelligunt , quali fub jugo hic vixerit Pon-

Vale(ius cum Rege Neapolitano ,

tifex, quas leges ei prarfc

ripferint Philippus

quamque hi Principes per

tertefecerint Cardinales reditus iftis imminuentes, iis

Czflaris, tam EleCtorum ac totius denique

facile fubolebit , quamobrem tum

jnt-omnmnes.

ámperii legationes in caffum cecider

$. LVII.

enii cen

[endus eft, utnon pravide-

Tpfe Ludovicus non adeo fimplicis ing

Fitinutiles conatus.

Prope enim tenebat ,

(zpeafe dictorum ac fa&orum can-

omnibus nihil fueritculpe ; addebat, ip-

tatam palinodiam: quamvis reapfe in

fam innocentiam fic ream fore peragendam , fummoque

cum dedecore hono-

ut piftoris videri pro-

[s

rum atque imperii infi

gnia ad pedes pontificis molitoris, a

d

udu, quam at fua infelix pietas fiat , fuaque modeftia ha-

jicienda, nullo alio fr

I

beretur tandem ludibrio.

Quo dictum, fa&um. — Vix enim legatorum littera

(lv

ficque infe&is rebus receffere profani ac

le&zx funt, cum fimul fant rejectz;

t

facri principes totiu

s imperii nomine. cioccexxxvirr. Avenionem miffi :« Legive-

TU

vetamen invidiam ,

verbá nunc refipifcentis quodammodo Adelzreiteri agnofces

"

Part. II. lib. III. n. 37.- Jacbryma, qui

bus perfufiamn. Pontificis ultum legati vide-

Jam enim non flLatuen-

[ó

vupt, incertum , Ludovicumne , an fé ipfum miferantis.

am libertate exciderat: amimi proinde fénfm

di modo, qu& vellet , féà loquendi eti

aublicare prohi

bitus, bec paucula. Legatorum adorantium auribus in[ua[urravit :

velle, non item benefacere po[fet. Conflritium

JEgre fsbi effe , quad Ludovice bene

fibi, quam nuper pa[fus fit. Bonifacius , inter-

fé «[fe Regis Francie minis , atrociord

minantis , ficum Cafare palam in gratiam rediret.

Hacque[tus , Legatos, ne vio-

davit, aquo Lau[annam usque dutli,

fnisqueredditi,

larentur , Delphino commen

negarunt , aquiqu

icquam ex Gallia e[fe e

x/þeälændum. Ruberto nibilominus Pala-

tino , qui proxime

Cafaris orator f'uerat , rofa aurea Pontifica benevolentie munus

m defideranti nibil datum videretur. .

mM[Zt ejf ,€ Germania alf;;am pace

S. LVIII.

i Teutoniz principes omnes, in quepri-

Itaque jam veterno quafi excitat

tnis$

F

2

-

j

412

GUNDLING de cauffa & origine

NU

mis Septemviri Renfii conveniunt, ut tandem aliquando Spirex/ïf'i.ih conventu

feriam operam patriz promiffam reapfe przítarent: conquerentes interea pati-

entiam fuam contumelia finiri, nec dignitatem modo, fed ipfum etiam imperii

nomen pcriclitari.

Indignum videri, pedibus hac ratione conculcari fuam au-

&oritatem ; nec dedecus perbinorum Pontificum annos, nifimuffitando hacte-

nuslamentatam Germaniam, fero libertatis íue memorem.

Viginti & quin-

que elapfos jam annos effe, cum Ludovicus more majorum fitele&us ; & tamen

)

inquiri & dubitari, feque ignave fere ejusmodi dubitationes toleraífe, anis ime

perio, quod magnifice rexiffet interea, fit aptus ? Quocirca rumpendum ali-

quando tam ignobile filentium ac memorabili ad pofteritatem monumento effe

emendandum , quod verecunda patientianon potuerit corrigi.

Atque hos in.

ter juftiffimos queftus przparatis animis ad conftantiam magno tandem affenfu

celebre illud Senatusconfultum conditum eít, quod Albericus de Rofate Iure-

confultus lib. IIT. deprafcriptione triennali infervit, Hieronymus Balbus de co-

ronat. ad Carolum V. repetiit, Rebdorfienfis Monachus recenfuit, Leibnitius

LE AU Ia x t ais M DRRIQL T

aliique nove imprimi curarunt, nonnullis voculis quidem diverfum, fed fenfu

idem: quod jam celeberrimus Pfcffingerus ad Vitriarium monuit.

Nos, quia

de his rebusex profsffo agimus,. afcopo non ablufüros vix credimus,, . fiiftam

imperii conflitutionem etiamhocloco legendam exhibeamus : Licet fura ntri-

vaque teflamenti manife[le declarent ,. Imperialem. dignitatem f poteflatem imme-

diate in filio DEI ab antiquo proceäjä, & DEum per imperat orem Qj Reges mun-

di jura bumano generi aperte tribuiffe : $ quod Imperator ex fola ele&lione eorum

d quos pertinet , verus ejficitur Imperator , nec alicujus alterim eget confirmatione

en approbatione: quoniam in terris quoad temporalia mon babet. [uperiorem , (ed ei-

dem gentes. fübfunt & nariones: && ipfe Domizus nofler Iefus Chriflus mandavit ,

quae funt. Dei Deo, c qua funt. Cefaris Cafari reddenda. — Qui tamen nonnulli

avaritia ci- amlitionis cacitate datli (& nullius feriptura intelligentiam babentes ,

féd divertentes à tramite velli fén[ias in quedam . iniqua & pravacommenta, €j in

affertiones deteflabiles prorumpentes contra potefletem cà autloritatem Imperialem ,

Q jara imperatorum , Eletlorum Q aliorum Principum G imperi fidelium commit-

zunt fallaciter affereutes : Quod imperialis dignitas C poteflaseft a Papa, (j quod

elettas in imperatorem non efl uerus imperator uec Rex , mifi priusper Papam [iue

fedem Apoflolicam , confirmetur , approbetur , c£b coronetur : &* pev bujusmodi pra-

;ï;

vas affertiones & peflifera dogmata hofflis antiquus movet , jurgia (uscitat , com-

(

zeniiones.parir., Q féditiones procurat, — Ideo ad tautum malum evitandum , de

k

confilio & confeufm Eleélorum & aliorum Principam Imperii declaramms, quod Im-

J

perialis diguitas & poteflas eff immediate a félo DEO ; & q:«md de jure & imperii

fi

con[ietndine autiquitus approbata , poflquam aliquis eligitur in Imperatorem , fi-

se Recem ab Elettoribus imperii concorditer , vel majori porte :cïüädïm f atim ex

fola

|

.

a

Ueionts , : fen Foderis Eletloralzs.

415

iedbluuipum — Mu

Bla ele&lione eff. Rex verus d Imperator. — Romanorum ämjändm ( nominandus ,

Q? eidem debet ab omnibus imperio fubjetlis obediri: & adminiflrandi mraimperii ,

( cetera faciendi, qua ad Imperatorem verum pertinent plezariam babet potefla-

tem , nec papa, frve fedis Apoffolica , aut alicujus alterins approbatione , confirma-

tione auil oritate z'ndz'get vel confenfn.

Et ea propter bac in perpetuum valitura le-

ged

ecermimus , ut ele&lus in Imperatorem concorditer, vel a majori parte Elettorum

ex fo

la eletlione cen[eatur &i habeatur ab omuibus pro vero & legitimo Imperatore,

( eidem 4

b omnibus fubjetlis imperio debeat obediri, && adminiflrationem & juris-

di&lionem imperialem & imperialis poteffatis plenitudinem babeat ,. c& habere ac ob-

tinere ab ominibus cen[catur G firmiter afferatur.. Quicuuque antem contra bac de-

M

clarata, decretayyvel definita, aut aliquid eorum affereve, fem dicere, aut afféerentibus

fia dicentibus confentire , vel eorum mandatis vel literis, velpraceptis obedire pra-

fiamfevit , eos o

mnibus feudis , qua ab imperio detinent , & omnibus gratiis , jurisdi-

]

&ionibus , privi

legiis & immunitatibus a nobis , vel predecefforibus noflris eis con-

J

ce[[is ex nunc privamus , Q ipfojure & fatlo deceruimus effc privatos. . Infuper eos

f

crimen lefa Majeffatis decermimus incurriffe , & ponis omnibus impofitis crimen

I

lefa. Majeflatis committentibus fibjacere, . Datumin oppido noftro Franckenfurt,

336*

f

die . menfis Augu[hi Anno Domini 1

. LIX.

:

Verüm tamen cave putes, hanc effe illam toto otbe &in publicis imperii

legibus celebratiffimam unionem, feu fraternitatem ele&toralem. — Conítat

enim, Septemviros peculiariter adhuc coiviffe , G ad jura fua tutanda ar&tiffimo

j

focdere fefe obflrinxiffe , i quis fortein pofterum atquein prafenti ipforum di-

J

gnitatem atque eligendi auctoritatem auderet ullo modo defpicere, ac convel-

wu,

lere. - Focderis tabulg idiomate primum Germanico expreffz fünt, latentque

ille in Bojorum tabulario , unde eas eruditi(fimus Herwartus de Hohenburg

ii

depromtas in latinum convertit. . Credo, hoc Bzovii Poloni aliorumque calum-

a;,

/

niatorum cauífa fadtum , quinoflre vernacule imperiti cenfenrur. — Quas quia

alio fetmone nusquam inveniemus, idcirco itidem latina cum Le&toribus no-

Ílris communicamus : /Vos DElgratia y Henricus Arcbi-Epi/äopm AMognntinen-

!

i5 ,-Waleamus Archi- Epifcopus Colouienfis , Balduinus Zrchi- Epiftopus Treviren-

11

fís , Rudolphus , Rupertus fratres , Srephanu Rubertus Tunior , Comites Palatini

Rbeni & Duces Bavaria, Rudolphus Dux Saxonie & Ludovicus Adarcbio- Bran-

4-

denbnrgenjs. INotum facimus cantlis bomivibus , qui has liiteras vident, aut

j^

,

legi audiunt , quod [imul confideravimus & per[peximus , facrum Romanum impe-

rium in futs bonoribus , juribus & bonis , atque etiam nos in noffrzs bonoribus , ja-

ribus , confuetudinibus C privilegits , qu& a praditto imperio babemus , vebementer

bis temporibm, atque etiam autebac impediti , infirmati, G' gravati fiimus ac

Jém , Q propter communem ac mnqu/ffzigz ztilitatem:totius. Chriflianitatüs ,

Erra

4tque

NT

-

414

"GR UNDLING de cauffa ci erigine

NU

"

uique A4d prkdic

dines

H Imperiü ;zo/frz)'que bonorem , ]:um , privilegia & con[uetu

tutauda , defendendas (j manutenendas , umanimiter comvenimus , && nos confa-

deravimus , quod praditbum. Imperium c& noffrum principalem bonorem , quem ab

eo obtinemus , videlicet in eletlione Imperii in illius ac noftris juribus privilegizs e&

con[uetudinibus , ficut ab antiquo ad.nos , & ad Imperii Elelbores pervenerunt cá

devoluta [unt, manutenere, tueri , ac defendere volumus pro omnibus uoffris

viribus ac opibus, fine fraude , contra quoscunque uemine excepto x fiquidem hos

noffrum bonorem Qj juramentum attingit; necolumm id intermittere propter ul--

lum manudatum , 4 quocunque vel quomodocuuque datum , per quod Imperium (

5s0s Eletlores im prafcriptis vebus ullo modo iufrrmari poffemus. — Volumus etiam

emnes dominos (j amicos , qui ad mos pertinent , vel non. pertinent , frve frnt eccle-

fraflici, ffve féculares , .no/froxqzagze qua*ïlo;, minifteriales , Caflellanos , officiales

G civet, ad idem faciendum regare, Q inducere , inquantum pofamus: &j ad

boc efficiendum debet quilibet ex nobis Ele&loribus alteri amxilium praftare fine frau-'

de; ut illinobisin bis vebus auxilium « opem ferant , idque nullius refpetln inter-

mittaut , Gob nulla manudata , a quocunque illa dari poffent. Quod ff contigerit,

nllam diffenfionem aut dubium fuper bis vebusinter mos Ele&loresoriri: quicquid nos

Tunc omnes , aut major pars ex nobzs , faper boc diffiniemus c flatuemus , id debet

Iï:

vim babere atque a nobis ob[érvari frne dolo. « Qmuialbac. prefcrigta capitayc* unum

quodlibet borum jz'ngulatim fpopondimus bona fide , e& Jffondemus bic præþntibm li-

terzs per nofirum

principalem bonorem , sec mon juravimus boc ipfim ad (anttos

pro nobzis có noftvzs fraccefforibus perpetuo firmiterque tenere ,

neque cogtravenirt ,

sec ab boc. defiffere ullo modo, ficut in prami[is continetur

& feriptum efl. . INow

debenmus , noz volumusquoque ,

nec po[[emus nos , nec quisquam alius , qui nobis-

ä;

cum in banc coufadaerationem-veniet

(qui jurare quoque boc ipfum deber, & vovere,

frcut in premifs c fequentibus

Jeriptum eff ) f ita depravaremur , quod DEUS

evertat , ut contra faceremus , aut facere vellemuss non debemus , inquam , wec

C

volumus , nec po[famus contra juvari ulla difpen[atione, abfolutione , velaxatione,

n

abolitione in integrum veflitutione , neque ullo beneficio , quocuuque momine illud

appellaretzr , undecuuque, aut quomodecunque fieret , frve per xofiras, at alio-

[

r bominim preces , feve quod latine dicitur , ex officie : neque ulla poteffate ejus,

"n

qui hec curarevellet: apud DEum c bomines futuri ac dicendi infames ,. infideles

fi

( perjari ,

ubicunque vel quocunque modo contra fAceremus aut veniremus , quovis

[

patto, omni fraud

n

e ac dolo à prafiriptzs capitibus &f fengulis eorum exclufis. — .Ad

[/7

zotitiam borum damus bas litteras ob/;,

jgnatas no[fris fignis, qua data funt in Rmfö

N

die Tevis poft Mqrgarit&

à Nativitate Coriffü M CCC XXXIIX. 4zm.

[/

$. LX.

Nemo dubitet , pläcuiil'e tum

fenatusconfultum, tum etiam Septemviro-

— —

D

TU

n

4f

Unianä*, ft» Federzis Elethoraliz.

rum pro tutelaillius legis fefe colli

gantium gloriofifhimum propofitum perplu-

ribus.

Albericus de Rofate, quii

d temporis in aula Romano agebat, audiviffe

triusque juris peritos pro edi&to. differuiffe

fe teílatur, magnos pralatos & laicos &

certatim, — Nequeamplius am

blgo q

uin ejusdem tenoris litterz ad Pontificem

Benedidum XII. fint miffz.

Vidiffe fe illas idem Albericus memoriz prodit.

Et Marquardus Freherus vero ad Rebdorfien

fem illas exhibet, in hoc folum

Palatini nomina refe-

fufpectas, quod

Naldemari Brandenburgici & Rudolphi

flat, fatis ea ztate conceffiffe utrumque. — Qua res

rant, de quibus interea con

Sed fieri, meo ju-

fecit, ut Adelzreiterus flu&uanteanimo de iis pronuntiet.

forte litteris initialibus fcripta effenr Ele£&torum

dicio , facile potuit, ut, dum

nomina chronologiz & huj

usmodi notar

um imperiti litteras L. & W. commu-

taverint , literaque canina

R. Rudolphum Palstinum fignificari exiftimaverint ,

cujus filii Rudolphus,. &

Rupertus ea etate Palatinatum commouni: jure tenuere,

Marchiam Brandenburgica

m vero Ludovicus Imperatoris primum genitus ad-

hil, aut parum dubitationis fuperfit, & illas quo-

miniflrabat ; ita ut fere ni

que in genuinarum litterarum albo e

ffe relinquendas.

Quapropter fine hzfíita-

San&li[[Imo in Chriffo Patri ac Domino , Do-

lj

tione diCtam epiftolam adícribimus ,

mino Beneditlo Papa .

Feffri devorifilii, Henricms

DEI & Apoffolica fedzs.avatia

u

Archi-Epijäopm AMogn

ntinus , Eletlorum. Principum: Decanus , nec non per. Ger-

bi Cencellarins: Balduinus Archi-Epifcopus "Trevirenfís ,

"

mauiam Sacriimperi ZArc

Cancellarius Gallia.

Walra

mus archi- Epifcopus Colonienfis , Cancellarims Italia:

J

Marchio) Zarcbio Brandenburgenfis, Camerarits z

Waldemarus (lege Ludovicus

!h

Rudolphus (lege & Rup

errus ) Pa

latinus Dapifer : Rudolphus Dux Saxonia, por-

r

titor ezfis,, Romanerum

Regi5 , & coronandi Imperatorrs legitimi Fleilores, — Gra-

Jjv

vamur non modice, « turbamur ex intimus,

cum. reverendam Sacrofantiam Ro-

I

manam Fcclefiam , matrem noftramn ci ipfius f(ummos Pbkt;zföes:, quibus veverentiam

[j

& bonorem: exbibere volumus prompt*z/':- C devotzs animts omni vices ac (acrofan-

711

&um Imperium d Imperatores [

u Reges ipfrus quorum defenfro ad nos e&* omnes alios:

/

Coelettores noffros pre; ceterzs nun

di Principibus [pecialiter pertinere dino[citur ; ficus

videmus ad invicem diftordare.

ANam ex boc um potues

s

zemporibus prafentibus ,

vunt fibi c populo Chr

ifliano proficere, prodeffe,

e pront eft diviuitus inflitutum

Z

Propter qua in diverfs« munu

di partibus ,. provincis &* ter-

li

fbimutuo faffragari.

vz, ipfis regendas , guherwndaa con

willis, inuumera execrabilia pericula ani-

ftandala in Dei Ecclefia (quod dolenter:

marum , per(onarum ( verum ( diver[(àa

j

vreferimus) funt [aborta :

em majora præjkmunmr faturims

temporibus , qua ad. ple-

/

uum dici nequeunt ,. ue

l confcribi ,

certitudinaliter: (aboriri .. qua [abmoveri non

eflas contenta fit. fücis juribus ci con[fuetudinibus. batlenus

polfant , nifi Autmque pot

ab(eruatis , Greformentur, qua una contraa

liam attemptavit,

$. 2»

416

GUNDLING de cau[a d origine

6. z. Santlitati veflra cum omni devetione , & in modum , quem poffie-

mis , meliorem && bumiliorem referimus bono. Zelo , quod fuper pramilfis v ad

confulendum ci* providendum Sacrofantlo Romano imperio, cujus jura, bonoros,

bona , libertates & con[ietudines proffrata jacent, G a diverfis perfonis. Ecclefia[fi-

ei5 e fecularibus funt & fuerunt batteuus in grave prejudicium ditli Imperii in-

vafa, occupata , ( multa fempliciter conculcata ; .XF. die menfis Juli anni

XXXFII. in Reinfo fuper alveo Reni (ubi Principes Elettores fuper negotizs im-

perii tratlandis comvenire confueverunt ab antiquo ) cum aliis Principibus EleHori-

bus Imperii in unum f uimus congregatis ( dz'fueifs deliberatiomibus c& confrlizs pra-

mil]is , ficut divina gratiaplacuit, omuts unanimes fuimus (& nullo penitus di[cre-

'2

pente pro defenfone & recuperatione jurium, bonorum, bonorums libertatum ,

con[netudinum [acrà Romani Inperii ac totius Chriflianitatis , ad cujus regimen ci

defenfronem idem imperium principaliter ordinatum. dinofcitur ; difpo[ftimus c

|

ordinavimus pro mobis df fuccelforibus noffris, & firmavimus jurejurando, pe

li

JAcramenta corporaliter à nobis & ommibus Cocleitoribus noflris preflita ; quod

jura , bonores , bona, libermmeä'canþæmdin&s ditli imperii & noflra nobrs in. ele-

f

éijone imperii competentia ex con[netudine vel de jure manuteneamus, defendamus

[//

& illibataconfervemus toto piffe ,. & viribus nofiris , contra omnes bomines cujus-

i

Cunque praeminentia , dignitatis feuflatus exiflant, c quod boc non obmittamus

l

propter. aliqua þerim/la rerum Q per[onarum, aut pracepta , mandata, aut pra-'-

ce[fns , per quemcunque modum $ formam

41

prolati frnt , vel in antea proferantur

contra imperium €7 nos ,. vel Coelettores n

offros, per qua ditlo imperio, ac nobzs

D]

€? Coelettoribus noflris, in

praditlzs $uribus , bonts , bominibus , libertatibus e$

P'I

cop[netudinibus prajudicatum fst , velin futurum poffet prejudicium generari.

$. :« Et tandem fuper pramifo lamentabili defrderio , c cau[]is originali-

bus , ex quibus ortum dinofcitur, quod interfantlam Romanam ecclefram , ac fa-

erum Komanum. Imperium c Dominum noffrrum Ludovicum Romanorum Impera-

/

Forem , jam longts temporibus diligenti && follicita deliberatione prababita, nos &

r

alii Coelettores noffvi cognovimtus , Q? nobis con[lirit evidenter ex proce[fibus quon-

D

dam Domini J'obannis Papa XXII. pradecefforis veftri , quod ipfe primo ( PQ/ïM

fémtentias excommunicationis cb interditli (fi fic. dici merentur) ac. alias diver[aa

Jéntentias ( proceffas de f^tto contra DEUM & juffitiam , &b jurzs ordinem ful-

minavit, coutra praditium Dominum noftrum Dn. Ludovicum Rom. Imperato-

Jot

rem, ac fautores & adbarentes fibi :

qui a majori parte Principum Elettorum fuit-

d

rite & rationabiliter in Regem Roman

. eletius , in Imperatorem poffea confecran-

i

dus: quod fe de admini

j

ratione imperii intromifit non approbata per pradittum

pradecefforem veftrsm ip[rn

$ elettione , quam in difcordia afferuit cc:lehmmm.

So ,

"

4iT

Uniargis " (fæäerä 'Eleäll ofa'l;.

*

V..

P& 4 P qkæy fententias d proceffes , cum juri d conþeüzdini Iiperii c

prafato Domino noffro Ladovico, nobis & alis Eleltoribus Imperii permaxime . de-

rogetur; Ccumjure caveatur G confuetudine , cujus contrarium in memoria bomi-

num von exiflit , fet vationaliter introdufbum , & finé cnjusvis contraditlione legi-

time ob(ervatum , frcut etiam in pradicto perlamento per nos alios Coelet£lore

xoftros, prababita diligenti deliberatione ef difcuwone ac confiliomultorum Prin-

cipum , Comitum, Baronum G nobilium e[l concorditer declaratum , && féntentio-

naliter definitum : Quod vacante Romano imperio 15, qui eligitur concorditer,

vel à majori parte Principum Eletlorum , pro Rege Romauorum ab omnibus eff ba-

bendus : Et quod nmec nominatione, a])probatione, cozfirmatione , cönfe'nþt, vel

aukloritate fedis Apoffolica faper adminifiratione bonorum & jurium imperii indi-

et , fine titulo Regis affumendo : quodque jra & Lbona imperii adminiftrare & gu-

j

5

erazare.

poterit , j de jure & confuetn

;(ine , ' th!ld fädlis Apo/folicæ feper boc Jicen-

$

£2 babita:vel obtenta.

ul

AETUES

Quare cum Santlitas veftra teue

atur pn omnibus Regnis mundi de-

d

fendere jura imperii , quod ad defenfionem fadts Apoflolice cb totius fidei Chrifliana

Iu

eff colirus ordinatum , & frne cujus falubri gukermtione Q def'enfrone non pote[H in

j

epulentia pacis perftflere Chriffianus populus, nec. bene colere pacts auttorem ; clemen-

u

tia Santtitatis Fe[ftre fapplicamus cum omni butnilitate G* reverentia, qua poffamus

& valemus , quateuus. fententias G proceffus pranotatos, && quidqnid exinde ob

: Prul

0s fécutum eft totaliter ct peuitus reuotetis , tanquam in prajudicium imperii &

'W,T

guvium ipfrus prolatos.

Quajura illibatapro poffe férware tenemur ratione a nobis

!051/!

praffiti jeramenti ,

st obinde in omni obedientia «5 devotione Ecclefa Romana cr

Et ne, fi

SantHtatis vellra debeamus devotioribus animis perpetuo permanere.

T2

fecus fieret , nos j alii Coeletlores noftri cum aliis Principibus Ecclefiaflicis && fecu-

laribus Alemannie cogeremur. & invenire G quarere contra eosder proce[[as &

/

hh

feutentias , quamvis inviti, remedia opportuna. — Super prami[[is ad Santlitatem

j

Vefivam tales trausmittimus quibus in. dicendis &* petendts .moflro. nomine .i/dem,

veftram clementiam petimus adbibere.

g

.

LXI.

:

(4

äu&oribus*

Et(i vero in ipfo Ele&orum fan&iffimo fæd&rc, nonnulla de

L

& nominibus eorum inque primis Bohemiz rege Joanne occurrunt, qua ma-

il

jori luce &nt colluftranda, (Latim tamen initio differtationis noftre monitum

s

! eft, hasobfervationes complexurum caput lL. aut novam differtationem duabus

ii

- aliis comitandam.

Faxit DEUS, ut & vires nobis fuppetant, G interea Ele.

14//'

74

&orum eminentiffimus ordo aliorum imperii Principum confeníu

[

& amicitia fuffultus feliciffime perennet.

Q--

FINIS.

ILLU-

,GSS

E

GUNDL.de cauffa cx orig. Unionis, fen Fed. Ele&oialis.

D fes

De in

ILLUSTRI

AC GENEROSISSIA240

RESPONDENTI

PRAESES

M

FERICITATEM.

Tfi meo elogio ac commendatione minimeeges, propriis utpote virtutibus,

induftria atque litterarüm egregia cognitione exfplendefcens ; non poffum

tamen non publice teftari,

eum rE efle, cujus exemplum imitentur Juvenes

alii nobili profapia oriundi. Neque enim quisquam fere eft tui ordinis, qui

per quinquennium & quod excedit, in fchola commoretur, immo opinantur

plurimi , longiorem moram (ibi detrimento fore ,

& folidam cognitionem re«

rum uf(ui adverfari. Quod ficutiàfalfo proxime abeft ; itaid inprimis operam

dedifti, ut ne prefumtz huic opinioni locum dares, fed cocpto femel tramite

decurrens ipfo facto oftenderes, quantum inter umbram eruditionis & dodri.

nam ipfíam differentiz intercederet.

Neque enim vitz difcit, qui aut nihil,

aut parum difcit. — Quin ita potius partienda videntur itz noftr temporá, ut

nonnihil fpeculationibus tribuendum fit, antequam in forum, curiam , aulam

cum fru&tufefe conferat quisquam. | Cumque a T& , qua indicavimus, follicite

fint obfervata, ut qui tum in Lipfienfi Academia, vum Fridericiana noftra fa-

pientes femper doCtores fectatus es,

eorum przceptis diligentiffime aufcultans ;

idcirco fpes e& non levis , felici(f;

me verfaturum rz aliquando in rerum ac&tibus,

quibus r& PniNcr»s tuus virtute

ac prudentia vere magnus baud dubie in-

dulgentiffime deítinabit.

Faxit DEUS, ut, que Parzn tuus, Vir illuftris

ac primarius, enixe cupit, actua virtus meretur, inter

plaufus atque accla-

mationes amicorum , fauftiffime confequatis.

Hale Magdeburgice

ipfis Kalendis Novembris c15 12 ccxx.

XI.

t

DISSERTATIO

X

li

CURIIS SUPERIORIBUS IN

— GERMANIA,

hi

bertei DbEtböffä: "in Srutidolamb /-

PRe&£.

ä

.L

419

$93 (9) 86

L

"cme

3

PRZESIDE

PRECHTO

CHRISTOPH. FRIDERICO HARP

Würt.

Confil. & Juris Prof. —qul Ord.

.J.U, D. Scr. Ducis

PRO LICEN'TIIA

" defenía ab Amtlore & Re]]wndent

e

RGIO MüLLERO,

Hcilbrbnnenü.

. JOHANNE GEO

TUBINGJE, 173*

ROE

N- D' N. f- C. ;

PROOEMIUM.

erio Romano Germanico olim ufitatis, poftea

Ateriam deantiquis in Imp

ige

vero abolitis [udiciis G«

rm. Xyberbóffem pertratantibus, Prafamie

[l

mis loco de variis ,

qui quondam in Germania e

xiflere , judicibus aliquid prz-

l

A

d temporá recurrentes antiquiffima, deprehendimus, Ger-

u

mittere liceat.

manis fuiffe Priscipes, qui j

ura per pagos vicosque reddiderunt, Tacit. de mo-

Ifl

rib. Germ. c. XII.

Cafar de

B. Gall, Lib. VI. c.23. hosautem fuiffe nobili ftir-

i

dit Tacitus Cap. XIII. Zz/fgzis, inquiens, INobilitas aut ma-

pe natos, idem pro

nationem etiam adolefcentulis a[lguant. — Nerum

)

na patrum merita Principis dig

x ipfa plebe de-

enim vero penes hos folos juris

dicundi poteftas haud fuit, íede

.

M

le&i nonnulli, judicio Affeffores dati

. Conr. Diff. de urb. German. Thef. 47. Nec

Y

illisfuit jus,aut tr

ibutum fuis indicendi, nullum it

em fuit belli ac pacis arbitri-

l

[

confenfu impetrato.

Conítituti fueruntin majoribus totius po-

(

um, nifi plebis

uti clare Tacitus de 74. G. Eliguntur

, inquit, ieüsdem Concilime

uli comitiis,

nes unius alicujus pagi incolas,

e? Princibes.

Adeoque eligendi jus non fuit pe

fed apud optimatum

& delectorum ex omni pleb

e Concilium Conring cir- Dif-

Principes hos , quos

appellat Tacitus, ac antiquiffimis usque

fäïfc'

Thef. 4.4-

dictos

fuiffe, afferit Conr. z D. modo alleg. Th. 4 g.

temporibu

s Germanice (Otapen

uto, ac Giraben ita & caaitie fuiffe

vocem vero Giraoa Girau d

erivari poffe p

appellatos, teítatur Meinders D. de

jmw'sdi

&ione Colonaria & Curis Dominica-

de Origine ,

officio ac munere GograviorumS. y«

libus , € inappend. ad ejusdem D.

Francos nomen

Gravionum, quo nom

ine ipfi Comites fuos

Unde poít apud

bilesad munus judiciale

nuncupabant, per

manfit, nimirum fenes canitie venera

præcipu'e deli

gebantur ;

Hert. Notir. Feteris. Germania populorum. Cap. 4.$. 7.

*

Gravionis j

udicem fignificabat , Meinders Diff. de furisd. Col. c&

hincque vox

, . c. Befold. 7bef. Pratl. voc. Gyta.

Quam fignificationem

Curizis Dominica

Gin Grao bebeut

& fcquior etas tenuit ,

Giof. Spec. Saxon. Lib. 3. art.13*

Ggg 2

| nad)

s

AAI

430

HARPPRECHT de Cnrüs.SuPerioribuf

nacb altem C5acbfiftben qreut(tcben einen ORicbter, barum baben Siefefn Waä?

men bíele unter(cbiebene SRid)ter Knichen de jwre territ. cap. 4. 2. 05. féa.

Befold. Coz/d. 1 2$ . 2.10. f'eq.. NV ehner. obs. Pr.voc. Gtav, Grof(daft. Schil-

ter ad us F. 44 c. 1. $. 13. Flert,. D. de Orig. & progreff- fpec. T. R. G.G.2.

& pafhm. — Affefforum his principibus jun&torum jam antiquitus. receptum

nomen Germanis eft &5dyepen, Codbopffen, Gxbóppen , qui concurrentem

J

cum principibus habebant Jurisdictionem, Conr. fzpra aL. Difp. Thef. À.

Quz ]Jurisdiciomis autem, eadem & meri mixtique Imperii fuit ratio.

gt

MNec enim legas, vel deleCtos illos Scabinos (ine Gravione, vel (ine Scabinis

fi

Gravionem in quemquam animadvertiffe. [ta nec defumma Reip. quicquam

34

con(tituere vel plebi licuit foli, vel foli Gravioni: Sed ad Concilium, fi quid

|

majoris rei effet conftituendum, etiam ex plebe delegati una cum principibus

convenerunt.

His tamen interíe de minoribus rebus confulere & ftatuere fas

E

erat, etiam inconfulta plebe; de majoribus vero negotiis non nifi eà adhibita ,

Conr. c. D. Tb. 5 o. & ejusdem D. de Ducibus cj Comitibus Imp. German. Tb. L.

Quod expreffis verbis docet Tacitus de M. G. De Zdinoribus , inquiens, rebus

Priacipes con[altant , de majoribus onimes , ita tamen, ut ea quoque, quorum pe-

nes plebem arbitriumeft ,. apud principes pertratlentur. Ex quo liquet, in om-

nibushis maximam tamen vim & autoritatem principum fuiffe. Conr. c./. Sub

(gä

Regibus ftirpis Merovingicz judiciaria potcftas erat penes Comitem f. Prafctluns

Palatii, qui 7Major Domns dicebatur , & de omnibus fecularibus cau(is curam

p

inftanter habebat, utnecfeculares prius Regem absque ejus confultu inquietare

neceffe haberent ,. quousque ille'previderet, fi neceffitas effet, ut cauffa ante Re-

gem merito venire deberet. Pratereain hoc maxime ejus folicitudo erat, ut

';;

omnes conteationes, propter equitatis judicium Palatium aggredientes, juíle

& rationabiliter determinaret, feu perverfe judicata ad equitatistramitem redu-

ceret, ut & coram Deo propter juítitiam, & coram hominibus propterlegum

4

obfervationem cundtis placeret, Lehmann Chroz. Spir. li, 2.cap. 9. Id vero

[/

notandum , quod Comiti Palatii in. caufis principum Imperii, non nifi cum

fi

fpeciali Regis mandato, judicis officio füngi licuerit, fed folummodo inferiori-

fi

bus Jus dicendi poteílas conceffa füerit; Id quod teftantur Cap. Franc. /ib. z.

p

tap. 77. de Epifé. Comitib. potenutioribus , qui cas[atm inter fe babuerint. ubiita z

&

Neque ullus Comes Palatii noflri potentiores cau[fas fine noffra ju[]rone fimire prafs-

P

mat , fed tantum ad pauperum (f minus potentimm juflitias faciendas fibi feiat effa

1

vacaudum. | Ad hanc Dignitatem illi tantum evehebantur, qui facultatum co-

Qu

pia abundabant , ac illuftris profapiz (plendorealiis prefülgebant. Eginhardus

ia vitaCaroli M. . Ut plurimum unicus tantum Palatii Comes hoc judicis. offi-

u

€&io perfun&tus eft ; Aít poítea Carolus M. hoc mutaffe & plures conftituiffe,,

N

àtque itanimiam , quam major Domus intuitu officii fibi arrogabat, poteíta-

Y

t6R

fxï

in Germanta.,

etetmerntct

t w I n

-

LAX

tem diminuiffe videtur, n

ön ignor,ans, Patrem Pipinum aliosque antecedenteg

Majores D

omus R« gibus

fe equaffe , vices eorum occupsffe , iis nihil preter in-

bulum reliquiffe, ac.omnem potentiam fummamque Imperii ad

l-

ane Regis voca

A

fe traxiffe, Eginb.

in vita Caroli A. ubi itaz/ Opes- C? potentia Regni penas Palcsü

m

Prafeitos erat , qui

AMajores Domus dicebantur , & ad quos fammum Imperium [pe-

2j

Éabat : INeque Regi aliud relinquebatur , quam nt vegio tantum somine contentus,

^

erine profufo ,

barba fubmi[ia fülio vefideret , ac [peciem dominantis effngeret , le-

gdt().f z

decuuque venientes an

diret, iisque abeuntibus vefpon[a ex [na velut poteffate

redderet.

Atque tales quidem Palatii Comites ex qualibet Imperii natione eli-

gebantur ,

ut unusquisque fuübditus in fua lingua audiri, ipfique folatium auxi-

Sub Regimine porro Francorum

liumqu

e impertiri potuerit. Lehm. L. 2.c. 2

Ducibus Provinciarum

Adminiflratoribus fuberant Comires, qui in Civitatibus

ac pagis jus dice

bant, Lehm. Chr. Sp. Lib. 2.c. 21.22. 23. Struv. Cinfeitumg que

exeicbs ; Jotftoti

e im britten 2[bfag $. 20. Conring. D.4de Dzc. & Com. Imper.

Etenim , quemadmodum unusquisque Ducatus in certos pa-

Germ.T bef. 1 4.

gos erat divifu

s; Ita cuilibet tali pago , Gove di&to, Conr. D. de llIrb, Gergs.

!

T bef. g 1. && de

udic, Reip. Germ. 1h.23. Comes praficiebatur, Gogravius

Lehm. Chr. Spir. Lib. 2. C. g. qui juftitiam adminiftraret, /. c,

Y

inde appellatus :

€.17. cum dele&tis é populo

aut Scabinis, c. /. c. . Conr. /. c.. Struv. fzzpra all. |.

T

n

JEvo Carolingico pra aliis judicibus eminebant 74;//, quorum officium clare

fifl

proponitur in Capitulis Carolt & Ludovici Lib. 2. c. 26. his vertbis: 44 boc à

nobis miffi confHitutà, wt, fi quilibet Epifcopus aut Comas miniflerium fnumpropter

i

f

quodlibet impedimentum implere non po[fit , ad eos recurrat , & cum eorum adju-

torio miniflerium [uum adimpleat, — Et fi talis cau[a f'uerit , qua per eorum admoni-

W

toxem emendari non poMt , per eos ad noftram notitiam deferatur.

Et ff forte

t

bdu-

Epiftopus aut Comes aliquid negligentins im fuo minifferio egerit, per iflorum ad.

monitionem corrigatur : Et omuis populus [Ciat , ad hoc eos effe conflitztos , ut , qui-

filii

cunque per negligentiam , Aut incuriam vel z'mpqäïbilimtem Comitis juflitiam faam

0

acquirere non poterit , ad eos primum po[fit querelam [iaam deferre, Cj per eorum

auxilium juflitiam acquirere.

Di&i fuere Miffi, eo quod ab Imperatoribus in

l'

provincias mittebantur, jus ibi dicendi, & quorumcunque querelas audiendi

h

ac decidendi. Lehm. Chr.Sp. Zb. 2. cap. ro. At nechi foli judiciaria gaudebane

, L

potefl:te,

verum etiam Comitéi , utpote quibus Leges Francice inculcabant, ur

pleniter juftitiam

dilig;nt, & juxta vires eorum expleant, ac quoruricunque

& juftiffima deliberatione definiant. Lc. £. 77. His Comiti-

qu:relas pleniffim:

bus, quia fzpius quà con

filiarii ad obeundum fuum munus in aula Irperatoris

verfabantur, vel exercitum in expediti

bnem educebant, fuerunt adjun&ti Prí..

(&dultheifi , qui in Comitatu judicium ex.

pofiti, Germ. G5tattbalter, Q36af,

Scabiuis five Affefforibus, quorum eletlig

Crxcuere, vid. Lehm. Z c. c.22. Una cum

6883

penes

422-

HARPPRECHT dàc Ckriis Superioribus

penes miffos, vel Comites & poþulum erat. L. all..— Quamvisautem jam dixeri-

mus, potiffimam muneris Comitum partem abfolviffe juftitiz adminiflrationem;

hoc tamen etiam certum eft, non unam horum eandemque femper fui(fe con-

ditionem, fed varia eorum genera orta fuiffe, tum à locorum varietate , quibus

ut preeffent erant conítituti,tum negotiorum diver(itate,quibus occupabantur,

cognominatorum; Vid. Burcard Gotthelff Struv. z differt. de offic. Imp. Saxonicszs,

fétl. 1. $. 3. — Sic fub Carolingis fuerunt Comites Palatii, Comites , (& Centenarii ,

à Centenis, in quas regiones diftindte erant, di&torum, capir. lib. 3. c. 10. lib. &.

c. 23. apud Lebm. Marquardus Freherus is Orig. Palat. lib.1.c.2. qui in Comi-

tatu juftitiam adminiflrabant, tam in Civilibus quam Criminalibus jus dicendo,

& delinquentibus pocnas legibus Imperii de&nitas irrogando, Lehm. C. S. //b.2.

€4p.17. À Comitibus Provinciz fub Carolo M. diftinguebantur Comites Pala-

tini lub Imperatoribus Saxonicis, quodilli in univería prov;ncia, cui erant prz-

pofiti, jura reddebant ; hi vero terram Palatinatui adjectam folum gubernabant,

in eaque potiffimum jurisdiCtionem exercebant ; Sttuv. c./. $. 6.. A quibus dif-

ferunt ZZarggravit, àvoc. AMarch limitem vel fines notante, nominati, Linden-

brog Gloffar. voc. 7Marcba. Marquard. Freher. iz Orig. Palat. all. loc. qui finibus

prefedi incurfionibus hoflium refiftebant: & f(imul ibi jus dicebant, Conr.

Diff. de Duc. & Comit. Imp. Germ. Thef.iz. Struv. Ginleitung gut SXeidbs4Joiz

florie sten 2[b(a& $. . nec non B»wrggravii à Burgo feu caftro vocati , Marq.

Freh. 7.c. qui munimentis, quz arcium nomine vcniunt, & locis finitimis re-

pb a. C VIRRRA. D Pa a ia m L.

gendis atque tuendis pra'fticutierant, Struv. D, Je voto Burggraviatus Stromber-

£enfis $. 2.. Conr. ]. c. ac fimul jus dicebant, fecundum Speculum Saxonicum

Part, 3. art. 52. apudStruv. Z.c.

A variis his judicibus jurisdiéctio non nifi no-

mine Cafíaris exercebatur, Kemmerich Zztrod. ad. us P. lib.7. cap. y. $. 16.

Conr. D.4e d. Reip. Germ. Thef- 36. usque 29. cuique vero recurfus ad [udi-

5:

cium Regium.patebat ; Conr. c. D. Th. 36. 28.63. ? pa[fym. At ob Imperii

L[

Germaniciamplitudinem hoc non fufficiebat , fed hinc inde judices provinciales

conítituebantur; id quod patet ex Suevico JureFeud. Ao. 1452. Norimbergz

j

colle&o apud Schilter. Cod. Zur. Alemanns. Feud. Syie 9tann (ullent Fometn

[2

fl

Ü

für ben £anbridhter inbeg Gierid)te2t. — Et cum turbulentis Interregni magni

In

temporibus diffidationes orirentur, ac ubique judicia exularent ; 4rbitraria

Jdicia, que femi Germanica voce 4zffrege appellantur, conftitui cecperunt,

Conr. c. D. T5.53.54. & féqq. B. G. Struv. Cinleitung gur Seicba^Joiftorie

li

Vg

int Stett [b(a6 6. 1 3. eSynr. Jfur. Publ. c. 24. $. 25. féqq. cam quibus quan-

h

dam habent affinitatem ea judicia , que Germanice £Sberbóffe nominantur , &

de quibus aliquid pertraCtare certam eft. — Cum autem hacce materia, ( uti

Kre(lius i& Co mment. ad confe. Cr. Car, not. ad 4rt. 215. fatetur) à Commentato-

ribus

&

in Germazia.

423

^

MUAEU Rn

ribus ficco focco hucusque fuerit praterita, fpes mefovet pulcherrima, fore, ut

Tu, B. L. mihi, cui non Commentarium, fed faltem Differtationem fcribendi

animus eft , fi que melius exhauriri potuiffent, ignoícas, eaque, quz ex Archi-

vis publicis depromere potui, zqui bonique confulas. Deus interim T. O. M.

hunc laborem exoptato aufpicio ac fucceffu fecundet.

-

"T hefis

L

:

Germanis veteribus fimplici ratione fuiffe proceffum, neminem Hiftorie

rerum Germanicarum peritum fugiet, Quamvis enim jure, ututnon fcripto,

haud carerent, ac circa juftitize adminiftrationem plurimum effent folliciti , mo-

dus ramen procedendi brevis erat, Struv. Hiff. Tur.vap.6. 6.1. Simplicibus

tum populinon aítuti non callidi Tacit. de 4M.G.c.22. $.5. moribus conveniens,

legum multitudini; Advocatorum malitiz, lucri cupidini lites protelanti ad-

verfantibus. Hinc fa&um, ut ipfz etiam graviffimz inimicitie cam cito fue-

rint compofite, id quod diferte teílatur Tacitus Ze 74. G. c. 2t. Sufcipere tam

inimicitias (éu patris feu propinquiquam amicitias nece[fe eff . INec implacabiles du-

rAnL.

Luitur enim etiam bomicidium certo armentorum ac pecorum uumero , ve-

cipitque fatisfatlionem univer(a Domus G.. Talem proceffum fimplicem , faci-

lem, acbrevi tempore circumícriptum & multis infequentibus temporibus ob-

tinuiffe, nec controverfias obortas in longum protelatas, fed ex recepris mori-

bus ex zquo ac bono fententias pronunciatas fuiffe, nos docent Conr. 7r. de

kl

Orig. fur. German.cap. 25. & differt. de Tudic. Reip. German. Thef: $2. Struv.

[

!]

Lehmannus i2 Chronzicts Spirenfibus lib. 4. c. 1.

- Hiflor. Tur. $. 14-

Thef.

H.

Hzc juris morumqueratio apad Germanos fenfim fuit continuata. Nam-

que licet Seculo XIII. Jus Civile eque ac Jus Canonicum pedetentim fuiffet in

f.

Germaniam introductum , Hert. D. de coz[ult. legib. im Special. Germ. Rebusp.

l,

$. 15. idquod ex eo patet, quodin Jus Saxonicum, cujus natales plerique DD.

l[

ad confinia Seculi XII. & Seculi XIII. & quidem ad tempora Friderici I1. Im-

$

eratoris referunt, Conr, de Orzg. Tur. Germ. cap. 30. multa ex Jure Civili Ju-

(tinianeo fuerint inferta, Struv. Hiffor. Tur. cap« 6. $. 39. Swyk. Diff. pralim.ad

!

Uf- 7Mod. ff. $. 1 . SpeculumSaxonicum arz. 56. lib. 2. & à Seculo XIV, magis

invaluiffetin Germania Jus Juftinianeum, tefteSrruvio latius hoc deducente i»

l

Hiftoria Tur. cap.6. $. 30. dum erectis Academiis juris Civilis Profeffores con-

fticuebantur , exinde etiam in Aulas Imperatorum accerfebantur homines in u-

troque jure edocti, dequo quidem contrariam fovet fententiam Conringius de

Orig..

Zar. Germ. $.32. demonílrare contendens, nonnifiSeculo Decimo Quin-

toin 5c

holas atque fora Germaniz introductum fuiffe Jus Civile; & quz ante

hac tenipora

fuerint initia, admodum tenuia: Tantum tamen abfuit, ut tales

IN

ere&æ

$

du

424

HARPPRECHT de Curii Superioribit.

ere&t» Academiz & hinc inde exfiftentes Jureconfulti ob tantam Imperii Ro-

mano- Germanici Amplitudinem juri dicundo ac caufis decidendis füfficerent ,

ut potius nimius controveríiarum cumulus grandem eorum copiam defideraret.

ä

Quoniam vero Juris Civilis difficultas tantum Turisperitorum defe&um proge-

neraverat, ut paucitum exiflerent, qui ad duCtum & normam uris Civilis ju-

dicare & fententias concipere poterant ; Judices quippe erant homines zqui

ä

quidem , quos fenilis prudentia commendabat , & experta juftitia ac pietas, fed

iliterati, qui fecundum leges provinciales ubique ufitatas & con(uetudines

prónunciabant, teflibus Struvio i» Hiff. jur. cap. 6. $. 28. & Conringio is

Orig. j'r Germ. cap. 25. « 28.

Hinc Legum peritiá ad paucos redaCtà, ufu

W

veniebat, ut, cum judices folius zquignari Legibus diffolvere lites nequirent,

fapius judiciorum vicinoram Jureperitis haud dubie inftru&torum, quo ipfo

multa illis prz omnibus aliis conciliata fuit autoritas, operam requirerent, ad

eaque controverfias deferrent: Cui accedebat exigua à principibus in turbulento-

rerum ftztu judiciorum habita cura, utpote qui incaufis dubiis non modo fub-

ditis fuis , fed & judiciis ipfis ad Ma

lare vel confultum ire permiferunt.

giftratus oppidanos ac yicinajudicïa appel-

THEL- TIH,

Atque talia judicia, quorum dijudicationi res controverfz ab illis volun-

tarie relinquebantur, Germanice £yberbóffe vocantur, Conít. Crim. Car. art.

215, nec res nifi per paraphrafin latinereddi poteft.. Verbum £)betbo(f compo-

off , Lat. curia fignificat judicium, quo

fitum eft ex Dber & Jyoff ; vox vero

fenfu Curias Provinciales £joffaericbt, fanbgerid)t dicimus. — Si vocatur Der

p p uETA ——

bécbfte Syingftubt unb £yberboff fapremum judicium , Befold. T/ef; Pratt. voc.

Syingboff z 44ddir. Verbum autem £ybet denotzt fecundam quafi Inltantiam

in fenfu imptoprio & arbitrarie ele&tam. — Appellat Curias Superiores Kreffius

in Comment. ad conft. Cr. C. not. ad art. f. $.2.

Oberhovia, quz hoc inodo

df

defcribenda cenfeo : Quodfuerint j'udicia arbitrarioelella, in civitatibus ut pln-

vimum con[lituta , a quibus tauquam in jure peritioribus, velut Provinciarum

Oraculis , Tudices in oppidis minoribus & communitatibus vicints, Jarium d& rerum

ad judiciaeorumque exercitationem pertinentium minime experti , in caufis tam ci-

vilibus quam criminalibus decidendis dubii baventes , ad firupulum illum diffolven-

dum, ex inveteratacon[Aetudine, [amtibus partium co;af(in AC j&htmtiæu expetebänr.

Thef. - IV

- Etymologiam atque Defcriptionem excipit $jzozymia fyberbóffe dicuntur

quoque £)»bergericbte, uti docet Lehmannus iz Chr. Sp. lib. 4. cap. 11. ubi ita:

$ie SRicbter baber nidbt alleini, as ber Gotabt Sjeotbbur(ft unb 2XGobl(tanbt

h. «6 6 m al p u) o ag

bern

gtforbert , benebenbem Graffen unb (cinen Gotabtbaltern vertoaltet, fon

qu

—— ]

ü

,J*Rx

-

-3n Germania.

42f

0

üu&) 'aüe SSürgerficbe S*yrfüitgen, Srebel unb Maleüzæüa:cf)en berijört, et*

t,

fannot, gericht uito betivafit; Goofic in beé Cpeprgaus Slecten unb Syot(fe

ftpafften perafeicben Goadben sugetraget, baben biefelbe bor Dbergericbt gu

Gpeper su Gntícbeib, Grfanbtnuf unb Grlebigung gejogen terben müffert.

Atque Judices in Curiis Superioribus fplendidis nominibus ber ber «SXicbtet

fuiffe ingnitos, A&da Wimpinenfia docent. ^ Vocantur etiam. Corfultations-

Jóffe, quodin caufis dubiis Con(ilia ab ip

fis expetuntur, prout majoris fecuri-

tatis gratia confultari folent Academiz. Necnon Appellations-$36(fe , eo quod

& Appellationes illuc devolvebantur, qua tamen proprié Appellationes haud

erant, uti infra dicemus,

Thef.- .V,

Hujusmodi Curie Superiores paffim olim erant conflitutz. — Sic talem

quondam in peraritiquá Civitate Imperiali Wimpinenfi exftitiffe, teftantur A&a

NWimpinenfia, &quibus fequentia excerpere liceat : CD(f Gíag 2(nttoort SRebt

CfBiberrebt 9(naebárter Seugen Coag , onb entficbem getbanem Sedbtbes

(dlieffen binterfegen , 9tucb allens eregen, bietveil aber bie Coacbe ficb etroad

bifoutterfid) onb tveitfeuffig anfeben lagt, 9l8 acbt fid) ber Suicbter folde ju

erioen onb barínmmengu erfenmen nod) sur geit $u gering berftenbig , baben bes

lu

totvegen aftem Joerfomen nad) biefelben ant bie. Grnvefte Sur(icbtige &rfame

4f

$nb weife Joerrm G3dbultbais SSurgermaifler nb SRid)tere bee Japligetn ?R52

1

viifcben SReidbftabt CGimpffen al8 9yren SOberboff barimen Qartel su fellen

[

$nb Die Ciaden juerroegen gervifert &c.— Tanta hoc judicium in circumjacen-

N

tibus regionibus pollebat Auctoritate, ut à variis Civitatibus ac pagis alterius

V

jurisdictioni fubje&tis de cafibus dubiis quam fzpiffime confuleretur , id quod

yuum

patet qu ben CfGimpfenter JoberboffAlrtbela QSud) de Anno 147 4- bif 1608.

ellli

ubiita: Syifj G5tettunb Syorffer alter Srpbaitt nad) pflegen jv letel bollug

od

4u bofert alá eor bem obernbouff. — Gotert. 9Xteraetbeim, 95onigfern, QBeibs

(tatt, SSifcboffSbeim. — yórgfer. SRotbadb, Joeingbeim, $odenbor(f, Cotor

,

7

«facb, Gimpper, Garttacb, Obern 9jgefbeim, Joüffelbart, Jelmftalt,SSats

l4

9en, Q Bellenberg, 95te

beradb, Grftatt, &$uttenbürg,?xicben, 3onfelt,Obertz

Griefbeim, Sapt(tat,

£yfenen, 9Baffenbadb, Joodüfenn, Jageubad) , $5is

berad), $Sadenbeim , Sappentau , Syfefbeim, item. Grof unb Jelein Syfefis

acb, Grefaartacb, bie gan&e fo ges

|

beim, Unteratiefbein , Syaaftfelot , Gart

siante teutfcbe Gbne, unb aubere &bur- 5

faltsiftb-Seutidborbi(b /dBurtten

bergifcb - unb SRitter(cbafftlide SYórffecmebr, — INec non Spire ejusmodi ju-

diciumfuiffe, videre eft exL

ehmanni Cbroz. Spirens. Lib. 4. cap. 13. ubi ita in-

u

u

ir: SyieGtátte, Slefen un

5 Syor(fícbafften be8 KOpepergaues unb *5b

(be

"

í

umbs, unangejcben oaf fie g

jf

N

mifje ä)ägänfenþunb Jerten gebabt, melb

K

426

HARPPRECHH de Curiis Superioribus

bie stónige unb S'epf

eran Sybre Gotatt gu Q3ertvaltung Deó Gopeprgaues eine

gefe&et : o baben

fíe bod) bas Gericbt unb. (&. SRatb ju Gpeper jeberseit

ftad altec Gyemobnbeit oor ibren C berboff erfenmet , unb Dafelb(t in (c:btoebe

ren Syrrungen Q'Geigungen aeboblet, —G5o befinbet ficb aus einem CSertrag8e

SSrieff stoifdben SSifcbopb Srieberid) ub ber Corabt Gopeper Ao. 1294. auffz

gericbt , bag bie Gemepnben von SSergbaufen, Joartbauffer, Seinbofetr,

Syubenboffen unb CfBal&enalle ibre $lagen unb cyccungeaneorm CotabtzOe

ricbtsu Gopeperanbrad)t ub auégetragett.

"Thef.

Lj

Confultabantur hz Curiz fuperiores , quotiescunque in

caufis dubii quid

eccurrebat, Conft. C. C. arz. zit. ac judices notitia ferendi congruam fenten-

I --* AV2U—

tiam deílitutierant; ceu apparet ex Actis Wimpinenfibus : Gónftige Jerit.

Gyievecill Cir bie SRicbter albie sue Q'Gepbftatt, vnf in biefer Coacben nad)

9

ebabtem 93ebadbt baru(f su einem 23ctbell nit Ebinmen entjd)lieffen, o babent

toit (ofde

Jyaubtiung emb sX atb ennbt COrtbeila SIBepf. für ennbt a Crvet

Gr(ame Cf Gepfbeit geroifen 2

c. Mnb aus ber COortebe beg C'oimpfemer £obets

Soof8 s $5ud)g , ubi extat :

Sfad)bem unb $on alter ber uub faft viel (dnger

benn in 9menfcblidyer Gebácbtnüffe gefin fan,

von ettfid)en C»rátten ub

Syorffern bienad) benant , bie Der 1rtel fidb nit verfteen Fónnen , bep unt vor

Gob ultbü(fen unb Sicbteren nfer$ G5tatt«Geric)té Urtel geboblt baben, unb

binfür boblen unb fudberi &c. — Ex hoc etiam elucet, quod jam tum inveterata

fuerit confuetudo fora Curiarum Superiorum adeundi, quod & fequens ex A€is

Nimpinenfibus excerpta fententia comprobat. . *Xit Coadben goifben Spybitipg

Grepfitoart, onnbt C'Genbel 9)foen, S'Gepfanbt 9Dbilipg SRomigen Goeelig binz

—— £U €O^ Dpe (—— - — 4UR, TY ls -

terla(fener Scinber Zormunber gu 3Dafpad,

2if$ Gfeger ai einem, ennbt bart

beiíbe SBurger unb Soeurer aíbie

Santfen Gxbrepber onbt Coontag SSrunnen

ju QSepbftatt al8 beclagte amber tbeila. — 9lí(o nady lag onnbt 2Inttvortf,

SRebt onnbt QBieberrebt , aud) 2eugen Goag, ennbt alfem fariefftlidben onbt

münbtlid)en Sücpringen, onb baruff geuclatem enbtlicben Secbtfag, roeifit

u

ber SRicbter biege Joanblungen tirtbeifs CfGepfe a bag. Cotattgericbt gber

f

CfGimpffen , 9(l8 9ybren orbenlicpen Sobetboff, 2l[tem Gebraud) nad) &c.

Atquerationabilis hec fuit confuetudo ; Omne enim videtur rationabile, quod

cum re&tz rationis dictamine convenit.

Affumamus de Coní(ultationibus Cu-

riarum Majorum. Et certo non adverfabitur re&z rationi, litigantium jura

per prudentiffimos examinare, | Judices fzepe ignorantia laborant juris, cum &

imperiti judicis officio fungi non prohibeantur. Suntinterdum pluribus impe-

iï

ditinegotiis. — Ecaliz intercedere poffunt cauíz, quz: negocii accuratiorem deli-

berationem atque difquifitionem impediunt, unde facile przjudicium partibus

eífet

:iz

/-—"x

d

in Germania.

427

lu

eïffec meiuen&um. Suppleri iïgitur per Collegia ejusmodi omni poteft, quod in

It

Imo judici quoque id ipfum expedit, qui omnem hac

ipfo defideratur judice.

"

ratione corruptionis evitabit füfpicionem facile. Coram Deo fuam allegaret

]

ftuftra ignorantiam, cum culpa non careat, qui non

:

'confulit, cum poterat, -

prudentiores vid. Conft. Cr. Carol. arr. z.

Thef. VII.

Semper vero A€ta transmittendi caufa tres judices coram his judiciiscom-

yaruiffe, fatis luculenter probat Prafatio be8 CfBimpfemer £Jberbopllrtbelós

95udjs : tInb follen alteegen brep SRibttere 6on bem Giericbt ber Cotatt ub

Syorffes- für bas benannt unfer Citattgericbt Fomen 2c. ac inter fexcentas alias

u

in AGtis Wimpinenfibus exítantes fententias hec, quam hic ponere placet.

wüffen of be8 Godbultbüffen Sragen batt ba8 Gieribt u Socbenbor(f burd)

-

r mitgefellen CGittmann Syeter Gyietber Joanf l& enb Corg Grief 7yn 11tz

X

felg

Ofgige (üt eisbas Gstabr Geridbt su Q'Gimpffen bract, 9Il(o nad bete

N

fommen vnb altem SSrud) ber von &ocenborff &rtennen QGir Cinmütiglie

NI

eben jurecbt, 9eter SBittmann gegenber Joerr(obafft ein simlficben 9Ibtrage

j

tbonfel, Qu lirfumb bato fab G^igillo ao. rl, tyyij. 1474. Aft Spirz, ubi

i

tale judicium florebat, hz»c fuit recepta confuetudo, ut duo faltem judices

1

Coníules & Senatum Spirenfem adirent, hucque Aáta transmitterent , quod

!

A&is mihi ex Archivo Spirenfi communicatis demonílro, hàc fententià : 9fBit.

ld

bie SBurgermei(ter unb ber 9R atb ber Gotatt Gipeper entbieten ben Grbarem

ls

Gdbultbeig unb Geridbts Cdéffe su auterburg Unfern freunbtidben Grug

N

uoor. fiebe unb guteGyreunb ! CGorgtoenen Guren Gerid)te-Sondnnetn i[E

D

in8 al8 Cürem Jberboff ver(cbíebener 2eiten ein Geridte-Jyanbel gtoiftcben

Wi

4c. 2c. umb Q'Beigung ber Uictbeil für unb anbrad)t tvorben 2c, — Datum bent

q

;8, Dec. an. 1574.

i

qtt,

Thef, VIII.

T

Proceffus coram Curiis Superioribus f;wtibus partium. fuiffe expeditos,

vifi

teítis eft Lehmannus i7 Chroz. Spir. Lib. 4. cap. 3. — 5ie baben O$bren beftimbs

ten Tax gebabt, as (ie oor jebe CBeigung begablts SYtemtid) SvepBersfauterit

uj

a

1. balben (l. SSrufel 1. balben $, 9Immepter einen £yrtsgulben, fauterburg ein

quod

Syrtb, 9Balfen 2. Gobilling Syfenning, Gelingen oier Coxbilling. — Sic quo-

r

ue res fefe habebat, cum Curia Supertori V/impinen(i, vid. Prafationem be$

;um

doberbof^lUlrtbela/£5ucb8 von caimpffen, ubi ia : lnb $on fotícbem SSrieff

)d

bet Urtel (ollen Díe SDartbenen , (o bie Uctel befommen, enferm Coc)reiber eitt

[

9yfunt geben altec QiGárung, Dag i(t, breifig£ gütter ?Dfennig. — Variabant

autem Sportulz, prout apparet atj8 oer 5tabt QBGimp[en Reformation ub

Qrbn ungalten Jecfommens unb

SRedoten8, ffag unb Urtel Gelb betreffenb,

&

Hhb:z

"

42

HARPPRECHI de Curiis Superz'aribm

:

erm munotiden Re!a:iorien, fo vor ber ?anb(cbafft aen QBimpfïen an bag

tabt.Geridyt giegen , gebübrtenbrepfig *Dfenuig Dem Cotar Gericbt für

E

lirtel Gefb , toie von QlItecbero , Dergleicben Drepfig *:Mfennig bem G»obultz

beiffen, Gotat-Godbreiber,unb GericbtS« Senedpten gu vertbeilen. 9yn Goobrifft"

ficben Confaltationen, item f0 A&« fürfommen 0or $maingig SSlettern oDer

barunter, fol bem Gotat;Geridht eim Gülben bavon ju Lirtel- Gelt oegeben

werben. 9Go aber bie A&a über bie smaintig Q3Metter bieften, fomannig

S&[at ba8 toere, (o biel balber Q3afen g. bem Giàben für DrtelGelb erleg£

téerben foll, nb von fofdbem Hirtel; Gefo (ollen aud) &odyultis ; Cratfdreis

ber unb bie Geridtés &nedt umb jr Gebür bclonet. toerben.

Equidc m

Imperator Carolus V. i» f&a Con[Htutione Criminali art. 204. & 219. man-

datferio, ut jüdicesin cau(is dubiisfine partium expenfis ad Curias Majores , ad.

Collegia JCtorum & Dicafteria confugiant , indeque confilium petant.. Quan-

d M L ERE sE

do enim judex munere fuo fungitur, hoc ipfum proprio fumtu & expenfis fa-

cere tenetur, nec habet impenfarumrepetitionem, arg. J.:$. ff. de Oper, Libert.

Sed videmus tamen, confuetudine aliud inhis Curiis Superioribus eífs introdu-

&um & receptum , ex fqpra all.

. "Thef,

IX

Nec longis ambagibus controver(ias in his judiciis protelatas , fed celerri-

sme fuiffe terminatas , confpicerelicet ex Lehm. Chr. Spir. Lib. 4. cap. 21, ubi ita

ait: CfGas ben Procefs i ? Recbte:Coadben. anfanget, moieroobl mamn oor Go

ridbt unbSXedt, in SedbtCoadcben gar lang(amben 3Sraud) berProtocollem

angefangen, (o ift aus benfelben faft oot 200. Syabrenu befcbrieben, $u bere

eeTtcem ( Se— Uue,— — àt^ . w-—— "

merden, baf eot 9ilterg ein fur&er Procefs i allen bürgerliden Syrrungen

gebalten , ub (c:htoebre Coadben im gmepen ober brepen Geridbte:&agen au(g

lánafte erebiget worbom,

G8 befinbet fícD aug einem Protocoll, baritinem

mebr al8 faufenb Urtbeil eine8 SXatbs, fambt ber 9yartbepen $lagen unb

allen Jjanblungen, (oor Geridbrunb SRatbfürFommen, nict allein in Cas

ebenber SSürgerfdbafft su Xpeper, fonbern aud) vieler 9fbelidben SDer(onett

qufm?anbe, berbenadbbarten Gotátt, (slecten unp Syor(ffd)afften, f0 Gnbs

fbeib unb LIrtbeil oom $at su Cpeper viel(áftig aejucbt, pap oie Dartbepem

mebr münblid), unb gar nicbt ín odrifften Sybre C&oadoen entmeber. (elbft,

ober Durd) eine$ SRatb8 verorbnete unb beepbigte Grürfprecber, nad) geftal£

ber Coadben entmoeber vor Gericbt , fofie babin geborig, oDer oor bemi Süatb

fürgetragen, ber fáger (emme &íage fur& obne 2:Getlàufftigteit, Dod) gut

Rotbbur(ft anbracbt, ber SSeflagte barauff feine Ginrebe fürgemenbet ;; Det

Stláger binmieber repliciret, unb ber $Setlagte dupiciret,Darneben ieber $ bell

&n.

;L

(eit 3Serocigthbum mit lebenbiger Runbfd)am ober i Gdbriite bargetb

ä

.c'-Xg!

/*:ä

d

^ 1n Germania.

429

'Thef.

X.

D&cidebantur im Curiis Superioribus Caufe Civil&, prout docent Adta

nc unam tantum fententiam brevitatis amore adji-

Wimpinenfia, à quibus ha

d Q3ollfirec'ung eorgeferod)ener Uttbept Grfent

:f

ciamus : SAinnigfben. *Yta

$antengieffer 2introurter Cyunctberit

ein Geridt ferner qu recbt, bag Zyeorp

5anfen

gemlin Cidgern umb (ein (yorD

ecung unb Qufprudb nidits (dulbig ift,

ben Geri

c:hté-Seoften s. baip

et &beplen biefi

L

et

eRecbtfertigung uffaefoffen ug

beroegenber Urfacb mit vergl

icben, alfo Dasi

glicber &bept (eítt &often für fíd)

fol, A. Stptags

nad) CBalentíti anno octavo 1508.

Judices.

flb tragen

J3an$ Jufel,

Subel G5tor, Parres. Cyund'ec Jana 2emlin

ï

Glau8 »pp.

Céeot S'aütengieper eon Delprum

$5atoneiite

t €or alle Ganerben Aaor,

tales cauías civiles tractatas

Q Pariter quoque

in Curia Superiori Spirenfi

fuiffe, teftaniur. tot ind

e latz fententiz, quarum unam tantum probationis

l

caufa

Differtationi inferere haud inconv

eniens foret : &j Coadyen begebrter

(

£ofung ficb eor Cidbultbeifen

unb Giericbt8 C5dófren s Zauterburg sroifcber

Syoiclaug &but ,

unb 2[bam 21

[brecbten 0on Gfingen , Selágerm an einem, ub

Xl

?Rurger unb Gericbtà-Codboffen ju?

autecburg , Seflagtett

SmidetsSederm ,

Grfennen tmir, tvo Dicfe

5anbtfung für ln8

anbern Qbeil8 erbaltenbe:

ber(cbictte £orbnung über roieber $tauff unb

Wt

SRecbtbángig uf &lag

p

ntmortt ü

(

ofurg verfa

uffter &

ütber allem Sürbringen nad) unb getbanem Sedtjag gu

SRecbt, baf

eyeflagter obgenent oon getba

ner $ag $u abfolviren unb erlebiz

o

en audb bie

beeberfeitg ufgerenbte Geridhte

Goften gegeneimanber uffgubez

J

M

ber, unb gu eergfcid)en fepn fo[l;n.e

*.

y

Ti

Ín cau(is etiamþ, Criminalibus Oberhovia (ut cum Kreffio ad C. C. C. lo-

nunciaffe, documenta hujus dant A&a W/impinenfia, ex

J

quar?) fententias pro

jl

uibus fequentern ap

ponere liceat fententiam : 3 von(jen Cjmber Goad) Glaus

!]

Sja(fer8 Gleget sü De

m Suedbt Den er qu. Gefengtnis bracbt batt, batt ba8

Gericbr 5 9tergent

beim Dürd) Sjr erber $Sotr(cbafite 9Imbtmann S)tatbes

$on &5ale Jau$ &5ta

cbel unb 9jyetern oon &itvaigerm Sjrem attem fobliden

n

E

tpbaitten nà

o Gíag SRebe unb. ZGiberrebe Cj Lirteis mife

[

berfomen 910

€

-

.SRicb8 C»tattgericbt

;u COpnmpffen bracbt,9[fío nady

!

ur on8 Deó JO

aligl. SRó

per von 9mergentboum , müntlia) unb feriffrid Sürs

ü

G lag unb 9fntrvorr otD

E

bringen, biemoile.

hd

$ [ausa 59(3

ffer. alà ein vertaifter onbaplidber 9)?an, ben are

men?nblig£ , 2in(dpn vnb 2ln

oer tmeler, bargü Dienenbe, vom £eben sunt

toDe, mie er boffet,

mit tedpt

« bringen , nicbt fürbradt batt , vnb barü

gebeng nad) Cirmba

It ber &ünt(cbajit vertroft, &rfennen

M

ben ?lcmen fipa onb

2temie al(o 9on Joa(fer$ Glage, enb

Cnir

«

Gpnmütigtlicen s redbt, Dub bkeïr

8

h^

440

HARPPRECHT de Curiis Superioribus -

Tiàd) bed 9[rmen 2(ntmoort , nit oomfeber jüm tob gebralibt, G»5onber vor

Deg

5a(ferá Glage, vno Gefengfnüg [ebig aclaffen erben (oT, mit SSebdlte

niü

8 bed 2[rmern Glage ju Jafferr. — 3ü Carfünb datum (b, C^igillo Sveter

Serríd) &bulteti uff SOnitttood) oor Soativit[, 9Otarl. 9(nmo xyyrto, 1475.

Thef, XII.

l

[

Appellationes etiam ad CuriasSuperiores fuiffe devolutas , argumento eft

inter alias, fententia, quam ex ACtis Vimpinenfibus excerptam hic adjicere

; |

placet.

S9Oergetbeiut,

[

9tad) lag 2Imtmurt &eb C'Biberrebe Syrem fehrift:

J

lic)em Sürbringen ber 2

ügen C5ag laut vor gefprocbener COrtbepl onbSXedbtz

P

fa& Crfennen Q'Gir sü t

ecbt bas bem Seinbt 2tmna Stenblin fein voruf inbalt

botgefprod)ener SBrtbeil unb Der yeauen Syresübracbt güt wverben folle , ono

t

urter ba8 oberig vera(fen Güt im 4tven aleid) Gbeil getbeilt ba polid)en pa8

h

[

ein o[gen unb toerbenfoll, Verum enim vero hz Appellationes proprie tales

&ü

auderant; Ea enim eft Appellationum proprie fic di&arum natura, ut ab in-

eriori judice non nifi ad faperiorem dirigantur, per Nov. 25. c.4. c. 3. in óto de

p

4fppell. Hinc à majori ad minorem, vel à pari ad parem, vel ab uno & eodem

&

&d eundem Appellationes referre non licet 5 /. 4. ff. de recept. qui. arbitr. l. 13.

füi

&t

$. . ff- ad SCrum Trebell. Ayrer in proceffa Civili p 1« cap-4.. obf. . n.14. unque

44 ^. 19. in tantum, ut fi de confuetudine ad parerm rite appelletur, hoc ipfo

qu

is, ad quem ita

provocatur, illo àquoappellatur , major fiat, arg. /.14. ff. de

pol

Jursd. Sede

jusmodi Appellationes improprie tales vocantur, fi quidem ex

H

Adis conftat , eas à judicibus urbicis & paganis devolutas effe ad alterius civitae

no

b

tis judices, qui fuperiores haud erant, (ed quos ad fententiam ferendam arbi-

T

&rarit íolummodo eligebant, ficque eorum jurisdi&tionem volzztarie proroga-

bant. Exquo inferendum , quod hujusmodi provocatio genus quoddam pro-

X

rogationis fuerit, ac merus atbus voluntatis libers, non neceffitatis,

Stryk. Uf

£j

JMod. ff. Lib.49. tit. 3. S.fiz. juris enim eft

, ex confeníu litigacorum mutuo,

eum , qui judex competens non eít , aliàs tamen judicandi potellatem habet , vel

ut dicitur 7z/. $. C. de Turisd. omn.jud. ci* de Foro Compet. judicio alicui praeft,

competentem fieri poffe, per /. 1. ff. dejud. — Hoc autem cum fit, Jurisdi&tio

Prot

judicis incompetentis prorogari dicitur,

unde & Jurisdi&tio prorogata nomen

i

habet apud Pra&maticos :

lon

tus fint in /.7. C. de

apud Pragmaticos, inquam, quia etíi de re ipía tex-

Aurisd. l. 15. 18. ff. de Turzd.l.i. G 2. 691 74. $. 1. ff. de

Ier

Jediciis , appellatio tamen illa

Jure Civili prodita non eft, quo verbum proro-

ln

gare (oli tempori videtur acco

mmodatum , ut zz /. 24. ff. Locat. Cond. l. 19. 30*

futi

$. 1. ff. deLegat. 1. 1. z. ff

de

re judic. A tempore vero non incommode hzc

Yore

Appellatio ad jurisdictionemt

ranslata eft, ut,

ficut, cum tempus definitum,

)

ultra quam cum eít, extenditur,

flra-

prorogari dicitur, ica öl jurisdictio Magi

u

tus,

-

in Germanuia.

4j

tus, cum extra terminos five limites , intra quos eft coercita , extenditur, pro-

If

rogari dicatur, — Prorogare igitur eft extendere, proferre, diffundera, laxius

reddere, protrahere ultra terminos fibi conftitutos ad caufas & perfonas fibi

,

non fübje&tas , Lauterb. Exerc. 5. cozcl. For. 5. quodip(um prefupponit aliquid,

quod protogetur, quod f1 intra terminos fuos coerceatur, prorogatione opus

non habeat, extraterminosautem & limites fuos non operetur quidquam, nifi

prorogatum fic legitime, & quod per fe non competebat , id competat ob pro-

rogationem lege approbatam, aut certe legenon repugnante. Hinc prorogare

äx

/

jurisdi&ionem, eft jurisdictionem extra fuos limites, intra quos eft coercita,

l

ad negotium aliquod controverfum ad jurisdiCtionem illam non pertinens, ex-

tendere , vel ut brevius dicam jurisdictionem non competentem, competentem

jj

j

facere. . Quod ut fiat , requiritur 1.) ut talis adeatur judex, qui judicandi po-

teílatem habet. 1. 3. C. de urisd. li. ff. de 74d. 2.) ut caufa, de qua agitur,

á

V

ejusdem fi qualitatis, cujus qualitatis funt caufe ad jurisdi&ionem illam, quz

prorogatur, pertinentes, itaut qui magiflratus illius funt fubditi, in ejusmodi

nit

caufis jurisdi&tioni ipfius fubjiciantur etiam nolentes. Nam fi de caufis illisne

jl

fuis quidem fubditis Magiftratus jus dicere queat , profe&o multo minus dicet

m

extraneis, ut qui jurisdictionem non habeat in caufis ejusmodi ne inter fuos

nh

quidem fuübditos , atqueadeo jurisdi&tio , utpote quz non eft, prorogari non

t 19[0

poffet, & 3.) ut litigatoresin eum fcientes, fe judicem alienum adire, confen-

4

ferint ; Nam fi judicem competentem effe putent, per hoc jurisdictionem ejus

md

non prorogant, quia errantis voluntasnulla eft, G quz ex aditione prefume-

(v

batur, pererroris probationem excluditur. L. 2. pr. ff. de judic. l. 15. ff. de Ta-

d

rid. Ex quibus patet, quod quis jurisdidioni alterius judicis fubjici poffit

u

volens, lege permittente, ficque jurisdictio, (icut & Magiftratus five judex,

1 pm'

qui competens non eft, nec exfiftit jure; fa&to hominis à lege approbato im

2

hypothefi reddatur competens.

T

Thef. XIII.

d

Ne tamen füperioritate territoriali gaudentes exiftiment, fora iffiusmodi

C[h

prorogata füperioritati fuae aliquid detrahere, eoque fefe extendere , ut tales

d

judices ,

quorum jurisdictio prorogata fuit, causà jam decisi, adhuc jurisdi-

qa

&ionem quandam fibi arrogare quea

ntineos, quifuz fe jurisdiCtioni fponce fub-

qu

jecerunt

, arbitrarie ipfos eligendo ; caufa equidem adhuc pendente ,. jus illis

dicendi facultate gaudent,

eà vero definità, ne minima quidem jurisdi&tionis

rort"

particula illis relinquitur.

Meque enim pert talem prorogationem ordinaria

[]lo

fed (altem quoad h.nc caufam fufpendi-

prorogantiu

m jurísdi£tio extinguitur ,

ho

tur. Nam

ficuti ele&o arbitro partes poffunt ordinarium judicem praterire,

Imun

liceret etiam alienam jurisdictionem

li

fme noxia ordinariz jurisdictionis ; quidni

proro*

q»

42

XIARPPRECHT de Curiis Superioribut

prorogare , acalius judicis judicio caufam fubjicere. ^Neque exinde metuenda

Jurisdi&tionum confufio, cum exercitium illius prorogata jurisdictionis fit in-

Ílar precarii & merz facultatis , atquearbitrio partium relidum, quod proinde

nec poffefionem aliguam nec przfcriptionem contra judicem ordinarium fa-

cerepoteft. — Nec tantum privátus, fed etiam Magiftratus Majores alius Magi-

giftratus equalis vel etiam inferioris jurisdiCtioni fe poffunt fübmitteee, /. 14 ff.

de furisd. Etita principes quandoque coram proprio judicio provinciali aut

aulico conveniri poffunt, utexemplum eftin RegeSueciz, qui coram Tribunali

NV/ismarienfiftare folet ; In Rege Bohemiz , qui judicium Vratislavienferatio-

ne Silefiz fübit , & non paucis aliis.

Sic quoque Reges Gallie coram Parlamen-

to, uti vocant, quod fupremum eft Lutetiz Judiclum , jus (ibi dici patieban-

tuf, qui tamen non aliter ibi conveniebantur , quam per Procuratorem ,. idque

ideo, nc Regium Nomen ac fplendor Magiftratuum oculos perítringeret, vel

Majeftas ulla fui parte minueretur. .. INec difpar eft ratio Imperaroris noftri, qui,

fi conveniendus fit,; nonin propria perfona, fed per Fifcalem comparet, prout

er Introd. Tur. P. P. (pec. Secb. 2. cap. g. n. 18.

teftatur Magificus D. D Schsved

Jhef. -—XIV.

Parem cum his habent rationem Arbitria Compromifforia, qua funt judi-

;:ï

cia, quorum judices, qui ex poenali Compromiffo litigatorum fumti, ultro ea

I

tfeceperunt, de controverfia ipforum libere cognofcunt, & fententiam dicunt.

t

Quemadmodum enim tantum abeít, ut talia judicia, qua principi funt fubje-

€&a, & quibus tamen princeps fe fponte fubjicit, fibialiquam in ipfum J[urisdi-

€&ionem vindicare poífint, ut potius fuperioritatem ejus territortalem porro

veneratiteneantur,; ipfique fubjecta maneant ; Ita abfonum quoque foret, fla-

lc;

tuere velle , quod judices Compromifílarii ex . mero faltem arbitrio eleGi (ibi

quandam queant attribuere jurisdi£tionem in eos, qui fponte fe ipfis fubjiciunt

ad fententiam accipiendam.

Argumentabor à majori ad minus : Cum pedanei

h

judicis nulla fit Jurisdi&tio, . s. i» pr.[f. de ve judic. l. ult. C. ubi c£ apud quem

cognit. in integr.vefHit. agitanda frt.

Cur arbitro ullam Jurisdictionem compe-

tere diceremus ? Quippe cum judicis pedanei opinio judicialis proprie fententia

il

C

fit, arbitri vero non eque, /./5. $. 5. ff. de bis , qui not. iufam. : Ex fententia

D

judicis pedanei aCctio & exceptio rei judicataze nafcatur, non vero ex fententia

&i

arbitti , . 1. C. de recept. Arbitr. Accedithuc quod omnis Jurisdictio velpropria

ft

e(t, veleft aliena, puta ab alio mandata, /. 5. 7 . ff. de Offíc. ejus , cui mand,

(

eff Turisd. e l. 5. ff-de fTurzsdi&t. Propriam autem jurisdictionem arbiter non

D

habet, ut que vel jure Magiftratus competit, vel fpeciali aliqua ex Lege, /, 7

b

in princ. ff. de Offic. ejus , cui mand. eff Jurisditi, "Nequehabet mandatam Ju-

lT

gisdictionem , utarguit Z. .5. ;. f. de recepr. aui arbitr. receper.. Cumitaquein

jure

t

;'x

ER

in Germania.

"

P

if

jure

Arbitris Compromiffariis jurisdi&io in flri&iori fenfu , quatenus denotat

j2

poteftatem jus d

icendi, denegetur, certo certius eft, illam, quatenus late fu-

t

mitur, ac in no

ftto Imperio Superioritas Territorialis appellatur , Lauterbach

n Colleg

. Theor. Pratl. Tit.de Turisd. n. 2. multo minusillis competere in eosf

qui voluntarie ipfos ad laudum fcrendum eligunt.

Y

Thef[ XV.

Auftregarum quoque hic eft injicienda mentio, utpote qui etiam qua

n-

dam cum Oberhoviis (ut iterum cum Kreffio loquar ) habent affinitatem, ac

P

robe ad naturam Compromiffariorum judicum accedunt.

Qualem naturam

& ante Maximiliani I. tempora habuerunt ; Cum enim perturbatus pe

r bella

Civilia & diffidationes Germaniz tatus judiciorum circulos adeo turbaffet, ut

quilibe

t contra alterum pro lubitu in bellum & arma rueret, rei plerumque, ut

imminens à fe bellum averterent

, in defignatos à fe fub Compromiffi formulá

]

judices ita confenferunt,

uthorum fententiz, fivezqua five iniquaeffet, parere

W

& (Lare vellent.

Et cum

Aulicum Imperii Tribunal tot litigantibus haud (uffi-

f

ceret; huc tandem in Germania deventum eít, uc vel ftatus ipfi Auftregales

quosdam judices,

queis controverfias fuas fpontanea voluntatum fubmi(lione

fübjicerent, ne ad bellum & arma ceffantibus judiciis deveniretur,

conítitue-

ul

(

rent, vel Auftregalia quedam judicia per modum Confccderationis alicujus in-

RU.

ter complures focios, uno eodemque foedere conjun&os, inflituerentur, ita

ie

ut fociietiam, quiprz aliis domefticarum virium robore pollebant, caufas fuas

um fociorum, vel eorum arbitrio, qui judices foc-

[mïsü-

cognitioni judiciali vel omni

1 porro

deris erant, fübmitterent. — Cave vero putes, talia Auftregalia judicia, pacto

lt'(ll

perpetuo jam in anteceffum con(tituta, hic cum Curiis Superioribus comparari,

;'&i i

vel Auftregas legales, quideficientibus conventionalibus ex generali difpofitio-

(idnt

ne legum [mperii dependent: Eos faltem innuo, qui, ortà controverfià , pro

d

Jubitu litigantium eliguntur. — Differunt autem & Auftrege à Curiis Superiori-

u

bus, quod in caufis Criminalibus illorum Jurisdictio non fit fundata ; At ha

illarum decifionem non refpuant : Quod illi caufarum matrimonialium dijudi-

lp6-

ntià

cationem fibi vindicare nequeant ; ha vero illas admittant: Quod illi munus

nti

delatum füfcipere teneantur; hz nonitem: fed potius conítat, quod precibus

ottid

ad (ententias ferendas fuerint quam fzpiffime permotz, uti docent AGa Spi-

renfia ita: Ofan OGier nubi uf betoegenben Lr(acben unmó femlicber Urtbeill

opria

77

einbelliglid) nit ent(cbtieffer fónnen ;

€&50 baben 9fBier biecauff. eim foldbe8

10f

umb mebrer Unterricbra unnb erclerurg toilleim,

aucd) bamit baiben SYartbepen

lh

1228 billid) unnb redt woieberfabren móge,

an G.

Sürfidbt. QRepl. al8 u«

altember

fomen, geriefen unb berfcbober,

j

ferm ocbentfidben £oerboff tvie von

D übery

i

unub tbun benfelþen alle gericbttige

A&ailämlï) beplagen biebep eermar

e"be",fh

xxm

:

454

HARPPRECHT de Curiis Snpgrioribm

^

;

z5

fenben ;

ftkunb-lid) pittenbe , umn8 bierunber eutoeten SRatb unub guf8 be

bundensue

befter Gelegenbeptt mie biebeoor gue mebrmabls befcbeben , meben

OfBieberfenbung ,

ben AGis ju fommen su la(fen, bas mollen gu G. Sürficbrl,

CBepl. S'Gir unns alfo gu gefcbeben getróften, unnb benenin aubere QGeea gt

bienen unnb freunblid)en CfGilen ju. ermeciffetr genepat, batum fauterburg,

€montags ben. 14. Syunii 2(nno cyymj. 1574.

Infcriptio. Syen Gbrenz Qgez

ftem , Sürfidbtiger unmo QbeiBen SSurgermaiftern unnb SXatb ber. Gtatt

-

G5peper oc.. Unfern gónftigen lieben Joeren uano guten

$u ?autetburg.

Nteunbelt, Suþfcriptio.

öd)ulïbleiä ut?b Qjerid)taäcböffglq

hef.

XVI.

Cum itaque Curiz Superiores fuerint Judiciaarbitraria, quzalterius Juris-

di&tioni fübje&ti (epenumero in cau(is dubiis ad fententiam dicendam . volunta-

riéeligebant , quid ? quod precibus illaad id permovere ftudebant, certum at-

que evidtumeft, & lucemeridiana clarius , quod nalla plane gavifz fuerint ju-

risdictionein eos; qui tali modo ipfas confulcarunt , fententiasque ab ipfis ex-

[ —— R— — M EEE EEE

petierunt.

Etenim licet fe hifce Curiis ad: judicium accipiendum fubjecerint ;

fpontanea tamen erat fübjeétio, ac voluntaria jurisdi&tionis prorogatio, nec

fefe ad quasvis alias obvenientes cauías futuras extendebat , verum in libero

" DEE EE --

eorum arbitrio pofitum erat, easadeundi ac declinandi 5 quod. vero de iis haud

[

intelligendum eft, qui talibus curiis funt fubjeGi, fed faltem deiis, quialienam.

agnofcunt jurisdi&tionem ; quod Befold. iz Difcur(: fur. Polit.de Appellat. cap.

N

d

JF. n. 4. bene exprimit, his verbis : Zra fape poffmnt partes fe uutuo convenire co-

vam judice aliquo, qui tamen illorum Dominus non eff : prout vuflici quibusdam

d

in locis babent ein £yberboff , ubiillorumcau[a etiam in alieno territorio agitantur.

Aít nontantum alterius ftatus fübditi, fed & Nob:les Imperii Immediati haíce

Curias Majores fzpius confultabanr. . Vid: Lehman. Chr. Spir. Lib. IP. cap.2 1.

ubi meminit: af ein Ratb frembben umb einbeimifchen aud) vielen abelíd)en

Syerfouen aufm 2anbe ber benadbbarten Cotábte, Glecten unb Sorfffbafftem

in eRecbt(acben aeforodben.

Sic Nobilis Immediatus Knebel de Kazenelenbo-

gen , quondam Poffeffor pagi Gundelsheimen(is, Curiam Superiorem. Bretten-

fem ad Electorem Palatinum fpeCtantem adiit , ut de veneficà quadam fenten-

tiam ferret, fuppliciumque fümeret: Ex eo autem haud inferendum , quod

ä

Ele&ori Palatino exinde competere ccperit Jurisdi&tio in hujus predium libe-

rain & immediatum, hujusque infequentes Poffeffores Nobiles Immediatos .

id enim fi effet, competiiffet quoque Curiz Spiren(i Jurisdi&tio in Civitates ac pa-

os ad Palatinatum pertinentes, qui olim controver(ias fuas illuc detulerunt,

li

ex. gr. Silligbum , vel, ut hodie appellatur , 93illigbeim, Gobramftein,

pitn

u

ecbmed)epbeim , Joeucbelbeim vel Jeud)len, Syanftatt, mutterüaf ,

em

p«

&

ix Germania,

455

u

fwenbeiäx, SD?ubad)T five Staubacb, QiBaf&etn unb'CïSi-nginge-n , aliique com-

d

plures in

A&is Spirenfibusinveniuntur.

Accedit quod Knebel deKazenelenbo-

(

gen Curia

m Superiorem Brettenfem rogaverir, ut fententiam ferret ; jam vero

j

D

certum eít

, inferiorem judicem haud requirere füperiorem , fed factà ipfi rei

lj

fmentione expe&tare ejus mandatum, necquod alicui ad ejus inftantiam conce-

?,

datur, illi coactive injungi; Sienim Curia Brettenfis jus habuiffet proprium in

[

hac causá pronunciandi, non opus fuiffet, ut hic Nobilis Immediatus illam

togaífet, quo hujus caufze dijudicationem in fe fufciperet; id quod Deatus meus

Parens Luftricus, quem Pietatis caufa appello, D. Faber, Immediati Equeltris

Ordinis Creichgovienfis quondam Syn

dicusin fa&tá hac in caufa Deductione fa-

tisluculenter demonflravit, his verbis: Syaf es NB. feines Gr(ucbens, Críamt

eis von etebel oon feasenefenbogen gebraudyt bátte,meant

geu8 , Oergünftia

Der ob vicinitatem

ermeblte oberboff gu SSretten Jurisdi&tionem gebabtbütte,

le

Adde quod adverfa

tur Argumentum , de notoria liberorum Imperii Nobilium

W

Iminedietate , àM.;gnifico D. D.Sch wedero ./ztrod. iz us P. Part. f. fet. 2.

M

N

Cap. 18. n.10. cxpreffum hifce verbis : Specialium ad immediatos inprimtzs (petlan-

tium primum ejf , quod à Principum territoriali furzsdittione fint liberi, Imperio

t

e Impemtoriimmediato fetjetti. Nulla ergo quondam Curiis Majoribus com-

ul

petit Jurisdi&io , multo minus hodie illis adhuc competit, qui tales Curias

n

Superiores olim in fuo territorio habuerunt, necjam, pofítquam in ufu effe

u

defierunt, amplius habent.

Patet ex A&tis Wimpinenfibus , quod pagus$Xie:

i

cben diáus olim multoties Curiam Majorem W'impinenfem. confultaverit, ad

r//lm

cujus pro

bationem ex multis aliis fententiis illi ab hac Curialatis hanc excerpere

TU

lacet.

SRocben. SYtadb íag, 9fntrourt, Sjtem ürbringen onb Synbaltt bee

lt

$auffi

ebef GrEennen 2fBir gurecbt ; 9Byll Glisabetb Setenglin Gonten Q'Gite

? n

toe ben CBerfauff. (ürein 23

erfauff baben , bab SSernbart SOe&ler 905 unb

J

Smadt ven fouff an fb sulaffen, Sbetfie aber. folicba nit, foll bie Srotobie

Cfapber gu Sjten banben nemen onb foll jeber. tepll fin.Svoften für fid)

j

autter

lo

felbs b

agem. [udices. SBernbart Sytar(cball , Sbeter Syür, Janns CDilbeln,

Partes.

OSernbart SQe&ler, A&or. janni Joffmaun?Reus, — Jam hicpagus

nl

cum a4 Palatinatum pertineat , Ele&or Palatinus (ane haud concedet , ut Civitas

1

W'impinenfis , cujus Curia fuperiori olimhic pagusfqit ufus, jam fibiin huncce

e

locum juri;di&iouem arroget.

Thef. XVII.

5,

Verum enim vero non modo Nobiles immediati , fed etiam flatus Impe-

rii Curias Superiores olim fzpius confultarunt. Cumenim maximam fibi con-

cil

iaverunt autoritatem, eo quod in neutram partem inclinantes, nullo habito

i

, judicabant, & juris, obíervantiz, ac conícientig ratio--

V

perfonarum reípectu

lii 2

nem

436

HARPPRE(;'HT d? Caris Snperio-ribm

nem habebant, ufu veniebat, ut fepiffime EleCtores, Principes, ac Comiteg

caufas controverías haud exigui momenti illarum dijudicationi committerent ,

quin etiam futuras refervarenc , F uchs i» Addit. ad Lebm. Chr. Sp. L. IV. C.XXT.

Imo & A&a Wimpinenfia docent, quod quidam Magifter Ordinis Teutonici

Curiam Superiorem W'impinenfem olim rogaverit, ut controverfie Mergethe-

mii tum exiflentis decifionem in fe fuíciperet,

Ita enim ad illam fcrilebat :

)

iirid) von fennteróbeim Seifter beutt(cben Jrbens su beutt(den unb tvell

[

fiben fauben. — Unfern feüntlicen Girugguocor. Grfame 9bife gütt Srünb,

li

918 COn(ere lieben getrepe burgermaifter vnibt tatt su Syvergetbeim Syrer Grpe

tis

beit onb altem berfommen nad) Syr 1lrtel eon 9d pffegen $u boten, baben bie/

]i

felbigen oon. 9Xergetbeim 2y&ünbt (ad)en unber banben, barum fie ürer erz

D

fanntnüs onb leütterung notbórfftige (im, 9ll8 d) bif aervártig beti&ere ,

(«

begbalb suvd) geíant , ferner unberric)ten verben , bitten CGir od mit (one

il

berm CBlais gütfid) G5ie barjmmt gum beften ju fürbern, onb vd) umb enferm

tvillen güttoillige nb früntlid) gegen Synen qu ergaigen, baram tütt Syr on8

fiicbt mpnber $u gefallen , bann ob e8 lnfer felbg facbe mere QBir woollen e8

fus

qud) emb vd) gernver(cbulben. Syatuntan Goontag nacb 2lffumptio, 9Xtat,

liu

9[nno rl. .yyquinto, 1475. Infcriptio,

Syen Crfam

4

a bifean ænfern guttett

t

Srünb äurgermienftern nb 9

att su QBimpffen,

Thef.

Ll

XVIII,

fult

Exhifce ergo quam luculentiffime colligi poteft, Curias Superi

ortes nül!am

tii,

involvere jurisdictionem in voluntarie illas eligentes.

Quid enim quafo ! cla-

fhini

rius eft, quam quod id, quod precibus ab aliquo expetitur, fiat fine obliga-

Von

tione five fübjedtione ? alioquin modo di&ti Ordinis Teutonici Magiftri Judi-

MQ

cium Mergethemienfe agnofcere teneretur Jurisdidionem Curiz W'impinenfis ,

lo

quod abíurdiffimum: In propatulo enim cít , quod par in parem non habeat

bi

Imperium, Z 3. z fip. L 4. ff. de recept. qui avbitr.vecept. l. 5 . ff. de fudic. l1.

Tiü

$. 4- ff ad SCtum "TIrebell. INov. 23. cap. 4. multo minus inferior in fuperiorem

tur

ullam fibi arrogare aut exercere poffit poteftatem & jurisdiCtionem ; id quod

if

tamen fieret , f1 Curie Majores aliquam involverent Jurisdi&tionem; 6 quidem

u

ex fupra dictis elucet, quod potentiffimi etiam principes illas coníultaverint.

Ed

Similem rationem habere videntur Magdeburgi & Hallarum Saxonicarum am-

plifima quond:m inílituta tribunalia, ad quz olim. Polonice, Bohemicz ,

tion

$d

Marchiz Misnenfis urbes complures provocarunt, Conring. D. de judic. Reip.

Jürig

Germ. "Ihef- 94. fub frn. & Tr. de Orig. Tur. Germ. cap. 32.. Stxyk. Uf. AMod. ff-

i

Lib.49. Tit. 3. $.. Sicut Roftochium , Stralfundium, alieque nonnullz urbes

tnfi

inlitibus dirimendis Lubecam folent

provocare, Conr. de Orig. 7ur.Germ. cape

quaft. pralim. 2

nf. 3.

Qültc

a æ & Mev. ad» Jf Lubecenfe

)

/

TU Co:þmang Vol, 1. €o

L/ P

I

/-*SN

437

p esiedd

in G'errnam'ft: |

4

*».2.-

þSic qüoque hodie Civi

tates plures inter fe invicem controveríias fuas di-

rimere folent.

[ta Norimb

erga judices agnofcit Windesheimum G W'eiffen-

- ? u

burgumn oppida.

Schwinfurtum füum Advocatum Regium , fed qui adjun-

uot Scabinos Norimbergenfes & Rotenburgenfes: Dincke-

gere fibi debet aliq

(pila àmmanum Urbis

& Scabinos petitos Nordlinga, Rotenburgo ad Tubram,

Secatz autem harum exemplum fu

nt & alize urbes.

Namque & Argentina in

caufis civitatis judices agno

(cit

Bafileam, W'ormatiam & Ulmam. — Ratisbona

Norimbergam & Ulmam. — Eslingain caufis civita-

Auguítam Vindelicorum,

Heilbronne, &Reutlingz , Reut-

tis Con(ules & Senatum Civitatum Ulmz,

linga vero Confules

& Senatum Ulme, Eslinge & Gamundz Suevice. —Licet

fibi invicem jus dicant, &una alterius decifione lites fuas

itaque hz Civitates

committere teneatur,.

in quo à Curiis Majoribus differunt; in eo tamen cum

M

una alterius JurisdiCtioni haud fiat obnoxia.

illis conve4n'mïnt , quodeo ipío

Thef. XIX.

i

es fefe habet cum iis Civitatibus, qus per ftatutum vel con-

w

Sic quoque r

Yi

fuetudinem ufurpant

ba8 Qugred)t , i. e. quando una Civitas apud aliam Cenfi-

t

lium quzrit & confulit, à

[8 Vberlingen gen Sotbroeil , o»n Cotodad at

von Soimmegen gent 2lacb ,

oon S3ern gen (yrepburg im S5rifgam. Su-

j

u

aell,

micur autem voca

bulum Qug hic pro appellationis quodam genere five pro con-

fultatione.

Quando igitur tales Civitates apud alias Civitates pares de fenten-

tia, quam tulerunt

, cognofci patiuntur, eo ipfo una alterius Jurisdidioni

n

fed id &t magis in vim confultationis & arbitrariz prorogae

n

minime fubjicitur ,

»1

a

tionis, Mev. ad 7u Lub. qu pr. 2

n. 17. ( feqq. Struv. D. de 'urtsd. prorog,

€ap. 3-

Tb.4. quam appellationis, cum hac ad fuperiorem & non parem dirigi

M&

foleat:

Hinc illz appellationem talem recipientes nec compulforiales nec Inhi-

n

bitiones decernere, nec exequi poffunt; cum par in parem non habeat Impe-

j

u

T

rium,

l. 4. fF. de recept. qui arbitr.vecept. fed quecunque ejus generis requirun-

tur, in Camera Imperiali impetrari debent. Thomas Michael D.de Zar:sd. Tb.,

"

Sic olim & Grzci ad peregrina fubfellia ob diffidentiam mutuam provo-

i

36.

jm

carunt ,

Befold. Diféurf. Jfuridic. Polit. de Appellatiouibus cap. IV. n 2. Necnon

Helvetii in contr

overíiis publicis componendis eandem ufurpant judiciorum ra-

tint

tionem, JofiasSimlerus 2.

de Rep. Helvet. fol. 14.1.b. apud ditk.. Befold. Loc. cit.

i

Sedab(onum foret, talibus, a

d qua inftituitur provocatio , fubfellis attribuere

(;

Ita & Civitas Helmftadienfis Anno 1564.

juris

dictionem in hofce populos.

mno 46,8. marcarum à Brunsvi-

h

à Senatu Magdebur

gicorogatafuit, ut de da

cen(ibus fibi dato, cogn

oíceret ac judicaret.

Ejusdem Civitatis judicium non

[

H

alberftadenfi Epifcopo , Schóningehíes de damno 300.

7?0

multo poít ab Ernefto

marcarum (ibiillato accu

fante , requifitum fuit. Henr, Meibom. Orar, de Orig.

h

lii 3

Hf lme

T

HARPPRECHI de Curits Saperiorz'bt?!

Helmflad. Opusc. p. y4.0. apud. Kemmerich D. de prorogatione fur:äd. no).;l

$. 1 8. lit.e.

Quoties porro Confilia ab Academiis expetuntur ?. Num exinde

Jurisdi&tionem fortiuntur ineos, quife confulunt. — SenatusCivitatis Imperia-

lis Giengenfis in caufis dubiis folet confultare Magiftratum Ulraenfem ; Sed num

illeideo hujus Jurisdictionem agnofcere tenetur ? Ad exemplum Univerfitatum

Scabini, qui judiciis affident, nec tamen judices funt, fed confulendo folum

(

lucem ingenii porrigunt judicibus vel litigatoribus , Brummet de Scab. C.o $. 4.

fepius confültahtur: quorum au&toritas tanta eft , ut ; quod de jurerefpondent,

Í

velut oraculum celebretur. Hinc eorum pronunciationes f. reíponía, qua

CfBeiftbunb dicuntur , adhuc hodie magni zftimantur. At nec hi ulla gau-

)

dent jurisdi&ione, tefíte Brummero J. c. fed ejusdem fere fünt auGtoritatis, cu-

ü

)

jus veteres [Cti. qui judicibus de jure folummodo principis au&oritate reípon-

debant.

Cumitaque jam fatis demonítratum fit, quod Curiis Superioribus,

quippe qu2 ex mero faltem arbitrio ad fententias ferendas eligebantur, ac Sca-

L

binorum & Academiarum inftar confultabantur, nulla plane competierit juris-

dictio ineos, àquibus fuerunt confultz ; hinc fubfifto, Coronidemque Differ-

tationi impono. Tu vero, Benevole Lector, fi que judicio Tuo minus con-

grua viderentur, pro Tua animi zquitate emendabis, idque, quod melius ex-

plarvlari&potuifï'et,

fupplebis.

DEO interim Ter Optimo Maximo (it laus, -

honor & gloria in fempiterna Secula.

]

NOBILISSIMO DOMINO RESPONDENTI SUO,

AUTORI

DISSER TATIONIS,

d. P. X

PRAJESES.

redit aJ TE, quodante 'TUUM fuit, publz'cä etiam bác epi/fol?z : Sic TUA,

5

uam interpolare nulla ratione , cujus uec liucolam varias ob caufas mutare

volui , 'TABI boc ipfo readitur differtatio. | Unam per fónam quoad car dinem rei

am Te, nuec

defendenda tantifper 1Ecum fuflinere fas erit $. nec ergo laudari iff

defiderariin eaaliqua pro prafenti circumflantiarum fitu comveniet. Dedifli [peci-

mine boc ex chartis publicis rarioribus momenta verum quadam non unicuique oU-

via, verim talia , quaguflumjuris Germanorum proprii, à Germanorum plerze-

que adei negletti, produnt , quaintelligentibus amplam meditandi cau[am fug ge-

runt, quin imoqmuaquoque pendentibus ipfo fa&lo fummi momenti litibus , q4od ad

decifionem earum adtinet, pondus addunt infigue. — [n argumentis ergo talibus ,

per Do&lores non adeo tritis , vel volai[fe ,

ae dicam fontes decidendi minime poftre-

Pj

|

mos adiffe , (at erit. — Qu bene, apteque pofita &j conquilita proinde bic fW:t

4

'Aï

| m Germania. —

E

t

iffa TUJE. dilige

ntue ; TU D ingenii frattus Zmple&ïämri Leö?or.

Sin Auten nün-

4l

de

nulla adjetla forent . qua ad palatum uninscujiaque non adaptata , qua longius

semporis [patium ad elaborandum forte requifrviffemt , qua ipfe ego alio minc inde or-

dine, qui arbitrarinieft , tratlavifem, i quadam , aliis vifa omnino ad vem fa-

cientia non itaplene tatlas Ipfe'TU partimoptime alia , quod novi, occaffone fitp-

ä

lebis emendabisque , (dignum enim efl argumentum disquifitione exatta ) partim

( inrerum prafentia mafcule, ut [em concepi, defendes.

ANec bac mea me [bes

fallets 2 primts euim. noflra jurisprudentia f undamentts per "TE jatlus affiduum

TE, alacrem, conjungentem jucundum ( i. e. bumaniores literas ) cum utili ac

nece[Jario , cd inordinemea , qua percepifli , digerentem [ubinde deprehendi. Age

ergo : Inflitue certasaen hoc literarium. — Fiet deinde , quod [peras ; atque in pe-

N

enliare Pranobili]]mi Domini Parentis folatiem & decus ejusmodi etiam pramia

"TE excipient , qmmn)z cum [Iudizs prudenter direttis bene compo[iti merentur tmo-

w

N

re. Vale. | Dab. XVII. M Septembris , MD CC XXX[I.

;utis«

Difi

XII.

$ (ott

DISSER TATIO

u d

1U,

URISPRUDENTIA PRINCIPUM,

UE S. ROM. I

MP. GERM.

ORDIN UMQ

PRIVATA,

'Pro lóco à

&

/1O. TACOBO

HELFPEERI

CH, T. U. D,

TA

Ejusdemque modo Prof. Publ. Ordinario Seren. Wurtemb,

at

Ducis Confiliario , fupremique Provocation. Tribunalis Affcffore,

N

defenfía, Re[pondente

j

; Ni

nt

O. FRID. HIEMERO,

[

Supremi Dicafterii W'ürtemb. Advecato.

;l

TUBINGZE, i710.

4 /

LE

n

I

Y

"OW Abet &Hhoc—GERMANIA, P;tria

.dulciHiAma, pra omn-ibuþs pbde afl.;'is

lia

Europz Regnis & Imper!is precipuum, nec immerito in peculiari faa fe-

H

ublieum

d

licitate referc, quod, quemadmodum Jura, Regimen Ipfius p

fn

9t

fpc&;?f:-

[m

*

E5

R

440

: HEi;fFEKICH de färüpr;;g!cntia Principum Ordinzmquä

fpe&tantia, in univer

fum, fic cumprimis quikquid Libertatis, Poteflatis; &

Prazeminentiarum publicarum PRINCIPIBUS ejus PROCERIBUSQUE com-

petit, p

ublice profiteri, liberiorique fubinde animo fcribere ac docere, liceat

omne 4.

GUSTIS-

) Modo debite intra Moderationis terminos hoc fiat, AU

. SIMO-

a.) Ut mirum hoc Videaiur quibusdam , Exteris prafertim , rerumque

noftrarum parum gnaris ; Alii tamen, his fagaciores, idem peculiares ratio-

nes frmgularemque Imperii Romano-German. formam facere, mox fübodoran-

tur. Ét enim vero in tam vafto, quod Germania refert, Imperii Corpore,

cüm oz unius pro arbitrio res omnes geri fpectentur , nonnullisque negotiis

anima folus quidem J»perator , aliis fimul & Elecfore;, maximisque jundim

omnes, & i/Li, & reliqui Status ,. Principes, Comites , Gc. exiftant , obferven-

turque; tüm denique po/ferioribus hifce , przter hanc, quam habent, Reip,

partem , domi fublimia fua Territorii Jura adhuc falva fint , maneantque; Ec-

quis non multum irregzlaritatis, five, (utin gratiam eorum, quibus locutio

hzc forfan nimis dura, fufpe&a , monftrique planealiquid alere videtur , mol-

lius dicamus) /zeularia & extraordinaria bené multa deprehenderit? cozf.

quz fcripfimus in Difput. de Fillit. Diflintl. Terrar. Germ, in mediat. && Im-

med. cap. I. $, 1. lit. a. $ c. It. . 6. lit. i.

Jamautem , re&te obfervante JAC.

BRUNNEMANNO in £xem. fur. Publ. Lib. L. cap. 1. qu. 6.. quo laxior eft

imperandi vis interillum, qui Caput agit inRepubl. ejusdemque Membra &

Ordines; hoc amplior fübinde materia fuppetit, ad divería utriusque Partis

ä

Jura, tum & ad »»tuam . quali seceffariamque venitentiam delineandum.

Quid? quodipfam hanc Germanici Regiminis fzgularitarem, LLbus & Ob-

fervantià fatis declaratam, quá nimirum Principes ejus Statusque in Societa-

tem concurruntuniverfi, verique Co - imperanres (ant, ac idcirco ctiam no-

tabili elogió: Gingeleibte Gieber ber Stajeftát, cluent, non facere hoc &

admittere folüm, íed (uadere plane, pofcere ac precipere putemus; quó

H

folicitius fc. omnia feparentur ,. tàm & fuum unicuique eo certiüs conftet.

L

Atque hzc demum vera caufa Jberiorzs bujus Studii longe nobiliffimi i» Ger-

emania cultura.

It

Quam tantum abefít , ut ullius ha&tenus Principis verecun-

dia vel interceífio retardárit, ut potius Scriptores illius identidem incitati

q.

fuerint, indiesque magis animentur, ad omnia quacunque, alibi inter Im-

perirarcana referri folita, aperto velo publicanda , quàmque fieri potelt, fo-

mg

lidius femper diducenda.

Quó & illud tandem effe&um, ut Dotirina wrts

0n

7

. Publ. ex omnibus recentioris zvi Imperiis folos apud Germanos in peculia-

rem JDifciplinam ac magnam modo artem evaferit , interque inanes atque

t

*

tantum

It

,Ax

441

quaensto

dés

1

du

$. Ro?!. Imp. Germ. Prz'vdfl..

tant

u

im non abfonas queftiones merito nunc & illa referatur, quam quidem

]s

multa olim feveritate legimus agitatam, cordatiores vero fübinde riferunt:

lirum [c. in. Academirs docere liceat us Publicum? Quemadmodum quo-

que, ficubi Publici alicujas Juris mentio occurrit, Germazicum XaT ïzäozäv

intelligi fuevit. . Prafíertim cüm alibi Gentium nil hujusmodi reperiatur,

Non equidem defuerunt unquam, magnoque etiamnunc numeró circumfe-

i.)'

runtur Rerepp. & aliarum Defcriptiones. | Verüm, fieaforían exceperis,qua

de Anglicis, Polonicisitem atque Suecicis modo (poft denuo mutatam hu-

jus Regni Formulam ) rebus, (utpote in quibus pariter aliquale Ordinum

confartium , (ve, quod alüs magis placet, quidam in ZZajeffatis Exerci-

zium Influxus) idem licet illud ubique a Cermanico noftro toto, quodajunt,

i

€clo diverfiffimum , confpicitur, cozf. omnino Commenztat. egregia Hale Sa- ,

i

xop. nuperrecu(a //J. BERNH. L. B. de PLESSEN de Libert. Germanica vul-

T

? vonber alten Ceut(dben Grepbeit cap. III. $. &- ) tradi poffunt, omnes fere

s

plerique hujus generis libelli aut ita comparati deprehenduntur, ut fecure

Yutt

in omnibus fidem illis adhibere haut liceat , aut nimis jejuni f(unt , ac maxi-

o

mam parrem preter Hifforiam , Genealogiam item atque. Geograpbiam Gc.

f

perpaucaad JNoritiam Statis Publici facientia; tum & illa non nifi per indi-

cem quafi , pandunt , & vel eapropter nec nomen alicujus Juris Publici, ffr;-

eh

Quantumvis zzdiflin£lim titulum huncnec iítis invi-

/ ]P»C

&e fic ditli, merentur.

d

dendum cenfuerint ex ipíis Noflratibus quidam, paulo liberaliores, inte-

b

ros ideo Catalogos Scriptorum Jurium Publicorum ZIpazici , Lufitanici ,

Gallici , Anglici, Danici, Helvetici, Belgici (c. texere. conati. vid. prz

Dytó

lum

aliis /lluflre olim bujas Eberhardina Decus B. ERYC. MAURITiUS in Diff. de

0b

Principiis Turis Publ. Germ. cap. 2. $.2. f44. PHIL. item REINH. VITRIA-

RIUS in Zzffir. far. Publ. Procem. $. 1. fqq. ibiquein A4ditionib. [ais Vaculen-

[ic

| o*

tiffimis Vir quovis dudum elogió major , |O. FRID. PFEFFINGERUS, nec

X

non Cel. D. BURC, GOTTH. STRUVIUS in ibliotb. 7ur. fel. cap. 15. per

tot.. Neque vero hec dum monemus, ea illud fini fleri quis autumaverit,

qW

ac (j Exteris eo nomine imperitiz quicquam velofcitantie affricare exprobra-

7] (n

reve velimus; Avbfit id quidem abs nobis longiffimé! Abfit omnino , folos at

Germanos noftros duos oculos habere, reliquos coclites arbitremur, faftu

recun

t fatl

quodam plus quamSinicó? Alit quzvis alia terra Viros multz eruditionis,

rIn

ingenii a

cinduítriz laude clariffimos , danturque & alibi locorum, qui, uti

fo

omnium Rempubl. regendi

vel adminiflrandi artium callentiffimi atque

z'o)urmw'ruf'rat; fic, quä opus eít (criptione, præfgnim publicá, ita gravi-

yi

zer, ita jufte ,eaque cum eixéil9eia munere füo defunguntur, ut non Popula-

deliciarum arbitros, Le&tores, haud

g

ressantum fuos , fed Gxalios, ejusmodi

k

g

LCH OL

442 ïHELFFERICH de farisprudentia Principum Ordinuque

raroinadmirationem rapiant, Exempla, fidem rei facientia, pcrmulta—ä

fant , quorum vel ex noviffimis unum faltem alterumve & nos im-

promtu

pavidi hi

c in medium proferremus, nifi à fcopo nimis aberrare, & extra oleas

quafi vagari videremur.

Plane aliam igitur retardata hujus feu zmpedite

npud exteros tratlationis rationem cogitare oportet.

Et hzc autem confe-

flim fefe exferit, neque fugere poteft illum, qui Statum Germanie, uti

eum modo adumbravimus, cum czteris Europz Regnis & Imperiis paulo

penitius contulerit.

Jam etenim ubi vis Imperii vicifim penes s5 in iz-

dividuo elt , aut penes Collegium feve Optimatium in Ariftocratia, //ve Populi.

in Democratia, fola atque tota fedet , verbo: ubi Ordines vel plane à Regi-

mine exclufr funt, vel faltem pro talibusreputantur ; ibi fane multum de Jure

quodam Publico loqui velle aut fcribere, idem foret, ac vel operam conte-

rere fruftrà, vel & ea forfan tangere, quorum cognitio exactior aut divul-

gatio intempeftiva res delicata, facileque fufpicaces Imperantinm animos

offendere poteít. — Adeo «gre cxtera extra Germaniam Regna, Provincia

ac Regiones Statzum fuorum Notiriam, Publicam vero Dotirizam nullatenus

admittunt. — Atque fic, ut ad vicinam modo Ga///az refpiciamus , quos pri-

mum Regie poteftatis limites LUDOPTCUS XI. eo provexit usque, ut de

Ipfo poftea di&terium natum fuerit: qil avoirlepremier mit. les Roys bors de

age: ( de quo vid, magnum illud Gentis fuz Ordinisque fidus P. GABR,

DANIEL dans fon Hiflorie de France Tom. IF. Edit. ZAmflel. p.412.) Suce

ceffores ejus fenüm , artibus comprimis RICHELII atque 444 Z ARINI,

Cardinalium , Miniftriffimorum , eam demum ad exuzy perduxerunt, ut,

L C gb p r*

füpprefsáà & tantum non ad privatorum caufas reftridà Parlamentorum au-

&toritate, przter Deum & Enfem, nullos Rex hodie, nifi Simzlatos Regni

Pare , agnoícat, Comitiali quidem Jure multisque olim Prarogativis in-

firu&tiffimos ; juxtaea,qu:e ex Libro pereleganti atquecrudito ANT. DAD.

ALTESERR/E 4e Dzacib. &* Comit. Provincial. Gallis, eorumque Orig. In-

erem. c Regal. ufurp. addifcerelicet , quzeve ejusmodi omnino fuere, ut per-

fimile quondam hac in parte Imperio noftro German. Gallie Regnum ftatue-

1

re nullus dubitaverit B. Vir NIC. HERTIUS 4e Special. Germ. Rebwpub!.

SeH.I. $.. in f. lbiigitur, cüm dudum omnis regnandi ratio folenni illà

quinque vocabnlorum formulà: CAR 7EL EST NOTRE PLAISIR 5 pro-

dita fit, quid opus multis? Quis vero & citra crimen vetera Procerum Jura,

tanta oblivione fepulta, ex tenebris excitaverit? Idem cenfendum de Regnis

Hifpaunia, Portugallis, aliise — Quin eádem ex ratione Batavi, qui fubinde

effe malunt potentes, quam videri, liberiori quidem Doctrinz Juris zo//ri

Germanici P ablici inSFholig fuis indulgent, iniisautem , 4« «d/fatu

MP?"O-

, MUU E P m E E IN d N

priwp

N

S, Roim. Imp. Germ. Privata.

443

S&MOQUEK ante omnia C/ESARL, que Cafaris funt , tribuantur uni, vindi-

-

$

centur , reliquanturve. /.)

$. II.

vium faciunt , providi, manus ligant,

retinentque operas eorum, quibus

intimior Regiminis fui refidet notitia.

Sed & eodemfere inflituto quasdam

Italiz Refpp. ac ex iis ezetam praprimis, Status fui leges , ne aliis innote-

fcant, populumque forfan moveant , pro myfteriis venditare fueviffe, fub.

indeobíervaruntcuriofi, Et quàm denique periculorum plena res nunquam

non fuerit omnis ejusmodi fcriptio incauta, fatis fuis abunde experti legun-

tur, innocentibus licet librorum titulis incedentes , ex GallisFRANC. HOT-

TOMANNUS, JCtus ille c

eteraegregius, apud Anglos fuccumbente Rege,

CLAUD. SALMASIUS;, eo

demque reftituto Jo. MILTONUS, apud Lufi-

u

(à

tanos ANT. deSOUSA, apud Scotos GE. BUCHANANUS, ex Bohemis

Q

PAUL. STRANSKIUS, ex Belgis magnus ipfe HUGO GROTIUS, ANR.

HOUTOVINVS , alii; apud Da

nos Legatus Britannicus MOLESWOR-

l

THIUS, & inSuecia prater ARN.

& JO. MESSENIOS , famofus cumpri-

t

mis MICH. WEXIONIUS, G»wllenf?olpe deinceps ,

poít acceptos Nobilita-

jii

tishonores, di&us, cujus libellorum, inventu ha&tenus difficilium, uni,

n

Vr

cui titulus eft : Epi

ome de[iriptionis Suecia, Gothie &c. nuper raritatis pre-

tium detractum, ex

quo inter Colle&lionem fuam AMonumentor. veter. c ve-

IN

cent. eundem recudi curavit Cel, Vir Hiftoricus, YOv sv àyíois , D. SIM,

W

FRID.HAHNIUS 76óm.Il.s.2. Exempla fatis Illuftria! Quibus facile

y d

Catalogum Copzmentatioris [4« nuperg de Libris Autboribus fuis fatalibus ,

Wi

adaugere potuiffet C/zrif. M. JO. CHR. KLOZIUS.

js f

b.) HUIC etenim licet non omnis fit potefítas, maxima tamen ubique au-

n

&oritas eft, fivequadam Majeftatis Jura folum exercentem refpiciamus , five

hi

adea quoque intueamur negotia, quz Eider non nifi

Coimitiali, eoque com-

Jf«

muni Staruum con[enfa , perficienda; Ubi fane quantum c

onferat in delibe-

J

ha

rarido decernendoque , ufus fatis docet ac experientia. — Atque licet Jdem

i

st poffit, propter Leges Imperii, quas vo-

l

pto abfolutó Monarcha haberi seq

1

cant, fundamentales Publicas ,

neque Ipfemet velit (iufto nimium quippe

,

n)

adulandi fludium Aule ipfi Imperatori

? nunquam non exofum fuiffe conítat)

utày

Caput tameh eft

, idemque Superioris nefcium ac independens, idemque

;gms

verum non folüm,

fed principalius plane Majeftatis Subjectum , quod & ideo

jnt

Status ceu Membra omni obíequiorum , officiorum & devenerationis genere

jl

itaque gravior fuerit temeritas atqueinjuria, cum

profequi decet. — Quantó

ANDIÓ SINE BONO f. JOA

DINO,

n

famofo illo obtre&tatorc ;

ANNE BO

"u

Kkk 2

lapidee

444

HELFFERICH de Jfurisprudentia Principum Ordinumque

CAErasess

II.

$

Labor etiam is fuit communis omnium, quotquot à lapsó inde fere

feculó in illuftranda Parte hac Jurisprudentie Nobiliffimà defudarunt, atque

vel juftos plane Commentarios ac Syftemata, vel & Introdu&tiones faltim &

Compendia dederunt. 4.)

Guv

l

em illo HIPPOLVTHOä LAPIDE, äliisque ejus ggneris Scripto-

lapideo it

P

ribus viru

lentis, AUGUSTISSIMUM CAESAREM noílrum nomen rebus

inane tantüm , fimulacrum duntaxat, Umbram faltem, nudum magiílra-

tum , Senatusque Imperii Prafidem ac Directorem , quo, ceu inftrumento,

Principes & Status fub Splendore quodam & compendio ,. Reipubl. negotia

expediant, quive nil nifi Regis pompam exprimat c. vel fingere faltem , ne-

dum ferio [Latuere! Quantó vero etiam juíliores femper quarele fuerunt de

Libertatis iftius in Germania nimietate, qua hoftes & amici, peregrini &

Cives, eruditiacrerum prorfusignari, peílimas quasque opiniones de Pub-

Adfit potius, ut verbis utamur

licis Patrig Juribus proferre nulli verentur.

laud. VATRIARII iz Proam. $. 14. mode[Hia, ac reverens c de Imperatore &*

de Statibus Serma $. Effreuis quippe cujuruis dicendi. licentia. Reip. femper. exi«

siofiffima extitit,

:

ad $. 2.

enuria tantum abe

4.) Dequorum 'p:aucïtate ac p

(, ut conquerendi locus

fit, ut potiusnulla feré Legitima Scientiz pars majori Scriptorum molelabo-

ret, atque illa, que 7u« noítrum Pallicum ípe&at. Quemadmodum quo-

— £p—3 C0 . . —

queifto cumprimis nomine infatiabile fcribendi caco&thes Germanis fuis (al-

filime exprebravit perfozatus quidem ille, fed nemini modo ignotus SE-

VER. de MONZAMBANO : Epifl. ad L'ELIUM TREZOLANUM, r«

irem , premiff. Tr. de Ssatut Imp. Germ, p. m. 1 2.edit. Ibomas.novier, Recen-

fuit Authorum eo pertinentium przcipuorum operas , ingenuéqué judicium:

l

de fingulis fuum expofuit , qui mutatis literis SULPICIUM fefe Ícripfit, ILL.

olim JOH. GE, CULPISIUS , edita peculiari Differz. de Stwdio. fur. Puol.

retle inflit. & de Scriptor. eb pertin. 1688. 8. dignà fane, quam fuppleret &

ad nofira ufque tempora perduceretaliquis, argumento huic par & (ufhiciens,

preertim, fi, quam & fibi idew landatiff. Vir pag. 14« pralcriptam voluit

[/

normam, cum libertate quadam hoc feret, fed innoxiá ed, & ab omri ver-

)

borum atrocitate re motá? Ruflicitatem enim in judicando fcribendoque;.

i

quibusdam modo folennem, quánon mortuis folum, fed & vivis adhuc Leo-

Q

;n;bus fmfulmr-e gciüum A (LUiS EIObgVCIL; fampr, (Lulä bgnus non execre

B

H]

,-f'äx

$, Rem. Imp. Germ. Privata..

sst

H

É

$. IIf.

liceret, qui Juribus iftis Pr,incip»um

i

Sed & hos inter bene xmultos laudare

J6

ex inflituto, quod ajunt, exponendis declarandisque multam eandemquae-in(i-

gnem omnino operam collocarunt. a.)

iV

fatis eäiiïertata fint, non tamen eádem adhuc ra-

| Atqui hzc licet undique

tione comparatum cum z

rudentia Eorundem privata , quippe que omni-

L

um maxime ha&tenus jacuit inculta,

a.) nec nifi paucos, eosdemque Sisgularium

faltem

—

-'[-.:eoi interim merentur,

o

quz defüper prodidere Dusm Firi Celebb. D. BURC.

D

GOTTH. STRUVE zz Bibliot

b. "far. feletta cap. 14.. per tor. atque D. JAC.

d

W

CAR. SPENERUS in oem Seu

t(dben ure Publ. L. I. Cap. XIII. per. tot.

.

l

ad S. IHII.

4.) Primuminiislocum olim tulit B, noftr

: NIC, MYLERI ab EHREN-

"N

BACH libellus de Prizcipibus & Statibus Imp. Rom. Germ. tantze quippe com-

Pob

tamut

mendationis authoritatisque, ut non:lius magis aptus, in Aulis etiam Ma-

"T0

gnatum , erudiendis ac ad pu

blicum aliquando Regimen formandis Principi-

bus Juventutis , haberetur.

Quem fecutus deinceps JO. WOLFFG. TEX-

r

TOR infpiffiori Volumine : De

ur. Publ. Stat. Imp. Longiustamen pro-

W.RELFENDSO HEROMONTANUS,

grefi, altiusque afcendere vifi J.

O. W OLFF G. ROSENFELD ab HEL-

f. quod verum ejus nomen elt, J

j m

j

DENBURG in Tr. de Summa P

rincip. Germ. Poteflate 166 9. in 12.o. nec

lkl&bü

non famigerati(fimu

s Author, qui fub fito CIESAR

INI FURSTENERII

)mqm'

nomine latere voluit,

"Tr. de Ture Suprematus Princip. Germ. 167 8. in $. uter»

fs

rzhxerint fcopum, diverfamque eapropter etiam

que licet diverfum fibi p

Ex recentioribus multorum attentionem excirarünt

jj

viam uterque iniverint.

[ ff

B. F. Il. CHR. THOMASIUS obe

ditam Disquifit. peculiarem Ze /nja/]

fecen

wr. Majeft. Superiorit. Territor. & Refervar. Imperat. nec non Ce-

jcug

0/7'00)1!.

GOEBELIUS propter Difp. de Zwr. Procer. Imp. Majeff.

I

leb. Dl ]O. GUIL.

eft volupe, recenfet STRUVE 4./. $. 1 9. féq.

Plures alios cui nolfe

puh

ad $. IF,

« u

4.) Commonuit id ipfum jam an

te nos, obfervavitque ILL. modo Lipj-

T

rimarius Dn. MI

CH. HENR. GRIBNERUS in Diff. 4e

vohllt

enfnm Antece[for p

Prajudicirs Princip.

linam adhucidoneum Interpretem expectare, neminem-

Inmp. ex Abnufi jïuria juj?iw. Cap. H. $. t. lir. b. ubi zob;.

lilf|mam banc Difap

;do p

que hadtenus fuiffe

(cribit, qai ambitum ejus ommem .complexus fit, atque

u

diftinxerit accurate à Jure reliquo pablico- & priv

ATO ,

-cap'ita , €o pertinentia ;

i

K

j

u

n

f44; HE;FFERICH de furixpmdeptia Prigcipuü!, Ordinumque

*

nifi quod Gezezes. quidam Dn. JO. GEORG. de PONIKAU veftigia Præ;

ceptoris fui B. GOTTL. GERH. TITII (videlicet in Specim. Tur.Publ. lib. [,

C. 1. $. 42« féqq. & lib. IF.c. ». ) fecutus primas duxerit lineas, in Diff. ( Lipfize

habita) Ze Cordirione Statuum Imp.privata ; Quz nobis quidem, dum hzc

affectus defi

fcribimus, nondum viía; interim tamen minime pratereundus,

qui & ifto

derio, manum rei aliquatenus admovit, aliorumque ipfo hoc

:

indufiriam provocavit, CEL. DN. DIET. HERM. KEMMERICHIUS in

plena bonz frugis Zztrod. ad, us Publ: Imp. Germ. cujus Lib. fin. VIII. cum

maxime hucfpeótat, Caterum quando /254. DN. GRIBNERUS ilid. $. z.

caufam ejus, quod minus de /ac, quam de reliquis Turisprudentie Illuftris

g

partibus, exórnanda laboraverint JCti, precipuam in inani illa multorum

!

perfuafione pofitam arbitratur , acíi Principes inter fe utantur Ture Priuato-

ti

"m i.e. (utiIpfemet interpretatur)) Juftinianeo , atque adeo preter LLum

]

oman. peritiam, nulla alia Difciplina hzc requirat przidia; In eo Idem

il

andiflintlim Yocutus , nobis, quod pace Ipfius dixerimus, nimius effe' vide-

n

tur. Tametfienim, quod nemo Hiftoriz [uris Literarie vel parum gnarus,

negaverit, revivifcenti illi in Italia primum, ac in Germaniam demum pro-

pagato Romazoram Juri Civilifingularis hec obtigerit felicitas, ut brevi

f.

fere communis uni eaque norma ac Regula evaderet , qua Cultores Illius me-

/

riti, quicquid unquam de Jure vel difputabatur vel qu&rebatur; Atque licet

ill

ejus dehinc eó creverit usque amor & authoritas, ut non folis amplius Pri-

Ihi

vatorum caufis dirimendis adhiberetur, fed & [pfos plane PRINCIPES tan«

ni

gentium Controverfiarum , qua publicerum, qua privatarum , decifiones

?

J

z5icé exillo quafi fonte haurirentur, conf.infra[cripta. EHoc tamen de pri-

mis folammodo temporibus intelligendum, iftique demum zvo tribuen-

dum , quo cultus nominis Romani parüm a füperftitione adhucremotus fuit,

eodemque, uti omne, quod abfolutum, quód incomparabile dici poteft ,

contineri; ficquoque Juftinianeum Juris Corpus, ceu ratiozem satzralem,

r

omnzibus in Orbe bominibus imperare ,

cum BALDO & JASONE, GLOSSA-

hi

TORUM PRINCIPIBUS, credebatur , quove quam maxime regnabat 44-

f

thoritatis Prajudicium , & quo, utliberé dicamus, reveraaliaprafidia adhuc

hf

ignorabantur, deque alio fundamento, quàm J7are Rom. & Canonicó, ne

Qu

fando cognitum erat quicquam. Utautem primüm benigniora illuxere fide-

Df

ra, atque, femelinvalefcente cumprimis folidiori rergm ZMoralium cognitione,

tj

ipía rationis, qua fanior eadem diCtitat,

precepta, curatius inveltigari &

D

attendi , quid? quod przeuntibus liberal

ioribus quibusdam Ingeniis, fictan-

1l

dem excoli cceperunt, ut ad exornand

am novam Difciplinam ( w sature

hi

& Gentium indigitamus)

eandemque indies politiorem & ad Civilem ufum

accom-

lor

442

nmCmÉSEENE

;

—

d-

J accommodatiore

m.reddendam, undique, figno quäü dato, Viri concu

rre«

rent praílantiffimi; Porro ubi aliam omnino faciem induit C/vi/z; quoque

"

(

Prudentia (. Politica, períterilis antea ac tantum non otiofa, mereque Ari-

ftotelica, jam vero nobilior illa, veram fcil, Rerswmpp. , bumana item INatu-

!æc

lo

ra, affetiuumque G negotiorum bumanorum indolem exhibens; Denique ubi

[4

ipfa hec Romana Jurisprudentia eos non folum tüm Alumnos, tüm Inter-

pretes , nacta fuit, qui elegantiori literatura excellentes, ex /4zriauitaribus

otiffhmüm & Z//oria, füppetias infignes tulerunt , contemtim ea propter

quidem ab aliis , fed epithetoin fe fatis honorifico , HUMANIST/E vocati,

(qua de rele

i meretur Préfatio plane egregia, quam CEL, VIR, ZCrus j

ipfe bamanifmus , Dn. JO. GOTTL. HEINECCIUS, comtiffimo fuo, ter-

N

tium modo recufo, Libro de 4sriquit. Rom. fecundum Or4. Inflit. digeflis

Lut

premifit.) Sed c his tandem fupervenere, qui, moderarà paulifper veteri

illà erga peregrinam LLationem reverentià , juftum non minus & Parziz

lm

Til

noftris domefHicisque LLbus c*. confuetudinibus pretium ftatuere didicerant ;

Abinde fané , quemadmodum omnia melius fefe habere; fic quoque i//azs

105

4

risprudentia partem , qu& denegotirs Principum privatis agit , mitiora mox

pf 0*

A

ata expertam eífe, minime inficias ire licebit. Et in hoc namque feliciori

Yeví

f

totius legitima Scientia ltatu nunquam JCti defuere cordatiores, qui inftituti

illius prioris, quo nimirum lites olim omnes indifcriminatim, five rz/ficos

(

inter five Prizcips quoque controverterentur, ex fo/r; Juftinianeo & Cano-

duj

u

nico Juribus decidere fuetum fuit, inconcinnitate perípectà oftensáque, ad

aliam plane viam ineundam , aliaque omnino , azte ac [r«ter eadem fünda-

[ionts

menta difpicienda, uti ipfimet ferio fefe accinxerunt, ita & reliquis facem

k g

P

retulerunt, Quin & ipfos illos, quos ex recentioribus adhuc in contra-

ibutt

rium a

llegat GRIBNERUS ilid lit.a. SCHOEPFFERUM fcil. STRYCKI«

as t

UM, LYNKERUM, ENGELBRECHTUM, VITRIARIUM &c. quando

lece. citt.

Status [mp.in univerfum omnes etiamnum LLbus Roman. Civil,

poft !

77

adílrictos ftatuunr, hoc affertum fuum nequaquam ita crude, ac cum exclu-

p

fione aliorum, decidendi ordine pracedentium , fubfidiorum ( de quibus

d2

infra) intellectum voluiffe, hoc lubentius nobis perfüademus, fiquidem ea,

dhat

qua alibi ii

dem fcripferunt, contulerimus.

Saltem quod ab iftà renatarum

NU

meliorum

literarum periodo nemo extiterit , qui de compofito datàáque, ut

:üde-

ajunt,

operá rem aggreffus fit, vel ordine quodam Syftematico i//j/frey, &

jfb

eciem, areliquis feparatam, exhibuerit, ejus rei ratio

banc furisprudantia [

i&

nobis in hoc potius lat

ere videtur, quod peritiorum plerique non minus &

u

fi non ubique, tamen ift po-

in ifto, quo Zrizcipe utuntur , fare Privato,

w

tioribus ejus argumentis & capitibus, eximiam quandam Jibertatem fefe ex-

um

ferere,

(ore

ii

44*

HELFFERICH de urtisprudentia Principum , : Ordivumané

ammaruótreiitM

faltem m»dt&mrium , Commentatores numerare poteft, 5.)

$. V.

ferere, totque fubinde refPeus etiam paublicos, intervenire animadverterunt.

Unde communiter fere deinceps plurima a4 i//sd proprié fpeClantia , inter

P

reliquas Juris Publ. materias & Do&trinas pertractare maluerunt, Ad quod

quidem illi prz ceteris commodiffimam (ibi occafionem adepti videbantur,

X

ui libros fuos de Jure Publ. juxta feriem illam, qua JUSTINIANUS IM-

)

PERATOR privati olim Juris Elementa componi curavit, adornarunt, veluti

VITRIARIUS, RHETIUS, STRAUCHIUS & cumprimis SCHILTERUS,

— P ——

t,

p

qui in tantum quoque fibi ea propter placuit ipfe, ur omnes alios Scriptores

[l

quotquot negle&ahác methodo Tribonianea , nil quicquam de negotiis iftis

lu

Principum privatis, utpote de Nuptiiseorum, Patria poteflate, Teftamenti

fa&ione, fucceffione &c. tradiderint , sss pleze Jus Publ. expofuiffe pro-

47

E

nunciarit in ZzfHiz. Tar. Publ. lib. L. Tit. 2. $. 15. Sed conf. tamen GRIBNER

del

d. l. $. 1, lit. c. ubi ingenue, quid in univerfum defideret & doleat, prof-

f

tetur.

*

b.) Sic quidem ex ]uribus hifce Principum, aliorumque S. Rom. Imp.

dt

Germ. Illuftrium, illa de AZazrisseniz Ipforum, Ttelis, Patlis , Teffamen-

tis & Succe[fiouibus potifhmüm , abs Viris longe doGtiffimis folerter fatis ac

erudite excuffa novimus. Quorumutfingulorum merita agnofcere fas eít,

ita & nobis eadem fuis aliquando locis condigne dilaudanda erunt. Quamvis

E

fihos inter primas rurfus Noflrati B. MYLERO ab EHRENB. deferamus, a

vero forfan haud aberraverimus.

Ad minimum is Z//e fuit , qui cüm 7ra&t.

fupr. laud. de Prizcip, & Statib. Imp. tüm aliis Commentetionibus fuis, veluti

JNomologia , f. de Princip. Germ. obligat. Legal. "Tabing. 166 3. 4.. Gamologia

item f. de Nuptiis Illuffr. Stuttgard. 1664. 4.. Nec non Hyparcbologia f. de

Offic. Magiftr. e& Adminiflr. ibid. 167 $. 4. (quibus adderelicet & Appazagio-

logiam Ejus in Míto adhuc latentem) (i non primus fores aperuit, camen aliis

ad ulterius progrediendum calcar addidit.

Atque licet non omnia hujus

t

Viri ad Seculi prafentis palatum fcripta fint, nonnullaque jure forfan in illis

di

defiderentur ; Juvat tamen audiviffe, Judicium de Eo perbenignum CULPI-

t

hi

SII c,l.p. 29.ubi: Cen[liariiscerte, inquit, ac omnibus aliis, in publica ue-

gotiorum adminiflratione con[litutis , prafidium ntile Autlor bicce pmber'e poteft,

1

dum cafis quotidie occurrentes vationibus féris evolvit , facili ei publicé recepto

Pl'l

Stylo expanit , auttoritatibuique Dd. amplius confirmat , nec, qui in adverfam

h

&

partem pugnare (olent , nominare defrmit, Et quid vetat , quo minus ifto qtto-

que nomine huc commendemus Difp. quandam

nptabilem, quam Prefide ,

v

mo ,

&

VENERANDO totius Eberhardinz noüræ SENIORE, foo celeberri

Dn.

l

"u

445

POPOSSIT

$. Row. Imp Germ, Privata,

$.

V.

V.

Queäadmo d'u

m vero tiobis quidem argumentum hoc femper ex illuftriffi-

mis, graviffimis atque maxime neceffariis unum vifu

m fuita.) ltaipíosmet

lte

nonnihil aliquando circa ;illud pertentandi cupido inceffit.

Et cum ergo inter

t

aditionem novi muneris Profefforts im Inclyta

Facnult.

"urid. Ordinarii, Deo

d

firmante SERENISS. ATQUE

r

T. O. M. ita, dirigente, annuenteque ac con

POTENTISSIMO N/URTEMB. DUCE, PRIN

CIPE, PATRLE PATRE,

DOMINO AC NUTRITIO NOSTRO CLEMENTISS. nuper in nos colla-

N

ti, tüm ex Senatus Arpliff. Decreto, tum vero exipfo quoque Sratutoram Acad.

NY

ort

prafcripto, de Themate

quodam, publicz difquifitioni fübjiciendo, cogitan-

áum fuerat , nullumque

feré aliud ifto dignius fuccurrebat; Tandem pericu-

ilis

lum rei facere, atque nunc quidem , Proccmii quafiloco, quedam de vero

V

tura s Cautelis item & limitibus; zec won de fubfidise

w

Conceptt , Indole ac INa

fontibus Difciplineg , Germanis omnibus merito inter

VN

atque genzinus decidendi

commentari conílituimus; fpe haud vana

delicatiores nobilioresque habendz,

Ptoïx

Éreti , at nobis prafidia forfan viresque ,

tanto utique inflituto pares, decífe

deprehendantur, voluntatem tamen atque

ardorem , publice & in hoc bene

I

merendi,

hn

Á

Dn. D GAB

R. SCHWEDERO, Patrozo atque"Pmce;Lorc noflrà , omni bo-

355[ )

sorzi culta prafequmdä, jam ante hos 4

;. annos hic refpondit CH R. DIE-

J

l

CTER. BOSE, EQU. MIS N. de Privileg. & Jur. Singul. Pe

rfón. Illnftr.

QUs , L

. II jam tüm przcipua quedam Juris hujus Illuftrium Priva-

quippe cujus Sed

.

) 'M&

€i Capita attigit

2

Quà cum & alia EJUSD, 7iri Excellent. Difp. de Foro Ilufir.

; velll

Imp. Rom. Germ. 'imme

diate Subje&t, jungi meretur.

J ügM

ad 5. Vlï

il *

4.) Enimvero prater id,

quod maximi omninó

referat, juítos fic tan-

m Peblico ,

quàm Privato conítituiffe, eóque evitaffe Er-

4//6)/1?

dem limites Juri, tà

"ml

rores multos, tantó pernicio

(iores, quo gravius fepe damnum eft ac preju-

hojs

dicium, quodinipfam quoqt

1

e Rempubl, iade redundat ; His demum probe

mt s

!

intelle&tis, folidum de z

diflione im Imperio Summa , quam & Principe

OH

r, ferre licebit.

Ez quippe 7: Ipforum pri-

noftri infe agnofcere tenentu

luti szatrimoniale , Ecclefiaflicas &c. excipias)

Jija 1

«ati cau(z (í1quasdam, ve

[/Wl/];

proprié funt, propter quas, obfervatis

P

rius Auflregarum. Inflantiis , vel in

u

Tudicio Imp. Aulico ,

velin Camera, duo

bus iftis Excel(iffimis, iisdemque

//

libus, & ipfiinvicem fefe convenire

, & ab aliis con-

&ï.'"

Supremis Imp. Tribuna

Ut nil dicamus ,

ipfo hoc quzftionem,

tantopere noftri

1

veniri poffunt.

,pdc !

etiamnum zvi JCtis.difputar

am: Delfa LLum privatarum Civil.iz ip/is Prin-

mma )

f[e dijudicarique,

p

&ip. Controvers. diüin?tius modo refponderi po

"

g

479

HELFFERÍCH de furisprudentia Principum , .Om'inlzmqug

uacumpttdis -

merehdi , abs nemine bono improbatum iri. Sicuti quoque dum ipfüm hoc

At

agimus , /4

y

hn

fs efh, deprecamur devotif[yme!

gilfimam ex altis benedittionem j opitulatum , 77"*2'" fierí decet. &

n

ld

am quod ad PRIMUM modó Tra&lationis prefentis membrum , g&nkui.

num videlicece CONCEPTUM AC VERAM INDOLEM Partis illius Jurispru-

dentiz lllufirioris attinet, omnis feré eó res redit, duplex ut Perfosa, cum

["

L

maximé in Principibus noftris confpicua, Pz//ica nimirum & Privata, probe

M

àt]

antc omnia foliciteque fecernatur. 4.)

(Pr

$.

VIT.

Enimvero uti priorem illam in genere ac potiffimüm ex Imperio ac Regi-

q

mine publico zítimare oportet : Sic & Nofílrates IMPERII PRINCIPES ean-

dem oftentant , quandoquidem :/zz in Territoriis fuis maxima cum poteftate

imperare, 7777 cum Statibus reliquis ad communem Germaniz Salutem concur.

(ic,

tont

rere, deliberare & decidere, 77; & eminentiora quedam Reip. munera gerere,

vt

14m denique cum Exteris quoque, Provinciarum fuarum Civitatumque nomine,

agere cernuntur.

xgv VIII.

L

ub!q

Pofleriorem autem , privatam ícil. Perfonam , exhib

ere cenfentur prode-

reque in aCtionibus fuis atque negotiis, communibus- ipis cum aliis privata

fortis hominibus, dire&oque rationes imperandi haud. concernentibus, veluti

priv

AMi-

Inin

quandq ut ZZariti, ut Patres , ut Fil , Nafcituri & Naftente , Infanta ,

Z0r f

fim

]ut:

ad S. VI.

.

«de

2

va

4.) Equidem utunum Corpus hominis naturale cum Capitenon

uho',' aut

ài

Caput unum Corporum plurium, p5jfce monílrum foret. Secus tamen

res fefe habet cum confideratione ejus;zorali. Etenim quemadmodum, re&e

docente SAM, PUFENDORFIO Ze Jur. Nat. & Gent. lib.I. c.1. $. 14. tnus

pUU77

idemque bomo in diverfis Statibus , fibs invicem non repugnantibus , effe poteff :

Tta uuis idemque fimul plures veluti perfonas gerere potef , modo mrunia , qua

g,

Per fónas illas comitantur , ab eodem fimul obiriqueant. Quorfum & pertinent

/4, i

Ctorum brocardicailla: Perfozar eandenm diver[is qualitatibus praditam pro

diver[is haberi, Ytem : Onoties plura "furain una eademque perona concurrant,

i. illam diverfis re[peblibus plerium per[onarum vicem gerere poffe &c. ap.

AUGUSTIN. BARBOSAM in 7/e

omnino, qui Thema hoc ex infti

[Aur. Locuplet. uoc.per fna. axiom. 2. conf,

tuto diduxit , idemque multis tüm Regulis,

tum Exemplis illuftravit B. NI

C. HERTIUS in pecul..Differt. de Uno bomine

N

phures. faflinente p

cafum prolabitur,

erfónas , u*b? comprimis Sc&, LII, $. , ad noftrum quoque

ïuP

P

..«ä'

S. Rom. Imp. Germ. Privata.

4ft

hoc

N

sorés & Majore ; ut Pupilli & Tutores, ut Domini rerum . faarum, ut 7e/r'ato7;ar,'

Harede & Succefforó , ut Costrabentes denique , Delinquente d inv fndicio liti-

gante &c. confiderantur. a4)

IX.

P

lUj«

$.

Atque priori quidem illo refetiz ac nomine, quicquid negotiorum fufci-

füje

i

piunt, vel & au&toritatis poteftatisque exercent /iem , ad JUS PUBLICUM

bt

ertinet ; Pofferiori veto , quicquid Ipfis rerum eft ac litium, omne fibi vindi-

cat JURISPRUDENTIA noftra illufirior PRIVATA. — Cumque eárenus ergo

& Principes in privatorum numero habeantur, haud adeo maléTidem j7e quo-

que privatorum uti dicuntur.

Y

X.

ul«

Aft dum hzc citra ullius, quod.fperamuä-, offenfa

h docimus flatuimus-

xl

que, cave omnino,, illam ut ipforum conditionem adeo privatam mente tibi

CORf

concipias , utin pari propterea Claffe cum quolibet alio fubdito, Cive, Ruflico,

| geme.

vel ex infima plebe homine, collocandos, tüm & eadem illis Jura femper &

nortit

ubique cum hifce applicanda putes,

gY

r od

Quantumvis enim in omnibus iftis, quos dixem

us, a&ibus & negotiis

j privata

priv

*

atis, privatam quodammodo quoque perfóram referant; Non tamen eó

N

minu

s adhucut PRINCIPES, COMITES Gc. eosdem füfcipere oportet , quos

) /

fimul Dignitas illuftrior, quos eximia quzdam Libertas civilis, quos denique

J

ura plane peculiaria, ubique comitantur quafi ac circumftant; Immo quibus

"La

adeo adharent & propria funt illa, ut abs Eorundem Perlonis feparari queant

velminime ; Quaz & idco privata Principum nuncupari, acpermultas fubinde

Jff; ul

à Regula Exceptiones vel invitis quoque extorquere fueverunt.

; [nd

$

XIT.

Ut taceamus, plerasque hujus generis Caufas & Controverfias, etiam

j Itb

A

rivatat, ita comparatas effe, ut hautraro ipfas plane rarioze publicas attin-

W/f

gant, & velipfum Zmperizm implicent, vel certe Jerritorinm ejusdemque -

74 , refpiciant unà. P. )

qw&

$. XIIL.

onet

a n

Atqui hz modo confiderationes illud cum aliis preprimis efficiunt opes

Llia

fTàntur-

yih

m

jc p

r[ünl

4.) Sequi hic tantifper atque premere liceat veftigia TITII & KEMME-

RICHII Joczs fupr. jam alleg.

T v.m

ubi quaftio eft vel litigium, fuper 7zrelis Principum,

j

b.) Cogita cafus,

Aac

fuper modis item

uirendi vel amittendi territorium atque Regalia, faper

quot]"c

*eftamentis , Succefioibus , Contrattibus &c, Eorundem,

j

4f2 | HELFFERICH de furzsprudentia Principum , Oï'alin;zmqgg

GUUBARCOPOEERr Ut

zanturque, minime ut lidem vel pro smerzs nudzsque fubditis haberi, a.) vel

:

reli-

l

4.) Et quis autem , Principiis do&rinz Civilis , tum & Juris Publici Uni-

Mi

q

verfalis, vel leviter faltem tin&us, non [tatim per fe comprehenderit agno-

veritque , cozditiozem illam Principum adeo fzb/imem , inque tamilluftri loco

ff

politam, eamque infeparabilem, & per totum omnino hominem fefc diffun-

L

dentem, atque qzalitatem [abjetlionis plenaria adeó (ibi contrarias effe, ut

Tur

eodem refpectu uni fübje&to rribui haud poffint, & quod, ubi /«c inciperet,,

In

illam neceffarió ceffate oporteret.

Sed necillad forfan implicet, quod &hos

f

tamen dicto intuitu quoque privatos agere doccamus ipfi.

Quandoquidem.

f

non omnis privatusfimul quoque fubditus effe debet,idemque qzà ralis etiam

NI

fine fubjeCtionis vinculo non concipi modo, fed revera exiftere poteít. ^ Ar-

m

duam equidem hic tangimus Controverfiam, fatis ferio nunquam non , &

jam inde prafertim à temporibus CaroZ /. Imp. magnoque argurmmentorum

apparatu, nectamen femper citra partium ítudium, agitatam pertractatam-

Adcitavimus ex

r

que! cui tamen nos jam haut admodum immifcebimus.

recentioribus quosdam precipuos, ac libere fententiam noftram, cujus nec-

L

dum panitet, diximus in Differt.de Fitlit. Diflintl. Terr. Germ.in mediat. c

Immed. c. 1. $. 1. lit.b.. Nuncunicumillud, quod & omnium maxime urgere

fit

videmus LEIBNITIUM de fure Suprematus cap. XXV1I. [eq. quodque omni

d

attentione dignumarbitramur, addimus. -Scilicet vix ullum aliud in Orbe

7

univerfo datur Imperium, quod ILLUSTRIORA MEMBRA, tot tantos-

t

que Principes ac Status, & potentià, & íplendore, & dignitate maxima

W

confpicuos, oftentare poteftac Germazia. — Atque in His quidem non illos

*

folum numerat illa , quibus Patria eft ipfa, quosque ex proprio gremio fuo

1

producit, fed & tales modo refert , qui una & in plerisquealiis Europe Ter-

/

ris fammz reram przfunt; veluti MA GN/E BRITANNLE, SUECIAE,

POLONLE, DANLE, BORUSSIE & SARDINLE Rege. | Planeut

i

gproptereà , quam REGNUM PRINCIPUM. fuo jam zvo dixie. Z4aximiliae

tin

aus L. Imperator gloriofiumus, hauc noftra tempeftate REGNUM REGUM

non injuria compellandam putemus.

J?m vero fi in z//7z; quidem indigenis

Du

Hl

Principibus vera quzdam ac propria[ic dicta, eaque abfoluta per[onarum [ub-

üb

jeclio obtineret, neceífe omnino foret: & hos Exteros lmperio, perfoparume

j

fparum intuituinomnibus Szbdiros (tatuere.

Neque enim ufpiam . Lege cau-

tum eft, meliore ut ZiZez; pra aliisin Germania Principibus conditione fru-

T

M

antur ; Quid ? quod eandem plane Sacramenti formulam Éos cum H:s, Im-

Sm:

peratori & imperio jurare, conítat, — Aí(t quidifto quidémafferto zz4o/7 Re p.

1 ]

nþü:æ

N

$. Rom. Imp. Ge?m. Priwlm,.

* a

lad

räiiquor

um :J»urium , privatis fcriptorum , rigörem tra&ari b)-neä,-um ut indis

li

ftindim

Hi

nolire Germanicz magis coztrarizz effe poflit, vix videmus. Et ne veró

cuiquam hic externa folennia, interque hec cumprimis omnibus imperii Or-

dinibus recepta illa Ce/zrez compell:ndi Formula, qua Eundem Domigum

uum Clementil]jmum nuncupánt, tum & quando in fubfcriptionibus litera-

W

rum alibique: 1Intertfdnig(te 9ttterunterthanigfte fefe profitentur, facile

e

imponant,; fatis jam in omnibus fere Juris Publici Compendiis fcriptores prae-

108

caverunt. vid. fi placet, que & nosdefuper monuirnus'in Differz, de Literis

Itl

Status Thef. XI. atque conf£. Viri elegaztér dott DN. GUIL. FRID. PISTO-

1

RII 9famerctungen über allerbanb ben. lefprung, Qot « Oied)fe 2c. beret

M

be? if SRóm. äeiæægras

en betreffenbe SUtateriett, Part.LI. p. 35 y. fqq«

ad S. XMI.

W

(Qurt

b.) Omne fere, quod declarationis ergo hie adfcribere volebamus, cum

Jatfte

jam dixerit integerrimus Vir, 7'Ctusin maimts (ui avi babitus , ac etiamnum

nui d

P

oft fata Illuflris Vice- Cancellarius quondam Brmnsoico- Luneburgicus DN.

us ticte

LU

DOLPH. HU G O in egregio fuo de Star. Religioa. Germ. Libro C. 72,

$.;7. Huncquoque prz nobis audiviffe placebit. | Atqui is zbide;z candide

lut. Ü

t

fatis : Qnanquam , inquit , 77 Contvoverfis Principam ac Ordinum Imperii, frue

"T

sle ipfà jure Terzitoril, frve de re quapiam alia exortis, dijudicandas leges PRI-

VATI TURIS adhbibeamu , atque frc cau[as Magnatum (j Privatorum ma-

iO

nam partem eodem jure metiamur ; NON POTEST TAMEN PRINCIPI-

gt

muiti

BUS EODEM SEMPER RIGORE, AC PRIVATIS JUS DICI. Sepe

10fl N.OS

enim , nt noflra quidem Reip. flatus fé babet , oulunus majus eff , quam ut. ardi-

nariam medicinam patiatur.

Itaque cum Controver[ia adeb late patet , ut quie-

mio fig

n Tet

zem pitblicam turbare po[[rt , [ape ''EMPERAMENTO ALIQUO JURISDI-

(

CTIO MITIGANDA EST. Pergitllle deinceps, atque poft allegatum ca-

neut

fum fstis Hiiuftrem , in ejusmodi utique litibus componendis non przdeztians

tantum . Zudiciariam , fed etiam Politicam occupari, peropportuné monet,

nite

QU

Denique um REINKINGIO hanc pracipue caufam exiftimat, quare Emi-

nentiff. Confilium [mp. Aulicum quandoque fententiarn in caufis gravioribus,

ubi politice concurrant confiderationes, non pronunciet, fed caufam prius

"J

cum Foto, mit einam Gutadoten, referat ad ipfum Zwperarerem Ansuflif-

d

mum ; Quo fatto, addit, Cafaream Majeftatem . caufam in . Coz//lio Secreto ,

geüü'

im Gebeimen SRatb, proponere, in quo non tam J'uffitia , & uris, quam

du

Status rátio conlideretur, utpote an tali velalio rerua ftatu commodum fit

'».S,ïm.

xli?*e?'

ita pronunciare? multo*que magis anxfine*mfzgno Inmperimotu & [canda

lo ejus-

)

modi

—

4fá

HELFFERI(E'H de urisprudentia Principum , Ordinumque

[

m

ftin&im omnes Roman. LLum apices , folam parendi rationem pmdent&s, ipfis

|

adaptari queant. c.)

$. XIV,

"

TY

Mil

modi fententia jam concepta executiozi mandari poffit; Quod fi enim diffici-

lisilla fuerit, velalia izcommoda timeantur , non raro pronunciationem ali-

tin

quantifper fufpendi, donec commodior exfequendi occaíio eveniat. Ha&e-

D

nus HUGO. Cui tamen quoad s/rzzm jungimus ZzzZatiff. Da. D.SCHWE-

|

aulþte

pont

DERUM in Jur. Publ. P. Gen. Cap. 1. $. 5. & Part. Spec. S. 1. C.12. G. 12.

ubian. 1657. Ele&ores quidem, ne id in pofterum amplius fieret , fedulo

l

fnter ;

monuiffe rogaffeque, atque tum quidem repulfam tuliffe, tandem vero illud

Tetrit

obtinuiffe docet, quod /mp. gloriofjj. FERDINANDUS III. LEOPOLDUS

atque JOSEPHUS in Capitulatt. fuis promiferint :

I

?c. toollten , bag Syero Gebeimen SRatbaz

Qbie fie nicbt geftatten

[cendt

Collegium,

famtíid) ober (onbera

li, berer SReidszCoad)en , voeldbe oor ben SReitbs

JofzoXatb gebórern,

ip(tus

íd) anma(fe, barinn fid) einmifdhe ,

obet auf einigerfen roeife bem Seicbds

HON

Jef:Satb eingreiffe.

Aft cum nechzc fufficere videbantur, ulterius cau-

&m ;|

tum in. Capitul. Noviff. Aucuflif]nmi CAROLI VL Zrz. XF L ibi:

€f$o aud)

dcm y

im 9ieic)seof'SRatb in vichtigen Juftiz-

C5adyen ein Votum ober Gutady

L

fett abgefaffet, unb uns referitt terben

follte, toollen tvit. ung fofdbes ii

9Intoefen be8 SReid)g-DopStatbé:

Preidenter ub 9X eid)8;Vice- G'an&lerg,

mile

mit 3ugiebung ber Re-

unb Conferent

en, unb anbeter SReicbeAoof. Státbe,

d

n

epber SReligionen 2c. oortragen laff

e

n, tmit Denenfelben barüber beratbe

D

feblagen , unb in Feinem anbern Sxat

ratione, at

b refolvireg, Quid? quod eádem ex

Princi

que quoniam illam dignitatem conditionemque Illuftriffmam

&

pes noftri ubique fibi adharere fentiunt, fxpius contigiffe novimus, ut

in caufis iftiusmodi privatis fuis , gravioribus prafertim,

f1 qua forfan fen-

tentia juftó nimium gravatos fefe putarunt, zecz

Comitia, ceu ultimum remedium , prenfarint.

r[im ad ,zni'verþzlig Jmperii

omr

ad S. XIII,

ln

c.) Suntequidem , qui idcirco quoad negotia atque caufas ejusmodi Prin-

£m

cipum privatas ad íümma Imperii Judicia delatas, in genere magis ad ea, quz

Vete

ad SubfLantiam atlus pertinent , quam ad Ex*erza duntaxat ejus folezzia at-

tolc;

tendendum effe opinantur. vid. prz ceteris Dn. KEMMERICHIUS 4e Lib,

d

FIIL c.1. $.8. 5 fqq. qui & ipfe id eó zquius cenfet , quod Z«c plerumque

N

tantum inventa fint , ut ne fubditi actiones fuas , prout velint, inflituant ,

sf

Fa

nec quidquam majoris momenti propria authoritate perfhiciant ; Qua tamen

lem |

quim

&f

tio in iis, quiipfi funt Perfonz public? & Imperantes, ceffet, Verum

male

*

$. Rom. PDrop. Gevti, Privata.

"

455

5' ; XIV.

fis

Quandoquidem tamen ipfiilli

tam frequenter intercedentes re/?

?&w quo-

»

que psblici, non olim folüm quosdam ex iis, qui jam aliquid pervidére, in

transverfum egerant, ut pleraque capita, bác potius (betlantia , reliquo Juti

Publ.vindicárint; 4.) Sed & ipfos, quod miramur, Duum Viros laudatos,

[*

"

uitamen majorem deinceps lucem affuderunt, 7777 U 74 fc. atque K E 24-

JMERICHIUAM, adhué dubios & füfpenfos tenuerunt ; /.) Nos quidem

nullatenüs reformidamus, omnia & ifta intra Difciplinz noftrz ambitum &

^

pomocria quafi revocare, eandemque adeó intergerii , inflar, Jurisprudentiam

0

inter publicam atque mere privatam ( (eu fabditos proprie, Cives & rufticos in

Territorio cqncemcntem) conftit

uere mediam.

M

$

XV.

M

Wi

Indicatis ficautem, velpotius digito faltim monflratisiis, quz ad cogno-

fcendum izdolem ejus ,- Cautelas atque ljmites , neceffaria funt 5 nunc ad JURIS

u

ipfius, decidendis quidem iftis privatis Principum caufis pracipue adhibendi,

lu

l

FONTES SUBSIDIA atque FUNDAMENTA progredimur.

Neque enim

:

ij

W

sU

tam abfonum quemquam fore fperamus, qui & hoc potiífimum intuitu Eos-

dcm vel plane—nvullis , 4.) vel a'rbitrgrijs faltem /.) LLbus uti prefumferit ;

Pa-

jj

riter

i

l

male ficut plurimüm Magnatibus confülatur, quamque parum & nobis hze

tj

arrideat fententia, pluribus aliquando oftendere licebit, ubi Ordo tractatio-

fj

i,

ortim atque Coztrattunm materias perduxerit,

!j

nis nos ad"leffammtmjiqs, Pa&l

ad $. XIF.

m

4.) Conf. jam ai&a fupra S.

IF. . &. circa fin.

]

mam

b.) Illum quidem Libr.1. C.1.6 $1; Hancsetod. libr.F H c.1. $.5

JUS, W

ad $. XF.

N

Jl Átt

4.) Etquis ullushominum in hoc,, quo pofitos nos videmus indiftin&tim

q/////

omnes, ílatu mifero fatis, corruptoimperfectoque, vitam absque ulla pla.

ne normá degeret fecurus & ipfe? Pertinenc huc, quz Juris Nature DD.

communitér, interquehos tamen recentiores longe folidius diftintiusque, ac

(if

veteres, denorma actionum humanarumingeneré, ante omnia fere alia in-

quæ

tulcare folent.

4 0

p.) Peregregie ILL. ac Elegantiffimus Batavorse 7Ctus Cornelius a

Llþl

BYNCKERSHOECK in 2r4f. Obfervationum Tur. Civ. inter multa alia cor-

(ue

KC

date fcripta, obfervat, nnnquam magis periclitari opes hominum, (adde &

Rempubl. inuniverfum) quam fi Jurisprudentia cerebrina occupaverit judi-

n

&ia, fi non ex jure, fed ex arbirrio , lubrico illo G incerto , manus confera-

Pam

tur,

mak

476

HIïLFFERICH de& urisprudentia Principum Ordmumq;æ

riter atqlue nec illos rationes füas re£te fubducere acbitramur , qui ea duntaxat

ad Jurà, quze:non nifi [ndependentibus, preterque DEUM neminem alium

funsriorem refpicientibus, Principibus adaptari fueverunt, ipfos adílringere

l

volunt. c.)

.

$. XVI.

Ti

Non ignoramus equidem ac legimus paffim

, ut folicitse hic jam ab aliis,

yi

recentioribus prafertim, cafüs quidam ab invicem feparentur, diftin&teque re-

L

fpondeantur.: 4.) : Verüm cüm omnia pleraque illorum ad 7 tantummodo

"

Romanuum Civile dire&a fint, eoque tendant unice, ut, quisnam /zjs demum

uíus in determinandis quoque Ordinum Imp. caufis & controverfiis in genere

fuperfit? declarent; Hec utique minime fufficere videntur, . Quare altius mo-

pï

do adícendere , ac, quid Jura, tam DIVINA, quam HUMANA, in univer-

fum hue conferant ,:

QI

paucis difpicerg, vel & per tranfennam faltem oftendere,

praftabit & juvet..

5- XVI[.

tur. Cujus & vid. Dedicat. ibid. pramiffam , ubi pofterius hoc dominans

belluam plane multoruw Capitum vocat. conf. omnino , qui-incommoda plu-

ra, exJureejusmodi arbitrario profluentia, graphice deícribit MELCHIOR

von OSSE z» Teffamento [uuo edit. T homas. p. 47. fe4.

ad $. XV.

c.) Id duod illorum quosdam

non intendere tantum, fed & aperte agere

videmus, qui Proceribus Germaniz verem proprieque fic di&lam 7Majeftatem

fério vindicare allaborant cum B. Dn. THOMASIO & GOEBELIO /er.

fupr. alleg.. 'TITIO item Lir.P17.c.8. $.14. BRUNNEMANNO in Zwr,

;ï

Pabl.prudentia Diff. V. $. 2. nec non B. ILL. GUNDLINGIO in Singulari-

bus ad L. 7Majefl. C. 1. . 4.0. aliisque.. Tamet(i, quod & ad pofferiores bofce-

4

attinet , pre iis omnino, qui, retento veteri Epitheto , Majeftatem aza/o-

d.

gam & re[petlivam , (. poteltatem Zajeffatzs emulam , [ummaque proximam,

Ipfisadhuc tribuere malunt, boc tutiores nobis ambulare videntur , cüm vel

ïOg

ex potentiflimis quisque haGtenus illà 2427e/fat;s appellationeabftinuerit, nec

tl

T

revera propter hoc Swperzoritati Eorum Territoriali, ac liberiori omnium

m

quorumcunque, ad civitatis moderamen neceffariorum , Jurium ufui, velin

Eccle.üaiïicis, vel in Secularibus, decefferit quicquam.

J

Co

4d $. XFI.

Dor

lii

4) Scilicet ante omnia di

fpiciendum monent: Utrum zzter imperantäm

& fübditum , an inter duos ter

vitoriorum Dominos ac Con-Status , vel & e. £

Wi

Principem inter atque. queuliber. alivm. extraneum negotium geratur? Et

toy

NI

primd

;N

.. Rom. Imp. Germ. Privata.

4$7

"

at

$. XVII

L

TA & REVELATA

m

Ac ILLA quidem cüm communiter aliàs in CONNA

[t

foleant difpefci; hzcque rurfus fubdiftingui in Ceremonialia, Forenfra & AMera-

lia, five , quam deinceps appellationem culerunt, pofftiva uuiver[alia ; Pofte-

riorum jam prime da« [pecies nos haut morentur; 4.) quoad s/rimam veto ,

5

perinde nobis, minimüm ad noftrum jam fcopum, erit, five cum Viris quibus-

dam DoGiffimis adhuc eam tueri quis voluerit , five in ejuslocum cum Peate ns-

N

per fatis funttó CHRIST. THOMASIO , Honeffi ö'Decari'regulæf fu

bítituere.

um

b.) cum

"

0

primé quidem in cafa rurfus : Num a&ue bujusmodi in fe (betlatus indzjj'tärens,

b. c. conditioni neque imperandi neque parendi proprins fit ? an vero fibjettionem

I

quandam involuat fruul? vid. camprimis D. CHR. JO. CONR. ENGEL-

BRECHT in Libro ceterà eleganti atque erudito de Servirstib. fur. Publ.

Proleg. $. 1.

w

ad $. XF 1I.

M

a.) Utpote quz Judais duntaxat in Pzr. 7e//. abs Deo latz, eosdemque

l jit

etiam folos tenuerunt. — Etad priore; quidem illas, Ceremoniales videlicet Le-

HO

ge , quodattinet, quia folummodo de ritibus circa culrum divinum, popu-

lo hüic olim ob(ervandis, difponunt, meritó poft adventum Chrifti Salva-

toris Opt. Max. mortuas, atque per fe quafi ipfos quoque apsd 7udaos eva-

nuiffe cenfentur; quemadmodum egregié docuit Z44agxss Favitor noffer ,

u

4f

(':

MAGNIF. atque REVERENDISS. Dn. CANCELLARIUS D. PFAFFIUS

0 ht

in pecul. Dii. de Leg. Cerimon. etiam 'quoad fudaos abrog. conf. omnino

m]nï.

"THOM, GOODWINI Mefé d* Aaron , itemque JO. SPENCERUS de

7 2/;(7',;

LL. Hebraor. Ritnalib. ( de quó tamen notabile proftat judicium in 4££. Era-

774

dit. Lips. German. Part. 135 p. 153: Íqq-) nec non PUFENDORE in prz-

ul

claro de Habir, Religion. ad Stat? Civil. libello. . Quamvis utique & illarum

Mil

cognitio exa&tior quantum ad meliorem [uris etianrnovioris Ecclefiaftici in-

w

telletum conferat , ipfo exemplo fuo fatis docaerit Zdes laudatiff. Vir. D.

,W

PFAFFIUS in Origisib. Tar. Fcclef. ' Alterum vero, Forevf? fc. Jus hocipfo,

um

quod rem Judeorum Judiciariam fpe&abat , ac de negotiis ipforum Civilibus

Controverfiisque privatorum interfe, nec non de Criminibus, eorumque

,W n

pornis agebat , Reique ipforum Publice fpecialiter accommodatum erat, füb-

larà hac, fublatum quoque eít, miéque Chriftianis jam ullibi attenditur.

Qu

od quidem ultimum az re&fe? non levis inter Theologos atque JCtos con-

»PWV.W'

£roverliae

ft; Cui tamen nos modó haut ingerimus, vid. Celeb. D. AUGU-

"OU

STIN. LEYSER in Z4editatr. ad Pandett. Val. 1. Spec.V11, n. 7-

u ^

Mmm

b. ) Opüs

Pïl

HELFFERICH de farisyrudentia þr;;zc;pym, Ordinumque

"

b.) Cüm non minus & ad harum fervationem religiofam omnes omnino ho-

mines indiftin&tim , atque adeo X Principes, fefeadltri&os putenc. c.)

äi XVIIIO

i

If

p.) Opusante omniahic eft genuinà Hiftoria literarià de 7wre ifto 4/v;no

b

oftivo Univeríali; quam cum omnium accuratiffime dederit. Ce/eb. olim

l

Gieffenfium Cancellarius , B. JAC. FRID. LUDOVICI in Delizeat, Hiff. V22

LC

Nat. p. m. 17 2. ft4. adillum remififfe (at erit. . Et ex hac veró illud poriffi-

mum patebit, ipfi THOMASIO hunc prz aliis honorem deberi, quod pri-

t

f

mus novam Juris fpeciem , zomize quidem aztea jam cognitam , íed parum

ii

adhuc excultam , in ordinem redegerit.

Praílitit enim hoc, atque primas

den

lineas duxitin Difp. de Crimine Bigamie, qua inter Lipfienfes ejus eft feprima,

fig

& quidem à 6. $. u[quead 20. Plenius tandem inílitutam exfequutus in /z-

flit. purisprud. Divin. Sed &idem cum pofteà in reliquisDifpp. & TraGtari-

L

bus Íequutis ageret, complures mox habuit, tàm ex JCtorum, quàm ex

ipforum quoque Theologorum Ordine, qui fententiz huic ipfius fubícribere

-dubitarunt nulli..— Quemadmodum etiam abinde nullum fere nomen magis

increbuit, magisque frequentari cocpit inter Juris Nat. Scriptores, ac illud

uris pofitivi univer[alis , ceu teverà exiftentis , & abs Naturz jure oppido

diftincti.

Haut tamen eó minüs , atque licet THOMASIUS fuerit primus,

0

li

qui exiftentiam peculiaris ejusmodi Juris Divini fpeciei ftabiliverat, primm

lj

quoque fuit , qui eam iterum deftruxit, etiamfi, quod & ipfe in propriáà p/ez.

yl

Hiffor. Tur. Nat. p 15. $. 12. fatetur, o fnmmul & uno momento, íed paula-

tim pedetentimque ad id pervenerit, .. Quo minus itaque hoc facilitati fua le.

vitatique tribui, vel &, quafi eo (que male ipfi cupientium conje&ura fuit)

affeclis fuis folummodoilluferit, haberi volnit

Adminimum fatis fpeciofze

videntur caufze & occafiones, quibus fe ad Syftema prius mutandum permo-

tum Ícribit, quasque latius exponit Ipíe tüm in dicf. fuà plez. Hiffor. 7wr.

Nat. p. 1 5. féq. tum in Fundament. fur. INat. ej. Gent. cap. proem. $. $. f&4-

Ultimó itaque fic diftinxit: Leges vel funt Hzmaza, vel Divize ; Divine

fant vel Uriverfales, regulas videlicet jsmP?, bonefti & decori fimul pandentes,

vel particulares & pofitive difponentes de Judaeorum Keligioze atque Politia.

Primüm veró mentem fuam defüper aperuit an. 1702. in pecul. Copentat.

Obfervat. Halens. Tom. V'I. n. 27. inferta, cujus $, 43. cum. feg4. precipue buc

fpe&at ; usque dum totam rem connexit in modó 4/egg. Fszdament. nr.

It

AÀNat. c& Gent.

E

BU

c.) Eadem quippe & iftius , quod t

äfitopere plerigsc.;u'e defenfitatum hacte-

de-.

m

nus fuit, ac usque dum defenditur multis, po/fitivi furis .Allni'wrjklzä ,&

€org

"

N

459

$, Rom. Imf. Gerrk. Privata.

lo.

$- XVIL.

Quemadmodum quoque, quz divinis hifce Juribus

pofitivis contradi-

J

ftinguere fuevimus,

CONNATA, dum nihil funt aliud,

ac ipfiffima re&tz ra-

tionis, circa actiones hominum morales , diCtamina ,

proprie & in fenfz ffri-

710

& ipfas , quas diximus ,

bonefli

Giori, non nifi precepta js/Hi , in latiori vero

j

& decori regulas , completentia, vulgó

NAT

UR & GENTIUM Jura vo-

cata; Hac quidem Difciplinz, quam mo

do majorem in lucem conftituere fa-

ut

fi non fola eadem femper & ubique

tagimus, noflra ita cenfemus propria,

.

regnare, tamen maximum fubinde prz

fidium przbere videantur. 4.) Tantum.

ï

abeít, ut ultimo demuml

oco, atque poft exhauftos omnis reliqua Jurispru-

u$

dentiz fontes acloculos, quin

& poft excuffas DDrum fententias, adilla con-

UA

conveniatque. 5.)

fugere, eorundemque decifa tum primüm difpicere liceat,

a

$. XIX.

i

d

amm-

m 4

eft obligatio, neque differunt aliter, nifi »ode

cori atque bonefli regularum

(tbut

Viáque cegnofcendi.

Utrisque Deus elt author fan&iffimus, idemque nulli

1 ij

omninó mutationi obnoxius.

Et quid denique 44 , quid j4/ti», quid

cilid

ít, ac quando omnia illa officia, quze

giagis pium , imó quid szagzs ChrifHianum e

oppido

quilibet homo, nulla plane dignitatis ord

inisque ratione habità , r alizs ,

primlii,

tim WX fibi quoque debet, zribus hiíce p

5

raceptis , admodum momentofis,

J

1

pfiusque Salvatoris Chrifti ore pro parte confirmatis,

explicantur: Qwod

Jibi non vts fieri, alteri mon feceris: Quod Tibi vis fieri, & alteri fecerzs ; e

)riä ffm.

l

du

uod vis, Alii ut faciant fibi , tu te quoque Tibi facies ipfí; primum jufli , al-

jliclte

terum decori,, tertium denique boze/Pi regulas exhaurit. Acque ipfe THOMA-

n lii

SIUS i» Obfervat. Halens. d.l. $. 5 9. graviter fatis : Decet, inquit, viros pru-

fp:rioæ

dentes (f fapientes, non. folum obférvare pracepra jufti , fed & bonefli & decori.

ymo

Quo minus veró & caufarum erit, ad timendum, ne plus equo fic Magnati-

xentur.

bus Principibusque frena la

.4d $. XFIII.

v'/:;:

CASP. ZIEGLERI i» sor. ad

vIne

4.) Valde huc commendari meretur Prafat.

tf

Grotium de Jur. B. &P.-

Ü

nE

b.) Idque eó magis, cum &

aliás prima quorumvis aliorum jurium funda-

quorum & omnium idcircó bafes & normz

"Mi Áfv

menta x illis haurienda fint ,

yehit

recte vocantur. Ubiquidem nil obílat, aut dubiummoveat, quodintanto

Eruditorum confli&u,. fuper ponendis acceptandisque principiis certis & im-

que jura hazc fubindeincerta fint, femperque fic res ad pro-

motis , ipía quo

di arbitrium redeat. Ut namque illud fieri haut negemus,

t

miícuum judican

T

cordibusque hominum infcripti , in fe fa-

n

tamen principia juris Nat. divini ,

Mmm a

ti$

/

4,60

HELFFERICH de furisprudentia Principum Ordinuüaque

u i ii

$

XIX,

Neque veró duo bzc Jura dum nominamus , autumet quïsquam, ac fi di-

[

ftin&as duas fpeciesilla &nos habeanius, reque verà feparatum quoddam Ges-

r

sium Jus ab illo AVarzra ftatuere velimus. 4.)

58 XX.

Jama quod ad HUMANA, Principum quoque noftrorum caufis dijudi-

L

candis accommoda, attinet Jura, hac melioris ordinis gratia in Dome/Zica &

Af

peregrina feu exotica difpefcere licebit ; tüàm & i//a vero rurfus (ubdiftinguere in

"i

Scripta & nen Scripta f. Confuetudinaria.

qu

5' XX[.

l

ü—atimïo-

ln

Et inter iftas q"uidem. domeffic

45 firiptas leges quo minus primum

«um adícribamus Zrivilegizz Eorundem , que magno ubique numero common-

flrare

um

tis clara, fimplicia ftatimque obvia funt, nifi quis vim rationi inferre, aut

meris faltem cavillationibus in re luce meridiana clariori, uti velit. . Neque

divería, qua pro diverfitateingeniorum Dd. conílruunt principia, immuta-

bilia ipfius Nature-decreta vel turbant. vel evertunt. conf. omnino IMM.

g

W'EBER de Ofcul.mutuis int. INat. & Civit. Tur. p.9. 4. ubicertitudini huic

diverfas DD. opinioneszque minüs detrabere pofle fcribit, acin ipfa Theo-

L/

logia multorum diffenfus circa principium fidei veritati Sacrarum Literarum

"

. d

b

quicquam derogare queat..

[

ad $. XLX.

4.) Enimveró quemadmodum Lex Naturz e

ft norma Quädam*ubiwrfa?l'is,

ita quoque non fingulos tantum homines, fed & Gentes obligat univerfas.

Jamigitur ubi integris illa Gentibus earundemque a&ionibus applicatur, Gez-

fium quoque 7wrisnomen fert. Prater quem utique refpectum nullum

aliud Gentium jus, idque five voluztarium (ivepofitiuum;,. quodlegis proprie

fic di&a naturam habeat, atque caufam belli producere apta fit, agnoícimus;

ä

hoc minus, cum Gentes izrer fe invicem cozfrderate communem aliquem

Superiorem , przter Deum, haut venerentur. Séd nec, quod ipíemet inter

fe aliquando de ejusmodi Lege convenerint, doceriqueat quicquam. — Ipfos

vero Gentium mores, circa decorum przfertim, obtinentes , ubi pro tali

H

habere quis voluerit, pernosquidem poterit : fed tüm quidem nihil aderit,

t

quod legis naturam exprimat, nihil, quod, fiquidem de violatione quarela

exiftunt, juftam ad educendum gladium caufam fubminiflret. Idquod ab-

M

W

unde jam ac dilucide f:tis commonítrarunt PUFENDORE de ,. N. & G. L.

H.eap. 3. $. 2;. THOMASIUS in Jurisprmd. divim. L

. F. 6.2. $: 103. feqde

dlp

tüm & praprimis in J'undam. T. IN« * G. L. 1, C.

F. $. 65. fqq. aliique,

N

M

S. Rom. Imp. Germ. Privata. '.

461

flrare valent , a&plimmis, fimul & antiquiffimis , iisque ; Gvd integro aliquan-

li-

do Statuum Ordini , five Huic modó, al;erivc, ab Impp. expreffe datis & con-

ceffis, nil omnino vetare videtur. 4.)

$

XXIL .

fïi(ïït'nas illias táàm

Dehinc alii forfan eó retulerint quoque non folüm vetu

f

Vif quàm szlro-Gothomm» Burgundionum , Francorum , Alemaunorum, . Baju-

variorum , Ripuariorum , Saxouum , Angliorum c Werinorum , Frifoonum, Lon-

1 golmrdorum &c.

Leges , 4.) fed. & famofailla Capitularia, b.) quin & quascun-

que alias Regum

& Imperatorum Francicorum , Saxonicorum, aliorumque fub-

inde ad Carolum IV. Conjlitgtianas. €) Verum cüm

, quod

N

»fequentium usqïu.e

attinet,

luv

dl

4d $. .XXI.

Apum

ht

4.) Quo itaque ma

gis neceffarium eft, ut diplomata monumentaque ejus-

X

modi publica feduló conquirantur ,

ferventur , tandemque, sbiexrevidetur,

ce quoque luciexponantur! Quove major nunquam non gratia illorum

N

publi

Colle

&oribus Editoribusque. habenda! Specimen ejus rei novum idemque

fmuti«

IMN.

erinfigne in

ter Nos quoque nuper datum fuiffe , cüm Pr Cozfzlrif. atque

ni bult

Excell. D. HENR. MART, BURCKHARDU

S Sereniff. Wurt. Duczs Confilia-

;Thw'

Ti Reg

iminis , Supremique Dicaft. Affeffor meriti[]ymus, preclarum illum Li-

brum , cui tit.

Ojürtembergifd)e8 leeblatt breper privilegiorum, Exemt.

wratut

Fori, Auflregar. i de non appellando , ederet , merito letamur.

,

ad o AAE

vll

4.) Eas fcil. quas, poft BASILIUM HEROLDUM, SICHARDUM,

TILIUM, GOLDASTUM &c.in unum collectas, fub tit. Codzczs Legum

jl

RIDER. LINDENBROGIUS publicavit , & ad quarum noti-

y r

J"ntiquarum F

Vullum

tiam exactiore

m oppidó faciuntea, qua fcripfit in eleg. Specim. Conjetturar.

De Oris. c. Naiur. Legum Germanicar, ILL. JFrancofurtenfium . Antece[for ,

"

-apric'

D. CHRIST, GODOFRED. HO

"

FFMANNUS.

u

ft Eruditi(fimus ille Gallorum STEPHAQ

um

b.) De quibus tantopere meritus

vt

NUS BALUZIUS.

c.) Quibus qu

idem undiq

ue corradendis compilandisque þrimus fere ope-

lt

ram, eamque fatis praec

laram atque laudabilem , impendit MELCHIOR

2;

wlk

GOLDASTUS in Zomzs ConfHitt. In

,

-

»perial. £um Latinis , vum Germaniczs,

jj

eflly

l]f[(k

AÍt, quam parum

fepenumero avthentiz illarum tribuendum fit, dudum

)d äb

perviderunt eviceruntqu

e harum rerum gnari, artisque prafertim Critice &

diplomaticz call

entiores,

Quos inter feliciffimum illum folidioris juris

(.].

[Lauratorem , H. CONRINGIUM, przcipué commen-

du

pgblici prudentia in

Mmm 3

daffe

i

l

d2

HELFFERICH de furisprudentia Principym , Ordinumaue

attinet ad p?iom, non nifi particulares ille fuerint, nullamque adeo univerfa-

lem obligationem producere potuerint , uni quippenationi vel populo tantum

fancitz ufurpateque ; Tum & ex poflerioribus complures forfitan pro tempo.

lh

rum iftorum ratione, vcl in ipfis quoque Comitiis fcripto haud adeo diligenter

confignatz , ve/fcripte quidem, fed ob nondum inventàm typographis artem,

t

ad paucorum notitiam pervenerint, vel & . propter notabiles illas, que tum

maxime in Imperio glifcebant obfervabanturque , confufiones & converfiones,

parum roboris five acquifiverint, five (mutatà cumprimis deinceps cunr tatus

Imp. formulá, jurium quoque Germanis antea ufitatorum, ratione) retinue-

—ä

rint, 4.) Nec illz; nec bifie quidem adeo multum hic femper immorandum ,

vel &plus equo tribuendum , arbitramuripfi; e.) Quantumvis utiquedecz-

d

-tero

j

fi

daffe juvat in do&Liff. de Orig. Zwr. Germ. Libro, ubi à Cap, 17. pet mulra feq.

p

fervato Impp.ordine, perpetuum fere Go/da/fi cenforem agit. Cui omnino

M

jungi meretur, rareolim eruditionis Fir, B.JO. WERLHOPFIUS in Specim.

T. furis Germ.patr. p. m. $ $. féqq. ubi plures adhuc alias ejusmodi Conftitu-

tiones Impp. antiquas recenfet , quas & va/fiffima illi Collettioni LUNIGIA-

NJE, que titulum zfrcbivi Imperialss gerit, maximam pertem infert;s vi-

demus.

d.) Sunt ultima hzc jam obfervata quoque CONRINGIO 4. 4. cap. 27.

D. 160 164.. fdq. ubi ipfohoc& illud tandem eveniffe docet, quodprater

Auream Bullam, (quippe quz propter ufum infignem in magna fubinde vene-

ratione extiterit) reliquarum omnium ad Maximiliani I. usque tempora pro-

ägf

mulgatarum Conftitutionum Imperii publicarum memoria pené extincta fue-

rit. Cui quidem afferto necnos refragabimur, modo ad iflum usque zvum

reflringatur, quofeliciora demum fataaffulgere, ruptisque prafertim archi-

vorum repagulis, tüm & canobiorum clauítris referatis, juxta cum tot de-

l

fideratiffimis rerum Germanic. Scriptoribus, complura tandem & ejusmodi

I

tàm [Imperatorum quàm Comitiorum Decreta, jim cum blattis & tineis cer-

tantia, fenfim abs Eruditis protrahilucique dari ceperunt. — Sed ob easdem,

Q

quas fcripfimus, caufas, minime cum /4sd. WERLHOFIO mirandum pute-

t

tl

mus, quod & vulgati illi Receffuum Imp. Codices, atemporibus demum

I

Maximiliani I. atque Ordinatione Camerali de A. 149j- aufpicentur, prz-

terque A. B. &, quz longo poft intervallo A. 1442. publicata, Reforma-

tlpl

&onem Friderici III. Francofurtenfem, nullam aliam antiquiorem hujus-

dic

modi fanCtionem exhibeant.

tlor

: &-) Secus ac olim vifum ILL. KULPISIO in pecul. libello , quem fub fito

L.

W

,-N

4

$. Rom. Imp. Germ. þriwfd.

463

h.

teirö nec ign

oremus, necinficias eamus unquam, haut eó minus in ipfis his

Jurisprudentie noftre Germanice Thefaurum delitefce-

infignem antiquitatum

Qe

yfe, unde in controvet

fiis tam publicts , quam privatis, praefertimque wbi de

q

robandis confuemd

inibus acitur , muirum

fepe luminis & illuftramenti, (iqui-

co u-

2

dem rectealiquis u

ti fciverst , foenerari liceat. f.) Dc Suevico & Saxoni

ribus,

CONRADI SINCER! ngmine &didit , atque THOMASIUS deinceps notis

iluftratum Commentario fao ad Inflit. e Pandetl. adjecit, de Germanicar.

Ler. veter. ac Rom. fur.in Rep. noftra orig. Q autlor. prefént. ubi torus ineo

e»

.

N

elt , ut & anti

quiffimis iftis LLbus Conítitutionibusque patriis in omnibus

(

bus decidendis primas vel ex hac potiífimum ra-

pen

e Controver(iarum generi

W

tione vin

dicet , quod ezdem nec per Maximilianum l. nec ullà alià Lege Imp.

ublicà abrogatz, fed nec perfe cefsaffe evanuiffeque dici poffint. Verum

tf

d jam tüm aliorum praclara in refutandis potioribus ipfius argumentis ,

u

quo

mult

um omnino fpeciei prae fe ferentibus, exiftat opera, confultó nos ulte-

Specim.

rioribus bic abítinemus. vid. pra cateris Celeberrimmm noftr. B. DATTIUM

ynfltt

de P. P. Lib. IV, cap. l. 1. 117. 130. féqq« itemque ex recentioribus AUTH,.

T0

Diatrib. Hifforico- "furid. de Recept. Tur. Rom. ejusdemque (?' LL. Germ. ve-

us V

ter. in for . u[. && autlor. pra[en

t. Kulpifio oppofit. 171 3. $. necnon ILL. LUDE-

WIGIUMiin Different.

ur. Rom.c Germ. Diff. l. Thef: 14. quibus additum

d

velimus judicium egregium WERLHOFIT. 4. /. ». 104. ubi fe quidem non

fimpliciter impugnare fcribit, quo minus Legibus ejusmodi ideó , quod in

at

vt

Archivis & Tabulariis reperiantur , juftafua tribuatur authoritas ; Aft in eà

u

tamen , quam antea dixerat , rei Jurisque German, commutatione, & vel

mm

inda

f

nullà, velinftabili, LLum San&ionumque obfervantià, pro vetuffiorum illa-

rum Conflitutionum u[u tantopere niti , folido, quantum ipfe quidem opinetur,

TT

at

fundamento, //ze multa wtique cautione non licere,

uod & Viri rerum Germanic. peritiffimi dudum non agnoverunt

T2

f) 1dq

gmod

modo , fed & pre

claris rerum documentis luculenter fatis oftenderunt;

j

du&lionibus, quas vocant, Illuítrioribus publicis, tan-

Quin in ipfis plane De

d

tümabeít, ut vel& a

ntiquiffima hac fperni (oleant pratermittique , ut po-

tius cum aliis fIrenue & eadem

hodienum prafertim deducere & urgere videa-

m'PU"'

qunum

mus. Atqueficergocum €

(t quaítio v.

g. de feicee[ionibus, frmilibusve Prin-

m caufis: Utram

Íc. ille flatim ex LLbus Imperii eommunibus

"l PFZ'

cipum ac Statuu

Áorm

decidi, an vero ante omnia quo

quead 7ara in[litutaque huic olim alterive na-

fubindeque pecsliaria, v. g. inSaxo-

p*

tioni vel Provincig Germanice propria,

nicá ejusmodi Controver(ià ad Sexoricum

,in Burgundicaad Burgur;dicum &c,

us

aïuþ

[

Qv

d

464

HEL-FFERICH de Turisprudentia Principüä Ordinumatte

Jus vetus attendi debeat ? valde operofus eít Jo. SCHILTERUS in;';ji, fur,

r

Publ. L. I.tit. 2.$. 17. ut pofterius ftatuminet ; Ac licet nonomnia ipfiusar-

H

gumenta [atisfacere videantur : Idem tamen in effeGtu tüm olim femper in

1

Germania propugnatum fuiffe obfervatumque , tàm G hodienum obfervari,

inünitis plane exemplis, ex omni hiftoria petitis , demonftrare perfacile fo-

ret

Sed vel unicum jam cafug fatis Hluftrem, eundemque Nobis domefti-

qut

cum , Swecce[fronis fcil. H'urtembergice in Comitatum ditionesque Montispe-

At

licardicas, ex mero utique mere Jwreque Burguudico olim Celfiffims huic

lgt

Domui per gloriofiffimam illam Heroinám HENRIETTAM acquifite, co-

lob

gitare liceatcommemorateve.

Eoque cumprimisetiam pertinent, quz in

Ál

caufa Novocaflrenfi. pro Hero fuo, Porz/Jje -Rege potenti/Timo , fcripferunt,

qui

Duum-Viri ILL. LUDEWIGIUS & GUNDLINGIUS ; qui & pofterior

D7

deinceps de Succe[Jjone Faminarum in Gallia Belgica commenzari aggreffus e(t

| euil

in Gwndlingian. Part. XL. n.4. & 5. itemque qua de veteri Francico Ture

féccefforio peculiati, poft SCHIL TERUM aliosque egregie differuerunt

l s

Zduth. ANONYMUS Geldria i Zutphanii S. R. M. Poruff. vindicat. p.12.fa.

ut

ac novi(fime Celeb. Vzr. D. JO. GEORGIUS ESTOR in Zzaledt. Fuldenfib.

BL

Sett, 1. $. 9. dit. a. Sicque porro innumera alia Jurisprudentiz domeftice ar-

gumenta, ex folà quidem confuetudine alias derivari folita, fed in ipfis iftis

antiquiffimis LLbus clare fatisfundata, allegarepoffemus; Exquibus utrur-

9)

fus unicum illud , caufam quoque cumprimis noftram oppido inftruens, ex-

emplum attingamus ; tritiffimam illam Pra&ticorum doctrinam de infigni pa-

ln

&torum nudorum, (deremodó certa, animo fefe obligandi, abs fcientibus

N

volentibusque initorum ) efficaciàin foris Germaniz , tum Inferioribus tum

?!

& Supremis , minime ex Romani, fed Patrii cum maxime [uris antiquiffimi

principiis , deducendam effe, dudum evicetunt JCti undique Praftantiffimi;

vid. pre cateris /a54. SCHILTERUS de prax.. Tur. Rom.in For. Germ., Ex-

erc. VIII. $. 2. éqq. itemque B. HERTIUS, exinftituto ad vetus iftud pro-

verbium : Gin QBort, ein QBort, einSmtann, ein 9anim, commentans

g

«

paramiar. (nar. Lib. I. pavoem. $. $. 5.

Quibus & jungere licebit Pracepro-

h

rem atque Patronum , in maximis fitbinde nobis, babitum , porroque ad cineres

d

devenerandum, Celeberrimum noffrum Dn. D. MICH. GRASSUM in Diff.

he

de patt. futur. contratt. preparator. ubi poftquam 7/ef. /2. non minus &

Principes, five cum zqualis fibi fortis Principibus, five & cum fubditis, cali

at

modo pacifcantur , firmiter obflri&os docuit, tandem ipfe in 72ef. 2 .

Ll

genuinam hujus rei caufam reddit, quodícil. Germani, quibus a7/i4z4 fide

tii

verba dareignotum , dum per modum fpotanez receptionis furi Rom. íe fub-

n

miíerint, in ufum & fori (ui obfervantiam id Juris emergere fiverint nunquam,

fis

üt

$. Ropt, Imp. 'Germ., Prionta.

46f

-U

fu.

rxbus j þotiüï

mïäiüisdu*abüs Compilationibus comprehenfis , (neque huc ta-

criptis nobis fermo eft, proprié fpe&antibus, )

df«

;men, ubi de LLbus Germaniz

'in

diftin&tius expromere conftituirus. £.)

u

fquæ nobis fedeat fententia, alibi

$. XXII,

X

3ri,

Et cum his autem vetuítioribus quomodocunque co

mparatum üt;; Ma-

l

jora tamen fine du

bio fub(idia Jurisprudentic noftra Principum privat prata-

bunt, longeque u

beriores fimul & luculentiores decifionum Fontes recludent

(

iori &Vo pu

blice per. Germaniam late feriptave.

Quo quidem

Leges ill recezt

Qs

fub nomine nos j

am cum.maxime intelle&tos commendatosque velimus, po

In

A. Bullam Caroli I 4.) vulgató alias vocabuló ap

pellatos Rece/f/zs Ipip, tam ea,

"

alibus fübinde decreta , quàm, qua in Depsta-

que in Comitizs Germanie Univer fz

omnium Conventibus , conclufa fuerunt,

Ll

N

zorum, Fifitationum , Circulorumque

s

rimis faluberrimas illas Coz/Zitutiones In«

:»»exhibentes; b.) . Hecque inter cump

fhru-

t

URRU

u

ut pa&; civiliter effenc ft

erilia & ad pariendam obligati'o,nem Civilem a&tio-

nemque inefficacia.

Qu

od vel tum przcipue obtinere commonfílrat IDEM

il

de Promi[f. fub amiff.. Honor. & Exiflimat. cap. II.

lict t*

Vir Excellentiff, inalia Difp.

fs s

. 1p. X paffim,

ubi fimpl

ici promi(boni ab antiquo ufitatz ille claufulz:

$u

$5ep Gürft. bey Grdft. ac.

tvabren QGortenunb Gbren 2c, accefferint.

im memoratu

digniffimum eft prejudicium Exce/frf. Tribunalis

T

£-) Inter

lügni l

Imp. Aulic

ij

haut ita diu in controverfià longe famofiffima fuper Comitatu

jentibt

Rittbergen(i proditum; Quod & Celeb. D. STEPH. CHR

ISTOPH. HARP-

PRECHTUM ad«on(cribendum peculiarem illum 7ra&. de Noz wj modern.

bus tuft

1iquimmi

Specul; SM:*U?L'. m For. Vicariat

. Palatin. potiffimum permoviffe conftat.

nilitis

4,) Et huj,us namque multa capita , eaque prafertim , qaz Ele&oribus non

m r

uá calibus , ac citra iutuitum Archiofficiorum , quedam plane peculiaria con-

ydpto

2IF

cedunt, proprié ad J

urisprudentiam noílram privatam pertinent. Cogita

jus iflud comparand

i terras cum

Regalibus (ine confenfu Imp. Privilegiaitem

W/I'

ocandoque, fingulariaque illa quoad tutelam, fuccefhio-

rf

de non appellando ev

bj

nem, individuitatem , inalienabilitatem Principatuum &c.

p.) Equide

m cüm non unius ejusdemque generis , materic vel obje&a int,

H

ffus hi difponunt , moxqwe in illis agatur derebus, Statum pu-

tili

citca que Rece

dminiftrationemm immediate concernentibus, rzex de nego-

"

blicum ac ejus a

d

tiis (altem tranfitoriis, à Cafare & S

tatibus expediendis v. g. de certo militum

numero confcribendo, de bello 'Turcico &c. »ox denique de. Legibus cau-

(ov-

g. de Contractibus, ufuris, Judzis, tutelis, teítamentis,

An

lüämr

i

ïfl.squf: privatis v.

P

commet-

466

HELFFERICH de ffurisprudentia Principum , Ordinumque

s

firumentaque Pacts , publica £. profaua, Religioþ, atque Ieffpbalica , fu!chrdm

LY

iftorum libertatis tranquillatisque publice, juxta cum iis, qua8 pro Execzutiene

/

earundem, qwà facra, qHÀ Civiliá, falutariter hinc inde difpofita leguntur ;

ni

ec

L

u

hi

commerciis, remediisquead abbreviandum þrocefï'u—m falutaribus &c. Qui-

libet ftatim videbit agnoveritque, non omnia ifta Eorundem capita, fed po-

fleriora tantum huc facere, vel abs nobis ín argumentum trahi poffe. — Et

P

quamvis fint bene multi, (quibus & ILL. GRIBNERUS in fupr. cir. Dif?. de

til

Prajudic. Princip. Imp. ex abus. Jur. fuflin. cap. II. $. 4. not. d. calculum

«l

fuum adjecit) quitüm quidem Receffus [mp. quando fcil, rebus caufisque Juris.

ii

privati normam preícribunt , non ipfos quoque Principes ac Status , fed fub-

tio

ditos duntaxat eorum obílringere putant; Sufficere tamen poffünt, que in

genere de IHlorum-in univerfum omnes in Imperio degentes, ipfumque etiam

u

Imperatorem, obligandi vi & efficacía, differnerunt, poft B. MAURITIUM

)G

de Receff. Imp. tb. 3o. laudatifs. Dn. D. SCHWEDERUS rum ;z /Zur. Publ.

b

Part. Gen.cap. 3. $. 7.tum in Difi. de Privileg. & furib. fingular. Perfonar.

Jil. Setl, LT. cap. 2.$.12. itemque Dn. D. GRASS in Collat. Tur. Giv. Rom.cum

t

mi

Rece[f]b. Imp.I. $. 5. p.18. fq. ubi cum maxime folennesillas paffim, & in

Qu

omnibus fere Rece(Tibus obvías, formulas obligatorias urgent ;. Quas & inter

Vi

uti extantior eft ea, que habetur in R.

» H0Vi[5. de au. 16 54. S. 9. ibi:

nb tvirbie &b

ur/Syürftet unb Gotánbe, unb ber abtvefenben verorbicte

D

SRdtbe, SBott

Caj

(c:baffter unib Gefanbten 2c. gereben unb verfpred)en, ingu

C

ten teabren &reuen, alle unb jebe obbeftbri

ebenespuncten ub 2lvticul , 'afa

toie obftebt , (o oiel bie einien jebett ,. ober

ben, 9on benrer

)

efcbicft, obet

Getoalt babenber í

[t, befrifft obet betreffen mag , toabr , ft

at, feft,

aufrid)e

tíg unbobnberbro

d

en su balten unb su vollengieben , unb bem nad) allet

f

CSermégen nadysuf

Onimen. ita quoque haud malé omnium loco allegatur.

u

Ác, ut vel plane hic fileamus ufum & experientiam, in contrarium militan-

b

tem , quotidianarn , quis eft vel hofpes faltem in Jure publico, qui ignoret ,

fümmis non folum iftis Tribunalibus , Camerz fcil. ac Judicio Imp. Aulico ,

quam primum Receffus ejusmodi publicatus eft, exempla ad originalia de -

$u

I

fcripta, ( & i/j quidem per Moguntinum A Epifcopum) eum in finem, ut

Lc.tb.27. fed & i

religiose, qua lic noviter ftatuta; obfervent, transmitti; vid. MAURIT.

velle fe in

píos Eorum Judices & Affeffores inter aliá jurare debere,

o

pofterum penes ipfos litigantibus juxta illa quoque jus reddere.

f

vid. Ordiz.

Cam, p, 1. tit. 57. GU Tudic. Anlic. tit. 7. circ. fin.. a veró non

b

merz priva

torum, civiumque mediatordm, fed imo maximam pl

anepartem

W

Principum

W

d

$. Rom. Imp. Ger»?. frivam:

467

OTFUR

ä;chnoh Ordinationes Camera (quibus Q fuo modo, €.) ilas f/»zdicii Inp. Aulici

CUT

addere licebit) Regimenti, Politia, AMonetales ac imiles ; 4d.) 'Tum veró Ca-

JntUcs

gitulationes quoque Cefareas ,

itemque qu&in cau(is, ad Circulos pertinentibus,

N«

ab unoquovis eorum ftatuta funt ordinataque, Setaf ; COerorbnumngen , 9Ibz

V10074-

fobicbe, Edi&en , »t, e) Quin & ipfas quodammodo pacificationum ZVo

Qi-

genfis,

dp

lt

?rincipumStatuumqueipforum caufz ( privatz fcil.) funt, quz in illis ven-

(þe/e

tilantur definiunturque. cozf. fupr. $. P. s0t.4.. Id quod & beneviditac con-

i

Wf

ceffit B. THOMASIUS ad 7Monzamb. cap. V. $. 12. sot. l. ubi, quando qui-

IWR

dem communi totius Imperii confenfn LLes hujusmodi ferantur, id eà inten-.

Wi

H

tionefieridocet, ut valerent illz propriéin terris Judiciisque Imperii.-

T

. €.) Scit. digitum hic potiffimum intendimus ad noviffimam illam, que

Q «t

aufpicis FERDINANDI III. Imp. durantibus Comitiis Ratisbonen(ibus an,

RTM

D

72

1654. confcripta fuit publicataque. Et hanc vero, licet Ele&ores, (juxta

nonnullos) per Capitulationes poftmodum conceptas firmaverint , reliqui

Pernts

t3men Ordines, PrincipesacStatus, cum maxime Comitialem eamque com-

Pon i

munem fuffragationem urgentes, haud approbarunt. Quorfum & fpe&ant,

, di

qus habet TOB. PFANWER in Hiflor. Comitior. 16 y 4. Lib. V 1. c.6 . & lib,

VIl.cap. 1.2.5.6.7. AUTH. ber OrunbzCDefle P.LI.c. g. $.(€8 batstoat

6d

,j

?t, UFFENBACH 4e udic. Aulic. cap. IT. $.6. MAURITIUS de 7z4dicio

TL

Cef. Aulic. $. 19. Equidem cüm noviter AUGUSTISS. IMP. CAROLUS VI.

T

Capitulat. fue Artic. X I. circa fin. promififfet: Gifeid) nad) angetrettenee

t

J u

Sftegierung per Decretum $on bem $?R eic) eimn Gutadten, voegen su eerbe(

ferenber &ero SReidbs2Sof-otatbs ; Orbnung, u erforbern, unb o tvelz

ít, a

l

quy

ter8. (otbane CGerbefjerung móglicbfter Syinge su befótberm 2c,, Mox feq.

jb u

A. 1715. füb D. 14. Jan, oppidó notabilis illa San&io prodiit, quz titulum:

j

verbefferte Steicba-JoofzS atb8-Sorbrtumng 3c, in fronte gerit, & exhibetur if

| militd"

ber Gurop, Gotaata;Gautlep p. X X 7- p. 721. fa3.

d.) De quibus omnibus ac fingulis cum diftin&

ius datäqüe operà egerit

jgnortt

Supr. laud. N'ERLHOEFIUS iz Speciminib. Tur. Germ. patr. ad illum jam

AO

jod

remififfe, fatis forfan fuerit.

J, yt

e.) Et hec enim Circulorum illorum , a quibus condita funt, Ordines

uT

omnes, eorumquefubditos, quin &alios quoscunque inillis degentes, ob-

eres

ftring

ere , certum efl. vid. preprimis Ordiaat. Polit. de a. 1577« 1it. 22. $. 2.

(

jbi: benmna

& fe&en ub toollen vt , bag unfer utb bes J5. SAelbs G repf,

ja

ieber oot fid) 2c, & porro.

Gyaffelbe (oden nidbt alleitt bie &repgGotánbe —

yrtett

amb ibre Lntertbanen , fonbcrm

db alle atibere in ber Grepfen, ob fie

um

N

nnRn25.

- gleic)

g

468 HELFFE RICH de jurispmdentia Principum , Ora'inzmqye

geufis , Risvicenfis , Badenfis Gc. formulas. f.) -

$« XXIV.

[/

Num Principes noflri proprii

s quoque LLbus, quas fubditisfuis, vi fupe-

il

ài|

rioritatis Territorialis, ftatuunt, Pofitivis ac Civilibus, vivere, juxtaque eas

a&tiones fuas privatas metiri reneantar? Quazfítio forían abfona videatur Domi-

hii

tianzquefimilis, «) Ettamen necnovum quid nec infolens eft, Eosdem etiarn

fill

cuam

p

gleic nidbt GrepfzGotánbe (epib ,

u balten unb , fold)en nad) su (e&en ,

(dulbia fepn,

to

Ll

telligendum.

Quod utique, falvo femper reliquo Jure Imp. publico , «in.k.

j

wl

f-) Ubi videlicetnon folüm ipfas Germaniz Le

ges pubxlicaus , veluti In(tru-

hi

b

mentum Pacis W'eftphalicz, pro bafiac fundamento habenr,

li I

l

illum Imperii ftatum in fpecie concernunt.

| fed & hunc vel

lim f

um

4d $. XXIV..

P

Prmcq

4.) Etenim ipfo eo, dum ex fablimi f(uo Territorii Ture imperantes ,. tum

LLatores agunt , LLbus iftis fibi quidem fubditos reddunt obnoxios, non

l

veró femet ipfos quoque obítriCtos volunt,

Àc cüm legis virtus jzxta L. 7.

faci

d2

: de LL. confiftat in imperando , vetando, cogendo, puniendoque ; Quis

fubjectorum Principi imperabit, quis coget, quis puniet? Ad minimum,

bene notante H. GROTIO de J. B. & P. L. H. cap. 14. n.2. $.2.. Punitio

a

C coatlio non pe[funt procedere , vifi A voluntatibus diverfis: itaque cogens £

coattum requirunt diffintlas perfonas , neque fufficiunt re[betlus diflintli. De-

nique, parem in parem non habere imperium , nedum inferiorem in fuperio-

rem , veritaseft perfepatens, Gad cujus probationem nequidem opus fue-

rit allegatione Z 4. f. de Recept. — Plane , uti quoque alia plura ad firmandam

:f;:

thefin hanc cumulari aliàs folita, ftudio pretermittimus ;; Ne curantes qui-

dem, ex diftinctionibus bene muls hic olim adhibitis, (de quibus vid. a^

It

ANDLER in zrzprud. publ. & privat. L. 1. T. 3. p. 2. 1.9. fjq.) famofio-

rem illam , communiorique DDrum calculo probatam , inter vim coatfivam,

fer

atque direclivam : utpotecui & i

píi quàm parum tribuendum fit, jam ex aliis

Tio:

docuit Dn. D. GRASS zz cit. Collat. I, $ 5.p.

Neque enim, quando

velipfi Impp. THEODOS. & VALENT. iri /. 4.C. de LL. dignam Majeftate

Itj ,

regnantis vocem arbitrantur, LLbus alli

gatum fefe Principem profiteri, alibi-

que, ((cil. in L zir. Cod. Theodos. de

/'t(£

dicitur, (ibi, falvà Ma

Ippell. ) bonum Principem non dedignari

(j

jeftatis fue reverentià, jus cum privatis effe commune;

vel & ulterius urgetur

,

ulttoneá imperantis LLum ejusmodi privatarum ob-

fervan;iä fan&iores illas

apud fubditos reddi , Principisque ad exemplum eo

fuo:;

facilius

/N

à

L]

469

i

T t

cum ll'übdi'cirs litigantes, in caufis, Ipforum intereffe attingenti—bus, prafe

rtm

atrimonialibus , immo & frfcalibus, ubi Dominii potius, quam zmperi qu&ftio

pe-

vertitur , J-) fponte fuanonillorum tantüm Tribunilium atque Judiciorum or-

8

dini (emet per Procuratorem fubmittere; in quibus fubditis alias jus dici con-

HO

fuevit, fed-& eodem plane cum illis jure fefe judicarepati c.) . Quod vel tum

m

nullum amplius dubium habet, ubi valida Ipíos.inter, fubditosque ac ftatus

provinciales pac£a defuper inita, in medio funt. Z.)

$. XXV.

:

Hzc de domefticis Juribus fcriptis. — Sub zoz Scriptzs vero indigitamus fa«

I

Y«

mofum illudnomen, Obfervantiam atque Coz[uetudines Immemoriala.

Atqui

non has minus in Jurisprudentia noftra Illuftriori regnare, omnemque aliquan-

[is.

do fere paginamfacere, quis rerum in Germania agitari folitarum vel parum in-

u

telligens non ftatim comprehen&erit? Ez quippe, per tantum temporis decur-

fum fervatz , maximam tandem partem Jurium illorum atque Privilegiorum,

Pripcipibus plane peculiarium, procre

atricesfelicifimz fuerunt. 4j ——

Nnn3

, m

um

——

y, M

facilius Civium adtiones comp&ni&c. omnia hzcullam in eode

atal

m obfg;yän;

de Legis nece(fitatem important.

l QUiS

b.^) Quoríum legi merentur, egreg

ie tradita Ícriptaque ZZagzi olim»;äthi,

imimum,

g. D, FERD, CHRISTOPH. HARPPRECHTI Cozfl. L. I n. 131.[d4.

Dui

c.) Quod, quemadmodum communi fere Germaniz ufu undique, & com-

cogemö"

rimis de Saxonia conflat ; Sic & SERENISS. WURTEMBERGLE DU-

h, D*

CES idem ha&lenus exemplo íuo laudatiffimo egregie comprobarunt , dum

fiptio

eas nunquam non caufas, quibus Czer4 Ipforum implicitz fuerunt, plerum-

jous 1Ute

que per RemiJJonzs , quam vocamus, viam ad Supremum , quod hic floret,

maydm

Provocationum Tribunal .deferri ;; ubique juxta propriarum LLum nor-

i (u

mmam, Conáliariis Affefforibusque prefcriptam, decidi curarunt.

"d

d.) Ech«c vero, licet omne robutr fuum jam ex ipfo divino Naturz Jure

o

foenerentur habeantque ; Tamen admodum follicitos eapropter fuiffe (um-

of

mos Pacificatoresolim W'eftphalicos; patet ex Jv/fr. Pac. Ofnabrug. Artic. F.

er ii

$. 23. ibi: Patla autem , dransattiones , Concqälones, qua inter tales Immedia-

vand?

tos Imperii Status provincialas C fubditos- nec. ab iisdem, mifi mutuo conen[ss

Agie&ätö

recedere liceat. . lemque ex Artic. FIL S. 1. ibi : Salvzs tamen femper Staruum

n', illbl;'

&ïs, privilegizs , rever (alibus ö(cf

eum þa&glzm futis coriuentis , pa

À

pit

4;5 $44

DmW'ï

4.) Tenaciores Utique, quamiquosquam Germanos fubinde fuiffe moram

i

füorum ac ufuam, abs Majoribusad ipíos transmifforum, £4 in his quoque,

j yurt Q

qua

fg(ü&*ä

*

47o | HELFFERICH de Turisyrudentia Principum Orfïvïng/mq.ug

k

AXXVI.

n

Reflat, ut paucis adhuc de PEREGRINIS & EXOT

I(;'.[S, huc þræcipuä

quoque facientibus , JURIBUS difpiciamus. Ubi quidem nos, quo minus Juri

Civili Romanoaliquis, idemque fat amplus tribui queat locus, dubitamus nulli,

J

Mi

Quemadmodum etiam , quotiescunque vel adhucdum füper prajudiciali illa

f

Quzílione: Urruz fcil. reveraillndin Germania receptum fuerit unquam ? con-

£tovertitur, affirmativam nos indubi;ati , ullaque fine hafitatione fübinde re-

fponde-

d

Q

que definiendis Privatorum caufis inferviunt , pro certó habendum. Idque

(

ipfum & eft, quod temporis facceffu bag $eid)sJoerfommen appellari coz-

pit, de quo peculiarem illam Commentationem habemus CULPISII; Cui ta-

6u

men jungi meretur B. THOMASIUS, tumin Diff.de Jur. Confuetud. c& Qb-

IÀ

fervant. tum in alià Ze 7Mor. cum fur. feript. content, Et juxta hafce quoque

uo

Confuetudines judicari oportere, expeditum eft. vid. cumprimis cit. Zzffr.

fin

Pac. Ofaabrug. Artic. V 11I. $. 4. ibi:: Decatero omnes laudabiles Confuetu-

dines, & S. Rom. Imp. Con[Htutiones c& Leges fundamentales, inpoflerum veli-

To

&iofe ferveztur. Ex Capitulat. zoviff. Artic. I.ibi: Qsered)tigïeiten,öjebräud)

Á

ub gute Geroobnbeiten,

fo fie bigbero gebabt ober in 1Ibung gaermefen »c,

f

fíe aud) baben

Ton

ats SAomifdber Seónig banbbaben unb (cbü&er. — Saltem cum

acta prefupponant ezdem, qua probari debent, ipfaque hzc probatio fzepe-

Quo

numero difücilis fit ; Hanc quidem ii przfertim , qui res in fupremis Imp;

Can

Tribunalibus judicatas, referunt, veluti GAILI US, MYNSINGERUS,

I

MEICHSNERUS, KLOCKIUS, GYLMANNUS &c. infigniter juvare

dir

b

poterunt; Aít longe majora praftabit Hifforia Germanie, tam antiouior,

quam recentior, eaque pragmatica & genuina, juftisque monumentis fuis ,

.

A,

Diplomatibus, Ad&is, Scriptoribus &c.

ftru&a ; Ut vel exinde etiam in

t

noftra Jurisprudentiz parte magna ejus

&

utilitas, & neceffitas appareat.

Iito

Exemplo nobis jam inter infinita alia,

fit celebratiffimum illud , idemque an-

$

Qu

tiquifimum Przzcipum judicium , 008 teutfd)e Sürften Sedpt, cujus exiften-

Dn. D. SCHWEDERO in

tiam nonnulli quidem (ünr, qui in dubium vocare audent, nos veró cum

Tüm

ur. publ. Part. Spec. c.8. $. 12. fqq. Excell. D.

121 0

JEREM. EBERH, LYNCKIÓ in pecul. Difb, de fur. Principum, ac novi(fime

Dto a

in Staminib. Tur. Publ. Tab, 114. Dotlifr. D. TO. AD, KOPPIO in . Ze Dif-

Camj

ferent. inter S. R. 1. Comit. e Nobil. Im

m?d- Se&- lL 5- 30 po 1?3- qq, & Sg&'

eillud non folum afferimus vindica-

Qipet

III. $. 9. p.252. 3. aliisque, intrepid

musque, fed multo latius,

W

[

ac explicari haCtenus fuevit, fefe extendere, pre-

mngu

terque caufas criminales ac fi

udales, & in aliis Civilibus majoris momenti ,

N

inque

,-N

$. Rin. Irp. Germ. Privatas

471

U&

.fpondemus : ss quippe hoc edOc;ntiþüs, & Hifloria 4. ) & Lkgib:f: imp.-i /z*s,ä)

ii

jnque genere, i Gjadhen , bieber jyürflen Sanb , feutbe, Sürftentbum unb

li,

l

febenicbagten, aud) $eib unb Gbre befreffer, obtinereftatuimus. . Quor-

i

fam & haut obfcure collimare videtur difpofitio Iz/frzm. Pac. Ofgabr. 4rt F.

"

?..5)'. ia fin.

ad $. XXVI.

:

| a.') Quam tamen, ut pleniushicexcutiamus, nec locus, nec tempus quo-

M

que, necícopus permittunt. vj4. interim quz poft CONRIN GIUM de

N

Orig. Jfur. Germ: prolixius tradidere, HERTIUS de Cosfzltat. LL. & Tadic.

Gerus. $. 14. f4. THOMA

/

$1US item , BEJERUS, HOFFMANNUS,

Jtte

BRUNQUELLIUS , aliij/

-

b.) Utpote qux non fo

lum Juris Rbm. Ceu Conptnis ?ujmddm J"ri,men-

yqi

" W'ïl

tionem faciunt frequentem , fed & illud, tanquamperpetuo valiturum , paf-

nlosti

fim precipiunt, obfervandum. . Sic, ut ex multisaliis vel hec tantum ad-

notemus , cümi MAXIMILIANUS I. IMP. Camerz Impetialis Judicium

m r

A. 1495. fundaffet , in Affeloribus hoc precipué quoque requifivit, uc-effent

hatj

jurium periti & promot, ber SRecbten getebrt gnb- gerotirbiget ; Tam verb

em um

non eft dubium, Imperatorem voluiffe, ut

eó quoque jure uterentur, in

quó honoris gradum meruerant. Porroin $. item alsafeid). 2o. de Ordizar.

iol

Cam. ut in appellationibus à Sententià interlocutorià idem obtineat, 1088 íit

yis Imp:

ben seayferl. Svedpten geotbriet, cautum ;. fed S£ idem Imp. deinceps in -

E

3

diz.Cau.üe A. 1590.$

"

.

bie Succeffion &c. provocat quf geneítie ge(cbriee

n

bene &'apferl Secbte 5 ac in Ordinat, Notarior. de A. 1 g12. bemfelben nq

ticutts

c, Notariisinjungit, ut officio fuo-funganturuacf)zïïn'nb*atfgememwæed)—,

( [Uii,

ten ub Gefefert , ubi fimul integer titulus de Teftamentis ex Jure Juftinia-

um i

neo petitur, fubjun&ta poenali comminatione , Ddf alle Notarien oiefe aug

qet

Stavferl: Sedbt gegebenie yorm ber Greftamenten fleigig baftem folle, ^ Et

Mu W

qu& plura alia'ex Receffibus Comitiorum , inde füb CAROLO:' V. habito-

ewfkf!

rum, de À. 1721, & 1529. nec non ex Ordizat. Ejus Crimim. art. 107. 10g.

p um

121. 6 135 . argumento diduci folent. Quibus addere omnino oportet , qua

uD

ro afferenda [uris Civilis an&oritate expreffe fancita reperiuntur in Oriz,

yilin*

Can. FERDINANDI 1. P. 1 tit. £. $.1:ibi : Sie SSepfiser (ollen nidt nady

f

eigenent Gurbebunc'en , fonbern auf be8 SXeicb8 gemeine SRecbte Lrtbeil

o

faffeu. conf. ibid: P. I. rit. 57. ubi fol

enni: juramento Judex & Affeffores con-

jl

s

ringuntut, ut' fententias ferant : 5y0d6) De8 eeicbe gemetitem Seécbteir,

T ?W

de 24

Q;un*&id,cmin judicio Imp. Aulico obfervári; patet ex ipfius Ordzzar.

wmmü D

16 54..

m&)&

* —

:

472 ; HELFFERICH de ffurisprudentia Princigum , -Gm'ingmqge

T riblinalium qudtidiänä. £«)

,&fr;zxisiidi;hourum- quoque

. $. XXVII.

1

Sed nec, quando ulterius disquiritur: Urrum receptio iffaipfas quoque Prin-

!F&

eipsm cau[as Q neg

,Otia /jye&gt ? ab afüïrmantium partibus ftare faciþ:2 abnueri-

Bur

*

MU

mus '4.)

$. XXVIII,

lIt

lom

16 j 4.tit. 7. ubipariter non modo Cónfiliarii Aulici jurare tenentur, Quf be8

T

- SReídh8 Conftituuionen , urib bie gemeinebefcbriebene Sed)ten, fed & circa

(ja

.e fin. pr&cipitur, bafi Dba8 Corpus juris Civilis & Canonici allejeít auff ber

SReicbs- of SatbézGafel fepn (olle, -bamit man fíd) oerfelben gebraucpen

Éónne, Atque füb hifce quidem formulis & difpofitionibus ipfiffimum jus Ju-

ftinianeum latere, nec olim dubitarit quisquam, nec hodie fere dubitat fa-

itte

it Ge

nior ullus... Haut eo minus & hoc dogma fibi aliquando oppugnandum fum-

loc]

fit KULPISIUS in fzpr. cit. Diff. de Germanic. LL. authorit: $.7.feq4.. Cujus

quo;

quoque tüm copti ipfum nec poftea panituiffe , docuit in Comment. ad AMon-

examb. cap. V. $.13.. Verum quod fíolide fatis eruditeque inceffit B. nofler

O. PHIL. DATTIUS de Pac.publ. L. IP. c.1.2.13 3) fqq« atque; ad locutio-

Iuj

nes: Gemeinesxect , eapferfid)e SRedhte, gemeíne SReicbszoRedbte , ali-

fü

quot obfervationes hermenevticas addidit, quas.& ip(is aliis textibus egregie

roboravit. nihil hic addimus.

c.) Neque veró fufficit amplius ad

fubruendam hda,x.ïc(, dixiffe obvertiffe-

ol

que, nonquid fiat, fed quid fieri debeat, attendi opportere ; Cum quicquid

);

hic clament privatorum.unus alterve, minime hactenus dimovere valuerit

UT

vel unicum Collegium. inferius, n

W

»

edum ipía Superiora: f'ummkaqqe plane

"Tribunalia in Imperio.

(

ad $. XXVII.

?

a.) Equidem haut eft, ut ad przfumtiones hic confugiamus, nobisque

perfuadeamus , quemadmodum nemo fibi przjudicare cenfetur ; Sic nec Prin-

3

cipes per liberam eamque tacitam.admiffionem Juris iftius Civilis conditio-

[2

Ü

nem fuam tàm infigniter deteriorem reddere voluiffe; Cum «ontrarium res .

tür

ipíaloquatur. .Jam enim exHiftoria, Diplomatibus, aliisque optime fidei

monumentis, facile foret demonítrandum, citius iftud in ipforum Princi-

ex

pum, quam privatorum, caufis & negotiis, auctoritatem locumque obti-

in7l

nuiffe, (icquidem, ut jam modóSeculis XIV, & XV. pleniffimé loquantur

regl

Magnatum Chartz formulis iílis,

»

:

quibus bexeficizs Turts tam. Civilis quam

tün

Canonici ,

renunciari fuevit. vid. omnino plures eorum allegans HERTIUS

fos

4gmu

4 $.14.. Imo vero oppido notabilia funt, atque maghiücq , que 24

olim

,A*'*N

-

E R?m. Imp. Germ, Privata.

473

$. XXVII.

- Saltem cum deinceps quare

ndopergitur: Qwomque antloritatem ejus C in

Iffe

fé patere voluerint Principes * non equius modo, fed & ufui Imperii magis con-

rj«

fentaneum arbitramur , ut otiofum idem fit, necantea applicetur, quam ubilI.)

nativg patrizque LLes ac Confuetudines plane deficiunr, I1.) iniqui, ipfum di-

,

gnitatique ac faftigio Noftrorum adverfum, nil habet, I11I.) valde ab antiqua

Romanorum Republ. difcrepans Germanici Imperii habitus, mores, rerumque

W

& circumflantiarum diverfitas non repugnant.

Quibus utique limitationibus

i

(

rmanicz nil planeofficere dicipoteft.

fgrvatis, receptio hac Libertati Ge

*

ht

BCX DOA

It

Succedit JUS CANONICUM. Decujus au&oritate non una eft omnium

l

fententia. Interim tamennon exindefolüm, quod ufus ipfius ante Jus Rom.

"

n

in Germaniainvaluit, fed & ex primà eáque majori erga Conditores reverentià

Y

ul

hoc habet, quod in Proceffus materiis aliisque pluribus Juris articulis, etiam

rzdominetur.

Q

.

"

quoad Principgm caufas ubique fere p

XXX.

, ol

Quod deníqne ultimo, inter Juraaliunde adícitaloco adhiberi fuevit, 7

Qcutit

Feudale Longobardicum , non minus & fuum ufum poft deficientes Inve(titura-

.

j d

t .

rum literas , pactaque familie & Gentilitias, Conltitutiones item atque

, eg[eglt

C?nfuetudines, pgæüare, negari haud poteít.

vt

olim LEIBNITIUS in Prefat. fua pererudita & perquam curiosà Codiczs 7ur.

T

Gent. Diplomatici de hoc Jure, ufuque ejus in Gentium plane Foro docuit,

lt

in $. Habent autem. Chrifliani &c. ibi; Itaque ob illam quoque.connexionem

lue pïznt

Gentium Cheiflianarum, qua ex veteri Romanorum potentia fuperfuer at , fa-

um efe videtur , «t LL. Romanaprope inflar furis Gentium com

munis babe-

veutur crc. Unde && Principes liberos in contrattibus &i federibus ,. in tefl -

artibus , easdem ob[ervare folitos ,

mbïqu

mentis , alitsque ffuris Gentium vel publici

ex boc ipfó. Codice noffro pa[fimm apparet.

Ita video, obligaffe ffe Imperatores

u

norum reguorum e.

Sed & tan-

;ondi(iü'

& Reges (b hypotbeca omnium [uorum bo

tum abeíle videtur quibusdam , ut Jusho

c in Principes noflros vim fuam non

271

exferat ,

ut nullibi fere magis, quaminipfis, vigere cenfeatur; Subditi enim,

ftatuta regionum particularia babent, quibus

frit

inquinnt , mediati plerumque

] obli'

reguntur ; Immediati vero ,

cumiipfimet Jushoc per conventionem recepe-

fus , in Conftitutionibus Imperii expref-

ganuut

runt, ftareeitenentur, ut extfa ca

(lint,

T

fos , alï €o recedere non po

WE

TANTU M!

m

Qoo

)im

XIII. DIS-

AE

4 Tï-.

474

HE—NNEMANN de Jure Oppz;g'noragz:ontl?

XIII.

P

DISSERTATIO

,

!

URE OPPIGNORATIONUM

«

!

ANTICHRETICARUM EARUMQUE

(er

RELUITIONE

Ti

W

REBUS TUM IMPERII AC PRINCIPUM TUM -

(

D

PRIVATORUM

V

P ORE A D E

Y

(f

ERANCISCO CHRISTIANO HENNEM

ANN,

&

]. U. DoGore, & Profeffore Publico & Ordinario,

M

PRO LICENTI A

Bi

defen[a »

n

O STEFNE ex Rafha

Ti

. JACOBO JOSEPH

y Lkod. s

d

HEIOELBERG./E, 1726.

——

Thefis; I.

Nríxeneis ab ayri , contra, viciffim, & xpocuo, ütordicta, latiné zf

qu

À

mutuni , fignificat contratum pignoratitium , qío Creditori jm re piguo-

u

ratá utendi fruendi in vicem ufararum , velpro ufura eris alieni concedi-

:Hv à debitore L. 9. in quib. canf.pign. tacit. contrab. L. 11. $. 1. ff. d. pignor. &

bypotb. l. 1 4. 1.17.cod. d. ufir. Gbutpf. £atibr, parr. 2. tir. 16.$. 0. infin. Sine

quo pa&to Creditor fru&us ex pignore perceptos vel tenetur reflituere debitori,

e

velimputarein fortem deduCtis tamen prius fumptibus, cum fru&us nonintelli-

fi

gantur, nifi dedu&is impenfis. /. 7. ff. folut. matrim. l. 1. fF.fam. Ercifc. 'Tum,

t

Ü

quod quzlibet res fru&ificet fuo Domino, Dominus autem pignorisfit maneat-

Ti

que debitor, tum etiam, quod pignus à debitore tradatur Creditori non ad

utendum, aut fruendum, fed folummodo in Crediti fecuritatem, confequen-

Ü

J

ter creditor ultrafinem, & naturam pignoris, ac intentionem contrahentium

tür

fru&us lucrari ne

6j

6. 3 0. definit. 4.0.

quit. d. Z. L. L. Widmont. p n ujifr. ( frutt. Carpzov. p. z.

]u

Thef. II.

at

fity,

t, QX

Qlamvis autem hzc nomina: 9Yfanbt^Gdpilling, fpfaubtfd)ag

anoung,

hj

,N

e

antichreticarum earumque reluitione.

475

pfánbung,

& (imilia ad [uris Intelle&um, G- proprium fignificatum redatta

ignus infinuent; perea, qua pa

ffim Interpp. tradunt a4 zir. de pigzor. c by-

otb. Müller ad ffrzv. Fxerc. ad ff. 26. tb.

2. Befold. im tbefaur. Pratt. vocab.

SManbtGdilling, 9Manbt(dbafft.

Arumqazus part. 2. Decif. 5. n.

74« in fin.

iermania con

fuctudinem, imo etiam alibi per hac

tamen juxta communem

cum pa&to de retroven-

eadem vocabula contractum Emptionis Venditionis,

dendo c

elebratum , & ipfum predium, íeu rem hoc pa&o

venditam vulgari

modo ,

feu communiffime, & frequentiffimé fignifcari, tum ipfa viva rerum

tum & viri in foro verfatiffimi nos edocent. Proutex Zas. [ib. T.

experientia,

fert Richterus iz coz/il. vol. 2. confil. 107. 1. 12. ibi:. CoWfitta

j

Confil. 12. 9. 11. t€

mabl bas CiGort 9fanbt(cbafft u

nter bem gemeinen Sotann. (Cui fecundum

W'efenbecium etiam doCti nonnunquam

fefe accommodant:). offt miforaudt

titb, a8 ber nicbt eigentficb Unter(cbeibt b

üft inter contra&um emptionis

ndo,

& contra&tum pigneratitium.

W

& venditionis cum pacto de retrovende

Addat, Arumzus 4i&. decif. 5. ". 74- & fe

q. Wefenbec. lib, 1. confil. 2. n. 91»

Binsfeld. cap. i. de »[pr. q. 3-

concl.1. Frider

icus Martini de cezfih. cap. 1. pAg-4.9»

num.166. C pag.51.7.18 3-

Befold. 4i£. 1. qui omnes in primis denoflre Ger-

maniz coníuetudine teítantur ,

quod nomen hoc 5jfanbfcbafft frequentiffime

idl

aCto de retrovendendo conjunctam.

À

denotet talem venditionem cum p

Ilj

'Thef.

-Quz adeo procedunt,

ut licet ininftrumento expreíla fiat mentio : itttó

hilominus fubeffe poffit contractus pigneratitius,

cyi

berfauff « &dbillig8 ni

d vocabulum : Cín CBiberfau(f, prooppigno-

n

q

uia in Germania frequens quo

*

]

Itl

ratione, €l

159 fanb«Gdjillittg accipiatur ,

& per mores Germaniz bie O orte

J))

Wi

Ofpiberfauff , unb 3Dfanbt«Godillitg, ejusdem Gint

naturz, & virtutis. Gyl-

MW'

mann.

om. Ill. iu pmjndici:i; vocab. reluitio p. 299.

Lyncker cozfil. 148. n. y.

j

pfánbtüngen , va gante Cooblo(fer ,

9lembter, Gyórffet,

j !

G onberlid) i 2Ger

[icbfeiten berfe&et

qdeb

Jt

fanb, unb Unfertba

nen mit allen SReu&ungen, unb Joert

"m

toerben, Add, Gylmann. Tom.IF. p.1.

qol.41. , 14. 4t G' Coler. Decif. g.

Tum.

Unde etiam Camera Imperislis,

quod Creditor per confuet

udines German. ca-

e oppignoratis fru&tus lucretur,

gleid af8 ob ein CfBiberfauff

aneit

ftris, oppidisqu

pigneratitio contra&tu.in foreem imputen-

TOE

getroffem máre

(cum alias fructus ex

j

tur dd. LL.) pro

nuntiare folet juxta

Gylmann. Tom. ult. p. 2. tit. XI. vol.y.s.3.

tiürm

& p. 3. vVol. 10. Be

(old. 75. Pr. voc. toiberio(en iz. voc. SDfanbt-Codpilling. Unde

aris Confulti Helm

(tadienfes anno 165 9. fequentem in mocum refponderunt:

Pll'

Geutfdbfanb bie bepbe Contra&us pignorzs &* vendi-

Gyaf mant o

ot 9l[ters im

tionts cum patto de retro

vendendo toenig unter(d)ieben ,

bas anbere gebraud)t roorbent.

fgnberil fqiï"eineä w*

N

Qoo2

Quam

ii

*

476

HENNEMANN de ure Oppignorationum.

Q;am fententiam quoque approbárunt Juris Confíulti MGryphiswaldenfeïs

l

jn refponfà [uo [uper cau[a Saxo Leoburgicacontra Civitatem Lubecenfem in puntto

veluitionzs Civitatis Müllen concepto die 31, Tan. 1687. quafl. 6, ut refert Stryk.

D

in Uf. mod. Pandetl. de pignerat. atl. $.7. — De qua materia pluribus videatuc

Strauch. de oppignorat. rer. Imper. th. 33. 9 féq4. 'Thomalius iz difput. de sf

Wf

pr&. diffintt. inter. Emptionem cum patto de retrovendendo, j coutratium piz-

1f

)

seratitium €. 3. $. . (ä" fea4-

H

'Thef.

IV.

t

De Jure Civili extra Controverfiam eft, quod oppignoratio Antichretica,

Vid

feu Antichrefis fit licita J. . $. 3. ff« depignor. l 11.6. 1. ff. eod. 1. 23. L. 9. ff. de

Mjir,

pignorat. a&b. L 14. 17. cod. demfuar. & patfim DD.ratio ponitur in incertitudi-

d

ne fru&tuum & compenfationelegitimarum ufurarum 4. J. ri. S. 1. f. de pign. &

bypoth. qu& ait: $ antichrefis fatla fit , & in fundum, aut in ades aliquis indu-

|

catur , eousque retinet po[fel]Jonem pignorzs loco , donec illi pecunia foluatur , cum

difcriw

in ufuras frutlus. percipiat.

De Jure vero Canonico pactum hoc Antichrefeos

ufur:

ufurarium & illicitum eíE, prout patet ex cap. 1. 2. & $. .X. de nfur. Ratio in

n0n

promptu eít, quia tunc fübeft ufura, quando mutuans accipit ultra fortem,

beat

quam credidit, fed f1 fru&tus non teneretur imputare in fortem Creditor, lu-

die d

crum perciperet ex mutuo ultra fortem, ergo ufurarium & illicitum eft pactum,

mdit l

adeo, ut fi fruCtus à creditore percepti adzquent fortem in mutuum conceffam

bt

is teneatur pignus nulla ulteriori expeCtata folutione reftituere debitori ; imo

tUitm |

à tertio quoque poffeffore res pignorata repeti poflit per condi&tionem ex cap.é.

dedad

X. de pig7. Engel z Colleg.

ur. Can. de P

gnet:

Stryk. ipsfis 7Mod. pandecl, de pignor. $. XI.

ignor. in Jïn Mev. p, 5. Decif. 342.

Thef, V.

J.eci[,

Tres cafus à przdi&ta Juris Canonici prohibitione excipiuntur in quibus

pactum Antichrefeos eft extra vitium ufurz.

1mus Si quis duxiffet uxorem,

f del

cui focer, velquivis alius extraneus certam pecuniz fummam pro dote confti-

tit ;

tuit, quam, quia non ftatim perfolvere poteít, interim genero fuo quandam

(itorj

Vineam, vel aliud predium frugiferum datpignori, utex eo fructus percipere

anlegi

poffit. Adquam fa&ifpeciem Pontifex Innocentius III. 7z Capir. falubriter 16.

X. de u[ur. refpondet : Gezermm ad frutius poffol[TFonum , qua [nbi 4 focero fiat pro

Untgg

IOnt,

numerata dote pignori obligata comiputandos in fortem non e[fe compellendum , cum

P';WM;

frequenter . dotis frutius nom f'fficiant ad onera matrimonii þtppörmndz- Cum

ratione excefsüs pa&tum liberareprafumatur. Chri(tophor. Schambogen $. fiz.

Ntttit

anflit. de pignor.

W fr

2dus cafits : Si Dominus dire&us Vafallo fuo pecunias credi-

diffet ,

is autem directo Domin

o predium feudale oppignoraffet, quo cafu

VAm

"t

A;þeätus Dominus fructusinterim

; quamdiu mutuum non perfolvitur , lucratur,

n

N

antichreticarum earumque rclaiti&)zeg

477

^níes

& in fortem imputare nbn' tenetur, Per text. z Cap. 1. X. defeud. — Ratio in

tilo

feudi natura ac conditione ponitur: qua eft, ut ficut Vafallus fru&us illos,

'yk.

licec fervitia excedant, ex voluntate dire&i Domini rede percipit, ita & econ-

itut

tra, fi Vafallus fit immunis à fervitiis, eos dire&tus Dominus reéle percipere

,

offit. Schambog. 4ic£. /oc. módo tamen feudum non fit emptum, aut mul-

I]g-

tum à Vafallo melioratum , nam fi pro conceffione intervenerit pecunia, aut

Vafallus notabiles fecerit in feudo meliorationes, tunc Dominus dire&us abs-

que-fru&uum imputatione in fortem non erit ab ufurarum vitio immunis,

(

Widmont. iz Celleg. Pandel. tit. de ufuv. m. ot. — gtius cafnsefl. in cap. 1. X, de

À

"

)

afur. in fin. ubi habetur: sf forte Ecclefia beneficium f'uerit , quod redimendum

Wi

ei de maun Laici boc umodo videatur.

T

VThef. VL

E

T

Pofito hoc quoad pactum Antichrefeos inter Jus Canonicum , & Civile

nom

difcrimine hoc in queflionem venit : utrum his noílris temporibus, quibus

hrelos

ufure quincunces, & femiffes permittuntur, ac tolerantur difpofitio JurisCa-

t

nonici obfervari, an vero fecundum provifionem Juris Civilis pronuntiari de-

(ottelD,

beat , quod ejusmodi pa&ta Antichrefeos valeant & fubfiftant ? quodadhuc ho-

Qf , m'

die difpofitio Juris Canonici fit fervanda, & pactum Antichrefeos non valeat

ga&um,

tradit Modeflin. Piftor. Coz/il. 13. incip. um iff Danmn ». 20. vers. bietoeil abet

xf

bannod & feq. 7ol. i. Joh.Kóppen Decif-22, ». 4. — Sed contrarium pa(fim (ta-

yi; m

tuitur poftdue complaures citatos Berlich. parz. 2. decif?170. , 16. * féqq. fusé

l [ MPAI)

deducit, quod tamen non obtinet, fifru&us effent certi, ut ufuras legitimas ex

generali confüetudine Germaniz conceffas excederent quotannis, Kóppen. Didf,

yj i

«

decif. 22. Berlich. Z./oc.

Thef. VII.

Y

Plerumque in expreffam , & tacitam dividitur Antichrefis; zacita dicitur,

ff q'üibüS

fi debitor Creditori in fecuritatem Crediti gratuiti rem frugiferam pignori dedc-

| UXOFCN.,-

t conie

rit absque fru&tuum refervatione, quo ipío tacite hoc actum videtur, ut Cre.

ditor interim reillafruatur, donec creditum reftitutum , ita tamen, ut fruitio

m

illalegitimum ufurarum modum non excedat. . g. ff. iz quib. canf. pign. tacir.

r

contrab. cujus legis dubia verba: gratzitapecuzia contra varias Interpp. diffen-

yiitt Ib

fiones, de quibus Godofred. a4d . ]. $. ita cumStryk. iz sf mod. Pandett, de

futt J (j

y, (

pignorat, aä». $. 4. commodiffime declarari putamus , fi pecuniam illam dicamug

gratuitam , qua fine ufürarum (tipulatione credita eft, in cujus compenfatio-

(um

nem fruitionem rei oppignorare conceífiffe praefumitur creditori. Expreffa

r

quie

vero Antichrefis eft, cum res frugifera nominatim eà lege tradicur creditori, 'ue

in vicem ufürarum ex eádem fructus percipere poífit, quz à zacita Antichrefi

eatenus differt, quodinilla creditoris poteítas percipiendorum fru&uum limi-

t

095

tata

u

479

HENNEMANN de fure Opþz:gnorationum

l

'tatä (icï; ac adlegitimam ufürarum quantitatem relricta 4; /, $. econtra in--häc;

fcil, expreffa refert, utrum fru&usexreoppignoratà perceptibiles certi fint, an

1u

hn

incerti? fi prius, puta, quia fru&tus uniformem , ac immutibilem aftimatio-

nem habent , .tüm creditoris poteftas in illis percipiendis rurfus ad legitimum

jom

tf

ufürarummodum rei"trih*gendä eít, nealiasfraudibus aperiatur feneflra, ac foc-

n'?xratoribus optima prabeatur occafio, faluberrimas leges, certum ufuris mo-

(i0ne

ttid

prefcribentes eludendi. Si poílerius, eoquod proventus ac aítimatio

d

Q in

&

uum tempore mutari foleat, tunc creditori liber rei Antichreticz ufus per-

mittitur, ita, ut omnes fru&us, licet quantitatem legibus definitam excedant,

f(

(i]

percipere poffit, quia facile dari poteít cafus, quo fru&us ex re oppignorata

perceptibiles nequidem adzquent legitimas ufüras, quod proinde damni peri-

m

culum fpe majoris lucri compenfandum videbatur. /. 17. Cod. de ufur. Frantz.

in Inflit. de p

3

irnor. S.7. Faber iz cod. lib. 4. tit. 4.3.dq€nit,4o. 9. 10* Carpzoy.

l

p. 2- conflit. 30. definit. 4.0. n,10. & feqq.

Thef. VIII.

ptibn

Antichrefin in re fua conftituere poteft quilibet Dominus habens liberam

Que

rerum fuarum adminiflrrationem per /. z. cod. mand. juxta formam tamen à

tiihr,

Jure communi, aut ftatutario prefcriptam vid. Ghurpf. ?atibt. p.2. rir. 16.

d p:)

$. 2. vers. Sy0d) fo jemano, fpeciali rationeidprohibetur, fires nobis fitcum

Quri

agricolis, cüm his enim fundorum, pecorum, vel mancipiorum rufticorum

Outh

cïvn/xgna'w facere non licet. /Vov. 22. (? féqq. Rauchb. p.4. quaff. 20. n. 15. ibi:

Qutjut

hi fma

cuta agricoli part. 5. Carolus Molin. Tra&f. de ufur. qmc/f. 334 ". 261.. quo ta-

men loco verf. fecus ff agricola multos babeat limitare videtur hanc Juris commu-

Tieaty

nis difpofitionem , illamque tunc locum habere putat, fi agricola unicum tan-

Mi

iho

tum fundum habeat, fecusfihabeatplures, & unum , quo carere poteft, daret

in Antichrefin. Molin. . /. Berlich, parr. z. decif. 17 0.n. 3. C 4. pari modo, quo

—

4d ],

tür e

& inftrumenta ruftica, períonz , & res ad agriculturam pertinentes oppigno-

rati cum effe&u , aut capi non poffunr. /. 7. & 1. 97 e$ aurb. agv icultores cod. qua

poft

dium,

ves pigz. oblig. poff. — Ia utnecvaleat, fiagricola fponte dent talia inftrumenta.

Polt plures citatos Brunnem. ad. 44. LL. putans hanc feritentiam effe receptio-

KU[, u

-fi u

rem, & magis favere agriculturz, quod prafertim noflris moribusfervit, qui-

bus agricola fundum privare inftrumentis rufticis nequit in prejudicium fuperio-

Gtip f

X

Que toj

b faffet, Brunnem. 2. 7-

rs. Crmuf bie Jo(fgemebr ben beflrg

he

fut

IX.

antiChn

Confítituta itaque Antichrefi creditor ampliffimam habet poteftatem ex

üsref

fundo oppignorato fructus percipiendi , atque omnes obventiones , ita ut

"prels

quemadmodum ufusfructuario, cui ufufructus predii jure empbyteuticario ad

dinenü

, ipfa

tertium fpeCtantis ufusfructus inte; vivos, vel mortis caufa con(ticucus eft

-

ïtryk. ;

i

etiam

472

4ntz'elyreticgmm earumque velaitione.

]

etiam laud&mia per tempora durantis feu conítantis ufusfructus oBvenientia

tribuuatur, Poít plurimos ita ftatuente Corafio 44/. 4. i» verbzs : zif quinqua-

t af

n.24 Cod.de Tur.emphyt. inquiens: de Laudemio contendunt

atio-

gquazm partem.

nurm

Dominus foli, & fructuarius,

receptum eft, Laudemium ad fruCtuarium per-

tinere, utpote cujus funt omnes in univerfum fru&tus, & quacunque obven-

i

; mo

tiones. Harpprecht. cozf. 35. 9.155. (& féqq. fic etiam & potiori jure creditori

matio

antichretico laudemium ab Interppr. adjudicetur, eoquod & ipfe in cafu liberz,

& indeterminatz fruitionis predii antichretici omnes fructus ad exemplum ufu-

p

Sedant,

fru&uarii percipiendo fuos faciat. Per /. 17. iz verb. w fruttus confequeretur

Cod. de ufar. l. 11. $. r. ibi : u fruttus percipiat f. de pignor. Chriftoph. ab. Ha-

nonut

i p:ti-

gen. de wufaa nfir. cap..1 1. . 222. Lauterbach. j4 difput. de J'"re ayrixancsuc.

"ranti

dhef. 4.2.

Thef. X.

WGVc

. Supra jam T/ef PII. infinuatum eft, qualis fit differen

,tia quoad perce-

ptionem, ac imputationém fru&tuum inter antichrefin. expreffam , G taciram.

Qu res curb (ic majoris confiderationis placet formarequzílionem : 47 i 25-

v L becm

y um

iicbnji expre[fa exce[fus in frullibus forti quoque imputetur ,. & Creditor bic etiam

de perceptis , e percipiendis vationes reddere. teneatur ?* v.g. in cafu fequenti :

W tit-m

ufenb 3Reicbstbaler tbueid meinem Glaubiger meirt

jis f

Chor bie mir gelicbene fa

riliud

Giutb. Tufculanum berge

i

att Sfanbtatoeif libergeben, baf er an flatt ber

2infen (oldyes nacd) eigertem Gutbefinben nu&en, unb genieffen móge , num,

Y/ 15 'öv.

fi frudtus petcepti excedant ufuras 1000. imperialium, Creditor ad rationes te-

j qui

neatur, ac (uperfluum reddere, velin fortem imputare debeat? Stryk, zz ^

T

Mod. Pandetl. tit. de piguorat. atl.$. y. cum Tabore de altero tanto D- 3. Art.42.

icum tt*

;b.7. Rauchb. p.1. q4. 20. . 25. Lauterbach. diff. de antichrefi th. $ 3. Cujac.

w&,daret

ad l. 17 . Cod. de sfitr. Anton. Fabr. iz error. pragmat. err. 5. — Negativam tue-

tur ex ratione: quod quilibet debitor minori mercede predium fuum locare

4 OPPig"()'

P

offit, quam fru&us inde redigi queant, modo locatornon fit lus ultra dimi-

2

a

q.'!&

dium, a€ proi

ndenihil obítet, quó minüs predium pro ufuris Creditori loce-

n

l

gt

tur, ut plusindecapiat , quam quidem ordinaria ufürarum quantitas admittit,

m

L. fi ea patlione 14. Cod. de ufar- — Jam veró antichrefis nihil aliud (it, quam lo-

d fiL, ql)'.'

catio fundi, ita ut ufurz alias preftandz cum locario compenfentur; ficut ita-

uecondu&or locatori non tenetur ad rationes reddendas, ita nec talis creditor

antichreticus in hoc cafü ; ut merito L. 3. Cod. b.z, De frudtibus percipien-

dis reftringenda fit ad antichrefin tacitam, quiaibi fru&uum perceptio Creditori

j

expreíse non eít indulta; in quam fententiam facultatem quoque Juridicam

y IM T

Hallenfem. Zdezf. Febr. 1707. iviffe, atque.ita pronunciaffe te(tatur landarus

Stryk. 4ict. loc. $. 6. in verbis: &Dap aus Denen Acus fo vicl gu befinben, baf

1b 6ü1 1? ;

qu

Suppli-

"

HENNEMANN de ure Oppz'güöhtianübï

Ls

Supplicant $01 ber geforbertet Sted)numg über bie Intradem beg Ax;tichre:icä-

eingebabten Gutb8, bi gubet ecit ber erbobenen $lag su verfbonen, ub

€8 bey bent Contradu antichretico al[lentbalbengu faffen (epe. — Rationes deci-

dendi adducitfequentes : quod, licet /. . CoZ. depignerat. a&t.. Creditores an-

]

tichreticos ad rationes reddendas , ac fuperfluum forti imputandum adítringat ,

i

hac tamen difpofitio. 4. /, 3. tunc locum habeat , ubi expreffum pa&tum de

qi

compenfandis ufüris cum fructibus pignoris non oppofitum, fed res frugifera

[

fimpliciter oppignorata eft; aliud dicendum effe de contra&u antichretico ex-

preffo , in quoà parterei fubeft contra&tus locati conduGti , in quo loco merce-

f

r

dis pro ufu alicujus predii debitori ufuürz ab'ipfo alias folvendz relinquuntur ,

fe

quo cafu nemini prohibitum eft predium füum minoris, quam fru&us percipi

"on

poffint, elocare 4. /. 14. Cod. de »fur. praterea ajunt, Creditorem hic effe Do-

li

»

minum fru&tuum , cujus lucro ac detrimento cedunt, qui proinde ad rationes

Qto

reddendas deillis fruCibus, & reditibus, qui ipfi Jure dominii cum periculo,

&nt!

& commodo competunt, non fitadílringendus, ut graviter errareillos, qui

dat

Creditorem antichreticum ad rationes reddendas vocat, afferat Mev. inx*difcu/i.

Cor

Rauchb. p. ;.

d. 20. . 25* & feqq.

levam. iæop. debitoris c, 4« n.23.

Thef XE

ioq

H

Econtra cum diftin&ione Refpondent Frantz. 7z//it. 6. 7.. de pignorat. att,

Aty

W'idmont. Colleg. Pandett. tit. de ufar. $. 96. nosque cum illis fequentem in

modum: vel fundi oppignorati conditio ita conftituta eft, ur etiam contraría

flet

ts

tempeítate , vel incidente notabili fterilitate tamen plures fructus dedu&is

tum

etiam fumptibus , quam eft ufurarum quantitas, fingulis annis percipere pof-

fim v. g. ex vineà mihi mutuanti pro ducentis mutuo datis oppignorata cum

WQ

N

pa&o antichrefeos fingulis, & non adeo fertilibus annis fruCtus ad 20. florenos

ex|

percipio , & hoc cafu fingulis annis decem floreni erunt in fortem imputandi,

vel debitori reftituendi per /,77.Co4. de sfur. velconditio rei pignori date non

euli

&t

confiftitin certis, fed potius in proventibus valde incertis, ut facile contin-

bito,

gere poffit, ac fubinde foleat , quod fructus menfuram ufürarum interdum

non adequent, interdum excedant , licet computatis pluribus annis Exceffus

Omni

* u

aliquis, non tamen adeo notabilis reperiatur, talis fru&uum exceffus nec erit

IN

in fortem imputandus, necreftituendus , tum quod fertilitás unius anni com-

penfetur cum alio minus fertili, tum etiam, quod omnia dependeant à futuris,

int,

W

ag

& incertis contingemibus, quz incertitudo caufa eít, quod z» Z. /./7. Ced. de

tüm

s[ar. Antichrefis fuftineatur, dum denique fi fru&us percepti quantitatem

u(urarum non attingerent, debitor ufurarum defectum non fuppleret, ergo fi

tt,

ha

fübinde plus fru&uum nancifcatur Creditor,

nec debitori aliquid reftituendum

eft. Arg. /. 25. $.6. ff. locat: condutt.

"Thef. XIL.

j

N

!

*

481

um

!äfn'tic!axretlm-nw m*mïque veluitiane.

&ict

Thef. XII.

u)

Caterum ficutin materia poffeffionis multum intereft, utrum quis rem

ltt-

animo , feu opinione Domini, ut interpretatur Paulus in /, 22. ff. 4e soxal. att.

il

an vero fimpliciter üibi quocunque modo habenditeneat ; Ita etiam creditores

n

antichtetici, qui pignori quidem incumbunt, extra tamen animum Dominii,

|de

quia (ibi poffident proprer Jus, quod in re conftitatum habent, non nifi natu-

r

ralem dicuntur habere poffeffionem. 4.75. $. 1. ff. de Public. in rem atl. L. 3.

j

i

$. fia. ff- 44 exbib. l. 55. in fin. l. 27. l. 0. ff. de pignorat. att. 1. 37.ff. de acq.

rer, Dom. atqueita, quia non eo animo nancifcuntur poffeffionem, ut credant

W ,

(e cffe Dominos ideo de fructibus rationes redderetenentur, exemplo omnium

i

eorum, qui in re alterius verfantur , & adminifílrant. Gabriel s Commnun. opin.

hv

lib. 6. vol, 2. 1. 5o. ut hic przcipuus effe&us (it pignoris antichreticé poffeffi,

notus

quod creditor poffidens fru&us fuos faciat , ex quo principio defenditur cacita

pexicuïo»

antichrefis, quz contrahi intelligitur juxta feperius dicia, ubi pecunia mutuo

]ts, i

data eft gratuito, &res, quz fruCtus fert, pignori data eft, quia hocipfum

iif

conventum cenfetur , ut frudus loco ufürarum retinere liceat, de qua fpecie

loquitur 4. £. ff. i quib. cawf: pig- tacite contrab. ubi Godofred Chriftoph. ab

Hagen deufun[ur. & ann.vedit. c.11.2.13» fe. Anton. Perez. Cod. depact. pigz.

mmndfw

At vero quia ideo creditor fru&us percipit, ut fibi fatisfaciat , utique ut con-

gt

ftet , num fatisfa&um fit , rationesreddere tenetur, cum poft folutionem pig-

nus fit reftituendum. 4. z. Cod. de pignor. att. ibique DD. ita ut etiam juramen-

n n

y d

tum ipíi quandoque injungi poffit, Dan. Moller Jib. 4. femeff. cap. 19. s. 3.

clpc(t PO /

ut quantitatem fru&uum perceptorum fignificet Berlich. decif: $2.7. 2$. quam-

r a

vis enim hoc cafu videatur dicendum , quod debitor affirmans fatisfattum effe

ex fructibus, illud ceu folutionem allegatam probare teneatur, ut judicavit fa-

9 BOICHQS

cultas Juridica Hallen(is 27 ration. dubit. apud Swyk. in nfie Mod. Pandett. tir.

imputan l

j z t

de pignorat. a&. $. 6. allegatis..— Difficile tamen , vel potius impoffibile foret de-

bitori, cum ipfemet bona non poffederit fed creditor, cumque fru&us non

j a

j

omnibus annis fint zequales. Hahn 44 Iefemb. rir. de pignor. Ziegler Decif. 12.

ex quo porro confequitur, quod Creditores ampliffimas poífidentes hypothe-

Frctlis

n« u

A

cas & credito fuo, & hypotheca fimulexcidant, & ip(i Creditores debitores

fiant, íi nimirum fru&tus, qui fingulis annis percipi potuerunt, primum in

qi corm

fi

Jtis,

ufaras imputentur, & quod fupereft, forti detrahatur, quo cafu fors non tan-

(jj, &

tum, fed & ufurz fingulis annis minores fient, & tandem penitus abforben-

tur. Berlich. p.z. coscluf.:. Kóppen dec. 22. . 4. fé44. Neguzant. de

pz'gngr.

s

(

«

g s. tmembr . ult. 2« 1, Sutyk. decaur. contratt, fett. 2. cap. 4« $. 22

j

Pp'g

Thef. XIII

g

E.

492

HENNEMANN de jure OPpignordtionnm

Thef. XIIL.

Illud jam in quæüionem venit, quomodo rationes ineunda fint, utrum

fufficiat de perceptis tantum fra&tibus eas conficere, an v:ro de percipiendis

í

etiam teneatur Creditor? dubium videri poteratex eo , quoi bonz fidei poffef-

is eft Creditor caufam habens à Domino , de fru&tibus percipiendis

(U

for, quil

[

non teneatur ,

fed hec male fidei poffefforis pena fit, qui nu lum jus in folo

(t, ut nonde perceptis tantum, verumde iis quoque , qui

lir

habet, ita 2quam e

non percep

ti, honeíté tamen percipi potuerunt, refpondeat 7. 33. . 62. $. 1.

[

À. l. s. Cod.eod. $. 2. Inflit. de offic. jud. l. 4.. Cod. unde vi,l25. S.4.

ü

. de reiin

(it

de bared. petit.

l. 1. Cod. eod.. Hartm. Piltor. p.4. 4.28. , Sed non videtur hic

d diftin&io poffe(Gonis, quz ex bona & màla

WUR

locum haberehzc ratio, eo quo

Cre

fidedefumitur, ad eos proprié pertineat poffeffores, qui animo, vel opinione

per

Domini poffident, & hinc igitur Creditor neque malz fidei eft, dum caufam

habet à Debitore Domino , nec bonz fidei , quoniam abeft opinio Dominii,

Bachov. «d dreutl.. Difp. 21. tb. 1. lit. F. vol. 2. necigitur qua de perceptione,

& reftitutionefru&uum bonz, & malz fidei poffzlforibus attribuuntur, ad Cre-

ditores extendere licet.

Pro affirmativa aütem, quod Creditor fru&tus etiam

qu

percipiendos imputare teneatur clariffimus habetur textus zz/. 3. cod. de pignor.

wg

aG. ibi: Creditor, qui pradium pignori nexum detinuit , fru&lus, quos percepit ,

p

ebuit , invationem exouerandi debiti computare necefe babet. Cum

«d

vel percipere d

uo confíentit

l. 2. Cod. de pa&. pign. ibique Brunnem. s. z. & féq4. & ratio elt,

ipf

tum quia debitoris intereft, rem fuam pignoris nexu citius liberari, tum quia

t

Creditor in bonis debitoris verfari debet, ut bonus Paterfamilias arg. 7. $. $. 7-

w

- de rel. auth. jud. po[fid. .vid. Panormit. z cap. i. m.$:.X, de ufur. . Unde

b

fi agrum deteriorem conítituit, eo quoque nomine pignoratitia actione obliga-

fn

tur / 3,—.» Cod. de pignorat. a&t.

po!

dis

Thef. XI.'V;.

flra

Hoc tamen fingulariter addendum.en, Creditör.lc"m à Prztore immiffum

tot

de Jure Civili non videriad t:ntam neceflitatem adítringi , ut de fructibus etiam

C

percipiendisteneatur, cum nec fiquid perditum, aut

amiffum de pignore fue-

rit, dum tamen dolus abfuerit , refarcire id obligatur, & ideo reltringenda ea

fim

inh

effe, qua ha&enus diximus, ad Creditorem tantum eum, qui ex conventio-

nepignoriincumbit. taenim diferte Ulpian, z /, 9. $. . ff de reb. autb. jud.

T10n

pl

poff. Ef pretereaquafitum , fi deteriora pmdipz f&l frnt. frne, dolo lo creditorts ,

vel jura eorum ami[Ja , vvel adificia diruta, velexufla, item fawiliæ', pecorumque

M.

€eura

p

"

485

4hfz'cl7r&ti&amm earumque veluitione.

R

eura ala nonft , aut pvij*Jäb;-l-ii—;rad;'ta

: fne dolo tamen malo, aut teneatur ?

t , eritque melior ejus conditio ,

qm

( apparet eum non teneri , quia dolo :malo care

malum, verut culpam quoque

AMIS

quam in pignore creditoris , qui mon tantum dolum

fruftra ab eo exigen-

debet,

Siergo ded

0!o tanturm reneatur taliter immiffus ,

n

ad 1. 2. Cod. de patl. pigu. Neguz.

de pig-

CDüls

tur fru&tus.percipiendi. Brunneman.

nor. mewmb. 2. . 24.

Contrarinio videtur ft

atuere M-v. part. . decif. $1. in.

[olo

fummario : Crediror

immif[Bus imputat in creditum frutkus non tautum perceptos ,

qu

exiftit veró frequens inter Creditorem,

Y

fédl etiam percipiendos.

Aitque porro :

& Debitorem controver(íia cum rationes reddun

tur, ut ad iftas teneatur Cre-

h

liberetur, ac rebus

vt

ditor de quantitate

fru&uum, hoc plerumque quo eo citius

Atque ita ex Jure fentimus,

M

d

fuis repotiatur , majores perceptos obtendente.

Creditorem teneri credito imputare fru&tus non t

antum perceptos, fcd etiam

pinmN

percipiendos.. Ha&tenus Mev. d. /oc.

T

omiti,

The; XV.

ytiott,

Alterum hic, &noninelegans fubnafcitur dubium , utrum ratio fru&tuum,

a

qui percipi

pot

uerunt, conficienda fit ex perfona debitoris , id cít, ut tantum

g eium

r potuiffet habere ex re op-

cogatur Cre

ditor deducere deforte, quantum debito

Ee Pign?f-

an vero ex perfona Creditoris,

Sichardus iz Z. . 3. Cod. de pignor.

MCW !

pignorata,

a&. cum Baldg pro Cre

ditore refpondet ,

quod ratio ineunda fit ex perfona

, t

quod àDebitore Domino caufam habeat , quz

ipfius potius ,

quam Debitoris,

m d.'

tamen ratio non ufque adeo

firmiter concludit.

Dominicus folo Debitoris

um Qj

perfonam confiderat, & vul

t fru&us pignoris ,

quos Debitor non perciperet,

I-M']'

debere Creditori in fortem imputari. /. 6. de

, Ut

'mec percipere cogitaret , non

& Tur.q.1. 3. 2. fed hoc refutat Navar

rus in manuali cap. 17. s. 216. tum quod

T

fructus proveniant ex bonis alienis ,

tum; quod induftria Creditoris facile

mtotius debiti , & facere,

ut fru&tus eam multis mo-

offit fuperare quantitate

dis excedant. Brunnem. ad 1. 2.Cod. de pa&.

pign. ait: ex bac l. aperté demon-

quos percepit Credi-

ftrari ,

nontantum à Creditore preltandos elle fru&us,

potuitipfe, habito refpe&tu nou ad alterius , fed ad

jfut

tor, fed & quos percipere

eum

Creditoris perfonam; quia

Creditor non eít malz fidei poffeffor, fed habet cau-

efüte

fam poffidendi à Domino

, ergo

fi per culpam levem (nam hzc fola à Creditore

non vero leviffima) aliquo

s fructus, vsl operas

in hoccontrac&tu preítanda,

quos,tamen

ipfe percipere potuiffet, hos fru&us, vel operas

twenm'

non percepiffet ,

m. yep. . V1 Covarruv. i2 cap. quamvts.

præüare teneatu

r. Neguz. depignor.

j J^

lib, 6. de pa&l. Molina 3.

2. difp. 535« n. 3. ex eadem L. 2. de

TULE

1. $. 4. H 14

z

ait Brunnem.

add.l.2. quod Creditor

n

Im&. P

Ppp2

etiam

u

ign. colligiggr veritas fententiz ,

434

HENNEMANN de j'ure Oll-)pz:gno;aïz'onllwk

etiam eos fructus computare debeart , quos ipfe pezcipere potuit, licet Deïbi&.ilor

non potuerit percipere. Fagundez. de ,f. & . lib. 7 . cap. 7. 1. 6. Carolus Mo-

lin. de s[ur. 2: 264. Creditorem , ait de fru&tibus pcrcipiendis teneri , fi quos

[

non percepit culpa lata, autlevi, non vero teneri, fi quos non percepit culpa

Ó

leviffims; quz fententia eo nititur fundamento , quod Creditor non teneatur

It

ad culpam leviffimam , fed tantum adlevem per /. 5. $. 6. ff. commod. $. fía. In-

ln

ffit. quib. mod. ve contrab. obligat. l. 44l as Jf- de piguor. & hoc eft, quod

[H

ante diximus Creditorem diligentis patrisfam. officiu

:

m íuftinere deþere Zieg-

Iht

(

ler. decif.' I2

25

fec

'rhet. XVI:

ln

Sejus ä Sticho mille impertale

5 mutüos accepit ad zo. annos , eidue non

folum praedium fuum Tufculanum pro fecuritate Crediti oppignoravit, fed & in

eo Antichrefin conflituit ad przdictut cempus, cum autem ex pofl gravillima

clades bellica Provinciam invafiffet , remque cum jure Antichrefeos datam ita

»

dtv

devaftaffet, ut nifi fa&a prius reparatione , infumptisque magnis impendiis,

dif

nihil, vel parum fru&tuum exinde fperari potuiffet, Creditor contra&tum non-

lige

dum elapfío tempore refignavit, ac pecuniam creditam repetiit, cumque non

Ànt

folveretur, predium eítimari & diftrahi petiit. — Quztio orta eft, an duret

utili

contra&tus licet per bellorum calamitates eo vaftitatis fundus dedu&tus fit, ut

tit [l

parum fru&uum inde fperari poffit; refpondemus cum Mev. part. 6. decif. 266.

dtbo;

affrmativé, eo quod duplexfubfit contraCtus, alter principalis Credizz, & alter

ficilt

' accefforius pignorzs pro illius fecuritate.

Etfi vero interitus rei oppignorat

tptk

w

pignus perimat, ideoque etiam hic contrattusifta perempta definat , /. . Cod.

de pignor. a£t. attamen creditum ipfum, feuprincipalisobligatio minime extin-

d

guitur Z. /. . ut vero Debitornon attenta pignoris clade nihilominus Credito

Ton

obnoxiuseít , ita viciffim Creditorlegem Crediti fervare tenetur, ideoque cum

peri

pecuniam ad vicennium credidit , etíiinterea pignusinteriit, vel inutile reddi-

frud

tum fit , tamen mutuo ftare debet, nec enim pignoris interitus eft modus tol-

ltzetj

lendi principalem Crediti obligationem, nec defectus fruCtuum pignoris con-

ventionem fuper mutuo mutat , nifiexpreffim illa conditio adje&ta fuerit, ut

|

dum non ultra,

intuiti

MCV. dl 1.

quam is habetur, duraret. 4. 4 ;« (2 6. Cogi.depz;gnqrat. att.

"

tit

»

Qibt $

Thef. XVII.

QU (

Aintich

fis,

Majoris autem difficultatis res effe videtur, quando fine pignore Ahtichäe-

Mtti

ut unus idemque conga&us initur, & mutuum contrarium cont.rah.-i-aur.v

n

—

antichreticarum earumque veluitione,

48f

itot

Aneä- t;znc mutuum duret ex parte mutuarii ? ex fimilitadine rationis Mev. d.

lo«

art.6. decif. 266. idem tenet, quod preced. quaff. Nam licet pa&ti Anti-

ü0s

chretici utilitas cafüimminuatur, tamen Crediti ratio non mutatur, cum ut de

eo repetendo poft cafum nihilominus aCtio Creditori manet , íta Debitori do-

]i

tür

nectempus preícriprum non tranfiit , retinendi ratio fubfiftit, deinde pericu-

/»

lum eít Creditoris quoad utilitatem Antichreticam , ficut eft Debitoris quoad

od

acceptam pecuniam, quando itaque cafus pecunte quoad hunc non extinguit

mutuum , nec cafus praedii Antichretici quoad illum nocere debet. E ubi

g-

cauía, pro qua datum aliquid, non culpa alicujus, fed cafu fortuito non eft

fecuta, minime locus eft repetitioni. /. pez.. Cod. de conditl. ob canf. dat. ibique

Brppnem.gid. Carpz. p. 2. conflit. 35. definit. 24.

A

'Thef.. XVIII,

i

m

Si itaque ob fupervenientem calamitatem , quz predium antichreticum

devaítavit, nondefinatcontraCtus, nec exiítat Creditum refignandi & repeten-

um M

di facultas, fupereft dubitatio, an non Debitor Creditori ad ufuras deinde ob-

:pen&iis,

m n

ligecur, donecpecuniafolvatur. Errefpondet Mev. d. part. 6. decif: 26 $.. es(

Antichrefis viceufürzfit, & in ejus locum conventa, idee tamen , quod iílius

Quc not

g at

utilitas per cafum belliimpediatur, non fuccedit onus ufurarum de quibus defi-

cit ftipulatio, nec exurgit alia caufa, vel culpa, ob quam à debitore praftari

b fïh 1

debeant. Nihilhic ultra deber , quam ut prafter, quantum in fe eft fruendi

rj i

facultatem ; eoque minus tenetur, quodpericulo Creditoris fit fru&uum per-

jl

ceptio , quod circa etiam ejus id damnum 5 nam quomodo fi fru&us excede-

gign(mlæ

rent u(urz licite quantitatem nihil inde Debitoris commodo cedit , fed lucrum

lr)'lco'

e(t Creditoris, fic ubi multum infta illam funt, etiam hoc Debitori imputari

g a

non debet, Quam quidem fententiam eatenus admittimus , f1 fuo lucro, &

T

periculo Creditor accepit Antichrefin , cujus jus, & zquitas eft ex incerto

quecim

fru&uum /,.77. Ced, de wfur. ideo , utilatatur Creditor ex fru&uum abundantia,

7274

ita etiam zqui(Timé folus luget ex iftorum dan?no Mev, d. loc. . 5. (

j t

Ts

Aliud putamus, fi mutuum, & Anrichrefis fit fimpliciter contradta ,

b W

intuitu fructuum ex przdio percipiendorum in vicem ufüraram v.g. Giegerr

(j, f

ein 3yatlebn oott. rooo. SRtblr, baar GXfb jábtlid) ad $. pro cento intereffe

gibt Stichus bemSejo (cir Gurb loco ufurarum gu benugen, unb su. geniefferr,

quo cafu 1 ob calamitates bellicas, aliamque caufam perpetuam Sejus ex predio

Antichretico nullos omnino percipit fru&tus , Stichus ufuras licitas fupplere

yudtt

. Cod. de conditl. ob can[. dat. probatur-

tenetur. 4/g. eorgm quatrad. DDre adtit

Ppp 3

due

lmhimf'

496

HENIDOXPINNUI P r ER

as

z

Qque erg. a pari ex L. ;;fabit $. Cod. de atl. empr. & vend. lubi ïm-pp, Digc'iet. «

& Maximin. refcripferunt, quod compellendus fit emptor, qui nactus poffef-

fionem frutlus percepit, partem pretii, quam penes fe habet, cum ufuris re-

ftituere, exquo à contrario infertur, fecus dicendum effe, cum fructus perci-

^

pere non potuit. — Ergo etiam fi Creditor fru&us ex fundo Antichretico perci-

[

perenon potuit , ex parte Debitoris confurgit obligatio ufuras lieitas preftan-

l

di,

Secundum arg. deducitur ex L. 7ulianus 13. $. veniunt 20. ff. de a&b. empt.

f

& vend. ubi dicitur, quod debeantur ufurz pretii poft. diem traditionis, ad-

diturQue ratio : cum re emptor fruatur , aquil]umumefl , eum nfuras pretii peu-

n

n

dere, . Cum itaque Juris-Coníultus rationem ufurarum ponat iz fruirione fem

Qet

perceptione fru&uum , exinde fequitur , fi frui non liceat, vel fru&us perci-

tnim

pere, ufüras non deberi. Ergo etiam f1 Creditor frui non po(fit fundo anti-

iij

chretico in vicem ufurarum oppignorato , ufuras petendi à Debitore jus confe-

10n |

juitur.. "Tertio magis, & clarius probatur ex 7 liberalitatis 16.$. 1. [f. deufar.

ubi Paulus Juris- Con(ultus refpondet: J»iquwm effe nfuras ab eoexigi , qui fra-

pnot

tion

Gus non percepiffet.

Nam ut Godofred. a4 L. Zulianus 13. $. veuiunt 20. ff de

att. empt. (j vend, notat : fru&uum & ufurarum zqua viciffitudo eft, qui fru-

Crar

bula

&us rei venditz percipit, ufuras pretii nondum foluti praítat venditori, nec

Uttà

enim fufficit rem habere, fed illud fpe&are debemus, an facultatem habeat

fru&us percipiendi. 4. /. 72.S. poffef;onem 21. Fachin. Lib z. controv. cap. gt.

fübn

cum

$. unde. cum fé44. unde Fridericus Martini tra&l. de eo quod interefl cap. 5. n.i7.

fint.

ita difcurrit: emptor ad ufuras ratione fru&uum perceptorum eft obligatus

d. l. curabit 5. Cod. de a& empt. L. falianus $. veniunt ff. eod. ergo à contrario

Ton,

fenfu , (i emptor nullos ex re percepiffet, vel percipere potuiffet fru&tus, vel

qu

propter reifterilitatem, vel propter calamitatem, vel propter nimium aítum,

f

vel propter bellum, ad ufuras fructuum non eít obflri&tus.

Ex quo pro no-

hi

ftra affertione argamentum à contrario tale formatur: fi iniquum eft ufaras ab

eo exigi , qui fru&us non percepiffet , ergo etiam iniquum elt ufuras ex fuo ca-

pitali non accipere illum, qui fruCtus ex fundo in vicem ufurarum antichreticé

oppignorato perci

Ddit

pere debuit , & tamen nLIllqs percepit. Martini d. loc. Manz.

n

decif. Pal;zt.quaj. 6.2. 14.

pino

TheGs E

Vand

Pluribus hucusque monílratum eft, quod Creditor ex pignore antichre-

hem d

tico fru&us perceptos, ac etiam percipiendos imputare debeat, ac primo qui-

Qibus

item

dem in ufuras, G deinde quod fupereft in fortem. /. i. Cod. de folut. ibique Brun-

o Do-

&H&m:

nemann. & quod pignore id fuum proprium cpmmodum infcio, & invit

mino

487

p—

.antic/?rcïtfimmm; eafgmqge relnitionue.

mino utinon poffit..-

l- qui jument;z ff de furt. $. furtum AHten m/lzt de obli-

.

l.jgi.z'hpr

. ( $a. ff. de furt. fallit tamen hac affertio in

f

ga. qua ex delitt. nafc

Bu

';g.n

ore fe movente, fi

ve nutritio if effenben 9fanbt, ideft, in animalibus ,

tation

;biliter enim conceffum effe vidstur poffeflori pignoratitio , ut eo tempo-

tGl

TUl

re, quo

illafub manibus, & in fua poteltate habet, ex beneficio legis per zex-

tum in l. 2. $. $. in fin.

Jf. de aqua & aq. pliev. arc. ufurpare poffit, ficut propria

4f

[/it, quia hoc Creditoris voluntati, & arbitrio

fua animalia.

Diximus, po

7?1' '

permittitur, itatamen ,

ut li iis uti velit, pro paftu & nutritione à Debitore,

d

(lit , & autem uti nolit, obligatus fit Debitor

t«

tanquam Domino nihil petere po

nutritionem DIe ?legung, pretio

condigno folvere, eoquod ;limentatio fpe-

h

&et ad.animalium Dominu.

Diximus ulterius , quod uti poffit pignoratis

y.xix-

animalibus, ficut propriis, ratio e

ít, quia contra&us pignoratitius cíLbong fi-

Q 'Mx'

dei, requiritur igitur offic

ium boni viri,

ut nimirum pignoratis animalibus

i

onat,

non plus oneris imp

quam propriis; nam fi contra fecerit, actione pig-

du

gnoratitia tenetur D

ebitori ad omne damnum ; quare autem ufus cum nutri-

qui hr

metfi. quis cum animalibus pignoratis plus mercedis lu.

tione comp:nfetur, ta

10. Dr.tl'

crari potuerit ,

quam in

alimenta eorum infumprum fit, prout quotidie in fta-

,quit.

qui fua animalia pro certa mercede in fingulos dies locant,

ior, M.

bulariis experimur ,

uttamen condudor prater merce

dem etiam jumentis neceffariam pabulationem

m bt

fubmini(lrare debeat; ratio a

lia non videtur effe,

quam, ut litigia evitentur,

lia plus in die mereri pof-

m

cum modicum Prator non curet , faro autem anima

g ,j.?ïul?'

fint, quam fumptus eorum requirat.

Atque ita fentimus cum illuftr. D, Ba-

art. 16. in quo habeur:

OfBáren e8 abet

ol

ron. Schmitt 44 7 Bavar. tit.15.

t

e(feube

fanbt, (omag ber Gau

biger bie stemfid) , unb fold)er maffen, al8

i, V

Cfiebe für Die dguug vobl braudjetr,

ba er aber bie nicbt braucbt,

eu eiaen

t bat,

bie d&ung $u begablen (chulbig (epn.-

fo o bet bag Sfanb ver(cae

p

Thef. XX.

TTE

x

Interim hzc inter ufüm, & fru&uum perceptionem differentia eft, qüod

at

Debitor Domin

o infcio, & invitore oppignorata omnino uti nonpoffit , at-

- Matts

tamen illo ignorante ,

& renuente fru&tus rei oppignorat& percipere, eoquod

illarum, fztus animalium &c. quz, fi fer-

pignori cedant, ut

funt partus anc

vando fervari non pofhint

à Creditore vendi, & preriuim eorum in diminutio-

ut in effe&u aliud fit de ufu pignoris, & de fru-

nem debiti computari debet,

] gnïifhrg'

Gibus pignoris invito Domï&p

difponere, cum illiíd (it extra Creditoris pote-

rbitrio , quia ead

ém facilitate conceditur illi di-

qimo (

ftatem, hoc autem in ejus 2

(

f

fius pignoris, utpote tanquam acceflorium rei

ftractio fruduum , quam 1p

. princi-

gt

qino

48*

HENNEMANN de ure Óppigurationum

qzme

principalis , eodem nexu cum pignore obligatum, pretium tamen non fuo,

1

fed Debitoris lucro accipit, & à forte detrahit. Molin. de 7. e . dif. s35.

il

de contrali, n. 2. Eodem modo ufus rei pignoratz à forte deiucendus eít,

f

j

íta tamen, ut non detrahatur pretium pignoris accepti , fed quantum zítima-

/

MU

bitur ufus illius, pro tempore, quo Creditor illum infcio, & invito Domino

"

Áitt

fibi attribuit; ut efl textus z À. 44i fumenta ff. de furt. L, fi pignore i2 pr.

titio ft

$. 1. ff. eod. $. furtum autem inflit. de obligat. qua ex deliti. ubi Creditor pig-

tnunti

nore utens dicitur furtum committere, non ut in aCtionem veniat ipía rés pig-

ibefe

norata, vel ejus aítimatio, fed fola eftimatio ufus, qu& & proinde à forte

tl re

Hdeducitur. Arg. eorum qua fupra ditla funt,

vnc

lus

Thet XXI.

L

jrriai

Ex haGenus di&tis patet, quam dura, & periculofa (it conditio Credito-

lii

ris ratione fru&tuum ex pignore redundantium, dum non tantum rationes

f(f leg.

reddere de frudibus perceptis, fed & percipiendis ten. .ur L. 5. Ce4. de pig-

Aittl v

aor. atl. Bachov. de pign. lib. 5. cap. 22. Vultej, vol. 3. coif- Marpurg. 1 8.2.67.

t Á

€» [éqq. quos fcilicet ipfe Creditor percipere potuiffet ; ne etenim is penitus

tl (

malz fidei poffeffori comparetur, ita temperatum eft, ut reftituat frudtus

pl

non quos Dominus, íeu Debitor, fed quos ipfe Creditor pro conditione

n Wl

fua percipere potuiffet, mala fdei poffeffor illos, quos Dominus percipete

tig p

potuiffet, ut ut ipfe pro fua conditione tantos percipere non valuiffet , re-

ttm in

Ílituere tenetut. L. 62. $. 1. ff. de Rei Vind. Sttyk. de a&. for. Inveflig. feil. 1.

D5

memb. 5. $. 30. in fin. ob quam caufam fzpius contingit, ut Creditores am-

big. Q

pliffimas poffidentes hypothecas, & Credito fuo, & hypotheca fimul exci-

Wa

dant, & ipfi Creditores I2ebitores fiant, quod fequenti modo evenire poreft,

ftoh

dum fru&us , qui fingulis annis percipi potuerunt , primum in ufuras impu-

tentur, & quod fupereít, forti detrahatur, quo cafuü fors non tantum , fed

97('(0

fdp. (i

& ufürz (ingulis annis minores fiunt, & tandem penitus abforbentur. Ber-

Tüur ,

lich. p. 2.. Cozcl. t.. Kóppen decif. 22. 1. 4. féqq. Neguzant. de pignor. part. s.

Tüm ex

memb. ult. s. 1. feqg. exemplum , & calculum exhibet Stryk. zz z[z sod. ff.

wohib

ad tit. de pigner. atl. circa fin. hinc DD. varias excogitarunt cautelas, qui-

bus fe ab hoc onerc liberare poffint Creditores, quarum aliquas hic affe-

u Wn

temus.

QU

Vdet

The£. XXII.

ctur

bt

Ac'primam quidem cautelam fugeerit Stryk. de cant. contratl. Jet. g.

!

Ut, j

mj:. 4; $.23. ut fcilicet Debitores obligacipni reddendarum tationum renun-

tient,

Njci

avtichretieartm bavtmate velyirions,

489

n (üo,

tieïm; V. g. ?![!ernia(ïen icb» oor bie mit geliebene seben taufeno SXeicoetbaler

Z

meinem Gíaubiger Das feben: Gut- Tufculanum Dbergeftaft 9Dfanbt8 »roeiff

x dl

übergebe, baf er e8 nadb eigenem *3elicben am (tatt ber Sinfen SYougen,unb

(l

gebraud)en móge , obne 2lbfeguig eittiger Sxed)nung, maffen ibme , btefelz

)mino

be biemit per expreffum (oll erfaffen feprt. — Sed num ba&c cautela, & renun-

y.d

tiatio fubfiftat ? fi fpe&temus regulam ;" quod quilibet juri pro fe introdu&to

|

"

renuntiare poffit L. pez.. Cod. de patt, videretur , quod fic : attamen , quia

spig

[uübeffe poffet ufüraria pravitas, quam leges damnant, contra legem vero

tb

nulla renunciátio fubfiftat, non putat Stryk. d, /oc. hanc cautelam validam

elfe in cafu , fi reditus ex pignore percipiendi certilint, vel in fru&ibus incertis

evidens exceffus quotannis appareat, ita enim in effedtu idem effet, ac f ufurarize

pravitati renuntiacum fuiffet, poffetque exceffus non obí(tante renuntiatione ni-

yCdite

hilominus exigi, & repeti per text. fingular, i D. Iprelius 28. $. 4. ff. de libe-

n at

rat. leg. ubi habetur : 7Mevia teffamento fuo alterum ex baredibus fuis atlione

tutela volpit liberare bis verbzs : vationem. tutela , quam egit J ulianus Paulus

Q

tl DU/

cum Antiflio Cicerone , pofti ab eo nolo, eoque nomine cau[a omni liberatum effeé

D

;

tniti

vole. Quzro, an, fi qua pecunia ex tutela apud eum remanfit, peti ab eo

m d

poífit? refpondit, zibil proposi, cur pecumia, qua pupilla eff, c apud tuto-

eondii

vem pofrta maneret , legata videretur. Atque ideo propter fufpicionem ufura-

y p

riz pravitatis pa&to caveri non poteít , ne fru&us ex pignore percepti in for-

tem imputentur. C. 1. X. de. ufur. Cap. illo vos. cap. cum cortra X. de pignor.

Vallliff" ,F

"

L. 1. Cod. de diffratl. pignor. l. s. Cod. de pigner. acf. Mantica de tacir. &j* am-

jitores 4

big. convent. lib. 1. tit. $. . 1. Vultej. Confils 7Marpurg. Fol. 3. conf. 18. n.70.

quía per obliquum admitti non debet, quod prohibirum eft per diretum,

imuet

njre pott

prohibitum autem eft de Jure Canonico ex pecunia credita accipere ufuras ,

faras m

ergo etiam prohibitum effe debet, loco ufurarum accipere fru&tus pignoris,

cap. con[uluit , ( tot.tit. X. de ufar. quod tamen intelligendum eít, fi verfe-

ntum, ^

qur, M*

mur in tali per conítitutionem pignorum roborato, qui praftationem. ufüra-

t f

rum excludit, ut diximus de mutuo, in quo ufurz Jure divino , & humano

: h

Á

prohibite funt, aliud dicendum eft de cafibus & contra&tibus , in quibus ufu-

TM :

hs ; qulv

te permiffz funt, ut in contradiibus bonz fidei, ubi ufürz quincunces, idjeft

pic o*

quinque per centum ex lege vel confuetudine debentur loco intereffe, morz,

vel etiam in iis contractibus, ubi debentur ex paGo, & f(tipulatione propter

lucrum ceffans vel damnum emergens ; nam in talibus cafibus fru&tus per-

cepti non tantum imputanrur in fortem, fed etiam in u(uras legitimas. Mant.

loc. cit. s. t $. unde & re&é Carpzov. p. 1. conff, 2. definit. 20. hanc cautelam,

1f

ratione perceptorum fruétuum ftare velle

rejicit, quaDebitor promittit , fe

gat.

*s 04

fimplici

Á

490

HENNEMANN de ffure OPpiä;'noratio?:tm

a E UAR

fimplici affertioni 'Creditoris, daretur enim ita delinquendi anfa, & Creditor

hoc padto illicitas ufuras callidé tegeret.

Thef.— XXIII.

Ant

Ex qua eadem ratione, cum adminiflratores pro reddenda fazione con-

hi

lii

venti nonnunquam à redditione rationum fe excufare nitantur fub pratextu,

el Dominus neceffitatem reddenda rationis eis remiferit,

tf

quod teftator,

dubium , & quzftio fatis difficilis effe folet : 47 per talem remilfionem à red-

müru

pigmw

denda ratioge , féu veliquorum folutione libereutur ? -& videri poffet, quod zb

utroque liberati cenfeantur, cum in re fua quilibet fic moderstor. & atbiter.

tanf

L. in re mandata 21. Cod. maud. etiam abutendo. L, f fi $. confuluit. ff. de

lt

fáme

baredit. petit. & quod neceffitas reddendz rationis remitti poffit probat text.

in L. cum. Nece[Jitas. Cod. de. fideicom. ubi necefhitas rationum reddendsrum

L

poteft remitti in teftamento text. etiam z L. qvidam decedens ff. de adminiff.

inq

4 l

tur. übi Pater, qui filiis teflamento tutorem dedit, poteft illis redditionem

i

rationum remittere ; fed his non obftantibus contrariam fententiam ampleGi-

mur, quod neceffitas reddendi rationem adminiflratori minime remitti pof-

fit ; & remiílione non attenta ad redditionem rationum, & reliquorum re-

ftitutionem adminiflrator teneatur, Ruin. Coz/i. $4.. z. 12. Covarruv. Lib. 2.

trad

variar. re[olut. cap. 14.. E(cobar. de ratiocin. cap. 5. n, 1. & féqqd. hoc autem

In o

operabitur ejusmodi remiífio, utlicet ab aCtione in rem, « reliquorum re-

Dom

ftitutione dolo, vel lata/culpa tutor, vel alius adminiftrator non liberetur,

lmpe

fi quid tamen negligenter geffit, fcrupulofa, nimisque curiofa inquifitio non

tene

fiat, ut declaravit Marcianus Juris Confult. iz L. /f férvus vetitus ff. de legat.

lpt

1.ubi, //fervus, inquit, veritus eff ateflatore vationes reddere, non boc con[e-

tnid

quitur , ut quod apud. ipfum eff veliquum , omuino non reddat , 'frbique lucrifa-

Veid

ciat , fed tantmm boc con[équitur , ut fcrupulofa mimis , c curiofa iuquifitio uon

fruch

fiat , boc eff , ut culpa levis, vel leviljuma frve. ueglisentia ratio: non babeatur .

Dus py

atque ita confuluit fcilicet z . /. cum ANece[Jitatem. Cod. de fideicom. Decius

Pa

confil. 192. verf. fecundo principaliter. E(cobar. d. loc. s. y. multo ergo minus

fwne f

poterit in contra&u antichretico , ubi infuper de evitanda labe wfuraria agi-

Vid hh

tur, Creditor liberati à redditione fru&uum perceptorum, & à reflitutione

ff

D

eorum, qui legitimas ufaras exccqunt , per ea, qua fupra deduximus, -

"Thef. XXIV.

Q

Tipes

,N

421

antz'cbretimm?z earumque veluitione.

- ditot

| Ther. | xXxv;

' Hac tamen cautela fecurior videtur, dum contra&um pignoratitium in-

euntes renuntiant in fpecie difpofitioni L. 3. Co4. de pigzerat. a&l. v.g. unb (oll

mein Gaubiger nicbt febulbig (epr de fru&ibus percipiendis einige Grftat:

OTl«

itU,

fung $

u tbuen, ober ibie biefelbe in Sxed)nung bringen gu fa(fen, fonbetm

Tif

er foll mur blof $on bemi

enigen gebaften (epm, fo er auá meinen Gütbern

toürclic) genoffen , su tve

(dem nb id) biermit berm Beneficio 7. ?. CoZ. de

tt*

ij

p*

erat. a, per. expreffum renuntiite, eoquod hic revera nullum lucrum

t

tran

(eat in Creditorem, dum fru&tus percipiendi, five, quos non percepit,

ipfi tantum remittuünt

ut. Stryk. de caut. contratl. fetb. 2. cap. 4. $. 24. hoc

l ä.k

TOV

tamen temperamento & reflri&tione addita; CyeDod) baf ber Creditor nicbt

vor(áeticb in Ginbebu

ng ber SQugungen ettoas berfaute, alias enim ad de-

vndtm

linquendum , feu neg

ligenter tractandas res Debitoris invitari poffet. Stryk.

ahninf.

Adicionett

d. loco.

unp

Thef. XXV.

ii*

torum f

Securi(ïïmum;proinde eft, ut loco contra&tus pignoratitii ineatur con-

tractus retrovenditionis, in quo longe melior eft conditio Creditoris, quam

. ha

in contractu pignoratitio , Creditor enim hic fit emptor, & per confequens

boc at

gorum

Dominus rei, nam Dominii translationem pacum de retrovendendo non

impedit.

Quapropter omnes fru&us lucratur, nec illos in fortem imputare

Dibecttts

tenetur, etiamfi

legitimum ufurarum modum longiffimé excedant, imo etiam-

uiítio 101

fi pretium longe minus fit eftimatione predii ita venditi, nam ufque ad di-

lg

midium lzfio in emptione toleratur,, ut notum efl ex /. z. Cod. de reftind.

177 N")Q'

vendit. multo minus ad rationes obligatur Creditor, aut ad computationem

/ /!/fïi/ h

fru&uum percipiendorum, cum jure Domini utatur, fruatur pradio intra tem-

;/f///J It

pus præBni

tum, ut hinc commodum , & incommodum ipfius fit, Carpzov.

tf

fiuit.1. modo tamen contraCtus cum pacto retrovenditionis occa-

Dedis

p2 0 1. t

fione mutui initus non fiat fimulatus, & uíurarius. Carpzov. 4. /oc. def-. 2.

, eins

vid. Berlich. 2. cozcl. 1,.8.6. feq. Mynf. cezt. 6. obf. 7 o. .Lyncker in analett. ad

i Y

Qv

Struv. Syntagm. lib. 13. tit. 7 th. 52.

L

Thef. XXVI.

uximus, concernunt oppigno-

Quaz hatenus in precedentibus Thef. ded

" j

gationes , GCantichrefes in rebus p

rivitorum, deiis, quz in rebus tum im-

" Qqq2

perii

492

i d

HENNEMANN de Ture Oppignorationum

Gxee

men:]

[

perii; tum Principum locum habent, nunc agendum erit, Duplices autem

funt oppignorationes Imperiales, R eicbs z SDfanbt(cbafftet, vel enim bona

m

"T

oppignorata fpedtabant ad Imperium , & flatibus imperii nomine erant obli-

gata, vel fpectabant ad fingulos ftatus, & ab iis iterum aliis flatibus erant

oppignorata. Obrecht. ad Inferum. pac. art. 5. $. omnia quoque 26. in verb. op-

piguorationes iimperial. oppignorandi , ficut & alienandi res imperii poteftatem

ante ztatem Caroli V. penes folum Imperatorem fuiffe, ex fa&is alienationi-

d !

bus illo tempore probat Strauch. Differtat. de oppignorat. rerum imperii tbes.

25. féqq.

Exempla diverfa allegat Schweder. zzirodact. n jm publ. part. [pec.

qmfen

fé&. 1. cap. 23.. s. i. in quibus omnibus alienationum exemplis ne verbum

7

quidem de adhibito ordinum confenfu apud ullum occurrere ex Strauch, ;/.

tonfen

22.27. 28.. ait Schw'ed. 4i&. loc. certo indicio Impp. tum de bonis, & pro-

Bero [j

vinciis Imperii libere difponere, easque fuo pro arbitrio alienare, & oppig-

fiere:

norare potuiffe ; nam fi confenfus flatuum quorundam neceffario interponí

g.

debuiffer, unus, vel alter fcriptorum monuiffet, eum contra leges, & con-

becill

füuetudinem fuiffe negle£tum. — Ac proinde cum Carolo V. primum Jure Capi-

null;

tulationis, Ele&orum confenfam requiri ceptum eífe putat Strauch, 4j&. /oc.

jrem

Carpzov. ad L. veg. Germanor. cap. 7.. fetl. 1. n. 1. alii referunt reftri&ionem

3!4" i

poteítatis Imperatorum alienandi, vel oppignorandi res Imperii ad Friderici

bus fg

ilzvum. Limnzus ad Capitalat. Caroli V. art. 9. verb. oetfdyteiben , vet(e

rilitat:

fen, eerpfánben, p.162. 7. 5. féqq. ut faltem nihil rite fine Ele&orum con-

fl

Íenfu ad minimum Impp. alienare potuerint. Schwed, Z. /ec. ut ut fit, hoc

V.

certum eít, ab zvo Caroli V. usque ad noftra tempora jus alienandi bona

con(:

Imperii magna ex parte penes Ele&tores fuifle,-ut patet ex verbis Capitulatio-

füm |

nis illius: CfBit follen, unb toollen bem Jocit. Skómifdben SXeicb, unbbe(felz

Augt

ben 3ugebórungen obne tviffen , toillen, uab sulaffen gemelter Gburfürftert

fini

(fambtlic) nicbts Diíngeben, werfibreiben , verpfánben, verfe&en, modb ii

Co!lq

«nbere CfBege vereu(jeren, ober befdhroórett.

Qu deinde repetita in reli-

C

quis Capitulationibus Cafareis. Vid. Capitulat, Ferd. I. arz. $. Maximil. II.

Chif

4rt.ó. Rudolphi IT. Matth, Ferdinandi II. 4rz. $. Ferdinandi IIL. IV. arz. 9.

Mi

Leopold. Jofeph. arz. 12. Caroli VI. 4rt.70. Cujus tamen gloriofiffimi Im-

i l

peratoris Capitulatio d. art. 1 0. à formalibus füpra allegatis Capitulat. pre-

cedentium in eo differt, quodinillis non nifi confenfus Ele&orum , in hac

btingen.

autem non folum Ele&orum, fed & Principum , & reliquorum flatuum,

beren Gburfürften, Gürflen, unb G5tánben Cintvilligung requiratur. Vid.

did. Capitulat. art. 10. quod

probari videtur ex inflrumento paczs Cafar.

li

0ommunt

Wüm, 1

Gall $. 79. & « in verb.. 4 Cofare , C?' Imperii ffatibus, items - ex c

erdinums

,N

antichreticarum earumque veluitione.

425

item

erdinum [intentia. unde Limn. Tom. 5. 1. P. p. m. 245. & ad A. B. c. , 1. 1.

bong

ebferv. 28. reliquis Imperii ftatibus in ejusmodi alienationibus partes quoque

0bl

erant

fuaswayfferi:. Schweder. dicl. loc. z. 4-

Thef, XXVII.

P.

item

Üfljn

V ux(tionem hic ex Limn. ad Capitulat. Caroli V. a77. ». verb. ftmbtfid)

tht

affert Schweder. . /. »4m , collegialiter , st majorts Collegit Elettoralis partis

[

coz[enfis fuffciat , an vero féparatim , & fic omuium , ac fingulorum , quot quot

um

eorum funt , Eletlorum unanimis con[enfus requiratur ?* Unanimem omninm

MU

confenfam requirit Limn. 4. /. propter vocabulum: (ambtlicd) : cum Spren-

gero lib, 1. 6.6. p m. 32.. & Schwed. 4. /. majoris collegii partis affenfum íuf-

US

ficere putamus ; cum regulare fit , fecundum majoritatem votorum concludi.

p

ineqot

L. ig. ff. ad municip. L. 4.5. Cod. de decuriin. cap. 57.. X. de Eletl. propter im-

, & tit

becilitatem tam intelle&us, quam voluntatis humanz, quz tanta eft, ut

i Qp

nulla confors decifio in collegio aliquo unquam fperari poffit, nifi parte ma-

jore minor vincatur. L. 17. $. 6. fj. de recept. qui arbit. vecep. Hugo Grot. de

dig.In.

i&ionem

Jfure B. P. 1.2. 0. $, 1. 17. qua de cauía in comitiis Imperii expreffis legi-

Rrderi

bus fuit cautum , ut difcrepantibus in uno, velaltero puncto votis , ad plu-

ralitatem refpectus habeatur SX, 9l, s Grrier, umb Góllti de an»o 1512, $. e8

y wb

f

"

[len aucb bie Gburfürften 7. 9R. 9L. su QGormib$ de azzo 1521, $. tvütbet

mum C

(b. Coring. differi. de Comit. Imp. thef- 5 5. etfi unanimis omnium Electorum

t f][, hoc

fi

uifitus fuiffet, dubium non eft, quin hoc expref-

vnii of

confenfus individualiter req

fum effet fpecifice ; »r in inffrum. pac. art. V. $. 1 9. ac fingulariter i» capirulat.

vpildte

Aug

uftiffimi Imperatoris Caroli VI. arr. 7. in verbis: ($$ fepe banm nicbt ale

ul

fein mit a

ller, unb jeber Gburfürften QiGiffen unb C'Gillen, su faffen, unb

hr

Collegial-SRatb burd) einbelligen. odbluf al(o i biefen Cotudt: ( feilicer

, n

conce[lone novi telomü , vel veteris augmentatione ,) Verfabven, baf feineg

lm Ial

Gburfürften. 2Bieber

tebe, ober Diffens bargegen, unb Dergeftalt alle ub

jni.

íebe i Dero Collegia

I- &timmen eímnütbig fepen , mafen bieffallá bie Ma-

,Mn h

yti lr

jora nicbf $u attendirem,

'unb obneþ bie unanimia picbte $um Gotanb $u

m, ?ïæ'

byingen.

'Thef, XXVIIIL.

n

[muum j

"

T

J

l

Licet itaque Imperatores juxta dicta fine confenfü omnium Itmp. —.Sca.

bona Imperii alienare, aut oppigno-

« r

-

cuum, aut faltem majoris partis res, &

19 3

ET

N

um

454

HENNEMANN de fl)re Oppz;gnomtz'onzm

rare non poffint, promittunt tamen iidem noviter eledi, fe res ante prohi:

bitionem oppignoratas creditoribus reli&turos, eosdue in quieta earum poffef-

fione defenfuros, ita enim Carolus V. iz Capiteulat. art. 4..— CfGit follen; uno

[

toollen benen Gotánbten (ambt ber Seidh8 « Ouitter(cbafft ibre Regalia, umb

nil

Sobrigfeiten , Grepbeiten, Privilegien, 9Manbt(dbafft auf gebübrenbes 9tmnz

Itf

fucben obne einige CGeigerung unb S(uffentbalt, &t guter beftánbioer Sorm

fot

confirmiren, unb beftáttigen, fie aud) baben alà ertváblter SXomifdber $082

La

nig banbbaben, (chügen, uno (dhiemen vid. Capiralar. Ferdinandi l, Rudol-

hi II. Maximiliani II.. 277 4. Matth. Ferdinand. II. HI. IV. Leopoldi & [o-

fon

omi

fephi art. ?. Caroli VI. arr. 1. in verb. S&eicbe ^ SDfaubt(dbafften fecundum in-

titul

firumentum pacis. in quo id ipfum arz. 5. $. 26. fequenti modo confrmatum

[

feperitur : 4704 ad oppignorationes imperiales attinet , cum in Capitulatione Ca-

lj

farea. difpofrtum veperiatur , quod, ele&lus Romanorum. Imperator Ele&toribus ,

fii

Principibus , caterisque Statibus immediatis Imperii ejusmodi oppz;gnorationw coa-

firmare , atque illos in earundem tranquilla && quieta poffe[Jtone defendere , ac

imp

fo

maunteuere debleat , comventum eft , hanc difbofitionem , donec confenfm Eletto-

QUi

vum, Primipum , & flatuum . aliter [Vatutum fuerit , obfervandam, atque pro-

Inte

pierea Civitati Lindau unec non. CfGeiffenbutg ze INoricis veddita forte oppigzo-

vrationes imperiales ipfis ademptas illico, & plegarie veflituendas. — Ex quo fequi-

Priy;

fitüm

tur, quod non folum res , quz ex convenrtione rcluitionem non admittunt,

buse

pobnabldflicbe 9Dfanbt(baften, fed & illa, qua fui natura reluitioni funt

obnoxig, & juri reluendi fubje&z, vi confirmationis imperatoriz lui non

ditio

li, ;

pofbnt. Strauch. Ziffert. exoter. 4. Thef: $. Schweder. iutrodutl. in jus publ.

tif,

part. [pec. fe&. 1. cap. 23. 1. 5. quamvis non defint, quiputent, quod reluitio

huic confirmationi Czfarez non fit contraria, fed ea intelligenda fit de modis

,terp

illegitimis , quibus alias pignora extorqueri folent , quod etiam probat Limn.

P4l.

luen

ad Capitulat. Caroli V: art.4. p.151. féq. cujus fententiam, fi decifio zz//rzz.

Qu |

p4c. d. art.Íeponstur, veriffimam effe putat. Obrecht. 44 4icf. izffrzm. pac.

art. 5. $. 26. in verb. oppignorat. imperial. (icut enim, quando v. g. Imperator

(f x

alicui regalia , velle Privilegia confirmat, non cenfendus eft hoc ipfo modos,

& P

luitio |

quibus privilegia de jure amittuntur, vel abrogare , fed tantum illis medetur,

quibus contra jura quis in ufu regalium & privilegiorum turbari poffet, ita

Tn

idem etiam quo ad Confirmationem oppignorationum dicendum videtur,

tanrisp

dït,j.:

cum reluitio certe legitimus modus amittendi pignus fit. add, Strauch. Z. ex-

ercit. 4. Ib. 15.. Fritfch..| Exercir. var, jur,

Datet

publ, vol, 1, exercit. z. de OH,"XW-

legii i

vat.Ter. (mp. 1h. 34. P"'t?tf

Ut i

! "fhe'f; XXIX,

mztipbretz'cafum earumque veluitione.

425

sst

hí

Thefüs XXIX.

d

I)

Verum quidgm eft, quod Impp. in Capitulat. fuis , & po& illos fingula-

riter augufti(Gimus & invi&tiffimus Carolus VI. z Capirulat. [a4 art. 10. pto-

Il

miferit : baf cc (id) auf va8 Dbodbfte bearbeiten, unb allen móglidyen Seif ,

n

unb Crnft fürteenben folíe, unb woolle, ba8 jenige, fo von Dem 3Xeid) ab»

g

Ffommen , af8 oerofa

ubete unb oérfallene yür(tentbum , Joerr(dafften , unb

j

£anpen sun forberlicoften voieberum Dargu su bringem, ac preinde predi&a

ol

0

confrmatio Der SReid)s 7 Sanbtfdafften: fubfiftere non poffit, fed potius

N

omnia illa vindicare, ac repetere debeat ; fed fane non illa, quz ftatus jufto

titulo ab Imperatore. poffident , hzc enim in fine i&j $. 26. Inftrum, pac,

W

4rt. . ac Capitulat. Impp. diferte excepta intelliguntur per verba : bod) mitt

t s

nigtic) i (einen gegebenen Privilegien , Siedhteim, unb Gerecbtigfeiten ob

TTR

(c:bablid); nec tam extra Imperium funt, quam intra Imperium ab ordinibus

if (00*

imperii jufté poffhidentur. Sed ea, quzeImperio fubdu&ta, fo vort 9teid) abz

"N

fommen, 99tfuüene$ürüentbum, Jerr(cbafften , & hujus generisalia , fi-

i

quidem alicujus pretii, & in manibus exterorum injufl& detinentur, ac de his

p

intelligendum putat D. Strauch. dict. differt. de oppignorat. verum Imp. th. 42.

Y

Privilegium Screnifhimis Comitibus Palatinis datum , & àlongo tempore qua«

) (equi-

fitum, aque Cafaribus confirmatum, ut loca, & Dominia Imperii à Cafari-

mittt,

bus extra Imperium alienata , & oppignorata ipfis eodem pretio, iisdem con-

jon t

ditionibus redimere liceat. Teíte Frechero oriz. Palar. cap. 16. Schwed. dict.

Jupn

loc. n. 6. in fine. Vietor de exempt. concl. 3 5. "lextor i jur. publ. atuum Imp.

y/.m('?ä'o

Lit. $« 0446« Limn. £0m. 1. Cap, 9« 9. 82« uDbi quidem Textoris Z. /oc. in-

j t

terpretationem di&ti Privilegii nimis anguítam putamus ; dum illud. ad partes

j mol

Palatino Vicariatui fubjectas.reítringit , quafi illa poteftas in interregno re-

atLinm.

luendi bona imperii oppignorata pars fit commiffe poteftatis generalis in his;,

qua Reipublice emolumentum evidenter inferunt, nec Vicariis funt fpeciali-

ifri

j /Mfl

ter exempta, fecuddum ea, que tradit Laud. Textor z z. publ. Cefar. tit.

rtOf

de Ficar. in quibus non ademptis,. & Imperio proficuis numeranda etiam re-

odos,

luitio videtur bonorum imperii oppignoratorum, utique fi ad priorem ftatum

duf

redeant, quanquam Sereniffimo Ele&tori, f1 fuis pecuniis reluat, ex zquitate

Ket i p

tantisper, dum ille reftituantur. facultas retinendi haud fit deneganda. AT g.

u'xdewf J

art. $. $.26. ia fin. inflrum. pac.. Qbrecht. ibidem i» fiv.... Vero fimile autem

Y

apparet, pergit d. /oc. z 444. — "Textor, hoe jus, quod fpecie diftin&i Privi.

q

legii ponitur, hanc ipfam facultatem dare reluenti, & dum rité reluerit, fuc-

cedat in jus pignoris, vel bypothece prioris, cum alias facta folutione pig-

nus,

J

u

496

HENNEMANN de ]ure. Oppignorationtm

nus, vel hypotheca non transferatur in folventem; ZL. '1. Cod. de bz, qui i:)

prior. Credir. loc. fucced. ibique Brunnem. — Anguíta nimis , ut fupra diximus,

hec interpretatio privilegii Palat. videtur, quia nihil fpeciale tribueret, in

quo tamen natura & fubítantia illius confiftit, S. 6. i/f, de

)

y

L2l 3-.' [f. d« Conflit. Princip.

li

The, XXX.

1

N

Non itaque hoc ipfo, quod in Cipitulat. Caroli V. & fubfequentiuni

Ril

Imperatorum, oppignorationes ftatuum effent confirmatz, reluitioni pigno-

ha

rum imperial, derogatum eíL, prafertim quo ad Civitatem Lindavienfem , &

(0

Oeiffenburg am SYtortgau, Author aer. Lisdaviezf. Knipfchild de Civir.

D)

Imp. l. 3. éap.. 31. Infirum. pac. art. $. $.26. infin, Multo minus pradi£ta

T

Confirmatio imperatoria ad reliquas, inter Principes imperii oppignorataster-

fatl

ras extendi poterit, Confirmatio enim betren *Dfanbt(cbafften , qua in capi-

fo

tulat. Cefar. hucusquerepetita, poffeffores quidem fecuros reddit, ne illisqua-

bu

Ítio moveripoffit, oppignorationes iftas fine confenfu Cafaris , velElectorum,

Ti

aut ffatuum , vel ob aliquod obítaculum , illegitime faClas effe, von vero

prioribus Dominis jus reluendi ademit ; nec obítat iz//rwm. pac. art. 5. $. 26.

p

p

circa fin, ubi difpofitum reperitur, quod cum in Capitulatione fua Imperator

promiferit, fe Ele&oribus, Principibus, ceterisque ftatibus immediatis im-

perii ejusmodi oppignorationes confirmare, atque illosin earundem tranquil-

t

la, & quieta poffsflione defendere, & manutenere velle, & hanc difpofitio-

Vi

nem tam diu obfervandam effe, donec confenfu Ele&orum , & (latuum aliter

)

Ílatuum fuerit, quia, ut docet contextus, locus hic non generaliter capien-

dus, fed tantum , quoad eppignoratioses imperiales olim ab ipfis Imperatori-

bus factas , fecuritas promittitur, ne Imperatoris arbitrio revocari , autredimi

pofint, donecaliter cum ftatibusimperii defuper conventum. — Quod vero at-

p

4

tinet oppignorationes ftatuum intér fe, reluitioni expreffé locus conceditur

mifly

|rt. g. $. 27. inllrum. pac. ubi fic habetur : Qu« vero Boua Status Imperii fibà

invicem pignoris Ture ante bominis memoriam obligaverunt , iniis veluitioni ali-

m

(f

A.

ter locus non detur , nifr poffe[forum exceptiones, &j merita cau(arum [aficienter

Confi

exanimentur. d. art. y. $. 27. Sutyk. ip uf. mod. [f. de pignerat. q&. $. 14. ubi

exemplum. c prejudicium allegat. inter Dacem Saxo- Leoburgicum , G' Civita-

tüm |

QU

tfm Lubecenfóm , vatione Civitatis Mollen , & Bergebot(f cum pertinentiis.

t

1 o

1y P

Thef. XXXI.

495

m

"

k»iickretzfcamm parumae veluiriont.

1

The, XXXI.

g

Anin antichrefi

locum habere poffit. pactum irreluibilitatis? v.

g. Qfe;*

^

(ese icb bit biefeg mein Gutb (olber

oam

fauffenb 9R

eidstbaler Syartebn ver

jábrlicben Sinfen, nu&en, unb ges

ecfta

ít, baf. b

u boffelbe an ftatt ber

Vic(en máge8 ( 1

d abet nicbt befu

at fe

pn folfe fotcbe taufeno Sbaler rvíeber

E

u $abfen, nod) bu fcbu

[big (con

folleft (ofe angunebmien, unb Das et

Re

fp. Negative, quia idem effet, ac i Domi-

fante Gutl toieber gu geben.

ne translatum effet ,

quo ipfo defineret effe pignus, vel fub

|

nium pignoris ple

l

hac oppignoration

e vera latitaret alienatio, jam vero pignus in perpetuum

d

conítitui nequit.

Cothzman. vol. 2. refp. 57. n. 104. ( fé4.

Leges imperii

f

novi(fimz, fciliceter

dinat. politica de auno 1548. tit. 0ont teudberfidben Contra-

17. $.. 9. propter fimiles fere

i

&en i;z. $. . reformat. polit. de amnmo 1577. tit.

D

dituum ber jábtlicben Güfrent

Ü It[:

rationes, & abufus in emptione annuorum re

1

formam przfcripferunt ;

ut fcil. Creditor, feu emptor annuorum redituum

ber jábrlicben Gültet,

non habeat facultatem repetendi fortem , bene ta-

hQu

men venditor, qui in € eC

a Debitor eft, eandem reftituendi.

Valet tamen

Qrufis

ut Creditor, feu Emptor fortem repetere ,

& ita per confequens

MU

pacum,

'.50260

pignus vendere ,

vel executionem in hypothecam urgere poffit, // füil. wfure

flato temapore non [dvantur.

ficut exprefle provifum eft in R. J. de azso 1600*

upmwr

. 25. ubi ita difponitur ; er

et if bi anbero i Joeil. Seicb tricbt aug:

yis if

0a ,

ber Cdultner fíd) felbfter obligirt, unb

il

trüctlid) eer(eben getvefet ,

Giüften ficb faumig erjeiget

ol

Serbunbfenm ,

ba er i 3ab

[ung ber jábrficben

ioürbe, aldbanm beri

(G(aubiger al(o balb, D

ie 5)aupt zSummam mteben bie

mat

«ültten moicber gu geber,

ob fold)et Contra& im Jeif. Seid) $u gefaffen.

at

&us hic tanquam in imperio u

fitatus, &-frequentatus ex-

vt

&j ia eed. $. contra

& via executionis fuccurritur Creditori contra Debitorem

rredi

preffe approbatur ,

u

di&l. rece[f. $. 35. in fin. Carpz. p

.3€. 24« def. 1$.. nec per leges imperii per-

miffum eft hoc pactum.mutuum ,

baf bas Capital unablaflid) , unb alfo bie

litut

(b ratione Debitoris beftanbig fepn fell.

if

Shfanbtoerfchreibung in perpetuum Qu

anzno 1j77.tit. 17

S. 9. quia LL. imperii voluerunt

fj i

Arg. erdinat. pelit. de

nere zris alieni , X obligationis bono-

confulere Debitori , ne fub perpetuo o

ia

rnm hzrerect, non (ine fui damno,

Creditor vero continuum fperaret Lu-

TL

crum, Unde etiamfi partes utrinque retun

tiarent LL. imperii feu. d. ordi-

m effet Arg. L.

zon dulium $. Cod. d. LL. Carp-

h

', (ue

nat. polit. hog tamen invalidu

Piftor. obf. 6 ;. Stryk. in »f^ mod. ff.

20V. p. 3. 6« 24« def. 17. , 7. kartman.

de P,'Z?Wf- act. 5 16.

Rrtr

ïäg.XXxu,

[. m(m:

428

HENNEAMANN de ure Opfignom;ianum

ass

Thef.

AXXXII.

ff

Inter magnos Principes & Status 1aperii fuprematum habentes non in-

l

frequens, fed fzpius ufitatus eft contra(tus. pignoratitius, ubi urbes, caflra,

j

integros pagos, dynaflias, ( oppida, imo fubinde integra territoria cum

Y

Jura fupertoritatis, pro certa pecuniz fumma in antichrefin, & contra frui-

Hi

tioném concedunt, donec pecunia reflitu:tur, que res calamitofis noftris

temporibus maxime circa exercitium religionis maximas turbas concivit, ut

ait illuftr. D. Baro Schmirt a. us Bavar. tit. 1 y« art. 16. u.15. in fin. queritur

itaque : g Creditor Antichreticus , ein Sanbte-Syubaber einer Joerrfbaft ,

eine8 9lmbt8 , Pabeat, c exercere po[jot jus reformandi ?. Dicimus autem ju

iT

veformandi effe jus in territorio , vel ditione , aboletis facrzs prioribus introducen-

it4

di f&am reli

cionem , vel (altem ejus exercitium , atque adeo faciendi ea. omnia ;

fue

qua ditto fini obtinendo defervimnt , qualia [unt miniftros , fcbolas , confrftoria [ue

r

relieionis inflituere , eorum [uflentationi reditus, bona, Eccleftas attribuere. hoc

t

jus reformandi ex Jure territ

oriali profluit, & ejus pars principalis eft 5 obet

tt

toit Linckerus Reff. 58. , 1. faget, ein jcomoeber Cotanb bes $Xeicb8 Dbat vi

q

fuperioritatis terrirorialis Dq8 Jus reformandi religionern , toorufiter nidt nur

bie immutatio facrorum, fonberm aud) bie introductio cultus alieni, faltem

le

tü

in imperio probati begriffen toitb. Klock. cozf. 9. ». 10. Mingius cap. 5. de fa-

tà

periorit. territ. tb. 6 . h. Michael de jurzsd. tb. 49. Litt. C. de hoc jure refor-

u

mandi fervente pacis Ofnabrugo - Monafterienfis negotio acris erat difcepta-

tio ex utraque parte, cujus argumenta pro, & contra Author. Hifooria pat.

lib. 5. $. 42. &* 43. pAg- 529. C féqq. refert, tandem pro affirmativa, Ícil. pro

g

jure reformandi decifum eft , ut videre licet z inflrum. pacis art. $. $.30.

quantum deinde.

Ubi in terminis afferitur: /fatibus immediatzs éum jure . ter-

us ufrtata praxi

P

vitori, & fAperioritatzs ex communi per. totum imperium batten

etiam jus veformandi exercitium veligionts competere. Lyncker.

didl, refp. 5 $.

". 1,. Obrecht ad izflrum. pac. art. 5. $. 3. verb. nullique. ffatui immediato.

Hertius Ze fuperiorit. territor. Tb. XI, XII. XIII. — Jam ad quaftionem fupra

pofiam Refp. Aegative, quod fcil. Creditor Antichreticus jus reformandi

non habet, quia hoc jus nempe reformandi exercitium religionis dependet à

imp,

Jure Territoriil, & fuperioritatis. Zi£. art. 5. $. quantum. deiude 30. adeoque

Mj

tU

competit Domino territoriali, Creditor autem, qui in poffefhone pignoris eft,

non cÍt Dominus territorii, íed tantum poffeffor, eín blo(fet gþfcmbtäf Synbaber,

fnt

atque ideo etiam z $. qua vero Lona 27« circa fin. art,j,. tantum prior poffeffor

Ti

; vqca—'

4l

,'N

antichreticarum earumque veluitione.

429

i.

Voc:.»uuf , ergo 'Fäci

t, quod & i» ditl. art. 5. $. folacriminalis 44..— Jus retentio-

nis, quod cum jure pignoris fecundum quid comparatur, jus reformandi non

tribuat. Praterquam quod ex Jure communi notum fit, Creditorem non ha-

h

bere facultatem quidquam immutandi in re fibioppignorata, maxime in prz-

Id

judicium Domini proprietatis, eoque diffentiente quidquod i Creditor re fibi

ff

!l'

oppignorata aliter utatur, atque conventum eít ,ufus furtum committat. 9 far-

i

um 6. .injfit. d:: oblig. qua cfx del. nafc. ibique DD.

j

TBef. XXXIIL. :

l

/

N

five Dominus territorii, qui bona à

Ex quo fluit, quod proprietarius ,

Y

in terras ad fe reverfas fuz religionis exercitium ,

licet

[M d)

fe oppignorata reluit,

in anno 1624. itidem in ufu

non, fed aliud à Creditore Antichretico ftatutum

Is

art. g. $. que vero bona 27. circa fin. add.

fuerit, publice introducere poffit.

fM

art, 4. S. Auguftana Confe[[Ionis 19.

in eodem prafato $. 444 vero 27. fpeciali-

, ht

ter quo ad terras, & bona oppignorata

hoc quoque continetur, quod verus

u

territorii Dominus , qui terras à

fe oppignoretas reluit, exercitium religionis,

D

-quod interim à Creditore, ceu po

ffeffore Antichretico, bem 9Dfanbts : Sjabas

i

bet introduCtum eft , pleneque in ufu fuerit anno 1624. tolerare non tenea-

hi

(l

tur , fed illud abrogare poffit. . Exemplum datur in prafe&uris ftrade Mon-

L

tanz antiquitus ad Ele&orem Moguntinum pertinentibus, arr. 4. $.csm au-

t r

tem 7. inflrum. pac. qua& cum à modo di&o EleGtore reítituta pecunie fumma,

jf

ratz erant , recuperatz effent, exercitium tamen religionis ,

,pro qua impigno

u

quod ibidem in.a

nno r624,in ufü. fuit non eft introdu&tum, fed fubditi be-

contenti effe debebznt ; 4wo4 fCilicet

(l

neficio, & difpofitione $. 444 vero z7.

;j

n

non debeant cogi ad. migrandum , neque ad deférerendam veligionem,

qu&m jisb

|

j lh

priore pojäj?)re Ele&are fcil. Palatino amplexi fuerant.

; ///l l

|Jh

Thef. XXXIV.

lh

Germanico : az z , qei Dyna(Ham

ugïa

Szpiüs difputatur in imperio Romano

und

imperio. immediate [ubjetdam jure antichr efcos

(mit 9yfanbt. &billings.Stedbt)

olvere tenueatur.

Relpondet Mül-

Wt

polfidet imperiales colle&las interim eo nomine fo

«

lerus de Princip. & ffatib. imper. part. 3. cap. 9

7. 4.19. & juri, & zquitati con-

& non poffeffor hoc onus fufti-

p

fentaneum effe, quod proprietatis Dominus ,

nere debeat, cum folutio.colle&tarum , & rei tributariz ad

P

(criptio, pertineat

uM, -

(

Dominii. Bubrigar. i

L. cum noti[fmi

j

ad Dominum przdii, . «.('mgqþue effe&us

Rrr 2

Cod.

qoük

foe

HENNEMANN de ure Oppignorationum

porsM

Cod. de prafcript. 30. annor, ac quantum ad jus Dominii, & illius effe&us de-

bitor intelligitur per Creditorem civiliter, & naturaliter poffidere per L. pig-

noris fF. de ufucap. d. L. cum sotil]imi $, fed cum illud Cod. de pre[tvipt. 20. ann.

[

L. fGienduwn $. Creditor ff. q1i [atisd. cog, atque ita deci(um fuiffein fupremo

parlamento aquisgranenfi multis rationibus corroborat Frantifc. de Clapperiis,

fä&l

canf. o$. decif. z. per tot. Mülleras Z. /oc. Lyncker iz analett. ad Schboveder.

jus publ. part. [pec. cap. 26.. $. 13. verb. wfufrutluario pag. 5$2. ubi e&tiffime

addit: diverfam longe conditionem efle u/zfrauttuarii ac mariti, quam Credi-

toris pignoratitii, cum hic teneat rem .cum onere pro forte debitori credita,

atque ideo, ut colle&tas folvat, & imminutionem ufurarum, vel fortis patia-

ttedi

tur, equitati repugnet, add. /, 7. ff. de public. & vettig. l. . $. nlt. ff. de cenf-

la.

contrarium fentit Jtter. de Feud, imper. cap.2t. $. 25. Klock. de contribut. cap,

jui |

11. 2. 20 9. Schwed. ad jus publ. part. [pec, fe&l.t. cap. 26. 1. 1. & longe ve«

tht

rius exiftimat; poffefforem antichreticum, Dett SD(anbta: Synmbaber fultinere

fatul

debere onus colleCtarum per l. 42. L. 5 2. $. 2. ff- de patt. L.7. ff. de pall. & ve-

fonal

Gigal & argumento eorum, qua de níufru&tuario, ac marito , ratione rei

Moli

ufufru&tuariz , & dotalis quoad colle&arum folutionem tradit Carpzov. p. 7-

Min

eon[L. 16. def. ult. && lib. 1. tit. 10. refp. 105. Befold. voce Cyoteut. Lauterb. Ze

(Mj

Jure antichreféos tb. ;5. modo illz perceptos fru&us ac reditus non abfor-

fcnpa

beant, imo excedant, tum enim pro modo redituum faltem tenetur, G illas,

Horq;

quz frudtus fuperant, Jure à Debitore repetit, ficut. & ufufru&uarius 44.

qui

autb. idiue eo expeditius procedere putat Itterus 4i&. [oc. fi verum eft, quod

in fj

pafhm inculcare videas magni etiam. Nominis Juris Confultos, 3D0fanbtung

1$. 5

proprie in Germania eífe venditionem cum pao de retrovendendo. Befold.

tem

zbef- pra&.. voc. SManbtCodyilling. bique citati : quamvis hodie. vocabulo

dj

OBieberfauff pactum retrovenditionis, voce autem $Dfanbt«&dyilling pignus

merum absque Dominii cranslatione denotetur. Schilter P. Z7. prax. arz, 4na-

J«c. i

Iyt. de Ture retrovend. cap. 1. n. 14. féqq.. ltter. dicl. loc. s. 25. in ffx. optime

Waf

videtur diftingaere Mev. p. 7. dec.111. in vetb.. Credirores im bona debitoruma

Wafgp

immil]t non fant omneos ejusdem conditionzs ,, immituntur ahi faltem feeuritatte ,

Wïf: p

" crediti fm* gmtia , ideo boma tement, ut merum pignus, Alii pro capienda Ye

yl

um f

in folutum tanquam folutionzs medium , qm'äþb: prater Crediti. fecuritatem fe pi-

gnorts jus ex immiffione nibil contingit , illi fumnt inflar uudorum Creditorum pi-

gnoratitiorum , qmi mon percipzant frutlus ut. fuos, fed faltem Jure pignoris ,.

ideo teneutur de ii5 ad ratienes , perceptos in Creditum. imputant, Qood fs

D

ultevius progrediatur fus immilfionzs, £j non relinquat vem intra terminos pig-

hiltur

) (

umoris, [éd [mmul tribuat facultatem ex fundis. tauquam [olutionis medio. Credi-

p

'üdæ, |

anticbreticarum eavummque veluitione.

$03

ERE

um ;edzlgendi , fratlus. fín

e rationibus. percipiendi, ex eo faum redigendi, if

H

cenfequens eft , onera ab. immilfis effe faflinenda , && nom repetenda, mon. fecus

4l

atqu

e de its qui Jure antichretico pignora tenent, [entimus , quod ut fruliuum

20

Dom

inii fine vationibus. colleiis fint abnoxii, Mev. ditl. loc. Bocer. de Collett.

lfs

i

MTR n,3g.'c9- fé44- vid. Klock; de cogtrib. cap, 11. s. 219. feq4.

T]e

Thef. XXXV.

T

d

[

Luitio pignoris, vid. riz. Cod. de Init. pigr. coníftit in oSIatïcne pecunie

quie

credite , & repetitione rei pignoratz foluto Debito, velalio modo extin&o,

T

l. 3. C. de luit. pign. C. 6. X. de pign. qua de caufa nec juri offerendi debiti, nec

f

juri luendi pignoris prafcribi poffe

, verius eft, quia ex communi DD, fen-

mg& u

tentia, & tam Camerz Imperialis, quam aliorum Dicafleriorum, & variarum

fulünvtt

facultatum przjudiciis ftabilita receptum eft, quod etiam in a&ionibus per-

RA

fonalibus per. pr

mícriptionem extinguendis bona fides requiratur. Ludovic.

Molina 4e

g

9. dif. 66. verf. fecunda conclufio. Gail. Jib. 2, obf: 1. s. 1 ,

tions r

o p

Myns. cezt. 4.. 0

bf 6. n. 3. per C 5* ef fin. X. de prafcript, L 13. pv. ff. de ,,'fw.P.

ditor poífidens pignus habet ícientiam rei alienz, ergo praz-

tb

& n[ucap. fed Cte

n dbf

fcriptio propter m

alam fidem fibi locum vindicare nequit. W'idmont. de piz-

norat. a&b. n. 219. Carpzov.

p.2- -t def. 3. diffentit quidem Vinn. Zij. 2. þleä.

j g,

queft.

cap. 6. Lyncker iz analetl. ad [Iruv. Syntagma lib. z. tit. 60. pag. 247.

"I

d Wd

in fin.

fed verius contrarium de moribus, & Jure hodierno. Gail. Z.2. obf.

18.4.4. ubi

teftatur Cameram Imperialen hanc tanquam veriorem, & equio-

f

i MOH.

rem fententiam effe fecutam. Grzv. /ib. 2. concl.18. . r. C 2. Mynf. cent. 1.

017]'. 16.

Goedd. vol. i. cozfll. Marpurg. 28. 9. 247. Vultejg. vol. 3. conf: 24,

vt

z. 254.

Carpz. p. 2. conf?. i. def. 3. hacque fententia approbatur iz iz/frzps,

m

e

g. Caf. Suecito art. 5. $. 9. vers. qua vero, ita tamen, zr f üppig-

Mth L

p^c- Ofnabm

zoratio bomints 3s€moriA" €Xxce

dat , POHFJ?W rem appz;gnommm re/Zimerenon fe-

merita camfa. fufficienter. examinentur. d,

d

neatur , nift po[fefforis exceptiones , &

verf. przjudicia quotidie funt obvia,

vid, Brunnem. cozfil. 130. ibique exeme

jl f

inftitutz.

»yd& "

plum famofz reluitionis poít annos 4o0,

n

'Thefis ultiíma.

j

'

' ff

, dum pignus fo-ïu*rto pretio ,-.

!

De impeníis in rem oppignoratam fáclis

^

W//

luitur, acris plerumque folet effe difceptatio,

num tales impeníz fint reftitu-

i

ngum tempus in. poffeffione Credi-

endz , 'præ(ertim fi res Qppignoratæ per lo

Ts

TET

torung

u

jo2

HENNEMANN de- fure Oppiguorationum

torum fuerint, qua de re elegans extat decifio i7 J.25. ff. de pignerat. adt.

quod attendi non debeant expenfz , licet utiles fint, f1 debitorem nimis gra-

vent; merito enim tales impenfz faciende funt pro conditione, & facultati-

bus Debitoris, quas probabiliter ipfe Creditor faceret ,. & facere poffet vid.

l

1t

l. 25. ff. de neg. geff. l. 28. f. de rei vind. l. $, ff. de impenf- in. ves dotal. fatl.

|

fnin

multum hic arbitrio Judicis relidtum , qui ex circumftantiis ita (latuer, ut zee

audiat delicatum nimis debitorem , qui fcilicez plane quascunque expenfas ferre

Juisdi

recu(at, zec etiam. onerofzm. Creditorem d. l. 25. qui Ícil. nimis gravare vult

Debitorem, & impen(íis majoribus hoc agit, ut lüitionem debitori faciat

difficilem, quia non dicuntur utiles impeníz, quz fa&z (unt, ut Dominus

|

Mpet

110y,

cogatur habere rem pro dereli&ta J. /. 25. ff. de pignerat. 4& . Frantz. iz com-

—

ment. b. t. n. 3 3. vid. Gail. Jib. 2. obf 12. i2 fin. ubi dicit : boc zotandum contra

potentes. bypotbecarios , qui. Dominia poyidmt fb patto de relnendo Sofaubtae

Ojübaber, & rem hypothecatam novis, & pretiofis zdificiis, feu meliora-

tionibus ita exornant, & augent, ut fumptuum magnitudine Dominum re-

luitione excludere, (bique proprietatem Dominii retinere fatagant. Grav.

lib. 2. concl. 2. coroll, 2. Gars. tratt. de Expenfis cap. 1. 1. 31, confer. Mev. p.7.

dec, 6. quod fi itaque impenfe immodicz fatte , creditor contentus effe de-

ÀN

bet, fiills, in quantum falvo pignore poteít, tollere liceat /. 25. ff. de rei

vind. quo cafu tamen debitor potellatem habebit , tantum offerendi, quan-

tum res deflru&ta valeret, — Sed & re adhuc integra ad inflantiam debiroris per

Y

mandata inhibitorialia creditor impediri poteft, ne pro lubitu in re oppigno-

rata zdificet. Mev. p- 3« dec. 281. Sttyck. in nfie mod. Jf-. de pignerat. att.. $. 17.

E

Menoch. 4e recup. poffeff. remed. 15. 2. $5 3. Naurath. ad Zoes. ff- de ;?fufm&u

ad n. 25. in additam. atque ita finem imponimus Difputationi inaugurali, ini-

tiumque facimus, Deo omnium bonorum largitori gratias agendi publicas &

maximas pro viribus, ac fanitate hucufque clementer conceífis, quibus ufi

has in illius folius honorem & gloriam, de hac materia celebri pofitiones

JO,

Küto

congelfimus , le&orem benevolum enixe rogantes , ut eas ea mente benevo-

le accipiat , qua nos proponimus, tum ut fatisfaciamus legibus, & moribus

(

majorum , tum ut exiguum noftrum íludium academicum

Optatus coronet

EINIS

lu

COROL.-

z "L

antichreticarum earumque veluitione.

f05

m

Qgra

COROLLARITX

QU

I

lt vl

uxta normam ;z[Prum. pac, Weflpbalica art. g. $. jfm Diecefanum 48. Do-

i.f

|

minis territorialibus catholicis in fub

»

V AME

"

Jurisdi&tio-Ecclefiaftica.

ditos Proteftantes competit quoque

S

efe

t

II.

i t

A

Jonis

:

petrata revifione non excluditur remedium reftitutionis in inte

N

grum , f

NT

novg probationes in ;urfu reviforii fuerint inventaz.

H a

XIV.

u

y mite

DISSERTATIO

minm t

p G

oMev' F';'

ANACEPHAL/EOSIS EXEGETICA

"TE

PRINCIPIORUM

Wä')ï' d( rfi

J

jl (

kbiorit

ï

JURIS PUBLICI ROMANO- GERMANICI

IN

p

; 4&, 'S, Ih

HENRICI

de COCCEII JURIS PUBLICI PRU-

ii

ENTIA EXHIBITORUM,

g,

PORURSIDE

ul

DERICO HERTLING,

ais

OANNE ERI

votiones

JCto, Se

reniffimi ac Potentiffimi Ele&toris Palatini Regiminis

[ae

& Collegii Revi

forii Confiliario, nec non Pandett. Profeffore O:din.

:

noribts

Facultatísque Juridice p. t, Decano,

PRO LICENTIA

?

defenfa à

H. FRID. JOSEPH. de WILDERER,

JOLT. WIL

Düssrrbponrpi10 -MownrANO.

HEIDELBERGZJE,; 1724.

REX

Qu

u

go4

HERTLINGII nacephalaofis exege&z'cd

REX

a

ll

Heodoricus Re & Nomine Primus Oftro - Gothorum five Gothorum

r

- Orientalium in Conftitutionibus fuis Cap. VII. non minüs Gloriose,

quàm Religiosé :

u

f0,

Onanquam Poteflati Noffra , DE O FAFENTE, /kbjalceat emne ,

11

quod volumus, Voluntatem tamen. Noflram R. AT110 NE metimur, ut illnd

Quoi

dttu

magis aflimemnur elegiffe , vquod Cunclos dignum q/f'agprabare.

ipli

Theüs I.

US publicum ROMANO- GERMANICUM ad differentiam Juris publici

UNIVERSALIS , quod ex re&tz rationis didtamine, principiisque natu-

J

ralibus ,. H. Grot. de Zwre B. e P. Libr. I. Cap. III. IP, & F. Puffen-

BCT

cis ]

doríff. Aliisque Naturaliflis hauftum & depromptum fertur, ad Statum &

qdam

Formam Rei Romano- Germanicz pertinet , quà Jura Officiaque cüm Regis,

Uni

tüm Procerum & Subditorum Germaniz , ceu Clar. Author. Nofler Cap. 7II.

S. 4. & 5. plusculisque locis latius declarat, diductiusque exequitur, conti-

fent;

121

nentur, edué, ac cujusque Regni & Reipublice, Hifpanis, putà, Calliz,

atis

Britannig , Daniz &c. proprius eft ftatus, exindéque PARTICULARE Jus

&S

Publicum, falutem iflius directó & principaliter intendens actionésque publi-

Y

Cas eó dirigens enafcitur & deducitur ;

Quot enim legitima Imperia, tot

luí

etiam jura publica. — Recté id fpecies audit & pars Jurisprudentiz, cüm vim

I

coa&tivam refractarios compellendi habeat, Non Politices, quz ad fingula fe

non dimittit , fed in communi de illis falrem & generatim tradtat, quid de-

cernendum : quid obfervandum: quid immutandum etiam in Republica fit:

differentis praeterea ab illa quatuor modis formá, ícilicet, medio, Éine, at-

que effectu.

pertu

vid

l'Opn

Thef. II.

Quefit

Tractandum quidem iflud, judice Cl. Authore, m Academiis effe , at

joris

non controverfandum de eo , quod publicá lege decifum, Tabule Pacis Os-

ilyd

il

m

nabrug 4rr. F. $..5 o. dillitant ; Arguendum hinc id vel taxandum vetat 7 7.

C. de Crimin. Sacrileg. — Non revelanda aut producenda quoque Imperii Ar-

Bïltam

€ana, vel Rationes Statüs effe evulgandas, fapienter monet Becker. $yn

apf-

Ar.

*

foj

: Drincipiortm Cocceji Juris Publ. prude»ti&. |

Bur. Prbl. in Proem. $. 1. Vel quid in ejus przjudicium Exteris, putà,

Populis in Germaniam iniqué concedendum ; Aut huic jura veré competen--

OFU

tia difputando perfracté prepoftereque reddenda dubia ; At Capirulo 55. X.

de Sentent. Excommunicat. à. Cl. Authore allegato, vel nudo verborum cor-

fjose,

tice oftendente , ne hili quid horfum faciente ; cüm hoc de Excommunica-

to, qui in Clericum etiam volentem manus injecerit violentas, etiamíi hoc

Wit,

in fatisfa&tionem acceperit injurie , loquatur ; Cujus hzc quoque eft ratio,

lul

quoniam hujusmodi manüs injectio etfi non violenta , tamen injuriofa vi-

detur, cüm Canoniíte non tam in Clerici patientis ordinat

x , quàm Otrdinis

iplius Clericalis potiüs favorem promulgatus fit,

Thef. III.

( pubïic'l

USnoltrum publicum zqué, ac privatum inS CRIPTUM & NON-

sque titie

ECRIPTU M re&e dividitur? ILLU D Legibus SanGionibusque Pragrmati-

j hf

um &

cis Imperii, quas Cl. Author hoc Cap. l. enumeratas habet; Exceptis quibus-

dam Imperii Receffuum Capitibus, quz fingulorum , Procerum etiam, non

m Ms

Univer(i Imperii caufas réfpiciunt, quorum, inter alia illuftre in jure reprz-

«ll

'

fentationis Fratrum liberis concedendo exemplum Conítit, Carol. V. de a»ze

tut, eont

2521. G 15 31. pr£bet , Complufculaq; Alia iftiusmodi generis Inftrumentum

[ä í Gäuïæv

Pacis W/eílval. fuppeditat. Ad H OC referenda Confuetudo , Ufus, Praxis,

TAR

& Stylus. Quo de inter cetera Cl. Nofter Cap.. AXIII. $. 15. videndus ; cui

Jlluftr. Dn. de Ludolff 7r. Swo Abfolutif]ime Comment.

T.

gt. Syfematic. de Iure

N

Camerali, &c. meritó Jungendus.

Thef. IV.

uinp

.,'

quid j

bub!ira [

Fundamentali aurctthge Imperii mutatà nonImperii Forma, nedum Im-

j )f/]( Ls

erium ipfum, illicó tollitur.

At llla, ad variam Reipublice Formam,

vell, A SUMMA POTESTA TE validé conftituitur , ubi fcilicet pleno

Proprietatis feu Ditionis & Imperii Jure, Rex Imperium v. gr. juíto bello

quefitum habet ; aut in Cujus , Quorimve Ditionem populus aliquis, ma-

joris mali vitandi causá, ita fe dedit, ut nihil exciperetur ; Coníequenter

Ó 2«63 D

iftud pleno modo, Grotio ita exprimente, poffidet, adeó, ut, in Imperio

ito, ne quidem difcernatur SEX US, quemadmodun in /Egypto

D d

-olim &

Britanniá Vfa&um videmus,

Ti

[ Àf

ANullo diferimine S EXUS

y,

Reginam fcit ferre Pbaros.

958

Ait,

HERTLING I I Jnacepbaleofis: exegetica

yo6

v

Ait Lucanus: de Britannis. 'lTacitus, Neqne enim SEXUM z Imperio ;r;;

cernunt ; quod & Hiftoricis haud ignotam; Nec A D OPTIO, naturam

n

& in hoc imitans , defectámque naturalis fobolis fupplens , obílet : SicIo.

t

hanna L. Regina Neapolitani primó Alfon(um, deinde Ludosvicum. Marga-

D

n

dftt

ritha Daniz Suecizque Regina Ericum Pomeraniz Ducem. Auguftus Tiberi-

N 1

um, Tiberius Germanicum , &c. in Regna adoptavére. Er quis nefcit , Ferdi-

nandum Il.à Mathia Auguíto acoptatum fuiffe? Vel Partüs Nothi I LL E-

jj

GITIMITAS impedimento fit , prout Exempla Succeffonis Illegitimorum

identidem extant varia : fic Alphoníus Arragonize Rex in Filium Nothum

Regnum Neapolitanum , quod armis fibi acquifiverat, transtulit, teíl. H,

Grot. de f. B. & P. Lib. I. Cap. III. $. XI. nec non Libr. II. Cap. V1I. G.

XII, ibique Gronov. & Teímar.

Alia utriusque Exempla przclata affatim

f4nqu

allegantib. Sed & CONVENTIONEPRINCIPEM INTER ET

forpo:

POPULUM PER CAPITULATIONIS VEL PACTI RATIO-

Vinci:

NEM INTERCEDENT E id fieri, docet Puffend. dej'.]V.ä'G. Lib.

fem,

F. Cap. VI. N. ro. quod laudatus Grot. 4. /. de certo Imperium habendi

Lufat

modo etiam intelligit: Hac, ait, Jl babent jure pleno proprietatis ; Alii juri

inæqt

Qnuamvis enim à Deo conferantur im.

li A

u[ufrulluarios lii jure temporario.

peria , nibil tamen efl. impedimento, quo. minus certam Regimini:k formam fità

fepar:

conflituat popslus , approbante Deo qualecunque Regimen, quod natura c& rationi

Aut

205 repngnat. allegat. antea Puffend, de I. IN. & G. Lib. VIL Cap. FI. N. g.

fnes

Vel INITO ETIAM CUM EXTRANEIS FOEDERE; Ita,

1777

ut neutra pars absque alterius coníenfu quicquam , Verbi causá : Bellum

confi

fufcipere , aut Pacem cum Hofle inire, &id genusalia intendere , celebraré-

que queat; quod Exemplis horfum maximé quadrantibus illuftrat Ruland.

de Commifs. P. IV. Libr. II. Cap. III. nec non Knipfchild. 7r. de Zurib.dF

Privileg,. Civit. Imperial. Libr. I1, Cap. F. N, 184.

ut F

'Ihefis V.

ton(ii

üt B

Territorium non tantüm ipfum fed quicquid & Rerum & Jurium eo conti-

æCq

netur, MA TERIAM [uris Noftri-Romano - Gerinanici Publici OBJEC-

n

TIVAM,, tradente Cl. Authore Cap, ZX. $. 14. $ feqq. con(ílituit , adeó,

Auj,

ut iftud duplex (it: Territoiium Romenum ac Germanicum (utpote ab illo

it f

nunquam íubactum, fed plané diverfum. ) Romanum autem, ab Ortonum

Ton ir

evo(Ottrone I. Scil. ad comprimendam Regum Italie Tumultaariorum

W do

Tyrannidem à Summo Pomiüce Popqlöque Romano per Legatos in auxilium

n

vocato,

w

yo7

Grmemenum

. Priscipiorum Caæfjä-?üfü Publ. purdeutia.

V

ocato :,wi-llisq;- equé, ac ante à Carolo M. Longobardis g!onof'zfïïme devi&lis ,

Itrafm

Utrod; exSummi Pontificis PopuliqueRomani voluntate, intervenienteq; pacto

h-

Roma Imperatore renuntiato & inaugurato, cujus rei Hiftoria loquitur apud

Marga-

Lehman. Chronic. Spirens. Lib. IJ. cap. XI. & Libr. IIL cap. XXIF. verf,

Tibtti

Cnom Sdpfer Ottone bem Grflen tvirb ac(driben unterm Zyabr 952 &c.

Ptl«

Nec non Libr. F. Cap. X. verf. Arno 262. lls S$apfer Otro ii Sitalien

[LE-

gSerei(et, &c. ) Germaniz perpetuà Lege innexum, & Territorii Populus.

TOrUIT

um

'Thef. VI.

. 8

m

"lerritorium i(tud . vel ut PRINCI/PALE Ipfa fcilicet Germania, vel

t

tanquam AC C E SS ORIUM refpicitur, quod , tüm Provincias Regno in-

corporatas Jurium Suffragiorümque Imperii participes, veluti Lbodie omnes Pro.

WU

MT

vincias Slavicas Orientales equé ac Boreales Marchiam , puta Brandenburgen-

lA

(em , Ducatum Pomeraniz, Mecklenburgi ; item Marchionatum Mifíniz, Silefiz,

m hiberd

Lufíatie & Regnum Bohemiz , tüm eas, qux Imperio tantüm Jure focderis

inzqualis feu fubje&tione improprià cohzrent , utolim Hungaria, Gallia, Ita-

;; Alijri

ii h

lia; Arelatenfes five Burgundice Terre, que & illo , & hoc 2vo proprias tamen

Á j '

feparatásque à Germanià Regiminis rationes habuére, compleétitur ; unde CI.

Authoris fententiam , quam Cap. 7II. $. 7, denudat , nimirum : Z/iq405 intra

E nitit

wes quidem Germania in Statuy Imperii , velin jfus INationzs veceptos non e[fe

J M

veluti. Bobemiam , &c. fubfiftere haud poffe, cuivis pauló penficulatiüs rem

TE; Ht

-

; lum

confideranti facilé patebit.

elibrire

'fheC VII.

d

l ill?'iþv d.

AD hzc, Provinciz Regni Germanici Quedam IMMEDIAT £,

ut Franconia & Tetra Rhenenfis ( quedue Regnum Francie immediate

conftituerunt ) Suevia item atq; W'ellvalia; Quedam MED IA T 4£ funt,

ut Bavaria , Saxonia, Marchia, Omnésque Terrez Vandalice & Moravicz ;

) (,Om'ï'

Hatq; divifio majorem uberioremque uíum, ^odie , quàm oliz ante Inter-

regnum Íícil., przbet, ubi Omnes Im-& Mediatos Comitiis interfuiffe CI.

)MEC

Auth. Cap. XX. $. 12- 14- & 15. luculenter oftendit & probat. Porroifte

t h

o« zbl

]

in füperiores & inferiores , bie Kberzunb Tnters £anbe, G EN ERATIM

non incommode dividuntur; ut Idem Cl. Nofter Cap. /X. $. 7. & 1 o. egre-

o

ei& docet , Effe&tum iflius divifionis fimul peraccuraté ofteudens. Sub illis,

j

Denen Jober fanben, Terre, Francici feu. Suevici Juris comprehendun-

T

$8

P

tüt.

goa

;o8

HERTLINGII A(adcgphalæe)þ's exegetica

1

|

a

tur.

Hifce ,

veró , benen linter 2 fanben, es inne&untur

, quäa ( ut

D!

Celebrat.

Nofter loquitur ) -ad Jus Provincie Saxonice psrtinent ; vel

m

redius , qua , fecundüm fententiam Sprengtri & Limnzi, quos Cl,

fuler

Auth. in contrarium . Cap. X/T. $ o. allegat , Saxozico 74re utuntur, Quod &

mp

SanGioni A. B. Tir. F. verbis J» bzs loczs , ubi Saxonica ura vigent. prorfus

conveniens , magis arridet.

Facit preterea Speeulum Suevicuomy Zibr. II. Cap.

F. S. 3. pag. 118. mentionem quoque Det. offerz?anbem verbis

9Ule

bie oberbalb beá Cflerzfanb8 von bem Qeidh belebnt, ober Deg SReicbg

l

Syienft S)tamm (epub, bie follem biemen gue QGinbem, que 5oblen, que

gtimi.

$5ebent.

Ifte , £5fterzanben , autem, trans Salam pars Germanie Su-

perioris G frzgulariter "lburingie, quà hz ad Orientera vergunt, £f;

picnte

Sbüringer funt, conferatur defüper Schilt. a2 » Femdal, Alemaric. Cape

dt; ve

VIL $. 6. Bimembrem bhanc Provinciarum Germaniz divifionem Cl. Nofter

Mrgdia

at -

deinde ad partem ejus immedistam SPECIA TIM Cap. dii. IX. $. £.

! NENT

applicat; Ille, bie£Sbereanbe, ait; continent Sueviam & Franciam: Hs,

bie lInferz $anbe , Terram Rhenenfem cum W/eítvalia, & Wetteravia ;

N AC

Reges Y

fingularémque ejus effe&tum cüm maximé in Comitiis vigentem fervarique

folitum /féq. $.. 9. diP:inEtþ accuratéque fuübjungit.

TThef. VIIL

!

! gtoxin

FORMAM Imperii Romano.Cermznici , autem, quod concernit (de

BY

quà per tranfennam fupra tantüm vifum) ex triplici Populari, Optimatum

G Regio Sratu mixtam vel temperatam toto Cap. /[[. infra peraccuraté

dem (

evolvit, & confiderat Cl, Noíler, ibique $. ;;, notanter addit. Sra;zs

tanqug

Brater

zon recipitnt à Rege leges, [ed communi con[enfia fHatuunt ex Formula : fabett

, Am g.

C^ie fic) mit lin8 , unb QGirllns mit Sbnen oerglidben; & quidem Con-

tradg ; CQBeife, Grfldrung bes fanbs;Syriebens u 9iugfpurg, de Aduuo

| ngwlm

1500. in finc.

Princ.

Etiamfi Major Pars tantüm confíenferit, Minor,

] 77

| Vafente

autem , diffenferit, prout Cl. Auth. Cap. XX.$. 25. ad dubium iflud mo-

| lmptrüN

veri folitum : Quomodo Pars Collegii Minor cum Majore non confentiens

contraxiffe dici poffit? appofité refpondet : ;; psblicms, ajens, AMajer pars

Attm

obtnet: ul im ommibus Curiis , c& Collegiis Publicis confen[fu majoris. partzs

Onium

deciditur : Quam mixturam tamen ad negotia Comitialia, de quibus Status

Tür j P[æfc

Univerfi cum Imperatore deliberant ,

, ite

& Jure fuffragandi utuntur, adeóque

ut Univer(i in Corpore confiderantur; quorum fummam Idem Cap. XX. $.

P"düï&[qr

29. $0. 31. 32« "« 23* COpiose exhibet , remur, potiffimum effe reftringen-

dam.

N

jo5

Principiorum Cocceji furis Publ. prudentia.

[n cxteris, vero, Regiam vel Imperatoriem Poteftatem illà, qua

i(

üt

dam.

"

vel

Statuum eft, poti

orem majorémque effe, cüm ibi ut finguli veniant, Cl.

us (l

Nofter Cap. XXI. $. 7.

aliisque Iocis egregié oftendit , unde illa Publicifta-

Q

rum parocmia : Univer fó

; cum Cafare impe»mre , Gingnlos autem parere.

v

li

l C:fp.

Thef. IX.

l:

r

t

CL. Author, preterea, EFFE CTUM furis Publici in Poteüate le-

n

gitimà Obligationeque illi

parentium refpondente ponit; Utramque vel Im-

nig

o

S;

nec non Rempublicam, velExtraneos intercedere,

, h

per.ntes inter & Parente

iüs perpensi, exiftimamus, Tria illa przcipue Jura

2it; verüm , re accurat

& Federum non ad Jura ( ut vo-

?if- az?lW

Regalia Belli &

Pacis, feu Legationum

N

cant ) TRANSE

UNTIA : fed ad Regalia Jura, que dicunturt IMMA-

It

NENTIA, long?

certiori Calculo referri; eáque inter lImperantes folüm

TO

Reipublice vigere & obtinere; Non veró

& Parentes ejusdem Statüs feu

itteavts

Reges vel Pqpulos liberos extraneos v

el pares five fimiles refpicere.

[eryti

Thef. . X.

Romano- Geramnico conftituti

FINIS ]uris publici in. Imperio

proximus ac proprius JU

STITIA eft,

qurz, non nisí Jurium Imperii

st (

bene cognitorum ad negot

ia obvenientia, Statum & gubernationem Ejus-

ad quz Jura

yimuum

dem concernentia ingenuà commodáque applicatione obtinetur,

igi debere,

u

tanquam ad

Helicen & Cynofuram a&iones judiciales probé dir

i

ar omni-

jt, H

przter innumera alia loca, frric.

XVII. S. 2. J. P. W. verba in

um manifeflé innuunt , fanciüntque :

pro Majori etiam borum omnsium &

l: bübm

dine && fécuritate fit bac Transattio Perpetua Lex (

jm C

fengulorum patlorum firmitu

j An

Pragmatica Inmperii Santlio, &c.&c.

Obligans non minus abfentes , quàm

Minor ,

pracfent

es, Ecclefiaíticos eque ac Politico

s, five Status Imperii, fivenon, fint, (ut

j m

Imperii Nobilitas Immediata , Commun

itates Immediate, cateríqs privati )

& Officialibus, quàm Tribunalium

viets

Eaque tam Carfaris,

proceriimque Confilariis

quam perpetuo fequan-

n

omnium [udicibus &

Affefforibus, tanquam Regula,

tur, preícripta, adeo , ut hin

c FINIS Ultimus Reipublice, putà, Salus,

j Purti»f

Pax, atque Publica Securitas

& Tranquillitas longo cum effe&tu fuccedac

5 Smms

"m

perdurétque,

t

m

$5$ j

Thef. XT.

u

$16

HER'ILiNGII Anacephalaojïs exeggtica

hi

*'..*![U[

Thef. XI.

t

I!

uantum ad JUS. AL BINA G&IIX', quod qzaf alibi Natorum,

[ apij

Galiié LE DROIT D' AUBAINE di&um, cujus Cl. Author Zic c

v at

/fé44.. Cap. FIl. $. 7., nec non Cap. XXXI. $. 27. ulteriüs mentionem injicit,

Wg.

in fure Privato . Communi adeó non obtinere Text. L. 17. ff. de. Stat.

Hom. ibique Brunnem. quàcum notiffima illa /Vove. LXXVIII. ejusque Cap.

F. prorfus convenit, fatis fupérque evincit; Verüm in publicis Juribus,

ejüsque Officiis, Dignitatibus & Comitiis nec non Jure Provinciali & Munici-

]us

pali S.Scripto, f. non-fcripto , ubi nimirüm Civitates Quedam & provinciz di-

$0N

verfo utuntur Jure, hoc ab altera adveríüs partem alteram, argum. To;. Ti

intendit

Íf- Quod quisq; fur. &c. Talionis 7ure mutuo retorqueri , religiose femper

Dohem

cultum obfervatiimque fuiffe, afferit Cl. Author , plurifariisque exemplis id

Cipem |

Schilt. de 7»re Peregrim $. 19. & féqq. nec non Müller in Struv. Ex Z

Jb $4. lit. a. egregie illuftrant & confirmant, Quibus merito ea , qua

Gt'rmm

fubfequenti Capit. XIII. $. 3. de Cenfu Emigrationis & Detra&ionis accom-

Regem (

modeé tradita, junguntur; Exigi t4mez , ait Cl. Nofter , ibiporef? ab. iis quo-

düodec

que, qui jus nou babent, Jfure Retorffomis. —.Et comtra ue ab i quidem peti

& Ej

poreff , quorum jus e[ff , ex privilegio novi domicilii , voqn ber SOortb freyo

ocum (

$ugig i([; De quo pactionibus mutuis communiter hodie inter conterminos

h Cdp. l

vicinósque Imp. Status, & alios Immediatos vitandi majoris incommodi

if

gratià (etenin, , Juvenali Saryra XF. taxante:

XUu g, :

U.

Inter finit imos vetus. atque antiqua frmultas ,

U0, q

defierit

Immortale adi?m, e nunquam [anabile vulnus.)

-

privileg

Caveri folet. Ejusdem feréeít fortis , cujus intuitu Recefs. Imp. 4e 74725

burgj,

1j94. $. $2. ut moribus inteílinis, quibus per iftiusmodi Arrefta perfacilé

Dent x

datur anfa, eó mieliüs obviaretur, publice fecuritatis causá, fequentibus

f"'-"ifi l

diferté difponit :

Unb o viel bie ungfeide Stepnungen unb C3erftanb be$

Wt Re

QBDïfüArreft E

&c. Vers:llnb ad licita de Jure permiffa Arreíta, toelcbe

hm ;

ratione Contra&tüs confeffati , rei judicatz , pa&i, transactionis, confuetudinis,

Feltod

privilegii, aud) NB. getvobnli

Obet berbracbter SYtacbfteuer, 9Ibiug , tecbt

U, bre

máfig erfangten unb aervóbnti

cben oll8 bafben fích sutraoen módpten, nicbt

x*.K tot (

$u excendiren (eper, &c

.9c.. Necaliorfum vergit, abindéque alienum hau

il ag

vide-

Aj

Principiorum Cocceji fnris Publ. prudentia.ïl

$IE

videtur, quod abundantioris cautela ergó ad majorem tranquillitatem etiam

Inftr. P. W. 4rt. F.$. 27. fancitum, ut. & inhibitum eít, Vers: ZVeqse

fye voluntarit [ive coaBe emigrantibus nativitatis , ingeunitatis, manumifforis ,

!N

noti opificii , bone[Ta vita teflimonia denegentur , ant iidem rever[alibus inufttatis

T

vel decimationibus fubflantia fecum exportate NB, plus aquo Jrextenfis pragra-

J

l

qentur , &c.

Mf

[ap

Theéf. XIL.

i,

WW

Jus Civitatis Germanice , aptem, vel PRO VI NCIZ vel PER-

de d

S O N.£ competere, exemplo à Bohemià Ejüsque Rege defumpto probare

T.

intendit Cl. Author ; Verüm , cum Thef. preced. VI. jam allegatum , Regnum

n

Bohemiz Provinciam quidem Slavicam , at non minüs Jurium Imperii parti-

!

ml d

cipem effe, prout Duces, poftmodumque Reges Bohemiz : enarrante Cl. Cap.

»1/

III. Setl. IF. $. 5 s. verf.. Quin(2), ait, quod fummum Imperii eff , Reges à

u, u

Germanis accepäre. Ita Bohemis Uratislaum Henricus [V. in Concilio Priucipum

54tt0r0

Regem con[lituit ; cic. Uladislaum Fridericus I. , pridem Ante A. B. à Seculo

) iit

TUf N

duodecimo , Anno, putà, 1290. 6. Kalend. Ottobris Archi-Pincernatum,

ia i

in]

& Ele&oratum adminiílráffe, proximimque Illis ab Ele&oribus Ecclefiafticis

locum conceffum fuiffe, Eosque Conventibus Regni Teutonici interfuiffe , A.

«t m

yermin

B. Cap. IV. c Ult. dubitare non (inunt ; Quibus loca omninó congrua fingu-

commOdf

lariaque apud Ci. Auth. Cap. lll $. 56. 64. nec non Cap. LX. $. 12. ( Cap.

Xll. $. 9. 14. 1. 16. 17. extantia multum luminis affundunt. |Haud offici-

ente, quód di&um Regnum Bohemiz per aliquot temporum intervalla Jure

fuo, ob valde moleítam tunc temporis Comitiorum frequentationem , uti

defierit ; Quamobrem Bohemiz Regem ab Imperatore Friderico II. peculiari

Ne Hic Comitiis Regni Germanici nifi Norimberge, Merfe-

privilegio

burgi, aut Bambergz habendis interreffe obftrictus fit, beatum fuiffe, te-

)7

nent, tradente Hertio 7ol. 1l.. Opu[cul. "Tom. i. de Renovat. Romano- Ger-

(fidt

hdle

manici Imperii &j* Regni. Bobem. Setl. ll $. 6..— Aut varias politicas ob caufag

ntibus

iltud Regnum impeditum fuerit; Juri, quippe, fuo Comitiorum priftino

u

Anno 1708. 3o. Jun. poftliminió reftitutum, inque Collegium Electorale

ii

reintroduCtum ; Et quidem eà lege & pacto

Ne aliis ejus privilegiis, liber-

uudmlSy

tati, prerogativa antehac gavifis fraudi aut damno (it; Bohemiz proinde

;,tc

Rex tot. onera ferat, quot alius Elector, ac praterea ad Suítentationem Ju-

j f

dicii Cameralis ;oo. flor. annuatim exfolvat, Conclufum commune $Sepbeg

(&o i(t ferners bee

y il

jbderer SReid)8; Collegiorum abundé tellatur Verb :

qit

(btoffeis

912

HERTLINGII Anacþpbal.uyïs e.gegetim

um

d)

loffen tvorben, baä ibree Savfert. SXtajeft. s alletgnábigftem ägeliei»en

ty

j

rep guftellen fepe, woie unb tvanm Goie, bermóg S»ero babenben undifputir-

oUl

fíden Stedbté unb 9Sefugnuf , 9ybrem SSóbmifden Coig unb Gotimm burd)

A

eine epgene gemugfamb besollmácbtiate Gefanb(cbafft begleiten , umb in allett

VN

deliberationibus im &burfür(tl, Collegio bey ordinari umb Extraordinari Qi«

lii

fammenfünfrten, SReidb$ « Deputationem, Collegial-unb anberem Qgem

Wtrbis

erfübren; bingegem aber aud) $u alle SReids unb Srags^Oneribus &

DI

reítationibus pablicis, qttd) anberen 2lnfagen, für nun roenig(t ein Gbute

&t

fürfil. 9tn(cblag, unb 30o. Gammer ; Gülten sum Gammer» Gierict, 9yb»

tiam a

tett Privilegiis fori : Ne fce fübditis Regni Bohemiz ad fumma Imperii 'Tri«

quo

bunalia, vel, ob protra£tam aut denegatam Juftitiam etiam vigore Tit. VIII.

lg re

A. B. provocare, fas fit: Conferat. Blum. Zir. XL7l. de Privilegiis D. D.

QUO Ca

Eletlorum , Aliovumque Imperii Statuum cic. Tabaul. I. Sfebod) obrmadtbeilig,

übernebmen, unb in allen 9tulagen begablem su faffer; Atque hanc Conclu-

Qu f

tyince

fionem introdu&tio Legatorum Regis Bohemiz fecuta, prout.Scripta Jun&á

4

zelatione iftiusmodi Aétus folennis in vulgus edita probatum teítatumque

reddunt, in hzc verba; Giegen fed)éMbr 9lbenba turbe beni Joerren 30f

shifdben Gefanbten u SRatb angefagt, tveldyer bann aud) unter $Sebienung

be8 Joetri Cardinals Livrée unb $vut(de mit 6. 9Merben befpannet , erfdbiee

Wen, unb voeil e8 mut mur eine refre

quentatio Collegii geroefen , gienge et

gleic) auberen Ghurfürftl. G'efanbten

itt bie SRathésCotuben , unb tourbenut

Ub

ein paat Cod)ritt toeit ber

j

felbe vom Jerrn G bur-Srapntifden in ber Svatbée

Kotuben empfangen,

umb Cbme Goeine Cotelle à Latere dextro $toifcbett

Gbur»«Stapi& unb &

butz SDfaf& angetoiefen, unb al(ó in Seffione Solenni

üiber bieIntrodu&ion

GburezsSraunftdtoeig votiret; Stad) Gnbigung biefet

N

Deliberation toutbe b

urd) vas 99tar(cball ? 9!mbt Gburz SSraunfd)meig ebetiz

fals gu SRatb angefagt , toelcber barauff gegen 8. Llbr in einec mit 6. 99fet

( ]u

ben befpantem S'utfden unb gierfidben 9iuffsug. ec(cbienen.

SOet A5

trodué

Ors

litztis-

€bur; Stapntifcbe empfienge ben(elben etlicbe Codbritt auffer ben

Opinio,

dimmer, urib begleitete Sybm al(o in bie SRatb82 Cotuben , mofelbft &v Syb:

0 ntpar

yne bie leGtere

(onft von Gbur.*pfalg intten aebabte Gotelle à latere. finiftro

augetoie a

OU eriat

nf

Thef. — XIII.

— Quantum ad PERSONAM REGIS ulteriüs dubitat & notat Cl. Author

Nnto

jj

Ele&um in Germanorum Regem, difcrimine nullo peregring Patrie (uti

od d

tempo-

51j

Prz"nc;"pz"omm Cocceji Taris Publ. pmdemz'.e.k

JESLVGAEV BÉ

s

um

ión

tempore Interregni Magni diverfis vicibus contigit)fervato; Non veró Ger-

Qutit«

manum Principem in Regem Bohemiz creatam Jus Civitatis Teutonicz con-

iij

fecuturum ; Verüm fuprà jam addu&tum abundéque evitum, non tam PER-

qot

SONJAE, qdàm PROVINCLZ, que Germanico [ure gaudet , rationem

u

haberi; Quare Speculailla duo Suev. & Sax. que Cl. Auth. Cap. XI. $. 12.

verbis: Syenn bie 4. aper« Sürften follen &eutftbe S)tanm vor CGatter unb

fgm

SFtuttet2c; nec non Cap. XII. $. 75. ber Svünig in $55bem, mocil G nidt

W*.

ftem : toceil Cr nidt Gin Ceutfdber Sann ift.

In fui fenten-

Seut(cb ift.

N

tiam allegat, eó minüs (prafertim hodie, vel etiam à Seculo duodecimo,

qti Tte

quo Rex Bohemiz Archi - Pincerna & Elector Imperii à Principibus Germa-

i V

nig renunciatus , ipsóque ità fa£to peregrinatas remiff2) quid negotii faceffere,

uD

quó certius, Ia à privatis, iísque incertis Authoribus compofita confignata-

ihdit

que effe5 Confequenter illa Juris Authoritate carere; fed Gfidem Hiftoricam,

TU

evincente Thef. Preced. XII. potiore probandi vi pollere, Schilter. « 7»i

u ]un&ä

. AAllemann. Cap. X. &. CF. Aliique Celeberrimi Nominis DD. extra

Jatomqt

" 0U

om,nemrkdubii aleam ponunt.

COROLLAR I A.

tll

»

i, i

I.

n

fwutbenu;

X - YUbia : Anne Imperium Regalibus annumerandum fit? Et eo contines-

, tur Superioritas Territorii ? fub diftin&ionis fcdere dirimenda, remur,

d

I].

0 WIM

umne, uno Remedio v- gr. in integrum Re&itutiohis ele&o , ad Appel-

gl

Wil

lationem detur & fuperfit regreffus

Vel Revilione inflitutà , Benefi-

i ün

cia juxta Mevium P. 7 dec. .X. Statuto , Conílitutione aut Confuetudine in-

troducta Reflitutionis in integrum , alicubi Repofitionis nominatam, Nul-

I

2

i y

litatis vel Syndicatüs, & id genus alia exclufa fint? Varia quidem DD. eít

Mil Q)w/

opinio, At re penficulatius confideratà , prius affirmandum : poflerius ve-

&

zb negandum, exiftimamus 5 Prout in Notis fuis ad Cl. GAILII Libr. I.

fiiito

obfervat. CLIII. proximé tertiüm prodituris prolixius deduxit Nob. Clariff.

& CODfültifs. DI 'IHyLLIUS- &C-

Iii.

Nnon, deficientibus omnibus Remediis Provocatoriis, ab Imperatore

A

male informato ad Imperatorem smeliz; informandum appellare conceffum?

| otot

quidem tentatum , fed à Confilio Imperiali

qii (

W

;Q'god citra Juris ra»;ionem,, faepiüs

Ttt

Aulice

w«

ass

j14

H E L LINGII Anacepbalaofis exegetica .. .

Aulico denegatum, atque Anno 162g. ità Decretum : Syaf 9ybro S?OMQ—I.

$maj. bie Appellation à Ceefare male informato ad melizs informandum, a[8 micbz

tiolid) ub (ira(ftoürbiger tweife eingemarb , bie aud) an fid) felbft nallunb

nidjtig, von f'apfecticber SOvajeftat SOracbt biecmit caffüren unb — auffbebett.

uam Communem in Impetio & Praxi receptam Sententiam laudat Dn. ab

Uffenbach Tr. de Excel/ef]ymo Ca[arca- Imperiali 4nlico. szpf XXII. Setl. IV,

C

IV.

Adem ratione nec ab Imþeratore ad Imperii Status, velad Imperatorem

E

& Status fimul appellare licet.

M.

Upplicationem Supplicationis five Revifionem Revifionis , vel , ut vocant;

»

Super-Supplicationem , s. Super-Revifionem ne quidem eo cafu dari : ubi

Revifus , five is, pro quo fententia lata, in revifione vero reformata, fuit,

Revifionem quarit, cüm Juxta L. s. C. de Precib. Imperat. offer. poft Sup-

jQ.

plicationem alia Supplicatio non admittenda, litiümque finis promovendus

KCo,

fit, certiore tenemus calculo.

VE,.

Egnum Germanig veré eft, & dicitur Ariftocratico - Democratico-

R

Monarchicum,

.

d

l

VII.

Rincipibus Novemviris Minoribus ( excepto tamen fecundüm quosdam

Rege Bohemiz ) Singularis tutela. conftituta eft , ad adminiftrandum,

non Principatum , fed Jus Eligendi Imperatorem , & omnia inde pendentia,

VIII.

$1

cét de Jure communi Feudali Dos non fit onus Feudi, moribus ta-

LI

men Germaniz illa, ut & Alimenta in Familiis Illuflribus e. Terrico-

$ II

rio, adeoque à quovis Succeffore debentur, & recipiuntur.

«

$ lII

u

engue

D7

5' Vi D

t g.

$VL

XVO DIS-

! ?III.

L:ï* " '

äeäco'aæea'

f

TWl

itdy

XV.

lt

g,

DISSERTATIO

)n.

l;l IK

CAUISIS UBI MEDIATUS IN PRI.-

MA INSTANTIA CORAM SUMMIS

u -

IMPERII TRIBUNALIBUS CON-

VENIRI POTEST,

AO

PRURSIDE

Vil

nit, D

IOANNE FRIDERICO HERTLING,

ov

p

JCto, Sereniffi

mi ac Potentiffimi Ele&toris Palatini Regiminis

onfiliario, nec non Pande£t. Profeffore Ordin.

& Coïl-egii RevifionisC

PRO LICEN' II A

nocratit

defenfa ab Antlore

Y

JOANN. CHRISTOPH.

'RINGER,

Survorun1Ho - FRANCO.

HEIDELBERG.E, 1725*

; quosm

—R

ilndom

STNOPSIS.

! pendemia.

$1 P

it" dek ïnrisdi&ione omnimoda in Subditosr tanquam efe&z SMP?-

C

vioritatis. Statuum territoriali.

pnbs t*

$. II.

Dicitur de Privilegio prima Inffantia , quo SubditiStatuum f& tueutur

: ferite

.contra evocatione

m Supremorum. Imperi Tribuualium.

II £it Jrasftio ad Cafus exceptos.

diatus Q injicitur mentio. de

Nobilimt; P Pagis im-

$.1V. JDeferibitur. M

mediatzs.

mam luflantiam intelligatur , indicat.

$, V

szd per pri

ate fudiciaria , Ptfti-

$. VI. De Sn?mis

Imperii Tribunalibus. eorumque poteft

vt C? negative.

$. VlI.. Exbiber. Cafum primum Trallationis

fuiolatk filicet. Paczs Relz'gio]k.

K 1

$. Xï?ll. Difrit de ejus Praxi.

Tif

$. IX

: pl

[|

^

e

E

$16

HERTLINGII de caufs ubi pediatus.iu pripgd

st

$. IX.. Proponit Cafum fecundum , violata Pacis profana.

vant (

6. X. De Can[is Fifcalibus.

atf

$. Xl. De proceffz i caufrs. Fifca

libus. contra /ilediatos S. Rom. Im

jridid

perii Cives.

timitten

$. XII. De cafu violati Prirvilegiz" Cafares.

$. XIIL. De Diffcultate bujus. A&lions.

U

$. XIV. De Cafu Poffelfionis litigiofa.

K

$. XV. De Conflitutione ex L. Diffamari.

n)

Cc

$. XVI. De Praxi bujus Conflitutionis. & Differentia A&ionis, qua fundatur

in L. Difam. C. d. in gen, c& mauumiff. ex "fTure Communi.

()

$. XVII. De Canfis protratta vel denegata fu[litia.

[

$. XVIIL De Cafe , ubi Dominus Subditum fuum in Su

Aá COonmvenire vault.

N

mmis Duperii 'Iräenaä—

(j

$. XIX. De Cafu, ubi quis. Privilegio prima Inflantia venunciavit.

J

$. X X. De eo, qui contra

ali latam turbatur.

féntentiam in Conflio Anlico aut Camera. Imperi-

$.. XXI. Recenfentur. tres . Cafüs,

1.) de eo qui "fudaos recipit ,

2.) Can-

jurisdit

cellaria Imper, "fura debet amt — 3.) im Comma[ariorum Salario ex[olvende

enoro[zs. e[f.

0c Pl'ii

Mlto r

$. XXII. De Continentia Can[a.

U ,n

$. XXIII. Epilogus.

thhitter

f

(4) n&

D oNE

temedi

|4 d

Q)

)

Nter Jura illa eximia, que cum üuperiorïtat& tetritoriali acqufivére Status

I

Imperii, pra ceteris eminere mihi videtur Jfurisditlio omuimoda in fub-

/

. ditos. (1) Vi enim hujus Privilegii Juris dicendi poteítas, qua antiquis

(3)

lr

temporibus privativé & folitarié ad Imperatores fpeCtabat, (2)cum Statibus

Imperii Romano- Germanici itaeft communicata, ut eam hodie non amplius

[

mandatario & adminiflratorio fed proprio nomine exerceant. (2) Hinc non

()t

tantüm várias condunt le

ges atque flatuta, fanb unb CotabtzStedite,

() F

9policep z £orbnungen »c.

tis,

fed & inflituunt in provinciis fuis Tribunalia at-

que Collegia, qua jus atque juflitiam fuorum nomine & audoritate inter

ij!

cives adminiflrant. . In his fubditi ipforum, ceu prima fua Inftantia, regu-

lariter in omnibus caufis conveniri , atque de aClionibus (uis refpondere de-

bent, nec ad fora extranea.

Smm

^invitó Dominó, trahi queunt. Si autem de

facto ab aliquo id attentetur

, tedte prohi-bent fübditos, ne compareant , re-

"Btoltere

Yocan£

/*'*N

z'n/*?äntia coram mmmis Imp. Trib. conveniri poteff.

$17

.

vocant eos Mandatis poenalibus (4), vel, (1 res fit cum potentiore, petumE

contra gravantem Mandata Czíarea, de non turbando in poffe(hone l. qs.

(1673

jurisdictionis territorialis , neque trahendo fubditos extra territorium, fed

remittendo cauf:s ad forum competens S. C.

(1) Rchweder. Iatrodutt. ad jus Publ. Part,. fpec. Se&, 2, c.

513- $. 12. fq.

Reincking. Z. Rer. eccl. eó fec. l. 1. el. $. 6. . n 104 féqq.

(2) Struv. Sysragm.

ur. Publ. cap. 26. $. 15. add. Hert. Comment. d.

vt

Confultat. Legib. cb judic. in [pecial. Rom. Germ. Imp. Rehusp : $. 19. pr.

(3) Secundum tritum illud :

mi babet territorium , babet etiam pro fé ti-

lum pre[umtum cujuslibet gurisditlionis im territorio per l. zec quicquams

Tride

9. ]j* d. OI]ïC. Proc. 'Text. f, P. Stat. Imp. Tit. 4. Hs 94.,/&qq.

(4) Paur

meiitodu '7//!7'2361- ll 14 .€6. 2;. Ze 4.1. C"PZ. d. 1)7-06. tit. 2. drt I.

Z

184.

Lauterb. Co/eg. Theoret. Pratk. l.. 2. £. 1 S. g.

4 lmpari-

5. Il-.

Quid? quod ne Cefarea quidem Majeftas, quz tamen aliàs fons omnis

1) r

jurisdi&tionis dicitur, (1) Statibus hac in parte prajudicat, aut privilegium

exfdwndi

hoc primz In

ftantie per Proceffus inhibitorios , caffatorios infringit. (2

Multo minus fummis Imperii Tribunalibus licitum

eft, (5) fubditosStatu-

um , negle&o foró inferiori, immediaté evocare, vel Mandata contra eos

emittere, LHc enim contra Immediatos regulariter tantüm locum habent,

(4

) neque caufz mediatorum aliter, quàm interpofita appellatione aut alio

remedio devolutivo ad fu

mma Imperii Dicafteria dovolvuntur. (5)

(1) Conf Quisquert. Cameral. quaft. 1. $« 19. [éq. & quaff. 2. $. 15.

(2) Vid. Cap. Leopold. $. 3. Lauterb. Tr. inaug. de Condom. territor. cuma

e Sttt

fip- conj. c. 6.

tb 3. C 4. ibique Dd. citt.

jj t W'

3) Rec. Depzt.

d. anno, 1600. $.. (S8 toitb nicbt tveniget 2o. i0i: baf

g at

bcfifall8 Denen Magiftratibus proxime immediatis i Dem nicbt oorgue

m tb

areiff

G - O0. C:F.

et Jung. C. O. C. P. l. Tit. 25. $. 4

(

L. tit. G8 (oll aud) ev(tlicb 1.

Ht nn

þ(y) Facit huc diftin&tio Cam

eraliftarum inter caufas S. Q. & Appellatio-

*/WW/

nis, quam tamen, ceu minus accuratam ,

rejicic Ludolf. Cosement,

yulia 4

Syfl. fur. Cam. SeEb. 1. $. 2. . , C 2« page 22.

T(À intét

5. III.

, IU*

Sunt tzmen nonnulli cafüs excepti, ubi ceffante hóc foti Privile

gïo,

j de

Mediatus Imperii civis füpremornm — Ttibunalium jutisdi&tionem omninó

yet d

rimz Inftantie fe contra illorum Mandata aüt

gt

agno(cere, meque exceptione p

Citati-

«

,Ttt;

j15

HERTLINGII de caufis ubi üäefljatux n prir?a

Citationes tueri valet. Limitatur hoc ipíó regula fupra à me propofita ,

animum igitur induxi meum, pauca quedam pro tenuitate mea de iis pro-

ferre, & fundamentum , quod habent in Confílitutionibus Imperii, in-

vefïigare.l Faxit Deus T. O. M. ut omnia cedant feliciter !

5[ IV.

qui|

j

Tantis

Ad rem veró ipfam antequam me accingam, haud incongruum effe

mii-

videtur, quzdam de terminis in rubro pofitis przmittere atque vel duobus

verbis eorum explicare ffngnificationem.

Dicitur itaque mihi(r) heic Z4e-

Wittg

Quitate

diatus , qui immediatis Imperii civibus, quoad perfonam fubje&tionis nexu,

(

homagium Galia (2) fubje&ionis onera exhibendo devin&us efl. — Ex qui-

bus manifeflum eít, quód excludam ab hac tractatione liberam Imperíi

'1

(

Nobilitatem , (5) Die $Xeic)és tepezSuitter(d)a(ft, atque pagos immedia-

tos, (4) bie SteicbS ; Syórffet, — Quanquam enim negandum non eít, eos

ratione certorum Jurium & Bonorum Feudalium etiam aliis Principibus

().

párere, hoc tamen non obítat immedietati ipforum, per varia Privilegia

Cafarea atque San&tiones Imperii pragmaticas firmiffime ftabilitz.

(1) Schweder. Zurrod. in us Pub. Part fpec. . fetl.. 2. c

19. in prz'nc.

vl m

(2) Quod enim ex fola homagii omiflione ad fubjeGtionis ne

gationem non,

Atlico

firma femper fieri poffit argumentatio, docetur in differc. H fllichii fub

in juf

prafid. Struviano Jenz nuper habita, de Domimio direilo im aliemo ter-

i, 1

vitorio $. 8.

riter ]

(3) Quantis animorum motibus noílra ztate de Nobilium horum im-

u

medietate perfonali, prazcipué fi in alieno territorio habitant , difputa-

minal

tum fit, docent ícripta Burgermeifferi aliorumque hac de re edita, in-

tüm |

penit;

primis veró ColleCtio anonymi , fub titulo : ZVobilis zerritor;o Jfubjetlus.

(4) Inter quos notifimi funt : Godjsbeim unb C5ennfelb, patriz mez

(9) v

quàm proximé adjacentes, Epifcopus Herbipol. tanquam Protector eo-

()

tit

rum, Q[8 ibr angenommener &obutunb God)irmJOGrr, varia in eos

exercet & pratendit jura, ob qua graviffimz. in Confilio Imperii Auli-

110J

co & Camera Imperiali enatz funt lites, qua? quidem partim deci(z par-

p

tim veró in judicio adhuc ventilantur.

Sunt etiam nonnulla punCta ;

n

quz ob paritatem votorum à Camera ad Comitia Ratisbonen(a funt re-

li,

miffa, dequibus conferri poteft eorum untertbánig(te8 Memoriale an bíe

tii f

allgemeine SReicbs/CBerfammltung , ac.

cum adjuntt. ubi plura inveni-

Dj

es. add. fünig8 SXeitb8z Arcbiv Part. Jpec. contin. 4. Tom, 2. tSott(e

Qonf

2ot. ubi

O

fungpaeg. $o3. Ludolt. Comrent. Syflem. Scö?. I 2. 95 d. 11

disqui-

Á

- . dnflatitia ca;?/;zm femm. Imp. 77:'!). conveuiri pot?j?, gt

f15

disquirit : 4 de Commumitaribus bisce pradicari poft us territoriale ,

Yfta ,

) pfo

ob biefe Oueidbs, O emeinben au

() Territorial-Joetren feven?

m

5. V'

Vocis, J»nflastia , voriz funt fignificationes , 'variæque diflin&liones

apud Dodtores; (1) fed miffis hisce, indiciffe mibi fufficiat , quod prima In-

f

antia mihi fit illud judicium , ubi adverfarium meum , contra quem ACtio

Vfe

imó convenire debeo , a id) meinen Gegentbeil. suet(t

N

mihi competit, pri

belangen mug. Differt (2) ab hac Jnflautia fuperior , ubi nullitates & ini-

kl M

quitates fudicii

inferioris, interpofità provocatione, corriguntur. (2)

ls ,

(r) Vid. Blum. Prec, Cameral. Tit, XXF. s. 6$. feq. Berger Oeconom,

Er qi

"

ur. lib. 4. tit. 1. S. 2« not. 2.

|Impeti

(2) Vid. tn. Lynck. 4. Gravam. extraj. pag. 14. n. $. ubi docet ; quód

immedite

Inítantia appellationis ratione provocantis nonnunquam poffit effs prima,

d us

Imp. Aul. Cap. 16. fubjett. 4.

(3) Add. Uffegbach. d. Confl.

il

5' VI.

Prirlgà

Quid per Summa Imperii Jribunalia in tubrica indicare velim , quilibet,

. vel me tacente , intelligit. — Sermo mihi nimirum eft de excelü(fimo Confilio

X

Aulico & Camera Imperiali.

Ililud Viennz, hzc Welzlarie floret.

Ambo

jonem o

in juflitia adminiftranda concurrunt (1r) cüm inter Mediatos Imperii cives,

aflidii b

ita, utab eorum decretis & judicatis non detur provocatio (2) nec regula-

TL

riter. Recurfus ad Comitia. (;3) Re&é tamen eorum poteftas reftricta eft. ad

LL. Imperii fundamentales, imprimis quod ad caufas Ecclefiafticas, (4) Cri-

horut i

minales, ($) & Politicas (6) 9yoficenz Coadbett, quippe qua certis (7) tan-

Quos vero hàc vice

I difPUFl'

tüm. cafibus ad fumma hzc Dicafleria deferri poffunt,

«aiu,

penitius inveftigare, meum non elt, Confuli poffunt Do&ores Juris Publici,

T

(8) vel quod tuti

us, ipfe Imperii Leges & Ordinationes.

ud. Aul. Ferdin. III. Tit. 2. $. & wooller toit aud) 7. Mau-

u n

(1) Ordin.

yuuct?

rit. Diff. d. fud. Aul. $. 12. feqq. . Cafus vero, in quibus Cam. Imp.

TULU

non concurrentem habeat jurisdiclionem , . recenfet Jo. à Schultz in Diff:

-

) " hyle

-

pecul. Francof. bab. 1706. it. Uffenb.

de Cezfil. Aul.

itima, v. g. Supplicationis Reviüo;

jl p

(2)

Competunt tamen alia remedia leg

nis,

Reftitutionis in integrum &c. de quibus vid. D. Crameri , Confilia-

a ln re

rii Patrie meritif, Z4azual. Proc. Imp. 44ul. Uffenb. c. |.. Cap. 23. add.

yunti

Diff. Schwederi elaboratifs, de. Cozcur[m & eletlione utiliorà remediorum

g enn

contra fententias in [iemmis Imp. Tribunalibus latas. pet tot.

,quU

exponït

'W '/Wï. u:l

Q3) In. quibus veró cafibus Recurfus hic de quä locum. habeat,.

Happel,

6'15qu'

j20

HERTLINOGII de caufis ubi mediatus ;"n prz';äiai'

usb

Happel. in 4iff. de Recarft ad C

&

tf^

],"ffi.

aream AMajeftatem vel Comitia Hniver[a-

Dur|

lia, nec non Ludolf. in Zzimadverfrozibus ei fübjeCt, item i Comment,

i&

Syff. SeGk. 1. 8. 1. pag, 1. in not. add.

S'utge unb

gtünblidbe S93ersdb

(ittio

tung, baf ber Recuríus ad Comitia ii Der S3ufed

ertbalee C5acbe bem

Jedfürftl. SJàauf Jeffen/&yarmftabt nid)

f precludiret toerben fónne,

m i

ubi complura hujus Recuríus exempla exhib

entur.

bque

(1)

(4) Plenius de his tra&tant. £a i» Casfa Magiflratus ci .Mzmjï Eccl.

1

Wetzlar. contra Parochum. $yelimutb, quz excant ítt ber &taató;

Gante

[e) Part. 26. Jung. D. Crameri difs. inaug. d. Canfis Confrftoriali

bus ad

L

Judicium Anlicum pertinentibus.

(;) Lauterb. Co/. Tbeor. Pratt. L. 4.5.

P!l

F. . $. 4. Hugo d. Star. Reg. Germ.

«

Cap. 3« $. 41

(6) Vid. omninó Rec. Imp. zoviff. $. 106. Mev. Part. III. dec. 1 54.

(7) Si nempe Nullitas infanabilis in

Q)

manifefté poffit doceri , Uffenb. 4. co

judicio inferiori fit commiffa, eaque

f

mittuntur tàmen

nfi. ddul. cap. 10. fabfetl. 2. n. 2, Re-

plerumque caufz ad judicem competentem, correctà nul-

())

litate & prafcrip

tà viàá, quomodo impofterum contra I

nquifitos fit pro-

qw

cedendum. Text. a4 R. I. . difp. XI. s. $g. in fiv.

Notabile haud

ita pridem legi Conclufum

contra 00Il N. ubi judici in

Judicii Aulici in. Gad)en. Gebrübere, G.

p

t

feriore injungebatur,

ut praevià legali in-

rotulatione, Acta Inquifit. ad impartialem Faculta

tem Juridicam trans-

mittat, Refponfumque, quod inde venit,

ftatim fic claufum Confilio

(t)

Imp. Aulico ad publicandum exhibeat.

(8) Precipui ex his uno velut intuitu videri

poffunt apud Ludolf. Co-

^

ment, Syflem. Sett, 1. S. 14.

". $1. p. 216.. feqq.

(

$. VII.

His ita

que premiífis rem ipfam ageredior ,

& primó quidem cafum

Fiolate& Pac

z religiofa ,

(1)

qui ob praítantiam objedi fui reliquos om-

nes antecellit.

Cui enim falu

s fu

dGed-. o

inter bona przcipua numeratur.

3, illi etiam religio, curz cordique eft, &

Quocirca nemo in ejus exercitio (2) li-

bero turbari aut offendi debet.

Vetant id leges cüm divinz (3) tum hu-

manz , adílipulante & fuadente

&quitate naturali,

Nam ubi Religio non

Áimiy

arta atque teCta manet

; ibi nec in Politicis ma

(4) fed metuenda diffi

diz

gna fperanda eíl fecuritas,

älilld (

nium rerum ceníetur mife

; rixe& & tandem bellum inteftinum, quod om-

rrimum. Experti id funt Majores Germaniz no-

N f,

ire maximo fuo damno,

derunt

ideoque falubgrrimas circa hanc rem condi

leges,

&j

u

2

$21

inflantia coram fumm. Imp. Trib. convmïri patejl.v

R

mibetrtittiy

Inivetunt Pada, '"Transactiones, Receffus (j) Gc. graviffimasque

i:iwrþ.

clegexs.

contra tránsg

reffores ftatuerunt poenas, ita ut nec Mediatos ab iis eximerent.

Winent,

Concedunt enim , fi mentem legis re&té infpicias, etia

m contra Mediatum

Jutiy

nec non Mandata (6) ad confequen-.

r

Citationem fuper fra&ta pace religiofa,

Fifco Cafareo inferendam, quan-

dum id quod mihi debetur, & ad pocnam

fitt,

doque etiam ad Bannum.

vid.' ap. Schilter. d. Pac. publ. c. 1. $. $. Sum-

i ul

(1) Cur Religiofa dicatur ,

Jit. XXFIII. à num. 12. usque 6 3.

mam veró hujus pacis exhibet Blum.

t

add, Deckherr Cozfulr.. For. c. . fe24. Text. Jf. F. Stat. Imp. Tit. III.

TY Y

féqq. ubi disquirit, an & quatenus ii qui à

». 200. feqq. junQ. ». 302.

pietatzs [tud

io nomen accepere, patrocinio

pacis hujus gaudeant. Legi

Reg. G.

etiam hac de re merentur ea; q

ua äifferit Ludolf. Comment. Syffem. Sett.

lc 5- 6.7)0 160

/

(2) Aut [Jurium inde

dependentium, v. c. perceptione Decimarum, alio-

ni

.Ka,*eaque

rumque redituum huc fpe&antium. Zz/f. Pac. Ztrt.

F. $. 45-

1524M

vredini

(3) Facit huc praceptum illud Servatoris noftri univer(ale, Z4atth. V1l 12

quod fi obfervaretur ubi

que, multe ceffarent lites.

atos ftpto

(4) Quia religio maximum

influzxum in ftatum regionis externum habet,

xbl bl

rientia & antiquis rerum geftarum monumen-

prout ex quotidiana expe

brübur G

tis fatis abunde conftat,

vid. elegantiff. Pufendorffii Tratlar. de Habita

jb gl

M

Religionis

Chrifl. ad. Statum Civil. per tot,

dicam tdt

liquis nominanda eft Transactio Paffavienfis & Pax Augufít. d.

(5) Pre re

m Coníi

Anno 1$fj. nec non Ofnabrug

enf. quz cun&is pacificationibus infe-

É

quentibus: ba(in & fundamentum prabuerunt.

atl r

Hac tamen (i petantur füper hac Conflitutione, nunquam S. fed fem-

(&)

er C. C. decernuntur, C. O. C. P. 2. £. 25. $. u. c 12.. Blum. Tit.

XXIX. m. 200. féqq. ubi rationes adducit.

Confultius igitur eft, qua-

23« praefertim

m alum

lificare petitum fuum faper quatuor Cafus feu O. C. Tir.

fi agatur contra Immediatum.

qos 0

$. VIII.

f

|

),

L

)h

uodí veró de praxi heic quaras, negari quidem non poteít, rarií-

eym D*

fimum effe cafam, ubi Mediatus ob crimen fr. pac. relig. folitarié ( nam

ligo 1

aliud eft, 6 cum Domino fuo territoriali fimul convenitur) à Confilio Im-

at

condemnatus fit. — Aft exinde

per.

Aulico;aut Camera citatus, multó minus

Wd en

non fequitur, quód lex

prorfus fit abrogata,

quia fi ita argumentari velis,

pgniï n

tmulta injure noftro temeré pro a

brogatis pronunciare deberes. Textus (1) & Ra-

ndidenmt

*)uu

tioneg

st

W

j22

HERTLINGII deaufis ubi n;ediatm in prima

tiones, (2) quibus veritas thefis nofílie ntitur, tam evidentes funt , ut'

W

na

neque diffentientium Doctorum (3) auctoritas, neque ufüs rarus eam de-

ol

flruere valeat. /4) — Quilibet AGtor eligit remedium , quod. fibi tutiffimum-

AU I

!

& commodiffimum videtur, difpiciendum igitur, an confultum (it, Do-

[

; t

minuim territorialem ob conniventiam fimul. convenire, an veró, omilfó

ub

«l

illó, AGCionem contra folum íubditum dirigere.

f

InUdf

(1) Continetur in C. Q. C. P. II tit. 10. in rubr. 90n æerfonen unb

li

T0nef

C5adben 2c. ibi £ongeadbtet, ob fie mit. ober obmte SOtittel Dem 9Reid)

d

untertoorffen.

Qua verba ob paritatem rationis redté etiam huc ap-

plicantur, Ludolf. Comment. Syfl. SeH. 1. $. 4 . 2

()

(2) Has vid. ap. Blum. zi. XXVI!l. z. 73. ic:: Tir. XXVIIIL. z. 220«

(3) Inter hos agmen. veluti ducit Deckh. 44. BÍgm. t. 29 9. 62.

(1)

(4) Con&. Lynck. 4, Graw. extraj. Cap. 9. P. 2. G. 49. ". 7. ibique cit.

(1)

Springer. add.. Zu&. Breviculi Proc. Imp. Agl. Tit. XXIX. $. i.

(4)

$. IX.

u

Eadem, que haCtenus de Pace religioía dicta funt, füo modo poffunt

appplicari ad Pacem profazam 1), quippe quz etiam forum Summorum Im-

(t

C

perii Tribunalium per fe fundat, nulló habitó perfonz refpedu, five(it Me-

diata, (2) five Immediata.

Cafíus hic iterum rarus eít ; imó hodie vix da-

/

bilis, quoniam vis atrox & alia hujus Actionis requifita difficulter in Im-

mediatum , nedum Medistum Imperii civem cadunt.

Hodiernis temporibus

omnes diffidationes & violentie in Germania ceffant, ubique feré locorum

Ür

in'promtu funt Judicia optimé ordinata; quae fine ulla mora auctoritatem

pocedi

RY

fuam interponunt, auxiliumque oppreffis preftare folent. "Vis non amplius

hes

eft Jus, nec vindida privata inter cives toleratur, fed graviílimis cocrcetur

ponis, Et hzc ell ratio infre

quentiz hujus A&ionis , c/ui diutius immorari

fez j

fupervacaneum duco.

j

peii

mép

(1) Hiftoriam Pacis profanz feu publicae fu

ppeditat Schuz. jt Publ. Fol. 2..

Ex, 4« tb. 2. ibique Scharfchmidt.

&Af

(Z) Text. dd R. .?. N DZ:/P.II- 5. 4J- Gail. de Po Pu Lib. It C-7. n.2 ïo.

t (

(3) Ludolf. c.7, $. $. 7. 7.

qn Ver

totiis [

-

E o d

(1)

Pergo ad cafus in praxi. frequentiores,

Caufas nimirum Fzfcales, quz ut

)

conftitutionibus imperii publicispa(fim recen

fentur.

(1) Plurima quidem in-

)

ter eas tantummodo ad Status imperii quadrant , a

deoque ad. noftram tracta-

(1)

. tionem

523

inflantia camsie fummis Twp. Trib. conveniri poteft.

Wumag ii E

—

n

poSUEc DN

ht

üt

Sunt ramen aliz, qux omninó etiam :n Me-

1m de

tionemvpropri'e nonwpertinent $

disto locum habent. Sic v. g. huc fpe

&at, quando Privatus dogmata perni-

(imum

ciofa in fcriptis publicis d

iffeminare audeat, (2 ) aut

fummis imperii Dicaíte-

; Do

Mandatis , Refcriptis &c. debitam reverentiam non

omif

riis, eorümque Decretis,

exhibeat, vel Notarios C

a(areos publicos & Nuncios Camerales , Proceffus

in(ünuantés, malé tradet. (5) — Porró eó refe

rri-potefl, fi quis Nobilem ,

t un)

Baronem, Comitémve imperii fe mentitur, aut

| infignia cum Galea aperta,

M

sm

Privilegium habet. (5 )

otïene Glb unb $elm, gerit (4), nec tamen

ag

(1) Comp. Blum, Pr. Cam. Tit. XXX. 7. $. féqq. 'Yext. ad R. f. N. Difp.

l fj

X. $. 16. usque 50.

(2

2) Ludolf, comwent. Syffe

biqx (l

(1) Id.e £ w 24.

m. Jz-& l. G. &. n.zaf.l;.v m 54. fj. ubi prejud.

&

k]f- d. anno 1330. tit. 1j 9 rlïe*annro 1j 42

(4) Vid. Reform. Pelit. du

DL

do pf

(5-) Brevic. p*

ax. Imp. 4

l. Tit. XXVIII. $, 27. add. omnino Refiriptum

morüm[n

a»no 16$2. quod exhibet

(velitMe |

Cafareume de

Uffenb. de con/ïl.-/lul. Cap. 7*

; fa. 1.

li six d

5. XI.

jerin m

temportt

Omnibus hifce & fimilibus cafibus Procurator Fifci Caffarei immediat&l

Statuum domicilium ha-

r [ptorum

rocedit contra Delinquentes, licét in territoriis

cum cafíus

udortsten

beant. Non juvat eos Exceptio Fori aut Jus de no

n evocando ,

n anpit

(s& exceperin

t & jurisdidioni Cafa-

hos leges & conítitutiones imperii expre

N

e veró Advocatus Fifci Status Im-

jj ccert

rez immediatz quafi refervàrint. ( 1))

; immotit

perii eorumque fubditos fine fufficienti r

atione Proceffibus oneret, (aluberri-

Diczfterio certi deputentur Confiliarii

me provifum efít, ut in utroque Archi-

confenfu & praícitu in inft

ituendis ACtionibus fuis uta-

ia

& Affeflores , quorum

bunalia fpcGet:

tur.(2) Probehi perpendunt

, an caufa ad fuprema bac'Ttri

lï-

an veró rectius ad Fora Principam , quippe qui ali

às etiam Jure Fifci in. terri-

toriis fuis gaudent , fit remittenda? (3)

(1) C. O. C. P. a. t. 21« pr. & S. ult.. Lynck. de. Grav. extraj. cap. 9.

Art.2. S$. 4 9.

. Syamit aud) 7- R- L. Noviff. $. berübttem 93.

n quæ, äl

(:) 9R. . O. Ti 6.

fe44-

;uid

g

" ta

r

(3) Vld Text. J. P. Stat. Tit.4. $. 272-

Uuu 2

$. XIL.

nou

X

$24

HERTLINGII de mujäs ubi Tn'eoïätg: in prima

E

lu

5- XIII

i &

Poít Caufas Fifcales referunt huc communiter Do&ores Cafum violati

lii hi

arta

Privilegii Ce(arei. (1) Sunt equidem nonnulli, qui hac in re diffentiunt (2) ,

& Reum Mediatum non coram Summis Imperii Tribunalibus fed foro Domini

pimtu

territorialis fui conveniendum effe ftatuunt.

Aít , rationes eorum tam vali-

( &

d& non videntur , ut nosà do&trina communi dimoveant.

Majeftati enim ,

fm vet

quà Augufliffimus pollere debet, omninó confentaneum eít, utipíe(olus

.g. M

de Privilegiis , quz vi Refervatorum concedit, cognofcat (3), eaque proprià

muni d

au&toritate contra violatores quoscunque tueatur. Qui Privilegia Imperialia

t den

temeré ledit, ipfam Cafaream Majeftatem, ejusdemque Jura lefiffe cenfet

/r ^

lco D«

adeoque re&té hujus vindiCtam fentit. . Quocirca etiam hodie plerumque

F

|

i-

fcalis. Generalis fimul cum Parte procedit contra Delinquentem & ad pocnas

()

Privilegio infertas agit, ficut id varia prajudicia paffim obvia teftantur.

C?ï

CX]

(1) Blum. Ti XXXFIIII. n.2. Lynck. c. . Uffenbach. d. Cofil, Impe

ZALul. cap. X. Set. 2. 4 23.

(a

(2) Deckh. Proc. Ihfo;rm. p.23. G ad Uffenb. c.10. 1. 2. 2.27, add. Mev.

.P. 2. dec. -94-.

(

i.

(;)- Gail. 1. 1. 0.1. s. z.

d

ä

$. XIII.

Ut autem Adio cum effeCtu poffit inflitui, requiritur ex parte Rei non

folüm fufficiens Privilegii ejusque contentorum notitia (1), fed etiam violatio

dolofa.

Quz omnia , cum luculen

pre

4

ter debeant probari, Adctionem fatis red-

Qui

dunt difficilem. ( 2 )

üs(z

(1) Uffenb. de cozfil. Aul. c. L.

fümg

(2) Ludolf. fe&. 1. $. 1. s. 6. p. 17.

pona

h pri

$. XIV.

Watito

Occurrit jam cafir de poffeffroue litigiofa, qua matetia priffi'nïs tempori-

It t

Mmis

bus veré litigiofa fuit, hodiéque multis difficultatibus (1) obnoxia eft, prz-

Obtine

fertim in applicatione ad factum.

Sed meum nunc non eít, evolvere contro-

Otum

verfias interpretum ; fufficiat mihi demonítráffe, quód Mediatus heic iterum

iCPro

Iprimam inftantiam in Summis Imperii Tribunalibus- fortiatur. (2.) 'Congifbgï?

N fp

inflàntia coram j?fmm.. Ingp. Trib. comveniri pptef.

y2j

illud, ubi duo plurésve Mediati de poü'effïone rei immobilis vel juriam liti-

gant, & Jurisdi&io inter plures Magiítratus vel Dominos eft controvería. (5)

atl

Ratio hujus con(titutionis eft, ne Partes litigantes, dum de Foro competenti

t (1),

incertz fünt, ad viam fa&ti tranfeanr, & fic imbecillis à potentiore injufté op-

lomini

primatur aut jure fuo excludatur. Ex quibus conflat, Spolia, Turbationes

» valie

(4.) &c. ad hanc conftitutionem proprié non pertinere, fed requiri poffeffio-

um ,

In illis cafibus alia querenda funt remedia,

nem veré litigiofam & dubiam.

Mus

v. g. Mandata re(litutoria, inhibitoria , confervatoria, & quz ex Jure Com-

du

muni zd retinendam vel recuperandam poffeffionem peti poffunt, nifi Advoca-

Inpei

tus clienti fuo prejudicare, aut folenne illud: QBie gebetten, abgefdblagen,

Cenftit,

-

loco Decreti reportzre velit.

u D

Ad gt

- (1) Conf. omnino Ludolf. Jeamment.Sy/f. fé&. 1. $. 7. . 2. p. 6 5. fe44. ubi

caufas harum difficultatum indicat, easque una cum quzítionibus prin-

t

cipalioribus folidé refolvit.

Quj n

2 C. O. C. P. II. t. 22. $. . ibi : S:Battbepen, bie mif 9mittel bem eeidy

untertoor(fen.

*

r

(1) Text. ad R. T. N. Dif. II. $. 4y.

£4) De his vid. Lynck, 4. Grav. extraj. cap. y. fétf. s. $. 13. s. 6. Mev.

P.1. Déc.122.

5' XV-

-

n

Attingenda jam paucis eft cozffirutio ex L. Di;ï?zmarz", qua fäxtum nobis

"TU

prabet cafum. (1) Tenetur juxta mentem hujus conílitutionis Mediatus ,

m i

qui Statum Imperii aut alium immediatum de fraCta pace publica aut aliis cau-

fis (2) ad Cameram & Judicium Aulicum per fe fpe&tantibus diffamavit, in

fummis hifce Imperii Tribunalibus comparere , ibique in termino przfixo fub

pona perpetui filentii a&tionem fuam proponere & caufas tradu£lionis legiti-

me probare. Ratio hujus conílitutionis defumpta eft à noti(fimo illo prag-

maticorum axiomate, quod A&tor fequi debeat forum Rei. — Diffamatus énim

in caufa principali pro Reo eft habendus, quamvis in pun&o diffamationis

A&oris vices fuflineat. (3) Priusquam citationem fuper hac conítitutione

empttt

pO

Cü; Præ

obtinere queat ,. ante ornnia diffamationem fummarié docere debet, idque

Documentis (4.) vel alio modo in Legibus prafcripto. (5 ) n quo differt

m

hicProceífus ab aliiscitationibus, ubi tam accurata caufz cognitio precedere

j i

(

tur, ut caufa , de qua diffamatio fa&ta,

non fol«t. (6—.) Deinde etiam requiri

Uuu 3

]uris-

f16

HERTLINGII de canfis ubi mediatus in prima

—

SBe g

lal

Jurisdi&ioni Supremorum Imperii Tribunalium per fe non CXimäth: utifunt

; di

caufe Matrimoniales, criminales &c. In his fruílranea eft proyocatio, &

is Gaili

Diffamatus jus fuum profequi debet in foro Di

ffamantis Ordinario, quo rales

caufe pertinent. ( 7)

)u

(12 Conrinetur in C. O. C. P. I[. t. 27. add. Lynck, de Grav.

extraj. cap, g.

j(

P-2- $. 49. 0. $. Text.ad R. T. N. Dif. 2. $. 46.

(2) C. O. C. c. I pr. ibi:

(E

j!

gleícben Gadben.

in Sriebbrüdigen, Codmad) unb anbern bet;

(j) B

-Quid autem . intelligatur fub ultimis verbis: ub

m

anbern 20, exponit Blum. 7ir. XXXVT. z. i

4. comp. Text. c. /. Dif?. s.

$.15. féq4. qui hanc conítitutionem diftina

é explicat.

do

( V

(3) Gail. Zb. ;, Obf 10. 9. 1.

(4) Non admittitur cum fola juramenti oblatione,

Mev. part. 3« Dec. 33.

& P. 9. d. 102. 103.

Ver

lts t

(1). Receff. Imp. Noviff. $. 5. C. O. C. c.l. ibi: Glaublid)e trfunb,

Ubque e

(6) Gail. c./. 2. 7. vid. tamen Rec, Imp. d. anno 16 $4.6.79.

fum,

(7) Blum. c. /. z. 10.

| Atrbiffie

Vel avari

$. XVI.

|

Quod ad Praxin hu

n

ühtur, -

jus conflitutionis attinet , inficias ire n

on poffum,

|

fefforiw:

eam noflrà ztate non ade

o magnam effe quam olim

; tempore condite Ordi-

ltipta,

nationis Cameralis. ( 1)

Crime

n frattz Pacis public

bus in textu no(lro fermo eft,

rar

& & alie caufz, de qui-

WP

ó hodie audiuntur; ergó etiam Diffamatio-

quindc

^ nes de iis non frequentes effe fole

nt

Magis autem in ufu cft Aclio ex famo-

Contun

fa illa L, Diffamari C. d. ingenuis ei

manumifi., quippe qualatius fe exten-

Terum

dit, G toties poteft inftitui,

verba & fata , v. g. Diffam

quoties exiftimatio (2) alicujus apud alios per

üriya &

ationem de debito pretenfo , Arreflationem

eclarat

Bonorum (5) &c, iniqué mi

nuitur.

Ad hanc dirigunt plerumque Advoca-

| li manib,

ti Supplicationes fuas, cüm in

Excelfiffimo Judicio Aulico aut Camera Impe-

riali aliquem provocare volunt

*

| Wüpitur

& de diffimatione refpondere

E

Tenetur tunc etiam. Diffamans comparere

Qs

Caufa tamen principalis , nifi per fe & fuá

; li [üæ NT

naturá ad fuprema hzc Dicafteri

a fpeCtet, aut Prorogatio fit fa&ta, remittitur

'n(mgü,,ü

ad Forum Auftregarum aut. ali

ud competens, additó terminó peremtorió,

intra quem ibidem legitimé pro

10 (ltin

poni debet. (5) Quomodo autem ulterius in

BULUM

utrqque Judicio contra Diffama

ntem, prafertim fi contumax fit, procedatur,

i illi[h

inflantia coram fummis Imp. Tyib. comveniri poteþ.

X i

ö; quales in fine ferri foleant Sententie , longius hoc loco enarrare non atti-

uf

net, difci id potefl. ex Commentariis Juris & Proceffus communis, cumpri-

tio, &

mis Gailii, qui fu(ius hac de re egit in fuis Obfervationibus. (5)

Q tales

(1) Ludolf. £. 1. $. 11, 2. 2 p.155.

(2) Gail. Jib. I. obf. g. s. 2.

p

(3) Mev. p. . Dec. u1« 124.

w

(4) Blum. c. /. z. zi. qui allegat przjud. in Caufa .þobenlob& contra J90;

is:

benfobe , ubi tres mení. ad A&tionem in Auflregarum Judicio inftituen..

À

wll Dijþ'j'

dam prefixi funt.

(5$) Vid. Obf. 11. * 12.

$ XVII.

. D.l

Venio nnnc ad materiam cunlis quidem Iudïciis inferioribus exofam ;

multis tamen admodum familiarem ; Ze 7flitia lcilicet protratla vel denegata.

M.

Ubique enim feré locorum inveniuntur homines, qui de diuturnitate Proce(-

füum, de denegatioue vel faltim protractione Juflitie querelas effundunt

acerbiffimas. — Culpa non femper eft in Judice, fed fzepius in Litigantibusipfis

vel avaris eorum Advocatis. . Opponunt hi plerumque,. i Rei ( 1) partes tue-

antur, Exceptiones innumeras à re principali prorfus alienas,

Mifcent Pof-

fefforium cum Petitorio, Reconventionem cum Conventione.

Producunt

ao pl

ontitz Ord

fcripta, quantitate molis laborantia, ut R:ferenti in perlegendo naufea cree-

tur, - Petunt ob leviffimam ízpe caufam Prorogationes & Dilationes &ternas,

yfe, & i

quandoque veró in termino proríus emanent (2), ut anfam nancifcantur de

; Difinstt

contumacia difputandi. . Et fi tandem poít tot anfractus poft tot difcrimina

(lio & fimo

rerum fententia definitiva fequatur, confugiunt ad remedia füfpenfiva, devo.

juse at

luriva &c. Gtabutuntur beneficio Reílitutionis, Revifionis, Leuterdtionis

dalos p

Declarationis, Appellationis &c. — Percurrunt omnes Inítantias & executio-

gt

ni manibus pedibusque refiftunt. — Interim aliquid fit, & A&or vel ad inopiam

g M

redigitur caufamque deferit, vel fequitur vulgatum illud : eín magerer Cere

meumpe

gleidb ift beffer alg eit fett Llrtbel; (3) & acceptà dimidià vel minori petitio-

onpa

nis fuz Summà, liti lubens renunciat. (4) His igitur confideratis mirandum

ak&W

non eft , 1 Judex füperiorParibus de juítitia protra&ta apud fe conquerentibus

,

non (tatim. annuit, fed vel denegatis Proceífibus, eas ad Judicem competen-

tem remittit, vel prius Excitatoria, Monitoria, Promotoriales aut Mandata

T n

[t43

dcadminiüranda juflitia intra certum terminum decernit ,. antequam caufa

!

Proceümi

ad

X

HERTLINGII decaufs ubi mediatus in prima j

r

ad fe vocet. Et talis etiam Praxis fervatur adhuc hodie in Summis Impe'rii

Afent

"Tribunalibus.

Ibi enim Partes non prius citantur, quom cüm Judex his Pro-

10mr

ceflibus non obtemperat, & juítitiam notorié protrahit vel denegat, idque

lm ex

implorans per documenta aut alio legitimo modo (5 ) fatis probare poreft.

ntridi

'Tuac demum enafcitur cafus, de quo heic loquimur, quód nimirum Media-

tus, fpreto foro ordinario , ad excelía hzc Dicafteria immediaté poffit evo-

()R

cati. (6)

H

L

(1) Reorum enim proprium quafi eft, fugere.

i

|

3

ä

(2) Huc referri poteft abufus Proclamatum in Camera Imperial, de qüo

vid. Schlendrian. Mph. 7. p. tm. 22. fe44.

Por

(3) Comp. Hert. i» Parom. Tur. German. Lib. I. Param. H

(ppone

(4) Ha funt artes Rabularum quotidianz ; rariores & plures enarrantur in

&ioni $

Bruckneri habitc. de Stmtagematibm Advo-

timen t

Differt. Inaug. Jen& fub Prafid.

catorum, vulgo: 90tl Advocate

)

ngötreicï)ea. Jung. Do&. ibid. citt. prz-

-

tVorem

cipué veró Zrederod.

ml fü

(5) Qu. An admittatur Juramentum Perhorrefcentiz ?. Refp. affirmando

ton füb|

pér ea, qua tradit Blum. Proc. Cam. Tit. 37. 9. 19. [4. Flert. d. Superiorit.

Nnclare

territor. $. 20.' Beliz. Proc. Civ. qu. 3. p. 36- Lauterb. Co/eg. T beoret.Pratt.

minusigi

Lib.12. Tit.2.$.42. Judicis tamen prudentis arbitrium non excluditur,

cum conítitutiones Imperii exprefse nihil determinent. Deckh. ad Ma-

t juse

aha Paäa

genh. P. II. t. 26. pag. 193. féqq.

E

Deterent

(€) Gopeperi(cber Deputationg z 9[bftbieb 4.

4

710 160;7. $. £5b aud) 27.

ndi,

totu

Roding. Pazd. Cam. l, 1. 1. 25 , 9. 13. 25. feqq. Text

?

* adR. ZN; Diä,l 20

tümM

91 4-.6.

$. XVIII.

dïäler

fenfü &

Sine dubio ad noflram Trä&ationem etiam pertinet ille Cafus , ubi Pria-

(!)«

ceps vel Dominus aliquis Subditos fios coram Summis Imperii 'Tribunalibus cos-

z

venire vult.(1) Hocenim ipíi licere nemo ambiget ; an veró cafus hic in

Q)(

praxi frequenter fit fp randus, (2) longe alia eft quaftio, quam tuto afferere

non aufim.

ä

() P

Comperunt hodie Principibus Germaniz remedia multó prom-

on

tiora ad compeícendos fubditos fuos, quàm imploratio Judicis fuperioris.

Quod(i via fa&ti procedere nolunt, adfunt Judicia in Provinciis fuis conítituta,

ubi fubditi ftare tenentur , (5) vel ordinant nonnunquam certos Commiffarios

nt,

N

ex fuis & extraneis Miniftris , qui, Partibus auditis, in caufa pronuncia

ve

tfa Mle

o

—

ieflantia covram þ;wmz's Inp. Trib, cpnvkni;ï poef?.

T

Inperii

vel fententiam à Facultate aliqua ]uri&ica petunt, eáque rem decidunt. Et hec

ls Pro-

-via omnium breviífima eft & commodiffima, modó turpe profopolepfiz vi-

, liqut

tium exuler, quod tamen fola remiffione. juramenti ,

quo alias Domino fuo

posd.

obítri&i funt Miniflri ; non femper evitatur.

Mediz.

(1) Roding

t 10«

Pand. fur. Cam. l. 1, 8 4. n. 61. Text. ad R. f, N Dipnst. 2«

$. 4 £.

rflem. fe&t. 1. $

4078 48« D. 130.

(2) Ludolf. Cemment. 5y

(3) Gail. & . 0. 1. 7.18.

i W

, 5. XIX.

Porró nec quisquam de eo dubitabit, quód prime Inflantiz exceptiönem

opponere nequeat , // ei expre(se vel tacit& rezwnciaverit, (Y) feque jurisdi-

maramturit

Gioni Supremorum Imperii Tribunalium fponte fubjecerit. Prafupponendum

a At

tamen heic eft, ut privilegium fori, cui renunciatur, principaliter & unicé in

favorem Renunciantis fit intro*du&um. (2). Nam, quando tertii jus & favor

jj dtt. *

fimul fub eo verfaretur , renunciatio ejusmodi absque alterius confenfu facta

non fubfifteret, fed declaranda effet pro nulla.

Quilibet juri tantüm fuo re-

af

N

d Srint.

nunciare, neutiquam veró alteri iniquam conditionem inferri poteft. — Multó

"n r

minus igicur inferiori licebit, in prajudicium Superioris fui aliquid admittere,

yverdults

aut jus ejus quz(itum & privilegia fori per 'Transactiones, Renunciationes aut

«s ii

alia pacta per indire&um evertere.

Quodfi id fieret, (ine dubio Domino fap--

peterent media, attendatà & temeritatem ejuscemodi civium pro merito pu-

niendi, & civ

(uos à foris extraneis revocandi.

Jus Publicum pa&is priva-

guubo

torum mutari

L:

ttolli non debet, (5) & hinc facilé poteft colligi, in quan-

jMWJ

tum Mediatis aut Subditis Statuum hodiernis temporibus permiffum fit, juris-

di&ioni Dominorum füorum patrimoniali renunciare, feque fine eorum con-

feníu & licentia in alterius foro , etiam fuperiori, fiftere. (4)

(r). Gail. 1.1. O.1. s. 22. Roding. Paud. Cam, l. 1. T. 4. 67

5 yhi n

/. ?lum. Hf.

yi////

26. n.30.

-

unallb

(2) Gail. lib. i. O. 40. n. z.

cafush

(

(3) Per /. 33 ff. 4. patt.

a

yo d*

no Lauterb. Coeg. "oeorer. Pra&t, 1. 2. t. är.v 9. 35*

yli p

(4) Comp. emni

$. XX.

z

wn(h'tutäg

Novus emergit cafus fundati Fori Cameralis, & recte M

;ndata etiam con-

nl

tta Mediatnm emanant , qando ;'s alique

m contra fententiam in Summhi Imperii

gt

XX

N

7rz'lufg

HERTLINGII decahfs ubi mediatus in prima

fij o

dribunalibus latam turbare prejumat.(r) Judex enim ; qui fententiam pro-

nunciat, omninó eam manutenere & contra aufüs temerariorum intactam &

Co:

inviolabilem confervare debet, multó magis igitur hac poteftas Camerz Im-

periali & Confilio Aulico tanquam Judiciis fupereminentibus tribuitur.

Ne-

| um q

ceffe tamen eft, ut Actor turbationem fufficienter poffit docere.

() Fie

fim, (;

(1). Blum. Proc. Cam. Tit. XXXIF. 2.122. Lynck. de Gravam, Extr;zj. Ca

p^

Áperius

p: 23 $ 49.

otation

$. XXL

Unà um

Reftant cafus adhuc plures, quos recenfere poffemus, ( 1) fcd qüon'iam

triunt,

partim in praxi raró accidunt, partim vero ad Caufas Fifcales , de quibus fü-

Vorem A

prain $. X. & feq. fatis pro inftituti ratione egimus, referri queunt, non opus

&t&m t

effe exiflimo, multa de iis dicere.

Sic v. g. Cafus, quem DD. etiam huc

Iodo c.

referunt, hodie vix eft dabilis, ut nempe aliquis Judzos in Imperio Romano-

| Qorum

Germanico foveat, (2) quitamen privilegium non habet. — Jus-recipiendi

Judeos competit hodie omnibus Principibus & Statibus Imperii vi Superiori-

(t)

)

tatis territorialis , & hinc fatis hi profpicient absque imploratióne Judicis fu-

li

perioris, ne Vafalli & Subditi ipforum Jura hujusmodi fubiimia in Territoriis

DI

Q Provinciis fuis fibi arrogent. Prztereà necillud facilé continget, ut Me-

(

)(

diatus à Camera aut Judicio Aulico ob debita Cancellarie Imperial. convenia-

tur, (3) quia hzc Litigantibus nihil expedire folet, nifi paratam habeant. pe-

4j

cuniam.

(D

Illud veró quod in Caufis Pauperum & pro completione Protocolli

(4) debetur, tanti non eft , ut ideó Procurator Fifci Proceffug moveat. Im-

()?

QT

mo, etiam ratione hujus Cancellaria fibi in tempore profpicif, cüm remedia

uü

ipfi nunquam deficiant contra Debitores morofos, .Et quod tandem ad Com-

miffarios Cafareos attinet , ( 7) illi pariter vix indigent auxilio judiciali in exi-

gendis Salariis fuis, cüm extrahens Commiffionem, aut utraque Pars, plerum-

H

que fumtus Commiffionis anticipando folvat.

Interim tamen negandum non

tonfüet

eft, quód omnibus hifce cafibus, fi quidem illi fefe hodie exfererent,^. Me-

d

aboral

diatus à Summis Imperii Dicafleriis immediaté evocari & ad

| præüandum id,

Vifet,

quod debet, adigi queat.

&mrjn

(1) Conf, Blum. Proc. Cam. Tit. X XVT. 2 18.21. 25. 37. [d-

üitm

(2) ld. zir. 24. 2,128. Lynck. d. Grav.

fut indi

(3) Blum. 7i1.26. 2..38.

Extraj. cap. 9. p. 2. $. 4:9-

(g divi

(4). Quid in Camera [m

Schlendr. p. tm. 5 o.

perïal. dicatur Completio Protobolli, explicat

: (f) Blum: 71.:-26372.20.

[

"V

5. XXIIO

OU. rcross

inflamtia coram /ä;mm. Inmp. Tyib. comeniri potejf; u

.

I pro-

$. XXIE

m &

Verg m«

Coronidis loco unicum addo Cafum, eumque in praxi quotidie feré ob-

vium, quando nimirum Mediatum unà cum Immediato accefforié convenio.

n Ne

(1) Fieri id poteft. ob Cozrizentiam Can[z. . "Tanc enim nullum fori privile-

gium, (2) nulla perfone qualitas attenditur, fed Mediatus indiftindé forum

4]'.64?.94

fuperius fequi , (2) ibidemque refpondere debet. — Videmus id tota die in Pig-

norationum , Arreftorum & aliis ejusmodi caufis, ubi Miniftri & Officiales

unà cum Dominis fuis, quorum juffu & ratihabitione (4) talia facte perpe-

trárunt, 3Summis Imperii Tribunalibus citantur.

Introductum id eft in fa-

m

k qubs [

vorem Actoris, ne in una eademque caufa ad divería fora diflrahatur. . Quae

t, not Qu

autem requirantur ad Actionem hsnc cum effe&u inftituendam , & quotuplici

D. etim ht

modo continentia caufz oriatur, (5) fufius docere poffunt Commentarii Do-

rio Noma:

&torum , (6) quos hocloco repetere & exfcribere füper(edeo.

vsreipad

5 ([) Text'ddKIfONl DIFQZQ 5-4—90 C- 00 ClPuI[.t

it. 9.

j viSuptite

(2) Et hincnec Auftregz , vid, Rec. Deput, Spir. d. 4

um 1600, 5 Qj!ei'd)er:

yehtics f

maffet z4.

jin Turitt

(2) Carpz. Z 2. Refp. 16. 2.15.

noct, t Ms

(4) Quomodo ratih

abitio probarkpomc, optimé docet C. 0, C. P. IJ. Tir.

i onyete

23- 5.Mlt.

» hibvit p

(f) Duodecim cafus ex Mindano exhibet Blum. 7ir. 4o. s. 2o. (24.

bi

ye Pl

(6) Prz reliquis veró Lauterb. z Colleg. 7 beoret. Pra&b. 1 11. 1. 2. $. 2. u

moyd. iT

praejudicia habet, Jung. Struv. 5y

atagu. Tur. Cip. Tit. Quib. rebf ad

cim

eund, cfud. eat. ibique Petr. Müller.

d n

$. XXIII,

yidin

Hcitaque funt , Le&or benevole, quz loco Specimin'is inauguralis more

confueto proponere debui. '"Thema hoctam latépatet, ut, fi pro dignitate id

n 101

elaborare voluiffem, longiori temporis fpatio & pluribus fubfidiis opus mihi

u M

m

fuifet. — His veró cüm in prafenti fim deflitutus, ignofces mihi, fiin quibus-

dam nimium brevis fui aut prorfus erravi.' Homo fum, humani à me nihil

alienum puto. — Tibi vero, ó /Eternum Nomen! fit Laus & Gloria pro gratia

tua indigno mihi ha&enus praftita. — Fac, ut vie & aCtiones mez dircélioni

tug divinz vimpoügrum quoque maneant commendatz !

PUINWUSS

Jj, p

Xxx 2

XVI. DIs-

P

í XXF'

z;z Á

HILDEBR AND de Conþrfuetione,

lrit

XVI.

[0US

DISSERTATIO

I

u

M,e

tIffiai

. CONSERVATIONE FERARUM

b

pi

wl

NOCIVA

6

t

Cb

Ciibt

U

Qubtti

exbibliber ïgäïïltg bc$ äSiIbä/

IT

fw*. [/7

HENRICO HILDEBRAND,

fhorem

D. Liberz Reip. Norib. Confiliario, ac Pand. Prof Publ

?

*

/ib' 20612

defen(A ab Antlore & Refboudente

ïüla qm

VITO ANDREA HARTMANN, Noribergenfi.

fiüm, c

ALTDORFI, r709.

Sel

LoN. .

jue, h

:

$. I.

fé qut

D

Venais olim

Uemlibet olim

j

titlo ir

emnibus per-

potuiffe volucres & feras fylvis ob&irantes,

üs[ta

soiffa.

tamin publico,

quam in privato fundo, eoque proprio &-

--

(2

que ac alieno venari,

notiffimum quidem putamus; Sed

que la

facultatem hanc non i

pÍfo jure naturz conílitutam. Feris

udio

Düsca

etenim ante occupationem in nullius dominio exiftentibus, nec ulla

prohibitione intercedente, cuilibe

t Gentium jus easdem occupandi

i

fäfüml

libertatem praflitit; $.72. L. de R. D

cLolQ

$. 1. L.is. ff. de A. R. D.

ihterpe,

Zur inter.

Bed. vefer-

Veruntamen ifthanc licentiam capiendi

feras, moribus potiffimum

fim df

Yegalia.

noftris reflri&tam plane, ac regaliarum n

o 4

umero adícriptam novimus.

tut& ali

2. F. 27. $. s. verf'nemo vetia, c 2. F. j

6, fb tit.

u fint Regalia

Magnif, hujus Univerf,

Pro Cancellarius,

DN. Chriítoph. PELLER.

in obferv. & addit. ad Klock, Je ZErar. lib

2« CAD. $. 2. 308

Dubium

W ada

proinde refidet nul

lum, Principibus ac alii

s Dominis Territorialibus,

QU ttang

Principum locum

Türinci.

iftud jus in feras.

in fuis ditionibus tenentibus duntaxat, competere

It ue

juris tribuere valet,

Nemo hinc privatorum quicquam fibi circa illas

nifi aut inveftiturà á

quod fzpiílimé accidit, feu-

quC

dali, aut fpeciali pr

prione immemoriali id ipfi

lütgltee

ivilägio, vgl pratcri

Wi

. fuerit

n

a

f*erz;Mm nociva.

$3 æ

fuerit rit& quafitum. — Poíffe enim hifce modis libertatem venandi

quibusvis obvenire perfonis, tantominus [crupuli babet, quantoma-

gis quotidiana obfervantia evincit, jus iftud venandi, ober Der Q'Bilb:

batt , exerceri à Regalibus aliàs non gaudentibus, hifce fub titulis, le-

Faciunt huc

itimam translationem iftius juris fatis arguentibus.

]iuftr. DN. Viti Ludov. de Seckendorff, in Seut(d)eu (yürfiem

*

( 4. Verba id ipfum fatis probantia:

(5taat. p. 7- c. 3- Regal. $. $. 1

C onbern fold)es ellein ben

Jjoben Cbrigfeiten ber fánber unb

G5tdbte unb benen jenigen, tvelcben e$ oon Derofelben entrocbet

quatrüctlid) eclaubt unb verfíeben, oberburd) lange 5Ytadbfebung

4ugemacbfen.

Sixtin, de Regalib. lib. 2. 0.18.5.30. & f04. Befold.77e-

faur. Pratt.voc. 9j

gen2c, I(ti juri ita apud nos recepto, adeo exteri

qmorem gerere teneri rationiseft, quia, utait Grotius de 7. B. & P.

Pub

lib. 2.€.2. 7.5, ad gübernationem populi moraliter neceffarium eft, ut

ifli, qui huic vel ad rempus fe admiícent, quod fit intrando territo-

rium, conformes fefe reddant ejusdem inftitutis.

n

$. II..

Sed quo jüris fundamento Principes illo Regali fuerint potiti

Sane eis adítipulandum vel mini- Qv» jwris

jute, heic difquirere nobis liceat.

undamente

mé autumamus , qui iftud ad evitandas majores lites ex ejusdem exer.

34 Principes

citio inter fubditos fuübinde nafcituras, Rerumpublicarum Re&ori-

»

2

fibi acqufii e-

bus ftatuunt reli&um 5 pariter nec illis, qui ob agriculturz aliorum.

rint.

ferrantt

p

que laborum ad fubditos fingulariter fpectantium curam, venandi

mi; 3

ftudio perituram, id in Principes collocatum exiftimant. Multomi-

nus calculum noftro judicio merentur contendentes, promifcuam fe-

p Mi

rarum perfecutionem, ex qua Reipublice graviffima incommoda,

interneciones & latrocinia accidere poffent, translationis hujus cau-

gccupa

fam effe. Petr. Müller ad Struv. /i7. de A. R. D. tb.10. in not. lit. a)

414 M

yolnd

Klock. de Zrar. lib. z cap.5. n.25. ibique DW. PELLER, n obf; Dan-

j

j

cur & alii, hoc venandi jus, Principibus & Magiftratibus prafcriptio-

n

n

T

ne immemoriali acquifitum fufpicantes ; Sed nec higenuinam ratio-

'PüL l

nem adducunt, [lli tamen magis rem acu tetigiffe nobis videntur,

qui translatione omn

is poteftatis, à populo in Principes ac Rectores

'

Duiu

Provinciarum fact

à;

^

hanc facultatem fimulin eosdem tranfiiffe adfe-

j

u

runt, ut potuerint circa feras, ceu res nullius libertatem naturalem,

at

de qua Gajus L. ;. ff- de A. R. D. differit; circumícribere, & quod na-

jdit il

muraliter licuerat , ubive nullalex civilis prohibitiva intercefferat, ve-

lCCidif; W:

uraliter acquirendum vi Íua antever-

m]] ld Ipn

gäxc,apque ipfum dominium nat

exsj

tet 6

ld

W

u

$24

HILDEBRAND de Confär*untione

m

nutil

tere. Grot. Jef. B. et P. dill. l 2.cap. 2. n.5. Il'luiïr. DN. de Se-

ckendorff. ( &eut(dben Syürftent G5taat. p. 2 c. 3. Regal. 5. $. . nec

altha

non laudatus DN. PELLER. ad Klock. de ZErar. lib.2. cap. g. s.22.

ï&&l

25,

qdi rv

Quod ad Germanos eorumve mores attinet, rem egregié illu-

firant, illa que de hac philofophando propofuit Schilter. Exerc.

tatem,

- Hbeoret.pratk. 4.5. tb. 3.5 4..— Fl circumfcriptiones tamen priftinze

fritus l

libertatis naturalis, potiffimum in Germania, primumin certis diftri-

tth,cis |

tinboc.

&ibus duntaxat invaluére, ceu conítat ex Conradi Salici Imperatoris

Conítitutione de Banno foreftorum, à laudato Schiltero cir. loc.

ET paud

hanc inrem allegata, necnon addu&to ibidem jure Alemannico cap.

] Wteontta

CCXXXFLII inverbis : a GJOtt ben 99tenfdben befcbuff,bo gab

f Wütüram 4

It $. B

er ím Gietoalt über Coifd) unb über C35gel, unb über alle voilbe

Sbiet. Syavenbabent bie fónig gefe&t, baf niemarb (cim Zeib

166 feinen Gefunt oermürcten mag mit biefen SOingen. SDod ba:

Ver

bent bie Jerren SSanfor(t , toer jn barinn icbt tbut, ba babent fie

! We,fit

itur, f

Sjugbatüber gefet. — 9f(len Q bieren ift ytieb aefe&t, aneQmolffa

unb

etn, am bem pricbt npemanb Fain Srieb. — QBer im einemt

litthac,

*Danforft QBilb rounbet, vellet, ober jaget, Der (ol bem Joerrn ba8

TOtivis

et baiff orep »funb Cal. &5edbeig &dbilling) ber autpfenming ge

fe fieri

&bl ffime

et, Deinde veró temporibus Friderici omnimo da venationis reflri-

&io eft fubfecuta, illam nemini nifi juribus Regalibus prafulgenti

&ttitorj

concedens. z. F. 27, $. . ver[. nemovetia. Q* 2. F. y6. qua [mt Regalia.

H

titem lab

, li.

WUs tor

.Plerumque

Regalibus

Hoc jus venandi , utut plerumque Regalibus accenfeatur praro-

Qs d

Andbaret ,205m

gativis, non tamen femper harum nomine exercetur, fed alterius

W s

zamen fem-

füb cujusdam juris figura maximé ab eis, qui Regalibus juribus aliàs

gnomo Sl

Per fub zogi-

nonfruuntur. Nempeutjus diftin&tum & feparatum, al$ cítte G

*'mani

me eorum ex. ECO)tigEeit ,. fundo adharens, cujusdam fervitutisquafi jure, po-

erceiur.

tiffimum (iin alieno conftitutum exercetur. DN. Lauterbach. Cam.

:'70 Si

tehudo,

Imperial. Illuftris Affsffor Ze Cozdomiz. Territ. cap. 1.6.7. DN. PEL-

ütite.

LER. ad Klock Ze Zrar., lib 2. Cap. $.. 30. . Utut itaab ipis fervitu-

tibus omnino diícrepet. Vultej. ljb. 1. de Feud. . -9 t* Harpprecht.

aÀ S. 12. 1.de R.D.z.13. — Quicquid alii in contrarium ogganniant.

Tbf

Gail. 2. obf/66. ». 1. ac Mev.p.s.decif.o5. Non enim fervitutis per-

Euj n

fonalis indolem haber , licet de Jure civili jus venandi ad fruCtuarium

& non ad proprietarium fpe&te

t. L. 9. $. s. ff. de ufufr.

Cum in he-

M

redes tranfitorium fit

U otiyio

refpiciat.

; nec przdia fed feras ibidem circumvagantes

t

NNec reali cogvenic , utputa ad alterius pradii immedia-

ü&um

i

tanm

—

ferarum HOCPUA .

Em

EPDRURTSE E.

tam utilitatem j I&in ipfis prediis conftitutz. Id quod ubique fe-

V de Se

$.5 DC

cus fe haber in jurein feras conceffo. Schwendendorff. ad Eckolt.

DN

tit.de S,P. R. $.2. . Cenfetur proinde venandi jus tantummodo jure

quafi fervitutis, licetnon fit fervitus, quodada&tionem ideo compe-

giillt

It

tentem, utilem confeffcriam vel negatoriam attinet , quippe qua non

YilLing

minusaliz res incorporalesac jura afferuntur vel negantur. DN. Lau-

terb. cir. loc. $. 7. i2 fín,

'Yametfi & in hac aCtioneà fervitutum natu-

sdliri

;etm:ïs

rainhoc abeat, quod a&orem fibi id juris afferentem & Regalibus

TA

non gaudentem juribus , quafi poffeffio à probatione tituli non rele-

vet contra ifta jura aliàsexercentem, cum in eo priftinam Regalium

o u

2 E

naturam adhuc fapere videatur, Ant. Fab. z Cod. lib. 8.tit. 3. def. $.

TRU

if. 24. 0. 4, Mev

: p- 4« decif. 337« 9. 6.

u- Brünnem. Cezt. 4« dec

5- IVD

OU

Regalia jura, quemmadmodum dixi-

Jus Vänzmdi

, Qubt

'Venandi jus, utut inter

Juperiorita-

mus , fi tali competit, qui illorum non eftexpers, plerumque re-

:em 'aon im:

u at i

"

feratur, Superioritatem tamen Territorialem vel minimé importat , £orzar,

a

licethzc, utensquoddam ex multifariis Regalibus aggregatum prae-

TEU

rogativis, Bannum ferinum ambitu fuo comprehendat. — Mingius

p i

de faperior.territor. cap. 6.2.75. . NamRegalein feras jus feparatim

ynitg

stioris &t

fzpiffimealteri conftitutum deprehendimus etfi alter Superioritate,

; af

'Territorialiemineat. Unus enim füummum Imperium aut Superiori-

tatem habere valet Territorialem. bie J3obefanbessSobrigfeit, Al-

7 þanegn!id.

ter jus conducendi Die Joobeit su glaiter. — Tertius bie QBilbbamn.

qr p

Quartus bieSyórfificbe £Sbrigfeif, ^ Quintus bie Jobe $yrai(d) unb

at

ent, Sextus bie C3ogter/unb Grb;Geridbt, — Tuftus Sinold. co-

[ fcd

at

gnomi, Schüz. de StatuRei Roman.Ex. 6.th.6. lit. c. Vol. 1. Id quod in

j Uflbus j

i

Germania hinc inde ufu venit. Lauterb. de coudomin. territor. cap. t.

l

a/-f u

tb.7. Sic Domini Durggravii Norimbergeníes , vi primaevae Cafa-

"UM

ft,

rez Rudolphil. de A. 127 3. Inveftiturz,etiam ab Alberto Ann. 1 300.

j n

p Il

repetitz,, tertiam tantummodo feram, tertiam arborem de forefto

gt

& omnia ligna jacentia, bie C'Ginbfülle , necnon Officium deforefto

1 [15[

abuna parte pontis, cum quibusdam villisin Diftri&uSylvarum No-

f

g

tibergenfium olim habuerunt. Nec hodienum Sereniflimi eorun-

dem Dn. Succeffores, venditione jurium per dictam Burggravialem

yinP

inveftituram obtentorum à Sereniffimo Ele&ore & tunc temporis

n

Burggravio , Domino Friderico, gloriofz memoriz À. 1427. No-

Cu j

rimbergenfibus facta, ratione iftius primz Infeudationis, prater Ti-

gmm

tulum

b

i Ce-

j

j

Dignitatem Burggravia;em , acin Judicio Provincial

fareo

u

usf

$36

: HILDEBR AND de Confevvatione

ER

fareo Prefidum & nonnulla Feuda, aliud quicquam, quam feram

D

duntaxat tertiam jure pretendunt, omnem autem quoad feram five

sHum:

totum venandi nec non conducendi jus , mero exercitio nitentes;

LLER,

Cum tamen Reipublice Noribergenfi omnis Superioritas Territoria-

recipi

lis & cztera fub eadem comprehenía jura , aliis fpeciatim non con-

u

i

alue

ceffa competant, ceulaudatiffima hzecce Respublica affatim fuo loco

j

ä

& tempore demonflravit , ac fcriptis fubindein lucem emiffis mani-

E

DN,

feftavit. Confer. SUürnbergifibe 9Inmercfungert ad Compendio(am

l

D

Reprafentationem juftitie S, D. B. bie 3oll« G5adbe betreffenb , ad

|

verb. (5onbermn in $Sranbenburgifd)en Territorio fo/. 23. & 47.

j 5

Proinde fatis dispalefcit hecce jurain alieno Territorio admodum fer-

|

li. Pon

! hetetia

vitutum alii quefita, Regalium licet jure ac titulo exerceantur, Jure

tamen Territoriali, quippe quod TerritoriiDominium nonuno vel

-Toitiofit

altero ejusmodi jure conítituendum fupponit, minime gentium poffi-

| od

h N

deri, fed duntaxat fervitutis quafijure inalieno conflitutz, — Siqui-

( D

dem frequenti(fimé fit,. ut Imperatores alteri concefferint Territori-

um cum fuperioritate, fedrefervatis nonnullis aliàsSuperioritati ad-

Y inferat

Crfir, G

harentibus juribus, que& ceuRegalia alteriac territoriinon Domino

Tinbach,

permiferunt.

Faciunt huc que ex Befold. 4e fzcceff. s4m. 33. DN.

Lauterbach. deCosdom. territorial. c.1.$.7. adducit : Poffe quendam

jttis aof

*

endi auter

habere aliquid 90n bet fanbesJyobeit, nonnulla puta Regalia jura,

Witttur,

quamvis non fit Dominus TerritorialisDer $anbeózoerr, — Hinc pa-

lam eít, jus vensndi Superioritatem Territorialem plane noninvol-

itt ven

W'.Qïdm

vere, nili àparticulari ad univerfale, contra omnes bonz argumen-

i d

tationis regulas, quispiam inductiones formare affectet Jufl. Simold.

genant Schüz. de Sratz Rei Roman. Ex.6.tb, 6. lit.e. & poft Meichs-

L'um,

ner. part. 2. decif. 4.m. 7.fol. 201.

iübanc;

Wehner. Obfervat. Pratt. Voca

34 r 2

Demjinus

Venattonts

SerfQidr, Gejr, dibban,

fä]l-.w-llj,-

miram fi

licire fe

W Venan

zuetur 35

Quacunque autem ratione cuipiam competat jus venandi, con-

iolem

jure [uo

ceffum tamen eidem eft ; idomni licito modo tueri.

Hinc f1 vena-

atque pro-

tionis Dominus, Der Qjagtzfyerr, aliàs Regalium prarogativarum

* j

bibet , me

eft compos , iftud variis mandatis poenalibus' etiam mortis fupplici-

Alii eo juré

No

ULADET.

um minitantibus munirevalet. Quicquid etíam contra hunc polte-

riorem co&rcendi modum difputent Jurium Prudentes ap. Arnold.

de Reyg. iz. Tb. fab voc. Venatio. allegati. Confer. Illuftr. DN. de

1 Uomin

Seckendorf£. ín C'eut(cen

O totam

$ ütften « Cotaat, p. s. c. 2. Reg. 5. $. 9-

S.chwcnd, ad Eckolt. git.

de A. R. D.$.15. ( fpeciatim Hopp. i?

Vi

Cgmrm

"ii

d

$77

mhecinteei

T

d ferdrüm- nciva.

n fem

Cön'm.lad I. f .-12. de R. D. fctupulum hac in re moventibus fatisfaci-

rm (ive

ens.Humanius tamen mortis poená abítinendum fuadet cum aliis DN,

Yitentes,

PELLER, iz obf: ad Kloch. de eAErar. lib. 2.€. $. . 42. — Pariter juberi

Tritorite

f COf*

& precipi abeo poteft, ut Ruftici canes fuperfluos haud alant, &

quos aluerint , baculo ad collum appenfo domi continere debeant.

ioloco

S$yaf bie 5auren auf beni £anb ibremn Jounben 3pcügel anteger fol»

T

letz. DN. PELLER ciz. loc. z. 24. W'ehner. i» Obferv. Prati. voc.

um

Sor(éSReobt, Ssor(t,

OfGilbban fol. s. 1 17. ibi : SSengelzanbáime

qm d

Qung, Jounbss3engelung ,

ober bag Gebotb bie Junbe gu btl

LB-&IH'

gelt, Porro heíc venit difquirendum. |Num Dominus Venationis

44n. ile, qui

nodum t

habeat etiam jus cingendi, fapiendi aut concludendifylvas , bie O

jus Venands

m Jut

babet , etiam

tecbtigfeitbes £oagen8 , obet eitaa Joag ii bas JDol6 su (blagett ,

babeat jus

onuno v

qua Hagaà Hain nominata cenfetur, Schilter. Ex 7 beoret, pratt. 4.5.

cingendi?

n pou

th.$. Redius tamen hocmnegsndum ducimus , cum W'ehnero iz

, Siquï'

Obf: Pratl. voc. Sot(usRed)t, Gorft, Oiloban. ^ Cum, Syagen,

nc Tetiot

non inferat, bager, illudve mit Jegen. unb Glartt expediri poffite

vrioriutiate

Confer. Gylmann. zom. . Symph. fiapplic. 28. Relat. 34. 9. 18. Joh.

nonDom"mg

Bidenbach. Q»«//ioz. INolil.17. 3. 4. bendecad. I1. — Utriusque porro

um.1) DN

juris cauía feparata diftin&ta eft, jure venandi difcontinuam , cin-

ofe at

gendi autem jure continuam caufamhabente. — Hinca diverfis male

j od

infertur, cum diver(a (inc, Cager umb Joager. Bidenbach. cir. /ec.

p Bnp

Quare venandi jus habens & (ylvas cingendi poteftatem preetendens,

g

hancprobare tenetur,. Imo fi eam probaverit adeo, itahoc jureuten-

n g

dum eít, ut fuis lignisid faciat, quia J3agert eft inftar retium & caf-

i uH.SimO )

fium, & qui vult utivenatione, ipfíe tenetur fuis retibus & canibus

iflhancexercere. Gylmann. cir. zom. $. Sympborem. fuppl. Relatiom.

M

Ni-

,'- ])/ 'Ig' IJM

-

34« 9. 22. f0l. 2 37. Schilter. Exercir. Theor. Pratt. 4.5. tb. g.

k]

mirum fine prejud

icio Domini Forefti aut Sylvz, De CZBalbberrnä,

ne venandi jusin alieno fervitutis quafi jure exercendum; ultra füuam

indolem extendatur. arg. l. :3. ff. de S. P, R. Befold. Zbefapr. VPNI&.

gndl ) um

«oc. Syager. Arnold. de Reyger. voc. Penatio, v, 38

9

,

Qgat

«t

Non Domis

m

li

Non minus vi Banni venatorii Domini venationis bie Cyagbba:

nus Venatios

Ls

i

hu

bete , ad confervationem fuorum ferarum fepe quidem contendunt, zi jrobise-

tatem, arbores ceden- repoffz, ze

QlAm

)

ne Dominus fylez , immodicé & citrà neceffi

Dominus

m

Ü

do totam fylvam devaftari & eradicari permittat , baf man fíd) beg

fyloa immo-

jj

gánglid)

en 9lugftócfeng ober 9luereütens entbalte, ne hac cefura

dic? arbores

M

P

obfit. 15« $.6. G 11 9. S 1. ff. de ufafr. l1. $. Labeo putatz codap

) HO?

p

27. ff

(

ysgagi?nx

Yyy

GE

538

HILDEBRAND de Cinferoalil

E ss

27. ff. de «qua cottid. & affiv. Befold. p.1. conf-16. per tot. Verunfa;

men Dominus Foreíti nullatenus ita jure coarctatur, quo minus ei«

Vr

dem liceat fua fylva libere uti, etiam cum incommodo alterius. arz.

UMT

l. 6. C. de férv. ibique Brunnem. ne alias proprietas fua eidem inuti-

Aocumer

lisreddatur. Noc Meur. in Sagb;unb (yor(SR edbt, p. 7. fol. m.13o.

ii damyr

€» feq. . Sane jus, quod venationis Exercitori conceffum ad feras

tuendas & confervandas, eidem non folumin fuo diflriCtu venatorio

fu m

Conj&rvaüo

4l pl:w.

fero- vulne-

competit , fed porrigendum adeo adferas vulneratas, toeldye (dtoei(o

! Nllapo

TALA ber /ä.

fett, fugientes extra hunc, absque tamen flatu cornu venatorii at-

|

Áristi,

quelam.

que canibus perfequendas , nad)yufofgen, nadyueifen ober nadyjtt

|

voluerün

(fe&eit, Thom. Merckelbach. ap. Klock. zom, 1. confil. 29. n-545.

$64 Dietherr.iz addit. ad Befold.oc. Syagen, — Eousquetamen hzc

IBNO

| lneint

fequela eft permifla , quousque fpatium XXIV. horarum durat. Die-

! Mügtei

therr. cir. loc. — Huc faciunt egregié que ex Jure Alemannico cap.

: SRotbfa

CCXXXVII. $. 7. && ». hanc in remallegatSchilter. Exerc. Theorer,

btb

Pratt. 45. tb. i. de fera delaffata, 9Yfl baé ein S99tanm ein C8ilb ja«

get, uab Fümpt e8 oon jmunoerfebrt , ub ift e$ fo mueb, baf «8

Mdb

npber vellet unb nidtfürpagmag. — 1nb Fümpt e8 aus feiuen 9tue

j quu

j

tll .

geat, baf er (einnicdbtmebr fibt. — nb mer e8 barnad) oinbet obet

Utprius

febet, be8 i(E e8 mit redbt, bodb al(o, ober fid) beg Cooudjes baf

avetrun

geleubét i. e. abgethan.

9Iber bieroeiLer e8 fucbet, fo ift e8. feim:

| Tudoy,

Nec non de vulnerata, aut mortua exvulnere: Oyff ba8 ein 9tanit

ein & bier tounpet in feinen QBilopan, unbbas flemet oon 9ym, bas

[ ferui.]

e8 Fümpt au8 feinen 9tugen,, unb es fümpt irr ainen anbern 9Bilbs

Agrotur

ERN

pan, unb oellet banpber, — CfGe8 ba8 Oilb guredbt fep

d

baé füllert

valor j

tvit eud) fagen, lnb ftirb£ e8 barimm, erbas es (er) barüber Fümpt

Molin

Det €8 gtjaget bat bedi(Le8su redbt. — Ad id proinde ut inalieno per-

fequens feras, jus has fibi vindicandi habeat , exigitur primo a&ualis.

! diire

fequela iftarum , fed non ultra XXIV, horas extendenda. —Secundo,

Gu

ut fuerint in hac perfecutione deprehenfe mortuz, vel ex vulnere.

l ta;sz

lt P"þ-

velplane delaffatz. — Deindeque ut earundem fequela non fit inter-

miffa.

Hac enim negle&a, aut vulneratione iíta intercedente, ut.

D mj y

vulnerantis oculos effugerit , fera eft ejus , in cujus venatorio diftrictu.

ttrdfas

exiftit. vid. Jus Alemannic, ap. Schilter. ciz. /oc.. lnb vinb er e8 Iez

Ó r

eritil

benbig, er (olles (ten laffen, — rGann es gu recbt bes ift, be& a ber

l prol

CfGilbpan ift, ain

jeglidb QBilp ift eies 9,anes mit SRedpt , b*

Vctnis d

tveileg. i (ein Gie

toalt ift,

tümpte8 aber au8 feinem Q'gilopan, fo i(E

i.

«8 nicbt (ei, DN. de Seck

dmtr jf

Cndo[æ P.ios- ET Regal. P ?s Óóo

6 Gil

$ m,.

N

a

$315

d

r d

feravum gidya.

Verunti-

5. VIII

minüs gi.

Veruin enim vero ficuti D

ominus Venationis Det Cyagb «Jottt Dominus.

fiUS, tf

ober Cjagobabet,

fibi, uti recenfuimus profpicit omni de evitand

o Venationis

aliis in a-

m inutie

nocumentoin venatione fua,

Áta nec ipfe in alendis & tuendis feris

Lmt,

lendis atque

d feras

aliis damnum inferendum admittat. arg. /. 24. fj- de S. P. F. L. 47. ff-

tuendis feris

fi

olut. matrim. quemadm. dos pet.

& l.2. $. item Farus 5.ff. deaqu. & damnum

attri

aqi..

Iuv. arc, Sebaítian. Medic, 7ra&. de Penat. q. 19. part. pri

m. inferre nom

ebet.

d

énatyle

N

Nulla potiffimum alia conje&ura exiftente, quam quod hoc jus in

feras ei, qui easdem capiendi libertatem olim habüerunt , translatum

vt

voluerünt , in (ibi Przfectos (ine omni damnum hinc fentiendi ratio-

LA

ne: Juítiffi

me ergo Illuftr. DN. deSeckendorff. p. 5. c. . Reg. ;. $.1.

tmdat

hanc in rem

d Die

fcripit; Sf&ur ba bingegenbie Cbrigfeitenumnb Zyagte

befügte

benen (c:hdbfidben SRaub/Srbieren aud) abbelffen , ub iim

"

wnnico d.

Sfeotbfall

fi

i

dj uinb bie G5eintigen bafür gu (cbüfgen, niemanb mebrett,

urt, Titit

unb anbet

Orifoprátb nidbt in (oldber S9tenge bege, baB babur

d)

mafen (ie audb, nad SSillicbfeit

i w

ber

efb ; $3au verberbet merbe,

ub

fotcben veranlaften C5

aben $u erfe&en, gebalten (eyri. Unde Mo-

j u dU

raliít» adeo Venationum

Dominos mortaliter & ita peccare cenfent,

tl

N M

ueant, nifi de damno provideant refarciendo, &

ut prius abfolvi neq

d

averruncando eo,

quod ferz aliorum przdiis ac fru&tibus inferunt.

l

il

u

Ludov. Molin. rom. 1. de fufl. & Tur. Difput. 47. Nl'ehner. in oLb-

a

ervat. Pralt. voc. Sot(t'Redot, Sorft, GiBilopan. — Nam etiamf(i

|

55

agrorum poffeflores continua fua & fuorum vigilia noCtuatque inter-

nonfym/

D

d

diu , in abigendis feris à prediis fuis damnum adeo ipmet evitarint,

Wi

ln

valor vigiliz & 1

aboris ip(is nihilofecius fatis damni quod paffi, erit,

Í

J

Molin.cit.loc.

d

Quam ob rem non poteftnon damni per feras aCtu

"i

dati refarcitio juftiffima effe, ceu eleganter ex Covarruv. iz cap. pec-

pl p

catu

s. pArt.2.5.8. n, 1. adducit Thom. Merckelbach. ap. Klock. zom.

n

1. confil. p. 1. confil. 3

0.2.21, in verbis: Probibentes V'enationem vel in

locis publiczs , vel in pr

ivatts etiam propries , tenentur. ad veflitutionens

damni vicints illati ex multitudine animalium , in loco probibito, ob in-

lr

fti

eduttto K

zerdillam venatiouem enutritorum exterius erumpentium. (j melfibus

jp iif

& feg

etibus per deva[flationem damnum inferentium. — Caufam etenim

hibitione venationis , ferarum multitudini dant, undequoque

)

"TL

/fua pro

data & exinde oborta damna zquiffimé ferunt, ob rationem

l

"I

vicinis

Quf

bl

]. 3o. $. 3

in verb. nam C qui occaftonem praftat , damnum feciffe vi-

N

!

l

detur.

. 4

dl. Aquil. Schilter. Exerc. Theoret. Pratt. 1.

tb.1. $ 2.

/

C Gail. lib. 2.obf.6 8 m.10. Permittant igitur Domini ve

nationum

communi

h: i^

" Yyya3

EY

40

HILDEBR AND de; ConfervAMone

us

tliino

communi jure Gentium olim omnibus conceffam venandi lqibqertatem,

aut noxam àferis datam Izfis reftituant, & provideant de damnoin

0. C

futurum avertendo , ne verz fervatz nimium cedant in agrorum alie-

im hodí

fntis, at

norum populationem, & fruc&taum nocivam confumtionem. Sixtin.

de Regal. l. 2. 018 , 92.76. Atnold. de Reyger iz Thefaur. Tur. voc. ve-

tim focia

natio. in addit. pofter. .. Nicol. Everhard. jun. vol.r. confsl.10.7, f 6.

( darungt

l Thto

W'ehner. iz Obferv. Prati. voc. fgogfä?zïed)t, CSOBK( Obifbbarn.

ät.lüiiüm £X

Dubitari equidem potefít, de nexu hoc, quo Domini Venatio-

Mem

gexu Prin-

eipes & Do-

num, ad damna per ferarum multitudinem aliis illata, teneri perhi-

| 4 t35 diti, |

30in1 Vena-

bentur, cum vagabundarum feratum nondum domini effe dicantur ,

! Merckelb,

1ionis feras

licet ipfis jus venandi feras fit qua(itum. arg. 1.3. $. 14. ff. de A. vel

| tlititeità

ita folicite

alentes te-

A. P. Conferantur Vinn. 44 $./2.4. de R. D.9. 2. & DN. Pufendorf,

j TIm dgros

zeantur ad

de fur. Nat. Gent.l.4. c. 6. n. 1. adferentes, fola prohibitione feras

; u

damna illa

dominio prohibentis non fübjici,

Verum enim vero Ííi hic cum

| flinitame

"

-arcim-

Pauloin ciz.1.3. $.14. de poffeffiene fenfiffent, & nos adftipulatores ha-

; &lpim

da..

buiffent. Grot. Ze Zwr. Bell. &j Pac.1.2.6. $. n. $.

Effe etenim hodie

feras nondum occupatas licet, fed in diflri£tu venatorio circumva-

fidio ten:

gantes in dominio Venandi jus habentium, idcertó adferereratio-

| Ctte ho

|

nibus haud deftituimur.

Non quidem nitimur fola ratione Grotia-

à iOl'um 1

na, fed hac; dorninium ferarum moribus noftris jure acceffionis &

|

Tüm ) nlïll

fru&uum quafi ad eum pertinere , ad quem jus venandi fpeCtat : hoc

1 UD Vzcpi

enim apprehenfio ferz corporalisnon facit, fed folum aut diftrictus,

E

qui illam continet , &in quo jus habemus eam apprehendendi. Sic

Vi utinr

fera in banno fetino noftro morantes, noflrz (unt , & earundem do-

Y o

minium mediante folo & diflri£tu venatorio tanquam continente

| Tung; x

nobis quzfitum putatur. Id quod haud obfcure etiam comprobatum

; llj in t

clare extat jure Alemannico c. 227. $. 7. & $. 3Schiltero i2 Ex. Theor.

; Ptl

Pratl.4.5. $. 10. addu&o , hifce in verbis

CfGattrt e$ 3u Sedbt be$

| Obþr'u- Pra

ift, be8 ba ber CfBiltpan if 9tim jegticb

CfGilb ift aimes Snannes

mit SXecbt , bi

etoeil e& ín. feitter Getoaft ift, fumpt e8 aber aus feie

Nec 0

nenIBiltpan , (0 ift e8 ticbt fei, — Non opus proinde eft ut cum

l Culpa f

Huber. z pralett . 44 Dig. de A. R. D. tb.7. fingamus, quod jus ve-

TU

nandi habentes , quodam miniíterio intercedente capientium demum

J abiger

ferarum domini fiant. Exiftentibus enim feris circumcurfitantibus;.

mediante banno ferino in dominio, utique iftarum Dominus de

damno ab eisdem dato refar

ddLA

a

ciendog & futuro amoliendo, etiam ante

Cmgn&

E

tamnglem adErehcnüqggm

ib

tenebitur. — Nec exceptione quadam ac-

V& d

quiíiti

ferärüäi zociod.

EH

——

letrem,

qüiüti nondum in feras dominii fee tueri quisquam valebit. arg. /. r.

! dtoin

$.10. ( 12. ff. i quadr.pauper. fecifj. dic. . Cum omnino ferz fecun-

Orum dj

dum hodiernos mores fint in dominio ac poteüate venandi jus ha-

D. Sitin,

bentis, atque hinc is dictante ratione naturali , fecundum pracipien-

^C Qf«

tem focialitatis humanz legem, ita zqualitatem confervare debet,ut

& daminum per feras datum refarciat & pracaveat futurum. Schilter.

10,1, ;f.

W.

Es Theor. Pratt. 19. tb. 1 ( A

$2 IX.

N

Memoratam fupra refarcitionem damni per feras ita multiplica- r;,,, ;,;.

p

ts dati, eo quoque caíu non iniquam exiftimavimus cum "Thom. Zeorciden.

:21. * . 23. Utut 7^ venia fu.

fedicamr,

Merckelbach, apud Klock. 0. . Cozf/. cit. 30.2

£a

foliciteita alentes feras expreffe permiferint earun

dem, i in vicino- ^ 2r4fffza,

Domimnmi ta-

Pifedor

rum egros diverterint, occifionem. Wehner. z Obferv. Pratt. voc.

72672 "0062 -

Sorftredbt, gorft, CGifbpan. — Occidendi licet venia praftita, Do- 755 44

pition s

fed ob concurrentem 44zi re-

, fi hicem

minitamen ab obligatione fua non liberantur,

flituz. £e-

ahtorest

culpam (uam , ad indemnifationem Izfis faciendam nihilofecius ob-

nEDttur.

flricti manent.. . Neque eft ut conquerantur, quafi fic absque fuo

etenitm hod

10 Cittunit

fa&o teneantur. . Nam hocutique intercedic, dum iftas feras in fo--

cietate hominum itaftudiofe confervant, ut haram multiplicatione

dfereecat

aliorum agris & fru&ibusdamnum inferatur, alioquin non exoritu-

tione Grti

acoftoni

rum , nullave diligentis patrisfamilias cura pracavendum. Non enim

funt vacui culpa, quicompertis lzforum querelis, ferarum fuarum

fpda: Dt

copiam damnum inferre , adhuc tamen ifthanc multiplicatam affer-

qut diHri&q&

Vare conantur , manenteubique per feras fa&ta devaftatione & laefio-

al V

ne. Cavereautem id poffent, ( feras non ita adaugeri curaffent, quo

anndem d

humanz focietatis officio negleCto, vinculi ad refarciendum damnum

od

nexus in propatulo omnino exiftit, nullatrucidandi venia lzfis alle-

gata evitandus, Schilter. Exerc., Theor. Pm&. 19. th. 2. NVehner zz

,5 n

Obferv. Pratt. c. 1.

wittó

'uï

$. X.

)j

m

Nec porro opinandum, agrorum poffeffores faltem in eo damnum j;,, ,,,

j V

(

fua culpa fentire dum non vigilant latrantibus canibus ac moloffis , regizuri,

& fru&tibus adhuc pendenti- Jeeuz izve-

aut fepimentis feras beftias à fuis agris,

uod JU& fe

bus abigere fatagunt, hacfepiendi & fibi przcavendi fa

cultate potif- nit, Alia li-

cetferarupa

wm demum

fimum à Domino ven:tionis non interdiéta. arg. /. 27. $. 9. . 31 ff.

Ab afhione

il

qtius

. Gail. Jib, z. obf 6 $. n«11* Aft cum

conce[fa.

«ad L. Aquil. & l. 202. ff. de R.

)orii

ont nu J

demonfílrari non poffit, fubditos pre

diis pollentes unquam ad talem

gt

vix eft, ut

laborem de jure obítri&os effe, arc. 1. 15. $1. ff de fervit.

dam i

Yyy 3

iplis

qua

qullm-

sä-hn?*

f42

HILDEBRAND de Confervdt:oneï

Q

BURRWAU I OET T ERE RRE

inc i

ipfis hujus vigilantie omiffio imputetur in culpam, fi enim Leges

eum, qui fuo in fundo inalterius utilitatem jus venandi pati tenetur,

adot

ARip

nolunt cogi ad faciendum quicquam, plane acquieícentes, dummo-

('pit.

do zqua patientia iftius accommodetur, arg. /.6. $. 2. L 9. pr. ff. ff

ferv. vind. Befold. in The[asll. Pratt.voc.Cyagen, — Multominus ez-

ilibdi

fRttiq

dem illum ad tale fa&um obítringere voluiffe prefumuntur, qui re-

f jori

gulariter ifLius in fuo fundo juris exercitium ad vicini commoditatem

fufferre haud eft devin&us. arg. 1. 10. ff. de S. P. U. &j L. 24. $. 12. ff

pf

de damz. infett. — Libertatis enim fuz jure utens, nemini ad hujus

utiqu;

|

Inp. )

reftridionem & diminutionem tale fübire cogitur fa&tum, quod con-

tinuas vigilias, necnon perpetuam in abigendis feris a fundis folicitu-

pirfera

dinem damni evitandi, aliumque laborem expoícit: FHoc enim

n tirgi

! tl

quempiam onerare utiqueiniquum foret, Ludovic. Molina Difp. de

! htürin

Jull. ei jur. 47. fol. 227. tom. 1. verb. ff quis.

p

$

D

, f;d conf

Venandi

Idquoddeemendatione damni afferuimus, non tantum dee

[»)

v?

,' 'ZI C.

Wbebens jus

debez re-

quod vicinis, fed & deillo , quod propriis fubditis per ferarum enu-

Jarcire

tritarum multitudinem datum, intelligendum effe putamus. Quili-

Sk

damntigs ,

bet enim Dominus & Superior itain juris füiexercitio fefe gerere de-

^. fitütün

& feris fjue.

j Mis P] /i*ue

bet, ut munus & officium boni Principis & Domini exigit , hoceft,

duley|

Alienis fub-

tueri fubditos eorumquebona; nonautem concedere velanfam por-

Alter;y

ditis da.

rigere, utullum eisdem inferatur fine jufta caufadamnum .5, Regas

K pFiUs Qu

2817

| WMscong

l

CAp. 10« V. 9 C? L.4. C. deemancip. L. 2. S.merito. 10.$.fiquis a Prin-

cipe. 16. fF. ne quid in locopublico. Mev. p. 1. decif.t14.1. . 3. & Petr. An-

Witom

ton. de Petra ztegr. tratt. de jure quefito per Principem non tollendo.

T

Utut enim Dominus in fübditorum bona vi Supereminentis Dominii,

EY

pro lubitu fuo ac arbitrio ftatuere valeat, & hi etiam hanc faculta-

aE

tem in eundem fuo modo contuliffe cenfeantur. — Pufendorf. 4e 7.

! Vodhm,

N. & G. lib. $. c. ;. Grot. cit. lib. 2. 6 15. $. 9. . Et quamvis porro

| WaXatp

Tütuer

quilibet Dominus Regalia ac jura fualibere contra fubditos exercere ,

hzcce adeo propria autoritatein minus,obfequentes defenfitare pof-

U qnime

fit per verba Capit. Jofeph. $. 7. — Sfaffen bammn auc) G.ourfürfter,

IT

Syürften unb Cotánben sugetaffen

unb erfaubt fepnifolle, fid) nad)

T intre

Cerotbnungberer 3 eid8/Conftitutionen bep ibren bergebradbtert

ï*"dem 4

unb babenben, Gürftlicben

Juribus felbften , unb mif affiftenz bet

BI Fl

benacbbatten C^otánbe tvib

e

t ibre lIntertbanen su manutenirett/

mchoci

unb fie gum Oeborfam $u bri

Itàell, Omnisrameniíta Domino com-

Vyenis

petens poteitas eo refiringenda venit, fivel extrema neceífitas ift-

!X?m-

banc

feraruem nociud,

$45

I

hanc liberam difpofitionem in bona & res fabditorum efllagitat. Pu-

inLepe

fendorf. cit. loc. vel inobedientia parentium fefe exferens, illam via

Lt

fa&ti procedendi ration

em exigit: alias enim via juris utendum. arg.

, m*

1j. Adextremam autem talem neceffitatem

Copit. Leopoldin. ar*.

Afj

à fubditis fubeundam

, damnum per ferarum multitudinem datum

Ytinus g

neutiquam pertinet,

nec poftulatio Domini ad tuitionem Regalis

ir,

fui juris iftam patien

tiam pratendens..

Unde tali in cafu de damno

moditn

per feras fic dato, Su

bditis negotio cum Domino fio intercedente ,

!4"5' n'f

a ordinatacenfemus. Ord. Cam. p. 2. tir. 4. c; Rec.

j

utique ipfis judici

Imp. Noviffim.

de Anno 1654« S. 105. Domini enim fubditis fuis

, Qul

d emendationem tenentut , nifi malint

perferas nocentes omninó a

dis folicti

fatione mortale incurrere peccatum Thom. Merckelbach.

Hoc enitt

in tergiver

ap. Klock. cir. coz/il.

20.7.21. 22. * 23.

Nam his competere cen-

in i. d

non ut eosdem ac eorundem res]zdant,

fetur in fübditos poteftas,

fed conféervent , & tueantur..

l. Prax. Aur. de furisd. Infer. Civ.

lib. zl c. 7. 06.[: 6.-

antürm d)

5. XII.A

ferrunet

. Sicuti autem damnum iítud per feras vel jam tum datum, vel 4iose; Je

As QM'

futurum, & aferarüm multitadine majus metuendum eft, ita quoq;

daino dato

re[Hituendgo y

gt

duplex pro ifIo avertendo confideratio extat.. Altera damni a&tu dati.

A€ futuro

Avertendae

i, hocel,

Altera vero damni adhuc infignioris impofterum exfpe&andi. Ad

janfat pO*

tinet, competere lefis ad ejusdem reftitutionem aClio- corperen.

prius quod at

p MP

nes contta ip

fos Dominos, venationis exercitium habentes, jure ***

ex infraadducendis harum figuris, plus

"us

optimo maximo radicatas,

j &Pm. h

fatis manifeftabitur.

Sed ratione pofterioris damni,

nempe futuri

p u NM- f'

pracavendi ,.

altioris videtur effe indaginis: Num heic remedjgficuti

circa damnum datum fefe exferunt ,.

pariter ratione futuri fuperfint.

s Donit

dem alias datur a&io ,. fed

hat

Ob damna enim futura evitanda, nulla qui

cautionis damni infeQi , à rebus inanimatis ruino-

abl

duntaxat poftulatio

:

yis p

fis metue

ndi. L. é.

& L. z. $. ff. de damuo infetlo. kl1mc cautio ad

fes. anima

tas & feras fpeciatim ,. vix videtur extendenda. res inter

0!

animatas & in animatas hujus in cautionis exadti

one difcrimine fingu-

duf

bis conilat: czmres

u

Jari intercedente, c

eu ex Ulpiani £. 7. $. 1. ver

u

u& damuum dederunt , ipfé extent : &des autem ,

"

i

quidem animatas ,

Verum enim verg

du

(

:

fivuina [ua damnum deder

unt, defrerint extare.

feras exípeCtandi , remediis juris analogiz

r afrlüen

W

nec hoc in cafu damni per

convenientibus deftituimur ,' & judicialibu

s & extrajudicialibus ine

o

fraexponendis, Ipía enim naturalis ratio

fuggerit, ut illi qui con-

1

fervationg

T

h :

f44.

HILDEBRAND' de Conjärwtian:

L

ia

fervarione férarum atque beftiarum damna aliis inferuntk; : ä&höcid

julte metuentes fecuros reddant, Schilter. Exerc. cit.1 beor. Pratl.19.

tb.1. Mecdifcrepantia ab Ulpiano i& L. 7. $. 1. ff-de damno infett.

F

adduQa, ubiqueobítat omnis cautionis exactioni , utut non fecun-

" im'rü

Q for

dum Legislatoris verba, bene tamen ejusdem mentem, cum ferz

circumvagantes non fint ita in poffeffione ipfius domini, ceucatera

Áipedi

animalia, ut poffint infervire damni dati fatisfa&tioni. Nihil pro-

ttndens

inde impediet, Ulpiani rationem iz L. 7. $. 1. de damn. infett. eli-

laud va

Nendim

quis inanimatis accomodatam, etiam ad ferasextendere, his potif-

dummo

fimum nondum adprehenfis, & fpiffime in Domini venationis pof-

feffionem nunquam venientibus, quo & (uo modo refpexiffe vide-

t5, tm

O Ca

tur Thomas Merckelbach. ap. Klock. coz/il. 30. H vol. 1.

(s Cor

$. X

fLindy

Numc fe-

; Ad damni datireparationemc

uendam hzc competere cen-

ittrod, j

quuntur

Remedia

fentur Remedia: Nempe de paítu;

el utilis L. Aquilie, velin fa-

ex e

ad damui

tüm [ori

&um actio. L. 14. $. fin. ff. de P. F. ci L. fin. C. de L. Aquil. Gail.lib. z,

TAI102em

dati repa.

obf.68. . $. Georg Mohr. de Pzzar. p.1. 0. 4 0. 21. f0l 35. Thom.

tite gau

Merckelbach. /ap. Klock. cir. confil. 30. nut. 24. in verbis : Stidbt

fübii,

Éeniia.

€ompe-

teeiger teció man

fid) aus been SRedbten su erinnerm, baf biffal8

ts omn

ber Qbilbbansz»e

Vam, ?

tr, baer bas Dominium über bas Qilb, tv

9en erlittenen Codbabens, unb gu beffen effimarion enttocber sl

Sütee

L. Aquile, obet de paftu pecorzs atlione Qbet aud) ex Editto ff. f

Vb fs

quadr. panp. feciff. dic. mit SRedbt oorgenommen unb eiagefaffet

Amer;

toerben Ean.

Eousque tamen modo laudato Merckelbachii afferto

pun (g

eras jl

a&ioflis ex Edicto ff /f. auadr. paup. feciff. dic. movenda folummodo

adítipulamur , quatenus id intuitu utilis non diredtz actionis quad-

ail.l&'t

rupedariz intelle&um effe voluerit.

Cum ad id, ut a&tio directa

quadrupedaria locam habeat, non (ufficiat quod fera beftia nocens

in alicujus dominio fit, fed requiritur etiam, ut non fecundum na-

P

turam fuigeneris , fedcontra eandem vel manfuetudinem hucusque

Ut m

confecutam , damnum dederit. L. ;. $. 7: $ 1o. ff. ff quadr. pa

H

dic. per ea, quz hancin rem habet Lauterb. i7 Col/eg

dheoret.

Pï

s.

Uldillg fCI

d. tit. $. 7. in fin. Co

Z

d

"tüdor

/f. Sixtin. de Regal. lib. 2.cap. i

$. 2. 76. lluftris

"—

Dn. deSeckendorff.

: 3« €. 3. Regal. 5. $. 1.ibi: fie aud) mnad) $3il;

"j

ä.ig)feit, folcben vera

nlaften Gbaben ;u erfeten , ggbqlten feyrt.

Qs dg

W -abn

$.XIV.-

p

—

Jines

f femrm "eCIUA,

f4$

&ehocid

$. XIV,

Drdug,

He -a"ö:*tiOnes proutiin Dominum venationis vel mediatum p

Z

onfecur.

vel immediatum. Imperii memnbrum exiftens competunt, itaquo- z« aZiones

um fere

que fori ele&ionem, in quo inflituendz, c

uique easdem moturo ^«ffasze

cero . u-

fuppeditant. Quamobrem a&or reftitutionem damni accepti in-

AC

fíregali , im

tilpro

tendens, hocforum rei folitum absque Proceffus nullitate praterire

judicits

haud valebit.

Unde fi membrum Imperii immediatum eft conve- 175cri

f vl

^

!

i

niendum , ipfum adeo Auftregarum forum eidem erit adeundum ; fwor s-

dummodo requifita hocce judicium fundantia extant, vel immedie- 4*

yions o

tas, tam ex A&toris, quam Rei conveniendi parte huc neceffaria,

pexiïïe qile

dl Il

Ord. Cam. p. 2.1i5.2. 3. " fegq.. vel iftud forum fingulariter conce-

dens Con(titutio , feu nonnullis Civitatibus [mperialibus id privile-

gii indultum. Limn. de Zur. Publ. lib. 9. c, y. 2.16. Schweder.. i

introd. in us Publ.part. (pecial. ftl. II. cap. 17. n.6.. Utut Princi-

p

pes ac eis Principali dignirate pares, etiam Auftregarum hocce fo-

ig, wlinte

rum fortiantur, licet contra eosdem agentes nulla ubique immedie-

1 Gul

tategaudeant. Schweder. cir.Joc. z. 9.

Hinc mediati Imperii , five

4f Thut

fubditi, fivefubditi non fint , ifthac Principali dignitate prafulgen-

nbis:

tes omnino conveniunt illac in- Auflregali inflantia. per verb. Ord,

-

Nj

l

|

il

Cam. p. 2. tit. 4. in fin.

1b folfen (olebe 9Iustrdge aud) mif ben

QBH 2

!

93auern unb anbern lntertbanen, gegen ber Gyürften

S5ürgetit,

TM

l

uno Sürftenmáfigen ftatt baber, Qui (ane contextus Ordinationis

Cameralis nullo alio fenfu accipi poteft, quam fübditos adeo Princi-

as

pem füum coram Auftrcgis etiam in hujusmodi prafenti damni per

Jpach

feras illati caufa, convenire debere. Blum. Proceff. Cam.tit. 27. 1. 62,

p(ilunm

Gail. Jb. I. obf 1.2. 6 2. Mynf. cent. 5. obf. 1. n. 2.

;&ionis qüä i

od

50 - XVO

(

Remelta

s

Pro damno futuro evitando, prater extrajudicialia, de qui-

ad futti-

ecunc

)

bus mox infra agendum , fuppetunt talia remedia judicialia. — Ni-

THU dAUR-

(

mirum cautio fententiz de damno dato latzinferenda, pro multi 547 evj-

m t

jl

Curare enim de- 72»4um,

T LL

h

tudine ferarum hucusque enutritarum diminuenda.

recen (en-

heor lP

b

bet a&or , ut illaper ipfum Judicem adjiciatur. Nechzc adeo ana-

!

19

B

f IifBHï

logiz juris inconveniens effe videtur, potifimum cum & alias vin-

s i

dicaturus rudera operis , quod damnum dedit, tam de praterito ,

quam de futuro cavere teneatur damno. £, 7. $. 1. ff. de damn.infett.

j P

nec non illum , qui alterum in fuis rebus inquietat & turbat, opor-

| Y

Zzà

teat

$3*

Gupps um

' HILDEBRANDde an[erwtiane

N

CM

teat eundem fecurum reddere cautibne ihterpoütä de non amplius

Jnt m

turbando, L. 12. ff./£. ferv. vindic. L.7.ff. de aqu. cottid. ci afliv.

intat

Huc fimiliter refpexiffe Thomam Merckelbachium, arguunt hacce

Vr

verba ejusdem.. Syíietveilen aberer(t amgebettete aCiones nur ab

ir Capi

fein auf ben. bereit8 erlittenen Codbaben unb beffen. Grflattung ,

legitur.

abet nidbt auf Éünfftige damna geridbtet, e8 fep Danm, bag mam

vermittelffber caution in pun&lo executionis FünfftigbieUrtbeil b

bin gxte.ndigen too[te, ap. Klock. p. 7 .Coizf(!; 40. n 244 in mned.

f

$ XVL

tontal

Mandatá

tro lot

five Clan-

Quod fi ejusmodi cautio fäntentiæ adje&anoniinvenitur, Man-

lofis a

fula.

data fine Claufula porro veniunt extrahenda, vel de non vaftandis

(atee

agris illorumque fru&tibus, perferas nimium admodum, ac in mul-

dorf. |

i

titudine usque huc confervatas, velde precavendo dano, impofte-

bnupt

rum hinc inferendo , & de non turbando in defenfione contra feras

(ute

licitefufcipienda, Pro his Mandatis fecundum Ord. Camsp. 2. zit. 27.

(tit

fundatis tenendum: Utique primo omni juti & equitati contrariari ,

f. 7' 0:

ita aDomino venationis, multiplicatz beftie in grande nocumen-

1

Venar

tum aliorum utalantur. Deinde publicz adeo utilitati haud conve-

g

Unde j

nit, ut pro voluptate ea, quam quispiám ex multitudine ferarum

f

|

tis qd

capit, vaftetur agriculturaalias egregie privilegiata, & confumantur

À

]

fructus, tam ad pauperes agricolas eorumque familiam exhibendam

t

|

fotel

facientes, quam ad fublevamen publicorum onerum & tributorum.

]

WW

perünentes. .Hic prafentiffüemum morz periculum eminet, huic

]

bt

damno accrefcenti quantocyus etiam per przcepta fine Claufula oc-

currendi , potiffimum , fi Dominus venationis fzpius de medela dam-

berl,

Cj

ni iftius facienda fuerit rogatus & admonitus, G eidem mandandi,

Oil

ut & damna datarefarciat , &ferarum copiamin pofterum diminuat ,

omnemque nocendianfam prafcindat. — Quaread fupplicationes Di-

ttiüf

cafteriis Imperii exhibitas, fimilia mandata emanafle refert ex Gyl-

i

ll

'táte

mann. Sympboremat. fupplicat. Cameral. 'Yhomas Merckelbach. ap.

DT

Klock. p. 1. cit. Confil. 30. 2.26.usque ad 2g.

Caute tamen in decer-

nendis Mandatis ad inftantiam Subditorum contra Dominos pro-

BIUT

prios proceditur, dum non ftatim nudis horum narratis credi folet ,

P

i, Th

fed Conftitutionibus Imperii provifum extat , ut literz informatoriz

primum exigantur ab illorum Dominis, contraquos querelam puta-

M&m

runt

$47

MERSPuneg

| ffurw »ociva.

aiüpliüs

. Nov. d. 4. 1654« $ .1 0 $. ibi: ben'e'niïr"i;

,ruht movenäämïä&c- Im

beribre fybrigfeit bie Proceffe nicbt

Cf

fecthanen unb SSürgern mi

t hact

Aeicbttid) ecfenmen ,- fonbern 00

tbero umb SSericbt (reibem, , Idem

Wt q

in Capit.. Cafar. Leopold. «r7. 14.

ftüf,

legicur.

A

*

& Jofeph. art. 77 X- ordmagum

j Ut

W

]

$. XVII.

j

Propofitis usquehuc remediis judicialibus agros & fructus fuos Ext; &;,;.

contraferas tuendi, nuncíuccedunt extrajudicialia, .FHzc inter pri- Zicialis

mo loco venit confideranda tuitio agrorum & fru&tuum , tam mo- aefe/fie.

iur, Mate

toflis ac latrantibus canibus , quam alii

s ftruQuris quibus ferz fugari

n wands

& arceri poffunt ,

omnino conceffa.

Illuftris Dominus de Secken-

, Acinmu

dorf. im &eut(deanürftem

C5taat, p. 2- cap. 3- $- z.ver.. Qui5e

baupturtg. ibi : obet mit b

etg

feicben fnittelit vertoabren , ober fo

, inpode

fellem ,

baf fie stoat as GG

ib o0m Godbabet

contra r

Éleine Junbebaben

e

Ertel. de

Jfurisd. Inf. lib z.

j .2.!&125'

an ibren rudten a

b(dbtecten fónmen.

contatit

c. 7. 0. 6.

ec cuftodia ut defenfionis

fpecies nulla prohibitione

le nocume

Venationum Domini impedire v

alent. Bocer. d. Regal. cap. 1. s. 70.

haudtone

Unde Mandatum poenal

e de relaxando ca

ptivo, adinítantiam Illu-

jine f

ftris cajusdam contra M.

B. Decretum fuiffe referunt: Df €5.(y. G..

einen &5d)

af Ruedbt , woegenbe

t (o voobl su SSe(cbüigungber Cd)as

onfamuntr

e toiber b

ie Cilben Sbiere ,

afà Sefo/Gerodcb8 urtb srüdbte tvis

ibl

ilbpreth, ungebrügelte Jounbe ges

r

berba

otbeunb (c:mar&e CIG

toc

[dbet Supplication qucb biefeé eitte

m L

balten, bep

fangen [affeit ,

Qu

oerteibet gemefett ,

toie Die

ftaiferl.. Stafeftát ern(ilicber 95efebla

Cdoreiben an

*

G. G.. abgeben laffen , bero C'Gifbfübren ub

nidt di"?'

Cimilbbamns-JDe

gung anberg nicbt,

bannben gemeinen Stedyten gez

m,mdm l,

màg, alfei au

fibren Cigentbum,

Girunb unb $5open, urb alfo

d

obue 9xánnlid)es

& daben anguftellet ,

bag aud) niemanb verz

rontu

in Gruno unb Güter mit Baunen, Jourben unb

(av]

voebret fepn (oll, fe

OfGilbbrátb , fogut alà er Fónte gu bet»

d. 2

auberer QSefticbigung 92n

mü dew

wabren, gurtab

[ baf nieman

b (ufbig , avf ben feinigen uno mit

e

inenSXtacbtbeit

einen anbern fein QGilbbrdtb su unterbalten, Con-

pinos u

S

er. Thom. Merckelbach. ap. Klock. p.

1. Confil. 20.2,28. 7 Gylman.

du

in S]mphoremt. Supplicat, Cameral. tom. 5. jhpplicat. 62. fol. 284-

u)

a

Zzii

$. XVIII.

n

-

b

rA

HILPEBRAND de Conjärvätione

uxémauan

l.I n

15, pol

Peoffunt

Dinusn

Denique nec hzc fpecies.proprie defen(ionis eft deäegandaii

permiffa

ferarum multitudine damna metuentibus, utin cafü efflagitate me-

um, q

Jeil.. fupes

tiontur

rioris fe-

dele planz non fecuture, noeiyas (ibi befti;s agros depopulantes &

dvenati

yY€ 2gT0$

in hac vaftatione deprehenfas , occidere, atque fic fundos & fru&tus

depopus

fuos defendere valeant.

Quod fi énim cuilibet pro defenfionererum

Jantes ,

fuarumlicitum eft, lzdentes & va(tantes homine

quando-

d

$ repellere & quan-

que licite

doque' adeo interficere. L. 3. $. 9. L. 17:

ff- devi & vi arma

t D

V

Jf- de L. Aquil. L. 1. C. quando lic, snic. frne judic. fe vindic,

Quidni

octidif

etiam liceat multo magis bruta acnociva animalia fruu

fe.re,/allio

s a fupremo

dla tatk

Numine datos corrumpentia & vaftantia enecare, cum rerum füarum

venatiot

tüitio contra has non minus quam contra homines permiffa effe de-

PUR —PMM

beat, ex regula, ut, cui plus licet, id quod minus eft, eidem haud

eütrita

fpponi

debeat. effe interdi£tum. L.27. ff. de R. I.c. 5 3. de R. Lin 6:10. Hoc

argumentum a majori ad minus affirmative procedit , etiam in matería

OM

titione.

odiofa, Gravet. Corfil. 457. z. 9. & frequens 'effe folet a per(onaad

Merckel

Jutqti

tes, Nicol, Everhard. zz Topic, iz loco , aperfona ad res.— "Tametfi

perhanc defen(ionem alienis rebus nem

peferias (imuldamnum detur.

fl

L. 3. $. quod ait Prator. 7.ff. de incend vuin.

LL

lt

d. P us fumo.4 9.

omm

S. quod dicit. 1. ff a L. Aquil.

Unde poft Didac

- Covarruv. zzze-

Vett . c. peccatum. p. 2. $. 2. verfrc. illnd

À

profetto. Nicol, Ev:rhard. fun.

Confgl

confil. 10.2. 57. Vol. i. fthoc cumprimis juris nsturalis defenfionem

bng, i

—— ORRPSÓRA —— RRE

nq

di&antis fundamento'nixus fcribit: - /457

itos ab omui pgua immanes

effe dimittendos , qui feras ,

boc mode fuis Jégetibus C pratzs smocentes

Wij

eccidunt ; quando Peincipes

lVenationeg

differa

probibentes tantam multitudi-

Ti jam

nem ferarum enutviunt , nt ia extea

Jplvas er umpant , er me[fibs ac

fegetibus damna inferant,

qua ipfé Principes uesquam ve[ltuunt. Hanc-

fl

ce defendendi rationem

ex eodem zq

litíüm

fimam pariter reputans Thomas Merc

uitatis naturalis principio juftif-

Dndent,

kelbach.ap Klock. p. r. cit. con-

ffl. 20, 2. 9. itaconfuluit : (2

etgiebt fídy bodb biefer ocbluf , bafs

Bufelfo

5od-woblunb CGobl. Gyeboh

tfle Derren Confülenten ; oberbero

t Ms

Untertbanen mit gutem

fo ibten 9fecfern um

Syug sRedbtena

bag fbábtide QBilobrdrb,

0 Ziefenr Dermaffe

Il depopulzndo juft&cf, im-

Ckclb.äp

pune jufdllen, un

b gt er(cbieffen suge

nino abludunt ea;

faffet. — Cui pariternonom-

qua habet G('Ot.. de.

I B. e P. lib.2. CAp» 1. $. 13

3. Bs

"Rtþs

d

femmm HoCiU4.

$43

T

*n.. 1ndn f;a.. Sicuti alioquin ne&e[ïï-tas extrema praftat juüu res af-ie-

nas , potiffimum eas , que olim communes fuereexiftimatz; itanom

minus neceffitas defenfionis , facultatem in feras iflas nocentes prifti-

ttgndi

Fflagitatæmc-

nam, quafi poftliminio reftituere videtureis, qui exinde damna pa-

tiuntur, obnixe efflagitata potiffimum earundem diminutione, fed

popts lr

avenationis Domino usque huc plane non obtenta.

dosd hfs

smítonetrum

455 XEX.

Tl

Vittdh l

,.-L;Came ££men ifthoc remedio occiíionis utendum , nullb fcil.

Propría

i, Qu

L4c fHitip

fere alio füperítite. Omni enim modo primum tentandum, an non

Adpibends ..

durzliptm

alia ratione hzcce nece(fitas evadi poffit ; puta adeundo Dominum ;,5; 4

w torm

venationis G enitendo, num precibus diminutio ferarum usquehuc

mum , fs

mj de

nulla me-

enütritarum, obtrineri valeat, id quodin alio neceffitatis cafu pariter

del,

P. dl

fupponit

Grotius Z. /. $. 7-

I(thanc demonítrationem, annexa pe-

A

: Jequi-

in ftt. h

titione in

flanti fa&tam, fepius iterandam , prudenter fatis fuadet

m inatnd

d Klock. p. i. coz/il. 20. 2. 1 . in verbis: 9Y8d)t8 Dea

Merckelbach. apu

t perümaad

floweniger aber fónte mi

t bem 9Bifo ju fülfen, gefragtet maffen

« Ti

gleid)mo

bLal(o oerfabren oeroen,

af umb mebrern Gimpta tvilz

m d

Ílen, Sur

ftenberg nodb 5mep ober bre) mabl mit ber angebeffteteit

ff;;;kfumu.æq.

Commifiation et(ud)

et-moerbe, bafin miebrigen tyall bie -Derten

virtuy. i

Confulenten ben Sybriaen tu 2Ibmenbung Deto eujerften C3erbers

OGilb8 etmas 3u vimgern , unumbgaánglid) perz

abart ]

ben8 , bie 9fnjabl

s deftont

bengen , aud) motber

unbillige Gervalt nad) CBermógen banbbaben

i m

müften.

Non.tamen nece

ffum ducimus ,. . ut hec defen(io privata

differatur ; donecom

nia ceffent judicialia remedia , vel reftitutio dam-

yatic a

i

d

ni jamjam illati haud fiat, , ceu exiftimat Nicol.: Evethard. vol. 1. Coz-

fl.10. 1tm.57. - Namhis licet adhuc p.endenätiþxfs;,l occifio depopu-

gupus

lantium | ferarum in agfis'dcprehcnikmm non extat prohibita, cum

TT HJBF'

rins o

endente adeo lite;. cuivis licentia fuppetat, pro confervanda fua

TAU

poffctlione .

el qu:fi libertatis, faosfructus & fundos eo modo con-

tra nocivam

devaftationem jure tuendi. Gail, Jib. 1. obf. 14.5. Mer-

l

j

. . 20.

p (

wt

ckelb..f?. Klock. cit,loc. 2.418

501 ,XXI

v

epiitit)

n

Hac in occifione porro exigimus , ut fub permiffu & auctori- 3".

riternot T

i damnum patientes & feras trucida: occifre

tate ejus fiat, cujus Superioritat

Z22

turi ^trarum

u

;fo

! HILDEBRAND de Canfärwtz'one

E

4509 nifi

Superto-

turi fubfunt, — Neipficitraejus voluntatem ex factis fubditorbm;æ-

amino.

rum pra-

diofum defen(ionis negotium fortean enafcatur, rurfuüm prudentiffi-

d od

d.

fcitu £e*-

me innuente Merckelbach. ap. Klock. ciz. Joccm. 11 42. i rg. Conf.

M quic

goiffa.

Ertel. Pr. Anr. de Turid.infer. Civil. lib. 2.cap. 25.obf. 1. Sedhanc

viam fa&ti Domini Venationis propriis fubditisin occidendis feris,

popofit

eorundem agros & fru&us devaítantibus, non eque competere arbi-.

itltatum

tramur, fatius ac tutius putantes, hos judicialibus duntaxat reme-

] ntionis e

diis contentos eífe oportere, neipfis nimium admodum vinculum

'; Tley, 2

obligationis in eum laxetur, cui homagio addi&ti, Gne pietatem

eidem debitam, privato molimine tranfilieridi eis anfa detur.. : Quam

4

ob rem adeo nec remedia judicialia eisdem facile concedenda: puta-

Eod

mus , concernentia potiffimum jurium Regalium exercitium. Capit.

) fit

Detm.

Leopold. z 3. ibi: $eicbf Leicbtlid) gebóret, fonberi a limine ju-

dicii abzutib u fc:hulbiger parition qmn (eitten ganbes 2 Sür(ten unb

| lsLycd

| lggerere

Jerrit geroiefertperbe, R. . Iov. de 4. 165 4.. 10 g. ibi:: Dentett Lt

4 &t f

tertbanem unb $5urg

|

«n toiber ibre i')bri-'gfeiqt bvic Proceífe nicpt

1 agl

Ieicþtlicben ecfenmern,

M q1)

o

$. XXL^

LE

Fera otci-

Sed fete depopulantes enectz ad Aqüe'm p'ertixiäant,; & num ca-

(Ututet !

[^ funt

pienti, an Domino venationis fint relinduendz, denique difcutien-

(IttoGtl

Dorpamo

106 atbv

«jenationis

dum reftat. — Covarruvias quidem z Reledd. c. peccatum. p. 2« $. $..2

relinquen-

exiftimat, feras captas, licet contra interdiCtum venandi, acquiri ca-

: Wietid

da4 "vel re-

pienti, cum fera in naturali libertate conftituta , nullius adhuc effe

B

flituenda.

dicatur, & lex prohibitiva cenfeatur tantum afficere aCtum venatio-

lt

V n

nis , non vero acquifitionem ex venatione; potiffimum etiam heic

ipía fera in refarcitionem damni occifori dati cedente , proutarguen-

; Niponi fu

dumex eis, que tradit Nicol. Everhard. [un. coz//il. 10. , 57« vol. £.

Wf

0

Verum enim vero tutius feras ita occifas venationis Domino relin-

M

l, tt

quendas & reftituendas judicamus , occidendi ifthác licentia potiffi-

mum in diminutionem ferarum conceffa , pro coníervanda magis

L

R

poffeffione vel qua(i libertatis quam damno actu dato recüperando.

&med

Hacpermi(lio enim ultra intentionem juris concedentis non videtut

bt b

)

efe porrigenda. Unde olim illam feras ita depopulantes perimendi

t

facultatem Conftitutione Caroli VI. Galliarum Regis , ea folummo-

szmh

V

occifz ,

Wt

dn

do praítitam tradunt conditkione*, utferz damnum þi'nferentes

domino

p

7

| feraruem nqcz'fwz.

/

j

EWP

Mmth

$

:;döfdino jus venandi habenti reftituerentur. . Confer pott Guil. Be-

nedi&t. j2 Repetit.c. Raymutius. i2 verbis: & uxorem nomime Adela-

"

t

vulmiff.

1j nf

fram. . 3 5 3. cit. Nicol. Everhard. Tun. lawdat. confil. 1 0.2. 37. V0l 1

Sed hant

Nec quicquam juvat id , quod fupra ex Covarruvia in contrarium

j feris,

propofitum ; fiquidem iftud, ut merum Juris Civilis conftitutum,

tte athj«

ad (tatum hodiernum germanicum, quo ferz in dominio Domini ve-

W IG

nationis effecenfentur , amplicandum quam minime. Schilt. Exerc.

^

jnndut

Theor, Pratt, 45. tb.. 10. Q H. -

g p

$. XXII.

r Qu

-

d putt

J Eodem ex fundamento & rationibus id fuadentibus , ad reqüi- Quefiio bue

u Go

ACIIS. TE R

fitionem cujusdam Status Imperialis tertii Ordinis , Collegium hu-

91HtA.

xlimint]o

jus Lycei Juridicnm, non dubitavit Refponfum fuum affirmative

Vi ul

fug

gerere ad Quaflionemipfi propofitam hujus tenoris: C'Bae matt

: tl

enblid) ben unt

erfaffenber Remedur, tb differirenben ?Ib(cbaffung

roedf I

bergleicyen (d)

áblidyen Gemilba, su 2[btvenbung gró(ferm Coda

-

A

beng- unb anberer obgebadbterzmaffen , von pem iqurgebultiger

£anb

manmt be(orgenben Ungelegenbeit , SbrigFeitfichben 2(mtotves

ga,

vor Smittel unb CfGeeg su ergreiffen, bamit (oldbem 1Inboil

gefteuvet roerb.

e ?. nb ob man nidt befugt , unb mitoRedbt vere

, &mme

entmortlid), toei

ín fic) bas$ Glemilb voeber mit Fleinen Jyunbern

g dilcutét

10d) anbern 9c

rjagen unb (dbeu madyen pber abtreibenldfet, baf

; tz.g.f.WO

(iefen unb liegen su laffen ? obet (o gut ber lt

(elbe nieber $u

j at

fertban immer Fan,

folcbes su vertreiben, mitbin ben Coeegen ,

TM

(oibu GXtt burd) fe

ine 9Xtübe unb Sleif auff bem elbe atjabte

mv

lid) seiget unib beftbebret ,

móoticber mafjen qu conferviren? Secuti

s um

Refponfi füumma hifce conceptra

fuit verbis: af vot allembie Sy2otba

Youta

fU

bur(ft erforbere,

nod) ein unb anberes mabl Denen benacbbarten

baé G'emilb 10 Diffeitiger Lntertbanen. Gd

n

Serr(dafften, fo

elegentlid) begen, (reunb »unb nad)barlidye

i gt

ben , bermafjen ang

j pl

nadjbructfame CBor(t

ellung , su berbierunter gu beforgenben nótbio

vgndä W'gls

ger Remedirung $u tbun , ub gmar m

it bem enblicben 2Infügerr ,

p

P 1

bafi ben beren fern

ereulinterbleibung ,

man (o gat bie permanbte

g

ul

unb sugetbamn

e atcme

Wutertbanen uno Seute, umb mur oon ferie

tenRuin tb

CerberbungDes ibrigen ia 2eitengu geficbern , umb

j mmm

db insiea:

T

türfiden.

g

Cïæ'

at in feiner anbeþn ?lbü;ï)t,

—

ald nur 59 rlebigh'ci)er n

joni

l [j 2 HILEE?RAND de Conjäfpation& femmgn noþivd..

türlidben SKecbten unb fonften beEinotlidyer erfaubter Defendirung)

beó ibiten oon G3Ott. befdbebrten Goeegens auf ibren Gelbern umb

Qmiefen , benn aber aud) einfolalicber 2lbroenbung bes. teeniger

nidt ber publico bíeruntee mit anbeimmad(enben 9ibgangs an

Soertfbafftlic)en Praftationen , gar nicbt gu verbenden baben,

ober ibuengubermebren gemeit (eín mürbe , ba& ibnen alfo (ibdbz

licbe báuffige 2IBilb , mann e8 Dero Selber, CBiefen unb Scüdte

fernet, al& ge(cbebem, betretten , unb gleid)fam depopulando oerz

toliften (ofte, aleidwooblen , ba es fid) sumablen nidbt ab(drectenr;

nod)barunter anbere Joülffe sugeftanben toerben tvolte , burd)

] (

fiieber(dhie(fen unb fállet , abgutreiber, umb Darmif (o gut fiefóns

men fid) felbfte su SSepbebaltung be8 ibrigen qu rathen, bie man

bann aud) ii folcber al(o eon jen(cit felbften veranlaften eufferften

$3egebenbeit , oermittefft , bep benenbédoften Seeicbs;Dicatteriis ,

erboffenttid) leidt su erbafteniben COerorbnung, pro defenfione

B

be8 ibrigen, aud) Svecbtlicben ju vertretten, Feines CfGeege8 ent»

fteben bürffte, — Rationes ita reípondendi, cum antecedentibus ex

"Z hefibus fatis innotefcant , -heic adjicere duximus fuperfluum qui-

dem neceffarium tamen, ut hujus pertrationis flumab-

rumpentes, B. L. affectum benignum nobis

expeteremus,

G

T

D.

CICMe-

fid, D

Iueg,

Mi ffme

di erar

enxcus f

't Im'my.

l * C

&

Mffe

Wm, ,

Wi j,

Á

M Pgu

Vtrtey ]

XVIL DIS-

Gl ,l

0. Y

]

« (o) Eb

f;;'

o ag

XVII.

ndtunt,

AT

DISSERTATIO.

fettipt

115 d

LIBERARUM S. R. G. . CIVITATUM

Mbgt,

Md)äb/

JUDICIO AMICABILI,

EO

N

PRO LOCO DEFENS$SA 4

E

iW

eäi

CHRISTIANO HENRICO $iflet; D.

j

ff

i,

]

l

uj

: Et in Eberhard

. Profeflore Juris Extraordinario,

ï

l

|

Qitit

RESPONDENTE

du

!

. JOHANNE DAVIDE SEIFERHELDO,

A

Hallano ex Suevis.

Diclteris,

o defnfon

TUBINGZE, !7!9.

g t

pR ETA IIO,

«dentibsit

B.U s.

vrüüum qu'i- ,

lennium efh, €d quod excurrit, LECTOR BENEPVOLE , quod þang fp-

i?umab-

li

fam, quam bodié , Cathedram con|cenderimus di[putatoriam , Exinde,

in publicum prodire nec libuit , nec licuit. — Cum autemivfignis SERE-

NISSIMI PRINCIPIS ac DOMINI NOSTRI Clementta Profe[forio

normet haud ita pridem admoverit muneri; EJUSDEA non. modo

Clementiffimum AMandatum , fed €3. vecepta ballenus "Academia bujus ob[ervan-

tia , tt pro Loco boc Profe[forio legitimé obtinendo , Specimen quoddam publicum in

lucem edevemus, demandarunt.

ANoftri quod erat boc enodo offici , quam luben-

n[[imé feciffemus mon citius modo, nifi tale mobis placm&:t Thema , cujus delinean-

di grátta , spipertitam ante puälz'comm atlorum communicatiouem , pennam arvípe-

ve minus videbatur con[ultum; [ed €8 in forma aliquanto pleniori , zifi Nobilifrgni

D». Candidati Refpondentis petitum AMedieationes woflras anguflioribus smcludeve

juffüffet cancellis. — Quapropter etiam, quod , inopimato (uccre[cente paginarum nu-

miero , mimis ut videbuur feflinanter filum abruperimus , omultaque omiferimus (ci-

tu in bac tpfa materia oppido quam nece[farta , veniam dalis , eo , ut fjeramus ma-

jorem , quo eadem $n Tratlatu peculiari , quem typis mandabimus , omnium quam

freri poterit proximé , fupplere B.C. D. conflitutum ff Nobis. Tantapariter vitiobaud

vertes , quod prafens pra alus [elegerimus Thema , perpeudendo, quod , utut.Du-

calem fcandamns catbedram , m'equ ncflri potius videi 1 po[[et offci , Jura defen-

Aaaa

ere

(II. DIS-

P æ*—n—

$54

EULLER de Gä:ï')a'tamm Imgerit

at

dere SERENISS. PRINCIPIS NOSTRI, ff non pecaliaria , E lef»;' mä alsis

l

f. Üj

jaitem Principóns Imperü consuuntas Hlatamen adeó jamá clariffisais dedutla fint

hveto,

Firis , ut itsdem addere quid aufuri mimis baberi poffemus prefumtuofi : Civitatum

é contra Imperialinm juribus, pro derelitlo propesaodum babitis , Quibus tamen

li dubi;

giüratum

1

eum, non Prafes tautum , fed &9 vel maxime Praclartifmius Dominus Candidatus

1

V

Kefpandens, tanguam Civis ex. Prauvlili Lnperii Civitate, plurimis obffriidi feut

LBERV

modiss praterque ea , n integra bac. Differtatuome , SER ENISSIMI PRINCIPAS

liibus,

ac DOMINI NOSTRI furibus aut P*iuilegüs, ne in wminimo quidem quid con-

[ecant j

tineatur contrarium , ampliorem inffituri noffri vationem reddere [uper[cdeues , ut

que iterat

valeas (?æper ; Naäi:iue ima noffris cum couatibus faveas ,. precamur.

pi

B. C. D..

diio naf

NAUG. DE LIBERARUM S.R.G.1I. CIVITA-

tücabili

DISSERTAT. I

TUM JUDICIO AMICABILI,

tibuss H

minatim

56 I.

Uemadmodum M. TULLIO CICERONE (2)tefte, belli fortuna an-

tiones Q

VK

ceps femper eft, & dubia; Ita quoque, in militia, (ut italoquamur,

cuüm IMPP. LEONE, & ANTHEMIO, (2) atque DIONYSIO GO-

t quosd

THOFREDO,) (c) togata , fivein ]udicis, litis eventum vel maximé

CH

incertum effe, rectiílime, fa

Dim pris

VOLA. (4

o jam tempore , obfervavit jC CLARISS. SC(E-

Wem, m(l

H. Quz ipfa obfcr£7ati0, cüm eó majorem hodienum fibimet vindicet lo-

N

to, feäi

cuüm , quó omnes ferm? lites in judicium dedu&z, proh doler! fa&tz nunc

VLK

videntur arbitrariz , (e) proinde cauté omninó agunt, viáque incedunt opti-

má, qui in litibus, fi quas habent, non convolant ftatim ad judicia; fed, fi

( ,t

dljdi

unquam poffibile, ad alia potius litium fopiendatum remedia confugeft? p

unt.

HI, Ejus-

(f

[/

?2

CAQI

(4) Lib. 1. de Offie. cap. 25.

(P) I» L. 14.C. d. advocat. diverf. ?udic.

poti

(e) dnmor. ad b.l. li, v. ubi dicits: ZIsbiltam feonile eft Lello,

Pa

-?gg&m lus €9 judiczum.

(4) n L. s. ff. d. pecttlic.

hj

( Vid. JUSTI NOMICI, [(ub quo nomine PHILLIPPUM BURCHAR-

0 Yi

tí]

DUM latere, ex'Difcarfu patet ab hoc edito, 4e bodierse furispruden-

tienavis À vemedis y auno1692. ediso] Coufilrum nvviffimum €8 amnuium batle-

LE

xus euulgatorum facilimum , de locertitudine 84 amt

sguitate Puris tollenda -

( ln

[mreve controver[(a decidendo ; feu de no'vo Codice faci

S!(b t

?üda , 40. 1676. editum.

:)w

$

Penonemeptgr

- Judicio )Azmz'ckä!li.v

[ u ais

-]H. Ejusmodi Remedia, 'à Do&toribus paflim recenfentar varia, (f) intet

du fnt

illa veró , commendatióne omnium digni(fima viderur Compofitio amicabilís ,

Ciita

feu dubiz rei tractatio amica ;; maximé omnium, fi quidem lis eft inter Ma-

]u t

iflratum & Cives, aut Subditos, (g)

du

é cónfidera(fent S. R.G. L. CIVIT-ATES

]V. Quod cüm & inter alia, prop

nlb fat

LIBERUE , olim, i» plerisque non tantum , illisque poriffimum controverfiis ,

QUP

&litibus, que inter Magiftratus oriebantur & cives, arbitrarios fibimet que-

qm' f

fierünt judices; Verum etíam, pofteriorum intuitu , exprefsetandem , vicibus-

hts M.

que iteratis , in. Conventibus fuis Civitatenfibus univerfalibus, ( auff ibret

gemeinfamen Ctát

t«SYagei) de eo convenerunt inter (e: ut, & quandoSe-

diio nafceretur in Civitate aliqua , proximé ftatim ex gremio, ad eandem

V

amicabiliter co.*npa&evdam, aliquos Eódem ex ínis mittere teneantur Senato-

d

[

ribus ; Hancque conventionem, Receífibus circa difceffum (uum confedtis no-

minatim aliquoties infertam temporibus demum recentioribus, & ad conten«

tiones quoque, inter femetipfas oborturas, verbis excenderunt difertis,

foraia

V. Nos, effectum con(ideraturi per hanc ipfam conventionem productum ,

Joquitih

uti quoad ejusdem appellationem, labenter retinémus, quó à B. DN. JOH.

T51000-

CHRISTOPH. AB UFFENBACH, (5) qui Doctorum , quantüm novimus , om-

vedimai

nium primus , & hactenüs quoqueuuicus , negorii hujus aliquam injecit mentio-

[

nem , in(ignitus eft, ïUDICII AMICABILIS nomen; Ita hoc folummodó ad«

dimus unicum : Judicii vocem non in ftri&to hic accipi, proprio, aut aliàs confue-

vindical

to, fed inlariori aliquantulum , atque impropriori fignificatu.

fidg m

VI. Utautem có clariüsiutelligatur , dcdqwönam proprié hoc a&uri fimus lo-

edunt (p

j o

co , Cicetoniani (7) haud immemores moniti , ante omnia, Tractationis noftrx

J

(I4; !

f

objedi pramittendam arbitramur Definitionem , qua ex mente noftra , ita fe ha-

Aaaa z

bet,

gt p

F"(f) Vid. inter alios, SAM. STRYCKIUS, z» Iutrodutl, ad i;x. Forenf.

Q

lll,F/'f'

caute inflituend, cap. 2. per. tot. C VENTURA DE VALENTIIS, [five

potius, juxta F

LACCIUM, d. Pfeudonom. num $51. & DECKH. d. A4defp.

p.2:6. GEORG. VALENT, W INTHERUS ] i» Partbenio Litigiofo, L. 2.

TL

€. 3. €9 fegqq.

;!!

(g) Vid. B. DAV.

MEVIUS, p. £. Dec. zo. 88 dec. 222, & SAM.STRYCK.

TL

in. Diff. de Jave. Perfuafui , cap. 2. m.a9. p. 39. in Pel, g. Difp. 18. CASD,

n

1

ZIEGLERIUS, i» Dicaffic. f. Tr, de fudic. offcto €9 delict, concl. 22. $. 4. p. 411.

Yi

"À IMP

il

- (&) In abfoluto fuo, d« Cosíil. Jmper, Cefar. 2dnl. Tratlattt , cap. 12, Setd. 1.

-

L

p

Sub[ell, 7. p.157- D. tn frm.

l gdl!W'

() Quod is Lif. 1. d. vfficiis habetur , cap, 1. Ms 2

356

HILLER de Civitatum Imperü

——

us (o)(

bet : Quod Judicium hoc amicabile Civitatam Imperialium, nihil (it aliud, c;uäm

Bitium , inter Magifiratum maxime , Civesque lyperiaiium Crvitatum , autmn €3 bas

omanis(p)

dulam n

Sp/as invicem , exortarttm amica Tratlatio , in loco £ngtttetato , &'Deputa!z': proxime

Vicinarum Civitatum Imperialuum eódem miffis

epe , lites ba modo fimiantuy amicabili.

, u2 in/limtqa infinem , 73() ipforema

VII. Deícriptio hzc, cüm & in feperfpicua , peculiaris interpretationis, aut

gl0,

commentatiopis haudquaquam indigere videatur, &, quoad illa,

quz dubia for-

TON

fan haberipoffent, velobícura, i

nipferioribus, abundantem confecutura fit il-

NAN

luftrationem ; Nihil nunc magisin

cumbere Nobis exiflimamus , quàm , ut de hu-

du

jus Judicii amicabilis OR/GZNE

, hoftram in medium proferamus fententiam.

:mgm

VIII. E

quidem, quoad hanc, ad inveteratam provocavit confuetudinem ,

mmg(

nec non fpecialem , Ao. 159 1. abuniverfo Colle

gio Civitatenfi conditum Recef-

fu.

fum, B. DN. ABUFFENBACH,

(£) Verüm enim veró, cüm non folum , à quo-

wuf.

nam probabiliter tempore,

inveterata hec confuetudo petenda fit? indicare omi«

h 5

ferit ;

Sed & ad manus Nobis fint Receffüs Civitatenfes , Citatóillo, d.ao, 1491.

) &

longé antiquiores; in fola hacce B, Viri affertione tutó fübfiftere ne

quimus, fed

pari

potius

-

primordium hujus rei altiüs pauló repetere cogimur, ac inv

eüigare aCcue

Vido

ratius.

IX. Interim tamen

E

» Ut ad Caroli jam M. (utpote cujus modó feliciffimis

u

aufpiciis,

Germania noftrait unum coal

uit corpus) ztatem ufque, eidemveaícen-

)G

damus proximam,exacturum àl

un

illorum ftatus , vel modicé tant

Nobisopinamur neminem , cui modo temporum

um, eócum eft cognitus, quod omnium omninó

no

Civitatum Imperialium , (quo

tquot hodienum adhuc exiftunt, cazs ex vetuttiffi-

mis illis, omniumq

x

ue , in Germania nof(lra

, primis, quas, in Germania Cis- Rhe-

nana, Cisque Danubiana,

( & à Germanicis populis ipfis, & à Romanis, Galliá

Succef-

omni, à Julio Cæfare , in

P

provinciam redactá, (;) con«'ditas-,: (z) Jure

fionis,

h

——

(&4) s loc antecit.

-

()i

$4

(4) Romanis, & quidem primüm 4 populis: Germanicis, Gallicanam re-

[77

gionem, quz ad Rhenum erat, occupantibus, uti vid. eft ap. C/ESA-

ht(.

REM, Z.4.€9 j. Comment. d. Bello Gall. DIONEM Laf ;3. & AMMIAN.

!

MARCELLIN. Zi/15, FHifd, círca fiv. hoc modo: Nobis veró Trans-

[(77]

Rhenana di&á, Transque Danubiana.

!

W

( Quamvis fa&um hoc effe, neget, bel

A

aque Civilia ,. ne in provinciz

formam Gallia ordinaretur fü

:

bacta, obftitiffe, di(erté annotaverit DIQ

Lib. $3.

lw

RIN-

à

(z) Qx-arurþ nonnulla atque potiores recenfentur ah— HERM. CON

GIO,

—

ff7

j udicio amicalili.

:

n d

& ia Gznnania(ï*äagnæ

d quim

fi,o.nis, (o) Carolus

M. accepit: rzz» ex illis quoque, quxd

jiocfeculo po&

m& lr

Romanis (p) fea Trans Rhenana, TransQue Dan

ubiatia dicta, abi

Chriftum natum, Vto. (2)Epifcoporum maximé. (r) Mona

(teriorum: Regiorum

pxime

Áaaa ,

que

iimm

-—w.m*

GIO,, n Diff. d Urb, Germ. $. 32.

eg 25.

AMM. MARCELL. ;» Hiff. AN-

tit, 4ut

TONINO IMP, :z Itnerario :

PTOLOM.EO, i» Geogr. BEATO RHE-

xb fore

$, fab. Rubr. Provincia

N

NANO, 4b 1. Infht. Rer. Germ.inter Sellones alta

um à Danubii vipis at«

N

Romana , veteri Germania utrinque , &t d Rhem ,

tingente:.

ULR. OBRECHTO, in íuo, prater abío

lutionem , nihili

ententam,

Rerum , cap. 5. p 37

aenditer,

indigo opere, quod Predromum infcripfit Zlfaticar.

Y

?2H.LEHMANNO i» Chroz.

1. Cap. 9. p. 20. D. Edit.

lum N

feq9. CHRISTO

k

Sprr. L.

novi[.€$ B. JOH, NIC. HERTIO, ;»

Notit/a Veteyis Germania populor. p. t.

]im, iqu

C 1. $3. €8 cap. g. $. 10. $n Tol. 2, Opufc. Tome. 1.

P- 18-'9-;2065 f;'

ndicareon

partim à Romanis ipfis,

aof

(c) Ab Antecefforis fuis, qui easdem,

per varias,

partim ab Alemannorum gente, Hunnor

umque Rege Attila, reportatas.

equimus, l

vi&orias, in füam redegerunt poteftatem.

e[tigare At

. Et quidem, illuüri primüám, fub Marco Antonino Imp.

Geographo j

j feicifimi

PTOLOMAEO, Zib. . Geogr. cap. 17,

(q) Germaniam etenim magnam , feu Trans-

Rhenanam, ante Vtum Secü-

demyedln

lum, nullas plané urbes habui(fe , neque eas

dem ferre potuiffe Germa-

jo terporum

nos veteres, ex AMM. MARCELL. Zjb 16. Hsf.. pluribus contendit

m omniqö

HERM. CONR. :» dil. dif. $. 23. €$ 24. quamvis illad ipfam quodam-

modo dubium reddere, ac, jam Auguftitempore, & Trans-Rhenanorum

g C

yris U à

quosdam apertis defiiffe vagisque habitare fedibus, evincere videantur ,

quz ap. ANN, FLORUM leguntur , £» £pir. Livis, Lib.137. verbis: Civi-

]i

t Sucaj j

tates Germania cis Rhenum €4 trans Rbenum po[ita oppugnantur à Drufo.

[ron

Pl

(

| Hi en. in vicis villisque; degere probibiti: [Vid. ACTA CONCILII

n

SARDICENSIS, «o. 250. bab.in verb. . INon licet [impliciter Epifcopum cou-

jcitd

flituere in aliquo pago, 'vel par

va urbe , cui velunus. Presbyter (ufficit : INon

Am ïtf

necefe eff euimillis Epifcopum conflitui, NE EPISCOPI NOZAE N €$ .AU-

P

f

THORIT.AS FILESC.AT,/| SYNODI VERNENS. fab Pipiuo, 240. 255.

M

(MUN

v 1

congregata , can. t. 77

4: Ut Epi[copi debeant e[feper fPmpnlas Cvvitates. &c EPI-

STOLAZACHARLE PONTIFIC. AD BONIFAC.Z. ao. 742 ibi: Z4eri-

mje debes Charil[Erne quod im [aerts Canombns pracipimmr ob[ervare, w mirime

n quiüd?

per villulas , vel modwas Crvitates Epifcopos ordinemus , ue vilefcat nomen

on

Epifcopi ; apud Reges, arque im.gemores.,i fummá nicebantut oge., ut n

m

CO

uV

(

EULLER de Civitatum Imyerii

Batesnesn

$18

?

que ['a

wrindt ac a

latiorum (/) occälion-e , aut aliter etiam , conftrudiz) (üb Carolo MeCiUS'

demque , ex maículina ftirpe, Succefforibus , condido fuerit municipalium ur-

: i, f

bium haud longe dillimilis: omnibus omnino provcatibus, reditibus, atque

Erebr n rnrecirg

utilitatibus, (/f) penes Fifcum regium , ejusdemque ut plurimum Procuratores,

HEIDE

aut Exadores, Camerzquenuncios; Juris ve:ó didtione

; Ineró, mixtoque Impee

rio, (7) nec non integta propemodum, Rempablicam,

quibus

& quoad minoris quoque

()4q

momenti negotia, (u) vicario Imperatorum nomine; gnbernaudi poteftate, (w)

peiine

li, P

()) 0b (

folum liceret ipfis in nobiliores concedere urbes, verum eti

am, ut; aD-

;

titetg,

tiquioribus illis , numerofo Epifcoporum coaetui, in dies , magis magisque

Grivior

manni:

excreto haud quaquam fufficientibus, novz fierent hinc inde: Voti quo-

que fui, exftructis paffim Monafteriorum clauftris, compotes facti: Ingen-

it. Jud

ü non tantum Libertorum hominum, Clericorum ope manumifforum,

&ntécec

nine e:

numero ad loca illa, quibus vel templi, vel cenobii magnifica ftru&ura ,

vel virorum facrotum in(ignis authoritas atque fama celebritatem induxe-

E

tat , copfluente, zdificizque ibidem , eum cenftruente in finem , ut opifi«

dtar

cia exercerent, atque mercaturam, ea cumprimis venalia habendo , Hlis-

in $pE

que, qui Religionis caufa, ad facra hzc loca commigrabant, vendendo

obfi(te

aut permutando, quz ad vitz commodioris

ufum, necelfitatemve peiti-

lm i

nere videbantur: fed & impetratis poftmodum à Regibüs ac imperatori«

N

bus, pro ejusmodi locis, Civitatum Urbiumve

Gfrl)j í

no STEPHAN., BALUZIUS

juribus , Vid. hic omni»

, I Prefat. ad Capitularía Reg. Franzor. &

t?.ha dq

IOH. MABILLONIUS, d.

Stud. 7Moenaff.

Y

»

p

()

H

De Francicorum Regum Palatiis, diligentiffim? ege

:unr HADRIANUS

Yo

VALESIUS , i» Notitía Gallar, & JOH. MABILLON. ££., 4. d. Re drplom.

primi

er tot. De Saxonicorum, & qui poft eos, Imperium hsbuerunt, BEN-

QUs el

JAM. LEUBERUS, ín feitter 9Xa

gbebutgiftben Gtappellnfueg s.

| Q Q

767.[e44. & AHASV. FRITSCHI

US, d. Palar. €$ dou. domimc,cap. 5.

les: (1

(/) De quibus plura vid, ap. CHR

ies, h

Spir. Lib. 2. cap. 44. per tot,

ISTOPH. LEHMANNUM, z:» Cbror.

n

(t) Vid, ANSEGISI Co/lz8.

C

T

aptt. Reg. Franc, Lib, g

;6'. 48.81./00

(*X) Cen£ ILLUSTR. HALL

COmir;

ENS. PROF. DN. CHRIST. THOMASIUS»

Va [;

diff. d, Purisditd. &4 dMag

"fhratuma differentia fec. utves Gevanasar. $. 2.

(v) Vid. CONRING. z

ctr. D

hus

in Tratl. quem vocat &if

1/J- $. 72. non obílante, quod illud ipfum, tam

QUm

erifdbeit 2Sericbt vor oenen alcen Aeicbsr

UI

vogcgycn /. i'ff I. C 2. f m

-

"dpolog.CÀ ia -AGI. Lindav. paffim negavericDAN.

Duïibw

HEL-

&

R

p

$f9

fudicio amicabili

t

perin&e ac fub prioribus Francorum Regibus , (x) apud Comites (y) conftituta,

lo

ipdinu

mpera-

urbibgs, hiíce diftrituique utplurimum eisdem proxim&vicino ;(x)abi

bis, gt

tovribus

OCUf

HEIDERU $; cüm fermo illi fit de recentioribus demum temporibus, à

Oqit lmnr-,.

quibus tamen , ad antiquiora; confequentia in univerfum non procedit.

r quoqt

(x) d. quibus, id ipí(a

eftte,(r)

2

m GREGORIUS TURONENSIS att;&atur j usf. 6.7

*

X

Füfkt, Frauc.

pmn-

EU i, viatan

(7) Ob fimilitudinem aliquam digniratis Comitive , in Romano Imperio

ufitstz, latiné loquentibusita, vel,utex RIPUAKIORUM LL. z. 5 4. patet,

n,utnaü'

Graviones: In vernacula autem (St6ben/ feu porius Girauen: Alder-

n magisqüe

You qu

manni: abatate haud dubie, atque canitie, (quia nim. Comitum munus,

in Judiciaria poteftate confiftens, non nifi (ene&ute alios ex nobilitate

(; Inger

antecedentibus demandabatur) quafi feniores, (prout etiam hocipío no-

amilforut,

cAlimdutt,

mine expreffe infigniuntur ab HINCMARO, Rhemenfi quondam Archi-

Epifcopo, £piff. 3. c. 29. €8 25.) vocatos: non obfítantibus illis; quz: trà-

emindue

duntur à DN. THOMAS. dic. Difp. $. 66. ubi nim. derivationi huic , quod

1, Ut pl

i» SPEC. SAXON. L. r.art. 2. ejusmodi Judex (Oteffeaicaur, & (Otebe/

af l

obfiftere , propterque ea , nomen hoc purat effe originarium : càm non fo-

j vendento

làm in noviff. Edir, Spec. hujus Saxoa. in HONORATISSIMI DNI, AFFI-

eme p

NIS, D. JOH. STEPH. BURGERMEISTERI Corp. f«r. publ. €$ Priv,

: impezamti-,

Germ in loc. al nihil ejusmodi legatur: fed. & , fiquidem in aliis Edit.

j,lic onte

bunn. 3

talia deprehenderentur , poftcantum temporis fpatium , etate recentioria-

pud Saxones preprimis, ob reputatam fermonis ftylive elegantiam ma-

jorem, ad antiquiorum vocabulorum immu:ationes aliis procliviores, à

DN

primitiva hujus vocis originarione, facillimé 0mnium diíceffus in&i»;u-

tus eífe poffit.

-(«) Quamvis en, Urbibus primarió , ubi que fuerupt, prafecti fint Comi-

(l

tes: Índeque etiam, perinde ac alii, e. gr. Marchiones, f, Marce Comi-

r

tes, Die OtatdfeGrabenz a marca, f. limite: Provinciales veró, bie

£aubr Grabein/ à pagis atque provinciis urbibus deftitutis, (Neque enim

Comirum fimpliciter. didorum. dignitate aut poteftate major quondam

erat Landgraviorum ; hifce, illorum intuitu, ut fpecies tantummodo ad

TTR

genus , femet habentibus; Neque ullum penes me refidet dubium, quin

g.fl'

quam plures hodienum Comites dicerentur Landgravii , nifi generum fu-

fis m

um, Ludovicam, Lo:harius Saxo Imp. Thuringiz Landgravium creaffer,

u

Ducibus nen multó inferiorem , cqn&itutis fub imperium ipfius, perinde

a"[ DAi ]

ac

j

$60

a

Hl;LER de Cwitatum Inperis

ucacs aR EDO

Re-

zibus atque Regibus prafectos, (a) nec non Scabinos,.(!z) Comitibüs ;4 Miäïs

y(()pras

.

giis

puocoat

[ idesnd

Dd

ticim, l

ac fab Ducis, 1 2. Comitibus) ranquam à locis, in quibus j

ura di&ebänt :

ii ad m

Comites Civitatis: Vid. CAR. DU FRESNE :» Cloffario ad Scriptores medie

hn m

&f infima Latinitatis, lit. C, voce Comites Civitatis: p.m. 1187. ubi plura hanc

in rem adducit exempla: 88urgeQtaben/ SSurgeStid)terz vid. DN.

' chimb

THOMAS. di Diff. $. 99, €9 99. vel etiam fimpliciter, ac per excellenti-

vocab

am, Comites, nuncupati fuerint: CAR. DUFRESNE , d./. voce Cemes.

i Nut

p: 084. Nihilo tamen minus & circum jacentem Pagum, utpote à Civitate

ff X

nomen quoque adeptum , Jura ab eisdem accepiffe, teftise(t egregius ante

p

[erám

laud. DU FRESNE, Comitem in genere definiens: fsdicem Civitatis ac

pagi circum iacentit : cui addefis DAN. HEIDERUM, i» zdelis Lindav. p.

Duncu

49. €$ 573. ubi & derecentiorihus temporibus, quibustamen , quàm olim,

pole

multo magis imminuta erat, Comitum atque Przfe&orum in Civitatibus

t Co

poteftas, (equentem fcribit in modum : f£t[icbe toenige Xeicbe/Dog^

pl

teyen unb pfletten baben aucb auffer ben &itábten] einen gewil

plura

fett Djfe«, ober benammte Xeicbezaloó J&oníglicbe Dór(fer mitqer

quis

bracbt : €8 i»loc. «l:. YOte nicbt wentger otefe (bie Sieid)s59gte)

ante

tanpen etáoten/ (ampt oeren Comiratu suttletcb/ &c.

fä rge &!360.

(o) S

& CHRIST. LEHM, L. 4. Chr. ópir,

€. 2. P. 231. CS c. t. p. 261.

C

(4) Munete hoc defunáos vel in propria regulariter perfona , vel etiam , ca-

bt

1

(quanam veró minores faerint caufz

fu, quo impediti , quoad caufas minotes, tam Civiles, quam Criminales,

mj

; queznam majores ? Videri poteftin

D

UR. PROVINC.SAXON. L. r. avt. 59. €9 L. 3. art. 52, JUR. PROV,

A

SUEV. c. $.. 1. & ap. ILL. DN. THOMASIVM , £a aatec. Diff. $. 71. €4

(

754) pet vicarios fuos, ibre G5tabsalo Gtattoalterz Juniores quando-

L,

que, vid. JOH'. MELCH. FUCHS , i» fuis AAddir. ad Chr. Lehm. Chron.

( N

Spir. L. 2. 0. 22. p. 87. £. necnon minores, vid. HINCKMARUS, ;n Epif?,

übi.

4d an. 78$. vocatos: Scultetos nim. Shultefios, Shuldefios,

Gdultei/

Gdul&en &dulbpei

i

d

lett / in Civitatibus: Centenarios vero Comites,

Plun

;

f

Vh

& [udices, bie 3ent« Gyraben/ in vicis.

O

C) Senen Gdeppen; Gxdjoppen/ ober Cidüpffent abantiquo, ho-

llock

ieque antiquato propemodum Germanico vocabulo

, Gaffen/Odopf

II

fett/ i. e, eligere, creare, conítituere, (

ciatim eligebantur)

quia nim. ut in textu dicimus, Ípee

(K) Cor

ita forté , fec. H. GROTIUM , i» append. Epiff. 7 37.

Dpu

ä-liäs veró etiam, 1

2 Legibus maximé Repuariorum, arque Salicis, Ra-

chim«

OPu

T

3

Judicio amicalihi.

$61

N

ht

ü(iisRe-

giis, (c) previà ele&ione, ex ingenua, meliori, ätq-ue poti[ïim/a plebe, inftituta, (?l)

Datá tamen, non folüm Sacrum Epifcopale

giis

populo coafentiente , (2) adjun&os.

at tl

jadicium, liteetiam penes Comitesjamja m pendente, adeundi.. ( /) Sed & ulte-

0itt,

itias facere negligentibus, caufamve

riori , ad miflos regios , ( g) quin & hifce juft

b

autho-

t

MATDUEGERA (

m banc

ï&t DNl

chimburgios, Razburgios, æagenbvwgev/ v

id. CHR- LEHMO dal- ä

vocabulo Germanico, Sftatb/ vel ted)t/ ex mente B, JOH

N!C. HERTII

vl

6jg. €9

TT U

in. INot. Veteris Germ. populor, p. 1. €. 4« $.7, i. Fol, 2. Opufc. Tom. 1. p«

e3 Cv

é6. & Argentotati, (ec, U

LR. OBRECHTUM, i» Predr. Zdl/at. Rer, cap. 9

p. 141. quin & alibi, Conftapfolarios,

(nomine, adhuc hodie, Germanis prx-

gtegius inte

fertim Rhentum accolentibus, Judiciique , Affeffores ,

bie Con(toff(ct

Crmtati

nuncupantibus, ufitato , fuamque ori

ginem , dpublico Judicii loco, Sta-

pholz,

mallique nomine infigniri fol

ito, trahente; B. HERTIUS.;» Diff.

: quäm ol

de Coríu

lationibus , Legib. €$ fudicis , n [pecialb. Rom. Germ, Innp. Rebus-

v Ciricius

7.2. p 434. & 435.) nuncupato$: Dequibus

at

publ, $. 16. im Pal. 1, Opufc.

plura videri poffu

at én eleci. D

iff. FRID. BROMMERI, 4e Scabinis antí-

dnontuti

qm':

; medii evi,

& vecentiorib, & adhuc plura videri poffent, fiquidem

tf

ante

laudati Ulr. Obrechüi P

rod. Volumen 74 prodiüffet in publicam.

du

(c)

Seu Legatis atque Commiffariis, & Palatio regio, in Civitates & provin-

/

ii

clas, cxira ó

rdinem, cam ampliffima poteftate, annuatim miffis: vid. CAR.

ól.

DU FRESNE, i2 Gieff. ad Script, med, & inf. Latin. lit. M. h. voce, p.m. 653.

ul eum, v

Dominicorum quoque, & Regalium mifforum nomine, nec

infin. C2 654.

m Criminä '*:5;

rthü

non Legatorum à Latere Regis

, infignitis: vid. B. HERTIUS. ss Aotitía

n

d

W

Regui Franc. Véter. cap.. $. 27. £t Val 2, Opuc. T. 2. p 406. [e44.

(R. IV

(d) Vid. ANSEGISI Colleciio Capitul. Reg. Franc. L.

3,0.33. CÀ 56. 8 cap. addit.

j

L.5.6.23.74. 8 75 Add. CHRIST.LEHM. L. 4. Chron. Spir.cap. t1.p. 261.4.

jgrsqunan

(e) Nümero interdum 7. vid. di£f. Cap. L, 3. c. 40. & CHRIST, LEHM. d;d. loc.

[rn

(im.

f

ubi Civitatis Spirenfis exempl

um : & L.2. c.22. p.87. b. non nunquam veró

"

Ludov. Pit,

d.ao. $19. ap. STEPH. BALUZ. 7or. t. Capit.

. plures: vid, capit,

L.6. Bened. Levita Capit. Franc.cap.261, HERM.

;, W&M

(f) Vid. locus, quem ex

VCl'ö (]omïtö,

CONR. exhibet, $. 24. d, fu4.

Reipubl. Gerza. ubi fimul notat : Tudicium

hoclongé præ&itiüä cüm multitu

dine negotiorum,tüm auchorigte & digni-

'an[iqllüw ï,'

tate, Comitum judicio.

s

(g) Commiffa etenim Miffis erat reg

üs poteftas inquirendi in mores egrdm, qui

qiinth

popuii conftituti erant R e&ores

:a

uomodo juftitias facerent? perfcrutandi:

ones relevan

di, unà cum facultate,fiquidem à re id ipfuza

y E ?

Populique oppreff

; Slfidsw ,a"

videretur , malos in

juftosque Scabinos ejiciendi , & in locum ipforum, me-

liores

(

«52

HILLER de Ci'vf'mmm Inperii

otret M À

W nünc

suthoritare fua cdmponere non vaklcmiw'i:us, ad ipíu

;

f

3

m Palatium xegiugn ,,(i;')

provocandi facultate.

a Scabi

X. Et cüm poft Carolingos quoque, fub Conrado 1. eundemque infecu-

ditit infl

tis Regibus atque Imperatotibus Romano-Germanicis, eüm in antedidlis , tüm

L

in illis quoque , quz fub- Henrico poftmodum Aucupe, (;) & hunc excigienti-

bus, eisdem accefferunt , Imperialibus urbibus , priftina duraverit Reipbl,

f EPIW

forma, (4)in eÓó tantummodo noa nihil alterata , quod non folàm, ceíffin-

( «

f $

n

tibus;

datis

liores eligendi. —Vid. cit. Cof. ANSEGISI L. 2.c, 12. 26.2£. L. 4',—;. 66. 8

:

qud,

L. f.6. 143 & omnino CAR. DU FRESNE, 4 p. £ $4. HERM. CONRING.

Tedjat

ditt, Dff. d. fndiciis Reip. Germ.S. 36. CHR. LEHM.i» €hr. Spir. L, 2 cap. 10.

tates [!

per tet. nec non JOH. NIC. HERTIUS 4./ & i» Diff. 4. Ovigine £4 Progr.

m

fpecial, Rom. Germ. Imp. Rerumpbl. S. s. in Pol. 2.Opufe. T. 2: p. 14. €8 16.

UM

!

- €&) Ubi deinceps, de caufis eà legitimé delatis , cognofcebat Comes inter-

( t

dum Palatii , nonnunquam veró Rex aut Imperator ipfe, — Vid. CONR.

nifs

n

d. dif. $.35.€8 37. Hicque, in Comitiis (xpius univerforum regni Senato-

fjusm

rum, uti patet ex locis adductis à CHR. LEHM. d, L. z. v, 39. p.r34. 0.

Ts

6) Hunc enim, poft pacem ab Ungaris , ad novennium obtentam, perplu-

Tion |

rium , non in Saxonia tantüm, fed & aliatum quoque in Germania Ur-

etiam

bium. Authorem atque conditorem, eaque propter, ab HERM.CON-

]

itere

, RINGIO, i» Diff. de Urbib, Germ. $. $2, utut, ex fententia IOH. HENR.

pofte

MEIPOMII, i» Zatrodutl. ad. Ff Infev. Saxon. p.32. minus adxquaté ,

verum Thefeum Germanicum conftat effe vocatum.

tet»(e (

WQX W

(£) Affertio enim illa, Carolingica gente extinctà, omnes omnino Civi-

|

Tne

tates factas fuiffe mediatas , atque ptovinciales, quam, inter alios, magni

Uam

cetezoquin. nominis JCtus DN. JOH. PETR. LUDEWIG , i» Difj.. .

* Ittu

Civitatum di[pari nexu cum $. R. Imperioy cap. 3. per tot. defendere . fata-

Qquas.

git , oppidó quam falfa, ex nunquam Nobis probato , ab EODEM ve-

l) Exm

ró, i2 Diff. de Courado 1. Orient, Francor. Rege,, integvo cap. 4« in Germae

(s

&A Principe, fub: eod. €4 in Comment. ad. A. B. Tit, 2. $.8. latius defen-

lm il

fitato profluic principio, quod poft Carolingice ftirpis interitum, 1u

Ttonja

Conrado . eundemque excipientibus Impp. plena jam, in omnibus Du-

W p

catuum partibus , acceperint Superioritatis Jura, Duces, Provinciarum-

que: Kectores : Quemadmodum veró. errorem hunc, jam diu, non fine

QR

Omi

fumma ratione ,. notavit , atque , pro more, omnium deftruxit folidiffime,

pl

ILLUSTRIS, POR, REG. CONSIL. INTIMUS, & HALENS, PROF.

FAMIGERATISS. DN NIC',.HI;ER,.G,UN DLINGIUS, Paironusac Pra-

Qm ]

ceptor

W t

4 AR

Judicio amicalak.

$63

fum, (/

tibus nunc R&giis Miffis, & Scabinorum electio , Mifforum loco, à Comitibus

atque Scabinis, populi confenfu accedente, peracta jam fit, & egregia quoque

Vi

petierit inftantia, populo , ad. Miffos hosceantehac conceffa ; (/) Verum etiam,

lii n

Bbb b z

quo

L d

.*xcipienri-

: Reipbl

ceptor guondara mfler , frue imgenti. veneratione non nominandus , in fcita

m

J CCU-?H'

(ua , de State Reipubl. German. (ub. Conrado l. Francia Orient. Rege , Dif-

tbis

fert. $« z. im not. li. a, b. fag. p. 34.[qq. . 1ta argumentis ab EODEM i£iz.

gnm " noco vest

adlatis, in fpecie , rat. Civitatum Imperialium, vel hoc addimus unicum:

,4u09

quod, fiquidem eo jam tempore, Civitates in univeríum omnes, exime

JNNNG

mediatis evafiffent mediatz , Ducumque propriz , non folüm, inter Civi-

.T, a

tates Przfectorias, atque Regales &u(tra diftinxiffent Imperatores, Otto II.

n u np

in charta d. 40,974. ap. NIC. ZYLLESIUM , i» Defesf, Abbat. S. Maxi-

i.b

mini , p 27. Otto lI i» charta d. 40.92o, & Henricusll, $z cb. d. a2.1005,

Comssitt*

ap.eund. Sed & in Duces vel maximé fuiffent injufti , per plures Civitates

nj COV

Epifcopis concedendo , Abbatibus, atque Comitibus; & contrarió autem

[

repn

ejusmodi facta d nullo unquam cozvo Sctiptore, tanquam injufta, reperia.

mus notata : Et quamvis ad hzc, quod per Civitates hasce regales,

039' P'W,.v.

um WFEF'

non nifi in Germania Rhheno vicina fitz intelligi debeant, quas tamen ,

oetttia

etiam po(t Carolingos , immediatas manfiffe , ante laud. DN. f,ybewoitg

fateretur ipfemet , £» dicl. de Civie, difp. nexu, Difp, cap. s. $. 3. €8 4. regeri

&L CO*

poffe videatur : Attamen , preter manifeftam , quam in duobus hifce in-

Qu i.

^

j zäygq(lälö )

ter fe collatis locis, deprehendimus contradictíonem, Exceptionem hanc,

vel unicum Ratisbonz refellit exemplum , quam, Regiam Ottonis I. etate

nuncupat Urbem W'ITTECHINDUS : Adhzc, pluribus praterea aliis ,

yntino CW

fuam omni tempore illibatam manfiffe immedietatem, Vir teftatur harum

,' 1lior, ? Zgül

rerum peritiffimus, HERM. CONRING. £s Diff. d. Urbib, Germ. $. 119«

, i^

quas omnes & fingulas Rheno vicinas effe, ha&tenus nunquam meminimus,

iepdtt Á

-(I) Extremá tamen, à Comitibus, ad Imperatores, provocatione omninó

o

falva manente.

De hisce etenim, ex Germanie noftre Hiftoria, con-

m

qr

ftat abunde, quod. non folum Subditorum, contra Officiales fuos, queti«

;fxus Ü

monias benigné aufcultaverint , verum etiam , eum potiffimum in finem ,

fj

'J«

ut nim. conditionem percontarentur - fingularum provinciarum, &;

»müibï?s

quomodo officio ipfis concredito defungerentur in illis, Duces atque

od

Comites? comperirent , ac, ne quis ullibi tumultus oriretur , aut feditio,

prohiberent : neque uni Provincie nimis exifterent molefti, ad Ludovi-

(jb

cum Bavarum usque , Monachii perpetuo fere refidentem, nullam fibi-

; IN

met fixam con(tituerint fedem : Vid, B, HERTIUS , $» Difp. d. Fid. Di-

!

j i

plom.

;;PW

$64.

ä]LLER de Civ?f&tüm Imperit

EE

Quod (üb Ottonum maxime, nec non Henrici Bavari (») Imperio, adjudi-

abium,

ciarium in Civiratibus Imperialibus munus , antea, ut didtum, Laicis folum-

::mpo.'ibw

modo concreditum , (7) ex profufa in Clericorum ordinem liberalitate, (v) &

ttiote p

bitarunt ,

Civitatb

Epiícopi quoque, in plcrisque illarum, qugsä Carolo M, inde, inha

urbium ;

ytaorio

aes. g

M

plom. Germ. Imperat. €8 . Reg. Se&f. 1. $. 16, im Pol. 1. Oþufc. T, z. p.62e. fed

bus m

potius, antiquo Carolingorum more, fub principium maximé R egiminis

füi, uti omnes Germaniz provincias, ita quoque Civitates imprimis Im-

, fchil

ii Mm

periales , peragraverint , ibidemque, ex Jure fibimet competente, [dequo

— ——

wi, Ercle

SPECULUM vide SAXON. 6as Gácfiftbe £ano4Wedbt/ L. 5.

0 damn

art. 60. €9 L. 1. art. $$. nec non jJUS PROV. SUEV. cap. 24. ] judicia ege-

ftent 1

rint publica ; quemadmodum id ipfum vel ex exemplis pateicir /2ENRI-

CI 17. qui Argentorati publicum tenuit judicium , ingenti hominum multi-

tudine concomitatum : d. q. DITMARUS MERSEB. /zb S, bec Henr.

CONR ADI SALICI, qui, peragratähon minus univería Germania, tefte

tibi

WIPPONE, :i» P'itaipfus, Aquisgrani , Ordinationes reliquit admo-

£C

dum egregias : FRIDERICI 1. fimiliter omnes propemodum Germaniz

qi

provincias , tempore fuo perla(trantis : RUDOLPH! H ABSPURGICI,

d

qui in plerisque : nec non EENRIC/ 77J. qui, falutatis quoque plurimis

hi

Imperii Civitatibus , Caloniz : pto Tribunali confidere non dubitazunt,

In

aliorumque Imperatorum paffim.

DI

(») Propter folennem, in San&orum numerum, relationem , 4 Pontifice

&il

Eugenio I1I. [procul dubio, intuitu immenfz ip(ius, Germaniz tamen

wj

noftrz vel maximé exitiofz , adeoque à NIC. SCHATHENIO, £»Zfsnal.

j

Paderbors, fruftra defenfitatz, Clericam in gentem, benignitatis ] AGtis

Canonizationis,/ ap. LAUR. CHERUBINUM, i Bullario M. fub, Engento

L. Tom. 1. p.é1. teftantibus , faGtam, Santi alids vocati, eaque proprer

etiam à JAC. GRETSERO , ia 77, d. divit Bamfterg, reliquis Bambergen-

fibus Divis adnumerati,

5

Ji

(Q) Quin & quorundam nonnunquam Fifcalium Jurium emolumentum.

Y

(&) Quam promovit infigniter falía non modo per(uafio, in omnibus Otto-

d

num Impp. Diplomatibus , Clericorim privilegia continentibus , confpi-

Uh

cua : nim. cüm ad prafentis vitz felicitatem, tüm ad zternz beatitudinis

p)t

premia capeífenda ipfis vel maximé profuturum ,. fi Sacerdotum femet

accommodarent

!Eg

potiffimum fund

petitionibus ? verum etiam ratioquzdam politica, in eo

Q

ata, quod urbes ejusmodi, pagos , & vicos, pre Laicis,

Ti

pægia ipfi

editan-

$ ab. Impp. concredita, jam ï:um hereditaria reddere m

tibus,

q

LY

&

765

Judicio amicabili,

5

A EEE

ts

imurä ett, nea;äuc ab hisce

urbium , admiffi fuerint. -(p) Dijudicatu itidem facill

:

qas lol

ribus, amicabilis hojus Judicii Originem repetend

am, aut nllà unquam

tempo

tate,

ate,()) &

ratione probabile effe, rantam jam illà, mul

toque minus Carolingorum z

0$, Qquos a

Ím-

aDiununt,

Civiratibus Imperialibus competiiffe libercatem , ut prater ill

rbitrarios fudicess

tbium,

peratoribus «cceperunt atque Regibus, alios feligere potuerinta

XI.

ribus illis; qui-

d. fed

uemadmodum vcró ingruentibus turbulentis tempo

ter ac Sacerdoti-

bus tantum intercedebat in Germania noftra,

Imperimn in

&ugminis

es Imperii, diffenfiones ;

um , fchifina, tanteque inter Imperatores ac Princip

»

m*m-

ut à Romanis Prafulibus continuo excommuni

cationis fulm

ine profecuti :ome«

lio deftituti : &

i, (

ni, Ecclefiafticorum zque (4) ac Secularium. Principum auxi

du s

ob damnatas Aulz Romanz machibationes, nec à propria pro

genie tuti exi-

Utrbes fortuna

|jdcaege

flerent. Imperii noftri. Moderatores fümmi ,

prioti, Germaniz

q BENRE

re(p:xit

Bbb b ;

sinm il

queciae LIRRMUUCHNPÜÜ I6 ARERUNEN

MU

tentibus , Epifcopis

a

tibus, beneficiaque in VAuthorum fzpius exitium ver

concredere , vel ideó videretur fatius, quoniam ejusm

odi qüid ab hisce

Jiadi d

metauendum non erat ; Eorundem conftitutione , atque abdicatione, ine

n

m Gul

dubitató adhucdum illo tempore, ac (ine omni prorfus controverfia , i

pRl

Loftrorum lmperatorum marnibus conftiuta : quin ,

horum potius ope

IC. BURGUN»

Imperat

ores contta Seculares Proceres uti poterant. V id. N

Ü du.bi[flïun:)

DUS, Lib.1, Hift. Bavar. verbis : Zntea , f£ in

civilius fe Duces gererent ,

adbuc im obfequio Epifcopi erant, qui potentta

fua terrerem contumacibus

jl st

i

objiciebant.

al

j um

Germ. $. 107. /äq?. €8 i» Diff. d.

j a

(p Vid. HERM. CONRING. Dif. 4. Urbib.

DAN.HEIDERUS i fcines

üi

Ducib, €9 Comitwb. Imperii Germanici , $. 25.

qia]

[

bent alteit Ceicbesuno

;

;

dcünblicbert $ifteri(dcean 2Sertebte / von

"

j ]

JAaffenzDogtbeyen anoerm Cbeil/ /.

in

"Apol. 7Mon. Prelim. 4« p. m

PfOPfer

gaqüf

7e. CHR. LEHM. i» Chr. Spir.. L. 4. 0. 3.

Ipforum deinceps nomine ,

j ngw'

dentibus Advocatis, íeu

jurisdi&ionem exercentibus, judiciisque prafo

ifcopis, ex Laicorum gente

Vicedominis, ab ipfis nunc ut plurimum Ep

gment

(tenSBógten //CONR. 4

defumpris : Senen &bum » $59gten / €Gï

Jnibus Oin

Urb. Germ. $. 116. eorundemque vicariis.

yp

fficiofas donationes fifcó

bus;

) Hi enim, pe

r antecedentium Imperatorum ino

; Bd

l

[iti

fto in modum, ut nihil propemodum Succefforum reli-

regio eum exyhau

po f

quum maaferit liberalitati,

priftinz ftatim erga Imperatores fidei nuncium

jric,

mittentes, cum Pontifice,

Principibusque Secularibus quàm pluribus ;

rl

li*

communem adveríus Imperatores cau

fam agere nog dubitarunt,

;;c n

ial

$66

HILLER de Civitatum Imþgrä

[ n

refpexit multo mclior ; (r) Imperatoribas quippé , unicó propemodum Imperii

nmediate

Civitatum, illo jam tempore admodum opulentium , (5) prafidio tedis, ad- .

üterdam !

firmandam magis dignitatem poteftatemque regiam , ac imminuendam nonnul-

netti ptiv

lorum Imperii Procerum poteftatem , quàm Re

gno expediebat, altius excre«

nximt ft

tam , de eximendis non tantum potentioribus

, & Epi(coporum non minus,

higisque.

(£) quàm Ducum , Comitamque

, in quas, indeliberato Antecefforam animo

Liingenf

pe?ven"erant, manibüs ; (z) Sed & de iisdem non minus, ac quz jam antehac

tüéro (i

immediate

cumamns

(r) Vid. NIC/-BURGUND. Z. 1. E

:f Bavar. in verbis : Urbes denigue Im-

Qu

pertales , inter. Pont

- &:orum pemporum

fficum. Imperatorumque) di[idia, €9 fedam tempeflatem

m

» &rigentes [apercilium €$c.

CW

(7) Uti vel ex OTTONIS FRISINGENS

IS Lib, r, cap. 52. ubi , defcriben-

M.

[us

do res , circa ann.

Imp. geítas,

t114. à Friderico Sueviz Duce , in gratiam Henrici V.

tid

Fridericus , inquit, de. ZAlemannia , in Galltam , trantmifo

CO

Kbeno , fe recipiens, totam provinctam , à Baftle

4 , "gne Moguntiam , ubi

LUl

emaxima vis regni effe no[citur , ad fuaminclimavi

t voluntatenm : aliisqueap-

paret locis, ab HERM, CONRING.,

NT

! adlatis, z sz de Urbib. Germ.

Tha

$. 92, feg.

Eum

() Nam & horum potentia re

gno jam videbatur vel maxime exitiofa-; ob

eam non modó, quam p

aulo ante,

[v

& ob pluresadhuc alias à CHR

fub. Lit. g. adduximus, cau(íam, fed

(

IST. LEHMANNO propofitas , i2 L. 4.

N

Chrov, Spir, cap. 2. pleniusque il

luftratas à DAN. HEIDERO, 1 feineo

Grünoltcben. 2oifteriftben

t(

AeftencDóogtegen anber

JSertcbts von oci alten Xeideunb

N

m Cbeil/ /.in «dpolog. cap, 2« p, teo. [7q. qiua-

Ál

rüm non erat minima, fed omnium

pené przcipua , facta ab Henríco

V. Imp. in Comtiis W/ormatien(üb.

fit

Confirmationis ,

perque beculum & annul

a0. 1 122. Epifcoporum atque Abbatum.

lj

um Inveftiturz renunciatio , d.

qua videri merenrur : n

URETUS i Jot. ad Iv

on. Carnot. Ep. 226. HESSO

tíj

SCHOLASTICUS, i» 7racl. Pacis 4nter Calixt

M

RINGIUS , z& Exerc.. d. Confhir,

htl

anteced. P, MAIMBURG ; AH

Epifcop. Germ. $. $. [gq. inmil. G8. bosce

$ fon Hifloire de la decadence de P Empire.

&

HUGO FLORIACENSIS,

T7r. de x

egia poteflate 9 Sacerdatali dignitate,

p.54- /4. ap. STEPH. BALUZ,

Zóm. 4. JMifcell. P. DEMARCA.zn Tr.d.

lt

Concordia Sacerdoiii g

Dpeperii Lib. $. cap.20 09 21. JOH, SCHILTERUS,

!

d. Libevtate Ecclef.. Ge

rm. & CASP.ZIEGLEKUS, d. Epicapir,

W

(9) Qaod Epifcoporum

poteftati plures fübdu&z

-T. |

li

LEHMANNUS tefta

fuezint Civitates, CHRIS

tUt , Libu4. Chron, Spir c

APs y. P. 240. 0. Idem Da-

(

il

cum

RGP;;

J"ïx

M r

7:1./1:'050 amicalili.

(£7

m luyti

immed"iate Tuberant ipfis, Civitatbus, per varia, pro pretio: pro infignibus

o ts d

interdum meritis : aut muaere etíam meic gra'uito, coaccffa haud parvi mo-

41 n

menti privilegia, in fide fibi, contra reliquos Imperii Proceres, retinendis, vel

titt excte«

maximé folicitis ; (vv) Ita, Imperii Civitatibus, hac ratione, in dies magis

n fnifs,

megisque, &, per nefandam imprimis Conradini decollationem, nec non

t 4Dmo

Zanngenfium obiram , aliorumque Dacum, Comitumque ämpoccr:ziam, (x

jmarc

&, per

i

numeró creícentibus : &, per comierciorum aügmenta, poteniià ;

im péta«

' pusc usen t

. WURU COMOwWAZAR GoecmrkcRVOng

derigc

cum intuitu, feciffe Imperatores , vel unicum Fiidetici Barbaroffz evincit

du

exemplum, profcriptó Henricó Leone, duas ftatim haud patvimomenti

Civirates noftro reflituentis Imperio: Lubeccam nempe , Vid. ARN, LU-

j, db

BECCENS. i Contm. Helm. AL B. CR ANZ, iz l'asd, L.6, c. 15. & Wa-

meenticifl.

tisbonam : AVENT, Lib.6. 2dunal. Bojor. infiz. non veió , ut D. HENR.

COCCEJUS putat, i» 7uris publ. prndentia, cap. 3. SeH. 1.8.12. & DN.

y, intuvi)

nuntith, U

LUDEW/IG , n Diff. d. Crviratum difpari nexn cum S. R. Imperio , cap. s.

: alitqe

$.70. /Ezram quoque, utpore quam 4 Conjugis podius Adelheidis patte,

Urdi, G

Theobaldo, Matchione de Vohburg & Canbze, in dotcm acceptam,

Eundem Fiidericam Imperio donaífe conftat.

exitoft ; d

(vv) Vid. omnino LEHM. 4./, p.247.a in verbis : 9((8 bie !)Dïäïä(ädö!it

caifam, t

(be Gvaltungen unb Stieg im Siei / 4mifdpen Sapfer Seintid)

us, Id

bem IV. an einem/ unbbenen Osif:bóffenuno Ser&ogenin Gad

) íufit

(eu s Danern / Grmaben/ am anbern SZbeil/ angegünbet/ un

Pataus fangmütige groffe Srieg entftanben/ yeugenbie Hiftorici,

us

an[i Q

Alb. S:ad. Helm. Chron. Slav.l. 1. c. 28, baf bíc Citdbt am Jibeiti»

T

(itom! fid) infonbet gegen bem beláffigten Stapfer getreu unb

gt

bebütfriic eerbaltem/ba bingeaen biemeltlid)e Sürften ben frepeim

us o

eigetien Sürflfiden Geimalt / Den fte bon feitien SSotfabren ant

; 36,HES Ü

Sapfertbum. empfangen; besaleic)en bie 23ifdbóff ibte SQagjt

míbet ben Sapfet unà anbere betivenbt unb mipbraudt Dbaben?

rg N

j i

Golde aufred)te unb untertbánigite Sülffe; $ulb Steu unb

F. n

SSepftanb ber. Citábte Daben bíe Sónig unb Sapfer Deberpiget/

unb ben Steid) unb iftea Qradbfolgetn an bemfelben; infonbet$

J dig;;;itd.'!,

0 N

fürttáglidy/ nu$ / gebeptid)/ unb 3u &tbattum, ibrer Sapfertiden

Syodhbeit gemáf etacbtet/ fo (ie bíc Ctábt gleidet Ge(talt/ al$

[LTERUS»

bie Sürften allet (tepbeit bet 9teaterung tbeilbagtig ntadyten.

(X Vaiiis ex caufis, quas refert HERM. CONRING. p.3. ad. Lampad, d.

;4

V

[deo D

Republ, Rom. Germ. €.5. $.26. p.192. i. Diff. d Urbib, Germ. $. 126. C8. im

u

! p,g'

$58

HILLER de Civitatum Imperit

m

um

Imperatorum , pzioræjmque Dominoctum munilicentias , iäbaïiate-: Deficientibus

«dis, (

é regione Miffis ut didtum veteribusregiis: Deficientibus , fub jufto lopgioribus

ProPrign

nonnunquam incerregnis, & quoad poteftatem priftinam , inuniver(um decre-

—-.-

fcentibus , inque quam plurimis Imperii Civitatibus, maxime recentioribus , ( 7)

ài

[aliorum munerum conflitutione, Henrico jam V, authore, (2)libero Oppidano-

li

rum arbitrio relictá, ] rerum tantummodó Criminalium przeturam hibentibus:

sPra-

ex«

quin & hi-nciuyde (4) jamjam redemptis, aliove modo remotis Imperialibu

fe&tis,

tibi

G* WUmwA. OL2 ewowee GISDNADCHPUECH

mo

Diff. de Duc:'äm €4 Comuit. Imp. Germ. . 28.[qg. & JOH. NIC. H

ERTIUS, d.

M

; . Orig. €$. Progr. Spec. Rou. Germ. Imp. Rernmpnbl. $.18. Fol.2. Opujes Tom,a.

u

p. 34. feg. progenitam,

Di

Isn

j) CONRING. 4&. Diff. 4.Urb. Germ. $. 125.

(«) CHR. LEHM, Z. s. Chron. Spir. cap. 11. p. 26:. Ubi de Civitate Spir. ita

üu

loquitar: Syemtiad) Stapfer. Seintid) ber fünffte / bicfe Citabt bot

m

P

anbetn 3u etbóben fücgenommen/ betuieg 0e8 Cíngangs bernad)

Ci

gefe&ten Privilegii, bat et eine folee Sormbeé 9tegímenté eingez

fübret betaleidben suborin Zeutfdilanb niemale berfommemnmod)

v

einige 5c8 Z eut(eben Sieicbs Ctatt (oldjer geffalt jemabl$ tegitef

morben. 9Sibet eon berfelben 3eit/ allentbalben aud) in Zanbe$s

9

füt(tid)en eigenen Ofátten in 2Sraud ermadfcm Saf tít alfo/ ba8

gl

?Surgeemelfter unb Statb/ fo aud ber OSutger(dafft etmeblet/ m

Seabuen S'apfett, 9Otajeftát unb be$ Socit 9teid)8/ bas 9tegüment

bet Cotabt/ yu bero Cbren/ QBobifabret unb SSeftengu ttagen : &c.

(4) Jam Fridericum 11. Imp. Francofarti Advocatum Impetii aboleviffe, fru&i-

bus Ádvocatie Sculteti officio aífignatis, charta teftatur , Rechardi Regís,

À

l

d.20. 1257. in Privilegiis Francofatt. p. j pr. $. & ap. CELEB. DN. JOH.

CHRISTIAN.LUNIGIUM, Patronuza noffrum uti certiffmum , ita Colen-

d

diffmum , 11 Oeo Centicben etcbsz Mrobivs, Part. fgec. 4-wno lenten

tem.

Contin. Y, Cbeil] 14. Zibfag/ ven Srand'furtam flfayn/ num. P.

M

p.359. fegg. ldem, de Argentoratoteftatur JAC. TW INGERUS, à pa*

r

triafüa, KOENIGSHOVEN alias , i. REGIOVILLANUS di&us, fi fete

m

ner fElfofií(cben uno Citrofburgifdben Cbronich. — Similia fecilfe

L

Friderici 1. Succeffores , non folum, quod in omnibus propemodum Im-

Ayl

perii Civitatibus, bannum regium , ben 9StfutoSani/ $nigé»3Sant/

ihjec

vclipfe exerceat Magiftratus, vel electus ab Eodem, 6 Patriciorum, Civium-

N

gi:

ve fuorum numeto, Praztor ,

. Ammannus , aut Scultetus, bet Ctabtv

Vi

9imnmann; Gftabt-

GCepultbeif / Senawui, in cafü , quó fententia feren-

v-da

&

fudicio amicabils,

$69

tsss

Deückncibus

(ed Nobilium plerumque, quin &

fcdis , (£) non ex Comitum nunc femper ,

auriciorum ordine defumptis:

(c) Deficientibus denique publicis

olqbgiwibus

propriqrum P

Impe-

& daxte

C C BGi6.

ia (j

da faper Crimine,

capitali paena mul&tando, [D€f) öcböþffuug bet 3Stut«

:Gogpidäna-

quirens: baculumjudicialefrangens: atque

ywdur:

littbeil.] pralidens: vota ex

ftans : caeteroquin, cum Scabinis,f. Affeffo-

:eüühas?:æ-

exccutioni ad exiremum usque in

Kl

tibus(uis, & controverfias dijudicans,

debita , atque negotia civilia minoris

in A. Lindav,

P denund

momenti. refpicien

tes : Vid.omninó DAN. HEIDERUS,

du

djetl. docum. oenen 25eylatten/ fub.lit. pp. . p. s&o. snfim.

TETIUM

p.44.in med. €$ 1na

Civitatum, Ulmz, Nordlingz, Mimmingz,Lindavie,

[ fitg.

€d 5 51. ubihac ipía,

Din:kelfpülz, Biberaci, C

ampiduni, Kauffbeurz, V/ angenz, Leutkirchz,

Isnzque, illuítrat exe

mplis; Verum ctiam , varia (atis €

vincunt (ubfequen-

hanc in rem extantia privilegia , egregio rei literarie

vt pit l

Sptd

tium Imperatorum,

factaab antelaud. DN. LUNIGIO, , cir. Cont. .

€ti

n

bono, publici nunc juris

«

'

hij

PC

£$2. & quidem in fpecie, quoad Ludovicum Bav

arum , privilegium

j

"

Civitatis Norimbergen(s,,

d. ao. 1 323. ss Cont. P. p. 2.

35- 25bf o : p. 87-

t

[

:

!j

:

€4 $?. Carolum IV. Hailbronnz, d . a0. 1564. ff 21«

äbi: A. 24« P- :94-

Qu

(jetg

j

W/enceslaum : Uberlingz. d.ao. 1 48 4. &t 4$. Z(bf 7- p 57 Ravensput-

T

:

g.

d.ao 1396. t 58. 20bf z. 10. p. 279.. Eslingz,

d.an. 1291. ap. Egre-

in füo nun-

m

[

u

;

gitum Würtemb. Literar. D

ecus, CONSULT. DN.DATTIUM,

j

ii

;

d. Pac, Publ. L.1. c.1. 2.93. 09 d. a0. 1398. ap. eund.

I

quam fatislaudato Opere,

W/ilz, Bopfingz, d. eod.

enil

€1

/€

l

d. l, .95, €$ LUNIG. fn 77. 2fbf. ». 13. p. 53-

624

9f

W

a 15398. iim 48. 2fbf. von YOeyl/ p 10 p. 791

écim q.

20bf. oon 23opí*

ultuji

i

fintten/ ». 2. 9 4. p. 2o9. feq2. & L

indaviz, d. ao.

1400. i 29. 2bf ».:r.

xolei

[f

Y

to Palatino Imp.

ao. 140 1. Ulmam, Civitatem patriam

hadi M

p.1305. À Ruper

sliberatam

(

Biberacum , Leut

kircham, Bopffingam , [quam tamen jam citiu

m

eíTe, paulo indigitavimus ante ]

Nordlingam, Alam,Dünckel(pulam,Civita«

,/,

7

tem $, Galli, Con(tantiam, Buchhorniam, W/angenam,

aliasque: Ào. 1403.

T i

.1408.veroCapidunum:libertatem, banum

exercendi regi«

mm»

Memmingam: Áo

LU

) !

um adeptas effe,

teftis eft omni propemodum exceptione major, B. JOH.

1£R US, QPG

SCHILTERUS, i» Comm

u

ad 714

; Feud, Alamann.ad c:42. $.29. p.263. in fin.C8

jidus, V

264. Idemque loquuntar

Documenta publica,à DN.

LUNIGIO,aliis harum

|

cie, quoad Campidunum, [utpote cujus nullàm

Simil

Civitatum privilc;;i'ss,in (pe

SCHILTERUS ] p. 1.:» addend. num. 9. p. 1510.

pem

paum

injecit mentionem antecit.

iij

T

Sigismundus Imperator Dann

o hoc regio donasit, Ao. 1418. Kauffbeuram :

jnutto Cl

Tl

Vid. ID. LU NIG. Cezt. IP.p. I,

im 24. 2fb( z. 12. p 1256. A. 14 12. Rothene

T

1. p.1444. Ao. 1429. Halam

bt

burgum ad Tubarim: vid. p. 2 if 41, 9lbf. .

Suevos

(iren (f

at*

P

$70

HILLER de Civitatum hypersi

Pa A

Impetii judiciis , &cut plurimum regni quoque Comitiis ipüg , acpl erisque bon ?

it0n omi

Ecmglo, 1

uoverfiis , ab Henrici IV. tempore, (2) armis magis agitatis, atque bellis, quàm

Judiciis, illo tempore defpicatui habitis: Cafarumquecüm poteftate, tüm autho-

irüt pla

xirate , incredibilem in modum imminutá , Ea nunc incidiffe videntur tempora, à

100 fücrit

quibus , amicabilis hujus Judicii fundamenta repeti poffe, firmiter omn

»

inþ.- credi-

mus, rationibus ad hoc adduchi , haud forfan inidoneis.

Xll. Eosetenim, qui vellimina modo patriz adierunt Hiftoriz, latete non po-

p«

aeft, abhinc jam decimotertio Seculo, Civitates Imperii, pro dereli&is (zpenume-

UM

10 habitas , actantum non prorfus deftitutas, & pro defen(ione füa, & ad fitman-

HOl

duy,

dam )Paccm publicam , (e)inaudite ha&enus in Germanis , fed utiliadmodum

&

exemplo

RE OSELGNT UNRERNTD RGCTREND T

Ut

Suevorum , p. . ii 22.2fbf. ».5. p.goz, Ao. 14'; I

Weiffenburgum in-

fau

Notdgovia, p, z. íttt 49. 2fbf, s. z. p. ó1s.

Ae. 1453. Gemundam & Alams

DE

p.1. 1m 17. 2lbf. von. Gidovo, n w 2.p. 922 CF i a.

Tiüi

2lbf. ». 9. p. 22.

A. 1434. Donawertham, frtt zo, 20bf ».24. p.

41$. Fridericus I1L 30, 1445..

qu

Schwinfurtum , p.2. itt 3.

2Ibf, s. 26. P. 42c. Ao.

1464, NV inshemium,

pl

P.2 Ym $3. 2bf i5 p.677.

& Ao. 148 r. Giengam, juxtavidimus 0c8-

atqz

£anbgericbc'Dervoefe

19/ d. eod. ao. m 19. 2]bf, ». 3. P. Maximi-

DA

lanus veró L. ao.

1495. Reutliogam, p; 2. in$ 40.

2Ibf. z. 7. p. 39

la

&) Senen 9teidy

$»2398ten/ obet 9teid)$ d)

ulbeiffei) Quamvisenim

(ub

antiquiori &vo , Scultetts cum Prafeóto idem no

nfuerit, fed hujaspotius

id

fubftitatus Vicarius :

Imó, quamvis adhuc hodid, Differentia hec in qui-

5

)

busdam deprehendat

ur Civitatibus

; quoríum pertinent, qua: habet CELEB.

l

DN. BURCKH. GOTH.

STRUVIUS, i» Syst, Tar. Publ. D

if. 21. $.23.

C 24.p.449, 9 450. — Attamen, fequioribus temporibus,

[ quibus nim. judi-

ciarium illud in Civitatibus munus,

& aliis demandatum eft, Comitum

diguitate inferioribus , qui Civitates u

t plurimum ipfimet inhabitantes, par-

;

tes fuas perraro commiferunt aliis]

& velàáRudolphil.ztate, hocipfum

di(crimenplerisque in locis defiiffe vi

detut :: Conf, DAN. HEIDER. i2 Atf.

Y

Lindav. p. 577 f44. ubi plura exhibetloca, in quibus Prefe&orum & Scule

d

terorum , necnon Ámmannorum nomina S

»

nonvimicé accepta fuetunt.,

(c) Vid.]DAN, HEID.

in feinem eeünol, Siftorif 2Sericót vortGanen

.

alten Xeicbe»Y0og

Oteyen, p.1.

N

i/. 000. C$ ppp, p. $3. feg. & in ME,

p. 12. pof. med.ín oen 2eylagen $. /a^

()i

Lindav. p. 44. necnon NIC. MYLERUS.

Qln;

AB Qbï*enfmæ/ in Zrchalo

c

qia Ordinum Lmperii, CAp. 21. $. ( feng.. |

DN

(4). Vid. DN. DATTIUS,

d. Tr. d. Pac. Publ. l1. c,2, m.

24- [eqq.

(c), Quamyis

enim variz. hinc inde ab Imperatoribas ,.

publicatz fuerint de

at

ll

gaæ

r-ä

$n

r g

Jadicio amicabili.

ttüqtopte

e—gäm,plo ; vaxiis-fxbimet proípexiffe federibus, univerfalibus modó , d plurimis,

bel qum

ft non omnibus , (f) modó particularibus, à paucioribus, eum proximé vici-

tümando

nis üt plurimum, (g) contractis. — Cumautem in hifce dfeederibus, nunquam

tetpora, 1

non fuerit cautum, ut, fi quando uni alterive ex . confaectatis, Civitati, vis

Cccca

m'nþcrcdi-

[ ii

.vquædam

t poe

pace publica Conftitutiones, uti videre eft, ap. (zpedict. DN. DATTI-

n

UM, cir. c. 3. 3 [e44. & in compendio, ap.DN. CRISTIAN. GODOFR.

a m

HOFFMANNUM,, Fartorem ac Patronum noffrum maximopeve fub[piciene

ilidreodum

dum, in [pecim. conjeclur. Politic. d. Ovig. 88j Nar, Leg.Germ.privar. antiquar.

ao

€$c. Per. F. G. 3. in not. lit. &. p.96. adeó tamen levis carundem erat affectus,

5a ypapa D REU ET

ut peculiaribus potiüs foederibus, Imperatorum pletumqu: juffü, vel confen-

fuinitis, per duoferméíecula, profpicere (ibi coa&i fuerint Status Imperii.

fnbugm

(/) Ad hanc claffem , primum pertinct Imperii Civitatum Feedus, R hena-

d A

mhf,n.ï.P-U-

num vulgó nuncupatum, ao. 125 4. fine publicis ab initio aufpiciis, à

Illb

quibusdam tantummodo Rheno vicinis, poftmodum autem à 60. & am-

VU ingheniun,

plius Civitatibus, nonnullisque Imperii Principibus ac Dominis initum ,

atque à Nilhelmo Rege, publica conftitutione, (quam exhibet DN.

at

DATTIUS, d. 7r. L.1,0.4. . 20.) confirmatum : d. quo Vid. omnino

EL

] 03H'

laud. DATTIUM , d. /, ».31. feqq. p. 23./eg9, — 2,) Foedus Haníeaticum,

Quanyiana

fub Interregni temporibus , commerciorum principaliter caufa pactum,

indeque etiam , Satfe-35unb / i. e. $yatibeldsSSunb / didum: d. quo

«lj

plura habent CHRIST, NV'iLH. NV ERDERHAGEN,, :s pec. Tv. d. Re-

x hacinq

ghabttCELEB'

buspbl. Han[eat. LAMBECCIUS, i». Originib. Hamburg, & YOH.ISAC.

PONTANUS, 4. Re£. Geldr. 3)) Civitatum in Superiori & Infetiori

Dfa. V

Sucevia ,

cum nonnullis Rheno vicinis ,

de Ao. 1381. ap. DN.

gjbüäüwn i

LUNIG, 4. P, Sp. Cost. 4. p.1.. i 6er. acbten. 2ibtbeilunt/ von

di, m

gicts

ben. eicbs« Gtátten inogemein : p. s4. ».;o. & Dn, DATTIUM,

gcipim

L.1. d. P, PL c. $. n.12. p.34.. 4.) Civitarum Rhenenfium , in Al(atia &

Ve,

NV ettetavia : nec non Superiori & infetiori Suevia, Franconia , Bavaria,

mg& i

d. ao. 1384. ap. DATT. d. c, 8. 5.22. p. 55 (eg4. & LUN. d. l.5 35.535.

um*

m

$.) Confederatio $5. Im

t fuelünt.

perii Civitatum , ao. 138 $. Conftantiz inita; ap.

- EUND. ». 22. p. 79. &c.

tl

. &à) Hujus funt genetis e. gr. Federa. Civitatum Rheno a

-tque Mano vi-

p

u

j

cinarum, cum nonnullis Comitibus ac Dominis vicinis , d. ao. 1278. ap.

Mf

T

DN.LUN. 4.Z 5. 4. p. y. Civitatum : Moguntiz : Argentorati : W/or-

uH

matiz : Spire : & Oppenhemii: de a0, $32 . ap. EUND. 4. 1, 57. P 6

^

Moguntiz , Wormatig , Lindaviz , Uberjinge; cum Comite de Kyburg:

s

j

»nüf JE

« a0.

$72

HILLER de Civitatum Impers

^xüi

quzdam quocanque inferretar modo, aut ab ulla unquam perfona, proximé

ahanc

potifmum vicinis, eidem in affli&ionibus füccurrere incumberet, litisque

;pxchendi

compofitionem amicabilem primo experiri omnium , hac veró fruftra tentata,

eem, i

& armis venire auxilio ; Nullum prorfus eft dubium , quin & tumultus atque

feditiones , à civibus contra Magiftratam (uum concitarz , hatum confedera-

g nec r

ittà patte

tionum virtute , eó fedatz fuerint modo ; maximé , cum & (ine ejusmodi fe-

lopuntg

deris nexu , quoad controverfias uti plerasque , ita etiam has in fpecie, nein

bellum exardeícerent, aliarum , inquietate imprimis prz aliis, propinquarum

Ehpiam :

Civitatum rogatum fuerit judicium ; quemadmodum hoc HERM. CONRIN-

0154

dn effe,

GII , (F) DANIELISque HEIDERI (;) affertione, illud pluribus exemplis :

utrumque autem, argumento, ab ejusmodi arbitrariorum judiciorum confir-

—

RUi co

mationibus, a Carolo1V. Imp. ejusdemque Succefforibus, Civitatibus Imperi-

(isimmo

LXTNE

alibus fa&is , (/) defumpto , probare poffumus , reddereque planum.

XIILI, Fxem-

pue—

dRUbeRAEE, Qmyuns SEPMERAAINRSEV

um fiiffe

d,ao. 1327.ap. EUND. s. £, p. $. Ci?itatum Suevicarum , E(slingz: Reut-

(j Denique

lingz : Rothwila : Heilbronne : Halz : Gemundz : N/ile : & Weinfper-

Vittt, r

fpergz , d ao. 133 1. ap, laud. LUNIG. 4l s. re. p. 1. & DN. DATTIUM,

Wiz, Ste

d, P. P. c« g. 9. 31. p 30, feg. Aliarum. Suevicarum Civitatum , d.a0.1356,

ts evine

ap, EUND. 4./. ». 39. p, 2:. innumeraque alia, quz ap. laud. DN. DAT-

X

TIUM Heguntur, d. L.r. €.6.fe22. LUNIGIUM , cit. p. Sp. Cont. 4« p. t

tlos Iner

in 6er 8. 2ibtbeiluntg von 6u QAeicbe» Citábten inegemein / &

—

Rotbus,

in addend. 901 oen Aeidbs- &tábten ins

1441, & CHR. LEHM, s Chron. Spir. paffrm.

gemein'i à p. 1434« HiQue

Itunt,

Q

(b) 10 dsff. d. fudicuis Reipubl. Gerim. .93«.— INon dubitandum , vero eff , fcti-

N

bents, AMifforum illorum veterum regiorum [imnulque €$ ordinarii Ducis de-

pace , 1

fetium effeciffe tandem à Sec. X lL. in illis terris, qua olim Suevia Ducum

—

itll!' 4 ]c

dpnperio parnerunut , utà Urbes complures: compromiferint $n jadicia quadam ,

Itdam

quemadmodum à Principibus quoque fatlum effe , n. 3. docuimus. — INeque

enim fuit ad manum , qui controverfias Senatus populique Urbium , aut Pri-

N

enorum in Urbibus decideret , quod nihil etiam i Cafaribus tum prefidii e[-

(i) d

fet. — Quapropter

, "t m bellam lites exarde[cerent , opus fuit novis fudiciis

() 1

eopapromif[Aarits,

D

() N

() ^$n. feinem q

rünólicb » Sifferi(cber 25eridoe von eenot alten

txP

eicbe ? 3Oodgteyen / in Fusdament. fub.. Lit.zzz. p. Edit. d. at.1555-

0 ]

I00. Ita diíferentis hanc in rem : 7u qnia per bos trecentos annos , (nim,

( L

usque ad ann. 1639. quo Traatus hic primüm prodiit in publicum) »o»

pauce in Civitatibus Imperialibus feditiones oborte , qua tamen vel Á reli-

0 A[

lt

q6is Urbibus vicinis , vel à Comusilfartis Cafareis ireruu Jéptta fmur.

|) À

; fudicio amicabili,

as

m

r etween

RXHL Exemp]a., ad quz paulo p

rovocavimts ante, uod atrinet , egree

OXimé

CHRISTO?H, LEHMANNUM (4)

iïäsq'uc

ium hanc in rem d. Áo. jam 1330, ap.

deprehendimus, ubi ing

entem diffenfionem,

intet Magi&ratum Spircn(em

Gf

veterem , jllosque , qa: bie

Qtünfet dicebantar, & Syaufgenofjen / ( ex

itqut

Civesque communiter fcrme omnces, ex

bdeta«

uha, nec non noviorem Magiillratum ,

s]tera parte , obortam, à vicinaru

incon

fa:deratarum Civitatum , Argentorati ,

d2

Moguntiz, W/otmatig , Fra

ncofurti, & Oppenhbemii Deput

atis, legimus ef-

teíf

lit LEHMANNUS, (5») tamulcum, W'ormatiz,

fe fopita

m : Áliud Idem retu

;xxm

a0. 1334. commotum , à

Civitatis Moguntinerlis , atque Spirenfis ablegatis fe-

NV

datum effe , ceftificans :

Similiter ; Ao. 1375. à Moguniz & W/ormatiz De-

Lemg*iu 1

m u

putatis, controveríias, Spira , in

ter Magiftratum intercedentes, nonnullosque

Cives immorigeros ,

amicabiliter

decifas cfe, EUNDEM habemus teftem. (7)

j lmgcxi-

Lindaviz concitaram, à Civitatibus amicis: Con-

]

Porro a0. 1396. Seditionem

. & Buchhornia , pa-

ftantia, Uberlinga, S, Galli, Ravenfpurgo, W'angena,

"

catam fuiffe, ex Receffu cernimus , eod. Ao. d predictis Civitatibu

s confecto,

---

Lubecce, inter Senatum veterem ac no-

ngæ:Reut-

(c) Denique, ao.

I416, diffenfionem,

N-

viorem , per Civitatum Hamburgi , R

oftochii, Stral(undi , Luneburgi ,

ab

mariz, Stetini, & Gripswaldiz Senatores códem milffos ,

fablatam eífle , Re-

"TU

ceffus evincit illo conditus tempore, (p)

XIV. Plura hactenus , addu&isque recentiora reperire non licuit Exem-

DX DHf

n

pla; Interim ta

men, & fequentibus quoque, ad Maximilianum usque, tem-

poribus, in cafi

bus obvenientibus, fimilia obfervata effe, dubitare nos non

u

Dd

finunt, & temporis intetva

llum breve, & rerum facies , in Gcrmapia noftra ,

priori proh dolor! non multo melior.

XV. Quemadmodum autem à Maximiliano l. Imperatore publicá Imperii

" f/! ] [dl

j DW M

pace ,

non temporaria amplius, ut eó usQ; fed aterna potius , femperque va-

d

licura lege, a0. 1495. in perpetuum fancitá,

ad eandemque, eó firmius itabi-

liendam , non folum uno eodemque tempore , Camerá : verum etiam , ut

ejus-

l (iW !

Cce c 3

dem

y, M

OHEEEEAO IXGUEMS COSENODRCISASEIS

"

(i) d. quibus z» infer. plura.

rMH

It

j

(&) L.6. Chron. Spir. c. 6. p. 6o2. [eqq.

áàm Nobiles , aut Patricii: üti hoc ID.

J

:

]) Revera autem alii non erant, qu

explicat LEHM. Z.4. c. 14« p. 274« 0. 279« 4

i

(m

Dt&. La 6- 6'.- 3Q-PU ).92l 40

J

TY

») Lib.7. Chr. Spir. c. 56. p.

726. 4. z';a frn. &8 feg.

"N

H'lmu

fcen Xeidbs » Archiss 4tey Cor-

() Ap. DN. LUNIGIUM, tt* 6te teut

j

tinuation : exften Cbeil. 22. abf, »210- p.1307.

u

j

(p Ap. EUND. Lun. 4. . im zo. abf. m p.1227-

1

$74

HILLER de Crvitatum Impbrii

dem pacis publice rationem haberet , fe

COSPeetiscei t

atentiasque in Camerali

Judicio latas,

|

adverfus publicz pacis tutbatores , exec

utioni maadaret, Ao.

i'lfgilnm

1 foo.

Regimen-

to : (4) &, ut quibus ac quomodo

executio hec. mandanda ? eílet

focutqu

diviíione Imperii , in 6. ab initio Cir

in certo,

inem, u

culos ,

mox decem, inflitutis,

partim, cum

neceíhtate pec faedera pacem quzrendi pub

licam , & ip(a confa:

Wa Qp

derationum ,

k tent;

particularium cumprimis frequentia ,

priftinaque unà ad fuccur

rendum fibi-

met invicem , in neceffitatibus,, uti qui

fior, «

gatio cepit evanefcere :

buscunque, ita domefticis

quoque, obli-

pactim , Imperii , Civitatibus

Omolam

nibus immediatis, eaten

; reliquis Imperii otdi-

ioe a j

us, quod nulla illarum

; in Maximiliani, fequentiume

que Imperatorum Camerz ordinationibus,

quoad forum Auftregale , imme-

YR Pt

diatis aliis ibidem conceffam , fa&ta fit menti

0 deteriori in loco, pofitz, atbi-

irariis judiciis fuis , utut ab antecedentibus

v'itati

fias cum aliis Im

Imperatoribus , quoad controvet-

tium

perii ordinibus , per privile

Bia expre(la confirmatis , in aboli-

torum ceníu habiris, indiftin&ti

I

den

n; in prima ftatim inítantia, coram Camerali

atq; Aulico conventz funt Judic

io ;

Pri

(7) Itá, cum ut Fora hec, & in Civium

Áint

femper cum Senatu adirentur litib

us , ipfis, plaribus ex caufis , adeó non vi-

deretar confultum , optimo pror(u

dis,

s confilio, amicabilem ejusmodi motus (o-

4d (

piendi viam , dudum jam

fingulis , absque

ventione placitam, reaffumen

gencerali quidem ac exgreífa cone

at

dam arbitratz ,

iftiusmodi in controverfiis adhibituaras, fibim

eandem generaliter in pofterum,

ftmg;

et promiferunt invicem.

XVI. Idque primó, quantum novimu

ff Cqu;

$, & (*) credimus, omnium, in

tod

Conventu Civitaten(i univerfali » (?») Ao,

I524, Spitz habito : utpote in quo,

c-

mify

id

UM

- (2 YU. ompiie DL DATTIUS, Z ;.

WA :

d. P. P. cap, 1. €8 12,

ubi de Regi-

mento hoc , ejusdemque fine

omnium differit egregià,

U q

(7) Prout non folum ex querela

fte

patet à Norimbergeníi Civitate Carolo V.

propofitá , in privilegio con

f

P

icua, d.ao. s

kl

540. ap. DN. LUNIGIUM,

in oeo. Ceitfcben. Xeicb

I Ar(«'hiïlal Ti

Sp. 4. Continuation, p. z. (

[w)

33« 4Yo]. ". 24. p.163. led & ex Adis

Conventus deputatarum Civiratum,

t

20.1597. Heilbronnz habiri,

1] lp

Civitatenfe illo tempore femet

utpote ex quibus, univerfum Collegium

G

effe , apparet,

apud Imperatorem eapropter conqueftam

L

(:) Vel propterea, quod nec i

pfi Receffus Civitatenfes fequioris evi, ad

u

antiquiorem hac

in re prov

Ocant conventionem.

$1

Q) .Omnium & (in

gularum Civitárum

i55 à cujusmodi

conventibus diverfi

» €X omnibus Imperii noftri Circa-

que

funt : Circulares, ubi unius tantum

hp4

alicujus Citrculi :

Dfrguxararum

»quando ex ;cliquis omnibus Imperii Ci-

ii

vitatibus

o

"

/N

$7$

Ms

fudicio amicalili.

ifemng o Drrteetur:

Dlig

teretur Civitas a

ld i-egimus effe conflitutum , ut, fiquidem vim. pa

vliqua-, modo

gt

quocunque, é reliquarum convocationi deftinatis (v) proxima , ad illius petie

[

I.cum

tionem , univerfum convocare deberet Civitatenfe Collegium , de afli&z Ci-

vitatis negotils deliberaturum , & cum ejusdem turbatoribus amicam tra&atio-

OQym,

nem tentauurum : 2.) Ia. Conventu, Ào.1$28. Eslingz inftituto, ubi (vv)

1 lj«

ol

priora, eó cum additamento , repetita, ut , causa remoram non pcrmittente',-

omaiumve Civitatum expetarionem , quatuor confcribentes, univerfarum no-

d

iloque

Afte

Wine ac impenfis , (x) Deputatos quosdam, in inquietatam ablegare , nih

tamen

—

, t

12, t

vitatibus fpecialiter ad hoc deputate : & Convocantium, Í. confcriben-

QVR

tium , ubi tantummodo confcribentes congrediuatur Civitates , earun-

it ol

demve potiüs Legati: Vid. PHIL. KNIPSCHILDUS, u Tr. d. furib. 8

L Cameti

Previleg. Civitatum . Imperialium , L. 2. c.t1. 9. 11. €$ fegq.. Quanara veró

TAT

fint Civitates illa deputatz, & confcribentes ? apparebit ex mox dicen-

Q Don

dis, Quemadmodum a, ha&enus recenfiti conventus omnes & finguli,

mtur o

ad convocationem Civiratum conícribenrium inftiruuntur , eaq; propter

prcïïa QU

etiam fimpliciter &tátt«Sdge appellantur ; Ita ab hifce fuo modo di-

ol

ftinguendi funt Conventus Civitatum ad Imperatoris convocationemy

f

frequentandi, qui dicuntur in fpecie, Sapfetl. Ctátt 2 XLáge ? cujus-

mirm, t

modi e. gr. ao. 1 584. Dünckelfpühle habitus, ubi limperator per Com-

miffarios fuos eodem ablegatos, integram colle&arum impe:ialium (Det*

x inqo

l

SómegSotonatb)) ex(olutionem urgebat in. Comitiis Augultanis, ante-

n

hac ab Imperii: Statibus promiffarum.

j d N

(») S3on benen 9lus(direibenben &

tátfen ? Harum autem cö/hüit:;utæ.

uerunt quatuor ; Argentoratüm. nempe : Norimberga : Francofurtum ::

ao

& Ulma.: KNIPSCH. d. J ». g. 1o. &$ 1.

vt

(vv) Secandum Receffum illo tem

pore confc&um ejusdemque $. urtó bite

sveil aucb bievor C$c.

)

Ciriu

- €x) Ipfis, ex communi Civitatum arario, (qu8 genieinfamer. Ctábte

Collqui

Caffay in duabus, quas inter femet habebant, Civitatibu folutionis, (De&

ouqllfffllm

tieit Eeg'ïd-tten) Francofurto nim. & Ulma, (quando enim in R. [,.

Aug. d.ao.1566, yoleyoobl r Cburfürften: $6. & R. l. d. ao. 1582.

jf Wi-: ad

$. YOann óann 6em beilitien X&etdb. é..— Solutionis Civitatum quin-

que numerantur : Francofurtum : Norimberga , Ratisbona, Augufta, euc

i

i ort

Lipfia, fermo ibid. eft de Civitatib

folutionis univeríi Imperii, f.de

illis, in quibus Imperii cosributiones

b omnibusomnino Statibus Imperii

jj

j tl'ü j

exfolvenda : à quibus autem divería fantutiq; Civitatum quáfeparati Cojle-

'iüfibus

gii, folationi deftinata: Civitates) affervato, (appeditandis, velrefarciendis

"— À

$76

HILLER de Civitatum Impïü

us

tamen minus univezfalem. poftmodum confcribere tenerentur conventum ; 3,)

yz t

Ia Corg egzione, Ao. 1$55. W'ormatiz facta , utpote cujus vi Receffus, (7)

Jeputatát

caíu, quo in Civitate aliqua exoriretur feditio , eidem proximé vicinam, idip-

ib prio

fum comperientem , illius omni meliorti modo fopiendz gratia, (ine omni

pdqum

lli, Ao.

cunctatione, Senatorum aliquos tutbarum in. locum depurzare, & , quando ab

hisce amicabilis compoftio effzctui dari non poreft , reliquas in vicinia eandem

matie « E

tentare oportet : 4.) In conventu communi, Ao. 1582. Spirz habito : quando

t habir

nim. cautum ibidem, (zx) quod, (i novi Calendarii occafione, (a) aut aliam.

Q tenen

quamcunque ob caufam , controverfiz nifcerentur Cives inter ac Magiflratum,

dttz, ut

VéQ un

cujuscunque regionis convocans Civitas , etiam(íi defuper haud rogata, adop-

ais una pluibusve é proximioribus, quam citiffimé eum in locum , ubi illz

dtttcede

concitate funt turbz, femet conferre deberet, amicà ut fedentur ratione,

lfiones

»peram navatura quamvis poffibilem. : 5.) In congregatione univerfali, Ao. 1 5 9.

uoiver(a

;d diem Bartholomai, (/) Ulmz inftituta , utpote cujus Receffui (c) prater fi-

priori «

milia prioribus, id reperimus ulteriüs infertum , quod anterecenfito in cafu ,

peiam

non convocans fimpliciter Civitas, fed ex quibuscunque proximé vicinis, duz

Cohdity

vel tres de turbis enatis certiores redditz, ad easdem comprimendas, quos-

X

dam Senatorum fuorum eódem mittere , & , 1 per illos, res decidi nequeat,

nperi

ine omni mora 12. Deputatz Civitates (2) conícribi, ad easdemque, inquie-

tatz

qiodd pa

ancum

& parti:

A0 cem

(j») Et quidem in fpecie. $. 06 ficb aber 6arüber &c.

(z) Juxta tenorem $. unb ift anbey bebacbt €$c.. Rec. d. eod. ac.

4Pf01farioni

(«) Quantos enim Calendarium novum , quod Pontifex Gregorius XIIT. per

folemnem Bullam, ao. 1581. promulgatam , uri univer(o orbi Chriftiano,

(2

ita etiam omnibus Imperii noftri obtrudere voluit Ordinibus, nonin ani«

u

mis modó Proteftantium Principum, fed & in Civitatibus Imperialibus,

tim

maxime Religionis iutuitu mixtis, excitaverit quondam motus ? conftat ,

atque in fpecie, rat, Auguftz Vindelicorum, (cujus etiam occafione, Ca-

Sni

lendarii hujus, in ptafenti Receffu, mentio facta videtur) teftantar aban-

0 u

de, illo tempore qua prodierunt publica (cripta : quorfum etiam perti-

u

net Tr. 30,1586. ib. edic. (ub tit. 2fugfpurgifdbe dánoel/ foficboar

8

felbffer / voegen oer Religion, urno fonberlicb /. jánafé vor 2.

jabren / m voábrenben Calenberrextritt / mic (eorg Wrjülla/

(/)]

D. pfarrer umb Superinrendenter bafclbft sutetratter.

à

(Z) Qui terminus erat ordinarius , quó fingulisannis, Civitates Imperiales

g

fuos inftituerunt conventus , certo ia loco, omnium , vel duodecim De-

putatarum convenientibus Legatis: Vid. PHIL. KNIPSCH. d. /. », t6.

()

(») $. uno alo man oemnacb &c. y. oaf ole £, GicáCCeimanber. Xc.

N

judicia amicalili.

$77

Vr m

tate Senatus & feditioforum dele&us vocari debeant. 6. In congreiïill.iz.

h)

Ao.1593. fa&o ,

fa. ()

Deputatarum, Ao. 1592.

Spirz, & univerfarum Civitatum,

itili

ubi priores Receffus , hunc quoad paffum, expr

efsé funt confirmati ; (e) Et ,

[nt m

Anno r $95. Spite : Univer«

poftquam in conventibus : Deputatarum , fequenti

Heilbronnz, & 1598. W'ot«

quid

fali, Ao. 1596. Ulmz : Deputatarum , Ao. 1 597-

Diudndtg

matiz : Extraordinariis univerfalibus ( ) Ao. 16

3o. W'ormatiz , & r6or. Ul-

mz habiris, nihil in fpecie a

mplius hac de re, (ed in genere tantu

m, de firmi-

od

Correfpon-

) A

rer tenenda concordia, [$01t

9Sepbebaltung bet oerttautidyen

) in Con-

igiltar,

denz, uti loquuntur Receffus ] £uerat a&n

m, ulterius adhuc & 7.

i, d)

ventu univerfali, Ao.1606. W'ormatiz inftituto, utpote in q

uo, non folum

antecedentium Receífüuum reiterata confirmatio, fed & exteníi

o facta ad dif-

n,ulill

in Cong.:effu

It tt0nt

fenfiones inter Civitates ipfas invicem oborturas : (g) Denique 8. )

erinde ac i

Auigir

univerfali, quem Ulmz tenuetunt , Ao. 16 r4. nam & ibidem, p

priori , conventionem hanc, à Collegio Civitatenfi i

nitam , totque

vicibus re»

t "

Receffus teítatur eod. Ao.

i t

petitam , iterum ferio admodum corroboratam efle ,

i, t

conditus. (5)

XVIL. Antedicorum Receffaum, No

bisque ex nonnullarum illutcium

ndu,

j

Imperii Civitatum Archivis , gratiose benevoleque communicatorum verba, ut

quoad paífum concernentem, hic infereremus,

noftrarum equidem videri pof-

que, lWF'

u

Íet partium ; Verum , cümm non folum loci anguftia id ipfum prohibeat , fed &

adeó certi non fimus , numne deficiat Nobis unus aut elter , illuftrationi atque

p d

..prqbationi, ac prior;cs, eque inferv

iens? productionem illorum alium commo-

diorem

h

Ddd d

at

Qu

(4) Duodecim Civitates Imperiales deputate or.dinariïæ, (g& Q[uefd)uä)

ponint

ex utroque Scamno , Rhenano zque ac Suevico , fex funt priores : Ex illo

nim. Colonia : Aquisgranum : Argentoratum: Lubecca : W/ormatia, &

eriditU

i

Spira: Ex hoc autem : Ratisbona : Augufta Vindelicorum : Norimber-

j coil

KNIPSCH. d. . s. 14.

1(10"31 Cl

ga: Ulma: Eslinga : & Reutlinga :

. (&) Juxa lllorum a

nnorum Receffus, & quidem,

prioris $. fermer baben

Ti

TU

Der fErb. vor. Cipeyer. €fc. £ feg. voieveobl aucb 6ae obgemelte

R

G(ebteiben 2 poflerioris veró $. yvae 5um Orítten Oie im ao. 1

x

59 Ie

o

erneuert/ C?c. 3.

j

w

(f ) Extraordinarii dicebantur conventus,non a

dterminum ördinariu:.ï;',:'Balr-

j

il

j

tholomzi diem, fed quem neceffitas pofcebar, aut utilitas; alium ; inftituti.

h

(g) Argamento Recefiüs de cod, ao. $. urtb nacdbbem man bg*y oftefent

ImPCïlï

puncten / &*c.

à

dect "

(5 $. unó edlei i

n vieas eidos « Gtátton / Gfc. lu appideguam

[

dlgmþ'mö. ,

W

a i

A

$t

HILLER de Civitattm Inperü

m

wentiontes

diorem in locum ac tempus refervantes, ad

7

mus, Receffus hofce infecuta.

d

E

exempla potius. pedem promove.

ilitodo d

XVIIL Quoad h

&C, negate qui

dem haud poffumus, lites atque -con"tro;-

XX. 1

verfias, tam inter Civirates ipfas, quam inter Magiftratum ac Cives obortas,

anplum, q

frequentius mediantibus Commiffionibus Cafareis : (7) quandoque Imperialis,

a, Wt

Aulici, atq; Camerelis Judicii Decretis : (u). nonnunquam & ab aliis, quam

/n hic tenta

Civitatibus, arbitris compromiffariis

(4) quin etiam ab ipfo interdum Ma-

WCH ;

giftratu atque Civibus , (ine alterius deciías faiffe interventione ; (/y Interim

ütenfs,

eriilium.

Wal colledhi

tamen non defunt nobis Exemplav, quibus predidte Civitaum Imp

conven-«

I Mzgi&m

Prout fa&um e. gr. Ao. IV $ 84. Auguftz Vir;delicc;rum., Commiffarii Gz--

Nsrdh'nga, H.

o

t t co

farei vices fuftinente W/ilhelmo, Comite Palatino Rheni ; Vid. DN.LU-

r Ciyi

NIG. i 6ee Ceutfd)en QAeicboztrchivs «. yno lenter Cost. p r. im.

fti,

&« 60]« ». 56. p.137.. Ao.circiter, 1610, G 16 1 1. Aquisgrani , ubi Ca(aris

mü ) Y tzhfu

Commiffarius erat Erneftus , Archi-Epifcopus Colonien(is : proutex Man-

Votmaia :

dato patet RudolphilI, d.ao. 161 1, ap. LUNIG. £m erftenr abf. v.i2;

Yatt asiyet

p9 C in addend. vort Oert QAeicberGicátten inecemein $ .5. 2.

tUt K Splty

t. 30. p r420.[e22. — A0 1612. Francofurti , ubi Gommiffarii munus Joh..

u um - W

Schw'eickhardo demandatum , Archi-Epifcopo Moguntino, & Ludovi-

ttoti, as

co, Haffiz Landgravio : Vid. ID. ( 14, abf s. 162. feg. p 62 feqq.

ttfübus didi

Ao. 1614. W'ezlariz , hoc ipfum munus obeunte eodem Ludovico Hafliz

Mürz hanc i

Landgravio : juxta ea, qua: habet laud. LUNIG. ír ;7, abf. ». 2e.part.2.

^it, iif

p.35. Ao.1650. Hailbronng , ubi tanquam Commiffarii Cafarei, lites

Piolcationm

inter. Magiflratum: atque Cives obortas deciderunt Carolus Ludovicus,

Ele&or Palat. & Eberhardus, W/ürtembergie Dux, uti de hoc teftarur

LT

Detretum. Czfareum, d. a0. 1654. ap. EUND.(m zi. abf ». 28. p. $9.

:

lr

|

féq- .. Ao.1669. Lubecz, quo in.loco idem perfecit Fridericus Wilhel-

L tion

aus , Ele&or Prandenb, Vid, LUN, ít 2o. abf v 22, p 1404..fegq.. Ao.

dmcþhm 0

1686. Coloniz : vid. ID. m 9« 2lbf. 7 27. fegq. p. 296. fe24. Ao. V710-

Hamburgi : LUN. ín 25. abf. " 112- p 1177« €$ 1245.. vicibusqueadhuc

t )

Ut

u

pluribus, aliis paffim.in locis, qua allegare hfc omnia fuperfedemus fponte.

(9) . Veluti, a. 1710. Rothwilz : vid, LUN. 4.1,

im 4z, 2ibf. s. 26. p.344.

&)

| €. gr. Ao 1615. Francofurti. Vid. LUNIG. im 14. 2ibf. z. 163.. p- 622«

fe44. & Ao.1691. Goslatiz: vid. EUND.

( v.c. Lubecz; ao.

1m20; 2fbf. ».17. p. ??1.

4-?.22

1534. LUN. d. L m 30.

20bf n« 22. p.1256. a0. 169f..

UT

ID. d. 1. ».25, p213729.

nec non ao. I665. 1D. »,25. p:1401. omniumque

f fapiffime Hamburgi,

prout. Receffus teftantur Magiftratum inter ac. Ci-

n) nbe

ve' »

Püït. l, 1

A

ä

74dicio amicabili.

$79

d

tdmovc.

conventiones ;d effe&um dedu&z, litesque fecundum illas, : per viciqas, ztäif

H

cbili modo dirempta.

3

CORtQ

- XIX. lta enim, 4soad cafum priore

m, netatu dignum te nobis offert

)yortis,

Exemplum , quod Francofurti contigit Ao. 16 t s. ubi Civitates vicinas : Árgen-

petiali

toratum , W'ormatiam, & Spiram, tumultüs ibidem exorti compre(fionem

via hac tentaffe amicabili; non folummodo teftem habemus B. DN. ABUF-

quam

mMy

FENBACH ; (z;) fed & certiores adhuc redditi fumus, ex Actís Conventus.

t

Civitatenfis , eod. & feq. Ao. 1614. habiti, — Alterum diligentiffime DN. LU-

NIGII colle&tioni ferimus acceptum , Transa&ionem exhibentis. (7) Ao.161 j.

atm

OE

inter Magiftratum Civesque Alenfes , mediantibus Civitatibus vicinis, Ulma,

dbl

Nordlinga, Hala Suevorum, & Bopfingà, harum conventionum intuitu, fe«

iflati G

met eódem conferentibus, initam,

Tertium ex iis obfervare licuit , que in

DAU

conventu Civitatum uoiverfali, ao. 16 14. Ulmz habito, pertractata ; Ex iis

etenim , atque Receffu crevimus eod. ao. confedto, quod & turbz , tempore

ij

ubi Cl

illo, W'ezlatie, inter Magifttatum & Cives obmotz , à Civitatibus vicinis,

ia Man

N ormatia & Spirá ,'amicabiliter fuerint decifz. — Quoad fecundum : in Con-

ventu univerfali, an. 1601, Ulmz inílituto, ut controverfiis inter Argentora-

TU

vt o

tum & Spiram intercedentibus finem imponerent, tres confcribentes reliquas,

unà cum N ormaria , rogatas faiffe, hocque ipfum, priorum Receíluum ex-

w ]^

tenfioni, ao. 1606. in Conventu W/ormatienfi fa&z anfam przbui(fe , ex Re-

&br

T

ceffibus didicimus , iisdem Annis confe&is. Neque dubitamus, quin multó

plura hanc in rem allegare poffemus Fxempla, nifi S, R. G. I. Civitatibus li*

YO Bl

s jf

beris , invifam priftinarum feditionum , atque controverfiatum memoriam, per

pablicationem ejusmodi Receffuum ac Transactionum, refricare merito fuo mi-

P

nus videretur confaltum,

Ludorith

g lat

-- XX. Sed de noftri Amicabilis Judicii Origine fatis abundanter. C4U S.4f

EFFICENS , (eu , ut genio nosmet accommodemus Seculi moderni, Authores

l. 281 þg?&

y WJ p

ipfius alii non funt , quàm Civitates Imperiales ipfz, quas & liberas nunc in-

diftincdim omnes, neque nobis contradicentibus, vocare poteris, neque

,f

lo p

aliis ; (7) Ucut ptædica;um hoc omnibus olim ac fingulis com-pe'tiiffe ^

negemus. (p )- 4

Dddda2a

XXI.

T

'ves , admodum fx;equenter initi, atque à DN. LUN

IGIO,, in P.Sp.Cont,

if H

4« p. 2. 23. 2Óbf. fideliffime exhibiri.

10

io. Caf. Imp. 4dul. cap.

12. Se&o I. SH£F7-P0 lfg-/.qq.

(m) « tr. d. Confil

40 IM'

f

(z) 7jn oee Ceu

tídxn Jeicbesdrchivs Part. Spec.4. yno leter Contis,

mpiut

À

part.1. in adáen

er ,

d. vón. Xicbss Gtábtan inegemeim Sed. s. mm—.lg

'Cl []

laL

$8o

HILLER de Civitatwem Imperis

À

XXI. Caufz Impulfive , vel fi mavis, tatiOnes amicabilisïhujds Judicii

um f

dem pe

introductionem Civitatibus imperialibus [uadentes, prater generales, hocipfam

litium

qoria ia

Dydem,

— (») Videlis fi placet, VENER. DN. SOCERI NOSTRI, D.SCHW'EDERI

gütet , |

Jutrod. in fus Publ. . R. G. p. Spec. $. 2. cap, 9. $. 1. B. HENR. COCCEJI

tate licet

jur- Publ. prud. cap. 17. $.9. in fiy, & JOH. HENR.FELZIL Dsff. d.

Legislat. Territ. Crvitatum. [mp. $.1. i fim. p. 2.

ftfr:-

Inp. pld

tam plu

(p Quamvis enim eorum non fint pauci, qui nullo unquam ternpore ,

differentiam fübfaiffe putant inter Civitates. Imperiales rantum ,. Detiett

ROR 5 a,

Sieid)e; Gtáttent & Civitates Imperiales liberas,benen frepen9teid)8»

moc

- Gtátten ? Eosdem tamen (atis, ut credimus, refellunt I.) Literz Bur-

ibe

cardi, Burggravii Magdeburg : quibus San&ionem A.B. de Pfilburge-

Gu

ris latam, Senatui Argentoracenfi intimabat , d. ao, 1356. ap. JAC.

Tan

W'ENCKERUM,, £s Colleilan. 7ar. Publ. Disqmf. d, Ufsburgeris , $. t4«

d

P.67..— 2.) Tabulz federis Civitatum Conftantienfis, d. Ao. 1585. ap.

Dus

- CHRIST. LEHN. Z.7. Chroz. Spir. cap.67. p.744. P. in. fin. C fegg. &

Ttat

DN. JOH. CHR. LUNIGIUM, u15 oes QCeucfebat Wetcbssirebivs

Tint

4. Uno legter Costiunation , vor oenen. JAeicbso etátten. instic

liber

Wetit : 7.32. p, 9. fe44.

3.) Diploma W/enceshi, in quo Civitatibus,

in Suevia tunc fcedere jun&is peculiarem promifit tutelam : d; ad. 1587.

q

Yi

apn DN- JOH- PHIL- DATTIUM L] Liþ. lo dm Pd(-'c' Püä[- FJP, 9- n'. I&'P'fg"

[

& LUNiGb d, l', '1'.34-. p. 4 f.

4.) Reveríales Civitatam in Suevico foc«

dere comprehenfarum, d. anno eod. ap. land. LUNIG. d. 4 . 25. p-47-

()!

. €$46. 5.) Confirmatio Pacis Publice à W/enceslao fa&ta an. 1398- ap»

g

GOLDASTUM, 7oz.:. 6et X&eicbe^ Goanungen.

6.) Subícrip-

fü

tio Receffus. Civitatenfis , d. ao. 1486. ap. CHR.LEHMAN. Z. 4. Chr.

Spir- €.4. pl 249. þi

7-) Refponfio Civitatis Colonieniis, in conttoveríia

i

ipli à Civitate Aquisgranenfi, ao, 1495. fuper pracedeniie jure, obmo-

dor

NU

tà, ap. EUND. Z. .. 8&.) Ordinatio Regimenti d. ad. 1500. tit.4. verf-

[

jeem fo fotlen audb alle 3oiettel jabr : — 9.) Excerpta Receffus Ci-

vitatenfis, d. ao. 15$41. ap. DN. DATTIUM, , Z. z. d. P. P. e.12. 9. 65

l) E

p.609. :1O.) R. J. d. ao. 15 55. $. tacbóem aber ín vielen Sreyyuno

ttic

Aeiceretábtra/ 27. & $. unb voir oíe Y:Oemrórbnete/ 30. aliaque

Cr

, loca atque documenta publica, ita, ut fa&um, & quod fuerit quondam

&

diícrimen aliquod, extra omnem fitum: videatur dubitationis aleam ,

d

majori é contrarió, quoad genuinam differentiz rationem, exiftente du-

nixisad-

T

hio, Ebiïeæïpg fpretis, quas vulgó affcrre folent, rationibus, talo

u

N

-

| TT

?zwïicz'b amicalil.

Monsenesd

!

t

liium fopiendaram remedium in univer(um vel max

imé com-mendantes PECOS

n

éisdem peculiares, aliz fine dubio temporibus exftiterunt jactorum per parti-

xipm

litium

cularia imprimis harundem Civitatum feedera fundamentorum ; aliz autem

Ejusdem , per conventiones expreífas, univerfum Collegium Civitatenfe obli-

DN

Quoad illa , quantum divi-

gantes , fpecifice atque formalis conflitutionis.

^

Xcgj

n;re licet ; i

n caufa fuerunt. 1,) perplutes feditiones , abhinc Ludovici Bavati

(r) vel maximé faventis, & , ut in

" far:'

Imp. plebejis Civibus contra Patricios,

bus ;'ex forma regiminis ariftocratica, (:) vel planeDe-

quam plurimis Civitati

x

moctratica

f

Ddd d 5

OROR ^

, N

d

modum infirmo, à veritatis, veroque fimilitadinis via Nc:s haud loil'g'e

aberraturos credimus, fi cum B. HERTIO,

in Differt. d. Special Ron.

Iterg Bit«

L

German. Imp, Rebuspubl, S.1. $.7. im. Pol.1.

Opxu[c. 7.2. p 93.

^

Csf 94-. aak-

Xduge

bus, illas Civitates di-

ramus , Ottonum jamjam & feqq. Impp. rempori

r ]NQ.

&as fuíffe liberas, in quibus , Comitum , Praife&orumque regiorum mue

Im.-' ! SM"

n fuit, pofteaque , cum tam ingentes inter Ci-

,J;Ss;a?»

nus Epifcopis demandarut

vitates , illarímque Epifcopos , fuper libertate & fubjecuione

, exorta fue-

n

r

rint controverfiz , Ipías hunc ipfum titulum,

có magis , ad indicandam

uiffe,

, ii

libertatem fuam ab Epifcoporum in temporalibus fubjedtione, retin

atque conftanter plermmque ufarpalfe ; Quemadmodum hanc ipfam opi-

cigiubi

nionem , nifi loci prohiberet auguftia, quoad omnes & fingulas Civita-

TU

tes, liberas olim dictas , facillimo demonftrare pof[emus negotio.

TU

n P

(2) Cujus

modi, prater fuþra recenficum dubium litis eventum, adhuc

funt ulterius ,

non (olummodo Mandatum. Divinum ; fed & fumptuum,

TRLA

quos lires judici

ales requirunr , immenforum : temporis ja&urz : labo«

?

I

rum, moleftiz ,

& curarum multitudinis : nunquam non ex litibus orien-

LL?C'

tium. inimicitiarum : arque. Juramentorum (zpiffime ín judiciis praftan-

dorum evitatio : De quibus omnibus & fingulis videri merentut BDERNH,.

od

SCHULTZ. & FRID, SCHRAGIUS,

^ du

À

in - Diff. d« Compofitione amicfaäili ;

CUA

sntegris cap. 3-

inro impr.| fundata, univerfos Cive*s Pa*

Wüusü'

(r) Ex ratione quzdarh politica,

triciis facilius in- fide fibi contra. Anti- Cafares ,

Fridericum Auftriacum &c

e*-li- h )'I

T

"Carolum, Johanuis, Bohemize Regis filium, praftanda, retineri ,. ab

eademque diflicilius per Komanorum Ponüficum excommunicationes abas

z

| qüonda

lienari poffc.

j

n i

(5) Quz, ufque ad

illa rempora, in omnibus propemodhm flotuit iämpe-

[igt ä

$. 129,

- perii Civitanbus: vi

d. IT*IERM,, CONRING,-D&JJQ Urbibus German.

10 mW

& cum:

]u

*F»M

$382

HILLER de i(?iwimmm Imperis

——

mocratica evaferit, vel ex duabus hifce patticipaus, caufam præbenlzis, (z)

fratorum

timiporibus, omnes propemodum Imperii Civitates, haud (ecus ac ferpens

alltndis, :

quidam ignis invadentes : (s). 2.) infignia damna atque incommoda , ex ejus-

i, 1)q

modi feditionibus, in Civitates redundandia : (vv) 3.) Defe&us, in quibus

lites ha dirími potuiffent, Imperii judiciorum , eorundemve admodum minuta

tj judi

authoritas: 4.) reliquorum, tum temporis, contreverfías litesque decidendi

hodimumg

dcfuper bt

ufit. torum

|

Ut

& cüm eo, DN. GUNDLING. zz Diff. de Henrico äucäþe, Francta Orient.

[4

|

Saxenumcue Rege, S, 20. lit.m. P.

() Q

j

(? Conf. CONRING, & DN. GUNDLING. 4iH. /l,

DENI

(&) Prout hanc in rem, non Norimberga tantüm, tumultusque ibidem ,

TE

temporibus , quibus de Imperio contendebant , Guntherüs Schvvarzen-

E

üque

5

d.

burgicus, & Carolus IV. ao. nim. 1349. exortus, d. q. JOH. CHRI-

STOPH. W' AGENSEIL. £ memorab, Civit, Norimb. fed & adhucdum

priyi

plures aliz exemplo effe poffunt Imperii Civitates , uci ap. CHR. LEHM,

3

NIG

videre eft, L. 6. Chr. Spir. cap. 3. pertot.

h

ln re

(vv) Vid. hic omnino LEHM. 42. L.é.c.6. p.6o2. P. ubi, occafione tutïh,ul-

—

Tüm

tu$ , 20. 15 j0. Spire Nemetum exorti, extractum exhibendo literarum,

à vicinis atque confoederatis Civitatibus, Atgentorato , Moguntia , Wor-

gut

matia, Francofürto , & Oppenhemio , ad Magiftratum Civesque Spiren-

p

fes datarum , ita loquitur : $ag fi

)?

€ bie Gtátt mit gangem Ctnft /

W

unb mít gutem leif bebadbt

utb betradytet bátten / tvasimaf»

Vità

(en Srieg / Mberláuff unb 9Yi

Gbelliateit/ fonberlid) bíe fid) innet»

]

lid) in ben Gtátten ecbeben

/ gtojfen $538 unb Sorn bringer/

(u

unp febt fdbáblid) uno (dymer

teáten ben umbliegenben Banb unb

Ig

benadbbatten / be

-

-

IUN

Bgleicben allen SSutgerti unb Cyntoobnern i^

115 [

gemein / bádgu QB

ege uno IIrfacben éffncten u bielen anbermlLie

beif unb bófe

1 Sanbtungen/ batburd) man Geele 7 Gbr/ £eib

,

&48

unbó GQut bet

liebtett fónte/ twie fie e8 bann aus ber Grfabtung —

N

bernommen/ um

DI

unb nod) befi

folcbe& augenfebeintid) je&o befunben Dátten /

hn

nben an bem Suffanb bet Ctatt unb

95urgerfdoafft

&pepr ; berbalben fernetm unb gr

offetin Cdyaben fücgufommen/

Gd

ivétet fie urbietbig / SBetfóbnung

unb Crieben 3u macben/ atvi^

UT

(en bem alten unb neu

en Statl)

/ ben Syaufgenoffen unb 35utz

lhl

getr(dafft/ba

Beetgleiden Seinf.

d

aP. l

fe$ S5ülff nimmer in bet. Ctabt

afftunb luffiians burd) 8Dt^

ent(teben folte / mit freunbtidienm

[ütp(

SSegebten/ baf ein 9tatb unb

SSutgetfcbafft i

bnen foliye gütlis

u

cþe $ anblung picbt olte gum

ibet fepa 1

affen/ &c.

MJ

x

N

udicio amicabilt,

$83

h()

;fitatörum modorum, diífenfionibus hifce Civiïibusq, man(uctudinye potius

Ts

C

tollendis, quàm £everitate, hand quaquam fuadenda applicatio. Quoad vero

bac , 1.). quod poft inftitutum Camare Imperialis, judicium » prioribus arbi-

TU

Yib

trariis judiciis, five Aaftregaruminftantiá, non gaviíz fuerint amplius, neque

hodienum gaudeant omnes omnino Civitates , fed certz tantummodo fpecialiter

o

feidi

defüper privilegiatz : () 2.) quod nec quoadillas, que expreffis han

cin rem

UI

munitz

Ht :

TR

) qu;xles, prater illas, quas-rec&n(ditVENER DN.SOCER, D.SHWE—

DERUS, Zrtrod. n Jus Publ. Imp.Gerta, P. $5. Setbe 2. &« 17. $.6. NORIAM-

BERG.AM nim. (utpote quam, in prima inftantia, coram Confalibus Sena-

bïdem )

VA

tuque Civitarum W/indshemii & W'eiffenburgiin Nordgovia, convenien.

dam effe, privilegiam teftatur Caroli V. Imp. d.ao. 1 5 40. confirmatorium

N-

privilegii, ipfi à Carolo IV. ao. 1373. conce(fi: ap. DN. JOH. CHR. LU-

hucdn

NIG. in6es Ceutfcbert eicbordrchivs part. [pec. 4. wO [ester Cosr.

' LEHMI

p.2. 2521b [ 0. 25. p 162)) RATISBONAM, (hanc enim utuc nullum hane

in rem , ap. DN. LUN. privilegium extetexpre(fum, non minus Auftrega-

t tumül'

rum jure gaudere, atque in primainftantia, Judices habere, Civitates Au-

teritmt,

guítam, Norimbergam, & Ulmam, vel, fiquidem actori id ipfam lubeat,

u Wt

7. aut $. ex Senatu Ratisbonenfi, hon LIMN/EUS modo teftatut , iz L. 9.

g Spitt

9

]. P. cap. s. s 16. fed && A&a quoque Conventüs Civitatenfis, ao. 1600.

OR

N/ormatiz habiti, utpote ex quibus apparet , exhibitam tanc fuiffeib. à Ci-

dl

virate Ratisboneníicopiam, quo gaudet, privilegii expreffi) ESLING.AM,

d

(utpote quam, primüm coram Civitatum Ulmz, Reutlinge, & Heilbron-

jtitgt

nz conveniendam effe Senatu, ex privilegio patet Caroli V. d. ao. 1 5 4I. ap.

p

LUN. . l. p. 2. fttt 13.20bf. . 24 p.14- ) DUNCKELSPUHLAA , (ha-

"T

jus in primainítantia, judices effe, Prztorem, [bet Gtatt2laumann ]

util

& 4. Senatores, ex 4. Civitatibus: Nordlinga, Rorhenburgo ad Tubarim,

ul

Hala Suevorum , & Donawertha , privilegium evincit Sigismundi,, d. ao.

|

us

1455. Maximiliani L. d. ao. 1 $10. ap. EUND. ím 12, 2lbf. ». 26. €$ 24.

!

H

M

P. 421 8 481 [e94.

) SCHWINFURTUM , (hanc enim ab initio in jus vo-

Wi

candam effe, coram Prafecto (ao,

(ibtem9teicbasSogt ober 2Immann ]

l"

& 2..4. vel. 6. Senatoribus duarum Imperii Civiratum, Norimbergz & Ro-

Dmmenl

T

thenburgi ad Turbarim ,, Diplomaoítendit Rudolphi II. Imp. d: ao. 1577-

9

ap. LU

NIG, d. /. p z. fttt 45. 2bbf. m57. p-446. [eg9. FRIDBERGAM ,

[

Cutpote quz , fec, LIMN/EUM 4,/. € AUTHOREM oce qrünolicben

2eticbte ber fr. XAeicbezt3tabt Srikobertg Recalen bett, arr. d. . 88.

yíul

l gut

L

fél.72. coram. fuo convenienda eft Burggravio , de cujus tamen afferrionis

verke

—

$84.

HILLER de Civitatum Imperii

r i t

-munixtæ fuerant privilegi:s, horum Judicum privilegiatorum in Camefa Imperia-

;udiciorum'«

modi

vi;cm &rori

li, Judicioque Aulico, habita fuerit ratio: (7) 3.) qu-oxd privilegia ejus

.'jud-i-

Qilercrmemta :

ver-itat; , cüm non ffc))lkum nutlum defuper ap. DN. LUNIGIUM , reperire

MT

queamus Documentum publicum , fed pouus , in privilegio Caroli V. Imp.

eytiter

d. ao. 1533. quod exhibet £t 1 5. 2Ibf. ». 59. p. 760. /2. caveatur expreffe,

huti ,

quod immediate ftatim eoram Imperatote convenienda fit, vel Judicio Ca-

pellan

merali, verum etiam pa&tum & conventio fpecialis, ad quam provocant

tiis ul

dici AUTHORES, Cives folummodo refpiciat, merito adhuc dubitare

il quo

debemus) REUTLING AM , (cui, ut in primainftantia, coram Confuli-

volent

. bus atque Senatu Civiratum Ulmz, Eslinge, & Gemundz, conveniti de-

tàtüm,

.beat, Maximilisnus I. conceffit, ao. 15 16. ap. LUN. ítm 40. abf. v. 1.

141l

p2 p 320 feg.) WORMAATLAM, (hanc enim, coram novem Commiffa-

judice

- tiis, ab ipfo Magiftratu W/ormat. ex Senatoribus fuis couftitutis, atque Jura«

&Gen

menti vinculo , quó alias tenentur Magiftratui, Civitatique communi, li-

(UM

beratis, in judicium vocandameffe, fub primordium litis. Idem Maximi-

ts H

lianus ftatuit, in Privil. eidem ao. 15 14. conceffo, ap, LUN.4./. íti 54.

[e K

8bf. o ts p 69 ) ULMAM, (cujusjudicemin primainflantia, Amnian-

Ào.1

num loci effe debere , privilegia volunt Caroli IV, d. ao. 1 5 f9. & W'ences-

lai, d.ao. 1397. ap. EUND.tim «6. abf s. 2. €4 $. feg.p. 562.) HALLAM

IT

Coní

SUEPORUAM , (de qua, quod ab initio coram Prefe&o fuo convenienda

anfpl

fic, & $. vel 7. Senatoribus ex tribus proxime vicinis Imperii Civitatibus

quibuscunque, ex privilegio conftat Maximiliani I. eidem ao. 149f dato

1441,

NeLOOE

ap. LUN. p. r. tnt 22. abf »ro. p.go5.) € MEMMMINGAM: (hüjus enim

Q

privilegiarios Tudiceseffe Civitates Auguftam Vindelicorum: Ulmam: Ra-

l4),

venfpurgum: Biberacum:- aut Campidunum, Diploma evincit Friderici

Gol

IiI. Imp.d. ao. 147 t, ap. laud, LUN. 4./. tm s. abf. ». 0, p.1420. [e2.) ad-

64

hucdum quam plures effe, privilegia docent ap. DN. LUN. íit P. Sp. Cont,

Thunc

4- p. 1. C 2. hinc inde extantia.

Sicenim, de BOPFING A, Fridetici LLI.

prq&a»t,Dipioma, d. ao. 1468. ap. EUNDEM p.r. im q. abf »7. p. 212

lt Pn

atque

vi cujus, judex eidem, in prima affignatuseft inftantia, loci Ammannus,

M.

unà cum 4. Senatoribus, ex proxime vicinis Civitatibusde(umendis; de

CAMPIDUNO , Maximiliani L. d. ao. 1499. f5 Oett addend. 96n oett

Itfran

Qu

Aeicbesetábren insgemeins SeH. i. ». 20. p. 1518. €8 15 9. cüjas juxta

Wtct

tenorem , Confules atque Senatus Civitatum Ulmz: Memminga : & Ra-

venípurgi , Judices eidem funt privilegiatii: unde etiam, in ConventuCi-

ET

BR

vitatenfi, ao. 16 1 4. Ulmaz habito, cüm in&antäæ*' hujus rgtio habita non fue-

tit.

h,

r'-'x

ndto amicalili,

j

M ——ÁÀ

Bd

g-iïfx.amm & Civesin-

taïmperia-

: jüdiciorum—concefüva ad litesíe non extenderint inter M

&Gim

T

- Vicem exoriundas , fed ad illastandum

modo pertinuerint, q

uz h?sce conjun

jidi-

.E!ee e

an-

L. ml

MSDe E. a

n

rit, ftatimque Ca(area Commiffio decteta , celiqua Civitares -AZt?tho:th ipát

ol V

extiterunt atque fuafores, de comparendo quidem coram Commiffariis Cz-

tureqd

fateis , fed exceptionem opponendo privilegii prime inftantiz , deque ap-

: ]udi':xü-

pellanäo ad Cameram,

fiquidem Exceptionis hujus à Commiffa-

riis nulla haberetur tatio.

De DONAWERTH A , Frid. 1Il. d. ao. 146 f.

N PIOVGCFIR

huc dub

in quo , Magiftratum hujus loci

, univerfamque Civitatem convenitre

ra Con

volentes id ipfum perficere jubentur apud unum ex trium Impetii Civi-

conmerde

tatum, Auguíta: Norimbergz, & Ulmaz Magiftraibus: n 1e. abf. 7 27.

0i M- hh

p. 421 [e4.

De GIENG À : laudati Imperatotis,d. a0. 148 t. (ecundum quod,

m Conrile

judicem habet Auftregalem, ex tri

um Imperii Urbium, Ulmz : Nordlingz:

& Gemunde Magiftratibus unum: ftf3 9. abf. . 13. p, 227./e4. H.AMBUR-

af

sommuti, !

GU , virtute privilegii, eidem àSigismundo Imp. ao. 1421. conceffi, pe-

d r

nes Holíteniiconveniri debet Comites :. ap. LUN. £m 22. abf ». 4o. p. 947*

feg. KAUFBEUR A: co

ram Ammanno (uo, (ec. privilegia Coroli IV. d.

N.dnls im 54'

d.ao. 1398. Rupetti, 1401. aliorumque Impp. in-

rj Auri

Ao. 1373. W'enceslai :

Y Vk

(equentium : fm 24. abf » 9 10. n feq- p. 1254- feq. LIND.AAFLA: apud

gl

Coníules Senatumque uniusex 4. Civitatum: Conftantia : Uberlinga : Ra-

venfpurgi :

& S. Galli: juxta tenorem privilegii, ipfi à Frid. 1II. conceffi, ao.

? CoanHjendi

4

"E

1442. X 1452.1

m 2e. abf. ».15. €4 $1. p.1309. feg. CÀ 1312. NORDHUSA :

l)

vel.coram judicio fuo Urbico, of bein Ctabt^Getidt t-

fec. privilegia

o ff ;

NV enceslai , d. Ao. 1391, & Maximiliani I d. ao. 1497. i 24-b[. 7. 9. ]

; ( [mius "t

f

12 p.21. $ 74, Vl coram Senatus Confulibusque Mulhu(z Civiratis , aut

yi Ht

Goslatiz: fec. Diploma' Max. l. d. ao. 1498. d. l. s. 13. p. 25. (INOR DLIN-

GA : apud Ammannum faum, quatuorqueaut fex Senatores Civitatum Ge-

uf

münde: Dinckelfpühle: Donawerthe: Giengz: autBopfingg: virtu-

TA

Q

//

Á

Fndüïüu

l

te privilegii , à Frid. I1I. ipfi impertiti, a0. 146 5 im 22- abf. v 35. p. 28.feq.

atque Documenti infinuationis in Camera Imp. fa&e d. ao. 1605. tbsd. . 62.

p6

RAFVENSPURGUA aGionibus adverfus femet intentandis, in prima

Amma*ms!

bus refpondet, aut feptem Senatoribus juratis, exiis

umcnh&

inftantia, coram tri

quz libent, circumjacentibus Civitatibus , à Ravenfpurgo ad (emet togatis,

4 W W

nechon Ammanno fuo; per privilegium expre(fum Sigismundi, d. Ao. 145 4.

uj

j IUXH

im 35. abf. . 25 p. 222.[eq. Idem omnino etiam obtinet quoad ROTHEN-

i00*

u

uCl

BURGUAM ad TUB ARJM , per fimile Imp. Sigismundi privilegium, d.

"of

axim,

bt 10)"

Aof 1422« Un « ab( p io. P,. 241.€8 342. uec non confirmationemM

II:ad

p

-

um

$86

HILLER d;' Ciostatum Imperii

1æpifümi |

confideratis, cum aliis intercederent Inïþcrii Ordinibus; (z) 4-) Judicio-

uroqie i

&3m ímreri longinquitas, é contra veró negotii natura pra(ens expoícens re-

medium: $) Proceffuum in fümmis Imperii noftri Tribunalibus, variis ex cau-

vovetla it

j hoc n

fis promanans diuturnitas, (4) in ejusmodi litibus omnium maximé peiiculofa:

Moijetati

(£) 6.) Comiffariorum Ca(areoram minus accepta qualitas. 7.) Eorandem

diüterpot

. Umy ^ ESEE PUR emersampanos ceccseaieg.

fzpiffimi

iquefor(

Jrsua g GA A

.1I. ad. 1576. ibid. n. 18. p. ;;;.fe:ä; UBERLINGA tanqu

am forum imme-

diatum, prater Imperatorem, atque Advocatum Sueviz, tres agnofcit Civi-

gle&u

tates: Conftantiam, Lindaviam, aut Ravenfpurgum: vigore privilegii , à

|

lloni

Sigismundo impetrati, Ao. 145 s. im 4 , abf, ». . p. r42.€8 145 124-

(j

an,L

PFA, Scultetum fuum, & $. vel 7. Senatotes, ex 11I. Imperii Civitatibus,

trii

Spira; HallaSuevorum: & Heilbronna : prout de hoc teftatur. Privil, Car.

V. Imp. d. ao. 1 545.ap. LUN. (f r2. abfen.is, p. 64 feqg.VVIJNDSHEMT-

IT

UA4 , faum fimiliter Scultetum , nec non Confules atque Senatum Civita-

Cea

tum Norimbergz : Rotenburgi ad- Tubatim : & Dünckelfpühlz : juxta

P

Catoli V. Diploma, d. ao. 1 f45. i? €3, ab[. ». 17. p. 674./eg. Ultra has

fj

emnes & fingulas hactenus recenfitas, & OFFENBURGUM : GEN-

fras

GENBACUM : atque ZELL. am Syammetébad) 7 tanquam Auftrega-

a

les Judices agnoviffe Argentoratum, & Schletiftáttam , ex AGisinformae

()

Col

lat

ti íamüs Cohventüs Civitatenfis , Ao. 1€ 14. Ulmz habiri , hifce ipiis Ci-

vitatibus, ab univerfo Collegio commendatitias ad Imperatorem, pro

Cot

clementiffime confirmandis illarum, uti omnibus , ita in fpecie primz in-

O

fantiz , Juribus

bis

teftantibus.

; privilegiisque ibidem produ&is,h datas fuiffe literas ,

Mi

(9) Prout hoc fspr. à nobis oftenfum ad $. 15. i» »ot. Bit.v. p.2r.

)

(x) Prout hoc ipfum non íolum ex claufulis patet, in plerisque privilegiis

077

confpicuis : CPBa jemanb 3u bet gemeinen Ctabt uno Commune:

hi

It. als oie $Dbrig

Feit íin Gadyen bad Conmus ub gemeine Ctabt

(r) a

belangenb / &sc.

Verum etiam exindé, quod nec Comites atque No-

hab

biles Auftregarum gaudeant foro quoad controverfías , ipis cum fubditis

tlf

fuis intercedentes : nec ipfi quondam Principes eódem gavifi fucrint,

i.

ejusmodi litium intuitu

» &nte O. C. d. ao. 155 g. p.2. n5r. «. $. Utb follen

lttt

foldye 9luátrág /

18. Conf, HENRIC. COCCE [US, ;» Diff. d. -da-

Jfregis $.23. p. 11.

3

DT

t i

(4) Vid. que habet BERNH

. &djuls/ 5» Df 4. amicabili Ccipgpg/ïtione , |

Wtj

€4p. 3. 506- pev tot,

ü

( Cüm eainde inteflina plerumque oriasur commorio ; publici boni ne-

bt

- gle&qs :

&

— fudicio amicabilis.

"-

d

fapiffimi exceffüs, liiumque procraftinationes :

(c) 8.) immenfi ut plurimum

|

Juco

,

utroque in cafu, impendendi fumptus : (2) 9.

)

Concordiz inter femeteó ma-

QR

dum ftabilimentum : I

o-) quod, fiquidem cauía con-

dertan

gis hoc modo concilian

tlj

trovería ita comparata €

ffet , ut inquietata Civitas conditionem fuam Cafarez

M jeftati adaperire non

auderet , illud , amicabilibus remediis fruftra tentatis,

Qtündem

ab interponentibus,majoti probabiliter cum fru&u,fieri po

ffet, quàm abiilla:(e) &,

Eee€e 2

XXII.

WeacUDOAG9uue QUGAMO OOENUS. CUR

fique for(an fuerunt aliz.

nl

ue tumultus tandem , bellaque civiliaerumpens malum, ever-

TTE

gle&us : inq

*ïlü'ïgix ! )ä

lioni facillimé, de

(tru&ionique integra Civitatis, anfam prebere valens.

(c) Quemadmodum de hoc ,

preter quotidianam propemodum experienti»

IT

am. Lirerz tcftantur abundé , à Civitatibus I

perialibus , ao, 1597. in Co-

iab

mitiis Deputatarum Civitatu

m, omnium nomine, a

d Imperatorem ícrip-

t temporum) Commiffariorum

DX

te : quarum (uii ex Adtis illorum appare

baf (ieit 9teidps. Citabten

a Cntt

Czíateorum intuitu , fequens erat tenor $

laben ! unbexamiiten:uno

$ie SSürget mit be(onberen

C pbett be

lg : vt

ibuen

be) boben GCttaff

e

felentium smponitet tbáten $ bie 24agi-

Ul

: unb in bie Babl GCacben (id) imeu-

M: (EN.

ficat$z

Sperfobnen entfeBen

9 a(8 Ir/peHlores (eten / C$c.

j Al

citen $ fid perperetten / un

em 9tatb ber Ctabt Gofis

(4) Cont. be

n 7ransabhions; Rece[s

yifedben b

jsinhrt

(at / Ut5

oenen. adbt ebrlidben Gilben

bafelb(t; untet(oiebenet

firpin

Coztroverfieti bal

ber/ d.ao. 1691. ap. DN.

LUAIG, in be8 Seut(d)en

iorem, p

tet Cexr. p. (tt2o. Qb[. ».12. p.$21. ver-

"

QR eicbe /erchrvs, P..5p.«. nb Tefs

füt bi

e gefamite CtabtStub unb bienfid)

Tu

bis:tunb abet bepbe & belle

etitet Juconvenientien unb Fo(tbaret

if lt

befunben / gu £vistung allet f

(c:bipertidyet Comm

Jffioen/obet t

nLeventum

beforglid)erG eridytlidyen

Proceffe , Me differentialen P

untle

butd) eine amicable münblid)e Com-

r

Jerii

emunication , MnD Detlangte

Transatiion oD tibglid) $u erIebigen / &c.

ut Conventus Civit, Ao.1614. Ulma

( mm

] (e) la

enim hac de re Receffus loqui:

habiti

: uno. Dett interpor.tenDen

Gtb» Step» unb 91eic)$o Oitábt

TM

tiod) fernet aufgetragen oD

t£ben/ ?

8 fie ber(teben murben / baf

i lod

li

bie £ 5rigeit (o bonibrer re

belitenben QSutger(dyatit angefod)s

S9infiegen / au8

Surdt bet ob(bmebenben

' fucrts

ten/ ibe Sootb. unb.

Saje

(tát nidt flagen bórffte; bag

TT

(Sefabt; bet 9tómif, Sapfetl.

B

7

an ibtet Ctabt / ble mre

pomten

$e Citábt (oldbe berridhten : bie

befunbene 2Sefdbaffenbet

f

bet 9. $. 9X. Unferim

alletanádbig(ten

ertt; alébann/ mann an

bete eingemanote gütlide 9Xtittel obtis

WWM:

pe/entbeden/ tb umb bero geredtes

oerfánglicb ; abgeloffenfe

j

$apferlides Gin(eben an

langen follen.

glcäl"'

HbeMANN de AFan Competente

XXIL Ad Juris nunc quaítionem deduceret nos ordo: An nim.,licgtä

etiam inire potnerint ejusmodi conventienem Civitates Imperiales? nec non ad

lqn

Subjedi, cujus in favorem Judicium hoc amicabile introdu&tum : Objedii ; Fi-

?i

nis ; Efe&tus : atque Affinium confiderationem ; Veram enim veró in hacte-

ii

nus adductis (abüttere, vela3; nolentes volentes contrahere , non una cogie

4lt

mur ex caufà.

Cum autem in Tractatu peculiati plenius paulo eadem deli-

neare B. C. D, conftitutum fit nobis , ut laborem hunc eó majoti cum fucceffa

l

hu

dpithoy p

queamus fufcipere, omnes & (ingulos Liberarum Imperii Civitatum Proceres,

tpuertt ,

& quibuscanque Earundem emolumenta curz funt cordique , ed qua par eft ,

animi precamar fübmi(fione, arq; obfervantia , quz in hac ipfa materia, vel

| dam [ prm

ex publicis Civitatum adis, velalia quacanj; ratione adhucdum deeffe depre-

| tj R

hendent, ea propensé nobis communicare, fuorumque Archivorum clauftra

| Ul du

eatenus referate , eoq; ipfo, nos, defendendorum Jurium Civitatenfium , non

E7 n

minus ac diícendi , adrnodum cupidos, ficubi aliquo erravimus in loco, melius

inftruere ne dedigaentur. — Etunt illa infigni omnino nobis incitamento , ut Il-

Prtutpn;

LA D]

larum io gratiam , de Homagio à Civi:atibus lap. $. C. Majeftati : nec non :

de homagio, Civitatibus Imp. d Civibus fuis quorannis praítando : ut & de

fingularibus quibusdam Civitatam Imperii, Religionis intuitu mixtarum Jari-

bus, jammodo booam partem congeíla, publici Juris facere

, in longum di-

laturi non fimus.

;2

Om

TANTOUM.

Iu:

9.

Wngunt,.

XVIII.

tuete. (

THESES

a$

4l mod

977

Prtibus i

Viüm g,

FORO COMPETENTE NOBILIUM

Teublics

IMPERIILIMMEDIATORUM ET EO-

!! hotum

] "ts

. RUM PROROGATIONE JURISDIC]

NIS ALTERIUS

Nipetdo

Planü L P

PRO LICENTIA defenfa à

i Ponu

V

GEORGIO LUDOVICO HOFMANNO Norimbergenfi

&

W [/7

ALTOREFII, 1723.

RO.

$

V e

N

Nolilium. Imperii Immediatorum.

$29

i

fs ii

PROOEMIUM.

d

I qua efl caufa in judicium deducenda , ante omnia $s , qui eam movere

d.

vult , exploratum babeat , quisnam (it judex competens , ceramquo lis per-

hadte

trallarü. debeat , ne . [i minus caute in ea ve procedat , prafcriptione fori ab

! Uf

altera parte. oppofita , inanem [e operam xava[fe experiatur. — Commndum

T

boc mmihi $a mmentem venit, cum . differtationem inaugnralem cogitarem ,

fl

atque non plane inutilera laborem me fu[cepturum [peravi , fi t befibus quiburdam

N

exponerem , ubi ANobiles. Imperit immediati forum [ortiamur y cui tratlatuum quae

D

dam de prorogatione jurisditlionis alterius Nobilium. fabjungere volut : quamuis

TE

enim jure Romano expeditum fit , ut. ff quis maior. vel «qualts fetiiciat fe jmrio

tamen cum flatus Germanid

Á

diélioni. alterius , p[fre ei , €$ adverfus eum . jus dici

y dul

atque modus rempublicam noflram adminiflrandi , multis parafang

i5 diflent ab in«

m n

flitutis Romanorum , maxvmi nominis fureconfultà , non fine vatione promifcunm

yxo,nelt

prerogationis n[um in Germania in dubium vocarunt, — Ceterum boc qualecunque

to, ul

inflitutum meum in speliorem partem , ut. B. L. interpretari velit , enixe rogo.

1

nec :

SECTIO. L

v:ütW

De foro competente Nobiliapgxlmperü Immediaterum.

um J

lu ;

Orum unde dicatur, nonuna omnium eademque eft fententia. Iáido-

rus $£ c.10. X, de F. S. a fando , Stephani £» tr. de jurisdilione L. 827.

5

.

alii vero aliam hujus vocis derivationem fibi

n.6, a ferendo deducit

fingunt, quas tametr omnes recenfere, aut, qua probabilior fit , etenebris

erüete, füperfedzo, cum exinde nullam orationi mez lücem feenerari poffem.

Pari modo hujus loci non eft expedire, an fecundum purioris latinitatis regu-

las , farum aut ferus dicendum fit : fufficit enim, utrumque juris. noftri inter-

preübus in ufu effe, — Varias bujus vocis fignificationes qui noífe velit , adeat

Feflum de 77 5. ubi fex refert, ex quibus ea hujus loci eft, qua denotet lo-

cam expediendarum litium , juxta c. 1v. X. de F. $. Diverfa hujusmodi loca in

republica, quo expedita fit juftitiz adminiftratio , conftituuntur , atque fingu-

lis horum faz perfonz fazque fübjiciunrur caufz, qua fi confundantur, fo-

"

in quo litis tra&atio

rum incompetens , e contra fi congruus judex vel locus,

peragenda eft, eligitur, competens dicitur, quo fenlu vox compet

ens ab Ul-

u

piano L. p.de. jusssditi. L. 35. $.2. de procur. ab Heraclio s rubr. T. 1H, C. L.

& a Pontifice & rabr. tit. 1. L. 11. Decret. a Juftin, n rubr, 152 12. L. 3. C.

ufürpatur, Exha&tenus addudiis facile forum comperens definiri poteft , 2»od/ii

locus congruus , exercendis litibus a jure deflinatus, Ceterum, cum plura & fubor-

7

dinata reus fora obtinere poffit , de iisquoad Nobiles Imperiiimmediatosin hac

1l Varios

n.

S'c&-fx—one ero follicitus,

;ccg

$920

HOFFMANN de Frre Cornpetente

|

atame s

II. Varios quorundam luíus circa derivationem mobilis collegit Noldäl;?

unforei :

de flatu Nobilitatis. eiv. c. 1. concl. 1. && Limn. e» 7, P. L.6. c.6. proprie soile

hufíce, ci

eximium quid atque pra(tans fignificat , qua praftantia in rebuspibl, pro di-

alto defte

verütate earum diveríümode accipi folet.

In praefend, cur

n

€ Nobilitate

Germanica fermo fit, ea ex moribus Germanorum omnino etia

v

1 ztimari de-

t fngali

tttüt, faen

bet. Collocabant autem ifti ex genio fuo przcipue in bellicz virtutis ufu. &

nbl imm

gloria pr(tantiam atque nobilitatem , quam divitiz ut. premium fortitudinis

fequebantur ; quum etiam magis magnorum ingeniorum- (tudium praclari fa-

u regio j

ib formgla,

cinoris famam quzrendi accenditur , fi ad Pofteros fructus laborum faorum

(oin prafe

redundare folet; ita & hac'fpe avimi laudis avidi apud Germanos confirma-

! ittoto t

bantur, Teftem hujus rei citabo luculentum , Gregorium nempe, Epifcopum

Tutonenfem, qui :» L. £. c. 29. bifforia fua Fredegunden reginam , duos cleri-

ttttt tobi]

, Pium five

cos , quos ad internecionem Childeberti emerat, (ic alloquentem inducit:

Hdiptiari

Confsderate [apius fortes viros àn bello corruere: unde munc paventes eorum mobiles

Atüm facieg

effets , opibus. vmmmenfis: cuntlis fapereminent , cuntlosque pracellunt. — Re&te ita«

magu;m '

que eruditiffimus Hertius nobilem-Germanum definit iz drff; de F. nobils feth.5.

UIni v tniee

$. $. cui pracellentia ab. Imperatore , bonis olim , ob praclara in Lellis facinora , ple-

rumque. affignatis , eff tributa, quam àn fabolem transfundere (; propagare poffit.

NY ctnife v

Ceterum fab voce sobiltum fuperior

Is temporibus etiam Duces & Comites

Mültia evi

il

intelligebantur ; ii vero, qui hodie.

impliciter hoc nomine veaiunt, olim

!t domiio

ingenui , quandoque liberi homines , milites abfolute , & (1 fe principi vel mo»

nafterio ad minifteria nobiliora obeunda addixerunt , minifteriales audiebant,

"itcipe . t

t Cerig

Germanico vero idiomate (belfnedyt / 9Ibel(d)alc&; Syien(tmannet dice-

DEDT

bantur, de quibus titulis plura fingularia congefferunt Car. Cangius :» Glof-.

Ql fare

fario , Schilt, is comm. ad

J* F. A. c. 1. Hert. de F. N. €$ de boms propr. Beold.

sn. thef. pr, voc. 20oel.

"Y

Wf E

t

uj lf :

Ill, Generaliter in Imperio Romano - Germanico nobiles dividuntur in

à

mediatos & immediatos : illi funt, qui Imperio mediante principe aut alio fta-

tü , cujds fübdiri fünt; parent , vocan

tur fanbfaffen / & in Saxonia fubdivi-

lV. d

duntür in Schrifftfaffios, Gotifft

$

! tbl f

ob(er QGUB[CD' (faffen; & Amtfa(ïios,

4

Mopof

S9(mtfaffett 5 hi vero Imperatori & I

mperio ita funt fabjecti , ut alium ftatum

i

pro Domino aut Magiftratu non a

gnoícanr , bie obne SWtittel bem 91eid)/

V

T ii

unb feinem anbern Süt(ten ob

et Syerti untetipot(fen / ut in R. I. Spir.

] aïlame

l& 471. 15 42. VOocantut, conf, etiam R. I.

» Ptelixi

4.1515. $. lnb ín. folcben Stiee

Den2c, & in Franconia, Suevia & ad Rhe

num deprehenduntur, a quibuster-

lo

Pt i

ris lzepius in LL. Impetii denominan

tur , v. g. in R. I. de 4 1500. toa8 tnàtt

Áv

mit ben Süitterfc:bofften

lls

W

N

$5 Standen/ Cdwaben unb Stbeinlanben

!d tte

&

banbeln foll. & ia L P.

V « art U. $.17, Rationem, cur m his partibus can-

tum

lii

ANobilium: Imperii lanmediatorum.

$91

du

Niden,

tum Üloreat nobilitas immediata, quidam ab interita Auguitz familiz Hohen-

(it wl

ftaufficz , cujus progenies in Conradino A. 1268. d 29. O&obr. Neapoli de-

od

collato defierat, ducunt : alii altius ad(cendentes leges (ubjectionis refpiciunt ,

(obitat

quz fingulis Germaniz populis, primum cum regno Franciz orientalis adde-

miti de-

rentur, fuerunt latz , & exinde profluxiffe conjiciunt , in di&is terris tantum

r &

nebiles immediatos inveniti , quia in iis officia ita & minifleria immediate reg»

itüdinis

no & regio fiíco

fuere adícripta, in reliquis vero provinciis mediatos, quia

hii [

fub formula , st mediate pareant,Francorum agnoverunt imperium, — Superfe-

(torur

ne ea res longius me

deo in przfenti haíce ad obruffam examinare fententias ,

aime

ab incepto trahat ; interim, quantum conjiciendo alfequi poffum , ab initio

ïyïfcopum

omnes nobiles fexti clypei videntur faiffe immediati, quuim fabordinatio cly-

hus df

peorum five

ordinum nullam inter ipíos poteftate fübordinatam importet,

m itductt

Poflea vero . fenfim alia

Íed dignitatis gradus falva immedietate difcriminet.

r t

rerum facies inducta eft : Duces enim, quibus jam praclara in bello facinora

N [

magnam apud fuos autoritatem conciliaverant, propriam adaugere poteftatem

wlb

omni vi enitebantur, unde libertatem nobilium in quibusdam provinciis dam-

qntt

L

lh

num cepiffe negari nequit; in Alemannia tamen, quod Burgermeiiterus magna

dgdïf

I

v

indufria evincit, veftigia nobilitatis immediate femper etiam fub ducibus re-

& Conit

manferun. Tandem, Conradino funefta morte peremto, minifteriales Sue-

vim donationibus Phil, Suevi & OtronisIV. infigniter locupletatos , atque

i, U

principe tunc deftirutos, magna adepta libertatis tuendz cupido incefferat ,

]dPi vdtt

qudibot

unde ceteris nobilibus jundti alium Ducem tefpuerunt , & occalionem in li-

yit d

berum ac pulcherrimum corpus, quod nunc florere cernimus, coalefcendi

had&i funt.

Prolixius rem non deduco, cum Cafp. a Lerch 4e Ord. egu. Braun.

TTLA

itt 9[bel. Esropa, Burgem. im difeurf» 00 bet frepenSRcid)erStitter(eafft

y. ^

€tanb 1€. aliique, materiam hanc folicitiori jam explicatione in fcriptis

fuis illuftcarunt.

i

vidümm i 1

IV. In Thefi przcedente di&m eft, olim (

fub Francorum Imperio) om-

gbl

i (pdi

Bes. nobiles fexti clypei fuiffe immediatos, hinc non prorfus alienum quidem

m.l[äiüos !

effet'a propofito: ubi de foro competente nobilium immediatorum ago; rem

a fuis initis, & qua per temporum intervalla obvenerint viciffitudines , evol-

jf

i

vere ; attamen cum mihi fedeat, quantum fieri poteft, breviter omnia propo-

n

l

.

nere, prolixitati materiz non obfequor, ea tantum notaturus , qua ad ftatus

hodierni illuftrationem inprimis facere po[funt. Duz itaque periodi confti-

at

tuendz fünt, quarmm altera forum & rationem expediendarum litium a No-

dlbu;[Cf'

j u

bilibus ab interregno usque ad Camera ere&ionem, frequentatam, altera ve-

t0 ab erecto hoc tribunali exhibebit. Quod ad periodum primam attinet ,

j

tjus initium in a tempora incidit, ubi inteftinis motibus, respublica noftra

ar[,busm Id

atrociffime

Jr

)92

HOEFF/MANN de Foro Competente

L

atrociffime agitabatar, z(tuabant ferocirate animiplerorumque , & cum defi-

pu Impe

ceret Imperator, qui eos in officio continere poffet, vi & armis difc&ptabant

qpume p

am necf

conrroverfias, quz LL. terminari & jure debebant, ut fcriptores eorum tem«

porum , & ex illis Lehmannus in Chr. Spirenft L, F. c.95. fatis (uperque teítan-

(ccao t

tur, Intali rerum ftatu, cum boni, quos fortuna reliquos fecerat , falutem

tju falen

füam in di(crimine verfari viderent, nifi malo huic obex poneretur, pactis ad

It dirculos

mutuam defenfionem initis, ne aliorum injutia opprimerentur , fibi cavebant ;

tidationi

quo etiam omnia diffidia intet fe orta quantum fieri. poffet commodiffime tol-

Tida, vi

lerent , convenionalem fopiendarum litium modum eligebanr. Non fine ra-

tobiles [m

tone iaque originem auílegarum huc refert Conringius $» diff. de judiciis

Til

tb. 53. inprimis vero ganerbiatus , & iniis LL, judicialium conftitutio , qui

ft tobles

in antiquiffimis monumentisbfe 2Sutg«

Gaterbeneobet 9fbelid)e Otamme

tlo V, in

9[uéttáge vocari deprehendit Datt.

de P. P. L. 4 c. 27. », $5. tunc temporis

At de

inter nobiles frequentes erant,

& tempor

V. Solutum quidem interregnum , & Rudolphus 1. Imperator ele&us

tdhtc per

eft; nec tamen is, aut proxime íuübfequentes Impp. languentem refítaurare

QUX

rempublicam , aut armorum ftrcpitus & turbas compeícere potuerunt , diffida-

Ccittatis |

tiones enim , quz tunc temporis fi modo folenniter indicerentur , erant per-

-

»Denique

miffe , & campiones in judiciis, precipue provincialibus , quz nobiles fzpius

';mil'üm i

adire folebant, frequentatz non minimum reducendz tranquillitatis publicz

lm (lb

impedimentum przbuerunt , ut Lehm. £, 714 c. f9. & laudatus Dattius ciz, Lut.

wlig a,

c.15. late deducunt, Interim quo fecuritas in Germania magis magisque re«

Dobile $

duceretur , Imperatores in publicz pacis prz(idium , vel cum ftatibus, vel con«

'&Ol'l

fentientibus lis hi inter fe fesdera inierunt, — Orta inde (unt pracipue inter

LL oecia

nobiles faedera. Stelligerorum , Cornutorum,

Leonum, Fuftigerorum , Det

m Fa

GCtetner/ Syótner; £órven unb. 9Senglet

a3un

D/ v. Hert. de Spec. Rom.

P Md ]

Germ. Imp. vebuspbl. Cfc. Sei. I1, th. $0. & cum a. Sigismundo mandata ad no-

Utà, nob

biles, quibus ad uniones faciendas exhortarentur, emanarent, nata eít focies

Em

tas magna clypei $. Georgii, v. Datt. Z, II c, ?. ut taceam alias particulares con-

BI

fcederationes nobilium, quarum inftrumenta videri poífant apud Lunig. ítt

|

Müles 6

&D, 9. . & in fpecie quz ad Franconiam pertinent, p. Spec. Cont. 111 24 DI

|

Ha uniones , ut ad defenfionem ab omni vi injufta, & juftitiz cur(um promo-

|

ïum cOI

f

Ptbane

vendum dire&z erant, ita ad eundem finem melius obtinendum circuli f. pagi

|

conítiuüi, iis Capitanei f. Duces prepofiti, hisque Confiliatii adjun&i funt ,

|

Vl

l

|

t r

& ad dirimendas fociorum controverfias modus quidam auftregarum praícrip

tus eft, ut ex inftrumentis unionum a

pud Lunigium patet.

0ïdiuitim

T terz

.VL. Tandem mifere hactenus laceratz Germaniz reftituta quics eft ;

qut c

M;x. I..- —--emm cla'vqm !gnpg;ii

cenente A. 149 j. in Comitiis N ormatiz habitis,

Ws

: Pax

IN

ANolilium: Inmperii Immedsatorum.

$95

m

pax Imperii publica zterna, & (emper valitura Lege conftituebatur , & cum

xibint

optime ponderaret Imperator, quod videre eft in pref. O. C. de A. 1495*

m V«

eam nec firmam, nec diuturnam fore, nifi ere&ione fummi alicujus dicafterii

telite

occaíio tutbarum pracideretur, judicium camerale ordinatum , atque, quo

|lutem

ejus fuftentatio , & fententiarum in illo latarum executio promtior effe poffit ,

lis ad

in circulos divifum Imperium fuit. Ad hac tempora initium fecundz periodi

tractationis noftre fapra pofitum eft ; (eries itaque feque

ntium temporum evol-

at ;

(ecunda inftantia hodie

k

vénda, videndumque ; quodnam forum in prima &

i t

nobiles Imperíi immediati fequantur.

d

Vil. Con(titura Camera , forum in prima

inflantia etiam ibi fortitos fuif-

fe nobiles in dubium vocari nequit, v. $. 12. O. c. de 44 145. poftea v.a Ca--

i, qu

Ptty

rolo V. in O, C. de 24». tszr. Ípeciales conftitute funt auftregz , eaque con-

v

ftitatio deinde in O. C. 4e 24./577. qua hodie utimur, repetita. — Quum vero

co trempore fo:dus Suevicum, cujus magnam partem nobiles conftituerunt ,

gt tl

adhuc perduraret, atque ab Imperatore , qui magnum tuendz pacis publica

redurtt

momentum in ejus confervatione poneret, prorogatio urgeretur nobiles, qui

D ifíd

focieratis hujus membra fuerunt, coram judicio fosderis conveniri potuerunt,

»Denique collapfo hoc fasdere : queque pars nobilitatis ordinem faum (ui-

T

Vil

,mirum juftitiam adminiftrrandi, de quo in th. £. actum eft) (ervavit, & quos-

»dam fibi elegerunt prefides, 3u einem 9fufftbufg/ ut memorat Crufius £»

;; i

uinpi

saLlis anni 1534. L. X , p. J c. 1X. & ab hoc tempore rem feparatam habete

nobiles Suev. Franc, & Rhen. coeperunt , quod eo magis tunc fe exeruit , cum

uj n

LL, & ordinationes inter fe conftituerunt.

Suevica enim nobilitas A. 1560.

Jif,

«

LL. fpeciales condidit, qua a Ferd.l. co

nfirmatz funt, ad ejus exemplum fe

ait t

novam ordinationem confecit, qua

TU

edam Franconica componens A, 1590.

per Rud. II. & feqq. Impp,

confirmatione

s robur accepit, De Rhen, & Net-

o M

terav. nobilitate extat, Die

TTE n

9tbeit«unb OBetteraui(be Siittet o DtatbS»

Otbnung/ quam A. 1662. approbavit Imp. Leo

p. Praterea quidam pagi, pet

,diiie

ntio in th. . facta eft,

jos

quos res judiciaria expeditur, de quorum origine me

conficiebant , &c

!

fpeciales ordinationes judiciales, (ive aufttegales, ut vocant,

ij

ab Imp.

]H,h !

earum confirmationem cum conceílione privilegii prini : inftantiz ,

!

etebant.

(im 1

gi

f-P*n

VIIL Res ipfa admonet, ut quaftionem hic attingam , an finguli pa

ir

jl

per (pecialem conceffionem Imperatoriam

privilegium primz in(tantiz , &

n à

impetrate debeant ? aut , an

J

ordinationem auftregalem conficiendi facultatem

? in dubio rem re«

vi generalis ordinarionis Equeftris hoc jure jam gaudeant

Germanicarum colle&or Lunig. itt $.

9t. 9f P. 5pec.

adi

linquit diligens rerum

qül

:5auttad) dicit : Det

anäh

gbllls!

Cont, 11L. i in nota ad ordinationem lauürcgalem pagi

aníot

Piï

as

HOFFM ÁANN de Foro Competente

$94

p m

i, Di(po

» C antott .Qägwtacä bat feínt befonbet privil:gium primz inftantiz, unb

.0b $at eínige óer 9icinung finb/ Daf Derjenige Ort/ (o bajjelbs

vulis habeo.

»nid bat/ aud) feine GeriditissOrbnung madyen foónne ; jobebuups

M t rg, hu

»ten bod) anbete ínt Gegentbeil/ baf bte Stepbeit / eine Getid)tés

Wedemalli

»itrbnung au maden/ fdon in ber allgemeinen 9titter« Orbnung

tb Stitlet

»fattfan fundigef, Si dicendum quod res eft, fine dubio pofterior fenten-

itgltdyt

tia, nimirum in generali O. Equ. jus fingulorum citculorum j:m effe fanda-

g

t fut

tum, pro veriote habenda eft ; etenim in O. E. Franc. p 1. tit. 12. dicitur ex«

tot Cinfyi

preffe : &yfe 9loelidye Smitgliebet follen fid) Dberen in bes& $. 9t. 90.91.

twet tl

unb ÓDronungen betfcbener QBege Jied)tené gebraud)en/ ober aud)

Tuitif

ibte jebesttablige SIngelegenbeiten bep eitie6 jebers rto S5auptmann

ET

unoó Xátben anbringen. Si E. cujusvis pagi capitaneus & confiliarii de

tedorio (

controverfiis Membrorüm judicare tenentur, fine dubio media ad huncfinem

g*ll Tc ILP.

obtinendum necefaria ipfis etiam conceffa intelliguntur. — Interim id certum ,

tnaler, b

quosdam pagos jure füo non uti , forte , quia invidiofum effe judicant, fi par

Mth fig d

in parem jurisdictionem exercere velit.

ifeene

IX. Ex haGenus dictis apparet O. C. & ordinat. Equ. fundamenti loco

AMgelege

in tractatione de foro competente nobilium effe ponendas. — Exinde elicio,

! Britgenac

nobilibus loco prima inftantiz effe auftre

o

gas,

Sunt hz vel Legales . ordi-

| Yeto locis

nationis vel conventionales , illz ex O. C. funt judicandz, & pracipue 3. ca-

.!i

Datiotis ca

fus diflinguendi veniunt.

Nobiles enim vel conveniuntur zb actore primi

|

&regülü $

Ordinis, & tunc fecundum tit. I1E. p. 1. O. C. duplex via attendenda eft ; 1.)

Xl |

ut a&or fut Ordinis commiffarium , qui ultra 12. milliaria non a reo abfir, im-

110 Q,

petret, 2.) ut a&or a reo fibi 3. Eledtores vel principes impartiales, & ultra

1 2 milliaria non diftantes, nominandos poftulet, ex quibus deinde ipfe unum

tlipat, coram que ad du&um ordinationis cauía pertra&tanda ; vel IT. a pr-

ls eqm

U Q (

laus Comitibus & aliis Nobilibusimperiiimmediatis actione pulfantur, & fimilie

ter modus duplex, ut in cafuü praeced, in tit £. p. LT. O. C. praícriptus in-

t ( en

venitur, 1lI. cafus eft, fi a civitaiibus immediatis, vel aliis fubditis mediatis,

qui auítregis no

audent, conveniuntur. O. C. de hoc cafü nihil difponit,

D QQncrr

confentiiens tameir

h) ndi

d. vox eft , auftregas ceffare , & Cameram ftatim in prima.

Ut «

inftantia adiri poffe. — Sttyckio quidem £» diff:. de foro auffregarum n. 29. tati-

"Oa

ones, qua pro hac fententia allegati folent, non fufficere videntur , in fine

tamen ipíe fatetur, eam in praxi effe receptam, ac in Camera prajudiciis

Q Wto [u

probatam, tefte Myn(üng. Cesz. 7. O. 89. & Gail. £. 7: O. . s 17 - - 46. aliisque.

W ïems

| ll W lmpq

X. Quod a& conventionales auftregas attiner, przter conventiones pat-

u

W*læ.

"iculares familiarum etiam conferenda funt ordinationes Equeftres ab Impera-

toribus confirmate & confirmande per Cap. Leop. arz. 3. Iof. art; 4. & Car. VI.

Wl

ert. 18,

Vi

)f-äx

Nobilium Dmperis Inmediatorum.

$95

a

art. 1 9. Difponit hac de re Ord, Equeftris. Franc, quam in fpecie fermper pre

|

j

|

Hj

oculis habeo, cum de nobilitate Franc, inprimis mihi differendi animus (it ,

f

.L tít.13. hunc in m

odum : fo foffen bie 9Ioelidbe 9itgliebet » » ibte

ää

Qu

jebe8mablige 9Ingelegenbeiten Dep eines jeben Dtt$

3Syauptimani

er

u* 9táthen anbringen / iib niad) bet / bep benen Stitter

» Cantonca

yfetir n

bergebtacbten. er

ftet inftaoz, aud) Deliebt»unb publicirfett gu£»uti

ml

tedjtl. 9lustrág/ Orbnungen; unb anbet

ft Sratutett / active & paffive

T

?»n Ginbeimifcben obet Sluemádrtigen ob

e Vnter(dyicb allba tedbt

53

nebmen unb geben/ obeb mroani e8 Det Ca

tben. ZSe(dhaffenbeit nad)

1. tit. 10 C8 12. CÀ p. 1. tit.5.

t du

9iustvei bicfet Dtbnung erfotbette/ Cvid. p.

dyupom

oot bem gefamten 9tittetetatb/ obet einómoe

ile ben jebeemabligett

x cotllii d

dire&orio fíagenb botbringen, —Cererum. notandum , regulam , qua £&

ad hum

$. 1. 7: 11 p. 14 O. C. traditur, auffregas Legales cefJar

e , quando ad[ant conven-

im id t

tionalet , hic locum non habere, cum in cit. £. 75.

O. E. Er. vetb. feq. fofte

uica, t

betn fid) beten ín be8 Seil, 9.

Steid)ó 9ibfdyieben unb . £orbnungert

betfelener QBeg Oted;teng gebraudben/ obet audb ibtej

ebesmablige

adamentilt

Sinaelegen

Deiten/ bep eines jeben Ort$ Syauptmann unb Jtátbe

it a^

btingetaC, partium arbirrio relinquatur, quam viam cligere velint.

In iis

bitde i

la t

vero locis f. pagis, qui jus primz inftantiz non exercent, per auftregas ordi-

: ?æcïpue;e "

nationis caufz deciduntur , atque inprimis f:cqnentes fünt commifliones au-

j d

flregales, de quibus Uffenb. e jud. aul. C.15. Sett. L. fubf. L.

XI. Pertra&antur cau(z pro diverfitate auftregarum , vel fecundum mo*

j d

T

dum in O, C. przícriptum , de quoetiam agit Strykius i» fpecial diff. de pre»

, U

ceffa auffregarum , vel fecandum fpeciales ordinationes. auftregales a pagis five

circulis equeftribus confectas,

Sententiz lata ab auftregis executioni mandan-

niipe

tur, v, O. C. P. 71 tit. 4, 8um adpten/ &

ODE' F- l). Il titilggf; pog?-gl&!. ö

j Vf] Ut EPI"'

197 nifi intra decendium, f (umma appell

abilis fit, appellatum fuerit, tunc

AUA &lïmji*

g

enim fufpenditut , &

caufa ad fecundam inftantiam defertur, quam Camera &

diign

ob concurrentem jurisdictionem ,

(quod contra negantes late defendit Uffenb.

C. 10,) judicium aulicum con(tituunt, v.

'O. C, P. 2. tit. 6. & O. E. Fr. cit. tit.1g.

ii di(porïfh

r

(ed fi partes fententia in hifce fummie

um

p

ulterior appellatio locum non habet,

n Camera remedium revifioni

$, in judicio auli-

TE

tribunalibus fuerint gravatz , i

n n

l

co vero füpplicationis concedit

ur, in cafibus tamen in Árt. V. $. £6. L. P. NV.

expreffis , ab utroque judicio datur recurfus ad comitia,

quod jus etiam nobi«

uj

libus Imperii immediatis in cit, $. expre(feeftaffertum. — Non indiftin&e tamen

Í jJin'

giont?

€3, quz de foro nobilium in prima & fecunda Inftantia propofui , procedunt;

P [nf*

nonnulle itaque limitationes adjiciendz, 1,) videndum, an non caufa, qua

in-judicium deducenda, una ex iis (ir , quz tantum in judicio Imperialiaulico

ga

Ffff2

immediate

lf,l&

Md

$96

HOFFMANN de Foro Competente

l

immediare & in nullo alio foro tra&ari poffunt, de quibus agit Uffenb, dejud;

Xlil

4ul.c.10, & in his beneficia prima inftantiz-fupra recenfira non attenduntur.

hiliqm ordi

2.) Quia Camerz jurisdiótio non tantum in caufis appellationis , fed.etiam

jris egula

fimplicis querele , (qux nimirum ha&enus in tractatz primum, five in prima

!l adoris

Anfiantia in. judicium deducuntur, & quz in nullo alio judicio , aulico excep-

pindo,

10, ventilari debent) fundatur , omnino etiam harum ratio habenda eft.

eus, f n

XIl. Supra fub finem th. 5. in recenfione fori, quod nobiles immediati

ante Camerz eredionem ut plurimum adire folebant, mentionem feci judi»

prncipal 1

, targ, nil

ciorum provincialium. — Erat eo tempore magna adhuc horum judicioram au-

Gu tit, 36

toritas , poftea vero in I. P. W. arz. 7 $. $6. & A.1658. in monitisad Capit.

! f domint

Leopoldi ar;./5. de plenaria eorum , &

judicii Rhotwilenfis abrogatione fuif

d veríetu

€ogitatum , quz tamen confilia ad effe&um deducta non funt , quum ftatus, qui

tcurrendo

€a cx conceífione feudali Imperatorum tenebant,

maícule obloquerentur. v..

(rdin. Eq

Pfanner i» bifor, pacis Weffpb. & Limn. in Z .

T. F. add. ad L.1X. C.3. in»

; fica poffi

terim cum perfcrutarer, quibus ex caufis horum judiciorum autoritas ita fuerit

NI 77

imminuta , fequentes Schilterus in (peciali

fciipto oon oem Aay[erlicben

denumciang

£.ànó « Gericbt i Gdbmwaben/ quod St

rüvius £»

p.IF. oeo neuzeróffrre

ten bifforifcben uno politifcben ^trobivs &c. ex

I

M noR

hibet, fappeditavit.

G of 20

uod ea, quz in his judiciis fuerunt conclu(a

, à judicio Imperiali aulico po-

| lidri princ

tuerint reícindi

» 2;) quod ftatibus plerumque in F. data , aut iis oppignorata

fuerint, & deni

que 3

») quod concurrentem cum ftatuum jurisdictione habue-

ï timirm e

rint jurisdidionem.

imi, aur

In fpecie fi nobiles fpe&o,

erecta Camera i'm—periali ,

| 'orogatio

horum judiciorum ju

risdictionem

declinare ce»perunt, femper tamen ii, qui

eudi jure ea tenebant,

contradixerunt , autoritatemque fuam quovis modo

Ut, i (cqu

tuiti fünt

unde deinde gravamina orta,

quz profezt Goldaítus in politifdet

SteidbsSánbeln p.XXV. quo vero

nobiles fibi profpicerent , in Ordina-

tionibus Equeftribus ab Imperatoribus c

onfirmatis, prohibuerunt, ne membra

lr n

ordinis alieni judicii jurisdictionem agn

ofcant , & fpeciatim mentio judiciorum

Uo

provincialium in Ord. Suev. 4e 44. 165 3.

4rt.17, & Ocd, Rhen., rir. 12. fa&aeft,

in Ordinatione Franc. v.. Par?,A. tit.

13. generaliter tantum ponitur : f0 faum

b

bie 9[beli

tben 9Ytitaliebet einanb

te

Getídt

et bot Cbur^Sürflid)en ober anbetit

s

en ntbt fürnebmen ob

€t befiagen/ quam generalem loquen

rationem judicia provincialia etiam.

continere , fequentia. hujus tituli verba in

dicant. Pzrerea haud pauce fam

" Penzgm.

ab Imperatoribus imperrarunt ,

iliz nobiles fpecialia privilegia exemtionis

müem h»m

fed cautionibus hiíce non obftantibus,, defici-

ente decifione publica ,

judicia provincialia , eadem fibi jura , qua olim ha-

qus app

;uerunt, data occafi

one vindicare, exem

pla noftri temporis teftantur : quod

ll $

quo jure fiat , meum in prafenti non eft

expendere.

M& mlhl

bj

XIII.

m

X

$27

Nobilium Inperi Inzmediatortim.

ts

tfcnb.a':jü

Xlil. Oftenfum ha&enus eft, quodnam fit forum liberorum Imperii no-

ab

bilium ordinarium , nunc evolvendi cafas funt, in quibns ceílet, Decantata

is,idetum

juris regul

a eft , a&orem fequi fortm rei , hinc fua fponte venit, quoties nobi«

les actoris vices fuftinent,

v. gr. mediatum quendam civem vel fubditum lite

frein m

dam. Pertinet huc etiam

lo &t

ulfando, caufam iu foro mediato effe pertradtan

uum provocans in

del

ca(us, fi nobilis d mediato ex /ege drffamari provocatut , q

4

vinmedati

negotio reus et, & provocatus a&oris vices ft

x )

b

it. Mzv. p. HHT. de«

principah

o

m

cif. 213, nil caa

(a ad cameram fpe&et. v. O. C. p. 7, tit. 25. & Blum. proc.

Vlicionm

Cam. tit. 36. S. 9.

Secundam exceptionem prabent caufz Feudales, fi lis velins

niisad Cl

ter dominum directum & vafallum ,

vel inter convaíallos de re aut facto feu-

rooxiont f

dali verferur, v. invictifimi Imperatoris Cato

li VI. mandatum panale de non

quod infertum eft

N

recurrendo ad curias feudales, in cauíis mere civilibus,

Ordin. Equeftr. Franc. p.279. & 281. edit. nov. 2.) Si alia pradia v. gr. rue

pqusreaut, *

Ln lx' c' ;' 'm.

flica poflident, coram jud

ice rei fitz a&tionibus realibus conveniri poffunt. L.

fi lis iis in alio foro

griasia lt

f €. ubi in rem C$c. — 4.) 1o cafü L.49, pr. de judicits ,

'denunciatur, rem ad fuum judicem revocare nequeunt,

cum affiftendo ftatus

M

ii

,

pé.

m

caufe non mutatur, adeoque privilegium fori non attenditar, v. Carpz

T

eliure !

£, 3. def. 28. — $) Si mediato cuidam in lite faccedunt. — 6.). Si milites aut mie

niftri principum

fiant, in caufis ad miliriam & offi-inm fpe&antibus , quoa

widi tt*

i

nimirum ex con

fenfa fuo & juramento praftito obligantur, coram judicio mi-

IT

iiott hmïf

litari, aut principis forum. fortiuntur. v. Befoldum v. & fu. — Denique, an

prorogatione fa&t: judicis alias incompetentis jurisdictionem agnofcereteneans

"a

?en'al

"

?

wr , in fequ. Se&t. diíquitam,

7 uf

3 quo"

n

SECTIO II.

T

il

N

gs INobilium Imperii ipmediatorum,

[j

; De prerogatione jurisdi?ioä: alter:

r

l.

nit mmem

T

Uoniam prorogatæl jarisdi&tionis Origo Romanis LL. fine dubio adfcri-

ioj

benda eft, res ipía hortari videtur, pauca; qua ad illaftrandam hanc ma-

"'.IZ' ,

/

teriam facere poffunr,ex eojure repetere.. Equidem fi nomen fpe&to,

jttt *

nufpiam illius apud' veteres jureconfultos mentio occurrit , & magis proprie

L

M

(i

terminos jurisd

ictionis proferri aut propagari, quam prorogari dici debere,

J if

interim ,. cum denomina-

ex Perizonio Noodius de furisd. L. 17, c.12. docet :

" yd

)

tionem hanc , quam recentiores impofucrunt , communis interpreium: loquen-

pi u

di ufus appro

baverit, eam in prafenri retinere non dubitavi.

antlbllïæ

II. Si L. 1. & a. ff. de judiciis infpic

io, prorogatio jurisdi&tionis definiri

qüzol

poífe mihi videtur , 4uod. fit

atius , quo jurisdiclto M*agz/lmtur litigantium con-

j

gmmuf ]

Lege Julia hacce privatis concefla erat poreítas,,

[en[u'cx:fa fines fuos produciiur.

Ffíff35

j

V. Læ.

HOFEMANMN de Foro Competente:

55

m

V. L. 2. $. I. €. tff. ne ab eoram arbitrio, jus pubiicum immutahdi facultas de«

vilgio g

penderet. — Differt. hc jurisdi&ionis fpecies a mandata, quz ab co, qui fuo

etuat. v

jàte jurisdi&ionem habet , transfertur , Z, . de jurisds?, illa vero confenfu par-

jusmodi t

ium, ucin definitione didum, tribuitur. Imprimis autem hic notandum,

ft, tatüta

z0d alii mninus curate obíervatunt, non pro protogatione habendum etfe, fi

fis necef

d

Mis in alio loco contrahat aut del

inquat ; nam ad prorogationem pracife re-

üvít, qu

quiritur , ut ex judice incompetente fiat competens , quod de his cafibus dici

Yl

nequit , quia forum contra&us & delidi, ex ipía Lege citra ullum fa&um pro-

fratam ,

rogationis pro competente haberi deber. £, 21. de O, €9 I4. L. 3. $. 4, de judi-

—

Tugno n

ciis L i1r, ff. de cuflsd. reorum , conf. Strauchius a4 .

p. C. de pa&is C 4« H. 15«

ilerus

& Leiferus i» d.ff. de prorog. Turisd. aphor, 6.

t

ten juis-

l!Il. Modos prorogandi Dd. commen

ti funt 4. 1.) Vdewloco ad locum,

qia (clic

2.) de tempore ad tempus, 5.) de perfona ad perfonam, 4.) de cauía ad cau-

Gtminie

fam : de quibus quid cenendum (it, docet Mauritius Ze pereffare principis Lege

QU jto d

Regia C$. jurisditHone th. 1. Ut ex definitione fupta tradíta patet, prorogatio

Wt or

conftituitur confenfu , qui cum vel verbis vel factis exprimitur, dividi poteft

jttiti&on

in expreffam & tacitam. — Ad priorem lítigantium conventio fufficit, qua ex

m Map

L. Julia judiciorum validum obligandi jus accepit. — Ad tacitam fa&tum ali-

ttbiblice

quod concludens , a íciente perpetratum requititur, quale fe exerit in recon-

-

m

AXOtit:

ventiione, cum quiin agendo judicis slicujus obíervat arbitrium , eum &

d.

tütt, f

centta fe habere non dedignetur , (i reconvenitur. L. z 4. C. de fent, €8 inter-

mganda M

locut. v. Hahn, ad W'efenb. ad tit. de jurisdi&l. tb. 10. tale factum etiam eft , (i

ia

QUi i f

judicium fuerit fufceptum , hoc eft, lis conteflata , tunc enim per quafi con-

lat t

tradtum jus alteti quzfitum auferri nequit, judiciumque, ubi femel acceptum

tisidin

eft, finem accipere debet. L. 2o. de judicits , at

que przrterea per litis conteftati-

NIS jue ]

onem fori declinztoria exceptio excluditur. Z,s/r. C. de except. . Non vero

—

OtCertir :

prorogatio fa&a prefumi poteft, fi quis in jus vocationi paruerit , arg. Z, j.

ml] POH&

de judiciis , aut fi quis tantum edi fibi genus a&tionis poftulaverit, non enim

ais

*18 praj

videtur in judicem confenfiffe , qui genete actionis nondum cognito fcire nequit,

x nec

cedere an contendete malit, Z,

33. de judicís, Fubet £ praleti, ad ff. ad sit. de

D lmpe

jurisd. $. 12. ff.

z

n D

UV. Qaidquid porro impedit confenfam , ob(tat etiam prorogationi ; fic

V ugq |

fi quis dolo indu&us pa&um prorogativum inierit, aut errore lapfias illud

, eri

[

negotium fufceperit, vel viribus prature compul

fus incomperentem judicem

adierit,

conventioni (tare nullo jure tenebitur. v. L. 2,

V.

pr- ff de indiciis, Infi»

m

mul requicitur, ut

partes confentire poffint, & quia hic jus de lite cognofcen-

di transfertur , fac

ultatem alienandi,

Bd

l fæ

babeanr,

& legitimam ftandi in judicio perfonam

Q

Praterea etiamíi . ejusmodi

: Q

perfonz |Gnt, qux fpeciali foro ex pri-

I w

vilegio

$9?

Mäz'!s'um Iriperià Ionmediatortm.

——

DP

f:xb certiorand&

(ulus de«

vilegio gaudem, quibusve jura i

o

enorate licitam cft, de jure

fervatis pa&

io hu-

, qilio

erünt. v. Strauch. ad L. p. C. &e pattis.

Requifitis hifce ob

enim u

criusque confenfu

fenft p

jusmodi unius peenitentia irrita reddi nequit, quia

Qundum,

fit ; natarale eft, ut eo modo etiam diffolvatur. Z. 37.

de . f. Judicis confen-

jam pradi«

mele,

fus neceffatius non eft, L. 2. $. 7. de judíciis , jurisdictione tamen

ditt.

atlt re-

L, 3. C, de jnris

tus fit , quippe quza partibus ipfi conferri nequit.

ib d

:V, De ufu hodierno proroga

tionis diverfifime fendunt

Dd. pars affir-

impre

mativam , alii negativam tüentur fententiam,

uiriusque opinionis Íe&tatores

. mediam viamincedit

d

magno nurero allegat Der

lich us , p. /. conel. $. . 31- f44

H.*lnln!

Schilterds $7 exerciz. ad ff ex.6. $. 25. poftquam eni

m iz exercit.1, $. 12. om-

b(ervabilitate collocaffet ,

nem jaris Juftinianei in. Germania autorita

tem in O

nris Imperatoris & ftatuum

y d o

quia (cilicet ex illa ipfa intencione jus civ, admitte

voluiffe hos, ut omnia ea ex Jur

c Romano obfetventur ;

ao at at

Germaniz appareat ,

crv

quz pro diverfitate formz reipublicz: commode obí.

rari poffunt ; forma rei-

ii Lt

um ac dominorum

, o

publice. omnino repugn

ate deprehendit , ut tpfornm fta

dicatur, quod vero ad

meros fta-

djidprd

jurisdi&ionalium jurisdi&io prorogari poffs

tuum Magiftratus atrinet , nec legem in contrariu

m latam obfítare , nec ftatum

NI

Equidem non meafacio, qu£

» f jl

reipublicz refpuere , quo minus admitri poffit.

d quod ad prorogaxionis uíüam

r i

de autoritate juris Romani profert Schilterus , e

Nam jus civile de p:o-

ium, at

attinet , facile in ejus fententiam difceffionem facio.

&

roganda Magiftatuum ju

risdi&ione difponit, quz adminifttatoria tantum ;

/m, (fi):M:

ttodüdta erat, atque ideo priva-

etm d

magis in favorem & utilitatem fubditorum in

otuit,ftatus vero & domini ju-

t quafï (

tis hac ratio expediendi juris facile concedi p

risdictionales fubditos homagio obftrictos hab

ent, & dominii non Magiftra-

jl m

füum ac fubditorum favorem

tus jure jurisdictionem. exercent ,

quae neque

j n

Romani difpofitionem plane hu

c applicari

, N

concernit , hinc facile patec, jucis

Prorogatio itaque absque confenía fu

petioris fa&a , tanquam in

rn'[, ügl ., ; !

non poffc.

ut Schilterus loquitur,

ejus przjadicium tendens ;

locum non habet , przcipue ;

TL

dominorum territorialiunr jurisdictione prorogan*

»cum nec de principum ac

t

m provincialium ac Landfaffio-

l

»da Imperator , neque de vafallorum & ftataua

j i^

»tram Domini territorial:s tale q

uid fancire po

(lint, quiaakeri fine fa&toipfius,

fitam hábebat , non citra injuriam au

ferrent,

(

id quod femel jure dominii que

a

con£ etiam. Andlerus £» jurispradentia:

&&c. L.I T. 10 513,

fusi

,aP

J

VI. Videndum nunc, quid de no

bilibus immediatis dicendum fit, ni-

g

j

jurisdictionem proro»

mirum an ab eorum srbitrio alienam f. incompetentem

fudiflifo IG /

hiftoriam fuperiorum tem

porum refpi-

gandi facultas. dependeat ? Equidem fi

:

( n(? (

Ccio , extra omne dubium res pofita videtu

r, cum fepiusin controverfiis, qua

j

D

!

j i

dinis , vicinorum imploraffe

auxilium leguntur,

|

LT

ipüs vel cum membxis. fui ot

ut

D

|

j

gi

600

HOFFA.ANN de Foro Competente :

ut caufz cognitionem in fe fufciperent, cogniramque fententia terminarent;

Wbcuä 3u-

hinc non dubito fore plerosque , qui omnem, quem hac de re fufcipio, in.

pitorom ja

quifitionem inanem judicent , aut ad minimum onus murationem probandi in-

henebot j

jungant, cum quod olim licuit, & hodie permiffum prafumi non fine rarione

w in decerne

mihi objiciunt. — Sed fi penitius rem infpicio , nefcio primo an hujusmodi fub-

tt, que O

m;ffiones a nobilibus in caufis controverfis iis temporibus fatz, recte Romano

i. Ineo

nomine prorogationis efferantur , malo conventiones auftregales vocare , quas

M Otinb

tuhc maxime in ufu fuiffe ejus zetatis monumenta teftantur , has autem propius

lg oet

ad arbitrorum conftitutioner accedere quam prorogationem quis eft qui igno-

ELTT

ret! deinde (it, fuiffe prorogationes , tamen a ftatu reipublicz tuibido, füb quo

fa&e (unt, ad pacatum , minime validum trahitur confecutionis filum : propter

! ding ov |

| Wijburft

abfentiam enim Imperatorum , & defectum commuvis alicujus & (ummi ju-

| t u juri

dicii, atque continuas turbas, qua totam im pleverant rempublicam , eam quise

que fibi liipandi viam elegerat, quz (ibi tutiffima videbatur, quibus difficul-

! Vliotate nob

tatibus hodie omnibus remotis, & íe

Nill p

quentibus rationibus 'obüaq;iþus , Áne

dubio aliud dicendum erit.

| Ioptro torp

VII. In th. . primz fe&ionis quibusdam locis ex LL. Impetii prolatis

g !'Engu!is me

ftafüt, coní

t

probatum dedi, nobiles Imperii immediate Imperatori eífe fubje&tos. Alfferit

; libtiore (ec

id etiam Ferd.L in privilegio contra Landíafliatum , ubi

legituc : Syabutd)

gemetne Stitterfdbafft

l cotttove

(fo un$ al$ Sionmifpen Sápfer/ unb orbeintlis

Qtius otdir

(ber bócbftet Obrigfei

t n beiligen 3teid) alfein obne SFtittel untet»

fttut , literj

tvotffen) ge(cbmálert2€, & aliis locis Birmace poíTem, nifi de re, pertotum

Imperium notoria, teftimonia proferre, füpervacaneum judicarem. — Effe&tus

| s ordo

q 'ultns, fifcii

hajas fubje&ionis precipue confiftit in juris dicendi poreftate , tam in civilibus

quam criminalibus , quz Imperarori, vi jurium majeftaticorum, & tanquam

u Altate o

fummo in Imperio judici in omnes immediatos, & ita etiam in nobiles pri-

QOEAm o

| 0rdini ho

vative, & per modum refervationis competit. Hinc non video, qua ratione

E

LL. Romanorum autoritate, que de longe alio catu , ut fupra ofteníum eft ,

| i,

di(ponunt , adítcui poffit, ut nobiles Impetii immediati , qui fummz Impera-

Vhtür

» Quia

toris jurisdidioni immediate , & privative fubje&i funt, protogatione facta

alienum judicem adire queant, vera potius vox eft Carlevallii , quí im Tr. de

judicás tit. 1. diff. p. 2. qu.$. SeHl, 2. ».1203. fe44.. evincit, in hujusmodi caíü

"C ent

mbmen l

renunciationem & prorogationem pfane locum non habere. - Expreflis verbis

etiam in refolutione Cafarea 4. ;7.

f4l. . 1722. in cauía $3ammetéleben con-

ia

ua be Sónig 6on 3:reuff

en al8 Sbet&ogen 8U WGQMBUM emanante

i Í

"u

legitur, baf ttad 9f

ugtpeié be

ln

UC

t Jteic)$ « Gefcbe in beten artbepen

: Bton

cten nicbt ftünbe ; $ap

fetlicyet SX»ajeffát unb Detet bóch(ien

!

Sitei

(b8 - 9« r:'gg,ten jarisdi&tio

Bu

? Dotto

n per prorogationes pbet fonjten einigett

ANobilinm Imperii Immediatorum,

&

Em

tülrem;

aläöwæ 5üA

täün. '*Ag)þliþandutn igizür & hic pnncipiþm iliud 'eit, pachs

i,

N

privatorum juri publico n

on pofle derogai, idque eo magis, cum in R, T. novs

tobatd i

$. beneben jollem rof. judici,

prafidibus & afielloribus Camere injungicuty

Áieraiot

inftantig & auftregarum ha«

wiodib.

ut in decerneudis proceffibus, rationem prime

beant, que contra f& funt, sbrogent , & violat

ores pro arbitrio judicis pur«

h omano

niant.

In eodem R«c. $. tDeilet: auid) etiam legitu

r : babep toollem mir auf

Watsqu

gemn/ u

6 in$ fün(ftige mit s

*et GOtánbe OCud)en unb Grinnetun

llando, roie aud)

electionis foti ,

Qsl

tbeifung Det privil

egiorum de non appe

d

unb anbete bergleicben] welde

j 2iuefcblie

flung. uno 25efcbráne

ib,lbqn

jurisdidtion &c.. Qu

étinnen toollen ; bie

c'ung Oee beiligen. XAetebe

lm:ptott

Qtotbbur(it bátterlid) beobadbten1c.

Quod fi igitur Imperator cavere

& fummiqe

vult, ut jurisdictio Imperii fuprema nulla in te im

minuatur; multo minus a.

, u qi

tale quid faciant.

voluntate nobilium dependet, ut per prorogationes

mediatam , fpeciale in

ubu d-

"Vill Pratetea confiderandum eft, nobilitatem im

anbus, ii

Imptrio corpus, & infignem ordine

m conftituere , ftta

fponte itaque fequitur ,

is membris nihil peragi poffe, quo univer

(o ordini iniqua conditio af-

a Gngul

Hinc cum

mpei p

eratur, con

£ Do. ab Audler «s Jarispr. Cdc. L. £. T. 16. pH $. 7.

m

fuperiore (eculo quædäm membra circu

li GDebürg vicinorum ftatum judicia,

ad controveríias (uas decidendas, requireren

t, idque, in convenrd univerfali

: uui

nz-d

ag) Mergenthalii habito , propone-

m

cotius ordinis equeftris (corre(ponde

Pt u

retur , literis de dato Mergenth. (1 1.

) 1. ul 165 1. emiffis membra dicti pagi

totus ordo dehortabatur , ne in pofterum tal

e quid in prajudicium fuum ten-

T

prix*ril:*gia nobilita-

p

dens, (u(cipian

t, fed con(titutiones Imperii- atque ftatata &

"m

tis accurate obfervent,

Hifce adjun&a erat comminatio , ut fi quis lites fuas

te tractare continuaverit , falvis juribus Imperatori ,

y, u

coram judicio incomperen

diatz in bonis fuis fa

ndatis , & e corpore equeftriex-

ip o f

& ordini nobilitatis imme

terminetur. integras literas vide apud

Luoig. ftt . , 2f. parte fpec. Cont.114,

X nl

9. Quid, quod eo magi

s abítinere prorogationibus nobiles te-

|

qinin ts

2. 2bfao p. 19

um confe&is & confirmationibus [me

m W

[

nentur, quia in

O. Équ. confenfu omni

ie 25oelicbe tYTit Dlier

i

peratorum munitis expreffe ca

utum elít : fÉe follen o

9j

ber eitanber vor Cburfürftli

cben ober anterm

Gerid)ces. nicbe f

ü

P

v

g

d. Ord. Equ. Franc. p. 7, Tu.13.

j

jj

ndymen / ooer bctlagen te. vi

omnibus rationes ha&enus productz fatie-

(isit

ii

IX. Verum enim vero non

ypre

faciunt , fed contrariam fententiam a

liis rationibus ftabilire volunt.

Primo pos

il

L

!u

nemini inferre preju

dicium , cum falvo judicis compee

sq gmam

nunt, prorogationes

dam metuendam

tentis five ordinarii ju

re fiant,

nec exinde exemtionem quan

W

effe ; porr'o defiderant

expreffam prohibitionem Tauris

Civ. Can. Rec.L aut al-

"1]

ij

licz, denique provocant ad quotidianam c

ontrariüng

i

jtif

terius ordinationis pub

|

Ál

ii

GE8.8

te&antefn

y

eo:

fJOFFMäNN de Foro Competente

^

VPts

ass

H

lir, no

teflantem experientiam , nimirum cum nobiles in Iaftrumentis obligztoriis fo-

tünt dié

ro renunciare , aut electo certo vitz genere v. gr, (t miniftri principum , mili-

tes &c. fiunt , ipfo fado alienam jurisdictionem agnofcere, five prorogare fo-

quedn.

ls tece

lent. Quod ad primum argumentum attinet, non equidem neg:bo, apud

diatotü

Romanos prorogationes Magiftratui ordinario damno non fuiffe, verum in

$ermania ob mutatum reipublicz ftatum. al.ad dicendum effe íupra in th, $.

hoc (ua

oflendi, In fpecie quoad nobiles immediatos, diffentientes ad literas:blego,

ttgno u

tetr £gt

quas immediatus ordo equeítris ad Ele&orem Füidericum palatinum de A.16 1 $.

(tcünda

exaravit, quas Lunig. in Q,. XX 2f. p. /pec. Covr.

L. IF. 2b bfats p. 32. n $. cx-

hibet

» ibi invenient ele&orem: Fridericum ex prorogationibus a nobilibus,

diveri

[jtcale

antea fadiis , jus fibi atrogatfe, & ad fuum forum tanquam ordinarism trahere

Th.1X.

voluiffe, quod (ane fat grave przjudicium eft , ut d:lacide ab ordine equeftri

ibidem demonftratur./ Secundum argumentum ex locis füpra in ch. 7.ex Rec.

fiegis

Imp. nov. & ex ordinationis equeftris Fr. difpofitione, allegato. in przc. th.

ln feca

do aul

loco refutari poteft. — Circa ea, que de renunciationibus Inftrumentis obli-

gsterlis annexis proferuntur , notandum, fi claufula generalis adjicitur , Gaf

Obeva

er vor allert Gertcbtert folle vorgenónmnen voerben /. eam intelligendam

Receni

tantum effe de judiciis competentibus, teíte Mynfingero. C.4. O, $£, fi vero

fpecialis ad certum judicium iucompetens dire&a, nullum eam producere pof-

De

fe effe&ium, quia per th. 7. & &. nobiles renunciare fuo foro, & alienam pro-

!

rogare jurisdictionem prohibentur. Inju(te E. hoc nobis objicitur, cum non

]

TL A

videndum fit , quid fiat, fed. quid fieri debeat.

!

Tk

Ad inftantiam , quam ex eo

]

delumunt, quod' nobiles

vafalli milites aut miniftti aliorum principum fiant,

Th.V

refípondeo, id ab anti

quo jam nobilibus permiffum, neque unquam imme-

tüt, à

dietati eotum

^

przjudicio fuiffe , ut ipfe Imperator Ferd. L. in Priv. toibet bie

£anbfaff

[

LA

'tef) conceffo, verb.

Cultag

eud) auffetbalb. Deffe; baf etmoa einet

1

Dilen

obet mebr unter ibnenac.

fatetur. — Obligatio enim , qua eos ut vafallos ,

N

miniftros vel principes ligat, ultra feudum , aut officiam extendi nequit, (i-

quidem eorum mentem.egredi non debet, fed ad animi fententiam reftrin-

genda £ft, — Ceterum hic labori meo finem impono, D, O, M. gratias humile

limas agens , quod vires huic operi feliciter perficiendo benigne concefferit ,

fimulque etiam rego,

acquiefcat.

ut Benevolus Le&or hac qualicunque. opera mea

ON

CONSPECTUS.

De Foro comp

Th.I. Evolutio vocabuli fo

etente nobiliups Insperit ipmmediatornm.

rum

*

defcriptio:, eft vel competens, vel incompe-

tens ; fori competentis definiti

obi*

0. Th lUI Quid fignificet vosabulum n

lis,

—

$6t

6o$

ais

Y

ANobilium Impevii Immediatorum.

alias. nobiles fexti clypei fue-

TO

lis, "nobil-is germani definitio, & quomodo

diatos & 4mmediatos , fimul«

w il

runtdici. Th.1IL Dividantur nobiles in me

Th. IV, Ratio tractati«

gtl

quein originem nobilitatis i

mmediatz inquiritur.

nis recenfetur, duz periodi confticuuntur ,

altera de Foro nobilium imme«

bogl

ad Camerz ere

&ionem, altera ab ere&te -

vem

diatorum a tempore intertegni,

Ratio expediendi juris in intet-

T

hoc fummo tribunali ad noftra tempora.

tegno:uïïcata receníetur.

- Th.V. Ratio expe

diendi juris nobilium folutoin-

m

terregno usque !

d Camerz conítitutionem recen

fetur. Th.Vl. Initium

M.lüsx

Th.VIL, Explicatur, qua ratione nobiles rem fua

m ore

EE

;2.».!5&

fecandz periodi.

TTh. VIHIT.

(tris

ffatio

pobl,

dinaverint.

Quaritur , an finguli ordinis Eque

E

m udet

fpeciale privilegium prime inftant

im ab Imperatore i

mpetraté debeant.

Th.IX. Agit de au

fttegis Legalibus ;

five ordinationis, & — Th. X. De aue

n

ventiona

libus, qux nobilibus immediatis competunt.

Th.XI.

l T.CXRCCQ

ftregis con

inftantia conveniuntur nobiles immediati in Camera,

vel judi-

In fecanda

ü pm.tþ

cio aulico.

Limitationes de Foro nobilium

in prima & fecunda inflantía

m d

obíe:vandz adjiciuntur,

Th.XII. Agit de judiciis provincialibus.

Th.XIIL

iicr M

bus ordinarium nobilium Forum ceífat.

lgt

Recenfentur caíus , in äui

SECT. II.

jb

s nobilium Imperii immediatorum.

oduore p

De prorogatione Juvisditlionis alterin

um

Th.I. Agit de nomine proröga

tion!s.

Th.II. De Definitione & differentiis;

y, m d

ditur.

Th.1V. Requifita prorogationis exponuntur.

TE Ü

Thl. Divifio tra

Th.V. Agitur de u

(u hodierno prorogationis in genere. Th.Vl, Querie

(ipit fu.

tur, an nobiles prorogare poffint

Th. VII. Denegatur ipis prorogandi fa»

yum I*

T

h.VIHI. Ratio 2. & 3. profertur. — Th.IX.

cultas , ratio ptima redditur.

(entur , & refutantur.

n

Diffentientium opiniones recen

and ,. a UR uns U

]

( ün

tti

uumnesem

d

$

"a

TL il

XIX.

jm

mmrcflnn

DISSERTATIO

,j

g

h

UM

ORGII

NE LIBERTATIS LIBERAR

,///; E

s

ETIMPERII CIVITATUM.

J

PRO LICENTIA defen[a à

.jOHANNE PHI

LIPPO HOFFMANN, W'ornatienfi.

fion

Heidelbetgz ; 1719,

jj*

l

PRO«

l

Ggg g ?*

D d

.-a

604

HOFFM ARN de Origive Libertatir.

PROOEMIUM.

lbettas inzftimabilis res eft ;b hac a*utem'*ïnæ&imabmHbertäte Status

Germanici Imperii gaudere tes in vulgus nota, de 4ua lifertate Sta-

tuum . Imperii , ut. €$ de iis, que lbertati Principum Statummque Im-

h

| perii perperam acceufentur , duabus Differtationibus inter alios egit

i

/?ri.r

L. B. de Lyncker.. Ideó, cum preprimis à fcopo meo alienum fit,

l

fapervacaneum effe puto , illam multis exemplis probare ; unicam fpeciem ,ni-

[

[ragands in Comitiss , inftar omnium allegaffe, fufficiet, i» quibus

Cuficoru

Qmaine 4

mirum ,

"

tatus, una cum Imperatore de fummaverum deliberant, indicant,

quid per

fermoil

at2ue de

z

, Fid. Rumelin, in Dz]?rïat. ad -A. B. part. 2, Diff. 3. $. g.

ii m

Conftitaunt autem ifti ftatus triplicem Senatum , Porentiffimorum fc, Ele«

inyrial,

Íim , dic

&orum ; Serenilfimorum Principum ; ac Liberarum & Imperii Civitatum; qui-

bus omnibus tanquam fummum Caput Augufliffimus Imperator praeft. vi4,

(rdem E

Limn. i jur. Pebl. Tom. 3. hbr. g. cap, 1. $. 122,. Triplex hicce Senatus fine

contradictione Jure fuffragii & Voti Decifivi in omnibus deliberationibus u-

Uit

pet negotiis Imperii gaudere debet , ut íunt di(ertaggerba d. 9. Inffrzm. Pac,

tticlente

Vefiphal. aft cüm Libere & Imperii Civitates exercitium & plenarium effed&um

Vitatis Ca

4 ledtos

fibi non concedi, conquerantur, & infüper proteftentur , uti videre eft ex

Citel Stibetid) oóon Detben Grunbfeft be$ S). 9q. 9ieidis parr.2.

cap.6. 4 pag.131. n[que ad 165. convenientiffimum mihi effe, exiftimavi , The-

À

Cinrins,

fes quasdam loco Differtationis Inauguralis circa hanc materiam confcribere ;

quas ab initio in quatuor. fe&iones difpefcere mihi propofui, in 1ma de Ori-

3

Wom t

gine Libertatis Liberarum & lmperii Civitatum: ; 2da de Jure earundem fuf-

i&m j ïC

üt VOC

frag,ndi in Comitiis; 3tia de Re-& Correlatione & quomodo cadem Liberis

& lmp:rii Civitatibus competat; 4ta de quaftione, an Civitates Imperii Jure

itas, l

petere poffint ab Ele&toribus & Principibus Imperii admiffionem ad fimulta-

ums s

neam Re-& Correlationem , a&utus;

K üpr

"DVe ey

Verüm dum ulterius de hac materia rité. pertra&anda cogito , copiof-

orem fefe fcribendi mareriam przbere, quám ut terminis Differcationis includi

DN

ï'mmfim

poffir, przterea ctiam 5tiz & 4 fedlionis pertratationem bimis delicatam

imó & odiofam effe repcrio,

(k]llis [

Mutatá igitur cà fententià ; de prima fectione

hic tanrüm & quid.em 1mo De Ongine Civttatum Germaanie ,2do De O/rtgme

Cietib

Libertatis Librrarum €8. Dmperis Croiratum (follicitus effe , circa reliqua verà

D ]

c€o:rolaria quadam in fine ad

Cl

jicere volui, uberius ceeteroquin de omnibus co»

h

gitare horis fecundis refervans, "Fu modó

Ü

*lti gj

Annue magne DEUS , fcliciteg annue corptis.

p

!arm,.,

Rff

o

N

Liberarum &4 Isperi Civitatum.

m

CAPUT.I

L

"

De

C'ermdm'm

t O

Ort;gine Crvitatum

lt djie

$. r.

redior , quedam mihi circa voces Vi-

Wt l-

Ntequam ipfam tro&ationem agg

|s Q

ci, Oppidi, Urbis, Civit

atis, dicenda effent ;

(ed id jam fusé à Poli-

"TA

dicis & Limn, 4» fur. Publ. t 3. l, 7. €. 1. a&um eft, & , me ifta no-

NY

mina fecundum communem ufum loquendi intelligere, nec accuratum

Clafficorum genus obferva

re velle, declaro. Si quis autem nibilominus ,

pat

! t

quid. per Crvizatem velim ,

fcire delideret, ei refpondeo , JMnlritudinem populi

Koipfchild de j. €8. Privil. Cyvit.

H

s

üsdesa emomibus inclufam me indigirare velle.

dmperial. l. 1. €.1. $.10. €€ fegq. non curans Baldi fententiam jam dudum exp

lo«

w .E

(am , dicentis : z4d Civitatés ESSE requiri , Epi[copum babere ; nectamen negans,

hum i

te €ffe debere.

fedem Epifcopi ordinariam in. Civita

p o

$. 2.

.

cenatis t

Ulteriüs etiam cüm in definitionem , tüm in fpe

cie in cau(äm- finalem ,

onibu f

efficientem , materialem , & formalem Civitatis inquirere debetem ; verüm bre-

ïhþmfï. PMI

vitatis caufa ad Conring. de hiíce egregié diflerentem :» Difput. de Crvitate na-

um

hAs

iir

va lectorem remitto, ad alia pariüs, n

üum ipfam tradtationem me cen-ve;tens.

l

adee du

if p

Antiquis cemporibus

nullas Gerar;an;;e Civitates fuiffe exploratum eft. eid,

m u

Conring. de ÜUrbibus Germania.

Adhibetur quidem ab aliis diftinétio in Germa-

anfctt;

niam trans-& cis-Rhenanam,;

diciturque in trans- Rhenana provincia Urbes

i d (l

Moguntiam fuiffe , non veró in Germania,

jam , ícil. N ormatiam, Spiram,

anden d

ut vocant, magna ; hujus autem diftin

&ionis, licet hodienüm magna (it uti-

ln Ti

]

litas, tamen fi antiqua cempora fpectat ,

quz meritó (pe&are debet, nullus eft

liO

r

1

ufus ; cam tüm remporis nulla füerit Germania trans-Rhenana ; omnis quipe:

"m

lz annumerabatur, Rhenó limite inter Germaniam Galli-

pe ea provincia Ca

amve exiftente ; & urbes fupre

nominate poft mortem demüm Ludovici Pii ,

P

"

&a, Germanig obvenerunt, vid. Cu-

L.

Ü

*

divifione inter filios dicti imperatoris fa

j

l

uod & pottea cum

Treviri, Colonia Agrippina ,

spinii

fpimiasns: fub. Lorbarie.

u

ea

liisque Civiratibus , Pofteris Lotharii Cafaris d

at

Aquisgrano, À

rgent.örato j^a2

ficienibus contgit. v;4. Lehm. Chron. Spirenfe

L;þrl 2' CGP- 460 Pdg. ?. ]7).. ö

s-R henana Provincla -

p o

126. Nibilominus ufque ad cempora Fridericil. tota tran

Gallige annumerata fuit, Lebme hér.1. cap. 2.. p. 2

uod etiam teftatur Orto -

jgi £

libr. 1. de geffis Friderti d. cap.10, dicens :

Heuricus ápud. Leodwum

3Mb35 (

Frifingenfis ,

- diem obiit , fepulissque ii vtefhimtt

ejus , carpus in Gallia Cvitatem Bpiram tranf-

Germanicos

portatur Q9 c.

)€en P'

;pulos in iisdem oris jam tum temporis fes

. dem fixam habuiffz, non in

EL.ROI'.

Gg8 8

j

606

HOFFMANN de Origine Libertatis

d

$

r H

:

acceferun

Melius forían procedit diftindio in Germaniam trans-& c

1

's.-Danubium' y

tiine n

pro Germanica enim terra Bavariam, Sueviam , Auftriam, qua vulgó dicitur

faperior, nam inferior tüm füb Pannonia adhuc comprehendebatur, regiones.

! $x

fub nomine Norici , Vindeliciz &c, venienres , cüm preprimis varii Germanici

| tettifimg

populi easdem fub Valentiniano I1I. lmperatore de novo inundáffent habitas

! df pot

fuiffe, non facilé quis neg:bit, vi4. Conring. de Finibus Imperis, cap. 4.

pag.32.

: damnum

Jam veró Auguftam Vindelicorum tempore Rom

anorum & Francorum urbem

| qum m.

tüm tribu

(atis celebraram fuife, veteris hiftoriz fcriptores teftatum reddunt abundé.

vid. Linmn, Jur. Pabl. tom. 3. libr.2. cap.4. — Preter eam & alias Civitates in €o

|

qui & c

traÓtu extantes nulló negotió recenfere poffem , fed fufficiat allegaffe verba

ä

(iccelfore

|

Fellej, Putereuli Hiflor. libv, 2. cap. 95. dicentis : Rbatos P'indelicosgue agrel[; ,

Quentes

muliis Urbinm &$ caffellarum oppugnatiomibus , nec n

on dirella quoque acte feliciter

ttm cirà

funlli , Gentes €6. perdomuerunt.

Ex quibus (atis fuperque patet, tempore Au-

traxeri

gufti Imperatoris urbes in iítis re

gionibus penéà multas repertas fuiffe , & va-

LA d

!

lebit có magis teftimoninm Pate

rculi, quod h

o

ic bello ipíemet interfüit, ac

ideó canquam teftis avroius de ve

titate pra aliis teftari potuit.

N

50 S-'

Sed miffis diftincionibus

; in Germania quam magnam vocant, &

a

ab Occidente Rheno, 4 Merid

ie Danubio, ab Oriente circiter Viftula fluviis,

à Septenttione Mari Baltico ,

Ndïgai

nius videre

& Oceano Septentrionali terminabatur , u ple-

t |

efl apu4 Pactficum à Lapide im mot, €4 feritl. ad. 7Monzambano de

Stat., Imp. Ge

et,

re. integro difcurfi fecundo.

Ánte tempora. Caroli M. bené ordi-

ltmonf

natas Civitates fuiffe non reperio.

Ad fimilitudinem quidem ftativarum Ro«

1

tigit ,

manarum, unde etiam Germanica v

ox Gtábt orta effe videtur, loca exftru-

xerunt, ab iisdem etiam & demüm

| feri füles

Francis indies melius edificia ftruere di-

A0n [c]y

dicerunt, & edes contra

morem antiquum contiguas habuerunt, ita ut ad

& C.a-pit

formam Civitatum propius

accederent , maxima autem iíta loca majorem titu-

| U feoo.

lum, quàm Ville Regiz,

germanice , eitteó 9teid)á«Gy(edtend/ non merue

| W&l

erünt. U;i de Francofurt

o exemplum adducit Lehm. Zr. z. c. t9. pf 76

ig"e h

,60

Tm o

hi

Regnantibus Imperatoribus Car

o'ingis iftiasmodi Villarum numerus &

abl

tdis

amplitudo indies quidem in majus

excrevit, preprimis cum Religio Chriftia-

na ubique introduceretur

n (Ubl

» atque Epiícopis fedes, quas in vicis & pagis habere

prohibebantur , affignare

ntür ; ad refiftendum tamen hofti ejusque vim propel-

lendam neutiquáàm erant

capaces,

ïnte

Dec tüm probé munite, quod ex Hunno-

W DQ&

Tum totam feré Germania

m perv

tur.

Urbes tamen

trans- R hena

agantium ac deyaftantium irruptione proba-

Crili

DaS, qua tem

Carolingorum Germaniz

ht a

r

accefferunr,

Ü

Liäerärz:m E2 Imperii Croiatum.

—

607

-

VOROAU

,ibus ;iiafxas* j;mu

aCceB'emnt,« ut & quasdam trans-Danubium , aut iftis flumin

hinbim,

ris bene munitas excipio.

*

P

$. 7

p d

ibus lo-

S;xonicis poftmodum Imperatoribus Germaniz fceptrum tenent

giott

jetmatid

rentiffimum Civitarum ftatum incepiffe cum multis id ipfam teftantibus tutó

Lhabitas

afferi po:eft. — Nam cum Henricus cognomento Auceps videret, quam ingens

damnum Germania ab hoítibus eam devaflantibus pateretur, Villas & Pagos

4. Wg-;!&

b denega«

w

quàm maxime ampliavit , muniv:

t & Privilegiis auxit, ut Hunsis o

eó melitis obviam iri potlit,

u du

tum tributum irruptionem de novo minirantibus

oceffit, hoc exemplum, cum

ii

qued & cum maximo Patriz noft:z commodo pr

facceffores di&ti Henrici fcquerentur, effecernnt,

ut fub eorum rcgimi'ne fre-

egaü'e v

Quomodo

quentes d

emüm in Germania Civitates extitiffe veré dici poffit.

m

tam ci:ó Henricus nonum quemque viram ex agris

(umendo multas Civitates

n

nnpotl

ex(truxerit & homipibus impleverit, vsd. Rhet, 4nflit. j« Publ. libr. 1. Tit. 18 $.2.

CAPUT IL

N

il 4

De

Origine Libertatis Liberarum e poperi: Civitatum.

ES

.

OE

cut & ld

etit, quomocib in

Ndagatá Civitatum Germaniz Origine, videndum jam

Vij

eum liberratis, in quo nunc funt, ftatum pervenerint : & ut, quod verum

buur, fl

eft, fatear, res hzc quam maximis difficultatibus fepta eft, ad eamque

T

m ; & hic forfan con-

demonftrandam , vix eft, ut idoneis teftimoniis uti poffi

y p

Repl. liór, 2. cap. 6. dicit : Sape u[a vemire , ut. qua

feno

tigit, quod Bodinus de

[

santur , nec mift fecuta conver[ioné [entiantur.

Quod

'l

fierí folent , vix: unquam percip

(ed & de Origine Eledorum,

lt, loa ex

non íclàm de Libettate Civitatum Imperialium,

"d À

de feptemv. f. Elctloribus $.23.

& Capitulatione Caíarea dicendum. v:d. Conr.

LA

b

adeó funt obfcura ,

€3 fegg. idem de Capiralatione $. 12. €$ 12. quorum initia

ha&enüs vere inve-

"L

ut ea, licàt multi maltum temporis in id confumpferint,

elebrium Do&o-

jinm

ftigat

e nemo potuerit*, interim tamen przcipuas quorun-dam c

19- P'Wh

aximé ad veritatem accedere vi

dentur , de aliis

rum opiniones, qua quam m

abíardis non follicitus, przmittam , me

am ad ulaámum fententiam circa h-an;

rem fübjangendo.

$. 2.

ij

" (

hgb!ïe

Yntet veterum fcriptorum fenrentiss, 4

wnflevi .citante cum Limnao mul-

p

p. 456, ica fcribentis: Cum pof?

g n

«

iüis Do&tis viris arrifit. Aibr. 3. Cosmograpb. cap. 24.

I

li €8 babitari eepiffet ,

Carcli AMagm tempera, Germanta pedetennm* "^ACi$ €XCO

A

lmperaiores cre

&

0Cf,

(f;ffe- Prowincias , [ibÀ

j

"d

iffe Principes , isdemque totas i jendnm c

Iantums

gn

.

V

«

d

hÉ

658

HOEFFAMANN de 'Origine Li-äf:rtati:/

st

—

tantum C9. /mperwo izamedtate rejervajfe ifzägniare:hö dmplzore;' Civitäte: ;gaiäk:

hY

concr'cdiiis

poffe

-

ubfequentibus privilegia concefía ampli/tma, quorum efficacia demceps

phrumque

ditig

*$

r& , non Impersales , licet. (ub. Imperio veman[crint.

Hactenus Man-

tet ipli i

fterus. de hiíce quid fentiendum $pho infequenti, omni

r f

g a*ccuraci-qs*' pr:rpcn,,f

dendo , mooflrabo.

^tim Tmpe

-

'amlV, £a

$. 3.

| tius,a

Dicitur (1) Cwm pof] Cavoli AMagmi tempora Germania pedetentim magis

excoli & babitari copiffet &3c.

Per que tempora meritó proximé poft Catolum

ejum pr

fequentia intelligenda eruat , uti etiam hac dictionis forma communiter. fu-

|

mitur, nam Íi de temporibus ducentos annos poft Carolum contingentibus

]nq

loqui voluiffet, alitez quoque animi fenfa exprimere debuiffet, & (icconfequen-

18 Clvitan

tia aliquatenüs vera fuiffent, quz, uti hic ponuncur , fimpliciter falfafunt. Li-

Áidierm

cet deindé concedendum (it, Germaniam magis excultam , uti $phbo 5. cap. 1.

"rpitati j

monftravi , neutiquàm veró melius habitata eft ; quin potius per cruenta in»

i int

teftina Carolingorum bella, ubi in uno przlio ad Fontanetum plus CM homi-

Mirliay

num, & cum his potiorem partem nobilitatis Lebzanzzus cecidi(le memorat ,

Pt dl

Germania viris exhaufta, & Hunni fzpius irruptionem iterantes in multis Ger-

lr g

maniz P'rovinciis folitudines per immanem crudelitatem effecerunt. (2) Affe

, t C

ritur : Zpperatores creaffe Principes , iisdemque in. feudum (c. hereditarium totas

; Nrliter £

conceffife Provintias. Sed quos Principes creaverint non memorat, & fanenon

Rï:et. Thjt,

potuit, nam íub Imperatoribus Carolingis, imó & initió. Saxonicorum Impe-

yitate's) f

ratorum Duces & Comites (Principum non adeó frequens fir mentio) tantüm

! ii don.

Officiales erant, nec Provincias ad repeliendum hoftem, ad Jus dicendum ,

: fint Star

& annuos reditus accipiendos , eosque ad Aulam Cafaream transmittendos fibi

Dtns an

concreditas ullo hereditario jure tenebant.

Henricum enim Ssxoniz Ducem,

508'&$

poítea Regem Germaniz cognomine Aucupem primüm hereditario Jure terras

Í

fibi concreditas afferuiffe ceftatur Beatus Rhenanus lbr.8. ver, Germ. ob eam-

diül:f 64

L 4t2up

que vendicationem cruenta bella cum Conradol. lmperatore habuit. - Hocce

NT ib;

pofitó corruis affertum iisdem à fuccefforibus Caroli M. in feadum , nimirum

Cauíam erroris

hereditarium, ut opinacr, conceffas fuiffe to:as Provincias.

Cïpes Dirj

Munfítero dediffe exiftimo, quod nefciverit, dum Caefares plurimas Provincias

,. "Bttotg

Ducibus & Comitibus ob bené merita ranquàm officium regendas commife-

| Pa

rint, quasdam fibi ipfis, nullo Duce vel Comite intermedió , regendas fumte--

rint, aliàs non bené antiqnorum Ducum &c, oflicia , ab hodiernorum juribus

l

V0 fifie

WL E.

diftinguens, 1ta lapfum fuiffe magis elüceícit , dum (3)) ftàuit , b tautzm C3

l ü'ms. "Y

dmperio imomediate refervaffe infientores C ampliores. Civitates , quibus. poflea L

fubfequentibus Privilegia conce[fa amplif?na, .Non refetvarunt, led. Dominio

Vütlg

eminenti tenuerunr infigniores Civitates, (ed has non in Provinciis Ducibus

m

concgedizis,

,-GN'

—

Lilerarum €9 Imperis Crvitatum.

609

—

at m

nb

con

cr'eäiüs", ubi tum temporis perqüäm 'exiguæx fuerunt, fed in Provinciis.

lx

plerumque Rhenó-vicinis, quas , mults ampl oribus Civitatibus refertas , fibi-

5 Mi

met ipfs regendas fumferunt, & ut dicit Munfterus : Privilegiis donarunt ,.

quorum efficacia (4)) ditlelibera , €c. . Sed non eó feníu, quo hodié dicuntur,

i P&Rïu

nam Imperatoribus addi&ius aliquatenüs quàm hodié jun&e ufque ad Henri-

cum IV. fuetunt.

Caterum Muünfterus fibi in re admodum dubia non fatis.

conícius , aliam fovere videtur ciratus à Lehm. Zi£r. . c

'immii:

Ap. 1. fencentiam , eafn- 'v

E

Ca

que jam propofità veriorem , non tamen ubiqué veram.

nite l

Es Jam quid Zefo/de, C;lei)ti Tubin.g::;(ïum JCto, circa Originem Liberta-:

;genribus

equtt»

tis Civitatum Imperii videatur , ex Dfe. Polst. Difc. 4. 2 agit de Statu Reipl.

(guc Uv

fubaltermo cap. 5. $. 2 perfpiciendum nobis datur, ubi (equentia ponit : erzm .

jj S,M?l l

originatio TTmpunttatis , libertatisque Imperialitem Civitatum , uua certe illis tem-

nienta t

poribus incepi[Je , issdemqut eccafronibus adfcribenda effe videtur , quibus Duzatus,

OM bone

AMarchionatus , femilesque dignitates [ncce[foría fatla funt ; €9 tta tevritorio Turis-

memori

dithio adwelli , lmperui autocratict (oet gqnbärgüra[fcben Dþgigfgit) fun-

vt

damenta povi ceperunt. — Hac fententia, quamvis quoad quasdam Rheno Vi-

cinas Civitates in fpecie utilitér poffit applicati ; refpe&u tamen caterarum ge-

( Me

neraliter falía eft.

Imó contrariam aliquatenus opinionem fovet J/uféris D»

yrium t

gnemt

Rhet, Jnfl. jur. Publ. hbr. 1. tit. $. $, 9. ita. ftatuens : Noz froulomnes , ((c. Ci«

um It

FC'

vitates) /ed. autiqua faltem pedetentim C$ per gradus flatuum numero ad/cripta,

imi longé pof? quam reliqui Status Irmperi jam [upertoritatis Jura , €$. qua alias.

l0

) um

dlccndllm ]

fant. Statuum , exgrcw;f,ænt. Primam Rhetii pmpofïtionem'tanquam veram lu-

bens amplecdtor, aft fecundam refpe&u Civitatum Rhenanarum falfam eífe

ia

$. $. & 9. hujus cap. monftratür , & ip(e Abetius alibi i» tr. de Statuis Rolane

js D

Dd te

dinis c. 4. $. 20. ftatuit : Ufque ad. Henrtci IP.. Ipsperataris avam , ff mon omnes ,

0/, [71)

plerasque. Civitates non alio sodo ab Imperatoribus , quáàm nunc Provinciales à

Principibus futffe adminifiratas. — Sed primó dicit notanter plerasque €$c. & (e-

Ho*

mmuum

cundó eodem modo, cum falfum fit, uti $. 6. & 7. infeqq. indigitatur, Prin-

cipes Ditiones, poft obitum regnatricis familig Carolingorum in Germania ,.

[ qo

a

]

'lmpcrotoribus À fe electis in feudum obtuliífe ; eosdem ante Henrici IV, tem-

f o

commxlc

pota i non omnes, plerosque ab Imperatoribus tantüm pro Offcialibus agni-

tos fuiffe, nec hereditario Jure Provincias tenuiffe , te(tante hiftoria regeri po«

ii (j

tet.. Eandem cum Rhetio feré fententiam P'rriarius , nec fibi ipfi fatis con-

It

ii

nl

ftàns i» JInfl. Jur. Publ. 1. 1. tít.19. $. 5, tuetut. Sed brevitatis caufa hifce (en.

"le j

morabor.

, Paj?

(

tenti;s ulterius examinandis, non im

*

-$, $6

D ml[lw

! Peculiarem citca Originem Lib

)

o

ertatis Civitatum opinionem , eamque ad

Hhh h

enodanda .

anïf

J

1

-

Nénass

€é10

HOFFMANN de Origine Libertati

s

p

ia

enodanda varié n antiqua & media hiftoria occurrentia dubia admodum pro«

"

Archi-Dri

ficuarh fovec Excell. Dn. Ladevvig , Academiz R«giz Fridericianz Anteceffor ,

fcipta ill

.fumma autem ejus dictorum , quz ín bet oollftánbigen rláuterung bet

tonformia

Gülbenen 3Sull, $» Düpat. de Paradoxi: fur. Publ. €$ praprimis in Diff. de

totüm tem

Civitatum) Imperis difpari. nexu cum . $. R. Imperio proponit, eó redit, s pof?

tum à pto

smortem. Imperatorun Carolingorum [eptem Germania populos , quot feguentes , mi-

m

vncam [

mirum Suevor, Francos, Bojot, Saxones, Thuringos , Vandalos, Bobemos fuiffe

mp':?u ä [

aferit , fmi juris redditos fuiffe , offendat ; sfce autem Jfngnlis placuiffe fseillatim ,

TAE

"lrchi - Principem eligendo , [ub unius poteflatem coire , qui drchi- Principes tan-

ttgife 2!

quam [uprens Domini univer[am Germaniam ita Imperio tenuerunt , ut in boc

Germanie

Jpati nibil. fnpeve(fet , quod non in aliquo illorum comprehenderetar ; Ferim , uti

fitiit ; a

ulterius afferir Ludewig, enm viz wnitam fertionem e[fe iffi Principes animad-

timos Ger

Verterent , omnes in eligendum Regem con[enferunt , €8 eletló Gonrado 4, territeria

ticis fuif

que non nfi à Deo €$ populo babebaut , ac mniver[am Germaniam , nullo Comite

totílet,

immediato, »ulla immediata Civitate exiflente (quibus ea meltor fortuna demum

tm, Imp

extintlis vel alio modo deficientibus antiquis Ducum famnliis contigit) comprehen-

i Düreri

debant , in feudum obrulerunt . trulias suntüm Rhenanó , Imperatoris Domanió ,

Q nnli Principsm obnoxió, excepté.

Qs nomi

6

d ditione

Circa ea, qux habet Dn. Ludew

ig

de Feudis Imþcrii Oblatis, jam äioh-*

tiftmos G.

mii Tot

go abhinc tempore inter Eruditos contro

verfia eft,ià parte Dn. Ludewig eft perfo»

natus ille 44osz ambano ,

al li pe[ tü

aliique magni nominis JCti , quin & D». 7/omafius in

QU0$ tam

Diff. de feudis eblatis,

$. 25.

Status 715 [upertoritatis territerialis una cumterri-

Jorío 5on ex conce[fione , fed

r etpi

tentiam s

fnre proprio poffidere contendit, Quam tamen fen-

ANotis ad. 7Monzambano pag.274. ideó mutavit, quia , funt verba

Qu9 roing

Thomafii,

probatio ex . hifforicis deduci non potefe , [cd potius veritas contraria.

Jententia ex iis evidens vedditur. — Feuda. veró Imperii data effe ZZerziws, Jtte-

Mihi

v85 , Excell, Dominus Gusdling cam plutimis aliis demonítrant, & nupetrime

rf

argu

nta, quibus Dn.

Ludewig ad demonítrandum feuda Imperii .pro ob-

7

Nm;[ä j

latis habenda effe utitur

, €examinare & refutare conatus eft D». 7extor in Dif-

Ti a

ftrt. Inaugnrali de feudis Imperii Propriss non oblatis annumerandis 4 $. 16. us«

ïlams, Wtl

ue ad 25. inclufive,

De hiíce autem r

emiffivé egife , cum ad propofitam me«

u non diredó pertineant , fufficiat.

M if Y

e

t

$.

as

Reliqua que Dn. Lude;w/ig de

Civi

tatibus habet, dàm Rheno vicinas à

[

MOR

Ducum poteftate liberas

m()c

& Gzfíari immediaté fubjectas, alias veró non nifi -

(l

extindis antiquorum Duc

um familiis immedietate donatas fuiffe afferit, mihi

T. t

"tl

non admodum diípliceren

t 5 i modó bafis & fundamentum , quod de feptem

Yl

t

RU

Archi-

&x

|

Libevarum 84 Imperit Cvvitatum.

61r

mb

od o

Archi- P;incipibus habet ,

firmum effet , & non potius coævofum hiftoricorum

hutodo,

Ícripta illud diruerent.

Tantüm enim abeít, ut Dn. Ludewig fentenu fint

(

m contrarientur ; nam quis antiquotum (crip»

conformia, ut potius ubique eide

iif

torum tempore Ottonum Thuri

n

iam Magnur. Ducatum vel Atchi - Principa-

i

tdi u

tum à proprio Duce re&tum fui

e ríos docet ? annon potius conftat, eamPro-

putit

vinciam Ducibus Saxoniz, ut Ducatus

accefforium paruiffe ? vid. Spangenb.

tlem i

cap. 27. à quibus,

nimirum ab Ottone III. Echardo

in feudum data. Ls lihr. .

j jgün,

€. E. $. 1. Et quomo

do exinde dici poteft , fingulos figillatim Archi-Principem

"n i

Principem elegiffe , eumque cum aliis Regem

elegiffe ? Vandalos etiam Archi-

NT

Germaniz poftmodum

cteaífe, ac ditionem fu

am in feudum eidem obtuliffe,

firim, t

ftacuit ; cüm tamen ex

hiftoria iftius Orz Dominos Paganifmo addi&tos acet-

hoftes regnantibus Imperatoribus Carolingis & Saxo-

7 m

timos Germanici Regni

" um

nicis fuiffe, multaque cruenta bella cu

m Impetii Principibus gäfïilTe abundé

Lotharingiz Ducem prepoten-

vl Cunt

conítet, Sane multó majori Jure Gifelbertum,

gni denim

Pofteris inter Archi-Principes

tem, Imperio Germanorum addi&tum cum ipfius

anprte

ad numerüm feptenarium fupplen

dum numerare potuilfet.

Reliquos quinque,

Getmania authoritatem habuiffe notum eft ,

Dans

quos nominat,

Duces magnam in

eosdem in feudum

Imperatoribus obtuliffe, peri-

aft ditiones quas rexerunt,

tiffimos Germanici Status Vito

s negate , aliquatenus $pho antecedente mon-

deó claufa & contigua eos habuiffe , ut non

, V ir

ftravi, multó minus territoria a

Imperii Status, quam hi feptem Ar

chi-Principes

T

alii per totam Germaniam

Tl

(quos tamen

non fuiffe jam

dictum) fuerint , reclamante hiftoria dici poteft.

í g

Cum ergó ea,

ex quibus conlequentia Dn. Ludewig format , falía (int, mihi,

"m

quo minus ejus

(ententie accedam ; nfmo vitió vettet.

f

$. 8.

yniti

Mihi quid circa Originem Libertatis

videatur , ut exponam adhuc reftat.

6. hzcce habet : Pof? tempora Ot-

ju, !^

Wurfifius Gbron. Ba(ileen[. libr. 2, cap. 11. pag. 9

li Principum fubiedla ,

fed. [olum Imperatorem Da-

ii

tonis 4 i. quædam Civittates nu

l

90

minum agno[centes ,

libertate donata funt.

Hzc verba, fi de Civitatibus Rhe-

p

ex vatiis conjectutare licet , intelliguntur ;

n

nanis, uti authoris mentem fuiffe

mea facere non ambigo,

citius enim Urbes Rheno vicinas

cum paucis aliis

9' ,61 us. .

m

non nifi Imperatorem D

ominum agnofcentes,

libertatem adeptas effe, quàm

reliquas , dubio caret.

Cum enim Imperatoresin iftas regiones Comites atque

Przfe&os ad jurisdidionem exerce

ndam , annuos reditus colligendos &c.pri-

mó conítituerent ; Poftea Epifcopis

ob integritatem Vitz in magno pretio ha*

j

bus , ea officiain primariis Civitatibus Rhe«

no m[f

bitis , nec terras ha&enus pofhidenti

nanis, non veró omnibus , unà cum fpirtualibus gerenda commiferunt ; Sed

i[, mi l

& horum adminiftratio cum mujtis de caufis Imperatetibus non amplius plae

T

z

Cetet ,

A:dll'

ä**« d

612

HOI-FMANN kde Origiue Li&f'rt:&:i:

Ua a

cer*et',þ-wd. F'ieysedaun. dub « edic i $.4. Civitates Nau-t)em-',-eigifhi'äx'i;.iiäeifräein

tem infiga

Imperatoribas teftarentur , ita ut tàm bonis quàm. corpore in oninibus neceffi-

Jmperator

tatibus iisdem auxiliarentur ; ad temunerandam earum. fidelitatem plenariaLi-

detitutum

bertate quasdam donarunt, aliis libertate, quá antiquitüs jam gavifz fuerunt,

tonflo, d

zeftauratà vel confirmatá, — Officia quoque , quz Duces, Comites & Epifcopi

i. debet

nomine Imperatorum ha&tenus exercuerunt, Senatui cujusque. Civitatis geren-

qui etiam

da commi(erunt. Ad majorem dictis Bidem conciliandam , W/ormatia, quo-

poni mert

modo libertatém & immedietatem adepta fucrir, paucis monftrabo.

Vermatian

. 9.-

:

w C n

De Civitate Wor&xatiä,. utrüm à

Noachi Azbnepotercöndit

a

i fic , ut /quiïi"aää

izm'fm J

volunt, jam non difquiro, fed potiüs , cum parüm ad inftituti mei rationem

fipa elapf

conducat, in dubio relinquo. — Sufficiat magna authoritatis tempore Roma-

t ergö (

norum .& Francorum eam, füb nomine Auguítz vel etiam Speculz Vangio-

il con[peä

num venientem, fuiffe. Ec licet abifto Mundi flagello. Hunnorum Tyranno

qutttig,

Attila funditis evería fuiffet, non diu. tamen in calamitofo iftiusmodi (tatu

fft D

permaafit, fed auxiliante Clodoveo Francorum Rege ob amcnitatem fitus &

tftehdu

eximiam frugalitatem mox reftaurata , Palatiis exornata ,. Comitiis celebrata, &

/'L

"Wnt "m

magna libertate gavifa eft.— De omnibus hifce teftantur. Reuszerus , Limna

!à potit,

Kntpfchild &$. alii. - Brufchius (ub. Regimine Francorum. Metropolim. Circuli

—

fiüium !,

Rhenani fuperioris fuiffe afferit, — Carolus .M, etiam primam Coronam fibi

ts

Normatiz Anno 768. imponi voluit, teft. Zebm. lib. . cap. 22. tituló.infüper

f in |

Immediatz Regni Civitatis nota. . Quamvis etiam fub Regimine Imperatorum

impera

Carolingorum & Saxonicorum aliquam fortunz Cataftrophen fen(erit , & Du-

fuper !

ces ab. Imperatoribus conítitutos. agnofcere coacta fuerit ; quorum prafentia

ta;tis bg

Libertas, quam jam ob aliquot retró feculis habebat , obumbrata , non ramen:

0 0925

fublata fuit ; eó minus, quod curam rei militaris, cum adminiftratione Refer-

vatorum [mperatotis, pracipue adminiftrandam habebant; reliquis arbitrio

Jläem

Orn;

Senatus Civitatenfis relictis ; füb. finem demüm Regiminis Saxonicorum Im-

a

IY, ur

peratorum à Ducibus liberata , & in priftinam Libertatem beneficio Hentici IT..

flbebgz

reflituta eft. — Pofitis hifce fidem nou mediocrem conciliat teftimonium Dizma-

—

perat

; , qui accuratiffimus rerum ab Imperatoribus Saxonicis ge(larum fcriptor hav

betur ,. & omnibus feré negotiis ipfemet interfuit ,

Pïæ&ari.q

. libr. ^ iFa. (gibenss -

i quy

cCUrbs. Wormacenfis gaudet. temporibus: iffis:

Labertate [ma, cujus manuebat im umbra

mlus u

Hallenus, atque. Ducum fuerat. [ub lege fuorum.

* Qj

Ab hoc tempore non folum Libertatem

in hunc ufque Diem , nulli Princi-

Bit

Vb

pum. fubjecta,

verüm etiam jura &vroxeaTiag & jus Status cum aliis Germaniz

Proceribus. obt

!j

M 1

inuig, obque eximiam. fxc per omnia fecula. conftantem fide

lita

m

-

tean

,;zx

615

: Ijä;ätmm E) Imperii Civitatum.

l fiitam

tem -iil-ügncm laudem promeruit, — .Ci

u

A

m enim non longé poft rc&awatarh ab

ibus tf

Imperatoribus Libertatem Johannes Epifcopus,

ne Henticum IV. ab omnibus

Cives horraretur , ifti, (prexó

| plenamü-

deftitutum. Imperatorem in Urbem reciperent,

^

v hm

confilió, & expulf

Q

| Epi

(copi Milite, Cxíari, quó intemeratam fidem, quam

y Kal

ipi debebant,

fervarent , o

bviam euntes, eum in Civitatem receperunt , in

vt gt

abuit perfugium. — Verba Lamberti Schaffnaburgenfis hic ape

qua etiam tutum h

Rex ab infirmitate vix dum plene recreatus

ortate

H

poni merentur, qua ita fonant:

ibOr

Wormatiam feflinavit , ubi cum magna Pompa

à Civibus in uvbem fufceptus eff 5

ut fue eyga eum fPudia clartora facerent , milites

Epifcopi ejus

qui €3 Pnulb Ante ,

libere: tentantes urbe. expu

pum , nifi mature

W ;]uiäav

ingrej]um | pro

lerant , €8 ipfum Epifto

mifffent, Pen-

m ratonett

fuga ela

píus Cyoitate exce]i

X

jffez , comprehendif[enr , €$ vintlum ei

3port Nore

enti ergó

€4 armati infiratiique obviam procedunt ,. mmn ad vim

faciendam , [ed

ltitudine , armorum apparatu , expeditorum juveuum fre-

al Vago

ut confpetla eorum mu

m Tyano

quentia , animadverteret in ar

duis rebus fuis , quantzm . [pei in eis ponere debi[-

fiasmodi lt

fet » operam [nam benigne fponde

nt , iurisjarandum daut , [umptus ad bellum admi-

xiflrandum . ex [ua ve familtari

, fnguli pro virili portione offerunt , & quoad vi-

jaren f

confirmaxt, a Rex Civitate amnunitt[[i-

js db

-vant pro honore ejus devote militaturos

LU ! d !

ema potitus , banc de

inceps. belli fedem ;

banc ut cuaque ves cecidiffent , tutiffimum

a[ylum habere. cepit ,

'eó quod effet €$. Civibus frequeus , & murorum firmitate

yulin 0

jl

T

ate circumjacenium vegionum opulenti[[ima , & onanibus ,,

Conuni

inexpugnabilis , C$. ubert

Haátenus Lambertus, Ipfemet

ii

qua in bello ufui effe [olent., copiis nfhrutlujima.

Imperator Zezricus fidelitatem W/ormatienfium depr

zdicaturus in privilegio

p

fuper exemtione à telonio ipfis conceffo his utitur verbis $ Wormatienfis Civt-

'cnfcrit.&; ,

tatis halitatores non minima , jed maxima €8. fpeciali vemuneratione dignos, quano

m p

i

[

do omnibus cuinslibet Urbis Civibus dumores judicavimus C$c. Ideoque ceftante

; 105

r

Alberto Stadenf , Helmoldo Chron. Slau. libr, 1. c, 29. Lebm. libr, 4; cap.3. p.2$0.

g

Wormatia, Spira, Bafilea alizque urbes Rh

enang Regiminis fub Hevrico

/ ; 1

J

ii

n

ii

IV. ut alii Imperii Proceres , participes fadtz , & à Prafedtis, fi quos adhuc

habebant liberate , omnibus reditibus & juribus, qua didi Prafecti nomine

i

u

"Omnimodo etiam liberam ab omni

| jn)

j

Imperatorum habuerunt, donatz funt.

N ormatiam fuiffe , &

frip

"n

pre(taiione tàm pecuniz quàm fervitiorum antiquitus

ea qux Imp

eratoribus praftiterunt ex Libera volant

ate prz(tiiffe teltatur Ca-

bets

rolus IV, ver

bis : ?$Bit Catl2c. befennenzc, u folc)

e Syien(tunb Sülf^

et

Gtábte/ unb bie

fe al$. bie Cbr(ame "OBeife £cute/ bie Státbe b

sS5urgete gemei

niglidyenac, su CBormbé1c. u bi

(et Qcit uns tbun /

wibet unfete um

6 oe8 9teid)8 Seinbe unb OBiber(acbet /

baf fie ba8

yil 4

afft; bie fie.

4u unó um

;

tbun uns burd) (onbete Picb unb Steunbfib

J

lchrm p

o etþfef:men u a

ucb att

n

p

bem 21eid baben / unb- nidyt buä ?äïu u

161

p

644

HOFFMANN de Origine Libertatis

| CA

biefem 9Stie(f/ baf (ie un$

unb unferen oad)fommen folcbeä Sienfis

41 Pag' 1070

i unb fepn. follen ; bann NB. btefe Gitábte

bercatem (lb

bernad)er unberbunben fen

tbuslabdita

etíp aeft

epet fepn/ bag fte 0

et. Syienite ftep fepn/ unb nidt (d:hulbig

t« didti Co

eptib / ft

e moltesn e8 bantt geta tbun/ aló fie e8 aud) 4u. Diefet Seit

mutb toílfiolidyen gerne/ unb bon nidyt Jied)t getban babemn.2c, — Ecideà

Qt, tanden

qtiot for

cum paucis aliis, à reliquis Imperialibus femper fuit diftinda, quod hz fim-

iqtio fouti

pliciter Imperiales , W'ormatia veró & Libera in fpecie nominata fuerit , &

etiamnüm nominentur , uti de conventu Ánno 158 j. Confítantiz in(titutio tefta-

ttdiarjt Da

tut Lebm. libr. 7. cap. 67, Similiter de conventuEslingz habito talequid teftatur

üfat,Duil

Dattius.

E Quo

Et hzc exempli cauía de Civirate mea Patria, quam antiquiffimam

(rerunt,

Liberam Imperii Civitatem effe exiltimo , adduxiífe fufficiant ; uti veró cui-

quam hifce prejudicare in meis non eít vitibus, ita etiàm bona mente, non

alia intentione, quám ut fententia paragraphi o&tavi meliüs elucefcat, me hzc

Nupti

Ícripfiffe, imó erroris convidtus, meliora docentibus me fecururum declaro.

f Dücui

Aliad huic aliquatenüs (imile exemplum de Civitatis Argentoratenfis Libertate

hn dac

proponit D. Hesf, in Diff. Inaug. de Givit, Imperii difpari nexu cum $. R. lm-

Iptratore

Vunie &

perio. fab Prafidio laudati D». Ludejvz;g babita, ad quam cupidum Le&orem

brevitatis cauía remitto,

| nperatore

$. IO.

|(

Ontermin

Quod modó de Auguíta Vangionum adduxi exemplum, illud etiam mo-

L:

tdts , cu

do non diffimili de aliis Rhenanis Primariis jam Liberis Imperii Civitatibus &

iDücatu

quibusdam hincind? in Imperio fitis ; exhiberi poffet, uti e, g. de Goslaria Da».

. g

Heiderus in 2dpolor. 001 9t eid)80., c. 2./0/.157. tradit, baf fold)e Henricus £.

ho 1l

gebauet/ 4 gebefjett/ 24. mit Sápferlid)em Palario gegtetet; unb Hen-

ricus 4P. al8 eitie SVeid)ór Ctabt bemobntbabe, — Norimbergam Gerbardus

Co

JMercator in Zdtlante majori pag, 254. fub Ludovico IlI. Carolingo Impetatore

Raptj if

extin&is in Alberto Franconiz Ducibus , Libertatem confecutam exiftimat , fed

falfam hoc effe nos docet. Limnem €6 Kwipfchbild fub cap. Cvvitatis Norimberga,

mSPo& I

Verior fententia eó redit, ut à Conradi I1. Regimine Imperio adjundta eíÍe dicatur,

10va freri

$. r 1.

:

lus Toha

ll

: Dica

Plurimas autem per Germaniam fitas hodiernas Imperii Civitates nonuno

cempore nec eodem modo, (ed prorfus diversó fenfim atque fenfim immedieta-

Tipetio

rem & Jura ftatuum adeptas effe Kwip/chb. libr. r. c. 5. $. 9. re&té ftatuit. Aliz

TTE Quoy

N d

enim ex gratia Imperatorum veluno, utita dicam, actu; velgradatim per varia

à Variis Imperatoribus conceífa privilegia Libertatem, qua hiíce temporibus

! Ws

gaudent, fibi afferuerunt.

Aliz à fuis Principibus Imperio funt donatz ; uu de

"ttro

Gen

geubach, Zella, & Offenburgo, quod ille ab, Epiícopo Argeminenfi

t t

N

L

At

?lhelmo, Ruperto Imperatori fuerint conce(fz , $9etfog Córon, Alfat, libr.

4. P 4£'

m

Liberarum €9. Imperii Civitatum.

615

st

ATT

4« pAg. zo). tradir.

Aliz tituló onerofó , ihterveniente" pecunia numerota , Li-

Ita Ulma, Conobio Divitis Augi antiquis tempoe

t

bertatem fibi aequifiverunt ;

:

l

tibusíubdita, cüm magna fumfi

(lecincrementa , pretió interveniente à fubjectio-

Ü

iterum confequi niteren«

lt

ne di&i Cenobii (e exemit, & cum Monachi jura fua

tur, tandem per fententiam à Friderico l1l. latam, cum condi

tione, ut vigint

. krid

enuo

od b t

quatuor florenorum milli

a d

5; femel pro (emper Coenobio folverent, ab ob-

Ifnen

(es fimiliter (olutione octo millium libratum (efe ab He-

i, &

fequio foluti funr.

Gaflel.

reditariis Dapiferis de W/aldburg liberaverunt ,

& lmperio addixerunt.

tuioude

Aliz denique prafcriptione

ilehont

de flat, Publ. Enrop. novi[]. cap. 22« $. 115« pag. 1240.

Comitiis fibi

üqxüümm

vel alio quovis modo jura, qua

haben; immunitatis & feffignis in

afferuerunt.

fi veo d

netie, 001

$. 12.

n n

- Ruptis etiam aut

in partes fciffis antiquis Duca

tibus, & extin&is antiquo-

rum Ducum familiis,

numerum Imperii Civitatum mitificé adau&um fuiffe con-

ym dedun

fs Liberat

ftat. Ita cum primó Henricus Superbus, pofteaque ej

us Filius Henricus Leo ab

n S, R. li

Imperatore

Conrado IlI, & Friderico I. Barbaroífa profcriberentur, Ducarus

n Leloet

Saxonie & Bavarie ad hoc ufque tempus inconvulfi

, connivente vel jubente

*

Imperatore à. variis dilaceratifunt , ut quisquis vici

nus partem fibi proximam &

conterminam ad fe traheret ; hac ratione Ratisbona, antehac Ducum Bavariz

fedes , cum Otto Wittelspachius hunc Ducátumà Friderico in feudum acciperet,

' i

Vr

à Ducatu exemta, & Imperio adjudicata eft. — 44ventizws hbr..6. annal. Bojor.

ol

cap. 6.. $. 18. pag. 617. GÀ cap. 7- $. 6. page Ó2 Lubeca etiam per hunc cafum

Anno 1182. Libertatem nadaa cít.

( H(;MI i

ul W

$. 13.

j

j W"M

Conradinó, ultimó antiquorum Suevie Ducum fatali morte, tempore

magni iftius Interregni, fine heredibus vitam Neapoli finiente, licet ifte Duca-

]mPE(WfC

104 d

tus poft Interregnum à Rudolph

o l. Habspurgico filio cognomini in feudum de

us, quod hujus

i

nova fuetit conceffüs, tamen, cum propter horrendum facin

m [. Imperatorem ejus Patruum , commie

filius Johannes , interficiendo Albertu

fit, Ducatum ad pofteros non transtu

liffet, anfam dedit , ut non plures in toto

Suevia Imperiales Civitates numerentut s omnes enim

Imperio; quàm in fola

gnadtt

feré quotquot funt ,

ad altioratempora, quam

mortis Conradini , originem Li«

licorum primaria & antiquiffima

h

Jit

bertatis ducere nequeunt.

Ipfa Auguíta Vinde

Suevie Civitas, à dicto Conradino fe fuaque in Libertate

m non parvo afferuit

argento, ab Imperatoribus deni

que multa egregia Privilegia adepta; & Nero-

T u :

lingam tempore iftius Conradini &

infc;usi Interregni Libertatem adeptam effe

n

legitut.

/

fu. h

"

616

HOFFAM ANN de Origize Liäertaqm

|

gstesusment

; SIVI.Q

Simili cafu Civitatibus Ducatus Franconiz iibertaærïx

firmatam effe, imó & Civitatibus in Thurin

, qua jam pollent,

Verüm

gia & alibi in Imperio fitis, non

fine ratione aflerit Dz. Hez[f, in allegata Di[f.

hmporis, d

d. Civir. Imp, Difp, nexucum $. R.

ls occaftor

Imperto.

Ita Rotenburgum ad Tuberim Franconiz Du

cibus paruit, & his defi-

cientibus ia clientelam S. R. Im

petii au&tore Friderico I..A

tlati mitere

3 filuleunt,

Renfn. de Urbib, Imperial , part. 2, cap.&.

uguftg fe coatulit.

1 fimma cone

$. 15.

||

]

'

findpbus

In genere tenendum, Liberas & Imperii Civitates plurimas Originem Li«

:

utproptet

bertatis & immunitatis Imperatoribus Henrico IV., FridericoI

.

»

, & Friderico II.

]

Vetzaria,

acceptam ferre, ifta enimtriga optimorum Impera

torum, Germanixz Majefta-

ï

Mibufe, u

tem contra quosvis in Italia & Germania maícul

& defendentium, probé animad-

tites Hober

vertens, quantüm fpei in Civitatibusi(tiusmo

di neceffitate urgente ponere pof-

fet; quantüm detrimenti éconttá increfcens ma

| ; tumen

ieitatis emula Principum poreftas

& ipíis attuliffet; & adhucinde metuendum (i

pefera

t; omnibus'modisva*llabomvit, ut

quavis data occafione inügniores CivitatesI

mperio addiceret , ac confequenter

ET

Principum pote(tatem debilitatet.

Que intentio & pro

pofitum adeó felicitér

! GtfüntIm

facceflit, ut op—cirpas femper Civita

tes in poteftate fua hab

; UtDan, H

uim:nt.

$, 16,

r

i tie 9

lfte autem Civitates non itaconfe(tim ac immed

ietatem Con(ecutæ, etiam

!

ln , 3

omnia Statuum Jura & immunitatem, 4

preitatione pecuniz ac fervitioram, uti

5

Qauf 1:3

de N ormatia di&um eft, na&e funt,

concelíferunt ,

fed Imperatores ali

qua quidem jura ipíis

vion (id :

potiora veró regalia, nimitum Col

tltotio Qu

lia; Judeorum tributa;

lectas Imperii ; Jura Crimina-

telonia przcipué in lu

minibus; jus monerz cudendz;

omnimod

& alia Jura ac reditus vel in totum

» vel pro parte fibi refervarant, vid. Lelms.

lii

Chron. Spirenfe libr, 4. c. 19. fol. 234.

relcantio

Kutpfchild, l. s. integra €ap. 2.

f. 17

Fonfecmæ |

Reglia ifta & Jara referv

ld Is te

ata Imperatores per P

rafectos (eu Pratores, germ,

SieibsPSógte; 9teida-

Gdyultbeiffe admiai

iU Yolui

aï.iguando 'l"rmcip

es feculares & E

frari-curárunt , quí quidem

cclefiaftici füerunt ,. ut plurimum tamen ,

Tim ml

quod Principes Civitatibus inviíz

D qu

& Nobilibus ac aliis honeftioribns

fuerint, ex Comitibus, Baronibus , imó

perfonis ad hoc officium adminiftrandum

Tifatuy ln

Czfaribus adhibiti fuerunt ; qu

SMET

ibusdam infuper Civitatibus fibi ipüisiftos Prafe«

&os conftituere permiffum fuit

; uti de Suevofu

rto teftatur Kwipfchild li£r. 2«

üttur: )

CAp. 49. $. 1 4. €8 1j

Et ipfi Prefeai

"*F'fami;

alios mores fervandos

ad Jura, Statuta, Leges, Privilegia &

e

; imó ad id íe

Juramento ad

3

Digb A

ud declatat Crufias anna

firingere , obligati fuerunt,

: ónevic. part, 3. libr.

6- Cdþ. 44. ö kþrc 3. Cäp, 2'

Mfüme

a

e

f. 1$.

—

adin

P

'Ikþ,z"bemmm e Isperü C'iþitätüpg. :

"

E

18.

imyde.

Verüm cum ifti ræditüs 3 Pr

zfectis Imperatoribu

Q transfhitti ?'Olïti lapfü

OLf tu

cum aliisjuribus valdé imminuerentur, Civitates etiam in omnibus

temporis 1

lirdie

datis occafioni

bus bené de Imperatoribus mereri, & fidem prorfus (ingularem

teflari niterentur, ifti ad temunerandam earum fid

elitatem Prafecturas multas

t ul

fufulerunt, & ipfis Civitstibus velgratis vel interveniente aliqua pecunig

fümma concefferunt, quasdam veró tantüm oppignorarunt , G quidem vel

Principibus vel Civitatibus;

Sed & has, pignore folutó, per redemptionem

Er quamvis hodie adhuctales Prafecture, ut

Drigiümüä

jure proprietario acceperunt.

Haflo- Darmílatinus eitiett Q309f. conftituit;

Fridenol

Wetzlarig, ubi Landgravius

hie Ml

Mülhufe, ubi Duces Saxonic

i Prefe&turam gerunt; Nordhufiz, in qua Co-

béunad

mites Hoheníteinienfes Prafe&turam gefferunt ,

& in aliis Civitaribus reperian-

fimulacra &

tpotr

tur; tamen te(tante P'irriar. Inff.. far. Publ. libr. . tit. 18. 5 LUN

pum pete[hs

præfe&uræ veteris um'b'ræ funt.

.

19

Jabotust t

cotíequmt

uxtaea, qua huc usque pofui, Coro

lo IV. regnante omnes quotquotho-

.

aol

die funcI

mperiales Civitates , fi

paucas exci

pias, à Prafetis liberatze funt; vel

uti Daz.

Heid. 99t SReich s ogt pauló

aliter exiftimat , verbis: lItb babett

audb bie SReidb8 s Cotdbt

€ citca Anpum

Chirifti 1400. butd) CBerbienft aegett

bem . SRómifeben 3elcb burdb Li

beralitát ub Connivenz ber fapfer,Durdy

(ccuri, etïää:

ncungen ,

burd ftill(broeigenbe fangmoierige Allu-

:

qitiom

Cau(b, $autf , &5

vion fid

9o0n ben SXeidb

& ogtepen uno

bero SSefcbweenüffen in ibrem Ter-

nj

tirorio (t

db enblid) erteorber..

Ac confequenter plenarium Jus Status cum

[uraCriminä-

tate Territoria

li, germanice ber fanbed^Syobeit ub Joette

omnimoda Superioti

(? cudöudïu

Ticbfeit, de'qua integra

Volumina & varii tra&tatus, ex quibus novi(fimi &

It Wi W'

pra(tantiores ab Llultr. Da

.Lynckero & Fromanno con(cripti funt , proftant,

confecutz funt.

Knichen quidem

, inter alios veteres Juris Publici Doores,

m Civitatibus dubium reddere ac dene-

il

-

lud us territorial

ein fuis fcriptis paffi

8

are voluit , fed Limn. ip fr.

Pabl.tom; 3. 1. 7. €. 1. $. 20. allegante infupet

" gf"""

, pro

fua fententia (tabilienda, Juris- Confultos ,

j i

quam multos Celeberrimos

T [amtïï'n

prolixé cjus fent

éntia refuta

ta e(t. v. fpecialiter de Superioritate Térritoriali Ci-

vitatum Imperii Differtationem

fb Prafidio

Magnifici D. Wildvogelii habitam ,

Ybl lm?

Prefide Iluflri Dn.'1 bomafo ventilatas , ubi 77 6.

if

& XXX. Tbefüs ex fure vario

jf

dicitur : JNoz obflant aliorum quon

dam [omnia , eam faperioritatem iis Civitati-

bus flraminets ex a

rgummtia denegantium.

Jus ftatus, in quantum Jure Voti

Al

Decifivi & Re- ac

Correlationis in Comitiis conítat,

eisdem ante confectum

'[iVl'!Cgii H

yi (

In(trumentum Pacis W'eftphalice à

multis magni nominis Viris, imó & a

Comitiis, Votum tantüm Confultati-

j

Cancellario Mogumix?i Elc&oris in ipfis

iii

vum

j

,

|

é1$

d

HOFFMANN de Origine Libertati

ERE R EOE .

|

p

& Im-

vüm eis tribuentibus, 'in'fcr)iþtis"denegatum efl. Sedeos, qui Liberas

l

eu/[ ;n !/

perii Civitates Status [mperii effe, & Votum Decifivum in Comitiis habere

Drema, de

óubitant, ccecutire & de Sole dubitare. J/ehzer. iz. Obferv.pratt. verbo Srepe

ii vola

Steicb8- Cotábte. ftatni. poft Inftrumentum Pac. W'eílph. conditum ibique

tie enim

infertum art. 8. neminem fcio, qui Jus Territoriale Civitatum Im

perii vel ]-us

igiin dub

Status plenarium in Controverfiam vocare annifus fit.

20,

fibjisha

1777

Reftat, ut quï-d differentiz ab 2n't?q

uo inter Civitates Liberas & Imperia-

les tantüm interceffzrit , & an aliquod reale (itdifcrimen , exponam. — Et qui-

. $u

| ! &üfing

dem Kzipfibild, Limuaus, Reinking, Burgoldeufis , Autbor bet Qwunb: Oefte

! tl

De$ , Sóm. Steicdb8, Kwlpifrus , Schuzius , magna adhuc cohorte aliorum

burgum m

doctorum Virorum, quorum nomina recenfere nimis longum foret , ftipati,

aTM

reale difcrimen intercedere negant. — Sed non obítante magna , quam allegati

Hamburg(

Do&ores apud Eruditos habent , authoritate , Dz. Hezff. ia cir. Diff. triplicem

inter eas ftatuit differentiam, — (1) Ciuirates liberas dicendas, qua immunes fut-

: btrpofpec

ript, ( adhuc frnt à fülvendo annuo cen[a , (ubi addo: & aliis extraordinariis

Slilri a

tleri Cont

pra(tationibus tàm fervitiorum quàm pecuniz) 4wem lmperiales ad augendum

Cefaris ZErarium , velab antiquo contulerint , vel adbuc.conferant. — 'lale at-

fa. Sta

teftatum $pho 9. antecedenti adduxi. — (2)) ZMerzum mixtumque babeant Impe-

rium , quà catere Civitates Imperiales ab initio f uevint deflituta, (PrafeCtis me-

Jim

ttmpora

rum mixtumque [mperium, vel in totum vel pro parte nomine Imperatorum

exercentibus ) po/Zea licet vari£s titulis (quos $phis antecedentibus notavi) i//ud

Iplo Inte

fibus o

acquifrverint. — (3) .Ab antiquo Ture Territoriali Jint gavifa, cujus unam alte-

ramque partem (uti itidem jam di&tum eft ) Cefares deinde pedetentim , per Pri-

Rolandi

quedam

vilegia , alizs Imperialibus conce[ferint. . iac funt, quz cap. 6. à $. . usque ad

$. 9. inclufive pag. 32, 33. Cf 34. habet, — Et ea , ad probandum Civitatem ali-

de fredey

CJere (;

quam vel Liberam , vel Imperialem tantüm eífe, fufficere exiftimo, — Si veró

infimul (4) etiam femper à Ducum Poteflate Liberam, & nulli quàm Regi &

Verdgh,

", z'ncrer:

Imperatori immediaté fuiffe Civitatem. obnoxiam probari poffit, uti de Wor-

matia probavi, tantó melius fundata eritopinio. — Ceu Lebmanzus l. c. libr. 4.

ROllndin ü

Vfl

C4p. 4- DAC- 28 j. cum aliis exiftimat. — Argumenta, quibus adverfarii non dari

difcrimen reale inter diCtas Civitates contendunt, enumerata ac refutata videri

N]h

poffunt apud Dominuu Henff. loc. cit. à pag. jamallegatauque adpag.4o. . Vel,

fi mavis, adiri poteft Pfeffizgeri Fitriarius Ilu[fratus libr. 1. tit. 18. $.1. lit.f.

"

"sj

pAg- 77 9.

hd

Wi

$. 2r.

là lml

De Mixtis, an dentur adhuc Civitates ,.

quaítio eft, & nanias Iürisccn-

hi

fultorum effe,

0fminus

dum ita ftatuunt , reCté exiftimat jam fæpe laudatus D

Hen[-

A&

"9s

oX

l

nl o

As i

: )'Liber;z'm'n'z ö* Imp;rii Civiia;nw,f

b

E RSDUPUASUM

beas n

Heus

nitis hubet

! mdz&;z D;J'cap $. Inveniuntur tamen quzdam ,- uti Hamburgum &

Brema, de quibus an ad immediatas vel mediatas referéndz (int, dubium effe

r P

multis in ordine mixtarum Civitatum eas referentibus ; Hol(a-

aliqui volunt,

Vitum i Qu

tiz enim & Bremz Ducibus Homagia praftant, ab hisque

multa illarum Privi-

ppei t J

legiain d

übium vocantur, * contrarió ab Imperatore pro immediaté Imperio

&ideó earum Libertas meritó prefumenda eft..— ReGte igi-

fubje&is hábentur ,

tur Schbvveder in Intro

d. in Tus Publ. T. R. German. novi[f gartis [pecialis fett. 2.

;s &i

n Civitates Imperiales & mixtas, Imperiales

€ap. 9. $. 14. reje&ta diftinttione i

m hp

e(fs diftinguendas in. Imperiales ve

l (Gine contradictione, vel non fine aliorum

v«

contradictione tales , exiftimat.

Adquem ultimum cenfum Bremam & Ham-

yrte alofam

burgum meritó pertinere liquet.

videri tamen prater Limzasm Vitriarius illu-

irc, lp

firatus meretur , ubi libr. 1. tit. 18. $. 2.

li. D. & E. multa ad hanc litem de

Qu ii

Hamburgo & Brema perti

pentia non fine cura congefla reperies.

De Ham-

Jf nv

burgo (pecialiter etiam Vi

deri poteft. &riftian 9jacob S5reitenfelB im coztin.

f

uimnt jf

Sleidani ad Anuntm 167 9. fub men

e Otlobri &* Novembri. De Brema veró 7za-

extaodnt

ckeri Contin.

bet &od)au SSübne ber. CIBelt pag. 242. 357- 354* 464« 519* d

f- So s.P.m. 74'6.

E p A

feqq. Svandenberg8 Guropáifdber Joerefb parz. 4- rir.

a, D

L]

£2

d ultimum de focdere Civitatum Hanfeaticarum , quod pauló ante

hat W

Jama

Pt

tempora m

agni Interregai inccepit, item de fa:dere Civitatum Rhenanarum

dito, & an, acin quantum Civitates in i[lis focde-

[

ipío Inte

rregni.tempore con

U HOW) J

ribus compre

henfe Liberz & lmperiales nominande fint, (imiliter de Statuis

ii

"]W PUL

Rolandinis, & utru

m in locis, ubifuntpo(ite, earum libertatem arguerent,

polfent. Sed cum ad finem properem, Lebmannum,

TA W h

quzdam adhuc proponi

)'. l) W

de fa:dere Civitati;m R

henanarum agentem, evolvendum aliis relinquo ; de

itiam qui habere defiderant,

Cintà

ram d

fo:dere Civitatum Hanfeaticarum accuratam not

im RU

Werdenbagii Tralatum & Hagemeieri Commentariu

m , de bujus faderizs origi-

un

nM

ne, increraentis , decrementis , Gc. prolixé agentes , adire poffunt ; de Szarze

n

Rolandinis extat jam allegatus tractatus Zluferzs D». Rbcrii, adquem þrevitatis

u

mMA&

"T

cqufa lec&torem remitto.

ht

$. 23.

duf

f

Nihil ergó fupereft, qu

àm ut Deo teroptimo maximo pro clementer ha-

& conceffis viribus, ad ftudia mea hucusque per-

T

enus praítita infigni gratia ;

hfv) y

ducenda, devotiffimas períolvam

grates, humillimé rogitans, ut me mezsque

H

T

mendata habere velit,

quó praprimis in fui nomi-

[tudiaimpofterum fibiita com

nis gloriam & proximi

utilitatem vergant; interim pro ad finem

erducto hoc labore :

[

$it Soli Summo gloria fumma DEO.

4

]" ;

liii2

p

CQRQ.

£.

0

620

PREGIZERI pijdþim Notitia

SeneMQ,

]

umapssttesen at

Y

COROLLARIA.

sdmodum :

quibis ab

j

Us fuffragandi in Comitiis Liberz quzdam Civitates praprimis Bhenanaä jar&

*P'Jla'lf ) Mä'

à tempore Henrici IV. cum effeCtu habuerunt.

Bercita

Similiterad Re- & Correlationem cum ElcCtoribus

& Prir—lcipibusiä' multis

retró Seculis in Comitiis admiffz funt.

Hippocrate

Feuda regalia individua funt, nec divifionem reg»ula.r'ïter admittuht, pet

vribos iftis

expreffum Juris Feudalis textum &alias rationezs.

:

hec ante t

Minor ob impetratam à fuperiore veniam ztatis, fratrum fuorum impu-

bergnam

berum turelam , ita ut adminiiïrationcm bonorum fraternorum in fe fufcipiat,

| Napoblic

| Quomajor

pon confequi poteft,

li, Ho

hi ramus

|

C elioin

füb(idium

DiSSERgTATIO

ttm que

men pra

DISCIPLINA N öTlTUE GA CRI

Citum ,«

(uo mit

ROMANI IMPERII,

quis cafe

PRaESIIDE

conjedu

ÓOANNE UL

RICO PREGIZI

jRO, D:

€pos ir

liario Wirtemberg

7

Conü

ico, Dicafterii Aulici. Affe

fTOICA, &

i Becla

. Juris Publici, Politic. ac Hiftorlarum Pro

:

feffore Ordi'n.

modi Índ

defenfa

L)m.*n p

LEOPOLDO MELCHIORE a ROTBERG.

titt X c

TUBINGAE , 169r.

d lii

VC opti

D.

B. . F.

Ti De

$. ROM. IMPERII.

DISC[PL-/INA NOTITLE

ide i

"Thef.: I.

— ——

fifim

"TOtitiam Reipublice in genere, & noflri etiam Imperii, Di-

tend

Z;;z;ur Difci

fciplina.quadam comprehendi,

& per modum Artis alicujus

pina Notitia

S. Rom. Im-

tractari poffe ,.

licet difficilis admodum; & latiffime diffufa

Burihy [

fiütdg :

perii.

fit, &circares contingentes ac arbitrarias verfetur, dubitan-

*?hihþp

llius i. dum non eft.

Neque erim hancrefpüit:conditio & genius Civitatis

N

cultas. ugiverü.m * ne

L]

Quem-

p

que illius, cujus Cives in Gertpam'a fumus,

admodum.

IN

D

62f

Sacri Romani Imperi'z'ï.

Ed

a]:lfnödmh autem cria funt ,) juxtä Plutarchum wegï 7!'06],866!.' QY

quibüs abfolvi

tur omne quicquid in Orbe diícitur & docetur,

T

sRhmanæïaü

édciz, MaÜnig, & "Aexumus N

atmrA , Inflitutio feu Dottrina, & Reqm'ji: L

c abeunt hinc Herurzque

iplbui u

Exercitatio five Ufus, in quo plerisque convenit, ne

Sic etiam rimum. .

Hippoc

rates & Jamblichus,

qui non peregrina his addunt:

NAturA,

Rom. Imperii. Requirititaque

tribus !

(tis conltat Di/cipliva INotitia S.

E: 4b bac

vlnitrt, pt

hzc ante omnia Aaturam (qua invita

nihil fieri aut przítari poteft )

Indoles.

benignam ac facilem :

cujus donum eft Jzdole,,

quz hoc loco ad

tüpeomim

ha

Rempublicam

procli'vzs :

&t.eo magis eximia ac przftans exigitur,

Vin lg,

difficilior eft hec Difciplina ,

& ipía tractanda Respu-

quo major &

M-

blica. Hoc fcilicet eftillud MaAv, quod ne

mo nifi Ulyffes effoderet :

hic ramu

silleaureus, quem folus /Eneas decerpir, utloquamur cum

"

Cafelio iz Propolitico cap. 1 8.

Ut autem taceamus Zessoriam, cujus Midorin:

fub(idium etiam magnum Reipublice affert

momentum, & Docilita- Docilitas.

OC&Q'CU-

tem, que multu

m valetin rebus Civilibus, refpicimus hoc!

folertiam , & perfpicacitatem , atque Jngenin Pra-

men præfertim :

Ingenium

nullius Reipublice cognitio perhicitur. | Ex

Praciium ,

AE -

&icum , absque cujus ope

quo mitifice przdicatur

a Thucydide Themiflocles : qui i. fabitus ali* curs 7udicio

uis cafus fe obtulit, pro

fpiciebat, quid omnino fa&toopus effet, & z.

&

ventum affequebatur: five ut Cornel.

conjedtura omnium facillimee

Ejusvvis,

Nepos in vita illi

us cap. r. ait:

Celeriter , quaopus erant , reperiebat :

" excogitandiy erat : vid.

*RO, ].

neque mimus invelus gerendis promtus, qua

Exemp[f,

ibi Baeclerus iz Corzment. 4d 1. c. ( pag.1 .

ubi de przclariffima ejus-

ADtiiqutte

Mif d

modi Indole prz

clare plane commentatur.

Et tali ingenio' folerti

lrdin.

Cyrum p

uerum re

fert preditum fuiffe Xenophon, ut ad quzfita cele-

riter, &

cosfimode reíponderit.

Ejusmodiautem Ingenio proprium

ER

eít Judicium pra&ic

um, quod Dei munere contingit 5

agnoícente

]. Hift. ubi memorzbile omnino do-

hoc optime Comizeo in fin.

/

num Dei effe ait, ingenio dextro dotari

quempiam, & perfpicaci ,

quale ip

(e habuit Comineus.

Vis autem ejus cernirur i2 jndieando

e conjiciendo de futaris, in perite

re&ti(fim

ede przfentibus, in callid

j& accommodata : quo pertinet grande illud: Tem-

eligendo maxitr

fapienter uti, apud Corn. Nepotem in- £pamzi-

pqribm fervire , e& b

urcs d

sonda: . temporibm

magis parere quam moribus , spud Ciceronem

& quodidem Neposin Dione inter multa alia

vifime d

Philippic. 1 1. Cap- 1 t*

.a Natura que ille h

abuit bona,

jaudat, ingenium docile, come,

4f aiie

u,in-

us MILU

aptum ad artes optimas:

& qua in Eumene ab eodem celebratu

liii 3

n (*

3 genii;

m

3

624

PREGIZERT Difiiplina Noritia

53

p ais

WxCED A

genii celeritas. Huc itaque inferendum elt practicum ililuüvme

ntis

omniun) c

Recemtiora.

lumen, in vit acnegotiorum abdita penetrans: ad exemplum, ut

dhratur te

aliquod exrecentiori evo ponamus, Grotii , inter iflas rerum tene-

um, his at

bras oculati ac perfpicacis, ut de illo refert Baeclerus in prefatione

wfet vac

Commentarii a. us Bell. c& Pacis pag. 14. quanquam alicubi etiam

tram (cie

i

ccecutierit Grot. b 1.de T. B. & P. cap. g. $.11, Galibi, circa No-

-R

(lio Hugo

Áubtriy; ;

titiam Imperii noftri; utioftenfum nuper n Differtatione , quam fub

Dzn. Prafide hujus quoque Differtationis in Illuffri Collegio hoc habuit

(iondam

Generofiff. Dn. Frid. 7Maximil. a $fengingen, th. 15.feqq.. De smo-

h torgm

i , quibus Imperium cà Dominium publicum definunt. — Ex hoc pri-

entiu übi

mum requifitum defiderat Baeclerus i2 Ioriria $. Rom. Imperii , in

(unt, in

Jo.

A

elo IFerdenbagio Cancellario Archi - Ep. Brem. Viro quidem

doCti

dis

tate dife

imo, &in J/z2//ri Collegio hoc Generos. acobi Kotze, Eq.

Sax. ingenii & virtutis admirabilis, quondam Praceptore, fedqui

Siqu

lumine hoc practico deítituebatur, & theoretice nimis ubiquein

tidm D

practicis (peculabatur ; utapparet ex illius operibus de Repub. Germ.

feda (nnt

& de Civitatibus Hanféaticis, quorum utrumque legere vix opera

Unc in .f

pretium effet, propter multas quoque fabulas , nifi Aéta publica alibi

infertaeffent. /. Ec quam alienaa vero funt, quz ille in parte prima

ite con

Rüs funt,

Tra&tatus Generalis c. 1. & 2. in materia de Univerfitate, Commu-

nione & Origine Civitatum, deque fundamentali origine Societatis,

udia qu

& de myfterio regiminis Paradifiaci, nimium fpeculatur , & Platonis

quanquæ

Dialogis, cujus Philofophiz ultra modum deditus eft, adeo ut l. c.

Acada*.m?

*

cap. 12. Rempublicam Platonicam proxime ad Chriflianismum ac-

"-

quafi

cedere afferat.

txle O

IT;

Qic ipfi

secamdu;n

W. , ;

Naturam , quz incipit, & praparat, conceffumque ab hac [n-

—

Requifitum ,

genium pratticum, fequi debet /7/firzrio & Dottrina, cum Ufa atque

pats efl

Docirina t

li? redd

Ipfistutio.

Exercitatioze. DoGrina enim addit naturz cultum : Ufus cultui com-

plementum & perfecionem.

Et Z»fHitutio recte quidem 4 Boclero

jucunda [

€)s4 abfol-

vitur

jn INotitia Imperii lib. 4. cap. 4. Anditione , adeoque vivà voce , qu&

U

«Auditione

mentem alit, & Lecioze abfolvi dicitur.

Audiendo facillime di-

Dd 1

Lecione.

fcitur , fi quis habeat idoneos DoGbores.

Tanti enim hoc loco pre-

Vpote

ïöütus f

Ejpns exepa-

fertim eft, cum Julio Agricola Zifcere 2 peritis. — Sic (tudiofüs audi-

pla:

endi fuit Epaminondas : ex hoc enim facilime difci recte arbitraba-

Yn (

ADLiqHA ,

tür , tefte in vita illius Corn. Nepote cap. 3.

Ita audiendo maxime

profecit Foxius Legatus Gallicus,

qui in legationibus fuis, & aliis gra-

Wlone.

alebat (emper DoGores, & homines

lh,c À

viff. negotiis publicis. diüri&rus j

omnium

Liberarum ei Imperii Civitatum.

p*

62j

od

*

1 lod mentis

omnium diíciplinarum peritiffimos, q

*

uos fecum duxit , ut quicquid

r:cmt:";æ..

iemplum, u

darerur temporis a legationis muneribus, in itinere, aut alibi vacu-

$ ferum tene

um , hisaudiendis impenderet, cum alias harum rerum le&ione non -

in prehaion

poffet vacare ; & fic factam, ut ille per compendium ornium plane

dicubi etiam

rerum (cientiam hauriret. — Quod etiam eundem in modum ex con--

, tita N

filio Hugonis Grotii (vid. illius Epift. 16. ad Gallos ) fecit Benjafn.

Et hoc etiam imitata eft

v quam ob

"Aauberius Maurerius Legatus Gallicus.

ihoc hvt

Quondarm Chriflina Sueciz Regina, que propterea femper verfabatur

i Dom-

in Vixorum doclorum coníortio , quos etiam audiendo tantam fci-

, Btyre

entiam libi comparavit, ut illos quoque, qui ex profeffo (tudia tra-

n Imp:rii, n

Carunt, in raborem quandoque dederit, & ita de omnibus rebus ac-

s Vitoquitt

curate diíferere potuerit.

IiI.

x

ii K,

aore, M

2$j quzras ergo, Ubi, &a qüibus Inftitutio h

ec p.etehda ad pa- ry; && a

nimis u

non excludendz in illa acqui- 2uibus izffi-

randam Difciplinam Imperii noftri ,

2utio bac

j Bsl t

renda fant. Zfcademie , tanquam Semin:zria totius Reipublice , que

gert vt o

perenda.

hunc in finem etiam ab Imperatoribus in Germania fuprema pote-

Cui lecus 1n

Camlis d

-

flate conítitute, & a Statibus Imperii fundata, ac fuftentatz, hacte-

Academiis,

jn p yin

nus funt, ut in illis omnis divina & humana fapientia, adeoque etiam

yare, O^

ftudia que proxime ad Rempubl. fpe&ant, docean'ur & difcantur :

ipíne Y

quanquam hzc Difciplina , de qua hocloco fermo eít, rarior diu in

In quibus

atur,&lenis

Academiís , vel quibusdam faltem, Germaniz fuerit , inculta adeo,

per Germa-

nium dis

lü: adtO u

& quafi pro dereli&o habita perpetuoque velut filentio , tanquam

ii

ex lege diffamari , illi injun&to , cum maximo

detrimento , & perni- zeg/eca

dolet Limnzus 70. 1.

Jfur.publ, quidem:

cie ipfius Reipublicz , uti innuit ac

fuo tempore Jus publicum , quod.

lib.:. c.2. ubi ingulari Dei gratia

,mwmm

pars eft Notitiz , cujus difciplinam h

oc loco tractamus , majeítati

& non absque

,af

fux redditum, in dies (plendorem debitum recipere,

Sed deinctjs

jucunda utilitate, & utili ju

cunditate publicis in.Ac

ademiis paffim

magis excul-

fiascalt t

ii ^

tradi , explicari, & excoli tra

dit, negledtum antea , quia Ítudia haec

a fuit.

rentur , privataque jura ,.

ii vt

qt

,

7

pra&tica non alio fine quam opificia tracta

utpore ad panem lucrandum facientia, po

tiffimum : excolerentur :

o faclir

cum (ciant fe veram ,

hoclott"

rectius fentientibus nonnullis modernis , qut

am fufcepiffe. . 1. $. r.

[f. 4e

(hadiol

(

non fimulatam Philofophiam tractand

Jf. d* . (vid. de folida & peculia

ri hu

jus vocis Philofophia expli-

g

C. de his quibus ut indign. bered. l.

jendo

catione. JNov. 97. iz pr. €. 2. l. 11.

(

2 j. Prafch.

jj &

z. C.de repud. Bechm.in Comm. ad Pand. Exerc. i. num.

4e

hn

if

on

E

614

PREGIZERI Difiplina Notitia

eemeetru gt

d—;tï'äto vero d& perjonato. Niopper. de wris arte ) ;verz;z jnri:;

dicitar,

nním in

pritdentia.) civilem fapientiam, rem fanctiffimam pretio nummario

aíftimare aut dehoneftare nolebant. 4. £. $. 5. T. de var. & extraord.

yopterea

cogrit. qdo loco notanda funt maxime verba Hennig. in notis ad

qz Politi

Becker. Sysopf. Tur. publ. Imp. Rem. Germ. ad p.6.1.2. $.2. — Olims

prudentian

enim nonnulli privati Turis Dotlores illi difciplina peuitms immerfe, cum

v tetia

proudentiam "Turis Publici efferrecaput, nec paucus fe&latores accipere,

fmlig, p

con[pexere , fen invidia vei ab ipfis nom primum produtla, fen meta

tigm, par

privati incommodi, opponere fefe. naftenti dotlrina ceperunt , eamque

dominorur

—

ex Academirs velegatum volebaut , argumentis quibuscunque inuentis ,

«im de (oi

ad fidem opinioni fa& faciendam ,quatamen ab alizs copiofe vefutantur.

tonpottis

JNobss in prefens [uficiat , nullo loco virtuti effe iuterditlum; cumque

qooue, (

"Academia fint publica omnts ertüditionts virtutumque offcina, in quibus

tormplexut

ereduntur quafi. inflrumenta ad. Dei gloriam , c& Patria falutem ali-

Prodentia

quando futura idonea, intempe[liva efW eorum füllicitudo, qui príuata

turpium , -

autilitati pubicam poflbabeant ,. uec » quos permittunt fibi aliisque ciui-

Qu2 honeí

bus ad eorum privatum commodum , atque lites forenfs erudiri, illos

2.pag,3 I

Reipublica benein[litui cupiant. — Magis prudenter fane de. per[onis ci

-

pimo loc

Jabjetto habili quefriffent , quam loco, exemplo Ariflotelis , qui non uli

Yitjus: F

Politica frt difienda, féd a quo, difbutavit, — Addatur his Excellent:

militer lo

Dn. D.Schweder, iz Zutrodutl. ad Jus Pabl. Rom. German. in Pra-

t capita

atione,

tiorqueP

IV.

Errores qu—o-

t quod

f*uDÁAT CEF-

Multi etiam inter hos atbitrabantur, nihil ad fe fludiumquej

Q C

€& Doécfores

Juris hec pertinere , fed potius Politicis relinquenda: Et illi tamen

Däfcïplinæ

bujus

meri ita Legiftz ad confilia Status , ad deliberationes Comitiorum ,

Fiæ: illi a

Infiru;;0. ad tractatus Pacis ac foederum, feré unice adhibebantur; cum ta-

l bonsmy

2is,Aac Di/ci-

men verus & perfectus JConífültus utique omnes hujus ftudii pofi-

plina :

W asf

9H& 20n

tiones G partes, adeoque jusnon privatum folum, fed & publicum,

—

U T

2a95tz9 ad

qued ad [tatum uniuscujusque Reipublicz fpe&at, cognitum habere

-

li optte

Sdlos , fe4 cs debeat. /. i. $. 2. ff. $. 4. .. de Tf Q 7. Viciflim alii fuerunt, qui

Politicog

Quider vt

difciplinam hanc Jurecon(ultis ita propriam fecerunt, utex illa nihil

titim. "

Decfas.

relinquere Politicis voluerint : qua de re aliquoties in una & altera

Gerrnaniz Academia controver(ia mota e[t. . Sed hifane non intel-

At (Onfu

ligunt, aut nolunt intelligere dignitatem, amplitudinem, & argu-

mentum Doctrinz Politicz , qu& totam civitatem , omnesque illius

A lr

partes, & univeríam adeo

prudentiam civilem, legislatoriam fcil. ,

deliberativam , ( quze fpecia

Q

li nomine quandoque politica & civilis

dicitqr.

/—

S'aci*i Romani Imperz'z'."

taian

-

es

aicitur ,' &um pluresqiirxt res quam vocabula;)

& ]udiciariamwüve fo- Dignitas

L jurz's-

Confulti delibant: ipfi 4/2//24e

um

reníem in fecontinet: quarum ultimam furis-

argumen-

um Doéiri-

extratrd

p

terea partem dodtrinz Politice five civilis univerfz tractantes :

| fotis d

na, preterquam quod univerfalem illam Juris- 54 po/iziza :

que Politica doctri

^ (l

prudentiam ex ]ure

Naturz & Gentium conítantem quoque refpicit, ewjus par-

& £em delibant

«tf o

traCtat etiam alia [ura:

qualia utique funt jura libertatis, civitatis,

jCti.

familie, peregrinorum , Civium

tam imperantium , quam paren-

Dodirina

At

tium, parentum

, liberorum , conjugum, fratrum , amicorum, p;/;jj;,

[mmew

fociorum etiam , atque feederatorum. Cum eiap rra-

N

dominorum , fervorum,

enim de focietatibus horum , vel primis & fimplicib

us, vel fecundis, 44 Juza.

i irtuti,

compoátis & perfed

is, traCtet do&trina Politica, eadem in fe jura

nfitent.

etas conílare poteft, imo omnem

(; m

quocue,

fine quibus nulla foci

latis, continet.

Etc cum fumma totius

, ing

complexum Jurium Majel

Is confiftat in difcrimine honeftorum &

Prudentiz politicz fi:e

civi

[nlutcm dl

& noxiorum , ut intelligat & eligat aliquis

turpiu

m, utilium item

qm' p'ri-vata

uz honeíta funt ,

& utilia in vitacivili, vid. Boccler.

in Diff. Polit.

Ab (it

2. pAg- 3 16- fé4

q. utique v

idemus , prater utilitatem etiam honeftum z:rario7ufti

enilil,

fiderari deberea Politico :

ratio honeíti autem invol- e/47 44

-

primo loco con

Politicum

, perfamkö'

'

honeftum ac juftum, aliud utile, for-

u

";

vitjus: Etquanquam aliud fit

fpe&at , eum

maliter loquendo 5 ta

men conjungen

dum utrumque in vita civili :

eo quod ho-

is Ed

Et capi

calis illeerror e

(t, quo honeftum ab utilitate fejungitur; ve- p,fiups.

qitn. n

& Ariítotelis fententia eft , nihil utile habendum ,

riorque Platonis

nifi quod honeftum,

quod confirmat Cicero pleraque parte lib. 3. de

hzc inter fe differre quidem, & demusilli 45,/5,; 7,.

Offc.

Concedamus itaque

flodimqy

Juris ac jufti tradit, nomen Jurispruden- rispradentia

Difcipline, quz rationem

p il i

tim : illiautem qua tractat ra

tionem utilis , nomen (peciale Politica & Pelirica.

omitiotum

modo ha difcipline nonnimis afe invicem removean-

imponamus,

y; cm te

tur, aut fibi opponantur.

Grotius equidem ipfe in. Prolegomenis

; [fud[[ POU'

de f. B. & P.$

TELU W n

vemperaffe fs inifto Jurisprudentiz univer- grorz fon-

x ubl

us alterius funt traCtationis, ut , qua doceant , renria de

falis opere ab his, q

j

fit facere ; quia ifta

fuam habeant artem fpecialem Poli- 4c expen«

UM i

quidex ufu

ut alieni nil admi-

fuenmh

qUI

ticam, quam reéte ita fola

m tractet Ari(loteles,

Bodinus , apud quem hac ars cum Juris

TL

fceat, contra quam fecerit

if &

]utt

arteconfundatur: id quodrepeti

t Grot. £. c. lib. 2. cap. 9. $. 8. ubl cuz anno-

latis inter-

TULU

etiam inter Politicum arque Juris-

Confultum diítinguit , & Ariítote-

pretum ad

g

lteram artem a Politica diftinguere,

eanden ;

lem Jurisprudentiam , tanquam a

ii

& cum hacnon confundere, Jib. . Pol. cap. 11.

tradit , ne quod in

j

k

aliig

(oriat

[CII-;

a?

i

jcu

— Ó

626

| PREGIZERI Diftiplina Notitia

Bierpeo

aliis cþulpavt', Paldrqnittat" ipf;,þ pelaossov &x ye'vzg es yeQ., ab uno

tonferant

!eidmï: «

Sed neícire fe ait 'el-

tratlandi genere ad alterum tranfitum f aciens.

undt pon

denus, quid fibi Grotius velit, dum hzc dicat: effe enim juftum

tidacum,

quiddam eorum , quod focietatem confervet.

Unde omnes Legis-

m pote

latores de juíto przcipientesid perpetuo fpe&tsre, quod publice utile

; &m Polit

fit, juxta ipfum Ariftotelem /ib. $. Etbic, cap. 11. tantum ergo abeffe,

! jl aute

ut juftum ad Politicam non pertineat, ut potius Politici de formis

j Quteact]

Rerumpublicarum difputantes nil aliud quam jus quoddam quarant :

; hrilloteli

& hinc Platonem fcientiam civilem circa duo , honeílum fcil. & ju-

|. Pitcartus

Átum verfari , tradidiffe,

Cui confentit Pythagoras apud Photium,

: Romine at

dum definiturabillo QQpoyuoie » u6 srpoonperixo) Tie sy T05 7rpax TOi

yalu& d

äggo/m"rQu ? Prudentiaeft babitus, quoeligimus id.quod in vebus atlio-

blüm ha

zi fubjettis vetlum probumque eft : 'Yacitus, qui lib. 4. Adunal. c. 33«

rodentia

prodentia bonefla ab deterioribus , utilia a noxiis difcerni (cribit : Ci-

! üe civili

ero Jib. 3. Offic. cap. 17. ubi ait : quod prudentia fit locata in deletim

- lotoexpl

bonorum ( malerum. Horatius lib.:. Ep. 2. Euflratius ad lib.6. Eibic.

- tttalios !

dre deb

Ahriffotel. p. 101. ubi recenfens vd 725 zroAurixgs weayyarfagkxeqüuff

* ponit de

Aeit4 non omittit mentionem Jujh & inpufhi, wsgï dixzimy , xod

dOixaY, Kl T0 TaVTAV» 7p OmióTuT(ÓN , KO Tü& ci6 Ocoy , Kgj

[ mentoB

n0, vel!

Grasvuin-

và ÜGa, Tij : CF ante omnia fantlitatis C veligionis, cultusque

€kelis.

Dei, d*rerum divinarum. Graswinckeliusin Stri£turis ad Cenfüram

busde

| folentS

Feldeniil, c. reponit, Grotium non aliud velle, quam diferetam effe

quod Pj

traCtationem eorum quz fint jufta, & qua fint utilia, cujus contra-

rium perurgeat Carneades , & omnis illorum chorus, quibus julti

quicqui

noften

& equi matereftutilitas. At Graswinckelius ipfe l.c. opus habet

fateride juffo, quod in unaquaque :Republica fervandum eft inter

; autilla

| tatis ]e

cives, agi in Politicis , & privatim apud Ariftotelem. — Qua do-

&rina Politica juri civitatis nil adeo alieni admifcet, uti putat Gras-

Yero eff:

l

winckel,l.c. fictiam agit dejufto, quodinter alias Respublicas , aut

! Ttsl.c,

[ pl'lfde]

i Becleri

Gentes externas fervatur: quod fecit etiam reéte in principio ftatim

operis fui Huberus 4e jzre Civitatzs — Recte itaque Bocclerus i2 Com-

BD

ment. ad Grot. ip proleg. L.c. monet, quod Politica doctrina nequa-

quam folis ítet utilitatum quzftionibus, jufli injuftique rationibus

odo di

lion lg

negle&is, aut aliunde quafi de mutuo fumtis: Juris nomina effe ,

d

quazcunque fummam poteítatem in civitate conítituant : finem ci-

idhihe

iL

vitatis non honeflate minus (tum quz juris eft, tum quz decori , )

EEMQ, )

tis ità

Tütur:

quam utilitate definiri: qua jur?s naturalis ac perpetui momen

cone

* ï)ium, q

627

Sacri Romani Impefii.

conferantur, ut ne leges civiles quidem cujusque civitatis majus ali-

PUR

unde pondus habeant, quam quianaturale eft, five juris naturalis

im julum

di&tatum , obligari omnes cives pacto civitatis, aut praecepto fum-

nsLoe

mz poteítatis. — Cum itaque Bodinum arguit Grotius, videtur qui-

bliceutile

dem Politice unam confilii, deutilitate, quzftionem relinquere:

abf

jufti autem ho

neflique difputationem adimere. Sed hoc non in

us

caute accipiendum effe ait Bocclerus l. c. dareque lucem his & Bodini

j QWW.K

Ariftotelisque exemplum, & verba Grotii, quiidem voluerit, quod

yfol

Piccartus iz Comment.in Polit. Ariflotel. lib. 4.c. 14. — Bodinum eo

d Phour,

nomine arguens, q

uodPoliticam & ArchiteCtonicam fcientiam de

* wqwæï:

gradu & dignitate u

3 dejecerit, dum ad jus Romanum Gallicumque

folum hanc do&trinam reftrinxit :

qua inre erra(feillum, dum Juris-

TT

nl 6 1

pruüdentiam , feu rationem interpretandi le

ges Romanorum, fcien-

Opus tamen effe hoc

;fb

tiz civili immifcuerit, ait Feldenus /oc. cit.

"T

loco explicatione, ne alio haec trahantur, (ut vid

etur fadum prz-

ter alios fuiffe ab Ulrico Hubero de 7»re Civitatis, ) quam quo ten-

Bd [lbuälflhil;l

dere debent, caute animadvertit Boclerus loc. cit, ubi exemplum

"T

ponit de Magillratibus, de

quibus agere Politici fit: in quo argu-

3mw'æhl(4? d

vel Roma-

mento Bodinus /ib. 3.c. 3. &* 4. occupatus, fijure civili ,

"T

no, velGallico, pro fundamento utatur , Gexcerte civitatis legi-

l

yi, al

1"(

busde Magiftratibus uni

verfe decernat , ut plerumque etiam hodie

at C

folent Scriptores Juris Pu

blici , tum facereid Bodinum ait Bocclerus,

Politico enim domi nafci;

sdirarne

uod Piccartus & Grotius reprehendunt:

conditione, utilitate cog-

aj a

uicquid de Magiftratuum natura, jure,

N i

iil

nofcendum e(t: at fi

his ex fua copia inftru&is,

exempla ad hanc

etat ex certz & potiffimum fuz civi-

aut illam partem argumenti rep

(uis do&trinis feneretur author , id

j dit

tatis legibus, indeque lucem

judicat Boscle-

!

[ d0'

vero effe, quod laudi d

andum, nec reprehendendum,

Reipublicz inftituta multum & honeftatis

sgpa

rusl.c EtquiaRomanz

1

At

& prudentiz pra fe feru

nt, nil ma

gis optavit idem, quam ex legi-

gyübhc 1

u

Y a

bus ejus populi exemp

la difputationibus politicis, fed erudite ac-

(

commodari. Idquod fa

cere non poteít, qui methodum , de qua

cleIuS Mh

r

qüd

modo di&um , invertit,

& politica argumenta ex legibus formare,

p

domeítica copia provifis exigendo

14 fmom

non legum exempla rebus jam

a

adhibere inflituit.

Sed quis fp

eret hujus eruditionis fpecimina eo

E fncm ff'

feculo, quzrit Bacclerus l. c.

quo ullius argumenti politiciinteriorem

qectto

& naturalem contextum refcire ,

tam diligenter & arroganter retu-

n

)

fi vulgi fuffragio triumphatum

i

u

Sïunt». qux Politicorum nomen , qua

2

x

628

PREGIZERI Difiiplina Notiti

vukcndi-

n

übg madcipio trahuht.' Non autem amplïus hic difceptabimus,

teloaic:

quousque pomaria & fines fnos extendant, quibusque limitibus

qu: Judi

contineantur Jurisprudentia, & Policica , necrepetemus cum indigna-

hubitu ip

tione, finium regundorum diuagitatas controver(ias, & quis alterí

dvitatem

miniflret.

Non videmus tamen, quare ita a nonnullis reprehen-

yroceder

altorum

Piccart? ; C& dacur fententia Piccarti l. c. e

ip Prolegom. ad. Ariffot. Polit, ubi in-

veloina

4

fententia

ter alia recte afferit, Juris Coníultos, (i cum judicandi peritiaetiam

! mumin d

"vigdicata.

NoueÜeriury & BsAevriX5y conjungant, Politicos effe. Nec adeo

m* |

L

vtisinfti

abíurdaeft, f1 reCte intelligatur , fententia Alberti Bologneti Difpst.

| mrzqu

de Leg. ur. $ /E45.c. 9. & Franc. Suarezii de Legib.in promm. quam

J mpslc

nddita

repetit Zieglerus ;z zortis ad Grot. iz proleg. |. c. ubi faterur, in re-

Zitegleri

ririden

bus gerendis & Politicum & JConfultum concutrere poffe, & mu-

ttrnus $

een[ura.

tuam fibi przftareoperam, fed diverfo modo & fine ; quem tamen

tontende

ipfe diftinguit nimis l. c. quafi Politicus non etiam juítitiam, qu&

Acdtmi.

eft Virtus maxime civilis & politica, & focialis, fibi habeat pro-

fumeft

poíitam , nec examinet atque decernat,' num juílus fit actus, de

Q Jurisp:

quo difceptatur : fed G caute fünt accipienda, qua Zieglerus l. c.

dentibus

tradit, aliquid poffe effe utile quod juftum non eft, & viciífim ali-

tlinis no

quid juftum, quod utile non fit: concedamus enim in formando

ttahant,

Statu & Politici & JCti judicium requiri, ut quod utile & juftum fit,

pum P

definiatur: tamen, fi Politicusid quod juftum eft determinet , facit

prefidia

Grot. ].

id etiam quatenus eft Politicus, nec terminos fuos transgreditur ,

uti antea demonftratum : & vice verfa, fi JCtus non tantum quod

Mf u

juftum, fed & quod commodum Reipublicz & falutare eft fe&etur,

qï.libus ;

non adeo extra provinciam fuam in alio vitze genere feexercet. Con-

Vid.]oh

cedamus itaque unicuique difciplinz fuos limites; nec ita reílringi-

thUi]u

mus fines Jurisprudentiz, utalii, contra quos agit Zieglerus Z. c.

t0 l"pfo h

p. 38 2p. aflerimus enim & ipfi JCtum per fe jus confiderare , &

Pere ;

etiam juris naturalis cognitionem profiteri debere, & hujus ope

sRüpub|

non poffe carere Politicum in bene ordinanda Republica, figut nec

ljedo

Politici JCtum. — Qui autem nulla habita juíti atque injuíli ratione,

|

T conere

utile tantum, in fpeciem fcil., faz Reipublicz commendat , is Po-

"I terüm

liticinomine indignuse(íl. — Circa haec fentit etiam nobifcum Henni-

Hen nige:

It UR

e

ges in notis ad Grot, l. c. quem putat do£trinam civilem anguftiori-

umf

Sutboltz

bus limitibus circumícribere, quam ut auguítum fuum- fplendorem

t gotel

eonfenfus ,

hec fatistueri queat, fi aprzcipua parte ita excludatur, qua omni«

Whitur.

eognationer bus publicis actionibus decus

Politiza

& equitatem affundat: & dum Ari-

Aütem A

ftoteles quoque prudentiam,

qua& circa civitatem cíL, aliam Archi-

tecto-

Hlll'.ki Wi [E

Satri Romani Imperit..—.

629

m

[

vdoimus,

te&änicam Gve Nomotheticam , aliam Confultatoriam , aliam deni-.

LI

limiribus

que Judiciariam f

aciat, non obfcure domeíticam juris fedem in hoc

Iurispruden-

Politicam enim nihil aliud effse, quam

1212 bAC

ipdipts

habitu ipfum quarere, ait:

visalet

civitatem regendi prudentiam: Civitatis aut

em regimen feliciter 7,7,,;a

pahene

pro

cedere, i cum exactiffima Reipublicz cognitione legitimam uni- srgens,

ubiite

verít

in actum dedactam gubernationem conjunxetit : quz potifT- 2Pprobats.

t

um in duobus confiftar, ut fcilicet confilia ad falutem totius civi-

w o

tatis inftitut2 re&te applicentur , & , ut [ura legesque pro conditione

j Dïgþuf.

naturaque cuj

usque Reipubl. ferantur. — Exquibus pendere sit Hen-

ftionis vulgatz decifionem : Quatenus Politica & fa-

p Qu

niges l. c. qu&

dentia fe invicem praffen

t? Confíentit cum hoc JCtus famigera-

g, t

ïispm

Sed de nomine nihilartinet

tilimus Szrbolt ,

Difputat. 1 . aphorif. 4-

((g, &mu-

iquoties in üna & altera

contendete, & non opusfuiffet hac de re al

tucm m

Academia tantos motus ciere,

Faciat [Ctus, faciat Politicus, quod

mmy quæ

fuumeíl ; a cujus do&trina uti Jus publicu

m removeri nequit: [ta

hábur p

j a, 9

& Jurisprude

ntia fuis finibus idem [us poteft admetiri, non invi-

bene geftz , (i placet, Politicis: Cognatis difci-

dentibus gloriam rei

lieglemsl. :

deeít ratio, qua unam fib

i laudem propofito non eodem

Lviclim d

plinis non

trahant.

Summus certe |Ctus, ut communiter eo nomine utimur,

infois

nifi ab interiore doClrina Politica omnia fua

paru

m hic effecerit,

ln

uti in fir

li loquituc Boeclerus i2 Comment. ad

n

ij

prafidia mutuetnr ,

»

Grot. l. c- pag- 63-

V1

dendus etiam in ZVoritia Imperii lib. 1. cap. 14.

agl

ag.i4. ubialt, Po

liticam atque Hiftoriam effe duas certi(lmas alas,

unutit

inem, de qua hocloco fermo, fubvolandum.

uibus ad hanc Difcipl

ul adetts

Brandes, devera ? fim

ulata eroMm Philofophiapag.18 5.

j

vid.]oh.

gt

Et qui Jurispruden

tiam publicam defin:unt per prudentiam civilem,

j; ii

eo ipfo hanctanquam

fpeciem comprehendunt fub politica, tanquam

J

gler

Wb

itica nihil aliud eft quam prudentia civilis, quze

FPolitica

I

genere ; quoniam Pol

xüdtf ifb

Rempublicam non ita

abflracte folum , utquidam putant, vela fuo

Rempubli-

p

; & quandoque

CAW2 mom

fubjecto pra

cifam confiderat, fed in fpecie quoque

"u

idque proprerea etiam, quia prudentia fo/uzz i

g

in concreto ac individuo :

litica itidem huic vel illi fuppo- 25frade

jil

| i

e(t rerum (ingularium ; adeoque Po

Sed ( in

ormam inducit, obíetvat

is etiam individui

ndäfy p

fito, pro genio e

]US ,

COZCrYelo

fo

rma absque Jure, & publico quidem , nulla

confiderat.

fromi

circumítantiis (que&

j Ul

l

(l

s publicis quz a Politica accipiuntur, deter-

ellepoteít, & ita legibu

D

m

minatur, ut leges

ia a

Politica debeant applicari Reipublicz, non

DA

Politica alia generalis ,

| quæo

autem Respublica

legibus) Et hincetiam

(olum eít utilitas , uti

utriusque autem finis non

T at

alia eft fpecialis :

Huberus

ahamA"m

Kkkk 5

i

m

636

PREGIZERI Difiplina Notitia

ao

Huberus quoque putat, ífed & honcftas, adeoqu: etiam]u[ïitia,'dc

fri puäl. :

(mo, Difc

ua tanquam Virtute maxime civili, & que Rempublicam imprimis

;

irmat, fervat & auget, Politica quoque tradit: quz vel tanquam

Aeidemiis,

prudentia Civilis , velut Difciplina practica coníiderata, leges qui«

qubus etiam

dem condit, G tractat, at conditas aon deferit, verum exipío mu-

p Neipubl

nere & officio fuo Reipublice applicat, & interpretatur quoque:

ttmStudioí

1 ütio, etian

adeoque ad ftatum publicum dirigit, & tanquam ars Regia, quod

nemo negabit, habet vim coactivam quoque in refra&tarios , & hos

! huthentica,

: Mniluind

compellendi, eo ipfo, quod fan&tiones legum, & jurisdi&tio (ut-

pote Jura Majeftatis ) &qua cum hac concurtunt ponz, ad Politi-

[ ninjro, o

Examinatt

cam pracipue fpectant: licet dehis fua quoqueratione agat Jurispru-

| UERHARI

dentia.

Minus itaque accuratz, & íplendore civilis difcipling in-

! l intet n

gifferentia

quadam in-

digna funt differentig ille , quas inter jus publicum & Politicam a

Tinte Vitg

zer Politi-

fine; obje&to, forma , effedu, & modo operandi, ac ratione medii

ltoris , ir

€a47, C Ia5 affert Bechmannus in Commentario ad Prowmium A. B. Exercit. L.

ERE

æuälicnm.

"um. 24. qui in recitationibus ad Pande£tas diffentientem quendam

$, oqt

(eft illeSutholtus) vocat Newrepigzy ?. at fi que eftinter Politicam,

18 terb.

&]Jus publicum differentia, quam urget quoque Rachel. 7 Jztrod,

Qttteblid

ad 7fus pabl. German. c. 1. illa tamen non facit quod doctrina hujus

Ua opi

adiltam non quoque pertineat : nifi vellerius nimis otiofe, &Scho-

titis mo,

Diffentientes

lafticelites agitare, & umbraticas captiunculas vocum & verborum

temhergia

reipfa fen-

cavillationes fectari.

Nec diffentiunt re ipía a nobis, qui dicunt,

ilü, lL]

tentia noffra Juris publici profefhonem fpe&are ad JCtos, fcientia hiftorica , &

impenüs

baud adver- prudentia civili , quz nonalia eft quam Politica, inftru&os. — Nec

avrz,

thimi pr

itaimplicat denique locutio Sutholti zz Differt. 1. $. 45. cui Jus pub-

nüfïo, (V

licum nihil aliud eft , quam Politica fpecialis ; fruítra diflentiente

egig,

Bechmanno in Exercit. 1. ad PandeCtas num. ; 1. ubi male effentia-

lss &

lem notam Politicz effe tradit, faltem occupari circa univerfaliía,

| P"ff/]ärm

nonautem circa fingularia.

V

| fj FMPM

In capienda

| (ä'Pïz'ngi |

Difciplina

In queftione autem, Ub; rrallari bac Difciplina debeat , jam

Notiti&

| tiwum "

fupra in th. 5. locus datus eft Academiis: quibus fruftra controveríia

? Païiem: [

bujus , 4ca. deilla movetur,

Scimus equidem , quid preclarum in hac tradenda

demia Aulis Av]is ,

P"fgïinif

"Curiis

Curiis , Comitiis, aliisque Reipublice conventibus , tribuen-

| "ml

dum fit: quibus tamen jungendz, tanquam in unumconfpirantes,

Co» itz'i;que

j ïetur, l

tonjgsmzens. MOn Opponendz íunt Academiz: fecus ac nonnulli faciunt , & ex

dl4, non oppo- his Ziritius etiam, in Differtat.

de converf. & everfrone Rerumpulli-

Qenda:

Mïl'am- |

Szudio

carti? , quorum arrogantiam recte arguit Sulpicius ;» Differt.

Md

jnris

g

Sacri Romani Imperii.

2

65t

nedlssues l

n li, à

MO

j»iris publ. retie inflituendo p. 67. Nam illa ipfa, dequa hoc loco

ex judicio ef»

aminyi

fermo, Diíciplina, non itahumiliter, aut fordide, vel umbratice in

Jententia de

vl taqun

Academiis, uti quidam per calumniam putant, tra&tatur , quippe in

Icadegiis

à, lgt

quibus etiam tanquam in mercatibus publicis comparare illa licet , z5 univer-

[

f triphnt

quz Reipublice hacin parteprofunt. Sane de Academiis, G earun-

atUr Qu

dem Studio(is ac Profefforibus longe aliud judicium , alia commen-

i o

datio , etiam hanc in rem fuit Imperatoris Friderici I. in famofiflima

hros, &U

Authentica, Habita C. INe fil. pro Patre , fcilicet : JÜorum fcientia to-

risdio u

tum illuminari mundum , ci ad obediendum Deo , & Imperatori , fjfii-

v, d Pt

miniftro , vitam [ubjetlorum informari. . Et quam bona fuerit opinio

g uriqne

EsnsrRHARDIJZarbati Wirtembergie Ducis , de fundataa fe Acade- ,,, lo EDor.

mia inter nos Alma EsrnHaARDINA, tanquam aperto quodam /574/5,

ülcpine

ucis ac Fun-

& Politiemt

Fonte Vitz, teftantur ipfa verba laudatilIimi toto orbe D

« ione m

datoris, in privilegiis Univ

er(itatis Tubingenfis, ibi :

& baben

tvit i Der gute Soepnumng belffen su 9

taben ben S5ronnen Deg 202

D. B

elt unerficbtlicb, aefcbópfft

em quiid

beng , barauf vor a

(len Cnben ber CB

mag toerben /. tro(Hi

d) unb beil(amb C'Beifbeit, u erleftbung bef

vt Polttum

menfcblier noernun(ft unb 95tinbbeit.

hd. i t

berberblicber (Seuere,

dem Academia firmarunt etiam poítea pre-

dotcn j

Quam opinionem de ea

claris monumentis, Urnicus, & CunisTOPHORUS, Wir-

,iof, t

» &cunt

tembergie Daces gloriofe memorie. Polt quos Lupov1cus

E; Illaflvi

Pis,lriUsrRE CorrsG:iUM

hoc eundem in finem ingentibus

Ccllegio

s, qiidti

impen(is fundavit, & FaiDERicUS ZMagnawiwia eo

fanctiffimo

boc,

1 hlltom J

uj M

animi propofito perfecit,

Ut illic tanquam in IHiA&NZO9lYAZ Gyu- mperato-

safío, ( verbafunt Joawwis Fni1D

ER 1 C1 Pacifici

Ducis Wirtemne !7 Ro.

- Ducum

/' cm']us?ü'

in Prafatione z Illhffri.r"Co/'legi

Z

g dilentit

bergim , beatiffimz recordationis,

Germania ,

e

Leges & Privilegia,) Ab cura Excélfent

iffimi Ephori, Clarif]umorum

m n

Profefforum ,

drexquifitorum artificum , laudabili

bus corporis exerci- ipforum

uv

Germania adolefcens Nobilitas ,

adeoque Principum

ts prapo[itorum , univer[a

Elediorz..

Q Principe , in omuiairtutum ,

fCientiarum , morum atque elegan-

tiarum genere erudiretur ;

Sicque intra Patri&

dulciflima Germania

M:W ! Wü

Ceret , qua

alibi in loczs

' oerVC

ii

parietes, exiguis fumtibus junttim femul. addifc

zec rara quoqm*

peregrinis magna temp

0Y25 , fzznimn).v i patrimo;zii 1

& bona famajattu

ra, vix particu

latim zWäajm*-

"n

A

dome[lca integritatis ,

(f

imi Wirtembergie Duces

im]tif»

retur, lu quo /llzffri Collegio. Sereni

icoüfp

i

etiam ante omnia eo fpe&tarunt ?. Uf illius

Srudioft prudentiam Civilem

j

m

bauriant, cb animitus imbibant , 4

40 azlz'quana.'o do

miant alibi Reipubl.

Jum

i

!

Hf'

J

PO

Jj;

yt: quo (ine Profeffores conjh'mg

"

$

iaüdabi(iter preeffe , atá, prode[Je

li

622

PREGIZERI Difüiplina Notitia

nnesre d

tasssssentoiuiim

veus A. cil

$n illo fant , non fülum faris, fed ci- Politica fGientia, qua Pr'ff"i

ti0«

n2 B

rem ullam vix bomo affequitur , Hifforiarum quoá,, e& variarum lin-

guarum cognitione antecedentes.

Paria de 4cademia, & lluftri Col-

Jtntn . l

legio hoc fenferunt Succeffores JoawNr1s FRipsRigci, Wirtem-

hifrmen.

bergie Duces, &hosinter Divus EsgERHaRDUS Tertius, tum

j Jispublicun

alibi, tum in Teftsmento & ultimze Volüntatis fuz Elogio. Agno-

: etiam Cl

|

vitque dictorum tidem etiam quoad Z//uffre Collegium hoc Sacratiffi-

j g.

| Nnamplius

mus Imperator Fen D1NANDUS Tertius, cum Studia Collegii hu-

jus in ipfo Conventu Pacificationis W'eftphalice , adeoque totius

! Conitis tr

Germanig , imo Europz Senatu, a Legatis Wiirtembergicis illu-

| tfio pto

(tribus ac Msgnificis 7o. Conrado Varnbülero ab Hemmingen , Secre-

| 0.1,8.3.

tioris Regiminis Contiliario , & 4zZrea Burcardo Cancellario, com-

| Nitiones:

mendarentur ; affentiente his Illuflriffimo Z4aximiliano Comite Traut-

|

Qubus quig

wansdorffo , at quanto Heroe, qui vivusteftis, & ipfe Incola quon-

|

iHO, & pro

l

dam Z/zfiri; Collegii hujus , majorem in modum iíta approbavit.

itidine,

Summum autem & recenti(fimum de hoc judicium Auguftiffimi &

(iliceilla |

Invi&i(fimi Imperatoris LEoPorp:, cujus Sacra Cafarea Majeítas

u omniquc

Augufie Vindelicorum «irca aufpicatiffima initia füperioris anni in

f'ttens ,

audientia praefentis Differtationis hujus Prefidi omnium clementiffi-

Wte om

me indulta : Scire fe & recordari, quod ex diftiplina hujus Hluftris

fj Inp. R,

Collegii multi Principes c& Illuflres in Germania , ufibus có commodts

Auliti: pe

Impemtomm, e lmperz'i infervientes prodierint, ajebat , & facro

ile fudijy

affatu huicipfi Z/uffri Collegio bene precabatur, omnemque Impera-

Pïin[z;p;;m

toriam gratiam promittebat. Nec alia de Academiis univerfim tunc,

Wam, |

data loquendi occafione fententia fuit Eminentiffimorum S. Rom.

WOW ech

Imperii Principum Ele&orum , Z4oguztini &* Trevirenfis, quorum

ttelin,

ille ad Differtationis hujas Pre(idem dicebat quoque: $e gandere , &

ttiy ifrite

gratulari fbi , quod in ditionibus fmis duas babeat. Academias , AMogun-

Q ttal us

tinam c Erffortienfem : femperá, credidiffe , quod florentibus Academits,

Wtra

L du

floreat etiam Respublica: & quod ex illz proveniant Firi,

li

qui Imperia

Wi leoil

C faluti public confiliis i dotlvina in n

egotiis ardauis ac pzb!icis mul-

LT

tum prodeffe pojfint.— Non opus ergo eft amplius aliorum autoritati-

PA n

bus in re qua rantis nititur judiciis, & , quae ipfa ratione conltat:

quam rerum civilium magiftram non minus intra fpatia fua admit-

tunt & capiunt Academize, quam alia loca excel(a.

LE ?

Eft quippe illa

]

Wms dO

communis omnibus: uti communi

aetiam funt Jurapublica, qua in

UET

Academiis quoque proftant, & leg

i, & intelligi poffunt, & ad in-

Rüteri hi

terpretationem dotlrinalem fub(idia ab his ftudiis capere. vid. Lim*

N

naus

ET

ao m EE M.

Sacri Romapi Imperii.

a il

nus " c.t NWahremundus ab Ehrenberg. 4e feer. -lz'b. . Cap. 1.

77 771

nnm.i26. Beier. ad Difput. Schnobel. i. tb. V. Dn.Schweder. i» part.

&lihitl

gener« cap. 1. $. 9. Introdutlionis ad fus publicum. Burgoldens. ad

tet, Vi

Inflrument. Pac. Difcurf.3. part. 1. ubi non male diftinguit inter

Diflinfiio

Téttios, u

uspublicum, & arcana Imperii: illosque errare ait; ( quos inter

inter Ius ps-

etiam Caítaldus Tra&t. e Jpperatore q. 110. 2. 298. Vasquez. Q. il- blicum , d

lo À

hoc Sacra

luflr.part. 1.cap. 25.) quiere Reipubl. effeputenc, Receffus Imperii 4rcaa I

lia Colleg h

non amplius effe promulgandos: arcsna enim Imperii, de quibus in Zeri.

Comitiis traCtatur, minime Receffibus, i. e. legibus in Imperio ne-

ioque toti

mbergicis illi

ceffario promulgandis, inferi. vid. Kipping. AMethod. fur. public.

Relinquamus itaque Imperantibus fua arcana, íuas fi-

nint, Set

cap. 1. S. 3-

veellario, cort

mulationes intactas

, quas in Academiis pandere animus non eít, in

"

quibus quippe non de fecretis, fed de jure publico , & quidem fcripto

illo, & promulgato, perque traditionem recepto , ( praxi & con-

fe lu

fuetudine, be8 Seicb8- Joertommen, ftabilito agimus : adhibita

il p

Aupolifmis

Ícilicetilla prudentia, ut de juribus illis, deque Majeftate & dignita-

te omnique poteítate Imperatoris, & Statuum Imperii fermo fit

al

aperior n

rfeverens , & cautus , absque omni cavillandilibidine, vel temeritate.

jum demem'f ,

Quare omnino hoc loco valet, quod Becker. ;z Proum. Synops. Tu-

ris Imp. R. German, feribit : Rerumpubl. jurain publicum trabivetant

4 hnj IW

u a

ulici: periculofum ajunt, c dominantis imperio adver [um , arvana

illa judicio cà ingenio plebzis reliuquere : ad Aulas folum , fécretaque

&

alcbat

Principum [petlare Conflia. — Scio babent Respublica, earumque mo- Cum elogio

yumqoc t

ntem [latum adver[us noua- . circa hac

deratores, veconditas artes , quibus prafé

Beckert,

Q

zorum technas tueantur , quas profetlo firutari non licet , ('uti Amm.

forum "

Marcellin. in lit. ad Conftantium inquit ) slto minus divalgare ; frc Hennigefüi:

g, QU

enim irritefutura , quandoque cum magno adbibentis periculo...— Has

ego intallas relinquam , ditluria tantum de jure , quo Caput. Iaperii ,

yii,

[

cateraá, ejus membra utuntur : idque ex Conflitutionibus , & publiczs

vtibusAmW»

"

"

Inperii legz'bw , qHUAS p;z!pzm excutere jzïtb ingenuo Principe femper im-

/

ul,

"

punitum fuit : bac. fcilicet libertate fruimur, qua licet. ftire, quo

r p

j n

fumus , licet exercere , quod fcimus. Sed adfit modeflia, &* de Princi-

q at

pts Adajeflatereverens fermo, — Effrenata enim cujusums dicendi liber-

ioftt ori

!

J

t4$,, Reipubl. perviciofi]ima femper extitit, Quoloco Beckerus quo-

3"3 (Uä u

t

[!

queait, dolendum effe , quod hujus Juris in Catholicorum Princi-

i

qülpp

pum Academiis nulla fere habeatur ratio , adeo ut quicquid hac in

u

materia habere defideres, ab Acatholicis, (ita nos male appellat )

»Jbl[CJ) |

unt;

hauriendumfit. Non aliena a.funt verba Hennigefi iz noris * Ob-

L11l

1

" " [

./Er'l(.

n

634

PKRE GLI ZERI Difiplina Natitiæ.

sE PT

bt

érv. ad. Becker. l. c. quz huc pona

ntur, in quibus ipfe /etiam-[]m"a

Con(tru

publica, & Arcana Status bene diltinguit:. Comjura publicacivita-

tie nonf

tum, quibus communtis rei cau[A utuntur , & arcana [rve flLatus , [ive

Machel ;

dominationis, baud idem fint, fed. hac quidem occultare, necin vulgus

J quia pler

efferre oporteat , fiquidem eorum aliquis wfus neceffario tempere effe

! Acdeni

debets illa vero , & publice lata, & feripta literis omnium notitia flndio

; s taliur

exponzautur ,ut fcz'k;e jura cives, i 4d praceptum eorum . vivere polfiat z

UT

videntir certe uimis rigide & imvidiofé nobiféum illà agere , qui, nulla

BA

diflintlif]imarun rerum babita vatione , utraque Principum anlis vin-

] tmincc

dicant, ( cum nosillis cuffodiam arcanornm absque lite committamus,

| Qu

illi baud cantenti. vegnantium con[cientias artesque liberas ab inofficiofó

| Mp

firutamine: a mobis velinqui, auguflum quoque juris publici ,. cuntlisque

In,

apertum atrium occlu[mum ( aacce[fum. aliis volunt , praterquan qui-

| Iyuefir

bus licet Curiis confiliisque Principum intereffe , && de republica conful-

tare in Comitiis Imperii: quafi nom alia acquirenda furis publici Noti-

&iaviaftt, quam patrios bofce comventus frequentare , Cj* pronis anribus

p

TPH C

percipere , quomodo Imo Qrdines veferente Imperatore de auxiliocontra

Qtptj f

Jorcas , de moderanda matricula ,. aliisque averteudis incommodis de-

n P**

libereut. — Equidem e[fe propria experientia ufum maximum , nemo fa-

emulat;

Gile negabir , cui fuavatiocon[lat. — At extra eam mibil inflitutionem,

| ju pl

vibil. mensoriam , vibil diligentiam ,. atlaque publica praffare ad fcien--

ili A;;[g

Haw, poffe , quisexiflimet ? Imo vero bifce uia quafi ad faciendum peri-

C]um , altioraque. experiunda. flernitur , cum prudens & gnarus [u&

tit ? $i

Reipublicaciuis demum admovetur Principum con[cientiis Imperiió, ar-

Ü peritu

idmody

Capis. Quemadmodum enim ineptil]ime ille fecerit , qui juris privatt

fientiam fibi.comparaturus Inflitutionibus Pandetisá, neglettis, (qui-

. üi, pl

tionein

bus difciplina i artem eff colle&a) forenfia advocatorum feripta inani

! tice

|

]u

fludio evolvit:ita-quoá, in Comitiis Principumve aulis us publicum:

non adeo. docetur , quin Curia Candidatum . potiffima principia, noti-

iorenl

!

tiamá, Civitatis , ejud, jurium, jamin promtu habere oporteat; quaex:

incoi

rerum geftarum monumentis , [c. Rece[f;bus Imperii , Capitulationibus,

3 Diblics

| p

D;üï;; yentia

ZAurea Bulla, aliisá, juribus ad flatum Impeïii»-pe.rz-inmtz'bm,z'n 0ninintm

infer Noti-

con[pet u poftis , edifiumtur. — Quia tamenetiam titulo & nomine ejus.

i : ls, qu

Lam

Tutis publici, de quo plerique loquuntur, non exhauritur Noritia:

Inbuti.

ynperii:

S. R. Imperii, aut ad aliena nomina transfertur, cum jus publicunr

Qd (

& Ins P45L- broprie fic di&tum fit pars tantum aliqua Notitiz Imperii, que mul-

nf |

£2

ta comprehendir, quorum ratio in.jurenon confiftit: etcum multa:

gum

li,

L

etiam ad Rempublicam pertineant, qux [ure publico & legibus ac

Cone

itms

*€n

epninment

Sacri Ramdm' Imper«äi.

m um

Jrttitte

Conflitutionibus exprimi non poffunt, fzpe etiam ex regulis*pruden-

i

d'.

tiz nonfolent, refpicientia prafertim Rationem Status , de qua vi

1

fatu, f

Rachel. ia Igtrodat. 7u5 pp

bl. German. cap. $. ideo hac ex caufa, &

T Id

quia pletaque hujus

Notitie plena funt refpeCtibus Politicis , extra

:zm;areæ

Academias optandum etiam &

ineundum eft commercium cum Vi-

af

ris talium rerum periria praft

antibus, in Aulis & Curiis: licet his -

vcn;u'ïm

odutl. ad Grot. de Ture B.e

ipfis quandoque , (ut Velthemius 7» Jntr

i, n

p. $44. innuit ) etiam quaedam circa Reipublicz fta-

I atl

P. lib. 2. cap. ».

tum incognita effe po

ffint, propterarcanas artes Imperantium. Re-

TT

ienter

Herm. Hermes (qui Profefforium in Academia

&teigitur & fap

i ii

f&cium cum munere Confiliarii in Aula Ele&orali Co-

Agrippinenfi o

, auitiqu

1

lon, & Archi- Epifcopali Salisburgenfi ,

Syndicique apud Liberum

u

Equeílrem Ordinem conjunxit) in Fafciculo Jurispubl. cap, 1. quaft.

ilica uf

&. tradit : Si jura publica tantum in Aula difcenda forent , quoties im-

j

D

l

ylic Ng

peritu»s

tyro ad Aulas accedens omnium lndibrie, & vifui exponeretur,

r r

/

;l

j

À

rerum co

allionum publicarum plane ignarus ? Numquid tutius eff per-

at

!

L]

leniorem dein cognitionem in Aulis ex n[u quotidia-

ceptzs fundamentis p

cinmd d

50 (j praxi hbaurire, quam a

liorum pudblico fé exponere contemtzi, ubi

an WWJ "

emulatiosni, mon informationi loc

usefl. Sicut privata jura: itaplane

af

dum : in foro (adde c in Curia &

us publicum in Scholis deglutien

gf

in Aulis ) digerendum : quomodo 4

utem quis digeret , quod non degla-

i *

tüt ? Sicut Theoriam praxis adjuuat

, itaunum fine altero mancum eff,

Grina, uec frne u[i dottrina.

Quem-

d gnW L

( periculofum : uti nfus frne do

admodum igitur , u Pechius i2

Prafat. ad Tit. de S. S. Ecclefiis often-

Jmr l

jj p

dit, plus dam

ni Reipublicz imminet ab his ,

qui nulla juris cogni-

eríantur, quam ab iis, qui Schola-

Áf (If

tionein foro & circatribunaliav

( i

gulis primo formati & affueti ,

aliquantulum

ftice Jurisprudentiee re

^j MWM

à foren(ibus aQtionibus

alieni & peregrini videntur: Ità plus periculi

llis metuendum habet, qui nulla Rei-

ii m

& incommodi Respublicaab i

iU

& [uris publici not

itia previa, ftatim alibi in

pl l

pnblicz cognitione,

Lf///m'w;ib;;.!,

pracipuis Reipubl. p

artibus circa negotiaStatus verfintut, quam ab

J

& civilis prudentiæ regulis in Academiis primo

w',in MW

his, qui iftis ftudiis

imbuti, ab ufu quidem rerum n

onnihil remoti , hujus tamen addi-

| nomm"[qi |

Nec mzle notat Burgol-

ol

fcendi & experiundi capaces quoque funt.

g

di, ubi ea qua addi-

PDM[CU

denfis l. c. in Aula non fupereffe tempus difcen

J

uv

dicimus in praxin funt pro

ferenda, vid. Keller,

de Offic. Turisd. Po-

[1l

( n

j

lit. lib. 2. cap. 1-

Et,ut v

erba Excell. Dn, D.Schwederi huc refe-

«t (

D72

&

N

ramus : RidicWla fane , um

fimmo Principum dammo aique i

mode

(

]

616

s,P REGIZER " Dzi/cz'p[,'n—d. INotitit |

Ipeotexzoi Ro

smodo coujuntiares foret , cum agendum, cum derebus puþblici; cenfzl-

,uid UT

K

tandum , & pro communi utilitate confilia dauda, tuuc Turis publici

funit, ir

us ]

megleci bu-

capitainvefligare , exquirere. Exemplum unum & alterum negle&ti

jus Studis.

hujus ftudii, Gexorti inde damni, ut plura fileamus , ( de quibus

jilit, det

prater notiffimam querelam Cosrizgi vid. Rachel, iz Iztrodutt. ad

1 Keligi-onisi

Publ. Germ. cap. 16. $ 17. ) dedit Conventus Executionis Pacis Weft.

. Mntetiam

phalice Noriberge inftitutus, in quo videntes quidam, magnis

1 fincita fün

officiis quidem admoti, quantum imperitia Difcipline , de qua hoc

Sribm

loco fermo eft, fibi & Reip. obfit, magno pretio a viris aliis peri-

j Witenmod

tioribus informationem meliorem in illa haurire fategerunt, — Inte-

btt, ob

rim negari haud poteít, rariorem effe in Academiis Germaniz quoad

BEU

hanc Difciplinam Juris publici , quam privati Proti Profeffionem, (

| Wytrit

munus przfertim ipfum publicum, titulumque illius fpeáes : qua

direum

de re vid. Ulrici Huberi Oratio, qua differicur.

ï

Authore:

Qhamobrem 7fus

publicum olim in Academia Franckerana Profe[frone

putblica non [it bo--

fbten x

zoratum: Incujus Orationis propofito tamen Author nos fibi con-

POLDI.

fentientes non habet, dum-collationem doctrinz de Jure Civitatis ,.

PHI Au

um Politicaita inflituit, ut hanc nimium ab illa differentem faciat.

funt verb

Caterum, egrcgium fpecimen conjundiz Juris publici & privati Pro--

d)Ql':Com

feffionis in Academia Argentoratenfi dederunt, ut magni nominis

Q Fifeal

Virosalios, & hos inter Srrauchium , taceamus, IU/r. Obrechtzs , &

tb Qf

Job. Georg. Kulpifras : cujas utriusque Aufpicatoria Differtatio, .De

ttdbe ol

j

conjungendis bis [Pudis , le&u digna eft..— Si qui autem fünt, aut

fuerunt in Academiis,

qui quandoque in hoc argumento perniciofe

AT

difputando, aut fcribe

ndo verfati funt, quique ultra modum [uris:

u (upr:

publici adyta fcrutantes. offenfioni caufam dederunt, hoc ad indo-

libri fci

os & incautos pertinet, nec ipfis Academiis, aut Difciplinis, quz

! Bxdero

in iftis tra&antur, imputandum eít: Et contingit tale quid fepe

,5 inl/dgüg;

etiam extra Academias, G quandoque à nonnullis

, in ipfis Aulis &

Curiis :

Miari.

quod tamen his nil derogat, quo minus hzc (ludia in iftis

fudi,

tanquam veris Palzílris ufu. exercenda fint.

Sane non Academiis

ä

| D&[Clþhn

folum datus, fed Aulis quoque & Curiis tanqu

am lex communis ob-

USPhOt

Zex com-

fervandus eft Articulus j. . 17.

Inftrumenti Pacis Cafar. Sueciciz

fii, 0

anunis Aulis, Ut utriuique Religionzs Mag

Academiis,

ifivatus fPvere- o rigorofe

probibeat , ue

Tititoc

quisque pablice prvatiumve concionando , docendo ;

difputando, [cribendo,.

alii;que 5

cou[ulendo , Transatlionem P.

ico; b

i2 tradenda

ajzvienfóm , Pacem Religiofam , vel bauc:

f li

Difciplina

impriuns, ffve declarationem

*

Notrisia bujo Atbiam faciat , aut affertiones

, ffve transatlionem "unquam impugnet ,.

Ch"üol

Pl?f"'vm'a-

conirariasinde deducexe couetur : Quic-

TE

quid.

-

CUM i

il

! S*ac;ji Romani fmp/erii.

ln i

qüid enim contm?ii batlenus äjel editum vel þromuignmm publz'mmm-v;

VTT

fuerit , irritum eflo: Sed fi dulii quid binc aut. aliunde incidat , aut

r

ex caufrs Pacem Religiofam , ,aut banc "Iransatlionem tangentibus ve-

» ( dtgibis

;[ultet, de eo in Comitiis, aut alits Imperii Conventibus inter. utriusq,

drinidt d

Religionts Proceres non nifi amicabils vatioue tranfgatur.

Quo perti-

tis Pa

nenteuiam quz in Copitul. Fea p iNAN D 1 IV, Regis Rom, artic. 1 z.

fim, o

fancita funt : Qumabfen aud) biejeniae (o fid) geaen i&t ermelbten

h, d quitt

Gricben C5dbtuf , unb barinn beftárigten sReligion:Grieben ale eim

itis alis p

imnmermábrenbes Shanb stoiftben Jaupt unb Giebern iu ftbrels

«ün, It

ben, ober icbttoas ia offentlicben $ruc berauf u geben, al$ baz

fttnie quox

Durd) nur

9tufrubr , Stoitracbt, SQtiftrauen unb Sauct im Seit)

offonem, f

angericbter mirb , unternebmen roarben obet folten, gebübrenb abs

e

i u

$ufttaffen : bíe Scripea unp 9lbbru

Cegu caffren, unb aegen bie

Á

um f

Authores f0 tool af$ complices, toíc cr gemefot, mit Grnft su oerz

l

!

"

Quz Ssn&tio repetita quoque eft in Capitulatione LEO-

TET

fabten 2c.

* mos fibi t

POLDI Invi&i(fimi Imperatoris art. 11. & in Capitulatione JOSE-

PHI Augufti(fimi Rorn. Regis, art. 1 1. ubi etiam hzecnovirer adjctta

Jure Chritits

funt verba: 9(ud roeber unferm 9 eicb8- Jof/3atb, nod) bem 35üz

renam

& priva:i P

tQher;Commiffario $u &randfurt am 991apn verffatrer, baf jener auf

beg Fifcals ober eine anbecn 9Ingeben, in Grfennumg Der Proceffett,

ag notti

Ohraditu

unb biefet in Cenfur umb Confifcirung Der,

O3der, eürem fäbcjl

Jifrtatio, J

*

.meb: alá Dem anber favorifiren

vip

um (UH[!,M

n p

- Altera itaque pars Inftitutionis Difciplinz noflre cum fit Lefio, — 5,;o,;

ut fupra di&um, accedere dictis modo debent porro Z4agiffri muri, muti Difzi-

j modumWï

libri fcilicet , tanquam optimi, ut mortui, Confilizrii.

Hos cum z prafen-

det al i

DHs, Libyi

Íi liri, qllï

Bocclero in JVoriz. $. Rom. Imp. lib. 4. cap. 4. bene dividere poffumus

ad Inflitu-

in Jfagogicos , Syffematicos , Singularibus argumentts deflinatos,ci Sub-

21072022 per-

jc qid P

fidiarios , pui diligenter & cum judicio, necnon ordine quodam le-

:inentes:

Y (is AUIIISV

quos tnter

endi.

Et inter hosquidem primo loco Z/aregici, quos ad quamque

quidamp

cüüdimi' !

Difciplinam fcribere antiquum jam inftitutum eft, de quo confulen-

dus Photius i Bibliotbeca.

Ad hos libros referuntnonnulli Ezcbz-

gmmumSOl'

ridia , &* Compeudia, quetamen, judicio Bac/er?, rectius ad Syfte-

/ir,Suti

maticos, quam lfagogicos pertinent. Igitur cum eodem autore Ifa-

T b;b[/lf j "

lamus libros, qui viam pr& cateris flernunt 4d Noti-

Ij'dgogfcii

40gicos hic appcl

1 dü. fW/lï /,

[ h

dAam lmperiz p^r

andam : quo nomine recte primo loco nominatur,

(nt 1W

Chriftophori Lehmanni Chrozic

on Spirenfé, nequaquam fatis laudan-

, n

if

iil

m Reipublice Germaniz defcriptio-

J

dum : quodine continet exacta

nem,

u

L11J 5

M

PREGIZERI Difciplina .Notitit |

AE

Quunqim p

nem, & Chronicon omnium rerum Imperii hujus: ut proinde

is przdant

Baclerus i2 Prafat. annotat. ad us publicum Dan. Ottonis illudinter

ulicat Sulp

ea referat monumenta, quz Juris publici ftudium feliciter aufpica-

- Sucted

turo cómmendari debeant ; plus enim quam titulus promittit, prz-

intes de r

ftat, & res Imperii ab altorepetit, atque memorabilibus excerptisil-

liloriis füis

luftrat : Sepe etiam fontes ipfos priorum temporum tangit : ne

g- Duum'Vif i

quid dicamus deoratione quoque Germanica elegante, & que mul-

1 lp C

tum prodeftrerum noftrarum ftudiofo ; Sane Conringius non diffi-

1 hpiblicer

mulat , fe felicitatis loco habere, quod in eum librum inciderit , cui

tortenfi,

quicquid eft notitiz Turispubliciacceptum fert. vid. ejus ad Le&torem

ifmo; 24

compellatio , premiffalibro Lampadii Ze Republ. Rom.Germ, Rache-

! um Peycrt

lius in Zztrod. ad us publ. Germau. cap. 11. p.70.. 1gitur DoGtiffimi

Fritolis (

fuadent, utaliquis tanquam Introdu&tione ad Notitiam Imperii Ger-

fhximis, (

manici eo utatur, nec facile alia methodo incedat: modo iftud opus,

quod vitail

ut conítituerat Author, ultra Maximiliani I. Imp. tempora quibusin

: Rultis indi

Statu publico multa immutata, perexiffet. vid. de illo quoque Sulpi-

| Qpita lude

picius in Differtat. De Sredio Turzs publici retle inflituendo, p. 6.

ä gim' eN

Accedit huc quoque ZEsezs Sylvius , Friderici I1I. Imper. Secre-

tarius primum, deinde Cancellarius, Epiícopus etiam Senenfis ac

* litsia Inty.

Cardinalis, & denique Pontifex Romanus, fub nomine PZII. rerum

Inter

Germanicarum peritiffimus, & cum quo nullus Pontificum erudi-

- epufcula

tione conferri poteft : qui varia (cripfit opera, Zifforiam nimirum

| o de u

Bobemorum , Atba Concilii Baflleenfis , Epiflolas , Hifloriam Rerum

, ïüteN

Friderici I1I. Imp. qug ex manu(cripto optimz notz cum fpecimine

. Q Tuti

annotat.

Becleri , diplomatibus, documentis, & Scriptoribus va-

; fünt düo,

riis ad'Germanicam hiítoriam pertinentibus edita eft quinquennio

| limiserre

abhinc Argentorati.

Pertinet autem huc imprimis Autoris hujus

| Undeo

(qui de rebus Germanorum multa do&té commentatus eft, co

prehenía partim in operibus illius conjunctim editis, pardim in

itiore

Q in l

Tomo r. Germanicarum Rerum Sim. Schardii ) Germania, in qua

Urbes, Civitates, Ecclefie, Epifcopatus, Principatus, & nobiliffi-

Motanda ;

mz familiz Germanorum defcribuntur : quemadmodum autem

|

]

At ü»

apud Scriptorem hunc quzdam inveniuntur, qua ipíe non fecit : ita

ipfe quandoque varius eíl in fuis fententiis, & Pontifex faQtus . fibi

TT hude

, Nütion:

fepe contradicit. vid. de illo quoque Sulpicii Differtatio, Ze Studio

Juris publ. L. c. p. 7.

z

I

Nec aliena hinc eft Gebwileri Panegyris, non fine confilio At-

u Sull

gentorati typis Mülbianis repfo du&ta,

& multa notabilia continens,

L?uanquam

-

*

635

Sacri Ramani Imperi.

EVO u jPar r

quanqu

1m pro captu Seculi : alias nec gravitate ftyli, nec tractatio-

: Wtpnnd

nis przftan

tia, nec fabfidiorum promptitudine, prioribus equalis, ut

onis dul

indicat Sulpicius / c. p. 9.

liciter t

. Succedunthis /foh. Sleidani,

& P/yilïppi Melancbtonü'D'ifTerta-

tomiti p

tiones de rebus Germania ( Inmperii,

quas fepe per digrefliones in

Fuarunt. fane hi

us extert

hiftoriis fuis habent, qux magni funt momenti,

m tangit :

Duum-Viri eximia peritia Germanie inftruci, quam

Sleidanus in

, & quami

fcriptis & Commenteriis

fais, inque ipfis Legationibus, & reliquis

fus ad hiec etiam Archivo Civitatis Argen-

pl nan df

Reipublice muneribus , u

vincidert , (

toratenfis, tanquam Gazopbylacio r

érum Germanicarum opulen-

Chronico Cariozz , quod ipfe

used Lt

tiffimo ; ZMelazcbtoz autem, tum in

TOTACO

verfalis optimüm, tim in

cum ezcero perfecit, opus Hiftoriz Uni

itur Dodiln

Epiítolis fuis, oftendit: vocatus etiam fep

jus à Principibus , & Viris

in confilium:

mlnperi

maximis, quibus magnam fui utilitatem prebuit,

odoiftd of

bimo Camer

Ario Muftrata,

quod vitaillius aureo Commentario à 7o4c

ubi inter majora Sleidani

npora quist

multis indiciis teftatur. vid. Sulpicius l. c.

*

udem maximam merito tribuit Commentar:

5 de Statu Reli-

TU &ij

opera la

Reipubl. Carolo V. Ca[are. De quibus vid. quoque Rache-

n h

giouts Q

3. Gerum.

[ m t

lius iz Iutrodatt. ad

f

fm Pnbl. Ro

VII.

iam at

Inter Syf'ematicos Scriptore

s nominandi primum, qui minora

n2 i

Danaielis Ottonis extat Differta-

hum t

opufcula conícripferunt :

quosinter

Romani,edita anno hujus feculi decimo fex-

rioy d

tio de fure Publ. Imperi

Syflematicis.

to, inter flagrantesin Imp

erio Unionis ac Ligz motus , Succeffionis-

* RIÍROYMT:

ff f

ac Montenf(is, controverfias.

Acceífe

que Juliacenfis, Clivenfis,

operum.

runt duodecennio poft Differtationi ifti

note Limaai, qui illam plu-

p

& fuit Orto ille curiofus qui-

rimis erroribus gravi

dam effe monuit:

[ ii

- dem de c:conomia,

& firu&tura illius opufculi; fed fane inipfa tra-

ao DP

Gatione plura non reéte habet,.& aliena

admifcet; ut multa proinde:

s d

Bt ponituit ipfum Lzz-

periti in 1pfo hau

d immeritó defiderent.

Iis ] npar('l/ï' ]

]l

W

!

peníe , cui ipfe quidem pauca

gtb

i

l

naum opera im hunc Scriptorem im

Digniora

j

notanda addidit,

veritus ne catera probalfe videretur.

,

d eundem Authorem,

uxqü

funt que Beclerus notavit & animadvertit a

at !

plane etiam carentem,

velideo, quod Dif-

non

u

fua laude quidem non

ligentia perfequi

st

fertationem illam aliqu

ando plenius & majori di

fl

J

fecum conítituit: cui tamen nimium o

lim tribuirt Jf. Otto szbar.,

gxiO; l

5»»*

vid.. Sulpic, Differt. /. c..

üliOA*l' 2

u)

'

Egregia:

pl

ja 107

T d

-

«

-

3

/

PREGIZERI Difciplina Not;tïæ

1

64.0

ii

|

Egregia autem magis elt Syzop[is Turis Imperii Roämno 'Ge'rnqm-

[

'usgS—l

)

vici, Colonie edita IZ/ilbelmi Beckhers , inquo major eruditio cerni-

üims (

tur, quàm in Or/oze ; unde ipfemultos ns&tus eft laudatores , pre-

dubio min

fertim quia aliquam fcribendi gravitatem prafert, Sed primo con-

tntemai

ftare debere ait Beclerms ad Ortozzs Jus publicum pag. 24. à Pontifi-

vulpares f

ciis vix finceram fperari aut haberi poffe hanc Difciplinam; quod in

m folid

illa Beckeri Epitome paffim etiam obfervare licet, dum Author ali-

| ftme fecerit

ttdente 3

cubi eft itudiofus partium , obnoxius, nec liber ia fententiis ac ju-

diciis, & fautor pcriculofarum quarundam pofitionum, & hypo-

| ümnibusey

thefium non fcrendarum: e. g. circa Jus Ecclefiafticum & Pontificis

Qr, heque

Roman. authoritatem : qua füb cenfüram etiam redegit Hezricus

l

irts fentet

Henniges, n annot«tis ad hanc Synop(n, & anteillum 7o. Stranchius

Vl etiam

in prele&ionibus publicis. vid. Sulpic. Differr. ciz.

Q1l partes

Beckero (uppar 7oh. Theodorus Sprengerus , edidit Synopfrn ptie

! QUibUS d

mo , in quam Srrazcbj extant notz : deinde majori opere 17/firutio-

| Di Kulpi

u& Turispublici, aliaque opuícula, fub'/diverüis titulis, Foztizum 74-

üt Coi

vzspablici, Laucerna Imperi : E/l]chniomm ; &.Per/þici/!y', qüæ mul-

Addatar

torum applaufu fufcepta.

Neque fpernenda eít hujus Viri opera,

Wderentui

liu].c. c

quz fe multa diligentia florentibus adhuc annis in concifo fcribendi

genere oftendit, auca deinceps in illo fuccurentibus annis notitia &

No

experientia rerum Imperii, ufuque Archivorum, ex quibus monu-

fdfor. A.

menta quzdam antea inedita publicavit.

Sed tamen a vulgi errori-

LL q

bus nonimmunis, vix abhisabiit, nectam accurateres examinavit,

tüebatur

quam diligenter collegit, deftitutus accurata methodo, & Jus publi-

ücleo

cum cum privato fapius confundens, judice Beclero l. c. & Sulpicio

pettrad.

l. c. p. 36.

rUmpjt,

Przcellentior his eruditione & ufu rerum eft. Zacobws Lampa-

Di(cipli

dius , qui de Republica Romano Germanica ita fcripfit, qualiter ante

Mi

ipfum vix alius, ob infignem fcientiz Philofophice, aliorumque

Ilitutio

prafidiorum applicationem , nobilem rerum in imperio geftarum

lf

notitiam , judicium acre; & docendi ordinemaptum. Eft Tractatus

Wt j

blic

ille brevis quidem,fed pauca quz habec,funt eximia, & ab aliis nonita

"Átmyle

prius tractata.

Scriptus eft liber ille anno hujus feculi XXI. circa

I

tempora confcGi belli Bohemici , quod Germaniam omnem deinde

abet var

corripuit, & pene confecit. De cujus pace reftauranda cum poftea

jl

Id !

AMonaflerg & Qsnabruga NV eftphalorum confultaretur , quid noncir-

D

ca illam confiliis egit Lanipadius Sereniffimorum Ducum Brunfuico-

Princi-

Wtdees

Luneburgicorum PrO-Can;ellarius & Legatus , jurium quz

tem? d ]

-pibps

74

*

B

;

Pa

— m

| Sacri Romani Imperii.

BARU tf

pibus & Sfazibus Imperii competunt, in ifto Conventu vindex acer-

uditio «m

rimus. - Qui (i poft cempora illa de hoc argumento fcripfiffet, fine

hatote f

dubio minus in illo defideraremus : Interea libellus ifte a nemine

d prim u

contemai poteít, qui rem intelligit , eruditus quippe, & qui audet

u iif

vulgares fententias axaminare , refutare, & deferere. Adjunxit

vum qudtit

enim folidioris Philofophie fub(idium , .qua qui imbutus eft, re&tis-

n Aubxle

fime fecerit, ( hinc potiffimum ftudium Turis publici aufpicetur,

vtentib d

fuadenre Baclerol. c. quo cenfore tamen idem Lampadis non in

n, &

omnibus exa&iora tradidit ; ficut fere fierifolet in illis queg inchoan-

v oncá

tür, neque eadem opera perficiuntur ; & fovet ipfe interdum fingu-

ebit r

lares fententias, & in aliquibus, ut agnofcit deinceps, peccavit;

) r

te[le etiam Cozringio , qui /dzimsadverfiones quasdam ad illius Opus-

culi partes priores duas, ac tertig capita VII. dicavit & edidit.

t Sofo]

Quibus deinceps Remiffiones & Supplementa addidit Magnificus

ere ii

Da. Kulpifra , bene etiam de nova editione Lampadii meritus ,

nuper Confiliarii Judicii Cafareo- Imperialis Aulici munere au&tus.

; fmim f*

Addatur huic Sulpicius l. c. p. 26. ubi qu& in eodem Lampadio de-

jli, qe m

fiderentur, vel etiam taxanturt , rcccnfgt, atque examinat, . &ache-

U5 Vl[l Opeï?r

lia l.c. cap. 1 7.

nefofclitl

. Non removendus etiam a

anis n

b hac claffe faachim?u Clutezius Pro-

feffor Academiz Argentorat. qui edidit Sy//ogez rerum. quotidiaza-

tibus m

rum , quo titulo Juris publici Epitomen fignare voluit: nec defti-

,vl t

tuebatur liber hic magno applaufu per Germaniam , infertus etiam

" examinmp

Nucleo Juris publici.

Sed quia vulgariter hoc argumentum alicubi

) & publl-

pertradtar, & incommodiori Romazi 7ris ufurpatione fubinde cor-

n

rumpit, ut tum fieri folebat, polterioribus annis, quibus bac

Difciplina cultior eft reddita, multum de pretio fuo amifit, tefte

"

Sulpiciol.c.p.22. Quale judicium etiam ferunt. Chrzffophb. Befoldz

ylitt 4

n

Inítitutiones [uris publici.

. Jl

Refertur huc quoque Georgii Brautlacbti Epitome Jurispruden-

ghrim

Wt

lj

tiz publice Univeríz, edita poftremo fimul cum Lampadio: verüm

fs

huicmultum dodtrina impar , licet multis quoque in ufu & deliciis

b

1115 nonm

eífe cocperit. — Sed non vacat libellus iíte ftudio partium, opusque

j U u

habet varia emendatione : cui additiones ex Zz//rsmmento Pacis Weft-

»mnemd

gmïï

güü

phalica; noviffimisque Juris publici Scriptoribus junxit Anonymus

| qun?

g

quidam,

qui eft Chriffianus Leonbardus Leichtius LL. C. a quo com-

[

mendatur quidem libellus hic propte

rmethodum, quod omnes ma-

fuf

f

terias ad Jus publicum pertinentes ita co

llegerit, ac tali difpofuerit

! quæ

frir

-

Mmmm

Jl

u

Lordine,

-s

PREGIZERI Diftiplina Notitit

642

ordine, quo antehac a nemine fueritfa&um : fed aliis ifla tra&tandi

n

quem ipfe

ratio non placuit, qua nimia partitione in minutiífimas usque parti-

dtínmto

culas disjicitur magis quam componitur aliqua difciplina: uti haud

['itationes

male cenfet Szlpicius in Differt. pag. 5 ?.

& M&

Acceníendus huic Claffi etiamlibellus Severizi de Monzambango,

de Statu Imperii Germanici: qui fuos laudatores, & Cenfores quo-

llici fe nor

ii

que, neque hosinjuria na&tus eft 5 caute legendus, quia de flatu &

viti Impe

ftim acco

religione in Imperio noftro temere interdum judicaffe videtur. — Pla-

cent fane melius qua de ifto argamento fcripfit: Boeclerus z Notitia

m Docler

inlituatur

S. R. Imperii lib. 22. cap. 2. ubi principia iftius perfonati Autoris,

cujus eruditioni czteroquin nil derogamus,, haud obícure refutat:

1e: furis

inclinante quamvis aliquantum in ejusdem Authoris fententiam,

05 tradit

fonem , |

quoad ftatum Imperii, Viro graviffhmo, Gcui multum alias tribu-

endum inhis ftudiis, Seele Rachelio, inIntroduGt. ad Jus P. Ger-

hullis in ]

manicum cap. 18. Galibi: cui opponimus tamen fententiam verio-

titentür i

inent : .

rem, & defenforem hujus inter alios Magnificum Kzlpifum in Dif-

fert. de Unitate Reipublica noflra Romano- Germazica: . qui laudatiffi-

Qntor,

mus ÁAutor Commentationes Academicas quoque fcripfit in citatum

dm ofte

mus, . |:

modo Severizum de Monzambano, quas hoc loco commendamus,

& prolixius judicium de eodem Severizo, atqueea quz ad notitiam

Imperat

-

Authoris illius pertinent, ex eodem D. Kzlpifol. c. jun&o illi Sipi-

&nno L

77

cio in citata Differtatione, pag. 38. & 3 9. ubi Cozrizgii fententis füb-

Ícribimus, le&orem petere jubemus,

publica l

Ante complures annos 7ob. Srrauchius ad feriem Inftitutionum.

M

thoris nc

tllorem

Juftinianearum PzJlici quoque urzs Inflitutiones meditatus eft , qua-

rum fpecimen non completum juffu hzredum ex fchedis beati Au-

Minitn

thoris adornavit vulgavitque prelaudatus Dn. Kz/pfjru, videatur de

fine de

hifce Inftitutionibus J. P. Strauchianis , fiabfolutas easdem nobis vi-

dem no

dere fata conceffiffent, judicium quoque Sw/picii l. c. pag. 65. ubi

t fe

etiam commendatur tanquam nova non niinus quam erudita metho-

gviffin

dus illa, qua tanquam fingulari-penitus arte, ad easdem regulas Ju-

Jtition

ris Publici difciplina tradatur, qua Juftinianus Imperator privati Ju-

Pïïmere1

ris elementa olim componi curaverit.

Quam methodum ipfi non

ltilis e

plane improbamus: quanquam quid illi ad exactas leges methodi

cuïpq, f

diíciplinaris alicubi defit , haud lateat, & obfervatum etiam ab aliis

Fo

fit, qui Jurisprudentiz Romanz fludium Philofophiz folidius jun-

i

xerunt. — Quo accedit differentia Juris privati & Publici, tumin ge-

irolai

enius;.

nere, tum in quglibet Republica, & diverfus utriusque Juris G

m al:

quem

-

Wni;

-Sacri Romani Imperz'z'.'

645

TM

ïn&peraior Juflinianus agnovit in $. 4. Iuft. de f.c j.

BQ v

quem ipfe

: ia

defnmto ex /. r. S. 2. ff-

eodem. & forfan, fi Imperatorjuüinianus In-

piffet, alia methodo has tra&taf-

ftitutiones Juris Romani Publici fcri

fet, Re&tius itaque videntur facere il

li, qui in traCtatione Juris Pu-

fusamun

litutionem Juris Romani pri-

blici fe non includunt cancellis iftis Inf

nforts .

iberius incedunt, & methodum

iadnd

vati Imperatoris 7»/finiam, fed 1

etur,

fuam accommodant naturz & indoli Juris publici,

quam fecuti opti-

Quod fi examen juxta

5 n ht

me Zeclerus , Lavipadius , & alii quidam.

inftituatur fpecia

leiftius methodi , qua Jus publicum

jüxta Inftitutio-

ti Autor,

ibusdam hacte-

ure refutat

nes Juris Romani p

rivati Imperatoris 7Himiani a qu

m alicubi rerum confu-

(ententiam,

nus traditum . eft, deprehendemus notabil:

fionem , qua

ex mala applicatione illius methodi quandoque a non

h fs triby

nullis in Ture

Publico füb primo obje&to, quod eft Períonarum, con-

ts t

dum objectum , Juris Rerum fcilicet, per-

mtiam veri.

tinentur illa, qua adfecun

tinent : & viciffim fubfecu

ndo obje&o Juris quedam interdum tra-

ifum n f

quod exemplis quibus-

&antur , que ad primum objeCtum fpeGiant:

Qi lul

dam oftendere haud difficile effet, f1 prolixior

es hoc loco effe velle-.

ficin dul

mus, - ]íta quoque me

thodo In

ftitutionum [Juris Romani privati

nmendamt,

five zmulatione quadam Strauchii , eodem

Imperatoris fzjzzirziani,

» d o

anno LXXIIÍ. hujus feculi, prodi

erunt Francofurti ad Viadrum Zz-

o ii

bus & Legibus Rei^

fHitutiones us

Publici Romani ,

ex ipfis Receffi

antanti

damentalibus adornatz , nonappofito quidem Au-

publicz hujus fun

thoris nomine, quem tam

en foban. Fridericum Rhatiuum effe, Ante-

"m

poítea Ele&ctoris Brandenburgici

cefforem in Academia Viadrina,

jtsti,

Miniftrum Status & Confiliarium fan&i

orem, fatis conítat, Virum

dis bt

(ane de hocítudio

Juris publici undiquaque meriti(fimum : cui qui-

b initio publicare Inftitutiones iftas, quibus

r

dem non aniímus fuit a

i dl

fecundas operas adhibere h

aud potuit, impeditus variis iisque

ipfe

concedens tamen denique aliquid

; ff

gravi(ïïmis

negotiis Reipublicz ,

jiz mv

ut typislabor ifte im-

petitioni Bi

bliopole, & precibus amicorum ,

non tamen ubique fibi

sglel

primere

cur, qui przíftans

quidem ac utilis,

nulla quidem Autoris

at J

fimilis e

(t, i pofteriora prioribus jungntur:

pip m

us modo di&is.

culpa , fed ex rationib

utiones Turts

,'Cs mctbodl

Eodem anno exc

ufz quoque fuerunt Spirz Izffir

llantur, quafi fingulari opera & ftudio

Publici fele&iffima , ut appe

Jidius u*

Nicolai Dauckmerts colecte ,

quod nomen tamen con&&um eít,

ethodo quoque Inílitutionum

gmin

cum alius iftarum Inftitutionum , m

(criptarum,

Autor fit Pbilippis Reiubardus

" Galis

Juftiniani Imperatoris con

Fitriarin,

quml

Mmmm Z

644.

PRäG!ZERI Difciplina Notitit á

P

M ———À——

ts t o

þ'itriarim, JCtus & Anteceffor in Academia L*ug'duni—xBata

Vorum

eudealam

celeberrimus , qui onno hujus feculi LX X XVI, fuo nomine vero In-

prim min

rit dedio

ftitutionesiftas Lugdoni Batavorum edidit, adactus neceffitate qua-

dam, ut plagium fititii. Dazckmertii, Inflitutionesiftàs multis.in

]

nis Cafari

1

:|

1

de Referw

locis inquinatas & corruptas protrudentis , vindicet.

Qua de revi-

;

-|

|

!

:|

tüt, €x n

deri poteft prafatio przlaudati P7rriariiad Le&orem, & Selpicius

.-

|

l. c. pag- 52- 5 5 3. pertinetque huc etiam Judicium. paulo ante rela-

wibus q

|

tum de autoribus, qui Jus Publicum ad merhodum Inítitutionum

|

OU

juris Romani privati Imperatoris Juftiniani confcripferunt. — —|Nec

] diter, att

vero inter vulgares Scriptores Jzriarius eft referendus, fed inter

| lm Inve

cultiores omnino, G tales, qui prodierunt ex Schola & difciplina

rpreng

tütiomi

Bacleri, cujus principia genuina & fonzes limpidiores ille (e&tatus

eft, plurimum in ifto opere tanto Authori debens.

tlone Mo:

Referenda etiam eft ad hanc claffem Introdu£tio, ut Autor ap-

| Trnsdli

WVirtémt

pellat, in Zus Publicum Imperii Romano Germanici novil[mum, Ex-

cellentiff. Dn. Gabrielzs Scbhwederi [Cti & Placitorum Feudalium in

N«

alma Academia Eberhardina Profefforis celeberrimi, folida Jurishu-

| Tdbellasi

jus fundamenta ex ipíis fontibus quoque doCte exhibens : decujns

| Wittebe

in(tituto videatur Prafatio ejusdém ad Lectorem.

Plus autem ipfa

pag. 51

tra&tatio operis ilLius exhibet inprincipali argumento , quam titulus

fuffrag'n

promittit, videatur Szlpicius l. c. pag. 48. $ féqq. — Prodiit haud ita

tidlem:

dudum in iftud opus Schediaf;ma Dn. Lizckeri JCti & Antecefforis in

acciden

Academia Tenenü , füis quoque meritis conípicui: quod tamen dum

Immed

alterius opus fub limam revocat, ipfüm aliquoties hinc inde cenfu-

fimilia

ram meretur z. uti oftendi facile poffet, fi inftituti ratio illud hoc

busIm

loco admitteret.

Aliud judicium de ifto Schwederiano opere pro-

dicunt;

diit nuper [enz in Epiftola Perz; AMalleri JCti , Juris Publigi, & Feu-

kges l D

dal. Profefforisitem celeberrimi.

fervanci

Non aliena plane hinc eft Hezrici Kippingii Methodus nova, Ju-

X

ris publici Theoremata & Commentarios, uti titulus refert libelli ,.

1 &ä, A?Mh

proponens, quaílionesque quasdam refolvens , & Pacificationi

W eftphalicze accommodans.

De Scopo meditationum harum vi-

Wuec:

deatur Author iz prafatioze ad Letloregs , ubi putat fe juris publi-

.

üntin

ci methodum novam defcripfiffe,. in qua tamen nihil rari eft, certe

Tüttur )

plus literature & ph

practici.

/ilofophiæ fpeculative , quam judicii ufusque

W appaï

Trlto're [

Locus hic etiam dandus eft Doffrize Imperii Rom. Germanici

LToM

hodiermi Tabulis comPreh:n.fæ,, autore Zacobo Tbomafo: quibus

Täbulm

calculumæ

-

64f

Sacri Romani Imperi.

——

'cafc'ulum etiam noltrum adjicimus : pr&terquam quc;d in Taäula

Datovuum

£ vro l

deatur afferi, quod ab Ottone IIT. Imp. obtinue-

prima minus re&te vi

htat

rit ele&io Imperatorum.

]n Tabula XI. Jus extrema Provocatio-

ftexplicandum: & quod in Tabula XII.

s multsit

nis Cefari competens benee

de Refervato Imperatoris Roment

circa Mzgiüratus militares afferi-

n d

& A&is Comi-

tur, ex hodierna confuetudine, Capitulationibus ,

& Ss:tlpiciu

]l2m

lo ante tda

tialit

us moderandum. us deponendi Imperatorem ad Tabu

Superioritas territori

alis Statuum Imperii

Vlicorionum

XXXVIII. negandum.

Officiorum Ele&tora-

n M

aliter, atque in Tabula XL. fit,

defcribenda.

LVIE.

y, fedintt

lium Inveftitura non ab Epifcopo

Bambergenfi, ut in 'Tabula X

fed ab Imperatore

& Imperio petenda: Refti-

& diciplie

ex Sprengero refertur,

ergiæ no

n demum ex Pacifica-

Ae fedats

tutioimmedietatis Ducum Wirtemb

la LI. traditur, fed diu ante ex

tione Monafterienfi uti male in Tabu

& Friderico Duce

«t r p

'Transactione Pragen& , fub Rudolpho Il. Imp.

repetenda.

ilfmum,

Wirtémbergiz ,

» Nuclto per

Nec improbanda

e(t S. Imperii Rom. Germ. Notitiai

Feutiiümit

Dd

j

Jabellas item reprafentata, a Geo

. Cafp. Kircbmajero , P. P. Acad.

Jiós rl

que, prererquam , quod autor part. r«

ens : &tl

W/itteberg. accurara in pleris

fenciali

aStatus Imperii prater Seffionem &

us attm nl

pag. j. inter requifita ef

3

fuffragium in Comitiis, rr

inusaccurate addit Superioritatem territo-

Quim tits

Duce Wirtembergico peffi

me ibidem inter

rialem: & mediet:tis in

od lt

accidentia Status Imperii mentionem facit: X pa

g.23-

Nobilium

hnteodti

Hohenítauffiorum

Immedietatem non re&e demu

ma tempore ruinz

dt

H

i

)

Jura quedam Otdini-

£amiliz, & Seculo XIII. repetat: & pag. 31.

ncindc t

ia

ilegiorum concefía rc

fert, qua& redtius

bus [mperii per modum Priv

, per

tío ilio 0*

dicunturillis competere pote

(late quadam propria & ordinaria

39 opft

f

fuetudinem , praxin

X Obj-

leges imperii univer(ä—!es data, perque con

Jic

&i

fervantiam , recepta X approbata.

Nonaliena hinc eft, Idea Juris Pub

lici in Tabulas quoque reda-

ia in Tabulal. ubiin Sta-

ts nis;J.

a, Toanais Belizii, D. cujustamen fentent

ial l

ere afferit, nobis nom

tu Imperi

i noflri mixto, Ariftocraticum przeval

lam, de di?cir)-

Paciflcatiw

eandem Tabu

placet :

& qua in quzftione O&tava ad

& ;.»i-::nituc'-inem affe-

y harum *

Gione inter Imperatoris poteft

atis fümmitatem

]

nec finealiqua c

ontradictione,

!

yis p

runtur obfícure trzduntur, & confufe,

nt

( at

abulall. Que

(L.10.. Ipgperium Impe-

-ut apparet ex Quat. 15. In T

feritur , tracta male

jci i

ratore majus e[fe , periculofalo

quendi formula aí

e(tate reali.

In Quaítione 22.

ad eandem

in hanc fententiam maj

e Regem Romanum

: GWWM

"Tabulam minus re&te traditur, vivo Imperator

eligi

f ,Uibus

Mmmm 3

: .gakulum

l

646

PREGIZERI Difiplina Notitia

Rirenos Lémtcs

jan b f

eligi poffe tantum in illo cafu, quo Itmperator confentiat tali Ele-

G&ioni.

In Tabula III. Imperatorem per depofitionem diademate

tür, recen

Imperiali privari poffe: . quam fententiam repetit in Tabula V. & in

yllematil

terus, qu

Quaít. 26. ad eandem Tabulam , Imperatorem non folum de con-

troverfiis Principum circa fe(hionem & przcedentiam judicare pofle.

-j tum opini

| Sylemari

In TabulaIV. Originem Ele&orum Ottoni III. Imp. non bene ad-

& Efay

fcribit. — In cujus Tabule Quzítione 29. falfo & impertinente pla-

ne pro exemplo repetit, quod Dux Wirtembergiz Status Imperii

tione quac

Knovitat

quidem fit, Ducatum tamen non recipiat ab Imp, immediate, fed

j

qum illi-

mediate a Domo Auflriaca, quem illa immediate recipiat ab Im-

perat. & per fubinfeudationem conferat Duci W'irtembergico : cui

Principibu

|

l. relert

errori grandi, antea etiam a nobis refutato, totum mox feculum

contradicit in Sereniffima Domo Wiïtembergica cum PaCis recen-

|

hem, in

tioribus & Inveftituris Imperatoris & Imperii publicis, qua in con-

; julicium

am noft

trarium funt. In Tabula V, circa Ele&oris Bavariz Jura quedam

confundit, uti ex ipfa Quaeftione 42. ad iftam Tabulam apparet.

Audente ;

In Tabula VI. de Comitibus Schwarzeburgicis, & W'aldecciis, non

peritiam :

per omnia recte ftatuit. In Tabula VII. Nobiles Immediatos olim

dos etro;

ad Comitiá vocatosnon utStatus, fed tanquam Confiliariostantum

; fincipia

He

& Adjutores Principum : In Tabula VIII. Principem feu Statum Im-

3.

perii tantum poffe in fuo territorio, quantum Imperator in Impe-

—j Wdipf

rio: Gillum [Imperio & Imperatori fidelitatem tantum , non vero

tm fieat

fübje&tionem jurare (quam tamen ipfe deinde in Tab. XI. agnofcit)

«ndo ju

Ducatumque,

Tecceníem feudum foemineum effe itidem minus

M. 62,

bene docet.

düs, &

VIII.

Vatia dií

Syflematum

Preter hos funt quidam mediocrium Syflematum Scriptores:

Rel

mediacrium

Seripzores,

quos inter potiílimum celebratur Zobiz; Paurmeiflerus, cujus extat

"i diäioz

D. Iamen m

opus libris duobus diftin&tum , 4e J'urisditlione Imperii Romani,

quem titulum magis ex confüetudine quorundam loquentium, (qui

; Wippem

nomine Jurisdi&tionis gene:aliter nimis accepta omnia Imperii Jura

LUPETT

intelligunt ) quam ex argumenti conditione impofuit, Vir diligens,

| nf

& gravis judicio , multoque rerum Imperiiufü , & Archivorum tri-

A Otnoti

tura atque experientia exercitus, amans patrie, non tamen fine

li«

omni Íludio partium :

ceterum incomparabilis, fi accuratior &

S"lptor

plenior illi acce(fi

ffet philofophia , cujus rationes non ubique fequi-

Rtinet

tur ; ita fübinde cum vulgo locutus, etiam ubi periculum non abefl,

T lr

neque errores vulgares femper fubterfugiens ; de quo videatur $/-

lcia .

picim'

J

Sacri Romani Imperii.

643

Md amo

picid.c hs P

ag.6o. ubi pretium illius, & quz juxtain illo defideren-

tBe-

PTR

tur, reccen

fet , laudata Editione noviffima Zob. Eicheli. Sanein

atuti fuo tempore Ze-

VA

Sy(tematibus his Juris Publici non alio malleb

cleras, quam Paurmeiflero hoc; quem ille no

n obfcure contra alio-

Md tot

rüm opinionem redte prafert 7/heodoro Reinkingio, Scriptori etiam

Y pl

Dene ad-

Sy(lematico & Hypomnematico, quifübtitulo Regzgizzs Secularis,

& Ecclefraflici jus Publicum exequitur. Placuit ille vulgo oftenta-

at pl

tione qua

dam mulcz lectionis, & allegationis prafertim Juris privati,

Inpei

habuirque ingentem ab initio famam,

& novitate quadam methodi,

u d

ciliarunt etiam magmi Fautores, & familiaritas cum

iublm

quam illi con

Principibus.

Sednzvi funt operis nonferendi, quosinter Beclerus

rgiw : (

& manifeftam affentatio-

Lc. refert. I. nimium ftudium partium,

x feedum

& libertatis Germanica pra-

(s reut

nem, in magnum veritatis, rerum ,

nia ad hypothe(in femel ftatutam , Rempubli-

judicium , áura om

refert : vix alio hanc ita aperte

lt ]Q

cam noítram effe Monarchicam ,

u quædam

2. Philofophiz interioris ,

& profunde im-

audente affirmare.

h HPPMCL

erte etiam ubique prodit , & non feren-

éccs, Ut

peritiam: quam nimis ap

dos errores per totum |

ibrum fubinde admittit autor ille in ipfa

jiaos o

principia Politica impinge

ns: quod per partes oftendere facile ef-

rjostittuf

fet.

& novz faciem ubique confufam,

;. Reipublice veteris

Staumite

1 mores fuit.

4. Hiftoriam non ita traCta-

quod ipfi inter artes ve

y indte

tam ficut traCtare debet is,

qui Rempublicam fuam noffe, .& ícri-

, W

e cupit.

Addatur his judicium Sz/picii l. c.

bendo juvare ac crnar

[ agno(cit)

de hujus fcriptoris laude, autoritate , fubfi-

pag- 6 2. & - fe44- ubi

jem n

diis, & praítantia,

qu&dam , fed non minus de aperïtis ejus nævis

vatia differit.

!j

Refertur huc etiam Z4atro

jas Stephäni , qui in Tra&atu de fa-

defcribere, ac docere voluit, non

(riptore

risdillione Publicum quoque Jus

laudemin

hoc argumento meritus, deflitutus

yps t

tamen magnam adeo

À

riis, rerum diftin&ione, & prafidiorum appa-

i ROW/U'f

quippe mediis neceffa

:ium1 (qül

ratu : uti de illo judicat Sulpici

*

us /. c. pag. 6 2. ubi par judicium de

onibus, eodem titulo

fzrüdi&iomk

gperi

Chriflopb. Befoldi Commentatl

adornatis , fubjungit.

Accedit his Hermanzzi

Hermes Fafciculus furis Publici : qui

rorun u

Scriptor inter Pontificio

S po

ft Beckerum . ad hanc materiam etiam

onis & Judicii

habens, afferensque ad hanc

n

pertinec, multum eruditi

de fuo tamen vix aliquid addens, verum

"T

i

rem lumen Experientiz ;

dirigens :

l

& conquiüta"judicio

noniX

iqdicia aliorum diligenter colligens ,

imprimis

"

fim/f

A:

649

PREGIZERI Difüplina Notitia

s

n

imprimis autem hypothefi fuz ferviens, & partibus

.Hudens , nec

fitis equusnoftris, & multaetiam habens, quae pugnant cum Juri-

-&

bus Imperatoris.

Videatur de hoc etiam Judicium Szlpic L. c, pag.

joribuso

64. qui hunc Autorem plura quidem quam czteros religionis fue

(ommern

affeclas preftitiffe, fed nondum talia, ait, quafeorfim & excellen-

Qujüs ext

ter mereantur commendari.

fu, i

Subjungi his poteft Syftema [uris Publici Romano Germanici

inde nor

opera & ftudio Carol; Schar fibmidii , fuum etiamv comma ferens &

tum (ünt

pretium, cum imitatione quadam Boaccleri , multaque przclara conti-

feipti,

nens, & gufítam prebens majoris, quod excoli poffet, operis, Politi-

defiderat

cam tamen etiam CAp. 1. membr. 1. in quibusdam nonita benea Jure

Philofop

Publico diftinguens: & in Cap. 10. membr. 2. de Majeftate Imperii,

partium

quatenus eft in ipfo Imperio tanquam fübjeCto communi , juxta Ma-

lum p

jeftatem Imperatoris eodem tempore, periculofe differens :. quod

ferre cur

etiam facit cap. 30. ubide majeftate reali & perfonali non bene phi-

guium-

lofophatur; & in cap. 16. smembr. $. nondum folide per omnia refu-

quod'is

tt fententiam Boccleri circa depo(itionem Cafaris.

teduxiff

IX.

Scriptores

caffe vif

Inter iilos qui ad Syftem

atis fcriptionem putantur accedere;,

qui ad Sy-

generali

Jflematis no.

nec tamen revera Syftema compofuerunt, duos impriniis nominat

gument

du Prape

Beclerus l. c. ad Ottonis us publicum pag. 26. qui Svudiofis Juris Pu-

Phlfa d

4CCeAHDE,

blici tanquam principes commendandi íint, primum fcil. Petrzm de

L El

44ndlo, Alfatice nobilitatis decus, Canonicum Colmarienfem &

Decretorum Dod&orem , renafcentibus literis , Seculo XV. floren-

fm, j

mus Vi

tem : cujus extant libri duo de Jyzperio Romazo, Regis & Augufti

genriff

creatione, inauguratione, adminiltratione, officio & poteflate Ele-

7]'02

&orum, aliisque Imperii partibus, juribus, ritibus , & ceremoniis:

ttüm (

Opufculum fepius editum, & probatiffimis notis Marquardi Freberi

is,

illuftratam , magnzque apud omnes autoritatis, quantum quidem

illifeculo convenire poteft. Alterum Baeclerzs L. c. feculo toto anti-

tdi |a

V Irgto

quiorem, in hoc ordine commendat Lepoldum de Bebenburg , De-

eretorum Doc&torem, & tandem Epifcopum Bambergeníem, cujus

eft traCtatus 4e Juribus Regui ? Imperii Romanorums; quo quidem

&t (

Wbl

nonaliam magis Juris publici partem exequitur , quam illam de trans-

latione Imperii , & Juribus Imperatoris: in quem$criptorem, cujus

itidem pro conditione illius temporis magna eít autoritas, extant

Nt (b

quoque ZZarqu. Freberi not& poftlhumz,

T

a Berneg £ero cum ipfo

thtj

Lupoldo editz,

qu

as

lf

Q

X- Se'

m

C

645

nonmes d

'Sacri R*o*ï;dm' Imperit.

dem,

X

n

. um i

'"Seqnuhtur *Scfïptofes 5yf

.zzticz' qui Jus Publicum totum ma- gg,-;l,,,,;,,

TO

joribus operibus excoluerunt : quos inter primus de illo ita prolixe syftemarici:

ipins f

commentatus eít , collectionis ubertate affluens Dominicus Arumans, majorum

X trcade

cujus extant collecta Volumina quinque hujus argumenii, & Difiar- Operum.

fus , quipartim ipfum, partim vero alios Autores habent, ut pro-

Cemaid

inde non fimplex judicium de illis efle poffit; non omnes enim illo-

v feres

rum funt adeo accurati : pravalent tamen, qui magna diligentia funt

Clara eutt

fcripti, in 4wream Bullam , Q Tractatus Ze. Comitirs. . Caterum

ris, Dolit

defideratur in Arumao notitia rerum antiquarum, tum cognitio

iborea u

Philofophiz : reperiasque multa apud illum de plano arrepta, aut

t Imptti,

partium fEndio imbuta , aut confufetradita, ut hujus fcriptis nemo

j ul

folum poffit niti: unde juverit, monente Beclero, Arumaum cone

n : QUi

"

ferre cum Limzao, illtus difcipulo, & ex mutua collatione rei ipfius

Minet tamen hac precipua laus Zrgmenm,

n bac p

genium dijudicare.

oryatit

quod-is primus ftudium Juris Publici, diu ignoratum , in Scholas

reduxiffe, & aliorum ingenia ad ulteriorem culturam illius provo-

caffe vifus fuerit : quanquam etiam quinque illius Volumina alicubi

generalia nimis, & ad ftatum Imperii haud precife pertinentia ar-

u at

niis um

umenta, contineant.

Videatur Szlpicius l. .c.v p4g.71« C féqq. ubi

víis t

plura de hoc Autore.

"

[

« Et prafato ob

. Limuao quidem nemo in hoc genere Scripto-

il t

n 4

gt

rum , judicio Zecleri /. c. anteponendus eft: Ille enim praftantiffi-

»

V

((

mus Vir multa experientia & qpiAezeyía in Tomzs furis publici dili-

GUM

j d AU

gentiffime & luculentiffime , magna copia eximius, collegit pleraque,

d

Av

& in Tomis Additionum fupplevit: in quibus induftria & Notitia

yudat

ceremont

Rerum Germanicarum incomparabilis, major tamen in pofteriori-

t

"i

uri H

bus, quam prioribus

confpicitur, & infignis quedam libertas fcri-

fl

bendi laudatur, ob quam etiam zzotation

&i illius in Capimlationa

(criptz publice effent,

Jo toto

Imperatorum €

Regum Rom. Germanorum pro

(

nifiautoritas Zarc

bionis Brandenburgiciinterceffiffet. — Quanquam

pf

?

autem fludio partiu

m videatur effe vacuus Limnazus, tamen in Re-

1iems FUjui

publica noftra fovit

Optimatum Statum , a Bodjno fugiliatum : in qua

n

&e verfatur circa diftinCtionem inter formam

T

Ü

controverfia ipfe non re

five ftatum Reipublice;

& inter adminiftrationem Status : Cozrin-

ofcm» CU;L

eteris Hiftorie, & quod

r

$ D

gius etiam in ill

o defiderat peritiam rerum v

Beclerus ipfe fatetur ; q

uodin Phi-

antiqua confundat cum novis: &

lofophia (cujus lumine interiore d

eftitutus fepe fallebatur ) fi quan-

9

py

Nnann

u f

650

PREGIZERI Difiplina Notiti

DupstRaCta

do difputatio?äfübtilior incidat, non femper adeó acäuratus' üf.

Dronfvic:

Caterum quale judicium Severisi de AMonsambano: de illo fuetir ,

hwsthar|

conflat ex illius libello Ze Sratz Imperii Germanici. 'Voluitoccurrere

! tb hinc:

molihujus Autoris P!ailippm Andreas Oldenlwrgerw, in Ligzseo, ut |

,5 Sy!piciw,

vocat, Ezucleato, cuifuas infperfit notas, fubinde quoque inftar

: |

Pet

farcinz: majusoperz pretium facturus, (1 Autorishujus, qui inaliud.

2727

compendiumredigi poffet, principia G fententias pre(fiusexaminaf-

] dtferipti

fet, & diligentius cortexiffet, INovillimeé Zbarverus. Fritfchius de

hationte n

Jure Publico Ligzeibene meritus efít, edendo adillud Tomum no-

Thox :pp.

vumac Tertium Additionum, cui varia Acta, & monumenta publi-

tommen

caex prafentibus Comitiis quoque defumta , utiliffimé inferuit, jun-

Qu

&is Annotationibus ad Jzffrumentum Pacis IVeflphalica , & Tabulis

fis Publi

Paczs Neomagienfis. Sed de Limnao plura magno favore fcripta v.

apud Swlpicium l.c. pag.76. €? féqq. ubi refpondet nonnihil cenfurz

dbfolutu:

inter ho

Severini de Monzambano , &

Limuuso Euucleato.

judiciqm verum addit de O/denbargeri

quoquel

! Ddimin

. Tertius hís jungi debet, obfervationum cura laudandus j'u/hä

4 dul

Sinolt , cognomento Schatz , Profeffor Academiz Gieffenfis prima-

&tlam n

tius, & Cancellarius, Vir literatiffimus, & magnis negotiis adhibitus,

multisque legationibus ad Comitia Imperii, variasque Principum Au-

| Publici

las defun&tus.

Edidit is Collegizm publicum de Statu Rei Romana ,

Nor

duobus Voluminibus comprehenfum : in quo multa egregié colle-

&a , partim etiam obíervata, & difquifita funt : quoniam tamen

fíe? autc

Qteri

ipfe nonomnia confcripfit , fed Canditatis Juris, quos libris inftru-

Tantcam

xit, quique ctiam interdum manum operi admoverunt, compilanda

Opus du

vatia dedit/ ideo Difputationes ille non funt unius generis, habent-

Juris Pu

que quedam vulgaria, quz in aliis quoqueScriptoribus Juris Publici

notari folent : quanquam Prafes harum judicium fuum elaboratis

nui,ä,.

intea dii

etiam adhibuerit, & quaedam tum temporis nondum reperta ex pro-

pria experientia iisdem addiderit.

Scripfit autem idem AuthorSup-

ibttrim

, Wf

plementaquoque preclarain opusillud jam perfe&um , ex tractátio-

ne publicorum negotiorum decerpta, verum haGtenus inedita : Sed-

Se

& filius tali Patre dignus fobaz. Helvicus Schuzius cum adhuc Pro-

d m

feffor in Academia Gieffenli effet, defüis quedam paterno operi ad-

junxit, quz cum ab aliis, tàm a Magnifico Dornino Erico Zanritio,

lljus lo

i Quo

fub nomine Zarefcriptarum Pofitionuna furis Publici laudantur z

quilabor ab eodem Helvico continuatus fuit, poftquam ipfe intet

Confiliarios Judici Imperialis. Aulici,. & deincep

s Cancellarius Ducis

ætamm

A

rüle

Wmlabc

X

M

r4

s

653

m

Sacri Romapi Inperit.

urzts t

*Brunfvico—Luneburgici1in Avula Cälleäü adlectus effet. Poftea Caro-

illoft,

lus Schar[cbmidius novam totius operis Scbiiziani editionem paucis

tottyat

ab hinc anníis paravit, additis quibusdam Annorationvibus fui;. v1d

Lt Wt

Sulpicius l. c pag. 7 3. C feqq

oque i

Pettinerhucaliquaratione etiam Cbr;f?

ani Gaffelii 'Tractatus de

quiindid

aliorum quidem etiam Regnorum

gexamit/

Statu Publico Europa novil]rmo :

defcriptiones, fed breviores continens, at in no(ireR

eipublicz defig-

U b

natione maximéoccupatus: inquo quid zftimandum, quid minus,

'omurm Y

mox apparet: laudandaceteroquin Authoris indufílria utilis , quam

etapili

commendat etiam Szlpicizs l. c. pag. 84-

ferit, j

C;mmc:ntarius Ju-

- Quodfi przlaudati Domini Erici Manritii

As

ris Publici quem in hac Academia Eberbardiza etiam moliebatur,

re ia v

abfolutus effet, inque lucem publicam prodiret, haberet ille utique

yhil cenfuz

inter hizc majora Volumina, de quibus hoc loco fermo, precipuum

Qlibnini

quoquelocum

. Quemádmodum autem ex ungue Leonem, fic ex

fpecimine quo

dam operisillius, quodpublice extat, & de Principis

hs f

uris Publii Germanici,

infcribitur , totum licet eftimare : quali

(nfspe

etiam in pretio tanti Viri Differtatione; reliquae ad varías illuftres Juris

da funt,

tht

Pub!ici materias merito zítiman

XI.

rinipunde

u o

Nonalieni quoque hincfunt, qui per modum coll

e&ionïs Hifto- Seriptores

: in qua Claffe 2/per mo-

g

ricz autoritatem aliquam in Jure Publico na&i funt

dun Colle-

niar m

Baclerus i. c. memorat Francifcum Ireuicum in Exegefi rerum Ger-

dionis Hi-

lii

manicarum ; qui Autor claruit fub Maximiliano I. Imper: illiusque

florica buc

decim libris comprehenfum multa autoritate in. argumentis »or;izepr.

n

opus duo

"d

uris Pub

lici convaluit. vid. Gerhard. Jo. Voffius de Hifforiczis Lati-

[irs P

ni/5 lib. 2. cap. 10.

Huc prater Lehmanni Chrozicon Spiren[t , de quo

antea dictum, refert etiam Bacclerus, Z4darfilj

i Patavinilcriptoris ce-

g dité

leberrimi, Defenforem Pacis: quo fcripto Jura Imperatoris potiffi-

p

munm afferuntur.

jyrors

XII.

d

Sequuntur jam Scriptores argumentormm fngularium quorum Seriptores

( cdm d

'adeo multi funt,

ut nominare fingulos nimis longum foret, & nec frugularium.

dT

hujus loci,

nec noftri Inftituti. Specimen aliquod illorum exhi- argumento-

, le!ïlfl !

buit quoque Becler

usin confignatione fupra citata, juxta feriem ma- "^

fio tamen quotidie novis fcriptoribus etiam cum

teriarum , qua recen

( i

etate poítea aucta eft, & adh

ucaugetur.

Pertinenthucquoque illo-

m

l aliorum de diverfis Juris Publici argu-

rumlabores, qui velfuas, ve

l

"m

Nnnn 2

mentis

r

*w*

&

PREGIZERI Difciplina Notitia-

um n

umet J

mentis habitas Differtationes uno faepius Volumine exhibuerunt , in-

Ítituto omnino utili, & quod probat etiam Su/picius l.c. pag.$ $.. Ad

gumenta,

qualia opera referri debent, /Vzcleus Turzs Publici Gieffz olim ,. &

dem meth

alibi quoque editus : Z4Lusveri Fritfibii Exercitationum variarum

qeoccd

Juris Publici volumina quatuor partibus comprehenía: & opufcula

: dum ufüm

varia XLVIT. nuper uno volumine edita: Cozradi Biermanzi Com-

! tum, fed

mentarii tribus Tomis Hanovis ediri: Difputationes Bafileenfa , que

3 diquod ]

etiamaliqua hujus generis infe continent : Reprafénratio Reipublica

1 iliusSupr

Romano Germanica , Noribergz edita.

Ne quid dicamus de variis

4 tolripot

| veba R

Differtationibus Srrauchz, Corringj, Rbety, &c.in quibus potiora

Juris Publici capita etiam pertra&tantur. -

| ^ pj

ufti autem: "TraCtatus formam habet in hac. claffe Scriptorum

| qrimqua

Jibellus JVicolai AMyleri ab Ebrenbach, dePrincipibus & Statibus Im-

qunom

perii Rom. Germanici, fuo pretio eftimandus , nec debita laude frau.

los Sctip

dendus: íed qui totius Juris Publici argumentum non exhaurit, ve-

tiubu m

rum partem illius cantam, licet nobiliflimam, tra&at ;. quem in-ma-

, Winque'

teria de forma five Statu Imperii pracipue etiam probat Bocclerus i»

t Paulo

ANotitia Imperii lib.22. cap.2. — Addatur judicium de illo Sulpicj in

Quas in (

cit. Differtatione pag. 37: & 38. ubi refert, quod libellus ifte ufur-

nifiusin

patus fitin Aulis etiam Magnatum, erudiendis, ac ad Regimen publi-

tentiis C;

! Dedifion

cum formandis Principibus Juventutis ; quosinter idem ftudiis Se-

reniffmorum Wirtembergie. Ducum. Can o1y MAXIMILIANI,

Dttifion:

Gronct: Fnipsnici beatifme memoriz , &Lupovici in

Magenh

Illuftri Collegio hoc , (üb moderatione Profefforia-Pra/iz: hujus Dif-

Amerali

fertationis inferviit, — Coníiliariis certe, ac omnibus aliis in publica

Guiliel,

negotiorum adminiftatione conflitutis idem pralaudatus: Author

Cameral

tum citato libello , tum aliis fuis in vulgus editisoperibus notiffimis

terja |

Juris Publici, & pra&ticis, prafidium utile prabere poreft : cujus

| al

Commentarii pofthumi in citatum libellum Ze Principibus & Stati-

Vi in [

bus Imper?, edendi- & obtinendi fpem nondum omnem deponimus.,

E &U]Fnb.

ex quo multarum quzftionum & controver(iarum majorum, exami-

| Nt poff

natis utrinquerationibus, deductionem, judiciumque dehis,. quod

"hperr |

uberius & apertius peti poterit.

aliquoties anta fufpendebatur,

XIII.

Rerum-.Ca-

zueraliug

Sed & i» Rerum Cameralium ,. ut.appellantur, Compilatoribus;

Marpurä

Compilato-

qui Vota, Confultationes, Relatione

$, Obfervationes, Coníuetudi-

Ü

[2

nes, Decifiones, Sententias, & inte

grum Proceffum Supremi Imperii

ïm?"ïia

j

]udicii, quod paucisab hinc annis

trifti fato Spira INemetum transla-

WP

E?ml

z

Sacri Romani Imþeriii

! éf1

D

TUnt, .

tum eft JZezlariam , colïegerunt & defcripferunt, multa extant ar-

H

gumenta, ad hanc Difciplinam Notitiz Imperii pertinentia, non qui-

olim, &

dem methodice, ut vocant, fed praCtice, & pro renata traClata, at-

vattm

22

que occalione controverfiarum inter Status [mperii a&tarum, fecun-

. dum ufüm foreníem adornata;. qu& nontantum ad Jus Civile priva-

! opicl

ii Com.

tum , fed pleraque ad publicum Imperii pertinent, cujus certamen.

tji, que

aliquod Ingeniorum in illis rebus dijudicandis cernirur inter Judicii

illius Supremi Affeffores: qui etiam €x notitia Juris Publici Imperii

Reipvl:-ür;a

; de vars

no(lri potiffimum prafentari , & eligi folent, Quo etiam fpe&tant

is potitt

verba Rachelj in Introdu&tione ad Jus Publicum Germanicum cap.

9. pag. 48-

Etft in Tudiciis qua. agitantur. controverfia, privatos

criptotun

plemmc;ue £0

scernant , ipfam tamen Judicium , & proceffus J udicia-

itutus , Statum publicum civitatis affcit.

Inter

atibus It«

rius quomodo frt couff

adefrat

hos Scriptores, prz

ter famo

fitfima Gail, & Mysfageriin Obferva-

tionibus nomina , eminent,

Adrianus Gillmaunus , qui Symphoremata

haurit, Y

quinque Tomi

s contenta confcripfit, (fextum Tomum illis adden-

yem It

At t

te Pazlo. 7Matt

hia Webnero) fohannes Meichsnerus in Decifionibus,

nos difpofuit.

Nücolaus Cisuerus : Petrus De-

odijinit

quas in quatuor Ton

naifius in jure Camera

li: Chriflianus Bartbius : Raphael Seilerus inSens

ys il uüIF-

Jillemannus de Beuignzsin Obfervationibus &

" tentiis Cameralibus :

ma p*

Decifionibus Camerz lmperialis : Cf

arzs Klockii Relationes,. Vota

hudis

Decifiones, & Res in Camerà Imperiali ab Anno 1600. judicatz.

Mu

m Camerz: & Gamb/ius Advocatus

porit t

AMagenber fHius in Ordinzrione

TY

L

Cameralis in Receffum noviíTir

um Imperii. Quibus addi poffunt

hi

Camerales: Jacobi Blumi; Proceffus

Guilielpi Rboding5 Pandséctz

T

Cameralis,

& aliorum, przíerrim etiam Reuner? ,

&. Deckeri in hac

ys Authit

materia Ícrip

tanotiffima: quibus accenfendi, Webnerus n Commen-

votílms

cii Imperialis Aulici, & Rotwvilenfis: Z4e-

tar. ad Ordinationem Judi

d o

vius in Decifionibus Summi Tri

bunalis Regii, quod eft Wifmariz:

"TL

. Sed & reférri

&"Ufenbacbius de

Confilio Czfareo Imperiali Áuiico.

] yonimus

rundam [Ctorum de Rebus-ad publicum

huc poffunt Confilia quo

f, ejan

Imperii Statum pertinent

ibus fübinde lata: qualia funt K/eckizza ,

35 qU

& prater Zirgentoratenfia ; etiam

toto pracfer

tim Tomo ultimo ,

&til

& Tubingenfaa.

AMarpur genfaa ,

IV.

t in hac Difciplina Notitize

Subfidiarii

;ilätüïiäiffr'

Ultimo lb&o recenfendi etiam fun

j

s foutos,

Subfidiari Libri, quos Ba-

Libïis

ul

Imperiinollri, intet Magiítro

4. paucisatüingit: Swipiciss autem in

ll

n

gmnsï

elerus. i»n.NOIit. Imp. lib. 1. cap.

5

innn 3

cit,

*

(

Á

p CH

6&

PREGIZERI Difiplina Notitià

dunda etiam

cit. Differt, pag. 91. &c,. paulo latius indicat , G cx illisaliquos ad

Hilteingen

vetufliora, nonnullos ad prefentia magis, difciplinam fuam accom-

modaffe ícribit.

Adprioris generis claffem refett ipfe Friderici Lin-

! Ditialous,

; lydicem ej

denbrogi; Gloffarium: & fimileslabores Aenríi, Rigaltz , Wendelini,

Wafs, Poffi,ut & Speelmanni Archeologiam : GolZa//i Vocabula-

] ais titul

rium Alemannicum : JZilbelmi Somnzeri DiCtionarium : Caroli de»

] herandos,

Ptodi

Frefne Gloffartium Latino Barbarum.

bilf. D

Lexicogra-

Ad pofíterioris generis Claffem pertinent Lexicographi quidam

äNo

J Mprafentat

phi jurisPy- Juris Puhlici propria tempora magis refpicientes; quos inter laudan-

ic£,

dus precipue eft Pazlzs Webzerus in Obfervationibus Practicis, Vir

j guio argu

doctiffimus , & Rerum Germanicarum peritiffimus; cujus omnia

imum qui

fcripta, probata in publicum, tulerunt calculum Eruditorum, Vid.

luthor il

Szlpicz'm L. b4g. 02.

Z

-

it reliquis

tibus Imp

Poft IVebzerumhocloco nominandus eft Cbriffopborus Befoldus,

in' Thefauro Pra&ico , colleCtionis ubertate quidem major J/ebzero,

noltre, i

Valibi, ;

fed judicio, ordine, ac fele£tu minor: in quemSupplementa & con-

tinuationem fctipfit Chriff. Lud. Dietberrus : & noviflime Frirfibins.

Weteantur

Sed & ob. Tacobi SpeideliiSpeculum Obfervationum pro con-

tinuatione quadam operisiftius Befoldiani haberi debet: a quo Col-

Conf

lectore inferta quoque funt Speculo ifti monumenta quzdam inedi-

fo, Uj

|;tà, quz ut maxime neceffaria commendantur.

Nec reticenda hoc

Iperio,

loco eít ejusdem Autoris Sj/oze Quaftionum, Confulationum

Dreleng in

Comperiu,

Definitionum & Decifionum Juridicarum & Politicarum, cujus ul-

tima manuinfinitis inlocis corre&z emendatz & auctz. editionem:

timinibu:

locupletiorem & concinniorem Vir Magnificus D. 7ob. 7acobus

ollendi ,

Certius JCtus Celeberrimus, & Sereniffimi W'irtembergice Ducis

tima, q

Secretior Regiminis Confiliarius, atque Pro-Cancellarius, Feudo-

Runtür,-

rumque Prepofitus, tot meritis dudum graviffimus , ha&tenus fingu-

lari cura, & magno loboreadornavit, Operisque jam ultra dimidium

ljUS par

abfoluti defiderio Orbem publicum.a

tenet.

c eruditpm fibi devinàum -

Ts pragm

Y5, liter.

Subjungendum his eft Z/osveri Fritfcbi, Manuale Jurispruden-

Itenda.

ti2 publicz, magna jam parte audtum, & ex Scri

Amoyyy

notz concinnatum.

ptoribus melior—is

Locum etiam in hac Claffe fibi vindicat Dn Francifeus Frid. ab

E

ZIndler, in Corpore Conflitutionum Im

"

perii, quod inítar locorum

Wt

communium , & Indiciscu

jusdam in Jure Publico Imperii noftri, fer-

vire poteft.

Cujus Auth

Vtyat.

oris Turzprudentia pullica G privata , lau-

mn |

danda

Ü

Sacri Romani Imperii.

äf* $£

danda &tiam hoc loco venit, m

odo plures illius Titulos haberemus.

isiiqd

Hifce ingentem cumulum facile

effst adjicere ex Tra&ationibus Co-

Vr tUt

bus quisque propria indu(tria fibi

Til

mitialibus, & Cameralibus: ex qui

Indicem ejusmodi facere ,

collectione fingularu

n materizrum fub

T

certis titulisin(lituta, poffet :

unde interhaec Sub(idia msgnus ufus

fi Vr

: rl

fperandus.

P

rodiit etiam non ita pridem ingens X

fua laude dignum opus

, cum Titulo

Nobiliff. Dn. 7«

c. Bernb. Multzen a Super. Schünfeld

phi qita

peratorie per [rngula ejus Jura. Cuiau-

dnter la

Reprafentatio AMajeftatis Em

argumento abfit longifime ut. quis

quam Imperii civis vel mi-

Jrdics, Vt

guíto

am, &rationesquibus.

nimum quid

detrahat: principia tamen quad

"

cujos at

i

cum in Przfatione , &Prolegomenis, tum

AOCU

|

/

P

Author ille paffim utitur,

in reliquis partibus iftius op

eris, in Materia de Majeílate, & Sta-

fieri debet de forma Reipnblice

tibus Imperii , (unde judicium.

ho lt

noíire, in qua ille optime quidem unitat

em fervat, ac defendit )

curatius examen

p Jl

& alibi, non ubique ita folide funt, qux non àac

seno d r

-

mereantur.

ime if

XV.

9mum Qu

Conflat denique Difciplina Notitize Imperii,

dà qua hactenus t Ufus e

"TO

tatioze , adeoque experientia r

erum Civilium in Exercizatie.

fermo, Ufz & Exerci

updimit

imperio ,

tanquam f.

ortiffima Magiflra : quam pluribus laudare ad

gt

Illius fane beneficio

m

prafens in

ftitutum, effec foli lucem foenerari.

Confut

i

entonoflro ,

qua non nififüb fpe-

i

"

comperiuntur multain hocargum

ari,

turm, CUj'JiU

ciminibus fingularibus declar

&in ipfa tractatione negotiorum

ag ii

Suntque per univerfum hoc opus plu-

oítendi , ac doceri poffunt.

l ]47:

rima, quaz revera Ícriptis

non

attinguntur, aut in publicum profe-

enter ait Beclerus in Notitia S. R.. Impe-

g D

runtur, uti do&te & prud

Quare a

deo neceffaria eft ad Difciplinam Notitiz

gj H

rii l. c. pag« 1 $-

ssl

hujus parandam ill

a Expe

rientia rerum, & Commercium cum Vi-

s, etiam per peregrinatio-

jradin

ris pragmaticis ME H

fuque rerum fpe&tati

nes, literas, & Coll

oquia familiari

3.

Qua omnia quomodo in-

pi denin

[trat

ftituenda, &o

btinenda , mon

Lipfius in Epiftola ad P/ippuns

Baclerus in Differtatione de

Peregrz'mz'ione Germa-

d

Lannoyum , &

Differtat. pag. 26

bus addi potef*c* Sulpicius in Cit.

ib n

nici Cefaris : qui

ium Magi(ïrorum

feqq. ubi etiam d

e Exercitatione & Ufu, qui omn

n hac quoque Di

fciplina fuperat, que

dam notatu digna

" f

pracepta i

qu& huc per-

obfervat ,

& juxta de Subfid

iis Germanice Hiiïæriæ,

a

D

M

tinent , edifferit.

XVIO

P)';'Wf lïmi :

XW

6,56

PREGIZERI Difiplina Notïti;

d

XVI.

A.

dimen infi

F&ndumm.

Oftenfis ita fundamentis & principiis Difciplinæ,i quz nobis

| um Gern

$i5 ( prin-

€ipiis bujus

propofita, addimus adintelligendam amplius indolem illius, Quz-

alllingun

Difciplina

ftiones quasdam.,, quibus etiam locum dedit Beclerzs in Notitia S.

(ilicet ube

edáuntur

R, Imp. l. c. pag. 16. quos interprima hac eft : z Noriria Imperij

! tonfoevudi

Gnua[isones

D

|

quadam,

polft haberi ex fure Civili Romano privato, ac Voluminibus antiquis,

.

E

a

|

Inptti

qua eo pertizent ? Idquod maximam partem negandum, non minus

r

1

ais

,;

N

filicet , u

Mn. Notitia ac de Jure Publico id negat Craverta Confil. 906. n. 4. ibi: Zz decifio-

| proprium |

bac poffie

nibus can[avtm 1s [Latus femper attendendus eft , qui uunc eft , non qui

! luabfolut

hbaberi

ex j ure Ci-

olim fuit , aut futurus c$t. vid. Autor ber Syonaterti(dben Informa-

| nitom cef

*ili Rom.

tion, Sebaffianus Faber. |C. Vice-Cancellarius Wirtemberg. Lebman-

| ftreceptu

£rivato 23

n5 in Chronico Spirenfi l.c. cap. 4. Heigiss part. I. quafl. 7. JPa-

tlquomo:

remundeus ab Ebrenberg lib. 1. de foeder. c. 1« n. 104.. Befóldus de Ju-

; Qod etue

risdictione Rom. Imp. p. 2.. Ligzzazs de Jure Publico Imper. Roma-

finent , e;

nilibr. i. cap. 3. Jusautem Publicum effe partem Notitiz Impetii,

tionibus,

. nequeitalate patere , atque hanc, di£tumn eftfüpra. — Et illud jusPu-

d

blicum antiquum quod in Jure Romano Civili continetur libris Pan-

, Wbi, unde

dedarum, & Codicis Juftiniani Imp. prioribus, & pofterioribus ,

toRom. qi

quodque Zzli»s Cafzr Bulengerus excoluit adeo diligenter & erudite,

( tit, ade

l

atque Jacobus Gutberius ex textibus Codicis Theodofiani & Jutti-

jn ite, dli

nianei collegit, ad Notitiam hodierni Imperii, nec per omnia perti-

nere, nec (ine incommodis & abíurditatibus ub

Ad peter

" fectecum

ique applicari poffe,

! C Cidice d

aliis tradit Beclerus ]. c. ubi addit, ea qua de catero ex

Jure Civili privato afferuntur,

Turisdithi

non nifiad partículam Notitie Impe-

dtlepatio;

rii moderne, & quidem fzpe

per comparationem, pertinere,

Vitandi itaque funt,

Nibilomi;

qui in hac quzftione nimiumtribuunt [uri

Vg teggp

Civili antiquo Romano,

quique omnia quz in illo dicuntur de Im-

Tis ] Pïæfm

peratore & Principe Rotm

ano, deque Prafedis Pratorio, Prafidi-

G m:ö' ü[l

bus Provinciarum, & M

agiftratibus ,

fine omni judicio , & temere

proríus atque abíurde , traducunt adI

a[h;m e/i

mperatores noflros hodiernos,

(qui non ita Monarchice im

i&l to,

perant ut primi illi) maleque applicant

Iokgomg

ad Principes & Status Imperi

imodernos, qui longe majore gaudent

potetate ac dignitate quam

ullus Magiftretus olim Romanus. — Alii

Mler

autem , qui prorfus hic eliminant [uris Civilis Rom. confideratio-

nem, etiam non (unt ferendi :

ualmperu

privatum fuum etiam ufum in ha

habet enim jus Civile Romanum

c-ipfa Notitia Imperii , fi fobrie

W ]Unu

cum illa,

& cum Jure Publico co

perit

& aCtioni

njungatur, przfertim in Judiciis ;

bu«s.inüitugndis j

quibus Jus profcquimur: cujus rei fpe-

—ci-meu

1 L Pr'watq

Sacri Rom»m) Imperis.

6;5

|Watromcoor,

cimen infigne dedit Ludovlp

but Hugo, in'Tradatu de Statu Regi;

quæ-nobïs

num Gerrmaniz.

Hinc & Affeffores Camerz Imperialis juramento

lis, Que

adítringuntur ad

Romanum Jus Civile, illiusque obfervationem,

n NortaS,

fcilicet ube deficiunt

Statuta provincialia , & locorum, moresque &

titit -Imp:rq

confuetudines horundem , nec non praxis & obfervantia in terris

ftione media incedendum efíE via : ita

hu i,

Imperii.

Itaque in bac que

mon tnus

fcilicet ,

ut in dirimendis controverfiis noftre R

eipublice femper

i: It

proprium Jus praeferatur

peregrino, necantiquum illud Romanum

fed hujus ufüs moderate adhibeatur , fi ni-

d, m g

ita abfolute refpiciatut ,

ierno noflris rebus conveniat, & praxi fue-

guinforme

mirum ceffante Jure hod

difpiciendum, an, G ubi

ff Lentt-

tit receprum: unde

prudentia opus, qua

& quomodo Jusillu

d Romanum admitti queat,.| Eft & artificium ali-

yelt; J

Wiln d.

quod eruendi ex Jure

Germanico privato, qua ad us publicum per-

tinent , ex intelle&is fc.

penetratisque Nomotheticz prudentiz ra-

mer, Ro

d Ottonis Differtationem de Jure publ,

ttiglmpti

tionibus, uti innui: Baeclerus a

nziui parte prima Juris p

ublici tit. 1..$. $.

ld Jl

pag. 4. Addi his poteft 744

ubi, undepetenda cognitio

Juris Publici , disquirit, & ex Jure Publi-

ar s t

fecta, quzdam omnino abrogata effe , re-

yofleriori

co Rom. quzdam adnospro

& ait, adeoque de Imperatoris ,

& Principum Imperiihodierna po-

x n

(imilibus controver

fiis,ex Jure Juftinianeo decifionem

teftate, aliisque

Yi '

e tradit.

INon pauca quidem tratlantur in Pandettis

romma p

haud petendam eff

C& Codice de fure p

ullico , ait ille, sti fuut tituli de magiffratibus , de

,pplict o^

diciis , de jure fifci, derve militari, ad municipalem -

de d

wrisdi&lione , de u

de legationibm , de operibm

publici:, de rebus ad Remp. pertinentibw.

Vr I

bodie longe alia eft facies quam fuit

Nibilominus quia Imperii Romari

ettinttt

flinia

gi Imp. ideo illu

d Tuspublicum quod in corpore u-

m

n t

elim tempore 'fu

.

ris, prafertim vero lib.ff.

Vs

Cod. ac pracipue tribus pofferioribus Codicis

untü

TR

babetur , veteri Rep.mutata, magnam pariter

libris,cb* aliquot INovellis

do, Pt

eft mutationem.

Befoldus de Jurisdi&. Imp. Rom. in prafat.

o, &

palum

Synopfeos Juris publici. Limnam in

quat. to.

Becherus in proocm.

05

,hodiemos

at. Impp. Se&t. 8.

ii

prolegomenis ad Capitul

il.

z

I

;)orev

u

ohoc loco occurtit: Ex quibas principirs Noti-

lil

Altera jam Quafti

n interfit inter id , Ex quibus

mnüS.

tiá Imperiz' comparetur ?

Ubi etiam apparet, quantut

c0n

(iut

l

rie venit, &interacc

uratam Notitiam P?/2cipiis

NotitiAa Im-

quod Jur

is publici nomine prop

r & diffufior eft, uti aliquo-

lci

omi

n

Jure publico longé latio

perii compa-

fil

( lr

Imperii , quz ipfo

m reCténon minus ac de Ju-

retur?

ES

ties jam di&

um, Et de]

ure publico quide

nmJ

ulb

j. etiam dic

itur quod colle&um, fit ex

j

te privato in $.4. f.de f.

]ute

?

Tj

Q 009

(i

j

u

PREGIZERI D;/äiþlina Noritia

6;8

|

p EEE

|

Jurenaturali, Gentium,& Civilt. Ged4dez: ad L 6. in prinb; Jfh ?Ie*üz

|

ecurrit d

Hununins Var. Refol. lib. 1. t. 2 1. quaft. 28. Bachoviusad Treutlerum

: i& Princ

Difp. 1. part. 1. Th. 6. & 8. SchzziusinCollegio Jur. Pub.Difp. z. th.f.

trodud, a

Id quod de Jure Publico noftri Imperii Romano-Germanici peculia-

d, u

ribus Difoutationibus inAcademia hac oftendit quoque fiepe laudatus

ut: & ir

Magnificus Zasritius. Sed hoc non poteft eque dici de Notitia Im-

|

Qius ac p

perii noítri univerfim, quz maxirnein fingularibus con(iftit: qualia

T

od iterü

ignorat univerfale illud Naturz,& Gentium Jus:quanquam utromque

diarum R

PrintibiA

illud Notitie huic non contratietur: ficutnec Jas Civile. Quemad-

ficitur , 1

ilius domoe

modum igitur quzlibet Difciplina habet fua propria fundarcenta &

—

Jis Feudal

flica, Hiflo- principia quibus nititur: Ita Notitia hec conítat quoque ex domefli-

TiA (-/9' Poj

llicum , fi

- cis principiis, qua funt Hifforia, & Politica. Ut enim (ciatur quo-

.« HCA:

i funt leg-

22072 *£770f0

modo fingula fe habeantin Imperio noftro, Hiftorici operis eft, ut

d Logisl

plane hbinc

autem , quomodo iíta judicari debeant

, intelligatur, Politici judicii

tonfoetud

gureNatura,

eft. . Interim non plane poffunt fegregari Jus Nature, Gentium,

men/ de I

Gentium ,

& Civile, a Republica noítra Rom. Germanica, ejusque Notitia.

e» Civili,

cipis iis

Cum enim Civitas fit fpecies perfecti(fima focietatis, ejusque natu-

ralis: omnis autem ejusmodi Societas Juris naturalis vinculo con-

J publ.

fomfeend

tineatur , merito noftra quoque Civitas & Respublica pro funda-

mento habet

lm , e

us naturale, ut & Jus Gentium : cum przfertim

firam :

;"Gens nofílra -

:

ermanica per tot Secula inter moratiores Gentes

Jus publ

Europe emineat. Interim tamen Notitia Reipublice noflre, de

telimon

qua hoc loco fermo, ex his juribus proxime peti non potefl : fed

tentioni:

propius huc fpe&ant, uti didum , Hiftoriarum, & in his venet-

etii ,

andz etiam Antiquitatis, fcientia, & precepta Politice generalis.

j

tüs Prin

Pertinent buc omninó verba Swlpicii in citata fepius Dilffertatio-

teft Hf

ne p.56. Ferumeft Hifforiam c Politicam , fve priucipa cum Bocclero ,

Ihter ad

ffve adminicula Jurts pablicicum Prafchio dicere velis, certilma fun-

"m int

damentae[fe , quibus umiver(a bujus , cui operamtur , difciplinecontexs

t , feliciter. inadificerur : atque borums minus accuratam . tratla-

li, qu

Howem. cam[am e[e , quod us Publicum mon fatis frt excultum ,

idem Prafchius de ZCto vero f perfónato p. 14.3. oflendit, imoex

s

Ti roh

neglettu illorum [fludiorum omuia fer& mala, qua Germaniam nunc

affigunt , oriri, ex. meliors autem cultu

lu num. l

fortunatiorem flatum jpera-

Unt.

vi debere, profieri aufus eft,

ac demonfirare faflinuir Conringius »

de Hifloria quidem in. Prafat

Majir ])

ione ad Taciti Germaniam, 4e poi*

Hica veró, in Epiítola Gipha

nii Politicorum Ariílotelicorum Intet-

t Rf

pretationi, prafixa,

ts q

Quemadmodum autem hoc loco: iterum

occurri;

MT

N&

i'SdC;'z' Romani Imperis.

6$5

MA Ó À—

Vim' 'ff' d( ) s«

olccurïrit di&'erenti;x'-l;ïo'titiæ Imperii, & Juris pub

lici Germanici:

4d Trerm

Germanici bene cum &

4chelio in In- Prina:þïd'

ita Principia Juris Publici

jftris Paubli-

ia f

trodu&t. ad Jus Publ. Gernx.

diftingui poffunt in Priwcipia effen-

€t Germ:

lud publicum ceu partes ejus effentiales conftitu-

narc al

di, quz Jus il

Alia effendi ,

fepe ld

unt: & in Principia cognofcendi ,

quorum adminiculo Jus illud re-

Alia cognoe

eNotità I«

lligi & fciri poteft.. Ex quibus Priscip

ia ef- fcendi : alin

étius ac plenius inte

etiam Communia,

nilit qui

féndi iterum confiderari poffunt.

vel ut Cemmunia quibus fc.

& Jus publicum ordinatur : & alia propria.

gumunm

aliarum Rerum publicarum Status

il um

falcitur , ut funt Jus Naturz, Jus Gentium : et fuo modo quoque

que Germania fibi in fuum ufum pu-

fundarnt

]uä Feudale: vel £ Zropria:

oquecxdmefri-

blicum , fua voluntate, & publica autoritate ,

peculiariter. fcivit :

ab iis condite, vel approbata , penes quos

v fcaturqu

ut funt leges arbitriar,

ü operise ,a

eft Legislatoria in G

ermania pot

eftas, vel jura non fcripta, ufus,

& obfervantia Imperii Syefi SReid)8 JDerfoms

. P g

confuetudo, praxis,

met,

de qua vid. Differ

tatio. przlaudati Dnn. K»lpifi & de prin-

jz, Gntin

(s univerfim ac figilatim legendus Racbelizs in Introd. ad

josqit N

cipiis i

Jus p

Ubl- Germ. c.

f. & feqq. qui cap. 11. l. c. inter Principia

T g]ugque fite

ermanicum, refert Cogzitionem Hiffo-

fs vindb

cogno]cmdi

Jus publicum G

ricam , eamque etiam Gene

alogicam, Geographicam , Chronolo-

lica pro 2

ut ait, Hiítoria, aut Scriptores ejus, non faciunt

o p

icam : quia,

us publicum ;

fed leges vel fcripte, vel non fcripte, de quibus

ratiorts at

hibeant Hifítorici.

De qua fententia ferram con-

ficz noiti

teftimonium per

tentionis non movebimus

cum Rachelio. Sed f1 de Notitia Im-

non p

Publico divería eft, fermo fit, ad il-

TYl

erii, quatenus illa a Jure

lius Principia non cognofcen

di folum, fed & effendi, referri po-

Jitice gcnmï'ïs.

Politicam attinet, illa non tantum

ceft Hiftoria.

Quod autem

ys DA

inter adminicula cum ijäh

jo & Racbelio l. c. cap. 16. nec fo-

v Bæd&ï :

ndi, fed & effendi, tam Juris Pu-

!

lum inter Principia cognofce

i

if ld

blici, quam Notitiz Imperii,

noítra fententia referri poteft.

j

n

CVII.

Jj/ciplim

um 197

Et Hiftorias quidem quod fpe

&atamplius, habentille

magna&x' Vis Hj

oria-

: J

; u

h

de Offic. Quaft. Menochioin Confil. ?,5, ag

pre-

vim proban

di , tefte Balbo in/. r. ff-

fiit, "

I.num. 272.

Natta Con(il. 656. num

91. quippe quz notorium in- £4»dum.

/

n

dus de Probationibus Concluf. 287. Glofla in c.

ducunt.

Mafcar

ml

16. ut adeo fcientiz j

uris omnino jungenda fit cogni-

»,

gt

placuit Diflintt.

j Conr!

tio Hiftoriarum: n

e illarum ignorantia damnum, quod fape Prin-

iaf

"u

um maximo detrimento experiebantur, af-

€ipes, & Respublicz c

fit cum Schazie in Colleg. Jus Public.l. c.

Jicorum

ferat: ita ut dolendum

[;co i

Qooo2

(

fíj

E

-

N

.

é6o

PREGIZERI Diftiplina Notitia

um

|

]

th. 12.quod Studiofa Juventus non jucunéiffinum modo, fedi X

tila : inq

utilifimum atque neceffarium hoc ftudium in Academiis fegnius ple-

YXXl. de

rumque traCtet. Praecepta autem Politicz generalis NotitiahecIm-

iantiqui

perii eatenus applicat, quatenus Status & leges Reipublicz noflre

xit, babett

patiuntur , uti bene loquitur Sc5zzius l.c. ubi cum Iabremnzdo ab

-

ticriptum

Ebrenberg veCe etiam ridet illos , qui putant ex idea- Pl«tonis &

|

u (ua tem

Artiftotelis, adeoque inforo folum Scholaítico , Rempublicam no-

| Ia , ut.

ftram re

*

j tmquam c

deat.

gi poffe, qua fuis juribus, Philofopþis iftis ign»oti's, gau-

; inquo libr

XIX.

:

; e maxim

itice ch)'titiam hanc Iæp;-

Cum igitur beneficio Hiftoriz & Pol

! lum alieg:

rii impetremus, &ad illam duabus his alis certiffimis fubvolemus,

Qi peccavi

«

ut cum Baclero , ( quem ducem in hac matéria elegimus, & cujus

js elt unur

Notitia Sacri Romani Imperii , etiam ubi a nobis fpecialiter non nomi-

foría Gern

natur , laudatur, illadque infigne elogium apud Su/picium in cit. Dif-

| tmGerma

fertat. p. f j. & feqq. calculumque per totum [mperium meretur) lo-

, Qelegent

Quomodo 44 Quamur, queritur cum eodem atplius tertioloco: Qxaomodo ad banc

l.T

basc Difci-. Difciplinam Hifloriarum cognitio baurienda fit * Quaain re opus efl cau-

um :

plinamHifi- cjonibus, & dele&u Hiftoricorum: in quibus praferendi funt, qui

! Inttodudtic

Y2ATH?» C0-

gnitio baguri-

maturo & exa&to judicio Ícripferunt, quique cozvi rebus geftis, &

, füfite not:

actionibus ipfis interfuerunt : & quz alia attendenda funt, notata

enda.

inatuny [

ab illis, qui Methodum legendz Hiftorize fcripferunt, quales Zodi-

-0 Btgefrmt

nu5, Reineccius , Chytreus , & plures, in Belgio etiam, Scriptores in

UE

unum opus colle&ti. Cognitio autem Hiftoriz Univerfalis & omni-

misTV. Ra

genz ut ad alia multa, ita & hic utiliffima eft, a qua ordiendum

; at : ünug

maxime, & ad quam fideliter difcendam commendatur quoque C/re-

Derent Auto

zicon Cariomis: in quo exornando operam locarunt P. Zdelancb-

tobile illud.

toz , & generalius Pewserzs : habeturque in illo libro egregia ubi-

Aültorum

que narratio rerum Germanicarum , cujus vel folum procmium

lnium p«

continent epitomen Hiítorigz. . Sed & proficua hos ad ufus eft Hi-

ÜIenris J

ftoria Clzverii, qui res Germaniz fatis exacte tradidit : nec conte-

; Putmegl

mnendus libellus Szraremazzi , qui inprimis Hiftoriam poft Chri-

; Mitrimp

ftum natum accurate fcripfit. vid. de Utilitate ex Hiftorie univer-

/

| d tripæmib

falis compofitione, Differtatio do&tiffima Beclerz.

XX.

; ities,

":ttendenda

1 n gj

boc loco

Przcipue autefn fpe&tanda

hic Hiítoria Dome/f/ica ,

'icï eft Ger-

primum

manica : quam Bec/erzs n Notitia Imperii l.c. p. 17. iterum opti-

3 Pfdïï .gb dt, i,

Hifteria De- me partitur: quod tra&tari poffit. I. per Opera lfagogica , & Gene-

EX

. ralia:

UT p,ü

&k

661

BFRU

»S

—— Sacri. Romani Imperil.

tiodo, lii

ralia : in quo genere refertur

Huldritus Mutius, qui fcripit libros effics , ij

Hiftoriumque fuam 4f

Gerzna-

sf p

XXXI. de rebus Germaniz memorabilibus ,

AZicA:

otitiater|n

ab antiquiffimo tempore usque ad Seculi fuperioris medium perdu-

Quomodo il-

yblicewde

xit, habetque multa egregia, itaut opus illud tanquam viri erudi-

latratíari

poffir.

abremudd

ti fcript

um a do&iffimis commendetur meritó : quo propius autem

l.

a Phtonit

eo accuratius fcribit Hilloriam Ger-

ad fua tempora folet accedere,

per Opera

piliam n«

maniz , ut fere folet contingere.

Sed habuit autorem hunc majo-

Ifagogica,

& Gezera-

Ignois, g

rem qua

m debebat Zbeodorus Grasvvinckelius , in Libertate Veneta,

.

P

Mutium neminem ex Scriptoribus citat

*

qui Za.

in quo libro preter

et(i imaxima laude dignus

, tamen nemo ut fundum Hiftoriz illum

ue irrifus eíL ab eruditis Grasvvizckelius ,

m hanchpe

folum allegare debet ; icaq

ua

Hifloricum , & officium viri eruditi, cu-

s (abvolers,

qui peccavit in principi

AMutio autem in Hi-

ims, &j

jus eft unum quemque

fuo. pretio zftimare.

poteü P. Bertius in Commentariis Re-

i

.

floria Germaniz bene jungi

ïitetnonnomi:

rum Germanicarum , dignus quoque qu

i hac referatur, ob caufas,

m in i D

quz legentb

us illud opus haud vulgare mox appzrebunt.

mmertur o

&ari Hiftoria Germaniz

bene poteft, per Seriem tem-

P

uml

II. Tra

Per Seriega

Directorium Z4arci Freberi , quod Racbelius

reopstte

por«m : quo pertinet

.

*

ubi ac-

Temporum,

Introductioni fue ad

Jus publicum.Germanicum inferuit

rendilit, (

Scriptores, qui poft Chriftum natum con-

curate notati funt omnes

ebus d

manig, quique u

sque ad annum Seculi noflri Se-

a fint, 14

2

fignarunt Res Ger

ptuagefimum tert!

um pertingunt.

Sed & illam feriem Temporum

; Quit hi

(ervat & o[lendit Simon Schardius , 1n To-

egregié, judicio Boecleri ,

, Seiptt 1

mis IV, Rerum Germanicarum.

Cui addend: füunt: Tres Tomi 2z/Zo-

vl o

riani : unus Urffifi: unus Reuberi: ttes Freberi: opud quos varii com-

u ordtl jf

parent

Autores, diverfi zrate, judicio, & utilitate, quique conjunttim

nobile illud Corpus Hi/fori« Germanzica

faciunt; additis ex inftituto,

& Dietmaro.

His accefferunt ante

Dl MtlAmb-

Eruditorum etiam. W/ricbindo,

qui Hiftoricos Gsrmanicos

biennium Rerum Germanicarum 'Yomi,

m(fmmm

ab Henrico Meibomie

Seniore primum editos & illu

firatos, auctio-

Germanicos ab ZJezrice Adeiborio Juniore,

m

res, atquéalios Hiftoricos

continent,. Deaatiqyis autem il-

nunc primum editos & illuftatos,

M

bus Germanicis magna parte v:

;jler Judicium |Gevvoldi in

lis Scriptori

eriis ïvzg&imti , 4tque

otit uni

traCtatu dc Septem

Viris [mperii : H j» 7Monaff

[atione longiusremoti, non qua viderant , A€

à foro civili populig, couver

fed

qua rumor C fama vulgi auceps ilis fap-

Ü

quibus coram interf nertmt ,

retulerunt.

Ab his tamen exciendus

j d

peditabat, im Commentarios [A05

busdam Epifcopis , & Abbatibus,qui

ierum tf

rebus

lh&G

g

egï Qrto Frifingenfis, cum alisqui

000 3

fi

T"&.

b

PO

$62

*

PREGIZERI Diftiplina Nutitia

u a. M

rebus arduis, etiam a fe conícriptis magno judicio , ipfiinterfuerunt,

! Orlo init

tiorahaba

Quantum veró cuique ex his tribuendum fit, difci quoque pote(t tum

aliunde , tum ex egregio opere Ger/. o. Po[]ii , de Hiftoricis Latinis

dimiin To

; Qutmen

quem fecutus eft ZZartizus Zeilerus , de Hiftoricis & Geographisce-

lebrioribus, multa quoque de fuo addens.

: tbonenfi

1.

III. Ad parandam Hiftoriam Germaniz juvat Sy/oze ZActorum

- prem Al

Per. Sylogen Pullicorum:

-orum

quz diligenter & magna induftria collegit Go/2/f; , cu-

| tpendis a

Publtcorutm.

jus extant Tomi tres Coz/fHirutionum Imperialium . Ycem bie 9f eid8e

d

mentum n

banblungen : & Politica Imperialia : ne quid dicamus hic de Tomis

Á fi jum

ejuedem ZozarchiaS. Romani Imperii. Convenit tamen & hocin-

, quntum p

ter eruditos, effe quzedam in. Go/Za/Hi operibus fuüppofititia, qua

nin; def

noneam ztatem & autoritatem habent, quam pra fe ferunt, videtur-

| Wque tem

que ipfe quandoque varia diplomata, etiam quz non extant, finxif-

| Wniteetia

fe. Quis enim credat a 7zifcozz; temporibus,, a quibus orfus eft

tiquas, q

Goldafius, talia adhuc fupereffe fcriptura formali. — Et patebantipfi

primo 7

quidem veteres Bibliothecz , & Archiva paffim per Germaniam, prz-

Ciroli M.

Franticor,

fertim Helvetiam , in quibusipfe infimulatur etiam quandoque qu&-

dam obliteraffe , ne aliunde peti poffint, quam ex libris fuis, ut his ita

incompar;

majus pretium acquireret.

Hujus generis Conftitutiones quedam

üütentor

extant quoque apud Zzovizm , queitidem , quanquam velut formali

i time

fcriptura produ&tz, non funtgenuinz: uti ex collatione Hiftoriz con-

diu defid,

fentientis, aut discordantis, nec non moribus, & ufu*ævïi , phrafi

Vatiis Di;

item , & flylo Seculi, poteít dijudicari: cujus laboris egregia fpe-

- Wetinenti

cimina ediderunt przter alios , Reizeccins, & JMirami. [ungenda

, Quo

his porro funt Horrlederi AC publica fuperioris Seculi : & ad imi-

üsQuead:

tationem illorum edita prafentis Seculi A&a colle&ore Lozdorphie,

4 jeri dii

cum continuatione ejusdem ab uno &altero Authore fuscepta, ad

tium [ab,

annum usque LXXXI,. cujus operis tamen fummas Capitum qui fcri-

Q55 atqu.

pít, non caret ftudio partium , plus inclinans quippe ad Pontifi-

Tünt, tan

ciorum caílra.

Opus etiam recens, cui Titulus: Ewropei[tbet J9e

leïpoffum

rfo[D: ut & Palckezierilibri, quos infcripfit, CGertoírte8 Europa:

titig Ma

necnon Tractatus Gzf/elii, deStatu publico Europz noviffimo , item

tyig, i

Leozis Aizema Focderati Belgii Hiftoriographi eminentis, ut & Bra-

| cuiuS €

€belii , atque Thuldeni opera, multain fecontinent ejusmodi A€a,

m et

Documenta publica: que non femper in fingulares-libros aut Syl-

logas conducta, fed quandoquein variis Scriptis fub alio titulo di-

fperfafunt. Quibus addendum 7bearrum Pacis , Moguntiz ante

lts [

aliquotannos editum , quod Tabulas ipías , fuperioribus Seculis adeo

hag

raras , Pacificationum per Germaniam, & reliquam Europam hoc

$ecule

&

C

.

Sacri R'&man*i Imper:'z';.

663

—P

(rintefum

*S-ecu(lo initarum , diflin&e refert : modo Z&a Pacis lV&/z*phali&æ pie-'

niorahaberemus: 44l Pacis INNeomagienfis ic fatis editis, Amftelo-

quepoudm

[ForidiLritk

damiin Tomis IV. & exante etiam utriusque Pacificationis Hifforia,

cui tamen addi plura poffent. — Sed & moderna Comitia Imperii Ra-

Ctogrotte

die

tisbonenfia nequid dicamus de prioribus , magnam faciunt ho

Nlore As

[

partem A&torum publicorum , qu& fparfim quidem habentur, &

augendis atque illuftrandis quandoque libris, qui ad prafens argu-

t Gof

m bitsud

mentum noftrum fpe&ant , inferuntur, quz tamen opere pretium ef-

fet, fi jun&tim juíla ferie poffent edi: guítum quidem illorum ali-

shíc deTuns

m & hod

quantum prabentibus chartis , quz infcribuntur :: Serzes ominofaree

rum ; deficiente tamen ipfa hujusSeriei continuatione ad noviífima

pofttà, e

usque tempora, Nemo sutem neícit ACtorum publicorum nomine

enunt, Vittt

xanc, t

venireetiam, uti anteajam innuebatur, Leges X confüetudines an-

tiquas ,

qua inprimis etiam fedulo funt legende, & quales collegit

ybus orist

primo ohb. Bafilins

Heroldus :. auCtiores edidit Frid. Lindenbrogius &

Frpibati

deductas. Sic &in Gallia Capirularia Regunz

tmaniam j

Caroli M. usque ?vo

Francicorum edidit Stephanus Paluzius. — Et foannis AMabilonii opus

wndoga t

sfir, t

incomparabile de Re Diplomatica , prater alia multarariora; novam

ducentorum & amplius monumentorum colle£tionem continet, qua

rions qui

ipfa tamen Cenfores quoque fuos jam invenit. Hancin rem autem

quvüti

diu defiderium & con(ilium eft , de requirendis amplius & edendis

v Hilorett

variis Diplomatibus ad leges Germanicas , aut defcriptionem Status,.

ifo av ]

In Scenam etiam prodit hoc loco ZZeatr&m Enuropa-

pertihemibüs*.

ofis tg"giJ "

um , quod profequitur r

es circa initium hujus Seculi ab anno XVII.

yi. p

t

(tas; cujus Tomi quidem duo priores ma-

jit

usque ad noítratempora ge

qll: Ü

jori diligenia fc

ripti funt , ac reliqui ,

qui hincindeetiam ftudio par-

"d WW"

tium laborant :

&in quibus ipf1, qui interfuerunt rebusgeftis, Du-

(]

mg Pm» i

li

^

Gimilitiz, & mini(lri, a&afua fzpius vixintellexee

ces atque prafe

um qU^

tunt, tanquim

fecusfcripta: cujus rei teftem unum ex multisallega-

gpot?

um Fridericum ab Holz, Generalem Rei Tormen-

ppc 4

re poffumus Georgi

jrpe

M

tarig Magiftrum ,

Heroém fortiffimum, & Nobilitatis Libere im

m fideliffimum z

n

26 u

li

Suevia, imó Wirtem

bergiz etiam bujus, paraftata

jvl

ex cujus etiam d

elineationibus caltcorum , przlioru

m, & obfidio-

qu

t5

num , nec non al

iis manufcriptis( qualia etiam Sereniffimi principes

usm0d'

Mi

icUs, &Urnrcus Wirtembergie Du-

j

Fratres quondam F n iDER

Jibrosd

ces, duo Belli Fulmina re

liquerant ) iftud 7/earrsmm Europeum ir

dl

Nec filentio hie preteriri debet , Dizrisuz

jjo i

f

multis emendari poffet.

0 u

Europenm , quod recentiora ACta public

a habet, cocpta ab Ele&tione &

Corb-,-

$0

71

furo)

WIF

ES

664

PREGIZERI Difiplina Notitia -

COA

I i

Coroüatione A'uguüi(ïïmi Imperatoris LE O POLDI, anno hu-

Qdeinde

jus Seculi LVIII. continuata diu quovis femeflri nundinis Francofur-

ia

Annilio

ten(ibus, & in 46. Tomos ad an. Chr. 1682. excreícentia : in qui-

qn, &

bus negari camen nequit multaetiam comparere , qua exigui funt

tis pote

pretii, ita ut fcorias a meliore metallo feparare opus fit : ceffavit

ia

-

bis illiu

etiam continuatio ulteriorillius operis jam ab annis pofterioribus be-

fcriptus

ne:rnultis, ob cauís quas inveftigare hic nolumus.

—

dniici G

-

IV

Sed & IV. per Chroszica varia-addifcitur optime Hiftoria

Yiti de

Per Chroni-

Germanix.

Non autem intelligimus hoc loco vulgaresScriptores

ea Gerama-

lemg:

Chronicorum, & levioris pretii, quorum una methodus, utali-

bingenfi

24cA.

us alium defcribat, & fabulas fine cura mifceat: quale fere eít

ia

Con(ilii

Chronicen Cologienfé Anonymi, Tbome Lyreri, & alicubi etiam Se-

d qu

bafi. Frauci, fed meliores illos innuimus.

Quos inter ad no-

ais

Hittoria

ftrum hoc inftitutum peculiariter commendstur Zveztizus , Scrip-

a al

voluit ;

tor egregius , cujus Annales non tantum Bavarie, ut titulus fert,

hujus P.

fed totius Germaniz res referunt, ex monumentis maximam par-

virenüj

tem fide dignis, & magno ipfisque Pontificis quandoque odiofo

anni sz

candore collectas.

Multum valet etiam hoc loco David Chbytraus,

porandu

vir magno judicio & eruditione praítans, cujus Chroniconitidem

4m ey j

eft cum excellentia nominandum , non tantum in Saxoniz, fed

]CS, dt

totius Germaniz rebus: de quibus etiam pariter Zlberrus Krar-

Fiflore

&iHs, & Reimerus Reineccins optime meriti funt, Sed X laudem

tem effe

in hac claffe merentur, Spangenbergeri Chronicon Mansfeldenfe :

ittror

"Adelarii Erichii Chronicon Ducatus Juliacenfis : Pieritii Chronicon

tis |abq

Comitatus Lippiz, Hierosymi AMegiféri ( quem civem. quondam

ti bellt

Wirtembergia habuit) Chronicon Carinthie : & jungendus huic

C05 Pel

nuper [Iluftris

ob. W'eichardus Valvaffr Baro, in eximio opere ,

0, ad.

de Ducatu Carniole ( Gbrbefi Jer&ogtbums Grapmn ) de quovid.

Noleli

judicium eximium in A&is Eruditorum Calend. Mart. An. 169o.

lazatin

Hifce accenfendus omnino efít. Brovverz; quoque Autor curiofus,

gb

& diligens, qui fingulari apparatu ex optimis Archivis congeffit An-

nales Trevirenfes , & in illis tractavit Res Germanicas, rariores

TT uj

tvf

plane, laudatiffimo opere: quod diu haud integrum editum in ma-

nibus verfabatur Principium tantum, non patientibus illud totum

Drtmo,

lia [nie

edi in vulgus refpe&ibus quibusdam politicis, civilibus nedicam,

an aliis Colonienfibus, & 'Trevirenfibus.

Legit tamen illud to-

'eten(

fOVine

tum in Aula EleCtoris Moguntiri quondam Zeclerus , qui multain-

de defumpfit ad illuftrandam Hiítoriam Germaniz. Prodierunt

(min

-

deinde

noüïan

66j

Sacri Romani fmperïi

apessucsunm

; M0

ll«

deinde in lucem an. hujus Seculi LXX. Leodii Antiquitatum'E

Ftacoh

:

Annalium Trevirenfium libri XXV. au&toribus Chriffepboro Brov-

14 : u

«ero, & facobo Maferi»: quibus lucem quoque accendere in mul-

expi i

tis poteít

Codex membranaceus Zfforia Trevirenfis , a prima Ur-

t od

(t Chriftum natum MCXXXII.

bis illius origine usque ad annum po

fcriptus a Canonico quodam

Trevirenfi :

qui liberalitate ob. Lw-

ri(ïribushc-

Wirtembergici quondam Prafedi ,

dovici Gutbii à Suls Gyneczi

me Hilots

Viri de re literaria optime meriti,

& fupremo Elogio Panegyri-

esSerptts

ftz magni Theologi ,

Tobis Wagneri Prpofii & Cancellarii Tu-

bingenlis, digni(fimi,

pervenit in Bibliothecam inftru&iffimam

odus, ii

yhe fire t

Confilii [uftitie

fuperioris,

quod Stutgardiz : atque is ipfe Codex

ibliotheca Augufta Vindobonenfi,

teíle Lambecio in

i etum 3

e(t, quem ex B

wer d m

Hiftoria hujus Bibliothece

, edere, & notis illuflrare quondam

us Codicis apographum Differtationis

gini U

voluit Cafper Br

ufcbius : cuj

huius Przíes Reve

rendiffimo & Eminenti

(fimo Principi Ele&ori Tre-

E ial if

naximam pi

virenfi |JCOHANN

] HUGONI Auguítz in Vindelicis circa fuperioris

aobtulit, magnalubentia acceptum.

Browero autem com-

j

anni aufpici

parandus in Hiftoria fcribe

ndanon eít anragonifta Kyriander , qui eti-

m

fed non tenta eruditione, fcripfit Anna-

oniconiti

am ex Archivis quidem,

les, de origine & Statu Trevire

nfi; cujus Civitatis jura ipfe contra

TE

fed fucceffuimpari. Optandum au-

Ele&ores defen

dere allaboravit,

( E

tem eífet, ne Germaniz

Chronica edita, &inedita manufcripta , in

d u

exterorum manus ita tran

fiiffent, utillorum penuria jam ipfiin mul-

asf

Ut enim . taceamus de illis, qua in prio-

ii Corott

tis laborent Germani.

ti bello Germanico decefferunt

Archivo Imperii, & quzad Sue-

um (

pnid

con

(tat Gallos multaiftorum,

etiam eodem bel-

hii

cos pervenerunt,

gl

& cura atque inflin

&u inprimis Cardinalis tum

PC

f

lo, ad fe traxiffe,

Germania convexiffe; qui

Richelii , um . Ma

z4rimi, undique ex

( qUOVl ,

literasque a

b [mperatoribus,

p

4

Mazarinus moriens, omnia fcripta ,

ab. Bapt. Colberto ,

; Àn!

lls

ad fe miffas, legavit

yor 0

Regibus , Pontificibus,

Thefaurus ifte, cui vix par alibi reperitur,

f Àv

in cujus Bibliothecam

cong:

tranfii. Et quanquam initio pa

üci inter Gallos fuerint, qui his

frDOox tà

men Ca[anus , Aaberius, aliique,

iib g

commodeé fciverunt uti :

um 9*

ilta fnis rebus adhibuerunt,

& deinceps abuíu

quodam Regis fui

Romanum , & varias adeo Germaniz

;illi u

praten(iones

in Imperium

pUs p

j

li Holfato, Chifletio, Kippingi? »

j

Provincias ,

ab /4auonymo Nobi

t

jli

Martinio, Lud. dn. May

. aliisq

ue refutatas, effinxerunt; quibus,

mulüi'q'

2 funt fal(z ille Reuniones ;

Arreítis &

qui

noítra memoria fuperftruet

!

, Odignlüf

PPP

Placitis

h

t 666

PREG IZERI D;'/cz'p[ind Iotitia

w

;Placitis Parlamenti .atque Camerae Mercníis ,. & Brifacenfis, quän-

Ced.

doque etiam Vefontinenfis, roborote ,' & per vim atque frau-

dem executioni datz , cum tanta & injufta adeo ac violenta immi-

terti qux

nutione-Impserii noftri: quodhodienum arma Gallorum con

nm, de.

ne fasnature 4 Gentium adeo gravia fentit.

tf&'Om-

; prcolend

[2

V. Multum Hiftoria Germaniz adjuvari poffet eriam per Zz-

Per Inedita

j um , Q

edita , quzin Archivis & Bibliothecis affzrvantur maonumenta: quo-

| Winarum

qua in ÁAr-

rum Archivorum inítru&tus & apparatusllicet melius fe hodie habeat,

chivis baf-

; s permi

fim affer-

acolim, tamen alicubi in multis adhuc emendatione ;opus habet.

; WMod in jj

"VAPBEIUT ,

e» Vid. fpecimen aliquod Archivi, etiam ad hos ufus bene ordinandi,

! trProvin

Biblioibecis, apud Ds. ZMulz'in Reprafentat. Imp. Maj. p,2. cap. 28. .Ex defide-

| firis , cor

ratis autem dudum, utante dictum, hocetiam non poítremum efl,

| &refpe&i

in Z4zféo Boecleriano , & in Sulpicii Differtat. citat. p. 1 r g. expreffum,

| fionoftto

utadparandam Notitiam, dequaloquimur, & ad excolendam ma-

| Q verar

gis Hiftoriam Germaniz viris eruditis & civilium rerum non igna-

; (gnition

ris major & facilior acceffus ad inveftiganda Archiva, & Protocolla

. qibus G

daretur: exquibus quid communicandum, &edendum, quidnon,

üum, E

fed tanquamarcanum lateredebeat, ex regulis prudentiz bene con-

! ficiential

[tare.poteft; damnantur autem interdum quadam in illis filentio,

fhentarii :

que citra rationem occultata, & hinc ignorata, Imperii rebus plus

! Íedulo d

nocent, quamprofunt, Ethorum Archivorum copiam utilem adeo

: gda qu

& neceffariam , implorat jam hinc inde , quantum licet, Co/egium

ju propi

Tuperiale Hifforicum per Germaniam, fb Aufpiciis , &faventegra-

1 pet,

tia Sacratiflimi Imperatoris Cafaris LEOPOLD , variorumque

tis, ]u

Imperii Electorum, Principam, & Statuum : in quorum Aulis , Cu-

IWm por

riis, & Academiis, motore primum Excellentiffimo Dn. Cbriff.

ilippi]

Francifio Panlisi, Medico.& Polyhiftore Saxo - Ifenacenfi famige-

ti) Vin

ratiffimo, uti jam plures viri celeberrimi Collegio ifti, cuiadleGtus

Wierunt

quoque cít Diffzrtationis bujus Prefes, nomen dederunt : ita Sco-

Gal 1

pus illius eft etiam argumentum hujus prafentis Differtationis ; &

U hobis

paranda, ex Hifloria Germaniz , mutuis Collegarum operis ,

i hoe

per Seculorum a Chrifto nato potiffimum decurfum perficienda,

| U E

Imperii Notitia: qua incrementa etiam haud vulgaria fibi fub Col-

Cilig Y

legii iftius ( de cujus incunabulis, inílituto , ftatutis, & ordina-

hb,Vm

tione, ex fchedis quibusdam editis, & ex Colloquiis recentioribus

eruditis quorum titulus S)?onatlíd)e

Giefprádh m. Januar. & Maj.

llioe

ann. 1685. quzdam conílant ) Dire

G&ore exoptatiffimo, Viro in-

comparabili ,

Nidem .

spromittit,

& nofílris elogiis maj

Ore, Dominvo Jfobo Lud

0!]7170 ,

BRTW

X,XIf

/N

M

: Sacri Romani Inperii.

663

r

XXI.

i

ACenus, q

A

"

T

[

HU u

Sed & prater Hifloriam Domefíticam Germanicam, ad qüa(rïi Hiflovia

omnigena

Aiolenta j

referri quoque poffunt Seripra Polemica illuftriorum Controverfia-

R CODICLOS

Rerum , qu&

rum, de quibus vid. Szl/ricius in cit. Differt. p. 1 17. accedere debet

Imperinm

percolendz Difciplinz noflrz Hifforia reliqua omnigena , & fele&ta

nofirum

Lelam p

rerum , que Imperium noftrum przcipue tangunt , Gentiumque

pracipue

vicinarum, & earum , quarum res olim & adhuc funt cum Germa- zagguzt:

Nümenteq

t hodiehdu,

nis permixtz. |Obtinet equidem Germania dudum ( vel Lazfrana € has inter.

atione ) Principatum in*

v opus hd

illud in Z/lzffri Collegio hoc probante Conful

ter Provincias Europz : cujus omnes res, pace & bello, domi &

tne ordinini

J Erdel

foris , confiliis, foederibus, focietatibus, mutuisque commerciis,

ximum d

& refpe&ibus, ita contexte invicem funt, ut nihilillarum abImpe-

tio noflro alienum videatur.

]ta videlicet communisres agitur, ut,

g.l

qui verarer

um Germanicarum notitiatmbui cupit, non pofhit carere

xcolendamrm:

m nonigt

cognitione

aliorum vicinorum Regnorum , & populorum , cum

LÀ

E

& adhuc quotidie intercedit, nego-

, & roocl

quibus Germanis crebró fuit ,

tium. .Et videmus fanequod mult

a fingularia ad hanc rem noftram

um, qiint

facientia fuppetitet vicinarum Gentium Hiftoria : inqua velut Com-

ntie bt

mentarii inftar effe poteft , Hiftoria orbis Terrarum ecmanzi, qui

jn ls hn

fedulo deícribit Hiftoricos quarumcunque Gentium: cui conjun-

yeri lp

genda quo

que Riccioli Geographia & Hydrographiareformata. In-

æiamutillmä*-q

jc, 0

ter propin

quasautem Germaniz Hifloriashocloco nominari primo

poteít, Hif/

oria Hifpanica , Germanig Imperio, Circulis, Comi-

Hiffanica..

)

&vf

tiis, Judiciis, & Domui pre

fertim Auflriace Auguftz, qua alte-

, vurtum

niam moyvet, atemporibus

rum potenriz fug lacertum per Hifpa

PhilippiI. Regis ,

& Caroli V. Imp. ut

antiquiora illa, quibus Go-

"u

thi, Vandali , Suevi ,

Gentes Germanice, Regna per Hifpaniam

guon n

tenuerunt, fileamus, penitiffimé jundaa.

j, eiadto

Gallia autem quoque Germaniz vicina, non amica, vel invi-

Gallica.

: t

tis'nobis Hiftoriam fuam inculcat , in-quà prater alios commen-

Tamionisi

dandi hoc loco maxime occurrunt Scriptores a P;rbwo, atque Zfz-

;Efü

f opCHS;

drea & Francifio de Chefne editi.

Et facit huc Francifci l.. Regis

g;üciendäe

Gallie Refponfio ad Principum

Germaniz literas apud Sleidanuum

jbl

hic de Ger-

Ti

lib, VIII.. Commentar. pag. 215. & quz ibidem Autor

[$;

& gtl

manorum Gallorumque nece(fitudine ex B. Rhenano ,

Mutio, &

(

reccnt

milio refert : quibus addatur Oratio Fraxinei Legati Gallici apud

Qnuaf'&

Wi

eundem Sleidanum lib. XXI

V. Comment. pag.773. de perpetua inter

mo:

Tio!

Germanos & Gallos amicitia, verbis quidem toties

jactata; fed vix

Jl

unquam

j;

Pppp 2

668

ienrain

PREGIZERI Difiplive Nuiiia ;

n enininin

jorem al

unquam fida: & de variis inter utrosque rebus geftis ZZarcheri Nar-

ï gumR

"

ratio. Immixta autem eít Hifloria Gallica Hdlortze Germaniaz fin-

| jmfüb

gulariter primum per Francos , jam indea temporibus Regum Me-

fidlum «

rovingicorum : aucta deinceps [Imperio Caroli Magni , (qui Ger-

German

manis & Gallis fimul imperavit) & mutuaaflinitate crefcens, cum

Regnum ÁArelatenfe per Galliam . Germaniz acceffiffet : & cruenta

j tonfilia:

|

antemur

Aellis, poftquam Ludovicus XI. Gallie Rex & Succeffores. ejus de

bus bujt

ditionibus Burgundicis , imo de Principatu Europe , & Arbitrio in

(mul fit

illa pacis ac belli , armis toties cum Domo Auftriaca certarunt. Quïa-

Hj

liter etiam Hiftoria Germanies rebus Galliz hoc noftro Seculo per

utrumque Bellum Germanicum , & fecutam deinceps Pacem Weft-

hujts vel

phalicam , & Neomagienfem, innexa, fuerit, fatis conítat: modo

ibplede

dafusde

non utramque paginam Hiftoria Patrie rupta a Gallis utraque Pax

nunc im.pleret.

quiipfiq

d& al;ca.

Sed & Hiítoria Italica , in qua Sigonzi, Gmicciardimi, ovii

fünt , g

opera ad noflrum fcopum przcipue valent , hoc loco conjungenda

emiacg

eít, non tantum propter Regna Gentium Germanicarum in ltalia,

Qum Imp

Tts, velut

Gothicum fcil. & Longobardicum quondam , fed & propter Impe-

rium Caroli M. & propter Regnum Italie, quod Otto M. Imp. Ger-

vindi;s n

manie univit; unde huicin illam , &ipfam Romam, perpetuum

üg quoq

Jusaccrevit. Ethabet adhuc hodie Imperium noftrum fuos Magiftra-

Tiniam,

tus per ltaliam, Archi-Cancellarium fcil. Archi-Epifcopum & Ele-

tülo ho«

hidi, po

&orem Colonienfem, Vicarios perpetuos, Duces Mantue, Sabau-

diz, Montisferrati, Mutinz: & hos aliosque pracipuos Italie Du-

tmplo d

ces & Principesfuos agnofcit Vafallos: ne dicamus dg aliis Imperii

magis (

juribus in Italiam, etiam quoad fines & limites. Et utinam Hiílo-

ttulo,

riam Germaniz non ita occupaffent res Pontificum Romanorum , a

plius, n

-$

quibus toties turbatum Imperiumhoc: quod quidem etiam nomine

fuo dum longo jam tempore Romano-Germanicumgudit, nonrü«—

magnam

nit Italiam a Germania divelli

AOnes,

. Nec aliena hinc Hiftoria Zizzzzrie. Afflixerunt equidem ma-

mngnrim.

e

* iofne

xime Hunni füb Attila Rege Germaniam , & hanc fub finem fami-

Inc

i

lie Carolingicze tributariam fibifecerunt, etiam fub primis Saxoni-

Wüpavi

cis Imperatoribus vifcera hujus patriz ferro depopulantes, fed ab

ts ten

HenricoI. Aucupead Martisburgum, ab Ottone M. Imp. incampis

, Con

Auguítanis ad Lycum victi & cafi. Verum füb Henrico II Imp. ami-

Wiata

cior Germaniz facta Ungaria, dum novam Regni formam, Chrifti-

U aq (

ane religionis vinculomagis adítri&tam , illi adícribere cocpit, mae

-QC b

jorena

6692

szgri Romani Imperis.

l

me,

fatcti N

jorem ab illo t

emporc cognationem contraxit: qua auCts maxi

uftriaca Familia dedit, in qua Regnum illud

Ormani t

cum Reges Ungarie À

jam fub Augu

ftiffámo R

ege JOSEPHO juventuti fue redditum,

; Mp M

fa&tum e(t here

ditarium : de quo per ar&tiorem quandam locietatem

ni, (qib -

Germaniz jungendo fcimus fuperiori Seculo ardu

a agitataquoque eífe

ctefcens, u

confilia: certe Turcica bella his ita intercefferunt,

ut licet Ungaria

t: um

antemurale Germanie quoddam fuerit ha&tenus, illam tamen viri-

dfores u

( Arbirron

bus bujas fervatam ab interitu etiam nuPlcr adeo fuiffe, fatendum

(imul fit.

vanint, Q

Hifloria Bobemis diu

fuit ipfius Germaniz Hiíloria, G pars pojrruica,

lo Skolo t

hujus velut inci

ma, cum Regn

um illud matrem fuam adhuc arctius

; Pien Wa

ampledteretur ,

& in finu hujus Sceptrum fuum reponerer. Vid. Go/-

of mod

Sed poftquam a Regibns Luzenburgicis,

da[l4s de Regno Bohemiz.

lss a

quiipfi quidem German

i fuerunt,

& faftigium Romani Imp. tenue-

(aas feparatas mogis a Germania habere Bo-

runt, gubernaretur, res

dinin, f

bemia C(.'Bpit: nontamen nex

u illius pline foluta, quin maneret Feu-

faos numeraret inter Principes EleCto-

o nj

dum Imperii hujus,

-& Reges

n ini

dam & Cives honorarios Germaniz , cujus pro^

res, velut Status quos

pl

vincias nobiliffimas , Sil

efiam, Moraviam & Lufatiam illi coronz

te

Quemadmodum autem Bohemizres Ger-

Mp

fug quoque afferuerun

maniam, cum exitioq

uidem hujus & interitu fere , ad fe traxerint Se*

m, p

n foos t

culo hoc adolefcente,

Hiftoria Belli Bohemici, & enati hinc Germa-

.c-

felices Unionis & Ligz partus, triftifatis ex-

ftopun

nici , poít anteceffos in

lantud; j

hi

1

Manét vero

Bohemia etiam ab eotempore conjuncta

emplo docuit.

uo , accedente etiam novo belli atque vi&toriz

| uosmhæ á

magis Ger

manie, exq

utulo,

incer Àu

(1riace Domus hereditaria bon

a; fineullo dubio am-

PUA

plius, n

umerati fub Ferdinando lI. Imp. & Rege cocpit.

uinim

ed & trahi in partes has

poteít Hifloria Britanmica, CUjUS Hpipan as ,

gnagorto

A»

nt quo

que Gentes Germanicg Angli &

p at nom

magnam partem conítituu

& multisin hac Regionibns, adbuc ho-

Saxones, a qui

bus Anglie ,

J ll; non

nova quondam Regni forma

per Egbertum cocpta:

die nomen , &

in Anglia thronum

& hinc prima Famil

ia Saxonica, qua Regium

du

rnubiz Ducem Imper

ii Rom,

fmem 4f

'occupavit: ut fileamus

Richardum Co

ium a Ludovico IV. Im-

U

faíces tenentem , & Angl

ig Regem Vicat

yimis 9

ntea ab Anglis in Be

lgio gefta (unt, &

u

per.

conítitutum , & qu&ea

Jontés

Sed &res Henrici

VIH. & Elifabetha Anglie Reginz mul-

occupata.

[m mæmp '

tum ad Germaniam , præferti

m in cau(a Religionis pertinuerunt. Et

OILIm 'am

& CarolusI. Magn& Britanniz Reges

fu.

'hoc noítro Seculo JacobusI.

Union&

*

Pppp 3

qu.

m

F'

670

PREGIZERI Difiplina Noritia

nE

ssts

Unioni & caufz Palatinzin Germaniaaddi&i, magrjum momen

tum

fflonom

Hiítorie Germanice intulerunt; quod auxit etiam fuo arbitrio Ca«

hbito 5

rolus l.. Magnz Britanniz Rex in Pacificatione Neomagienfi, Ho-

prandi :

dieautem WILHELMUS ejusdem Britanniz Rex , non tantum

( recent

Germanicum fanguinem ex Naffoviorum Principum traduce An-

nig pro

glie iterum , Scotizque & Hiberniz Regnis junxit , fed & Germa-

audit Ci

niam omnem arGiffimo fo:dere fibi cenet devin&tam , vindex quo-

iabl

que libertatis Avirz , & probaturus fidem tituli, quo ante annos

Ddl

t

non ita multos infigniebatur libellus a magno quodam Mini(tro fcri-

um Bl

ptus: L/ Ewropa eiclave , fl "ngleterre ne rompfes fers.

tlbus nil

Sueetcau,

Spectat huc quoque Hi/Poria Suecia, nontantum ob communes

quz Genti ilii cum Germania intercedunt Origines ; & quod Suecia

Cillia pe

ï

tranfiver

cum Dania & Norwegia, totaque adeo Scandinavia , pars olim fuit

liet dein

Germanig magne, & quod decantatz toto Orbe Gothorum res,

Gertnay

quibus amplius inquirendis infervit hodie Collezizgz ZIntiquitatis Up-

rum ibe

faliz, non aliz fint quam Germanice , fed propter proximiora ztati

noíire tempora, quibus Sueciz fuperiori Seculo ex Provinciis Gere

Confir

Ob comn

maniz ampli(fima acceffit Livonia: & in bello Germanico parentum

Ipedtu

noftrorum memoria, Suecorum arma, Chezirii,

& Paffendorffi (ty-

lo quoque illuftrata inügn'iter ad ufum Hiftorie G

pþriino*

ermanicaz, ftupen-

dis viCtoriis totam peragrarunt Germaniam

ium?

; contracto deincepsfr-

licas Pa

miffimo interSueciam & Germaniam vincul

o per ipfam Pacem W'eft-

phalicam , qua Coronz Re

po& fu

gni Suecici fatisfaCtionis loco integrz

quadam Provinciz & Domi

omni j

nia Germaniz feudi nexu , & cum jure

Is ad!

voti ac fuffragii in Comitiis , Condirectorii in- Circulo Saxonico

$

Inferiore, & ere&i Supremi Tribunalis Vismariz attributz fuerunt:

quibus omnibus nova deince

Hf

ps acceflit cognatio, poftquam fub Ca-

Dondun

rolo Guítavo Rege

Sueciz Regna Familiz Palating in Germania ad-

i qu ;

dictafunt hereditaria: & Pax NeomagienfisSueciam in partes paulo

ante armis Electori Brandebur

Qtis t

gico illatis fecedentem,q Germaniz

iterum conciliavit, & fociavit.

TY

DwnicA.

(Onfüex

Proxima his eft Zfferia Dania ,

non tantum ob refpe&tus pau-:

o ante fignificatos,

à m Tm-

& quod Dania aliquando Imperio noítro tribu-

taria fuerit,

& ab eodem titulum Re

gni in Petro Rege affumpferit ,

füm a

fed quod ante hzcduo Secula Daniz

& Norwegiz Sceptrum , jun-

Qs

&a etiam aliquandiu Suecia

ïmpera

, in familiam Comitum Holdenburgico-

rurp, & oriundoram hinc O

latie Ducum,

tranfierit : in qua illud

Dler

etiam hereditarium factum eít füb F

niæ, (

cui'

RIDERICO HII. Rege,

üïlquj

if'to.

n

—

Sacri R omarii Imperii,

fhomem

ifto nomine, IHlaflrifhmus Dn. DETLEVU Sä Comæ in Rünzzt;,

arbitrio (;

habito ;z Illuféri Collegio hoc Panegyrico folenni, 4e Formarusm im-

gienfi D

TIOT tantuf

perandi vicilfitudine , evatulatus eft. — Sic itaque Holacie Ducatus,

& recentioribus abhinc annis Comitatus Oldenburgicus, Germa-

traduce A.

niz propius jungit Daniam : cujus propterea Rex membrum etiam

d& Gum.

audit Circuli Saxoniz Inferioris, qui multum refpicit Daniam, &

vindez q

ipía ab bac vicifam artenditur.

) afte n

Belgica Hiftoria ipfa Ovigine fua eft Germanica, non alia. Et

Belgica.

Mini[ho fti

cum Belgii ditiones , ut de illarum antiquioribus Dominis & poffeffo-

[

ribus nil dicamus, ad Burgundiz Duces Regii fanguinis Valefii in

bconmmunas

Gallia perveniffent, manfíerunt juris Germanici; & tales quoque

qudSuutà

tranfiverant ad Archiduces Auflrie, S Reges Hifpsniz ; a quibus

s ol i

licet deinc-ps fub RegcPhilip. 1I. imo ab univerfo imperio Romano

ythorüm f

Germanico , feceffum fecerint feprem Uniue . Belgii provinciz, qua-

tipitiy

rum libertas etiam in Tabulis pacis Weftphalice approbata denique

ximiora ztd

& confirmata fuit : manent tamen illarum res adbuc Imperio noflro,

'ovindit at

ob commercia , & fadera , hocipfo tempore prafertim, G ob alios

jto parttum

refpe&tus politicos jun

&æ: modo Gallorum res, etiam cum Im-

ie magis ad fe trahereat Bel-

zfmd&rjïftg

perii noftri detrimento, non ira quotid

qice, lp

!

gium

! inquo quicquid illis per transactiones, & conventiones pub-

) deincupi

;

-

licas Pacis fubinde ceffum eft , non equidem impugaamus ;

fed quze

Picem Vi

poft raptam

Pacem Neomagienfem erepta iterum a funt ab iisdem,

itia

focoinug

omni juít

'carent ; qualia funt etiam illa que hodie ab hoftibus

his ad Montes Hannoniz geruntur.

, &j

glo at

Sed & ratio fuadet,

haud elonginquo petita, jungere hocloco

Polonica.

ex fingulari confideratione judicit Politici

putefum

Hifloriam Polonicam,

nondum ita obfoleti.

Utenim taceamus controverfiam Porufficam,

um ib us

de qua Sleidanus lib.

XX. in princ. Cozringims , Beclerus, & alii fuis

vnana

dcm Zaclerus in Notit. Imp. l. c. pag. 19. Po-

locis tra&ant, putat i

us p

lus curz effe debuiffe , quam fere

Garmie

loniám ex caufis gravibus Imperio p

confueverit fieri ,

cum illa Imperio non ita noxia, quarm nhtilis, con-

tfa Turcas etiam

fuerit, & magnam fzpe offenfionem pertulerit,

seddus pat

m habuiffet; Sane Lefcorum Tertii

flro tribé

cum cauíam invadendi Germania

Poloniz ( qui in Expeditione Caroli Magni

fiompit

'

& Quarti, Principum

Imperatoris

contra Pol

onos anno D CCCV. occubuiffe feruntur )

tf

n

poíteri;, Du

cum & Principum Marchionumque nomine , Pomera-

lenbuf

Ü

Q!CU'

rchig Brandenburgice , &

l

"

niz, Caffobie, Rugim, Lufatie, Ma

; gl

reliquis ejusorz , adSaxoniam & oftia Al

bis vergentibus, Germaniz

regio-

i ;Iï:l

TO

672

PREGIZERI Diftplina Notitia

^

.....

regionibus pfæfuerunt, & per nuptias afinitates cum Teutonicis

domefti

Principibus contraxerunt: qui ipfi tamen Polonis multa intercepe-

fervant *

runt, quz iterumamiferunt : uti exbellis, que cum Moravis, Po-

necalien

roeranis, Caffubiis, aliisque Germanis, Siemovitus; Lefcus V. & varii

poteft D

Poloniz Principes, atque Reges gefferunt, conítar. - Quod ipfum

inhae A

etiam Prafefture Limitanez feu Marchiz, ut vulgo vocant, aGer-

—

primis fa

manis fub finem Seculi poft Chriftum natum Noni contra Polonos

&ceurati(

inflitutz, teftantur. — Paruit a. aliquandiu quoque multa pars Polo-

Qua prod

norum & Slavorum Germanis: quibus etiam Polonia Regiam dig-

Nwi, q

nitatem, G viciffim tota Pomerania Chriftianam fidem debet Boles-

0btinet ,

lao Crivoufto Regi Polonie, qui Provinciam illam fibi fübjecit :

(mute

cum quo notzbile bellum ge(fit Henricus V. Imp. vid. Nesgebauerus

üm, &

in vita Boleslai Chrobii, & Boleslai Crivou(ti, aliique Scriptores

hos-u(us

rerum Polonicarum, . Ex ratione autem Status putatur effe, utar-

fed toti

&ius cum Imperio Polonia jungatur, quod(ine dubio plus curarum

Pomifïfi

ha&enus fuiffet, fi major Germaniee quies fuiffet. — Junxit quidem

vel alian

res fuas fpius cum Polonia per facdera & nuptias quoque Domus

Mdifla c

Auítriaca, quz aliquoties Sceptro illius Regio vicina futt, fed non

ftü&m |

finezmulatione quadam fubinde potentie, & invidia tum ipforum

duobus]

Regum, tumotdinumRegni : nec JOHANNES III. modernus

MILIAS

Poloniz Rex poft liberatam obfidione Turcica Viennam, quo no-

ünc in

mine Germania ipfi plurimum debet, bellum Ungarico Turcicum

multum amplius urfit.

Ciütelag:

Melius autem hodie. Germania iterum de

Wt

Polonia fperat ex nova affinitate, quam nominatus modo Rex per

üblicae

nuptias JACOBI Filii natu majoris cum Ele&torali Domo Palatina

politico

Neoburgica inireftudet denuo. — Sed hzc ad. noftrum argamentum

—

a

que Rej

de Hiftoria Hifpanica, Gallica, Italica, Hungarica, Britannica,

-

itüta

Suecica, Danica , Belgica, Polonica, paucis attingere tantum vo-

Qoque r

luimus. Singula enim per partes exactius oftendere, & demonftrare,

atque uniuscujusque Hiftoriz hujus Scriptores recenfere, exami-

?il

mare, majoris effetoperis, hinc quidem etiam non alieni, fed quod

Alt

tnodus Differtationis hujus non admittit, differendum igitur for-

Wt do

fan in alium locum, & tempus.

Non tamen hic omnino prate-

emm ad

reundum eft illudartificium , quo ex Scriptis exterorum multa fin-

gularia ad rem Germanicam erui poffunt :

quod vel ex ipfo Chro-

Bbl

guïls argl

nico Pjafecii Scriptoris Poloni,

G Iralorum quorumdam S«riptis de

bello Germanico con(tat.

lt R

Et oftenditur idem etiam exemplo Le-

gatorum, qui eafzpe in Aul

is & Curiis exterorum obfervant , qua

dome-

Dl

N

673

| Vütersteesect:

Sac;-z' 'Ro»man'i Im'peä»z'ï;

Teuondi

interelt, nþri n

diörïie—('cici ; qu; ibidem fempler funt, & quorum--*

t It

fervant: quorum Commentarii propterea huc maxime fpectant :

fors D

necalienam hinc eft. Dazielis Eremira lcinerarium : in quod videri

s V, dl

poteft Differtatio: Bezeditti Hopfferi Philo

fophie Moralis quondam

Et hac in re magiftri in-

Quot o

in hac Academia Profefforis celeberrimi.

'ant, ao

ex quorum Relationibus

primis fünt Legati Reipublice Venetz,

tra Poon

accutatiftimis multa ad illuftrandam materi

am hanc peti polfent: in

ere Hifloriam Venetam Bapri/fa

i tss

qua proderit etiam ad hos ufus leg

um inter

paucos Hiftoricos hujus Seculi

Ngünig

Nani, qui principem loc

debet ol

Obtinet , & multa fara eti

am de Germaniz rebus obfervavit,. qua-

nec immunis ubique a ftudio par-

bi fübject:

dam autem parca manu feripfit,

Sed & ad

- tium, & affectu Gentis fuz erga res noflras notiffimo.

Vengebauerm

y Sciptore

hos u(us Rome quoque, quzin fpiritualibus non Germaniz folum

, comparare multa liceat ab Aule

r efe, u

fed toti Europz imperare cupit

Jus cutit

Pontificie mancipiis, & Cardinalibus,

qui quzftum quandoque,

ferentes , etiam diver(z religioni addictos

u qut

vel aliam opinionem pra

ad ifta cognofcendaa

dmittunt interdum fine pericu

lo: qualia inter

yoque Dont

fru&us precipuos Pereg

rinationis Romanz putanda funt, etiam a

uc, femt

(. Principibus CAROLO MAXI-

tum ii

duobus Fratribus quondam Sereni

MILIANO, & GEORGIO FRI

DERICO Wirtemb. Ducibus,

IJ, modtti

Art

ificium autem illud, de quo

hunc in fnem accurateobfervata.

am, qn?

p. 128. pracipue etiam defig-

ico Tutt

cautelas affert Suipicius in cit. Differt.

nat pradentiam Nomotheti

cam, qua fi

Scriptores variarum Rerum-

nja ium v

ublicarum evolvuntur , re

fpiciendum cumprimis judicio quodam

yodo Mp

inftituta, mores quoque

& confuetudines cujus-

poli*tico- ad leges ,

(tre Reipublicz leges &

que Reipublice :

—utide multum etiam ad no

g

cimus : quanquam juxta aliarum

infituta penitiusintelligenda profi

: Jiriannte

quoque rerum in Scriptoribus occu

rrentium ratio genuina habenda

; um

aciem ingenii ad omnia intendit.

;

| dem OHHHIF:

| flt ab illo qui

XXII.

fet; eXAm*':

"

- Altera Notitiz hujus, praeter Hiftoriam , ala, Po/irica fc. qU£ p, poriis,

mi, fedqu

(

i

ocum obtinet, (quanquam ,,5575

inter domeftica principia fecundum 1

f

j igiir i

etiàm ad-univer(alia referri poffit, quip

l.

;e non noftre tantum Rei- 4/ 44 Difci-

) re&ius in fin-

plinam Ne-

ynino ]^

publice Notitiz prop

ria, fed aliis etiam communis

:itià buius

lt

applicatione declaratur , ufumque fuum often-

$. Rom. Ime

pl

——

]0

-

gulis argumentis ipfa

xip(O c

'

- dit.

Et fufficiat de illa hoc loco dicere ,

quod fundamentum omnis ,,, ;;5

E

e--

Reipublice noftrz,

five;

1

» xf

--

[

illationis & ratiocinationis de Notitia

qen

mET

us, Major propofitio, d

ebeat effe

—

--

Scþolarum more loqui velim

princi-g

A !

4

Q44q

j

J

p

674

PREGIZERI | Difcipfina Notitie

MA CA t A

p

principïum aliquod Politicum ; folidum nimirum , & genuinum:

unt; m

À

"-

Sutu Re

Affumptio autem five minor propofitio, peti debet ex Hiftoria Ger-

manie , aut Jure maxime noviffimo , legibus fcil. & conítitutioni-

(ermo ef

x

bus, five etiam praxi, obíervatione, confuetudine, & traditione

tisdictio

vid. Baec

imperii Ex quibus duabus propofitionibus fequitur conclufio,

quz eít Juris Publici, velin aliis partibus, Notitiz Imperii. Ex-

empla afferti hujus infinita poffent dari, ex quibus hoc refert Pecle-

—€——Ó

[

u5 l.c. quod, (i de Jure Territoriali in Jure Civili Rom. privato non

fu Pul

definito (eftenim illud Jus partus quidam recentiorum temporum,

Àd quan

adStatum Reipublice noftrzfpectans, & multum etiam in confue-

iti quid

zudine & obfervantia confiflens ) fermo fit, majoris propofitionis;

dant, €

& principii loco hoc ponendum fit : Qui habet jus Territoriale, ille

Itipto,

«ít Dominus füz Provincie, hactamen cum reílri&ione, falvo

(uam in

nexu quo Imperatoriatque Imperio ipfe devincitur.

Atqui hic ha-

pimine

bet, Gc. Ergo. . DeScriptoribusautem Politicis, non attinet plura

abfurdil-

hoclocoafferre. — Egerunt de illis Gabriel Naudans in Bibliographia

pedus

Politica, & Cafpar Scioppius in Pedia Politica , Hermannus Conrin-

Pt etto

£ius in Introductione in libros Politic. Ariftotelis, Bo/fuz, Sulpicius

Qutit e;

l. c. &alii.. Id modo dolendum adhuc eft, quod etiamnum hodie

nem,

inScriptoribus variis Juris publici multa occurrat confufio rerum ,

"

Canon

& magnum deliquium cognitionis Politices interioris & folidz,

Divinu

quod cernitur in variis materiisarduis, prafertim in quzftione capi-

gislato

tali, de Statz frve forma Imperiizofiri : ubi fimplicium & mixtarum

tls Ro

formarum profundaignoratio, nontantum ap. Reinhingium, fed &

nofri:

Scriptores quosdam recentioresalios, cernitur: iteminquaftione:

poffun

n Imperium Romano - Germanicum fit una Refpublica, am corpus ex

emolu

pluribus confederatum. |Et : n Tara Majeflatis Ordinibus. fue

tis qui

Statibus Imperi competant ?. ubi mira cernitur dzraideucía in vatie

format.

de&niendis & diftinguendisRegalibus, in vocibus mutandis, in cone

Püyyy.

tradicionibus, quasnon evitant noviffimi quandoque. Scriptores

Dolitin

ex ignorantia Philofophie , cujus terminos quidem adhibent, fed

WOpar

non bene applicant, tum alibi, tum in materia de confen(a Ordi-

m'üitati!

num ad youeÜecíay concurrente, quem modo inftrumentalem , &

tetit v

confiliarium tantum, modo caufam fine qua non , appellant, nec

tap' 164

illum principalem, neque cum debita. efficientia a

gnofcere volunt.

o

Ipfa quoque Ma

jeftatis Jura. per imperitiam eandem Philofophiz

. Crïpta

s VO*

facu

modo adjuþaa,

modo confequentia, modo eff"e&qsv'Majc&ati

jm

*

caxxþ :

&

Sacri Romani Imperiz'.

67;'

asE

& guiti,

'czrnt: materiam etiam Jurisdi&ionis unice ex legibus Romanis 2«

: Hlillori o

Siatu Reip. illius veterís atque adeo confufe traCtant : & quando

-conflittiy

(ermo e[t de Superioritate territoriali , hancip(am folo nomine Ju-

, & endio

isdi&tionis fape comprehendunt nec a Majeftate bene diftinguunt.

itur condilo,

vid. Boccletus in Differtat. Otronis de Jure Publico l. c, p. 17.18-

XXIII.

Impei, D

Qualfiio

k tefent t

Quarto movent nonnulli quoque hoc loco quz(tionem : 4z

IV.

"

D. prireto t

us Publicum vetl. dicatur peti etiam ex . jure Diviuo ej* Canonico?

n gus Pu-

(t. refpondet. Beclerzs in. Notit. fmp. l. c. p. 19. 20.

blicum vedle

Yn ttpori

Ad quam qux

um n coníüt

ita quidem licere illis loqui,

qui ad vocabulum Jaris Publici refpi- Zi/;;ur per

& Sacerdotia quzdam ex Jure divino eramex Jw-

spropotiois

&iant, & in [Imperio Sacra,

are Canonico obfervari memine

rint : quan.*' re Divino

Terfioridt,

fcripto, quedam ex ]

tiione, (

quam in applicatione ,

etiam apud Reizkizgium, in tradtatu de Re- ,,,

clefiaftico,

multus occurrat abufus, usque ad

gimine Seculari & Ec

hi fic ht

ulla fit respublica in Orbe, in quanon faat re-

pn st o*

abfurdiloquia: cum n

fpectus in certis rebus

adaliqua qua Juris divini vel revera funt , vel

n Bibiogah

Unde ad propofitam Quzílionem re-

ao r

per er

rorem effe putantur.

dem refponfio , quz fupra data eft ad Secundam

Quzfílio-

hfu, M

currit ea

"

nem.

In Sacris eni

m literis nil de rebus Germaniz, uti nec in Jure

somim i

Interim, uti did'um, Jus

Canonico multum de iisáem (Iatuitur.

ronfüfo t

Divinum, & fus Canonicum (quatenus hocreceptum eft libera Le-

r & i

yislatoris Romano G

ermanici voluntate, non exautoritate Pontifi-

uaflion

nil contrarium tradit Juri Divino, & libris

cis Rom. & quatenus

ym& m

noítris Symbolicis in te

rris Auguítang Confe(fioni addidtis) referri

TA ft

unde huic

poffünt inter princi

pia communia Juris noftri Publici ,

ii quæ[liom:

prafertim quia in Sacris lite-

n

emolumentum aliquod etiam accedit :

j, A

Respublica perfe&i(hima ,

a Dzo ipfo

ris quoque exhibetur nobis

i P

formata, illa Ebreorum fcilicet,

quam defcribunt quidem etiam

(ed ita ut interiora

jurin n vl

Petrus Cunans , Carolus Sigonius & Bertramus,

ynds n

Politicz pradentiz inilla non ita rim

entur:

qu

e i quis in illo in-

ntius invelligec, plurimum.

y: juipo

comparabili exemplo Reipublicz dilige

s perdifcendum conferre po-s

h

ibent: (

utilitatis inde ad omne Imperium re&tiu

m

|

terit. vid. omnino Racbelias in Intro

du

&. ad Jus Publicum German.

Et (ane dolen

dum eít, quod a Viris czte-

cap. 16. in Principis,

a&enus Gentilium & aliorum Philofophorum

| guämv n

roquin prudentibus h

ln

Do&rina civili majori fed

ulitate pertractata fint, quam

[ ?

Scripta in

Jofug, Judicum,

fit

Oracula divina, qu

x habentur in libris Moyfis ,

philt

Chronicorum , Salomonis, Prophetarumque

Mij

duii"

Samu:is, Regum,

reli-

J

Cuqqf-k

676

PREGIZERI Diftiplina Noritie

m

reliquorum , & etiam Apoítolorum : ex quibus primo omnium

tongruan

—

tanquam ex fanctiffimo & limpidiffimo fonte Status Räipubi., Opti-

dicum f

mus, & Secretioris ac fanioris doCtrinz Politice rationes genuinae

potius, «

erui, & per rivos deinceps derivari optime poffunt, & deberent.

maxime )

Cujus rei fpecimina praítiterunt , — Z4ezochbius in Politica Sacra,

petiaere

Reinkingius in. Politia Biblica.

Aac. Schallerus Profeffor quondam

dt, &pl

Philofophiz Pratice in Academia Argentoratenfi , in Difputationi-

Commen

bus de Regam quorundam Hebreorum , praecipue Davidis , & Sa-

as

Memorab

—

lomonis, Regnis : quammateriam etiam alii quidam, partim ano-

ucpit Ty

nymi, fcriptisexcoluerunt.

Jus Canonicum autem quod attinet ,

volunt le:

fecundum illud in multis quoque cafibus in fupremo Camerz Impe-

ileclero

rii Judicio decifio fit : qua de re vid. Scriptores, qui deautoritate

vnda fün

hujus Juris in Imperio noftro tra&tare folent, quos inter Zefoldzs in

rum'temp

Differtat. de Librz: Turis cap.7. Zieglerus de Jure Canonico , & in

Regni qui

Differtatione de Origine & increment. J'urts Canorici, Hunnius de

Citca fne

ZIntbor. Tur. Can. lib. 2. cap. 9. A4lex. in Compend. Juris Cano-

lmperii c

nici.

Canifius in Summ. Jur. Canonici lib. 1. tit. 1. Zlller. Gezrilz,

publicam

& Ricc. de libris Juris. 44zdr. Fallesf. de Jare Canon.. Rittersbufrus

tbilivit

in Differ. Jur, Civ. & Canon. Zfrrzurzi Duck, de Author. Jar. Civ,

tice D

lib. 1. cap. 7. Et quo usque Jus Canonicum in Imperio Romano

Jetator, :

fe extendat, vid. Reizizg. de Regim. Sec. & Ecclef. l. 2. cl. z.

|

E

dip, & Li

€. 7. Carpzovius in Jurisprud. Eccle(. lib. 2. def. 152. Laurerbach.

inc ind

in Prolegom. Collegii Pandect, $. 9. & in Concluf. Forens. Exerc.

Vis op'm

I,th. 1f.

tidt, t

XXIV.

at

Qy;j?io

Quinta quaftio hicincidit : 4 4»o principio äycmdaftNotiziä

bif qyf

Inmperii, ut bodie fe babet. — Scilicerut ipía Respublica, ita Noritia

POLDI

4 quo.Prz'n-

illius perpetuis & variis mutationibus eít obnoxia.

&ipio ducen-

Unde varie &

dm etia

da fit Noti-

illuftriores illius occurrunt Epochze: ex quibus vetuftiora illa Ro--

dit Ofi 1

tialmperi, manorum Im

st bodie fe

peratorum tempora à Julio Czfzre vel Augufto usque

babet ?

ad Auguítulum nonnifi exterioris , quantum ad Notitiam , de quà

J vig

* k. l. fermo haétenus fuit, notz effepoffunt, magis jam huc facien-

tibusillis, quzad ResFrancorum fpe&ant. — Hinca Carolo AMagi,

Ont| IG

qui Imperium Romanum ad Francos transtulit, ordiuntur- plerique

Notici

Epcba hoc inilituturn , qui de Imperio Romano - Gcrmanico ut vocant,

9. &,

Caroli M. disquirunt.

Et fane, ut etiam hoc loco verba Zecleri in Notitia

lnp.

Imp. pag. 20

[

. retineamus, opus eíL notitia temporum inde decut-

torjm

D.

rentium , m

um

u.l-;as oþ caufas in hoc argumento, licet fiepe pat

cons

N Ptmc

*

677

—— t

Sacri kamnki Imperit.

U NT EER

imo of

congrüanthodiemo Statuiexeirplaexillius evi, quod pm"e 'Mona'r-

ipttl

chicum fuit, antiquitate petita, & fententiam utentium iis deftruant

Omes ounuit

Ottozis

0

potius, quam firment.

Ec quanquam ab Ortoze AMagzo novum &

G eebewt

maxime illuftre quoque efít principium , quoad Germanos jam per-

Magm'.

olitic St,

pertinere incipitilta Romani Imperii gloria, tamen & illud remotius

for quorda

e(t, & plus Monsrchicze poteftstis adbuc prz fe fert. vid. Becleri

Difputaiur

Commentar. De Rebus Seculi 1X. $ X. per Seriem Germ. Cefarum.

idis , &9e

Memorabilis etiam eft ztas a temporibus Hezrici IP. Imp. füb. quo Hevriee-

YHUH, Comn-

, partim dv

cocpit Tyrannis illa Hildebrandina Gregori /11. P. R. & ux quidam

rAdorum, t

od attit,

volunt lex de Electione Imperatoris ample&enda, in dubium tam

en p,iderico.

Sed & obfer- ru»,. rtp.

Amerg p

a Boclero vocatain Not. S. R, Imp. l. 4. c. 1. p. 92.

j deantortat

vanda fant reliqua Hezricorum , Conradorum , & Fridericorum prio-

uc Jl

rumtempora. Nequenegligends hoc loco eft Epocha fatalis Inter-

vonito, &t

Regni quod incidit in tempora Zrierici IT. Imp. quo tanta mutatio

Inter- Regná

Fr:zdericm-

j. Honnts 4

circa fines , j

ura, potentiam, dignitatem , adeoque etiam Statum

.

Imperii contigit : donec hunc reílauravit iterum,

ipfamque Rem- *

j, s r

Álhr.Guti

publicam Romano- Germanicam firmioribus fuleris, & fna virtute

y Ri

flabilivit, & tuta (ede denuo locavit, novus quidam Imperii & Au-

(triace Domus Parens atque conditor, Radolphus Habfpurgicus Im-

ibor. [

o Syirenfi lib. 4. cap. 4. in prin-

erio Noniat

perator. vid. Lebmanuus in Chronic

cip. & lib.j. cap. 9. per totum.

Conringims de. Finibus Imperii,

d ha.

hinc inde.

Author Differtationis, quz& prodiit nuper, varias no-

, Luinié

Vas opinio

nes continens, cui titulus Girünbliche Joiftorifcbe Soac»

foras at

ridbt, von

benen in bem Joepl, SRóm, SXeicb Seutjd)er Nation, vott

iberid) De8 3teepten ,

Qoiten De8 2ibleibens toeplano Svapfer8 t

bifi auf bieStegierumg be8 2lllerburdteudhtigiten $avfet8 LEO-

" Nj

POLDI vorgeme(enen Inter-Regnis. Eo magis autsm attenden-

illud inci-

; i Nozicia,

dum etiam illad I[nter- Regnum Fridericianum , quod in

nde t

dit Origo Septemviralis Collegii, quod Statum quoque

Reipublicx

m Imperii tenet ;

volvit-

lign i

noítre maxime refpicit, & ipfum cardine

ygllo

u

que. vid. Ozupbrims Panvinius de Comitiis

c. 6. ( ubi quidem circa

tAtf ; de'qïï

e

mvitalis Col

legii Gregorio Xx.

Originem & conílitutionem Septc

1 nimium tribuit) Becler.

; ht

Pontifici Romano in Concilio Lugdunen

"m

f

in Notitia Imperii lib. 6, c. I. p. 152-

160.

Plusautem Caroli IF. Carotj g

la

Sratum Imperii fimilitudinis

tüf

par

dmp. & Aurea Bulle etas ad prz(entem

p

refert : ex illa n. jam luculentius

comtmn

unicatio potc&atis Legisla-

4 n NOUU

inter [mperatorem, Ele&to-

d

(

torig,, aliorumque Majeflatis Jurium,

indt

res Principes & cateros Ordines [mperii, atque

adeo p;æfentis Sta-

tu$s

Panlü]

Q444 3

fept

u

m

^m

Es

678

| PREGIZERI D'i.jäz'plina NOtl.lti&

ceStersstioote

tus publici, & modernorum Imperii Comitiorum imägo el/ucevtï,

impruden'

quz fecutis temporibus magis msgisque formam hanc affumpíit.

u, &tan

Friderici 11I.

Unde a Zviderico Imp. qui vulgo Tertizs dicitur, ea Status publici

illim & fi

lineamenta, prafertim etiam quoad Collegium Ele&orale in Co«

jn Impeti

mitiis univerfalibus, qua cernuntur hodie, duci cocpiffe, quidam

no(trum

credunt, Qui certiora autem, & demonílratu obvia fpe&tant, a

Caroli V.

Auguüzn

tempore Carol; F. Imper. & initio Capitulationum modernarum ,

i

tam fuit,

quales anteifturi Imperatorem eadem forma non extont, repeten-

Piem Ri

dam eífe Status hodierni faciem contendunt, ut Becerzs ait l. c.

Comitiisi

Quamquam fÍtare etiam poflit , judicio Rac/elii in Introdu&. ad Jus

litionibu:

P, Germ. cap. 9. pag. 44. illorum fententia , qui originem Capitula-

Vellpha

tionum, univerfim fc. con(ideratarum, non ad Caroli V. fed mul-

Dochas

tum vetüftiora temporareferant , quibus Germani ( quorum liber-

dum effe :

tas omnizvo Regnum abfolutz poteflatis & zapGaciAzi tolera-

wit, au

- -

re nequivit) regnarefoliti funt : itautquem modum hodie Imperio

di novam

Regio verbis ftatuunt, hunc olim fa&is exprefferint : cum dubium

hi]rume

non fit, quin cam eligendi Reges, ( quoties fcil, cafus & neceffitas

patim R

locum fecit Ele&ioni horundem & Imperatorum ) quam Regiam

jura prior

autoritatem legibus determinandi poteílas Proceribus Germaniz

üu, fedö

olim fine difcrimine competierit: donec Ele&toribus poteftatem con-

—

hibebant

dendi Capitulationes folenniter confceriptas permi(ferunt Ordines.

in futunt

Infirumenti

Qui tamen rebus & juribus fuis aliter poftea profpicere cccperunt,

quïhus I

dum in Zz/erumento Pacis WWeflpbalica Avt. $. ^cautum eft, uc dcin-

phalicg

Pacis W'g]i-

f^4lica.

ceps in Comitiis de perpetua Capitulatione concipienda agerctur,;

fétentio

illaque ab omnibus Ordinibus conficeretur,

Quz materia occupa-

fhagienl

vit etiam Comitia Imperii anno bujus feculi LIV. & hac ipfa mo-

Phi)ippii

derna Ratisbonenfia, (vid, Rachbel.in Differtat. Academ. de Capits-

tlarinpia

latioze ) fed nondum perfecta eft: extante quidem formula conce-

titgig gl

pte Capitulationis perperug , quam inter modernorum Comitio-

kitlcati

rum A€ta refert Dz. 44zlz. in Reprafent. Majeft. Imp. part. 1. c. 12

Yvo be]

fed quz vim legis nondum accepit, nec promulgata eft, nsc ob-

RQ(iSbon;

fervata in EleCtione Augültiflimi Regis Romanorum J OSEPHI,

m'uas Qur

cujus alia prodiit Capitulatio a Principibus Eletoribus folis con-

tts, &

Ícripta: quz tamen circa modum conficiendi difficultates quasdam

Trelens «

experta eftin prefentibus Comitiisuniverfalibus, in quibus propter-

fitituy

ea Proteílatio quedam aliorum Imperii Ordinum in medio jacet.

:lm

Caterum poftouam füperftitiones Pontificie mole fua laberare cc-

, atque

perunt, iisque fuftinendis ac promovendisimgortunitas, vis

imprue-

FT

-

679

MUU aemnuu eine,

ii

^

Sacri Romani Imperit.

cceffit, mulc

is gemitibus c.onfcientiæh libertas quai-

nagb du

'imprudentia E

v afung

ta, & tandem fub Carolo

V. Igp. duce & Do&ore Luthero via ad

tatus p

illam & finceriorem Dei cultum commonítlrata fuit, reshac magnas

torale i«

in Imperio turbas dedit , cruenta & feralia bella excitavit, Jusque

ife, quit

nofirum Publicum etiam in multis mutavit: donec primo quies

i lpedat

Auguítan

z Confeffionis Sociis data, eorumque fecuritati conful-

yodernatut

Transactionem Pa(favicam Anno 15 $2. initam,

tum fuit, per

nt, t

Pacern Religionis Anno 15'$

*. fubfecutam, eamque Anno 15 66. in

busImperii, ipfisque Capitu-

dirus tht

Comitiisiterum aliisque poftea Receffi

od df

lationibus Imperatorum & Regum Romanoram , Tabulisque Pacis

Wleílphalice , confirmatam,

Et has omnes tanquam folennes

em Cqiu

qui accurate tamen dignofcen-

j V.

Epochas re

de agnofcit'Bæclerw k c.

dumeffe monet, quidexquoque

tempore ad hec noftra usque dura-

quorum lbt

verit, aut fal(o credatur duraffe.

"Nec ulla enim efl ratio numeran-

nia t

ab

di novam Epocham Status Imperii, judicio ejusdem Boccleri,.

od lnge?

Weflpbalica, in quo omnino magna mutatio, &

n dubium

Inflrumento Pactis

dum ncn tantum

partim Reftauratio Juris

noílri Publici fa&a :

x od

lraroborata, & novafan&ione confirma-

jura priora, Gantiqua mu

un M

funt, quz antea nondum pro definitis

;us Gu

ta, fed & definita quidam

dam etiam tunc indecifa, vel arbitrio

habebantur: quanquam qu&

T

, vel ad fubfequentia Co

mitia remiffa funt, in

in futurum commiffa

rint Qrie

m omnia co

mpofita. Inftrumento ifto Pacis Weft-

quibus nec du

g p

anquam fundamento maxime nititur Ststus Imperii

,1 Cüy t diln'

phalicg , uti t

Pacis Neo-

recentior : itai

lli faperftruéta quoque deinceps fuit Pacificatio Neo-

" g

snagienfis : exceptis pauc

is, quz in hac mutata, inprimis circa

masienfis.

"Tl

Philippiburgum atque Friburgum ,

& loca quedam in Ducatu Lo-

u

d hzec Carolo V. Duce Lotha-

r ipü W

tharingiz , proteftante tamen quoa

It

i C::W

ecordationis.

Perfra&ta autem. etiam hac

ringie gloriofe nunc r

& res

Pacificatione a Gallis ,

cum Status Imperii iterum nutaret ,

Induciarum

cias vicennales

Ratisbonen-

Id

novo bello proxima effet ,

perventum eft ad Indu

*e

ul

Ratisbonz anno hujus Sec

ulí o&ogefimo quarto ,

die €. Auguüi

frum.

p l

at

Cüy f

initas cum Rege Gallie : qu

as hic iterum pro fuo lubitu interpre-

y

Jl

denuo violavit, bellumque E* Belli pf

ptus, & vix per biennium fervans,

lica Germanige 45 prejen-

us 1

folsct

l

in quo opera danda, nec

quid Respub

praíens movit,

-

sLEOPOL. "*

u6

QUAS ;

patiatur detrimenti

*

uz ut armis lInvi&i(fimi Caíari

"

& Pace quondam his procuran-

bus pWPl

DI, Imperiique; X Sociorum ope,

qoil

habet.

da, denyuo- inintegrum rel[tituatur , o;pusx

XXV.

Jobe

du

qll

Ó v j

j

E

689

| PREGIZERI Difciplina Nokäæ

MATY

AR

[ onssisnmitd

XXV.

] aminc

Cag;zi;z'o

Et hzc quz dicta modo funt; neceffariao

änino ad D-ifciþli'hä»m

| p Thef

"DATIAFIU

*

Rerumpubli-

Notitiz Imperii noflri effe videnrur: quibus ad commoditatem &

gii [0$: :

caArum , ad

decusaecedere poteft quoque Cognitio variarum Rerumpub'icarum,

| rngiutz &

commodig,. de quajam ante aiiquid tangebatur : Romanz inprimis , quz multos

1 d fed h

zem, Ó ufum, nacta eft Scriptores: & Germaniz veteris, de qua videndum eft

Conferre

Difciplina

opus laudatiffimum P/jl. Claverj : necnon Germaniz mediz, quam

Gentium ]

bujus.

in publicis Differtationibus do&tiffime de(cripfit Pazlus Hachenber -

| qu Jus?

germi: qui Differtationibus etiam aliis optime jam mereri capit de

D

w $p«

Hiftoria Ang'ie , & Daniz, quam jungere illu(trande Hiftoriz Pa-

'

topi déd

latinz , velut cognatz illis voluit, ni fata praematura tanti jam Viri

|

Nomano.

illud impediviffent.

Sed & innuimus hoclóco rurfus Galliz, alio-

to faife,

rumque Regnorum & Imperiorum per Orbem notitiam. Adquam

|

|

yum; io

comparandam, preter alia fubfidia, & adminicula-, inter quz ite-

] quad dr

rum excellit maxime ufus & experientia, faciunt inprimis etiam

| lh quo y

Scriptores , qui omnium fere Gentium Respublicas defcripferunt ;

quos inter communiter refertur 7/ob. Ludovici Gotbofredi Archonto-

Qebto pi

logia Cosmica olim in fummo pretio habita, fed quetota defcripta

, Ühocqui

elt ulterj

eft ex libro illo, qui Lingua Gallica prodiitfub Ludovico XIIl.

Gallie Rege, authore quodam anonymo D. T. V. Y. Regi ifti a

Dublicgs

videri d

nobilibus Camerz officiis, cum titulo: Le Erats, Empirt, &

Principautes du 7Monde: — cui libro, in Latinum etiam & Germani-

| d

cum fermonem converfo , tabulas deinceps zri inci(as addidit Z4az-

«t Chr

thaus Merian , quific pretivm illius auxit. vid. Suipicius in Differtat.

dilputa

ftolz 4

cit. p. 131. Inter hos Scriptores recenfendi porre funt, Cafparis

Ens, obvariaafe editaopulcula: Franc.Sapfovinus de gubernatione

COntiat

Heidell

diverforum Regnorum & Rerump'ublicarum: Joannes Botheras in

Relationibus univerfalibus, Pbilippus Honoriu: in Thefauro Politico :

MUT) iü l

Jf. C. Becmanni Hiftoria Orbis Terrarum Geographica & Civilis.

lim de

Lnucas de Linda, in defcriptione Orbis, & omnium Rerumpublica-

tto; D

rum, erroribus quidem alicubi, qui vix in ejusmodi operibus adeo

lmenti

vaíti argumenti evitari ubique poífünt, refertus. Et huc pertinent

, Dh

quoque labores Elzevirianorum , -qui hoc egerunt parvis libellis, in

V, o

quibus omnes ferme Respublice per univerfüm Orbem deícriptae

Qiellior

funt: quarum Authores uti fünt varii: ita diverfi etiam funt com-

anu Or

matis, acpretii.

Commendantur autem prafertim inter illos Hel-

"

.lj*:?cag

tía Si»/leri , Respublica Veneta Coztarezi , & Andlia Th. Smithi, ju-

"W ad]

— ficio accuratiore Politico fcripta. — Egit de hac materia amplidima

Hieqs

etiam

v

Saced Rorht Insperis.

diteus i.

—

$8 j

O Cänrängäm olim , 'cui eripuit deins

etiam in Collegio quodam privat

Eu um

ceps Thefaurum Rerum publicare

m fo. Philippus Oldenburgerus , plae

hmodin i

giireus: contra quem propterea

Epiftolam monitoriam edidit Coz«

us & perfectius expe&tatum

ürmpibicam

visgius: a quo opus iftud deinceps pleri

dpa

i, quz mu

eft: fed huic Author fummus, & par tant

o argamentoimmortuus,

zum Cogsitio

videndum d

Conferre huc etiam aliquid poteft Co

gnitio juris Publici alia

urisPullici

otitía Franciz ;

? media, qut

Gentium Europzarum: quo [pe&avit Lumnass in lN

4 TY

aliaruna

udu Hachetin

ET0tis

tubique felici-

Gentium.

qua Jus Publicum Galliz exhaurire voluit, nont

»

-

nereri copt

ter. Specimena

liud univer(alis hujus cognirionis Juri

PubliciEt- Esropeaz

blici fum,

le Hillori P

ropzi dedit Dn. J4a

nritius in Differcatione de Principiis Juris Pu

t j V

Romano. Garmanici.

Fertur etiam JCtís Helm(tadienfibus in

anls

v Gillie, d

mo fuiffe, aliarum Gentium Jus Pub

licum, certo contexcu defcri-

um At

ptum, in lucem emittere; quam

in rem ja

m prodiit Tentamen ali-

n Academia Julia impreffum,

, intrqiait

quod de fure Publico Regmi Dania , i

inpriris t

n hoc etiam univeríali argue,

in quo via oftendebatur, quomodo i

Nomin:

- batur DifT:rtationis illius Aus

; defcripferum;

mento progredíendum effet,

itamen talis haberi noluit: & oniffus

li bt

'

thor quidem Conringius, qu

g lt

eft ulterior labor in ceteris Pro

diit etiam alibi Nicol. Chwalkovii 74£

;r

Ludorit Xï.

Publicm Regni Polsnia , vult

a notatu digniífima continens: ad quo

f

dan, in quademultisrebus

j y. i

videri debet Exercitatio Anonymi cujus

ad Rempubl. Polonam (de qua fcriptis ít

iis optime quoque meritus

, EWPW ]

m & Gu

e(t Chriftophorus Hartknochius)

pærtinenti

bus candide & modetfto

fasaddiditm-

difputatur.. . Nec filenda hoc loco íun

t foachimi Hagemeieri , Epis

bus cüm immoreretur Author

m

ftole de precipuis Statibus Europe , qui

contioauationem addidit eericur Gunterns Tbulemari

u$ Atademiz

A& EL

:!(—l*

tiffimus.

Addi hispotett Furia-

l um

Heidelbergenfis Profeífor exce

x

p^-

Á

Í

ici, Romano- Germ,in pt

[

'æmïü

; abiqui«

t p !

rius in Inflitut, Juris Pub

5

olitt

co, Hi

i

panico, Auglico, Danico, Sut- Cooritio

(aur!

dam de Jure Publico Galli

oditatis & or- P^ilofopbia

j 8

Ql

cico ; Polonico, colligit.

Nec male ad ea que conim

Primsc .

m hoc locoinveftigamus, tcfertur quo-

Kcmmpubü.f"

nomenti fünr in Notitia, qua

u1

*

DP

Tï&'täjä e 71-5*

& tranfcendentalis , q

Aeew A

-

detaphyfica dici-

dentalis.

yperibus ?

- que, Philofophiz primz

hp

ettit

tüt, cognitio: cujus imperitia qua

liter tnultos (zpe dubios teneat in

s Publici noftri; quando de con-

Ój hbcnlsi I

qua(tionibus graviffimis etiam Jari

l ptz

3 leges fc

rendas adbibendo, deque

pm d

Íenfa Ordinum in Comicis circ

j [ü

g o

Majeft

ate, & partibus ejus, fiv

e juribus fermo eft , eftendit Zacle«

l

E

S

[2

b

8. cujus Philofo-

g il

rg: ad Differtat.

Ottonis de Jure Publico pa

ateria de Unitate Raäpæbäi:æ o

ftenditin

^

, il

phiz quoque utilititem in m

g

1 Jf IH]

u

s argumenti ïi:;ce:llamäïï Dn. Á

a

:

lpi-

f

i

Diiïa:;tlatione (upra ixaudam huja

fius :

Rrrr

682

PREGIZERI Difuplisa. Notítia

H

fu:: ne quid dicamus de Grotio, qui hujas etiam tranfcendentalis

st "

Philofophie fubfidio multa praftitit in immortali opere de Jure

tiils Mor

Belli & pacis, ad decidendas etiam accurate controverfiasillu(tres,

iftviens p

quz moventur inter Reges & Gentes liberas.

Geographiz autem

tilte-goff

& Genealogiz Familiarum Illuftrium cognitionem hoc loco non

fodum aut

repetimus amplius, quia illa fupra fub Hiftoriarum Notitiá com-

&cientiarum

prehenía jam eft, nec (ine ratione a Racbelio in Inttod. ad Jus Publ.

Wt Germa

Germ, c. 12. & 4 3. tantopere commendata.. Addi his poteft quo que

Qm quoqi

Meraldir4, cognitio Heraldice, quz & ipfa per modum alicujus Artis & Di-

ld ma

fciplinz tractati poteft, atque ad Notitiam Dignitatum Illuftrium,

Ítqua ade

(in qua materia notum eft excellens opus Becmzassi) Jurium, &

qua hoc ]

pratenfionum omnino pertinet. vid. Zapizgius de Jure Infignium:

& Maxime Reverendus D». D, Spenerus, qui incomparabile Opus

Q9 Voto

Heraldicum , jam utraque parte, Generali & Speciali completum,

edidit, in quo nontantum Hiftotia Infignium lllufttium , fed opu-

lentiffimus Thefaurus Rerum Germaniz , & totius Imperii noftri,

imo etiam aliorum Regnorum, continetur; cujus Authoris Sj/-ge

Genealogico - Eliflorica etiam in argumento, de quo paulo ante di-

&um , laudanda eft. « Addi debet huic quoque fuo merito nunquam

fine fingulari laude allegandus, Stemmate, Virtute, & do&rina Nobi-

liffimus Dn. 25 Zvf in Notitià S. Rom. Germanici Imperii Procerum

JOT

Hiftorico- Heraldico- Genealogica, ad hodiernum Imperii $ta-

tum cognofcendum bene accommodata.. Plura, & quz univeríim

ad notitiam Reipublice pertinent, hoc loco non addimus, vid, dé

P

his Bacleri Differtatione JVotitia Reipublica : item , de Studii; Hel-

vidu Prifcs: & illa, qux Inftitutionibus Politicis laudatiffimi hujus

Authoris inter Differtationes ejusdem argumenti Pelitici annexa

eft Vigefima , de Hfforía Politica Rerumpublicarum €4 Regnorum.

TC

Nec Polymatbia denique reliqua hInc abeffe debet: de qua videatur

Polsmatbia

unus inftar omniumJVevverius, | Nec Fisfforialiteraria : dequa vid.

Lierarie.

Hifirig Vockerodtii utroduéliosn NotitiamSocietatum Literariarum, Et huic

argumento inferviunt quoque Papebrocbii , Cenforis alicubi 7Mabilles

nii , & Sociorum illius, labores: & Diariailla, fournalsdes Scavam

à Paris: Giorzalide Letteratiin Roma, Parma, Venetia: 4&a Erudi».

torum Lipfevfia, quibus multum ve&igalis eft literatus O:bis: item

Nonvelies de la Repnblique des Lettres, à Rotterdam. BiblsotbequeUni-

verfelle àRotterdam ; Zibliotbeca volantein Parmà: AMercure fcavane -

te: EC Ephemerides Sgavautesà Hamburg: & fi typisexpreffze haberi

po ent

/*'ä

275. U

2

"-

455

VAU Ea

Sacri ——

inícetdendi

vfineri Ephemerides Politice , necnon incompa-

pofï'cn/ 'Chgriflopb. F

am noftro argamento

putje

rabilis Morhofii Po

Iybiffer : ex quo Notitia eti

lia ac (ubfidia hauriri

TTTE

inferviens peti, & ad

hanc Di(ciplinam confi

uemade

xaphie at

utiliter-poffünt , przfertim

ex libr. r. cap. 1. 2 & 15.

hoclocown

modum autem aUgumentis omnium

fere divinarum & humanarum

Noità «

Scientiarum & artium Societates & Collegia,

hoc imprimis Seculo

d u

Galliam , Hiípaniam, Angliam;

Italiam, Sue-

per Germaniam ,

Daniam , contigerunt? ita ut par inftitutum exco-

jpodquot

ciam quoque , &

y Artis & D

lendz magis Dod&r

inz Politic (cui multum ftudii adhuc deeft, &

v Dlodcm,

in qua adeo multa inveftigand

a reftant, ) & huic ipfi Difciplinz , de

) Jim, t

qua hoc loco breviter a&tum , accederet , op

era pretium effet. In

urt Infgri

quo voto hac vice finimus.

wardbil Oj

US DEO.

LA

Ji conpus

vium, fedot

fropeti d

XXI.

hutorit J

h

)

1

m

& DISS

ERTATIO -

ytrio n

doiuNe

yerii r

P

OTESTATE PRECISTJE PRECESIM-

j Impf[ll n

CESSIONEMIN, -

quz ii

J PERATORIS PER

ia d

ALIUM TRANSFERENDI,

"] Slüdffi" .Iþ

l

PRZESIDE

quilim

lii 197

REINHARTH,

JCTO;

T us

TOBIA JAC.

jc ul Vldüm[

COM. PALAT. C4ES. JU

R. FACULT. ASSESSORE ET COD.-

4 4

P.P. CIVITAT.

$YND, ET CONSULE

b

PRO LICENT1A Defesfa ab

nim

xcule

ABRAH. GO

TTER GOTTSGHALCH,

il

m

Pirnen[. Mifnic.

p

il

sO b" u

ERFORDIE-» 1739,

m

u

DE

Rrrr

T

Ji

i

yli

d

i

s

$

.

T

694

REJNHARTE de Poteflate Pracifla

|

DE

t

W.i

POTESTATE PRECISTJE PRECES IMPERATORIS PRIM

ARIAS BER,

J ate df

CESSIONEM IN ALIUM TRANSFERENDI.

] JDL OLl

DISSER T4710 1N

AUGURALI1S jURIDICA, -

y

1 MARINLU

g! !.

4

| Y DEERRIN

T ut neminem facile fore, nifi qui in Juris Publici prudentia pl'a'ncihö-

| tumenini.

fpes eft, exiftimemus , quem lateat, non

paucos, tam eruditione , quam

7 si Donti

deé&trina & fáma celeberrimorum & egregiorum Virorum in Juta Pree

; &lnfituo

cum Cafaris primariarum fatis follicite jam tum inquifiviffe, earums

ET

que ideam ex fonübus füis tam di(erte ha&enus delineaffe, ut integram hancce -

A&/D L. 8, D]

,

do&trinam fatis illuftrem feró exhaufiffe videantur ; Cuienimincognitum , quid ^ -

1

! i, MC

ín hoc genere ex inftituto praftiterint To. 4 cHoKIER , Canonicus quundam C Fi-

. ntori a

ï ]

carins generalis Leodievfit, necvon Abbas fecularis P[etenfit , primarias preces kR«

.] üts : j

DINANDIL, rur. fcholiisilluftrando ; nec non pEr&us vARCEULUS, RICCIUS,

3 Josttnux

FELTZIUS , MAYERUS, L. B. DE LINCKER FRITSCHIUS; precipue vero Excell Da.

j R&:manæl

ERIEBNERUS , ut jam Dn. BoEHMERUM in f. C, P. L. 2, /, . omnesque fere Juris

plius faif

publici fcriptores fyftematicos taceamus, ^ Nihilo tamen fecius nos de T hemate

jue, (emi

inaugurali non adeo trito ac vulgari cogitantes, propofito noftro: fura precifia .

Inperator:

eirca ce[fronem precum eonee]Jarsm (pecioíius inveftigandi inflituimus, cum non

Dorat di

pauci fere publici Juris fcriptores hocce argumentum fatis quidem dignum vl

&ddnit f

Icco penitus pede praterierint, velfi quidem iftud attigerint , duobus vix vcrbis

Á d

ilius mentionem ipjecerint, ac Ceffionem quidam fieri poffe ; communitet

| nf 2

affirmaverint , fundamenta vero hujus fententiz neque fatis adflruxerint , tantum ,

1

N

abcft, ut rationes, quz negativz favere videntur , temoverint, illisque fatisfe«

ï tis com

€erint, veletiam modum , quomodo ceffiones ejusmodi valide fieri

poflint, j

À

m--

] Inperj]

effe&u earundem oftenderint, & demonftraverint.

um [mp.

ll. Quemadmodum vero ut fuccincte brevitati tudeamus, temporis & in«

E

ftitati noftri ratione admonemur ; Ita melioris ordinis & perfplcuitatis caufa, pau-

Uib /

cula quedam de genuina precum primariarum indole, quantum quidem ad.

| "V-P.clz.('

eaodationem propofiti themaris fufficiet , antequam ipfam controverfiz flatum

u ÀN

aggredimur, pramittamus, non inutile fore credimus,

ï Pïimäfiäs ;

Iil. Primariaram itaque precum Imperialium Jus in eo confiftit, ut S, Ce-

! Mtum

farea Majeftas Jure, quopollet, proprio, per univer(um Imperium in capitulo -

htj

vel monafterio mediato , vel immediato , una vice, unam perifonam., fecundum

naturam beneficii, normamque ftatutorum & obfervantiz idoneam, ad bene-

Noin g,

ficium Ecclefiafticum vacans vel vacaturum , tám in men

capitularibus immediate vel

fibus papslibus, quàm

B]

mediete eo effectu prafentarepoffit, ut preciftaaliis

omnibus fit przferendus,

a,fm?, iü

& íca pi;qlg velalio Collatore admittendus.

i a

.1V. Ex. :

"n

Preces bopevatorie. cedendi.

: 622

I1V. Ex'quo autem fare preprio CAESARI jus

precum pïima*ria*mm compes

ib re&o nomine coNs

At

tere afferimus , À (ententià erroned JUsT! FONTANINI , qui f

RADI OLIGENH látuit, nec non WILHELMI DURANDI, fic dicli

SPECULATORIS ,

4,

MARTINI URANII , PEIRI GREGORIJI ; SYRINGII , GAILII , aliorumq

ue, quos addu-

cimus divorti

um; Ho»

xit prEFFINGER. ad Pitrzar. Tom. 117 p. $9. iri. $, merito fa

non aliter , nift ex fume

aplat

rum enim errores, qu

/,

ibus Imperialibus fcilicet precibus ,

fila

iO

li

*

d

mi Pontificis indultu, feu privi

lcgio locus relinqui volüit, ficut fatis fuperque

EJO t* Rgi&ïæfgät. ?ïd'ï, Pri?5, Prec.

d uile

ex inftituto jam tüm explofi ab 45AM0 cORTR

6

iffe, u

Sac*at. Iroperator. Rom. Germianicts , [:'z'e pravio Poni

iftcuma

s

ffenfu cempetentis s

Item L. B. DELYNCKER visdictis Primar. Prec, Cafar. Maj

eflari proprio inre competene

pm hira

LicENT Differa

yium,

tium , nec nou excell. omugBNERO JDiffert, de Peimar. Prec, ómper. O

29is temittimus, quo cers

TM

tattoni oppo[fté.

]ta ne actum agamus , adillosnos eo m

lto minus

é LEOPOLDUM , Inu

ia:precmæx- .

tius cft, neque Div. Impp. FERDINANDUM IIT, nequ

V]. de Sedis

TOSEPHU

M, & AUGUSTISSIMUM IMPERATOREM MODERNUM CAROL,

), AC |

Romanz puvilegio vel indulta

in precum fuarum conceffionibus ullatenus atri-

; x

AtÍ

[2

cum, proptio

ae fec d |

plius £uiffe follicitos, quin poti

us illud Jus; tanquam Majeft

N'eftphalicà 2drz, P. $. 19, €7 26. iftud

de Thunt

jure, femper exercuiffe, pofiquam pace

H

ceptis verbis confirmatum fu

L

t, de quo non pauca, eaque

| ?m;ïffï;ï'

Imperatoribus, con

notatu digniffima Precum Impet

lalium teftantar diplomata, qua non tantum

jy, um I*'J

]i',]o L. 3. !. 2. go 9; lä'lf. Q-Pg 90.

ádduxit fupra landatus PFEFFINGER. ad Priar. Tom.

; dignn!

s virtét

feq3. (« d qui extant quoque in ELECT- JUR. PUBI, Tom.

FILp. 95 & ransa Cotanteo

communit

Gin$. 7. 0. p. 25?- fe24-

^"

V. Per u-

verfíim porro

Leterism cum ej

usmodi jus Precum Imperato»

xipt, t

Ele&ores , aliiwic

ris competere dixinius , pet h

oc ab illis precibus primariis , quas

jjouctt

&

(11

£

-

-

ftam eft, he enim non perto-

Impetii P:

incipes concedant , diftin

ui, manif

t*

H

rrarum vim tantum exerunt inregulas fice. g.

poläm '»wm

tum Imperium, fed intra fines

Eminen:iff. & Sereniff. ELECTOREM MOGUNDD

N

IT ]À

n

: primaïäarüm Precum jure in

yort i

onini'bus*Archiepiffïcpzms fui Ecclefiis & b

ficiis frui, teftatu: HORNIUS Prad.

TA

far. P. c. 22, $. 4 à voRguRc Parat. Jur.can. c

laf. $. p. 289. BERMES f. P. €. 27. $ 39*

du

1OR, SAX. quod Preces

THULEMARIUS OUovir. cap. X. $. 6.

Item de potent ELEC

&

ia

i d n

'äai

3Soratus dederint, ex fideDi:

primarias ad Mecsburgenfem «liasve Ecclefias!

p

( Op. 7ur,

&

; Tomn. 1. Se, 6, $, 2. lzt:d,

du

plomatum conftare adftrait Dn. GRIEBNER

u

p.181, De ElectoreBranden

buigico , OBA

ECHIUS ad 7. P. W. Ztrt. 5 $.. p. 149

"7

at

nec non LONDORP, Z.

45

Cent. atl publ. L,

12, 1 127.6.73. videri poflunr,. Quo

(

Ed

di

vero in gaa!z'äet capitulo Jenpevii inase

ato , vel enediato Jure precum pzima:ïaïum

nb

füimus, id, quod ad protettantium capitula

u

gaudere Imperatorem fupra $. IHI. po

yr, 1

. F. ita intelle&am volumus, utin smme-

attinet, jaxta frz. P. $. 18. 3 26, Pac

;gaüaahlf

olim p

reces exercuit , illlas iadiftincte , Gcita

^« diatis capitulis, in quibus Cxfac

ieipes

y l

.R:ïä D

684

REINTIARTH de Poteflate. Preciflo.

mb p

u'sprimzri

refpectum ad aiini decretorii poffeffionem , in sediatis veo , quatenus intermino

critico Ka/ezd. 7an. (624. in poffeffione fuerit

tibUs , €01

Vil

nis ratione, impofterum exercere valeat.

; habitá infuper in utriusque religio-

Ciitaloe

VI. Non verofolum immediate , fed mediate quoque jura precum primariae

nun4

rum exercere Cafares, certum eft, — Pofterius contingit; tám pet REGEM ROMA-

-

mel conce

NORUM , vivo fcilicer, & ad gubernacula fedente Imperatore , ubi hqd jus ex Cz-

-

faris indultu exetcet Rex Romanus , cum Ó contrario Cafare mortuo,, jure pro-

preces ptc

Cantsad c

prioidem jus cidem competat. rnurscu de Primar. Prec. Cap. 3. $. 3.C$ 4.. Deinde

qutvimg:

etiam pex eMPERATRICEM. INam & hanc vigotreinveterata con(uetudinis in capi-

tulis fexus fequioris ex indultu Auguftiffimi Conjugis preces perfonis juxta nore

DInt, e, P

preces ipf:

mam ftatutorum & obfervantiz, habitá pariter religionisratione , idoneis, cone

p

cedeze folere , & poffe , extra dnbium effe exiftimamus cum Urnic, oBRECHTO 44

eneficium

precita m

Inff. P. L4rt.P.$.18.p, 16 8, sRYCK de Jur. Papal. Princ. Evang. £. 4. $. 5, confcra-

jus àc pot

tur quoque D». sóHMER :» uf 7Mod. Jur. Can. L, 3. t. 2. $. 105. ubi precam REGINA

-

6l FRITS

BORUSSI.£, aC COMITISS/E LIPPIENSIS commemorat, de quarum altera videri po-

Certillimn:

teft rasni CotaatS^Canfelep 7em.;.p. «$1..— Quod Imperatores quoque pre-

Vicanuig

cum fuatum jus aliis ftauibus in certis Imperii provinciis fuo nomine exercendum

'P'-Ln fn

demandaverint & concefferint , ex Diplomate NrENcEstAT, Imperateris, quod

ex EREHERO , & conrngJo allegaxitsrguvius, in fzr. Publ. prud. cap. 10, $. 21, vi-

- VIit

hominat

gore cujus RUPERTO , ElectoriPalatino anno 13 26 indul6t, ut ipfius nomine per

m vacam

Diecc(in Spirenfem, & W/ormatienfem utatur precibus primariis, fatis con»

ftat; Quid? quod idem Juris primariarum precum exercitium ab Imperatoribus

ATX

a

Oftdtgt.

comitibus Palativis interdum concedi, fupra laudatus celeberr, osRzcHrus ad

D6, Con

Infir. Pac. Viefiph. Mrt. V. 8.18.p. 143. affitmare non dubitavit.. Quid autem de

Vicariis Imperii intuitu juris primariarum precum fit ftatuendum, ad pereruditam

at2 Qer

Diffztt. magnif. Dn. en1EBNER( de Primar.prec. Vicariorum Imperti brevitatis cau-

ME [;,/,. !

l0 ]Ies

fa nos remittimus , ubi torargumentorum ponderibus eorum fententiz , qui Vi-

cariis Imperii jus primariarum precum iverunt denegatum , fuitoccur(üm ; con-

tra vero proadftruendo iisdem cali Jure tam actiter pugnatum , ut extra litenifere

9f

lcnenun

pofitum effc videri poffet: Vicarios codem modo intra Vicariatus fines , quo Cz-

far in toto Impetio, tam in cafu(edisper mortem, vacantis, in omnibus Eccle-

1",!"

fiis, quàm in cafa abfentiz , velalterius forte iütercedentis impedimenti , in eis,

ubi abfens ; vel impeditus Imperator fuo jure ipfe adhuc non eftufus, exercere

queat, Vid. Aun, nuit, cap, P. confer. prEEFING. 2 Not, ad Fitriar. T. l1. L, 3.1.7-

t pote

$.2.l. a. p 6t9. fega. ubi pag. 610.

Impetatoris Div. rgoporpr refcriptum ad Aucu-

, p

STuM , zdrcbi- Epifc. ,

7!

4gd. adminiftrratorem dire&um , füb dato W/ien , 4.13./4^

COt(rin

1672, allegat, ex q

fs

ldum

PL ABpateha aulam Imperatoriam Vicariis Imperii turm tem

h

r1$

o

N

685

Preces. Ipperatoris cedendi.

x

Sruaomee

hst

ris primatäas þn-:-ces conferendi po

teftacem expreffe di:negam: ,v(oläsque imperato-

-

ribus , eorumqae fuccefforibus , idem illud jus afferuiffe.

.usquue!igw

V1L Semel vero, & una tantum vice in to:à vità Imperator hoc jus in uno

Capitulo exercer, nguwiGEs ad. /nff. P. I P. $. 26. Iu y. p

40$ TiTi0S, Spec. 7. P. La

uo no5 deftituvs, fe-

xumpritt

g. cap. 2, $ 32. ex quo confequitar ; quod precibus eff-&u í

MGEM OU

lium collatorem novg

mel conceflis , ad idem Capitulum , vel monafterium aut a

ihocjusexCæ-

impetiri non poffint , quin potius tali cafuconce

ffioben:ficii va-

preces pro alteio

o, Juepre

cantis ad ordinarium collatorem pertineat.

Notanter vero ejusmodi preces re-

& D

Si enim priores effe&tucarue-

quifivimus , quac «ffe&u , (üo non fuere deftitutz.

ndiisincp

morienre, vel

rint, e.g. Preciftà, antequam beneficium quoddam vacavetit,

fonis at

preces ipfas negligente autrep

udiante, fiveintalem (latum incidenre, in quo ad

intuitu Capituli catholici , fi

, idnno, ?

beneficium , in capitulo redditur inidoneus, v.g.

i oUa

mperatori per novas pr:

ces alium nominandi

precifta matrimonium contrahat, It

46j 00

jus ac poteftas ompino compertit, re

&e ita docente crrock15A de prim. prec.p. 24

m

cum FRITSCHIO depríps. prec. cap, j. srRuvI1o/ynt.

]. P.cap.10:$. 36, Hocquoque

fe, aut quo denique

st

cettiffimum, in arbitrio Ceíaris, quo anno, aut quo men

yes qngüt Pï;'l

vacaniiz cafu prafentationem facere velit , fimpliciter cífe poitum; rir1us, äaaf

nl

]. P. L. . c, 3. $. 20.

| !M.ïiil qü?i

VIH. Preciftam, hoceft,

perfonam in precibus ad beneficium prafentatam

, illum ita compatatume

ffeoportet , utad benefici-

»[u ' 10,5'22(1'

& nominatam, quod attinet

Áigg nf

um vacans juxta ftatuta Capitularia velo

bfervantiam fitidoneus , Zuf). P. W. A4r:.

(

j

!]

tandas

sitis,

[

]

V. 8.18. 68 26. alias preces fuo deftitui effe&u, nec capitula ad iftasaccep

j

Hinc fi beneficiati omnes in capitulo (int vel Princi-

jb [mplläfm

!

obftrisgi, eftin propatulo.

pes, Comites , Barones , vel Nobiles , aut Do&ores, feu Licentiati,

precifta tali

r, o

l

u1

chara&ere f, qualftate non cortuícans ad beneficium vacans haud recipitur. HER-

MES Fafr. . P. cap. l. $. 24. — Quin imo , fi juxta capitularia ftatuta non nifi cales

i

^

aibrerta

nobiles, qui veteris funtprofipie , & multarum imaginum, ad beneficia & pre-

bendss admitti queant, fed e. g, pracife requiratur, ut ab o&o genetationibus

metits d

(

p

adyt 9[nen nobilitatem oftendant, preciftam tot

partium enum:rationibus non

ol

fuflicientem furrogari non poffe, re&e concludit, nswwtcEe ad 4pff. P. drt. P.

$. 18. lit. 6. p. 24 5-

Nequead beneficium R egulare precifta, qui non eft regularis,

fintis qllü

]

f. religiofus, cHockiR £s Sckolis ad prim. Prec.

Se&, 2. $. 27. multo vero minusin

gmmbllsEC

iment

Capitulo catholica talis, qui Auguftana Conf.ffiohi addidtus, vel vice verfa,

gtl

-

ul

admitri poterit.

J

IX. Precum primariarum objedta

m Aeueficta Ecclefiaflica vacantia vel vacas

M

A

tura copftituere, res ipfaloquitur, — Unde error, quem non pauci, inter quos

jpuum

((iel :

M

Befoldum , W/ehnerum , Speidelium , Struvium , cum aliis deprehendimus , ex

LY

"

d

um

0 errant , qued preces primarias , & Panis-SOtiefe / uuum idcmque $£Tþ, &p

4$

688

REINHAK de Peteflate P?eäy?(;

od

las de

has,, illas indigitari , ex ftiméat, eo apparet laculenrius. Rc&äxeniin Mul *usiä

tüt Con!

Repraf. Majefd. Imper.p. 2.€. 33. 9. 253. f. 94.3, Panis- SOtlefe) & preces, Qbfa&ä*:c

ita ditingui ob(ervavit, ut hz fola beneficia Ecclefiaftica, ille verto alimentorum

fb €

certam portienem pro objecto habeant , ac quzdam provifiones fint , ab Imperas

CAROL

416 M

tote perfonis laicis conceíLe , ut alimenta ex ceenobio quodam ad dies vitz ha

TEANI

beant; Germ. Qïügä'(;ïyï*äffäga um Zdpen-Dftunbe/ Ulb Prefentarianse

Ghtifften eines Sapfer

$/ auff ein G DttessS)auf um eítie Dfruabe

ii

ienfem

gu d

9

brück, |

ben unb ä*?ïääæ einem sïätæ:aäieæev.

N

WN'ehner O£f pr. *ve;,XP;zäixg

tm acu

*Briefe.

ptimati

X. Ex parte Precifte, fi precum Cafarearum effe&a deftitui nolit, requi-

ritur, ut illas intra menfem & die notitie, Prebendam cffe vocantem , Collatori

19 nom

ordinario decenter exhibear, ac ut juxca earündem teriorem procedatur, petat

tum füer

tbodum

atque urgeat. Quo fpatio menftruo clapfo, nii juftarum ignorantiz caufarum

allegatione & demonftratione co

nt

Bt

fal(am

amacia purgari queat , preces ex patteprecifte

expirant , qui (iz negligentiz imputare debet, quod in ptafentandis literis Cae

expediti

fateis terminum przfixum non obfervavetit , qui propterea ufuintrodudus, ac

tommut

Collator.

preciftze praícriptus, ne diutina nimis Ecclefiafticorum bencficlorum: vacatio

damnum inducat Ecclefie, Fritfch. de fwr. Prec, Prim.cap. y,qu. 3. cap. [i cleri-

AtetUS e

€41 1. de Praébnd, C dignit.in6.

Neutiquam tamen hoc eatenus accipiendum ,

Cario & a

ac fi precifta pracife beaeficium aóu vacans, aut primurm vacaturum acceptate

Yià exeqi

Xl

debeat. | Poterit enim optimum, quod fibi arrider, expe&are , adeoque tam prie

mum, quam fecundum omittere, & tertium demum, fi nullum ancea jamtum

precun;

acceptavit, optare, quo vero femel acceptato, variatio amplius eidem non pet-

potc?ï,

mittitur. Hermes. Fafr. f. P. cap. X4. gn. y. arg.vap, Quia cunélis 1. de conc, prab.

giatie

$5 6. ubi tamen cautelze loco preciftz obfervandam , ucfingulis vacantis benelicii

i

B';'Hn

vicibus, per Notatium, & teítes collatori & cap

&i M

iló voluntatem fnam dilucide

lu f,o,

declstet,, ac per proteftationem interpofitam jura precum conceffatum confervet ,

geda$

notamque negligentig hocipfo feavertat ; vid. Prz

lt ef

judic. JCtor. Salisburg, apg.ld

Hermes /upra cit, tr.cap. Xl qu. 4« m 63«

5

"

Tádicatu

XI. Intuitu Capituli £. collatoris precum Czfarearum

iegitim: exhibitarum

ptefe

m

effe&us iu eo potifimum verfatur , ut preciftam , fi ceterafint paria, nolens vo*

* homj

lens teneatur recipere, idque five beneficium f. prabenda in menfe papali, (ive

—

Tiito &

extraordinario, velin Menfe Ca

pitulati f; ordinario vacare contigerit ,. fiveetiam

—

alius jam tum ex

&E

$89

: um

Gantiam habuerit, dummodo vacantizeson ex cauía permutae

ma?

tionís bonà fide inter beneficiatos utri nque factz extit

ii

m

dem fronte vi & natürz vocis:

erit, " Refragari primá qui«

y It

Precum videtur , quodill

um, ad quem dircee;

--

&d parendam ita adftringere dicantur

, ut etiam Impp. toties, quoties contra«

Pütion

li

dictionem hujus yel illius

capituli minus fündatam metuant, precum renori clau.

WO hl

falam

æ

ya

689

Precé. Iperatris éedentir.

Mi

, infimul certis executoribu$ executioncm ineven-

Mirun

fulam de cxequendb ifg(erant

rum conrumaciz demandarefoleant; quale exemp

lam videri poteft apud Anton.

, tbjde

ARU

Fabri &taate; Ganfelep Zom. o cap. 7. pag.

286, f244, ubi Auguftifimus Imp.

? Diony[fi Beeleu 44nno 1715

dbl

CAROLUS V. precibus in favorem AMartizi Hermaun

d. i6. Mart. conceffas infimul Eminentiffimum Electorem Mo

gunt. DN. LO-

fer ia

bornens, & Monafte«

v[entatitr

THARIUM FRANC. gier. ssem. nec non Epifcopum Pader

lam mediatum N ieden-

UT

rienfem FRANCISC. ARNOLDUM contra Capitu

brück , Epifcopatas Osnabrugenfis, denominavit executote

s; Verum enim vero

-. W'W

rem acu tetigiffe videtur Dn. Titius fecim.

?.PoL.f.C.3. 5.420

qui de precibus

rei (pe&emus , auguftius omni-

Vuit, r

primatiis ita judicat , fcil, hocce jus, fi veritatem

no nomen mereti, fed abjectius ex errore & fuperftitione accepiffe ,

quod credi-

m Ciltri

tum fuerit: Sacratiflimis Imperatoribus non jure Majeftarico

& proprio ;

Ícd per

, x

vie um

modum indultus vel privilegii , & quafi precarió illud competere , id quod tamen

fal(am effe fupra jam affertum d

edimus. Magisitaque vox: Mandati, qua in '

parzepïcci&'zz

expeditionäbus precum primariar

um poft confe&as Tabb. Pacis N7 eftph, uíi fünt

áslitrr G

manifefto indicio, in arbitrio

rodudus, 4

communiter Impp, rci ipfius veritati fatisfacit ,

Collatorum ordinariorum, utrum prefentatum admittere vel

int, vel non , nul-

orim v

latenus effe pofitum, Auguftiffimosque Impp. ejusmodi preces fibimet non pre-

. 30 Mp' f(;[rm

cario & alieno jure, fed proprió vindicare & majeftatico , ia ut contra ycniantes

accipicnäum.

viá executiva ad parendum compellere poffint,

r

XII. Ex di&is igitur haud difficile erit cognita , in quo nunc primatiarum

gt

precumindo!eä potiffimum confiftat, & effe&us, ad quem merito quequereferri

at

r'-k

nf

poteft, quod ex parte Augufliffimi concedentis in ordine ad preciftam rem merz

idem

|

gratiz , f. beneficium grauofuminvolvant, de quoram beneficiorum naturajuxta

T ii

£, 3. [[. de Conf.. Princ. fatis conítat , quod fint latiffime interpretanda , magisque

anripicta

in £ivorem beneficiati , f.illias, cui gratia conceffa, extendenda , quam refttin-

m

genda Stryk, Dif de Expetfant. Cap,P.5.44. — Deinde quoque extra dubium po-

gt

fitum effe putamus, preciftz cx precibus fortius omnino & firmius, magisque

FaliSbllïngfu

ràdicatum jus acquiti , quamá folo Patrono ad beneficium quoddam nominato,

& praíentato, vel etiam fimpliciter ad beneficium Ecclefiaticum expedtivato.

ajb

j

De nominatione enim & prafentatione Patroni fatis conftat, qued perillam no-

minato & præfentato Jusin ecclefiam nullatenus

acquiratur , fed hocipfum ex fo«

fgä

h, li

la admiffione Epifcopi dependeat , cap. 7. X. de fur, Patron. cap. 28. $ 29. X.eod.

eeru'ü

P

28. $. 92,€$ o2 ex quo Patrono laico jus variandi indul«

;;l

Bóhmer f. E. P. Lib. 2.4-

f

u

anl

j

tum , itaut(i vel maxime przfentatus ab Epif

[o

4

opo reje&tus appellaverit , quod fa-

qm*

cere polfe reje&tum ex c. 29. 3 f. X. de f'ur. Patron. conftat , patronus pendente ap-

"fm dn'.ui j

pell

atione nihilominus alium prxfentare poffit, cum pet prafentationem candi-

od

i, nealium praíentet patronus, Cap, ;, 6$

dato nullum jus acquitatur prohibend

24

te

ii

$555

f

REINHARTH de Peteffate Precife

n

inenendensenass

DAT

24. X, de ] ur. Patron, contca vero per fecundam & tertiam ptæ(cnt;tioyncm prïma

.| hr q.

Reque revocatur , nec revocari poteft, quin potius juxta cap. 24, X. de Pur. Patron,

! li, m

epifcopo eleio concedirur , ut , ex prefentatis divetfo tempore , magisidoneum

praferre poffit , eique beneficium conferre. — Ex quo confit, ut eoipfo, quo pa-

tim m ejo

fetein tei

tronus laicus plures fucceffive prefentat, non tam patronus, quam Epiícopus

ecclefiz provideat. Con£ Schild. 77f2, J C. L. L 1.13. $.11.inzot..— Athecomnia

Ehrenbac

-

yatiofee

in prafehtato & nominato per precesíe habentíecus. — Dehisenim dicitur, quod,

catteris paribus , facultatem collatori ordinario in t

af i laca

otum adimant, ipfamque prz«

bendam affe&am reddant , Stephan. Gratian.

T. 4H. Difcept.for, Gap. 471. Frit(ch,

qud neip

Qüs, ac f

ee pritm. prectb, Cap. P. », y. Hahp, de for, rer, Concl, 82. atque precifta per (olam

—

fu.

Nominationem Imperatoris jus in ipfam p

triar. Tom, 111 L. 3.1.2. $. 8. li. e,im f p.44.

rzbendam acqqirat PfeHïnger ad Fi-

B

üerüm

Bratie at

XIII, Expedativas vero ad beneficium ecclefiafticum quod attinet, conftat,

quod vel expreffe , & diretie, veltacite & indire&le concedifoleant. — Priuscone

Conceden

Cefiaflica

tüingit , quando aliqui fpem futurz fucceffiónis in officium ecclefiafticum & emoe

Princeps

umenta ei ahnexa accipiunt , ut tamen interim Clericorum numero noninferan-

tür , nec Canonici aut Paftores fiant, fed um demum , 'ubi beneficium , f offi-

Brofpicir.

cium vacareincipit. — acize vero & oceslte - indireleillis conceditur « xpectauva,

nem!em,g

feferen

qui ftatim quidem canonicorum numeroinferuntur, velad officium Ecclefiafti-

cum promoventur , fed /se prebenda, — 'Fales, qui funt , dicuncur quidem Caxe-

Pontifice

sici , fed in berbis, negarique non poteft, hoslonge certius jus & perfe&tius, fim-

tap. 38.d

Vatus co

pliciter expectivatis, habere, quippe qui jamin ipfius officii poffeffione funt col-

locati, chorum & ftallum adepti, folennique rituinveftii, cum illi fola fj pelacten-

ühdam

tür, qua nonraro deficere folet, & evanefcere. v. Dn. Bóhmer ]. Ece, P. L. 3. .

QCeto «X

Conttari

XIV. Sicut autem jus expedtarivam eeclefiaflicam concedendi nequeordi-

natiis collatoribus per cap, . X. de donat. neque legatis Pontificis cap. in, f. de Offc.

tm con

XV,

Legat, in . multo minus Patrono competit, quippe qui adhuc minus jutis, quam

otdina:ius collaror habet

[o (xpga

» 6« £. X. de fur. Patronar. fed (oli pontifici tefervata le-

gitur, atque apud proreftantes principibus idem jus papale, ut libecrime expeda-

Ti om

Q (ücce

tivas indulgere queant, adfc:ibitur Horn. de expeclat. Ecclef- $. 18. in f. Stryck. de

r pap, Principum evangel cap. 3.6.6..— Ita evanefcere utplurimum folent ejus-

" dgue,

—

modi expectativa per mortem concedentis,, fi hzc ante vacans bencficium forfan

e

m"a AH

contigerit

; ita ut n«que fucceffores ad(tringantur, expedtivatum ad beneficium

h que

poftea ad

mittere; Neque enim ejusmodiconceffiones expeótantiarem ad claffem

Conventionum & paótorum , vim obligandi itrevocabilem fecum ferentium de

"d

jure trahi poteru

Dt, cüm conftct,

decretum expectativ

idemque operari ,

üm mere gratiofum effe,

ac prvilegium adbene

placitum conceffüm , quod mo«te con-

^ptehen

Cedentis expirat , cap. 7, de re[erépt, in 6.

Lcurenius de foro £enefic. Sel, 1l qu.632

"o IO

&

Preces. Imperatorit cedestis.

691

m

».1. Sixtin. de Regal. L.1.C. 6.. 44.cx quo recte Schraderus de Feud. p. 346 295 27

nem pr

]u hum

infert, quod gratia fub principe pradeceffore non confíummata, qui eam cone

ceffit, morte concedentis expiret, & devoluto principatu ad proximum agnas

jsidunm

d quo anteceffor non poffit diípo-

tum in ejusdem libera voluntate confiftat ; quo

fo, quje

fe nullam in eo poteftatem habiturus eft, afferit M

yler.a

nereintempus, quoip

n Eplga

Ehrenbach $» EDyparchol. c.

[

23

.. 133. praertim cum ipfo jure Canonico ejusmodi

theconni

X. de pmä. C0H-

gtatiofz cxpectantic ecclefiafti

ce , utpote infe valde odiofz cap. z.

ciur qui

tur , cap. $. de Conce[]. prab. in 6. Quid?

ceff. à (acceffore pro revocabilibus habean

imqip

quod ne ipfum quidem concedentem , ut

illas fervet, ex capite P«//Zitie teneri , ree

4nh B

iffert. de Conctrf, expectat. general.&$

&ius, ac Suyckium , qui contrarium /s D

hp (n

C, 3. $.. alferuit , docuiffe Dn.

ffecial. n, 3o. & Diff. de jur. Pap. princ. Evange!

Talismodi enim conceffio

&ingeraqu-

Bóhmerum . E. Pro:. L. 3. Tit. $. $. 1449 15- credimus;

quam £acite pro lubitu

gratie naturam precarts habet, quod femper tam exprejfe ,

:ine.r, u

Concedentis revocati & mutari poteít; qua tacita revocatio expectantiarum ec-

, Drusco

clefiaticarum tum quoque contingit , quando Ponrifex , (velapud Proceftantes

[icum t

s vel tribus decreto expetativo ad idem beneficium lacceffive

Princeps) duobu

ononidia

limo claufulam: amteferri, annedtis, vel priori expectativam ge«

profpicit, & inu

icium,

neralem,pofteriori ve

ro fpecialem concedit ; Uttoque enim cafu pofteriorem priori

jcapd

praferendum effe, i

dque ex Concedentis voluntate vel expreífa vel tacita ab ipfo

i Ed

Pontifice deci(um legitar 1 cap. 7 de conce[J. prabend. C$

ecclef. non vacanti in 6. C$

gid t

cap. 38. de pra

bend,inó. Nequehabet , de quo ex capiteinjuftitia prior expectie

cum erronea fit füpra allegata Stryckii hypothefis, juítoque

hus

vatus conquerattr ,

(fonefnrd

fundamento deítituta , quafi fcil. primo expe&iv

àto ftatim , femperque jus ex de-

(ola

!

13 i

creto expeGtativo/irmam , tamque ffabile quafitum fit , ut plane revocari nequeat ;

U

HN. P'M j

contrarium enim , quodque ejusmodi expedtivatus regulariter j5 imperfetlum (ale

jl

tem confequatur, ex fupraaddudtis ra'ionibus manifefte colligi poterit.

din

u u

y

"A

/

f

XV. Exquo

nunc fatis apparere exiftimamus , Pracillam Ca(areum cum me«

bendz ecclefiaftica comparari non poffe; Hunc enim infir-

ys ts

qll!

ro expectivario pra

mum omnino habere jus, quod non p

er revocationem folum concedentis, vel

j

rmt

(

ejus fuccefforis expre(fam vel tacitam ,

fed quoque per mortem ejus flatim expi-

& utíperamus , jamtum probavi-

j

rat atque corruit, ia przcedentibus diximus ,

mus; At vero ut idem de Precifta afferere non

liceat , res ipfaloquitur & fimiliter

j fakm 14

eis ; que S. XII. inf. ex Gratiano, Frit(chi

o, Hahnio & Pfeffingero adduximus,

& nominatione ipía Prebenda affeta

d at

if

fcil. quod ex (ola prafentatione Imperatoris

ye

reddatur, preciltzque jus non ad przbenda

m , fed in prebenda vacante acquie

u

r

ratur, evincatur. Quin imo omnes fere Ju

is publici fcriptoresin eo convenire

tcremmm

ris ante ca

(um vacantiz contingens , Preciftze

arwüïmc j

deprehendimus, qued mors Caía

[]1

nullatenus neceat, tantumque abeffe,

ut fucceffor ejusdem vel Vicarii Imperii

j mw(ffo

preces

$s$5 2

,

14,4!!

,]

Es

692

REINH*AR*;ä de. Peteflate. Preciffa

x

ATA m

preces Imperatoris demortui negligant , vel revocent , quin potius ut ad gï&&um

ülm reü

quovis modo deducantur, curare debeant & (oleant, Struv. Synr. P. P.cop, X,

j prater ce

$: 27, id quod exemplo moderniinvi&iffimi Im p. CAROLI VI. in Diploma:e Pre-

| Seyk D

cum in favorem ZMartini Herm. Dionyf. Beelem, anno 171 5.d. i6. Mart. conceffirum

E

fatis confirmatur , de

quo vid. Ant. Fabr. Gifaafé: Qqægelïep-l Tom, 50, p. 278

| $. 2.

XVI.

ugcum ita fint, opportunum nuncerit , uradchema noficum inate

dem alle

gurale paulló accedamus propius, ac quid de poteftate Preciftz preces Imperato-

it potius

ris, cum jure inde quafito, per Ceffionem ín alium trausferendi, fentiamus ,

XIX

mentem quoque noftram breviffimisexponamus, | Ubinonimmerite przmonee

4 Videtar &

mus: Per Ceffionem heic ánobis nullatenus implicem nudamque Juris repudia-

Mjmalia

tionem velfrenuntiaæiomm,quo (enfuforían Vox: C

effromis tam Jure Canon, $n t. .

Wllv"t;o

. de Renuntiat, quam Jare Civiliin vàriis textibus;

e.g, L.17, f de Recept. arb. Ed

0'3908215

1. ff. de Ceffiom. bonov. L. 1. C. de patt. pign, L. 17.

$.. [f. de Nonal, aflion, occarrits

]

Htorias ]

fed potius plenariam & legitimam jutis noftri ab

dicationem ejusdemque in alium

ntm effe

translationem fubintelligi-,

qualiter forfan Ceffionem JCii Romani e g. in L, 25.

foerita ce

F de liteval cauf, L.

15.ff- Commun, Prad. L. 76. ff. de olit, pluribusve aliis acce-

. heneficio

Ppum voluerunt, Atque hác ratione Ceffio precum primariarum in rci veritate

nihil aliud eft, quami

apetratz ab Imperatore ad beneficium vel prebendam pra-

i hetede

eutationis vel nominationis á perfona nominatá in alium facta alienatio. Eoipsó:

|Mgls

enim, quo juri meo renuncio; illudque in alteramtransfero, eo ipfo illudalieno ;

quz jurium alienatio etiam R«fi

&t, Deck

gnatioá non nennulliss imó Parifio de Reffenat.-

Cinc] l.

enefie. L, 1/ qu. 1. , 1, ip

fa Renuntiatio nih

7

il aliud , quam ceffio juris fxþi. cxrca

"däuï Y

prabcndam competenüs, dicitur,

XVII. Cum

Dd. communiter

itaque ceffionis leges & legibus alienationis pendeant, ita ut

* quóc

hanc regulam efforment:

Quicungue batet jus Alienandi , ille

babet quoque jus cedendi,,

trl nor

& quodcunque alwenaripotefd, cediquoguepoterit €8 conira

XX

Lentz. de atl. Ceffton, Ca

Pn ,90

M. 1. 9. 1. feqq. Card, Dufch. Concl. pra&. 203; s. 16.

Ptttil ve

ls. C. Brunnem. de Ceffron,

4G. c. 2. 2, 1. hinc fponte fluit : Difpofitionem L. 27. C.

um ]u;

JAMandat.

quod quihbet hber verum fuorum fit moderator €9 arbiter , vim [üam etiam

ad Ceffio

liàte vide

nem farium extendere , ita quidem , ut totiesilla de genere licicorum liae

nf

thdg

enda , quo:ies illorum exercitium ne

que pa&ts neque Conventione circumfcri-

Retto Ff

ptum legimus. Cafp. Anth. 7ve/aur. L

«2 94,28. 9. 2 Paul, Chriftineus 7el, z. dec..

pio Gmon

H0. 9. 3. Petr. Fianc, De Tonduti 25.

£V. C. 32.9. 1. Sttyck, Differs, de Turibus €$

|

Nüderere

ALlion, non ce[fibil-bus Cap. 1. $. 2. p. .

Qu principia, fi ad nofttumcontroverfiae

ftatum applicentur , tota res eo redit

At n

3

; üt videamus, an.& quatenus precifte legis:

quzdam vel con(aetudinis directa vel

indirecta difpofitio obftet , quo minus pre»

gmmma D

&6$ ab Imp. impetratus per Ceffionem

Z

'&lta«

in alium transferre queat ?

Vtdhn

TYIHoUd -— plurimi fer

e Juris publici fcriptores Gmpliciter & cxfug:-

'.Wn Pgt

m

&

695

j

Preces. Iypevatoris cedentir.

T

du etsi,,

d

idefin

ullam tcürä&ion'em Precife Ceffisnem precum faaram indu

lgeant, intet quos

Can, ad f. p. 171.

d

preter ceteros deprehendimus Sigifm.

4 Vorburg. Ksd. fur.

Dn. Bóhmer. f. Ecc/. Pror.

omor

Syk: Differe. de Expetiant.

Cap. p.m. 42 usqte 4« p- 22

r$,Struv. ix

conclns

L. 3. T, 8, $. 20. i2 f- p. 595. Fi

itf: h. de Prec. Imper. prim.fare Qu. 4. .

P. Prud. Cap, 19. $.

19. $n f. cum ibi-

WI ,W. Pl 27!.

Synt. ?. P. Cap. 10 $. 37.

i5 f. & in ejusd. 7nr.

Jrdrn iib

'Tantüm abeft hancce fententiam ad

eo videriliquidam,

dem allegato Cortrejo ;

s ]mptan

ut potius graviiïïmis' dübiis adhucillam

deprehendamus obnoxiatt

fiz conceditur, invetti omnino

, fenrmy,

XIX. Quodfr enim (D Ceffio Precum preci

videtar & deftrui genera

lisilla & in jure fatis fund

ata Doctorum regula : qued jsro

U præmone«

ea de Ceffian. jur. Tit. g.

urisrepudi

perlonalia u

on fént ceffibilia, qu

^m tradunt Alg»honf. DeOl

C tl

à Sande de -4&, Ceff. cap. 5.

». 34, Brunnem. de Ge[[ion. a&. Cap. 4.

qu. 1.9.3. Joh.

UM

a. 29 8 2. Sity k de fur. C$

allion, non ce[T-bilib, Cap. 1. $. 6.

Jam vero preces Impe-

ratorias in lisque ad bene

ficiur ecclefiafticum factam nomitiat

ionem . provifio»

i occtr

á

fi ob fingularia

nem effe aliquid períonaliffimi, negar

j non poteft, cum non ni

Wi inalur

Übiautem p

etfíonz conditio loc

um facit

gtl

merita certae períona concedi loleant.

beneficio, ibi deficiente eà beneficium deficit,

inquit J

Qtusin L. $. ff. de &. ?.

vt al at

3

nee earundem effedtum

du t

€& L.196.ff.ecd. — (11.) Preces morte preciftz expirate

ad heredes transmitti, maniftum eft? Nunc autem ce

ffioni irerum obftat altera

ppendun p

d quoque non cff ce[fibile,

Regula: Qaodceusque non eff

ad beredes trantmifiile , idlu

yudo. EPW

veciprot. L. 1. Cap. 14. ". 3 Cardin

al. Dufch. prat?.

"

Petr. Peck, de teffam. Conjug.

Tiraquell 4e Re-

Concl, lit. C. Concl. 204. ». 30. Lenz. de

AG, Ceff. cop. 19. M. 2. . 2.

od M

€4 aEL, non ce[[ibilib, Cap, 1. $.7-p. 9

tralHa $. 26. Gl. 1. n, 79. Suryk, eit. tr, de far.

j (bidi

oobje&o habere

beneficium ecclefiatticum,

(IIL) In aprico pofitum eft, preces pr

de quó conftat, quod non ficin comm

ercio privatorüm, adeoque in alium trans*

é

danr, t

fetri non íta poteft ac aliz res in corporales veljura potueru

ntn

9 d

feré fine interventu

XX. Porro (IV.) Ceffiones precum in alium nunquam

T du

commodi fieri folent ; ac vetó

tale quid fecune

pretii vel refpetu alicujas infignis

-;;45. jj hh

dum Jus Canonicum Simoniacam

labem involvit, atque Ceffionem omnino vi«

pen L

eficiorum ecclefiafticorum femper turpes

j

tiare videtur, cum nandinationes ben

cenfendz , five quz dire&é committunrur ,

fiveindire&e , ex quó quóque fundas

jcirocum

mento Efpenius 2. 2; de fur.

€C€1f/. lo 27. C. 7.

$. 1£, refignationes in favorem tertii

t circutt

(

(V.) Per

Ceffionem precum primariarum ob

pro fimoniacis fimpliciter jadicat.

us/

l:l' h

ttudereuur. Capitulo Beneficiatus, &fi

c excenderetur beneficium contra volun*

df 71 [

de petfonaad perfonam planeinco-

«

tatem Invi&iffimi Imperatoris concedentis ,

cotito

gnitam, meritisque haud confpicuam; (VI.) Vide

ri preces primarias valde odio-

udicium

Capituli & ordinarii Gollatoris

Pf

EGIW

fas, & itacomparatas, utfemperin przj

ommw

"

tendant ; adniffa auter Ceffione, exten

derentur odiofa contra Re&gulam i j;ux:;g

quam potius reftringi debuiffent,

XXL

$555 3

Ui

64

p

RE!NH&&T;I de. Poteffate Preciffe

u tamid

XXL. Verum enim veró his non obftantibus , affirmativa firmioribus onihiQ

l

f ape

no fundamentis nobis fulcita videtur, quare eidem , (ub certistamen limitibus,

|

Leurenius:

metito faübícribimus , atque fic Ceffionem primariarum Precum omnino validam

effe, (inon inyito Imperatore, in períonam zqueidoneam atque fecandum fta-

- fiite&f

Idem nobiscum fen-

bjedueni

tuta & obfervantiam Capituli qualificatam fiat , affzrimus,

tire videtur Pfeffinger a2 iriar. Tom. H1. Tit, 2, $. 10. lit, b. p.96.inf. Wationes

| quandoqu

4 cogimur.

accipe fequentes. — (1) Quia pro Precifta cedente ob defe&um Legis publicz pro-

|

hibitivz vel confuedutinis regula gencralis fupra addu&a militat , quod Ceffio pre-

cnceeemeoe

cum fi de genere licitorum, denecdoceaturcontrarium, — (2) Preciflam cedeniem

*

1

& Ceffionarium femper indoles & natura precum defendit, qua nil nifi benefi-

cium gratiofum , maximumque favorem in fe continent, adeoquej«xta L. $. ff.

de Confl. Princ.latiffime ita interpretande, ut prafamatut Imperator femper vo«

luiffe , concelfam gratiam non folum prodeffe debere precittz in propria períona,

(ed etiam omni alio expeditiori & favorabiliori modo , non prohibito , qualis eft

Ceífio , argumento eorum, qua docet Schilter Ex ad ff. so. $.69. . (3) Corto-

borat Jus cedendi praxis publica & obfervantia , de quá teftantur exempla, fadta.

rum ízpe Ceffionum precum primariarum, in Imperio non foclum Cafatearum,

RE

fed etiam aliarum á Statibus Imperii cosceffarum , de quarum prioribus videatur

Anton. Fabri Cotaaté; Canfel. 7: 5o.p. 252.(egg. — Simileque contigiffe A. 1707.

d. 2,f4L ubiexpreffe Imp. JOSEPHUS L. B. de Hulderbirg fa&am precum Ceffio-

nem approbavit, earundemque executionem intuitu Ceffionarii Do; de Recks

om

Capitularibus Goslarienfibus $S.Simonis & Judz per Refcriptum pro Decanatu

tum temporis vacante, ferió demandavit, — Alia exempla fuppeditat Péeffinge

fape allegat. T. 1I, ad P'itriar,p. 97. & Vobutg. n Rud. far. Can. ad f. p.712. quz de

validitate Ceffionum à preciftis fa&arum faris teflantur , atqu« ufficere docent , fi

Collator precum Ceffioni non contradixerit , atque fic vel tacite eriam & ex polt-

MA

fi&oconfenferit. vid.£amen L. B. De L

"

yncker /2l. 1. Reff. 34. , U. €8 12. Dn. Bóh«.

mer, 7. E. P. L,1. 1. 9, . ib,

. XXIL Expradi&is rationibusilla , que (üpra $, Y7X. €4 X X. in conttatium

adducta, perfecorruunt, Nam (1) petdit Regula: de furibus perfonalibus ce[fa-

nem ve[puentibus , totiesuum officium, quoties de voluntate principis conceden-

tis laxiore vel expreffe vel tacité conftat, id quod ex indole bencficiorum per do-

Grinalem interpretationem collegiffz fafficit ; L.s. ff. de Couf?. Princ. Si vero adeó

obícura eft voluntas , atque circumftantiz perplexz , ad authenticam recurrcre,

opümum Gonfilium. Z.79:. ff. de R. 7. (2)Regula: quod 7»ra ad beredes non

tranimilfibilia , non fint ceffibilia , exiisdem fundamentisoccurritur , imó in feop-

pido falía eft; Lautetb. $s Cerip. L. 18. $. 4. p, 228. (3) Re(gnationes ipforum

Wlfqm e

nndm

" bcngü.ciorum ecclefiafticorumin favorem terüi & Canonicatuum validecum Con«

-

feníu

Pj

uml

-Breces. Jmsperatorie. cedentis.

655

Ioribuyn

m, imo illas non eífe Simoniacäs teftatu

en li,

feufu faperioris fieri poffe, cft notoriu

ninovillt

Leurenius (s for, benef. p, 3. q44 227. 9. 2-

Cur ergo ceffiones precum fint tanquam

ecandumlà

ilücitz & fimoniacz reprobande , caufadeficir. — Carera ;

qua pro diluendis aliis

objc&tic nibus reliqua funt, ad corflidum craftinum difputatori

um refervamus ,

vobiscumfe

xabrumpefc

f. Mir

quandoquidem propter anguftiam temporis filum jam jam invid

spublzpe

cogimur.

TANTUM.

od Gf

um

lum cedeet

tllb

XXII.

gbf

DISSERTATIO

ot (empz:.w

:opria pat

ito, quiit

REGALIBUS

:

B

- um in genere , tum vero in [pecie

z

DE

gempl, i

sCelaetur

REGALIBUS SACRI IMPERII ROMANO--

xibusvitz

vig(t 41

GERMANICI,

Pro Lece defen[a à

3

precun d

' SERENIS-

fj Dd Mi

JO.THEODO

R SCHEFFER, J. U. D

j pro D

b. Ducis Confiliario, Supremi Dicafterii

fimi W ürtem

AffefTore & Profeffore Publico

j Df

fl

quz [

RESPONDENTE

te dodtt

LTHASAR, Befighemen

f,d Dicä&;tii

at

»Whürtemb. Advocato.

MA?THIA-BA

TUBING.E,

1719»

m

——

inonra!

PR:*EFATIO.

L.

W/W! "

ys cont

mn

- Uam Tibá L. B. profentem if

j us J Regalibus differtationem , $llam in

l

[l

arduo zon sminus ac diffcili , quam nobili ,

amnplo , perque omnes ]uris

om p

i

u

1

€4 Publici €4 Feudalis particula: d

fis[o verfari argumento , nt

mo eft ,

G vero?

, f vel à limine fà

[tem jura falutavit publica. 4deo

n [gcufrfz"v

qui po[fit sgnorare

mentariejus , quod

fuperfiuum foret ,

de praflantia atque utilitate com

d

wnn[auifque , ad notitiam Revumpn

blicarum . earumque Status , Forma €9c. acqHis

'mö i WP

vendam , per e videt nece[Jarinm.

Intellexereiflbog , quitam ope

vofe , tanteque cum

fie IP [g[üm

lendam Jumere , nune|

Anlarum Mufirif-

jecur

ernditionis apparata materiam banc fibi exco

i

;

onu'

| frimaram

w

U

696

scHE;fäæ de Regaliburs

hp

eperà bunc cempum percurver

e, eminent , Scräp:a?e: : Pruckniamzm, Stamler;ir;

€$ IAcademiarum Doblovespublici, quosinter qui datà

ï

Jfimar um

Misiflri , numc vero

QUXINM ,

Conradus ab Einfidel, Bocerus , Comradus B. Beneditlus Cavpzovit, Cà

!/

teneve putes , fab jurium AMajeflatis vubro . celeberr. Zieglerus, — . Hi

quem palmam

T

enim oruwes pev

fingulas Regalium fpecies eundo , quicquid feré bic dici potefl , tám

N NT

fæiisitä , t4m

que prolixe exeuf[e

runt , ut , quinovain boc genere tentat , videatur poft

Homerum lia

dameliri, —2dt verà , quemadmedum uec me[sis datur , qua pal! col-

! 5'3' D(w

letlas mergite: jþiciz'eg

jum nonrelinquat , ttanec hicomniatamplene tamque accuraté

difla arbitramur , qui

a dicenda reflent ; prafertim cum non omnes , quiad fcriben-

4 Epd

- 1 IV dic

dum de Kegglzïäw fe accinxere , pari rerum ?uriquue peritia infiruths accefferint.

Sic multos videas , qui genuinormm furis publicá principiorum ignorantia laborartnt.

L]

!

C0

.|

lios , qui affetuum C partium findia abrepti adulandi magts , quam veritatispro-

tifi à re

!

lac v

fitenda fixem babsueve : Alios , queis fola inclarefcendi numenque aliqued adtiptfcendi

cünabul

prarigo calamtitm direxit; alies denique , qui verum ordinem iuflamque tratlationts

emetbodatna in[uper babentes , wverborum dubioramque féholaffscorum tricis fefe impli-

90 j,

carunt potius , asam explicarunt.

Jtague cum jam Sacra ótatutorum ddcademta ua-

[

teperiri.

té cape[Jendo AMunere Profelforio, à Seremrino

ffraobfervantia À con[uetudo wes provi

*

CUT

Patría Patre noviter, idqueclementi[sime

, nobis demandato, publicum aliquod nofira

Quos inti

qualifcunque in Jure Publico voffra notitia [ecimen edere jubeat ; E re €8 fcopc inflituti

z

ibeuntib

noftri fore av bitrati [umus.fi n Differtat jonis Inauguralis argumentum uobil[simam de

E s de

Regalibus detlrinam publice propanemns , atque ia tim iu Regaliaingenere, tumin

Gititg

ea , qua in Imperio nofóro Rorauo- Germanico leage alio à cateris Rebuspublicis babitu,

vtfia (

comparent , tantiffer inquireveuus. — Quod vero dum jam

facere aggredimtr, certé

Dumen;

4l nop famtus , qui mos madulometiri nofiro baud [etamus, — Ab fit dguiur , ut de nobis

Carg],

prefematans , quafi

vel nvva , ali[que bucu[que xo» perf]etla , quod quidem in[citta ,

ititi; &

Sed snec omnia illa,

vel meliora , quod putare fuperbia foret , n medintn afferremttr.

L00 (

qua vaflo Thematis nofh t ambitn comprebesduntur , bic addntla aut tatla pollicemur.

Lincas faltim dusimaus nonnzullas , virefque noffras , imbecillit atis propriaalias (at cone

, IZ)" ibi

fcti , $a prafens experimur. Catersimo cum angufiia bagellarum , intra hunc numt-

ttofr

vitm ex voluntate wobili[fami atque Doflifims Dn. Refpendentis noffri includendarum ,

fütüm jm

plura qua de Regaläþm V. g. de perfonis Regalium capacibus , $teos de midis ea C$ ac-

TO emin

quirendi £2 amittendi €8c. dicenda fuerant, baud admiferit : [tague illa qua faper[uat,

fttim de

pecultari , E Dens vitam viresque couceffertt , paff banc fecutura Differtationi referuas

?2

Ta vero B. L. de cenatibus noffris , quos tuolubenter juducio fubnittimns , jH-

&'"" I

* hile ]

dsca benigne ! Videbis, nos ab aliorum placitis ronnumquam ab[ceff.ffe , fed modeffe,

uï,Dnl D

Jgitur C$ Zuam nas cen[uram expellapeus , ubi juflam , f&iä* mod:kmþ. Fale.

- jm

-, nbi(lium

fgno

£P

de ii R

65

us t n

Y

n

CAP. I. i

*

De

s qkii&!ä

Voce Regalium ejusque tum arigine , tum variis acc

eptionibas,

p d

SUMMARIA.

ln li

$. 1« Pocis Regalium originatio biffori-

laxiori, $. 4. Elogia€o Symonyma Regaw

jpt, n

v

€2. $, 2. Ejeu[dem derivatiuGrammatica, | lsum.

$. «. Eornndem homonytmia feu

$. 3. Deo nomine Regis, eju[que figmficatu V varii fignificatnte

, uj

* le

k

Wt

m vox barbara eft & vetetibus Romanis eorumque JCtis equé, ac

Cli(.

gut«d fu.

) Egaliu

fl

ficis auctoribus procías incognitae

Silent de hac propterea Lexicogtaphi

m

commuriter , manifefto, quod credimus , indicio, Regalium nataies non

nifi à recentioti atate arccflendos c(f*.. Sed nec ii Scriptores, quibus primum

T

n

odum confpirant , in«

—

hxc vox ufurpari cepit, in defiguanda ejusinfantia ad

cunabula ipfiusin Seculum XII, conjiciente Lehmanno

$a Chronico Spirexfi hib.

i rl

hanc ante tempora Henrici V. non

i f

2. cap. 35.p. . 119. quando ille ibidem vocem

us ratione, quod ante Henricum Imperatores

y ii

reperiti cenfet, finiftra hac indu&

& Reges Germani nullas Clericis c

ivitates vel Regalia donaverint ; aliis vetó,

i'o,æismf;:æ

uos inter Sixtinus & Docerus in £rr.

de Regahbus , adhucinfra etatem Henrici

uj

sbeuntibus & Regalium ort

um Fridrici I. Barbaroffz conítitu:ioni, qua extat 2.

gj

F. ;6. demumadfcribentibus. Conf.B, Dn.

Joh. W'olffgatig. Textor in r.Padl,

Cef. tit. 9. mum, 4

Quicquid verà debac, quam noftram non facimus , contto-

m Mu

(t, vocabulum iftud in antiquioribus chartis ac mo«

verfía (it; id tamen certum e

;,?;;älæci:lm !

numentis vix confpici, iis, quz impera

nte demum Ottone M. prodierunt. vid.

m d ""f

Deinde & illud verum , qdod quoad rem

i

Carol, Sigonius de Reguo /talia lb. 12.

1if

initia & incrementa ftat

im fua ceperint Regalia cumorigine beneconltitutarum

n

j

d & Ariftocraticarum , Democraticarum velaliae

non faltem Monarchicarum , fc

um

rum cujuscunque g

eneris Rerumpublicarum, vid.Rüm

clin, ad A. E. p. $. Diff. .

(u

Quare etiam de Germa«

! H;;Püll

i

tb. 25. ibique Myler sb Ehrenbach, i»a4

dit.p.en.65 $.

yiuii

lii

mannum Z, Z

affitmare haud dubitamus, fubFrane

n

j !

nia noftra antiqua contra Leh:

cotum jam Regibus nonnullosj

uraquzdam R egalia exercuifle , licerron ingradu

1

ifto eminenti ac hodie, & quandoq

ue magis per modum privilegii. Quod pra

H

i

fertim de Statibus Ecclefiafticis pro

bare fatagit Helmftettec in d. 2drgent. am

Á SM[W

Wr,

ancorum? itemque Schil:er iszr. de

i

Sratus Ecclefraflici baberint Regalia tempore Fr

,l

libertate Ecclefrar. Germ.hib. 2. cap, 2. $. 2;[24. qu

ibus jungi meretur erudita Z/fer-

li

Similiter in Italia quoque

jiim

i

tat. Dn. D.Eifenhardi de fare Diplomatum cap. 3. $. 4»

; [:M

olim jam R egalia fuiffe przdia &

dignitates fivejura, qua

Reges bene meritis ad

íaa teftatur fupra laudatus Sigonius in i. 7.

7! h

aibitrium concedebant, de patria

uckmanno £s tr, de. Regalibus cap. 1, m. 2

"

ia

L Re'g",a Jtal, citatus hanc in rem à r

Titt

"i

Ej

d

&

$

TP o

SCHEFFI;; de Regahbus ,

|

TeeRaGa

Sed ca&ä

gatus à Regn. Sixtino in eo, quod ve&tigalia, relonia, monetas & limi-

itiid ob

lia à Ducatu, Marchionatu & Comitatu , tanquam Dignitatibus , fepacans , Re-

preftabt

g4lia appellaverit predia. vid. Sixtin. de Regaliéss lib. 1, cap. 1. m,16. — Itaque patet

Toperatc

ex dictis , aliam Regalium ztatem €

fam, attendamus, *

ff; , i ad vocem praciíé, aliam fi ad rem ip-

Á

T

Einfidil.

dm: &

ll. Regalia veró unde ita appellentur, fu

aviter fomniant DD. fiquidem DODe

Ytró Fife

nulli notationem ejus à vocabulo Regis & adverbio Grzco Aíav, quafi valde Re-

Yéro [nte

giam: aliià Vocabulo latino- Germani R egis-eDen/ quafi 9teid)S2Zeben/ in-

brdandi

faufto utrique tamen conatu , deducere laborant.

Rectius ergó, quz & commue

fiff qp

nis Ddum Sententia eft, (vide Rofentbalium , Sixtinum ,. Knicbenum, Prucke

manuum , Bocerum , INielium aliofeus à Conrado ab Eivfidel citatos intr, de Regaw

lty Regalz

bf

hibus cap. 1. . 12)) — Regaliaita nuncupantur à Rege, tanquam lmperii no-

lil

mine omnium antiquiffimo. — Etenim Majeftas, & qua hancconfequuntur Ree

gilia, nullibi magis confpicua funt, quam in Regno. vid. Dn. D. Schweder

li vanti

compre

nofler in sntrodutl. ad 7us Public.part. [Pec.feH.1.cap.4,8.2. . Dum veró Regalia

derivamus à Rege, fumimus hic vocabulum R«*gis non prout genericum eit &

tündam

titori &

aliis quoque Imperantibus , quibus nulla cum Imperio Romano cogpatio intete

pudeot

cedit, commune fed prout per illud xaf' i£oxoi» olim Imperator Romanus in Jue

ribus Civili, Feudali & Canonico defignatus fuit, Hanc enim veram & primam

Tribuitu

vocis R«galinm originationem effe, exomnium fere veterum tum recentiorum ;

qui(i pe

quorum aliqui hiftorias condidere , alii Leges publicas evolvere; ícriptorum cone

Chriflia

itvidia .

fenfa dilucide apparet. — Nec obftat, Regis nomen Romaris olim adeoinvifum

atque exofum fuiffe, cum quidem , ut hiftoriz docent , illud tandem in Imperio

umque

occidentali natalibus fuis reftitui & pofteaadm odum; frequens eífe coeperit. Opti-

Bhitute

Pettuner

me hinc Conrad. & Benedict. Carpzovii , inquiunt, cezsexa propria qua funt $um«

m Majeflati, Regalia appellantur , nomen fortita ab imperatore Romane , pro quo

Feudifla Regem nominant 1, Feud, 26. pr.ibi; Sí vero ad Regem nou venerit. 2, Fesies

34. pr.lbii coram Rege definiatur, 2. Feud, s4. ibiz Regesn, aut [ub Rege, Cdc, Quin

Átqi

Regis nomen poft mütatam Reipubl. Romane faciem , quafi poftliminii jurein

Otetia

Imperium tediit, priftinamque invidiam adeo non exhorruit, ut & ipfe Juftinia-

»

nus Imper. Regalem fenfura promifcué nfurparit in L. fm. C. de LLbus & regale cul-

bll;tu

Wi Ger

»er» vocaverit Imperatoriam Maj: ftatemin L. 3. C. de quadrienn, prafcvipt. Adde,

quod Imperator fequiori evo ante corronationem Papalem , quam illius feculi

Mþ'æ PV ll

rit,

nf j

fuperftiio Imperatori neceffariam. crcdidcziu, plerumque Rex. vocatus fuc

w

*b gftt

u s

PT

* B. Dn. Títiusin Spec. 7er Publ, lsb. 3. cap, 5. $. P unzih giumq, 2 Ur P. Germ.

mfmbra [

$; g. inquit, vocabuli hujus originem ab initiis

Regni Fiancici repertete.

Ws

e

Cui veró fententis non adverfatur 20 (tia hoc $

mo adducta.

/**'ä

E

x

l

À

n lþmï: $, R. f |

s

ö(-flmï-

uii id obfervat Siitinus de Regal. cap, 1. tittn. 4.. ut nil di

camus de publicis qu&

xns ) RC'

qüei

s Fridericus

proftant tabulis, przíertim de Receffibus-Imperii diverfis, ia

vid. Conrad ab

qu PKM

Imperaror & Maoximi

lianus I. aliquoties Íe Reges nominant,

umidtenen-

d

Einfidcl. d. L. cap. 1. 2tetm. 13.

Quzx cum ita habeant , devoce R egali

dum: eamintec Germanos primum natam ,

p1

b initio Jura Imperatoris, maximé

';dfm mf:-

veró Fifci Imperatori quo de videfis Itterum

de Fend. Imperti cap.$.$. 4. Deinceps

vildtle

veró Interpretibus Jucis Feud. ac Canonici den

otaffe omnia jura ad Regem alias

du

& tandem ab his Statibus Iinperii eorumve j

dribus tettitorialibus

fpetaniia ,

t2 COFCC|

D

. jur, qua voc t

N commi

foiffe applicata. vid.

omnino W'etlhof. Diff. de alienat,

"P Pruck-.

tur Regalia th. ?. & qui bunc laudat, Dn,

D, Schxvederum nc

(ttumin Dfatat,

y Mf

de AAugu[e ff. Imperatoris Refervatis. $. t,

[mPHïï u

Il Interea probeadvertendam , ipfum

Regis nomen omni feré zvo adeó

uintcNe

ncipes omnes , Superiorem

on cognofcentes,

lat patuiffe , u: in ambitu fuo Pri

Quz etiari racd

o eft, quod fe-

d

comprchenderit , & «tiamnum comprehendat.

t ngah

cundum indolem Status noftri Romano-Germanici ,

R* galium nomen X Impe-

xtïiülm Üj

ratori & Siatibus Superiorirate territotiali, üfq

ue an

nexis jatibus majeftaticis

5 n'aiiüilïm'

difpari denominationis gradu.

g:udenti

bus, re&iffimé attribuatur, quanquam

manmin l

Tribuiur enim iftud Sacre C

z(arez Majeftati in grad

u prorfus excellentiori, &

am&P['lmam

eo quod illa maxim femper tum interRegcs

quafi per autonomafian quandam,

ue Batbatorum Gentes , licet non abíque

u

(

Chriflianos , tum apud Turcss ceterafq

j o

invidia & zmulatione earum , gavifa e

ft & hodienum gaudet przrogativa , nul-

adcol""[

jl

m in his terris,

five Impetio , five ordine ac di«

lumque poft DEUM immortale

vid. Kizchner de Repsblica, Diff. 2. th, 2. lit.4,

mlHWH

gnitate recognofcit Superiorem,

&

pertinet huc infcriptio illa, qua legi dicitur

in caria V ormatienfi:

M

17WW'

th

"Aflra. Deo s maju: babent , il C?/arcvterra:

WWJ !

óie Cafar terras , nt regu Allra Dets.

r ^

oftro pa

ffim Caput primarium , baé

Ataue hinc etiam Cafar in Imperio n

obet

1', f,

£yberfaupt imDeili

gen9teio. — embet

(te3ogtber Coriftenbeit

]j

jj

rüm confervationem , tum

augmentum Imperii , ceufum-

d

appellatur , ab ecque

bi poll

icentut Scatis in, Rec, Jmp. Spires/s

de 44nno 15 $9«

p

4WF

mi in Germania cimlii , á

d anbanaenbe Dignitzt,

jn fine pr . ibi.

gyie SBertpaltung

beg 9&eib8 / au

[n

tyl

tung C 3u De

beiligen 9telcb8

Sreut(dyet Nation tb

il

(o

$yobeit ; 9iegie

bmen/ $u$

unb QB oblfabrt qutras

fu'["l

bef gemeinen 38

attetlanbes gluirie

& 5tatus

Imperatori tanquam pia

gCal j

gen unb gu fübren.

(&ando

quidem veró

iur, vi

(ll K(?K. Imp. R

atisbon, de axno1567. . Syamit

membra capiti (1o uniu

9rbnen afó Den (äliebgtn:c.

j

l 12

,aud; 6 j.ibi: Uinb el$

me

benm Di»erbaæï ;mzö

a^ |

ES

a

765

SCHEFFER de Regal£os,

E

E

Imo ejusdem Coimperantes * (ut vid. B. Dn. Titius in Spectm, fer. Publ. hb. 2*

€ap. $. $. 26. per fe tamenliquet, hoc, quod Imperator caput , illi veró membra

n du

phoníi $

audiunt , ipforum Jurifdi&ioni territoriali & inde dependentibus Regalibus

plané nihil derogare, — Quod fi enim ad praxin , & qu fisiffima rerum magiftra

It u

lidis ver

eft, experientiam , refpiciamus, conftabit, omnia feré, paucis per Indolem Ime

perii exceptis , fummz poteftatis jura à Statibus ufurpari. — ldcirco recté etiam

m n d

ranguam

de iis cum refpectu ad fubditos previnciafque fuas conf;deratis prdicatur vulga-

tum & ad raucedinem uíque decantatum illud Publiciftatum axioma: Zawtzr

Jirisdicts

ü' Zohtul

(imo quibusdamin cafibus plus) gwemis£et Statumm n ao territoriopoffe , quantum

Cefar poteft in umiver[o Imperio. vid. pecul, Difevtat. de oxig.illftris regulz:: Prin-

lV.

(!te enin

cipem €$ Statum Imperii effe Imperatorem i2 [uoterritorio , quz exftat ab Abafver,

Fritfch. inter Exercit. Jur. Publ. part,2. Difp, 9. Indeque illi non tam Status &

quandoq

DOminan

Vafalli Sacre Caf, Majeftatis, quam Status & vafalli Imperii in LLbus publicis

paffim appellantur. vid. Limnzi f»s Puél. tem. 1. cap. 10. um. 50. & Struv, Synt.

lulis ts

Ápad G

for. Feud.cap. 14« aph. 29.mum. j..— Nec veró inopprobrium id cedit Auguftitfimi

noftri Impetatoris , vel Majcftati quicquam ejus prajudicat; quin potius preemi-

QT

nentia ipfiusinde adaugetur , dum fcilicet talibus preeft ac dominatur , qui etiam-

Sbeit

fi potentia & dignitate R«gibus vix cedant, eam tamen, (lequimur cum Juris

locaey

Publici Dbus) ceu fontem omnis dignitatis & pracellentia fuz , tandemque ut

lmperia

fupremum Judicem , quique ceeteros omnes dignitate prafulgeat, fubmiffiffimé

odl Dic

venarantur , confitente & ipfum fat audaci aliás Caefareg preeminentiz impugna-

tem ;

tore Hippolito à Lapide de Ratione Status part, 1,cap. 2. etrcafin, — Nimirum quo

vor (Det.

major nobilitas corum , quibus przeft, quiimperat , eo fublimior quoque ex ob-

atque t

Q R

je&toin Imperantemipfum excellentiarefülget, — Hincetiam fummo fibi olim ho»

nori duxit Maximilianus L. Imperator , quod fefe Regem Regum appellare potue-

9Wn, 4

ri. Ectinvidiffimus ejus fucceffor Carolus V. non obftante, quod jam ante Do-

L & ad

minus plurimorum regnorum & (ummarum opum fuerit, nihil prxeminentiz

opus eft

fuz deeífe arbitratus , prater folam hanc dignitatem Cafaream , poftquam hanc

Itfpiciar

adeptus

tttfig

d.

. d

* Longé aliam de Statuum dignitate, eoiumque in exercitio Regalium con-

VOX, (eni

curía opinionem fovet Illuftr. Dn, Baro de Lyncker in Analect. ad Schwed.

, )

part. gen.cap.4.$,49. — Quando Status, ait, /mperii n pracipuis juribus, poe

l

iS, in

(

tiffrmum inbis , quaad [us exercitium poteutiam C$ vires defiderant , non qnidem

[j lüügni

a1anquam concanfa , vel can[a focia , aut ut caujasfirumentalis , fed tanquam

€onditio (ime qua mon concurrunt.

Sed nimium Virum iftum Illuftrem pote-

x

ftati Statuum , eorumque in res Imperii influentic derogare ad unum feré

omnes contendunt, quibus vacua d przjudiciis mens eít; fortius omnino

* Mi

aliis ab influxu & effcctu ;eali ad cauíam veré talgm concludentibus.

m(

/*ä

"T

o Specte .S' R.p.

75?(

d

t

'ull g

a

deptus effe: ! publicé profcífus eft: Sesm aiuis Regois jär;ui:, [id it Germania Rao

o mb

ibus dominart, — INec inepte huc etiam adduxeumus memorabile judicium Al»

phonfi Sapientis, Aragonie & Neapoleos Regis,

qui Fridericum 1HI. Imperatos

Mu

rem, curm aliquando Neapolim veniffet, nullo non honoris cultu affeciffe, Au«

moott

n dolexite

licis veró, ipíum hoc nomine reprehendentibus, refpondiffe fettur: Peffrum

redàem.

non eff de Regibus judicare, — INos Reges omnes debe

mus veverentiam Imperatori ,

1

4 Dyx Regum. N

id, Chrift. Befoldus in 7r. de

curige

tanquam [umimo Regi,. ille ef caput &&

u Teu

jurisditlsose Imper. Rom. quafh, 6. ín

fs & plur. Schüzin Co/leg, jur, Publ. Exere, $

th. 2.lt. a. p. 140. [q. && Exerc, (o tb, 15, lito d« p 377.[4»

(e',qugnmm

logiis. Quandos

ule: Ine

IV. Variis autem hac ipfa jura à Ddbus condecorantar e

que enim Sacra Regni, jura & Arcana Impecii, Regia Sacra, Sacra Sacrorum ,

b At

quandoque etiam Dos Coronz Regiz, Jufta exua commercium conftituta &c,

m Sum d

nominantur, Gracisxg)dua , item , fasiixd , xvpia lg, xas kvpiov G0Al MC

Jb pb

Italis Ragione ds Dominto, vel Dritio Rega

le & Gallis le Drou &oyale , dicuntur.

ETU

len

didis nominibus bet gebeimbbetm

Apud Germanos veró eadem nunc fp

w

T

Qfeidbé, Gaden/ item: ber Sápi

et

I. obet £anbafüt(ll, Refervatentimnb

olüspatt

voce ber Sjetelidbfeiten Glutantur.

" quicdaw:»

$y0beiten &c, nuoc veró vulgari tanium

Loca ex Receffibus Imperii állegata vide apud D. Dn, de Gociniz, olim Camerz

xir aun

Imperial. Alfefforern, eundemque per-Hluftris Pcefidentís noftri in íummo hie

undnq!

(abcif

loci Dicafterio , Domini Philippi Henrici de Goclnizin GBalbenftein/ Paren-

]

tem i» Gyrna/mate de Regali Fetlugahum jure cap, 1 .. 8.

Sed cum poiterior hzc

ntizinplf

vox (bet Sertlid)feiten) ad giguendam veram Regaliumideam haud quadret,

Niniti

^

atque cx recepto loquendi ufu, quo illa «xigua faltem quadam Statuiim jur ,

o p

cum Regalibus ftri& (ic di&is haud convenientia , vid. I«tet de Feue, Imp-cap. 8

ob

num, 4.intimat , nimiumanguíta , necnaturz Regalium exprimendz fatisidonea

pl

fit & adzquata. — Itaque ubi in titulos hofce atque nomenclationes incidimus ,

m

opus eft, ut a

d materiam femper & peifonas , de quibusillz przdicantur , probé

Przcml"'"m

re(piciamus. — Pauermeifter de farísd. lib. 1. cap. 4. nmum. 14. & Speidel voce :

, ftq p Jl

Sxerrlidfeiten.

i

V. lorro ecam

multifaria eft R-egaïium (ignificatio, — Capitur namque hzc

vox , íeníu licet admodum improprio.

ugah

umWR'

(1) pro Diademate & reliquis Imperialium r

eliquiarum thefautis ac cim&-

v

"

liis, in corepatione Regia etiamnum a:

dhiberi confueiis ;

auz alids etiam Lipfaria

if

& Ínfignia Ixnpetialia vcl fimpliciter Clinodia Imperii , bie 9t

«

id$ Sicinos

ls

p

Tttt 3

3'»'&!

í dtmm

[ od

—

juft?

FOM

* Aliam tamen tibiam inflat, vocemque Setrlid)feiten voci Regalium pla-

h

ne fy

T n

nonymam dicit Schraderus i»ter Confil, Borchelt. part» 2. anþ $, ckita,-

r

ii

tus/äv Sixtino de Regalib, lib, I cap. 4 PHTI19,

h-

*s

ais

goz

scHis

FF

ER de Regabbus ,

odf

p

.. Nonullor

bien/ appellantur, plutimam partem in hunc ufque diem Norimbftgä, patuciora

veró Aquisgrani affezvanda, videfis Obrecht Dsf. de Clinedíis Imperii, iroprimis

Q lmp

veró llluür. Dai. Ludewig. ANerimbergam lnffsnium Imperialium tutelarezz. ut &

r u(que [

Coniin. Diarii $08 bet Grónung Sybto

Atgdlitrg

7

Rs*zpfm. æ?aiefï. Ca»rolij'I. p 3/0.

juntt. append. pag. 1.

Tatüm p

(IL) pro Jute, quod Regi competit, parzim ad fruendum reditibus, qui

IDeditio,

ad Ecclefias Cathedrales fede vacante pertinent, douec novus Epifcopus, fide

A ptef

Regi prz(tita, Ecclefiz poffzffionem adipifcatur; parzizad conferendum prz-

Shwede

Heor, Gr

bendas aliaque beneficia, quibus animarum cura non incumbir.

Ita enim Jus

Regalium, vel magis barbaté. Aegalbarum, quod Itili £ Drirto delle Regalie &

qt & in

Galli le Droit des Regalies appellant, definit Petrus de Marca Archi Epiíc, Pari-

tnim vigo

fienf, in tr. de concordia Sacerdotis Qd Imperii. Léb, ?. cap. 1. $. 1. addensibidem,

lm per $

tinàtam

Regaliam juxtá datam dcícriptionem à pragmaiicis dividi folere in tempotalem

& fpirirualem, — Ad illam referri redituum cemporalium fruitionem, ad iftam

Cüm Ltor

veró ben«ficiorum collationem.

tüm abo]

Eadem feré eft Regaliarum definitio, quam

ex Natalis Alexandti Zor, z. biff. Eccl.ad fecul. 1. Differt. 9. art. 1. $.1.. Mlaftr. Dn.

Ciriftiant

Póhmetus exhibet i» obfervatiombas felcélis ad eju[d. Petri de Marca Àib 6. cap. 10

fnort us ,

ebferv. s. $.2 Ita autem Natalis; /u5 Regaliarum ef Jus Regium fruendireditibus

D5, agj

, Wiüt Ga

Ecclefia vacantis (En Regaliam temporalem ! ) €$ covferendi beneficia , curam anie

marum non babentía (hzc veró cft Regalia fpiritualis) qwe aliés ab Epifcopo cou-

Ciie R

erentia |

ferrifolent , donec novus Epifcopus juramentum fidelitatis praflter it Regi $ ab £0 f

vefhituram tonorum . Ecclefrafficorum ceteraque buc meceffaria acceperit. — Interea

ifpst F

AQmn, t

cave Regaliam confandas cum Jure Annatarum , quo deIllatr. Dn. Ludewig

Éntegram iterüm , eamqué una cum modo laudata vaftz eruditionis plenam d/fer-

dthdus

tattonem anno 1707. Halz Venedorum edidit.

Hoc enim, ftricte fumta voce

tD, f

Annatarum, rion minus differt à Regalia (eculari, quam differt ab ea Jus dcpolftu;

Uoyerfta

& Jus fpoliorum Epifcopalium, quorum omuiurm & definitiones & differentias

fucciné&e tradit laudatus modó Dn, Boóhmetus in o£fervati felet?, L. cit. Cacterum

bj

| R'g dü. ('g

hoc Regaliarum Jusnon tantum Reges Francici fed & ipfiGermaniciImperatores,

"lnger

ceu de u:risque id affirmat ipfe Peu. de Marca. /sb. £.cap.22.$ 1. (quamquam hi fz-

Tüttüm|

p? (ub inconeruo faris titulo fnpremorum Advocatorum & Patronorum Ecclefiz ,

l t $

'1

ai$ CberS50gteunb OdirmeSyerrn ber Cbrijtliden Stitdben) animofe

1 UW

m

fibi adverfias Pontificem Romanum feculo adhuc XI. & fub initium feculi XII,

m

30

defendere. At deferbuit paulatim hic jura faa afferendi Germanorum aidor, ita t

MT

jam fuo rempcre ftrenuus ille jurium Imperialium vindex , Fridericas Barbaroffa,

uT

H

conqueri neceffz habucrit , vix (cintillam aliquam priffíni citca facra jaris fibi re-

tüs D

n

ÉN T

li&am effe. vid. B. Dr. Schilter Ze Zs£erz. Ecchef. Germ. lib. , cap, 6.6.1.€82,.-

t

|

lt

.m;, in(

Hodié vsró, quod miferabile di&a etiam (cintillula ifta tum ex facilirate

n

u

bone

1 Oxiæq

N

ip Spreie $, R. .

703

tsss

nonnullorum maximé veterum, poft Henricorum & Fiiderici II tem pota regnari»

TU

mpr':,rzi:

tinm Imperatorum , tum ex callidis Pontificum Romanorum machinarionibus

il

€o ufque extin&a eft, ur Auguftiffimo Imperatori noflo nihil amplius ex toto

prater minutum iftud atque exiguum Jus prima-

u

Reg:liarum apparatu fuperíit,

ziaram precum, quod Germanis dicitur ba8 9ted)t bet er(ten SDitte/ & Com-

mendatio, qua Preciftz five Prafentato datur, eíty Panis- O5rieff/ item bpte

b d

, f

if prefentations Cdjtifftunb Zapen-Dfrünbe /. de quo jure vid. Dn.D.

Schw'edet nofter. P. Spec. feél. 1. cap. 1. $. 14, & omnium noviífime. Dn, D. Mich.

lg r

Henr. Gribner in do&tiff. Differz. deprimariss precibus Imperialióbus, Melior ita-

ein t

R:g;z!æ i

que & in hoc longe potior, pre Germania nofira, Galliz eft conditio. Inea

enim vigor Regaliarum integer adhuc atque illibatus perftiti. — Nequeenim Ío«

il Puris

lum per San&ionem Pragmaticam olím füb Carolo V1I. anno 1438. publice cone

dl

firmatam de Regaliarum jure Galli fibi caverant: Sed & poftinitaá Francifcol.

g

cum Leone X. Concordata, in quibus R egaliz, przfertim Annatarum jus, infirma-

,ü n

tüm abolitumque videbatur , animum haud una vicefpiritufque refumíere Reges

10, d

Chriftianiffimi , atque inter hos preprimis Ludovicus XIV. nuper demum de-

mortuus , fibique hoc antiquom jus fuum , ringenibus licet Pontificibus Romae

ä. 6IMFlMl

nis, maximé Innocertio XI, mafcule vindicatunt, afferentes, illud jure proprio,

j

vcl ut Galli loquuntur , & cas/e de Sa cosronne non vetó beneficio & concefhione

gwm&i'

Curiz Romanz ad fe pertinere, ceu hoc pofterius ex nimiaerga Sedem Rom. re-

tl

( p

verentia Petrus de Marca ftatui(fe videtur /i£. £. cap. 2. & 22. in eo quam maximé

;Wþ

um

difpar Ferd, Vafquio Hifpano, qui juta Regis fui Philippi II. contra Pontificem

j I

u

Rom. mira animi conftantia tueture /s£, 2. controv, Iluflr.cap, $1. n. 37 feq9, laue

m

ij

f

dandus propterea & commendandus à Magnif. Univerfitatis noftrz Cancellario ,

ub

Dn. D. Jzgero in prefat. Tr. [ui de Concordia Imperis €4 Sacerdotii. — Plutain con-

lii

toverfia Gallorum cum Papis de jure R egal, qui defiderat, adeat poft Molinz-

gt

um i2 Comment, ad Confuet. Parif. Dn. D. Felzium in Excerpt. Controv, Hlpfir. de

: d;&ffmw

Regalib. controverJ. 4. B. Da, Ofiandrum noftrum i pecul. d:ff. de jnve Regaliarum.

.' Cczef*im

j

Pfeflingeri Vitriarium illuftratum 4r, z. Hit, 15. $. 24. 1. a. /44. & omnino etiam

gpt[äf*?

Á

Burnecam in bem Ginbeimifd)en &tíeg bes 3Dabfttbum8/ ober ausfübte

uamhl /

lid)en Sitorifdyen 3Seridt bon bent neulidpen Citreit beg Regalien ttt

Ecclfü

2

tatndteid). —Facit hucetiam hodiernum , quod Epi(copis Gal'icanis cum Cle»

LA

mente X . ejusque infclici Bulla: Usigesitus Gc. intercedit litigium , quippe ex

il jl

quo clariffimé difpalefcit, quam tenaces Galli etiamnnm Jurium fuotum atque

u

dor, "

libertatis Ecclefiaftice (int , quantoque animi fervore contca Romanentes impe-

) erm.þ/

tus pars melior iftorum decerter. vid, Dn. D. Pfaffii noftri Jun. differtaito novif/izme

j

(bf

edita, in qua Corpus Dofirina moralis à Dnn. DD. Sorbonmicis , pendeute adbuc

d

lite Quefnelliaza concinnatum , notis illuftratum exhibet , fimulque (ynopfin fiftit

45111 "u

hiftoriz Quefnclli:na.

(l1I.) Pre

p

S

d-

[L]

rl a

,SEHEI-:;ER de Reggliägg :

p

Inperi

(I1L) Pro Tur:bus ad lum liupeiatorem vi dignitatis Cafarez in Gzrma»

tia noftra periinentibus, quz etiam Regalia x4T tE«ziy & in Ípecie Imperatoris

li, qu

Refervata (infra pluribus taogenda) bie $tdpfett, 5»opeiten unb Refervacen

dncdllu

nominantur, Licet enim per Leges publicasinuno atquealtero reftricta fit um«

u

vtl etian

ma Cafarez Majeftatis poteftas; hocip(um ramen nil cflizit, quin Regilia ftatim

à tempore infe collatz dignitatis poffidear jure proprio & independenti, illaque

Driverf;

ín honorem & utilitatem I/mperii pro lubitm exercere polfiz. vi:. R«ceff. [mper,

uque hz

de anvo r ;70. $. afébainn at

qt Cocat

(b oie 9tün$. Getedtigfeit. 152. ibi: bets

beiligenSteich gu €bren unb QBoblfartb $, Quinvero, utireliqua fidera

« (V

lucem füam accipiunt à Sole, ita fplendorem fuum à Sacra Czfarea. Majeftate

Dtglet. «

mutüati creduntur Principes ec Status Imperii, cum quidem (licest tantifper ites

Auäe dd ?

rum verbis uti Ddum) ex hac ceu mari profundiffimo & fonte perenniomnis prge

Irferigi

eminentiz ac Jurifdictionis in Imperio noftro, omnesque $tatuum dignitates aQ

tüsille t

Regalia fluant atque ad eandetn quoque tefluant. vid. poft Mauh, Stephan. de

t at

puridict. Lib, 1. . 24. fegg. itemque cap. 2. Müllerum ad S:ruv. S, Z Civ, Ex. 4,th,

79. lit. a. D. D. Grafs nofter i drputat. de modo taxands furi[ditl, tb. 2,

IV.) Profeudis Regalibus, quzipfa aliis nominibus fzuda majora titulata,

& à modo inveftiendi vexillifera, item vulgo fceptri, bie (yabiv

unb Ceeptety

£eben infigniri folent.

D«finiuntur autem ifta, quod fiat Feuda, cum dignis

"

tare Regali ab eo conceffa , qui poteftatem conferendi habet, vid. poft Rofenthal.

de Feudeap. 2. concluf. 1.54m. 3. Ma nif, Dn. Re&orem noftrum D. Mijerum in

Vixtinj f

Commenr. ad fus Fend. cap. z. $. 15.(eg9, de natura Regalium feudorum fafé dif-

W. g.

(erentem. — . Mores ramen feculi noftri t refpicias, accommodatius fo:tean defi-

Vg

niri poterunt, quod fint feuda, quz ex prafamprainveftientis Principis volun-

tate , nifi aliud quid obftet , vafallum ejuíqae legitimos defcendentes Regili Di-

« Ffl

gnitateornant. — tter de fendis Imperiicap. 3. $.7. — Atque hecfeuda Regalia li-

üs

cet pro ipfis Regalibus accipere videatur Hottomann. £s Lex, Feud. maguam ta-

H

men inter Regalia ftri&é fic di&a & feuda Regalia differentiam effe , velexinde

oli

pater, tum quodilla per vocabulum jurium, bec rerum re&ius definiantur,

2

adeoque R.egalia in fe refpce&tata fint juza & per confequens res incorporales ;

qui

Feuda Reg:lia veró res corporales, fuis licet Regalibus iterum atque juribusor-

na'z, * vid. Niell. di/par. feud. 11.tb.1. [jt.b, tum quod de his folus Imperatorfeu

puar

&l[

celüffimum Jadicium Aulicum; de illis vero & Camera Imperialis cognofcat.

fon

uti ex ordizar. Cap, p. 2, tit. 27. €8 poft Schbrad. intr. de fend. p. 12 SH1, 2. num, 72

lt q'g

a?gumc:manmr Carpzovii de Reg

alibus cap. 1. apb. $,

W

(V.) Pro furibus, qua ab Imperatore quidem dependent, fed à Statibus

ftte

.Impcrii

E od

- * vid. p:g- ftq.

L

i,

70j

" " Sþecie( S, À. ,

htss

äivet(a fam ab iis juri-

nGägmæ

Impäïii t;fiman in alienis teïritm*iis exercentur & eatenus

itionibus vi Superioritatis territorialis

proprio jure poffi-

p

bus, quz Status in fuis D

den: Hlla(tr. Dn. Baro de Lyn

cker én /ima/ell, ad Struv, $. . F. cap.é. aph,1 3. mum-1«.

vtv

ibus & Statibus Imperii inimediatis ,

d rl

(VI.) Pro juribus Majeftaticis Princip

itorio conceffis, ita tamen ut

daltin

vel etiam mediatis d Caare figillatim & abíque teri

Univerfali Turifdictioni nil pra;judicent. vid. poft aliosKl

ock.de Conutribat. th. i.

i il

Illuftr. Da.

atque hzc demum jura proprié bie Settlidfeiten dici merentur.

ln

de Cocceji. 1» faris Publ. Prud. cap, 21. $. 7-

i

poteftatis notisac particulis,. * vid.

^. €VIL) Pro omnibus ac fingul

is (aprema

liquafldera

& Dn. D. Schw'eder noftet /» JIstre-

aj

Ziegler. de jure ZMajefiat, lib. 1. cap. 3- $. 9*

datt, ad «s Public. fell, 1. cap. 4 $. 1. llluttr.

Dn, Chrift, Thomafius /» Difpat. de

ul

latior hic fignifica-

Prafcripiione Regal. ad jura Subduorum non pertinente $. 7. atque

jommsnt

li(per

jiemus

tüsille candem cft , ad quemin pertractatione hujus argumenti curatius pau

erit attendendum.

nl

CAP. H

jo Et4|

De

*

T

p

Ü

jnibus..

Variis Regalium. Deftniti

siora t

SUMMARIA..

Qu

| oyomes tanquam definita fuo awgufliores 88

, andj?

$. t. P'aria:frfbit Regalium definitione:,

ä

Sixtini fcil, Barcholii , Conrad. ab Emnfr-

[abflituitur DefinitioToomafrana. $.3-4- ]

f

Mgne?

!

5 bae ipfa fafius explicat

» C /hzäilz'mr:;

»

Ü

-del, €3 Rafmzbæi;i.. $, 2, rejiciurtur ba

Uuuu

$.1,

Qu

f

PUL EE TMUE

I

t i t

$

hEd

j

Ü

ia

E Fruftia hic

q u 3.42

ï

'quam nobis objecerit , ita confundi Regalia & Tara Maje&äw

te ngi j ll

tis, à fefe longé div

etfiffima, Hoc enimipfum, quod inter Regalia & ju-

f,

1

d g

(crimen , intercedat , perperam

fapponunt nui

lis

ra Imperii, nefcio quod di

»

h ontisa

magmmü

folidis rationibus ddducti v. gr. C 5t iff. £i

X

CULUL

yü

| CoJl. Polit, Exerc. 2.1b.

L

*

L2 4

/s

&t

j

4

27

*

En

invero

t Vfl D

24. & Árnold. Clapamar de 4frcas. Kerumpubl.

f/g'r;) *

p

egalium

.-£,).a

ACClI*

dl

quid imped

iat, quo minus laxiori in fig ificatu vocabulum K

i

ncorp

M

ifertatione dum & nosfacimuss recté Regalia

piatur ? Ouod in g:a:.r;fïcmä d

f uilbmm

Nitimurin eo non modo tefti-

u

& jata Majeflstis pro (ynonymis habemus.

Vm cr

moniis fupra allegatis, fed & con'enfu:

B. Da. de Gólaiz inlaud. Gymva[gmas

[i

Pf

!

pm irium , Lie b «nthali«

te de Regale Vafsgpz!; jare cap, 1. num. 13. contta C

] J,I!W,

, nallaplane d:ffzrentia

um & ümiles dicentis: $ed f rms;—'uf:mzzmgæ/?;swlzbnwx.

Y.

,

é8

od

AMaje

4

J

lais jura apparet; qusa ex à

eaiiane ES attrib

J'u

DT

inter. Regalia

d

i

que commnnta habent , elucefet , pofferque ph

ribus plaxsm effei , fe cpera pres

Jn

t videretur.

P.

T

-

V p

1706

SCHEFFER de Regahäu:,»

—À5Ó€

mamAIARTA

&L

paéntis

Aeorun-

: Uam varia autem Regalium eft

acceptio , tam variz etiam à Dübus

i Republ

dem nobis exhibentur definitiones.

Prout enim qnifque vel ex affedu

lY,

fingalari nancin Czfarem , nunc in Scatus Imperii prontore , velex pecu-

1 Citca a

liari Regalium quorundam intuitu ad (cribendum feaccinxir; Ita & varias, nunc

Dinny ,

laticres, nuncfiridiores, nimifqueinadequatas definitionesprotulit. — Hic «li-

Witerarum

quibus dicuntur jgra, ei qui /uperiorens non recegnofcst , vel cusconcefione aut pra-

d Reg—ali

feripttone , confaetudineve quafita [unt , competentia ad [alutem €$ decus Respublic,

fimen Re

lt invice

tuendum Sixtin. de Regalib. lhib, r. cap. 1. num. 14..

Aliis íantjura , m Jpsperatori

&omano conce[fa [unt in prsmm immenfi laborir, quem p: o Imperto (uffiwet. vid.Bor-

HibteCm CQ

cholt. ad ri:. qu4nt Regal. numer, 2.

Rurí(us aliis funt zzra Imperatoris Romani

YT

4Majeflats propria, ipfi m frgmum [uprema eminentia , ad Imperit utilitatem tributa,

il Splen(

Conr. ab Einfidelir, de Regahbus.cap, 1, ntem. 21. cum qua d«finitione feré coin-

tifi, qui

cidit hzc quam ex omnibus quafi compilatam exhibet Rofenthal, 4e feud, cap, 5

dthï[, tü

£onclnf. 1. wutz.1,

Quod (int jura Ipperii pott/Uma €$ [umma , Suprem: alicui Prim-

potc&;»s tü

cipi ejufoue. Fifco in figuum praeminentie €d laboris smmenf? pramium ac uuli: atis pn-

Mp. ?i 5. l.

b/tce commodum , ad dm

pern dignitatemn C$ mqjq/fa!em confervandam , tendentia ,

ffnt, D

dexta, data , conce[fa €$ refervata.

II. Verum uti ha&enus allatze priores definitiones fingulz angu&kiorcsfunt

fuo definito: ita nec hzc Rofenthalii omnium Regalium Germanicorum natue

R?galiag

ram adzquate fatis exhaurit,/— Nititur enim primó illa communi quidem, fed fa-

perflua & obícura Regalium in majora & minora, quz & Fifci dicuntur , diffin.

W'?

Qione. Deind: & ipfa manca nimium &anguftaeft.— Dantur fiquidem in Im-

perio noflro Regalia quam plurima non Cafari modo , fed & Statibus Imperii ,

Electoribus , Principibus, imo & Civibus reliquis, tüm vi Superioritatis territo-

5

rialis, tum ex conceffione Imperatoris , vel alterius cujufdam Status , inalienis

quoque territoriis competentia, ita ut difficile fit,, omnes & fingulas Regalium

Ithar, ,

Ípecies una definitione comprehendere. — Quod fi tamen dicendum , quod íen-

Mliels Mf

'WPI!HIM

timus, forfan omnium recti(fime ex llluftr. Dn. Thomaíii mente ftatuemus:

Kegalia 1n genere effe fumma poteflatis partes , atliones Cwium dirigendi , de vebut

Ketpublica aibonendi €8 cum exteris de negotus belli 9 pacss tratlandi ad obtinendos

x

Civitatum fines, vid. Thomaf. d. difput. de prafcript, Regal. ad /xlm Subditor. non

Z

periinente. G. $.

, Vide,

U fäfll

illam

lll Diximus ea um poteffatis partes propterea , quia Regalia non faltem

Q

qua penes Regem, fed & quz penes alios quof. unque Imperantes refidet

tf

Majeftatem , ceu partes totum fuum, conftituunt; Namque ut moxinfta audie-

luribus

wj

Wt

mus, & ipía Majeflas Civilis, ceu totum Valiquod pote(tatiyum, ex p

p9 CCP-

d

ES

-

787.

in Specte $. R; "

qupe aiiäi

pö:cntiis conflatum, in

tot pattes potentiales diviäi'potcfl ac refolvi ,

x

US ORU

tia.

in Republica occurrunt jura fub Kegalium nomine venien

mum objecta occupari

eudi

IV. Diximus preterea , partes illas circa tria potiffi

cirea res in Civitate pu

blicas, quod

dag

1. circa a&tioncs Cieium quod Imperto 1.

Dominip 3. citcarempublicam quatalem , five refpect

u fui , five refpectu Gentium

atl t

fic dio , utita, quicqui

Hac

exterarum regendam, id quod Regimáne fi (peciadim

uta, Dominium & Re-

yeun

eft Regalium, haud incommodéad hzctria Imperium p

ffitadine autem hzc tria

gimen Reipublicz referri poffi. « Quo nexu & qu

anecce

T Ke:pubhc.

ex notione ac natura

Majeftatis à Civibus in Impee

z lmperatm

1cfe invicem confequantur , id

Thomafius Z. .

4 w

rantem collatz , eleganter docet Ill. D.

^

À

| Sunt autcm

"

.. V. Tandem & fiüium , quos Regalia refpiciu:

c, mentio facta.

dem nemo affequitur ,

qen hbt

illi Splendor , utilitas ac Securitas Reipublicz ,

quos qui

ia cura effe

Hujus enim primar

s fs i

nifi, qui foprema gauder poteftate (cu Majeftate.

! Sacra Deique Vicaria vis ac

debet, tueri jura Civium, proptereaque di

citür ,

hn

d. Dn. de Cocctji. 74r.

Public.prad.

, dl*

poteft.s ruendi jura Civium a

c Rcipublicæ. vi

€ap. 7.8. 1. £$. 2, & de fine ac

(ícopo Imperii Roman. Germanic,

addatur peculiar.

T

Afilea Anga 1202,

l, i

difput. Da. N—ic. Wilckens quam habuit

CAP. IlI.

Dc

n uüiorcsfum

que de hujus fabjecto proprio ,

Regalz'um fonte, 4

ui efl Majeflas, item

bus formis tum Rerumpublicarum w genere ,

um i (pecie

jdem" '

indeque re[ultanti

M

lmp:rti Romano - Germanici,

ynttül, i

ii

- SUMIV:ARIA.

ial

B

Lorma €9 Strutlura lmpers: Romane-

it. 'de Fonte Regal

$

um,x quicf? Ma-

infäfl?'a,[iwf

4 G.4. de inaquali 7Majefla-

, n2

ieflas , dequetujus Dyv

dfibilitate. $, 2. de | Germanit

d o dnrer

Cefarem C S:afu: participa-

l, A

galiül

faljetlo Majeflaris,

itemq3ne de variis Re-

ä

ttoue.

TOA

$. 2, de

E

fhmpnbhcamm Forms'f 1n genere.

Uuuu 2

$, T.

t Ratllfmd:

queeem gnspmufi*uno sss

u

7 i

"T

:;4 Keipubl, Germ. Feudali

. - Videtur tamen Illuftr. Da. de Bode in D:ff. de S?a

bus quibu(vis ane

giir"

tb. 1, ad hzc ipfa Feudis

Rega!i

€$ feudis Regalibns cap 2.

udum Regale d

efiviffe,

nexa jura potiffi

mum attendiffe ,

& proprerea Fe

705

Í

J

etens ,

propriem quidem, fed

i nl

quod [it jus exercends

Regalm a territorto cotop

Civibus Imperá conceffum , wel

Á

ab Imperetore €$ Imperio

at

prorfus independens ,

(nfad

per invefhturam confirmatum , cumo

bhgatiene

fidei atque Officis prerattri ]

, PIUH

nl

Amperio preftandi cenjuntium.

(ui

N

?

"

A

*

"08

SCBEFPER de Regoz:ïääm 2

b

d

SI 1.

iritou

H

Ons igitur & fcaturige omnium

atque üngu!

orum Regalium eft Tipl'a Ma-

7:::/s7z'

(

*

ï

F

jftas. Ex hac enim jura Majeftatis promanant, ceu rivuli ex fonte, — Et

Mi

quemadmodum totum alids conftiruitur per partes fuas,. ita & Majeftas per

tids u

ipfaRegalia, tanquam per partesfuasporeftativas, — Siquidem hoc d naturato-

& abifn

tius eft, ut & in partes diftribui po(fic, & ex hisin unum collectisiterum paríici at»

hule m

queintegrari, — Quz fibenécbferventur , tunc facile fuerit judici

'm-idterpene;e

Vite cox

trita ifli de Majeftaris divifibilitate di

1

f

ceptationi. « Netomeft Bodinum sstr. de

quoctam

Republ, lib 2.c, 1. Kirchneru

m de Republ, dff. 2. nvm, p, Rein

king. de Reg. Sec. €3

titm,q

Eccl. lib. 1. clafl 2 cap 2.,231. g

£

a

3liofque,.qui Rem publicam mixiam dari infici-

x N

antur , id evincere congti, quod Maj: ftas

planéind;vidua fit, omnemque refpuat

f?ldi;z):];btw

partiionem. — Verüm videntar hii hancopinion

em delapficxeo ; quod tocüm

jiea d

morale feu poteftativum ejuíq

ue effentiam ac naturam minus dextró zílimárunt.

$.105,

Certé Majeftas totum al

igquod eft, ecfraon phylicum , ut integrale ,. morale

peimt, :

tamen, virtu:le , ac poteftztivum

Natüra aurem totius alicujus moralis rám fime

W leeug,

Plex non eft, quin divifionem patiatur

Hinc hlicer anima noftra, qua Philofo-

dotff d

phis aliás quo

ue totum aliquod poteilstivum. audic, realem partium füarum

divifionem no

i

1

"a

-

)C

£u

.á

l

Ni

admitrat, id tamen. hon gaquépr

it dä*'aïgü , qualeno: hic

td mod

anteili

vifibil

gimus, toto, quippe quod priocipium fpisitaale, adecque realiterindi-

üüth ew

€, üt anima non e(t, fed potius comp.fitum,

quoddcm morale, &

&as a

€o ipfo ,

quia ex partibus compcfi:um in partes ireru

m divifibile. Planum

^

f eriar

hivcc eft, indivifibilitatem conceptum Majcflaus effent

rP

.

ilem li» :dquaquam in-

Tufttia

gtedi, reétcque illos agere, qui flatuunr

M j-ftaera dividi poffz, uti Dn, Dx

Schweder nofter 4» /ntrodut], $a fus Publ,

pavt.geu.cap,2.$, 19,

Sed tasien , M

CGm t

qit, ZMajeffas mbilomimus , t totu

lesretle div

"m aliquod pote[f aivotim , in partesfuas potentia-

ttj25) |

iditur. Similia & B. Dn. Struvius haberéz Syo:

, fur, Fendicap. 6. S. 137

!

"1. — Regalia, dicens, wibil aliud funt ,

guat 7 urgi AMajeffatts , 0u& fant Paze/l 4-

tes varia , quibus velui

viübi!

H

:t':

partibus: Majeffas , FABZUAI To m

aliguod poteflatvvum ,

cozflat. Pariter B. Do.Zie

ls tion

g'eius zz trali. de fur. Majeff. ltb.v. cap. 3 po&quam fae.

Mlm &

de Mzjeftatis diviübilita

te difputarat, tandem his veibis coacludit ; s« veró:

&5

c

üonun

definiam tandem, quid de prop

2

jta controverfia videainr , ajo , dvvidi poffe Majeffa-

tem C3 divij

Á

, Q

m eam fuje vicibus non nmmis , nec vartone objetlá tamzm

. od p

Wdfm ]

quoque in fe, €9 dyvifibilem praptevea etiam

effe tum, guatido cenfideratum 1m atla ffgna-

$6, C8 in exiffentia [ua. o&jæäzwæ

(gnatenus [cul. bac f&mæ!f cwzïzfzmiij?::,zg:;zmr ) abffra-

beodao ab omai Oateria t

etreumfLFantiss ndvvsduantibus.

Afitcum hec nimisfcho-

lafticé proesa,

*lo

qua Zieglerus pollait ,. fubrilitate ,. proponantur , andiamus nunc

edam B, Dn. D;

[

Hochftetierum noftrum £z Coleg. Pufindz f.

Exerc. X 1. $. 19. übi

lic (5 nera Y* P

erfpicué non minus, quam neiv

dl

oíe piaíens argumentam.tadat

] affcrit-'

AUl

09

i Spee $OR

o

YX

—

r N

n

"

Cuss

afferitou

t

g

rationes hzud decffe, 'qnc.i*ä-M'aje,:&as in partes dividi p

; ipfa li

ütac

Qunt ver

ba D. Viti) zi tmmpediat vel ex parte materiz, quiaiu partibus

fon B

Maeltans efl muliitudo: welex parte effctentis, qua efl voluntas bumaxa, €$ d-

r

2007 )

lt

vid: poteff : vel fiais , quivslumiates ad dvvifionem

f&'l' vtv

t , Ut efi W;;fgzm z(;'framtaäz'.æ-,z

: DAT

& ab

ifronts Regaliusm , cni malovcmedium efl partitio Regalssm

uidena que wom

p

babe: omnia Regalia, is nec omnta poteft , qua vuli, — Jtem fints eje[mods efd cou[etu

Rtsrpout

vatio co»cordia turev rmperantes &c. placet his omnibus prater complares alios,,

ümpitr d

quorum omnia recenfere hic faperfedemus, fobjungere B. Dn. Gotil. Gerh, Ti-

[

tium ,'quippe qui £ fpecim. pr.

Publ. hb 2, cap,7 $. :06. [9q, vem folidé percra-

ydariiftc

Gat. . Merentur vérba ejus adduci, quando 1. c, $. 106. AMajeffar , dicit, mew eff

naguexe[mt

indesifibilis per effe tiaza , um enitm ad exemplum alioram jursum confenfn , quaad

piura objelia, excitetur , utique ilius partes juxta hac feparark po[4nt. — Ec snox

quodwmm

g

alománt

$. 107.

FHinc vel ita partes dividi poffent , ut dvverfis fabi

Ewe

;c éudependenter come

perant , vel poffant quadam partes plane tolli, ut manca fit Majeflas , ae aliquando

tl mog:ï:

ralistimit

$p locum partis deficievis poveffas gnobultor CS dependens [ubffitwui. Cop£ & Pufcne

lhlb

dotff, de /. N. G Gsb $, cap, 4. $. 9. 29 & Grotius de j. B. &8 P. lib. 1. cap. 3. . I7a

r f:u:gg

Nimirum ; üc ftylo utamar Lyncketiano , Reff, j j. s. 107. habet fe Moj:ftas.

É

ad modum touus per 2

£y t

c

x

gationetm, quale accrvus lapidum.

Q;*äen::ïda 9

qudenti

dum enim acervus moner , licet unus alterve lapillus fubducátur; ita & Maje--

3 rca!;äïnïä'

a2tve

ftas manct majeftas , licetuna alterave ejus p

Cb

vtl defici.t prorfus, velin diver-

m «

r

ii

j^

.l;']*-

fa ctiam fubje&a transferatur,

Arnifgus iv tr, de Jar.. Majefl. lib. 2. caper.st. 1e

ïJ'f. ]

il

Jufütiz quoq:

je univerfalis exemplum affzrt, de qaa tritum illud :

Qu

i

"

(

t

Ü

)

f.iJf;!m &u fe/e quriutes conttret omnef.

Cum tamen nihil prohibeat, * virt

;* d

tes illas inter fefe »eiïe feparabiles, & actu:

etlam feparari. -

H

u p*

Iaterim fatendum fu

o modo ca;rto.qus (enfa Majeftatem dici poffe indi-

IN

'vifibilem, faltem ens aliquod indivi(um, eo fcil, (enfu, quo Majeftas diviübr-

! funt ,3"'".?'"? .

lis non eft in pluces fpecies, víd. D. D, Schweeder loeo fapr. adleg.v. g. in peifo-

WN/MWW '1 |

bl

Á

ico eriorum con-

nalem & realem , quz diftin&io multarum alias in Jure Pu

i?

: P

',',.,7'7.1

füfionumque genitcix re&iffime à Publiciflis p aftaniffimis damnstur ac rejici-

tur. , Obflat enim illi Unitas Summitafque Majeftatis , cum repagnet , duo fub

: T

todem genere fumma dari , unumque per alterum tolli fit neceff:,

Porro:

u

W,;:

Uuuu 3

J

à

z UEMELUEDS QEONCUXIORO PRLSSSEGINENA,

;; lr

,

1

» Loqui»mür hic ex mente A'fni(æi, cujus verba. adduximus, alias fa! gnati,

p

tam ardtam vera virtutis cujosque cum altera conrexionem effz , ut una ab:

[gmüiüï*:f

^

Í

altera divelli ncqueat. — Ira enim ver? juftus non «t , qui crimiae aliqvo la-

['g']/l

j

borst, licec omacm Juftitiz laudem $ mundo reportet, — INam quiin unico

wm Hä

j

delinquit , totius legis reus eft. — Tacob. II , v, 16;

p

m

»1o

SCHEFFER de Regalibus,

Eu

CNEREPE

M

m d

| mujctati

Porto in änavis Republica Majeftas indiviía eít , qu-archus illain toto'cïomn

jp 5171&

plexu fao omnique ambitu (pectatur. — Ita enim omnia illa, qua fummam Ma-

BY

jetatem conftituunt, fimul conjancta non poffunt nifiuni, five reverà, five va-

tonfuíe

tione attribui, vid. Arnifzus d. tr. libr. 1. cap. 3. 9. 1. confequenterio omni Rerum-

a, in

publicarum forma unica depiehenditur Majeftas, eademque multiplicare ne-

quit. Ipía veró Regalia licet inter plures diftcibuta , tamen nonnifi unicam Ma-

; Áim p

! liphyfic

j'c&atem efficiunt..— Duoitaquein hocargumento caute obfervanda, Ussm : quod

omnis in quavis Republica Majeftas in partes fuas potentiales feu fubjeGtas dividi,

; Noatür. Y

L)

L)

& quoad has plaribus, iifque diverfiffimis, fubjectis ineffe poffit.. — 2diterum

qi fing

! fobuna,

quod tamen hac ipía Majeftzs (it quafi fpecies monadica, nullas conípecies ade

mittens quemadmodum nec duo fub communi quodam genere infinita dantur ,

Cun

quodque ifla , qua integra & plena confiderata , unica tantüm in quacunque ci-

[ Corpoi

unicum,

vitate five fimplici five mixta deprehendatur. — Etenim femper illa eftin fubjedto

quodam communi, * hoc veró zílimatione morali unum eít , & per confequens

tamen p

nonnift unius quoque Majeftatis capax , utita verum fit, quod D. Do. D. Hoch-

. Corpus,

ftetterus ex B. Da. Tacobi Thomafii apsot, ad Tabul. 49. annot, 226. adducit , etff,

| 4cpopul

inquientis , »axtime dividastur Regalia, manent tamen tip[a mibilominus indyvia

idile at

! Mij

ec unita $5 (ubjctlo commum , quod efl tota Civstar.

Sicutt tamerfi faculiates quin-

que Sen[uum maximé [imt divifa per certa corporis organa, uniuntur tamen inip[o

] htum fim

animah , tanquam [« bjello communi, vid. Hochítetter Colleg. Pufendzrff, Exerc.

1 Popti, i

Q pato c

X4. $.19. aliad ergo eít dicere, Maje(tatem dividi poffe in partcs & quoad has

commanicari plutibus, quod verum ; aliud poffe eam dividi in (pecies & qua in*

üm,&

tegra eít, pluribus ejuídem Reipublice membris ineffe, quod falfum. Hoc

Dis parte

' Optcim,

enim pofteriori fenfa Majeftas accepta utique unica eft & femper indivifa.

ll. Dum autem Majeft:s unica dicitur, hzcunitas non (altem in perfona,

tia) EH C

(cd ctiam in corpore quzrenda eft. Vid. Ill. Dn. de Cocceji 7arzs Public. prad.

n

£ap. 21. $. 2. ut pateat , quid innuere velimus, ex fuperioribus norandum ,omnem

Conf. de

in omni Republica Majcftatem nonnifi perfonalem e(fc. Itaque & (u

bje&um

&ä&e

majefta-

üm i);al.

m

D qualibe

* Non repugnant h-.:zc, quz de fubje&o communi dicimus iis, qua in $. fe

| Bilo vel it

quenti adducuntur. ldem enim fubje&um Majeftatis nuac commune dici

poteft , nunc proprium, fed diverforefpe&u. — Quando enim integra Ma-

BRT

jeftss refertur ad Majeftatem aliam , tunc refpe&atur in fubjecto proprio,

| mnVEI&[u

quod vel Princeps eft, vel Optimates, vel Populus, — Quod f veró una ea-

Rlür, p

demque Majeftas referatut ad eos, qui pro diverfa Regalium divi(ione di-

li,

verfimodé de ipfa patticipant; tunc rota Civiras fubjectam Majeftatis e

| ln

Tüpul

commune; Subjc&tum proprium aurem fub hoc refpcéta eít varium & mul-

tip x, prout (ci.h'c;t variant perfonz , inter quas Regalia funt diftributa.

| mmo'cm

/X

diue

»

-3n Spetre $. R. j

i

rÁ

ale eit, hoc veró juxta Grotium :» d.tr. de f. B,€9 P. cap,

[n tuoton

majcítatis femper perfon

3. $. 7. & qui huic fuccenturiatur , Pufendorffi

um in tr. de 1, N. €8 G, Lib. 7. cap. .

m M

termino civitatis laté,

ei, t

$. 1. vel commune, velproprium. Commune eft Civitas,

Propriumilla ipía per-

n«

confuíé & vsgé fumpto, Vid. Pufendorf. . /, cap, 6. $. 4

Íona, in quam Imperium feu Majeftas confenfu civium. fuit translata.

quue-

üpliat

h

Quod

j onicaml

füm perfona vocabulum vel phyfic

é fümitur, vel myflicé ac moralitet,

iduum quoddam ac fingulare de-

Üntm: quo&

fi phyficé (umatur , per eamtantummodo indiv

notatur v. gr, Petrus, Paulus. Moraliter íum

pta etiam plures comprehendit,

j (isid

lent, quod perfona phy-

qui finguli tamen aftimatione morali tantundem va

")

ficé una.

2

E

ott i

Cum itaque diximus unitatem Majeftatis non faltem i

n pcrfona,þ fed etiam

finita dunt

Majeftatem vel penes

in corpore querendam , ex mente Cocceji hoc volumus,

quiaue

fonam phyficé talem, vel etiam penes plures phyficé tal

es, unam

unicum, ceuper

refidere..

elia bj

tamen períonam moralem , feu, ut dicitur ;

myfticam efficientes ,

yrconqu

Aft totus populus zequé ,

Corpus enim vel totus populus eft, vel populi pars,

p».D H

arum habetur pro per(ona.

aibus ita obfervatis

ac populi pars fenfu moraliff

Adduat, j

facilé jam conftat, quod

majeftatem fingulis Rebuípublicis , qualicunque

m t

pïæ'

R egiminis forma affcctis, tribuamus.

Quot veró Rerumpublicarum formz

sl

; id ipfam tripicx fubjecti

l

1

fertim fimplices, ut loqui amant, & regulares dentur

yr t

proprii , in quo majeftas habitat ,

diverrütas oftendit.

Veleuim Imperium civile

Monarchia , velin paucos fed optimates devol-

f(äd"ü ' Exvm

€x pa&o civium in unum, & fic

ao

vitur, & fic Zdriffocratia , vel denique in toto populo , falm major

imultitudi-

«s d

nis p

arte remanet, & fic Derocratia generatur, — Hinc egregié B. Dn. Titiusis

fillom

Specim.

ur. Public, hib.z 'cap. .$.28. Monarchia, inquit. (Arz'/ïacmtia) (Democra-

rindivifän

tia) ff Civitas $n qua Maieflas ( [unbicelo phyfice Uns) (plurs£us

) (maajori multitudimis

qninp

paris) inbarcet €9 ab eo

dem [ubjctla quoad omnes partes , m eofdem [nbditas exercetur.

lp

Rerumpublicarum fotmis ex veteribus Reinking

"LL

conf. de tribus hifce precipuis

de. R. $. €4 Eccl.hb. 1, claff. 1, cap. 1. num. 12. 13. ex tece

ntioribus autem Pufendorf-

t

& b

l

fium in d, tr. hb. 7. cap. y. per tot.

Qa

amcunque jam harum formarum fumferis,

mj

difcrimine, utfiillain toto po-

in qualibet Majcítatem deprehendes, hoctamen

pulo vel integro «orpore exiftat, una fit in toto c

orpere , nullainfingulis: fiin

i

j

qu

i

collegio paucocum , ruríus una

fit intoto collegio,

nullain optimatum fingulis.

u

five domi habitet, five inpublico

C0

:

Cum 6 contrario Princeps maneat Prioceps,

nittf'

converfetur, — Sed planahzc fant , & cuivis, qui

vel prima Poli;icgs fundamcnga

«d PN?[IC;

pofuit, haud ignota.

il

, imà difficillima materia eft, fi non tamin gehcre de

T0L

Ill, Difficilior jam

, i

"u

Rerumpublicarum formis, quam in fpecie de prafenti

Reipubïicæ noftrz Ro-

Sant quidem; qui-

yil

mano-Germanicz ftatu,ac habicu for»mali quzítio inftituatur.

]

bus

zrm""SJ

d

x*'&v»wx* d

7:2

SCHEFFER de- Regalibur,

p ia

bus mera cumoävaä videti ür * brevibus terminis tec hinicis umvex(am cc.mpagem fi-

DP'D SLP

ve ür:z&uïam ä ï c&em totius Status Imperia per tot membra diffufi, ante oculos

[&;n æi»ïz.& at

(ttt potto

^id. Da, Brunnemann, Exames, jar. Public, lib, 6. cap, 3. 44. 12.

Ahame

Masfrfem

üa;ä nequit, hanc de F..uma Imperii nofti Germaaici dquuuüüoümn,

Ánd, $u

ut illa fua non caret difficultate ,

ita nec utilitate omni delftitui,

1 Titius , &c

vis Legum Germanicarum juriumque hinc aepcndenuum natuta foli«

*

Horum ot

&À

u$

nt

ää

lg

stus:, G cum principiis generalibus copferantut, cum contratio le«

:ï

1

dem imis

gï?

ex

:;

-

ira publica-fine reípectu ad hanc normam wn(d:mnubus, tei imago ac

extetü

! Vtnitn £

a fpecies facile imponat.

Non immeritó igitur di i(quifitionem de forma

ligius al

Inperii Germanici quaftionem Juris publici capitalem dixit Dacclerus tefte Kul«

ifdibus

pifio ad ZMonzamb. cap. 6. $. 5. qui & ipfein eadem univerfum Juris Publici argue

tiom diffr

mænmm velut in centto conflaere contendit d. c. 6. $. 1. conf/ B. Dn. Titius 4»

(venda &

d: j'ff: 1. de formatatius Reipublic, German,

Nec mirum etiam , tot & tam diverfas.,

przfengi ar

(zoà etiam monfirofas , de Forma Impe u Ge :mamcx ngmoncs cnatas efle

Qi0n tanty

V exavit Q -"mge non uno ab hinc fecalo hoc aïgam&ntam Viros & in Aulis &

(uart, qui

in AÁcademiis fummios, neícientibus pæn(x*ue ubi in lubricitate ifta pedem

i

Diluleta

figerent, vel unde ex tot femannatum tuibine fereciperent, ifto femel immerfi

Net tatie

ac Aïïülïx ?/iïmïo

Esmzm funt,

ü Fæïmam Reipublice Germanice AMenarcbicam & henc

tlam

M

alü abfolu

. o

m, aliilimitatam , üt Reinking.

N/izendortlius , Schüzius , Stamme

ttodo ext

letns,

Scho

ockius, per 1llnffris, Daro de Ly».ckar &c.

Sunt, qui ZAriflocrat-

tiores pa

cam, duos inter Baomus & pf*nonarus Hippoli us à lapide, . qui poüerwr Íu-

N

binde tamen temj peramentum aliquod in. msia admipiftrandi munarchxcum

äqï'!&ï&(lü'

ii B. Da. de Kul n's

cante eum

'&E&

Sunt qsu ex hac utraque Jdixtarp ,

$

hius, Bacleras, Arumgus, (J»uzcv:uæ, &c.

»mrum ouin

fe

tamen mens fuit,

aliis in xmxr:na ifta Acxf)couaua*n

?1* Lu

AAR

Y3 463

ueus , aliit, q deis

pr

Da,

p

s

4f

[7;/

* ï«ïsvaus & zcmum eft Bened. Carpzovii ;"dumm, qnod mhz circa liii-

6;'!('4

gia Ddu*n de Statai. Imperii noftri hodierno £« zr. de Capit. Caf. fen Lege

"4114

Keg. Germ. cap. 13. !?;szfm ab init,

Harc luem , lctibens, facilise C$ felie

dem,

cirer compesere poffent d , quiverum Ienperts duatino w[u peritiam acquirute

yuzt.

In pulvere fi æzflam Schbolaffico wulta fape de Pa

hu

eflate Princ! P'*m &

flata- Regnortm tauguam de ideit Platonicis varte di j]f:'p uniur , 2ne fiad ufum

R:zp

commnnen exagamtur., videtur in [omnts fuiffe laboratum :

ldesm cem*zgat TTR

p

eus vel smixis Afaieflati Przmzp:;m adnlaautur ,

vel utimit cakdem arrodunt.

Vtim

idua f

J.W

Sclicet B. Carpzovius ipfam argumen'i hiüjus tfaöa!m'ïcl:ä h

,[Clï 3

ner

W

fed id lolummodo optat, ut. quos aíus & f*pr.ana alüs

t—d

lP:.L&.üOE(.S

teddidit, calamum hic ftiingerent t manufque

OPSFA deQV£lCiïtc

m

U

-N

Ed

(5

asl

*

in Spetie $. R. ].

PUR

lmpegmiïx.

aQ

bn. D Schxeederus nofter adftipulatur, Monarchiam prævaiere affecentibus.

(altem non

Sunt porto, qui nec fimplicem, nec mixtam, fed irregularem &

N

Monflrofam ut Sev. de Monzambano, fcu, filarvam detrahas, Lib. B. dePu-

pl

fend. Sunt qui Syfematicum , (ed modo extraordinario confederatam , ut

|atiti

Titius,&c. Sunt denique qui plané 4dorbitam faciunt, UtlIll. Dn. Thomafius.

contrante

Hofum omnium ac fingulorum rationes atque argumenta jam excutere equi-

den nimis longum foret, neque etiam przfenti inftituto noftro accommodurm.

ts

Ut enim Éiteamur , cuivis facile conftare, unum ex his modo allegatis multo

t de f

longius

altero à veritatis (copo aberaffe; pauciffimofque à fe impetraffe, quin

qs tl

affe&tibus & pardium,

à quibus dependebant, ftudio litarent: nec id tamen

ol

etiam diffitebimur, nos tantum no

bis fumere nec velle, nec audere, uc in re-

Dn uH

folvenda & exenteranda difficillima hac quaftione (aliis qui int

egtisua&:atibus

um d

ffundere ftuduetrunt, velut B. Dn.

de Pufendorff.

-præ(enti argumento lucem a

« duar d

non tantum iz ZM:nzambano

fus (ed & in peculiari Difguifttione de Republica irre-

TT 0

ungimus varios ejus Adverfarios à celeberrimo Dn. D. Struve $s

guldri. cui j

"T

Bibliotbeca. juris fele

& cap. 14.. $. 49. €€ 46. recenfitos) nos acutiores arbitremur.

tamus, eorum utique fen-

[cmdimmïfï*g ,

Neu tamen nihil dixiffz videamur, breviter id anno

tentiam, qui Rempublicam Germanorumi pro Syftemate Civititum plurium

P

modo extraordinario confasderatarum , habent, dignam effe, quam pruden-

us

ide & id procerto habemus, communes

tiores paulo altius meditentur. * Deir

XxxX

jllos

T

p

Tb

r

monjlüh

i

* Eft hec fententia fzpius jam laud. B. Dn. Titii.. Ratio ejus pa"lrflarïa pro«

at

fec&to haud consemaenda in eo flat, quod fcil. Imperium Romnno- Germ.

g"

pro una Republ. uno Imperio civili animatà,- haberi non poffit, /aRe-

publica emtzs , inquit, &»a, gqnalifcungue illa alias [it, vequiritur, ut tota

!

AMaje/las umi SubjeHo mhareat , ab eoque per veram peteffarum fubordinatia-

d

f"",

mem , in eundem populum, quoad omnes partes , exerceatur , qualem Reipt»

Blica babitum ; cum libertate Territeriorum germanicurumy jurifque Territe-

miit j

trlalis independentia ,

legibns fandamentalibus próbata, ac a nobit antea. fatis

!

al i "lgl

demonílrata , nunquam aliquis conciliavertt ,

utut verbis pécufis, at inanie

w/;,«,,g,ö(*

d

if

bui , facum .bic fieri piffe ,

non negemut. vid. ejus d.[fert. de Forma totius

cum illuftris. Dn. Lynckeri

pit"

Reipabl, Gerim. $.41. 68 $. 83. in quo pofte:iori,

& Bocleii rationes attuliffet &oc ergo, pergit, prebandnm erat ,

quod per

uod nem

Ij

qil

unum idenmque Iraperium ciuile , ommta w Germania expedtaxtur , q

"

j

h

g 4

temere fiet..— Sifinguhflatus , dn fuis Territoriis leges condunt , vuoi'ites coxfcri-

bunt , tributa impoeunt, facraordmant , legatos mutuvt , faderaineunt , ac

l

u^

)lvf'

»

€

plura alia , járe proprio C

libero , faciunt , wbinam eff prixcipium aliquod com-

l

] (

anune , ex duo illa ommia prefiuant ?. boc [as

fc

£ non, n*t/ï [v f-;i Ineuniam c/?mdt Pörgji.

A

.

5

m

p

scm;zpäæ de Regalibus ,

:

Ó

p

i

i

-

^

ii lmp

telis & fequacium conceptus de Rerumpubliearum fo'rn-)iä valdeina-

dxquatos cffe, neque fingulas, occurrere poffünt ci

d. Pro]

vitatum ftru&turas ex iis,

tanquam ex regula indubitata , menfüurari poffc. -

IV. fam & difpiciamus oportet, de fundamento, cui omnis illa de for-

mis controvetfia innititur, Videlicet eff illud Majeftatis, feu porius jurium

Majc(latis, diverfa atque inzqu:Lis inter Cafarem & Status difpenfatio, - Exeo

enim , quod Maj:ftaris inter Cefirem & Statuseft divia, quodque inzqualisin-

| $8

ter eos de ifla participandi modus exiftit, Ddbus occafio fübnata eft de Forma

j

| Df R

Reipublice Germanice tam varié di(ceptandi. — At bené cum quzftione hac agi-

tur, ubi illa per Auream Bullam, per tot Capitulationes, per Receffus Imperii ,

i R:ga/m

per publicas Pacificationes,

per quotidianam denlque Experientiam eft expedita,

| n $4

:

Nimirum folem negaret in metidie, qui in Imperio noftro Germanico jura Ma«

( txam

|

Mihátuy d

j'(iatica negaret. diftributs, — Refragatetur ei, ut diximus, experientia, obítas

|

rent tabulz Legis publicz , contradicerent celcbzrrimorüm JCtorum demone

ftiationes folidiffimz, quin famos venderet quicunque contrarium afferere conae

ä Imi

retüt, — Ád rem.ipfam veróà quod attinet jam antea audivimus in omni Republ,

3 t

Majeftatem certo cuidam fubjecto proprio ineffe, Quod fi igitur de fubjedo

E

T

bendi ra

proprio Majeflatis, quecítin Imperio Germanico, quaratur , ad facilioremtei

elucidationem id tenendum ; Rempubl. noftram Romano- Germanicam confie

j ptünof

derati poffz vel qua compagem (aam integram & fyftema Civitatum fuarum,

3. feni

U

£x quibus conftat, univerfum: vel qua fingularia, quz finguli $tatus occupant ,

InUlS (

Territoiia. Sub priori refpe&u gaudet Germania regimine communi per Impe-

ll.

ratorem & Status exercendo, utita Majcftas Reipublice Germanicz Imperatori

.] proceda

Statibufque tanquam fübjeto proprio infit — Modus veró, quo Imperator &

XXQ D! q"[

Status in exercitio communis hujus Majeftatis concurrunt, ita habet, ut ali-

Doftre.

quam eamque eminenter Majeftaticam Jurifdictionem Imperator folus vi Refer-

vatorum , aliquam Imperator cum Electoribus , reliquam denique Imperator cum

Il

Wa (e

hingulis Statibus conjun&tim, nullam veró ullus Statuam (ineconcuríu Imperae

toris exerceat,

Vd P".WA

Aliter res comparata eft, (i jam territoria in Ifnpcfio— fingulariaintueamur,

bj

Tunc enim finguli Scatus fingulis gaudent juribus, quz univetía uno Superios

Ro (

ritatis Territorialis nomine comprehenduntur. Prout veró hi Status iterum ii«

lt, a

ter fe diverfi funt ordinis, potentiz atque dignitatis, dum Ele&ores alii, alií

3-'&57.

l

1

Principes & utrique vel Seculares vel Ecclefiaftici, alii Comites, Barones, &c.

Mrjeg

alii Civitates Im

periales: ita & diverfisiterum Regendi formisucuntur, alii Mo»

i

bt

|

natchica , alii Ariftocratica, rurfus Democraticaalii ; alii veró etiam forma ex hi«

44]074

Íce mixta

» ipfaque Majeftas five Superioritas Territorialis.

lis velin per[ona'ïri-

-

M

buitur, u

O-

tE!e&qriEus Principibufque ; velin cotpore, ut Civitatibu;, quas v

74

m&m 11

cant

--

"

s

715

du Specie S. g. ,

Sasccrertl

$ n?n

sddtie

cant Imperialibus. In hoc 'autgm laxius inquirere ; noftrüm in praíen

Vr

el. ' Properemus igitar ad.

-CAP. 1V.

De

i

ll o

ere.

Yitt j

ivifronibus ac fpeciebus in gen

VFariis (ïegalium D

SUMMARIA.

tio,- E

-.$. 1. €8 2. Traxfitus ad divilionem. $.3. | cutitur trit

a illa in Regalia Majafai es

næquahs'm-

[ defomi

Divifio Regaliæmx in 7Majora €9 Minora,

ZMinora, | S.10.

quaritur melior €$ accu-

ratior divifto. $. tt. bac antem e[l in Ree

oneluc

$. 4. n Refervata C Communicata, $. 5.

galia Immasentia €9 Tran[euntia, $. 12»

furlmptt

$5 Kegalm e/qunz'pammiæ €$ D:,fgmpa.

rantit, S.6. 1n Ipuipanentia €9 Tranfeuntia,

Subdsvifo Regalia Immanentium $n

d expcäm

6.7. examinatur Divifio tertia, $.6$.exa-

Secularia €9. Ecclefiaffica , ac 'I'mn]&f

nicoju

M.

uutium in Pacifica €$ Bellica-*.

euii, d

sninpatur d/z:w,ä'a fecunda. $.9. imprimis e

5.

i.

xum n

Imifum poftquam Regalia,ä n

ob

is atcunque defcripta funt atque d:fini-

dfeecat

m, introfpeximus, ia-

N

ta; poftquam etiam ip fontem ipforum , Majeftate

od

formas , quas

diveifa Majeftatem ha*

"T

2

fimulque varius Rerumpublicarum

& eadem occafione nonnihil de Im-

þ&ndi ratio gignit, expendimus; tandem

'faciliorfmkfi

Romano Germanici ftiuctura , ut

& Majeftatis Germanicz fubjedto ,

aticitt (

peräi noftri

divifionem exhi-

differuimus: nunc ordo poftulat, utipfam quoque Regalium

atutt (UEFJJ'

beamus diverfaf(que earundem fpecies brevirer enumeremus.

uus of

Il. Solent autem. Regalia à variis varid difpefci. Nos, ut eo diitinctius

n

LT:F(:

iftorum divifionem recenfebimus, . Poftea ve-

procedamus, primó communem

to,

uomodo commodius illa tum i

n genere, tun in fpecie , intuitu Germanie

Jopt x"'

nofire, nobis dividenda videantur, oftendemus.

hbt V ,g.

]

II Communiter ergo Regalia dividuntur in Majora

(cu Majeflatis & Mi-

ii

moraíeu Fifci, five, quod eodem redit ; Regaliafunt velprizi velfecunds ordinis ,

a?

velprincipalia vel f«lfidiaria , itemque vel perfovalia velfcalia.

Piioris ger

eris, five (1.) ZMajora Regaliz dicuntar jura, in quibus porift-

eu

ja1nti

mum fumma Principis poteftas ,

digniras & preeminentia Regnique utilitas re«

ario intereffe,

V;d.BOcer. de Regalzäm'cap. 2. n'nm.

j SuF:W

lucet, abíque tamen pecuni

tüs J

yr

3. fe4. Ludolph

Hugo definit, quo

d Gntjura Regia, qu& tn univer[a Reipublica

ore ahh

admini/iratione coxfrfi

snt, Vid. ejus tr. de Stasà Region. German, cap. 3 $. 2. quem

n

ur. Public. part. 3. exere 1. Dn, à Cocceji

Darot

h

- exhibet Ahaív. Frit(ch. ister Exercit.

UA

ug in ipía poteftate tuendi jara & Re

rnpübl.

w[u[ D

Majora & principalia illa vocat, q

item & Dn. Schxwedet

o

conüftantés aris Public. Prud.cap. 21. $. 7- Zieglero at

bernationem 1

ii

o

noftro 4ajera illa vocantur , q44 £*

(

j

umue Reipublica [Larum come

cernuat ,

l

qua: f

XxrX 2

-

n

us

í

—

»16

SCHEFFER de Regalibus,

— —

p

:emmt,—vid. ille d-e fur. Majeflat. Lib, 1. cap. 2, $. 28. hic veró en estrodudl

; fu.

us & feff

Publ, parz. [fec. fel. 1. C4p. 4. $.2, — Referuntur inter illa poteftas Legislatoria',

uE&ote

jus Magifiratus conftituendi, jus circa Sacra, Jas Delli, Pacis, Legationum,

;i:. Invi&

ferendi Leges, reftituenda famz, creandi Notarios, cadendz monetz , indee

&

que dependens jus ordinandi Zygoftatas five W'ardinos &c. de quibus fingulis

Qlione, B.

vid. ab Hagen £m J»fhz, parifr. Publie, bib. 2. cap, . & Magyif. Dn. Re&or nofler

dicic ele,

Majerus u Copmentar, jur. feud. cap, 12. per tor. & de his potiffimum elgia ifta

--

Imperantc

€4p. 1, $, 4. jàm addacta, aliqua complura, quslias quod Jura fint potentiora,

fedetis a

offibus Principis coharentia, ipfi coronz annexa atque perfonalia, przdicari

tilfmodi

poffe autumat B. Dn, Hert.. E/em. Prad. Civ.part. r. fetf, , tb, 17. quique eum fe«

fola fecun

quitur, B. D», O. kel £s 1ra2, de

praferit. iwæema praferiumrer. Dümüf?- G Regal.

t jura ill

Princibum cap. s. ib. 3.

N

ttna Quo

JMinora Ícu. Fifiá Regalia ve

ró ipfis fünt )ura , quz unicéad confervandum.

Reg

& augendum F.(cum refpiciun

mediis & (ub

t, inque reditu imptimis ac fru&u atque fic in

ditos, t

fidiis faltem ad Reipublicz tuitionem pectinentibus, confiftunt,

funt Jus

Vid. Rofenthal. de fend, cap- , concluf. 2, num. 1. Bocer. d, tr. cap. g. num. 6. nec

Tüm, &

non Dn. dc Cocceji /eco fepra alleg. B. Zieglerus & Dn. D. Schw'cderus nofter

VI,

dcfiniunt, quod fint commoda €$ emolumenta, qua ex bonis publicis , vel altásvae

Düot, /j

Hoke Imperi ab eo, qui [ummum in. Republica babet. Imperium percipiuntur vid,

tpedham

locc. fupr. citt. Vocantur valgó bie Seapferiidye Güter u$ Gammetgefáll.

VlI,

iem: SDic nt

fbate Regalien, eademque dzplicis creduntar effe generis, alia

Dirifione

que tuitionem & confervationem Reipoblice pro.objecto habent , ut jus vctie

Itpüdian

galium, tributorum, fluminum, merallifodinarum , viarum publicarum &c.

ptoband

4lia , que commodis privatis, fzu recreationi ac voluprati Principis inferviunt ,

Nuamc

nec hzc pofteriora alio in fenfu Regalia dici poffünt, quam quia non privatis,

Qiverfo

fed Principi competunt, e:fi non officio principali, Dn. de Cocceji 2. cap. 21. $. 5»

jtdo pe

IV. (2.) In Aefervata & Commounicata. — Mla, qua & incommunicabilia

3b alrer

aliis, (ed talé ita, audiunt, funt jura, quibus pars quapiam in Civitate tàm

tXteros ;

mixta, ubi cilicet modus adminiftrandi alius eft ab ipía foima, quam fimplici,

It lg,

fola gaudet , nec in confortium partes reliquasadmittir, |1n Imperio noftro vul-

Vil

£9 dicuntur jura Majeftatis Cafatez v. g, jus creandinovos Principes, Comites ,

.i& patti

üifque locam affignandi in comitiis ,

cognofcendi in caufis Illuftrium , fuper

It prim

feudis Regalibus &c.

Cenmmunicata veró dicuntur, quæ in Civitate mixtà una pars fine præ-fcit&

"Quitqu

reläqmrum exercere nequit. — Haàc

pertinent negotia quz Imperator vel cum

F.

folis Ele&oribas,

velcum omnibus Statibuscommunia haber, — Illa fant nego-

"que Cüm

tia Cafareo- Electoralia, hzc jüra, quze dicuntur Comitialia, Sic Impcrawd

^ patefe

quidem jus ä&gd- creandi Principes & comites integrum manet, fitamen ad vo-

tum

mmus i

p n

r;n Specie $, F. 7

imredu&.ïun

win & (c(fionem in Comitis adoptari velint Princeps vel Comes, neczíle ctt ,^ .

Legili

ut Elc&orem & Collegii, in qucd recipi volunt, conic;ius adrhibeacur; Vid. Ca-

Lepaitn,

p Invi&tifimi noftii Caroli V. art. 22.

Utitur häc diftin-

yonete, t

V. (3)) ln Regaha ezEguipar antia & Difquiparantia.

&ione. B. Dn. Ziegl:rus in fa. pius cu, rr. de jur. Maj. hb, 1. cap. 3. $. 26. 27.. dlla

vubus g

Nedor d

dicic e(le, que rcfpedáum M:j

[tatis ad. Mijeft:rem. iaferunt, adeoque inter

im el gl

Imperantes ipfos tanquám pares verfantur : Ta

lia fun: jus belli & pacis, Jus

" pozcnu'ora,

focderis fanciendi, jus Legatorum mittendorum & fimilia. Neceffe autetn eft

accidit , uripfa vel

ja, pedia

ejufmodi jura dari, eo quod nulli Reipublice tàám fclici effe

fola fecum contenta , velab aliis femper fatfecura effe poffi, — Quareopus habet,

uiquecum j

m dN

ut jura illi fupperant, quorum vi cum aliis comz'aþeze & incommoda quzvis ex«

terna quoque amoliri valeat.

qua Majeftati competunt in refpe&tu ad fub-

coeryandi

Regalia Difquiparantia (unt ;

ditos, tanquàm impares & qoz limites Imperii h

aud egrediuntur, | Qoalia

ag l

, cult

funt Jus vedigalium , Mogiftramuum creandorum , Jus punienflvi, muldta«

Y

j mb

rüm, &-c,

V, (4.) In Zpmanentía & Tranfcuutía.

Hac hegmia cum exteris concete

H

w;dercsmfïfx

fi ad lubditos

nunt. ///4 iterum intra limites Reipublicz conunenir, nec ni

il, wla!:äff-j

refpectam aliquem important.

ertt iunl!tf.i'fd'

Igus notz Regaïiümi

VII. Sunt be, quas attulimus , communiores ac in vu

z

Divifiones, Nos quemadmodum omr.es & firgulos, ultimum imprimis non

fe g a

repudiamus 3. Ita non omnes tamen (id quod praficini dixerimus)

zque ade

nt, g[jtlSï'f ;

r

proh

andas «ffe arbitramur, — Ut enim 4 zertía incipiamus , eam velideo fupe

fi

ublicua

nec ab ifta diftinguitur , ni

Buam cen(íemus, quia cum quarta reapfe coincidit,

jpic i

diverío accidentium , que obje&üm afficiunt , refpedtu.

Utraque enim ab ob«

li3 [ Pfi?mh

je&to perfonali, quod funt vel fubd

iti vel exteri ; defumta eft, per id veró una

us

)

ab altera difcernitur, quod divifo io

Regalia e-£osipavantie €$ Di(gsuiparantia

:

| qualium vel inequalium , ijla veró

exteros (übdicofque fub ratione virium ve

; Civitat

$n Immanentia €$ Tran[euniia itos fub ratione loci& übi refpiciat.

um

m»

)

Vill. Quo

d ad fecusdam dvifianetm attinet, illa velideóquia à modo hiben-

i n

m nuncíolitario, nunc cum aliis communi afcita eft ,

di& particäpandi Maj: ftate

t$,

diftinctiones , locum invenire nequit, fiquidem

inter principaliores Regalium

tmam (HP :

nobiliffimz rerum divifiones ab obje&o potius, qu

àm modo repetenda videntur,

f,

t

um fub-

Et quanquái dici pf;zaät)cu

m modo ho: Majeftatis participativo etiam ip

icam vel feocfim acqueindivifim , vel divifim

; fint Pm "

C i

jedtum Majeftatis, quod R:mpubl

ratol i

licari & includi; retamen penitius infpee

atque cum aliis conjun&tim renet, comp

] t

fnt!

bjedirat

ionemin divifioneifta haberi, Utta-

a, patefcit, modi magis, quàm fo

]"

pcrz»f"

egalia

in genere dividantur? Primario non

€camus , in quaflione, quomodo R

Xxxx 3

mod n

quari,

us

*7is

SCHEF?ER- de. Regalibur ,

quari, quis & quomodoþ ea teneat , fed qualia & quotuplicia iffa in fe int ; id.

uod non asliunde melius quam ab objc&is principalibus addifci poreft.

bouc

,IX. Reftat antiqua illa eaque decantatiffima Regalium £e ZZzjora E4. 2Mj-

sora diftin&io, — Patrocinatur huic & vetu(tas, & conimunis feré omnium ad-

tlque f;

probatio, — At veró fi glaucomate detradto oculatius remintueamaur , certé nec

(6;, qh*

juitica

utilis ifta eft, nec accurata. . Neque proinde mirum, eam à recentiorum pla-

D

eunt J

rimisex. gr. Textore £a tr. de fjure Publco Cefar. Tit. g. mum. $. Vlluftr. Dn. Thoma.

Tartor, ,

fio i xetíir a

d Haberum de jure Civit. Lib. 1. feli, . CAP, F. 0L. X. "Titio ittt teut;/

«l

(ien PebemnSfiedyt. cap. ?. $. 15. aliisque rejici & ex(übilari. Utique pulverem

tl coh

ifta olet fcholafticum & nonnift litibus vaniffimis anfam praber

propterea

fionem )

—

quod fzpiffimé non.conflat fub quonam cenfu hoc vel illud Reg:le venire de-

ue med

beat. Deinde deprehenduntur quedam ex minoribus Regalia, quz , duüm

mine inf

commodis fuis maxima fzpiüs onera conjundta habent, hincincommoda magis

füciciun

uüáàm emolumenta Fifci dixeris. ' Porró .(ïnguia Regalia qualiacunque etiam

Tt per

illa fint, Fifcum fuo modo adaugent, fi non primarió & dirc&é, faltem fecune

Iu ;

darió & perindiredum, — In exemplum efto vulgars iftud hodieque abjectum

feré Notatiorum genus , quod vix ac ne vix quid«m (ine certi pretii ex/olutione

)f!l:rgï;;æ'

vt

ereatut , ne dicam quid de aliis dignitatibus , qux immediatis

aque ac m«

u dif

diatis nonnifi previa prenumeratione certz alicujusfummz conferuntur, . Uti

Pf

. hoc abund? patet ex Taxà. Dignitatum fmperii, quam JAppendicis loco Examint

ftta uv feud, fübjecit B. Dn. Stryck. fa£, ». P. manifcfto , arbiror, indicio, quàm

LUTTTT

malé Regalia in msjora & minora feu alio nomine in M- jeftatis & Fifci divi-

pr:zih;;

dantur, Tüm &idobfervandum olim ex non paucorum fententia inter Regalía

!imx nga

m o

majora quid relatum fuiffe, quod jam indiftin&tà patet commercio privatorum j

&

/ . * Sic olim jus fabricandi arma pencs folos Unperatores refidebat, quod tamen ho-

dié in peculiare jàm abivit opificium , nec quicquam cum Regalibus commune

hp hij

habet. — Ulterius di&um modo jus creandi Natarios, Poctas laureatos, & id

müfüm )

X

geneus alias dignitates minutas conferendi, vul golocum fuum reperit inter Re«

Itl

gilia majora; contra jura que rervum rerum gerendarum fübminiftrrant , atque

fic omne momentum in Republica abfolvunt exiguis faltem ac minoribus Re-

Rat

galibus accenfentur, vela

ti. jus colle&andi, vectigalium, merallifodinarum ,

t i$ u

fluminum navigabilium indeque dependen:ium jurium &c, quod (ané ridica-

kl

. lum. . Adde quod multis inlocis jüra quzdam referentur inter Regalia majora,

|

qua alibi vel minoribus faltem vel Regalibus plane non adnumerantur. v. g. jus-

üüïïcs ad

|

praxandi, cauponandi, jus hibendi molendina praíertim bsnnalia, jus ven-

:|

a Á

ceadi charras luforias, calendaria, taba

1

Kl (

cum &c. quz aliquibus in locis foli

: Principfs (ibi v

indicant, in plutrimis aliis prov

lm

iaciis veró privatis pro labitu exet-

|

cenda ræi*inquumur.

alium

RTT

Iiiufi etiam accedit, quod nec ipái Dd. dc hoc Reg

divi«

PT

( UE

Ed

od

n Specie S, R j

d

—

lil

awi;fïüxznx fibi färis"toü&e UE

orum enim alii, foiiulmþer;':fozzi Regaïiä attri-

l

bsunt M:jo:a, tanquam veré Majcftatica, Statibus veró folummodo minora ,

4 M.

atque fic hos eo ipfo à juribus Majeftaticis penitus excludunt, non confideran-

m

plurimüm in provinciis fais illimitatam proríus atque fic Ma-

tes, quod hi at

C

Trane veió Regalia minoranon

jeftaticz hsud abfimilem exerceant poteftitem.

2

Qunie

erunt juta. Majeftatis veié talia

*

anne magis & minus mutabit fpäiïm?! vid,

t Thon

"Textot. Jeco fupr. eit.

t

"Al , cam ipfis animadverteretur.

hoc modo opinionis fuz fundamentum

epulvcvm

ium prolapfi , tertiam infuper addidere divi-

malé coherere, ab uno errorein al

A

PI'QPIEIH

fionem Aegalis«m putà 7

Vinimorum , qua penes reliquos cives five immediatos

qtnye d

five mediatos in Germania noftra refideant , nobis veró aliàs privilegiorum no»

quz, düm

mine infigoid folent.

Solidum igitur atque veritati kmgä convenientiffimum

modorapl

judicium ett, quod ll

uftz, Dn. Thomafius /oco jam allzg. de hoc argumento tulit,

quiens, divifo hec in [yflemate artis nl babet u[unn

ii ii

Re pentius vofpetta, in

m u

Nam efl cbfcura i.e, noa ad(unt pesficus limites 8 termimi , quibus [eparari pojjost

utrague, U»de Dd, fspe affenti

unt partim im defimtioue , parttm £m appécattone

a

Dei

5

i er ol

[2

$ rect

a:/i se g;ecä:mum

le »uullum babet ufum in deffsiendis controver[)s

]

quad majora uec

zqu K n;

D

aut dolirima praxt.

Nam qui vulgariter ajfertur ujns dupiex ,

w i

»t , alienari à principe ,' nec pra[cribi contra Principem ,

minora po[[int , eiiam

i

P&l

"d

erroneus eft,

Jd quod magis perfpicuum fiet , li ejus ortum [petles , qui debetur Inter-

li, g

'

vetibus furis

fend, Longobardici- [ciltcet recenfentur 2. F, y6. [ub rübrica: Qua

& Ri

fint Regalia , Cfe,

Faria Regaliorum (fecies , qua folent coberere feudis Regahibus.

utur Regalia Legum ferendarum , bell ac pacis C2 fmi-

i

Cum verà ibi non deprebenda

lia, Fendifla , ut vationem darent , cur easbi fint omi[[a ,

invenerunt diftintlionem

p

1

énteY-majora

M

punora. 4c vuinora dexerumt, oUa continentur i»g di(flva mþz't.u!o-ï,

]gd um j

!

y

majora qua non continentur , £9c.

Gcarum Divifionum nobis fatisfaciat ,

g V

X. Cum itaque nulla fuperius receo

fententiam promamus, — Ánte omnia

yiinc

fupereft , ut , qu& melior reliquis videtu:,

veró prznotamus,

duo nobis juxta $. 2. praftan

da effz, primo ut Regalia Ma-

lts i

t

jeftatis in genere, /ecmodo at eadem pt

out ex Majeftate in applicationead Ime

jnorit

étata flaunt

, in certas claffes diftinguamus. -

perium noftrum Germanicum fpe

fodmarüm-

alia vatizs utique & tantum non infinitas divl-

(iti ]i

. XI. In genere (pe&tita Reg

fiones admittunt d fiae, obje&is , fub

j«&is, modis, adjundis, &c. defumen-

li^

(tantia divifionum

das. g. '&'*Gïö nos iB pïæiïi'ns nont

im de numero , quam pre

u d

quz utifupra jàm in-

l [

Ícliciti fumus.

llla autém praftantiffima videtur divifio,

liï, J

Hinc jam ex defnitione Regaliam

IU

nuimus $.8, ab objeáis petitur primariis.

Imperium , Domirium G ..

i

füperius data cap. 2. $. z. liquet , Regalia in genere ad

juiu:

Dn». D. joann. Frandf, |

Regimen xevocari poffe. conf, Clariffimus Theologus

g NE

j

Baddgw

Rm

920

SCHEFFER de Regalsgxf,

lrm, a

Buddeus $& Elem. Philofoph. pratl. p. 2. cap; 4. [c&L. 12. 59*18.) : Scd;äumv,hæc d:-

|

ftin&io, quaoquam generaliffima, tamen aliquid obfcuritatis habeat, & pro-

'.

poritcali

pterea quod trimermbtris eít, fubdivifiones nimium accumulet; Itaque alanr

: iptlition

adoptabimus zqué univerfaliffimam , eamque bimembrem , tum ab objeáis

igindi

principalibus fubditis & exteris, tum à finibus civitatum primatiis , qui interna

uini ape

& externa ejus felicitate abfolvuntur, petitam.

Sclicet, quicquid juris ab Ime

; llos, nov

' tttticellr:

|perente exercetur , id vel intra Rempublicam manet, fübditofque ferit , vel ex-

tra eam tranfit & in ex:eris terminatur. — Emer

; podi, bof

git hinc divifio maximé priacipae

lis , fuperius jam ex aliorum , imprimis recentiorum mente addudta ; &cumilla,

- lütque d

in jura z:quiparantiz ac difquiparantie, coincidere di&a, nobis autem jam ap-

—— Nütum, |

probanda, quando Regalia difpefcanturin fura vel Zposanentia vel Tran[euntia.

| Mütonüm.

XIL Regalia Jzmazentía autem, dum feíe exerunt vel circa res politicas

1

&

Ldæn Kc. ]U

five profanas, ve

circa res Ecclefiafticas five (2ctag

; hinc ab obje&to fuo rur(us

' nlmu lum

fubdividi debent in Secularia & Ecclfiaflica. — Numerus omniam atque fingulo-

ium k of

rüm Regalium non quidem eft infinitus, e(t tamen indefinitus, quare rotüne-

paíii, «

| dum numerum ponere velle fruftraneus labor eft Chaffinzi , qui ducenta & odto,

j u dtlt&u:

& Sixtini, qui quadringenta & tredecim referuat teftibus Carpzoviis de Regalil.

XN,

cAp. i. aph. 1. Noftrum itaque erit potio:es falrem &

quz vel primz nobis in

ttinionem

memoriam recurfent, Regalium (pecies enarrare.

- las Ec

XIHL Sic ad Regalia Secularía haud dubid pertinet ]us exigendi homa

fs

gium, poteftas Leges ferendi illa

Íque interpretandi, Jus Mandata , Ediáa,

; di M

Reícripta edendi illaque affigendi, Jas difpen(andi, Jus aggratiandi, Jus re-

; Turindi

ftituendz famz , Jus concedendi veniam ztatis, Jus legitimandi , Jus difponen-

cendi i

di circa matrimonialia Civium , Jus compellendi fübditos ad munera publica ,

Eccefa

Jus ordinandi Politiam ; conftituendi Magiftratus, Jus monerandi, Jus colle-

tcundu

etandi , accifia imponendi, Jus creandi Notarios, Magiftros, Doctores , No-

Mi

biles &c, Jas indulgendi privilegia, Prote&oria, Moratotia (eu literas quin-

Portus &

" quennales, Jus erigendi Academias, Gymnafia &c. Juscen(endi & confiícandi

libros , Jus dandz Civitatis, Jus inftiiuendi nundinas publicas, Jusinterdicendi

—*

vel ordinandi monopolia, Jus commerciorum , Jus difponendi circa pondera

* M

& meníuras, Tus conftituendi pretia rerum, Jusordinandi & confirmandi Uni-

!

tbu,

verfitates ,

Coi

-

legia , ttibus opificum, aliasve focietates , Jusavocandi Subditos,

!dqu

Jus tccipiendi peregrinos,

a

]

fudzos, atque alios infideles, Jus relaxandid futa-

'iah

mento, Jas

puniendi, Jus profcribendi (

1

v€ dcclarandi aliquem in banpum,

L

Jus confiruendi Afyla, Tus tribuendi

t KE

Sa

& v &&

|Y711

21

P;Q,g

P

mcondudum, juszffigendi (alvas

Juis

Guardi:s, fus fandtificandi Refide

&

LA

3

liave loca publica, 'Jus Archivi, Jus

^

d

1

l':'.'i

Vb

viarum püblicarum, Jus cor

Xducendi , Jus ponen

i

à1

nfigna in locis & itint

& k

u$

un

» publicis , Jus erigendi ci

ppos vectigales, Jus perfequendi & indagandi, Jus po-

.w

flarum ,

-

Cd»pede SSRÉE—

7é$

t

m z

ftarum, Jus difponendi circa novellas , Jus comiti

orum publicorum & diztarum

Jus recipiendi

a, hp

provincialium , Jus uitimz co

g^itionis & extremz provocationis ,

Jus ordinandi proceffus , inft

ituendi vifitationes Dicafteriorum

[caqu:alm

appellationes,

Jus Do-

i dj

largiendi Revifiones (ententi

atum , reftituendi contra lapfum fatalium ,

dithefauros, bona damnatotum , agros dere-

quiia

minii (apereminentis, Jus vindican

li&os, novaliaaliaque bona vocand

a & erepritia, Jusderra&us , Jus decimandi

i'jurisablm-

erit, vtl

aut uicefimandi, Jus Domaniorum,

Jus palatiorum, Jus forcíti, venandi, aucu-

fluminum navigabilinm , porcoum, riparum,

mépipe

pandi, bofcandifive lignandi, Jus

gendi

(accinum , arenam auriferam fiveaurum flu«

&conili,

indeque dependentia Jura le

retium, pontium ,

viaticum , margatitzs,

us piícandi, Jus molendinorum,

um j

.

ulz , Geranii , Grue

|Taunfunt

pontonüm feu trajectus,

Justelonii (eu ve&tigalium, Jus Scap

nni, cupr

i, &c, (ed & (alis,

.res pl

tiz, &c. Jusfodinsrum non faltem auii , argenni fta

; ci

nabaris aliorumque mincrae

nitri , aluminis, fulphuris, vitrioli, auripigmenti

dofto u

ndiob(des, Jus fequelz, Jus

lium & foffiliur. Adde jus A«mandiz, Jus da

a;queüngu!c-

ta, Jus conícribendi milites ,

qure t

prafidii, aperture , &c. Jus exttuendi muoimen

Jus dele&us, luftra

tionis , metatorum five Inquartandi, &c.

gcena d

lefaflica veró Regalia tefe

rimus ,

jus novam i

ntroddcendi

XIV, Ad Ecc

"I

religionem , Jus tolerandi alterius religioni

addi&os, [us componendi contro*

rimz nl

verfias Eccleliafticas ipfifque Religiones uniendi,

Jus difponendi d« bonis Ec«

Jusvocandi & ordi-

Qu

clefiafticis, Jus conftituendi Confiltoria eaque diffolvendi,

vípendi r

nandi Miniítros Ecclefiz , Jus difponendi circa adiaphora & cultum externum,

du H

Ü

l

Jus indicend

i ferias (acras & profanas,

Jus ordinandi calendatia, Juscogno-

[iändia ]üs j

Ícendi in cau

(is Ecclefiatticis, Jusconvocandi Concilia, Synodos, Jusvi

(i:andi

Judit

Ecclefias & Parochias, us proteg

endi defendendique Religionem & in fpecie

s'-ïf'w

W

n

fecundum Jus Canonicum atque in i

llis, ubi iftud viget, Regnis, prafertim in

Aunatarum , De—

ydi, J w

]mperio mofire, jus primariarum precum , Jus Patronatus ,

Dodorthy!

Áirai

Pomu &c.

1 at )

Yyyy

XV. Ad.

h & con [CW*

TU

lie

hactenus recenfita , omnia, & f quz dantur alia à Su-

gine

E chaiia Ecclefiaftica,

z Religioni add;&tis, jaíto titulo, exercentur,

Cra FGU t

tibus Evangelicæ aut Reform

fimadU*

idque non demum exinduku Inftrum.

Pacis W« üphal. fed vi ipfius Juris-

l(

Wi

]

uod (i veró accidat, ut hi Sta-

j $N

g

di&tionis Territorialis. vid. snfv. $. 27.

tus Cenobii, Ecclefias Cathedrales aut Co

llcgia ciufmodi ECCICH'&(HC.

d

J

pb

jurisdi&ioni fuz (ubjc&ta cene

ant, tüm eadem hzc [utainita iiscompee

Competunt veró

&1 Cndng u

tunt, quz alias Imperator & Papa conjundtim hibcac.

Aetli

ul

ex moderna coníuetudine non faltem Principibus viris , fed &inc

apitulis

uod fibi

rlf

nti5"

TU

farmipinis coram /conja'gibus , quale jus eft primariarum precum , q

A

cxpreæ

znrff, j

li

jb ]

þ:n

SCHEFFER de Regalibur ;

oemsemes.

um

ndi

XV. Ad Zranfeumtia & quidem ad Pacifica receníeri dcben't,, jus. vn;l'-it-tc

Legatos cujufcunque ordinis, jus contrahendi fecdera , INeutralitatenr, 'conce-

lum

dendi inducias, pangendi Pacem , jas Guarandiz , Protectionis, Advocatiz &

|

Ia

ad Ze/ica vero jus ineundi belluma tum offenfivam , tum defenfivum, jus be

3 u'i.

a;plma

gerantibus adfiftendi , Jus recipiendi obfide

hyman

s, Jus R.ep-reiïzäliam:ln« & e *

CA :»- -'-

1

Es

De

filisea

ngaliäw Imperii- Romano- Germa

nici in fjecie.

i

lr Kq

SUMMARIA.,

;

dj c

5 L. Trasfitio. $. 2. repetitur

ex fu- | rmm €8 Territoria Principum

nha, $

í re,äæä?w*.

perioribus: duplex: Regaluws. ad. Impe- | $. 3- emergit. bive. divifio primaria in

(fartz,

[ QUE EAC

Yyyy 2

dempe.

tilerif

[ di H

ftttrto]

expreffà vindican-d;um curavit Electcix Brandenbu

rgica , tefte Schiltero ig

ducin

addit, ad. hb. 6. cap, s. $. rnitr, fii de libert. Ecelef. Germ, & B. Dn.Sam.

UE

Suyk. in diff. de fure Papali Principuus Evangel. cap, 4. $. 3./24. & in fpecie

de Jure Annatarum Ptrinci

pibus. ctiam Proteftantibus. *cpmpetenlce..; vid.

z Eund-— d- €np. 4" 5,'.. 7. /ä?e.

h

* Sunt bac finonomnia , attamen potiffima Majeftaiis jura , breviter & fum-

li

matim ánobis recenfenda. — Quemadmodum veró ifta preci(é funt Regalia

i

in genere fpe&tara , adeoque cuivis Reipublica: in univerfo, qua patet ,

ga?ia'

mundo competentia: ita tamen eorum alia funt a£fz/vta, ex natura Rei-

mani

publica cujufvis: neceffzrió refültantia ; alia Eypotbetica, pro diverfiate

Getro

Regnorum eorumque fitüs, proventuum , reboris , &c. certis fuppofitio-

C()mp

nibus & rationi Statusinnixa.. Perquod ipfum veró generalitas Regalium:

lotam

nontollitur. Pofita enim conditione, pofitis certis Kegionum proventi-

bus, reditibus, &c, DPonitur etiam generalitascompetentize, nulla plané

l

Wona;

in toto otbe Republica exclufa. — Cecerüm diffi:eri nolumus, in enume-

rando nonntnquam ros inter immanentia retuliffe, qua cui ad traníeun-

LP

tia: pertinere videri poffent , qualia fünt jus dandi obfides , tribuendifalvas

Ffrifgy,

fiüa,

Guardias, &c. Verüm cumiilla ipfa pro dive:fo confiderandi modo &

immanentía fint & tranfeuntia, pattim cum civibus, partim cum exteris

connexa:z noluimus nimis anxii effe in te tanrilla, ficut nec ordinis & ne-

lY,

— 2

xus quo fe invicem contingunt , naturalis, fuperftitiolam admodum habui-

vl fg]i;

musrationem, — Quod fi cui tandem videantur eliqua nomen Regalium

LITS

plané noncmereri, fciat is, nos ide

o iflhzc in Regalium numerum com-

m ;

pegifle, quia, e:fi hic ibi a&u talia

non fiot, nec pro Regalibus veté cali-

óus reput

mcii.c,,—I

entür ,. poffant tamen pro: multiplici circumft:ntiarum . concurfu

talia fizri,

H

1

ifraque dignitate prolubituImperantis convefliri,

R

.v. :

N

——

;

ü ls,'aie : Bv. Ro 4,0

m .

z'm ertalia 5,7':?'7!:071'41:'4. $. 4 Iomperi-

litorum , qualia: f" -meiaäiy'ïdtälfk-"'

$. 16. jus. cencedendi privilegusto mowe-

, ff

alia rur[us vel Ce[area fant , vel Cafarea-

at f

Elctloralia , vel tandem Comittalia. $. 5,

tandi, $. 17. jus declarandi Statum Ali-

apphcantur. bis opmmbus diffintltones in

quem in bannum, $. 14. travfitm 4d exse

meratíozem Re[eyvatorum Ca[arit juxta

.ïïsbeü'»

Immanentia €8 Tran[enntia , Politica C$

Ecclefiaflica, . S. 6 Imperialia quomodo

|

dullum D». D. Sckmederi. $.19. prime

fuflixennt: locum generis. $.7. recen[en-

leco fPant. Refervata Eccleiaftiea- $. 20.

jeauuntur Sacularía, $. 21, xetamina qua-

tur. Regalia Comitialia. $, . [ecunda

claffis continet Regalia Cafarea- Eletlo-

dam (ubjunguntur. $. 22. fit pragreffos 4d

ralia. $. 9. Tertia claffis exlubet Kegalia

&egalia Territorialia. $. 23 exbibetur eo»

T d

|

ram defimtio. $. 24. dyviduntur bscrur-

v

Cefarta, $.10. 11, de voce €$ nsta cha-

rallerifflica Re[ervatorum, $. 12. 13. de

Efm in [mmaxentia £€ Trav[enntia y utra-

Impe-.

P oddenl

incerto Refervatorum numero. $.14, ad-

|que in Eccleftaffica €4 Pelhitia. $. 2j

duciur. cautela. bic probé ebjervanda. ( de Regalibns (eu potius priwkgä:

p

d«

s

)»in

$.U* anentio fit Referyatoram hodie aba- | vatorum.

*5- I-

-

T W

Upereft ut ad liberandum nomen & ad exfo'venda promi

ffa cap, 1F. 5.» I6,

?CICDW- L

.

data paucis etiam tangamus Regalia, quz ex Majeftate in applicatione ad

il

Imperium noft'um Romano- Germanicum fpectaià fluunt ,. adeoque Re-

m

in Imperio noftto modo peculiari fefe exerentia.

galia

i qm P?[äly

II. Hoc factui cx füperioribus repetimus, utique Reipublicz nofttz Get-

T

manicz peculiarem prorfus ab aliis formam effe atque hinc Imperium R« manoe

Germanicum jaxta $. 2. €$ 7o. d. cap. IP. dupliciter fpectari debere, primo qua

^ dimfïv'zte

il

]

compagem integram & fyftema fuum univeríale, fec&nde qua (&ingularia fingue

lorum Statuum Territoria.

irasW]

IE?

III, Quibus ita premiffis pr

ima jam omniumque .gcnera'limma Regalium

jm P[O

t

lu

RRomano Germanici lmperii d:t7/» hzc emergit, quod slia qvidem fist Zmspe-

ï, nuuäP

, g

u

vialia vel umiverfalia totum quippe integrumque Impcrium conceroentia , alia

Jerritorialia vel particularia , ut pote ad particularem quandam Regionem ad-

mnkW

fticta, Utriufque generis Regslia tam Jwperialia, quam Terruortalia , pro di«

od

j o

verío contemplandi modo in diverfas iterum fpecies abeunt.

(

jl

li&tans;

IV. Et I»perialia quidem prout exercitium ipforum vel foli Carfati re

&r

vel folis Ele&oribus cum Czfíare commune , vcl denique ad Cefaream Majefta-

u

n

tm oemne(íque & fingulos Status conjuré&tim allig:tum eft, diver(a fortiuntuit

; Rggaïwu'ü

nomims; nam primi generis dici poffent Cefarea lecundi Cefa:ea Eletleralia,

sertil-Comitiala , tetminis his ad rem fubflratam peculiariter accommodandis,

nt

i qu

J

V, Singula hac rurfus vel mmaventia funt , vel Tranfeuntias hac bina veró

p

a

Yyyy 2

pre

7 1 4

mlb

SC'HEPPER de Regaïiäw,

z

d.

H

pro diverfitate obje&totum , quibus occupantür, vel Poeliica

vel Ebcïfia/iicä ,

m

VI, Itaque accuraté loquendo Regalia Imperialia fuftinent locum generis ;

tiendi f

tipiend

tria ifta Cefarea , Cajareo- Eletloralia & Comitialia tanquam (pecies fub fe conti-

nents, Quod (i ramen Imperialia univerim fpectentur, pertinent ad illa non

jïi G4lli

faltem omnia feré capite fuperiors recenfita jura , fed & (i.quæ alia deprehendun-

torraot

en, ut

tur , eo excellentiora, quo majori eminentiz fplendoris gradu facratiffimano-

flra Refpublica Romano- Germanica catera Imperia & Regna oraniaautece!lit,

hdfut,

Quz ipía tamen affertio non eo ufque extendenda, ac &i cum Vultejo 4£, ;. de

fealüre

dum 1j

Fend. cap. . num.6, & aliis Doctoribus arbitraremur, practer Cafarem & Sta«

tus Imperii, reliquos Reges Principeíque omnes faltim invafores effe, ipjuftof-

Irdi $

que potentiz ac Majeftaus fuz ufurpatotes , fuo propterea merito notatis atque

ttif, vid

Blinis hü

caftigatis à Dn. D. Schwedero noftro $s Znirod. part, ffec. fecl. 1. cap.4.8. 9. Sed

ut didum, fingula hzc jura ad totum Impetium pertinentia quoad exercitium

Vil

-

i Cain

varié inter Imperatorem & Status funt divifa. Quod fi ergo de fingulis parti-

ità com

tionum claffibus figillaim aliquid differendum , aufpicabimur ab s/risza, in

qua Regalia flant à Cafare finguli(que Statibus (imul exercenda.

Inpetio

vl' CGPI.

VlII. Vocabimus illa Comit:alia , eo quod plerumque in Comítiis publicis

ab Imperatore & Staiibus vel in propria per(ona, vel per Legatos comparene

bj

tibus, folent expediri, Sunt autem ifta etfi numero non plurima , tamen pon-

VC i

yitin í

dere momentofiffima , ideoque à concuríu capitis && membrorum fimul fufpenfa.

v. gr, Jus fufpendendi vel excludendi Statum à (effione & votoin Comitiis vid,

qüod ü

Capit, lovictiffimi Caroli noftri VI. «rz. z. jus ferendi & interpretandi leges unie

qualia ]

verfales a, 2. jus belli & pacis. ar£. 4. jus imponendi ceníus, tributa & ftcuras

pudi 4

five colle&as imperiales. arz. y. jus exemptionis & moderationis matr.cule &

/W QQLce

perequationis, item jus redintegrandi circulos. i&id. jus facderam pangendotum

Ms

in & extra Imperium. 4rz.6. — Jus difponendi circa commercia & monopolia.

&lil IT

4rt7. — Jus corrigendi defectus rei monctarig. arz. g. Jus reftituendi Statum

J decl

fufpenfum ad votum & feflionem. s£id. jus alienandi & oppignorandi bona lm*

perii.ar£.10. — Jus difpen(andi circa decreta executorialia & o:dinationis circue

Wüc ad

lorum. arz.72.. Jus obrogandi vetera vel erigendi aut ordinandi nova Imperii

lX

judicia. 4rz.16.. Jus declarandi Statum aliquem in bannum. art. 2e, Jus admit«

"4, (Oh (

tendi Statum novum ad íeffionem & fuffragium in Comitiis. d. arr. 7. € 22.

i,

delectus

His ex lIoffrument, Pac., Ofnfär. art. 8.S. gaudeant. 2, lupperadimus jus

-&'o-

* Ex his videre eft, quantum fpecialis hzc Regalium divifio difccä.;alt*a'b illa

!l t

communi atque generali. — Scilicec quz Regalium in genere prima, ut vi-

dimus, & immediata diviüo eft in Immanentia & tr

anfeuntis, illanuns.

B&

fün

in fpeciali ad Regalia Imperii noftzi de(cenfa demum tettia t vcl quatu

&5

/

S

$

is;' Specie $. R 7. |

72Y

i

:tlän]hcs'

& h?:fþitationis militum, jus nova in Statuum territoriis nomine publico ex-

trüendi munimenta & exuuétis imponendi prafidia, porro jus mittendorum &

Ymytti

ib

recipiendorum legatorum, quod plurimis exemplis , Legationibus fcil. «d Re-

ul

ges Gallie, Angliz, Batavos & Czaarum Mofcov. factis x Receffibus Imp.

commotftat D. Dn, de Kulpis i» dsff. de Legat, Statuum Imper. cap. 5 $. f. ita tae

pteh:udm-

lm

men, ut circa his Imperatori przrogativa quzdam fuperfir, d. Dr. deKelpis.

T

$n difput, de Unitate Reipublica ii $. &. Imper, $, 20.

Denique jus ponderis &

meniurg univeríalis per cotum Imperium. — Vid. poft &./. de axno1521, $. 27. &

i iil

m o

de anno 1530. $. 98. Reform. Pelit, de eod. ann0 1539,t14, 3o.. Dum a. hocipfum jas

; ij

fioguli S:atus in territoriis fuis vi Jurisdictionis territorialis propsio jure exere

cent, vid. Myler ab Ehrenbach. se Aderrelogía cap. 3. hinc etiam ha&enus in tere

Qub d

ginis nudz delibeiationis perman(it,

-4*8'9' Se

(unt Ce[(areo- Elecloralia , exinde quia hzc

i um'm

Vill. Secundz Claffis Regalia

à Cafare & novem Ele&oribus (ine reliquorum Statuum confenfu exercentur ,

ünguïw

ita compellanda. « Nimirum gaudeat Elcdtores non levi pre

ceteris Staribusin

TL

lmp

erio noft:o prazrogativà, unde criam in »eviffima Gloriofiffimi Carcli noftri

V1. Capitulat. art 1. 908 feiligen 9tómifdyen Steidjs Grunb Culfen ub

mj Pubm

beffeit borber(te Gilebe (aiaantur , ipfiíque sid. arz. 7 promiritu: : Cote al

Tj compilm'

bie innerjte Gieber unb bie SaupreGaulen be8 Dbeiligen 9teid)s jebera

1

, n

gcit in (onDerbabrer bober contideratios gubalten. — Acque hinc quoqueeit,

| ümü [u(PIw

uod non raró foli cum Cafíare ad exercirium quorundam Reg:lium concurrunt,

n COW fl'fl

qualia hodie funt jus iatroducendi nova ve&igilia & vetera augendi vel proros

d

gandi d, Capi'. Carol, V 1. arric. $. jus imperuendi privilcgia Stapula &c. ibid,

T

jus concedendi pri*vilegium'monctandi. artic. g. vide tamcn, quaz de hoc jure

dicimus i»fr. $. 16. jüs fcuda aperta de novo cozferendi, arzic.i.— His addunt

i

alii jus indicendorum comitiorum univerfalium. vid. Schweeder. d. /. $. 7, itemz

nv

Pha

jus declarandi in bannum maximé Statum Imperii , & jus alienandi & oppigno-

cndls

u

randi bona lmperii, quz duo pofteriora jura tamen ex tenore d. Capitul. Carolina

ndl boBlm

aunc ad $tatus quoque reliquos adftri&a vidimus $. fapersori,

ganonw

IX. In tertia Claffe occurrant Reglia, qua peculiari voce diximus Cafa-

nova Imf

rea , (oli Cz(ari (eor(im competentia, — [ta enim definiri folent, quod fint jura

w

h

KRegalia, qua Imperator juxta leges con[uetudinesque prélicas folus G$ [eorfim exere

af!c

;'(511

impoficione ad comibunicata, Utram

n

6t. Vulgo appgllancur Re[ervata * in

TXyx 4

veró

1 ;üt

t

".

E

* De Etyim

-ol-(;gïw;&khomonymia Refervator

um es profeffo egit Stamlerus in

[ccdltlb

« pecul. tr. de. Refervatis. Imperatoris Roma

n6- Germanuict. Diverfum autem

,mäl i

ap. Dn. de Cocceji i»

eumque'qqincnplicem hujus vocis fignificatum vid.

h

| -l-»ä»l.

y26

SCHEFFER de Regalibas ;

m

veró Refervata dicantur paffrve , qdafx,ab ordinibus Im pcratöri rc(etvatafeuxga;

ii

tus relidta : ccu voluit Hippplit. à Lapide p, 1. cap, 16. »sm. 6. an a&ive , ranquam.

Qd

qu& Imperator activé fibi refervaverit, deeo vid. Da. D, Schwederum noftuum

ins l

85 defp. de g. Imp. Refervatis, $. 2. qui idem ineptam illam Refervatorum in

—

4

1

ordinaria & extraordinaria divifionem, ceu LLbus fundament, & Capitulatio--

nibus contrariam i£:d. $. «. rectiflimé explodir.

-

htndi

X. Ut veró Refcrvata Cafaris co rectiusintelligantur

1 n'ot"amuä 'primbz SerQ.

ib han

monem hic nobis non effe de Regalibus, quz Imperator folus & (eorüm e«

Atb

ercet in Regnis & Teriitotiis vel jure hereditario vel jure Statas ad ipfum perü-

Diblic

nentibus, Sedde Reíervat;s in refpectuad Imperium Romano- Germanicum exere

Nink

cendis: Secundo, fupponimus cum Titio d, li&. . cap. g. $, 2. duplicis generis

omtia

fpectari poffe Ditiones Imperatori peculiariter deftinatas , vel 2, Territoria, im

tpüs.

qua univerfa Germania noftza eft diftributa, — Sed prioris generis Ditiones cum

| qulit

vc non exiftant, vel &, fiquando Feuda quzdam aperta Czari referventur, de

| G

iis dubium non fint, quin in illis veram & plenam Majeftatem fithabiturus. — Id

circo ad illa potiffimum Refervata digitum hic intendimus, quz Czíati come

(it ac

perunt in refp

c&u ad Territoria à Statbus jure Teriitorialiali occupata tam lï-

Doftra

gillatim, quam copjunctim fumpta.-

Q3 $i

XI. De hi: licec necin LLbus Fundamental

Pibas , hec inCapituïa;. autRe-

mc&c

ceffibus Imperii expreffa füfhicienfve eorum mentio injiciatgr, legitime tamen

przfumendum , quod nifi expreffa adfit contraria difpofitio, omoia plane Neo«

Cafíar jura obtineat , quodqueilli omnia ea tacité refervata liberaque cenfeantur,

*

quibus Anteceffores ejus non faltem ab ifto tempore, quo Carolo- V. primura

Capitulatio prafcribi ceepit, fed & retro ufque ad etatem Conradi I. & Hen-

rici Aucupis legitimo modo faere ufi, — Et ha&tenus re& Titius d, 4 cap. 2. .4.

dum autem , inquit, volentibus Statibus , eodem modo , ficut olim , badie peragitur

mj

eleiio , binc pro pleno Imp

erío facit Apræ/gmptionem » Quare Statibns d neganibnt,

D

éncumbit probatso,

z

Xl Hinc colligere datur, quod etfi integri hic ibi Refervaterum Ca

"

reorüm Catologi libris illinantur, tamen vix poffibile(üt, ime& Cafarez Ma

jcftati

.

o WOPSSb) wosprcgpiDemo qucrmap

d

!

J. P. Prndent, cap. 24. $, 2. Conferator quoque B. Dn. Titii Spec, fnr. Public.

fül

lib, s. cap. 3- $. 19. /39. & poft hunc Dr. Brunnemann. Exa»e jer. Publie.

hb. 2. cap. 2. 9. 4. qui bini nihil impedire, ajant, quin & tetus come

b

plexus Jurium. Imperatoriorum tam vulpó fic di&otum Refervatorum,

quam illorum, qux Caíar fimul cum Statibus excrcet nomine Majeftaüs

lt

Refervata indigitetur.

At nimislaxa hasc

t

fenti Differt, à nobis non attenditur,

Refíervatorum fuppofï;ie in pras-

Ti

l

Em

d

727

sende d

od

in &:fci'e $ R.f

üs

n

AWf

rafeuþ

it'&zr-tri perie

fu. c:t:umk & rotundum corundem ponere velle num?rum':

a

quódque ex eadem ratione Legati Caarei in. Pacificatione Weftphal, ad cre«

n nd

'

bras licet interatafque Suecici ac Gallici Legatorum inftantius id facere pruden*

A QT

ter admodum detractarint. vid. D. Da. de Kaulpis ad Monzamb.p. 2. cap. 5. $. 27

XI!L..Sed nec miram ob eandem caufam tantam inter Pabliciftas depre-

apituhüa-

bhendi copfufionem; alii quippe nimis largi funt & omnia feró Mijeftat

ig jura

jmo: 9t '

in hanc cla(fem conjiciendo, iis fimul perperam admifcent Jura Comitialia vel

m t

Statibus communicata, ita Panegyriftas potins acturi, quam finceros Juris

li t

Publici Do&ores, in qaorum numerum referri merentur. Herm. Hermes ,

um x«

Reinking, Stammlerus.&c. — Alii vero. nimis parcifunt & quantuminipfiseft,

|caquri

omnia Cafíati eripere vel faltim diminuere conantur. * [nter quos eminet fa-

rritoria,

mofusille & in Augufliffimam Domum Auftriacaminjariofus nimis Scriptor Hipe

jrionecum

politus à Lapide in fzpius citato fuo libello de Rariowe Sratus m Imperio Ramanu-

st d

Germaxstco.

biuns,

XIV. Media igitur hic cauté incedendum via, nec nifi ex Legibus publ'i-

€is ac Obíervantia Imperiali dijudicandum erit, quid ab eo , ex quo Germania

Coini m

noftra cx facceffivo & hereditarioin Electitium Regnumevafit , tempore, Sa«

p l"

€ra Sua atque Cafarea Majeftas unicé & privativé, quid porto cum concuría

rit & nunc

u d

Ele&o-mrþ » quidvé ex confenfa & arbitriototius Imperii & olim potue

iime u

poffit;

N

» Vidgniur iftis £ivere veiba Inffrum, Pacis W/e&ghal. $. &. v. 2. Gandeant

"T

fine contradillione jnre [nffragi im ommbus deliberationibus fuper negotiis 4m-

: 0"V' Ffiæuü

"u

persi , prefertim ubi leges ferende vel inievpretanda , bellum decernendum ,

aribgta indicenda, deletlus aut bofpitatione: silitum ir[htuenda , novavynuni-

T

smenta intra Statuum . Ditiones ex[Iruenda, vomine publico , veterave fir-

m -

manda prafidis , nec nom ubi pax aut fiedera factenda, aliave ejufmodi nego-

jy o

tia peragenda fuerint , mhil borum aut quicquam [imile poff bac unquam fiat

vel adpittantur , vili de Cemitiali hberogue emmium Dmjeri Stauum [sffra-

ytoru (

gio €À confen[u $c. per hac enim Imperatori feré nil preprii cibuendum

C

"

1l

e[fe, facile cui imponi poterit. — At veró cum & ipfi Caareani tempore

- Pacis ftatim contra veiba ifttanquam nimis generaliter concepta poteftati

AX2

yi

füerint atque ea propter etiam exceptionem harc interpofuerint : ',gjgtþæ

i i M

]guk

unbetle&t besjentgen 10a5 Det Stómijben Sapfer unb ba$ Cbute

- fürfitid)e Colleaium alleit betriftz unb unterlcót berfelben 9ted)e

i tott

(

tettunb Syobcitet/aud) bas olfe$ berftanDen merbenad) bem im 9to2

g

mifden 9tetbibon 3literó ber übltd)en Gebraud» vid. Londorp. A.

ne

public, Tóm. y , lb, 2. cap, rot. vefpoxf. 7.1m fr.. kaque perfc patet, quaminani

"L

!W

libricoque fundamento opihio hzc Anti- Cafareanorum fit fuperftzuéta,

—

544

"

3

SCHEI('FER de kegaliäu:i

poflic,

uld dbniqueïa

en.

q

píu temporis ex his (anctionibus

þubli,cis re&ri&m(ä vel

ju& 551

defuerudine inümbratum fit abolitumve,

TM

"

XV. Etenim viguiffe olim quedam Rega!

ia nonnilt ab Impcrito.te ufur-

pata, quorum ufus ip Czfare folitarius hodie ceffarit, non uno evincitür exeme-

. j

ire in f

plo: Tale e(t: L. jns Aderallfodivarum , quod utiinter priftina Ca(aris Kefetvata

Májfa

recenfent Myler ab Ehrenbach de Princip. €8 Statibus Imper.p, 2. cap.6g. $. 1.c

Textor i Jur. Public. Cef. Tit. 1o. ntum. 92. 8 tit, 12. m 428, nixi & adjuti foian

Mu h

*.3,& :

binis il« Henrici VI. Edi&is à Goldafto Tem. z. Conffir. /pnper. p.362. & À Piftor.

MM

inter, Germanic. Script. Pet, ex Chronico Epifcopi Minden[it fal. 226.addu&is; *

4

Ita illud ipfum pofteà ab Imper. Carolo IV. Ele&oribus quoque communica-

i, g

tum atque confirmatum fuiffe teftis eft Aur. Bulla Cap. g. ** A(t hodie jusillud

piri i

t Qu

Metalli£odinarum , quod cor & vita provinciarum audit Cothmanno vo/. 4, Conf,

Cibot

I UP 10, quodque fub nomine De$ Banbpecþageä exponit Struv. $. 4 Feu4.

imo

T'onny

€4). 6, aph. 26. num. t. /eqq. uti & j»usn percipiendi canonem metallicum opt

Defoid

jure

fien

,* Veiba Edictorum Hentici cx Gjolda&i recenfione, & Edi&i äuidem primi,

lu$ €)

ita habent: esr omms argentifodina ad jura pertineat Imperis, €4 inter Re-

Tunt $«

t $3

alia n'flra ft computata, nnll venit dubium, quinea, qua nuper in Epi-

Jcepatu Ainde«fi dicitur smventa, ad moflram toraliter fpetles dilributimam;

fdücqru;

Unde 1n cà tll bowunnm quicquam juris vecogno[cimns , mf boc A noffralibe:ae

litate valea: [ecialier ampetrare,

Pofterioris verà (ic(onapt: Cs argentie

X

gt p

fodina, qua efl in Epifcopatu 7Mindenfi canflituta , ad jmra periineas Imperii ,

& Fe

€$ inter Regolia noffra ftt computata; notum fiers volumut &c.

His tàmen

Fetdin:

non obftantibus in contrarium abit Illuftr. Dn. Ludewig. £» Cemsment ad

m

44. B. cap. $. pag. $18. (24. ibique operofé probat, quod Jus Merallifodin.

dI]$ P

ftatim ad Regilia Territorialia pertinuerit , etiam à primo dete&tionis

tempore, quod incidit in ztatem Henrici Aucupis vel potius ejus Filii

d

PIiVüc :

Ottonis M. Ita enim Ditmarus 4i. 2. p4g- 32. Tempore Ottonis |, apud n

prima inventa vena arge:m'.

** Contradicunt huic fententiz prater lau

d. Dn. Ludewig. etiam aliiabifto

iitj

allegati Ddres, veluti Tabor de AMetat. part. 3. [ecl. 2. art. 2, nms. 10, Bux-

"EVatum

lrt.ï à 9'

torff, ad rít. g. 24. B. th. $g. lit. g. pag. 258. Auctor. Confil. hrg. tvol. 1. conf. 1.

k lidie

ntim. 4.3./22. quod conce(fione omnium jurium conceffa (int metalla, Cru-

N

fius ad 24, B. tit. 9. pag. 374 diftinguentes inter jus Merallifodirarum & — —

t Di

Canonem Metallicum, huncque non i(tudin Aur, Bull. iotelligi affzrentes.

lggis nl

-

, d

$ed ne hoc quidem concedic lilu(tr. Dn. Ludewig. multis cationibus evin-

cete conatus , quod

*

& jus percipiendi Canonem Mctallic

re Metallifodf lemper Dorainerum fuerit Teriitorialiura

.

um fimul cum;t'

&,

&

LW

st

E

l

75 'Spe?ie $. R. .

lp

üri&mwä

j'u-rc dibi vindicant indiftináé Domini quique Terri-torialeä. Vid. Reccif. Impe

wor u

de auss. 1551. S. toeifet .fo fegen. 48. & Limn. ad 4ur, Bul de cap, 9. & cap.

24. Jamque ex (ecali nolti moribus privati fodinis, five in fundo proprio

i t

five in feudali, etiamfi cum omnibus emolumentis conceffo, Zieglet dc jure

VOT

IMaje[lat, lib.. 2. cap. 19. $. 13. nedam ergo in loco aliquo defeito repertis, ali-

gl

ter uti haud poffünt, quam ex preícripto Dominorum iftorum. vid. Scuv. d.l.

adji fin

$. ?. & Miguif. Dn. D. Mijer. noftrum £s Commentar. Jur. Feud. cap. 12.9 17«

2;& i [].l[ïm'

adtutis; "

par- io4. quippe qui in fodinas iftas plenum fibi dominium fumentes, privas

ds, benten Giemerden/ Leges preícribunt & loco canonis metallici ex fin-

i

ulari indulgentia communiter certam portionem (olvendam affi

gnant, Doft

dul

if at Giofb/

TC

ber 9lufbeutbe / citen SSergtbell ober Shuye/ ic: ben SSorfau

Gilber/ &c. pro fignatione auri a'que argenii veró Der Coiplege

[« of

IT S- L FIIIJ.

nonnunquam etiam certi quid ad pios ufus deftinant. vid. S ruv. 4 1, »um, f.

Befold, ;2 7bef. prat?, vec. Setgtleil, & B. Dn. de Seckendorff t Szeute

Jicum W

"

/

fden Sür(ten Gtaat. parz. . cap, 2. nnm, . pag. 302. qu& omnia tamen te«

&us ex Gingularum Provinciarum conftitutionibus addi(cuntur, quas college-

jginre

runt Seboft. Cpan in Speculo Juris. Metallei. £obttcifet ín feinem SSeript

(R 5"7""&

bon äergmei:cfen. & omnino Au&or Corporis ?ur.ö' S]/ï

K

e'fllmtu rerHt nee

"L ,

.tdl!icæum, quod. prod*iz Praucofurti 1698. in fa.

Tl

g

XVI. (l.) fm' concedends privilegium monetandi VId Gcbmabyen- Gpleü

gel p. 1. cap. 12. $. 4. apud. Goldsft. in 9teid)8 Cafungen 7ow, r fel. s.

T l

& Ferdinandi L. neue Sttin z JDrbnung de ano (559, ficuti enim in hac

m[iMl W h

g, B7

Ferdinandi ordinatione Statibus Regali monetandi juce gaudenübus, benet

8$nün$» Gtánben/ certus moneras cudendi modus ipfi/que monetis fingu:.

)

"

P

laris pes (ive ligia preícripta legiur: Ita etiam ex ejufdem $. tváte e$ aud)

|

ol

d

GCadje. 177. (s fuperque liquet, eo adhuc tempore folum Cafarem hoc

rirmo

-

privilcgia*ndi jus &ibi vindicaff:. Confi:mationis loco allegamus & Zmper. de.

pl qu

anno 1570. $. alábann aud). z22. utpore in quo jus iftud ba8 Stapferlidye

j

fiüinfrRegal appellatur. — Àc veró cx cempore Rudolphi II. Imp:r. illud Re«

fervaum Cafaris abiic in. Jus Cefareo- Eletforale, vid. Capit. d. Radolphi II.

mm,jmblf"

art, 29. & omnium feqq. Impp. przfecám Leopoldi art. 24. Jofephi arr. ss

À M"'

m

& hedierua Caroli VI. art. g. in qua preterea & id cautum, ut impofteicm

W!c l'u

,

Irg

m

etiam Dirculi cui privilegiandus (ub cít, przícitus & confilium requiratur , «o

[ mgül

«

legis valore, ut nullum plané inter Ststus, potentià v«l fuperiores vel infe«

jifodin

tiores , difcrimen hac in parte admittendum dicatur, Cate.üm latius de b. c

dj t

y

controverfia contra Hanffmannum fuo jam tempore egit Limn. ad Cap. Adat; h,

4rioll

l. ( dibut. de Regali Monetarum jure cap.

s

l

af»t.-af: »nm. 1, fesq. Conf, Da. Krul

Zzzgd

2.&

b

730

SCHEFFER de Regahhus;

Pv

ddecoctt :

2.& Dn Herxh.. de Bünau. £» d.

)

.Vll'

i. Lipþ, de jure circa. rEMCBBSUMPI cap. : $.5

& imprimis cap. 2. per tot..

| tttttpo

XVII. In eundem cenfüm referimus etiam III 7u d&clarabdiiä'tatuægkl;'-

IT

EL

quem in Dannum Imperis. Quod enim & hoc aliquando. inter Reíetvata Im-

W 1.

peratorum fuerit,, affetere non dubitant Doctores. vid. de Reinking, &. $ 64

Etcl. hb. 1. cl. s. cap. 6. nim. 147, qui tamen, dum nullibi de veteri hoc Im«

hi,

peratoris jure cl;re difponitur ,

fe proprio potius cultro jugulare videtur alle-

disum |

gando &eceffum Imper. Spirex[.

de ann01542,

h fnn,

per verb.

$. tetitbe fid) aber jemanb, 102.

tàs v

'sd. Mn$ mit Cburfür(tenz

& ürffen uno Gitánben sergli?

(benac.

uütramque autem quazeftio habeat de /sre, quo Regale iflhoc ab anti-

: |

|

lt ve.

quis Imperatoribus ufürpabatur: id tamen. certum eft,

uod de fatlo exercis

tum fuerit tüm à Carolo V. in

Joh. Fridericum Ele&orem Saxonim & Fhilipe

1

pum. Haffiz Landgravium

i

tenfet (

, tüm d Ferdinando Ll. in Fridericum Palatinum»

Joh. Georg. Marchionem Brandenb

urg. & Socios in confulto Collegio Ele&e*

ibflitue

tali;, quanquam ,

quod pariter fatemur ,. non fine graviffima proeftatione

tatdi,

contradidione Stat

l£, vel

tivum fuit cur Pri

ncipes ,.

uum , imprimis profcriptorum. — Qua & ratio ac incen*

& Status Imperii mox in. Capitulatione Ferdinan-

ccl'ef;æ

fenfu. in

do. l1I. przfcripiá ,

libertati fuz expresíé caverint,, ut ne fine Eledorum cone

chæ&*

pofterum. quis. profcriberetur vid, ipfius Ferdinandi L1I..

Capit. arte

(iicas

30.. adde

omnino Limnzum: s4id;

prtcum

Tandem veró. inflantiz. ac

- & con£. Capit; art. 29.. & Jofeph. art. 27».

tarqm,

petita Statuum reliquorum eo ufque penetrarunt »

ut promiffa ipfis jam in

Intrum, Pac. NU flphal, arr.. $: $, &abeantur. $. 8

$». Rece[f.. Imper. sowviff. de

acno 1654. $, d. ädlltm 162. circa fin, in: antecef«-

N—-

(um: data, etiam reapfe praftita

atque copfirmata fuerint in. Capiz.. Augufüf

U

fimi nofti Caroli VI, arz; zo,

Obit

follem uns: mollen: audy in. 9l t

unb. Dbet/3lbt Cadens«^e batau

f balten ; bag binfübtp niemanb.

sgi

Syoben: obct. SPiebrigen Ctanb8 ;

Cburfür(t; Surft obet; Citanb7

It

DDet anbetet »» p

bne botiviffen/

9tatb. unb Oyemilliqung De$ Deilie

gen 9teicbs Cburf.

Ü

t(ten/

Fani

Sütften unb.Gtán

ein:big 9l tober Obete

hi

9Ict getban; gebtadyt u

n3- crflátct 26 "

hia

du

- KVIIIL

qu

cre:

*' Quod f5 aliquid' con

i

jicere liceat,, resreliquorum Statuum liactenus ab hoc

n,t

jire excluforum . no

n parum: ad.

jura eft privatione & prafcripiione Ele-

E

De

étorum: Coloniz & Bavariz an

P

tecordationis. przvio: confenfu. c

9 1706. ab Imp; Jofeplio gloricfiffime:

C

aterorum E—Icw&omm:þ n9n —xz—'xttrqlgtg"m 5

Bilt

u

Wt

Em

is SP:::': $ R.7.

m

:

TY

XVIIIL. S

ed videamus tamen , quae fint Cafaris Re/er*&am hodienum ipft

ex recepto Ddum calculo affignanda, — Quod fi D. Titium i Spec. [«r. Public.

htumde

lib, y. cap. 3. & qui veftigia cjus legit Dn. D. Graffum noftrum i» Differr, de

Refervatis Imper. $. 4. pag. s. audiamus , omnia Cafaris Refervata refpiciunt

tvan D

vel z. Statuum . Territorta £. Subditos vel 2. Ttatus tpfos vcl 3. ANegotia totius

" K'S'y

;i hoc fs

lwperii, — Nos in enumeratione ip(orum b:evi penicillo exhibendá fequemur

ieuc dl

dudum Dn. D, Schw'ederi noftti is difput, de. Refervat. dngu]h Imperatoris,

$. 4. /34, Ícilicet, quemadmodum omnia Regalia in genere vel circa res fa-

j

Ti

cras vel circa negotia fecularia vetfantur ; ita &

'jura Cafaris vel Ecc/cjiu(hta

n ab anti'

funt vel Secularia íeu qus'tim.

u

(f t

: XIX. Ad Ecclefíaffica Schwederus fud modo hoäienum referendam

&t

Dainre

cenfet f(üpremam Sacrorum curam & defen(íionem juxta leges publicas, Jus

inftituendi Concilia iifque pre(idendi a&aque & conclufa in iifdem confit-

o Ea

mandi, Jus Advocatie, vel protectionis non folum Sedis & Eccle(iz Roma-

rou at

joictl

nz, verüm univet(z Ecclefie Chriftianz, Jus conftituendi vel confirmandi

Eccleiz Prafules && Antiftites , ut funt Epifcopi, Archi- Epifcopi, Patriar-

e Fe[dmn'

chz & Pontifex ipfe, fupremam Jurifdictionem circa períonas & res Eccle«

toryn l

fiafticas, Jus difponendi de bonis & bencficiis Ecclefiafticis, Jus primarum

.j (

precum, ordinationem temporis, menfium , hebdomadarum , dierum & fgq

*

] h 4"' 277

tiarum, *

n

Xx.

jinh j

Gs

Zzzz "21

j mtxl

uti loqudntur, fadá. vid. Antoo. Fabii Staatär: Eangley part.»XI.

A

gnf !

& XIIl. Tum enim controveríia illa per integ:um fcré 5eculi fpatium

j

agitata, quafi recruduit & tandem per »oviff/mam banc Caroli VI. Capttu-

j

lationem , fuit determinata, — Coeterüm totam litigii hojus de jare decla-

I

randi Statum aliquem in bannum ufque ad atatem laudátiffimi modó

hd DW

Jofphi hiftoriam reperias apud Au&torem Adeditar. ad. I»ftrum Pac, Ca-

m d

jfareo Sueceicum fpectm. VILI art. $. t y. pag. 124.5.

Ubi hic omnia,

quz d multis retro annis, .prafertim veró poft «empora Pacis W'cütphal,

x

circa boc pun&tum agitata fuerint, accura!é recenfer.

* En jura Czíaris Eccleliaflica! miraberis forté nos cum Da. D. Schwede-

lt

ro ea ad jura Cafarea referre, qux ex ufu & praxi hodierna potius vel

o

— Comitialia funt, vel à Ponrifice Rom, Cafari erepta.. Sed fir ita.. Nus

!)

ch |

-primo hic exfícribimus Dn, D. Schw:derum , & quz huic in hoc arga-

.

g

Schwed«er , þæc

ii

: ,mengp viía fuerunt , natramus, Sccundp putat Da, D,

jura

n2

It aaneti r

SCHEFFER de Regalibus ;

Mi ho

XX. Ad Secularia pertinet Jus conferendi Dignirat&s Illufizes & aliis

/ntio co

per totum Imperium valituras, feu Jus creandi, Reges, Archiduces, Duces,

t Gene

Principes, Marchiones, Landgravios &c, Jus conficmandi Academias & his

um Vit

concederdi facultatem difpenfandi honores ac gradus Academicos , J;Js citca

It, qum

Officia. Imperii, illa fcil. qvae hodienum perfonalia; quanquam hac pauca

Qt, r r

P

fint, non hereditaria. — Jas inveftiendi Status. Imperii de Feudis Imperii tam.

N

ecclefisflicis, quam fecularibus; de quo tamen jure difputari (oler, num pro-

Y

K,

pri& inter. Majcftatica fit referendum, co quod à Czf(are vi Dominii dircedli ,

titriloim

exerceri videatur; Sed fortaffis. prztec sem.

Cette. Maje(las & Dominium

l: tahi;

dire&um fe invicem non tollunt aut impediunt ;. (ubordinari ifta debent, non

ts eff

Opponi. Execo enim quod äliquis fit Czíar, fit etiam Territotiorum Imperii

,

v.

, tatori

Dominus dire&us, adeoque. Majeftas Ca(area Dominii directi. fundamentum.

? ll cedx

eft. us cognofcendi de feudis Imperii Regalibus lire inter Principes vel Co-

htiones a.

mires Imperii ceu convafíallos exorta.

Jus cognofcendi de privileg'is à fole

- lt conf

Imperatore: conceífis.

Jus cognofcendi de controver(is ve&igalibus inter.

tibendi

Ele&ores & alios Status Imperii five A&oris five rei partes aliquis El:dtoruam

conf. (æpi(

fuftineat, — Jus cognofcendi de controverfa Statuum in feffione Comitiali alii-

! D M)Q,

que acibus precedentia. Jus ultimz cognitionis & extremz provocationis ,.

U Statig

quod hodienum potiffimum in Celfiffimo: Judicio. Aulico à. Czfate exercetur,

&C enim

Jus veniam aatis tam. Principibus, Comitibus &c. capeílendum. Regimem

iniue

provinciarum , quam privatis concedendi.

Jus famz reftituendz , Jus illegi-

$! dr

tmé natos. legitimandi & natalibus reftituendi, Jus literas ac inducias mo»

à m

ratorias indulgendi. Jus nundinas generales,

cedendi,

. folennes ac privilegiatas cone

EURT

Jus abíolvendi à. Jaramento quoad cffe&um agendi, quamquam.

^

hoc & Camerz Imperiali

competat, Jus proponendi in Comitiis Imperiali-

XX

lites im

bu.s.t

Jus d;andg Civitatis. Jus concedendi exteris poteftatem mi

zWom/.

: I-'mprc'--

p

M

ü Dj

jura fuo tamen modo inter Refervata Cafaris effe numeranda; v. græ, Si

Al

polte

hodie Concilium indicendum forct uviverfale utique jus illud convocan-

l

hu CoI

di Czíaris foret ,. non Statuum, — Ita ctiam,, licer fuprema Sacrorum cue

n

ra & ordinatio. temporum hodie ad jura Comiialia perineat ,. fano ta*

n

men fenfu folus Czíar. fupremus Ecclefiz Nurritius. eft.. con£. quem 4 €«

allegat Schweder. Jol. Nolffg, Textor $z fure Public. Cefar. tit, 2. ntttmm.

$. Terio quz jura Ponrifex: Roman.. Czfíari: fürcipuit,

.eaad iþfum tae

At

men. hodienum fpe&anr, fi quaftio fit juris,, non.facti.

Quarto utique:

Vl Pm

fatemur. ftridté loquendo folum

A

ls;

jus primariarum precum hodi; Ieíezsb»

tüum. Cæfgri:.cff*e ecclefiafticum,.

u[

N

p

P

)

-

im Specie S. R. .

798

o t

: d

'Impätio confcribendi. jus poftarum Univerfalium :

baé R«gal bm*cbg.m:

; Dict,

gige General 9teirb8 ^ offengu beffefien

Addit his

Jus viarum pubit.

$. 55. quod tamen non ali

j dl

catum Vitriarius ss 4uff. fur. Pubüc, lib. 3. tit. 2.

cft Cafari affereridum ve-

]iis (

ter, quam quatenus Juris poftarum eoofc&tsriam

C n

Bit , uti recté judicat. B. Dia. Titius £s Specim. far. Pk&ha- lib. 5. €ap. 3- $.55*

| pe.:ii ml

numpm-

XXID. Citca orhnia atque,ü'ngul'a -Bæc jura Cæfafiä notandum ; ab aliis

j dii,

aliter illatradi, dividi, diftingui.,

nunc augeri, nunc minui, nunc huc nunc

Joinm

illuc trahi; omnes veró Au&tcrum enumerationes

( vide que fupra diximus )

a

mancas effe , veldeque imperfectas ;; Deinde: compet:re qui

dem hzc jura

ben, )

lmperatori, fed magna cum moderatione ,

& ne quid in. prajudicium S:a-

m Inpil

Capitu-

jdupenm

tüum cedat, «ffedui danda: Pltraquc ctiam per novas pactiones ac

lationes admodum limitata atque circumícripta funt vid que de jure

Dignie

, wl

tates conferendi extant in- Capitul. sovsfima Caroli VI, err. 22. & de jure con-

] :'55 äx&

libus i

Ícribendi pro exteris Regibus ac Rcbuspu*ï)licis, militem in Imperio art. 4

conf. Ízpius laud. Titius 4. cap. item:. Dn. Brunnemaon. Zxar. ïzr. Pulblic.

| Ei'&' "

lib. 2. caps 2. 94.7. [(44. Denique cíle multa inter modo recepfita jura, qua

sitilid

vocut

& Statds , faltem majores exercere queant, in proprio fcil. rerritorio (ultra

hzc enim ifta vilorem funm baud exerunt, in €o à Cafarcis diftindta) v. gr«

- eytrctt

inftituere Academias, erigere civitates, ordinare nundinas, concedere privie

j M

lcgia, dare veniam ztatis, fpurios legitimare &c, Differunt ergo hzc Ree«

,. asf

du t

galia Staruum à Refervatis lmper. tantum. quoad modum & effcüum, nee

n q

ad Reíervata regïui.rimx. abfolute, ut à folo Caíare eadem teneantur,

p

XXII. Atque ita tand.efn: ad alteram primz divifionis partem jsr4 fcil.

Zerritorialia feu parmcularia pervenimus , que ut paucis, antequam difputa»

nj

lm

tioni.noftrz colophonem imponamus, tangantur, prafentis inftituti ratio exe

poíci. Diximus ea jura Zerrzorialia vel particularta.

Maluümus tamen ad

hanc pofteriorem- denominationem attendere , có quod bec Regalia vel in

,

Statibus confpicua fant, velin privaris ; Ptioris genetis firidto nomine vocas

«

bimus Zerriteríala, Hxc Privilegia etiam privatis & Civitatibus Imperii me«

m

| [450 j

diatis cqmp:t-gntia.«

g

H

jn

XXI, Jura Imperii Zerrsterialia nobis dicuntur ea, quibus Principes ae

Status. vi poteftatis. Territorialis & virtute veri Dominii ,, non autem inftat

n

agiftratus aut Jute faltem: adminiflrationis , gaudent , ita at in terris ac di«

qüH

u

&onibus (uis. quzvis: pro lubitu difponere, omniaque ex nutu & arbicrio diri-

Z2zz39

geré

734

SCHEFFER de Regalbss ;

*f iitortr

gere poffint. ngä enim Imperator in univer(o Imperio fibi fuihi-t. idem &

Wt o

Status, imo ccteris paribus, nonnunquam plus fibi vindicant in (uis Terti-

Al effe.

toriis , idque vigore Superioritatis, quam vocant Territorialis, Hanc veró non

luritorial

per Pacificationcm demum Weflphalicam , * quod perperam nonnulli vo-

Itttorio

lunt ,' fed inde jam ab antiquis temporibus Status acquifi

-s ibdio

bus fuis legitime ad etatem ufque fuam propagarunr,

vere iniguc heredi-

- lr üldem

mani. J

XXIV. Dividimus hzc Regalia ** Territerialia r-ur(&s in Zpmanentía &

Utüjo. a

Tra-fzfe-unfia ; utraque hzc in Eccleia/lim & Politica, *** A recenfione au-

retn.

« Bitfaria |

; ütplo «

* [n hujus fiquidem Inftrumento omnia & fi

ngula eajura, quaStatus Im-

: li cognit

perii in Ecclefiafticis zque ac Civilibus vi

Superioritatis Territ, poffide-

t hàta Gta

bant, ipfis faltem corfirmata,

non demum collata fuerunt,

Sylem, f

Quod ex

ipis Znffrum. vcxbis arz. f. 6. 2o.

fat claré innuitur.

ibi: eum ejufmods Std-

Mrugnr.

nbus immediatis num . jure Territorii €€ Superiorita

fíf ex communi per te«

qum Amperiumy, batlenus ufitata praxi etiam jus v

eformands competat €óc.

XXV

Conventum ef? , boc idem porro quoque ab utrinfa

u& Keligionts Statibus ob-

tüibur.

fervari, nulique Statui immediato jus ,

quod tpfi ratíone. Territorii E4 -

, Exiüg

perieritatis. in zegotio. Religionis compets

t fzpedii oportere,

Et hoc re-

fpe&u eriam DPax iíta Palladiam & Ar

N

x inexpugnabilis itemque colume«

na & bafis,

€ui tota (tructura Im

perii innitirur, re&iffimé appellatur.

&d

De acquifitione autem ipfi

us Superioritatis Territorialis id tenendum ,

quod quinque Duces Ger

df

manig five Provinciarum veteres illam ftatim

poft extin&ionem Linez

Regnatricis Carolingice , reliqui Principes

li

poft Henticum V. & prof.

cripto Henrico Leone; plurimi Epifcoporum

& Comitum veró

f

confecuti. vid. Ill.

poft Interregnum magnum facceffivé demum fuerint

ld

Dn. de

Cocceji furis publ. prud. cap. 21. $. 10. fqq.

** Sunt quibus difceprandi vo

Copo

luptas ,

num bzc jura Territorialia proprie (int

Regalia? Verum nos inanem hunc

[()hdu[

laborem autumamus, poftquam res

Q D

decifa in ip(is '"Capitulationibus Cz

fateis' v. g. in »lr. Caroli VI, utpote

in qua hzc Jura

UT

tur a«rt. F.

eJ:Frcläs.,verbis Regälia unb vaigfeiteq appcllag.

T þ

*** Quoad hzc, Regalia fc.

Politica, una quidem eaäemque-dmnium Sta-

M.

tuum condirio eft. Quoa

N M

d Regalia Ecclefiaftica, feu Jura circa Sacra

veró infigre inter eos,

qui Pontifici Romano & eos , qui Auguftanz

;

vt

»h

L

Confeffioni nomen d;dlcr

e» difcrimen intercedit, — Priores enim , cüm

D

| NU

t

—

$n Specie S, VR. 7

n

mancd

tem iftorum fuper:edemus tanquam fupeiflua cum quidem ex datis jam ape

udmy )

z

pateat, omnia ea inter Regalia Statuum Territorio gaudenrium juta numee

1 Tts

randa effe, quzj vel in genere ex Majeftate ,. cujus zmula eft Superioritas

winot

Patet id ex fine

Territorialis , fcaturiunt ,. vel Cafar in toto Impetio exercet.

VTE

Territoriorum ceu. Rerumpublicarum fübordinatarum , qui eft flos ac fclici-

1

tas. fübditorum:, tum: interna, tum cxterna, — Namque ad hunc obtinendum

fer&: iifdem Regalibus opus e(t, quibus ad felicitatem Univerfi Imperii Ro«

mani, Qnuod ír ergo: Domini Terzitoriales certorum quorundam Regalium

ww

(iont 4l

exercitio. abftnent,. id vcl inde eft, quod ea ad fines obtinendos pracife

ii

neccífaria non: funt , ve] quod aut expiefsd. aut. tacité iis ipfi renunciarunt.

od

Exemplo: eft. jus monetandi, jus ve&igalium , jus extteme provocationis ,

Yats t«

jus. cognitionis. in. controverfiis. Statuum &c.

Hzc enim juta , quamvis pro

b il -

re nata Statibus integra non fint, fed vel Cafari vel Imperio, qua integrum

Quit .

Syftema formant, refcrvata, tamen Majeftatem ,. quam ipfis tribuimus hagd

deftruunt ,. cumque illa adhuc optimé confiftant..

ifmddi

u p

XXV.. Alia pror(üs facies eft. Regalium: Particularium , que & in hos

WPM ]

minibus, privatis aut civitatibus Imperii mediatis. deprehendi diximus: Hoe

[777

inficisg

ii d

1um. Egi&cntiam; negire, eífet. negare cxge;icmiam.. Eþqgis enim.

Y

ivgrit $

E ho

r

u at

agl

ad unum omnes, ne Auguftiffimo quidem Cafare excepto, in rebus Ec-

tondi

clefiafticis Cuciz Romana fubfint, ne minimum quidem , quod vele

longinquo Ecclefiam fpe&at, Jurisdi&ioni. fue refervatum. ac relium

lum t

habent. — At Principes. ac Status Evangelici, five Lutherani ,. five Ree

j r

jiopon

formati,. poftquam purioris Evangelicz veritatis luce colluflrati, Jugum

iftud Papale tandem excufftre , jam priftina Jura circa Sacra, ab Epie

g hr

Ícopo Romano hactenus ufurpata, ipía iterum poffident exercentque in

lh /«'

u

folidum fibi reftituta : id quod poft G:otium , B. Dn. Stryckium , Illuftr.

gyrel

Du. Dn. Tliomafium & Bolmerum ,. omnium noviffime laté ac folidé.

aualt []

deduxit: Dn.. Joh. Georg. Reinhard. Confil. Ele&. Saxon. im A4edstatio-

| u[POfC

nibus fuis: de Vure' Principum. Gérman. cumprimis Saxonia. circa Sacra ant&

PPtHJB'

tempora: Reformat. exercito. €ap, 2. itemque z4uclor , qui (ub nomine Da-

ff

vid. Maníueti de 5. Germanis hucufque latitare ac cum grano falis legi

j

T

m

vult ,. Prodromi liaud. vulgariter elaborati de z4£ufu Brachii Secularis im.

Foris: Proteffantium; | Quibus. & noftratibus jungi merentur Magnif. hue

un

jns Univer(: Cancellarius ,. Dn. D.. Jeg

et i2 tr. de Coscord. 1.

?7Z

Jl

peris Gj Sæ-

eerdorii , àc Dn,, Prof. Róslerus in. Dif. de jnre eirca: Saera..

716

ÉT R

3G*HEFFER de Regalibus ,

—

lverit, dari Civitates :r;imicipal-es, quin & cives Impetii mediatos , qui ex

B

fingulari Imperatoris vel Domini Territorialis indulgentia juribus gaudeant

Regalibus com , quz vulgo appellirant, 4dajoríbur: v. g. nobilitandi, legiti-

mandi, ereandi Dodtores, Notarios &c. tum fimorióus: veluti jure venan-

di, pifcandi, habendi merellifodinss, molendina bannalia &c. — Quare op-

TC

pido falluntur Reinking. de &. 5. €8 Eccl. lib. 2. cl, 2, cap. 2. nutn. 254. Ácnie

Ízus de Pur. Majef^. lb. 2. cap. 2. siutmr. 1. (4. & alii, affeverantes, exercitiumm

horum jurium, Msjorum praferiim, quippe quz fummz poteftati infepara-

bilier finc connexa, in privatis reapfe nu(piam inveniri. Profe&o enim quo-

tidianz ifli experientiz- contradicunt, — Iaterea fatendum magagam inter hac

& Regalia priora differentiam intetcedere. — Proprié enim loquendo privile-

Io, ln

gia funt à Cefare vel quandoque etiam à Domino Tetritorii conceífa, nec

alio fcofu Regalia dicenda, nifi quatenus à Rege vel Superiore conferuntur ;

confequenter iffa non jure proprio, fed ex placito Superioris poffidentur ,

adeoque definiri debent, qnod fiht privilegía certis fruendi per. Imperium vel .

J

certum aliquod territorum fez£libus , illefa tamen Dominarum apud quos degunt ,

Majéflate ffue. Supeviorisate, Territoriali, Sed manum de zabgla' Atque hic

efto Dz(gumionäs noftrz ünis.k

,

Myet

*eä

S

Z

DA

Z

æw

ETSN

Vny

Á

(

NV

274

Getg

j

E

E4

»

ZA

Ut

f

£

Ms

N

t

i

Á

X

N

VàCate c

Z

EC

bS

As

[/3

—

ï/

«

[(1D

S

ER

N

Y

34

Z

Ü

-N

ttlac re |

N

z

m'ä.

a i

IN

(/i

P

EEE

BN

"tittenn

j

—

A

AU

n

t

/2

mX

AI:-

r

m

(

W

NSS

lr o q

—

-

d

um

J U.

HE

tht oy

S

W

L.

"

/

"

| "s [mpe

)

2

l

Eu

2

l

——

——

Emand(

—

/

l

E&atem,

T

"""—uvvn""?,rf'

LÉ

—

a& S

A hi

Nattkco

p

n edud

4 )o( m

——

732

TT

XXIV.

gaüdtmt

DISSERTATIO

di lgie

J Wt

Quitt»

2j M

VICARI

IS IMPERII ROMANO: -

exerciu

GERMANICI, -

i infpae

PRo£sSIDE

enimqo

inter bt

DN, JOHANNE SCHILTER,

yo prii

JCto, lnclutz Argen

toratenfium Reipubl, Confiliario Primario ,

nfa,

& Profe(lore Honotario,;

ontecit

defenfa à

poü.ldtmüb

þ—]OHANNE ADLER

BERG,

A, & K. Nbb*.. Sueco.

yrin*

ARGENTORATI, 1693.

an h

j g

44

D. G. .4M.

DISSERTATIONIS

DE

VICARIIS IMPERII,

5.

I,

Romanum ; pofteriora; fa&á in Germanos

Mp&tïumï quod prifca fecula

translatione, de qua viZ. H.

Conring, in Tr. de Germ. 1mp. Rom., Romano-

|

Germanicum appellarunt , v. Maurit. de Princip.

7. Publ. G. C.2. f. quod

fi vacate contigerit, ita cuiqueeveutui optime p

tzvi

dit Prudens Antiquitas, ut

atre ) nul

lum tamen caperet Respublica

|

ex hac re ( viciffitudinum plerumque m

detrimentum , fed percontinuam Maje

ft. Imperatoriz reprefentationem omnes,

alias non vanz metuendz , confufiones tollerentur ,

& fingula zquiori pera-

Scilicet, ex longa confüetudine & obfervantia , atque per

gerentur otdine,

vetu

ftas & fundamentales, certi conftituti funt. Vicarii, quiin

Leges Imperii

gubernando lmp

erio & adminiftranda juftitia Vicatiam Imperatoris gererenc

lilz in pattibus

poteftatem.

Sunt autem in

L]

Germania hi, Palatisus €9 Saxe,

Rheni & Suevie

& ubi jus Franconicum viget?

Hic ubi Saxonica jura in ufu,

1, & 2. & ex addita hujus

ficuti clariffime probatur ex verbis A. B. Cap. V. $.

Car, V, Imp, Parag. lII,

munerisconfirmatione in Receffibus Imperii & Capit.

- Aaa aa

?

L

»-

y

PU

Es

.1-6

539

N

SCHILTER (le V'icarits

CHEH Bs

.

U.

fe dum

Vacar&: autem dupliciter dici p

oteft: primo in cafu Abfentiz, deinde in

(tm Comi

eafu mortis &interregni, Etenim Pacare jndicium , Imperium , Ecclefra , dici-

Ngbus K

tbverint (

tur Scriptoribus medie faltem Latinitatis, non tantum, quoties per mortem

vacaptiaeft , fed etiamperabfentiam , velinvitam , velvoluntatíam, — Vacatio

tipesptofa

itaque dicitur Juftitium , five tempus, quod vacatà jure dicundo, ait Sgeelm.

d (Alpa

Glofar, Nofl, de F'it, Serm. Lat. Lib. 1Hl, , y4. p. 658.

Sic vacans Ecclefia,

xoAa($ca , etiam quoties Epifcopus vel Clericus apud hoftes eft , & abíens, Dz-

Porrd

Frefge Glof, — Atque P'acautia Imperialis Qudicatorem in A&tis S, Theodoti inter-

hipufie V

pretatur Metaphraftes, Defenforem Regium, Da-Frefge ibid. Rem ipfam

nenja,

portó, quod utroque cafü & mortis & Abfentiz Imperatoris Vicariis jus illud

It Princi

competierit, & ante & poft A. B, teftatur Jus Alem, Feudale, & Imper. Rupet-

rgiccmPalm

tusin Diplom. pro filio Vicario, llud Cap. XLII, S. 6. in Latinum translatum

tong , q

fic habet : Qwoties Rex. extrafues Germania profici[citur , mandatum dare potefi

u'xs hä&en

AMarefchallo Imperi , ut baunum concedat loco Ipfiss, — Isque eft Dux . Saxonia, qui

tilfe & «f

loc jus babet pev T huringiam , Saxoniam €9 HalJiam usque ad Bobemiam , €9 [uper

dt; in ipü'

omnes Francos, quicunque illifat , qua jurà Ejtus fubjetli funt. — dtque cum Rex ipfi

itchfi ad (

banc poteffatem conce[ferit ,. exercet etiam [uper omnes Suevos uique ad Rbenum , &

Qoma ex|

per AMontana (.frve ZAlpes Rhaticas) suque ad smilliare à Tridento,

$, 7-

Comes Palatinus ad Rbenum jus babet bauzni concedendi traus Rbenum

t ad R

euque ad milliare à Meti, €9 ad. e/£fram uique ,. 4c per Flandriam. — Et quamw&

Cütfam po

Rex ipfi bauumm uon couce[fevit , jts tamen banni concedendi babet , spfo jure,

toldm M.

Jure enim veteri Bannus five Executio in caufis Criminalibus non nifi fpe-

U5 i

ciali conceffione Regis vel Imperatoris impetrari poterat, di&, cap.XL41, & fs

t Hetgas

Prov.cap. CXF. CXXLI, CX XUI. us Sax, Prov.l 2.c. LXIF, . Neigitur crimina

( ln [

manerent impunita, abíente Imperatore, neceffe erat, ut Vicaria Poreftas in-

Pulig

terim conflitueretur. — Átque hzc prima videtur fuiffe occafio conftituendi Vi-

BUSTTEN

carium unum vel plures per Imperium Germaniz. Quorum poteftas fübinde

etiam ad alias jurisdictionis partes extenfa fuit. — Adhac differentia apparcet ex

"if

L Inyrtj

allegato textu inter Comitem Palatinum Rheni & Ducem Saxoniz , quod tile

Ms rj

apfo jure fivefcripto, fivenon (cripto, atque jureipfius Comitatus & officii Pa-

QA:

latini3 Duxautem Saxonis tum adhuc ex (peciali tantum conceffione, Bannura

Epi

ii

vice Imperatoris concefferit & vices Ipfius extra ordinemgefferit. Hoc vicaria-

4 dt G

tus jus confirmavitCarolus IV. Imper, Ruperto Seniori Ele&t. Palatino A. 1375*

Pragz die Lunz ante S. Valent,

lm

Wanun die Pfaltzarafen by Ryn, die Kurfurflen fout, von Rons Kayfern und

Kunigen folicb Wirdekeit uad fribeitvon altenund langen zyten. ge/ml/t ban und zoch

t VelOflm

ben ,

Wmnull;u

baben Jit/!en, mnzm Rom. Keyfer nud Kyunzg uber Berg gexogen fint , eder &jt

dAs

(

!u D

&

X

739

Jeaperii. Rom. Germ.

—

das fre daun gemeine Ficarien des. Reichs bie diffjt ge'meþä frot. und. fia follen. i. e.

dnuiti

Cum Comires Palatini ad Rhenum, qui Electores funr, ab Imperatoribus &

ji, d

Regibus Rom. hanc dignitatem & libertatem ab antiquis & longis temporibus

hi

habuerint & adhuc habere debeant , queties Imperatores & Reges Rom. ultra

Vado

Alpes profedti fint, aut proficiftantur, uthi tunc. Generales Vicatii Imperii hic

d

citra (Alpes) füerint & effe debeant.

«t El

$.

IlI.

)(Cm; D' j

. Porto RupertusImper. quum

An. M. CCCCI. Romam petiturus Comiria

doriitt«

Augufte Vindelicorum celebratet , Vicarium Generalem per S. R. Imperii in.

m if

Germania, Gallia Belgica & Regno Areclatenfi, Provincias, Ele&orum & alio-

js st -

tum Principam , Comitum & Nobilium confilio & confenfu, Ludovicum Co-

mitem Palatin. Rheni & Bavariz Ducem , conftituit, adje&a hac precipuera-

x Aipte

at

tione , quod adverterit, à Romanis Imperatoribus & Regibus predecefforibus

fuis ha&tenus exftitiffeobfervatum , ac etiam de Jure Comitatus Palatinus Rheni

TOE

SMOW! l

fuiffe & efe, cum Rom. Imperator vel Rex ultra montes Italiam ingteffus fue-

If öW l

rit; inipfius abfentia Vicariatum Imperiiin Germania, Gallia & Regno Are-

latenfi ad Comitem Palatinum Rheni pertinuiffe & pettinere. — Integtum Di-

,

numK:xlä

KMM L

ploma exhibet Go/44/7. 7. 1. conffit. Imp, pag: 38$1. — Inter Exempla Pradeceífo-

rum Ruperti refertur Otto IV. Imper, qui fratrem Henricum Comitum Palati-

7

u

numadRhenum, Vicarium conftituerit ; Romam petens.

Atque ex jure hoc

Em

caufam perniciofi Rheno belli inter Hermannum Comitem Palatínum & Ar-

noldum Meguntin. A: Epifcopum videtur arceffere Seth. Calvifius ad A. C,

, ü"o

pol tij

l

115j.fcribens : D»m abfens eff Imperator (Frid. 1/) ie Jtalià, Germaniam tur-

jf

bat Hermannus Comes. Palatinus , qui belluma infert MAruoldo Epifcopo AMoguntino ,

AU

«|

t

Jl

quens Imperator abfens prefecerat. Imperia.

Sed dat penam poflea turbata Pacis

Publice, Allegat quidem Trithemium: fed apud eum de cauffa przfe&uras

fachal)

Impetrii aut Vicariatu nihil appatet, fed hanc in Chronico Hirfaug. adjicit

tiuend

l

INam ipfe Imperator. AArnoldum A: Epifcopum canfltuerat multis Potentibis in cir-

f

qd

euitu invitis, quippe qui uoveraut , eum virum juflum €9 auflerum , eorum malis

14

"

N

lt

fludizs miutime confen[urum. — Caufa itaque fuerit quod non Vicarius Imperii,

fed A: Epifcopus Moguntiz invito Hermanno & Sociis, couftitutus fuerat Ar«

, lii

Bgnmln

noldus, Cancellarius Ímperatoris. Arque quum «vróz?is Otto Epifc. Frifing,

L.2. de Geft, Frid.I, C 29. referat, ambos ab Imperatore teduce in Comitiis

x a

J

teosinventos, fedalteri , A:Epifcopo, ob fenii morumque gravitatem & Pon-.

noA'

tificalis ordinis véverentiam parcitum, alterum punitum portatione canis: ita-

nM

que verofimile non eft , Moguntinum tünc Vicariur fuiffe conftitatum, fic

/

j

Wï j

etenim nullam meruiffet pacnam: . Majorem autem nec equalem tantüm Palari-

nus, qui ipfo jute Vicarius pacem Publicam tueri debuiffet, K Deduxit hoc jusii

j

Aaa aa 2

Ál

caíü

SCHILTER de Vicarits

740

sss st

caíu abíentie Carolo V, Ele&or Palatinus & literas Confitmatorias impcitavit

pAur

NV/ormatiz datas A. C. 1521. quas exhiber Goldaftus itj De

. qi o |

:

ü ä)ïeid)äuüge.

ftttn ne

P. 1. pag.241. &/243.-

Idem porró

jus vindicavit Palatino Rheni etiam per mortem: Nacante Im-

ltnt no

: df abí

perio Ludovicus Bavarus Imper. in Comitiis Fráncofurt. À. 1339. per longam

& approbatam confüetudinem inconcuffe à Majorum ordina;ionc hadenus ob-

u

E potefas

* fniam r

fervatam ,. Goldafh. T. 3. confhit. lmp. pag. 411.

*

e

lipiend

Hic altef etenim Vacantiz cafu

s tanc maxime conttovertebatur inter (edem

pittm jr

Rom, & Imperium, & Johannes XXII. Papa Bullam Avinione prid, Kal.

Wües p

Apr. A. C, 15 17. de pratenfo jute Vicariatus fedis Romanz defuncto Imperato-

tiOrem a«

re, promulgavit; & iis quoque, qui ipfo Imperatore vivente ex ipfius com-

tperge

miffione Vicariatus officium obtinuetunt, poft difceffum ipfius absque fedis

; Tinit,

Romanz licentia retinere Vicatiatum prohibuit,

Exftat ipfa Bulla cap. s. Ex-

travag. j0. XX11. — .Ne. fede Facante.. Cui quum fe opponeret Imperator, is

Di

eum excommunicavit A. C. 1323, vid. Zfventiz, Lib, VIlI. contra quarb inter-

[ quöb

pofita fait appellatio ad Concilium generale, 7 Hermart. coztra Bzov, p. 242,

üetunt.

Secuta Comitia Renfenfia ad Rhenum A. C. 1558. & ibi ex adverzfo faedus atque

& Poref

unio inter Septemviros conditum, & SCtum faQum adveríus Attentata Curie

tftantur

Papalis, v. Prafid. lib. 6. de Lib. Eccl, Germ, C. ?. 4. donec tandem fub Carolo

9f t

IV. Aurea Bulla plumbez oppofita A. C. 1356. & de Vicariatu, per mortem

uj

Im peratoris vacante Imperio, res contra pzætcnfioncm quorumcunque decifa,

NT

& jus Imperiiatque Vicaziorumü Palatinia

tque Saxonis per omnia ftabilitum,

Wt

tq

V.

R

Hinc itaque abfentiz quicïem d

uec verbis A. B. neque fenfu vel inten-

Qtslia

tione aztizgz cum Lémnao inobferv. ad C, y. 44. B. p« 234. affhrmo ; Cumiis ta»

n j

men nec illicó faciens, qui nulla ratione füb hac Poteftate Vicariatus Palatino

& Saxoni collatà abfentiz cafüm , tam temporis non controverfum, volunt

Wt j

comprehenfum.

Eatenus enim pofterius hocfüb verbis A. D. intelle&um con-

C""Lm

cedimus cam Taboread A. B. h. t. & putamus, quatenus Generales Impetii Vi-

Mu ]

earli funt, & fi forte accideret extra Imperium ptoficifci Imperatorem fine con«

hi Jütis

ftitatione fpecialis fui Vicarii, utique aflerimus argumento hujus Legis compe-

um 4j

rere dictis Ele&oribus jus Provifionis & Vicariatus, falvo tamen Imperatoris

vivi jure in cafu abíentiz,

Cum enim Imperatortes iu Exoticas terras abeuntes

leu

proprios fibi conftituere Vicarios foliti , (quos alii Zmperatorzs zon imperit , alií

ii)l

ffeciales vocant) ceu plurima fati proftantexempla, que videri poffunt, pre-

Wnls

DN

ter alios, apud d Frén. Gloff. Poc, F'ic, Imper, & Sprengetum Juffit. $. P. Li ii«

tori

E lY

cap, XXX. p, 263« Itaque convenienter prafümitur þauc poteftatem Imperg

L j

per

P -

Ms

Imperii Rém. Gerw.

741

u

p&r Aurcam Bullam non fuiffs ademtam, quo minus ipfe rc!ihquäi Vi—carios-.'

j

Vi

g,k /

qui füo loco Impetio przfint: nec, absque eo fi fuerit, Vicariis otdinariis jus

füuum non competere. |Hac occafione meminimus diftin&ionis , quam adhi-

cute I«

bent nonnulli intet. Zzperatorzs & Jmperii Vicarios:- Hi in cafu mortis: /ljin

xhipan

cafu abíentie vel atbitrii Imperatoris ; Zz minor, Z/certo modo major eft

Sed ut verum fatear , illam difin&ionem fübrilem magis quam necef-

du

pore&as.

faiiam reperio: Etforte hoc auctori ; cui etiam aliis in negotiis id folenne ef,

largiendum, nam fi naturam Vicariatus & Vicariorum diligentius infpicio

yereden

patum intet hos duos invenitur difcriminis, cum eorum uterque Iperatoris

vices gerat, & parimodo: nam tempore Vacantiz aliquem in Imperio Supe--

prid. n

riorem neuter agnofcit; Uterque tempus fibi prefcriptum habet , & fic neuter.

npente

vfnt QU«

eft perpetuus. — Ineotamen differentia videtur, quod alterum Lex & jus con-

hrque (;äis

flituit ; alterug & Imperator,

. W,;Eg-

50 ; VIG

Diximus Par, 1. per Germaniam Vicarios effe Palatinum & Saxonem ; Scili- "

qpedt l

qui a

cet quó contradiftinguanturiis, qui extra Germaniam & in Italia vel quondam

HUR D

fuerunt, vel jam adhuc fünt, atque aliàs perpetui , ob continuam hujus tituli

& Poreflatis poffeffionem ac ufurn, dicuntur,

'Talem vero eífe Sabaudum fatis

fedus dUf

m

teftantur hec Capitul, Leopold. verba, Att, IV. Go tbun toir aud) oasjenís

ib C

9e, wa8 ba8 Gburfürftl, Collegium unter Dato Deti 4. Junii an. ibne toegert

annulit unb 2fuffbebung DeB Dem Joaufe Coavoya gu Stadbtheil unterfanges

e müiïfïlg

mque difl!ü!

nen Sapfecl. unb SReid)a2 Vicariatd unb. Generalatg , n &ytalien gefcbrieben ,

biemit alferbings einvoilligen unb beftáttigen , Dergeftalt, bafitoir ob beffel

sbl

ben S5eariff veftiglid) Dalten, unb Díe Joerfogern von Goabopa bey ibrec i

Citalia babenber Vicariatg ; GYetec)tigEeit uno Privilegien gebüibrenb (cügen

Ti

uno baubbaben toolfen.

Hos Hareditarios Particulares vocat Sprengerus &

CujniiS u

cum meum non fit de iis hac vice prolixius agete, Lect. remitto ad ewm Cap.

T Pamiw

"

AXXX. lib. fub. Cit. pat.284, & Limnaum , Tom, 1. L. 10I. cap.12. . 8, It ad b. 4

,

Capit. Leop. € 4. B. ac feipfam citantem : Caterosque Syftematicos J. P. Scri-

ln d

ptores, Infpecie vero deSabaudo, & num poteftas ejus Vicaria abíoluta fit

nj l

nl

& (uijutis, videatur confummatz hujus ftudii notitie encomio dignus Con-

mi

ea

ringius de fu. Imp, L.1. cap. XATV. p. 623 65 feq. Edit. INoviff,

.

3[0113

*

I

Limites Vicatiatus funtex Parte Palatini intra Partes Rheni

& $uevie , &

T

jd

A

ubi jus Frasconicum in ufü , utexpreffa A. B, vetba c. V, evincunt; & cx parte

;mn

Saxonis, sbi Saxorica jarà fervantur.

Hic autem vocabulum jutis pro diftri-

futt; [

&u capi vix poterit, Nam id no

pþll»

n intendere Caxolgm v«l faltim patet ex voce

(l

fcjrwmmr $. 15

jyrt

*

Áaàaaà$

M

25

s

SCHILTER de Vz'c'drz';s

74*

st

. : VWIIT,

Offe

Praícribit Vicariis ratione jurisdiGtionis certos limites À, B. ut & tatione

temporis. Sicuti enim à momento vacationis lmperii fuam exercere poffunt

t Vicatio

poteftatem, ita & illa ulterius fe non extendit, quam ad cotonationem Regis

t hac

Wt Contt

Romanorum, vel ad illud tempus, quo novo Capite gaudet Imperium. Id

enim indicant verba ifta , 4 sanus futuri Regis Romanorum. — 1n 'TextuGerma-

li lnper

Bico , qui in prima Parte omnium S, R. I. Conflit. Moguntiz edita Anno

Lepeprim

M. D. LXVI. legitur, ejusmodi habentur verba :

'Gie offt ba8 Joeilia Steicb,

iendili.

al obftebt, [ebig toítb, fol[ Der er

D 1.

z

leucbt 93faf&araff bep Stbein, bes Soeilis

genReicbs^GraSrudbfef, au

ftatt eing Suomifeben $ónig8, in fanben qut

Ql ex Spal

Abein, ín Cbmaben unb S

tand'en,

$0n be8 Cburz Gurftentbums unb

Sunt |

*Dfalt&ovafffcbafft Svepbeit. woegen. eín

Certoefer unb. Mfeger Des Oteích8

hl D quip

epn c.

Sic facilis eftfenfüus,

dum pet verba a4 z5 , non nifi, joco €9 zo-

itttodu&

zize R. Rom. intelligi debeant, — Sed non folet zzazi pro viceufurpari. Atque

t opini

ifta translatio non eft antiqua & cozva textui latino, vetus enim ita habet in

aDCe perp

Cod. MS, Bavarico,

quod ex Bibliotheca Hordlederiana Pra'fes poffidet: 9fGie

Wfruinr)

bicf e8 bienac)

gefcbicbt , baf bas Joeilig Seicb febia ftet ,

fo (o1l Der 9falti

Satonem

9raoe oortt 9X

bein QSormuno fein De8 J3eil

ígen SXeid)8 von ber 39fal&graffe

(Onnexio

tcDafft teeaen, qu ber

Jant eíng Fünfftigen

oumífden Sïönigä in ben at2

liutea Bu

Den De8 Siein8 unb GSmaben unb in Grand&e

*

itftride

Quid porro fit aZ zzavus babere conftat ex d

ocumento vetufto a pud Freher?

àti poff

in Orig. Pal. Cap. 6.

Confcriptio Marcha €8 Silva qua pertinet ad. V'irunbein in

Itligio i.

pago Ringovve , fieut eam. Chmradus Rex ad manum [uam babuit, - Q:od du

i& $

Frénein Gloffar. interpretatur tenere ,

poffidere, avoirez maim Oyn Jyanben

Tiettio,

baben, $u Janben befommen.

'"Vetus formula

»qua jam tum apud Otfridum

exftat lib. V. c. r. de Cruce Chrifti canentem ;

Po

— . vibtit worolt ezutá .

petto ;€

Z fiues felbes benuti,

I Crerpe

dirigit orbis terminos .

V, g,

ad füasmet manus.

Mu ]

Idem l; 1; Cap: XI. 29, 30. Edi&tum Aug

Ella werolt euti

ufti Impcf; teferens:

L lp[l' "

"Iratines

Z miuera beuti

Nitoris l

Omnes mundi fines

ad meas manus,

* l

Eo üsque érgo durat Vicariat

maäus

—— -

Vi

npr

fuasaccipit Imperium, ut no

us exercitium , usque dum Rex electus ad

d

ue

n

n opus fit multis cziticum hicagere & pro "m

lib

TOUl

legetegzu275, quod Limnzo ii

mentem yeqi.;e videtur. Obf, z ad h. l,

Y

$. DF-,

s

duper. k&m. Germ.

743

WDBALAEGUS

[J : IX.

Gd )

- . Oftendiin pracedentibus, per A, B. conftitutos effe in Imperio Gerrmani-

co Vicatios, Palatinum & Saxonem. — Nec tamen ideó dicitur utriusque Vica-

t pdin

m

riatum hac Conftitutione non effe antiquiorem ; Et quidem quod Saxonem atti-

um d

net, contra nonnullosaliosaffero, ejus Vicariatum , pracipue refpe&tu abfen-

wO

tiz Imperatoris, A,D, quoque vetuftiorem effe, neccapere eum omnino ex hac

dita At

Lege prima fua incunabula: quod fatis probat füpra Tit. citatus ex jure antiquo

& Feudali Alemannico : & iis jungas etiam illa que habet Burgoldenfis ad J. P,

fig hu

w o

Difc. P. 1. D. XIX. p. 329. qui pro Saxone authentica fatis & Antiqua teftimo-

nia ex Spangenbergio & Crantzio exhibet,

YT

Itj n

Sunt tamen, & przcipue Limnaeus & Sprengerus l. cit. atque Arumsus ad

h, 1, qui putant nullum prorfus fuiffe Vicariatum Saxonis ante A. D, fed eà ipsá

o -

introductum ,. ita « ipfi originem fnam adf[cribere. debeat,

Quod vero de co-

i

aj h

rum opinione fentiendum , patefcet forte, dum argumenta illorum accuratiori

lance perpendeto: Pro palmario adducunt vetba A. B. — Ez eodem jare Provifro-

i lt i

ais fruivolumus , quafi indigitarent illicó ifta nullo Vicariatus jureantea gavifum

FBdcx

':

a

/

Saxonem , cum eo ipfo illum tunc ftui voluerit. Carolus,

Sed qualis hzc fit

wl

connexio, Lynceus certe fit, qui videat.

Quin imó pro illis cffe non poteft

Jj

(l

h

Aurea Bulla, utpotequz nihil expreffein hoc cafu de Saxonetradit, — Et fi ver-

int

bisftricte inhzrendum, vel forte non nifi Aeyopay ia foret , vel fatis fane pro-

bari poffet plura competereSaxoni, quamqua in textu expreffafunt. — Sicenim

ul

rcliqua in Palatinum collata poteftas, ut judicia exercendi, de feudis inveftien:

fj

di &c. Saxoni ideo ademta non.

vt

judicatur ; quod nulla ejus in'Vgrbis fia;

mentio.

i u

GoX

TO

Poteftatern Vicariorum nunc con

fideratutus , pre primis- neceffarium re-

perio, examinareca, qua claris literis conftituit Lex. Scil.

Cun poteflate judi-

cia exercendi , ad Leneficia Ecclefiaflica prafentandi , vecollgendi veditus €. proven-

Ws , C9 inveffieudi de feudzs , juramenta. fidelitatis vice €9. momine S. Imperiü veci-

piendi. Macíuntillain A. B, conceffajura, quealias-nemini ; quam Impera-

tori ipfi primatió competunt.

Primum igitur eft jzdícia exercendi 5 id quod

primarium atque effentiale munus eft Palatii Imperialis Comitum , ut vice Im-

peratoris jus dicant, in eoque vicaria illa poteftas Comitibus S. Palatii vel Palati-

nis jugiter inhzfit, olim in Palatio ipfius Imperatoris przcipué, quandoque

etiam in provinciisab eodem , poftea in Palatiis Imperii hincinde ere&is à plu-

ribus atque eó deftinatis exercita, — Hodie fit autem hocin Summis Germaniz

", g

Tiibunalibus qua funr Camera Imperialis , 008 &peif. . veicb8 Gammer/Gericbt,

udicium

prol/ '

& Curia Au'vlic-:ay Cafarca, -Det $avfetf, SReíd)ssADofzotatb ; Quoad j

u' icum'ï;

Á h ï |

"

744

SCHIÉTER de Vuanh

Aulicum , cempore Vicariatus habetur illüd á fingulis Vicatiis in ft;is i)alratiiä vel —

dndum (

q74177

Diftridibus, fub titulo Regiminzs Ficariatus,

Qoad Cameram Imperialem ,

fs con

utique poft deceffum Imperatoris fnam, eque ac antea exercet jurisdictionem,

cum tale exercitium jurisdi&tionis Camerz impedire nec valeat vivus Imperatot,

1977

paf bem GammerzGericht fein ftracfer £auff aefaffer tovrben foll. . Qrd. Imp.

m prea

tit. 35, patt. 2. Conf. Catpz. L. II. Refp. Jur. Elect, Tit. 1 1. d. Exc. for. Incomp.

fïZDIP[Opï!

R.XX. Juftitia vero exiftente interregno adminiftratur in Camera fifb nomine

tdn, 1401

atque infignibus utriusque Vicarii, Hoc vero & obiternotetur, motam fuiffe

jano & !

inter Saxonem €9 Palatinum (üb initio hujus feculi controverfiam ratione Vica-

lestofinm

riatus Imperii citca Cameram Spirenfem ; £oc utique ob fitum Camerz in Di«

tnerlibert

ftrictu Palatino id jutis (ibi folieffe obtendente : 4//o & temonftrante vim fen-

titfco T

tentiarum Camerz in fuis quoque exerceri provinciis. Res ita compofita eft A,

Haben

C. 1612. ut fimultanea & equalis effet utriusque in Cameram ratione Vicaria-

tit aol

tus poteftas, fcilicet, quod (ub communi utriusque Vicarii nomine & titulo

tim hocee

proceffus expedirentur. —Que vero circa hzc duo judicia gefta funt, durante

jtteio &te

H

provifione, confirmare debet folio admotus Imperator. vid. Capit, Car. V. art.

ts tàmen t

26. Ex his fequitur, ratione judiciariz poteftatis omnia competere Vicatiis ,

4'00]- CH&

que habet Im

perator in Imperio, ni(i quz —(pecialitcr in LL, Fundamentalibus

Wondam h

excepta funt,

4l Bull, ]u

5.

XI,

lt Precim

Jus, cujtis aperta fit mentio ,

altetum eft prafentandi ad Leneficia Ecclefiafli-

10 difrim,

c4, quod nihil effz aliud affirmamus , quam jus Patronatus ;. h. e. jus eligendi,

Pomotíoner

nominandi & preíentandi ad Saccrum Ecclefiz minifterium , atque huicanne-

t* Colloi

xum beneficium feureditum & obventionem.

Quod jus uti Jure veteri atque

Tipetator d

regulariter penes totamerat Ecclefiam ,. ca. zulla, dift. 62. €$ C, [eg. Fr. Duaren,

Q lpl

lib. V. de $. E, M.c, 1, ità invaluit Juftiniani inprimis zvo, ut dotatores & fun-

ima

"m I'mper,

datores Ecclefiatum , quó magis ad id invitarentur, hoc jus acciperent. ANovel.

LL c. 2, jute tamen Cleri atque Principis falvo, ZVev. 72. c. 2 €9 18 Nev.

Rtlioc ag

127.€. 2. quod jus Patronatus vocatum , decujus origine & progreffu Bosque-

d d Vjc.

tus ad. /azocent. 1 L. lib. IHJ, . Et quanquam Marfilius Patavinus ad Ludov. IV.

W Video d

Imper. hanc beneficiorum diftributionem rem omnino temporalem atque fe-

| ufïmaniæ PI'

cularem adftruere referatur, . V. 1. defenf. Pac, 15. & 2:17. verum tamen eft ,

! iUS pfimag

fpiritualirati, quam vocant, annexum id effe. Ex quo. & jus Regalíz feu Re-

N Pïæfema

galiorum derivatum , de quo idem Duaren. Lib. III. c. XI. Qaod jusuti Regi

Galliz fiae dubio competit, ita in Imperio Germanico merito Imperatori hoc

loco vindicatur : ficut & jus Primatiatum Precum quztamen jura non confun-

denda, nequehicin A. B. jus ad beneficia Ecclefiaftica pre(entandi de jure Pri-

Hieht

mauarum Pr.accipi poteft, quum hoc Imperatori ip(i exetcenda

m aut alteti

llm, Q

c;dendum

*

&

/

Imp; Rom. Ger.m.

745

iE

lat w

'cedcddum competat, non Vicariis. Fuit enim Confuetudo P,rincäpun?, att

!

x

Cumad. Urferg. de Ottone IF. Imperatare , ut liberaliter & promte beneficia feu

(Hont,

Ecclefías conferrent Piimis petentibus. — Atque Exemplum quod H. Conringius

in Pull, Ingoc, X. c, LX. 2 213« huctrahit , de Àa. 1145. non videtur jus Prima-

pQ

)d. Ij

riatum precum continere, fed conceffionem Prebendarum quz Imperatoris

Jun

erant propriz in Ecclefia Traje&ina, |Certe Ruüpertus Imper, jus Precum harum

) nonint

ita Àn. 1402. Norimbergz díc Lunz poft S. Cetharine exercuit, ut refratariis

m füfe

Decano & Capitulo $. Dartholomzi Francofurti, non admitrentibus primas

one Vi

Precesinfinuantem, & coaferentibus przbendam primo tunc vacantem alteri ,

omnes libertates & bona decimasque adimeret , & per Landvogtium

ve ln Di«

Wïttcra-

b

vin lee

viz Fifco Impe:iali addiceret.

)flta eü Ao

Habent ergo Imperatores hoc jus prefentandi , & quinin aliosid conferre

y Viat

queant nullum eft dubium; licet meum nunc non fit inquirere in Quzftionem,

num hocce v«el etiam Primarium Precum jus per conceflionem à Pontifice, aut

Ti

y, Qu

jute f4o & ex longa confuetudine (inefundatione aliqua habeat Imperator ?. Po-

Car at

tius tamen pofteriori accederem parti, ftataendo cum Baeclero ,. /Vorr, Jpop. z.

4« C. 1. eff? hoc jus Primariarum Precum reliquias priftini, quod citca Sacra

reVitit

quondam habuere Imperatores: Qui plura defiderat, vid. Conring. zz 4zim.

ao

ad Bull, Inzoc. X,

Intelligunt nonnulli per hoc jus przfentandiillud Primaria-

rum Precum, quod fic unum idemque foret ; Sed id nos non credere facit pri-

mó difcrimen, quod , axeigac loquendo, eft inter prefentationem folam &

7 EchIï'

promotionem ipfam, perquam íc omnino recipere debet perfonam przfenta-

il

tam Collegium vel Ecclefia, cui przerit: Deinde, quod jus Primariarum Pr,

du

Imperator ele&us demum ipfe exerceat, hoc vero jus prafentandi etiam Vica-

um

T

rii, igitur divería fint oporrer.

fr um

1

Limnzi opinio eft, Obf. X7. a

d b. L.4. B. extingui Jus Primariarum Pr;

gl

cum Imperarore & fic Vicatiis nullo modo concedi poffz, fed non magis extin-

j MP

gui hoc arbitror , quam reliqua fpecialia Imperatoris Refervata, quorum quz-

i M.

dam & Vicariis Majeítatem Imperatoriam reprzfentantibus competere poffunt,

Hl Bg l

1

nec video , quid obftet, quo minus ea & Vicatiis concedi poffint , quz aliis

fudOVA f

Germaniz Principibuscommunicari queunt. . Sicenim Ele&ori Brandenburgi.

Ti

u

co jus Primariarum Precum indultam effz experientia nos docet, Quin imo

m o

eum prafentare poffint Vicarii, loco Imperatoris, ad bencficia Ecclefiaftica,

»(eu[æ'

ceu verba perfpicua extant, utique & Jusprimariarum precum iisdem commn-

)d

dem fpeciali, qua in A, D. vix continetur.

nicari poffit , fed cx conccHïonc iti

?

t

5, Xil.

Hicobfetvatione dignum judicatur , (ub recolle&ioneilla redituum & pto-

elll

-—— —

: ]Uf

ventuum , quz tertiam Porcftatis

Vicariz fpeciem conftituit, etiam compre-

Bbbbb:

hcgdi

cdgndllm

746

SCHILTER de Ficariis

henäi totum illud Accepti & Expenfi complexum. — Nimirum ideo»coxlle&os

voluiffe reditus Carolum , quod ipfis Impetii quibusdam neceffitatibus commo-

-ttti edit

de fubvenire poffent Imperio tempeftive provifuri.

At XXX,

Quin autem & hujus rei rationem noviter eleCto Imperatoti reddere te-

t, Ij

neantur, prout Adminiftratores vel illi qui. delegata gaudent poteftate , non

hia

dubito,

lidem inco

Sicquoque manifeftum eft , quod (i quid in commodu

m & nfum Imperii

iE

de fiio à Vicariis collatum foret , tempore Intertegni, ad ejus refufionem pra-

ihiber: Q

ftandam utiqueomnino obligari novu

m Impetatorem vel Imperium.

tf lo

L]

Xill.

.

Wib

Quod fi cohtingit Vafallos Imperii de feudis fuis in

veftiendoseffe, &þhanc

Quin a

Ihyttatori.

quoque poteftatem, ceu quartam juris Vicariatus partem V icariis concedit À.

Hac

B.; addendo & jwramenta fidelitatzs vice €9. nomine S. Imperis vecipiendi.

V, ptoul

vero de feudis minoribus funtintelligenda ;; Majoraenim feu Vexillatiafoli Im-

8 $.9.q

peratori refervavit Carelus, ut videbimus in fequentibus. — Quod juramenta

litgius def

tttei differ

fidelitatis attinet , ea per Regerz Romanorum poftea elelum , fuo tempere omuia in-

sovari C$ o?e novo fibi ipfa juramenta praf

ari debent.

Qeabdicar

.

XIV.

Hinc

j Vidimus fic breviter, quid per expreffam Conftitutionem Vicatiis adju-

Q ipfe

dicat A.B. Reflat, ut paucisadnotemus & ea, quz ipfis vi Legis non compe-

tunt; Namquicquid Vicariorum poteftati adimit A. B, illó & catere eosompino

.O

atbitror. ;. Fewdz Principum, íc, tam Ecclefiafticorum, quam Seculatium,

)

[

i, |

duntaxat. excepts , C illis, qua Cyanleben valgariter appellantur ; quorum inve-

ltpritvis (

n (et n

fliuvam . €8 collationem foli Imperatori vel Regi Romanorum pecialiter ve[feruamut.

Feuda Principum Ecclefiafticorum cum fceptro, Secularium per vexillum con-

Lour, fe

cedifolebant. — (Sabrzvel Gabnsfeben idcó appellantur, quod à Principe tradi

Gaud, &t

& conferri folerent. — Non folos vero Principes gaudere Feudis vexillaribus;

Cliqug an

ceu vult Buxtorf. ad h.]; Sed & reliquos Dominos Territoriales, apette fatis in-

Wtam: o

nuere videntur verbs; C25 24« Cjc, — Superflua enim alias forent.

Wytenne

Omnem veto vexillatem inveftituram fibi refetvarunt Imperatores ; utex

I

1 ding

hoc loco patet, & ex Receffa Imper. W'orm. A. 1521.

eottt. SRegitmient 5

i

alíen berfentgett,

"mper

$.1inb bebalten urts bebor bíe SSelebnumng ber fefen unb Sieg

t itveri

bie Gie unter ben

enju empfaben ,

"ttim et

iu. vetfeiben.

Gabnen offentlid) mit Solcnnitæ:en pfies

inc emendatione opus habet Vulgata Moguntina translatio A.DB. c. V.

* [l'fnus

Atq

fibf

ubi, ausaenommen bet Gürften Gabn z ebén. re&ius enim vetus MS. habet ,

" Defe

þev Sürften $cben unb Q?anæeben j ficuti & Textus Latinus.

"

| Tüiyie

! Qu.id

ET

-

d

Imp. -Ram'. Germ.

747

Ea at

to n

Quid autem hodiecirca Feuda Majora, h. e. quz plurimos & magni mo-

YUs Cunmy '«

menti reditus habent, difponere

V-Valc; folus Imperator vid. capit. Leopold.

Ait, XXX,

Veddutt

z. Ipfetamen Comes Palatinus omne geuus alienationis eu aälz;ggtionix Yerune

tefte,

Imperialiuma bujusmodi Provifianis tempore expreffe [ibi noverit interditum, — Übi

itidem inconveniens eft Le&io Verfionis Moguntine: COerfelbe Syfaf&graffe

bat au8 Sapfert. Güte u verbietea alfe QGerüufferung 2c..— Vetus & genuina

fam ln

fonem p

fic habec ; &yocb fo foll Derfelbesiyfalarave voifjen ,^ Da& um offentfid verpos

l

ten íft alle eránbrung obec CBerfe&ung. De8 2xeic)8 gut bie 3v

Ft er Qiote

munf iff 5

iC(ïC: &hmc

- Quin autem hoc & Saxoni ptohibitum fit, nullo caret dubio. Ipfi enim

s concedt

Imperatori nullatenus integrum eft bona fcu partes Imperiialienare vel oppigno-

m

rate, prout caute fatis & opportune hzc Claufula inferta eft Capitulationi Caro-

lriafe

line $. 9. & reliquisomniam Impp. — Et fuper hanc rem legi fane meretut Con-

od j

tingius de z. Imper. L. 11. c. XIX. p. 373. €9 feq. qui zelo non fucato de verita-

te rei differit, ^ Porró & ritulus Imperatoris omnem Im

perii diminudionem fan-

vpar:omm"'

&e abdicat ; $u allen Seiten Stebrer De8 Sieicb8.

Hinc ergo patet in Vicarios fuos id juris conferre non poffe Imperatorem,

z

quo ipíe non gaudet.

Vicdi t

gc XV.

:

s

Hac $. oftenfuro , quid in gezere & citta has expreffas Poteftatis fpecies

Vicatiis, LL. Fundamentalibus & Reipublicz forma falvis, cempetere poffit ,

j Secularium

inprimis facile videtur judicium de iis, quz Imperatoti non funt licita citra

m

confenfom omnium velcerto in cafu certorum Statüum, ut jzs decernendi belli ,

w* f

Legum ferendarum , & id genus alia, de quibus difponit J. P. W/eftp. Art. 8,

na

Gaud. & Capit. Car. V. $. 2. Scilicet ea nec à Vicariis abfolute exerceri poffe.

pinit

Reliqua autem cun&ta Vicariis conceffa, falvo omnijure, exiftimantur , qua vel

vm"m u

moram; quá ad novam opus eft Ele&ionem five regreffum Imperatoris, pati

IPCHC

fl j

nequeunt , vel in przjudicium (uccedentis aut redeuntis Principis non vergunt.

l,

u

Cun&a dico, quzad Imperii commodum & falutem ftatuum fpe&tare poffunt,

n

Nam Imperii naturam confiderando, ideó poteftatem fupremam in aliquo refi-

j

(

dere invenio, quod omnia in confervationem Boni Publici dirigi debeant.,

U il

u

Hic enim eftfcopus omnium R erumpublicarum & Societatum , etiam peffima-

| pfa!)ml

rum. Atque ficuti falus Reipublice pro fümma Lege meritó babetur, ita nul-

latenus fübfumi poteft, voluiffe Legem his, qui vicem Imperatotis, tanquam

yue"

vivi & przfentis, gerent, illa adimere vel non petmittere , quibus falus Publi-

d

ca vel maxime eget , vel ut fundamento innititur. — Veniaergo detur, quzío,

f paulum à rigore Limnzi recedam , ejusmodi nimis ftricte ferentis fententiam,

Bbb bb a

7.4.

Qgid

E-

/

748

scäzmik Je Wocavor

l

IeseM cometn

Hincm

T/ Z C. de Fic: Imiper. Vicarits. amplius conce[fam uibil effe , quam quod ex-

preffum veperitnr in A. B, przcipue cum ipfe fibi contradicat Lib. $. c.1.. Vica-

putimme

It propitr (

rios ftatuendo Academiis Privilegia concedere poffe. 1líti itaque Limnziang

Amináret j

Regula talem potius datem Metamorphofin : Vicariis non pluraadimi poffe,

| Sttab. dC R

quam quz prohibet Aurea Bulla, Reliqua, quz fubticentur, pro conceffis ha-

(mites Pala

benda; nifiqua Impetatori foli ratione ele&tionis aut coronationis

*

,xllqvæ com-

Pa aydl

petunt, ut jus Primariarum Precum, c,

$U xXVE

Wfdendo je

Porto exquo fundamento Camiti Palatino ad Rhenum atque Saxoni pre

j 1777

77

czteris Principibus & Officialibus omnibus Vicariatus Prarogativa fuerit con-

€cíla, non vana vifio videtur.

Quod non tam ex familiarum potentia ac fplen-

a, vid,:

dore, vel antiquitate aut neceffitudine, neque ex Catoli IV. demum Privilegio

dret quod

árceffendum, quam ex praerogativa Priocipum Officialium Imperii pattim,

tpnlatquel

itetunt : f

partim etiam duplicis genetis jurisque Provinciis Germaniz, juris fcilicet Fran-

cici, atqueSaxonici. Quod pofterius fündamentum A. D. non obfcure indigi-

Dtovincias:

tat. — Etfi enim Natio Germanorum univería in plures nationes gentesve parti-

Pepani C

H. Conrin

culates jam tunc olim hodieque divifa fit , atque olim etiam una communis

omnium lingua Celtica, itemque jus ac mores, quos C. Tacitus inprimis no-

vit: Palat

'rovinciale

bis defcriptos teliquit, certum tamen eft, quod poft illuftris iftius fcriptoris

Btomifcuor

tempora , pravalentibus exuna patte Saxonibus, ex altera Francis , totum Get-

maniz regnum in duas quafi Dicecefes fuerit divifum , quarum altera Saxonum

t& Palatii

potentia, jure ac diale&o, alteta Francorum Imperio, atque idiomate ufat

przíertim poftquam & Alemanni & Bavari Francorum Imperio jam tum fubjedti

Áltets

fuerint, quum Saxonces inter partes Imperii à Carolo M, reciperentur, Quod

fitotum.

jus precipué Saxonibus ab Ottonel. Imper, confirmatum , ere&o tandem Saxo-

T.deE1

niz utriusque Ducatu.

Francica porró Dicece(íis tanquam . primaría, vix pote-

Doncficy

rat adminiftrationi alterius committi , quam primario quoque Principi atque

Kem égerci

Officiali Imperii aulico , qui ipfe fuit Comes.S. Palarii aut Comes Palatinus ad

Bulna, G

Rhenum, Judexque Aulicus. — Moris fiquidem Francici & Germanici fempet

m mepfe

fuetit, ut Officiales Rcgni Primarii Seeulates quinque effent, abrogato videli-

tiniratior

cet Majote Domus atque Patriciis Francorum , quorum numerus poftea ad qua-

Itatem 1

tetnarium fait reductus. — Inter eos primas tenuit Comes S. Palatii, poft quem

Ki(i, tl in

fuit Comes ftabuli feu Marefcalcus ," quem fecutas Dapifet , hunc Pincerna, &

Tlybric.

denique Cameratius, — Minoresenim Palatii miniftri huc jam pertinent. Comi-

l

d limariun

tis S, Palatiiofficium conftitit przcipue in juftitie adminiftratione in ipfa Aula;

LT ]

ut conftat ex Capitular. Car. 24

D. 3. CLXXPZLL €8 lz"b,nz. Ll angpbard.g.

lt f

46. Q. d«

lttdon

| | Hin&-

| Wlüm |

E

749

4 ao n

Imp. | Rom. Germ.

hml

Hincmärus (ie'Ol;d. & Off, Palarii Cap. XXL . Comitzs P;z/atz'z', iutev. CatevA

61 N

pené innumerabilia , 12 boc maxime. follicitudo erat , ut ottes Legales , qua alibá

Lineaw

erta propter aquitatis juawitm. Palatium aggrediebantur ,. jiffe ac rauonabiliter de-

ulitidl

terpinaret. feu perverfe judicata ad aquitatis tramitem . veduceret,

N alafridus

concelis l

Stab, de Reb, Eccl, C. 31..— Quemadmodum. funt im Palatis. Praceptores , vel

Comites Palatüi, qui Setularitum cau[as ventilant : sta fumt. €9 il quos Cappellanos

DOV 0

Franci appellant , Clericorum caufis pralats.

AventinusLib. IV. Zs vicem Cafaris

rafidendo Senatui principali defungebatur , fideua [mperatoris implorantibus aderat,

enori

juique reddebat , fofcum AAuguhi , pradia falica, reduus Regos procerabat, Cafa-

reum cen[um exz'geäat , nibil citra ejus ausloritateus duci aut decernere , att flatuere

n faett u

licebat. vid, du Es&ne in Gloffar, €9 inprimis ad Toimvillam Diffrt. XIP. ubi etiam

ia

um Prrigi

docet quod & Reipublice , feu publicas cauffas, quz ad ftatum ac dignitatem

regniatqueRegis pertinuesunt, cognovetint; Atque non tantum in Palatio jus

werii p

dixetunt : fed &in Proviscis,

Unde primo legimus miffos Comites Palatii in

dellic Fra?

Provinciasad juftitiasfaciendas ?. poftea in fio gulis majoribus Provinciis cetti ac

b(cucinf

Perpetni Comites Palatini conftituti , qui vice Regis & Imperatoris jus dlcerent,

as t

H. Conringius z Ces[ara Diplom. Lud. pag. 199. differentiam quidem inter Co-

inà coromitl

mites Palatui & Palatinos conftituit, quod iftorum aulicum fitofficium , horum

inprimit I

Provinciale. Sed Jo. Mibillon Vit CL. Z2, 2, de Re Diplom. C. X7, 13. oftendit

ius (

romifcuum utriusque ufum : Atque Cap, feq, etiam plures fimul fuiffe Comi-

, toumur

tés Pa!.arii. (

er Oa

$ XVIL.

]

diomat !^

Alteta poft Comitatum S. Palatii dignitas Comitis Sacri Stabuli & Dome-

nlum(ü J

fticorum, ut in veteri Infcripticne Srilichonis vecatur, Comes Stabuli Z, 2. C.

yur

Z'b. de Equor. co, cortupte Conflalulus , Regino An, 807. cui in Palatio cura

updimt

Domefticorum & Equorum Regiorum incubuit ; foris vero & bellitempore

h ViX ? jl

idem éxercitum duxit ; & Miarícalcus feu Zdarefchallus etiam vocatus, . H.

j a

Speelmran. GlofJar. Foc. Marefchall. — Aliud Dapiferi fuit munus, quod minifte-

pucima

rium menfz Regie primó denotat, quod exten(íum fuit etiam ad Fifci Regii ad-

od

miniftrationem , imo ad toüius Palatii caram & jurisdi&ionem atque etiam ad

gio n

endi: idque faüb nomine etiam Senes-

dignitatem militarem & vexilli Regii fer

uid (

caldi, qui inlocum Majoris Domus fücceífiffe dicitur Bignonio, atque videtar

Pog qxffm

voxhybrid

à ex lingua Provinciali , fezs, fenictts , fenex , & [calcus , ut feniorem

UM

feu Primarium miniftrum denotet.

Quem veto diximus fuilTe Comitem S. Pa-

, Cnr

latii : atque H. Speelim. i2 Gloffar. Diatriba de Dapifero annotat duo munera in

L

Senefcalco fai

ffe

: conj

uncta, & Cornitem Palatii fuiffs zagz4 Senefcalcum ,

aninorem vero Dapiferum in Aula Car, M. &

:go?üfd'z :

feu Megadomefticum Grecorüm ,

iciter» Sed quam tempore Caroli M. di-

Senefcallum feu Domefticum fimpl

Bbb bb ;

vetía

n

SCHILTER de Picariis

75jO

p

sss soepeamaa

aneftpt

vería utique fuerint officia eque ac nomina, Comiris Palatii , & Sencfcalli ive

Dapiferi, facceflu temporis Dapiferatus adfociatus fuit Comitatui Palatii , itaut

!

Y

|

Rigtof

& Comiti Palatii & Dapiferi & Sencfcalli ticuli tum reperiantur in eodem Offi-

Inperialis

102 fait h

ciali. vid. Gloffar, du Fresue voc, Senefcall. Et quum antea in Sub(criptionibus

Diplomatum Regiorum przter primarios Officiales etiam alii , ut Coces , (fub-

tijuefeu

fcripferint: fub Ludovico Groffo R.Francie Occident, fubfcribentium numerus

Anen, t

( K

ad quatuor illos reductus una cum Cancellario , fcilicet ad Dapiferum , qui idema

cum Senefcallo, Cameratium , Conftabularium & Buticularium five Pincer-

t , ad ]

natn t utobíetvavit Dom. AMabillon 1, 2. de Re Diplom. C,.XH. pag. 121. . Unde

totdio no

& illad patefcit , ordinem horum Officialium non fcmper ita accuraté atque per-

petuo fuiffe tunc obfervatum , fed forte ratione ant ztaris aut. diuturnitatis ad -

" Enim

miniftrationis variatum, Atque Comitis Palatii dignitatem in Senefcallum trans-

ii Pipinc

latam ab Hugone Capeto, Comite antea Palatii ,

diis Palati

poftea Rege J obfervavit v.*

Cl. Ge. Schubartus de Comit. Palat, pag. 1 5 -

Quos tejic

9

XVIH.

37

huc ) i- [7 (

Jare Franciz Orientalis arque Germaniz quaternio ille Officiorum Secula-

rium primariotum non tantum flabilitus , fed & communicatus fuit fingulis

m Aquï!

itm , Dj

Principibus Imperii per Conftitutionem !mperii de Expeditione Romapa , qu£

communiter Carolo Graffo tribuitur : frmgulz vero Principes fuos babeant Officia-

Vetpienf.

vios [peciales Marefcalcum , Dapiferum , Pincernam €9 Camerarium ; ubi Comes

lique ad A

Qim, &

Palatii omittitur, quia Palatii jus ad Regem folum pertinebat ; jus tamen ana7

liüdori (

logum ad Matefcallum, ut jure Francie Occidentalis ad Senefcallum tum re-

latum, — Utut porro inordine horum officialium fzpe vatiatum fuifle reperiatur,

Omus à

Iepale n

tandemi tamen Aurea Bulla ordinem perpetaum introduxit , fpreta intermedia

atbittatyr

vatietate, fündamentum ipfum fecuta: Quod ipfum etiam utceo folidius ad fu-

tutam di(ceptationem jaciamus , hac ita premittenda cffc cenfuimus , eaque ex

tiffe j

te fore.

C Nlenr

x

*

XIX.

am dePalatino in fpecie fufius agemus. — Originem Vicariatus Palatini

It E

t Pobrio

innuit. A. B. Cap, V, in verbis; Z/gffris Comes Palatinus Rheni $. R. Archidapi-

fér , vatione Principatus, fen Comitatus Palatiui privilegio , effe debet Provifor Im-

h. (i.e

peri. "Textus Germanicus Vetus : 50 foll ber *Dfal&grave vomiein Q3ore

ln 1 i

h

munb fepn be8 Joeil. Seeid)8 , von ber )falarafffcbafft voegen. — Recentior

n

[

veríio ramione Principatus tranftulit, o0n bes Gurfürftentbums vocgen, quum

lum Ch

tamen Comitatus Palatinus fit Principatus etiam absque Electorali Dignitate pet

th Atm

fe , conf. Freh. Orig. Palat. P. 1. , 15. p. 112. €9 P. 2, c. 1.

Czreroquin in con-

il

DP

creto verum eft , quod Comes Palatinus ad Rhenum, qui Elg&orali dignitate

m) C()n

non

i

.0.2

;ä

w

— Jmp. Rom. Germ.

-751

eneídll

non eít prezditus, non gaudeat Vicariatus Jure; itaque feqnitur : ib bet

hat o

9Wfat&grafffibafft Grepbeit voegen, — Officium fcil, Aulicum Comitis Palatii

edmo -

Imperialiseft origo & fundamentum juris Vicariatus , quod ut reliqua ab initio

.(criptionïbus

non fait hzreditarium : fucceffü temporis tamen Officia illa Aulica etiam mino-

Cutu, -

ra jure feudi fuerunt conceffa , & territoriofeudali przfertim certo in perpetuum

jom ounatt

annexa, utSucceílorin tali feudo regali eo ipfo in jus quoque Vicatiatus fucce-

detet,

Porró feudum hoc hareditarium ita conceffum & in tertitorio radica-

m quiia

) (rve Pitct

tum , ad Rhentim fitum effe dicitur, qua de Abezo fada cog

ngminatio à pri-

4u, Uif

mordio non fuit : Qui ergo natales ejus ?.

3

*

XX.

ab

puroits d«

- Enimvero bona Pattimonialia Comiti Palatii Regum Francorum, atque

ipfi Pipino & Carolo M. à quibusdam (ub ifta qualitate adhuc ad

f

nantut, ab

(callum a

G

r

aliis Palatium Trevirenfe, ab aliis Palatium in medio Rheni apud

ubas fitum,

quos rcjicit Hubertus Thomas Leodius 44zealitm de Vita Friderici 11. Comits

Palat. hb, , pr, Ipfe vero ait Pipinum atque Carolum ut Majores Domus ad-

huc, i. e. Comites Palatii in pattimonio tenuiffe ampliffimo ad Mofam Jopil--

Torttm ftc

Km, Aquisgranum, Duream , & totum tradum ad Mofam atque círca Leo-

, füi g

dium , Diftri&uim Juliacenfem , Clivenfem & Bergenfem , Brabantiam , Ant-

oma, (f

w'erpienfem Marchiam, & Diftri&um ad utramque Rheni. ripam ab exitu ejus

ubeit (fo

usque ad Argentoratam ferme, Atduennamfylvam prafertim ubi attingit Rhe-

; ubi C0

nuüm, & vetus Palatinatus etiamnum hodie appellatur.

Sed hanc affertionem

p um

Audtori fao relinqnimus, quam necipfam fatis probate videatur, & à Majote

zl an t

Domus ad Comitem Palatinum Rheni ejusque five Patrimonium five Feudum

ile i

regale nulla fit confecutio. H. Contingius i» Cezfur. Diplom. Ludov. pag. 199.

euimcm

atbitratur Comitem Palatinum Rheni à Friderico l. Imp. quafi fübftitutum

fuiffe in locum veterum Palatii Comitum.

Sed antiquiorem effe Palatinatum

(olidus ii

1l ) egqüff

ad Rhenum atqne ad Arnulfam Imp. Car. M. adnepotem referendum effe, au-

&or eft Andreas Presbyter Ratisbonen(is in Chron. Bavar. qui ait ?. Zfrae/fus Re*

gum Europa famofiffimus, cafirum Scheyrm in terra Bavaria confiruens, — Comitae.

1à

gt

tus Palatinos z6/4er inffituit, — Inter eujus filios zArnoldus accepit Ducatum INorica-

fl

rum , (i.e. Bavatiz ) Wernberus Comitatum in. Scheyrn 69 Comttatum Palatinum

j J

pyojr il

/i

Rbeui, ldem Andteas in Vetnaculo reddit Comztatus Palatznos , gefürüete

CURU

Qörqiïfd)aü'ten, Vixit Andreas hic (üb Sigismundo Imp. quemque Cives fui

d

aivium cenfuere, tefte Aventino,

Ait Arnulfum Imp. Comitatus Palatinos infliuiffe , unum Schirz, in Bavaria,

Vf i

d

| mtalC

alterum ad Rhenum.

Unde Otto, qui poft Heinricum Leonem Dux Bavariz

fadus, Comes Schirenfis, appellatur Comes Palatii 3 Radevico L£. ;, de Geff,

j of

g

Frid, 1. €. 20. N/etnerum de porro reliquifle ?:tbnem & Eckardum

filios,

atque

752

SCHILTER de Ficarite

n

atque Ottonem in divifione accepiffe Comita:am Palatinum Rheni & cbn&mf

lidtd

xifle Caftrum W'ittelsbach, idem Andreas refert.

Enimvero licet in dubium

adindreadi

recentioresvocent, quod And:eas Fratres Arnolphum five Arnoldam & W'ern-

f

1 Ejusf

herum vel Ebethardum , vel Hermannum aliis, filios ipfras imp, faciat, fed

"ifisper d

potius fuiffe filios Arnulphi Ducis Boiatiz & nepotes Luitpoldi Dacis Boiariz,

inS. Sw

cujus mentio apud continuatorem Reginonis p. 73. quod & Freher. ad An-

Anhot, du

dteam obfervavir5 Certnm tamen eft, & A:noldum illum & W/ernerum five

- pertinen

Hermannum faiffe Comites Palatinos ab O:tone I. Imp. in Bojatia conftitutos,

- ütibuig ptc

non de novo ,"ut videre eft apud Aventin. L. /P. pag. 226. . Etfi igitur circa

A modíca

Genealogiam hanc, utalias dubium fit,. nectamen quoad rem ip(am ratio eft,

tomnibosl

cur Andrez fidem derogemus , quod uttumque Palatinatum Bavatize & Rheni ut

4 abi&

hzteditarios inftituerir Arnulphus Imp. & illum affixerit Schycenfi tetritorio ,

^

hunc vero Rhenenfi; quamenim ipfi prz aliis Bojaria faa placeret, ut ibi potif-

Um&, in qu(

Mhelle . de

fimum refideret, neceffariusad Rhennm erat Vicarius: ut &inSaxonia. Atque

ilinp.an,

quum fubinde etiam ex Bojariaab hoftibusevocarentur, in ipfa quoque Bojaria

lact, five|

Vicarius conftitutus feu Palatinus, quz dignitas apud Comites Schirenfes con-

Vitem in ]

tinuavit, donec & ipfum Ducatum à Frid, I. Ann. 1180. adepti. — M. Freherfe :

quoin fzad,

P. 2, Orig. Pal, C.1. hunc Andrez locum de Palatinis Inferioribus accipit, fed

atat Sim

non ad mentem Ándrez , qui mox fefe ipfe explicat : Werzerus Comes in Schyra,

DVitdo de

frater Arnoldi Ducis Bavaria. genuit Ottouem €9. Ebhardum ( aliis Eberhardum )

Hüic;

quifimul drviferunt : Otto accepit Comitatum Palatiuum Rheni , €$ conflraxit ca«

alhgatumd]

Jferum Wtelsbach « Ebhardus vero vemanfit in Scbeyra. . Unde conítat , Andrea

Ojterjp B

certe tefte, Comites Palatinos Rheni jam tam prater tractum ad Rhenum etiam

Va

in Bavatia obtinuiffe tettas, & fpeciatim, Cafteum Wittelibach , cujus poffcf-

Tetis

fio penes eos manfit usque ad Ottonem Cafaricidam , quoprofago An. 1208,

ttypote lm

Ludovicus Dux Bavariz W ittelsbach patruelis fui regiam , at 44ventiz. L, F AL

p. 46. incunabula majorum fuorum diruit, folo equavit, templumque ibi

£Oipfo c

um COm(

Deipatz Virgini condidit, — Comitatum vero ralatinum Rapoto ab Attenberg

ofilaríon

adeptus, qui vicesCzfarisab(enis prefidendo Tribunali perfangeretur, ut idem

loquitur,

D fántüm ;

And:ez fuffragantur Annales Palatini, de quibus [T^ Itenicus in Getm.

Vbdtnge

TritiQfir

Exege(.L.3. C. $4. — Palatinorum Annales Carolus. M. fiium ejm Ludovizum.

Palatinum conflituiffe veferunt , €8 poft bunc Ludovicum R

C'l!ftls Woqure

egem , tnde eg('w fiüum

rnulfum , inde Beraberum quendam in Palatinos evafiffe.

Nario QHïC

Qyicquid tandem ejas fit, quum in re obícura temete aliquid definien-

dam non fic, illud fane non eftinficiandum, Comitatum Palatinum Rheni va-

[ Cmu

rios poff:fTores nactum fuiffa. — Sifridus pater S. Kunigundis conjugis Henrici

Fttes

EHr-.

m

ll Imp. Comses palatinus Rhcpi Magqus appellatus à Tr/it'hemio Chron,

hi

[àn

-

(aug.

all dlgmt

/

"u

x

d

Ej

Imp. Rom. Germ.

T8E:

—

Cotft-

fang. dn. 1060. utrum ab Ottone Com, Pal, Theni, qui Wittelsbach exftruxiffe

addum !

ab Andrea dicitur, (it, incerrum eft, ratio tamen temporis forte non refragabi-

&V

tur. Ejusfilius Ezzelinus Com. Pal, Rheni litem Imperatorimoyeratob dotem

f

fororis per decemannos, tandem reconciliatis animis Imperator ei donavit In-

s D

fülam S. Swigberti cum oppido Angiz Cafarianz , quam vulgo Koyfersmertap-

et d

pellant , duobus fereà Novefio milliaribus juxta Rhenum fluvium, cum omni-

gem *

bus pertinentiis, atque oppidum D»wszerg inter Rhenum & Ruram fluminacum

on(titos

omnibus proventibus, itemque Sa/fe/t cum omnibus emolumentis fuis: Hac

ipit da

non modica regni beneficia de confenfu Principum, memorato Comiti Palat.

s ao d

& omnibus hzredibus fuis donavit, ut refert idem Trithem. Chron, laud. an.

& n t

1014. ubi& proptius fundus ejus Bruwiler dicitur, uno milliari diftans à Co-

ctermoros

lonia, in quo Ceenobium fundaverat, Ezzelini Pronepos fuit EberhardusDux

utibiput

Mofelle , de quo linea continuatur Comitum Palatinorum , ait Trithem,Chron.

yia. At

Hiríaug.an. 1060. & Frater ejus Heinticus Comes Pal, Rheni & Dominus de

yic h

Lacu, five Lacen(is, dequo Freh. Orig.Pal. P, 2. C. 9.

Porro Caftrum & Ci-

yrenfs ob

vitatem in Heidelberg, Comitiam in Stahlbuhel & villam Neckirowe ex anti-

M. frei

quo in feudum ab Epifcopis V ormatienfibus tenuiffe Comites Palatinos Rheni,

acCiPib :

teftatur Simon Epifcopus W ormatienfis in literis Inveftiturz ,

quas- dfefu per re-

qer n h

novando dedit Ludovico Com. ral, Rheni X. Kal. Jan, 1287.

&

3667/'1»'"4'*'")

Huicigitur territorio, quod multis variisque acceffionibus au&um fuit,

alligatum eft jus Comitis Palatii ad Rhenum , primatis inter czteros Palatinos

13[; Andfii

Comitesin Bavaria, Suevia & Franconia, quos recitat Jus Alem. Prov, C, XIX,

D

hum

& Jas Sax. rtov. L. 3. À. j 3.

Et vid, Ge. Schubattum de Comit, palat,

cujup ;

Territorio itaquepalatinatus ad Rhenum hzreditarie annexum fuüir jam tum

) AH' 3200

tempore Imperatorum Carolinz Rirpis, primarió officium Comitzs $, Palatii ,

& eoipfo confequenter etiam Vicarii Imperatoris, ut ex antecedentibus liquet,

| !ümq*"' :

quum Comes S. palatii vice Imperatoris vel Regisus dixerit, & de fumina Reip,

confültationes atque curias egerit, ut adeo jus Vicariatus & Comitis S. palatii

j

tf

g

non tantam integraliter, fed & effentialiter fibi invicém fint unita, Ex inter-

vallo dcinde contigit';; quod duo divetía officia Comitis palatii & Dapifeti fue-

" Guth

rint uni Officiali conjan&im concredita,

Quz unio utpoté accidentalis, eófa-

[

cifius quoque diffol

erum potuit, Tertio denique Comitivz S, palatii, ut

primario officio feculari aulico , femper quoque infuit. jus eligendi Imperato-

| zjw

1£Wi

rem, unà cum reliquis & officialibus Imperii & principibus acStatibus, fedper

| deüüien'

A. B. demum exclufis reliquis feptem illis Officialibus jus Electoratus folis com-

petere coepi', — Unde tamen conficitur, Jus Vicariatus à Comitatu Palatino ad

Men

ümwli

Rhenum, ranquamà caufa fua immediata & proxima dependere, non ab Ele-

jur

Archidapiferatu, quum utraque dignitas:

&orali /dignitatc , multo minus ab

»Ccccec

auí.rri

L

EM

b

SCHILT7ER dä Vicariis

7f4

:

hi i o

ttomillione:

avferri poffit & feparari à Comitatu alatino ad Rhen;tm, Vicariatus non

itern,

ln quumi

Par tatio füit circa Vicatiatum Saxonicum. Neque enim ab»Ele&oram'

wicodem

immediate dependet ille , fed à principatu vel Comitatu Palatino Saxoniz , cui

À ongé di

annexa & Archi- Marfchallia S. Imperii , ut apertiffime patet ex fingulari A. B;

Agulcibus,

quam Carolus IV. Ducibus & Ele&or. Sax. de jure & fucceffione Ele&torum Sa-

Dom p

xcniz An, 1376. IV. ld. Junii dedit, exhibita à Goldafto Covf/iz, 2mp. 7. 1. ubi

leni dipnita

toties quoties inculcatur, jus Ele&orale manife(te competere Duci Saxonieg,

k Iac Vicari

tanquam Duci Saxonizac Imp.S. Archimarefchallo, non vice verfa , itemque

t dftcolla

Ducatum, Principatum & Comitatum ralatinum Saxoniz & annexam Archi-

Ninodum

mateíchalliam S. Imperii obtineti cum omnibus libertatibus & honoribus, (inter

Mtbota Fa

quos przcipuus Vicariatus) nec non jus & poteftatem eligendi Rom, Regem ;

i, Qoump

tanquam dependens ápriori, — ltaque patiter Principatus & Comitatus alatinus

n Palatin;

Saxonizfündus eft ac fündamentum, cui hareditarié inheret Officium Comitis

titdenio de

valatini in Saxonia vice Imperatoris jus dicentis: adeoque effentialiter Vicari-

MUNTTPY

tusconcutrit, Adjuncta huicfuit Archimarefchallialmperii, qua tamen à Du-

ithttur au

catu & Comitatu ralatino Saxoniz abeífe poteft, falvo Ducatu. & Comitatu pa-

Vetur

latino Saxoniz , atque imo & abfuit antequam hareditario jure uni certa famie

tine intend

liz atqueterritorio officia aulica fuerunt annexa ; plane vice Regis aut Impet.

Qs Art, ]Y

jus dicere in Saxonia à Comitatu ralatino Saxoniz per cffentiam fuüam abefft

Gndem fete

Y

nunquam potuit.

titsqnep,

XXL

il

Ol'lcndmda !

Igitut hon folum ex Autez Bullz verbis , Comstatzs Palatini Privilegio, li^

tiquey:

quidum eft Vicariatu gaudere Comites Palatinos, fed & ex literis Car. IV, que

^ K,

in Confirmatoriis Car. V. exhibentür à Goldafto ín ben Seicbs«Goafs. Conff,

40. p.?2. 241 — Ubi & antiquitas hujus officii docetur : C5olcd)e Grepbeit sort

Difi

alten unb langen Qeite gebabt baben , fcil. Comites ralatiti,, qui Ele&ores,

tum &nj

Ex antiquo itaque & longo rempore hac Vicaria poteftate gavifi (ant Comites

Rtobitum

Palatini fub quieta poffeffione & continuo, pro re nata, exercitio, usque a

An'R'So 16

primordia fere prefentis Seculi , atque profcriptionem Eledtoris Frid. V. R. Bo»

"trOver(is

hemiz, Preterquam quod Duces Bavariz utitótum jus Ele&orale adfe pettine

&os cffe negarunts

Eu

te contenderurit, ita fpeciatim Vicariatui Palatino fefe

hk Árch

& an, 1612, in CameraSpirenfi receffum proteftatorium contra citationem Cae

"t t

merz nomine Vicariatus palatini & fub figillo illius emiffam in cauffa Ottingen

Itemque A. 1614. per fcriptum publicum;

'J

. Ividi

contra Bcyerri proponi fecerunt.

"at

eujus tit, SurGes Gegen/Sebencfen unb SSericbt oon ber Gourfürftf. 3Dfalf

Vicatiats- GerécbtigEeit? in quo quidem multa exempla afferuntur, quod $i»

t fCptin

atin

gismund, Inip, przter protectionem Concilii Bafileenfis , etiam in aliis caufi$

com-

Mi c.

-

At hr g.

Impevii Rom. Germ,

75$

O

-co:nltï;ifïïoncs decreverit Wilhelmo Duci Bavatiz, non Ludovico 1V. Ele&t.

Palat, quum in Italia effzt ; Sed patet ex Epiftola Ludovici fubje&a fub lic. P, P.

dbl

quod eodem tempore fe fübfcripfezit Vicarium Imperii, An. 1432, qua pote-

Sain, dl

ftas longé differt à Vicario & prote&ore Concilii fpeciali, & commilfionibus

fingiita

fingulatibus,

lnl

Dum portó Fridericusille

ob motus ; quos füb fuo du&u moliebantur Bo-

| Imp.T.l.ubï

hemi dignitate fua Ele&orali cum omnibus ad eam pettinentibus juribus , atque

Juci Sarti

& hac Vicaria poteftate exueretur, Electoratus ipfe in Bavarum per inevftitu-

ieh itcmqtf

ram eft collatus, & unàcum ipfohoc quoque jus Vicariatus. Reftituto autem

mnexam At

pollmodum per Inftrumentum Pacis W'eftph, in Electoratum & fua majori ex

yoribus (0t

patte bona Palatino Carolo Ludovico, Frid. Filio, & hoc fibi, jam tum Ele-

Rom, M

Qoti, competere putavit jus füb iis , quibos azte smottts Bobemicos Eletlores , Prin-

m n

«eipes Palatini gavifi [unt, Atquequum Elector Bavarig poft Inftr, pacisinveftire-

tur denuo de Ele&otatu Bavatiz , omiffum fuit jus Vicatiatus in literisinveftitu-

ficium Qn

rz an, 1652. ad inftantiam palatini , Ligze, Z4dd. 3. 1 1. pag. 219. nec peromnia

daliter Vifäü

ye um i

diffitetur autor Gegen/&Sericbtà An. 1657.

& Conidt?

Verum data poft decennium fere occa

fione magnam ralatino litem hocno-

upi cute

tnine intendit Bavarus, cujus cardo cum in interpretatione voluntatis Legisla-

toris Art. IV, vertatur , nec alius fit Legem interpretaii, quam cujus poteftas

eig anc I

am (jum aM

eandem ferendi, vel abftinendum prorfus eft à decifione aliqua , vel convenienti

utriusque partis rationum confideratione, media faltim per Civilem Medicinam

oftendenda, quibus optimeillefis omni ex patte juribus conttoverfia hzc com-

pl

poniqueat; Vifuri primum $. fequ, ex brevi hiftorica commemoratione, quan«

do & quenam incunabula cosperit, & quousque fe extenderit.

jl

(

XXII.

*

/

$

Olb C,W!

j

: Diffidia & vehemens nimis amulatio , quz intet has duas Domos Bavari-

T

pel

j

*am & Palatinam femper & quidem przcipue fub hoc currente feculo fueruut,

ul

jl o

pet obitum Imperatoris Ferdinandi Iil. valderecrudefcere ceeperunt, | Hlo enim

An, R, S, 165 7. 2. Aprilisft, n. vitam cum morte commutante, nova intet eas

jjo,

controverfia, ratione Vicariatus Impetii orta eft,

A

Et ficuti jam Vicariá Reipublice curá opus erat , Bavarus eam fibi, ut Ele-

/fe Pcmnc

&ori & Archidapifero , unice competere atbitratus, & opportuno quodam zelo

ffe negaf"""

conata fuacelare ftadens, ante omnia cum Saxone de conjuncta in admini(tran-

gtiont?

pl

dis Imp. vicibusoperá, & Vicariali figillo transegit j Literasque fufceptionem

wu!ra

Vicariatus indicantes ad Status Imperii mifit; qui przpropete

ubham

magis & feftine,

m

quam re optime perpenfa , gratulabantur.

M

e

L]

i

W

Palatino mol

imine

Bavar

fuas primum rrovincias , per' reli-

)

1 DOLtO, per

Il q!!

quamdcin Germaniam dc violationefui , fibifoli jam omninó competentis jutis

GQcccc a

i

gu'bli-

SCHILTE R de Ficariit 4

716

—

i

atérabts at

am Gbi (ub-

kos, utt

publicis queftus eftliteris, atque omnem edi&is Bavaricis obedienti

]

ditisinhibuir, Quosdam Principum fcftini fui applaufus erga Bavarumequidem

conflirari

penitebat; fed que jam tum a&ta erant, retractari non poffe vidcbantur. Nec

H

|

[73

i

ullo modo de fua pratenfione remiffius agere voluit Bavatus ? Uterque edi&a

de Vicariata Francofürti , Coloniz & quaquaveríum publicati ac locis eminen-

Qi

tibus affigi curavit, quorum formulz videri poffunr in Diario Eutopzo, a4 P.

ti-di&tu

A. önöo .AP?'. Ad 12. MZ]ZQ Ad 20 (1

2) ?um'z'. Jom.I, pag.310. 4dd 1. Zdpril,

tillimo,

1658, T. 1. pag. 66 5. €9 pag. 698.

Ex hifce ad maximas fimultates incaluerunt animi utriusque : Nam que

Sic

uno in loco machinati fünt Bavarici , id in altero deftrui fzcerunt ralatini.

Coloniz Agtippinz Bavaricum Diploma Curiz Urbis appenfum refcindi fuum-

l, o

que affigi fecit Palatinus; Quodque & faftulit primum Bavarus, poftmodum

Y

Wpb, cu

vero fuo à latere junxit,

TES

Adfcripfitfibi hoc Vicariatus jusex occafione verborum , quz in T. ». Art.

lo y ln

IV, $. 3. habentur , & quatenus S. R. J. Ele&or poft Regem Boh. Secularium

lil

primus & Archidapifer, ficuti fequentia de argumentis utriusque partis plu-

.

;

i Eleg

ribus docebunt.

,

Palatinus vero vattoze Com

itatits Palatini , & quatenus mäjoreS fai k,* utCo-

Cine D.

mites ralatii, hac poteftate gavifi, id juris fibi debeti oftendit per Apologiam

N

DT

quandam , quam ea de caufa füb ritulo Suurfer uno Coummarifdoer SSerid)t t

D

edicuravit. Sicviciffim quoque Bavarus Relationem reciprocam ((&in Gxgttt/

Pj ;

SSericbt) publicijurisfecit: Atque poftmodum multa hincinde rublica fcripta

Nu

exftitére , prout quisque fuo favere vifus eft Domino;: & hinc rrincipum animi

quid hif

acerrime exagitati fünt.

nemo Pm

Bavatushoc tempore

feprem agmina Equitum Peditumque jufit conducen-

Satcitrre

dos, co quafi intuitu, hocfibi jus vi & armis iret perviótum, vid. Diar. Europ.

Al gy [/f&

loc, cit. quod tamen aliàs Statibus [mperii perult. S. Inftr. », fub crimine fra&e

) iä, pMI

Pacis fevere prohibetur, — Ipfienimanimun: maxime addidit fua potentia & Au-

ftiiacotüm reliquorumque favor; optime namque noverat plus tum temporis

Mf

L

t

fibi acceffiffe Saxonem, quam ralatino, ceu ex refponfo ejus ad literas Falatini

Ute Ejea

nunciatorias de-die 19. Aprilis apparet, —Quippe qui, adwzrarife, quod nune

de fuo in Ficariatum jure certiorem fe facere velit. Palatinus : AMutata euim effe illa

Ribtoba

fgalibus c

per Ieftr. P, Weflpb, qua olum couflituiz 4.B. — Se ergo in par

tes ejus ire non poffe :

Sed jamz tum éum Bavaroratione Syilli Ficariatus comvenil[e :

ANec aliter. fefe gerere

T pofl [

Eur. ad h. d.

"ttem

potuilfe avgumento nova Santlionzs Pragmatica , oftendit. vid. Diar.

a i"dicand:

& ad ;. M:ji. A. 165 8.ac conf. Difc. ad Inftr. P. V/. D. XXVI. P. I p. 452«

Hifce & fimilibus ita gcftis interpofuit fe' Collegium Ele&orale, atque

, WOl

e vi-

Camur, (]

hanc li;em non nifi gterni inter has inclytas Domos diffidii fomentum for

ens

E.

N

inperüi Rom, Germ,

757

nenteisa vecstm

"

dens, utrumque ab omni contentione & acerbo conHi&u'fub gravioris pq&næ

um -

conftitutione in pofteram prohibuit, revocatis & oblivione deletis prioribus ;

Qnu. N

vid, Citat, Quoad reliquum autem , res ipfatuncindecifa manfit.

ïtetquce&i&a '

"EOPARTM

lociremite

Quändoquidcm autem du

rante hnjus controverfiz tempore per plütima,

jopao d

uti dictum, fcripta publica res hzc ventilata fit, opelle pretium me fadturum

V

[4

exiftimo , fi brevibus hic primaria utriusque partis argamenta ne&am.

-

Pro parte Bavarica

: Nnat -

d.

- Palmaria hzc fere funt.

edcindilium

l1. Conferri in. Bavarum | Eletloralem. Dignitatem per verba . clara jnfr, P.

N

Weflph, cujus anuexuns omnino fit Ficariatus,

II Non concedi Palatiazs Ficariatum in. verbzs veflitutovims, *'Ergo,z'd pro-

uein ^ llïü

bent, Imveflituram Masximiliani tribuere poffefforumm , qua ia totum mon frt abolita,

h ol

14 INon 1a apn'ca

;j]ïx:/, quis Comitum Palatinorum primus FVicarius vel pri-

u p

»hs Eleclor.

IF., A, B. mentionem facere. Elelloratus , cujus caufa Vicarius conflitutus frt

mfii, 10

Comes Palatinus : INam Germanica verfio dicie, Oe8 Ghur »Gurftentbums unb

&otafffdafft toxgen.

*

P

d Apologiam ;

fpfal

u A

T

F. Exflare fallum Ruperti.

INec 'u/o: Eletlores antiquitus iizfz;gni Comitis

1 ((Sm

o

Palatini in Ficariatu ,. fed Eletforis, Er qug id genus alia.

« p

f

Nunc priusquam alatina adduci queant,' obiter folummodo diíquitatur,

jiipn i

quid hifce regetipoffe videatur. Et quidem primum quodaattinet, inficias ite

nemo poteft, quin Electoralis dignitas Bavato conferatur per didtam Legem.

Sanciturenim Art. IV. $.4..— Et primó quidem , quoad Domum Bavaricam Dig-

Pa

nit4s Eletloralis , quam Eletlores Palatini antehac babuerunt , cum omnibus regalie,

i Du

qinint P

officits , pracedentus, infrguits , €9. juvibus quibiacuuque ad. hanc dignitatem ffe:

Gantibus , nullo pror[i excepto. €9c,-

POI&

fl

iNam vero hzc verba tam clarafint, in

g d

FOHS

de ut fponte (equatür, füb hac dig;

4

nitate Ele&orali omnino comprehendi debere jus Vicatiatus, fatis forte non

j P

Z

de u

cerni probatum,

Namquz non expreífa fünt , jure prztendi nequeunt..— Sub

T

Regalibus enim , officiis, &c, fatis intelligi poffunt, Archidapiferatus ,. pri-

u)

gt L

mus poft Regem Bohemiz in celebratione Curi locus, & ejusmodi alia.

It

Nonau:em ca, quz Comiti palatino , quà tali, fpecialiter funt conceffa. Ut

vbl

jus judicandi Cefarem , Vicariatus. &c. A. B. c. V. $. 1. 3.

*

d

- Notabile enim. eft, quod ea demum officia in

J

P. Bavato conceffa em:

h

T

M

uitatem Eletloralem fpe&ant, Qu

au-

g[ak )

dicantur, que ad /wwc conccilam 4ig

*

tem

um

f

Ccc Jcc 3

(

—

i

7)'8—

SCHILTER de Viarüs

| Pofl'l

tem transactione: fint ftri&ti jaris & interpretationis , noh poterit cxtehüo ,—Eeki

adca officia &jura, quz Comitatui palatino ad Rhenum przcife & fandamen-

prora lus

taliter inhzrenr , in quem & omnia ei inhzrentía jura unacum nova Ele&orali

Dimum P

dignitate reftitutus fuit Comes palatinus & in fuum ralatinatum ad Rhenum ,

ugil

eoque ipfo in jus Vicariatus atque in jus dijudicandi caufas Cefarem fpectantes,

m Bol

Unde ad fecundum patet non incumbere ralatinis probationem aliam,

Go eden

quam quà oftenditur Annexum Electoratus non efle Vicariam illam pote-

firim elü

ftatem.

fd &ine

Quid de poffefforio , quod Bavaris tribuit Inveftitura Maxim. L. fit judi-

tidepier

candum, velex eo appatet, quod hzc ex parte abolita fit, nam etfi negari

Comites »

non poffit ipfi A. 1623. per inveftituram collatum effs Ele&oratum una cum

fb perln

Vicatiatusjure, ea tamencernitur fuiffe caufa, quod & ipfe Comitatus alati-

tonem -

nus$ Rheni ei conceffus fnerat, quod exiftente fortecafa vacantiz nullus certus

fitotum,

nonexifteret Vicarius , qua vero poft reftitutionem ralatini valere non poteft.

tamen de

Ad tertium, per Hiftorica, qua referuntur, exempla aliasque ex jure ves

lní. B.a

teti probationes monftratur Aurez Bulle tempore longe vetuftiorem effe Comi-

W Pu

tis Palatini Vicatiatum , quum femper pari paffu ambulaverit cum ipfo Comitis

. loco8

Palatii officio. — Et quid finon foret? Exinde tamen Davatis nullam enaf(citut

itfntia

argumentum : Quin poriusfufficere Conftitutionem Car. IV.

L.1L C. XXX, Lim-

itveftit

Ad fequentia refpondent, Sprengerus 7wripr. Publ.

naus ad 4. B. C. P. Obf. , & BurgoldenfisP.I. Difc. XXVI. — Atque dataocca-

FM

fione de iis pluribus infrà : Sicuti etiam

fi quid amplius pro Bavaro ftatui poHit?

Hifce 2» modum difcurfus faltima diCtis,.

l, ne Ü

tii off

e

XXIV.

Otiginem

| Jam de Pälatinis argumentis

videamus. Etlicet folidé (atis afferantur Pa-

AtUehte

latino fua jura , & precipuehoc Vicatiale per publica illa (cripta, qua pro par-

Getmanj

teipfius exftant, itautfi ea hic loci adícriberem , ctambem bis coctam propo-

Ve

nere me velle viderer5 cum tamen & nonnulla fuperfint dicenda , que eá;

Mi z

quá huic negotio vacare licuit , curá

ïnvolvere

yobfcrvare potui, non poffum non brf:-

vibus & illa ipía addere.

fttur, f

Videtur autem hic ftatum palatini

—dupliciter effe confiderandum ; qualis

Wthenti(;o

nempe illefuerit ante , & qualis poft Inftrumentum P. W'eftph. refpe&tu Vi--

cariz hujus poteftatis. — Priusquam fancita & hecLex , in quieta fuit hujus juris |

F [npe,

poffeffione alatinus , vel quafiper integra tria fecula, usque ad terminum fu-

pra $, 21. anpotatum, quó omnia Elcétoris palatini jura , ipfaque dignitas in

uU ptoy

W V

4

Bavarum funt collata, ceu ex literis Inveftiture Maximiliani I, üquidp ap-

paret.

.

lide|

Poft

femi

! Gttn

mlueillltn

LP N

Mbetn E A o

AMtsiligiin

"

Ineperis Rom. Germ.

7$9

xyeenfo tl

P'oft"lvnftf. !Pac'-

em,

La

lS veró, & quidem pet aperta-'m ejusdc:h Legis fanCtion

ptiora (ua jura una cum Comitatu Palatino recuperavit. Att.IV, $. $. Quoad

v Elb

d Men,

Domum Palatinam CÀc, €9 $. 6..— Deinde ut inferior Palatinatus totua cum omnibus

€$ fngnlis. Ecclefiafliois &9 ffngularibus bonis , [uribus €9 appertinentüs , quibus ante

pedum

amotus Bobemicos Ele&lores. Principesque Palatini gavift (unt , omnibus. documentis

ionem dl

&jc. eidem , íc. Carolo Ludovico Com, ralat. plesarzeé reffunantar.

Hinc ergo

iim gt

flatim elucet, non folum in Ele&oratum, qui oGavus & tunc ultimus fuit,

fed & in eacuncta jura teftitutum effe palatinum , qua ad Electoratum vel Ac-

jn.I, j

chidapiferatum non pertinent, vel quibus ante motus Bohemicos gavi(i funt

m ef ul

Comites Palatini , atque fic per convenientem indu&tionem fequitur retentam

im an ci

fibi per Inftr. P. NV. hoc Vicariatus jus, przcipue cum illud per eandem pacifi-

vitats d

cationem non in Bayarum, necplus, conferatur, quamquod expreffe eft con-

znüliu t

ftitutum. — Nam licet quaftio , cujus Vicariatus fit , apertenon decidatur, cum

non pot

tarnen de omnibus juribus & dignitatibus, quz ralatino antea funt ablatez , in

ueex jut

Infir. P. aCtum fuerit , confequenter & de hoc Vicariatus jure transadtum puta-

ef d n

tur, Profeergofandamentum jutis & prefamtionem habet Palatinus, quód

il (uri)

fc. loco & vetbis allegatis tacite de hoe jure adüum fit, atque ad. petitionem. &

lm exi

inftantiam ejus claufula illa de Vicatiatu Bavaro antea conceffo in literis nove

inveftiture Ferdinandi Mariz penitus omiffa & exclufa fuerit,

c Yf u

$. XXV.

que daad

Fundapentum juris pro [é babet , quod fcil, Vicariatus jus non ab Ele&ora:

fini l

tu , nequeà Dapiferatu, utindiffolubile annexum, fed à Comitatu palatino &

tali officio , dependeat. — Hoc au'em eft, quod negant Bavarici, qui altius

originem Vicariatus Palatini , quam ex Conftit, Car. IV. non repetunt 5 Inde

ftatuentes hoc Vicariale jus effe appendicem Ele&oratus, ob verba , qua in textu

Germanico, bc8 GourZürftentbume woegen, exftant.

q p d

Verum huic opinioni ipía A, B. verba contradicere videntur, Cosinatuo

du PWPP'

Palatinivatione vel Priviegro , qua fi jacent in textu latino , nec contrarium

Udh qüæ i

involvere poffüntea, que in Germanico be8 C fur ; Gürffentbums woegen le-

guntur, fi modo fano inrelligantur fenfa,

Interim tamen latinus textas pro

authentico habetur , & tantó majori gauderevidetur auctoritate , quantó anti-

lu

; qugHS

tl

quis Imperii Couftitutionibus eft confórmior, Etlicet verofimillimum appa-

d

/

ii

reat Imperatorem hanc fuam Conftitutionem pró zqnali auctoritate in utráque

r[Jgjw

lingua promulgatam voluiffs, quod & confiimat Cap. XX X, A. B, & Capitula-

um

tio Car. V, Arc; XIV.

Á

jpis"

Inde tamen ftatim non fequitur , à latina linguarecedendum effe, ubi dif-

j

W

2')

fentit Germanica; fed inter textam Germanicum veterem & cozvum Latine,

hi

atque inter recentiorem & inteþpelatum effe diffinguendum, & (ine d

ubio prior

POHCF.FOIï

ít

X

760

SCfJILTER de Piaris

pofteriori praferendus, quahqnuiam neuter fit authenticus, fed Latini auth

c'n:

Atquck

diritnomer

tici translationes, & quarum aa&tores non utique idioma latinum ejusque fen-

Coricis itu

fam fatis reCté allecuti obfervantur, quod vel ex Proemio apparet, ubi per

Ceteri

bella inteftina inter Julium & Pompejum, utrumque vocabulum fübftantive

acceptum & fic redditam ; Den ftrit mit fd:barfen froertern biB uff Da8 geberme,

p teliquis

1

H Uno.a

que in recentiori quidem emendata,

àtio, fedà

Quinimo fi A. B. per fe ipfam interpretanda eft, utique procerto conftat,

latpalen

hanc vocem Principatus , nonaliter Germanice , quam per 098 (yüt(tentbumt,

d

hdens,

explicandam effe, | ceu ex Cap. /21, S. 1. & Cap. XX. uþi Vox Principatus (z-

Benes(

pius eft repetita , liquet.

tltino Cor

De cztero , quid in probationem argumenti, quod Palitinis ratione Co-

(f Hin

-mitatus hzc poteftas debeatur , dici poffir, falvá quam utrique Principi debe-

mus veneratione, breviter videamus ; fimul fuo loco oftendend

g icare

Z

9 illud ab an-

Inde

tiquiori repetendum principio , quam A. B.-

COmiti Pal:

*

XXVI, .

d. Extr;

Quó à relique plebis quafi

mixtura & colluvie condigne diftinguerenter

jidicindi o

digniffimi & praclariffimi quique, nomen Comiris, ficuti & Ducis, Pape,

Idat & co

Regis, Imperatoris, in ufum communem veni(fe, optimeratiocinati quis po-

Doteftas tar

teft. . Sic enim apud Romanos appellatio Comitis tanquam Primz dignitatis

Magiftratusve nomenaudiebatur, ut Comites Sacri Palati, Rei militarzs , Patri-

Vica

mnonorum , Scbolarum , €?c. de quibus Codex & Nov. Juftin. ut: L. ;. C. de Co-

prim) rd ;

z2it. €9 Trib, Schol.1.1, €9 2. de Comit, Rei Milit. & notantur pracipue Z 1. Cod,

Conflittum

de Com, €Ó Archiat, Sac. Pal, & L. un, de Comit, quiprov,reg. — Atque Befoldus &

ttimDd,

Speidel, 7/efanr. pra&l. voce taff, Comitis.

fllmt C(Me«

Penes Germanos principi femper Comites adfuerunt, uti teftatur Tacitus

li &

in de Mor, Germ, c,13, m. 5.

Gradus quin etiam C9. ipfe Comitatus babet , judicio

ptitmam e

eJus , quem [etlantur y Magnaque €9 Conzitum emulatio , : quibus primgus apud prin-

apertis tsn

cipem [uum locus, €$ princiqum , cui plurimi C9 acerrimi Comites,

an,L,|

Notat quoque in faa tatura nihil aliud vox Comitis, qiam quod fimpli-

citer Comes, à Comeffe, vel cum & effe dicitur.

Imperatores enim vel fum-

cP' Acrom

0C Y

miPrincipes in fuos Comites velaulicos, velitineris, non nificos receperunt,

qui vel genetis fplendore & antiquitate maxime confpicui erant, velaliàs proba-

d.

Ut etim

tiffima vita reliquos antecellabant. Sic Comites Imperatoris , Palatii, vel Pa-

latini, de quorum officio mox videbimus, di&i funt. , Sic Comites quoque ,

Vlb

, qui provinciis, ut Gubernatores przfüerunt

, appellati, ut 'COIBH J[auria , i, €.

Prafe&as Ifauriz Nov, XXVI, C. II,

B

Deinde Regiz Przfe&us, Major Domus, vel

BW

xpo& Ca.r*olum M Comes

Palatinusquafi pro Synonimis fervierunt,

-

p

| *f,i lutr,

]

»

s

Atq?lc

A

*

dmperii Rom. Germi;

76r

RAT

tini lt

i Atquc hinc fucceffu temporis in magni honoris vocem & infignem titulam

abivit nomen Comitis, ità ut fibi gloriz duxerintetiam principes ipfl xof' i£oxyis

quare

Comitis titulo uti, v. dz Frefne Glo[f.

ret, üip

Cateris porró omnibus praferri coeperunt

Co'mitcs: balaxini; ob ralatii

v fobfasi

pre reliquis officiis & Dicaftetiis prarogativam.

Neque enim Boxhornio z»

n g.

Hifl, Unvo. ad A4, C, 998. pag. 579. ad(entimur ,. qui Comites ralatinos non à a-

latio, fed à limitanea /mperii ditione cui przfe&tos fuiffe autumat, á Pfal , Paal,

certo&on(tat,

Lantpalen , di&os putat, Marcham & Marchiones cum Palatinis temeré con-

i

duf

fundens,

itcipatut

Penes Getmanos , abfente vel füper caufas cognofcere detre&tante Cafare,

palatino Comiti id facece incubuit, Speidel. in Befold, Thef, rra&. voc.- SYMaltte

i nrione o

Qtaff. Hinc judex raladi , 3Sfal&ataff, Gicuci ralatium quoque alicubi 3IMfalf,

Nrind i

E,g. hic Argentorati, dicitur.

Inde ergó eft, quod in Cap. cit. $. 3. ejusmodi Primarii judicis oficium

Comiti Palatino Rheni competere judicat A. B. ceu ex coz/uetudime introdutlum

eft. Extra dubitationis'aleam itaque effe dudum monftrarunt Scriptotes, rale

ffingoertt

judicandi officium Comitibus Palatinis Rheni, quá talibus, utique adhzrere,

Juas, Pf

reftat & confideremus, quid eodemin fenfu de Vicariatu, cujus judiciaria illa

poteftas tanquam fpecies eft , dici queat.

inati if

;

ma dignid

$. XXVIL

ditgi, D

leätatui :

Vicariatum potius dici a

nnexum Comitatui Palatino, quam E

L-I-C' fCä'

primó vel exinde probari videtur, quod etiam ante Septemvirale Collegium

1 üh

t l

conftitutum hac Vicarialidignitate gavifi fint Comites Palatini. Communis

s Dolca

i

enim Dd. fententia eft, ante Friderici II. tempora nullum ejusmodi inftitutum

faiffe Collegium ; quod non folum ex Martino rolono, quem circa medium

fur T

Seculi d&cimi tertii vixiffe probat Voff. de Fijfd. Lat. L, L. C. LX, p. 9. 4$5. &

Wll ) /WW

primamSeptemvirorum mentionem feciffe judicat Baronius, oftenditur , fed &

apertis rationibus id evincere ftudent Onuphr, panvin. de Cofh, Imp. c. VI,

i M D

Thuan,L.1l. Lehman. in Chron.Spir. L. V. c. XVll. Conring. de Germ, Imp.

m WH'

Rep. Acroam. lV. p. 106.

jm n

Hoc veto tempore antiquiorem fuiífe Vicariatum, non modo. rei neceffi-

tasfuadet, fed & illum penes ralatinos pracipue fuiffe fequentia forte evincunt,

| p

Cum enim genus fuum à Carolo M. (cujus tempore nullum exftitiffe Ele&torale

collegium , nullosque Septemviros, apud omnes fidem invenit) ducere dican-

Zfü) n :

p

tur Comites palatini, verifimiliterftatui poteft hanc Vicatiatus dignitatem unà

-cum genere ad fucceffores & pofteros propagatam fuifle. — Precipue enim hoc

j ^

confirmant ea, quz de Arnulfo, Carolomanni filio, Caroli Craffi fucceffore

äreþ&

(0n* )

fgadugtut » Ícil, Carolo Craffo , quodrebus c(ma publicisque adwoinilrandis (up

A05

A[qlïc

SCHILTER de Ficari

262

L ssdil:

n65 po[fet , cuvatorem datam e[fe Aruulfum , ut habet P. emilius,

Curato:erm

SHX- DUI

Wi d (

enim agere hic loci nihil vult aliud , quam Vicarium , vel proviforem, Unde

& Vice- Imperatorem appellat Arnulphum Compilatio Hiftorica apud Pifto-

ttntiore

rium T. I. Script. rer. Germ. p.730.

(

II. Deinde exclatiffimis A. B, verbis,, Comaiatias Palatini privilegis, Inde

Lt Uf

etiam patetante ALD, viguiffe hoc Vicariale Palatini munus, quod & ex German,

In

Stcce(fi

Aventinicodice L. 7. tic, — 9Bíie Sóníg Suboif ftatbac. probatur ; Nimirum

poft Rudolfi Habsburgen(is mortem interregem faiffe Comitem Palatinum Rhe-

M

ni. ltaenim habetur: Cjri bem 9jabt 1290. ba Joer&og Joeitirid) ftatb, ftatb

"o i

aud) &ónig SRubolf fünff SFtonatb uno cifff &ag bernad), ba er feinen Coobn

Gul

Jerfog 9llbrecbten aus Jefterteich an ag Steid) weofte gebracbt baben , uno

T &

barurmb alfo bag SXeid) obne $ónig ub Sagfer , fo ift Der 9ofal&graff am

Wt Co

eAbein De8 Joeil. Seid)8 Vicarii. Latinus Textus Lib. VII. p. 443. ita: So-

V,

etin Germania, quamdiu orbata Capite, Prafectus Pretorio Rheni Duxque

Q Vies

Dojorum interrex effe, atque Imperii muniaobire, Ludovicus tum hujustmodi

T05 veni

dignitate defangensapud Rhenum diverfabatur, filiusejus Rudolphus injBo-

dpnitae

jaria degebat , atque uti Auguftani, vicinifui, cives Sacerdotes, epiícopus , fe

Q Vica

atque parentem fuura tan

quam interreges rccip'crent atque imperata obedienter

( Vic

facerent , poftulabat.

manico [

Nulla hic Electoratus mentio facta eft. Sed & idem teftatur Martinus

toncludi

Crufius L, 2 24ps. Suevic. & vid, Spangenberg. in Chron. Mansfeld. C, r16,

ACDUS

Ubi de Duce Ottone tempore Ludov. 1V, loquitur: Yaf et bíe fütnemftett

Con, [

unb fdteereften Shürben im 9Reid). feitber Sapfet 2tenotfá Gob tragen müfe

fl []

fen, unb baber audb. be8 Steicb8 getreuer Q3ertoaltee uub Sapferlidber Vi-

ffntum

carius genamnt toirb, vid. Burgold, P.I. p. 454.

i

lgevem.

1lI. Ex aliis Imperii Conftitutionibus, Sic enim fimili jure Vicatiatum

pj

obtinuiffe Ele&orem Saxoniz littere Sigismundi Imper. de Anno 1414. com-

CUA

probant, ceu vid. Befold, 7Z'bef. Prati, V oce Vicatii De8 SVeicb9, ubi ait:

ïeffatem ]

(o[d) Vicariat gef&tt Dem Gburz Gürften aus Goadbfen, al8. eineri 39fale/

t X

orafen. — SDiefe *Dfalgrafffcbafft aber iftin Coadfen ub

efoeftpbalen, u

nidt in 9Xteífen , voie aus. einem. SebenzzSvieff &onig Goigismuno

8 de An,

1414. $u fehen i(t. h. e, Ejusmodi Vicariatus compertit Ele&ori Saxoniz , qua-

H

tenus Comiti Palatino. Hic Comitatus Palatinus autemin Saxonia eft & W'eft-

phalia, & non in Miínia , ficuti ex literis inveftiture Regis

Sigismundi de

Tif

Hzc verba nec fine fündamento funt,

etíi nulla Con-

Anno 15 14. videreeft.

f

ftitutio,

In eotamenettat Befoldus, q

uod Comitatum Palatinum Saxoniz in

Weftfalia ponit, patet enim ex Sigismun

di conceffione ii Saxonia füperiori

tcml()tem

eum effe, tq; in prefc&uraAlftetenfi furidari,quam qugm cederet Auguftus E ,

3

cmhlk

aX.

E

Á

*

r sezl

t

lmp Rom. Germ.

763

AUR

—

Sax. Duci Sax. & Exele&tori Jo. Friderico, refervavit fibi Jus Palatin

n Ut

led,de C, B. G.P.25. -

Similidixijure ; Nam litere inveftiture Saxonis re-

utih

centiores hocquoque tcftantur, in quibus habetur , ba8 Gfurz Gürftentburm

CrtSmarfdball/2Impt unb Cbur ve$ DDer&ogtbums ju. a

cfen, quc!) Vi;a.

"U

riat unobie 9Mal& gu &adfen mit ibren Sugeberungen.

Qetul,

In Sigismundi Imperatoris Bülla de An, 1413, & 1434. ubi de jure &

Vfmtom

Succeffione Ele&t, Palatinorum agitur , hec leguntur verba : — ZVec z5 omuía

m

65 fingila privilegia , denationes €9 conce[fiones qmulz'äet per Divos Romanorsm Re-

&W

ges €9. [mperatores , pradece[Jores nofiros.: €9 INos, dilli Ludovici progenitaribus

MM

&omitibus Palatinis Rheni, €9 fibi quomodolibet fatias , dagas C9 conceffas autbori-

Zamtus €dc. €9 tenore prajentium de certa [ententia confirmamns. Inveniesap. Gol-

"

jgfit

daft, Conft. Imp. T. I. p. m. 145.

u

IV. Hacce jam edo&ii , obiter & illud addimus, neminem ob Ele&ora-

mlï &)mu:.

tüm Vicarium Impetii effe, ergo nec hoc illius annexum; Si enim jure Electo-

ratus veniret Vicariatus, Bohemo urique veluti primo Ele&ori & Regla quoque

) Jus W

dignitate fulgenti ille competeret. Sed uti non omnes Ele&ores funt Vicarii

nec V icatii przcife Electores , quod Exemplo Ruperti in filium faum Ludovi-

cum Vicariale munus An. 1401. conferentis probatur. In Imperio vero Ger-

u obCAiCnla |

manico omnes Ordinarii Vicatii habent Comitiam Palatii, & viciffim. Unde

m

concluditur non quà Ele&tores , Vicarios effe, fed quà Comites Palatinos,

Eatenus enim Electores fünt ,. quatenus Officiales ;; quod verbis auctorismagni

stcld-c'"g'

Chron. Belg. evincitur: Erquamvis tres Ottones [upraditli per. fucceffionem. ge-

u fU

gt

du

i m'f

neris YegHAUertiiih, pollea tamen cum Imperitim apud (olos Saxones ferre per annos

lj

eentum perduraffet , snfhitutum fuit, wt per. Principes Officiales Imperii 4Amperator

gt

eligeretur, . lem conf. Abb. Stad. i Chrog.p 315. €9 vid. Gemold. d. S. R. dnzpe

Septem*uimtn p ó 2.

g

Cum itaque jam valde probabile fit ;; penes Palatinum hanc Vicariatus po-

0Ul -

ubl M

teftatem ratione Comitatus, in quem perInftr. P. Ofnab. reftitutuseft , effc &

ii

fuiffe, exceptionis fuz contrarium adferenti probatio incumbere videtur,

u

»

"Ul "

$ XXVII!.

T

gdc M

Hiíce ita przmiffis, proPalatino

etuntür, pertor temporis lpa:ïä,'

j

quibus hoc Vicariali jure ufus & gavifu

o u

neminem anteà fuz Vicatiatus ad-

lxgüf! !

d

miniftrationi contradixiffe, dum fcilicet illam poft Aurez Bullz conftitutionem

j

!]

u

Í

jab A. 135 6. Comitatus Pa/!atini, ceu verba jacent , Privilegio quiete pefferit.

nlluä

(b

Beneficio itaque prafcriptionis amplius in hocíuo jure turbari nonpoffe, Re-

centiorem contradictionem negotium noncevertere, cum pro fe nullam Impetrii

J

"

nger»n habcgt ;

nec aperte de eo jure ftatuatur in Inftr. P. Ofn, — Priorem ideó

Ddd dd 2

legem

j

Py

Ó

E

764

SCHILTER de Ficaris

:

eesentieRe

lege&u iropipibus fis pundis falvam & integram manere, in qqibu

s x[im ft;amf*

ipi non derogat nova & pofteri

or

& |

D

] Dipifer

$. XXIX,

maifef

Per clatum jam veroliteram probari, nonamifi ffe Palatinos fuunr in Vica-

fiatum jus, cum nihil ipfis per Inftt. P. V. ademtum judicari poffit, quod ex-

t füpta

Dipifet

preffis verbis pofitum non fit.

Difponit enim folumillud Inftr. & quidem Art.

IV. cit. de reftitutione cujusque paitis per ipjurias bellilefz , & prafertim ab

pliiter.

initio mox de amica compofitione inter has duasinclytas Domos, Palatinam &

t & f

qeina

Bavaricam. Etcum jam pratet alias in Palatinum factas pratenfiones etiam tre-

decim myriades folveddas poftulaverit Bavarus, in majorem hujus fatisfadio-

Ioquam

nem , amore Aurez Pacis, Dignitas Electoralis, Palatinatus Superior unà cum

munetuti

lii ad

Comitatu Cham in Bavarum cx communi pacifcentium confenfu & voluntate

funt collata, qui & idcó pratenfi 13. Millionibus renunciare tcnebatur.

hitatu T

4drt, IV. $. 4.,

tpatavi

LP ; üüi

Nullam vero hic apparere Vicariatus mentionem, fed optime prz(umi

offe illum Palatino cum Comitatu retentum effe, 'cujus ratione & privilegio

ipfi compctit,

D

Rhcnun

50 XXX.

*«

Qu2 ptj

4Accedit& hoc, quod, utiverbo antea innuimus, in Inveftitura Ferdin.

Whiens

Mar. & tecentiffima EleCtoris Bavarici omnis mentio Vicariatus omiffa fit, quan-

doquidem poft Legem fancitam per Pacem Ofnabrugenfem amplius nihil in Pa-

Tatoris |

Á

latinatu Inferioti poffideat. — Etfactum hoc effe judicioatque arbitrio Imperato-

!efpronf

ris fatis mon(trarunt Scr. Palatini , atque pracipue ille in Refütatione contrarela-

tionis Bavaricz , feu ut titulus eft ; 9lb[einung beà GurssSaprifien Gegeris

tet Elcï";

$5ericbte.

B'tiiten

Sponte igitur & ex

fe ipfo quafi fequi , de quox quis non eft ihvg&itus;

illud utique- & exercere non poteft.

Ro ol

Inftant autem hicDavatici, atque i

deó in literis Inveftiturz nihil dCAVic'.än-.-f

Petat

Pa at

tiatu exprimi dicunt, cum expree hac de te ftat

uat Inftr. P, W. per verba ;

d [

Sicut batlenus , ita CÀ. inpoflerum

s.

3*

Quz de inveftitura Davari

sempore belli facta. intelligenda

NT lles

, vid, Aut, De8 Qbur;«äöm)rifg!&)jeu

QegenZBeridbts,

ï

Ytfnm

Sed regeritur: non poffe verborum contextum , fibene infpiciatur, hanc

M

éitra torfionem aliquam tolerare 2xÓezi» , cum potius illas priores Inveftiturz i-

u !elmq]

tetas reftringat , fiquidem non nifi de Elec&torali Diguitate, Palatinatu [uge-

at

zieri una pH Comitatu Cham , ihidem hoc intuitu fanciatut:

ütuerum

t

465

at od

Impy. R*om. Gem;.

a

$

*

XXXI.

j v';m(um

- Demum & hoc additur, Vicatiatum non poffe commodé Electoratui vel

Dapiferatui adherere & annexum effe, cum nulla omnino connexionis ratio

lt

manifefta appareat: Peraccidens enim , nec ab initio, jun&a fünt hacduo,

p

wit fupra pluribus oftenfum ; atque 2 i» dexy petitur, fi quis aflerit ; mediante

Dapiferatu ineffe Comitatui Palatino ad Rhenum Vicariatum, Contratium fim-

[2

ii

pliciter a(lerit & ut fancitum antiquitus conficmat, quod Vicariatus jus compe-

tat & fundatum fit ratione Principatus Palatini, non dicit ratione Dapiferatus

ial

n

quz in abflra&to utique difcernenda , etíiin concrero concurtere poffint, Por-

ro quamdiu Lex pofterior non derogat priori, neque contratium fancit, pet-

i (

eior t

manet utique fanctio vetus, & hic Aurez Bulle, quod ratione Principatus Pa-

latiniad Rhenum competat Vicariatus : atqui Inft. Pac. feparavit quidem à Ca-

TT

miratu Palatino ad Rhenum Dapiferatum, & feparari facile potuit ; Sed non

at t

feparavit Vicariatum ab eodem Comitatu Palatino, igi

Fut adhuc hodie poft

ina p

r

1.P. illieffemialitcr inhazrere videtur.

.

XXXlI.

?

1 p

. De Rcætero , àBavaricisoggeritur, Vicaríatus jus non tam in Palatinatu ad

Rhenum, quam in przcedentia & prioritate inter Eleores in A. B, fundari ,

quz prioritas per Inftr. fzpius di&z pacis in Bavatrum eft translata.. Imo incon-

f

veniens fore , quod fi infimus Ele&orum Vgcariam in cateros exerceret Impe-

nill d

ratoris poteftatem. -

" Ad prius reponunt, no

dum in fcirpoquatere vellevideri, cui ïpfius A,BB.

u

on fit.

itio nf

tefponfio $. 1. Cap. V. fufficiens & clara fatis n

"

Pofterius Eruditis non magnum movere

fcrapulum , nota cum res fit in-

p n

ter Ele&ores Seculares watione poteflatis & extra fuum Ordinem Collegialem,

,m(d)enääfgi

meffe, cum unus tefpe&u Imperii magis non valeat,

paritatem femper babenda

nVCW;

quam alter : Reliquis Ord

inisfolum gratia fa&is. Sané conftat, Romanorum

T

füiffe, prefe&is prztorio rerum fum-

Imperatoribus inconveniens haud vi(um

[

mam atque judiciorum committere, 4 7, C. 7 h, de Epife. aud» L. 117. C. T.b, de

iif

'

decurion, ut facra vicefoli verécogaofcerent , /, 76. C. T b. de appell. & tamen

"i

j u

Coníules zcs3e/a gaudete . s». C. 7 b.

de Coff. at & Patriciorum ordinem ,

l

j D

etfi fine jurisdictione, d. 1 s. €3 ibi j4c. Gotbofr. Neque Ottoni M. vitio

d

verfum , quod Romam profectus, Hermannum Billingium Vicarium in Saxo-

:

íd

")

nja telinqueret , necdum ducem.

i

"

hi

d

j

Hac fuere præcipua illa argumenta, que pto utriusque parte allegari

overfia decifivam adhuc non tulerit fenten-

peumion, atque licet hacin contr

tiam

Ddd dd ;

P

— (

l

2566

SCHILTER de Ficarizs

d

—

d

tiam Imperator, (cujus eft unà cum Elecoribus ac Statibus fupc; ejusmodi

t ptt

eaufis cognofcere) laboraíffe tamen multos Principum, concordiam hifce in-

tborian

clytis Dominibus & diffidiorum oblivionem exoptantium, ut conyenienti qua-

Me

dam ratione hzc & aliz fedari poffent controverfie, quovis fere tempore appa-

Qumun

rui. Przcipue autem rem ipfam aggreffi funt circa Annum 1670. atque pa-

vf ittre

rum abfuit, quin tota hac fuper Vicariatus jure orta lis rite compofita fuerit;

fifheftun

ceu Tra&atus, qui eo tempore füb certis Mediatoribus confe&ta funt, fatis

Qudaqio

comprobant, quorum cententa primaria, ut operá digniffimum pretium, in

quem um

compendium redacta hic , ut tem Le&ori cuiv

V

Citc

luimus.

is B. gtat,amr-,kfubne&:v:c Y0-

(jt:

EXTRAGTUS.

Fer

-

Ex Reliione Germanuitas

Urriusqua

—

khrchi.

soet gweifiben ChuresSapern unb. GburzaMfaté nadoer Ml ve

ranlaü'eikc !

tF tanto

unb Dafelbft gepfíogener Tractaten,

—

Atl

Ccafionem ad hos tra&atus dederat Landgravius de Fürftenbetg, Wiilhel-

&L

Ó

mus Egon, hodie E. R. Cardinalis Eminentiffimus & Epifcopus Argen-

tiorti D

tinenfis An. 1670. 17. Decembr. communicatá aliquá formulá Unionis intet

Átchidipi

utrumque Electoratum : Electis propterea utrinque mediatoribus Maximiliano

Ti & T

Henrico AEp, & Ele&. Colonienfi, & Philippo W'ilhelmo Com. Palat, ad

Quo

Rhenum. Atque etfi & aliz inter uttamque Domum controverfiz fimul ad

ar&iorem unionem ineundam componendz effent , primatio tamen de Vica-

(tperam

OT Drima

riatus controverfia actum fuit: quumque antea de tertio Vicariatu erigendo

mentio facta fuiffet, mox reli&o hoc confilio , ea Unionis Formula à Media»

(cnte t

äliquam

toribus fuit Partibus propofitaad diem 3. Sept.1671. Ut quoties fedes Impe-

tettus |

ratoris Romani vacaverit, Vicariatus Impetii ad Rhernum , in Autea Bulla Pa-

Bavarian

latinatui ad Rhenum conceffus, utrique Ele&oratui communis effet, & con-

Cvem e

jun&im adminiftraretur per communem Vicariatus Senatum , utiusque Electo-

It (rribe

ris nomine atque communi Vicariatus Sigillo: Dire&torium per menfes alter-

nando , itautin proxime faturointerregno primo menfe Bavarus, in fequente

interregno Palatinus primo menfedirigeret , & in ca(u difcrepantiz feu paritatis

Votorum decidendi jus haberet.

Quod fi vero hic modus communionis non

B

placeret partibus, alterum propofueru

;

nt ? utalternis menfibus canfz emergen-

T

tes per cujusque Electores Confiliarios

WI,

proprios reciperentut , cognof(cerentür

& nomine illius füi Ele&oris expedicentur :

Atque in primo interregno Bava-

Wi

rus primo menfe gauderet, in fuübíecuturo

Palatinus :

Atque hanc alrernatio-

D

nem duratutarum usque ad extin&ionem O&avi Ele&or

atus Denique Titula-

turam alteri ab altero dandam

» quà quisque i;ï(c uteretur, ..At Davarus p

terea

Exh

*

.aä

W

[.

767

Mu

Inmperiü Rom*i Gern.

TE

,

tcteä þrætcndit folus jas conftituendi Przfidem communisSenatus, qui & Di-

m hi

re&torium haberet & in cafu patitatis Votum Decifivum

ii

Mediatores porto & Palatinus duos Prafides qui dirigerent alternatim ;

h1

nintipe

communi tamen nomine, Unum, qui à

Bavaro, Alterum, qui à Palatino-

Q ag F' j

conftitueretur , propofuerunt ; At Bavarus füuum Prafidem etiam Palatino ju-

npofm i '

ramentum praftare debere obtulit ; Sicfore, ut Palatinus Bavaro hadtenus

l funr;fïü

coadzquatus , & Bavaro nihil nifi denominatio tantum Prafidis refervata effér,

ii

D

"

!

quem tamen ita fe ele&urum obtulit, ut neutti antea fübje&us effe deberet.

Circa Titulaturam Communis Vicariatus, Palatinus hanc formam pto«

n 1

pofuit :

Ferdinandus Maria & Catolus Ludovicus D. G, Comites Palatini Rheni,

Utriusque Bavariz, ut & Palatinatus Superioris Duces; S. R. l. Atchidapifer

& Atchi-Thefaurarius , Principes Ele&ores , in pattibus Rheni, Sueviz & ju-

L

du

ris Franconici Provifores & Vicatii.

At Bavatusiftam: quafi Palatinaeffet contra I, P.

bctg,Wilhel- :

S. Dei GtatiaFerdinandi Marie, Uttiusque Bavatiz & Palatinatus Supe-

tioris Ducis, & Caroli Ludovici Comitis Palatini Rheni, Davariz Ducis S. R. I.

f dge

Uniarit

Archidapiferi & AT hefauratii , Principum Ele&orum, in pattibus Rheni, Sue-

y Mi

viz & Juris Franconici proviforum & Vicariorum.

Com, Dd

Quod ad jus conftituendi Prefidem attinet, Mediator Neoburgicus hoc

"

temperamentum propofuit , ucillad Bavaro concederetur, Palatini vero Adíef-

for primarius titulum Cancellatii haberet ? quod Palatinus ita acceptavit, ut

n d

abfente Prafide Cancellarius vice ejus fungeretur.

Itemque fi Przíes caufam

mb

áliquam proponere nollet, ut Cancellario illud facere jus effet, " eoque cafa

tettius Affc(Tor Palatinus conftituendus ; ut Senatus hic in loco tertio extta

ld (

m

Bavariam & Palatinatum in Meditullio Circulorum collocaretur : utarchivi

j d d

clavem etiam Cancellarius haberet 5 & Sigillatio in pleno fieret :

bTitulatura

r La

ita fcriberetut:

pitil»

gl*

Gatl Pubtoig ,

T fcqmüæ

Geroinano Sotaria ,

h

Y

itt £ber eunb SRtieberz SSapetit,

unb 99fal& Gra(f bep Sibein, be8 Joeil

ver £berr 9fals Jerfog

"m

eil.

eRom. sXeicba Gt

hz Sd)aemei&f»'

Wt &

a

SRém. Seicbs Cr&s St

uwbfe unb ub Ghurfütft 2c.

t

Ghburfürft »c.

gnüf

IUB'

en be8 Stbeina, Godbroaben unb. Grancifden

d

u

"

LA

!]

nb íu Xben fanb

SRecbtens Gütfeber ub Vicarii.

"

)

tis fuis

]

. Ex his Mediatores novam Formulam Unionis cum temperamen

pro

r

n

-

768

SCHILTER de Vicarüs

propofuetant, atque dies conveniendi Ulma 28, Novembr. 1672.-cohdii€ïtus,

m

fed ad 8, ( 16.) Jan. 1675. prorogatus fuit. Poftquam 14. ( 24.) Jan. trada-

Vg COl

tus primordia ceeperunt, defideratunt Palatini , ut finis ultimus, unio utrius-

hr fat,

que Domus przliminariter tractaretur, ut deinde de mediis fpecialibus, inter

fntentu

qua Vicatiatus controver(fie compofitio przcipua, difpiceretur? undecommu-

Wceptis

nicatio eatum rerum quz cum Aula Czfarea & Gallica interea geftz, faltem ge-

Vefider

idoxir

nefatimn & reciproce follicitata.

Bavaro hic tergiverfante , poft aliarum quo-

que litium mentionem hinc inde fa&am, tandem pramiffis proteftationibus , .

In

hos tractatus fi compofitio non fequatur , neutri parti pra;judicio fore, ad tra-

tas- (

Gatus de Vicariatu progreffum ad d. XI, Febr. atque à Palatino adhuc duo Me-

lvc effo

diatores religionis Evangelice defiderati: quo ipfo mediatio fupen(a fuitusque

ad 21. Febr. (3. Mart.) Nec tamen , nifi 8. (18.) Martii demum Formula

Cance

Mediatorum de Vicariatu confiderata, & declarationes hinc inde fa&z , que

Aff

pattibus tamen verbotenus non. communicate , fed temperamentis adhibitis.

Dayar

Hinc alia atque alia & tandem hzc Formulaà Mediatoribus conjecta : I. Bavaro

jusefTe nominandi Prafidem Vicatiatus, perfonam illufttem , neutri antea fub-

X

jediam , fed immediatum membrum Imperii, qui tunc utrique juramentum

Tcliym

preftare & officium Prafidis Vicariatus utriusque nomine gerere debeat, — 1l.

In d€ An.

Bávatus tres Affeffores Relig. Cathol, &-unum Sectretarium Palatinus totidem

Xl

eligionis Evangelice , & unum Secretarium , conftituat, utriusque nomine

ttio, f

uramento obligandos, Ill. Primarius Affeffor Palatinus titulo gaudeat Can-

fendns,

cellarii, & primo voto, & pracedentia in & extra Senatum prz reliquis Affcf-

|

Xl

foribus. InSenatu vero foli Przfidi prafenti jus effe vota evocandi, idque

| " Veto Y

alternative de latere ad latus, praterea in Caufis Politicis & Civilibus Conclu-

fum per majora pronunciandi ,

!

velfiparia , fuo voto caufam decidendi. 1V.

Impedito Przfide ad unum velalterum diem, dire&orium fubeat Cancellarius

primumque Votum tunc habeat primus Affeffor Bavaricus, conclufüm tamen

Si abfente Prafide

t bu,

Prafidi communicetur : Viciffim & Gancellario impedito,

4

lU

vota patia fuerint , redux ille conclufüm faciat , vel vice Prafes. — V. $i impe-

MU

W b

dimentum alterutrius fuerit diutarnum , fas fit Davaro Vice- Prafidem , aut Pa-

!

latino Vice-Cancellarium conftituere.

n

2

*

hij

ubf

Vl. 2dut fHatig ab initio in eum eveutum Vice- Prafidem €8 P'ice-Cancellarium

bt

Mi

effe con[ituendum : n cafum AMortis vero. ut in zrt, 1. . N]M. Infttuctionem com-

Wb in

muni nomine concinnandam effe, contra quam quoties unus vel alter facturus

quid , idconfeftim ad utrumque Ele&orem cffe referendum? Interea vero in

U

aliis caufis pergendum. — Vlll. Przíes & Cancellarius Secretum Vicariatus con-

Qd

jun&im in arca cuftodiant , & fingulis clavis diverfa concredatur , in Atchivo

] Vlca[m

confetvetur & omnes figillationes in pleno fiant. Similiter & ad Archivum vel

Regiftra«

P

»

3

769

EN

Pmperü Rom. Cerm:

Regiftraturam Prafidi & Cancellario du claves difcrepantes dentur

-. IX Re-

. td

vifio conceprorum in. pleno Senaru utriusque Religionis Adfefforibus prefenti«

j u

bus fiat, fupplicationcs & memorialia non nifi in Confilio recipiantur & prze

, t

fententur ab utroque Secretario, & eo ordine , quo exhibentur, proponantur;

CORICIe

exceptishis , ubi peciculum in mora , quo de conveniatur inter Cancellarium &

m

Prafdem. —X. Originalia fabícribantur tantum ab utroque Secretatio, Bavaro

m

ad dextram, Palatino ad finiftram.

ädom' ]

In Judicialibus fübícribatur : Vicariats-GieritDf. — In Gratialibus: Vica-

T

rats- Ganf(e), — Et figillum in kplcno imprimatut, Schema vero fedendi

ll

OFCO:

M&W

Piafes

g

Cancell.

I

AÍT. Bav,

Affeffores f 2.

|

i faa!, W

y d

Byavari

3

|

ä ) A(l, Palat,

TEU

Secret. Bav.

Secret. Pal,

Ts

Xl. Sivota patia , Prafes vel ejus Vicarius in caufis politicis votum habeat

jurmaun

decifivum , ut Art. 4.

In caufis vero religionis obfetvetur difpofitio 1, P. & R,

d h

l, de An. 1654. & StylusSenat, Aul. & Cam. Imper.

Xll. Locus Confilii Vicariatus neque in Bavarico neque in Palarino terri-

(inus u

g o

torio, fed inloco tertio & mixto, ubi utriusque Religionis exercitium, eft cli-

qdu v

gendus. Ad quod Dunkelfpiel à Mediatoribus propofita,

XIll, Titulaturat alter alteri exhibeat, quam quisque

fibi tribuitl.w In cau-

vtl

fis vero Vicatiatus hac efto, falvo cujusque jute?

»Cäüdi! 1 quc

]s g

Q3on GOttes. Gnaben

inb "

3it

Gar(. gubtoig |

,(

Gerbittano SXaría

j

m u

in Dberzunb SiebereSapertt, aud) — SSfal&araff ben Sibein., Joerfog itt

jgc l

/it

ber Jbern 95fal JDer&og ,

9Mal&^ . S3apern , be8 Deil. Som. sXeicb8

v

ataff bep Sibein, be8 D. 2X

6606 — Gre Cidatmeifter uno &burfürft.

f2 d

Grudfeg uno Cburfürft, anvgraf

N

3u 2eucbtenberg.

7 d

Mub ín ben fanben be8 Sxbeina, GSdbwwaben, Gránd

ifd)än SRedbtens |

n

Gurfebere uno- Vicarii.

" f

:

| XIV. & XV. Defig

ura Sezreti Vicariatus. His adjecerant Mediatores

u

qo

M

uedam puncla, qu& ad concinnandam inftr

j

i

uctionem vel Qrdinationcm Sena-

j

tüs Vitgt?atus Impetii facetent,

Y

W

*Eice ee

Quomo.

yu

yp

770

z

SCHILTER de P'z'cariix ï

r

—

o

m Canc

l. Quomodo contra Prafidem vel C

,

ancellatium ptocedcnd:qm ; qu; of.

ficio f0 non füngeretur.

lls ex.

us Pala

Il, Num ada & pro

ductain pleno prælegendä; an vero alicui ex At-

fefforibus ttadenda ad referendum orctenus vel ex Scripto,

tt, Can

—Cz;ncellarii

III. Ut Sectetarii juraró promittanr, nemini fine Prefidis &

tios ipfo

confenfu, protocolla, SCta, ada & Sctipta fe communicaturos

fliere ib

*

, fub pena

perjurii.

ktt, difr

IV, Sectetarii

timadhuc

alternative Protocollum & concepta SCtorum obfetvent,

V. Prafentationes Memorialium fecundum utrumque — Calendarium ;

V eatini

TettO,

fed Prafixio terminorum fecundum Nov. Calendarium, ut in Scna;u-vAulico

fiant.

thtete d

ittüm ce

VI, Duo Cancelliftz conftituantur eo modo, ut Secretarii,

| thram:

VII. Taxatorum munere Secretarios fungi poffe, — Nifi Ordinatio.Taxæ

Senatus Aulici placuerit.

oratio ;

VIII. DeSalariis miniftrorum.

Ad hancFormulam quzlibet pars monita fua aperuit ,

& maxima difH;

h, |

cultas citca $, IV. V. VI. & XI. fait, unde relatio fata ad Principales: — Sed

( fatioty

quum neutra pars alteri amplius cedere vellet, fed qualibet in fuis Ultimis

; iditari &

perfifteret , Mediatores hanc tandem temperaturam propofuerunt iis fupet

la

di&as $.1V. V. VI. & XI. . Ut Elector Palatinus primario fuo Aff:ffori titulum

ttover(tan

Cancellatii tribuat , qui poft Prefidem cateris Affefforibus omnibus ubique

, "tapmati

pracedat, & à Prafide przfente primus ad votandum rogétur, & ità alterna-

t Opus.

tive procedatur, & in caufis Politicis & Civilibus inter partes unius Religio-

nis, quod per majora conclüfüm , pronuncietur, aut fiin di&iscaufis & intet

pattes unius Religionis vota paria fuerint Przfes majora faciat & Conclufum

| Ti

publicet,

Abfente vero Prafide interea Cancellarius dire&torio füngatur ad

tOl'(fadbl

Qu p,

inflar Prafidis, atque huic de omnibus communicatio fiat, quz viciffim &

Cancellario abfente facienda, ^ Si autem ditigente Cancellario vo/a paria fue-

Ottat

In ceteris

t exco,

riz, teferendum effe Vicatiis Imperii, ut conclufüm faciant.

omnibuscafibüs, etfi Prafes dirigat vel Cancellarius ,

obfetvetur difpofitio

Wtis À E

Sed difpari-

In(t, P. & aliorum Summorum Imperii Judiciorum obfervantia.

te,rdfba(

tas hec intet Prefidis & Cancellarii poteftatem in cafu paritatis votorum

; ut&

Qlcinta

t

i

difpli-

ebfervantia aliorum Judiciorum Imperii, Aulici nim

irum & Camere,;

Widos

Wt d Ka

cuit Palatino & revocavit Legatos, cum proteftatione, hos tractatus nullam

üie

obligandi v/;s habere, & continuandos nihilominus cífe per Literas ve! per

]

T

nterea Davatus

h

Legatos in Comitiis, |. Hi itaque difcefferunt 27..Maji 1673.. ]

Vüttee.

fe declaravit, ut Prafes in iis tantum cafibus, in quibus vigore ]

.P. & aliarum

"u lt

At-

Conftitut. Imper, majora locum hàbent, 6a in cafü paritatis facere debeat :

: tii i

que

1

&x

»

dnper. Ram, Gärm.

77!*

hst

ygid

que Cancellarius Palatinus abfente Prafide dirigat, & majora faciat; quoties;,

aliquis ex AffefToribus Palatinis accederet Bavaricis, aut ex Bavaricis unus vel '

"La

plures Palatinis accedetent: Si vero Bavarici & Palatini Affe(fores in partes abi-

rent, Cancellarius (iio voto rantum paria facere debear, & relationem ad Vi-

v

carios ipíos.

Palatinus ad hecrefpondit: Iftam brafidis reftri&ionem non di-

fplicerefibi, modo ctiam addatur: utin cafibus, ubi majora locum non ha-

It |

bent, difpofitio I. P. & Conftit. Imp. obfervetur: Ceterum. quoad difparita-

n

j

tem adhuc reliquam intet Prefidis & Cancellatii poteftatem , quoties Bavarici

& Palatini Affzffores iu partes iverint, id repugnare primis tra&atibus & Fun-

H

D

1 Mm

damento, quo Cancellarius, loco Prafidis dirigens , etiam Prafidis poteftatem

exercere debeat,

Hoc itaque redn&to & iníerto, poffe transa&ionis Inftru-

mentum confii, utrique particommuniceri, & dies Conventus iterum cligi ,

ii t

ut Inftrumentum fuübícribatur. Sed quia nihilamplius hacin re a&tum, tota

negotiatio ita inpendenti permanfit,

$. XXXIV, &ult.

gt d

En, Amice & Benevole Le&or; paucailla, qua'pro modulo ingenii at-

"

que rationetemporis & fubfidiorum fuper nobilis hujus Mareriz argumento

meditari & congerere licuit:

f Utnd

r i 1

f

Illad , Coronidis loco, jam addendo, Totam hanc de Vicatiatu con-

if

(yi i

ttoverfiam optime decidi poffe per Inftr. Pac. W/eftph: Quod San&ionem

lí

sbus

Pragmaticam & Legem Imperii Fundamenta!cm effe , Ejusdemfinis, qui coro-

U !

1

natOpus, luculenter oftendit,

j MP

Addendum ad $, I1I.

"TL

Tiithem, Chroz. Hir[ang. Edit. ult, p. 428, — Anno prenotato, Impera-

(yydi

i

tote adhucin Italia exiftente, Arnoldus M»guntinen(is AEpifcopus Herman-

[glä

( Ti

num Palatinum Rheni Comitem propter injurias, contumelias & rapinas

TL

W'otmatienfi tam Ecclefie, quam Pontifici & Clero irrogatas cum fuis auxili-

l PW

ariis excommunicavit,

Qui commotus in iram cum magno fuorum cxercitu

J melfs

tetras À Ep. hoftili animo ingreditur, & devaftans omnia in pauperes crudeli-

T

Hopf

terdebacchatur. Contra quem AEp. fuoru

m quoque mifit exercitum ; fuit-

TA

que inter €os nimis atrociter pugnatum,

in parte Palatini Comitis fuerunt

lu[

Co-

Gotfridus Comes de Spanheim , Emicho Comes de Lyningen. Heuricus

, df

mes de Katzenhelenbogen. Conradus Comes de Kitchenberg. Henticus Co-

;ng äm

l

tia in AEp. con-

mes de Didesheim & complures alii, qui omnes una fenten

5 Wl Pff

fpitarunt.

Vetrum audito l mperatoris adventu fuübito terri

ti omnes quieve-

Wïö

tuüunt.

In fine prznotati

anni Frid. Imper, de Italia reverfus, Nativitatem Do-

&Mw

fentia multorum Principum

g

mini in N/ormatia cum. magno

apparatu in prz

cele-

7

Eee ee 2

qqc

d

*

)

J

77*

SCHOEDEF 4e arbitris neceffarits ;

r t at

du

ceiebravit.

Aderant inter czteros fupradiài Pacis transgteffores Hcþrm—.- Com.

pal. R. Gothfridus Comes in Spanheim, &c. quos Imper. propter conjurate

MVilregi

pacis violentiam dure arguit, & de confilio rrincipum canes pro fatisfattione

| äsä- tonti

vinculorum portare juffit. — Quo fa&o AEp. illos ab excommunicatione abíol-

- Difrtat

vit. Porro ex parteipfius AEp. canes portare coeperunt Ludov, de Lohum &

Comes deGlizberg; fcd ob reverentiam. AEp. Dignitatismox

Wilhelmus

W

3b aftantibus r

ogatus Imperator, cos juffit ceífare.

di

Aótm povg TO Otg.

L*.M! 51 Iq

XXV.

Dbatigne

D,Srryk, i

DISSERTATIO

j äfii,/;lm;l'

j Upintque

DE ARBITRIS NECESSARIIS,

! vj.ä. [k.k

CUMPRIMIS

! Vettler,

D5 eyj

AUSTREGIS CONVENTIONALIBUS

morum, ;

AC TESTAMENTARIIS, .

Pt qui m

Germantce ,

Atpprecl

tndusS.

Geiléübrten etanmm»unb érb« 9(uétragé/oeibtern/. —

, Dapr.

PRO£SIDE

QUod etia

WOLFFGANGO ADAMO SCHOEPFFIO,

Ptlli poff

U. J. D, & P.P. Serenitfimi Ducis Würtember

gi Conüliariq,

930 m,

& Supremi Dicafterii Affcífore,

Ubi 0&0

defeuía à

La

T

Qu€ deg,

g

ONATHANE CLESS,

Bilriter |

FRIDERICO

AUCTORE,

ht g,

QU ia Odsne

E

Vüeng

V CAP- I.

Momiff

u &

DE ARBITRIS NECESSARIIS IN- GENERE,

12. nhm'l

SUMMARIA,

$.7. Do?et , compromiffa

effe lbera. oluntatis , ex jnfla iamm catt(a poffe

effe coatia.

$ z. exhibet arbiros Jurit , tam in canfa prinaipali,» quàm ad

.. Olim

i mfaura ti

puutium incidens , dura Romano , a Magiffrata datos ;

.. $. $. alias arbitros ne-

cej]"grio:,

ii

N

eumprimis Auffvegis convent. €9' te/lmþent.

273

d

lo

"

ceffarios , ob recu[atiouem u[petis juduis , à prrvatis eletlos tradit ; | 5 4. agit de

ep p

Zullregis Legalibus. CÀ. Covitatum. Imperiahum x

$. s. de arbatris. flatutariis:

ff

$«6. continet defizitionem arbitrorum . nece[Jariorum

"

in gentre , CÀ de qgtäz: in /Jffc

gtl

Dgäfermtiane praprimis agatur.

e Ll

6.

I,

aitadsc

Rbitros compromiffarios, ex mutua eáque libera parrium conventione;

eligi, indubirati Juris eft: - Compremittere enim eft res extta omnem

A

& Juris & Jurisdi&ionis neccflitatem pofita, per L.7. Cod. de Ferüs

L. 56,8.1. de Evitlionitus €$ arg. L. 27. $. 2. ff. de recept. qui arbitr. vecep.

D.Stryk. i2 Difp. de -Arbitro Fendali, cap. 1, num, 3. B. D. D. Lautetbach. 24

Zratlatione Syzoptica de Arbitris coripromi[Jariis $. 6.. Philipp. Knipfchild 4e f-

deic. famil. mobil. cap, 1 1. mum. 102.

Ecuti litigaturi inviti ad compromiffum

cogi nequeunt, ita nec arbiter invitus ad comptomiffum recipiendum tenetur,

[5,

L. 3. $. 1. Lot1. $. 4 [f. de recept. qui arbitr, vecep.. Lanterb, Tract. fyuopt, $. 9.

Interdum ta-

Wernher, volum. 6. Part, 10. Obferv. 447« "nm.1. pag. 795.

men, ex juftiscaufis, nempeutilitatis publice, metus poblici fcandali velar-

LA

morum, intricate & perennis litis, &c, Princeps, imo etiam Magiftratus, ut-

pote qui non proifus excludendus, Lautetb. 4Z, 77. Syzopt. $. 6. add. B. D. D.

Harpprecht 4e trazfatiione f1diciali ib. 9. partes compromittere jubet; Sigis-

mundus Scaccia ;2 Tracl. de /udieis L. 2. cap, 2. nutm. 18. C fegg,. Hunnii £zoy-

£lop. Part. 2. Tít. 40. cap. 3. D, D. Harpptecht. Cosf. sov, 23. num. $9. ld

dftt

quod etiam Juris eft in tranfa&tionibus, ad quasinvitos litigantesa Judice com-

pelli poffe tradir B. D. D. Harpprechrt. Cozf. 5 y. zum . 295. cum feqq. €9. Confil,

fo,

98, vum. $9. [eqq. € i2 alleg. Difp de tran[atlone judi. th. 7. usque ad tb. 14.

ubi octo caufas ad ejusmodi tranfactionem imperandam moventes longe laté-

müh'arim

»

que deducit: Schilter Exereziz. 9. $. 27. Dominus à Lyncker 4e mav[atltonibus

A tranfactione veró ad compromiflüm atgumentum procedere , & re-

apb. 3.

gulariter feread paria a Doctoribus judicari ,

docet. fupra alleg. D. D. Harp-

piecht. ia — Differt. 1b. $.

Imo in pracedente th. 7. plus effe, aliquem ad

tranfigendum compelli, quàm. ad compromittendum , flatuit, cüm in com-

;

*

promi

ffo res decidatur, fecundum difpofitionem Juris, fed in tranfa&tione,

ex equo & bono dato aliquo, promiffo vel retento, procedatur. Scaccia L. 2.

C 2. 2um.17.

II.

$.

äz:os daï)ant; tum

Olim etiam Magift atus partibus c

x Juris neceffitate arb

j W

in caufa principali, utiin bonaz fidei &

arbitrariis Judiciis, quiexequo & bono

iW ad

arbitrari de lite poterant , pet ^ 24. [f- pro focio. . 24.

ff. depafiti , 1. fin. ff rem

j

Eee ee 3

pupii

,,/W/, |

.....

774

SCHOEPFF Ze a;bitri: nec.;jäzrii: ,

p

pupilis [aluam fore , 10t. tit. Cod. arburium tutela, Emeticusa Rosbach iz Proceffie

dirim

judic. tit; 6. num. 4. Stuv. Exercit, 8. tb, g6, tum ad articulos incidentes defi-

lois df

niendos , veluti ad probandos fidejuffores, per l. 9. ff. qui fatisd, cog. 1.7. $. g.

nir,

ff. de minoribus 1. fin, a. quibus appellare non licet vel ad quantitatem bonorum

UA

zítimandam, an alicui plus, quàm per Legem Falcidiam licuit, legatum fit,

lit, N

l. 1. $. 6. frcui plusquam per legem Falcid. Brunnemann. ad Z 1. 7 4 ff €$ ad L r..

Stzach,

num.9. Cod. de receptis s. Rittershufius ad Novellas p. 9. cap. 5. nm. 39. Mül-

, rvariaprz

ler ad Sttuvium Exerc, $, zb. 96. lit, a. Ludovicizz Difpuz. deeffettu $ obligatione

| 004

landi$.14, Qui aDoGtoribusarbitri Juris atque judiciales nominantur ; & ,ut

| njgur

veti Judices , publica au&toritate conftituti , ex tenore Juris communis , officio

üf.is,

fuo defungcebantur, |Sedcum hodie Magiftratusipfi hac de re judicent; Hering-

Dono W

de frdeju[Joribus cap, $, num, 36, ptoinde fecuro ficcoque

| pede hos arbitros

jit: Oel

pratereo,

| &dinto

.

Iil.

! Seenif

5

|

Dantur quoque de

Jute Romano alii adhuc. atbitri neceffarii, ex Legis

, tf

publicz difpofitione & neceffitate, a privatis ele&i, fi Judex delegatus ante li-

tthtiam(

tem conteftatam tanquam fufpectus recufatus atque remotus fit, per /. 16, . ffv

itpicos

Cod. de ?4dicis, ut nempe, probata fufpicionis caufa, de ipfo principali Ju-

149 S- C

dicio jure Civili, & Jure Canonico faltem de cauía fufpicionis cognofcant,

m 4

€ap. 1. X. de appellationibus , cap. 39. X. deoffic. €8. potefl. judic. deleg. cap. 11. eo-

tyaim

dens tit, in 6to. velfi quaftio oritur, utrum perfecundas literas, quibus alii de-

, " lmpetia:

leati furit dati, priores tevocatifint, & fi inter fe convenire nequeunt , hzc

; Walüntc

concettatio per arbitros communiter ele&os , finienda eft, cap. 14. X. de Referi-

G5 Conyt

ptis , cap. 11. de off. €9. poteft, deleg.in 6to. D. Bochmer, z» 7ure Ecclefiaffico lib. 1.

; h Cilla

tit. 43« $. 1. E t 29. 9. 22, — Qui arbitri licét eatenus voluntarii dici. poffint,

DON,

quatenus ex voluntate partium eliguntur, magis tamen & revera aibitri Jutis

| U. Test

& neceffarii funt , En'äel im Jure Canonico L 1. tít, 43. n2 y, quia partes ex

1. 1. g

neceffitate & difpofitione Legis publice illoseligunt, & fi in electione conve-

me. Ca;

nire nequeunt, ele&tio penes Przfidem provinciz vel alium Magiftratum eft ;

df ?uïe (

Uti hzc pluribus explicat Excellentiff, D. D. Graíf, i& Collatiopis furis Romans

Quam ob rem , cüm

Vtyenti

eum. Rece[[bus. Iraperii. Partis fecunde ,^ Sell. 1. . 2.

Uc Pü T

prafertim etiam moribus noftris füperior Judex de caufa

füfpicionis cogno-

Tiins j

Ícat, faltem verbo me ad modo-alleg. D. D. Graffii Differz, & Bo

hmcrum

Q

refero : Addatur adhuc Lauterb

d ar

-ach. i» Difp.

de juramenta Perhorre]cen:iæ ;

h

tb. 172..

IV

&tor 7

Huc porro referuntur Arbitri Ic.gal

es

äve ordinationis, quos Auftregas vo-

I:lïe-

fam, qui eapropter neceffaraii ppellantur, quod coram illis vel inviti lm

lat

N

1

| Edon:tä

&æ

-

775

a Á

eumprimis Auftregis comvent, C9 tefhament.

: Dd

ï

w d

Jjati Imperii Cives conveniantur , & ad Juris neceffitatem tra&ti fint, ficque ex

legis difpefitione & necefftate eligantur: Or4. Camer. de 4nuo 1495. S. 25

lh

rubr, 9ie Gburyürften, Gürftenac. €9 de Mdazo 1 y21. tit. 52. €9 de uno 15 5 f*

|

donam

Part, 2. tit, 2. cui [42.. Magnificus D. D. Schw'eder s Zatroduti. ad fus Publ,

m ft

Part, Spec, Se&l. 2. cap. 12. $.4. $ [eqq. Lyncker de gravam. extrajudte. p. 397.

M

illi

Strauch. Differt, 21, 1b. $.. Coccejus ;» Difp. de. Anffregis $. 2. 9 p. 15. Prout

ï

"a

il

Imp. tit, $. nHTA,

varia prejudici

aptoftant adducta a Textore i2 7ure Publ. Stat.

D

* 81, 90, 98. cim [eqq.. D. Hoffmanno is TFaEl, de. modo €$ norma inflituendi &&

us

| profequendi Proce[Jum. Adufiregarum,

per tot.. & in Breviculo Praxis Zmperii duli-

Exemplum in Sereniffima

&i f.13. Quibus przjudiciisaddendum noviffimum

uf

Domo W'ürtembergica, cüm caufa fucceffionis, aSereniff. Domo W ürtetnber-

TU

gica Oels przteníz , ratione W/eiltingen & Prenz, oppofita exceptione fori

declinatoria , ab Inclyto Judicic Imperii Aulico ad Forum Aufttegale remiffa, &

Sereniff. Domus Saxo-Gothana &c. ut Jadex Auftregalis electa, jam vero

lfiil [ l,egi.ï

tranfadtione fopita fit. Uti quoque caufa debiti Antonii de Bartheld perfen-

atts 4 l',

tentiam Camerálem Anno 1720: d, 17. Junii latam ad Confiliarios W'ürtem-

bergicos, fanb«Jooffmeifterunb 9atby

vi Privilegii a MaximilianoIl, Anno

:[[[6.(»1 !

s Pre

(es ia TrAEL, T beoret. Pratl, de Proce[fa

vinipl *

149 j. conceffi , Excell. Dominu

cogno vf

finmi Appellatouum

Tribusuals Du

catus Wuartembergici , C. 1. $, 1. remiffa fuit,

etiam illi accenfentur, quos hodie nonnullz Civitates

, p5*

Hujusmodi Auftregis

u i

Imperiales vel ex privi

legio , vel ex prafcriptione fingulares habent, & paritet

ht

ita (ant comparati ,

ut coram illis, tanquam

primá inftantiá , a&ores etiam inviti

qucunh

eas convenire debeant ,

hincque Juris & neceífarii dicantur: D. D. Graff, zz ai-

p

'

dul

M./o

leg. Collat. I,

Rom. cum Rece[f, Imperüi P. fécunda S. 1, pag. 13. ubiin [pecie p. 14.

25j.€9 16, P

rivilegium Civitati Eslingeníi

Anno 1521. conceffum exhibet.

dla Poiünt»

D. Textor 44 Rec.tenp noviff. Differt. . 1h.75.

Knipfchild 4e Crvitaz. Zmp. h 2,

ylit ]"'is

qa g

cap. 1. utm, 5 5. 63 44- E$ lib $. cap. fin. num. 22,

€$ fégg. & paflim , Blum.

I

Proc. Camer. tit, 27. nutn. 16 . Roding £«1. tit. 44 num.4. C? fegq. D. aLudolf

j I

fs

An vero inter hofce Civitatum Auftregas quedam

r]nfämm u

de ]ure Cam. p4t- 42

/j Wll)tf

conventionales fint ?

Affirmat Lyncker de Gravam.. Extrajud. cap, 5. [ect.u, $.

.ad Blum.tit. 27. num. 188.

Diftinguit

;[fm!

1. pag. 40o. Negat Deckherr s vindic

& ratione modi conftituendi Auftregas

T ag

Titius zz ure Publ, 1. 7.

cap. 3. S. 30.

at

earmm arbitrio relicti convention

alibus fimiles dicit.

Sed cum tot Scriptores

'0/7

hac de materia ex profcffoegerint,

le&orem eo remitto: Add, faltem adhuc

gt

7

. Textor iz Difp, ad Rec. Imp. uvf 2. ib.

.

V.

quia privatis ex flatuti difpo-

MP

Aitbitris neceffariis porro illi annumerantur ,

fiione & neceífitate, vel ex confuetudine , teferente B. D.

D, Harpgrechto

j

j

Confl,

W i

—

":

776

SCHOEPFF de aräitür neceffavits ,

ij

Confil.74. num.22, AuCkore Zetrodutlionts ad Praxin Imperii judwti Se&, 1. cap,

10, $: 3. eligi dcbent, Brunnemann 44 L.1, sum. j« de récept, Harpprecht.

0 m

laud. Confil. 74. num.17.72. 79 & hinc ftatutarii Atbitti nominantur. $tryk,

de zrbitro Fetdali. cap. . num, 13. Uffenbach. de 7udic. imp. edul, pag. 144.

Quando nempe inter agnatos vel confanguineos lites oriuntur, tum.duo vel

"

plures amici eligi debent, qui, cum etiam inviti ad compromiffam recipiea-

9!

dum cogi polfint, Scaccia de 7udicus L 2. C, 2. Quafl. 8..num.625. — Camillus

D

Borellus Olivetanus : Z?a8, decormpromiffis , S. zxg-ï' 4 Queff, 59. 66 [eaq. juxta "

L

Hjum

ordinem Juris procedere & fententiam férre tenentar ; Cujusmodi famofam

Müttém |

?x

Conftitutionem Ferdinandus 1. ex familia Arragonia in Hifpania tulit, in qua

Mi

ordinavit; ut lites inter confanguinegs ufquead quartum gradum confanguini-

, Imumi

tatis velaffinitatis ottz per duos conjun&tos vel amicos communes compone-

| hd

reatür; Quod ftatutum prater alleg. Borellum , qui peculiari füo Tra&t, to-

ET

tum explicavit , pro patte exhibet Ludovici z2 Di/p. de effeciu & obligat, laudi,

$.15.

j

L

t

Simile ftatatum Vincentiz, Florentie, Pavie, Romz , imo in omni-

bus fere Italiz Civitatibus vigere docent Marcus Antonius Blancus zz Zzatt. de

pl

h rb

compromi[is faciendis inter conjunilos ,. Prafatione, Scaccia de fuasc, L. 2. cap, z.

il

lt

Quafl.2, num.27. Hilliger.ad Donellaza . 28. cap. 14. lit. a. & alii quam plu-

hat?

rimi fcriptores.

Parilem Conftitutionem in Gallia obtinere tiadic Schilter

| Mitredo

Exercit 12. S.g.

Cum vero & hac materia ab allegatis Scriptoribus fatis co-

"

-

! ;'200 Az

piofe (it exhaufta, hzc dixifïc lufïïciang,

VI

í

Wott p

Reftant adEixc i)lli aibitri necefïi;rii s

qui fcilicet ex pa&is Familie vel Tefta-

UT

toris Difpofitione nonnullis familiis, "haxime Illuftribus, funt copftituti, &

Auftregz conventionales vel teftamentarii nominantur,

Jam vero ex his pre-

«

miffis , quid fint Arbitri neceffarii in genere dcfinire ita potero ; Sunt itaque Ju-

i

'f.'n,[

dices vel quafi, exlege vel ftatuto, Pa&o familie, teftatoris difpofitione, privi-

I"A

legio vel prefcriptione eum in finem cligendi vel conftituti , ut caufa coram illis

^tl, ad Q^

legitime difceptetur ; eorumque fententià terminetur & finiatur. Notándum

^3. Het

veró anteomnia, capropter, quianeccflarii vocantur,'non omnem conventio-

iBandar

nemexcludi, neque hic neceffiratem abfolutam inrelligi.

Neque. tamen ani-

ii i

mus mihi eft, omnes hactenus enumeratas arbitrorum neceflariorum fpecies

!t ibvete

pettradtandi; Cumin nonnullis ufus ceffet, uti in $. 2. €2 . oftendi, nonnulle

mi!üfimm

veto fpeciesjam plane (int excuffz, quas (i amplius deducerem, actum agete

Mtonp,

viderer - Sed inprzíentiatum Auftregas conventionales & teftamentarios pra-

"Wo Ca))

primis deducere decrevi; Cum materia illa de Auftregis familiarum cateris

f

iij

longe fubtilior fit;. Tefte Hluftr. Dn.a Ludolf 4e 7sre Camer. Comment. Syfle-

dicatut

1 t

eat, p. 425,. Hac de compromiffis cflamentariis veró nonnihil rarior

W Aul

.a Joh.

M

Jeragi n

ttumprimis AMuflregés comvent, C teflament.

777

d

a Joh. Bapt. Pcru[ino in T. de Compromtlfis L, 5. in prefat, & D.D

X

i,

feqq.

. Harpptgch:

hp

t? 1n Confel 24. nuta, 32, CÓ $1. cum

t M

CAP. II.

N

^

1

DE ARBITRIS CONVENTIONALIBUS.

n

W v

SUMMARIA.

m

[

Jeman]fmt i

(uih

[4

5 7. Originem Auflregarum comventunalium exemplis. biffovicts

G. $, IHorum divifioues tradit :

$.9. Offendit quibus. pattrs conflitui queant , €3

g j

qui ejusmodi patla vare poffint :

$. 10. 4dn con[en[us Imperatorts ad illorum covfti-

Lind

$.142. Canfat ,

- tIutionem reqniratur ?

f 1. Monflrat , qui arbitri eligi queant :

hg

^

| de quibis Auflrega conventionales judicare po[[nnt wel son pofuzt , vecenfet: — $. 13.

anlag

Formam €3 differentas Aufiregarum comventtonalium €3 avbitrorusa compromt[[arto-

« (

vum exbibet,

$. 14 dH per arbitros comventos jurzsdicho ordinariorum judicum

o T t*

$. 16. zdn

fefpendatur ?

$1. n haredes etiam taui pa&lo lare teneantur ?

ii i

partes pracife im zduffregas. comventionales comp

vomittere debeant , nec fe folutione

m i

pesa vel praflatione satereffe liberare poffint? — $vi17. Quid faciendum , fi alterutra

u aTM

avs AArbitris comventionalibus uti detreHlet, €Ó eorum. prefcripte forma uon [atrsfa-

* [ à Wpu D

Gat? — S g. adn arbitri cogi queant , & qualem poteflatem ac furisditlionem ba-

lii quim 92

beant? — $.19. " Ancoram arbitris patlitizs veconventio €$ appellatio locum babeat , €$

ati; d

quomedo procedendsm. 4c Jfententia. ferenda. [it, mec mon cui executio cotmpetat ?.

ib f

$. 20. 4dz patium appellazz'anis probibitorium valeat? $. 21. docet COBlfAYIA TA«

djone partium , €9 $. 22. contraria ratioze arbitrorum.

& u

jic vt Ti

Uod igitur attinet Auftregas con

vento$ ,

pa&itios vel coónventionales ;

ocant Stryk z»& Difp. de "trbitro Feudali

conflim[i,

aetoillfübrte 9fuftrüg, uti eos v

C. . 9.12. C8 in Difp. de Foro Aufiregarum S. 6.

Coccejus : Differt, de 4duffregrs

p gt

uafl. 2, NU'ald(chmid s Difp. de S. R. 4. Comitttm Auflregis $. 9. Mauritius s

ajpnt, *

nor. ad Capitulat, Leopoldi p. $32, Breviculum Praxis Imperis udicii 4ulici tit, 20.

j, m

3. z. Hermes fafeicul, furis Publ, C. 1 5. n, 12, ante omnia corum originem in-

Noindm

- daeandam effe duco ; qu antiquiffima cft , & tempora Maximilianilongetran-

TM

Ícendit, ita ut illorum primordia ad tempora loenge vetuítiora referre , eaque

um

ex invetetata Germanorum con(uetudine , przprimis exturbulento ifto & cala-

um

(P(clö

mitofiffimo , quo Germania,

durante poft obitum Friderici II, ejusque filii in-

",

haud dubitem : Id quod ex verbis O-

j, "

tetegno, confli&abatur , ftatu repetere

9mie Gurfürften, Sürften ac. teeldbe

d

dinat, Camer.

de Anno 149 5. $. 2j rubr,

€

4 P

fonverlíd) gevottlfu

brte vedbtlicbe 9tustrág ge

geneinanber baben, ber follen fíe

il

qu

gcgeneínanbet geb

taucdb

en, patet, quippe quz fatis pro-

ficb, faut berfefbery

dem ex Conftitutione aut Ordinatione

ill i

»

"

entionales non qui

banc

id

bgnrt , Adfttegas conv

Fff ff

Jïqi

p

3

$

ass

p

778

$CHOE PEF de arbitri neceffarsis,

liàancin rem expreff? promulgata, fed faltem ex quadam Imþvezii tolefäniiä &

: um i |

A. Ut

obfervantia jam ante. illam fanctionem obtiauiffe.

Quod fi enim ante iftam-

Maximiliani Conftitutionem nulli adhuc Auflrregz conventionales extitiffent ,

iqro dilj

vel inufufüiffent, non omnino peculiarem & Electorum ac Principam Au-

k Ginerb

flregarum cónfirmatoriam difpofitionem fubjicere opus fuiffet, "Textor /» Dif-

.p:'um coní

fevt. ad Receffum Imp nowiff. 3. 1b.2.. $ in ure Publ. Sratuum Imperàü tit. , n. 77.

je, Frat

Wt, 2d,

Coccejus ;2 Difp. de zduflreats Q.1. Da, D. Schweder zzlutrod, ad us Publ. P,

fpec. Se&d, 1. C.17. n. 6, €6 i fa. Difp. furis Publ. deforo IMluffrsum Imperio R,G,

hqm ordi

unmediate [ubjetlorum $. 10. D.D. Grafs ze Difp. laudata $.. 2. Stryk z Difp. de

Rut, cqi.

Foris Germania frsgularibus C.4, Limnzus 7ure Publ, L. 9. C, $. $. 11. Mluftris

wiorheb

Dnus à Lyncker de

e

g

ravamine extrajudiciah C . g. S. 1. z. 10. p.297.. Jaftus Si-

itidem.

nolt cognom. Schüz zz Colleg. Publ. de-Statu. Rei Romana Fol. 2. Difp. ?. de 4n-

lim, d. 1

Jiregis tb. ,. Joh.Philipp. Datt ia Folumine Rertum Germanicarum. novo de Pace

L a

Imperii Publica L. 1. C. 27. n 57. tsque ad finema ubi namz. $9. €$ 0. ad bella &

Eþïfcopus |

diffidationes evitandas , v. Grotium de jure Belli € Paczs L. 2. C. 23. $. $. hos

f difcepr

Auftregas ab initio introdu&tos fuiffe demonftrat. / Ecquod hac fententia veri-

(it La

tati hiftorice monumentisque publicis conveniat, fequentia exempla , quz huc

Afgmcinen

referre ueceffarium cenfui , ulterius demonftrabunt.

I. Ec antiquiffimum de

Moero]].

Anno 1244. exhibet Lünig zz fprezegio feculari oej &eutfden Sicid)geutrolbiv8

Pdragg R

P, 1. 1.90bfat AN.2. fól. 20. ubi feedus defenfivum. inter Dominum de Stein-

P.

las Civj

vord & Horftmar percuffüm ; In quo , ut, diffenfionibus invicem fübortis, a

iko &u

titur,

1

qualibet patte duo milites eligarzur, qui rem ad füum placitum penitus deci-

dant, conventum eft.

II, Memorabile documentom profett Au&tor Difpua-

Honis 4duuo 1721. ddrgentorati de conventibus. Civitatm Imperiaz/z*umx*bahtæs in

tinis(cilic

qua appendicis loco fubjunxit tabulas foederis a Mogun:ia, W/ormatia & Op-

"opetilibe

penheimio Civitatibus Anno 12 f4. percuffi, ubidice Civitates inter fe con-

V Cirite

venére, ut quzftiones jam füb ortz vel in pofterum füboritarz. per duodecim

qualibe; b

Viros Confules fide dignos & jutatos, quotum a quálibet Civitate quatuor eli-

f& Co9rc

gantur, compofitione amicabili vel Juftitià terminarentur ; Quod fi caufam ita

2084

difcindere nequiveripnt, quicunque quatuor ex przdictis juraverint, füam civi-

1305

Á

tatemad id, quod ei imponatur, non teneri, ca civitas füper eo penitus ab-

Vil

iT

folvatur.

II, Exemplumtefert Jacob Wetrnher Kyllinger zz Zra&, de Ganer-

anctum :

biis Caffrarum p. 216, ubilitere conventionales five QSutgfticben Illuftris cu-

cüïsflliadi

jusdam familize de caftro Ganerbico inite Anno 13723, extant, in quarum $. 9.

pater, eoque mortuo fex ibidem nominati arbitri ad dirimendas lites conftituti

H ïügey

'ütii

funt: Quales Auftrege $5urgzunb GanGrben 9lugtrág vocantur, Datt L. 1*

T D

C.27 n5. IV. Illuftre pa&um de Anno 1582. inter ArchiEpifcopum Mo-

r I.Cf-

" E "

guntinum Adolphum & Ganetbios W'attenbergenfes legi meretur apud

chium

-

h

m

$-

AE )

eumprimis duffregis comvent. &3 teffament.

"s

ts

P ol

chium in fcines SReicbseSitterliuen 9lb

tio

1*.»9

berfommen unb. Srepbeitas3es

odetni

? arcin

ricbte jocpten Grunofa& in D. Burgermeiftei Bibliotbeca Equeffris P. 1. p. 491.

3

inquo difpofirum, ut alii Epifcopatüs Va

fal

li controverfias inter Epifcopum

entiilent,

tpun At

& Ganetbios W'attenbergeufes ortas intra dnos menfes di(cernant, . V. Exem-

plum confocderationis inter Vilhelmum & Balthafarum Landgravios Thuria-

n af

MP

gig, Fratres, Ánno 1387 initz tradit Léxsg 2Rvicd)de Mdrebiv. Part. fpec. Conti-

nuat. 2da , Ott Aten 2Ibtbeifung aubern 9lbfa, A. 78. S. (tünbe aud) foh z95.

?WHH.P&

Wffm R. Gn

inqua ordinatum , ut liubus ortisab A&ore ex Rei Confiliariis fuperarbiter eli-

at

gatur , cai aqualibet patte adhucunus Con(liarius adjungatur, & hi tres litem

quatuor hebdomadibus. dirimant.

VI. Gonventionis ejusmodi exemplum pro-

j, Mul

M

fett idem. Lünig 9Reld)s 2 4rebivà. fpicil. fecul, 1.ften Sbcil8. 3.ten. VIbfag8

Num. 16. fel. 62.. Cpedtfelbifder Q3urgfriepen gwoifiben Graff £inbatten $u

J p.;.cïc hi

jilltt

Gaftell uno Cdend Griebericben gu &impurg 4v r«« aumpjctibf, ia qua

Épifcopus He:bipoliranus ejusque Confiliarii , ad controverfias intca duos.men-

ibit.

VII. Documentum producit Joh.

p 5' ] hols

es difceprandas, atrbitri conftituti fünr.

Chrift. Lehmann zz Chronieis Spirenfibus L. 7. C 93. p 831.

Pa&i Mogunting,

( o

] quuz K

Argeatinenlis, W/ormatienfis & Spirenfis Civitatam Anno 1438 regnante

Albetto l1. initi , confet, Schilter /z/fit, Juris Publ. L. 2. 7.$.2. Obrecht zs

uifimum d

Prodromo Rerum Alfaticarum Cap.12. p. 293. in quo conventum, ut lites intet

í T

di&tas Civitates füboriturz per quinque Senatores, quorum duo ab A&ore, duo

"Ti

aReo & unus a reliquis Civitatibus conftituantur, coguo(ícerentur, & judica-

rentutr,

VIIL. Exemplum exhibet didus Lunig ín feineg OiekDgerebivs

epiti

« (

Part, fpec. Cont. 2. 4te Vibt. 1ften. 9Ubfat Iro. 19. fol, 19 feqq. Confa:dera-

]&Oï Dl/f ul

tionis fcilicet Ludovici Ele&orís & Comitis Palarini cum nonaullis Civitatibus

mlM

jj

Imperialibus de Anno 1443.

inqua difpofitum eft , ut, litibus inter Ludovicam

mll Y OP

& Civitates ortis, hz ex (uis jucatis Conáli

atiis fuperarbitrum eligetent, cui a

il

of

qualibet patte d

uo vel tres adhucarbitri adjungerentar , qui quinque vel (sptem

, o

rem cognoícant, neque prius,

quàm tota controveríia compofita fit , diíce-

.a

Cozt. z. atet 2lbtbeif.

dan. ÓX. Documentum pariter profert Lünig :z P. $p

m

aten 9lbfats Aro. 26. fo/. 2

-

26, Faderis fraterni inter Ele&orem Fridericum &

/t'mm (ii

z de Anno 1448. $. totirbéen aber, qui invicem con-

u i

"NYilhelmum Duces Saxont

venerunt, ut A&orex Confi

liariis Rei faperarbitrum , cuia quolibet duo adhuc

P

d rem amicabiliter vel judicialiter, binnen orepen

íri d

Confiliatiiadjungerentur, a

X. Illuftre exemplum Auftregatum con-

14. G'agen, decidendam eligeret.

umsgl

ventionalium proüat ex Tabulis Suevici Fce

deris de Anno 1488. quz extant

,l

ul

apud Datti

um z ditlo Polum. Rerum German. L, 2, C. $. in quibus Socii confti-

D&t[l* j

tuerunt , ut ab À

&ore ex Civitatum Praefe&is communis arbiter eligeretur , co»

M

Confiliariis, lites difceptarentur &

Qu r

2,

finiren-

j

tam wqluo & adjun&tisadhuca qualibc;: parfe

qin

— d

780

S$HOEPFE de arbitri nece[[avits ,

n

Ducem C

fipirentur: Ertales Auftregzin fpecie nominantur SBunbg/2lustrág a Sch;iipe:w

72 d. T. 7. $. 3. Pluraadhucante Maximilianum I. ejusque Conftitutionem Ju-

D2347

dicii Cameralis, maxime veró in caufis particularibus inita compromiffa refert

Mok i

Dechkherr i2 /ndic, ad Blum, T. 27. n.8. €9 [egg. C. Letch, gvoeptem Gub

duntut i

fa6 i» alleg. Biblotheca Equefhris P. 1. pag. 276. €9 50$. Schilter Exercit, 17.$.4.

üferven

€? ;. Lünig $X eit)8zutrebiv P. Spec. Continzat.1. fol, g. €8 Comt. 2da Ate 9[btheio

Waldíc

[ung 1(ten9Ib(a& A.26. foL 4r. €8 fegg. Datt. de Pace publica L 1. C. 27. nu05.

| mt; U

€$ feqq, ad ques me; ob brevitatis ftudium, refero,

N

.| lL Dii

.

VIII.

| tndasi

Diftin&io tamen etiam intercedit inter hos Auftregas conventionales , qui

[7 pto

B.

nihilaliud funt, quám Judices velquaficonventione eumin finem eligendi vel

conftituti, utcaufa coramillis difceptetur & illorum fententia finiatur. Sunt

!ii Ordn

enim varii genetis, & diftinguuntur l. in illos, qui inter diverías familias ad li-

ET

tesinter easdem ortas fopiendas conftitauntur, & nomivantur eapropter in fpe-

|. Auurin

|

Guntrbig

cie conventionales, bebíngte 9lugtrüg: Tales funt inter Reges Bohemiz &

MarchionesBrandenburgicos, nec noninter hos & Duces Pomeraniz, ut lites

|

|

Pa N

intet ipfos natz coram Confiliariis utrinque ad id deputaris ventilentur & deter-

, um jarg

. htisobf.

minentur? Schubhard de /4uffregis C, $. 2. 3. € .. Sryk i2 Difp. de Foro 4n-

Éireg. . 20, €9 in Difp. de Arbitro Feud, . 5. 3. 28.. Schradet de Fendis P. 10. $ttd.

; libet.

4. 5 j2.[eq9. &inter Reges Bohemiz Domumque Saxonicam confederatio h-

| €2.Nj,

teditaria de Anno 1571. $. unD auff Daf folebe; Lünig. SReid)szadrobiv. Con-

| i jorar

zin.2. Aten 9Ibtbeilung, 2ten 9lbfatte8 zz Supplementis INro. 127. f9l. 774 Limn.

| lifeg;

L. g. cap.15. n. 9. Schubhard de Aduffregis cap. $. s. 2, Talesquoque Auftregzin

, Wt Qu

fraternis unionibus Electoralibus de Anno 1521. & feqq. quz legi poffunt

| ag

apud Goldaftum pon SXeicbs.doünbeln P. £. 7 2. p. zi7. Lünigium $Xeid)s?

; Qumfa

dtehiv P. Sp. fol. 21$.219.227.228. 242. & Müllerum ím 9Xeicos/G'aggT/ea-

| P' Sþl: L

zro T. 1. etfte Cyorftellung eap. 24. p. 222. 299. conftituti & in Capitulationi-

"Ibf

bus Matthiz & feqq. ufque ad modernum Art. 1. confirmati fünt, — In fpecie

Tiio ]

in $. 3. fpecialesantea conventi approbati, & in fqq. S. 4. & $.. porro ordina-

; Nitdiato,

tum, ut controverfiz inter illosorte coram reliquis Collegii Ele&oralis Mem-

Yeba It

bris ventilentur, & amicabiliter vel per viam Juris, adhibitis Confiliariis, per

Wt o

unanimia Electorum vota, decidantur,

Late Dn. Guilielm, W'ildvogel i»

' itiOneQ

Difp. deUnione Eletora, ton oer Ghut/Gürften-CQereín. $. 14. 17. 24. €9 28.

It Im

Lentius i2 Dijp. de privilegiatzs immediatorum S. R. 1. Procerum inflantis, vulgo

V at

bie Qluäträg, qua extat in Difputationibus Bafileenfibus Pol, 3. C, 2- $; Etin

illos, qui in una familia ocdinatifunt, adlites in eadem ortas determinandas,

lm qà

MT

& communiter Ctammz9fustrág audiunt: Quales Auftregz conftituti fünt in

LT

gnauim

Familia Ducum Saxonie inter Electorem Saxonicum ]oh:;mnem & À

Ducem

--

&3

W

du ncntz

cumprimis Auffregrs conmvent. & teflament,.

j

Dilce'm Georgium de Anno 1531. $. unb nad)bem Lünig Oeitbseztrebiv P,

tiut

ffec. Cont. 2de 4ten 2lbtb. 2ten 9lbíaG ANro. 47, fol, 260, Limn, C. &, L, y.7.6,

d

Suyk i» Dsfp. de Foro ZAuflreg, f.7.. NV ald(chmid z alleg, Dzfp. $.9. — li. Divi-

ia

1

duntut in perperuos , qui pacto conftituuntur, ut perpetuó durent ac in familia

Wtl M

ebferventur, & nominantur Auftregz. hareditarii , Crb/9lustrág , Stryk &

n

NV/aldfchmid /oczs allegatzs, & temporales , qui faltem ad certum tempus due

rant ;; Uffenbach de 7sdic, Imp, 448 fol. 144, Sinolt cognom, Schüz /oco alleg,

GN

Ill Difpefcuntur Aufttegz conventionalesincertos, qui pa&to ad caufas diri-

mendas in anteceílum conftituti, & incettos vel arbitrarios, qui emergente li-

te, pro lubitu vel juxta modum prafcriptum, eligendi (unt; Titius i» fure

d

Pull, L,7. 6.3. $. 29« Conferantür Quitinus Cubach i2 Difurfu de Comnifa-

d

du o

riis. Ordimationis vel 7ndicibus Auflregarum , qui extat in. Arumai Difcurfuum

Eml d

"cadem. Volum. 410 Difiur, 26.. & SinoltSchüz ze didl. Difput. tbef. 3,. YV. divi-

"

dunturin juratos & injuratos: Priorum fpeciem exhibet Kyllinger in Z*. de

nf

; Doltriz

Ganerbits Caffr. ex literis illis comventzonts de 44nno 1373.€9 1534. fol. 212, C9 217

:aniæ u lilü

Pariter iNobiles de Riedefel ranfaCtionem invicem Anno 15 86. d. 9. Aug. ini-

tam juramento conficmarunt, prout ex Adtis inclytz Facultati Anno 1723. ob-

Atut &dtltl' *

latis obfervatum,

Everhardus Junior etiam exemplum juratorum Auftregarum

non,

ji hd

exhibet vol, 2, Cozf. 16. 2 1. Joh. Baptifta z& 7*a£l. de Compromisfis l. 5« cap, 1,

€3 2. lib. 3. cap 6. D. D Harpptecht, Cosf. 74. v.77. Schilter. Exerc. 42. $. 11.

zdet

qui jurata compromiffa eo magis fervanda elle dicunt, — V. Diftinguuntur in

Andin U*

l. 7 74' Limknl

Aufltegas conventionales, qni fpecialiffime a S. Carfarea Majeftate confirmati

funt; Quorum exemplum extat in Domo Saxonica , cujus Auftregas conventos

ht

pl

a Carolo V. confirmatos effe refert Limn. / . cap. ( y. & 4. Patiter quoque Pa-

hg

Qum familiz L, B. ab Oxw , quod exhibet Lünig, ín feine& Sieicb82 4rebivg

i

P. Spec. contin., 3. 90 Der Grenen. Seicbs zSXitterfchafft 2tev (Sortfesung 7be

;ium

LA

"

J

ï;ïüg

4

Pibtheil. et

f O9ibfaf Nro. 222. fol. 257. ab Imperatore Jofepho d. 21:. Junii

:

*:ulauoq

Ànno1709. confirmatum eft; Et in illosAuftregas,

qui generaliter quoad im -

E (pmc

mediatos Imperii Cives approbati funt in Ord. Cam. de 4fzzo 14.59. $. 25. quae

etuntur in Ord. Cam. de 4nuo 155 5. P. 2. 7: 2, & przcedente $. allegata

vetba rep

J

fünt, Concept Gammergericbte/Drb

nung P. 2. 7: 2. S. Jtem , & in Capitu-

iflläfiiä PCI

latione Caroli Vlti z4r^. ;8. hzc verba habentur; & onbern einen jcben bep

T

qt

feítet Immedietát,

Privilegiis denon appellando & evocando, fotoobl in. Ci-

,7&

Ele&ionis fori, item Jure Auftcegarum tam lega-

L

j

vil- a[8 Criminal &»adben,

1]

lium quàm conventionalium ve

1familiarum bep ber erften Inftantz unb beren

fl

orbentlicen unmittebabren Snicbtern. bleiben faffen. — Stty&. i Dafp. de Foro

j

"uflreg. $. 6.

Coccejus s Diff. de Zuffregis $. 6.

Id quod etiam in multis aliis

j

afir-

lmpexij Feccm

busceipío fa&tum cft, dum omnes Auftrega indiftinaé co

F

mati

mem

j

"

ia

s

SCHOEPFF de ;zrbz"tri: necejä.zïifs ;

m:;i funt; Rec.Imp. de 44220 1 57o, $. $;. Receff. Depu—ta.t'de A:maiäoo.g. 2-;

taaam

feg4. Rec.Imp, noviff. de 24z5o 1654. $. 16$, Inftrumentum Pacis Cafarco-

ts &

Suevicum 24r7, s. $. 6. -GammterzVifirations. Rece(.. de 44zs0 1712. $ 9. Ca-

q: u

pitul. Leopoldi 24rz ;?. &2 22. Jofephi 2477. 77. C? 27. Ordinatio Judicii Im-

im teffan

perii Aulici FerdinandillL P. z. 7:2. $.7. de 4n»o 1654. . Nec non in illos,

:|

hquaEre

qui in Legibus publicis Imperii Germanicis plane non approbati (unt, uti fi a

! Blioseyon

mediatis tales Auftregz conftituuntor, — Confer. Ahaíverus Fritfchius z 444djz,

1777

ad Spec, Speidelii voc. GyefcbledhtezStegiftet , qui ftatutum confenfü omnium

! ia C

Nobilium de B. conditum & ab Electore Saxoniz confirmatum affert, quod

j Donum $

caufz & lites inter ipíos de rebus pecuniatiis quibuscunque coram Senioribus

; Matii, $

familiz tractari & vel per amicabilem compofirionem , vel judicialem fententi-

khibharc

am mediante ordinario proceffü finiri debeant , remota appellarione, füb poena,

1f

6

5

f(

joo.fl Hincimmediatorum Auftrege obconfirmationem Cefaream validio-

dem paüa

res privatorüm audiunt, Suyk zz Dsfp. de Mrbitro Feud, C, 1. 5,23.. &, ratione

ittis nibi

confirmationis , non inconcinnelegales nominantur, non tamen eo feníu, quo

fl 7;4[], p/

Auftregz ordinationis legales vocantur; Cum hi a conventionalibus prefere

ionibs:

u

tim eo differant , quod ab ipía Lege & Ordinatione Impetii introducti & ipfam,

dlqta tran

conftitutionem fundatricem habeant, conventionales vero immediatorum per

ODleatio

pacta familiz fint conftituti, & faltem a Lege publica confirmati, adeoque.

Q his

ornnem fuam formam & normam a convenientibus acceperint; Uti quoque

] fs

Legales Auflregz upiverfales funt, & tantum immediatis competunr, conyen-

UR

tionales vero particulares dicuntur a D, D. Graflio SeZ. 1. pag. 71. ac etiam medi-

tlintran

atis competunt ; Q:o feníu Sinolt. Schütz 7 4. Differr. zb, ?. conventionales

Unus, dü

nonlegales nominat, quamvis tamen re&e addat, quod Legalium nomine

nominav«

etiam non legales, propter hanc confirmationem , veniant, Schiltet. Exerc, 1.

l autem

tb, . . Neque hac diftin&io dextre accepta aliquid incommodi patitur; Quoad

terminormm tamen legalitatem re&iorem illam videri dicit idem Sinolt Schütz.

dpati le

Vjttque

in jure Publico L. 2, 1. 44 Pofit. 2. p. 525, quadifpefcuntur , quod fint yel im-

p Uquiritur

periales (qui illi ipfi, qui aliàs Legales) & particulares, qui aliás non legales,

gemeine fonberbabre 9fuBtrág.

d

L]

j

| i 4tlityj

X,

Hi-ärbitri vel Auffr&gæ conven

tionales partium confenfa

| eliguntuf;& (nia-l

Onamm :

upeti()[ihg

xime ex conventione dependent Sttyk. z Difp, de J4rbitro Feud. , &t. 21. €$ n

vienfis Pat

Difp. de Foro A::/lr.'n 6. Acconftituuntur vel . in 'pactis familie & gencilitiis ,.

quale Exemplum nobis exhibet Nicolaus Betfius ;5 77482 de ffatutis, pallis. €$

MO

| "ttirs

con[netud. famil. illuftr. Ed gobil. p. 554« ex pa&o familiz in. difpofitione paterna

fandato; In quo difpofitum , ut ex Nobilitate g. cx Jarís Peritis 5. & ex Civi-.

| Dütany

| llïeraniæ à

tatibus illius [azïui!ig4..idonci viri per fortem ab utraque parte eligeren

tür , qui,

tentáta

—

eimprimis Auflreou mnwnþ ö teflament.

N 7&8/3

JUOTR

tentata omicabili compofitione, litem fententia (ua finirent: Vel in pactis fuc-

NT

cefforiis & diviforiis , aut Ordivationibus familiarum , GeftbledbtezOrbnut

nj s

Qen : Uti Maaritius Majoratus ordinationem inter Comites quosdam conftitu-

) dl

tàm teffamentoque paterno praceptam Coz//l. Tubiag, 1. p. 532. 9 feqq. wadit,

n l,

in qua Executores ultimz difpofitionis arbitri ac. Judices controverfiarum inter

i ia

filios exortarum conftituti leguntur. Schilter Ex. 1 2. $. 79. Suyk z» Difp. de r-

ht 4

litro Fettd, C. $, 2. 1:.. Vlufttis Dnus a Ludolff Z. Comzzent. p. 37. 9 7 0. Roding.

POT

]s

in Pand. Capmi, Le1, T. 4, 9.43. €9 44. — Vel in pa&is confraternitatis , uti inter

n d

Domum Saxonicam, Drandenburgicam & Hafliacam de Anno 1614. d. 29.

qm n

Martii, $. tvtirbe aber einige Jellung, Limnzus Z. 4. juris Publ. cap. $. n 25,

n t

Schubhardas cap. ?. 7. ?. Sed vid. Lünig $veitbgztrebzvs P.5p, Cont. 2da. Atl

p o

9Ibtb. 2ten9lbfaG A. 7$2. f9. 752. & Limn, 7

jD. d. d cap, P. UR ubi qui-

hibent, fed de ar-

r v

dem pacta confraternitatis de Anno 1457. & Anno 1614. ex

j Ó t

bitris nihiliniislegitur. — Vel etiam in pactis Ganerbiatus , quales Kyllinger

at

in TraGL. de Ganerbits Caftr, Form. 2. €4 4. in fine fubje&tos habet.

Velin transa:

yubagti

Gionibus: Cujusmodi Auftregas Comites Mansfcldeníes Anno 1 f 20. in jurata

vodháici

áliqua tranfa&ione invicem conftituerunt, ita nempe; ut quzlibet pars duos

medirat

,;i

Confiliatios, qui in cafum difcordiz faperarbitrum eligerent, ordinaret, &

li

M

!

a,

Coram his cauía ventilaretur & terminaretur, Lünig. Sieitd)8trebivs 2« Cont.

(

l

|

i

u

gtoepte Gortfe&ung 6ten 9Ibtb. 12ten9Ibfag A. $ . S. unb fo abet o2 24, Mo-

Y Ü

!

petunt, d Cï'

- deftinus Piftor. P. 244 seft. Jlufü. Q. 69. . Similesaibitros Nobiles de Riede-

j

fel inttanfa&ione de Anao 1586. d. 9. Aug, conftiruerunt, ita ut litibus ortis

n

unus, duo vel tres ad füinmum agnati , . quos & A&or & Reus pari numero de-

a

nominaverint ,eligantur, qui fecnndum acta & actitata fententiam ferant:'Quody

ln 9?

"

fi autem in hacconvenire nequeant, fupremum aliquem arbitrum partes vel

lt

!

P

agnatilegant, autacta ad Facultatem aliquam Juridicam impatrialem -mittant ,

j al

r

Qs

N

j

hujasque fententia ftenr,

Di&z vero conventiones ut valeant, ante omnia.

M

d I

f

requiritur, ut perfona pacifcentes, neque natura impediantur , neque Legibus

j

prohibeantar, fed valide ejufmodi pacta inire queant , . Lautetbach 7746 Syzopt.

['nonf

i

de AArbitris Comprot. n. 10.

Nihil tamen impedit inzqualitas dignitatis vel pete

fonatum : Poffünt enim tam füpcriores cum inferioribus, quam inferiores cum

fupetioribus contrahere: Ui inter

Regem Bohemiz & incolas Ducatus Glogo-

untut

m

'8

vienfis Pares Curiz di&i Ducatus judicaffe ,

& Senatum Strale(undenfem in cau-,

'[ ?1.2/

fis controverfis inter Duces Pomeraniz & Cives Stralefandenfes cqgnofccre&

qulh

gC

tefetunt Schubhatd C. $, 2. 7« Schrader 4e Feudis P.10.. Set, 1. a. f»?-qu. &

TM

l ,

Aufttegarum fpecialium in Ducaru Po-

Cothmann Ps/gm. 1. Refp. 33, ". 62*

.f

itio

meraniz ordinum confenfu receptorum mentione

m facit, fecundum quos non

(

ut,

TU

qüb

lkc;.Ducem. in jus alib vocare, nifi prius coram PrOViHCiälibu's conveniat

Ác.

gCIC

(

-

—

n

il

784.

$CHOE

P

FE de arbitvi ne&ejärii:; :

Ac licetdi&z Ordinationes Cámerales , Receffas Imperii, Inftrumentum Pacis &

lrrer; (

Capitulationes Cefarez faltem de immediatis Imperii Civibus loquantut, Tex-

iil C

tor £v Diff. ad. Rec, Imp. 3. th. 11. 8 in d. P. P, Stat, Imp. T. s. n. 85. Stryk iv Dip.

IU

de 4drbitro Feud, c. 1, ", 19, ia nempe, ut in familiis illuftribus jura tetritoria-

fbebiBt

lia & regalia habentibus hujusmodi Aufttegz (ine dubio obtineant, ftatuente

titot Schi

Modeftino Piftore P.2. Q 7o. B. Dn. D. Harpprecht Corf. 24. 4 25.. Nihil

] nze extra

tamen obflare video , quo minus idem de mediatis & familiis non illaftribus,

elem ve

quoad validitatem pa&ti , dicam , docente Rodin

gio Pazd. Cam. L. :,7; 4.n 44«

] 2

& Sutyk de Foro Auffr, n. 6,.— Quod enim neceffitas com

promittendi etiam pet.

! Aliffifgas

actum quorumcanque privatorum induci poffit, adeo ut,

fi quis fpeciali pa«

Qu ,

&oad hoc fe obligavetit,

quod fuper controveríía, vel jam fuborta, vel de-

| monfir

mum füboritura, ipfe cum adverfario in arbittos compromittere & ipforum fen-

lsin junic

tentiz acquiefcere velit, tale pa&um omnino valeat , tradunt Marcus Antonius

ltineg. eí

Petegrinus 4e fidezc. Zdrt. 11. 9. 112.

Utceolus derrazfatt. Quafh, 63. Lentius x

ltàit di&

Differt. laudata c. 2. tb. 3. B. Dn. D. Harpprecht Cozf. 74« 7s. 23 [eqq.. Licet

Videqtur,

enim compromiffüm generale de omnibus litibus a pattibus valide incatur, &

-

Weg,

plenum dicatut , ad futuras lites tamen non extenditur, L. 27. $. 6, L.46, ff de

: Mnonlari

veceptis , qui arbitr.. Joh, Voétius ad T iz. ff. de Receptis v 18. nifi expreífe fütura

T Xüyeder

quoque includantur earumque mentio fiat, Stryk 44. Scbazz: Corperid, Tit. de

'200 t?l]f

Keceptis ad verba, uon comprebendautur, Bachov.ad. L. 4£, ff. de veceptis fol. 1289,

Totor ?.

€ 12go. Joh. Baptifta L. 2. c, 25. 4 5. c. 1. €8 . 10,

] d R

nobiles obtinet , notante Schubhardo C. $.

Frequentior tamgn ufus apud

| 7. L,

nUHlbl in [

X

Fl'a[iter ali

Movent hinc Db&ores hanc ql;æ&

iox;em: Utrum confenfus Imperatoris

lhttet * (

ad Auftregarum conventionalium immediatorum conftitutionem neceffarius (it ?

ti() ]Udä(

Quam Textor z2 Differt. ad Receff. Imp. novif, 5.

thb. 19 fega, verofimiliter affir-

T»en obf

mat, ob Textum Ord, Cam. P.2, 7: 2,

qui expreffe difponit, ut Proceres Impe-

| fe. harisa

ri, qui Auftregas conventionales non habent, fcilicet jam tünc, coram Au-

Ing Paj

difzæ Di ;

ftregis Legalibus five ordinationis ibideim prefcriptis, in prima inftantia, forum

fuam fortiantur , ac eapropter citra frandem Legis & approbationem Impera-

immfdiaz

toris non permiffum fit , declinatis Legis Judicibus , primam inftantiam ad alios

Vtto de fa

Auftregas conventionales nullibi confirmatos deferte , atg. L. 29. € 3o, de Legi-

(Ee ere: C

&us, cüm privatorum copfenfus non tribuat Jurisdi&ionem per L. z. Ced. de 7

(Wenrian

risdi&, Licét quoque Textusille O:d, Cam,

pergit Textor , tempotibus anti-

Íhc Qo

quis per Confuetudinem & ob(ervantiam Im p

erii mutatus videri poffet, iftam

B'T

tamen judicii conftituendi rationem pactitia o

bfervantia roboratam non in con-

E D

fequentiam trahendam effe, qua(i nimirum cuivis immediato ad detrimentum

Wetiori

Jurisdi&ionis Imperii absque Cæfarea confirmatione novos Aufttegas inducere

] "G

]

.li.ccircr.lä

74

n

——

-

F

cumprimis Au]iregb c"onwm.r & :e/iamäm.

78j

Ms

RA

novifi. $.216 in fine , repetitüsid

lifc&te: ; Cum przfertim etiam Receffus Imp.

n T

Capitul. Caroli VI, 242. 14 expreffe difponat ;

"nb mít Conceffion Der Privi-

vtj

legier erfter Inftanf ober fonberbabren O9tustrágen, au(f oiejenige, toeld)e bíez

jiuri

ftlbe big Dabero nicbt gefabt ober gebracbt, fürterá an uns balten. Idem fen-

&t at

tiunt Schilter z2 f/, 7. Publ. 1. 1. L. 4. T. 7. $. fiz. Dnusa Lyucket de grava-

.2 NÀ

minae extraj. Setl. 1. C. g. $. 20.

Ad hectamen argumenta regeri poffet; quod

n Tl

eadem verba , quz in Ord. Cam. de Anno 1495. extent; inilla de Anno 155 $.

TT

(

P. z. T. z, repetita fint, & hinc, admiffa illainterpretatione, (cqueretur , nullos

od at

Avftiegas Conventionales valere, nifi quiante Annum 149 5. pet pa&a familiz

conüitari, velpofteaexpreffa Ca(area confirmatione approbati fint; Cüm ta-

^

g

a

OLIS

men Auftregarum conventionalium confirmationes t:

m generales quàm fpecia-

edente $. 8. allegatis legantur, quz ftu-

uml

lesin junioribus Imperii Legibus prac

Mrerunnd -

-

canez eílent , fi faltem de Aufttegis Anno 1495.

confirmatis intelligerentur ,

XKatut

di&us Textu: Ord. Cam, magis detempore judicii inchoandi accipiendus

j i urna

videatar, fiquis fcilicet eo tempore conventionsles Auftregas rion conítitutos

.a li

habear, Recefsüs veró noviffimi $. 276. non nifi de novis prime inftantiz &

um *

fingul

auium Auftregarum privilegiis non facile concedendis loquitar. Dn. D.

í «J'Luff-äo 'æ

de foro Alluflrium Imperío. R. G. immediate fubjectorum

»'[iexpfcfïä f(ulllf;

Schweder i2 alleg. Difp.

th. 0. 12 fiíne.

Et hoc ipfo

Auftrege quidem certo modo reítricii & odiofi,

( d -

2. 193. minime vero pror(us füblati, fed potius in

Textor ? P. Stat. Imp. T« 5.

vapi f

ejusdem R, Imp. novifs

560j

€3 ,06. in genere confirmati füunt; Ut adeo cum

nullibiin conventiona!

ibus Aufttegis Cefarea confirmatio requiratür , nec fpe-

mmeuu(l!ü?* , !

cialiteraliquid de convent

ionalibus ftatutum vel reftri&io facta fit, Regula hic

debemus. Licet etiam conftitu-

inttet . Quod Lex non cantat, nec nos cantare

af

tio ]udäcis jaris pu

blici, cui privatus derogare nequit , effe videatur , nihil ta-

ficatiin atbitrio partium pofitum eft, de controverfiis inrer

m

men obftat, quin,

of

fe natisabsque judicii ftzepit

u tranfigere, eciam certi judices eligi queapt , Roe

2 44. Quapropter ipfe Textor diffentieans zz tb.21,

o

ding Pazd. Cam. Loro4.2 4

tUt (O00

ditla Difert. diffiteti nequ

it con

fitutionem Auflregarum- conventionalium ab

firmatione factam non prorfus inyalidam effe, i

]HM Ql

"n

immediatis absque Cefarea con

/

vero de facto hoc contingeret, aibitrorum

privatorum conditionem non ex-

i j

cum immediatis eadem , qu privatis, poreftas

tribuenda fit.

Quam

forii ht

cedere,

m

(ententíam ha&tenus dédu&tam defendit

Stryk i2 Difp. de Foro AAuffreg, u. 6. €8 .

wg.ü )

[L IQMII!

& hinc confirmationem Caroli V. Pacti familie Ducum Saxoniz de Anno 15 $ 4.

du

potius ex abundante quàm neceffitat

efactam effe exiftimat ;; Uti quoque Lenrius

u

miliis,

fine jurisdi&tione qua funt, absque confenfu

[

ind, Differt. tb. 3. pa&taa Fa

j

par

da judicat ,

W'aldíchmid ie Diff. de S. R. 1. Comitum Auffregis

.

n

fuperioris inita vali

s & familiz pa&ta fuper allodiis ab imme-

u

g

- thg. Qum &integra confraternitati

us

d

. Ggg 88

diatis

i

E 4 **;j

SCHOEPFF d ;;Bitri: necejkfrizï: ;

786

|

diatis Impetii Civibus inita Cafarea confirmatione non indigeant. B, D. D.

—

Hatpprecht vo/, zov, Cc

nf-

CA2« . g8, Trall, Academ, 8, P. 2, . 24« p. 648. .D.

ticcomp

242.

z

| tmaliqu

D, Graís Sec, f.(s. 1, p. 218. €$ $. 2, p.

e

XI,

ton (alter

In compromifïï; conventionalibus frequentiores Judices funt V afalli, No-

biles, Agnati proximi , Confiliarii vel Collegium aliquod Juridicum ; Hine

deóta (i,

evenit, ut interipfos quoque Auflregas conventos gradus quandoque fint ex«

-j latetbai

preffi, eum nempe in finem , ut pars fuccumbens novo Auftregarum remedio

t vetba

uii poffit , Textor z Differt, ad Rec, Imp. novift, tb. 26, Suyk s Difp, de Arbitro

Feud. C. j.2.27. . Utihecobtinent in confaderatione familig de Rieppur de

1

De

Anno 1404. que Anno 1577. renovata & declarata fuit, ut fcilicet aCtor tres

| Ink ;

agnatos impartiales Reo nominet, qui, requirente intramenfíerm A&ore, arbi-

] triüs, $c

|

|

trium fufcipereteneantur, ac tunc & A&or & Reus , quiliberunum, ex otdine

i Impei

ad Nicarum & Sylvam Herciniam, Nobilem addant; Indefedu veró trium

| tuto eled

agnatorum impattialium alios tres immediatos Nobiles ex dido Otdine affu-

WVormati

mant , qui litem fententia fua finiant; Lünig $Aeid)gedrebrv. P. Spec. Cozt, 3.

(b L y, (Z

7ben 9lbtf. oon Der Grepen SXeics-Suitter(cbafft, er(ten 2tbfagies) ate ortfte

ltet de n

fiung, ZVro. 204.. fol, 303.

Pariter in Pacto familie L. B. ab Ow pracedente

6. 7. allegato conftitutum , utfübortz lites per tres idoneos & impartiales fidei-

Imperator

| nice (

commiffarios , velinhorum defectum per tres proximosagnatos, & fi gtavitas

Impetator

caufz füadeat , affümtum aliquem Jurisperitum dirimantur , horurmque fententia

i iüdï'dllm (

fopiantur, vid, Lünig z loco praced. $. 7. allegato, Exhibet quoque Mauritius

| DAD.

dn Conf. Tubing. 1. p. 449. Majoratus Ordinationem , in qua difpofitum, ut nata

Difp. de ]

conttoverfiz per confervatores & executores ultime voluntatis fequente pag.

tilig d

$10. nominatos, petito a duobusCatholicis Univerfitatibus confilio , decide-

rentut , in cafü difcordiz vero fuperarbiter ab Executoribus/eligeretur , qui liti

B

TU

fententiá foá finem imponeret;..Non defunt plura adhuc adducenda Exempla,

Qlfetm G

fed hcíuffidiant. Requiritautem . przprimis, ut ele&ti Judices fint perfone

ITR

babiles, kautetbach 77..5yzopt. $.79. — Quod etiam denotant verba in laudata

confederatione familie de Riepput contenta: Cj (all aber nidbt 3. tinpate

&5 cau(e

tl T;

tbepifcbe SYerfonen unferá Cotamms unb

Sabmeng gu finben todren, al8 Da

T&bulis K

vielleicbt nicbt (oviel oorbanben, ober ba gleic) fo viel vorbanbetu,

Diefelbiz

',70 C. æ.

gen ber &aden verwanbt, ober fonft untauglid) fepn mód)ten. Lünig 4X?e

doco fol 305. — Aliàs enim exceptio inhabilitatis vel fufpe&ti Judicis ab altera par-

Wdfï t4

te opponi poffet ; Baptifta Z.75. C.77. Everhardus Junior 9. z. Conf. 16,

, "RüCQs

Quaritur hic; An compromiffum in duos fimpliciter fatum , qui deinde fu-

perarbitrum certum eligant, validum fit ? Quod affirmatur ex Cap. 77. * de ap-

! Itidy in:

:b- T.r'

Wf diies

pellat. quod infpecie de a-:bitæig neceffariis loquitur: Limitat tamen Laute

.S)no[t.

umilldep

uT

—

787

eamprimis Auffreoze coment, 69 teflamenh

A

S]nopt. $.24. nifi in tettium incertam eligendum compromiffum fit: Uti & —

J PO 64!1 Du

talecompromiffüm , fi quatuor arbitris eledis poteffas data fit eligendi Faculta-

tem aliquam Juridicam , fubfiftere ftatuunt, Modeftinus Piftor Q»zfl, 72. Der-

lich P. z. Cozclus 44 9. 12. Lauterbach 4. $, 24.. & tuncfacultatem illam electam

W -

non faltem con(ultorem , fed verum atbittum, fi nempe loco eine8 fbmanng

fiom, t

ele&a (it, effe tradunt, di&us Piftor Qzsf?, 7;. Betlich Cosclsf. 4, n, 14. & -

Lautetbach $.30. qui hifce in cafibus magis ad mentem contrahentium

n n

, quim

um od

ad verba refpiciendum cffe judicat.

fj bl -

"$.. Xl

iclit

Defideratur quoque in compromiffis convent

ionalibus caufz habilitas ,'x

de Foro ZAuffr. $. 6.. patiterutin atbitris compromiffariis & ftatu-

t u

Sttyk in Difp.

y Adord

tariis; Scaccia 7*. de Judiciis L. 2. C. 2. Q. 4. ". 62.

feqq. . Eaptopter, de Feu-

jn,d Mi

dis Imperii chalibus fi lite

soriantur , nec atbiter pacto familiz datus, nec fta-

4 at

tuto ele&us, cognofcere va

let, arg. Ord. Cam. P. z. 7:7. Ordinatio Regiminis

Normatienfis de zduzo 1 521. $. 7-

Reinking de Regimine Seculari €$ Ecclefiaffi-

Oil

P [ s f CW' 3'

£o L. 1. Claff 4. C. 19o . 132.[04q.. Stty k in. Difput. de "rbitro Fend. c.3. n. 1t.

"PULdE

Ittet de Fendis Imperii C. 254 $. 2r

22e

C

um illarum cognitio ad Refetvata

Imperatoris fpe&tet , & caufz

Feudorum tegalium communem Reipublice Ger-

de quibus nemo magis follicicus effe debet , quàm

"d

manicz falutem & pericu!um,

h &ügmi[?i

Imperator ratione Imp

erialis Officii, concernant,

eamque ob caufíam fingulare

atl

jud

icium conftituant .

neque (ab generali confirmatione & conceffione veniante

r

Dn.

D, Schvvedct zz Jntrodutl. ad ]us Publ, P. Sp. Setl. 1. C. 9. $. 9. €$ feqq. ac in

ott Mu

— Hinc etiam Caufz feudales in Pacto Fa

vt

g

Difp.

de Refervatis Imperatoris $. 32.

milie de Rieppur fequentibus ve

rbis exclu(e leguntut:

eReebimlid) va fold)e

d

Gpril

du Gorberungen febert

Gyüter betráffen, fo follen biefelbe oot bemn

:

gnmlf)) d

obet fonften,

al8 fíd) vermóg beg £eben Svecbte, aud)

vtl qül

ebensDerren, 9Xtannen

rfommen vef 2[pel8 G'eut(cber Nation , gebübrt, erbre

tl

[o^

alfem Gebraud)unb Je

Necnon exclufz funtfeuda-

Á

j

tert unbD austragen toeroe

n. Lünig 4 4 fol. 205.

d

I pff(

m

les cau(z in literis conventionum ,

five SSurgftitben, quas exhibet Kyllinger

p

l

in laud. Tratl. N. 4. S. 6: pag. 236.

Uti etiam caufz feudales exceptz füat in

Tib

u

num, Datt de Pace Imperii Pullica

j

j

)

"Tabulis Fosderis Saevici ejusque prorogatio

/

L.]?. C' (?- 5' 9!

C. 9. 9. 40.

49. C. 14. 9. .

C.18. €$ 2 1.5 17. CÀ C, 23, 9. 19.

"U

|

(

Quodfi tamen Judex

ordinariuse

lectus fit , Itter de Feudis Imp. C. 2 5. $. 23. Blum.

[

Proc. Camer. T. 41. $.

8. Dn. D. Schvveder 7. P. Parn Spec. Setl. 2, Cv 12, m. 13..

)

g

illum fpe&tet , velfaltem de dividendo:

(s

Blancus Qz4f/.

4..t. 26, feqq. ac caufa ad

h

k

Feudo interagnatos

& Vafallos agatur;

tam Auftregis conventionalibus locam

i

effe dicit Stryk z» Difp.

de Arbitro Feud, C. 3. . 16. C

um Domino directo nul-

J

^

ffir. quippe qui utrosque ad feudi fucceffio-

u

"

luminde przjudicium exfurgere po

nem

u

Ggg 88 ?

M».—l

788

SCHOEPFF ze arbiis uece[farits ,

publicis

nem admiüg Hincoptime fibi confulunt, quiincaufa dnbia; an atbitrum ad-

mittat, Domini diredi confirmationem petunt: Itter d. C. $. 23. Stryk alleg,

üsque d

Difp C.s.".4. Licet enim flatutum vel pactum familiz de arbitris in caufis

pomifa

faborti litigii affamendis loquatur, in lite tamen feudali pattes fineDomini con-

Firo uj

Qitration

fenfü compromittere nequeunt, cum ftatutum vel tale pa&um ad illarum re-

rum , quz libere alienari nequeunt , controverfias extendi non poffit, Schrader

Bull, $t

de Feudis P. 10. SeEl. 1. uum. 170. Stryk i Difp. de Zrbitro Feud. C. 1. nu. i.

ditio Ij

——

fen mg

Reinking 4./oco » 136. — An vero & quatenusarbitri iu feudis non regalibus &

mediatis admittendi fipt, inter DoGores difputatur; ita tamen, ut fi fincere &

tios diffe

bona fide compromiffüm ineatur, multi illos non . plane excludere audeant,

tfitate D

Nconflit

z. Fetud 1. 2, F. 34. 2 F. 46. atg; 2. Fend. 26 G. f Fafallus, Suyk de 24rbitro

Feud. C. 1. . 28, (eqq. C 2. n 13. €9 26.. C g, . z. À de Foro Anfir. n.4o, Blum

itmediat

Proc, Cam. T, 27. 2 183. €9 T. 1. nttin. $.. Coccejus 2» Difp. de Auffregis $. 16.

jire Publ

Excell. Dn. D. Majer z Comment. 7uris Feud. p. 611. 612 €$911. Lautetbach 7r,

Inytrii t

Synopt. $. 24. Conf. tamen Schubhard C. y. ».170, Itter C. 2 . $ 21. pag. 1064.

Lauterba

Deckherr ad Blumium 7:27, 7.42;, Roding i4 Pazd. Camer. L 1. 7.17, $6 . $

tlaud, L

habcnt,

2;5. Notandum adhuc , in confaderatione Canerbiorum de Cronberg, quam

exhibet Lünig SReitbSzAtrebiv Contin. ;. 7ben 9lbtbeilung. 3ten 9lbfaGré vo

fatem fi

ber Grepen SveicbesSuitterfebafft. 2V.r47- fol. 167. feqq.

etiam caufas feudales

Mf ];;;1

D iis r

fub compromiffo neceffatio comprehenfas. effe his verbis: &Daf bcy Cntflt

Bung einiger CtrittigEeiten fíembcdbten £eib, Gbr ober Gut, £eben8 ober. ete

Bllstio l

Gen8 betveffen, &c. — An etiam Auftregz pet pata. familiz conftituti de fidei-

atitris cc

Cj, de s

commiffis judicare poffint , late pertractant Koipfchild C. 77. 7«709. fe4. Suyk

de Arbitro Feud. c. . 2.14. & Blancus. Quafd 4. z. 21, arbitros ftatutatios de

tiona lib

fideicommiffis cognofcere poffe afficmat, fi fecundüm ftatuti formam & nor-

ptomiff;

gosanfr;

mam compromittant, cum ex neceffitate ac Legis difpofitione id faciant, Exci-

piuntur quoque a judicio Aufttegarum conventorum , caufze Religionis , prout

üamaf C(

conftat ex confeederatione intet Ele&orem. Saxonicum Johannem & Agnatum

t

$ fepr

guntur; &f toofeti

i

Ducem Georgiam de Anno 153r. in qua hzc verba le

iO f

itoifchen obgenmelbten fünfftig Sjrrungen fürfielen, toel

(be bic Religion nídf

3' 04.. [j

beträffen. &c. Lünig fo] 26o. loco precedente $. $. allegato..

Porro caufz crimi-

Nitisa

nales excluduntur ; Arumzus /ol. 4. Dsfc. "dcnd. 36. n 96.

Suyk de Foro AAnftr,

ra&d. Synapt. '$.

"aique der

7^ 6.24.€8 3$. Uffenbach ded, Imp. 4nl. p. 147. Lautetbach 7

látos Prin

24. Uti exceptz funt in literis conventionum de caftro Ganerbico Ánno I f

Vft ii

initarum a Kyllingero 4. 77a&. exhibitis p. 2 76.

'54"

| Is 4

$

XIIL

De c&tero veró , quod Auftrege conventionales fint,

äuod funt 7'& ;lue

s Impetii

&b aliis diftinguuntur , eft publiga velquafi ex pacto familie & Legibu

| "lit

1

publicif

.

789

s Rieto rce

cumprimis Aufiregis convent, C teflament.

atb

publicis accepta potefta: judicialiter vel quafi caufas controverfas cognofcendi ,

easque dererminandi ac definiendi, Licérenim parum differant ab arbitris com-

, At

ptis ii

promi

ffa:iis juxta Strykium zz Dsfp. de "Arbitro Feud. C. 1. num, 18. €9 ia Difp. de

Doritich

Foro Auflr. n, 6, ut $ m LUa moderuo ad Tit. ff. de Receprs qui av

Litr, $. fín, ita

d lat

ut ratione originis& a

b initio compromiffaria judicia fuiffe ftatuat Textor fu.

yfin, a

Publ, Stat. T; s,n. £1. neque diffona fed valde

affinia dicarit Uffenbach de 7-

C n.d.

dicio Imp. z4ul, fol. 197. Schubhard de Z4uffregis c. 9. n 24. Nihilominus ta-

men muül:z inter arbitros neceffarios conventionales & arbitros compromiffa-

agl

fferuntenim t. in eo, quod illi femper ex ne-

a n

rios differentie intercedunt: Di

ceflitate pati familiz eligantut ,

hi vero libero litigantium confenfu acele&io-

idere du

L.4 T.7. 9.

2. Àuflrege

(p;'k i hr

neconftiruantur : Schilter iz 4ff, 7. P. Rom. Germ.

immediatorum conventionales auctoritate publica Caarea nitantur , Textor

fs ln

T. g. nutm.17, . Schilter. Exercit. 22. $. .. lter de Fendis

T UL

jure Publ. Stat. Imp.

Ámperiüi €. 2 5. S.22:

& 5. ut judices primz inftantig , jurisdictionem habeant,

La

'

$. 18. Difp. Sinolt cognom., Schüz

Lauterbach 77a4&. Sysopt. $. 2?.. & lequente

6, ) p

D

én laud, Difp. tb. 3« q

uz fecus inarbitris mere voluntatiis & conventionalibus fe

j T

]aris neceflitatem habeant & pote-

habent, 4. Auftregz conventionales in fe

i t

flatem fuam in invitos, qui cormparere tenentur, ex

erceant Textor zz Difp. ad

«f

i

:

L

Rece[[, Imp. no

viff. 3. tb 7. Schilter d. Exere. f, y. quod in arbitris compro-

n

miffa:iis non o

btinet: Sinolt Schüz aZeg. :£b. 2, — $. ab Auftregis conventis ap-

il

Tl

atio locum habeat, Or

d. Camer. de zfupo 1 5 j j. P.2. 7:2. $, : €$ 7. 6. ab

|

i

pell

MM

|

atbitris compromiffariis

veró appellare non liceat, pet L. z. ff. de appellat. L. 1.

Jlitt

f

6. reconventio

& coa&io coram Arbitris neceífariis conven-

$n

Cod. de receptis.

n

tionalibus pedem figant,

per dicenda in fequente $. 19. qua in aibitris com-

T

tomiffariis vix locum habent.

Licét vere Auftregas conventionales, ob lon-

[ m MUA

osanfra&us & circuitus permiffamque

appellationem, parum hodie prodeffe

j n

ftatuat Conriug 4. /, 15 62.

eamque ob c

anfam Carolum V. dixiffeferat: 2[ugz

l;gln

ttág feonb voo

bI 9tustrág,

coeiten fie offtbaa Oucdbt ber Sfartbepen aus bem

J

Nihilofecius tamen cum Sino

lt cognom, Schüzio f4re Publ. L,

i

1

€anp fragen;

o

M

3. 4 poftt. 2.

B. 1. pag. 520 €4 521, illorum ufum in apricocffecredo , fi pra-

Jgi

ioni renuncietur, brevis procedendi modus praftituatur, íum-

ch !?,

[Jj

primis appellat

(

f

tusque determi

nentür & refttingantur; Neque tacendam ,. hac ratione imme-

d

ftantiam confequi & fic duas inftantias habere, Knipfcbild 4e

diatos primam in

j

p

ure Crotts P, 1. 0.35. 9. 39

feq4 Rümelin 24 44, B. P. 2. Corol). 1. Sttyk iA Difp.

nuUIM'

de Foro "Auflr. n. $. controveríias inter privatos

parietes terminari , arcana fa-

atque moleftiarum . fumtu-

miliz non pandi :

lites citius & expeditius finiri ,

umveenormitatem evitari,

Prout hos fere omnium compromifforum in pa&tis

bfeivavi: Confederatieni enim Fratrum &

mhMe ?

familiz conftitutorum fines fuiffe o

m?cm

688 g8 3

Ágna«

"

ld

j

d

ïigy,w;jbä

799

SCHOEPTF 4e arbitris necefarit —

4

um

tonflt

Agnatorum L B. abOw, hzc verba inferta leguntuf: qu?ermeibung ,'be.'

L f

fabrenber XGeitláufftigFeit ub groffer MinPoften ; Er pa&to Ganerbiornm de

Cronberg: SDamitbie Cadyen nídyt in oie $ánge gcfábrlich gegogen verben,

Lünig Seicbezatre

*

p

biv loc. alleg. fol. 361, €9 fok. $7, Mauritius zz P. z. Confi T',h

lt, cati

Ling.t, pag. 498.

$. XIV.

Hi itaql

Per Aufttegas conventionales fuüfpenditur Jarisdi&tio Ordinatiorum Jue

dfti(e |

Qs dej

dicum, quod, quoad immediatos, probant Textus diferti in Infttum. Pacis

Ca(areo-Suecico 4rr, $. $. ;6.. Receffus Imperii novifs, $. /62.. Capitulat. Leo--

itpr

oldi Z4rz, 18. €$ 36.. Jofephi 24rt. 7 €2 2:, Caroli VI. Zrz, :$.. eic84yoffs

Villot

SatbssOrbnung Ferdinandi lII 4e 44750 1654. P. z. T. 1. S.2, Reinking de

i, f

Regimine Secul. €9. Ecclef. L. 2, Cl z« , 16. num. 10,. Schübhard de. Auffregis

tdexc

æp(ix p

€» 2. ZH2 58$. Rümelin a4d A. B, P. 2. Coroll, 2. lta ut Privilegia Auftregarum

in cffectu nihilaliud fint, quàm exemtiones a Jurisdi&ione Ordinarii Judicis,

1.

Jihant

alioquin in perfonas Imperio immediate fübje&as competente , d. Reinking £.

9 CL 1. 6 17, 9. 12. fruftra quoàd Judicium Imperii Aulicum diffentiente Paut-

Qucin]

meiftero z 7vat?, de furisdi&lione L, 2. c/4. n. 139. cüm res clare in Legibus

(tttn t

Imperii decidatut & privilegia Aufttegarum eque in Judicio Impetii Aulico acin

DN

L B.ab

Camera Imperiali obfervanda fint Stryk de Proceffu. "Muffreg, . 40, & Dn. D,

Schvveder i Introd, 44 Jus Publ. P. Spec. $. 2. &« 12. $. 12, pag. m. 921, Dr.

fol. 107.

D. Grafs 4. Difp. p. 3o. — In mediatis vero vix fufpenditur Jurisdictio, cum in ar-

Bantar

quàm ]

bitris compromiffariis exceptio litis pendentiz exulet: L.9.$. fize L. 10. L. 30.

Qüe pa

dereceptis qui arbitr. Blanc. Quaff, 6. de effetlu compromiffi s 1. - Lancellot de

4Attentatis P. 2. 0. 15. 2,178.. Mevius P, 1. Decif. 98. uum.4.. Brunnemann 44

.a

L.9, utm. 2, dereceptis, | Hincquearbitri faltem immediatorum conventionales

in futu]

gulism

Auftregas Legales ceflare faciunt, per O. C. P. 2. 7: 2. €27.6. f.fís. Knipfchild

de Croit, Imp, L. 2. 6,33. 5. 9. Mauritius P. 2. Corf, Tubing, 1. n 79. Refcri-

COfüpro

ptum Imperatoris ad Ele&orem Palaátinum de 24»z0 1 578. d. 28. Junii; syaf£

t d ari

píie gemeine 9fustrág, bie fonbere Q3ereínigung unb CGerteág, fo bie Gitánb

QOmprey

untereinanber baben, nicbt auffbeben.. Schubhard 4e Z4zféregis c, 2. 2, ?7. Min-

msagnu

danus de Proce[fibus L 1, c,19. u. 2. Titius 7ure. Publ. L.7. €. 3. $.32. Siryk

Pomiff.

ia Difp. de Foro Auffr. 4.7. NV'ald(chmid cir. Differz, $.9.. Cubach apud 4tra-

tttdib,

maum Folum. 4. Difc. 26. ^. 3. PaCtaenim detogant Bs communi , & provi-

Poniff

fio hoministollit provifionem Legis, Sinolt cognom, Schüz de Stat& Rel Roma-

; "or (;

»& Fol. 2. Difp. 3. tb, 3. — Aclicet dicta Ord, Cam, faltem de Principum Auftre-

Wt pof

gis loquatur , locum tamen etíam habet in minoribus familiis & Auftregas a

Czlareconfirmatos habentibus, Textor 44 £. 7, noviff. Difp, 2. tb« 33. Neque

galiöus

N

aliud diccndum aibitror, licet Auftrege conventionales Auftregis Le

confti-

cumprimis Auffregis comuent, €8 teflament.

291

—

conftitutione fint pofteriores, fíentiente Lynckero 4e grav. extrqua(, Se&.ïz.'

u

G. 6.20,

iomn &

XV.

At

*

Præcedente $. actum eft de effe&u compromiffi neceffarii conventiona-

a Qj

lis, ratione furisdi&tionis fafpen(z, nunc de illius effe&u ratione pacifcentium ;

Hiiitaque obligati funt ad compromittendum arbitrosque eligendos, quorum

decifo etiam poftea ftaretenentur. Modeftinus Piftor. P. 2. Quafl. 7o. Peregri-

at

firum, V

nus de fideic. Art 1. mum. 112.. Urceolus de tranfattionibus Quefl. 63.. Dn,D,

Harpprecht Cozf. 74. 7. 22.€9 73.[eqg. Neque veró faltem ipfi pacifcentes , fed

pitulat.Lïæ

& illorum haredes ejusmodi pa&to familiz ftare tenentur , neque folüm eo in

Wi

cafu , fiillorum éxpreffa mentio faGta fit , per L. 22. $.79. L. 47. $- z. ff. de ve-

Reinkiag

ceptis qui arbitr.. Cap. fin, x. de arbitrisy 1d. quod extra omne dubium pofitum

m

'eft ex communi fententia Do&orum, Hunnius Ercyclop, furis P.2. T. 40« € 9

Mil

2.1.€2 2. Bachovius ad T. ff. de receptis c,7.".7. Blancus Qwéfh.7. 9. 2.

ii ]udias;

Johann Baptifta Z 75. c 7. Lautetbach Z7. Syzept, $ 43.. Uti quoque plerum-

Niakogl

"que in pa&is familiz hzredum mentio injicitur, przfertim in confcederatione

a hat

Deren oon$Riepput hzc verba expreffa fanc; lnfern Sunobetn, Grben unb

gt

Sftad)

fomten Lünig fo/. 302. 2o4. €$ 2oy. qu& etiam leguntur in pactis familia

jj od

L. B. abOvv, & Ganerbiorum de Cronberg Lünig fo/. 25$.

361. À feégq. ut &

"

fol. 137. €8 fegg.. Mauritius d. Conf. Tub. 1, p.494. Sed & ineo cafu pofteri obli«

. f 921: :

gantur , fi

in pactis non nominati funt ; Quilibet enim in pa&is fuis tam fibi

'ïiO) d n

quàm haredibus profpicere voluiffe cenfendus eft. per L, ».

de probat, omnia-

llh N' L' 'H'

que pacta tam a&tive quam paffive in haredestranfeunt, L.72.

L. 49, de Obh-

TL

gat. €3 AC

Quapropter talis difpofitio inter vivos, in qua neceffitas demum

a&um deducitur, allegatis Re-

m

J

in faturum compromittendi a paciícentibus in p

OgvcntiOH?

gulis metito fübjicitu

.

r: Nequetamen fingularis & abnormis difpofitio de ipfo

, jj

n L.27. $. 1. L. 32. $. 1. L, 49. $- 2. ff. de receptis Cap. fin,

Rcrcfl

compromiffoextans i

j

x. de arbitris , Lautetbach 7r.

Synopt. $. 43.. ad tale pa&um familie , qued ad

fu

!II!, *

compromittendum five ad arbitro

; neceffarios primum eligendos vel conftitu-

Cii

l)

tos agno(cendos ne

ceffitat , extendenda exit , cum

ratio a Do&oribus in com-

j

lite

/

promiffo adducta ,.

quod nempe ex fingulari confidentia, qua fortaffis in ejus

"T

t

hzredibus & fucceffo

ribus vel prorfus nulla vel non ranta fit, fiat, oppidó in com-

jl n

promiffis neceffariis ceffet ,

cam tempore ejusmodi pacti arbitri utplurimum

gredes eos pro

(ua confidentia & libero arbitrio haud raró celi-

&PWW

ignoti fint, & h

jh

Aff

gere poffint Dn.

D. Harpptecht. Cosf: 74« ?. 1. feqq.

j AURW

$: XYL

1

ifeq adim-

t

Notiffimaquidem aliàs Juris Regula cft ,

qugd ad fa&tum. præg

Ncqüe

plendum

qn

jl

g

E

722

SGHOE&FF äe 4rbz'tï£f necej]?zrizä;

Es

: Df

hus

plcndhm nemo cogi queat per Z, 12. $. fiz. de re judicata,. B, D. Batdili 2

tonfa

deobligationibus facieuds tb. 112.. Dn. D. Haipptecht Conf, 74. 9. 25. fégqg.. & hinc

COntUf

in terminis decidit Johann Baptifta Z. s. c 1. 2.8$ 70 quod non pracife quis ad

compromittendum cogatur, fedíaltem ad ponam contra&us vel intercfle te-

(tre nc

[tide

neatut , nifi pa&a effent jurata , cum juramenta

Jare Canonico hocin cafa quo-

ttelea

que praci(c Ícivanda fa&aque adimplenda (int, idem Baptifta L. y. c,7. s. 4. 63

€, 2. n. fin. €9 L 6,c. g. Suyk Cautel. Contratl. Setl, 2. c, 5, $. y.. Add, tamen

ïfffpt, 4

hàtion|

D Batdili ; 4. Dsffert, tb. 112.68 115,— Sed di&ta Regula incompromilfis necef-

fatiis, quz ex Legis vel ftatutidifpo(itione fieri debent, officium fuum perdit ;

M

m [

Hiac Blancus W/Z.J, 2.18. €9 Quafl. 10. 0. 5. C 12. dicit, cogratos & affines

t uri

pracife inarbitros compromittere & fa&um . hoc legale pracife adimplere teae-

ri, Joh.Baptifta L. . e. 7. 70. €9 11. 1dem ftatuit Dn. D. Harpptecht Cosf. alleg.

& Àof

inüanti;

24/2,23. 27 102,114. CÀ pracipue . 104. rationem addit, cum in factis legali-

bus , uti in teftamentariis, de quibus fequente cap. ?. $. 28. ex receptiffma Do-

ptimg

&orum traditione, factum pracife implendum fit L. 35 $. 2. de Procurat, L 14.

graduí

i, T. .

ff-9. quod metus cau[a L. 1. deadminiflr. €9 peric tut.. Hinc de Auftregisconven-

tionalibus immediatorum idem dicendum effe videtur, cum ab Impggatore & pet

(Onven

Leges Imperii confirmati , ac eapropte

r etiam lcgales fint, Schilter Exerc,42.$. 54

54, n

[/

d.

illorumque pacta, qui Leges condete poffünt.fere vim Legis habeant, L. pen, C

tt di(li

de Donat. inter vir. €$ Uxor. Modeft. D'iftor P. 2. Q. 7o. n7. 9 $. Q. 71. . 19. &

'üte det

Q. 72. . 16. Berlich P. z. Concl.g.2 18, nec non Auftregz conventionales atbi-

Ithoccs

tris ftatutariis zquiparentur , Piftor 4, P. z.

. 7.2.. & de fute Germanico

Clationi

M

multi Do&tores ingenete fa&um pracife preftandum effe dicant, Joh. Schilter

Pt

Exere,$ $ 2. €9 Ex.12, $, 11.€8 fégg. Cum infaper hujusmodi neceffaria com-

promiffa in eo fe fundent, ne fecreta familiz pandantur, comprimis inter diverfz

vl mw*

religioni addictos , ac nelitesillarum ruinam poft fe trahant, quo caíü vicariam

C an Y

ejus, quod intereft, preftationem vix locum habete,

(ed factum pracife adirp-

COnttoy

116.. Sed

plendum effe docet ex Mantica B, Dn. D. Harpprecht Cozf- 74. . 115.

Qationi

an ha&tenus di&a etiam adarbitros neceffarios a mediatis ele&os ac à fuperiore

m()dos

non confirmatos extendenda fint, dubium eft, cum Leges publice hic fileant,

üim.

iultique Doctores partes fe per poenz vel intereffe folationem liberare potle

doceant Textor cztata Difp. 3. th. 21,. Dn, à Lyncker Tic 27. 9. 189. €9 190, ità

*lon a

ut , fi mediati compromittere atbitrosque fecandum pacta eligere nolint, tutius

uri Communi relinquantur , & pars lxfa coram or

Qtta flt,

1

dinario , vel ad p vd

*incat: ;

ad intercífe , actionc competent

€ agere debeat,

$. XVII.

De(kherg

Md

Caufa itaque coram Auftr

egis conventionalibus, fecondum

Vþa&a fanü-

R

lig, tra&tandaerit: Quid vero tum faciendum fit, querunt DoGtores, fi forte

cus

ïmtteth

D]

Cumprimis Aæ/lregis cozvezt;ö teflament.

L

Reus Auftregis conventionalibus uti. detre&et, vel praícriptz illorum formz

non fatis faciat , adeoque litem protrahat? Sane aibitri ab uba parte eledti in

y, V

f qi i

contumaciam alterius pattis, quz pacta familiz fequi recufat , de fa&to proce«

dere nequeunt ,. cum cafas hicutplurimum in illis expreffe non fit. pofitus. &

t

fttiGta formulam compromilfi pattes fequiteneantur, neque arbitriab una par-

T

X

te ele&i altera patte abfente procedere poffint, contra L, 17. $ 1. €9 7. L. 18 de

vecept. qui arbitr. Piftor Quefle 69 m. .feqq. . Neque canfa ad. Auftregas O:di-

d n

mifisdte

nationis pertinet, prout tamen fentit Schubhardus Ze 24uffregis. Cap 9. ". peuult,

j p

C$fis, quem fequi videtur Blum. & Proceffu Cam. Tit. 27. umn. $9. quapropter

eum Deckherrus s /'indic, ad dill. n, $9. p. 203. tectiflime reprehendit, & con-

ios Ccatntd

-

tra Jurisu(um di&acfls pronuntiat; Ex hac ratione, quod Auftregz legales in-

1mpkï€ t

ha

ter Aufttegas conventionales & . Judicia (aprema Imperii eapropter intecmedise

inftantiz eíTe nequeant , cum tàm conventionales quàm ordinationis Aufttegz

fjf hg

rimz inítantiz locum occapent, & parem poteftatem habeant, ,nec inter fe

if

windl i

gradu fcd folis externis conftituendi formis differant:. Uti quoque ipfe Blumius

£. T. 27. ". 202. Üibi feré contrarius non diffitetut:. Hinc etiam Auftrege

conventionales faciunt ceffare Auftregas Ordinationis, juxta dita in praced.

p

pur tV

$.74. nequeab illisad hos appellate licet, vid. $. Cap. hujus 19. Aliter igi-

tut diftinguit di&us Deckherr pag. 20. vel enim, inquit, Reus conventione

,nt,L.ytn,Caï;

ftare detzectat , & plane in Auflregas conventionales non vult confentire: Et

)' 7],7]. Mn

?

&

in hoc cafu agendum erit ad implenda padia familiz, Ganerbiatus vel confa-

;rionalcsifþl'

derationis, & in nonadimpletis ad poenam pa&tis infertam , arg. L. 3o. ff. de

j

il

recept.

Duplex enim hic controverfia intervenir, una de pa&is plane non agni-

,j

tionibus fa&i , & an paCta illa jufta

«diri

tis , quz prius decidenda, ut fcilicet & dera

i

vel injufta, valida vel invalida(int, analter illis invitusadftzingendus, nec ne,

j

Ti

j

acan velquatenus paena commiffa fit, aut. non , conftare poflit? Altera j

gf

conttoveríia de Auítregis in pactis compzehehfis, ita tamen ut Auflcegz Ordi-

qdif!

pzæaf

nationis falvi non adimplenti maneant, | Vel ReuspaGta familig rata agnofcit,

jil.

g

modos autem in illis pre(criptos formamque adimplere recufat;. Quo cafu

jf

caufam , ob non fetvatamformam, hincque plane ceffantibus Auftregis, ad Ca-

b!C H(AH[ j

meram Imperialem devolutam ibique recipiendam effe ftatuit, cam hic unice

J

& validitasex agnitione pactorum

de non adimpleta paCtorum forma queatur ,

ö? o,lf

j

certa fit, ltaut poena legalis , nimir

um przjudicium deferti fori Auftregalis, ob-

j

qu

Verum énim veró , fi immediati, de quibus

tineat: arg. L« 39. $!

. derecept.

Auftregas conventionales fcrvare detre&tent, tum pars

j

Deckherrus loquitut ,

procedere optans apud Judicem otdinar

ium inftare deber, ut cogat tecufantem

Illuftris Dn, a Ludolf p. 7 21. ad compro-

per mandata Blum 774 24« z, 5 2- feqq

!

j

mplenda,

Modeftinus Piftor Qz2ff, 69. . g.

jf

miþzeqdum & ad pada fa.miliæ adi

4

Hhh hh

& N'iw-

d

794

C H (8] E P d de arh'tri: nece[[arims ,

& Nicolaus Everhatdus Junior Zolym. . Cowf. 16. ubi hac verba: Quaapropter

fé. Reus fit conttmax , ab. AMHore fupplex libellus $.. Cafarea. Majeffari excbibea-

|

Iygr , in quo petat, tt Rens mandato. Imperiali ad obfervautiam comventionts. ba-

oftciu

reditaria cogaturs gemina tradit Lentius ; Dip. alleg. de privilegiatis inumedia-

figno

torum S. R, 4, Procerum suflantiis C. 2.. $. 4.

Cum venuentibus À agaturs fi

bach,

7s atlor , oppofrta in alits Judicits dechnatoria ,, Reus abfolvetur : .Sia vero Reus , tn

avbitvto Atloris eflo , vel ordinarinm [uperiorem , qui Camera , non "Aufirega , adire,

lt fttt

1j À

€c. vel ille ab Imperatore qubuscuuque vemedis , à Camera mandatis ponalibus

uübus

fine clau[ula : w cogatur , impetrare, — Id quod etiam Juris eft in arbitris flatuta-

uda

riis, Joh. Baptifta de arbztris L. y. & 11. ab his vetó ad Aufttegas conventiona-

lire]

les ex necelfitate pa&torum electos confequentiam valere docet Piftor , 2,

Quafl, 69. n. s. C8 9.

:20.2.2. . Curautem partes hoc eodem remedio uti ne-

qpint ,

loatbi

queant , fi una contra formam & modum prafcri

prum excipiat , nullam fubeffe

d faft

caufatm video: Sane identitatis ratioadeft, arg. L. 22. 44 L. 4499l & hac ra-

vel fd

tione femper in libero partiumarbitrio pofitum videri poffet , utrum Auftregas

qmpín

conventionales agnofcere , an veró per formz rejectionem Auftregas Ordina«

fanilia

tionis vel Judicem ordinarium fubftituere vellent? Cum tamen conventionales

as

Aufttegz cum füa formain tot Legibus publicis agniti & approbati fint, ac fi

Jtfo

üg f

illi adint , Legales ceffent, neque pacifcentes immediati horumque hatedes

tgintm

per preftationem . intereffe a fa&o pracife adimplendo fe liberare queant, fi

D.Lan

A&or conventionalium Aufttegaum judicium.eorumque formam urgeat. — Vi-

Confrs

detur itaque Analogiz Juris convenientius, five Auftregz pactitii iphi five fal-

tem ipforum forma ab alterutra patte refpuantur, partem lazfam adire Judicem

-

hi

MY

£ompetentem, qui in immediatis, czteris paribus, jüdicium Imperii Aulicufn

Qft

vel Camera Impctialis , in mediatis vero ex foris domicilii, contra&us, rei fite

aliis ]

& reliquis eftimandus eft , ac corameo ad pacta implenda horumque formam

Quetnt

fervandam competentibus remediis vel per mándata vel a&tione ex pa&o fami-

/

ütetm «

lig pro renata defcendenteagere. — Si tamen in pais familiz aliud conven-

tum, & incaíam conventionis non fervandz nonnifi peena przftituta vel pre-

Veint,

Uti poenam re-

flatio intereffe fubftituta fit , talipa&o omnino ftandum crit.

fd dilig

je&ionis a caftro & amiffionis bonorum communium parti renuent

i in pa&to fa-

Wtb

D6

miliz de Rieppur, & inconfc

deratione Ganerbiorum de Cronberg poenam pet--

fól. giz. €? grg. & fW

t imj

jurii & Ganerbiatüs praftitutam inveni apud Lünigium

188. Nec non peenaamiffionis litis dictata eft in ordinat

ione Majoratüs, quam

Vrf

diatos ad factum

exhibet Mauritius z Cozf. Tubing. 1. p. 492.

Siquisautem me

ting. d

pizcife preftandum non obligatos dicat , nonnifiadtio ad poenam v

el ',«intggpü"cv

i

acquirendum juxta $. praced, concedenda eft.

lii

s! XV l u.:

Ti

a —

795

EE

clmfjjümz': Au[lregz': :?onvent.' ] ?e/ldmenti

äapnyrr

j ht

$. XVNI.

: fufcepto, hi

t

Compromiffo itaque hac ratione conftituto & ab arbitris

ii

officium in fereceptum implere tenentur, &, finolint, cogi poffunt mulda,

pignoris captione vel arrefto, nifi juftam excufationis caufam habeant: Lautere

g,

n e

bach. 7r. Sysept. $, 22. Baptifta L. y. c. ?. Joh. Voetius . 20. 9 4 14. ad Tit.

de receptis , ubi fingulatem modum inter Anglos Belgasque in Pacificatione d.

ul

28 April, Anno 1654. Att. 28. conventum recenfet, ut nempe atbitri litibus

li PWW

ts d

quibusdam dijudicandis ab utraque. gente ele&i, fi non intra certum tempus

myentite

eas definiverint, conclavi includantur, abomnihominum confortio fegregati,

ibique fine lumine, fine cibo potuque aut apparatu alio quocupque familiam

r 21

glio t

agant , donec fententiafüa commiffas fibi terminarent quzftiones, — Utrunr ve-

iO arbitri conventionalesetiam , uti de flatutariis $. j. Capitis precedentis dixi,

ln

ad fu(cipiendum arbitri munus compelli poffint , quaftionis eft? Ec fi agnari

j t

m Autcgi

vel fideicommiffarii pa&to familiz immediatorum comprehenfi & ele&i fuerint,

empinomunus, illud etiam inviti in fe fufcipere tenentut; Hinc in pa&to

n O[diü&'

familiz Nobilium de Rieppur hzc verba leguntur; baff bie benannte oren

ii

Syerfonen ibre8 Ctamtma unb Stabmeng bie Cad)en gutedbt oertragen fdut

T üüty u

pig fepn follen,/ Lünig. czr /oc, fal. 303. Aut fiin proprios Confiliarios vel Col-

a

legiam Juridicum compromiffum fit , etiam hi, pofiis ponendis,cogi pofTant;

1 qucant:"

D.Lauterbach ;z Difp. de Confrus eorumque ]ure C 2. tb :0.. Quapropter in

pet

confcederatione Det 41065 Sorüber 9Bilbelmg unb. SSaltfafarg fanbgraven itr

al

Sh

fwiugm $,7 allegata fequeniia verba habentur ; 50 follen toit einen fSbz

j: i?

imann aus unfers $5

ruberé ekatb Éieffen, ben unfer SAruber aud) vermóge,

gjdnint

Da& erbie Cad) mit9tecbt(ceiDe: Lünig. 4./. fl 9. atque itain pluribus

0^ u

aliis locisobfervavi; Decetero veró arbitri compromiffarii regulariter cogi ne-

0

[U

gfomïäm

queunt; Voctius s. 2o. €9 fegq. dereceptiss Joh. Baptifta L. . Cap. 1.

Ü

i n

autem electi atbitri officio fuo rite & legitime defüpgantur, omni modo fibi ca-

j t

veant, ne compromiíli modum & terminos in illo comptehenfos excedant ,

TL

fed diligenter & ftridé cuftodiant: Non enim aliud illis licet, quam inibi, ut ef-

ficete p

offint, cautum eft , & conventionales Auftregz nonnili particulares funr,

,MDH

D. D.Gta

(s ia Collationis 1. C. cum. Receffibus P,2. $. 1. p. t'. hinc ultra perfonas

de familia & ultra caufam nulla fit extenfio; Lauterbach Z. Sysopt, », y. €9 3.

T

Knipfchild. de Nobilitate Imp. i

pamediata L. 2, C. 23. 9. 821. Quare etiam Con-

um

od

ermanica S. 26. dicie: Pauca, Auftregis negotia

ring. de fudiciis. Reiputliea. G

jj

decidenda (unt telidta , & adimodum anguftis cancelliscoar&tata eft eorum Ju-

m[m ,

risdi&io, Modeftinus Piftor, Quafl. 71. ». 10. adeo, ut fi extra metas. comn-

. promiífi evagentur modumque pr

z(criptum non obfervent, illorum fententia

Hhh hh 2

ipfo

»

R

x"—'&.x.py

796

$ CHO EPEFF de avbitris ueceffariis ,

rmede n

litis J

ipfo Jute nulla fit.. Lauterbach. 7ra&, Syzopt. $. 33"-" Poteftas enim. Auftrega-

utis D.

rum conventionalium maximé ex conventone dependet; Et, ad inflar alio-

rum arbitrorum compromiffariorum Lauterb. 4. 7745 $. 22. proptié nullam

ftegi]

(am, 7

bhabent jurisdi&ionem, cumeorum poreftatem unice pacta privatorum, qui ju.

risditionem. tribuere nequeunt, Stryck, i& Difp. de Zdrbitro Feud, 6. , $ 20

| df

conflituant, Quod fi tamen pa&ta familie de a;bittis conftiruendis inter illos,

; putator

qui Jute fuperioritatis territorialis & Regalibus gaudent, fint inita , ipfisut ju-

j ptauft

&ofieti

dicibus, jurisdiCtio vix denegari poterit? Auftrege enim conventionales non

rantum privatorum fünt, verüm getoillfübvte Sveebtlid)e 9luéttàg; Ord. Cam.

| Dvent

P.2. 7,2. Ettanquam majorum providentia erecta, atque per publicam $.

1 luin d€1

Cafaree Majeftatis Au&oritatem, conceffa iis jurisdictione , confirmata judicia

| dtter

confiderantur, que & in invitos exercentur, Jacob Schuldefius ad Modeft,

; Mij

PDiftorem

uæ—/zo 696 n' f' QQ70I nr:. ödd20710 z. 60,9. 6510- adu -.Q: 724' no

| lt Uane

[4

"Ditro Feud, c, f.

7.8. €$ 10,. Lauterbach. 7r, Syzopt. $. 29.. Stryk. i» Difp, de A.

BIN

z. 26, Betlich. P. 1. Cozclsf. a, . 18, Textor zz Dip. ad. R. L. soviff.. tb. 17*

! dafbg.

Schilter Exerc.12. $. . Uti quoque Auftregis Legalibus & ftatutariis Jutis-

| Til pa

di&ionem attribuunt Berlich, 2. , Blancus Quafl. 6. num 1. Q. 10: 2, L. Scac-

13)136

cia de 2udicris L.2.6.2. 9. . €$ 6. Sttyk. de Z4rbitro Feud. c. y. 2 15 Utram

! lünete-

vero Jurisdi&tio illa ordinaria, an delegata fit, difputant Dodtores ; Pro or-

! fim dili

f 5'54'1 l

dinaiia pugnant Piftor, Quf 7o. », ;, & Schultefius ad busc s 2. Betlich,

d, Concl. 4, n. 18... Textorautem nec fimpliciter ordinatiam nec delegatam ad-

! Giffimi

Dequit ,

mittit i2 Difp. alleg. 3. tb. 17. — Sed medio modo fe habere dicit , cum à Legibus

quidem attributa non tamen fimpliciter, fed mediante requifitione, nomina-

Téhtjone

tone & cle&ione competat , nifi ex tenore pa&i familiz certz alicui perfong

Cuz ],

immediaté & pracisé, hoc eft, citra requifitionem vel (imilem a&um , Juris-

preffe qi

di&io Auftregalis fuerit affignata, tuncenim magis ordinariam cffe, . Uti quo-

Wocedart

que Mevius Cof.

c6. 4.68. conventionalibus Auftregis anomalam Jurisdidti-

li Suo

onem ex Jure Imperii pu

blico certam formam habentem attribuit Sinold. Schüz.

Qs i,

J.P. m z. p.i24, & D.

D. Grafs. p. 2 . €9 24.

) iViS j N

$. DUX,

.

mvgj' tb'

s Cönvent'ionä!i-

Suboritur bíc alia quzftio: Utrum coram hifce atBitri

s q'eH

busreconventio locum habeat? Affirmant Deckherr & P'indie, ad Blutpnum p

Vetert

272. Textor adeg. Difp. $. tbe 79. arg. L, 14. Cod. de fententiis, INov. 96. €.2.

hite ad,

2,1. todocaufz qualitas conventioni inter partes inite adverfa non fic; De

Kthdjor

n ab initio coram

1

quacurique euim caufa propter repugnantem ejus qualitater

i Gf

Auftregis conveniendo experiri non licet, deea quoque in rec

onventione nulla

Ri d

D. D. Schvvedet

judicis «t poteftas, Sttyk i» Dzfp. de Foro 4dufhr. . 22. CÓ 24.

nare

10000 HOE

35 Iniroduil. ad 7 P Partf Spee, s. 2 €27. $.14.. Id quod etiam Jurisc£ i

it:if'

.

'Eün*zph*mz'fAä-/?regä coneut, & ze/iammt;

797

bitris ]uris"joh. Baptifta L. g. C. (. Stryk de reconventioue C, 3. $. 2ó, in ?taxu;

lat d

tariis Blancus Quaff. 4. 2, 23. Scaccia de udiciis L. 2.6. 2« 4, 16. ac in Aues

& vt

ftcegis Legalibus , qui etiam certis in cafibus reconventionem admittunt, Ord.

Cam. P.2. 7:4. $. 2. €9 16.. Rümelin ad. 24. B. P.2, Coroll. 4.€9 6. Suyk de

[lj 9m jll-

t4, 54

Proceffu Auftreg. a. 16.[eqq. — Poffantinfüper Auftrega: conveationales de pra-

itilts,

paratoriis, Schilter Exerc. 72. $. 79 Blanc Qaff. 4. ». 27. feqq. & accefforiis,

puta ufüris, fru&ibus & expenis judicare, licét nulla illorum mentio in pa-

D

jonna

&o faerit fa&ta; Utietiam de folvendis fumtibus, fi quaftio oriatur, arbitti

O s.

conventionales judicare poffunt; Maxime tamen ad padta refpiciendum eft:

Itain declatatione illarum conventionnm, quas tradit Kyllinger zz Difcarfibus

ublicam $

v jdtà

de Ganerbiis Callrorum pag. 239. Íequentia verba obíervavi: nb allesau(f ber

Md

seriuftigten 9Bartbep Vinfoften gur Danb bringen,

&c.

Etcin confaderatio-

ne Ganerbiorum de Cronberg hzc verba habentur :

9luff be8 Selàgers obet

TU

270

ber 9artbepen lnfo

ften, toclebes Zbmann unb Qufat erfennen. folfen, fid)

SXatb8 erboblen. Lünig ciz. /oco fol, 188. INro.147.

Quid tunc dicendum fit ,

yuis J*

fitale pa&um deficiat, vid. Séryk 4e Proc. Z4uffr. ». 3. Brunnem. Cvofl. 124.

j1, 1 9

133.136.137. Mevius Conf. 106.. Rhetius L, 4. 7: 2. $.26.

In fpecie vero ut

munere füfcepto aibiter legitime fungatur, requiritur , ut caufam controver-

j, Um

s; 105

fam diligentet & obfervato judiciali ordine cognofcat ; Lauterbach. 77, Syzop

6.34. . Et procedendi modum addifcat ex conventione, quz ftridi, imo ftri-

1 B

&iffimi Juris eft, atque ultra ea, quam de quibus conventum eft, extendi

epatim 4

nequit, pet L. 32. $. 15. 17. €8 frz, ff. de recept. hincque juxta formam in con-

Y ä[fgïb"s

ventione praícriptam ftridiiffime & accuratiffime procedendum dicit Sinolt

Schüz lawdata Difp. tb. 3.

Eamque ob caufam in Ord. Cam. Z. 2. 7.2. ex-

(ul Pcrfoqz

ut juxta tenorem pa&orum familiz , [aut berfefben,

preffe difpofitum judico ,

hlm',.]um,

procedatur. Suyk de Foro 4duffreg. num. 6.

Exemplum vero precefsüs in Do-

[iiqu?

mo Saxonica adhibiti memorabile erudite & folicite excn!

tum exhibet Aru.

| ll[ud

j

maus in Polum. 4. Dife. Academ. 36, s. 5. tsque ad m, 22. Et ulterius ex Ar-

OI SChuz'

chivis procedendi modus

petendus eft, ex mente Textoris z Difp. ad R. 4. zo-

viff. s. tb.67.

Neque hic filen

tio praterire poffum compromiffum a Coraiti-

bus de Hohenlohe

Anno 1j11. in confederatione antiqua initum , in quo

;vcononäfi

convenerunt, ut Actor 6. vel 10.

Vaíallos nobilés Reo, quem fimul de ele.

j

&ione admoneat , nominet, quofadto Reus non folum 3. vel $. ex illis eligat,

GSn&clfau invitet, ut fe intta 7. hebdomades

,' N* ?

ac elo&tos nac) ÉSebringen obcr

n

ad caufam ditimendam fiftant, fed

& nomina ele&torum intra menfis fpatium

jj t

(Qii

Qui arbitri deinde communibus fumtibus caufam infia

Actori denunciet ;

"

looo'. Horenqs oretenus ve

| in fcriptis pertra&tandamn fumant, atque, conclu-

W;dff

-

Hhh hh 3

—äonc

æwaf'

i

[

"ass

u

791

S HOEPEFF de arbitris nece[farits ,

p

i

fione a païrtibusl intra tres menfzs a tempore Dct erften. &agfa&ung Coäpuy

tb h

tandos facta, amicabilem compofirionem tentent , hácque fiuftra tentatà rem

fententiá decidant, itaut, nifi jufta caufa impediat, tota lis intra dimidium

BAUT

1d)

anni fpatium fiaiatur:' Si vero cauía Yooo. florenorum fümmam excedat vel

| d

h. ftl

injuriam concernat, di&tusque modus pa:tibus difpliceat, A&or ex tribus Ca-

i. f

pitulis, velFacultatibus , in quibus & Tubingeníis nominatur, unum unam-

tj

9D

ilorom.

vecligat, quod vel que fententiam ferat, — Si autem caufa plane gravis ac dif-

ficiliseffet , Camerale Judicium illam, arbitti loco, decidat. Lünig Spici.

; lm (

&ecul. Seichgatrebivs ztet Qrbeil fupplementa u oenen Gaffen von Jobeniofe

t vel

IN. 1, fol. 1819. €9 1820,

Qonem

Deficiente veto pacto juxta Ordinem Juris & pro na-

tura procefsüs procedendum eft, Stryk dez4rbitro Fend; C. 4. 9. 5,. Lauterbach

qnda,

dv Sysopt. S.24,— Suadendum itaqueeft, ut modus ptocedendi prefcribatur

| Dth nel

in padtis familiz ; Quod latius fa&tum in declaratione conventionum a Kyllin-

E

geto p. 256. €9 feqg. exhibita , nec non in allegata confederatione Gancibio-

| rompell:

rum de Cronberg: In qua difpofitum eft, ut füborte lites ad fuperatbitrum

! Kcellarj

jam antea ele&um deferantur, qui intra 4. hebdomades partes citet, ut & ACtor

Qorei co

D.D. La

& Reus duos quilibet agnatos vel alios nobiles adjungant; Quaz quinque pet-

fonz terminum 4, hebdomadum ad libellum porrigendum, litem conteftan-

z' 10' Codc

dam reliquaque proponenda prefigant, fententiamque fuam intra eundem

? BI 7

terminum ferant ; Siautem caufz gravitas füadeat, JurisConfültorum judici-

4-7.245

umexpetant, ZEquum tamen eft, ut prius amicabilis compofitio tentetut,

LT

propter Rec.Imp. novifs. $. 779.

Uti hoc etiam in omnibus familie padis

| Ui Co

; ryk d

haGtenus allegatis, e. g. in confederatione Landgtraviorum Mifniz & Thu-

ringiz, Díe Cad) freunblíd) u (deiben, Lünig pag 794. A. 1. in padto fa-

fatutar

milie Nobilium de Kieppur, in Det Güte 2u bergleicbett, idem Lünig fv 20f.

- MCnon

cit. N, 204, & aliis injunctum effe obfervavi. ^ Cauía tandem fufficienter co-

tem l

gnitá fruftraque tentatá amicabili compofitione atrbitti conventionales fenten-

imen al

tiam certam ac pacto familiz convenientem/.præfentibus pattribus, debito loco

| "lperiote

& congruo tempore publicare tenentur: Lauterbach 7745 Syzept, S. 2;. Licet

D"/(herr

autem ab arbítro compromiffario vix dicatur, mit Mrtbeil $u ved)t erfannt,

Auüregis

fed (altem hac formula adhibeatur, toítb v0n benen bierinnen erbettenen

3 qbirr

Gbiebsziebtern bíe Gad) babin ent(cbíeben ; Aliud tamen de Auftiegis

mmmg "n

ftate fpecialit-

conventionalibts in Legibus Imperii publicis vel a Cefarea Majt

— i mgdu

fime confirmatis dicendurn fentio.

Prout in citata caufa Comitum Manstei-

denfium JurisConfultos Ingolftadienfes, tanquam udices caufz., fuo nomi-

neTententiam concepiffe, nec folum pronunciaffe, Reos effe condemnandos,

0ff

fed & his veibis,intmaffen toir fíe bieimit vertbeilen, condemnáffe, tradit Piftot

ln :

m

"emmprimius Auflregra etuvent, C9 toflament,

799

m p

Acin Brunnemanni Cozf, 130, 2 140. C. 123. 9. 1. €9. C. 137.

I

Quafl 73. 73

2.68. hecíententize formula extat

Gpred)en toit. niebergefeste 9luftragse

ntatim

fimidm

SRicbter mit Virtb

eil 4u tecbt5 Necnon apud Lünigium ZVro. 17. Grimmifdet

veedit

9Oadtferud). sioi

(den Cburfür

ft Sjobann unb Jeréog Georgen $u oacbe

feredben. unb toeifen. toir miádj

ttbus (

fen.. fol. 257- hecverba leguntnr,. [doeiben,

jm und

tiglid). Quamvis etiam fententia arbitrorum *compromi(ïariorum ex propria

illorum auctoritate nullam vim habeat , nec proprie. judicialis fententia, fed

ld

iip i

faltem ein (d:oieboridterlid)er 9fusfprud) dicatur neque exceptionem rei judie

Bob

catz vel actionem producat, Lauterbach 7r. Sysopr. $. 22. ita utob folam ele«

&ionem & promiffionem partes tali laudo, remota appellatione & iniquitatis

T4u)

querela ,

flare debeant: per Z, 1. C. de arbitris, & partes vel per. indire&tum ;

Lsb

mb

metu nemp

e poenz five intereffe prftationis , vel dire&ó ope fcilicet exceptio-

nis pa&i , aut actione infa&um, ut fente

ntiz homologate & approbate ftent;

"m

compellantur : Lauterbach 7r. Sygopr. $. 4o.

Nihilominus tamen ab atbittis

p Gngti

llationem ad judicem fuperiorem otdinariumlocum habere Do-

enpbiut

neceffariis appe

&ores communiter affirmant , Mynfinger Cent. 4: Obf 68. s ,

ibique. Gülich

i

D. D. Lautetb. Coll, T beor. Pr. $. 24. €9 $9. ad T. derecept, Brunnem, a4 Y

qinqk p

2, 10. Cod. de receptis. 'Titius P. P« L. 7. 03. $. 37 Engel z 7ure Canonico L. r.

n comcüan'

T. 1.9. 7. Uffenbach defudrcio Imp. 44ul. fol. 14$,. Rhetius 4ufliz. fur. Publ, L.

i end

4« T; 2: $. 22. cum nullibi in Ord, Cam. vel Receffibus Impetii aliud ftatatum

fit, idemque obtineat in arbitris Juris L. 23. de appeliat.

L. g. qui fatisd, €ogs

p tetiat

L.31. Cod. deappellat.. L. fin. Cod, de judic, — Voétius z. r. ad T. de receptis ,

iie

Stryk de r

bitr. Fend..€. 4.. 9. 20 Mautitius 22 Conf. Tubing. 1. 2 79. €9 $o, in

j U

flatutatiis, Hilliger ad Dozelem. L. 28. C. fin.

lit.c, Blanc Quefl. 10. s. 10. feag.

] Pääo fl

nec nonin Auftregis Legalibus O.C. P. 2. 7: 2. cum quibus fere parem auctori-

1 f'/ h

j

tatem habent Auftregz conventiorales , Suyk de Foro 4duffr. 2, 36,.— Minime

m

(

tamen ab Auftregis conventionalibus ad Auftregas Legales , fed ad. Judicem

ob

at

e licet, Blum Zroc. Cam, T. 27. », 202. ilidem

gpioli!

faperiorem ordinarium appellar

Neque mea vcritatis tramite aberrare credo , fi

lt

Dechherr ; Uffenbach foJ 148

? U

Auftregis conventionalibus imme

diatorum omnes illos effe&us, quos fententia

| l'ff

i

l

ab arbitto ftatutario lata parit, Dlanc Q. 6. z, .. O. 9.

de effetlu. feutentia,

u

y

maxime n.9, €9 Q.11. 2. 5« 10. €$ i1. attribuam , cum pracedente S.VI 8, etiam

A u[,n'[ü

füo modo jurisdictionem ; ad[c;»ip(crim.

st

LU e d

?

/ f

4f d

Offc& fefe occafione hac controvetfia a Do&oribus difputata; Utrum

nl

!nandoh

vigglicec pactum app

ellationis prohibitorium valeat? Fere enim in omnibus

;

pactis

u

S

800

lbz'tris- nece/]äzri»;s ,

SCH'O EPFF dear

at

padis familiz & conventionibus de aibitris eligendis appellationem proïiibi;

detert

tam cffe obfervavi 5 E. g. in confoederatione L. B. ab Ow' , claufula addita eft,

atitti

pbnealle Appellation, Redu&ion , Revifion obet. anbere Sufpenfiv-Snittel,

i, Y

item in pa&is familiz Nobilium de Rieppur, Ganerbioram de Cronberg , que

Ventic

exhibet Lünig /oczs cizatis, in multis aliis etiam fecundum Dattium 4e Pace Im-

Diiea

perii publica L. 1, 6. 27. . $9. €9 11 5. inconventione Nobilinm deRiede(el, ut

dicioi

&in illo familiz pa&to, quod Betfius 27 Tr. desStatut. famul. illuffr.. p. 554.

At

exhibet, eadem verbaexftant, nec non in Unione Ele&orali Wildv. 4. Difp.

D.a

$.24. 9 $o,. Quid igitur detali pa&o a (uperiore non confitmato dicendum?

&apc

Nam fi confirmatio acccíferit, nullum dubium fubeft, quin valeat: Ahasve-

—

ii pri

rus Fritíchius 77 44dit, 4 fpec. Speideliá voc. GYo(cbyled)tezegiftet. Standumilli

ime

eíle atbitror; Quod etenim pacto appellatio tolli poffit, (i litigaturi vel liti-

l,

gantes huic beneficio renuncient , adeoqueid, quod illorum poteftati fübjacet,

L

per paCtum a fe abdicent, non faltem Regula genetalis, Z peuult.: Cod, de

patlis, L. 44. de min. quod quilibet iis, qua pro (e iotroducta, pro lubitu re-

ff

nunciare poflit, fed & talem renunciationem tam expreffam quàám tacitam per-

ia

IT

miffam effe probant. L. z. $. fiz. Cod. de temporibus 9 veparat. appellat. L. 1.S.4.

Uffenl

quibus appellare zou licet , C. 61.. G. porro x. de appellat, O. C. P. 2. 7. 26 $i1.

Petufi

Du. D. Schvveder i2 Difput, de appellat. renunciat. $.7, Lauterbach $. $. €$. 17.

——

5'.),).4 ]

aA T it, de Appellatiombus, | . Comptomiffum infüper a privatis eum in modum

$ C

initum , .ut laudo , omni appellatione remota, ftandum fit, valere;: commu-

AtOtja

niter Do&ores propugnant, Blancus Q, ro. s. 4. Joh. Baptifta Z.7, c. 74. Imo.

10 t4c]

cautelz loco vulgo claufulam appellationis prohibitoriam commendat Brunne-

Jtejud

manpn 44 L;penult. . fin, ff. de receptir,.. Uci quoquea compromiffo nulla ap-

lüc f

pellatio locum haber ,' multisque perfonis appellandi poteftas in Jure denegata

terit R

eft, per tot Z'it. Cod. Quibus appellare non licet, ^ Quamquam etiam confuetudi-

ldor.

ne & flatuto appellatio tolli nequeat, quippequz dire&ó adverfus jus füperio-

Iünnt

ris difponunt, alind tamen de pa&o dicendum efle ftatuit.. Galleratus 4e rezuz-

m

ciat. Cent. 2. Remed.1723, 2.9.. Cumnec ipfüm jus Naturz aliquem cogat ,. ut

Üyen

remedio appellationiscontra injuftam fententiam utatur, feque adveríus inju-

riam judicis, pro quo ejüsque fententia tamen femper przfumtio juftitie pu-

Llante

ODotter

gnat, defendat, Dn. D. Schvveder iz /azd, Difp. f.7. p. $. 9. Singulate &

Àlp

exceffivum appellationis prohibitorium pactum exhibet . Mauritius P. -2. Conf,

Jubing. 1. 9. 77. /c44. & magis illad pro nullo habet, quem ff-f-güïtüï Dn. a

habeat ,

Lynker de gravanz. extrajud. p.411. Reftat adhuccitca cffe&tus qua'ftio confi-

Imfmdm

deratu non indigna: Ad quem fententiz ab Auftregis conventionalibus latz

executio pertineat?. Et fi illi a mediatis conftituti fuerunt, horumque cautam -

Bte

eter-

Iincep

m

'cumprimz? Aufiregrs convent. E teffament,

Sor

i

ptokx'xki;

determinárunt, laudi executio omnino magis ad ordinarium fpectat, cam &

ddind,

atbitri compromiffi executione careant ,. L. pezulr. Cod. de arbitrisl, 1 5. de-ve jm-

V-Wieh

Si vero inter immediatos Áuftrege con-

dic, V oétius » 23. ad T, dereceptis.

g, Qu

ventionales judicaverünt, cuituncexecutio attribuenda, quzftio eft multis du-

271

biiseapropter obnoxia, quod multi Do&tores ipfis Auftregis Legalibus, alii Ja-

iedlt

dici ordinario illam adfcribant Dn. D. Schw'eder z» Jztrod, ad 7s Publ. P. Spet,

er Pl ;).4'

S-Z- 00 17. 5'4 161 P. m. 92;.

Coccejus de JVorione €9 execut. Auflr, — "Textor zu

av. d: D*'i(?n

Diff.ad R. 1. uovift, 2, tb.$4.fegg. Dn. D. Grafs. d, Diff. p« 26. &9 fegg. Tutior

dicendo

& expeditior mihi ad minimum videtur fententia,. maxime fi Coníliarii vel

r At

alii privati Auftrege conftituti fint, ut ad ordinarium

Judicem recurratur, ac

andonil

ab eo executio petatur,. Ord, Cam. P. 2. 7. 06 $. $, 09 :77. D

.

wi v

7,27,.203. p 311.

eckhetr ad—'þB/um.

p*

ui

$. XXI.

"UE

! , Tollu-ntur absque dubio Au

ftrege conventionales utriusque partís con-

o libit t

fenfu, & tunc Auftrega legales vel Judex ordinarius adiri poteft, ; Deckherr

ucium

n vindic. ad Blum. T. 27. 1. 190. Metmes Cap. 15. . 17. Schubhard C. 2..51.25.

Jui.Li

Uffenbach fo/. (4$. id quod etiamin compromiffis Juris eft, Johann Baptifta,

^ 7:28'5'1'

:Perufinus de arbitris L. , c. 1. Blancus

2,9. 7« 1 1. 13* Lautetbach 7F*. Synmopt,

gn6m

$.25. Nequefolum expreffe, fed & tacite partes renunciare poffunt, fi nempe

j modi

Reus coram judicibus ordinariis vel alio competente ; ómiffa exceptione decli-

s; connr

natoria fori Auftregalis, litem fimpliciter conteftatus fit; cum , o ipfo Juri

i I

füo tacite renunciáffe, videatut Deckherr 4, s. 790, p. 204.. eaque renunciatio in

J Bonre

prajudicium renunciantis fine dubio admittatur, per L. pemwi^ C. de paths ,

fo la*

hinc (i Actor privilegiatum cotam corapetente & ordinario Judice pullat, po-

d

terit Reus in fui prejudicium Auftregis conventionalibus renunciare; Si vero

A&or Reum coram Auftregis conventionalibus conveniret , non perzque ad

gt

renuntiationis remedium confugere liceret , ex mente Textotis 77 D;fp, 2. tb.. 15.

Reum enim, Ad&ore invito, privilegio Aufttegarum minime contra naturam

, i

ag u

conventionum Z, y. Ced. de oblig. €9 4&. renunciare pofle, fed, AcCtore id po-

ftulante , Reum ad fatisfaciendum ordinationi per legitima remedia compelli

qdi i

uf p*

oportete defendunt Blum Proc; Cam. 7, 27. ?. 49. ibique Deckherr Uffenbach

v

fel. 147. . 11, maxime cum penes A&orem eledio fit, fi Reus plures Judices

jlute

; üt

habeat, L z;. C. de Epifcopis €. Clericzs, Deckherr ad Blusm. T. 27. "um. 49.

A

quod tamen Dn, D. Schvveder » Difp. de Foro Illuffrimm Imperio Rotn. Germ.

T

immediate [ubjeElorum tb. 20. ad hunc cafum reftringit , fi videlicet A&or .fin-

)

T u

gulate aliquod intereffe inde urgere poffet, aliàs enim, cur quiliber Impetii

n

f

Princeps vel Comes juti (uo & Auftregis Legalibus renuriciare non poífe

t ; ficut

lii ii

u

guivis

w

us

lass

$02

SCHOEPFE de arbitris ueceffariis ,

P

E

quivis plebejus ?. L. 22. Cod, depatiss. add. Titius L.7. cap. 3« ". 19, . Sed qua-

ritür, an unius quoque poenitentia compromiífa folvantur? Quod in mere

E7

tolit,

voluntariis poenitentia locum habeat, nullum dubium eft , 'ita ut ACtor, Reo

invito, rem coram judice competente in judicium deducere poffit per Z, zo, ff

tum pt

Interdu

derecepits , B. Dn, D. Lauterbach 7748 Syzopt. $. 4.. nifi in ordinarium. &

| dU

competentem Judicem füerit compromiffüm, Richter Cozfe 64, 7. 18 42, C 59,

|

De neceffariis veró aliud dicendum ; Sienim aibiter ftatutatius fit, tum exce-

de Gant

|

bt al

prionem liris pendentiz & compromiffi locum habere , ita ut agens repella-

tur, neque compromiffum folvatur, dicit Blancus Q. 7. ». 7o. imo Stryk s

ET

! Wotma

Ujfgu moderno S. 9. Ad T it. ff.. deveceptis poenitentiam unius partis generaliter ex-

cludit, & compromiffi exceptionem concedit, uti quoque Schultefius ad Pi-

* p

ftlorem Q. 74. z. 4. €9 ;, flatuit posnitentiam & proteftationem poft initum

alitos,

compromiflum eodem licet die fàaàam noneximere compromiffo articulum in-

lts (v

clufum, cum illüd femel fit perfe&um partesque confenferint, idque, quod

Qque a

confenfu duorum fa&um fit , non poffit nifi contrario amborum diffenfu dif-

cm'ngui

folvi, per L, 5$. ff. de patlis. L, 35. L. 153. de Regulis juris. . Nec in Auftte-

gisconventionalibus immediatorum Legibus Imperii publicis confirmatis poe-

nitentia unius locum habebit, cum pracisé illi ad compromittendum cogan-

tur, necper praftationem intereffe liberentur, & ut plurimum familiz uttli-

tasfubfit. "Tacite porro Auftregis conventionalibus immediatorum renuncia-

f.

tut , fi caufa itacomparata fit, nt mandata fine claufula decerni poffint, uti fi

Reus fe füb pa&o executivo obligaverit, Dn. a Ludolf p, 2o. Blum 7. 26. ». 72-

TWmay e

" Carpr

7,27. ». 176. . Siautem immediatus Auflregas conventionalesad AGtoris peti-

tum cum proteftatione denon confentiendo & prorogando, nifiquatenus &in

!t arba

a fne

quantum de Jure teneretur, Auftregas Ordinationis eligat, utrum poftea ad

('0?)))0;'0"

Auftregas conventionales redite & coram his exceptionem fori declinatoriam

p'osutte;

opponere, ficquead pactaprovocare poffit, ex ea ratione Do&ores affirmant

1777

quia fibi per proteftationem in ipía ele&tione fa&am Jus fuum falvum effe volue-

rit, & nonnifi exprefla vel tacita renunciatione Auftregz. conventionales tol-

Wtfargg

lantur. Piftor P.7. Q.4$. Schubhard C.

9« 9. 121. Mique ad ?. 12g. Blum 75

h

-?7. ". 190s ibique Deckberr,

$. XXIL

fne

tflitot

Solvitur porro compromiffum neceffarium morte arbittorum , cap. 42.*.

Bitátios

P officio 1 nd. deleg c. yo. de tefhibus , avg. L. 4 g, de receptis , nifi Collegiutm ele-

&um fit, quod nunquam moritur, arg. L. 76, de 7,,4,';,',*, L. q,,gd cujut-

tkher

que Univerfitatis nomine , aut nifialiud in pa&o di&um fit, pet d. &« 42. x, de df

Ad,

Ó 18, à

C

eumpPiysis eduflvepts comew, E8 tey?ameäi.

803

teruead

m ONUREPR

f«4. deleg,. Borellus 31.4. nuto, 128. Qualem cafum exhibet Everhardus ]udict

T

Itv

Folum. t. Couf. 16. quod , fiunusex defignatis mortuus, vel officium fuícipere

t, ho

nolit, ex reliquis defignatisunus eligendus, atque hoc modo de uno ad alte-

rum procedendum fit, donec tandem aliquis cauíz cognitionem in fe fafcipiac.

laf

nn &

Interdum, fi unusex arbitris moritur, rcliquis alium eligendi facultas conceffa

m

eft; Ui obfervavi in literis conventionum , quas exhiber Kyllinget i» Difc.

ii

de Ganerbiis Caffrorum p. 215. S 9. SM8 oícÉ aucb benen Coedbfen einer abge

[

bet, al8 bic£ mágen Díe anbere beffanben, einen anbern $u Sibn nebmen, — INo-

i

tabilis etiam illa difpofitio , que proftat in Tabulis Fasderis inter Moguntiam,

N/ormatiam & Oppenheimium inita, a Lautzio :» Difput. zfrgentinenfi de Ci«

Jitt ete

TT

vit, Imp. Comventibus p. 42. CÀ 48. exhibitis: Decedente vero aliquo inter ipfos

m

aibitros, a Confülibus, unde fuerit, Civitatis alter ipfius loco continuo elige-

tür5 fi veroaliquis egrotaverit, vel peregre extra provinciam profc&us fucrit,

da«

lque, q&lö

usque ad íllius reditum alter idoneus fubftituetur. — Morte vero partium vix

if d

extingui compromiffum patet ex $, pracedente 15,

cip ht

CAP. IIT.

at

DE ARBITRIS TESTAMENTARIIS.

lum gt

SUMMARIA.

moliz ) d

y fenult

B.2 Definitionem &9 origmem avbitrorum te/ïamenmrz'omm

exhilet , -

$.24. Dwifiones sorum tradit,

S. 27. Qua

)ffmh ll[i l

vumque exiftentiam probat,

7:2/: M*"

ad compromi[fi teflamentarii validitatem vequirauur,

$.26. €9 quibus perfo-

Kdorirptl

nis arbütri teflamentarii con[Htuantur , quarunt,

$. 27. Oflendit , qui arbitri-

u d

swa [ucipere €9. an cogi po[fint , wec non quid de claufula , vemotá appellatione ,

$. 28, 2dn baredes ad com-

TT

comprom

uffo teflamentario adjeHla fentiendum frt ?

c!inamriam

vomuittendum practfe obligentur ?

$. 29. Qualem poteflatem babeau arbitri te-

$. 3e. Contraria compromifJorum tefla-

ifrmitt

flamentarii , &$ quo proceffa. utanture

fc ol

mentariorum refert,

ia 0^

.

XXIII,

j

A&enus de atbitris conventionalibus: Reftant adhuc arbitri neceffarii tefta-

mentarii, qui nihil aliud funt, quam Judices vel quafi in ultima voluntate

conftituti, aut demum eligendi, utlites inter hzredes, fideicommiffarios, le-

gatarios aliosque;

quibus aliquid relinquitur, ortz coram illisdifceptentut , eo-

g

Mi

rumque fe

ntentia finiantur.

De horum origine nihil cetti conftare tradit

j

J

À Blum. T. 27, n,6. add. Joh. Baptifta de arbitris $ compronzifis L. 1.

Deckhert 2

T

cxempla reperire non potui, Quod vero

il

c./z:. Ad minimumtam antiqua

lii ii 2

tales

pET

$04

SCHOEPFF de arbitris neceffariit ,

—

tales den;lxr , ültimaque. voluntate conftitui queant, tum «r2. Textuum L..Vg"

4

| diim:

L. 65. de Legatis 1. L, 1. de Legatis 2.. L. 11. $. 2. de Legatts 3. L. 28. de Epifco-

| I.C.«,i

p* €9 Clericis, Dn. D, Lautetbach $. 4. ad 72, de condst. €9 demonflrat. . B. Dn,

! ia

D.Frommann Dfp. de arbitratu boui viri tb. a7. 28.29, €9 49. Baptifta L. 1. c,

li lite

79. tum quod ab Auflregis conventionalibus ad atbittos teftamentaiios valide

todo

concludatür , tefte eodem Baptifta £. 4. c.75. tum vero etiam variis adducen-

& nür

|

dis Exemplis comunique Do&orum opinione probatur; Urceolus de traz(atd.

!

ut, q

4GQQ.62. 0 12,. Deckherr ad Blum. T. 27. n.6. €$ 8, p: 216.€8221.. Schilter Ex-

f dil

€76. 12, $, 1. 1t. £. ubi Exemplum in caufa Lazari Suendi ejusque heredum no-

hojure

|

tat , €9 $. . Stryk. ad Schüzium p. t9. ad verba comprehbendit , ad T. f-. deve-

:

faer, ]

€eptis , €9c. Peregrinus de fideie, drt. 11, n.122. Baptifta li, 6 9. z. 1. €. 12. €.

jf

25. €9 paffim. Lauterb, z» Difp. de Execut, ultim. volunt. €. 9, n. 64, fqq. p. 6o.

Anplif

'€$ é1. B. D, D. Harppr. Conf, 74.5.34.€$79 fgq. Eo ipfo enim, dum hares

14 No

adit hereditatem , vel fuus fe immifcet heredirati , etiam voluntatem defancti

"

(üborte

agnoviffe, omnibus in teftamento pofitis confenfiffe , adeoque fe ad volunta-

jultitir

tem defun&i adimplendam ac compromiffum ibidem ordinatum fequendum

Btevius

obftrinxiffe prefümitur, cum hztes reprzfentet perfonam gdefün&i, JVov, 45.

u di(co

prénc. L. fin. Cod. de zzmpub. velali. [2bflit, atque in ómnia jura tàm a&iva quàm

Nobili

paffiva, commoda & incommoda fuccedat , /. $. /, 26, de acquir. vel omitt, ba-

&DUt[a

red, 1.24. de verb, figuif. l. 9. l, 62. de Reg. j^ris adeoque tacite compromi-

tonfilio

fifle cenfeatur,

Uti quoque legatarii, fideicommiffarii , ceu perfonz in ulti-

tjus An

zna voluntate honoratz , ex quafi contradu, agnitione fcil, ultimz volunta-

(ithà

tis, adtale compromiffum teftamentarium fervandum obligantur; $. . Zuff,

li, f

dle obbiz, qua. ex quaft contratin oriuutur ; Cum eo ipfo, dum reli&a accipiunt,

ücis B

onus fimul compromiffi a teftatore injun&um agnofcere & tacite compromit-

35 Cay,

tere cenfcantur, ita ut legatarii & fideicommiffarii in re relidta etiam quo-

vrfrg i

dammodo defun&um reprafentare dici poffint.. Baptifta /.7. &.9. 6,22. €$6.15.

ide vel

Eaptopter etiam tale compromiffüm teftamentarium & tacitum appellatur, B.

;

hC ad

2 4$.

llm f

D, D, Harpprecht. Co»f. 74., », 4.

P

5. . XXIV.

"tentja

dVate

Aubitri hi teftamentarii varie dividi poffünt: Sunt enim ,ah'i*ccfti & in

Tütttte

ultima voluntate nominati, alii vero demum cligendi, ita tamen ut magis

Torlica

defignatio quedam dici mereatur, ex mente Joh. Baptifte L.:. C.;2. . Cafum

l

SChte

exhibet D. D. Harpprecht d. C. 74 w. 1 5. /fegg. in quo ordinatum eft , ut lites

l

i.

pacta dotalia & accefforia concernentes per 4. cognatos Evangelice Religioni

Q

M

addi&os, qui in cafüm di(f:ordiæ fuperarbitrum ejusdem Rcligionis clig

ant ,

L

iti-

1

d

VN

C .

«

g

d

! eumprimis AAuflregis conent, €9 teflament,

- $9j

l L ;

dirimantar :- Similis cafus invenitur apud furisConfultos Argentoratenfes vo/.

1. C.44. 9. g0. 31. CÀ 32. quo lites inter defun&i viduam, filiam hzredem &

b

Dt,

legatarios orientes ab executoribus ultimz voluntatis decidi debeant, fi vero

LKQII[I

hi litem fopire non poffint, ad Senatum Civitatis I. remittendz fint, — Pari

modo in fideicommiffo Ernefti L. B. de Rechberg Anno 1599. difpofitum , ut

vulide

gt

ex numero executorum 6. fi veró cauíz gravitas fuadcat, etiam plures eligan-

tur, qui litem fententia íua finiant: Quod fi vero ob paria vota aliamve cau-

f MWG

ht b«

fam difcordes fint , faperarbitrum eligendi poteftatem habeant; Et fi nec in

Qdum i

hujus ele&ion

e convenire queant , tunc

omnes executores controverfiam diri-

. Cont, 3. '7oet 9I btbeifung, 1ften 2lbfa&eg,

f

manr, Lünig $Reítbgetrebv P. Spec

TY

3te (Sortfe&ung. .

N, 326. fol. 549,

Oblatum etiam eft Anno 172 1. d. 22, Dec.

"

Ampliffimz Facult.

Jurid. Tubingenfi Teftamentum G. H. de Anno 1552. d.

4

ftitutum, ut lites ob ultimam fuam volnntatem

n hat

14« Nov, Incujus $, 19. con

füborta à fupremis tribus Przfe&is Civitàtis Imperi

alis N. fecundum jura atque

s ii

nantutr.

Eádem ratione Philippus Haffiz Land-

j volütt

juftitiam amicabiliter compo

gravius in Teftamento fao Anno15$62. condito ordinavit, $.Da G tf vor fep,

i

ut difcordie inter filios oriturz per undeviginti arbitros, quorum fedecim ex

) Navv *8'

NNobilitate ac Civitatibus & duo ex fupremo Dicafterio, qui Do&tores funto,

T

ab utraque parte pari

numero & unus ex Univerfitate Marpurgenfi communi

! atf

Quod teftamentum Filii

confilio ele&i füerint, cognofcantur & dijudicentur:

omptomi-

ejus Anno 1568. in Pa&o Fami

liz confirmárunt apud. Lünigium &entfden

ye indi

4te 9Ibtbeitung, stec. 2Ibfafs

; volnte

SReicbszutrebiv. P. Spec. Cont. zde GSortfe&ung,

IN, 6. fol. 226. €Ó 796.

Alii atbitri funt jurati, quales extant in. Teftamento

.

u dih

Ducis Brunfuicenfis Georgi

i de Anno 1641. d. 20. Mattii, quod exhibet Stryk

m

in Caut. Teflam. IN, 6. in cüjus S. 25. p. 1226. difpofitum legitur, ut contro-

gmpmml'f'

verfiz inter Principes Regentes natz a Confiliariis & ordinibus, conftituto Prz-

jm Qu

previncialibus pari numero cleQis, praftito prius ad

Bu

fide vel fuperarbitro,

hunc a&um juramento,

decidi debeant;. Si vero parsaliqua gravata fit, reme-

j ^

dium füpplicationis & a

djun&ionis unius vel duorum concedatur, ac fi prioris

feratur, res decifa maneat, fin autem reformatoria,

fententiz confirmatoria

gravatz parti iterum benefic

ium fupplicationis duorumque adjunctionis per-

e huic ultimz decifioni ,

remotá omni ulteriore appellatione vel

T2

mittatur, atqu

fupplicatione,

flandum fit; Et i& $. 27. expreffe preceptum eft, ut Principes

magii

Regentes corporale Jura

meptum prftent, fe ultimam Patris voluntatem invio-

(

Alii vero fünt injurati, uti fere plerique : Alii quo-

labiliter fervaturos effe ;

j

que a S. Cefarea Majeftate fünt c

onfirmati, uti illi, quos Johannes Georgius I.

j)

. Julii in teftamento fuo conftituit otdi-

Ek&o; Saxonie Anno 1652, d. 20

nandos,

p

lii.ii 3

4

j

E

-

EY

8o6

SCHOEPTIF 4e arbitris neceffarirs ,

!

]

GURHDÉ a

nandos, ex Confiliariis, Vafallis & fubditis paríi numero ab utraque parte el;

freonis.

&is, qui amicabilem caufz controver(z compofitionem tentent, rem breviter

. (5 diff

atque modefte propofitam decidant; Si autem difcordes fint, ad impartialem

tormmitt

aliquam Univerfitatem vel conventam vel ferte ele&am a&tatransmittant, cujas

! qqaei

decifo Partes obíequium praftent. Samuel Suyk . i Cautel, Teflam, N,. s. p.

(iti1, d

Héz., Alii) vcro ita confirmati non fünt.

lrbus,

$. XXV.

062 a

!

fortis c

Con&itduntut hi arbitti

teftamentarii, in reftamento,

codicillis aliàque

4 ponis

ultima voluntate, imo in pa&is dotalibus mixtis per modu

fh ultimz volunta-

kidione

tis initis, prout tale exem

plum exhibet D. D. Harpprecht £s704o alleg. Con[.7 4

7;

. Rütis ca

9. 13. 9 5 3. CHf fé44. idque ex multis rationibus defendit ; ne

c non in pa&is

fuccefforiis , quatenus valida, & facultas talia

; llite o

pa&a ineundi, mutuusque pa-

| flatem.

ciícentium confenfus adíunt; Dn.

D. Grafs £» Collat, 7. C. cum Rec, Imp, SeHl, s.

tb, 1. pag 1. C9 feqq. €8 ia Difp.

de exceptione nobilitatis tb. 16, B, Dn, D, Hatp-

| fünnr,

precht 7ra&l. "4cadem. 9. P. 2. , 182. €8 185. p.74;. Modo teflator tefta-

R«

menti fa&ionem a&ivam habeat, ita nempe, ut neceffitatem compromittendi

haredibusaliisque perfonis injungere poffit: Qu

ando enim teftamentum , ceu

LT

DYentatio.

principale , invalidum eft , tunc neque aditio hareditatis vel legatotum ac-

ceptatio, neque tacitum f, teftamentarium compromiffum, tanquam acceffo-

| 9"i uüsin

rium, valere poteft: arg. L. 45. de folutionibus , L

. 27$. de Reguls Turss,

, iitdy

Hinc fane omnes,

qui teftamenta condete nequeunt, ut fervus, filiusfamili-

| Mümadt

as, prodigus, furiofus & alii ab hu

jusmodi arbitrorum conftitutione prohi-

lirif ]

bentur; Joh. Baptifta /, 2. c. 75.

Przfertim veró parentum voluntas tale tefta-

tüitri n

mentarium compromiffum fanciens , a liberis (an&e obfervari debet. Z, 5. de

Dtohibi

Ceptaver

ob [equits paventibus €9. patronts praflandis , B. D.D. Harpprecht Cozf. 74. », 76.

[eq4. Cumprimis huc legi merentur $. 26, €4. 27.

teftamenti allegati Ducis

Vi neq

Brunfuicenfis Georgii,

Eft, Ut,

Ipfa quoque ultima voluntas valide deber effe condita,

hinc,

fiin teftamento arbitti conftituantur, 7. fiin codicillis, $. teftium , &

t

in aliis privilegiatis conveniens numerus adhibendus eft, Joh. Baprifta 7. c, c.

V eyalle

1$, Nulla tamen differentia intercedit, utrum Teftator immediatus, Princeps

Pagc l 1 67.

velex Nobilitate immediata, uti in appendice apud.Strykium 4. XV, z. €? 6. &

Tüt[rice

Lünigium 4, /, an mediatus fit , uti in cafü, quem B. D. D. Harppr. /as

4, Caf:/.

74. €xhibet, nec nonin Teftamento Facultati Anno 1722.0blato. |

:

L

XXVI.

injungitur neceffitas illa co

mpromittendi hzredibus, uti ex Petegtíno de

|

Jideicommiffis "Mrt, 11. m. 112.

qui Íe ita difpofitum legiffe refert in teftamento Si-

Wt p

meonis

| Mp

1

*

L

$97

Miptteeg

mmprz'mx'; uffregis comvent.

þ€9' | teflament.

d

meonis Papaitz , ut ejus haredes inftituti.omnes ex teftamento fuo faboriene

b

tes difficultates Sacro Collegio Jutiftatum Paduz inappellabiliter decidendas

at

tommittere teneantur , tradit D, D. Harpprecht C. 74. z. 57, fideicommilfariis

D at

quoque univerfalibus , D. D, Harpprecht Aefp. 1 z. ». 323. feqq. €9. Tratt, Atca-

dem. 1, P. 1. € 1 tb, 41, fol. 97. nec non legatariis ac fideicommiffariis particu-

hn

laribus , ] Cti Argentinenfes vo/, 2. C. 44. ». 0. €9 feqq. Utceolus de tra

LA

óz. um 12, Baptifta4, 1. €.9, €$ 12. D. D. Harpprecht Conf. 74. ". 38. feqq.

-

ottis caufía donatariis, laud, D, D, Harpprecht 4. Con(. z. 5$. C$ 1. aliisque

IT

perfonis in ultima voluntate honoratis: Dummodo dicte perfone teftamenti

volüti

fa&ionem paffivam habeant, ac aliquid ex teftamentis vel padis fuccefforiis

lo

mixtis capere atque fefe obligare queant ; Aliàs enim tacitum compromiffum

u pa&i!

inire non poterunt, Hincetiam perfonz, quz in judicio ftare poffunt, & po-

I p

teftatem alienandi , tranfigendi, feque compromiffo includendi habent, requi-

$.

ImP. Sf&.f !

runtur, Joh, Baptiþf'ca 4, 2. €,1

p lg

$. XXVII.

atot t

Recipere compromiffum t

eftamentarium poffünt omnesilli, qui conven-

omittd

etiam ab arbitrio tefta-

tionalesatbitrieffe valent, & qui ibidem prohibentur ,

Rtum , d

mentario arcentur. Joh. Bapti

fta 14. 0. 18.. Sivero hzredes, legatarii velalii,

TU ER

li&um, arbitri conftituti fünt, ad arbitrium fü-

quibus in teftamento aliquid re

4 a

Ícipiendum compelli poffunt, cum adeundo harediratem v

el acceptando reli&ta

i

7

i

etiam ad tale onus füfcipiendum fefe oblipgárint , arg. cap. 17. 19. x, de teflamentis

;

nl smih:'

Baptifta /, ;. c. ?. nifi juftà causà fuperveniente fefe excufare valeant, ut fi officio

Wne pod

arbitri non poffent füngi, etiamfi vellent, tunc enim minime contra Leges

Baptifta /. 72, c. 14. Quod fiautem reli&um non ac-

sulde

prohibitivas coguntur;

lc[n M' t

ceptaverint , vel talis

arbiter defignatus, cui plane nihil relictum , regulatiter

ene feexcufare poffünt. Baptifta Z ; c. 4.. Nequenovum

»'74' fl. N/l

cogi neq

ueunt, fed b

ag Dit

eft, ut, fiConfi

liatiiin teftamento arbitri conftituti funt, interdum illis jura-

; ndth

mentum, qu

o Domino a

dftridti (unt, ad a&umarbitrandi remittatur , uti. pa-

Teftamento Electoris Saxonie Johannis Georgii apud Strykium

(ir, i

tet cx allegato

h

p4g.1167. interdum vero

novo juramento adítringantur , uti difpofuit Dux

$. 2f. apud Strykium pag.7226. . Aibi-

!j

Brunfuicenfis Georgius in Teftamenti

gt

tti hi teftamentarii judices conftitui p

cffünt etiam in omnibus illis caufis, quz

& ab omnibus caufis , quz in conventio-

0f

atbitros compromiffarios admittunt,

nalibus non admittuntur , arcentur. Baptifta 4 2. c. 74*

Uti nec in ftatutariis

atbitris , qui interpret

ationem ex Jute communiaccipiunt , cauíz exceptz venire

Quandoque verà falrem füper certis cau(is ex

"T

queunt. Baptifta /, y. c.12.74.

xeü*amcnto controverfis axbi:ri tefta

mentatii ordinantur, uti patet ex Tefta-

g* ;

mento

mgoms

*

808

SCHOEP F F de aïäizæ'.f uece[farits ,

Ls

mento G. H. Facultati Juridice oblato , in quo tunc arbitri conftituti , f propter

[cotiin

pcife

legatainter perfonas, quzilla habent, vel prerendunt , litesoriantar; Et Er-

.D.D

neftus L.B. de Rechberg in fideicommiifo Executorestum. demum Judices eífe

voluit, fi pun&o in- & fubftitutionis controverfiz moverentur: Lünig 4, /. JV.

fatoris

326. f0l 549. . Quandoque autem omnes caufzz compromiffo teftamentario in-

qumad

clnduatur; Uti in Teftamento Landgravii Haffiaci claufula generalis additacít,

Ó dem

[itoris

Daf fie folften miteinanber in Aatotllen woadbfen.

Neque in teftamento clat-

|

fulz illz & pa&a, que compromiffis conventionalibus adjiciuntur ; rejici pof-

l' 4'90 f

4

funt, tefte Joh. Baptifta /, 2. c.7*. — Hiac quaritur, an claufula, temotà ap-

! df/ldt;l

|

]

pellatione, teftamentario compromiffo adje&ta valida fit?/ Cujus adje&ionem

|

tut,

in omnibus ultimis difpofitionibus ha&enus memoratis obfervavi , uti in Fidei-

| W7 4

commiffo Rechbergenfi$. 33. Lünig 4.4 fo£, ;49. in padis illis dotalibus, que

exhibet B. D. D. Harpprecht Conf. 74. & 13. feqq. nec non in teftamentis apud

W

Strykium locisallegatis exiftentibus. — Et affitmare validitarem ejus non dubi-

|

|

to5 Cum claufula illa etiam in conventionalibus admittatur juxta dedudta in $,

tatione:

precedentis Capitis 20.

A conventionalibus veró ad teftamentarios valet con-

Ícmel f

fequentia , Joh, Baptifta, Perufinus /.4. €2 9. c, $, — Necnonappellatio pa&to

bipifta

tolli, ac quilibet Juri füo renunciare poffit , proutoftendi modo di&to $. 20.

|

Boffunr.

A,

Vij t

Et ejusmodi claufulas teftamento adje&tas valere defendant Doctores plerique;

Peregrinus 4e fideicommisfis zdrt. 11. 2. 117. D. D. Hatpprecht. Cosf.. 24. 7 24.

; ajorer

' l, C 1

féqq. quos noviter A, 1722. Ampliffima Facultas in dicto teftamento G, H.

fecuta eft.

COn&itm

Co»f. 48

Hinc fruftra diffentiunt. JurisConfulti Argento*ratcn&:s Pol, 2.

Véütlon

Cphitu

$.

XXVIII,

Teftamentarii compromiffi cffeGtus , ratione perfonatum in ultima volün-

ürb (

Publici

tate honoratarum in eo confiftit , ut hzredes & legatarii ad compromittendum

precife obligentur , neque praftando intereffe fefe liberare poffint : Licet enim

lije 3

W liftrep,

aliàs ad fa&tum pracife adimplendum nemoinvitus compelliqueat; Hzc tamen

tmi Cgma

Regula in obligationibus faciendi legalibusfallit , càm in his id Juris obtineat,

itaæ & t

ut ad facdtum obligatus illud etiam przcife praftare teneatur, ex communi Do-

QOtfitne

&orum (ententia, Harpprecht ad $. 2 1. . 12, Zvflit, de legatzs, — Et proinde, fi-

cut ex flatuti five Legis publicz difpofitione ad compromittendum obligati fixi-

.; ntc nou,

&e in arbitros compromittere tenentur, neque praftando intereffe liberantur,

Baptifta /. . c. 76. €2 11 ita eadem neceffitas illos , qui ex aliqua fuprema vo-

"Wiente

luntate ad compromittendum obftri&i funt , patiformiter ligat; Cumteftamen-

*Dtocef

tatias difpofitiones legalibus paffim zquiparari /. 7 2. $. frm. de manum, teffam.

Ti &

fíe, &

& inter legales ac teftamentatias fa&i obligationes nullam diffcrentiam e

ficuti

8

t

ääzwpr?mz'f "Auflrepis coment, C3 teffament.

s

809

d

2

:

-

ficuti in il

lis, itaetiam in hisad fa&um obftri&um ad ejusdein irriþl&äentum

jBd-

ptzcife compelli poffe, doceant B. D. D. Harpprechr Conf. 74. ". 112. O 114.

iT

y.

|^

B. D. D. Bardili i» Differt, de faciesidi obligationibus ? 65. — Voluntas enim te-

lg A; !l N»

flatoris totum facit in teftamentis, hincque in forma fpecificaadimplenda, 4 ;.

quemadm. teflam. aper. , 2 5. S. 12, de bared, infiit, atg

EX* l. 5 s. de coudit,

UR

ld

€$ demoufir.- & fa&a teftamentaria equiparantur. legalibus , quia voluntas te-

ml

ftatoris Lex dicitur in ZVov. 22. c, ff». nec non Textus fatis expreffi concurrunt,

j

l.49. $. fin. de Legatis 1. , n, S.fin.

de legatis. 3. L. antepen. de poliicit, l, 39« $. fin.

ttj

l

J

de flat. ib. . Obligatio veró illa etiam ad heredum &

legatariorum haredes

em

jediona

tranfit, licét in teftamento illorum nulla mentio facta fuetit

D, D. Harpprech:'

Conf. 74. 9. 91. /24.. nec non fecundum dedudia in $. 15.

T

]u q

g. XXIX.

f^ ";

äuä

u

Effe&um compromiffi teftamen

Cdià

i, tátione heredum, excipit effc

; pon u

fationearbitrorum ipforum, qui hiceft, nt, fi arbitri ales onus compromiffi

du n

Íemel fufceperint , ad id abfolvendum & fententia fua. finiendum cogantut ;

T

Baptifta /, 7. c.. imo interdum ad fufcipiendum competentibus remediis cogi

Juri p

poffunt, juxta ea que& protuli $. 27. Porroetiam hic effecügs producitur, ut

i?

arbitri teftamentarii: eandem poteftatem habeant, quam. conventionales, nec

p

majorem nec minorem , neque tamen gaudeant jurisdidione, Joh, Baptifta

C 74., [/7 2'!"'

11, 0. 12, 9.1. €$ L 6. c. 1$. ÀAnnon veto arbitri in teftamentis immediatorum

yoo 6

conftitui majore gaudeant poteflate, & jutisditioipfis, uti. Auftregis con-

cn(cs Wo h

ventionalibus, $. 18. Cap. przced, attribui poffit? Quaflio eft, quantum mihi

llo ha&enus Jutis Publici Do&ore ta&a; Neque defünt conje-

cognitum ,anu

Qure & prefumtiones

affitmativam fuffulcientes; In Legibus enim Itperii

nere, fed & in fpecie , biegetoilífübrte ved)ta

driman";

ublícis Auftregz non faltem ia ge

Ticbe 21u8ttág, Ord. Cam. P. 2.7. 2. & in noviff. Ca

pitul, Caroli VI. arz. i4.

woml,(ffü [l'm

Li(c[ fmm

Auftrega conv

entionales & familiarum , fab quibus & illi in teftamentis confti-

henfi videntur, ap

ptobati & confirmati funt, ita ut füb hac genera-

f

tüti compre

litate & teftame

ntarios inclufos cffe haud male quis dixerit; cum, nonnifi modo

j u

n variat, differant, & argumentum a conventio-

conftituendi , qui verórem no

gt "

nalibus ad tcfllimentarios rite procedat , Baptifta L. * C. $. 1.8, €18. 1. 9. €. 18.

fpui t

nec non, uti modo dixi, teftamentariz difpofitiones legalibus zquiparentur ,

-—

gtun lfs

flatuente D. D, Hatpprechto C. 74« 7 170. 4« Et quod de poteftate dixi , idem

cum teftamentarios arbitros omnibus eisdem

qu

de proceffa dicendum exiftimo,

modis & folennitatibus procedere fc

ntentiamque pronunciate, quibus conven-

l

Sed quaílio hic incidit;

F

tionales , ftatuat Joh. Daptifta /, 2,

10069?11. (älüc 189

*

a

Kkk kk

Utrum

L.2

fl

"

"

g

8: o SCHO EPPF de aräitri: nece[farim , mmgrimzä ffjfwg- &.

——

-Ufmm arbiter, an faltem atbitrator in teftamento conftitutus cenfendus fit? Et

av

ad mentem magis; quäm;ad veiba teftamenti, refpiciendum duco; Hinc, fi

teflator aliquem arbitratosem appellavit, & vel cauíz naturz repugnat , vel

adeft contrariateftatoris mens, hzc potius quàm verba attendenda erit, Laud.

Baptifta £. c,74, — Quamvis interdum mixtam poteftatem habere, & utra-

JU]

que conjuncta effe poffit, ita ut prius amicabilem compofitionem tentare, &

deinderem vcl ex equo & bono veljuxta judiciorum ordinem fententiá deci-

dere debeat.. Baptifta Z 12. c. 75.

Referre huc neceffarium duxi di(pofitionem

L

ultimam Johannis, Senioris, Comitis de Naffàu Cazenelnbogen de Anno

ftcti [n

1597, exhibitam a Lünigio Spze. Sec. 1(ten & beil8 28. 9[bfat. V, 29. fol. 665.

vit

€6 é64. in qua ordinatüm eft, ut orrz inter filios haredesve lites deferantut

ad quosdam familiares , Landfaffios, juratosve Vafallos, qui amicabilem com-

pofitionem tentent:. Qua deficiente ad. Executores teflamentatios; etiam his

fruftra tentantibus amicabilem compofitionem, ad aliquos proximos agnatos ,

u

aut fi utilius effe putarent, ad omnes Wetteravicos Comites, qui pro gra-

vitate caufz adhibito Confilio JCtorum fummarium proceffüminftituant, fen-

tentiamque ferant, remotá appellarione: Aut fi partes nec his contenti effent,

omnpia acta ad Jfticii Cameralis Colle

gium transmitrantur, qu,odA, umb Die

erübr, (cnte?ziam fetat,

$. XXX.

N

»

Tolluntur & finiuntur compromiffa teftamentaria iisdem mo

diä, quibus

& conventionalia, quia hzc duo compromifforum genera faltem modo con-

TT

ftituendi differunt, & aliàs eadem femper illorum eft ratio , Baptifta /. 73. c. 7

VW

Nequetacendum , poenam privationis relictorum in cafu contraventionis do-

lofz conftitutametiam compromiffo teftamentario adjici poffe, uti fa&um in

fideicommi(fo Ernefti de Rechberg $. 24, apud Lünigium Z./. N. 226.f9. 549-

ample&

Mattín

$.24. Etfiin ultima voluntate quid reli&um , acaibiter ex jufta caufa ab hoc

OIRm Pc

munere feexcufat, neque arbittatur, v. g, fiillud in fe fufcipere nequeat , reli-

P '

&is minime privandus eft, cüm licite fe excufet, neque culpam committat 7 ,

i que

4 N ah &0

C. de legatis ( $. deleg. 1. , Quod fi autem absque caufa defun&ti. voluntatem

! Türetor

adimplere recufar , perdit fane lepgatum. L.19, 10 22.0 23 L $6. deexcujat, int.

l. 101. deleg.1.. Baptifta 4 5« c. $.. D. D. Schvveder ;» Difp. dBPclanfula teffa-

Vi

»enti per[onas bonoratas ultima. tefdatorzs voluntati contravenientes velitis privan-

16.1b.30. — An veró fi flatutum difponat, ut de quolibet compromiffo decima

Ms

pats folvi debeat , ad teftamentarium compromiffüm extendendum

Wrltue [

fit, difputat. Joh. Baptifta Z ;. c. 12.

Wl

Pt

MWb

DEO $II 1LAUs?'Hozvox ET*G(.QRIA!

| xxv;;

-

C A

Bix

—

D

'9-? )o( &

[

as

XXVI.

: Bl

p u

DISSERTATIO

eti, ld

t t

JURE VIAR UM PUBLICARUM,

tend

PROSSIDE

yenti

of

D. CAROLO OTTONE THYLIO,

n d d

Sacri [mperialis Palatii Comite , Status Regiminis & Collegii Re-

JQFUM

viforii Ele&toralis Palatini Confiliatio , nec non Curie Matrimo-

s d

-nialis Directore atque Profeffore Jurium Primario ,

dilnat

Pro Licentia defen[a à

T

myuih

LUDOVICO CAROLO Gyofefcmibt] bbl Pgla:ino,l

HEIDELBERGJE, 17275.

]

f

mosudd

mreni

CADPUT I.

"TL

DE DEFINITIONE ET DIVISIONE VL££.

I.

Odisi qUibm

$

4 "XUm ufü vocum cognito quam fzpiffime in rei ipfius perceptionem pro-

; n (

vehamur, idcirco omnino neceífarium eft, anre alia, ipfam vocis /ie

mLMLM

C

a pellatione

m evolvere. Sicigitur, miffis aliis derivationibus, illam

yi du ,

ample&imur , quá

via dicitur quafi veha, unde in vernacula , ?f6erg, SSage.

H

- Martin. Lexic.Etymol. voc, via, & fic fimul definitio viz patet,

(c. quod fit

J jj

l

i

folum per quod vehitur, feu planius fecundum l.2. $. $ 1. ff ne quid in loc.

al i

"

um publicum reli&um ac dire&tum certis finibus in latitudi-

. pub.que habet fol

gt l

ne ab eo, qui jus

publicandi habuit, ad hoc, ut in ea publice iretur com-

0

J

*

d?earetur.

$.

II,

»

g

Viz autem, vel publice fant, alias Confulates, Pratoriz vel militares ;

WWWW

j jl

- Syeet;unb Zanb«Gtrafjer,

quz Íc. tam ample fant & patule, ut integer ex-

; m

etcitus ere&is haflis & vexillis per ea

s incedere & commeare poffit; & ut in-

jor

- telligantar effe regie , Svapferliche,

item

be$ Joeil. mifden 9uid)s Ctrafz

orro etiam GilaibS4Gotraflenappellantur

2

Id,

T. .fm.?nb Söqanen vocatz (un;,' qua p

y

E

;;;;;

-

r

$n

'HTLH LIUS de jure

segoeusiesse

Vid, Befold, Thef Pra&. voc, fanb«Gytraffe, Oettinger de jur; l"imitx. lt C.9.

Vel vicinales, czque itetum vel in utilitatem totius alicujus Univerfitatis vel

U

certi predii conftitutz, — lll oicizsales, Gelovtaeege , SOot(f ^ Cotrafien, ha

: fia

aliquando agraria plerumque (Enupliciteï gqbæäüeege Vocantur,

| qoque

EI

6.

Iil.

-

| lm rer

fiiam n

Hz Jute fervitutis i privato fundo competentes füb titulis Inftit. & Pan-

dect. de fervitut, ruft, tra&tantur, mei vero, quz illuc pertinent, tra&are,

! ihconfe

ibusla

non eftinfiitui, fed folummodo pracipua,

qua circa viars publicas obfezyan-

da veniant, Deoannuente, exponere volo,-

Es

tbort, ]

ünquei

5. IV'

g

|

Hic tamen obiter adhuc notandum , iflas fc. vias viczalet, aptariis op-

|

pofitas, vel ex via publica verfas vicos vel agros, rufticorum prata & fylvas

Q

| fotef

decurrete ; & aliquando inaliam viam publicam exitum habere, vel aliquan-

&

do fine ullo exitu intermori l. 3. ££. de loc. & itin. pub. add. l. ult, de S. P. R,

| Qiitaten

quarum ille , quatenus à publicis vcl privatorum agris fad funt, quarum

fid, add,

memoria non extat , publicarum viarum numero funt. d,

7

h* fï, de kloc. &

Qu (tcn

quacunqu

itin, ggb. Mindan, tr. de Interdi&t. tit. 3, n, 6.

ium, |

5-' V-

Huc quoque pertinent platee päganicæ . bie Soot(r Gtraffer, quatum

| lnfra cap

ufum fcdreftridum, pagorum Domini fibi vindicant, nempe ut plurimum

E

linum aEudve framentum inibi ferunt, ita tamen ne vise per vicum porrede

Quzdan

neque ingreffui in villas officiant, quod Jus jurisdi&ioni contradiftináum

porred

vocatur, Die SDor(f ^ Cottaffen z Gevecbtiofeif, neque ad exftruenda «dificia

vel atbores perpetui ufus gratiá plantandas extendi debet; fingulis autem ru-

! bel*ä*ül

Wt text.

fticis id non competit , nifi obfervantià vel prafcriptione id acquifiverint;

LP

plura hac de re Vid. in Difp. Grypbisvvai4. Prafide fo. Schaclf. habifa,

( obyi

Q6 n

- CAPUT

II.

z

4 Wi&ï)on ü

. DE USU VL PUBLICAE. |

j d

Ed

5.

L

n

"n d

o

T Is ita premiffis redeo nunc ad viam publicam,

Hzc vero V'i'ä?þublica feu

regalis,

NT

di&ionis,

potiffimum confideranda cft, zationeufus, 'rcfc&ignis & juris-

AT

|

$. IL

W

| ü)ergg

7

",

d

813

r

Viarum publicarum.

lus

ll.

'c:ümrisv;l

AU(us vero viz publice promi(c;uä omnibus patet, cum fit juris genti-

TM la

um: ficuti enim focieras inter homines à natura conftituta eft , confequenter

quoque que ad illam confervandam pertinent , conftituta effe neceffeeft; in.

ter que. & ufum viarum, maxime te(pe&tu commerciorum, quz ad fupplen-

dam rerum ad vitam neceffariarum indigentiam, inflituta. fuere, ceu necef-

farium medium ad finem illum obtinendum, refecendum effe, apud omnes

t s

t, t

in confeffo cft.

Et quod omnia loca naturaliter debeant cffe libera tranfeun-

s Obf

tibus luculenter probat Jas Roman. in ]. 3. ff. de Jo & ]. jon&t. 1. 7. ff. de ferv;

expott. l,24. pr. de damn. infe&. l. 2, $.21. inf. nequid in loc, pub, publice

*

namque intercft , fine metu & p;ricsïq pet itinera commeari,

n

)

d

IiI.

$.

[l

Quemadmodum autem ufus hic absque publica fecuritate obtineri non

mll

v du

poteft, per fe jam fluit, femper ea loca, per quz vulgo iterfit eaudem fe-

curitatem habere debere, fünt verba l. 1, $ 1. & 2. ff de his qui dejec. vel ef-

lk. dcs Pc J

fud. add. ex facris litetis textum Numter, 20. v. 14. feqq. & 21, v. 1. feqq.

jrr, qun

qua íécuritas nihil aliud eft, quam immunitatis ab offenfione , damno &

g ib

quacunque alia injuria tam in perfona quam tebus metuenda, juftum prafi-

dium, quod vulgo dicitu

: falvus conductus Germ.. ficber æeiaib, de quo

infra cap. 4«

.*

IV,

Et cum porto ad ufüm vie publice certum fpatium requiratur, de hoc

u pl

icum Jl

i

quadam difpiciendafunt. — Hoc vero fpatium de jure communi debet effs in

orre&um , i Der Gerabe, oco pedum, in. anfraCtum vero feu flexum ,. íit

al

Det &tümnte, fedecim, L 8. ff de S. P.R. cum quo convenit jus Saxonicum

"m gl

!ü! autfm,fü-

er text. t CBeicb ilb art. 130.. Sanb/Gotrafien bie follen $u vecbt baben

inberDeite g. Suf, & tanta viz latitudo requiritur, ut currus, fibi invi-

d

cem obvii, fine remora pratervehi poffint G»ácbfifbe8 faubr. 1. 2, art, g9.

ln

De8 &5nigs Gotrafjen foll fepn. affo breit, baB ein SiGagen bemanbern augs

voeidhenr mi$8e ;

quod cam in locis montanis effici atque anguftia viarum

emendari non poffit di

&, art, $9. difponitur; SXaf ber. [eere 2Gaagen folle

vocicben. Dem G

fabenen, unb ber mínber GOlabene bem fübvoererm, Der

f

SReitenbe berm S'Gaagen unb Der. 9e

2

enbebem SAeitenben, fepnb fie aber auff

einer Srucfen-unb jaget man. einen SXet

tenben. ooer eíten 3u. iSu£, fo foll

(l

n

berfür fommen, unb wele

pt!öf

ii

pet ?Baagen ftill fteben

; fo

[ana, ba8 fíe mógen

jl

thet 25aagen u erft au

(ol $um erften. iberfafja

i g qus

«

Immf, D

ten,

[

u

UE

:

E

$14

VHTL LIUS de Jure

ten, er fep leer. obet. gelaben, quod ita ab aurig

lil

fs in Provinciis G/cr'manïæ

qb('cxvati', experientia fatis teftatut,

w prei

50 VO

Y

lgoft

fotma

Si tamen eveniat in viis anguftioribus, aurigas ob iter diftortum , alii

alios non advertentes, tranfitu: impediri & neuter obviantium currum velit

dejat,|

retroducere , quà occafione inter aurigas plerumque à verbis ad verbera venire

folet, ejus potior eft conditio illique de jure cedendum, qui viam prior in-

Int

gteífus fuit; Speidel. in fpecul, voc. (SSubrmanti, hanc rationem reddens, cum,

t0

quod in publicos ufus deftinatum , id . primo occupanti concedatur:xquam,

riþus p

1

iptt ,

vis & ipfe moneat, difcretionis ratione & fepofito hoc juris rigore, ei, qui

( 24,

4

:

majori onere gravatur , fzpius parcendum cíl:, quod etiam frequentiori ufü

5

iab im

receptum effe, teftatur apud cit, auth, pon Det Hoch fingul, jur. fingul, aL

| Üoneri

VI.

*

; bulifn

Ufus vero viatum publicarum gratuitus eü, nec olím pro tranfitu quic-

Tün, ten

qpret,

quam exfolvi oportuit, Vid, Lehman. Copepetiftbe Chronick lib. 2 c. 44. ibi

$u Qeiten ber Sráncfifdben ónig, quo vero fecurior effet tranfitus , olim of-

ficium tuendi viatores ab invaforibus vel latronibus, certis perfonis demane

M

datüm, quibus merces aliqua pro comitandi opera foluta, quam vocárunt

tut feqt

Dag9 Gieleife, & przter conducendi officium, vix, preprimis ubi per fylvas

Doftto ,

eundum füit, certo tempote vifitati debebant, quod vocabatar ben Joalt bt

d Vi

ftoceder

veiten, Der JDaltritt, Vid. Schilter. difp. de Amtaffiis infert. Exerc, ad ff. p. 1.

ftabilita vero pace publica & fylvis magnam partem excifis, officium, con-

0$ tener

ducendi defiiffe ( de quo plutib. infra) mercede nihilominus retenta, quam

QOn(ueta

omnes víatores ex(olvere fimpliciter teneantur, funt qui aHegunt.

S' VIL

N

t deill

Verum Eontrovcxtunt hic adhuc D. D. num pro folo tr

änüw per vias

ibl

k2

püblicas , aliquid nomine pedagii exigi poflit? & qui' affirma

nt, hac praci-

pue nituntur tatione, quod Princeps hodie vias publicas in territoriis ac pro-

lUC Que.

mmüt U

vinciis fuis jure regali pofideant illarumque cura ac prote&io ipfis incumbat,

unde non immerito compeníatio damni à tranfeuntibus petatur: qua affir-

At [en

mativa etiam cx jure Romano defenditur v. L 21. f£, de donat, inter vir. &

d d

uxor, e coptta vero negat Jus Saxon. ?anbtzSecbt 1. 2.

Rürits

art. 27. verbis: (itt

j

jeglic 9D*ann foll aucb Sollfrep fepn, ev fabr,

teit ober gebe & paulo poft:

d

tlv

unb mít Svedt fep er. Geleit8 frep, too

et feínen 2eib pber Gut» 2Baagen.

H?- ihl

1j

!

€hbus

toil, ubi tam?n caíus , 100 €t CXDiff8 u

l.ll'

nb 5rucfen nidyt bebarff, cjxucxipiz

1

:

| Md

od

us t

Viarum pubhcarum.

f;är ;

ngmanïz

Vid. Lehmann. loc. cit, quod &, ni(i Dominus territorialis id ex privilegio

vel prafcriptione aut ufu & confaetudine cujusque loci obtineat atg. R, J.

Auguft, de anno 1$48. $. ferner $u nod) mebter, ibi: at rtben e8 Berz

t d

Éommen, verins effe, zquitati quoque propius accedere videtur, confer, Grot,

tmum vt

de jurl B. & P. lib. 2. C. z. 5. 14,.

beravit

$. VL

1 pit

j

Interim tamen in quibusdam cafibus adhuc jufté à tranfeuntibus feu via-

toribus pedagium exigi poteft, nempe fi neceffitas vel utilitas publica hoc et-

I qmm'

X TE

flagitet , vel alia jufta caufa fubfit Klock. de zrar.l. 2, c. 77. n.21, Eveth.

conf. 34. 0. 26. ita ut non inepté dicant, qui dicunt, totius hujus rei juftiti-

od vf

am ab impenfis immenfis, quas in viarum & pontium refectiones & exfttu-

fmgUL OI.

diones item & confetvationem viarum , Damif bie 9fGeege uno Coteege. in

baulicben SGeefen erbalten. tocrbem,

adverfus impetus & inundationas aqua-

rum , tempeftates , glaciem, inibres & ventos,

Vid. Klock. d. l. collocari

iíto qi |

oportet , dependere.

L odb ii

*

lX.

, Ol t

onis demun

Moreffi fpe&amus, illi neque ubivis jzs Saxonicum neque Jus Roma-

numfíequuntur, in fpecie vero Judai in nonnullis locis, prout in Palatinatu

qm vt

noftto , adftriti funt, ut pro folo tranfitu per viam publicam vecligal pen-

bi p

danr. Vid. Sirick. U. M. ff. 1. 39. tit.4. $. 6. quod tamen alii tunc demum

w ii

procede

re dicunt, ubi prafcriptione & ufa hoc fuüerit obtentum, alías nec il-

*

zil

los teneri

, afferentes, Dieteric. in not. ad A, Bull. tit. 1 7.: vetb, extorqueri

jcm, (

coníuetas,

tnti, u

X.

lica fecuritate commeätus gaudeni

Nunc videndum de perfonis; qZJæ pub

& de illisquz hac non fi

uuntutr.,

Supra vero jam notatum eft, ufum viz

íÍcae omn

E

:bus fc. tam civibus quam peregrinis patere debere,

(ïm PC[ Vl'qs

publicz promi

Id

hinc quaritur ;

num idem etiam quoad paganos obtineat: Et cum ufus via-

ram fit juris Gentium ,

quod omni generi hamano commune eft, infidelitas

um

lo jure aliquem non privet arg. l. 3. Inft. de J. & J.

Ti

l

autem feu paganifmus il

&C.ls& l. $* ff. de J. &J; hinc ipfïs quoque

& l. z. de Jur. Nat. Gent.

qu [

fecuritas pub!ica inter Chriftiano

s omnino competere debe*? quod & uíu fic

j

J/

Dubium quidem moveri poffet ex Matth. 18.

j u

fervari experientia fatis docer.

ibi: nolite trahere jugam cum

v. 17. ibi : fit tibi velut Ethnicus & 2. Cor. 6.

jb p

infidelibus; fed ibi familiatior tantum Chriftianis cum

infidelibus converíatio

aagw

qap

l

intetcdicitur ,

cx qua corrüptio morum , do&rinez, & confequenter labäfa

&?-

t1o

jj

|

N

,

$16

H YLLIUS de jwre

ais

tio facreïät;&æ ieügio:&is oriri poffet, neuriquam veto ab ufu

jgïris gentium ,

quo fecuritas publica pertinet, gentiles excludit,

H

" übict

$. XI.

$ ju

/ïïe jadais fruftra dubitaremus, num etíam hi fecuritate pub!iï:a gatide-

- ht ili

ant, cum non folummodo commerciorum capaces per R.I. 1551, $. biferau

| Nifrant,

begeguen. cuiadd.Privilegium Caroli V. Judeis conceffüm anno 1552 fe

1

It non |

etiam in pleiisque Provinciis Germaniz à Statibns Imperii, qui jus recipiendi

3 quiser

|

]udaos, vi fuperioritatis territorialis, exercent Myller, de Princ. & flat. Imp.

| iíoiffe

patt, 2. c.60. $. 2. ita receptifint, ut Jure Romanorum vivant & pro civibus

Romanis babeantur , qui vocantut odutCjuben, unde etiam Privilegiis ju-

| totficari

lat defe,

rium fruuntur Auth. cit, d. 1. $. 9. Strick. U. M. lib, fo. tit. 3. $, 7. & L. 18

|

; A

tit, 4. $. 1;. Vid, omnino Schvveder J. P. patt.fpec, fe& z. c« 14. $, 17.

Vfoolian

|

$. Xl

|

fque c

( 04f

Alia quæ'üx'o fe offert de hzteticis, num etiam illis (ecuritas pub!fca' com-

; gigay

ptere debeat? . Et de Jure naturz & gentium per $. przc. deducta , res omni

J Biiliantes

|

dubio caret; obflat quidem, quod «eos divitagdos cffe , admoneat magnus

&mb&&m

gentium Apoftolus in Epift. ad Tit, v. 10. fed hoc iterum de familiariori con«

verfatione intelligo.

Intetim tamen non negandum eft fummum Imperanrem

NT

hancex jure gentium ha&enus defcendentem libertarem ob rationes civiles

, mer

reftringere poffe arg, 1,6. ff del. & L. ficenim Conftitutio Imperii conttaana-

3 Aon gaud

baptiftas, quorum feditiofa collavies omni poteflati civili debitum obfequi-

um denegans , fuperioribus feculis Imperio odiofas turbas dedit, lata eft an-

n0 1529, quz illis, jun&. R, T. 135:. $. nad)bem aucb, ibi: follen eoimas

À

$

türíicden eben gum obe mit Seur , Gdroero ober. bergleidben gebradbt

Wt

ä

iverberl, omne commercium & publicam fecuritatem. aufert; cujus conftitu-

D Ctigl

tionis extenfio etiam tentata fuit contraeos, qui à pictatis ftudio- nomen acce-

Wb gt

pere, fed Fifcali Caf, proceífus denegatos fuiffe, teftatur. aut: Delineation:

Ti capfrs

Jur. Cam. pag. 20. quoniam, qui nomen pientiffmi profiteretur, adhuc fuit

"Wtem vi

nemo, deinde rei ipfius definitio nondum fuit data, in quam omnes eonfen-

fiffent.

Homines vero innocentes vel Theologos publice approbatos fe&tz

at

lizreticz titulo onerare, juftitia charitasque non patitur. Controverfiz autemn

Ui

tiidi

Theologorum Fifcali Czf; caufam non przbent agendi.contra alteram partem

ex diffentientibus: quamvis fueript dudum & hodie fint, qui füb. pietatis

Mi &

ER

fpecie fanaticifmum tegant aliosque eftores peftilentiores,

quodíi probati pof-

|WC

dfmu

fit, non dubifo , qu»rin cogü!tutio illa contr

a ta.leg egtendi-— Lpol]ï;,-

e.XIII;

i "

|

* n

|

&w

"

-

Vadpiioct

Priarlini pulblicarum.

*

w : ,W d

XIII.

gaa, 'w

LÀ

Hoftes etiam fecuritate publici commea

tus non gaudete, expeditum eä;

fed ubicunque, non tamen ín territorio pacato Crot, de I. B. & D. l.5. c, 4.

$. 8, jufte interfici poffünt: In quorum numero & partibus etiam habendi

ia p

li

funt illi, qui hoftibus nllo modo auxilinm ferunt, & qui illis tales res fübmi-

tl

!

niftrant, quz in bello potiffimum ufim habent V. Grot. d. l. 1.3. c 1. $. .

!j

)^

T

nec non proditores & transfugz &^ qui in hoftium numerum fe conferuntt

rl

AV

Ts

quales etiam illi íant, qui cum Turcis aliisve Imp.

tibus nefanda confilia

f

mifcuiffe probantuz, ob id ab Imperio profcriptione

*ï

"omniumque bonorum

to Cb

confifcationem merentes O. Cam. P.2. tit, 2o, S. tocifet.

Porro huc petti-

iilgis j

nent defertores, exploratores, Die Gopionen, graffatores , vulgo , Cftaffeite

T T

SQauber, frenbeutber, latrones, qui invicem differunt, illienim vias obfident

MP

& fpoliant absque cede ; latrones vero, Díe Sy)orber, fimul homicidz funt vi-

tamque cum bonis abripiunt , unde etiam illi his mitius puniuntut, v. infra

cap. 4. . I2, Speidel. fpecul. voc. Gtenbeutfer, item. Zingari feu ZEgiptii,

Diegigeuner P. R. l. 1500.

& circamforanci, vagi, absque certo domino

! ublicacomïl

a, r 0U

graffantes vicatim ac pagatim oberrantes milites ,

5eten fofe Snedte uno

opat gl

fanb;Sáuffer, de quibus V. Ord. Pol. Francof. de anno 1577. tit. 7. hi enim

slinri v

omnes, ceu publice tranquillitatis & focietatis, quam latrociniis fuis inrutif-

; npeanta

fimam reddunt, turbatores & hofles, à focietatis humanz beneficiis omni-

bus, merito excluduntur, . Monopolia exercentes fecuritate commeatus etiam

ii dl

tj cntadte

non gaudent ' V. Ord, Pol. tit. 99 )]onpoliett,

s

d

$. XIV.

dudie

Speciali huic $. tefervavi bannitos & ptofcriptos Imp. bie teicszo(edo

if

w ^ Hivero, quam primum, mediante fententia declaratoria, quz requi-

Mi gebma,.f

ag at

ritur etiamfi delidum fit notorium V. R, I. 152 . tit. poen. alier Sricobrec)et

6.unb objemanos r549. $. unb ob fetianb8 O. Cam. l.2. t 10, ex graviffi-

pnan d

D

miscaufis, communi ftatuum confenfu, tales legitime, faerunt denunciati,

hyc i

omnem viz fecuritatem amittunt, ita, ut à quibuscunque libere & impune of-

r

unde etíam vulgo C3o9clfret) vocantur, O Cam.

ï nn; Wn(m

fendi poffint A. B. c, 1. $. 2.

Hinc bannitum occidens ob ho-

P.2:t 9. & 10. $. t

nb ivo eg berbalben.

du

micidii poena proríus

liber effe Vid. tamen Carpz. Pra&t. Crim. l. 3. pu. 140.

"

ftitiz dicitur Bald. in ], reos C. de excuf. utat vero fit,

(l

1,I42, & executor ju

1

,Ms

mihi omnino tutior & humanior videtur fententia

Dieteric. ad À.B. l.c. qui

j plct

hoc demum in cafu refiftentie armate , ceterum autem occifionem banniti

0[)1[1 PO :

1

in ttü

pplane non permittit, five ille ob conrumaciam , (qqod hodie non nifi

toribus

,ï,xllh

R -

$18

7TLLIUJ' de ?ure

$

d

toribus l. curatoribus contumacibus obtinere poteft, quia proceffus banni con-

N

hjis &

trà alios contumaces in non comparendo antehac inftitui folitus , hodie p. R.

| aj

1.1654. $. 26. fublatus cft) five aliud delictum, bannitus fuerit; & verba

fholeta

illa, baf er an £cib unb G3ut ftep gemadbt voirb, hunc habere fenfum affc-

| npent

rit, ut àquovis capi & füperiori fifti debeat bannitus , & fic quoque refpon-

! ttob(id

detunt Scabini Lipfienf. ap, Carpz. l. cit. n. 141. add. Limn. ad A, B. c. 1. $, &.

: qe jofl

ebf. 14. nifi crimen perduellionis commiferit bannitus & in litteris banni in-

.*

| Vi pote

terfe&io banniti perm

r: ubi tamenfilio non permiffum occidere patrem,.

| WOtes ;

nifi in cafu l.35. ff. d

-R

igiof. Vid. Dieteric. l, c.

alios effe&us banni Vid.

ET.

apud, Blum. füb tit. 29. ubi quoque n, 183. legi poteft quid circa fc

minas

hoc in cafu obtineat,

6. XV,

X

C

Adeo veto exofi funt banniti, ut etiam ipforum

þi"'cceptatores;,x' nifi fint

| , ne

parentes, liberi aut confanguinei Schvved. J.P. patt. fp. f 1. c. 2 1. $, 6. ea-

dem cum ipfis poena teneantur & in bannum incidant ?anb»(StieD : de anno

| quid w

Imperi

1548. tit, Griebbreder unb Gbáter nidbt su baufen. $. voeldbe Sobrigfeit

b

aber, proinde neque hi publica fecuritate commeatus gaudeant. — Hic tamen

l

$ t

notandum, poffe Imperatorem uni vel alteri Statui, Privilegium concedere;

(iOncm

Wc&pl

ut bannitos fufcipere ac' manutenere queat; quale privilegium Comitibus à

Leyningen conceffum eft , ita tamen, ut fi quis tales bannitos convenire velit,

Ipore

di&i Comites coram fe caufam examinenr & judicialiter procedant juftitiam-

ial

m[tfci.

que debito modo adminiftzent ; num vero in tali cafu appellare licet bannito?

hoc affitmandüm videtur pertra, Blum. c, 44. n. 16.

Utj

GThug,

50 XVIQ

3 F

Vifis nunc pcrþfonï(s ; qui publici commeatus fecuritate plane no;ïikgau-

dent , porro nunc de reftrido ufu viz , feu reftricta libertate ttanfeundi per

vias publicas quzdam dicenda funt; quemadmodum vero Princeps natura-

p

lem libertatem ob publicam utilitarem refttingere & quod naturaliter licebat,

vetare poteft Gror, l, c. cap. 2, $. . ita quoque non dubitandum cft, quin

I.lS neg£

'cly

etiam tranfitus libertatem , de jure gentium alias omnibus competentem, juftis

Cnre

ex caufis limitate ac reftringere poffit.

Plures autem caufz denegandi tranfi-

tum effe poffunt, inter quas etiam, juftus metus refertur, à Felden. in ani-

| h

thd

madv. ad Gror. d. l $. 13.. Si tamen tranfituri. Principis fecuritati profpicere

Qtbon

& eo nomine cavere paratifint, ita, ut fecurus eífe poffit Princeps, nullum

fibi damnum inde'tedundaturum fore, trapfitus innoxius absque injuria de-

negari non peteft, fed talis denegatio juftam belli caufam paret; exemplum.

. hujus

$6À uaqeas

p

Viarum. publicarum.

1]

YDi QU

*hvujus tei exftat in Sacto Codice Deurer, c. 2. v. 26, feqq. cui add. Grot. d.1,

qu

c.2. $. 13. . Cavendi autem modi inter alios funt, ut prius à tranfituro po-

cvet

ftuletur tranfitus, ut inermes aut divifis manibus transmittantur milites, ut

[um af

impenía tranfeantis, is qui tranfitum concedit , fibi prafidia idonea conducat,

T

ntobfdes dentur. Grot, d. l. — Si veto Princeps alterius Principis fubditis abs-

C4 ll s. ll

que jufta cauía per territorium füum tranfitum deneget, alter jure retorfionis

buni f

de Vind, Priv. ita ut qug civitas alterius civitatis met-

uti poteft. Vid. Strav,

[CPäfffm;

catores à nundinis fuis excludit ,

illius viciffim cives ab hac à fuis nundinis jure

Enüi Vl à

fogitt

hoc excludi poffint Zaf. parat : ad ff, quod quisque jur.

& . XVL

: con&itütum

Caterum per R.I. de anno 1559. $. bette $u begegnen ,

T

eft, ne exterorum Principum exercitibus iter per Imperii fines concedatut :

NT

o exteri reges aut Principes, ubi tranfitum militum pet

« deam

quid vero & quomod

Imperium impetrant ,

cavere debeant, videri poteft in R. I..de anno 1582.

T

De ttanfitu militis vero Imperii domeftici per di-

$. pemnad) fefen, oroner,

ii m

tionem unius vel alterius Status Imp.

haec conftituta legimus in Infttum. pac.

[

,erüphal. att.

17. $.9. Ibii Quotres milites, quavis occafione aut. quocumque

voiit 1

tempore per altor

um tervitoria aut frnes aliquis. ducere velit , traufitus. bujgsmodi

venite ol

snllituatur ejuis »

ad quem tran[euntes milites. pertinent , fumtu , atque adeo. [ine

t 'ledäm'

spaleficto , damnuo €$

moxa eorum, quorum per territoria ducuntur : ac dentque

" bunio!

omuino ob[erventur ,

qua de conervatione pacis pablica. Imperi Covftitutiones de-

cermunt €8 ordinant. — Confer. Multz. Regra(, Maj. Imp. part. 2. c, j, $, 25. n«

/99. Fritích. tr. de tranfitu militar.

g n p

$.

XVII.

'ult;a-

zn(clmdi "

Pariter q

uoque viatum publicarum libertas reftricta eft, ratione fac

ium Vid, Ord, Pol. de anno 1577. tit. 22, quo

tis negoti

andi & certarum merc

lt

1.

ue pertinent qu

z ad militiam feu fuftentationem hofti infetviunt, vulgo

j cfl; gllf'n

pracip

Contre

bande-fGaaten dide, cuj

us generis quadam recenfentur in l.4. ff. ad

nteny ; u[m

C. qua expott.

non deb. l. 1 1. ff. de publican. c,6. & 17, x.

j

l. Jul. Majeft. 1.2.

de Jud. de qua materia fpe

ciali differt,

egit Horn. de mercibus illicitis feu con-

"LL

M, ff. de contrahend. emption. $. 6.-feqq.

K

trebandis , add. Strick, U.

Pxofp

1

m

l gul?

Ti

$: XVIBl

njuli

Duas adhuc quaftiones h

ic fübjiciam qua huc pcrtiäc'ï:tg quarum prima

gxcmflï'm

L l2

it

Müi

ca

y?

£10

THYLLIUS de faré.

4

hn

d

fit, num vicinus ?rinc,eps vel Magiftratus teneatur vicino concedere tranfitum

captivi, bie SOutdfübrung feine8 Malificantert ?. & quamvis nulla ratio ap-

quo f

|

necelfa

pateat, qua talis transductio denegari aut reftringi poffit, cum reipub. inter-

fit, delinquentesad locum perpetrati delicti remitti & ibi puniti, neque per

f qur

conftre

hanc transductionem turbetur jurisdictio, ubi faltem via publica utitur trans«

ducens, que, ptafertim ad juflitie adminiftrationem & tuitionem reipub.

! feensí

omnibus patere debet, experientia tamen . teftatur, hoc cafu hodie femper à

| ddbt

Loino jutisdi&tionis , literas falvi conduCtus impetrandas & vice verfarever-

J aucíere

|

|

fale: ab illo, qui captivum per territorium alterius ducere intendir, dandas

effe, tnan pflcot um eitt Geleit alápann anjubalten uno fihri(ftlid)e reverfa-

lien on fíd) guftellen.

Àn veto , qui inalieno territorio ; .per quod ducitur

captivus, cvafit, ibidem, poftquam fe in libertatem recepit, capi de novo

poffit , quaritur ? & negat Wehner ap. Reincking. de regim. fecul, & Eccle-

fiaft. lib. 2. claff. 2. c. 17. $. 97. fed affirmat di&t. Reincking. dicens: fi male-

ficum & violatorem pacis pub. quem quis coepit in fuo territorio profequi, in

alieno etiam perfequendo capere poffit, ita tamen, ut ubi captus cft, juti

| D

fiftat, multo magis eum , qui jam in fuo captus in alieno evafit, ad hunc cf-

ef

Alias

tym uf

fcctum, utibi, ubi denuo captus eft, juri fifti poffit, capi licebit.

etiam é veftigio poff perpetratum in füis finibus delitum, in vicini territoti-

ttttitot]

um fegientem ,. in fequi & ibi in continenti comprehendere licet, ita ut fic

Veatut ,

apprehenfüm, Domino loci ad petitionem remittere neceffe non fit, fed ipfe

Qp

in territorio fuo, ubi perfequendi fa&um eft initium, puniri potcft Myler de

ftat. Imp. c, 48. n. 9. modo non femel perfecutionem cffugeri, — Vid. tamen

Strüv. Ex. 49. th, 13. & ibi alleg. Math.

l:

50 X IX.

Eram e

Alteta eft quxflio num absque confenfü Magifttatus, p&iïöiui tertitori-

&l

um funus ducere liceat? & negat Klock. vol. 1. confenf,-10. n.477. affirmat

Ditgare

vero Strick. U. M. ff, de religiof. ubi tamen hoc denunciandum effe afferit,

verti

Ittdis v

non quidem ut funus ducere liceat, fed ut conftet, an- non morte violenta

ioban

perierit defun&us, quo ille magiftratusin authorem criminis inquirat. . Funus

veto non nifi exfoluto vedtigali fpeciali, bet Q'openzgoll, de loco ad lecum

QOUj f

Münrre

uansvehi poffe , immerito prztendi, probavit Bcycr. in poflit.ad ff, de rgligio[,

£ XX

Antecjuam hoc caput finiam

us citca ufam viz adhuc notandum eft, via-

nquius

Ü :

ïqtjibps " cquiti-busv velaurigis, per cerram tranfeuntibus; quanto pfopi

mRegm

fccun»

Rn

821

Viavum- publicarum.

Ms ia

lm

fecundum viam &antös, in loco ample&ti potuerint, ad refe&ionem equi, ipfi

TO.

equo fuo porrigere, ut & herba, viridique fylva pro (füa commoditate & ufü

neceffario fine vaftatione, uti licitum eífe per Conftit. Friderici l. feud, 27. in

T

gt

f, quam tamen conftitarionem defolo neceffitatis cafa intelligendam ratio &

D

confuetndines Germaniz volunt; extra hbunc cafüm enim, frümentam depa-

Jutt t

ícens fed. fecüm non auferens, damnum farcire deber, C»ácbfifdheg zanb;

m

ie ii

SRecbf 1.2. att. 29. & 40.. & quamvis hodie Germania vicis & cauponis ubi-

e rl

qu& fere abundet, hanc tamen conftitutionem plane evanuiffe dici non poteft.

*dit j äam

(ftert

CAPUT

LI.

Luod ducitt

g de 100

DE REFECTIONE VIARUM PUBLICARUM. -

g Ed

u L

$.

I

p t

[) Eipublicz intereffe tritas cffe vias & commodas , apud omnes in cenfeH'o

s d j

eft: ficenim quivis absque incommodo iter facere poteít, & commercio-

Y fhonc &

rum uíüs promovetur, imo in fpecie Ptincipis intereft, (i commodz in fuo

J du

tertitorio habeantur vie , cum euim ita corumetciorum ufus maxime promo-

dui r

veatur, dum vis tales magis frequentantur, fci quoque reditus refpetu. ve-

t, lt u i

&igalium inde maxime augentur,

lfit, (Cd [Pc

II.

at

5.

)'id. um

Hinc eft, quod Romani, tantam curam circa vias publicas acïhibueri'nr;

etant enim electi nonnulli & conftituti penes quos viarum cuta effet , uti patec

ex L 18, $. 15.ff. demunerib, & honor, & in dies in ufu fuit, per confiliatios

gt

j

purgare vias quibus negotium fuit, per dena ftadia fingulos lapides locare. &

In fter-

P

diverticula & diftantias adnotare Alex, ab Alex, l. 3. ger. dier. c, 13.

d

nendis veto viis non minus utilitatis quam pulchritudinis venuftatisque ratio

d

D

r n

om

habebatur à Romanis, ita, ut tanta olim viarum per totam Italiam magnifi-

1

f

[

centia füerit, ut ftraturam eatum tribus fabricarum Romans Reipuþ, miracülis

Jyci

adnumeret Halicarn. l. 11, Rom, antiq.

T.

jj

il

IIT.

;

$.

Hodie in bene conftitutis Rebuspub. adhuc idetm fere o

bigué^ Go

[Cü: ""

in RegnoFranciz adhuc hodie peculi:*ris re

gius magifttatus gggfütutus eft , qui

j!

) j

q&

s

E

&uram

ia

Nesiuif^

$22

THYLLIUS de jure

J

1

TE n

N

curam viarum exercet, qui vocatut, Z44aitre des ponts , pafJages C9 chemins. '7 Et

. obrehedi

dolendum fane, in Imperio noftto Rom. Germ. non meliorem curam viarum

idcere

haberi, que (epius, exiguis fumptibus patcendo; maximo commerciorum

: fenfes,

incommodo in ipfum damnum ftatuum Imp. quo fructus ve&tigalium non pa-

Md repat

rum minuuntur, qui tamen, fi viz commodz & ftratz fuftinerentur ; maxime

: tecefftas

augeti poflent, in plerisque eorum tetritoriis, negliguntur: ubi tamen in-

! Wet, mu

terdictis compulforialibus locum effe contra eos, quos vias fattas te&tas tenere

1 k&l 6090 1

& confetvate decet, tradit Mindan. de Interdià. tit. 5, n. sz.

j

| s opt

s

$.

IV.

|

Pi t

Quis vero vias teficere teneatut ?. DD. non conveniunt, aliis hoc onus

Principi (ve Territorii Domino, aliis vero fuübditis illud incumbere, ftatuenti-

BM

bus. Illi fententiz (uz argumenta ponunt in variis emolumentis & fructibus,

L: ubiiluc

: üxetbi f

ut v. g. poetis pecuniariis ob deli&a in eis commiffa & multis aliis utilitatibus ,

quas Domini territoríales é viis percipunt, dicentes , equum effe, ut qui ha-

Wmodi co

beat commodum etiam ferat incommodum , quo etiam facit Conftir. Friderici

ls& maj

d & (ine

Il.Imp. de anno 1236. n. 3. apud Goldaft. Conftit. Imp. 1. p.28. qua expreffe

cavetut, omnes, quivedtigalia percipiunt etiam vias, pontes reficere dcbere,

]u, Msj

Hi é contta ad Jus Romanum provocant, quo refeCtio viarum inter munera

perfonalia refertur l, 1. $. 2, ff, de muner. & honor, & fobditis incumbit 1, 18,

$. 15, d. t. alii denique cenfent cum itinera, vieque publice nullius in bonis

effe credantür , jure quoque gentium vacent omnibus & u(üi omnium zque :

T

fubjaceant, omnes cujusque territorii incolas ad eas reparationes , absqueullo

perfonarum difcrimine, pro fia quemque facultate obligari, ira ut etíam Cle-

ricos p. l. 7. C. de SS, Ecclef? Nov, 131. domusque divinas & venerabiles Ec-

/ Vie pu

clefias tam laudabili titulo adícriptas effe, teftentur Im

titor

peratores in 1.114. C. de

n

ptivil. dom. Auguft. ibique Perez. in comment. n. 4,

matione Or

n not

£v

"Qte Brin

Ego, ut inter hanc DDrum. pugnam mear hac dere [cm&ntiam appeti-

t fer

am, ficcapio. Ante omnia flatuta locorum item mores & con(üetudines hac

"A pli

in patte fequendas effe.

t ftu pon

Caterum autem , quemadmodum hodie ftatus Imp.

vi fuperioritatis rerritorialis tam ordinarias quam extraordinarias colle&tas, ubi

- "af

utiliras & nece(fitas id. poftulat, fubditis imperare poffünt p. R. I. de anno

: ml'ïhï 1li

1654, $. 181. unb gleicbtvie Capit, Leop, Jofeph. att. 3. verbo quoties id ne-

| Rittpl

ceffitas utilitasque publica depofcit, prejudicium Cam. Imp. in caa, Comitum

-q Ha-,

E

/

Viarum phblicarum.

8:5?

"

asss ]

n w -

ab Hahau hanc in rem exhibet Schweder. J. P. p. f. fc&. 2. C. 15. S. 3. itaetiam

ob refe&iones viarum & pontium , ceure utili & neceffaria, fubditis colle&am

m viaun

Yerdrun

indicere poffe, non dubitandum eft, l. pen. C de priv. Dom, Auguft. fic, ut

forenfes, qui agros poffident in diftrictu illius civitatis, cujus vie reficiende

m n p

vel reparandz funt, hoc nomine colle&tari poffint; cum non minus ufus &

]ry at

neceffitas indicendi etiam ex parte ipforum forenfium interveniat l. 11. ff, de

| a

vacat, muner. l, 14. $. 2. &l, ulc, S, 22. ff. de muner. & honor, Bocer. decol-

«dus t

Hodie etiam ad reficiendas

le&. c. 9. n. 18. Frantck. var, refol, l. 28, n. 36.

vias, operas fubditis fepius per prafecturas indici ; obfervare licet.

$. VL

ihoc /onus

Pii tainen Principes, qui oves tondere non vero deglubete, demum

permitti, intelligant, pracavere Ícient,

ne mifelli homines, qui alias hodie

«t danent

fere ubique colle&is ordinariis fatis gravati, utipíis fzpe vix tantum fuperfit,

n

unde fibi fuüisque mifere vi&um & amictum quarant & exhibeant, his & tali-

ts

usmodi colle&is extraordinariis nimis graventur.

Igitur Status Imp. artificia-

f ngide

vf f

les& majores expenfas, quz in reparandis viis defiderantur , à viatoribus fa-

dle & fine incommodo fubditorum jure colligere poffe credo Vid. Ziegler, de

T ,

Jur, Majeft. cap. 17. $. 14. 0. 19 & fupra $. 7. cap, 2,

Mf

jpter m

CAPUT

IV.

cimbit l

r

Jlisinln Y

DE JURISDICTIONE IN VIIS PUBLICIS.

omnium f^.

I

T d

$.

ain o

z publice (quarumc

onftituendarum poteftas eft penes Principem feu ter-

ul l

'VI

ritorii Dominum, qu

ttalem conftitutionem edi&o publico feu procla-

matione omnibus notatm fieri curat.

V, Lim. ad Capitul. Catol. V. p.250. ubi

(criptione immemoriali fi per longiffima tempota acce-

tamen notandum pI

dente Principis fcienti

a per certam territorii partem ,

commeatus publicus exer-

blicam etiam conftitui poffe arg, l. 1. $. ult. ff. de aqu

citus fuerit, viam pu

e

runtur, vel potius re&ius loquendo haben-

n d

& aq. pluv, arc,) inter rcgalia ref:

füperioritatis territorialis, quamvis in cap,

d "f

tur feu poffi

dentur jure regali i. e.

2. F. $6. non teferantur, et

enim przter ibi relata adhuc

fans I

P

un.quz fint regalia

& pars jurisdictionis territorialis

multa alia jura ftati

bus Imp. competunt

]s

habetur Jurisdi&io in viis publicis, & qua

inde pro-

[ l g

yizque publicz adnexum

fluunt Jura regalibus Juribus adfcribuntur.

p

$. I],

yl

l

M

824

THYLLI URS de ?;:rä

p

$.

ll

Inter que non ultimo loco habendum Jus conducendi per vias. publicas

H

tuntes redeuntesque feu fecurum tranfitum praftandi, quod vulgo vocatur ,

hii

bie Gleitlidbe ObrigEeit, bie Gleitfide JoerrtieEeit auff. feeper Sayferlícben

: vthente

S5yeer unb $eicbs; Cotvaffen qu glaiten, — Hoc jus vero procul dubio ad fecu-

tt0do t

ritatis publice tuitionem & ut eo certior viarum publicatum fecuritas fit, in-

1 f &ibi:

trodu&um eft R. L. de anno 1442. $. . quo cavetur, ut in. difidationibus

Ut Dj

publicis tum tempotis ufitatis, fecuritas domeftica & itineris mercatoribus &

veétoribus mercium praftetur, quod Grotius de ]. B. & P. l. 3. c. 11. $. 12, ad

| f

ttoj C

equitatem naturalem refert , ex infirma illa ratione, quod horum vitaabarmis

Quf

aliena effet; nam quamvis vita mercatotum ab armis aliena fit, netvum tamen

U

| 0i

lttg

belli opes fuppeditant Bejet, Pofit, jur. Gm(cm. lib 6 14 55

^

$.

lT.

fl

Hodie poft pacem publicam introductam non taätum mercatoribus ali-

V

isque in-all. R. I. $. $. relatis, verum promifcue omnibus conductus praftatut

M arbi

R.I. de anno 1548. $. ferner gu nod) tnebrer:: imprimisautem hodie nundi-

I'$ veter

natum tempore, certi ftipendiarii , 9(ugreutber, Cotraffen Z Syeteutber item

1 ltb

GeleitSzOteutfer in Statuum prazfettim majorum territoriis, vias fecuras red

dere & viatores conducere debent..

Hujus veto Juris effe&tus potiffimum in

Vitigsque

eo confiftit,; quod conducens teneatur defendere eum. quem condacit & ab

quod ag

Liatis. tes

a

omni violentia & injuria confervatre tutum R, L. de anno 1555. $. nadboetti

j Vlarum t

abet R, 1. 1559. £. Damitbantt que praftatio fecuritatis fi denegetur, Maa-

ferrito:ii

data compulforialia- peenalia S. C. contra. denegantes.in. Cam. Imp decetni ;

!^ ihguj;

teftatum facitSixtin deregal. c. 2 n. 37. Rofencorb, Obf. Pra&ic. c. 18.0, 3. &

Mindan. de Mandat. jud. 1,2.c. 57, n. $. qu etiam tunc impetrari poffunt,

'.c. LE

TWod tun

ubiufüus viz & itinera impediuntur; hzcenim & taliafacta fünt contra expref-

fas conftitutiones Imp. proinde omni Jure prohibita, in quibus à pracepto re-

!oliar

Tignt j

&e inchoatur O. Cam. p. 2. tir, 23. Rofenth. de feud. c. $. conic. 2 I. n. 3. Six-

qmd n0b1

tin. Lc. przjudicium refert Mindan. l. c. in caa, civitatis. Eslingenfis contra

Ducem NZ'urtenbergie, ubi hic civibus Eslingenfibus nundinas frequentaturis,

QUs hu

Wleri

fecuritatem denegans, merces reftituete, tum & , ut in pofterum ad nundinas

ituris , prout inImpetio receptum effet, falvum. condu&tum praflarct , juífus

"U M

B] (lb :

fuit. VidiBIum, Proc, C. tit. 34.. $. 127,

:

Ts

. IV.

"g. q

Pium publäm?um:

85y

$

IV.

; p

Hic etiam quzri folet, num Dominus territorii viatoribus à latronibus

0 vOtt,

fpoliatis, damnum fatcire teneatur? quod plures quidem affirmant, five trans-

Rfl

vehentes impetraverint expreffam falvum condu&tum five non impettavetint,

jo d lt

niodo tamen vectigal folverint Lauterb. Comp. tit. de publican. & vectigal, fub

tas f

f & ibi alleg, & pro hac opinione adducunt R.I. de anno 1559. $. oamit

ao

bann bie Zbrígfeif ubi ita: feeri orbnen unb toollen, voofecri oon Gburfüre

tonbur

ften, Gürften, Gtánben,

ober einíger JObriaFeit, bie fepe toer Cote tvolle, íe

TET

imanos Gieleit gegebern unb. Det

febige bartüiber. auff berfelben: Gburfürften,

j abarm

nbe oDer brigEeit Gieleitz

G5traffen tbátíicb augeaciffen unb

ütften &tà

trorm tàttn

befchabiget,

baB bet Gotanb, fo feld Gleleit. gegeben, nad) Geftalt foldbes

Geleit8 bem befdbábigten feine8 Cabom

Crftattung gu tb"un fiulotg feon

felíe,

s E

ub d*

Vetum enim vero, hoc ita indiftindte cum cit, DD. haud affetendum

j pb

effe arbitror ; textus enim allegatus loquitur faltem de eo cafu, ubi juxta mo-

hod ml -

res veteres in Germania falvus conductus, ein [ebenbigeo Geleit Durd) G

vtfit 1

feit8zReutber, a&u praftabatur, propter Jus manuarium betm. (Sauft Siedbt,

qua illis cem poribus turbidis nimis frequentes erant;

(ecurs t

variasque depredationes ,

aifinm l

quod autem ad hodierna teinpota,

ubi Principes Imp. vectigalia jure fupetio-

a & !

ritatis rerritorialis magis in compenfationem impendiorum ad reparationem

viarum neceflariorum exigunt, applicati vix poteft, nec eapropter Dominus

u

territorii viatoribus damnum reftituere tenetur, fed füfficit modo Magiftratus

«

p detth

in inquirend

o adverfus depraedatores omnem diligentiam adhibeat Str. U, M,

ff. l. c. $. fin.

eleganter tamen diftinguit Carpz. in Pra&. Crim. q.91.n.6 ríqq.

18:003'

mum Dominus tertitorii ad refarciendum damnum obligatus fit,

j j

quod tunc de

n p

fi fpoliatis falv

um conductum dederit, quo fine qui ftatuum territoria trans-

meant, nomina fua edere & co nomine c

ertum cenfum perfolveré debent ,

g

vas$ Gele

1

L

f iöfen M taliigitur caíü » ubi hzc intervenerunt

/n';. SI,X.

quód nobis dicitur ,

fs o

& quis hunc cenfüm perfol

vit (quod hodie nundinatum tempore ab omnibus,

g/][älumi

nifi qui funt. privilegiati,

qua

les omnes, quià vectigalibus immunes funt Vid,

Str, U. M. fl. tit. de vectig.

$. 8. feqq. fieri debet) & via regiaufus füeric , alias

gndii

h jumlf

enim fibi ipfi imputet , quo

d pcrin("olitas vias vagatus damnum paffus fit, &

Dominusterritorii falvam cond

uctum dederic, vid. fup, $. 3, init, hic damnum

ufficienter probari debet, neque viatorum

W

)

tapinz, quod tamen legitime & fi

Mmm mm

!

]urg.

us

|

926

THYLLIUS de jure

P

agsscetis

Juramento ftatur Berlich. Decif, aur. 88. n« 43. iter facientibus utique refatcite

tenetur, quodetiam verba (upr. all. R. 1. exprefrc indicant: veoferm oon Gbute

fürften, Gürften, Gtánben ober eíniger ObrígEeit jemanb Gelaib gegeben :

N

(Icenda

nec aliter intelligendum eft prejudicium ap. Gail. 1.3. ob. 46.

Hodie igitut

:

]

ubusd

extra nundinarum tempus, véant Da8 Glaib fbon woieber abgefübtet toots

j

Dén, quo transmeuntes mercatores regulariter expreffe non conducuntut ;

quamvis vectigal folverint, fiin via fpoliati fint, à Domino territorii quic-

C

du damni perpeffi nomine exigere vix poffe, mihi perfuadec.

ttepof

$. VL

B

Ele&oribus etiam eorumve nunciis ad cle&ionem Regis Romani eunti-

LT

Bili fic |

bus quamvis fint inimici , condu&us a ftatibus nonfolum in.A. B. tit, 1, expref-

Gl 2,

fisverum ab omnibus aliis etiam, pra(tari debet; quamvis enim alias nego

tencatur hofti vel inimico tranfitum per territorium ac ditiones fuas concedere,

vicino |

viatum ,

hoc tamen aliter. fe habet eo in cafü , ubi condu&us neceffario Reipub, bono

praftandus venit..— Et quidem condu&tus Ele&oribus praftari debet. füb poena

f

amittendi pro ea. vice fuffragii fi fit Cacle&tor & perjurii, privationis Feudo-

G intt;

U d

rum & profcriptionis, fi fueritex Ordinibus qui negaverit ttanfitum ; condu-

Quaf r

&us autem hic tam przfidio dato quam diplomate f0 toobl fcbrifft al8 [ebenbtz

UI ptay

9€8 Gefaib, etiam in deviis, fi velint, Ele&oribus praftari debet Dieteric, &

Düblice

alii Commentat. ad A. B. l;.c. ubi tamen pag. 17. monet , hodie ob firmatam

pacem publicam in Impetio condu&um Ele&or. tam accurate ibi defcriptum;

Dünite ,

K quan

fere in de(qetudincm abiifle,

anc&

$. VII

fetri n«

cnf o

ntum

Alii etiam Principes alienum territorium tranfeuntes conduci folent. Ve-

rum hic conductus ex alía ratione & maxime ob merum magni plerumque ar-

opius

mati comitatus, quem potentiores przfertim Principes, alienum territorium

J C

tranfeuntes , fepius fecum ducunt, invaluiffe videtur, ita ut hic conduus

Vi C()nd

quafi inflat cautionis fit & fignum, quo potentiores cjusmodi tranfitu fefe pro-

fl ]

hibitos intelligant, nifi veniam transeundi à territorii Domino impetraverint ?

AUb

notabilia hanc in rem fant verba Electoris Saxonici apud Hortleder, de Cauf.

]. de

Bell. Germ. c, $,. Vid. Strauch, Exerc. Exot. 11. $. 2. qui inde etiam Principem

Mit

principi damnum , quod hic in transductu paílus eft, refarcire non tcncri

T dliee

afï'ctitl Ditlent. Dieteric. l.c. ad $, quisquis.

| $. VIiI.

It iP

l

( N

iorertibe gl

Y'iarum puþlicärum.

827

n r

"$. VII.

vt

W

Salvus conductus quem Magiftratus ad innocentiam & defenfionem de-

ducendam & edocendam delinquentibus concedunt & quem Camera Imper.

Hode i

t

quibusdam in cafibus concedere folet, non eft hujusloci.

ondyoamt

-

IX.

NUTEUS

$.

Conducendi Jus Status Imperii regulariter tantum in fuis tetritoriis exet-

cere poffunt & non nifi Domino térritorii competit R. I. de anno 1$48. $.

ferner gunod) mebreret R. , 1555. $. nad)bem aber ein jebet. & 1566. $.

fad)bem aber, Jusenim hoc territorio cohzret & vie publicz ficuti olim po-

Romanieu

puli fic hodie Domini tetritorii univerfalis funt arg. l. . £, nequidin loc. pub,

T

Gail. 2. obí, &4. n, 2. interim tamen fzpe Principes Imp. in alieno tetritorio

jm 4l 14

vicino jusac regale viz publice & juris conducendi (cui tunc etiam infpectio

j cocedt

viarum & pro illo fine Dad $Bereutben ber iGcege unb Daltung ber Gxlaits

pb bt

Sfettfber, item indagatio latronum & fimilium, ba8 Jcbt bes 9lueftreifeu8

dbe fb pet

Íc. intra non tamen extra terminos vie publice ineft, Laud. Hailbronp, l. c.

tioni K

& Schvved. J. P, P. S. $.2. c,14. $. 13.) vel przfcriptione aut. pa&to fpeciali

fuom; (

quafi fervitutem realem fibi acquifivere Maul, de Jur. cond. tit. 2. n. 38. feq.

talpliti

ubi graviffima oritur quzítio, an qui in alterius territorio habet regale viz

"

publice & juris conducendi, poffit fimul cognofcere de facinorofis illosque

( fuiin

punire, an potius punitio atque cognitio hzc fpectet ad territorii Dominum?

j daipum

& quamvis in pto. Jutis verior effe videatur illorum fententia, quicognitionem

hanc & punitionem territorii Domino tribuunt, cum ex a&tu De8 Geaité in-

ferri non poffit ad alios jurisdiCtionis & juris territorialis a&tus Klock. vol. r.

conf. 9. n. 96. & conf. 29. n. 35 2. feqq. fed hic potius regula obtinere debeat,

tantum poffeffüm quantum przícriptum vel pa&um ; confuetudini tamen Imp.

propius accedit cpinio contraria; cum enim fecuritas illa & defenfio, qua

d f

Juri Condu&us ineft, fupr. $. 5. aliter confiftere non poffit, idcirco juri, fal-

; r

vi condu&us punitio facineroforum quoque neceffario incífe debet Sixtin. de

; gonduäüf

quz opinio przjudiciis nititur, quale in caa: $5tars

regal. l, 2. c. 1. n.39.

7 [ Em"

benburg contra Sjtürnberg,

bie franflícbe £brigfeit befangeno, adducit,: T.

a

ylm. deBenign. Syntag. 2. dec. 4. vol.3, num. 77. &

78. Vid. Carpz. Pra&t,

]

! (

Crim. q. 110. . 39.. Knichen de jur, territ. c, 4.. & ita coercitionem criminum

pindge?

in alieno territorio commifforum , non indiftincte tamen ad conducentem, fed

illorum faltem , que funt commiffa in via publica qu(f ber GyeleifS«Cotraffen,

)

& in ipfo actu conducendi, reliqua autem crimina extra viam publicam com-

U

Mmm mm 2

mj(Ta

j

u

R

»

928

THYLLIUS De jure

p m

at inct

miffa ad Dominum territorii fpe&are, non inepte ftatuit Bidenbach. quaft,

nobil. 12. n. 4« quod ita etiam obtinet, ubi Sereniffimus Ele&or Palatinus in

j gidet

alienis territoriis, jus conducendi habet; apponam ipía verba Laudi Hail.

11] um

| ntctandet

bronn, quz p/'( . 9, ita fe habent : delinqueutium dum conduttus praflatur , tam

eorum. qui conducuntur inque eorum comntatu. [nnt, quam qui COHÁHCHHBE , COerCI-

zo C9 panaex jure conducendi efto Sereni[s, Eletlorzs.

Quicquid autem ultra bac

jurisditlionis Cvvilts [en Criminalis efl , ex canía. condntlus non. competit, fed u ,

Sed

quortits vel jus via publica vel circa bane territori quibus & in ia delingnentium

punitio ttt €$ cadaverum ablatzo [Ize impedimento velinquatur 5 ia tamen ut ad pa»

dOtOm 2

T

'

Ea & conventiones poriffimum refpici debeat , dict. Laud. p. 7. in med,

Pitatet

j

14 dect

p in n

$. X.

(0ti etiam

Quaritur etiam, fi in confinio territoriorum cadaver interfe&t reperia-

tltmo Ínj

tur, quod utriusque folum partealiqua corporis premat; ita, ut v. g. caput vi-

G que t

am publicam, reliqua vero pars corporis & pedes territorium citcum jacéns

ippredian

lm ha

premerent, cuinam de crimine cognofcendi & quz huic annexa fünt , faciendi

jus competat5. neque ubi caput. neque ubi pedes neque ubi pars corporis lafa

hi, etia

requiefcit, uti putat Limn. de 1. P. 1. 14, c. 8- n. 100. hic fpe&andum effe,

in Viis df[ 1

fed potius ex conje&uris, de quib. vid. Bocer. deregal. c. 2. n. 148. quibus in

«ctdifle ce

hoc vel illo loco homicidium commiffum intelligitur, rem decidendam effe,

ltmato h.

refpondeo cum Carpz. Pr, Crim. q, 110. n. 34.. & ita tota hac res , judicis ar-

()Uis, (]Ul dæ

bitrio, qui circumftantias, indicia & prefümptiones cujusque facti occurten-

tonis v

tes confiderare debet, relinquenda cft, — Klis vero deficientibus; ad utrumque

famïlm j

Dominum cognitio pertinet id ibid. quod & ob paritatem rationis etíam illo

It Càm I

cafü obtinere arbittor, ubi homo non occifus fed morbp aliquo extinctus ,

Iab jnd

in confinio reperitur,

l4 hm

-

Vali,

: g. X!O

tiathfi n

mhitor,

Quanto fanáior autem fecuritas viarum effe deE&t, eo graviusctiam de-

NUODOS e

lia in eis perpetrata puniuntor. lllam enim qui violat, Principis authorita-

l, 24.

tem maxime offendit ac ea propter non immerito fcvere punitur,

Olim qui-

dem , ubi jüs manuarium ba$ ïïqu&reä)t in ufu füit, latrocinia & graffationes

impune exercebant germani, quod vocabatur Qu berm Coteigreiff fícb nehz

[

ten, cui tei precipue nobiles, quos ideo laudat Cafp. à Lerch. à Speid. voc.

u d

Cteigrel(f. merito reprehenfus; juventutis excrcende ac defidiz minuende

üS fim

cauia

V i!äh!

P TEWRR

—

Viavum publicarum.

829

caufa incumbebant, ea quidem licentia & honeftatis fpecie, ut ii, qui ducem

à i

Maritnr

fequi detrectarent , in defertorum ac proditorum ber OBerrátber unb. Cdbela

axi El

tfiét numero ducerentur, omniumque rerum iis poftea fides abrogaretur, do-

nec tandem pax publica huic malo finem impofuit,

fattr, um

Vib , f(«

//j ul lu

$. XIL

e

i, f i

digtm

Sed hodie adeo exofüm eft. hocdeli&um, ut etiam nobili & clerico vi-

n üt df

atorum graífatori, poena ordinaria imponatur nec propter nobilitatem aut

W

dignitatem pcrfonæ minuetür Covarruv. l

.2, vattef. c. 9. n. 4. nec etiam in

porna decernenda quantitas & valor rei ablate. in confiderationem veniat Ste-

phan. in not. ad Conftir. Crim. att. 126, unde in Gallia graffatores, qui via-

tori etiam tantillum pecuniz in via regia extra urbes vi armata extorquent,

Vi ugt

ultimo fupplicio afficiuntur, — Poena vero graffatorum eft gladii Conft, Crim.

].c. quz tamen non obtinet, nifi hec fingula concurrant, fc. ut cum ferro

Vx , æ?uc VX.

aggredia

ntur & fpoliate inftituerint, Steph. l. c.

Hac poena tamen quoque

dicim p

locum ha

bet in fola viarum infidiofa obfeffione íti Der SGeeglagerung obet

finr, ht

balt, etiamfi quis nihil fecerit & in a&um perduxerit, quoniam qui homines

corporis u

in viis derobandi & occidendi gratia infidiofe expeGant ad a&tum proximum

àdin tb

accediífe cenfentur, actus proximus autem in deli&is attocioribus pro con-

n

fümmato habetur V. Berlich. Conc. part. 4, c. 20. n. 4. fi tamen non dolofe

ünim t

quis, qui dolus manifefto probati & doceri debet, caa, pradationis vel diffi-

, j

dationis vias obíederit nec depradationis propofito vere conftet fed dolus

i o

tantum per conjecturas probetur, poena ordinaria non habet locum, & ita

"n

in Cam. Imp. in caa. 8Dalbedf c. SBaperm judicatum fuifle teftatur Gilhauf, in

j d

fua arb, jud. crim, c. 2, ti« de pac, pub. 9, n.4.

Si quis colle&is & coadu-

p at

natis hominibus armatis dolo malo & precedente deliberatione vel in fylvis

velalbi, juxta itinera publica viatores expedtet & eos ex infdiis effendat ,

etiamfi nec animum rapiendi & fpoliandi habeat , predicta pona gladii im-

vel fi qui faltem confentiant & confilium ad infidiofas viarum ob-

ponitur ;

feffiones ex

przdationis caa, prabeant Gail, de pac. pub. c. 1:n, 93. & c, 7.

g d

gthOfir?'

n, 24.

s XIII

Jin i*

(ione

Non folum autem fi quis caa. ptædatïonis vel diffidationis fed etiam

L

yo

&x aliis fimilibus caufis vias obfidet & aliquem infidiofe expectat, dicta paena

xil

D

nucg Z )

locum habet, fic, fi quis in fylvis & aliis locis. occultis latet & expedtat ut

!

Mmm mm 7

matro-

al

N

E«

$30

ä;ïHTLL!US Je f»tr?

matronam vel puellam aliquam ad (uam libidinem abripere poffit, is ob (o-

lam viarum obfeffionem, etiamfi propofitum ad effe&um non produxetit,

peena gladii paniendus eft, gravius enim delictum eft alicui ftaprum | inferre

quam eum bonis fuis fpoliare l. ifti quidem 8. $. 2. f£. quod met. caa.

Si

quis vias , angiporta , trivia & alia loca oppidórüm vel pagorum non ex caa.

Uieufur

predationis vel diffidationis fed ob aliam cau(am , veluti inter. compotatores

S

ubirixa inter eos orta fe domum conferunt, ut plurimum de nocte fieri

pïoll'?!dc

confaevit, occupat & obfidet, diftinguendum eít, an ejusmodi occultáto.

tes & viarum occupatores infidiofi , prztereuntes leviter faltem vulneraverint

aut pulfaverint, an vero gravis fit vulneratio aut pulfatio, & illo in cafu

]/777,

catcere vel temporali relegatione puniuntur, hoc vero eis quandoque manus

)Wm ddl'm

amputantur & in perpetuum exilium mittuntur; hec tamen poena quoad

nobiles moderati & in arbitrariam converti poteft. Vid, Berl. l; 2. c. n. 1.

feqq. ubi n. 20. usque 25, tradit, quz fint modice aut leves & majores &

Paj

[!ti fucg

graves vulnerationes.

Complices & alii qui auxilia circa ejusmodi vul-

tidudi,

nerationes przftiterunt eadem quoque pcena tenentut,

In genere notandum

omnem injuriam in via publica illatam graviore animadverfione coerceri ,

fic ofculum faltem invitz virgini in vía publica ereptum, mul&ta. & fimul

J'd,

relegatione ad 30, milliaria punitum effe, refert Math. de. Aflli&. dec. 27 5.

" Püþl'//, (

quin, illam, qui mulierem nuptam in via publica per vim ofculatus fuerat,

"It (9gd

gladio punitum effe, teftatur Clar. in Pra&, Crim. $. £. q, 83. vers: ofcu-

lum inferens , quz tamen poena nimis dura atque deli&o minime propor.

tionata vidctur,

$po;

&UXIV:

Oif v

Cororiidis loco adhuc notare lubet: Caftto. cum fuis pertinentiiä ac

omhimoda jurisdi&ione conceffo, non etiam jurisdi&ionem circa viam publi-

IHljr

cam conceffam effe, intelligi, adeo nec cognitionem criminis & qua inde

: Ibes f

dependent ad illum cui fic Caftrum conceffum, fed ad Principem tertitorii

univerfalis pertinere Stephan. tr.. de jurisdict. l. 2, part. 1. c, 7. n. 400. fegq.

& plur. alii, -

iNon enim in generali conceffione veniunt ea, quz nonnift

luingy

fpecialiter impetari poffünt. auth, cit. l.1. c, 2, n. g. feqq.-

Ultimo, fi via

publica inter duo territoria exiftit, illa utrimque vicinantium communis eft

Merchelbach. ap, Klock. t. 1. conf, $. n. 7. hinc quoque omnia emolumenta

c&teraque jura communia funt.

" COROL-

C

d

Piarum. publicarum.

si

| iS Ob [0-

todixe,

GOROLLAR I A.

m infrte

l

.

I.

u $

Tonet u

Ucceffor ex patlo €9 providentia n feudo regali faclum. autece[foris praflare. ac

mptu,

: nodt ii

p-ro.z'nde ad «s alieuuma defuntli folveudum tenetur.

]| oc

II.

tlneraven

Princeps Imperti in libevos fuos nullam babet. jurisditlonem ita ut ue quidem

ilo in i

tim cerporali ajficere po[fit,

1oquc f0400

filinm delinguentem pena aïiqua prafer

IllI.

n Qu

l. z,c,n. li'

Præfvrz'ptio immemorials in vevo

(j

catione bonovum familie alienatorum A—

?

gnatis [ucce[foribus oemen. nod) nibt g

i

q'usmodi yli

excludit,

ebobrnen — Pofferes ,. aocet eosqng [77

gt

N

a

IV.

(one t

V'idua illuftris. Imperio immediate Jfabjella pev l. um. C.. quand. Imper.

J & i

i& d)

tey pupill, C9. F'id. aque eleclionem €$ variationem . fori babet, quam | Fidua

Vic& Conditionts,

lus f

y

, Ya 00

nime p

Sponíalia & parentibus. liberorum nomine frve puberum frve. impuberum ,

inita , vata €9 firma mou. funt wifi à. hiberis puleribus. expre[fe vel tacite proprio

eonfenfu ratificentur,

VI.

ynires d

Hinc ff pater Iufhris nomine filis adhuc z'k euuis exiftentzs fponfalia coutraxit,

Vidt

PB

bic pubes fa&æ non tenetur adimaplere bac. fpon[alia.

1

d

j

qrittl

VII.

T ngflml

Minori penitenti quod. etatem anuticipatam z'mpetmfum't adbuc coutra ipfam

( d

i

VeHIA ALATS impetratiänem veffitutio in integrum ex |ufla can[a concedi. debet,

d

qrunt

ngIll

nt!

4 (0) &

€XVIL

COROL'

$

dl

/

$52

TH

YLLIUS : de Potovtim

"

XXVII.

6 D

f

DISSERTATIO

—

;;, f ii

RUM PLURALITA TE

VOTO

Nd

ET PARITATE,

tu

PROESIDE

dmnan

indicat-

CAROLO OTTONE THYLLIO,

('t4fehl

. U. D, Sacri Imperialis Palatii Comite , Status Regiminis & Col:

It n ,

legü Reviforii Ele&oralis Palatini Confiliatio , nec non Curiz Matrimo-

dicoju:

nialis Dire&ore atque Profeffore Jurium Primario,

pluribu

Juridiceque Facultatis p.t, Qc-

cano,

) obf

gradu,

Pro Liceutia defenfa &

illi hec

&dem

CASPARO ARNOLDO NACKE, Laftrupio-Weft

d

Soiut. [

HEIDELBERGZ, 1726.".

phalo.

h1 m

x

Ej

THESIS l.

A

Q

Otum

E

verbo! overe deriVatï, quod fanCté promittere denotat, perno«

tum; unde vota facere, vota diffolusre , preces €9 vota, — Varia autem

Y

vocis hujus in Jure fignificatio , variusque ejus ufus: fumuntur enim

Pablice

8, n

vota pro Nuptiis, Quonam usque verendus cuntlatur mea vota [ocer ? docenti-

totuty |

busZ 4.C.De fpon[al 1 C 16.de Nupt.1.4.€9 10.C.De kmnd.nung.äliterinjurcCanoni-

co,offendenteTot.it. 8 De voto $ voti redemptione Quo vota eleemofynisredimi vel

Thinora

in aliud melius commutari, intetcedente füperioris auctoritate & jnftà causá redi-

Wes ;

liüs ve

mendi, vel mutandi,dicuntur. Sic & alteriincolumitatem,profperitatem devove-

tnus.

Hinc Preces votiv& , Ludi votivi,

Cic. in Ver. Plin. Horar. in Epift.

It po

ANunquam . non voluntatis noftte declarationem in a&tu à pluribus expediendo,

fülfty fin

fignificat Votum , quz acceptio hujus eft loci propria, Cujus fynonymum

HER

Juffragium xeCt& audit , smunent L. 32. ff De LL. vesbis: IVamquid sntereft [uf-

U

fragio. poptllus voluntatem [nam,&c. L. 5. m. — Quod cujmscunque umiver[. wo-

ræi"dm

mim.verb. Es patris [Affragium filio proderit. & filii patri, identidem L. £. .

de

*

Plaralitate €9. Paritate,

L

Ouo Tot, 7;:

de AMuner, €$ bonor, 10l ; Vel Creati (uffragium in curia ferunt.

C. De fuffragio refpicit, ibique Gothofr. Id snuitur. bac. Conflitutione, ait, fuf-

fragium in Aulà unicutque eblandiri À. peccuma . elicere , & fuffraginm L

fit. fumofum y veudere permiti, — Ideoque promiforem eo nümz'nf tenerís

-

.L

II

Nde ad oculum definitio voti patefcit, hoc nimirum effe vocem & fci-

tum , quo quis vel in Lege ferendá, Magiftrata mandando, Reo con-

demnando- vel abfolvendo , aliáque ftatuendá re voluntatem fuam denudat &

indicat, — Probant. Text. L. 7. m« de Offíe. Quaffor. verb. Sed populi fuffragio

Q,

erearvent. L« 6« $. 1. 7, de Decur.vetb. Sed iuterim [ufragium tuter cateros fer-

ii O

re non poffuut. — Pluralitas plus ponderis habere creditur, quare & pro confilio

: Maino

alicujus. collegii

magis magis pre(umitar; facilids enim invenirur, quod à

in verb, pluribus. Gail,

plu

ribus q

agritut , Caz, fiz. Diffintl, 2o. ibidemque Glofs.

4. 0

bf. 33. IN. - Cravett,. Cozf. 201, ?. 18.

Paritas füupponit paritatem in

P

gradu, ad paria aliàs ]

udicari nequeunt, pares quippe, qui non funt gradu,

&o, C. 47. & De Tefl, iude parium

illi nec pollunt effe pares in jure vel fa

eadem jJuris difpofitio. Cap. 2. & dermansl, Epifc.

Eadem natuta L.444 7.

'/c&phalo.

Solut, matritn. atque potentia . 7 $. 70, 7, De aequir,

*

)wl amittend, p[f, G$ —

h, 13, 0. De diob, reis,

à

-/

III.

E

rorum Plufalitas & Paritas latiffme fe extendit, & quas vis Jurium -

artes feté contingit, fic frequientiffimus eorum ufus in Jure Privato &

d r | J V

P

EM

Pablico, Civili &

Ecclefiaftico S. Canonico Judiciis Civilibus in fpecie di-

Criminalibus. Exceptis iis caufis, ubi Vo-

Qu

r

&is, nec non Compromiffis &

totum Unanimitas vel Uniformitas de Jure exigirur , ita, ut nec majora

nec

j

af

'minora votafinem negotio imponere queant 5 cnjus in Jure Civili notabilis

'

icr in fündo communi per-

.

1

l

sfcdflm

Nf

Wpecies 25 L. z. ff. De $. P. &. occurtit, ubi ,

tqgp d

unius velalterius ceffionem con(titui negatur; f&d omnium fundum commu-

d i

d

. nem poffidentium

upanimis requiritur confeníus : verb. Ergo fubtili ratione uon

; ibique elegantur Gothofr. ;»

i.

aluer ameum fiet jus , quam. INB. fi owmnes cedant

füdoi

L. d; Et. Da. lrunneran. ibidem , Colligitur , in

aniens etam , ex b l. Si tra-

xyfjf

f

n

Hetur. de ve. comumuni pluribus ut. fimgulis, omninm confen[una requiri, C& mom

/

l"

lr

De Corteco conferantur vindicia C 44n-

1 1/,';7/

j

/

praimdicare Coterts AMajorem partem.

»

;WZ'/M Ü j

notationes. JNoftva afl Cl. Gail. 2. Obf 66. 9. 2,

IV.

2 V;

Nnn nà

—

*

TL LIUS de Potorum

834

É

DT NET

]V.

AMune

lini ii 6

US Juftinianeum multum votorum pluralitati in judiciis tribuit; fi enim

tuminanc

plures confentiant , parte judicantium minore diffentiente fententia plu-

rium omhinó obtinet , zta di£lazt. L, 36. €9 L. 39. . de. Re f nd. quam Voto-

l, cont

rum Majoritarem füprema Imperii Tribunalia etiam fequntur , Teft. 45 Uf-

||

feubach Tr. de Excelfiff. Coufil, Cefareo- Imper. Cap. XFI. Setl. P. Et Hlufir. D.

! Dditate

de Ludolpb de 2uve Camer.p. 282. Sententiam, inqut, format Referens , qui

Prinus: veddit [uum votum , fequntur. veliqui, €. conclnduur fecundum Fororum

|'^ Majo

ceufentientium uumerum Majorem.

Quod & in. Compromiflis valere. indu-

h prefer

bium, ubi Laudo eorum , qui numero vincunt in contrariam fententiam

wmodé

abeuntes, ftatur , evincenr.

: & Deliber:

L. 27. f. 2. T. de Recept. qui arbitr.. 1dem in

tutelis tenendum , fi enim non erit à teftatore ele&us tutor aut gerere nol-

tevenienti

let , tum is gerat , deciditur in |. 3. $. 7. T. de AAdminifh. CÀ pericul. tutov. :

Qujus auddc

|

l

cui tpajor pars tutorum tutelam decreverits parili modo major pars fenatus Syn-

m

títatum e

dicum conftituit , zzzuent. L. 3. h 6. G. 1. m. de decret, ab ordin, fac, vela

II

id

J

bt l'atot

'quid expedire intendit , J&xta V, 19« . ad guunicip,

Non aliter etiam Fami-

| Mm, cuju

liz Ercifcunde Judicium procedit, fi enim omnes iisdem ex partibus fintin-

tione quan

ftituti hzredes, nec inter eos , apad quem portiüs effe debeant res hareditariz,

| li, q

fortiti eos opottet, aut ex confenfa vel fuffragio ; apud quem deponantut ,

quinque c

j

eligendus eít amicus, decid?ut. l. g. ff. Famil, Hercifc,

! lanc füm

sf

V.

thofr. com

tiune l j i

Eràm enitm veró, quemadmodum circumftantiarum minima decifionem

rei mutat, ita & hic eam in calculo fententie ferende probä atten-

It dlenrio;

dendam judico , falleréque hinc omninà plurium Vota Majora , ubi com-

| lf

muni juri contraria deprehenduntur , pietati, faluti , tranquilitati repugnantia,

H )'21 I'fijïn,

IiS de tor

contraque bonos mores procedentia, & Privilegium aut jus innocentisrertii

intetvertentia.

Confimili ratione Vora deficiunt Majora , & neutiquam talia

l,' O- aäï

l! DC ne

przdicari queunt , fi omnesgad a&um ferendi vota five in Publicis L. z. Cod.

de Decur. five Privatorum caufis l, 4, C.. Quand. provor, nen eft. uecef. vetb.

Cum. Magiflratus : datos judices C nunum ex dis pronuucia[fe proponas , nou videtur

d-

appellaudi neceffitas fuiffe , ctem. [ententia 7!476 4on teueat. legitïmö noh fint voc

ti; quod & in Compromiffis obtinere extra omnem pugnam ponit, Z, ;7. $.

jdic

pleres fuit. compromiffum && potii

lN

fin. ff. de. Recept. qui arbitr.. vexb. Quia in

iles j

prefentia ejus trabere eos im ejus fenteutiam.

Et addit ICtus Pomponius 77 .

feq. 18. — Sicuti tribus judicibus datis quod duo ex confenfu , ab[ente tertio, jadica-

ii &i

qerunt ,

Mu N

f

*

Plurvahtate €9 Paritate,

8&

j

verunt , uibil valet , quia id demum , quod. major pars omnuium judwavit vatum

eft, cizpa €À. omues judica[fe palam efl. .. A quo Canonicum Juszz Cap. 2. De Zir-

yi, (retit

lüris in. 6. vecedit , fufficere, ftatuens, duos ex tribus atbitris. Electis tertio

ementi p

examinando vel dcfiniendo negotio malitioíé intereffe nolente, in unam fenten-

, qua o

tiam, concordare poffe , ficut poffent , illo prafente.

T4. 4f

REA

Bbf D

hm m

Aritatem votorum , quod attinet, difficilits nunquam non, hic, quàm fi

P

Majora fint. Vota, proceditur, oftendent, A 77. $, 6. ff. de. Recept. . qui

m Ti

vlere itde

arb. prefertim ubi pares

fünt numero judicantes velarbitrantes. — Attamen di-

cifotia: vel Ele&titia: aut Confultatoria ;

j fententam

verfimodé iftiusmodi Vota vel ut De

& Delibetatotia confideranda effe, exiftimamus. — In Compromiffis patiain«

i, lm à

tetvenientia vota totum a&um quidem irritare,

fed ei per Ele&ionem Tertii

i g

JCtus Ulpianus füadet : fed

PL

cujus ati&toritat

*

i parendum, remedium quæris,

.

ufitatum eít, ait, 1

n füpra d, 4. 17. $. 6. etiam in duos compromitti, & de-

g

bet Prator cogere aibitros,

fi non confentiant tertiam certam eligere. perfo-

mwmm

Aliud dicendum , quando duo vel pluresra-

nam, cujus auctoritati. pareatut ;

g n n

numtri paria ferunt. vota , ut in fpecie 4. 57.

$. 2. ff. de

qtibs lt

tione q»mmim/i: vel

Recept. qui arb. Ó ex t

ibus arbittis unus. quindecim, alius decem , tertius

s ldu

quinque condemnent, Ubi ]

ulianus fcribit, quinque debere praftari, quia in

Minor fümma enim majori ineft, 7, 9,

hanc fümmam omnes confenferunt.

ar. ibique B. Holterman, ubiex Go-

6. 2. ff. de bared. inflit. ( 110 ff. de Reg. 7

thofr. complufc

ula caque diverfiffimi genetis

Exempla ut in implendá condi-

28 18 f. De aquá quotid. in ufü fer vitutis:

tione 4. 2. $, & f-. De flatu lib. l. 1

d

in ademtione legatorum Z 3. $. 5

ff

de adimend. legat, in Jurejurando in li*

1

, yocatt

tem. /, 9. ff.. de in litem fur. in fidejuffione,

L. $, $. 7. f. de Fidejnf. in locato

cozdutli. in conftituto Z, 77.

G. 1. de confizt. pec. in pa-

r !

bj

l. y2. in fin: ff. Locat

&is de non petendo £. 27. S. ».

ff de padt. in ftipulationibus Z 7. $, 4. ff. de

ft aanämlän

Articulis in divetfirate opinionum excel-

a

jl

J

K, O. affet in. quibus variis Juris

lius juri prajudicat , cüm & in iftis

Iij

wjm i d

fus nec negotium reddit inutile, nec a

,

Cafibus dicta decidendi Ratio, nimirum Minu

s Majori ineffe, zqué concludat,

17

VIT,

77

iil

[

ubi paria fetuptur

vota deciforia , caufas? numne ille favora-

l

^i M

N judiciis,

llis- pro Gvore libertatis fta-

I

biles: velalie fi

nt: arténdi debere, puta in

Ü

W

2ud. cui accedit /. 722. f de R. L innuuntj

il !

tuendum text, ^. 28. pr. [f de Re

fiu

luntatum cau

fis, ubi & publicé expedire ait JCtus

idem & in ultimarum vo

Nnnnn a

Paulus

[

!,

j,f!jlf

um

-

äi "

836

TH

rL L-I USde Fïat*aä"üm

Paulus in 4 . ff. Teffament. quemadmod, apperiantur. füprema hominum jue

! puintem

dicia exitum habere; Ec humanius «ffe pronunciat JCtus Marcellus z» / 70. pr.

D

[f de imoffc. teffament. fequi ejus partis fententiam, qua- fecundum

! (ime ord

teftamentum — fpectavit.

Qvà

in

Claffe

Matrimonii

& Dortis res

: fmrahi

conünentur; in quibus etiam ambiguis Paulus in /.7e. ff. de 7wre dot,

midu:.

Et , /;. f.de R. f. pro dotibus refpondendum, mclius judicat, hoc eft

Ea

a34in5, oppofité, ad quamcunque aliam interpretationem ; quo & ipfo (ingulare

1 ubilibus.

dotis indicatur privilegium , contta rationis tenorem aaitate. Gc agutrare fub-

|

] fromya

nixum. Dotium caufa enim /emper i, e, in dabiis; & sbgue przcipudseft ;

1

| diurlium

exprimente Z ;, ff, Solut, matrimon. Ibique Gotbofr. & hifce accenfentur Ec-

!

ptde (iv

]

cleia & Fifcus. Idem quoque de Reo Juris dicendum, pr«d. rext, /. 35, di-

f poffe

fctté flatuit , Veib. — u alia astem canfis pro Reo. favorabiliores quippe partes

üm h

Rei quàm AGoris / 72;. ff. de R, 1. facilior hinc Judex in abfolvendo quàm

| ho:sixmqu

in condemnando /7. 47 ff. de O. & 44. hocque non tantüm in negotiis Civili-

| Wi t

bus fed & Criminalibus, fempet enim , di&ant. 4 56, €9 , 15;. f de R. 1.

4 * mig.

benigniora preferenda fant, fecvari , verba fequentia in hoc ipfo textu : Qwod

] RCpro [

io T udiits Publicis obtmere oportet, inculcant, In Criminalibus Caufis enim,

| D'l, Ldüh

nifi luce. meridianá clatiores probationes tedditz, Reus eft liberandus. /. fiv.

(ica fent

C. de probat. fi pares fint fentcnciæ, abfolvendus itidem venit Reus, — Ele-

t* panini

gantet hac de re Paulus 4, feuz. 22. $. . Jter. pares feutentias clementtor feuta

m in.

viori prafertur ; €À certé bumana rationzs eff , favere miferioribus , €8 prope. inmte

patigm

centes. dicere , quos ab[oluté mocentes prouunciare non po[/unts, — Peeclaréin hanc

P? confe

rem H. Grorius de 7. B. &2 P, Lib. H. Cap. V. $. 18. du Seneca coutroverfia qua-

Vlyere,

dam efH , ait , Alter Judex damnat, Alter. abfolvit : inter difpares fententias tri-

À! tatmen

Hor VInCALS nam fic€À im dialetliers colleilionibus illatio eam partem fequitur, qua

lstotes d

smins ouerat, — Si diverlir [ummis condemnent. udices , minimam fpetiandam e[fe

Y Ariffo

fententia ] Cti Juliami ( Julianus fcribit) probat..— N, Gr. T res]udices pendere jubent

Ut omni

XX, Tres X, Ttes Nihil. fententia vincetin X, que XX. infunt,

Et vix

Vetüm hj

quicquam in Jure Romano frequentius, quàm in dubiis benigniora praferti,

cidem f

probant, tot. & tot textt. /. 7. $. «. ff. de Refhis. integr, l. 22, $. 3. f. de Rec,

V Qohtro

de arb.- multisque aliis, quos inter fingulares 1. , ff de Pal l. 66. ff. de. judic,

"Ht |

L 38. £. 40. ff. de R. F. L. ao. ff. de Eoquod cert. loc, ibi Jadex fecundüm Go-

thofr. interdum actioni infervit, interdum eam excedir, interdum minuit ,

Ne hili in contrarium

quippe zequiratem ante oculos habere debet Judex,

faciente /4, 22. ff. Eod, ubi Modeftinus utramqué; parem Íc, fententiam in

L.

pendenti eff2 , refpondit ; cüm hic textus de

Judice pedaneo ; probantibus ip-

par]

fius verbis : dosec competens fudex , id eft: is, qui delegavit, unam eatum con-

J bor

orum

ärm:.averit; ille vero de fuperiori Judice agat; Ec hifce, quanmm ad Vot

B

pari-

—

Bloraltate 65 Pavitate.

imcemnt

$57

— ÀÓ

ninum

aritatem , calculum fuum adjicit Gregorius IX, n Cap. ult,

&

»

De [entent, €d

mlny

re [udis. Deobus Tudicibus. diver[as fententias proferentibus , inquit, ff ex jurradi-

(cconn

&kone ordinariá procefferunt , tenet pro Reo, won pro AAtlore [ententia , mifiincanfa

Doi u

favorabuli , puta : matrimonto , libertate ,. dote, frve teflamento pro ipfo fueriz pro-

, ?'m li

smulgata z fs veró ex delegatá poteflate , utraque peudet [ententia ex . arbitrio delegan-

t hxd

t5 ; Atque hec omnia, omninó fieri poffe Juftitià adftipulante, cüm in favo-

(o ingis

j

zabilibus aliás cauíis ne quidem contra illam favor, monent. Cap. 74 & de

t b

foro competent. $. Cap. 6 . De Donat. imer virum €9. uxorem , C$. de dote poff

divoriiuma. reflituenda. concedendus fit, haud addubitamus.

Sin alia non in

»tæcipu&*e&x

enfentar

fpecie five fingulariter favorabilis fit caufa : paribus in probatione exiftentibus,

Pofleffor enim , ab eodem

pro poffeffore pronunciandum eífe Judicant,

caufam habens in titulo prefertur priori À. 9. $. 4. ff. de public, in rem i.

qnippc p

Yreodoqua

hotsümque fpe&tat famofa iffa l, 15 quotiens. C. de R. F. tbique praclare Brun-

»emann, ttansfertque poffelfio probandi onusin Adver(arium docente/ ; ;. C.

egotiis C

f/('iþ& I'

de probat. quin & tanti illam eífe, uc Poffeffor, nullo etiam confirmante Te-

fie pro Demino habeatur, probat 4 2, $. 27. ff pro empt. videat & addat.

n (

as t*

Ds. Lanterbacb ad ff. Tu. de. Acquir. vel amittend, pofeff, in Effetl. (ed quid

umndus, 1- a

citca fententias zotzz rebus differentes ? verbi caufá: Tres Judices Reum mor-

ite punimnt, Tres qui relegant. — Sententiz non veniunt conjungende, Non

d7 :

Sed nec Trium abfolventium vota cum rele-

m

enim in morte eft relegatio,

TL

gantium conjungenda, quia non illad ipfum eft , quod fententia dicit, fed

per confequentiam inde elicitur; Et femper verum, Eum;, qui relegat , non

cdin t

abfolvere, — Vel fententias illas plané inter fe effe diverfas. — Sed conjungen-

r

das tamen, illas non. nunquam effe in eo, in quo conveniunt , Ideoque Se-

n

natores dividere fententiam fuam pluta fimul comple&entem Jubetiex Plinio

p

& Ariflotele Aliisque deducit celebratus Grot. 4, /. S. :9. €9 22, cui junga-

,[]MW j

elt

tur omninó Puffendorff, de 7»re Natnra, €9 Gentium Libr. 1. Cap. $. 18.

j jub

MU

R"

Verüm hic tenendum , propofita locum in Civitatibus Liberis, ubi Senatores

ejusdem Dignitatis & potcflatis, non veró fub Rege & Principe, ex cujusvo -

y p

fit

to controvetfie decifio dependet, obtinere. ubi Curtius VII. S, Pariantibus

1

u

Ml

fementiss , fe ipfem ca:gäd:fatzrum, quod eptimum. faclu effet, refpondss,

j

n6*

VIII.

| mmmf j

gt

U

id verb dicendum de votis ele&itiis ; confültatoris, & id genus aliis

yiin !

(

paribus? tentatá & repetitá licet horum collatione ; perpenfóque ratio-

hl

)t

num pondere,

& tamen nop fcecutá unapimitate vel majoritate , fententia

g )

. Dec. Mluftr, $2. profpicique , ne alteri in-

fezatur

debet fetri pro Poffcffore Carpzov

Nnnnn 3

E.

s

938

THYLLIUS de Fotorum

"

feratut injuria, quamvis fubinde tettio emolumentum accre

fcaf ;'- magisqde i*l;

la (ententia eligenda, que ab equitate & benignitate fe commendat, quzque

impendens malum imminénsque periculum przcavet & avettit, — Quin & pet

l&

affumptionem alicujus tertfi, cui aliás votum non competit, arg, À y. fj. fam,

S

Ron

Ercfc. veifu: adnut ex- coufeu[fu vel fuffragio eligeudus ef? AAmicus , Cc. & 1. ult,

prz'mä en

Cod. Commun. de -Legat. €8 Fideiconsmi[s. vexb. 4du. aliquod ei inducatur adjuto-

: ( pof

vium , ut Viri boni arbitratu protedat eletlio , aut. prudens confilium etiam , vel

lilicer,.

fo:tem decidi tem . poffe £. 25. 7u/2. de. Legat. vexb. Fortunam effe bujus. optio-

! Hltione

us Tudicem. l. 24. $. 17.]f. de Fideicommi

//" Liäermt.—vcrb. Agt Jartiri. eos opor-

tt cteat]y

tebit, dubitare haud Jura finunt.

| d loiti

LUE kä

IX,

|. Ctonicy

JRzterea votorum pluralitas in Ele&ione, quz triplici mo

do, per Scruti-

| , quà

uium , compromiffum , € infpirationem peragitur , obtinet ; Illacüm tres fide

J tlum ]V.

digui , przfcbtibus

iis, quibus-fuffragandi Jus competit , fuffragia arcané ex-

| Vapptob

uramredigentes affumuntut

;ifta: quando poteflas cligendiin

EE

plorantes in fcript

*

unum vel pl

ures 1

doneos confertur, Cap, $. W de Ele&, €9. Eletli poteff : hac,

! (itque f

cüm, pracedente n

ullá confültatione omnes & finguli in unum Íimul con-

liduy, ]

u d. T. Prelatorum , imó & ipfius Pontificis, maximé,

UOVG, I)

feniunt,

Cap. 42«

omiffum, fit , fingulariter attenditur 5 pet

iL ingule

ea quz pet fcratinium vel compr

Maiora enim concludi, Tot. Tit,

& de bis qua fruuta majore part, 9 Cap. XLIT.

; prelimina

Ut z5 collatioze lgabitä

u de El Ed Eletl, poteft. probatam reddunt . verbis:

| h af

'ltum: ia

eh;ga'tur ;

in quem ommes, wuel major €$ fasior pars. Capituli confentit , vel [altem

Viris idoneis comuittatur , qui. vice omnium . Ecclefia ui-

ï (]'-le natt

ehgendi poteflas aliquibus

duata provideant de Paflore.

Sanior illa pars, Eligendi integritatem , merita ,

. G ]

ante omnia refpicit, Quz

!

llomne,

Zelum , & id genus virtutes praftantiffimas alias,

majota il

|a vora omninó concomitati , oportet; aliàs minora , ut faniota, ma-

Q |

n-

joribus iftis Ture.p

rzfetunturz Vincuntautem eligentium absque ulla prafta

t ?urz': ]

probant. Cap. 9. 8 de El« ]

tia vota, fi horum

pats dupló major fit :

in Romanum Ponrtifice

m dduabus Pattibus Catdi-

tdhm El

Elc&l. potefl. Sic & Eleaus

Ele&tus autem à mineri nume-

nalium, nullà exceptione o

bftante, eft Papa.

UUR

à cum fibi adhzrentibus in peenas in. Cap,,.

ro gerens fe pro Papá , incidit ur

um:utE

4. s de Eltlion. €$. Eletl. Poteff, Sancitas , quant

üm ad votorum paritatem

ftatuunt, edocent.. Cap. st,

oïlhibug à

attinet, idem feià. Jara Canonica, quod Civilia ,

| Mxv!!iühg Pï

ult, s defeu-

de Arbit. in 6. €3 Cap. ult. 8 de Eletl, C9 Eletl, potefl. necuon Cap.

TU (ten

tent. €8 re indicat,

lt

il lio

Xx.

| Plzïä!z'mte E2 Paritates

839

d

L

wph

x

hu

X.

Quin t

c & votorum pluralitas iémque paritas longifïï.mum ufum in Jure noftto

s pit

1

Romano:Germanico püblico habet , latiffimeque fefe exferit & diffundit,

d GA

rimb enim in Imperatore per primarios Regni Officiales; bíe 9lerfz9lempe

r t

ftt poft interregnum folos , probant; Exemplo Rudolphi I. à folo Palatino ,

m etmv

fcilicety Ludovico Seveto , cui tanquam Arbitro Reliqui Archi- Principes in

du gie t

Ele&ione difcordes vota detulerant, . Ec Alberti I. ab iisdem folis folenni-

nin u

ter cteati Lehman : Chroz, Spiregf, Lib. 1. cap. 104. €9. Libr, PA cap. 1. ho-

die legitimé per Moguntinum vocatos, difponent. . Ita 44. B. Tir. 1, €9 2.

nec uon (eq4. [pec. Sueu, P. L, Cap. XXI4. €9. . XXIX, à quo non abludit Jus

Canonicum innuent. Cap, 24. X de Elb C9 Eletl, potef. — Non alitet. ta-

i

men , quàm in Collegio, non ut fingulos, ceu aliquoties per turbasante Ca-

p

ycin st

zolum 1V.extra congregationem, imó ante Interregnam Magnüm prafente

& approbante Populo. Coccej. ZruZ ur. Publ. Cap, FHI. $. 2, vetb. Cum

oj at

ffnguhis. competat. [ed ut, membris . totius Angufs Collegi s fíed ut univerfos, licét

" c]jg(n t

li W d '

quisque fuffragium five votum füaum , ut. fioguli totum habeant , Obrecht. de

Eletlion, Inp. Rom. German. $..17. Stranch.. Differt.. Exot. 4L. $. 2. Eligendo

; ml Wi

novo, concludit Major non cligentium fed Collegii pats: Electio enim non

j nl

[enäimf; h

ad fingulos, fed..tanquam ad Collegium fpectat, Quare & Moguntinus in

praliminari , antequam, in Conclavi. (uffragia ferantur, monere Collegas fo-

]1* .Mj

tdes Ele&oórum (ententiz , Eum pro legitimo Rege iri ha-

let, cafu, quo diíco

jis i

itum, ia quem major Pars effet Confenfura, probant: .4. B. Cap. 2. ff. fin.

j, i

n

1

idque naturali zqu

itati confentaneum, veterum teftimoniis Hrmatw H. Gror. de

, Lf

Libr, 1. Cap. F. $. 17., Aliàs fitres in uno conveniant, reli-

?0 B. Cä P: dläz.

") ts

qui omnes divet

(um , vel unum quisque vel duo unum defignent, pil confici,

tid Q

certum,

Conferat.

preterea Specim., primum Spicilegiorttm noftrorum ia Cl, Coc -

fiito D*

Prudent, Thef. $. Temporibus antiquis folennis tantüm de-

du

ceji juris. Publici

p

claratio five inaugaratio pro Ele&ione fic

bat, quá nimirum Officiales Imperii,

/ li

flclg

necdum Electores, faltem non unici, quamvis pracipui ex eligentibus Junge-

T

a n

bantur, ficut in. Ottonis L. Conftitatione contigit, unde paulatim inde fa-

Qum , ut Eledionis vim ad fe pertraherent Officiales; Fridericus II. enim ab

Ti W !

ficiales etiam fi Ele&ionem proclamatent , ex pre-

A

omnibus adhuc ele&us, O

dife—

,

legiffe, dicebantur, Verüm, poft hujus FridericilI.tem-

taxatione Priucipum €

fficialium ufü, &

CAP. u(zo

pora (non ab Ottonis lII ut

vulgó perperàm creditum) O

uf

ntiá invaluit, ut temporis fucceffü Electori-

Principum reliquorum connive

ut ut fcr& ad Carolum 1V. usque in uniusal-

bqs, id honoris relinqueretur,

" teri-

j

É]

840

THYLLIUS de Potorum.

teriüsve Imperatoris Eledione Reliquorum Principum Aliqui-intervenemint.x

De quo antiquiffimo Getmaniz more confpicuus valdé apud Cl. Coccej, lo-

j pou E

cus in laudat: TraCtatu. Cap. X/F, de furibus. 2drchi- Officiorum inferipto , ubi

coníept

-| Ceteri

j 1. 2. 4 44 €9 6. hanc rem ex antiquiffimis Scriptorum monumentis proare

gumenti dignitate ex affe deducit.

i $.

L

XI.

|

Ardé nimis adveniens legitime tamen vocatus Ele&or , in ftatu; in quo

punc tes eft, admittitur; pauci quoque prafentes aliis à loco ele&ionis;

fcund

nondum Rege ele&o , difcedentibus nullum pfocuratorem legitimum folen-

E

a,

niter fibi fubftituentibus, ficQue voti fui Ja&uram fponté facientibus, fancieute

! ttim Co

A. B. Tit. L. $. 23. quamvis eligere vellent, prout poffent, confultumtamen

, p E

fore dicunt, ut ab electione abflineant, ne imperium turbis involveretur, tra-

| 10 füle

dunt : Buxtorff ad 4 B. Tb. 2;. Rumel, ad Eand. Differt. III. Th. 10. Alii»

| Wtatum,

que; Quid veró fi paria fint eligentium vota? Itidem nihil a&um cenferi,

tiis evii

ratio loquitur ipfa, quare Ele&io de novo inchoanda, totiésque repetenda

- trtbn,

eft , donec ant unanimia, aut Majora inde refultent Cl, Coccej. aJcg. 2r. Cap.

! n

VILL $. 1 1. nifi Ele&us votis accedat fibidatis, ut de Imperatore Sigismundo

T$ hn

tanquam Ele&ore Brandenburgico ad Comitia vocato, (de quo B. Coccej.

Q qufo

Ti. fapà celebrato. Cap. 14I. Sel. F. $. 73. 74. videndus) dignitatisque Regiz

OierYati

gratià primó fententiam de nominando Cafare rogato ; fc ipfum nominante,

rian'm, :

five votum fibi ipfi dante Vitriar. Lsf 4. Cap. , $. 15. teftatur ; fic & Ru-

! Püblw,— D

pettum Palatinum , femet ipfam clepiffe , idémque de Maximiliano II. Ra-

TT

dolpho 1]. & Mathiá, nec non Ferdinando IlL. Ferdinando III. Ferdinando

34 y

IV. Leopold. l. Jofepho 1. & gloriofiffimé aufpicatiffiméque nunc Reram Po-

O Ne.

tiente Carolo V1, afferunt 5 ferüntque illos Regiá dignitate ornatos tnif allet

& Fitrar, Lit. G

iin og

einmütbigen otimmert, addat.Pfcffinger 44 alegar, locum,

[9011; 0

M

€$ D. etiamfi per majora eleGtiofadia; Etenim verba : Cinbellig,

Cinmiütbiglid)

erforen , unb ermocb(et non obftantibus Rec, Imp. de Anno 1613. & 1641.

"t g

, OE QU

ita accipi, vel cüm omnes unanimiter confentiant , vel eum in fenfum addi,

l de]. ]

ubi major pars. Elecorum in EleCtionem condefcendat haud inconveniens.

CUHegm

quod & conclufüm Impetii Statuum de dat

o Francofurt die 8. Aug. 1338.

Vülver(o

apud Lehnmapn. Chronic. Spirenf. Lier. .

4

1. Cap. XF1I. fatis füpérque pro-

purd) Gin fonberbabr Gefát, fo

Pattem

bat: 5Dierumb fo fe&en unb orbonen QOir,

ürften ,

tuntur,

in Gteigfeit bleiben fott, woelcber aus einbelliger 9Babl ber. Gbutf

W()Imn l

ober von SFtebrertbeil erroebft ift, baf berfelb allein. aue Sva(ftter

pit)l

n

&

on alieemaánnigtic) eor cinen Sïecþtnæägigen $avfer gebalten, aud) g*;fï&:

| üdmm

ltin

1

m m

841

RP i.

P?umlitaie e$ Parz'mte.

alle Des. Sueicos Mnterthbane fd:bulbigen Geborfamb ervoeifen foüen,þ zc.r 26,

—

PT

tcer b

prout Exemplum Caroli V. etiam id declarat, qui, Ele&ore Ttrevirenfe non

[rih , i

confentiente, fed Francifeum Galliarum Regem nominante, nihilominus à

Cocteris j[Coéle&toribus unanimiter ele&us predicatur: difponente ita A. B;

TM

Tir. $. s. cüm par in hoc tatio fit, majora fc. concludant, minoraque

: vin-

cant, co'nfg;ant.. DD, ad Cap. 25. i de Eleth, C Eletl. poteff.

XII

"NT

TE

Excundö Votorum pluralitatem in Comitiis Univerfalibus, if äReidjg,Qä,

imum ht

! gen, ubi de communibas totius Imperii caufis Confultatio inter tria Sta-

jus, i

tuum Collegia,in quz Impetii Próceres dividuntur , putà: Electorum, Prin-

Ailomtunit

cipum Ecalefiafticorum , ut & Abbatum & Prazlatorum , dignitate Principali

jv t

non fülgentium , & Szeculatium cum Comitibus & Baronibus; nec non Ci-

'0 Tho 10' Am.

vitatum, inftituitar attendi, Receff, Imperii de 747zo 1512. verba differta. fa-

tiüs evincunt, $. 8 follen audb. ibi:[o follen bie anbern, bíe erfebeimen

Rom ( W

que rpet

toerben , nícbt8 befto minber i Coacben, barurmb fíe erforbert fepnb, fürz

'

i

aeben , unb. toaé Diefelbe, fo er[cbienen fepnb, ober NB. ber nmebre-eil,

itl

au8 ibnen auf oíe 9Mficbtberbalben abgericbt , 2c. bem foll oon allen Ctárz

r

".

W

ven gefolget, nadbfommen, unb oollfiveciet voerber, — Hac. differentiá tamen

obfezvatá; quód Electores & Principes viritzzz, cocteri veró: per Scamna, cz-

d M

ridtim , nempe vota faa pronuncient; eleganter hec exponente Coccej. /urzs

Pubhc. Prudent. Cap. XX. $. 15. €$ fegg. & tradente Autoreber. Ogunbocae

rur;ü

Ti

jlno j h

en P. 1. Cap. V. €9 Cap, vid, ibid. p. »z. 143. Extradt. Grlibrung ber. G.

(Gtep uno

SReicbssGotáote Gefanben über Díe DetY 22. Sepremb. 165 2. gebalo

l Fe[dinäl?

(

fene Re- un

5 Correlation , verfu : alfo toeníg toerben bie Cotdtte per omnia

pc Rn

& in omnibus Denen boferen Gotànpbten gleid) $u balfen, nod) eingubilben

105 mït ]

li

f

epn , ob fíe oleid) aucb ibr votam decifivum,

toie anbere Gitánbfe, auggte

liben begebren , bieroeil fíe bod) alle vota. decifiva & cu:iata

feptt, alfo einen

rmmm

T

Effe& aucb baben follen ; Egregié laxiüs hzc deducente & probante H. Gro-

Thih

l

tio de J. B. €9 P. Lib, I. Cap. F. S. 17, 18. 19 9 2o. in omnibus Cariis &

;/cnüïm j

Collegiis publicis confenfu & ]Jure majoris partis deciditur, proinde nec

0

Univerfo Statuum Corpore minoris Partis Ratio habenda 5 Imperii Status

T n

um

ep

ipfi autem inter fe per modum PaZZi: Cives per modum Zegz obligari di-

l.i

:

/

cuntur, quod utr

umque à lege naturz eft; Verüm in computatione partis

vototum Imperii Statuum majoris non ad Imperator

em , fed ad predicta Pro-

y

)

t

t

|

cerum & Populi Collegia folum refpiciendum effe, ità ut Collegiis illis illu-

W

flriffimis inter fe contendentibus Imperatorem nequidem cx plenitudine po-

il

l

Ooooo

teftatis

N

TEHYLLIUS de Potorum

342

emAES i

teftatis aliquid decidere poffe, etfi unum Collegiorum acccHErii deducit Aütpr

ber Girunbp;QXc(te P. 24.. Cap. FI2H. Myler ab Ehrenbach. de Srar. Imperii

Cap. XV.$. 28. €$. 29. NJ'ehner : Obf. Pratl. voc. SReiche d9 , Multique alií,

Dem.

idque Statibus quóque refervatum fuiffe, probat R. Z. de 24uzo 1545. $, 1$,

|

qui

fecüs fi duobus Collegiis, five Ele&orali & Principum, five horum uno &

Civitatum , cüm hzc tria Statuum Imperii Collegia inter fe exequentur & pa.

d &i

httit 4

rificentur , confentientibus tanquam conclufo communi $Xeid)8 » $Sebencfen

- ONein

five SAeid) 8; Gutadbten, Imperatoris accedat apptobatio; & dicitur tunc

deii TT

SAeicbs4Codbluf à quo utroque fingulorom Collegiorum Conclufa GhutzGürftz

licbe, Gürfilidoe, Gotáttifdbes Codplüffe diftinguuntur, adeó, ut i Statuum

i ümqt

Collegia inter fe cum Imperatore, minimüm quoad mdjorem partem, non

Tiénta ,

! Be&or |

conveniant , nihil decidatur, Inftr. Pac, W'eftphal, 24rz. PZZ, S. gaudeant 2,

m Re

ibique Henniges in Meditation, | Majoritas vel Pluralitas illa votorum in Con-

bt , a

ventibus Deputatorum , Deputationg/Q'dgttt non minüs ac in Univerfalibus,

| Inionis

valitura eft, diclast Receff. Imp. de 44uzo 1576. $. a bann Die Goadpenibi:

alsbann foll Da8 alleg ín aefambten gemeinen 3atb, audy in SSepfenn une

E7 7(5

: Vfalia

fevee Sapferlicben Commilfarien oerritbtet , decidiret, unb bepm mebreren

tuditá,

gelaffen toerben.

Et Recff, Imper, de 24z20 1654, $. tor. Denn geoepten Qu

Quferva

cten Anfer. Sapferlicben Propofition &c. Verfa : Salgaber Diefelbe auftred

ften. Seicbe/Sag aufigeftelt unb. pertoiefenr voerDen, unb circa modum pag

Gburz Stapnéifde Seic)8 7 Dire&orium bie allbereít8 bep bemfefben $u

Sfeütnberg ober bie eíngegebene, ober nod) binfübto einfommenbe cafus fpe-

Arli

cificiren , uno biefelbe per Ordinari $XteítfssDeputation communiciten , von

do:

teelcher afáDanti de ordine eín gewoiffeg. ftlatuiret. voerben foll; unb NB. in

füt tme

Caufis Politicis bíe Majora, Dod) teeifer nicbt, al8 Det. Inftrumento. pacis

gemäg gelten , 2c, de quo Pac. Ofnabrug. 24rz. P. $. ;. fatis claré difponi-

äï?t)gä

tur, ibique largé B. Henniges in Meditation, pretereà addat, Coccej. 4, rr.

Y0t4 om

Sonblu

Cap, XX. $. s. usque ad $. $. In Regimento Majora olim pravaluére etiam

Tbit g

Vota oftendit be8. 9. Simifcben $Reidbs RegimentgzOrbnung gu SGormbg

IIfb bie

de uno 1521. S. Xourbe fid) aud. ibi: unb fo bíe &adjen alfo vortreffentz

lod in

lid) voàbren , Die Feinen QGergug lepben, mágten C»tabtbalter utib Regiment,

aud) Gbur«Gürften unb. Sürften in Denen G»adjen. procediren, unb bem ,

l; Conf

fo burd) ben mebren: Sbeil befdloffen. voitb, fofge fbum; Item SXeicbs;

i biefeg

Mátqu

S9ib(dbiebt su Gflinger de 4dmno 7526. i2 pr. ibi: Cyoburd) oen mebren Sbeil

)

befcbloffen tvíro , folge tbut. — Ad hec. Jungantur ea, quz in Commentatio-

M

,

nead Capitulation;m Auguftifimi Imperatoris Caroli VI, 44rzie, P. adduxi-

Vj

I)

mus.

,

à

NI C

XIII,

)

845

r o

) Plzmlz'tate L€9, Partitate,

üacit iy

"

Xl

"

7 Impm

iriqe d

Dem ferendis calculus de negotiis in Conventibus Ele&oralibus bep Gbutz

J $,

gürften z ogen

Imperii falutem refpicientibus etiam. propriis deliberans

m u d

dis & decidendis ,

de quibus 44, B. 7;7, X//, & pratet alia Cap. Carol. VI.

n pe

"Artic 4.$. 3. €9 Mrtic, g.

$. 4, agunt, quà tendit berer G purASürften 3Srüberlidpe

rA

alis Generalis de Anno 1438. fubImperio Fri-

didtot tUX

Oneteinigung unio ifta Ele&or

& à MaximilianoI confirmata;

derici l, Anno :502. Gelnhufz renovata,

Cf

ite:ámque W'ormatie Anno . 1j 21. repetira, q

uz ad duo jam adducta Inftru-

x ( Sunum

menta ; ärieffe,

fc expreffé refert , in quà inter

alia continetur, quod fi

& fpeciales Auftregz aliz ceffent, id co-

pattm, n

Ele&or Eleétorem conventurus fit ,

S ia

ram Reliquis Ele

&oribus fieri, & ab horum fententià app

ellari non poffe, de-

orum inCtt

beat, addat. B. Mauritius 44 Capitulat.

Leopoldin, 44rt, 1, plura. capita iftius

Crirelit

unionis recenfens; Jungaturque Illuftr, B. de Lyncker Commentatio 77 Capi-

1. FL, ubi & de unione Ele&orum IV. Rhenanorum fpeciali

C

znlat. fofephin. r

p

Vefalie ad Rhen

um Anno 1$19. tempore Interregni poft Maximilianum I.

t u

conditá, ad mutuam defenfionem, & bon

orum terrarümque . & vectigalium

jut

ru

confervationem t:ndentc, agit.

(f

TT

XIV.

" modum P

:

J

wwj

qui

j

Arili ratione in Conventibus Circularibus: iti b/cenkn Qrevggfäägem quane-

ln

p

do vel ompium Citculorum Duces, vel eorum aliquot , vel unus tantüm

yid,

1

g. de monetá, aut de re bellicá ott

TL

cum membris de negotiis quibusdam v,

Majora fuperare Minora

ameno p

i

Grepf erfaffunge

f1 deliberantes congrediuntur,

vota ompium inftar con

ftituit & fancit R. 7, de Anno 16 4. $. 123. ii Svriegdo

du d

anb[ungen foll

en füber Die ii Det Executi

ong; f9rbnung entbaltene, unbo

Ontt

í

lh

Oerfaffungs €»adben . je

berjeif bíe Majora ffatf baben ,

ii t

babín geborige

en nadugeben, eerbunben fepn,

(

J

unb bie minbere Cotim

men penen. Srebrer

l

[

Quod in Expcditionibus Bellicis

quoque obtinere expeditum , cum Duci Bel-

! DW

li; Confiliarii adjungantur Bellic

i, di&ant. Receff. [mp. de 24mmo :542,. &

0 M][an(y

fepnb aeben. Srieg8 « SRatbe. gugeorbnef ,

bt

unb biefem

£ybríften Jaubtman

SReicb8 ertoeblet unb. gefdbicfet. follen

ii

voclóe aug. Denen acben

Grepferr. De8

:

tweroen , alfo baf ein jebet

Qrepf citt

en. Gefcbictten, unb Der Striege ets

ii

oe$ GrepB . iefallea ,

erfiefen unb.febicfen folf

fabrnen $Xtanni, nad) (eon

em

blidy oie seben €

repBe: ber. Ghurz Gürften bep

/ i

unbo mag.

Unb fepnb n

$Baprrifd, Oefteredifib, &

a

o 00 2

äbeiuï(&veoä, item , Det

Sräncfifcäg

n

/

Jl

a

$44

THTLLI U$' de Votavum

rmubeeeuEuPens

biftb , Seieberlànbifób , unb SfGeftpbálifcb , Sober/G»üdbfifdb, SYieber AO dds ,

lp C

ijb , unb SSurgunbifcb Grepg ; unb Diefe Derseben Grepf oerorbnete Srícgsz

Mom, vi

Oiathe (vocfrbe penen Seids-Gotánben verpflicbtet fepnb, unb tea8 eim

bt

belliglicb ober mit Deti mebrerem Xauff, befcoloffen votrbe, baffebig Delfz

ts Ca

fen vollsieben, unb barínn bem Sobrifien Sc[vz Joauptmann gebübrenben

tntit, 0

(Gebor

famb leiften follen ) aud) anbere erfabrne Svcieg8 z feutb , mag unb

fo

ll ber. SObrift-Dauptman feberseit $u ibme forberen, unb nad) Oelegene

b

| DAlere

eit bet Seit an fáufften ratbfdlagen , unb banblen,

XV.

tium

bu coma

Raterzà advertendum , etiam in Com»mnnicatzs quz Imperatorï & Electo-

4 egibus

. ribus communia, Majora concladere Vota, ut olim in Feudis Majoti-

Excmphm

bus, bie etrea8. merctlidbes ertragen, Imperio apertis de novo conferendis,

d Scim

de quibus veró long? aliter nunc difponens Capitul. Noviff. Car. VL r

ii C

X ; Verfat toanti aud) ín8 fünfftige eben bem *Xeicb. Durd) G'obté Süb

fracavet

le, 1. 2t. Item in bonis Imperii alienandis & oppignorandis, fimiliter /as-

li Meligio

dat Capitul. Zrt, ..X, abinde recndens probé artendenda: Verbis : tociter8

(1) Ubi

unb infonDerbeit follen unb tobllen toir Detm Joeif. x6mifd)en Seid) unb

Ecefiaft

beffen. Subebórungen, níd)t allein. ofue 9iGiffen, SGillen unb Qulaffen

£

lu di(pm

per CburASürften, Gürften unb Gotánben fámptlid) nidbt8 begeben , et

ünum C

fdreiben , verpfánben, verfe&en , nod) in. anbere. toege veráulferen , obet

Áidetati

befcbvoeren , fonbern ung beffen 2c. entbalten 2t. fic & in concedendo Re-

diat, aq

ali Monetz, confiderentur itidem híc ea, quz in Capitul, Novi(f. Car. VI.

&t ute

44rt,. 1X. notabiliter provifa, Verbis: 9fGír follen unb tvollen aud), NB.

tnitia à

bínfübto obne Q3orteiffen , unb abfonberfiche Gintoilfígung, oer Gburfüte

& contg

ften , uno NB. Oernebmung , aucb bílfíger SSeobacdbtung besjenigen Grate

n 1777

fe8 SSebendfen8 , barín ber neue 90)ün&« Gotanb gefeffen, níemanb we8

'W ) Ra

Cotanbt8 ober 2:Gefens Derfepe, mit 9Xun6^ Grenbeiten, ober Snünte

V g.]

G»tátten begaben unb begnábigen , »c.

Item Verbis: maffen oann tit

BPngId :

aud) ben mittelbabren Gotánben mít bergl

eicdben unb anbern boberen. Pri-

Q 1n c

vilegien, ofne Gínvoilligung ber bur/Gürften,

unb Oernebmung, aud)

ïiücipum

billiaer QSeobacbtung , felbigen Crapfes. S5eben

Cen8 , al8 obgebad)t unb

ber mít intereffirten oíe[ woeniger qu. Derfelben 9(b

brud n

icbt woillfabrentoolz

W. diri

len; Cui confequens , hujus modi Regale Juti Territor

iali haud connexum;

Utra £o

iS, inüa

fed ejusdem , cujus Jus ftapule & vedigalium , quze z4»c non nifi unanimi

A M

Ele&orum , «wsc quoqe aliorum Inteteffatorum confen(ía "

& quidem Pri-

if

yilcgiarip aut alio beneficiario modo conceduntur, indolis €

fíe 5 Conferatut

defupet

Wmlb j

Mb vt

Plurahtate €9. Paritate.

845

wel

defuper Commentat

io noftra in dictum 4rric. Carolizum 1X. nbi fimul memo-

tl

ratum, verba iftius 2Arzcg

l IX. uno CGernebinung Desjenigen Greppea $305

i

l

benceng, barin ber neue $ünte

,

G5tanb gefeffett, in Anterioribus Impera-

haud at«^

M

|

1

toriis Capitulationibus, in fpecie

que ]ofephinä, Statuum monitis

u

il

MU

:

tentis, omiffa , ibi noviter in(cï-ta effe,

XVI.

ij OU

Allere aut&m illam chulam, VEL

Majora non valere Vota, ubi nego-

er contingit; & non ab omni-

E

tium fubje&tum non omnes fimul egsalt

bus communi nomine expeditur; (ed quan

do Statibus peculiatia funt ufu

ac legibus quzfita Jura, in que

ccteris Conftantibus Jus nv

lum eft, cujus

g kEo

niges n

Meditat. ad Infrum, Pac. Weffo. Mantiff 4.

«l Mi

Exemplum exhibet Hen

infert; Et. ceffat praterea,

(1.) Votorum plurali-

; ucnd

ad Specimen V. ipía tatio

tas in Caufis

Religionis five direàé,

five indire&é galibus , diferté ita

Catl vl, An;

vum. Pac. Wefival. Art. F. S. g. Pluvalitas antem

votorum in Cau-

T

pracavet Jnfl

G fíve indireHlé cohzernentibus uequaquams attendatur, €2c,

, haliti

fós Religionem fiue dire

-

(2) Ubi cau(z. Singu

lorum diveríz Religionis Statuum five prophanæ five

i tl

Ecclefiaftice coram fümmis Imperii Tib

unalibus in difceptationem veniunt,

"ub

Articuli V, $, $6, Confequenter. (3.)

Status tanquàm

u a

ita difponente dicti

allegati Atticuli V. Inftru

m. Pac. W/eftval.con-

unum Corpus, Juxta $. 52.

er omninó Henniges i» Landat. fu. Me-

hu M

fiderari nequeunt , conferat. defup

il i

ditat. ad. prefatos $$05. 9. 52.

€9 5;ó6.& a

ddatur Illuftr. Dn. de Eudolph.Tt.

vl

Appendic. 11f. ubi de Recurfu partium ad Co-

m

de Jote Camerali pag. 79. &

remis exprofeffo agitur. — (4-) In Colle&is

M

mitía à Judiciis Imperialibus (up

1

n

& contributionibus edocente alleg.

*$. 52. quod weró. ad pluralitatem. Potorum

W

Q

i

ín materià. Collelarum . attinet ,

Lum res bac in

pre[enti congve[Ju. decids mom po-

non

ducit Henniges z» 4, 7*. ad prememoratum

j

w

tuerit, Ratienes pro & contra ad

nà Cl. Coccejus Zi&l. Ta&l. €$. loc. $, 41. &

gt

$. $2

lugantar tamen hic omni

j

yr

Burgold 44 /ufirum. Pac.

Weffv, P

art. ILI. Difeuf, X. S. . ubi refert , quod,

cüm in Comiriis Anno 164r h

abitis, duo fuperiora

Collegia Electorum &

fgn ll

njl.r

Co

lle&as (vulgó Die Skomet SDtonate fententiam

f

W

Principum ad centum viginti

Yi

Al

fuam dirigerent , Civitatum

.

Curía per fe reftiterir, nec induci potuerit, ut

u

"D

ultra 60. promitterent 1

taque Comit

ja füerit rupta (5.) infederibus pangen-

M

md

um videatur Capitul»

Noviffima Catoli Vl. Art. 6. (oit fol2

If

2

dis, inftar omni

Ibft a

[8 ervoeblter Sxómifdber SVapfer ín De8

T

len unb toSlen aud) vor uné fe

anberen innz oper auf

j n

SReids^odnbelu feine $5ünbnif

obet Cinigung mit

"7

ferbalb Deà. 9veid)à. maden, t9i

t baben banm gupor

bero ber GburSürfter,

;M

j

T

Qoo oo 3

W

L

u

$26

TLLIUS de lotorum

»

Md

4

Gürften unb Gtánben $S5cmilligung auf einen Süeido8 « Sag Diergu. erfane

Dfüytitt

Qcf, 1. 2(, .Et dicunt, in hoc precipuam Germanie libertatem effe pofitam,

- At utt

qu& Analogam Statuum. Majeftatem, vel fuperioritatem territorialem fupponit

irttg t

arguítque ; quorfüm ctiam tendit Conflitutio Imperii in Comitiis N/orma-

['IOP

tienfibus Anno 1495$, füb Impetat, Maximiliano I, condita $. Notatu dignií-

& plenita

fimo: bie $oniglid)e Majeftec ibi: aud) follen voir unb unfer [iebere of

pf , R&

Gr&Jer&og Qbilipps , aud) unfere Gburz Gürften, Gürften unb Ctánbte

Ctlepiis o

bc8 Sieicb8, obne 2iffen unb S8illen jábrtidyer 23erfamblung fein Srieg

1

V

e

tunc adum

ooer Q3ább anfanaen nod) einíge $Sünbn

i& obet. Cinigung mit frembben

, übi dià

Nationen obet. Gevealten madben, bíe bem Seid) su Cdpaben , Stadbtbeil

5;82.51;;

ober gutoicoer fepn modhfe, — Ad hac conferantur ea, quz ad przalleg. Art,

VI. Carolin. figillatimque in Verb4: 8Gít baben bann gu. oorbero ber Ghute

, Qtque hau

| Dotatiry

Courften, 2c, 2€. de Foederibus iftius modi, nomine Imperii faciendis adduxi-

| m Nem

mus Íc. ab omnibus Imperii Statibus defüper deliberandum in Comitiis, fed

: ia defen

inevitabilem neceffitatem tam exceptam effe, ceu Decretum iftud Commiffo-

! Mtitbo

riale Cafareum per Ele&orem Moguntinum ut Imperii Archi- Cancellariura

va!ica'de .

Augufiz Vindelicorum die 24. Martii Anno 1714. occafione Pacis Radfta-

lebis: C

dienfis conclufz di&atum probet; Verbis: 9[ffo, baf bep oíefer, bif auf

:regiffz

pen [e&ten. 9lugenblicE ungeroif verbliebener -Danblung allerbíng8 unitibge

tthicit , f

fid) getoefen ift, oaB Sybre Sapferlicbe Majft- barüber mit bem aefampterr

; ltrj- Dept

Sibmiftben 3Xeícb , nad? ber fonftigem Grforbernüf. orbentlid) fic) bütten

ecemebmen fónnen, obroobl, übrigens Jood)gebadbten 9infens Eugenii

3W ïmfeï i

Surcibl. au$ oero alferbódbften S3efebl nicbt unterlaffen baben, mit benen

t €

tifmaf

vorgclegenen affociireen Grepffen ben bem Serc£ allermetften eervoicfelten ,

-

f d

tvíe aud) einigert anberen. Gburfürften, Gürfien unb Gotánben, fo vicl e8

) toyr

pet Seábe balben, unb in Cil at aefcbeben. fónnen, baraus j communi-

tb 9fb[

cdiren allermaffen. 9ybre. Sapferl. Majeft. es'aud) mit Denen an bero -0

Vttbttge

'

|

;

brfinblid)en Cotanbifren Miniftris nad) unb nad) babem beobadbten latïen..

Migen i

Md

XVIL

W Mib

'Ed quid fi inter Tria Statuum Collegia in Comitiis Vota fint paria? Im-

Vr

peratorem ; Statibus ipfis confitentibus;; pondus addere , colophonem

imponere & decdifionem eflicere , Receff; Imper, de 2gso 1544. 134.7- 9

2376. fatis füperque probant: 5 ubi inter alia; Derbalben unfer untertbánige

(ten Grad)tens gan& obunótig, Dierinnen auf eínen unb be8 anberen Sbeils

Ened

$53etoilligung uno $u feben, ober ju toarten. fonberen Guer Sapjeattid)e Ma-

Til

h, de A

»

$

jeft. 9[6 038 Oberbaupt nnb -Danbbqbec allec rbonung umnp. Qefääïe, quc

x W Vth

zol

s

n d

! Plztmlitn?g &9 Paritate.

t

Obdpirmer unb S5efdbüter

Der SBetrangten , baben D*ieöfalä polífommene

melpiu,

Sfadit unb. Geroalt ju. C3erbütung groffer

e8 nratbà unb beforgter SGeis

Se-

Va

tecung im *9. XAeicb; Cjbr Aayferlicbes VImbt, $u interponitett,

witis Wt

cüs veró, Collegiis inter fe contendentibus,

nihil tunc ab Imperatore, ne

Nl

ex plenitudine poteftatis quidem , etáí unum Collegium ei accefferit, decidi

Annó 1548. G. 18. fatis fuperque evincit ; E contrarió

bt

.t

poífe , Receff, Jmp. de

u C

Collegiis omnibus quoque con

fentientibus verüm Czfare invito nihil & tunc

ung t ij

nunc a&tum videri, loca apud Cl. Coccejum /ape d

&, Tro Cap XXv 51 390 allega-

t

ta, ubi di&orum Excepriones ex allegatis Imperii Receffibus de 2dpzzs 1544«

$: $2. €8 155 . S. 25. imulinfetuntur, ex alle docent,

probantque; Infuetum

v df

xiftentibus Votis five in Comitizs (ive Conventibus

d ag M

quoque haud eft Paribus e

Va

Deputatorum , aliisque Cafi

bus ut in P7/zatioze Camere in. Confiljo fupplicatio-

icdindi n

zum Rem pro ulteriore rei ponderatione & maturiore p

enfitatione ad alia Co«

ia Cooi/

mitia deferri.

Prout hoc non tantüm in Comitiis Spirenfibus Anno 1544.

& Rati:bonnenfibus Anno 1 94. celebratis, fed etiam in Pacificatione W/eft-

iftd Conni

hi Cl

valica'de Anno 1648, docent 44rz. P, $. ;2. in materia colle&andi fa&um ;

fl Pacis Rad ,

Veibis: C res bac in pra[enti congre[fa decidi uon potuerit , ad proxima Coni-

b l

tía remi[[a effo.

Quó etiam Receff. Ratisbon. Noviffim. de 44nno 1654.. $, 192-

LT.

iij

refpicit , fequentib

us Verbis difponens: 9Àann aber bep erftoemelten ordi-

ibigo uI

bet bie befagfe Marerien audb Goadben vorfiefen, Die ob»

Mp

1 famm

nàri - Deputation ü

i Ml

f

ne unfer unb ber. gefambten

Gurfürften unb Cotánoen QOererbnung gu

:

feinem Gidlug $u bringen ,

fo follen Díefefbe neben allen anberen , voeícbe

ne 1 foge

um

bie&mabl toeaen Für&e Der 2

eit o6tfía gt erlebigen , nidt mbglid) gerefen ,

i

auf nedbftfünfftigen SReicb8

qag aufaefte

fíet unb vertoíefen toerben, voel

!

ub

toit

mít Der Cotànoe S3cli

eben ot

oíe&mabf[, Dod) obne Sftadtbeil

M

u

den

9

Surfürften. bergebracbten SRebtens , Dero

lä fj

m

unb

S(bbrud) ber fümtfiden

5

M

vorbergebenbte Requificion um

0 Con(ens $u reaflumitz uD continuitüng De8

i

ie&igen innerbal

b $toepen Cyabr

en oon daro benantlid) auf ben fiebengebene

' Wil

ii

Den 9)1a) 1656

[

alífier toieber eingufommen ,

unb toa8 anje&o Dbinterftàne

b ingroifd)en eftoa su. gemeiter

9Seratbfiblagung nod) füt«

pig bleiben, un

fallen; màdjte ,

fürgunebmen, unb ju banblen, 2c.

Wvlm

colüpþonfm

XVIIL.

D

medium commodius aliud, quom

odo nimirüm in cafu , ubi Depsato-

j

r(f)af!lg'

RE

vrum Nota deprchcndantur

Paria, decifio procuretur ,

Receffüs. Ratis-

"D

pann

bíe Gyadben, 2c. fübminiftrat, i

bi: Gyolten

j

íi

bon, de 44zzo 1529. $. 0

fürfauffen. ,

W

mü"

Obet Vota Paria ítt eitiet

obet mebe ügd)en, .übeg eerfebeng ,

ee

i

j

u^

828

TL ZIU $ Je Potovio:

betei& man ?fifb iä nicbt vergleicben Ebnte, ba bann bafjelbe a»bn ung Durd)

uufet Stapferlicbe Commitfarien gelanget, fepnb twoít De8. Ginábioftea G

1

biefeng, unfer Svapferlicbe Refolution ;u. evóffuen , uno ermelten vaferen

| fitte I

Commiffarien unberíángt u fertigen laffen: |Quod & olim in Regimento,

! d Nota

etái de eo expreffe nihil fancirum. quamvis iftud dudum exoletum prorfus-

que fit abrogatum obtinuiffe, eadem per(uadet ratio. — In Conventibus Ele-

Inf

&oralibus, qui ob illas Caufas, quas Imperator folus (ut fupra memoratum)

jutisdic

expedire non poteft, inftituuntur, Vota illorum prapondetare, remur , qui-

bus Imperator accedit; in Circularibus Dietis, veró quando Omnium, vel

Inc

quorundam Circulorum Duces congregati, paria fi exiftant Vota nullum qui-

f& D

dem füpereffe videtur decidendi medium; attamen & hic locum meliori re-

ä

rum trutinationi & accuratiori infpe&ioni vel confaltationi fuper fore donecinde

velUnanimitas velV otorum pluralitas tandem eliciatur,& emergat judicamus; fe«

Le

cus autem,ubi unius CitcaliMembra conveniunt ; vel (iinter Bellicos Confiliarios

tonTeft

DuciDellico adjanctos paria fint vota; ibiDucem refpe&tivéCirculi,velBelli caufam

juxta fuum accedensVotum omninó decidere poffe uti fapraZZef, XIP"allegatum,

haud addubitamus. Atque hee Paucula fünt , Le&or Benevole &.Candide,

quz circa divitem hanc Materiam , Minerva rudi breviter ftridtimque pro-

ponere animus fuit, — TIBI SOLI , ó ZEterne DEUS GRATES pro innume-

ris Tuis Bencficiis NOBIS Beniguiffime exhibitis, fint eternz ! Et ut Studia

Ultetiora Noftra tui folius San&iffimo Nomini volumus confecrata , ita

10

GLORIA TUA in Excelfis ultimatus omnium Adtionum Nofttarum eft ,

eritque

FIAM Z «

GOROLLIMAR.I A.

I

Rinceps Nobiles Vafallos ; tniif ?';agbten , invefliens , Venationem &

[-

captaram ferarum minorum tantüm, non etiam Majorum , 0e8 rotfz

unb fotearfen 23Giloe$ , "Equé ac Regalibus fimpliciter conceffis , nonnifi

minora, non Majora concelfiffe creditur. Cl. Prafid. in Notis ad Dn. Strice

kii Examen Jur. Feudal. Cap. IX. quaft. 26. deducente.

II.

Fomina liberam reram fuatum adi

1iniRraci0nemr habens , Feudum, pet.

Rationes à Cl, Dn. Prefide in di&is N

£ n

otis fuis ad Dn, Strickii Examen Jut.

Feudal, Cap-.V. qu. 23« & 24, allegatas

» indiftináé concedere poteft.,

inf

H,

tion

VU ay

E i

Plaralitate €8. Pavitate,

825

U du d

lil

1

Y Ui

gt

Et Pater Filio in Feudö, mortalitatis ordine fortean igverfo, non ob

lt vt

ftante Z, Feud, 12. €9 2. Fesd. 5o. füccedit quo de conferant, Cl. Dn. Prafi-

h Mginay

&t p

dis NotzinDn. Stryckii Examen Juris Feudalis Cap. XVI. qu, 2« 2, 4.& 5f

wentiat D -

Infinustionem Teftamenti coram Camera Domaniorum , ob deficientem

imemonmm)

tDatnus,

, Itnir, i

jurisdictionem non fubfiftere , exifti

V

Omnium, V

In controverfiis de poHE:fFone aut rei proprietate, non tantüm lo?üs

Xm'» fíte,

a lum qi

"

fed & Domicihi Rei ,fowm tribuit.

m melor

VI.

fredonctd

Legatum . Teftamento relidtum in monetá , juxtà valorem, tempo

"

T

non Teftatoris mortis, fed conditi Teftamenti eft exfolvendum.

ia nl

Y

d

ERE

"

58

uedbilico

XXVIII.

4

Jurdigim :

je i Codih

t 9*

DISSERTATIO

( orO jonome ,

1f

um n

HODIERNA AUTORITATE .

Noftan ^ |

/RECIPROCA JURIS CIVILIS.

STATUUM IMPERII POTESTATE

Pro: L&entia defenfa à

GEORGIO HENR!CO NYILLIO Spirenü.

HEIDELBERGAZ, 1710-

m - j

.

l- M

g

Dn ; Slffäi

PARS PRIM A.

/

?

CAPUT

]

$

I

operz pretium duxi initii loco

E Autoritate Furis Romani Scti

PEUIUS P

sdemque. dignitatem , fi

1

um;P"

ipfius Excellentiam breviter pt

amittere, eju

ere oculo, duri

"i /IID

D

non in totum , tamen in tanttim »

fugitivo faltem afpic

1

ftia

harum pagellarum n

on permittet.

J

cam'ad amuffim demonftrare ; angu

b d

PppPP

$. Il,

-t

— .

830

WILLIUS de bodiersa. autoritale & :-'ecipkrkom»

corseriui

$.

II.

fn0s, d

| tpret

Eft veió Jus Civile magnz autoritatis. — Quibus verbis Lauterbachio,

| Bll

jJCto, famá (uá majori, compendii füi initium facere, & his verbis Excellentiàm

! iisboja

ejus demonftrare, zquum vitum eft, & quidem non abs re, nam non tantum ejus,

! locabt

Íed & reliquorum ; haud infima Claffis Scriptorum tsftimonio, totius feré Euro-

pe populorum coníeníu , ob equitatem & Juftitiam fuam receptum eft, & pro

'mis&i

.

communi quafi jure, atpote ex Juris Nature & Gentinm praceptis colle&um, re-

putatur, & in Germaniá tantam habet Autoritatem ut qui Lege nititur Juftiniancà,

licet ejusdem obfervantiam non probet, tamen caufam tamdiu fundatam habeat ,

É

] 0E Y

donec adverfarius jus pofterius contrarium monftret, Lauterbach. Cosclp/f, Ferenf.

E

.E.X' I.ngCZQ l, hïev. P,z-DeC; 9?. 5P04. Df 770

$.

IiI.

B

Non folum ergo Lauterbachius , Jus hoc fuo 'encomkïo &ondecorare, fed&

[

permulti, antiquiores & recentiores, eruditione & do&triná celeberrimi, tam Ec-

- ft,hinc

clcfiz quam Cutiz Aniiftites, hoc confirmare non dedignati funt, hinc etiam ple-

m pan

rosqQue magni nominis JCtosingenium füum ad enodandas Romanorum Leges

! Tpetedi:

unicé applicare videmus , nec proinde adulationi affini credi debet. infigne elo-

- de,'l.eg]f

gium, quo acerrimus alias Scriptoram cenfor Laurentius Vall. z Praf. iz. 3. ?.

Qulaadti

Eleg. JusRomanum ornavit, dicens; Perlegi proximé quinquaginta Digeftorum

t Paffe

libros , ex plerisque Jure Confaltorum voluminibus excerptos, & relegi cum li-

Áintinte]

enter, tum vero quadam cum admitatione ; primum quod nefcias, utrum dili-

lquih;

gentià ne an gtavitas , prudentia an zquitas, fcientia rerum an orationis digni-

tas, przftet, & majorilaudedigna videatur effe, — Deinde, quod hac ipfaita in

unoquoque illorum omniafauntintelligi egregia & perfe&ta , ut vehementer du-

ites, quem cui przferendum putes..— Nec minus illuft:e eft Atthuri Duck, 7e

Un

4ngli deUfn &À Autoritate Turis Civilis, L, 1. c. 2.teftimonium dejuris hujus pt&-

flantia, ita loquens, Deus pro fingulari providentiá fuá in genus humanum etexit

; J Canc

& excitavit Gentem Romanam in Impetii faftigium, ut percam daret Leges o!

| t Gra

terrarum tam pias, juftas, & falateres,

quales necab ullo Rege popuk?vc date füe-

; Rtpta

£ünt, nec in pofterum daripoterunt.

"WetO a

| m&nn, üd'

"-

$.

IV.

fql

Splendor veto hujus jutis nonfolam politioris ingenii homines; fed &*

(quod notatu dignum) infidelíum, & barbaros 'Turcarum illuminavit animos »

Tlon

ide-

EE huu |

quos Codicem Juftinianeum Stylo Turcico redditum, fan&iffime affctvare v

mus

f

:

"m

—

A.

»

I«

?zræf Civils € Statunma Inp. Poee[fate.

—

831

mus, ad quem tanquam ad Sacram anchoram confugiunt, exinde normam &in'.*-..'

terpretari

onem haurientes, reliquarumLegum & Actionum , Jwrmf. Ex juris

qetbacht

Pull. 2. Q..

, cüm multis ibi alleg, Autor. infinitis aliiselogiis eft encomiis ju-

xcelentit

ris hujusmateriam propofitam augere poffem, fed ob magnam Scriptorum, qui

tantomeu

bocabunde praftiterunt copiam, fuperfedeo plura addere; ne vidcar Ptofus& ni«

u fcEn

mi; & cumtoadio alioruum hisinhafiffe. '

»di o

olledm.te

CAPUT

II.

-

mJu!ïin*iancä»

gam abl

DE VERO VERBORUM, SIGNIFICATU, DEFINIT

IONE-

iif t

ET DIVIS|ONE JURIS.

50

I.

Eli&is autoribus, proprius ac&edcndum eft ad inflitutam tractationem, &

[

eCofAfos (Cd

4

commodam tra&tandi rationem, cum vero hac in fcribentis atbitrio pofita

fit, . hinc obiter faltem infpe&o nomine; & copgtuá delineatione demonflrata ,

j[imi,mm í

v

jnceianp

rem panlo poft uberins perfequamur,

ne aucem laborem illotis, ut ajunt, manibus

aggrediar, paucis przmittam d

efinitionem juris.

Quod fecundum.

L. 1. pr. ff.

o V

gS

inlg d

Í

de 1. €8 ]. eftat

s boni & equi, veljuxta Grotium. L. r cap. 1.7. 9. d. f. B. €$ P. Re-

gula adionum

Motalinm, obligans ad id quod rectum eft, qua retineri poteftli-

DN [ 3'

€$ G.cap. 6.S. 4. eam reprehendat, quomodo portó

" d

cet Puffcndox&lL. 1. d j. N.

( um "

fint intelligenda hzc verba,

docet L. 1. $. 1. ff. d. t €9 Jnterpretes Zaris Cz

1

?ilgä-ad d.

:

g

(il

T. quib. conf. Colleg. «trgent, T. d. f € 7.$. 304

l

^

ron

li

$.

II

at

fj

|

mefl(ff l

il

Unde vero nomenj

utis derivetur, non opere prerium erit multa difquir e-

yi D

"

vetur à juftitià,

fecund. L. 1. BWj4. 7. €2 7, an à jufto, (ecund.

te, an vocis origo deti

i

j

Jus Canon. Df. : c.&

.vel denique à jure poffidendo, C. ; 2. X. de P. S.magna liseft

um

inter Grammaticos & Logicos,

quorum argumenta diligentius inquifivit, & juxta

g

H

nius. Refoh Jur, Crv, lib. 1. TTa&. 1.

: 6$,

"

g

pracepta Philofophica examinavit Hun

[/4 dZ

m.

has vero altercationes in locum ineptarum originat

ionum vocum tefert Boekel-

ferri meretur Franzk, a4 ff. boc Tit, z. 42«

mann, 44 ff, 7, de f. €d. j $. 12. cui con

6'7.

N

l,

$.

nö;/fd ,

'Homonymia, Synonimia,

aliisque vocum acceptionibus, prolixoque verbes

g

umulare faperíedeo, ratione à fcopo ; qui re-

l

g;-

ïlm, luxu & apparatu materiam acc

PpPpP2

fpici

j

W

"

p

»

*

B2 -

WILLIUS &de,' kodieräa antoritate €9. veciproca

fpici (Olct,wpetita, nam verzinon fimulatz addictus Philofophiz, non 0pero[ö fe-

g.'*l &boho

Gabor verborum aucupia, contentus fi pro ingenii viribus rerum enodayero pla-

3 nbit, Cc

1 dlonem

gas, neculli cuipiam litem movebo, qui vel ex Logicorum vel Criticorum Regulis

aliam verborum originationem & interpretationem aíferuerit 5 Ledtore interim

T « AGi

J ticum a

ntymologiz capido miffo tam ad Lexica Ph;lologica, tum Juridica, quibus adda-

tur celeberrimus Boeckletus, Zz/ff, Politic. Lib. 2. Cap. $.

1 authorita

l thatibus ,

N

IV.

* qiinFo

| i form

Sequiturergo ut materiam propofitam plenius confidetemus,proponentes

fcil. Divifiones Turis, quod vix feliciüs faccedet, quam ubi ipfam rem penitius in-

] uptoban

fitie Le

trofpexerimus, itaque paulo altius repetendum premittendumque videtur, Jus

Juftinianeum . & A&iones inde defcendentes, ratiene cau(z E ficientis divifas effe

Nilicis ,

in Crodles & Pratorias,illud jus ex Legibus, Plebi(citis, SCtis, Principum placitis ,

n Syck

& Conftitationibus, & Prudentum Refpon(is d«(cendic, hoc vero Pratores in-

dubitaf,(

troduxerünt. — Quemadmodum autem Juris Civizs & Pratorii diverfa origo, ita

diver(us quoqueeorum jutium effe&us eft, inter quos przcipuus, quod Aiones

Civiles fint perpetuz, Actiones autem Pratoriz annales, fecandum annuam Eo-

]i

rum Jurisdi&ionem. pr« 4afl, de perpet, 3 temp?r. «G. |

* quinlm

* Vappro

.. d

| ( (

Dectliarite

Licet vero A&iones Prztoriz annoinclu(z fint, iam eadurarionis qualitas

inquibusdam iis communicata fuit quá Civiles gaudent , cujus.exem pla habemus

tm, add*

- VDiin,

in a&ionibus rei perfecutoriis, & que bonorum poffefToribus dantur , vid. From-

q, qu

mann. z Differt. de 4461. c. ?. nequein totum procedit AGiones Pratorias posna-

les annales eífe, nam & in hifce exceptio eft, uti paterin AGtione furti manifcfli,

Rittam,

Yeür , j

it, Adionede Naut, Caup.Stab. & quz hifce fimiles fünt, Lauterb, apud Schuz.

7. d. diverf, temp. pra[cr. poliy.ic ACtioin fa&um (i menfor fal(üm mod.dix, ;o.

tii obf

DN

annis pracribitut, ex ratione quod fit principaliter ex ne

j

m arj

29772

gotio gefto, & dþli&um

| Titue tay

tantum fupervengt?t, vid. ad pr. Ipfe, d. perpet. €3 temp

:

u ClVlll

$. VI

Non vE-.r.o ftatim a&ïo Prator

iYico fn

ia cenfetur, velà Pretoreintrodu&ta,quat cer-

tisapplicavit cafibus,

Nehle

quod ipfi conceffüm erat per L.

7.5- ].f:d-?.ö?c&g; E

d i

Jlnf. de Legit. agz. [ucc. quatum Legum vi poteftatem

habebanr jufta interpretatia-

ne, quoties Lex defiderabat, Jus Civile fupplere, cor

rigere & adjuvare, fi facilio-

ti vià ad cxitum ducere poterant ea,

, Ug

que vclob nimiam Generalitatem cx æqu?'

À

^

a

L

pura Ciïff'!if'eä Statuum. Imp, potiylatäl-

u

& bono reftringere vel nimis z;ziguüis cancellis inclufa dilatare neceffitas defide-

Vs

il

rabat, Colleg. Árgent. d. Z. €$ . $, 7o. in totum vero vel expreflam Legis fan-

m

lls

&tionem vel decifionem mutarefas nonerat, aliud igitar eft dare, aliud introdu-

(

«

cere A&tionem, Oldend. Claff. A&. Forenf, Cl. . AL 6. p. zz. 43. fed hzc mittam,

unicum adhuc addens, quod tam Juris Civilis quam Pratorii una eademque fit

xbissdd ä*

authoritas; idque adhuc procidit licetalter ex antiquis Manufcriptis & Schedias-

matibus, equidem rari(fimis , leges repetiat aliàs, quoniam hoc jus , longin-

quá in Foro receptione & ufu , eam quam nunc habet autoritatem accepit, & i

quà formá, Camera lmperiali Inftitutá , Jus fuit inventum, in eá quoque

fOponen

approbatum, & in hunc usqne diem retentum , adeo , ut nemini allegatioigne-

pen'uiusin- *

rantiz Legisalicujusquicquam proficiat, paucis perfonis exceptis, uti Militibus,

idewr, ]i

Rufticis , aliisque," Lauteib. Comp. Juris, 777.4e Coudndeb, p. 203. quod ve-

idinindi P

ro Suyck i» INotis ad. Lant, ibid.limitat, &an clara Juris decilio hàcde readfit,

umplacitis, "-

Preorerde

dubitat, Conf. Brunnem. 44 L.f« 17. 12. G9 ult, C. de fgr. €$ FAH,, ignor.

i g

$. VIL

u At

a |

Jürium denique in Imperio duplex

eft ratio, itautalia fint Camæ:äm*a,

Y

quz in Imperio expre

ffe &b Tmperatoribus & Statibus Sancita, vel ufu recepta

& approbata; univet

fe vigent & vocantur De8 oeid)8 genieine e9ecbte, 3Ibs

(

fcbiebe, Gevoobnbeiten , alia Parzicularia.

Quz in patticulatibus Provinciis

peculiariter introduc&ta, ve

! vi füperioritatis Territorialisconftituta , ut funt S/z-

ffent & aliz juris Divifiones (c.in Crvile & Canonicum Humanum

joniqult |

tut4, addi po

] Ia babcmt!s

€4 Divinusm , Natura €9 Gentium ,

de quibus omnibus integra extant Volumina,

fic di&o differere propofui, nunc

; Vid- F[Om'

quz, quoniam faltem ex jure Civili ftri&te

H

din Terris Ecclefiz indiftin&é fer-

oria pere

mittam , de Jure Canonico hoc addens, quo

, in Terris Proteftan-

t manit i

vetur , in Germanià vero adhibitá moderatione quádam

1 Ud SChUZr

tium obfervatar quando

Jus Civile veldeficit, vel equitas Juris Canonicirigo-

vel quando Juris Naturalis & Divini vefti

gia imitatur,

nOdl dixi ;C.

rem Juris Civilis vincit,

idque tam in materia Sp

itituali, veluti caufis Matrimonialibus, & Juramen:

[

roceffu , Ufuris, aliisque, interim in dubiointer

tis, quam fecalari , utinP

lla ftatuenda eft differentia, omnes vero, quz in

Jus Civile & Canonicum nu

liari Differtatione edidit Dn. Stryck. infctipt : Dif-

aprico funt, differentias pecu

annotata fimul in Foro obfetvantia & praxi hu-

fetentie ]urisCivilis & Canonici,

g d

ris. . Hisce infüper percrebra

m Status mutationetaccefferunt $

A

/

jus vel iftius Ju

de quibus alii integros fcripferant

alia Jura fc ; Pablicum , ,Fmdd!e e$ Mlitare ,

Tra&tatus.

jv

d

g

Ppppp 3

"s

,.

$34

W) LLIUS de hodierma aWtaritate 88 r&'cipraag

- m hab

CAP., III,

4 pemam c

- hd à.ja

.De Proceribus Imp&rii'Romani, & Authoritate Statuum I

1 Qt, ne

ngpcrii

circa Jus Civile, & de Statutis,

hlam eft

t defud.

$.

I.

- hii famf

i tmporira

|Uoniam ultimo Capitis antecedenris Patagrapho vatriarum Juris. divifio:

: hum affe

num & Spccierum mentio facta eft , ideo ratio jubet tempora noftra intue-

idudle ]m

ri, & Authoritatem Juris, primo Capite tam fpeciofe allatam accuratius exa-

L

minate, & ctiamex noftro xvo dijudicare ; ex dicto vero paragrapho rem ho-

! Qu omni

die Paulo aliter fe habere ex vatiis juris mutationibus & additionibus concludere

inim Re |

pronum eft , in quantum vero hodie , (falva tam nihilominus Juris Civilis exi-

N

dtntt oloy

ftimatione) à Conftitutionibus antiquis tempora noftra declinaverint, ex novà

tenfis, ci

fpecierum indu&ione apparcbit, infpe&àinprimis Imperii, ejusdemque Statuum

Inpetatot

Legislatorià contra Jus Civile conceífa, nam cüm non minus hoc, quam aliz

"fneranja

Civiles difpofitiones à Majeflatis arbitrío dependeant , facile eft , viciffim ali-

tbttgen

quam correctionem , Limitationem, reftridionem vel novam additionem fufti-

Inpeiet,

neant, liquet vero Caufa & ratio horum non nihilex precedentis membri $, E

Wt nullare

z4l, ubimentio fit Jurum Zmperialium & Provincialinm , quorum illa vocautur

tiTutee

Univerfalia, hzc vero Particularia, feuStatuta , qua ineo conveniunt , quod

MiPotent

utraqueex ordinatione Procerum , Imperii vim & autoritatem acceperint in eo

ito debe

autem differunt, quod univerfalia non nifi ab Imperatore & Statibus fimul in Re-

UnC Vere

gno univerfo, hzc vero non ni(á Statibus patticularibus, etiam inconfulto Im«

D oceq

peratore Iatz, in particulagi territorio vigeant.

fitandan

II.

-

Ut veroVirtus & veritas horum ;Jlanius'innotef'cat, follicitós nos effe opor«

tet in Limine tractationis afpicere Caufam Efficientem , feu Autores Legum &

'Foftïmp'e

Statutorum , quod vix felicius fuccedet quam ubi eorum defcrprionem Paulo pe«

"tb (e

nitius iniofpexerimus , quo facilius poftea períequamur materiam propofitam ;

Pltcob,

ita enim & inflituto noftro, & ipfiargumento fatisfacere licebit,, Caufa veroef-

T omn

ficiens LL, eft voluntas Legislatoris, arg. $. 2 Jaff. de 1, N. G. €9 C. cujus nominis

5 ]

duplex in Impetio noftroeft confideratio , co enim vel Sacratiffimus venit Im-

perator ; velquisque Status, five Territorii Dominus, ante di(quifitionem ve-.

:g tett

210. l, 5

4

ro ad melioreni rei cognitionem przmittendum (1.) eftCaput fummüm, vel Im«

Sum«

tiltm t

perator nofter, quicft Summus in Imperionoftro Prinþcps, fupremam &

mnarn

n

A

P

*

— Ó

— ais Choilis 83' Statutm. Dop,. Poteflate:

837

mam habens Majeftatem , Poteftatem , & inter omnes ubique imperantes fu-

premam dignitatem, qui in Jare dicitur Mundi Dominus z L, . f. De Leg,

ARhod. d. jall. L. 4.6. d. Quadr. Pra[cript, quod equidem indiftincte affitmari ne-

uml -

quit, nec mulra contradi&tione careret, nam allegata L. 9. ff. d. L. R. non-

H

folum eft omnium Legum intricatiffima , in cujusexplicatione optimi ICti val-

de defudarunt , fed & non credendum eff antiquos Imperatores tam crude .

fibi fumfile prezdicatam Dominii totíus terratum orbis, quod imprimis tunc

temporis nemo affectari potuit, interim tamen hujus Tituli ufus non inanes

fs o

Íecum affert rationes, licet enim nunquam fuerit realis, fed verbalis, neque

tanolrainte

a&uale Imperium omnium populorum denotet, fed illius faltem mundi pat-

atcotats r

tis quz ad imperium pertinet, tam Mundi Dominus eft ratione preminentiz

npho n |

quài omnibus Mundi Regibus przfertur , W'urmf, Ex. 3. O. 2. Imperator

ibuscondut

enim Reges fübditos habet & Vafallos , de quo vix alius. Regum in Occi-

gris Cl -

dente gloriari poteft, habet Regem Hifpanig refpe&tu Ducatus Mediola-

erin, at

nenfis, circuli Burgundici, ditionis Senenfis, que tanquam Feuda tenet ab

moue at

Impetatore, Regem.Sueciz refpedtu Ducatus Bremenfis, & Verdenfis, item

, qu ah'g

Pomeranig &c. Regem Danie refpe&u Ducatus Holfatiz & Comitatus OL-

, vidn d

denburgeníis , Regem Bohemie , qui quantus quantus eft nil nifi Vafallus

diionen b |

Impetii eft,merito igitur tribuiturImperatori prerogativa interRegesChriftianos,

menbii

qui nullatenus controverfiam faciunt de primatu honoris,faciunt hocetiamBarba-

zi & Turce, Tutcarum enimSultanusin literisEum appellat;ben fümef)mften untee

vll vt -

;cniunr: ( |

penPotentafen J ESU itaque inAuláTurcicàLegatusl mperatoris prafertur reliquis,

vepet ind i

imo debetur etíam Imperatori noftro. prarogativa pre Turcarum, Sultano ,

nunc vero inftituto introdu&um eft ut Legati utriusque Imperatoris in campo

sl

fibi occurrentes manus fibi invicem porrigant atque fe in gyrum a

:

ganF ; ac?

evitandam controverfiam de prarogativa.

L:

$. II

i

10 diq j

m tanquam (Qpremumlm perii caput veniunt IT ptzcipuaImperii

L

'Poftimperatote

nitionem afferre difficile

Membra feu ftatus,

de quibus accuratam & genuinam defi

ghbr

esDo&orum]urispublici,cum aliis aliz placeant definitiones,

videtur,obaltercation

g

quas omnes afferte

fupervacaneum eft, nobis breviter ita defcribere placet,

jf t

ftatüs Imperii fuut qui

jus feflionis & fuffragii in Comitiis habent, fuperio-

ynanits

Schvveder , s Zutrodu&l. jur. Publ, part, [pec. feit.

v J

ritate tertitoriali gaudentes ,

2. €. 1, $. 3. conferatut. Lampadi

us, de Republ. Germ, p. 3. . 3. f5. 1. aliud

o*

etiam Cafaris, procerumque con-

m,VCHm'

quidem requifitum addit Lymnaus, ut fcil :

Li lg CQ Z.?4 6;. Cuj ad&i*f

g

fenf communi Imperii Matricule inícripti fint,

n

j

pulg.

r sf

836

wL LI U de bedierua autavitate. €9. veciproca

—

tine fint

pglätur W'urmferus , Ex. 1. Q. 26, feriem etiam. Matricularum in medium

proferens , fed horüm opinio rem non conficit, infallibilis enim & perfedta

E foiti

lec dubia

Matricula non datur, neque Wormatienfis illa, inter omnes optima , vitiis

X

d it

caret, hinc Schvvederi fence»mia fufficiens erit.

$.

IV,

Explicatà nunc pro inflituti ratione Causá Efficiente feu iegum flatuto-

H

rumque Conditoribus, ulterius procedendum & demonftrandum venit quod

| poüqüam

Caíar & flatus authores (int, tam Legum Univerfalium quam Particularium,

| tutt pof

Principes enim. & Status Imperii in Teiritorio füo Leges & Statuta condere

| Ur, impr

& juri Civili derogare poffe, omni caretdobio, nam vi fuperioritatis territo.

| D qui

rialis, proprio jure & etiam inconfulto Imperatore Leges faciunt, ut fubditi

E

juxta illas a&iones fuas inftituant, idque fecundum ordinariam Legum diftin&io.

-| lion cony

nem, dum Leges commode à fine in Oligaztes & Permittentes diftinguan-

itunnem

tur, Titius jzr, Priv, Rom Germ. L. 1. C. 3. $. 1. 10, 17. quà in re quis-

h fpecie

que Status majorem habet in fuó Territorio poteftatera , quam Imperator in

polteriori

univcrío Imperio , quippe qui non nifi flatuum confen(u Leges condit publi-

peritt ad

cas , uti Receffus Imperii luculenter demonftrant, non obflantibus Legibus

foentaleg «

dvilibus , L. ;, ff, àe Corft. Princ. $. 6. Infl. de 1. IN. G. C. alíisque , in

li eft ind

quibus omnis poteftas foli Imperatori tribuitur , quz tamen noftris moribus

(i enim |

lt femel

centro quodam circumfcripta eft, nec amplius quod Principi placet (quo:no«

mine femper in jure Imperator venit) Legis habet vigorem, licet in eà adhuc

Cïpes qua

fpecies antique .poteftatis & autoritatis remanferit , ut folius Imperatoris no-

* g. indi

mine obedientià & obfequium injungatur. Reizck, de Regs fec. €9. Ecclef, Lat

Detatirio:

€9 2. C, z. 9. 123. cujus fententiam fuam quoque fecit Eckholt «2 ff. de La

vilionis,

S. 7. R. I. de Zdnno 1521. $. Datauff, €9 aduno 1521. $, 1.

niü il] Pt

Qor Saxo

$. IV.

Pring, £

h. s

Statuum autem Im

perii poteftas non pati paffa ambulat,nibilo.minui

TR

proprie jnre ipíos haber

e jus Legam condendarum negari ncquit, ita tamen;

ut aliquando ex

conventione cum

Statibus Provincialibus ad horum confen-

TM |

lz(:d

&L

fum adftridi fint, Philippi.

uf. Prat]. z5f

: L j. Feclog 9. Eckoldtad ff. de LL. $.

$, Lautetb. i2 Differt, de Co

Z

p!zir zb. 4

97 12. quod uii in Legibus ferendis, ita

t

& abrogandis vel mutandis obfetvat

hz Lcges Provinciales juri communi

ur Phil. de Lib, Eccl 12, quamvis autem .

; etiam in

Mtnus ;

Camerà vid. Ord,Camer, P.

1. Tit, 12. $. 1. Textor, Difp. V1. de

?

QUi wile

Hrtsdsél, Terrgt, h, 42. modo ftatuta 8i;'

: 1Ga[l I

timé

837

Juris Civilis €9. Statuum. Twp. poteflate,

E

Á ————À

,& in ufum deducta , nec quid contineant quod

1 intdn

timé fint condita, publicata

non fuitin poteftate Legislatoris,

Mev. P, 2, Dec. 74. Part. 3. D 6o. qumdiu

n& p

vel Civili , donec Provinciali le«

p

hzc dubia fünt, infiftendum juri communi

2L, C 22 ./t.þ part. 4. D. 77.

gealiud introdudtum effeprobetur. Mev. p. 2. Dec.

$.

Vil.

Hac itaque revocant non ad disquifitionem an. & quatenus Prïnccps ;

Legmm futy

jn veitq

poftquam v

el ipfe, vel per Legatam Comitiis interfuit, Leges iis contratias con-

? fi recte rem. confiderémus: difficilis & dubio plena quaftio vide«

Paticohr,

dere polfit

Sutyta condt

tur, imprimis q

uoniam & ipfos ad obfíervantiam Recefluum adítridtos cerni-

neum res clara eft, ibi enim multa reperiuntur, que

portltett

mus, quoad Jus Juftinea

antiquis illius Imperii.

m

oribus & ftatui accommodata , noflris temporibus

i, u d

non conveniunt , hinc ea ft

atum moderno accommodare utique permiffüm eft,

[ umdiüin&ic.

TU

Brunnem. ad. L.1. C. d. $umma

Trinit. €9 ad L. 2, C. d. 12. ff. Praf. prat. Orient,

aje dlngua

blicum , quod fpar(im Prafertim vero tribus

In fpecie quantum

attinec. Jus pu

TYT

Codicis traditur , hodie propter mutatam rationem Im-

p n

pofterioribus libris

di non in omnibus habet utilitatem , Leges vero fanda-

perium adminiftran

" g

et ibi majora, fe offerunt dubia, & res paulo altio-

mentales quantum aitin

qnibu pl

tis eft indaginis , coníu

ltius itaque negativa ample&tenda cft fententia, ficu-

fales non nifi commuüni Statuum confen(u latz fuünt

ti enim illz Leges Univer

nofiri

ita femel latz , amplius dif

plicere non poffunt fed iis obligati manent tam Prin-

l [po "

cipes quam ipfe

Imperator , Furftn. 4e fur. fuprem. C. 26. ideoque , fiquis

L

e vec

llet per jus provinciale, monopolia effelicita? contra&tus fce-

v. g. inducer

lere, aut fübditis competere beneficium Re-

Md

neratitios in Imperio prohibitos va

g ij

vifionis, fine dubio nihil. ageret,

Textor, Difp. lL. de fure terit.tb, 24. feq.

quod facere folet Ele-

71tdd!f'd'u" -

nifi in Ptomulgati

one novi juris proteftando caveant ,

&or Saxoniz , tanquam

fummus juris Saxonici prote&tor. Myler ab Gbrenb.

d. Princ. €9 Stat. Imperii.

Part, 2. C.29.

$. &. Berg &efol, LL. obfl ad Laut, de Conft,

& ab eo cit. Lu

d. Hugo, 4e Srat. Reg. Germ C. 3. S. 19. Titius L. r, C,

Pr. Q. 5.

M

3.$.64. qug vcro

di&a (ünt de nova

legis latione, etiam intelligenda funt,

ji

m

de novz lgis interpretatione, a

uthentica, Mev. p. ?. D. é7. Brun, adLi/ii.ü

j

12. C, d. LL.

VIII.

l

" [0[) ii

*

4

! ii

Occafione horum quz modo di&ta funt, examinanda efl'queftio , an &

rt

quatenus in reliquis admiffa

(it flatutorum extenfio, & an argumentum ad fi-

"T

nem. ad L. 2. C. IVoxal, a&l. Brautlach. L. 7, e. 7.

milia valeat? quod negat Brun

u

h

decentes ftricte effe interpretanda , neceorum

"

P

potcn;

T

5.'60 Gaili Ll 2 04/;1:4'0 nc?n ö :0

Q34 44

p

"

WI LLIUS de' bodierna amaümtc €4 reciproca

815

cxsauem ts

vils at

potentiam extra legitimos limites extendendum, imprimis quando juri Com-

duf

muni & Receffibus Imperii contrariantur, Lauterb. Ex. 7« Coscl. 2. quocafü

|

nequidem ex identitate rationis extenfionem admittendam, nam quocd eft ex-

j P.Z.(?.)'.ä

preffum pro omiffo habendum, hac tamen pro paite limitat & extenfionem

tomine,

& perpe

admittit fi ftatutum.| ita concipiatur, ut Legislator velit tenorem ejus ad fi-

milia pertinere Mev. p. 2. D. 4o3. Cui & ego fübícribo, his vero deficienti-

fipendit

büs manet prior Regula, & Camera Imperislis fecundum conftitutiones Juris

Titulo, .

todem ,

Juftinianei judicat, quod Aff-fforibus juramento injun&tum eft Oro. Cam. P.

1. Ht 23. A tth. Duck. de. a4utorit. 7ur. Civ. L. 2. C.. 2. $. $. qui. eod. cap. $.

—

vedo-He

44. C 15. pluta huc pertinentia profert , Titius quidem, de jur, priv, Rom.

DC

páffim valde perftringit jus Juftineaneum , & L. 1. C. 1. $.. 31. Íeq. elegauti

methodo multa oftendit incommoda, fi quis Juris prudentiz Germanicz pri-

vatz, Leges Komanas fundamenti loco ponere velit , interim tamen tam in

H

antecedentibus quam fubfequentibus ipíemet fatetur, quod nullum jus ob

vipore ,

ubertatem Legum, communia legum naturalium decreta continentium , ne-

hendünti

gotiis humanis melius applicari poffir, hinc etiam quam plurimas Germaniz

fibjedi s

Gentes , quz ante quam Germani certo jure ufi funt. fecundum conftitutio-

J 4'4 So 4

nes Saxonicas jus dicebant, jam ab iis in. quam plarimis Caübus receffiffe ,

W&

& ad jus Cefareum rediiffe cernimus, quod & in ipfis Saxoniz Electoribus

d fett:

confpicuum eít, qui jus (axonicum ad concordiam cum jure Civili, quan-

fittione:

tum fieri poteft redigunt, & interdum rigorem ejusdem, lenitate jaris Ci-

Dittm pol

vilis temperant , uti patet in. beneficio Ceffionis , quod. afpeitas illius juris

tinuo

rejecit , ex jure Romano vero admifit , & hac ratione omnes Germaniz fta-

h cef;'ll; t

tus promulgant ftatuta, & (ecundum €a,.cum Romanis Legibus conjuncta,

lentiat

jus dicunt, quod etiam in jure Feudali obfervatur ; fi cafus ex illo jure deci-

teprum

di *nequeatþ, Struv, $. 4, F.e, 1. tb. 14

dvilibu,

tripitur

$.

IX.

lu &.

rü'it ) Ub

Hoc loco autem non inconcinne quzritur , cujnam juris Pägti Leges

ptovinciales accommodari poffint , Juris Civilis nomine eas venire, nullanos

nll"iu:* m

mHä: Y

tenet dubitatio , quamvis non pauci fint, qui hoc jus ad Pratorium referant,

Bartol. z» L. ;, ff. d. . O. z, 4, Schneidvv, a4 $. 1. t de Obhgat, m. 7- fcd

l, Gl

H

abíque re&à ratione infpedà enim tam Principum quam Pratorum potefta-

Detane

|

te, res ob manifeftam differentiam erit clata , fupra jam demonftratum eft

TitCes Y

jus eorum temporale, ob temporalem eis conceffam poteftatem, Principum

P t ,

autem Poteflas eft perpetua, irrevocabilis & in haredes tranfitoria, nec obli-

Wt hüö

gantur fuis Edi&?s ficut Pretores, uti contra cx Pretorum Ediáis n

ulla Pi-

V j

V d

vilis

]

!

9 3'.9;

m

7;:7*?'5 Civili €$ Statuum. Imp. Prtefate.'

- fed faltem actio in fa&um oritur uti Eck-

jutiCn.

vilis aCctio vel condi&io ex lege;

Kulpif. 44 AMozzamb.

, quii

olt, a4 ff. T. de LL. $. &. Bachov. s(s ra de ffat. H. .

qed d

p.2: €. 3.44 S, y. p, 7 7, pr&terea Pretores non proprio, fed faltem Imperatoris

rant Provinciis, Principes vero proprio nomine , omnimodam

exentore

nomine, prze

v uad l

& perpetuam

exercent Jurisdi&tionem , que ne quidem prafente Imperatore

0 dl

fa(penditur, Rei

nck. d. Reg. Sec. €9 Ecclef. L. 1. C. $. C, 7. 9. 3 fé4. Hincetiam

Titulo, NOS DEi GRATIA, Utunrur, & ut füperior

itatem territorialem ,

wiont J

)ro. C

eodem , fi non majori jure quoad fübditos gaudent, quo Imperator in uni-

pb

vetlo- Hopp. $. f de /. €$ I. proinde Obligationes ex novis eorum San&ionibus

ottz , non ad Pratotias fcd Civiles referenda funt.

f. PW. T.

f digti

$. X.

gmate p*

v tim

Huc usque de causà efficiente feu. Legishtore, Legislatione , Legum

nulon j !

vigore

, extenfione & Autoritate, fequiturt Legum fabje&tum , quo compre-

henduntur Legislatoris fübditi, vel in perpet

uum, vel ad certum tempus ipfi

ipentilr »

) Dn. Hert.. Diff. de Colf. Leg,

m Gemiti

fubjedti ;

(dantur enim fubditi temporatii ;

j. 4, S. 4. His enim

leges przfcribuntur, ad quarum Ícientiam de Jure Ci-

y ii

Obnr t

vili & Canonico obli

gantur poft duos menfes , /Vev. 66, C. 1. €9 C. 49. X.

Excommun : indeque etiam vulgo concludunt Dd. quod Lex & con-

Ts Ele&otibus

de fent :

fritutiones provincialcs n

on ftatim atque promulgatz funt obligent , fed de-

ClVl[l» QW'

jac j v

mum poft duos à promu

lgationis die meníes, Carpz. P. 2. D. 101.7. 20, quem

terminum & Ele&tor Saxoniz obfervat ,

& Palatinus z» Ord. Provic. Palat. 2

js ln

ad fcientiam , & ad obe-

Prafat. te

tinino vero hoc elapfo , obligantur fubditi

Gamimæ j

dientiam,

etiam inconfícientià, Aoms 3. V. 1. feq. , Pet, 2. V, 13, nec in«

"TOLM

ationem vel caufam impulfivam , in rebusenim mere

tegrum eft iis inquirere r

ij

civilibus vel indifferenti

bus, in dubio jufta caufa prefumitur, neque ratio

exigitur nam flat pro ra

tione voluntas, quod tamen fecus eft.de Jure Na-

turz & interdum Civili, fi

(cilicet Princeps ad poftulationem parris refcrip-

ferit , ubi füb & obreptionis qu

«ítio integra eft , quà pendente, Refcripta

locus tribuitur, quoties ad falía narrata

j

fyt Hs

nullius momenti funt, & tories ei

nuUä n

emiffa , vel judicatis

contraria reperiuntür ,

AMev. p. 2. De 183. 197 €9 295. ",

Mandatum fit non enim

11. Gail. L. 2. O. 54.

idque procedit licet Imperatoris

arguitur , femperque Regula fubintelligitur :

f;;,j'-f

Imperans fed referens falíitatis

npo:cä

fi preces veritate nitantur C. 2.

X. de Reféript, Gail. d. 1. jun&a L. 5 C. ff con,

io, C. 22..de Prab, in 1. vel fecundum

j t

jur. vel util. publ. nifi ex motu propr

il

(

Q

?

motes hodiernos fine claufulà (int,ub

i fimpliciter paritio injungitur Dn.Stryck,

j |

uf, mod. 7: d. LL. $. 7. quodnam vero inter

duo refcripta fibi invicem con,

n

docer, Mev. P.

2. D. lf?:

1

tratia alteri preferetidum fit ;

$. Xl,

iU

Qq4q4414 2

T

-

/

z

840.

WI LLIUS de bodierma antoritate. 69 veciprota

| (chab;

od

Majeftat

De fübje&o nunc tranfco ad obje&tum juris, quod comprehendit omnes

Majeftar

tes, quz ita comparatz fünt ,

ut . leges de iis ficri illisque applicari poffint ,

M. Aot

vuis, P

Hopp. a4 $. 1. d. f. 69'7

$; - XIE

Magiftr

do exdj

Finis denique legum eft ut juftitía vigeat, fcopus vero, ut Reipublice

—

k Confl

tranquillitas obfervetur & felicitas vigeat, hac enim füprema lex eft 7. y. ff. de

)

— —

file perp

Decret, ab ord, fag

1 th,

, vid,

$. XUL-

lg in

Antequam vero tra&atu legum abeamus ,. pauciffimis faltem addendum

b (ütt.

eft quod leges regulariter non nifi cafibus faturis applicentur, neque ad pra-

Divina

terita, imprimis vero poenalia extendentur, porro quod ad neminem nifi jam

lum EXj

natum & exiftentem pertineant ,& tandem non nifi fubditos obligent, Knipích.

r (L)

de Crv. Imp

« Le z. 6s 10, $. 69. Phisdp. Uf. Pr. 41zfl. L, 1. Eccl . & de Cafibus

fnifia a

fiant frequéntibus , de quibus in difcurfa plura.

(IlL)

LCwr. 7

bas adl

CAP, IV.

ia Mef

.DE RELIQUIS JURIS SPECIEBUS,

tia Ecc]

dit q

9. I.

Itinii

Xcellentia materie propofitos nonnihil jubet vexire limites & per digref.

Qb nv

E

fum de alio quoque follicitum effe,

Df 1

Licet enim Rubrica faltem Juris

civilis mentipnem faciat , tamen occafione legum humanarum campus pandi-

tur tranfeundi per reliquas jurium fpecies & oftendendi, quatenus ha&enus

recenfita poteftas circa jus Civile applicari poffit Jari Divino, Nature &

jt N

Gentiam, de quibus monendum eft , quod ea huc non adeo quadret, nec

niter

ultra legitimos terminos extendenda , & huc trahenda fit, ordinis ratio , ob

tfnir

dignitatem manifefta, prerogativam & primum locum tribuit Juri Divino

DEUS enim fupremum omnium Gentium fefe conftituit Regem & Domi-.

lrinrell

num Dominantium , hinc vi Divinz & le

ï"aminj

gitime Majeftatis Legislatorem egit

.r""t (ti

& Jura populo fuo prefcripfit,

quorum efficatia omnes obligat, adhibitá ta-

m

men diftin&ione inter 74era/e ,

Ceremomale, €9. Forenfe , hujus iterumin sz-

verfale & particulare.

i

,

Hinc argute anncnf': 44 L. 1, C. d, LL, ijïq.uït ub

e

Whü"u

m

furi Cl ä Siaum. Tnp. ïa)efate.

fe habet jl;dCX ad principem

, ita fe princeps ad Deum , hinc leges à Divina —

nam üt Magi&ratus

N

Majeftate lat

z , hominum difpofitioni non fübjacent,

nditonm

à Deo dependet, quod Imperatot

Majeflaris imperia patiuntur, ita Majeftas

ii pl

M. Antonins Phil. veriffime expreffit , inquiens ,

Magiftratus quidem de pri-

cipibus decernit, hinc

vatis, Princeps de Magiftratibus, Deus autem. de prin

Magiftratus nunquam Divinitus inftitutas leges infiingere p

oterit , quas paren-

Principum Placita

do excipere oportet ,

ut inferior Superiorum impetrata.

Md

Leges autem Divinz univer-

& Conflitutiones infaper certo faltem populo,

C&Zf-g'd!

fales perpetuz , omnique generi humano latz funt

$ Gfat- de ;Z.B. ö,P.L' I'

(imo & Particula-

C. 1. tb, 15.2. 2. imprimis autem Jus Forenfe univerfale ;

re , vid. Lautetb. Diff. de Confil. p. 57.) przbet ntilitatem , ejus pracipuas

Leges in compend

io quafi allegavit, Titins, fepe alleg. C. 3. $. 7 cujus ver-

Lex Politica Univer[alis €8. perpetua eff Decretum Voluntatu

maddendt

ba funt fequentia ,

Divine expre[fe promulgatum , quo Deusomues bomines,

intuitu atlionum indifferen-

d

ujus geuerts effe cenfen-

ipen nj

tium exatlifinse obligat , vwel ire licite qtid agendi jus tribuit, b

tur (4.) Lex penalis de bomicidid capttaliter puniendo, Gen.

9. Wo 6. C- (11-) Di'

;ent,Knip[c

Ts

qu/z'zio gua AMar

ito Imperium i2 Uxoreza conceditur, Gen., 3. V. 16. 1. Cov. 11. 9. $.

ales, Lev. 18, (4F.) Probibitio polisamia, Gen. 2. V. 22,€9 23-

(11.) Leges Conmubi

2, Cov. 7.w. 2 feq. 1.

Tim. 3.v 2. (F.) Probibitio Divortwrum, Gen. 2,'v. 23. quiw

bus adhuc multzaliz a

ddi poffenr, quas tamen brevitatis ftudio mitto ne falcem

in Meffem D» : Theologorum mittam, omittenda tamen non eft Jurispruden-

tia Ecclefiaftica, que verfatur circa D

ivina negoria, quatenus refpectus jufti in ea

um flait, & Principibus nofiris jure poft

cadit, quz ex fi

ummaá poteftare Princip

d. Zano 1605. S.

liminii afferta €

ft, fec, JVov. 6. pr. Ca. duo funt. 10. Diff. 96, R.

nnb nad) Derm ARezc£k. L. 3. C 1. 6 n m

feq. Carpa, furis pr. Ecclef, Lab, j

"T

Def. 1, Boehm. de ?. €9j. . 7-

II.

dhen ]i

$.

u p

inftituti ratione excuffis ,

Hifce pro

ordinis ratione fequitüt

; luitt

.

hzfere Philofophi & ICti, com-

Mu

]

us Naturz, in quo definiendo dubii

imunitet a

(Terentes efTe di&tamen re&z rationis, fed fecundum captum meum ita

rd!ä J n ,

definiri pot

eft, quod [it regula ([en complexus regularum : ) bominibus a Deo median-

jii,

teintelletlu , €9 t

ruo motu , ub metuira, 9 pena divina/ prafcripta, ut fecundum.

: D]IWI "

allam inflituant atciiones,

bonefla faciant, turpia fugiant, ad obtinendum finem ad quem

[ur

j fgi[

fut: conditi , cov.

f. H. Gror, de I.B, €9 P, L. 1 C. 1. $.:0. Hocigitur, quoniam

Deum 2autorem

habet, fequitur /gdfrxum. €8 immutabile effe, naturalia fiquidem

It

j m-

jura, quzapud omnesGentes per

equé obfervantur, diviná qudam providentiá

utabilia manent $, 77.4. de 4, IN

£.

T

conft)ituta femper firmaatqueimm

/t Gl öCISf:

[2

l

Q4444 3

ES

um

$41

WI LLIUS de hodierna autoritate €2. veciprota

toritate CO.

dl leg. agn. titt, licet argnmento L, 6. ff de 1. €$ 1. mutationi obnoxium videatut

quz Lex tamen non fugitivo , fed accuratiori oculo afpicienda venit , licet enim

1 Legisl

hus fotfaa

jus Civilealiquid addere vel detrahere dicatur juri Nature , nihilominus tamen

firma manetregula quod jus Natutz fitimmutabile , adeo, ut ne Deus quidem

t iisder

M'l 5. Iu a

illud mutare poffit, etfi res de quà jus naturz difponit mutationem recipiat, Braut-

fonfio,

lach. jsr, Publ, L. ?, C. 1. $. 7- Sttuv, S.4. C. Ex. 1. tb, 5 8. Grot. de 1. B. €9 P. L. 1.

€. 1, th, 9. /, J..

tpe&hu n

fas (altem

*

"TL

Tid, Franz]

Prater adducta juta etiam alindoccurrit , apud Gentes in viridi obfervantid

pofitum, quod ICtis & Philofopbis juris Gentium nomine venit , quod ratione

Ádem obfi

lum (ant,

eriginis à communi Legum naturá & regulis recedit, & ratione cauíz efficientis

ditm dtce

à prioribus eft diftin&tiffimutn, omnes enim leges à fuperioris fan&ione vim &

i n L

originem trahunt, hicautem hoc non obtinet, Gentesenim fibi invicem funt

b f illg

pates , itaque videturnulli Genti poteftas fuiffe Univerfalem legem condendi ,

& Attioch

& fic jus, Gentium deficere, (ed res proríus aliter fe habet, dari enim jus

lt veis,

Gentium , certos mores & ritus inter Gentes ad certam juris fpeciem referen-

(tiiri !ege: |

dos, omnes confentiunt, explosà tamen eorüm diflinctione i& 74; Gentium

primavum €9 fecundarium , proprie enim unicum eft jus Gentium , ideoque

TU

termini hujus Divifionis non fünt ex jure Civili Con£, Hopp. «4 $, 11. £. de

Q perfon

Qiantam a

. N, G. €$ C, ortum ipfius fagaci animo inveftigavit preter alios etiam Gro»

tius inquiens: quod fit repertum temporis & ufus, & licet nulla expreífz fan-

14 do r

t homi

€ionis vel divinz vel humanz veftigia extent tamen . tacite inter Gentes, re-

ceptum eft, & diu antequam populi ad hunc modum excreverunt, idque

i, l, 5. 2

propter hominum necceffitatem & utilitatem communem Colleg. Argentor.

4 ant,

Moque (

tit, de 1. E$. 1. $, 18. 79. Hinc objectum ejus maxime fünt adiaphora, non ab-

folute neccffatia fed. propter communem utilitatem bona , quz tamen ex par-

dadi f

ticulari ratione quandoque in hac vel illa republica reftringuntur, Srruv. 5,

", quoq

-& 4.»

4. C. Exerc. 1, thef. 19. Warmf. ex ex . jur. publ. 1. Q 3. Ex. L. Q. 1,. Fruftra au-

tem quaritur an jus Gentium apud. omnes Gente$, etiam barbaras in ufü fit ;

quamvis enim a barbaris non adeo fan&e obfervetur uta cultioribus, obligan-

Mi

tut tamen nihilominus etiam iftz

5

licar

; itaut cultiores ab iis pængm poflint fume-

B

pof

re, fi id viglavcrint.

PARS SECUNDA.

l

Dttio,

CAPUT I.

E de(

De Autorizate juris circa Principes & Status Impetii..

.'I.

li

[

'

h tïatm

rhilïïs anterjioribus, ratio jubet

ut uberius expendatur materia propofita,

tte c

nam Difï&r;atio*ha&enus habità de poteftate Statuum Imperi & Au-

n

Dr

:

41

pori-

P n

P

-

V^

E

Juris Civils €9 Statuum Imp.f Poteflate.

845

Mu ss

toritat& contra leges communes , revocant nos adaltiora, ut nunc difpiciamus

vilem

lict ia

an Legislatiores ipfi legibus vivant vel iisdem foluti fint? & ex antecedenti-

Yinos t

bus forfan quis facile concludere poflet , eos ob recenfitam in leges potefta-

tem iisdem plane folutos effe, quod & diffette dicitur n L. 7 ff. de LL. L,

Vs qula

dpia

14. S, 1. de tmansimaiff. Obi Imperator folutus dicitur Legibus & facilis eft re-

MH

fponfio, fcil, legibus natmralibus & civilibus non eft folutus, quia horum

refpe&u non confideratur ut Princeps, fed ut homo, Principis enim Pote-

s

ftas faltem . eft Civilis , unde ea quz funt juris Gentium tollere non poteft,

vid, Franzk. Ex, z. 4. . neque eft folutus legibus fundamentalibus, quibus

obf

fidem obítrinxit Jurejurando cum inauguraretur, ha enim quafi ex. jure Gen-

qod raton

tium funt, C. 2;. X. de jwrejur,quin & in legibus Civilibus ratione uti Pria-

jeefücent

cipem decet , ut nec eas ipfe facile transgrediatur, juxta illud aureum Theo-

done vind

dofiii » L. 4. C. de Leg. Nihil Majeftate Reguantis dignius effe, qaam legi-

jnviemut

bus fe allegatum Principem profiteri, & illis (übmittere principatum, quod

s condnd

& Antiochus lII. laudabilitez obfervavit, miffis ad fingulas Civitates litteris

ji m ]

his veibis, AMazdatzs waers. non obtemaperetis , [f non frat & Republicá , aut fi quid

d

contra leges Statutague Majorum fcripfere , imprimis autem id notandum, dum

j Gu

à nemine magis fidem fervandam effe, quam à Principibus Magnatibus, aliis-

ff idfüqm

que perfonis publicis, nam apud Principes fimplex fides tantum valere debet,

$ n

quantum apud privatos Ju

ramentum valet Carpz, d.L. Reg. cap. 3. $. 8. m. &.

: etium G

nam do&trina quz fallendi axtes docet, ipfum jus naturale evertit , & homi-

gt -

nem homimi, Civitatem Civitati infociabilem reddit R, f €9 d. 7ur. publ. L. t,

r Gs P

tit, 1, $. 29. & maxime pacta cum fubditis inita Religiofe fetvent vid, Zzffrum.

fl quw

Pac. art, 7. ibi falvis paihis cum fubditts, Rec. 4. d. 4dnno 1654. f, 171. exem-

, A[gcn[ür.

ploque fint aliis ut nunquam fidem frangant etiamíi füb . neceffitate publica eo

t n

adacti fint, neque enim hoc ipfum nexum obligationis tollit, quia accidens

jn at

eít , quod formam non mutat, neque metusomnis officit &ber. d

:

..l. L.;: 7-:2.

í Sr[uVo ]

$. 3. 4«

frofra ^

W d. us

Miffo nunc fapremo Principe, infpiciamus , an & hac ftaribus Impetii

| lp

applieari poffi

nt? & quidem fiillad axioma Commune pabliciftatum :. Tan-

fg[/llmä'

tum poffe quemlibet Principem in (uo Tetritorio, quantum Imperator in

Imperio, verum foret , que omnes feré poft Caftrenfem ufos fuiffe Teftatar-

Klocb de Contribut. c. 4. foxtaffis non fru(tta de hocdubitare poffes , fed enim

vero improbant hunc modum loquendi Paurmaifterus, Limnaus aliique plu-

res , ftatuentes , periculofam effe hanc loquendi formulam, quafi nefas fit in-

flituete comparationem inter utrumque poteftatis genus, alii vero amplius

hoc axioma falfitatis prorfus accufant , videtur tamen hac afferrio

Progtc(ä ,

tollerati

pH

g

ag

WILLIUS de l;odz'ernä autoritate: €3 reäzprom

844

at t

tolerari poffe (1 fano fenfu intelligatur , fruuntur enim ftatus in ditionibus fuis

| h'rigiofarr

pleniffima jurisdictione atque fimili ratione qua Imperator Rempublicam uni-

iliut ad

vetfam adminiftrat , ipfi patvam fuam adminiftrant, integrum vero & opti-

éUnpa

mum volnmen confcripfit 244/z, qui omnia tam Imperatoris quam ftatuum

! adoitritü

Jura, preeminentiam , fplendorem , dignitatem , elegantiffimis verbis ac-

,

t:dio js

curate proponit, & unum ab altero fepatat,

Itf d

|

5. VI-

;

Itaque appatetex his, Imperium Statuum refpeGtu fübditorum Regium

petdet e

quidem, & adeo amplum effe ut trahere aliquid à fummá poreftate videatur,

1

ipfosque Jurisdictionem ordinariam & omnimodam , non tamen plane ab-

]

quit libet

folutam, & fuüpra legum Civilium poteftatem conftitutam babete , Lud, Hu-

go. C, 2. $. 9. 9 c, 4« $. 5« €9 11 p 147. Knipfch, de C, 4 L, 1, C 1. 943*

licet enim in dijudicandis privatorum litibus recurri debeat ad. jura provin-

cialia, & faltem in fabíidium jus Civile adhibeatur, tamen in Illuftribus res

! lVi tam

paulo aliter fefe habet, hos enim Lirigantes fus civile zque; interdum vero

j dicium I/

tuendi U

fortiori vinculo firingit quam fübditos, nam & Statuum a&us fecundum jus

Civile judicantur , O. Cam. P. 1. 7. 77. O. 1. Zhnlici T. 2. 9 5, ut fic falfum

tum (cript

Déntam ]

fit quorundam di&erium quod jure militari utantur, qua Status Impetii, que

fententià merito aliis difplicet vid. Stuck, Cesf. 1. v. 22. neque enim eadem

- gattifim;

militie ratio in ipfis occurrit , que jus militate parit, alias quilibet qui

fendum aliquod tenet , jure militari teftati poffet , certé Leges teftamentariz,

in O:dine Maximiliani de Anno 1512, omnibus przfcriptz funt , unde fequi-

tur teftamentum Principis nullum effe, fi folennibus juris Civilis careat , vid.

t 0 en

Rofenthal de Feud. C, 12. Concl, 10. 8. 15. fegq. Ludvvel, P. 1. de Uft, volunt

€ 4, quin & ipforum principum intereft ut. folennitatibus potius utantur,

- dpfe nyl

iis teft

quam ut periculo fuppofite volantatis alienz fe fubjiciant, Lyncker, de bis

Imque h.

que Printip, Siat, Imper. libert. perp. accenf. fesl.. 2. 5. 7 [e44.

-

—

defgl :

CAPUT II.

j d. D/ï.

Prxcipua juris capita huc pertinchtia.

-

.

I

S.

ïu:isdi&i:,

] llb [uo

d

f'äo(ïtiones juris Civilis interdum majorem Illuftrium quam privätorum

D

rem

E ]'C.Hb

!

habete zgtioncm , patet in alienatione in potentiorem , ubi alienans

—

igi-

i ( i

p

3

845

—

furis Civilis €9. Syatuum. Imp. Potefíate.

x

oibts i

litigiofam jure fuo cadit, quod fecus in alienatione in parem vel inferiorem»

/N

hlcam d

idque adhuc hodie pro lege eft, nulláque contrarià confuétudine abrogatum,

s lt opt

Mev. p. 2« D.124. €$ 175, & tanquam exceptio peremptoria in fecunda inftantia

m Bu

admitritut , z^ P. ?. D. 49. modo animo dolofo & fraudulento, & à potentiori

; Wil d

exactio jam fada fit, item P, 3. D. 0. 51/57. pluzes limitationes habet Brun-

neme Zd L. . C, Ne. Lic. potent. Patroc, lit, pr«tt.

II.

$.

e-

In Tutotis datione infignis fe offert differentia, Ele&oralis tutelad

tUt chium

z T. 7. Privatorum vero tutelam lex rclin-

pendet ex difpofitione Aurez Bll

he vidett

quit liberz parentum difp——oütioni , vid, N'urmf. Ex, à. Q« 77,

y p i

ie,

$.

l,

h Cn L n'H.

j pmvin'

In Teflamento ,. privati pro lobitu inter liberos difponere poffant ;

c

es vero, fcu llluftres Perfonz , nihil in preju-

dbf

falvá tamen legitimá, Princip

Brautlach. 1. P4/4, L. 2.C. 6.$. 2. in modo infti-

dicium Primogeniturz faciunt,

du

ft, quod privato hareditas tam per teftamen-

fcanin !

taendi quoque notatü dignum €

f

tum fcriptum, quam Nuncapativ

um relinquatur,.Princeps autem per Tefta-

| ut fic al[u

C, de 2£ff. cujus tei ele-

(

1

mentum Nuncupativum , hzrescxiftere nequit. L,2o.

n

b— )

gantiffimas füppeditat rationes, Brimzem. 44 Cit. Leg.

j

E

ui]ibff ! q

"d

3 5- BVO

g

em Jare cenfetur quo Privatus,

1un

ii

'

In teftamento denique invalido eod

Va

E»

ex eo enim ne Cafari aliquid debetur, Philip

p. Uf.pr. L. 4 Ecch 4.9. nam licet

UE

privatus in commodum prin-

ipíe nullis egeat folennitati

bus juris , tamen fi

Hf)

te vc

lir, nullum eft non adhibitis folennitatibus nul-

j 1

"

cipis teflamentam conde

uib. mod, tefl. infirm L. 3. C. de Teff, L. 2.

N] i

lumque habet effe&um ,

G. fi». Inff.

Litis causà hzres inftituatur Princeps Drunn,

ff de Leg. 2, idcm eft fi

d. Tif

5 V.

uzftio an ipfe flatus; Imperii

Ratione deli&orum infignis occuftit q

m

in alium Statum in territo-

ecritoriale

Jurisdi&ionem (uam & poteftatem t

affirmant plerumpue Dd. per. L..

rio füo delinquentem extende

te poffit,

quod

tamen fortenon quoad hodier-

Jun. quod

1, C, ubi fen. 1 ,vel Clariff. Lautetb. T.de

de Princ. Imp, C, 37« S. 10.

,,,'mm!"m

n05; Ícd antiquos llluftres. procedit ,

licer Myler.

C, 20

Errk

y

Jj

£

ss

E.

E

ii

p

$46

WILLI

JS de bodz'?md autovitate €9 rtcipram

C.29, 3. 31-.,Lcontratium defendat, cui Knipfchild, 4e Crv. Zmp, L. ?. C. y., a. 79.-

WT. COR

/€4. accedit, in fequentibus tamen hoc limitat , & ratione Principum Imperii

ab eà fententiá recedit, $. 114. cui & ego füb(cribo, nam par in parem nul-

4 ftio pre

lum habet Imperium, Brautlach Z. 5, C./. $. 77. Principes & Comites, capi«

-! bosdoct

taliter delinquentes ubicunque fuerint , non nifi Cafarem judicem habent,

- Dutong

ex cozfhu. Friderzci 1 apud Goldaff, 2. Oet SReitbg

Gafung Fol, 22, $Bo e8

quanton

aber (Sürften unb anber

"* boben $euten. an ibr 2eib ; an íbre Gbren. obet

eecbt. gebt

Daf toolfen toír felber. ricbten auf bie 9Geife, toie eg. in bem

: : VO cali

1

Sapferlicben

efeic) von alten Qeíten berfommen ,

J

non tamen folet Impeta-

]

!

tor absque Ele&oribus , fi non omnibus, faltem q

í

übusdam , & aliis priaci-

pibus Imperii , in caufis

tanti momenti quz Reipublice tranquillitatem con-

cuteré poffunt; judicare, Vid. tamen Gail. de Pignor, €. 14.9, 3,C9 R. 3. de d.

1577. UL 1. plane in caufis fra&e pacis, ubi proícriptio feu bannum condem-

nato peticulum capitis & vitz infert , jüdicium Catnerale & Aulicum Impetii

U

0

cognofcere poteft, )..— Cam. P. 2, t. 22. quodfi vero Status Impetiiin com-

muni tertitorio deliétum committít , judex non eft alter condominus, fed iti-

d

t

dem Cefar unde firmum manet quod pat in parem nullum habeat imperium

liintet

quod bene, fed fruftra Conradinus, ultimus Dux Suevie & utrinsque Sicilig

julicare

Rex objecit Carolo Andegavienfi, ipfüm injurià avitis Regnis

Spolianti, &

Íim : (

Carnificis manibus fubficienti cervicem ejus.

. ümbis ]

luftrium

i VL

DC [f 0

Ihitstor

Paucis hifce Exemplis rem nonnihil demonftraffe ('u,Hïci&, valídiora

fivators

enim fünt exempla quam verba, & plenius opere docetur quam voce, hác

ln !

tamen ratione nec quicqmam detrahitur ftatibus Impetii , Calculo enim tite

fubdu&o , ratio liquet cur prudentiffimi LL. conditores , O:dinationes has

n'busQuc

in Camerá Imperiali introduxetint , nam fublatis crebris illis diffidationibus ,

ad confervandam pacem & tranquillitatem publicam, Proceres non amplius

viá facti ad atma prorumpere, fed viá juris experiri debent, uti pracipiunt di-

vi Imperatores Maximil. I. Carolus V. & alii, qui confenfü Statuum , falu-

m "

betrimam de Pace publicá Conftitutionem promulgarunt, Gasl de Pace publ,

idttm |

L. . C. 1. Lud. Hugo de Stat, Rons. Imp. cap, ult, toto,

Hinc ergo Principes

Iriem.

fpontancá voluntate, & quidem vi pa&i ad obfervantiam legum (unt adftri&ti

I

fïalldare-

Behm. Zwrrod, ad f p. 20. idque nonfolum quoad a&us inter ipfos, fed etiam

1

lts

cum aliiscelebratos, hinc in certis territoriis reperiuntar Dicafteria, in quibus

|

etiam fübditis litigantibus refpondent, Coccejus C. ; 2, $. 27. 0. 23. Brautlach.-

Q

- Pt dy

L. 7.€.29.$.72, Lampad. P.3.C. 16. $. 15.€3 16, feq. quá tamen benevolentià

Subiti

: lab

1

]

d

p

-

Juris Croils €8 Statuum. Tmp. pateszteï

949 .

at t

C' j-Mgo |

Subiti & Privati cauté atantur , non vero abutantur , fecus enim peccarent —

i Il

tam contra Rcgulas prudentiz quam debitz obedientiz , fi enim Legis difpo-

putol

fitio precavec & compefcit Parentum & Patronorum in Jus vocationem, uti

mits, a

nos docet 7ir. ff. de;n 745 vocando. multo magis id injungitur fuübditis, Summum

em ha, -

Patronum, feu Patrem patriz convenientibus, cum quo reverenter. agere, & in

PT

quantum fieri poteft verba in. fz&um temperare, & juramentorum, imprimis

C (

véro calumniz prorfus immemores effe debent.

TT

P.

CAP. IIl

bf [mpee

li p

Uivtem C0f

CQNTRARIA ET LIMITATIONES PROPONES,

UR? h

I.

L

n t

$.

Jimngi

Uoniam vero nulla Regula hne exceptione , ideo ratio jubet afpicere li«

ïmpctiiincom-

mitationes & exceptiones ne finiftre opinioni anía przbeatur , ac fi nul-

coinus d

là inter llluftces & Privatos adhibità differentiáà eos uno eodemque modo di-

Deu ii

judicare, & Dominum cum fabdito confandere velim, |Haud enim ignarus

inq

fum : Omnes LL. non femper omnibus accommodari poffe , hinc etiam nec

jpolai (

omnia Jura Civilia ipfis conveniunt , multa enim íunt permiffa in familiis Il-

luftrium quz ad amuffim Juris Civilis regulari nequeunt fed ipfi conttariantur,

nec in omnibus Caufis eorum difpofitioni fubjecti funt , ea enim in. multis

limitatar, in plurimis vero, imprimis autem odiofis prorfus ceffat , nam lites

privatoruzi non femper quadraut Caufis Illaftrium , hinc fi non per omnia

jn, vt

lil VOCC)

H

tamen per nonnulla Juris Capita diflerentias explanabimus , Prarogativis Ju-

jp exim 1*

ribusque eorum Majeftaticis alium in locum ;cfcrvatjs.

iguione

$.

lI

iibl

gon a

"

Statim vero in confideratione Litium ftatuum occurrit judicium & Fo-

p

p

mum ubi conveniti debeant , Privati in foro competentis fui Magiftratus ju-

VITID

fil

dicium fufcipere, & Legitimo modo neque per faltum omnium fuperiorem

/,

/

judicem, fed Domin

um territorii adire, & primá inftantia alter alterum de-

dU

rincp

tiam prius excipere & deinde eam per ap-

fraudate neqnir, hujus igitur fenten

[

fridi

pellationem ad judicium fuppre

mum

devolvere poffünt, modo fit Caufa ob

(

h

legitimam fu

mmam appellabitis ,

& Turisdi&io Camerz in tali proceffa fundari

"m

j

poffit dum non quavis con

demnatio ad certam fammam licet maximam, fit

i

jur

»-

aufa Civili ,. neque Princeps Jus de non ap-

d

"

"appellabilis, nifi de(ccz;dag ex C

Rrt rr 2

Il

pellandg

g

848

WIWiZL 1 Lbodierna Zitlär:'tatkï €2 reciproca

1

| Fidq'uli(

pellando habeat , conftat enim de quibusdam planenon, Mev. P. . D.idz,

nifi in Caufa protractz vcl denegatz juftitie appellari poffe , & talis otdo ob-

duidut,

fervatur in Caufis Privatorum ne vero Principes & Status. Impetii deterioris

]

quam Privati fint Conditionis vel canfz eorum unius inftantiz alea periclita-

rentur ipfis in primá inftantia conceffum cft Jus Aufttegarum de cujus ordi-

|

ne divifione & proce(fu accuraté & latius diflerit Coccejus C 22, $. 27. Meier

m !oco:

in C. J. A. 7zt. de judic. tb. 256. feq. quia fecus vel coram fe ipíis litigare vel

j m prac

ftatim ad fupremum ]Judicium pervenire coacti forent , cum tamen* Camere

4 Aamidtu

ICto in prima inftantia nequidem qnoad Inmediatos fundata fit Coccejus C.

4 ttam cej

32, $. 23. nifl in cafibus exceptis, quos collegit; ab eo cit Gail. 1. O. 1. ab

tidrationi

his vero auftregis patti gravate appellatio demum competit ad fuperius judi-

cium. Non folam autem Jure Auftregarum fruuntur , qui a&u fecundo fta-

| , ü

tus funt, fed etiam Appanagiati , imó liberi omnes u

*

pum & Comitum, ut & Uxores,

triusque [exuf, Pinci-

$.

III.

] h Elc&o;

j landi

Alteta differentia. quod (cilicet ftatüs immunes fint, äpfæ&ätionä Ju-

tamenti Appellationis , uti noviffimo comprobatutm eft exemplo ia caufa Ab-

f COCCqus

batis Fuldenfis in Dicaft

.

s-. II?'-

:

e4.

þrio Francofurtenfi, vid. A, 7. de An. 1654.

(

$.

IV.

: 'pEmt be

li

Ouuntu.

Porro in materia proceffas tertium fequitur privilegium feu differen-

tia, nam privatisincumbit Juramentum Calumniz , quod vero fatibus eorum-

tnduir

Tito ]ty

que intuitu etiam confiliariis eorum actualibus, fi Principi patrocinium prz»

fient, remiflum eft per R. 7.de 4v 1654. $. 4.3. quiais qui officii ratione agit non

kium ha

NT

cenfetur Calumniari, accedit Principum ipforum dignitas , in quam non cen-

fetur cadete calumnia vid. tamen de ]üramento reviforio Roding. Panudetl. Cam,

LU

p49- 222. Occafione Juramentotum monendum eft: eft quod Generalis affe-

veratio Illuftrium bep Gürftlicben abelítoen Gfren. . Hodie de confüetudine

vim Juramenti habeat,

|

Kmpfchild d, Crvit. Imp. p. az9. MynC/Cmt. 1. obf. 17.

|

Befold, Thef' pratl. voc, $anb unp SRei

d

t iurs

2, O 59. Strav, S. ], C.

Exere, 17. tb, 114

bsSürften i. SürftenzOutbt. Gail, ,L!

| at.in K

*

,g fl v

$..

- Wilm

In ipfo quoque judicio Immunes fant llllu&rcsþä fatisdationibus keïxtiam[i'

| l Cat;

Fi; e-

furis C'z'*uilä &3 Siatuum Imp. Pete/?al?.

T

—

"

ïft'itut, de

3' D»W.

Flde;t;(rore; ha

s Otdod

$atidat,

þc:i poffint Frazta, 4d ff. 1it. de Satisdat, . fin, Hopp. pr

i dtr

VI.

$.

4 pf

od

Miffa materia fortmali feu. proceffis fequitur perfonalis , in eaque pri-

TL

&o loco occartit minorennium 'Tutela,

ubi multa fingularia occurtünt , quo-

lnfttis ex bonis pupii

li alimeanta vel vicdtum

li |

rum precipua funt : quod Tutor Il

e C

& ami&um pro fe & fua familia capiat ,

hinc etiam prohibitio donationis Tu-

lufttibus Tutoribus, nec exigit

ut redditio rationum admie

Cocju

torum ceffac in 1l

$. 14,qui

uOnd

niftrationis, quam nunquam pctitam

fuiffe Teftatur Coccejus Cap, 29«

E

gein d

in eod., cap. reliqua docet fingularia Tute

le iilu&rig/m.

frondo f

E

, Pt

$. VIL

s Impetii ;

Ratione tutele monendum. eft, quod ea þcr Conftitutione

orennitas,

in Electoribus usque ad aonum XVIII

.

duret, quo impleto ipfis Maj

jus ftandi in. Comitiis & in Conventu

Ege&ionis Imperatorig conceífum eft;

veluni ]

Coccejus Cap. 29. paffim.

p cuo

f. vul.

ihge t

ut intet ICtos, an durante Patria poteftate , ipfis cotn«

; Quafftio agitat

Macedoniani , quod quidam negant , fed hi de fummis

pétat beneficium SCri

quorum a&usnon

loquuntur Principibus

N

1

faperiorem non recognofcentibus,

fed fecundum Jus Gentium dijudicantur , Principes

m

fecundum Jus Civile,

vero Imperii , cum in Co

ntra&ibns Jure privatorum utantur , idem bene-

iibur t

atría poteftas eque inter Principes locum habet,

g

fidum habebunt, nam & P

& caufa finalis SCti Macedoniani in

Principum liberisnon ceffat , vid. Schile

" agitnol!

ter. Ex. 27. $. 77

WIZZ (

g. IX

p

d

luftrium , quoque occuttit in

fignis di&'erentiä

yfirdlt

"Ratione Faiminatum Il

lariter ferre poteft, quod cef-

o , arbitrium

non n

ifi Mas regu

j

& juris difpofiri

di&ionem habentibus Bochm.

T. de Recept. qui

(at in Feeminis I

Huftribus, Juris

habentibus, denegant

; Gl ,

hifce vero foeminis ,

]utisdi&ionem

arbitr. vecep. $. 2-

h, T: Schrag ad

ff. h. T. rationem red-

uidam Beneficium

SCti Vellejani, Laut.

litatem

Decif. 9. quia indi

gnum effot has fceminas ftagi

dit CQTPZ» Pc 2 CC lf.

Rtrrt 5

allega-

)

!

T

i

xX

f

i

"

$40

W1L LIU s

Je lodierna. autoritate €9. vetiproca

m ii

allegare velle, & non abs re videtut in hifce ceffare hoc beneficium, nam ver-

pemoriale

ba & affeverationes eorum, qui regnis vel territoriis prefunt, & Majeftatem vel

lito de L

Regalia habent, feré Juramentis equipollent, hinc etiam promiffiones & affe-

laL

verationes eorum fervande funt , quá ratione exulat hoc beneficium , fed in

reliquis llluftribus res aliter fe habet, illz enim ordinariis jutis bencficiis utun-

tur, St:yck. é»zot, ad Lauterbach T. de SCt, Pellej.

C

& X.

| tois pred

IC& ) Ob tl

In muliis aliis juris capitibus, egregia reperiuntur differentie & pra-

rogative , quz etiam in eo confpicuz funt, quod donatio $00. folidos exce-

' &ïf,fcdm

! d L.4,

dens, non valeat absque in(inuatione judiciali, $. 2. /»/?. de denat, L. 26. S. f ff

b, T. íecus autem eft in donatione Principi velà Principe facta Lautetb.

; Dotfirar

COP jur.

| lnidtam :

b. Z'Brünnem. äq L. 244 €9 utbent, Cod, item à Priwy de Donat.

| |onderat-

E EE

u ) faci

. Vütmf, ,

In acquirendis rerum. dominiis in jure vatii permittuntur modi, inter

iíe pad

quos etiam inventio, occupatio , venatio, de quibus in 77f 7. 2e R. D, agi-

ftodo at

tür hodie vero Legum difpofitio valde reftrinxit antiquam licentiam , nam

"Idis te

omnes respoblicz , & quz antea nullius erant , ut Gemma, Margarithe, Suc-

win ju

cinum , omniaque mineralia, ut & venationes ferarum, Principibus refer-

|

vantur, nec quis harum rerum ufum fibi afferere. poteft , ni(i Conceffionem

1

Piincipis probaverit, fecus enim poenam eum incurrere dicendum eft cum Dd.

€$ Hopp. ad $. 12, J. de R. D.cujus fundamentum partim ratione politicá, par-

ts Ten

tim vero zquitate nititur, nam Grot. L. z. C. 72, $. y.elegantiffime afferit, quod

iribus àn

ex his tefervatis , nemini lafio inferatur, & quod equiffimum fit res quean-

fe ath ]'

tea in Dominio nullius erant . Principi affignate , qu

1

Q digqitätcm fu&inere

l! ptobi

queat,

i

lüet]t $t

$. - XIF,

Poft acquifitionem Dominii fequitur etíam confervatio & amiffio cjus,

quod non fola traditione , fed alio etiam modo in alium transfertur, unde

In

Mmt D

ort& fünt ufücapiones & praícriptiones, in quà materiá juris Rigor limitatur

quoad Illuftres, nam cum Privatorum Actiones & poffeffiones rerum mobi-

l tebus E

lium & immobilium , Corporalium & incorporalium , diebus , menfibus ,

Nüle f]l

anno, biennio, triennio , decennio , tandemque longá & longiffimá pra-

fcriptio terminentur , conftat Principam Actiones , quz pro Principatu , Re-

feþvatis & Regalibus tuendis, vindicandisve competunt , experiri fatum im-

memo-

1 la &11

L. N

R EE

t a,

juris Crils €9. Statuum I:;zþï'- Poteflate;

gt

k Df i

memoriale, & przeícribi tempore , cujus initii memoria non extat, Illuftt»

pl

Baro de Lyncket, Differt. de FatoS, 22, €9 ia Dec,

nertuf

D. 120. L. f, C. de Fund. Patr.

7:»674 Cent, 4. D $024 Cent. 13.

m, i -

-

K !

O6 OXHE

Circa acquifitionem Dominii vel traditionem rerum , alíud exemplutma

nobis prebet materia Pa&orum , nam nemo de viventis hzreditate pacifci po-

tet, ob turpitudinem voti captande mortis, & hareditas regulariter non pa-

tiie & r

olidos exte.

&is, fed modis à Legibus praícriptis defertur , Brunnem. a4L. 75, C. de Pact,

€$ ad L. 4.. C. de Iuutil. Stip, in Hluftribus autem omnia hzc ceffate, adoculum de-

Lisif

mon(trant Pa&a Confraternitatum Germ, Dít Crb/23erbrüberungen.

Quz

llbs WP.W-

finiftram in Familiis liluftrium przfcindunt opinionem , publicum enim prz-

ponderat bonum , & tendunt hzc pacta ad confervationem Illuftrium familia:

rum , faciunt ad Pacem & tranquillitatem Imperii , fübditorumque falutem ,

W'urmf. Ex. 3. Q. 21. effe&us Conftaternitatis

eni funt, jus vero quod ex

hifce pactis uterque acquirit, eft, quod illa in

lterütra parte, quocunque

rnolit.

: dg KI D.ägi' !

modo auferri non poflit,

It, Wurm

f. d. l. Q. 22. Coccejus C. 26. modo in

enriam, t -

feudis regalibus Impetatoris Autoritas & approbatio accefferit, de quibus omni-

saritbt t -

us in jure. gublico fufius agitur.

jpbue

$. XIV.

voncoffot.

Ob mentionem heteditatis fa&am , addendum eft quöd nullus priä

d ant

oliias l

vatus Teftator hzredibus focietatem vel communionem injupgere poffit, quia

litibus anfam preberet , nam matet difcordiarum dicitur, fecus autem & hoc

äaffcrir, quo

T

fe habet in Illuftribus, hi'enim heredes fuos ad hoc obligare poffunt, fic in

his prohibitio Juris Civilis non quadrat, de quà materia latius pro & contra

i flint. « :

d

L

ifferit Sttyck, vf. 7Moderz. ad ff.tit. Commtn, aiv, Coceej. C, 27. 8« 7

5- XVQ

In transa&ione 'notandum quod Civitatum Syndici valide tranfigere

nf

tll ; u

! poffint ,

non vero Principum feu Cafaris procuratotes ut Syndici , nihil enim

ia

in rebus Principis (ine fp

eciali voluntate faciendum , proinde & hoc in cafg

j 00

satl. Gail, L, 2 0. 72.

fpccia;e" quid eft conftitutum , de 7rav

gfb

.

XVI.

ïïmï yrz-

fl

Hzc itaque funto de recipro

cá Juris Civilis & Statuum

: Imperii Po:-

11!!1;'

bene-

y i

teflate & Autoritate , cui materiz nunc co

lophonem addere rafio jubet à

volo

mcm0'

^«

ass

z

$:2

JVILLIUS de bodierma autoritate. veciproca. C&

Ia oucage

vc!oLe&öre interim fobmiffe petens, uthac ipfa que in medium prolata funt,x'

bono animo fuüfcipiat, de quibus fi commodior o«cafio tradandi ia futorum .

fe nobis(it oblatura, non pigebit ad catera dcvenitle, interim ad eos , qui

de his latius fctipferunt provoco & benevolum Ledorem remitto ,. hic vero

/

fabffte, DEO T. O. M. pro omnibus fuis in me collatis bencficiis. gratias

agens, Laudemque & Gloriam in ferpiterna fecula tr?bucns infinitam,

,

COROLLARIA.

I

| Q

1. Errant qui dicunt jus Juftinianeum in Germanià

:

| non venit: nomine juris

fcripti

]I. Beneficium Legis 2.

C. de R V. etiam compctit .læ(ïs ex fenrentid. ar-

bitri.

S

]0n

]lI. Regula, quod ferv

u

fed in muliere malà j

wlus fit necefïärium malum , in fervo -c&4 falfa, -

:

1V. Filius non poteft füccedere

P.

atri in fcudo , remiffo allodie; agnaius ve

ro id poteft,

V. Feuda antiqua & Paterna in effetu non differant.

;

.

*

VI. Feudum emtum etiam eft bencficium, 1

Ccet titu

lo onero

fo quäfntum-.

V;l. Seculatis Carfarea Jarisdictio , Legibus foluta eft , plane nom obflante.

Capitulatione Czfareá.

dy ;

VIHIL Jas Nature & Gentium f:altem unicum cft, & immutabile.

!

li |

X*

[

PROBLEMAT&

U epgrig

- lifrnatig

]. Án præ'tärïüm fit cotitra&tus ?

Domininm fuutn affcnare pomfo

! idem

1l. An folus verus Dominus.

lil. An quis invitus Patrie potcflati fübjiciatur?

.

i mterj

ducat jus prïmogenii-a

" 4C0

]

1V. An Legitimatio per fubfequens Matrimonium in

tura

'theori

V. An ConttaGtus . fcudalis referri poffit ad contra&tus b

önæ Qdciä )

"í

li [n

V, Quale fit feudüm, ficalpa, e. g. feloníaremittatur ?

"hengo

VII, An fit feudum novum vel enti

»

*

d

quum , fi Dominus jv

e&iat Bilium ; ab- .

WF;P

h gt

flinentem à paterná hæze—di'ta;ee

l

L

D N,obl

XXIX.

N

—

66

d

uB (0) 8

8553

ol

Lin ia

XXIX.

i g

, livb

dicis g

: DISSER?ATIO

inian,

DE

PRJECEDENTIA LIBERARUM

M S. R. IMPERII, PR/E. NOBI--

x

CIVITAIU

LITATE IMMEDIATA,

quaie j

T

Pro Licentia defenfa d

JOHANNE LUDOVICO WINCKLERO Hamburgenfi.

( d fl

ARGENTORATI , 1720;

p u

j quäü[

IUf

PRO O-- EMI U M.

Lälm intcr Civitates Imperiales & Aoliles

Immediatos jam dudum

dentia fit exorta , inque

hac contentioue de-

Mff .,

lis gravis de Prace

gradu dignitatis 8

,

traque pars fuos defen[ores d* oppuenatores

invenerits 0pera pretium

me fatkurum exiffimavi , fi boc ardumentum

loco examini Erudstorum [ubmitterem,

Mul-

Dilfertatianis Ipáuguralis

ia quidem extant Scripta

Dotliffimarum ICtorüm, qui banc Praceden*

lia materiatn in genere. srasfaru

"

pt, quorum Catalogum Vir. Celeberri-

fredus in

Diatriba fua de Jure Pracedentiz

IÍS ]aco'b-us Gotho

r/'fW"E ,

Protheoriz n. z. exbibet 5

aut interdum. ad fingulares facdi [pecies -

*

modarunt, interim tamen uemt

nem [cio , qui in bac

|

Con[ilia [ua Accom

qm Calamum dicaverit , omnesque

argumento ex profeff.

? Civitatibus fu

infuper , qui banc Prac

drias matert um attigerunt ,

ita fuant commentati,

j ab :

liene induffria.

C»n vetro pla

res libri in gra*

ut multum veliquerint a

Equeffris. Ordinis Conforti-

aia vl ab ipfins

bpt

tiam ANybilitans lnmedi

$5545

y.

5

isu

344

954

WINCK'

E R de Pracedentia, Crvitatum. Imp,

—

p t

bus ,—vel ab aliis Viris eruditiffmis ,. femt. coufcriptts. placuit mszi

, pro

lo illa

Crvitatibus , proque. Patría mea , aliquid quoque experiri, taliaque a[-

dt otdit

férre/ avgumetta , qua. im deiifione tam ardua controverfie maxime

(ompat

apta, & in bujusmodi diffdiis 1a Conventibus publicis communiter ve-

J

ptimasc

ceptaiuveniuntur, lta vero hacin re [um ver[aturusut P

rima Parte bujus

^xindel

Dilfertationis in genere argumenta examiunem,; ex quibus poti/flmum pra-

laudan

ferentia velprarogativa is fedendo, eundo,c pracedenda alicui cosopetere

tjusque

poteff ubi,confiderata nece[fitate atque ntilitaze bujus furis,occa[to dabitur,

—

funt , of

vVtra atque genuina fundamenta 4 falfis difcernendi, — Ia altera Parte

te Divi

applicattonem allatorum argumentoaram ad Civitates. Imperiales e Ne-

ümnes f

biles Immtdiatos faciens , tentabo , comparatis üis , qua utrisque- fant

vis

COmmunia, refutatisque, quantum 1n me erit, rationibus Hippolyti

Def

bon Gtpfipai/ offenderes quod Civitatibus pre. Nobilibus debeatur

batum n

Pracedentia.

Uti vero ntmint jus (uum detratium volo, dta, fi quid

ibalter

4 me erratum , ilud materia, circa quam wr[or , dä]j?;t([t;stz'frquz*xi-

it quib

zatigtte adferibass veliun

Direnti

C

PARSPXR!MA.

5

m at

tihil fàg

SECTIO L

tt,

|

IN OUA EX ARGUMENTIS INDUBITATIS 'NEcesäJTAs

prindpi

Vemi

ET UTILITAS JURIS DE PR./ECEDENTIA DEFENDITUR.

itde de.

t, di

II ulla Jutis Publicix Matetia neceffaria atque urilis eft ',' hazcce

"ICe]leni

faneerít, quz vero eo cautius tractanda, quo certius Magna-

tibus, ut «rttai, c.. 7. de Comitiis dicit, innatum fcimus, circa

Voluig,

QIadtar

honotis fui przrogativas fcrupulofe admodum verfari, nec ullius

Mtllm 7]

rei folere gravius, quam ejusdem, imminutionem ferre. Sunt qui-

dem nonnulli, qui hanc materiam parvi momenti zíti

mant, quos

Whpey itit

T

videre licet apud GetZofr, p. $. & apud cArumaum in c. 7. d Comitiis

2.99. imo , hanc Contentionem Chriftiano indigna

m cífe cenfent,

Qiinnis

urgentes di&um Salvatoris noflri: Qui fe exaltat,

humiliabitur ;

Wetjor

i.

mnt: üt

&, quiíchumiliat, exaltabitur £se, 144 v.1f. Sed; uticic hOC d

i

EREM..

sss t

E

: );ræ Kgbz'lz'mtgv im:iz?didta

- MUU FUMMU

85;y

L

&o illad evincitur , quodii, quiam

bitu, faftu & cupiditate gloi*iæ i.

|

^

taliaqnea

de ordinis przlatione cóntendunt, jure damnandi fint; qgippe qui

m

at

comparandi videntur Pharifzis illis, qui primos ambitus in cenis, -

primasque fcifiones in Cathedris nimis ambitiofe amant; ita minime

;

1777 bujys

f;

"exínde fequitur, honoris & loci debiti rationem non effe habendam,

j

l

m

1

Laudandi porius illiveniunt , qui ordinem & locum, quem DEUS

Aj pat

ejusque miniftti, qui in terris ejus locum obtinent, ipfis attribue-

if

runt, omniratione tuendum quzrunt; quod affertum tanquam Ju-

r D

re Divino, Naturali, Civili & Canonico fundatum,; atque apud

rüs d

omnes fere genies religiofe obfervatum paucis jam oftendere-lu-

/

ii hi

ber.

j ppdyd

"

|

!

De fare Divigo exempla An

gelorum atqueArchangelorum id pro:

u

!

T

Í

il

batum nobis dant, quippe qui non funt zquales , fedin ordinealtrer

1 W

ab altero differt.

Probant hocce porro dia clariffima S. Scripturz,

ii j

in quibus DEUS mandat honorem tribui Regibus, Magiftratibus ,

Parentibus , Senioribus, ac demum ipfum timentibus,

Cum itaque ex hóc precepto appareat, honoris exhibitio:

nem atque ordinem DEO acceptum atquegratum effe, illiinjuftum

'nihil faciunt , qui a DEO ordinata & recte (tabilita confervare ftu.

. dent.

Concordat cum haclege DEl ipfa Naturahumana, & ex fuis

principiis educit,

illos honoreeffe afficiendos , quibus DEUS chara-

B

"i I

[« &erem quendam impreffum efle voluit. « Hinc illaipfa Natura, &

J

TU

inde deductum [us , ut verbis Limnai 2ur. Publ. T, V. L. 4.6.9.2. 4

utar , dignitatis notam pofuit, dum hominem cateris animantibus

lace

" u

" excellentiorem dedit, & inter cosdem mafculum foeminz przlatum -

j! ag

qu r

voluit, patrem liberis, dominum fervis, magiftratum fubditis. Hue

,mus

uadratid, quod Imperator Juftinianus (ev. 5. e- g. dicit; Zumana

ordinem inter fummos, neque vur(us

"

natura talis efl, quod neque omnes per

(qor i

;

omnes inter noviffizmos confHituti fint

fed procedat quidem [ecundum ara-

!

qaas

dam pracedentis p [pecfio.

Facile & exindehzc veritas poterit afleri,

(l

'quiaianititur immoto illi

& perpetuo Juris Nature fundamento ; Su.

g

jendum.

Inter ea vero , quz naturá hominis -

um cuique eífe trib:

qabl

UE

- funt , utiincomparabil

is Grotius de dure B. &* P. L. 2, 0. 17. . 2, often-

da venit fama atque honor. Exi-

!

u

dic prater vitam redte numeran

SSSS 2

git

M

x

N

«ä,«' p

856

ÁWI!NCKL

ER de pracedentia. Civitetum Imp.

m m

gi't Vero natura juítitiz, ut nonuno omnes habeantur loco & 013!56,

forio vin

fed mali peenis;bene meriti przmiis & honoribus afficiantur, & hac

EE

! occaf

in re fere cota occupata eft Juftítiailla, quam D 4. diftribuuvam ap-

pellate folent, ne injufta dimenfio ac diftriburio premiorum fiat.

hi, ttadi

Hinc apparet, illos non culpandos , fed maxime laudandosefle , qui

l

pro ftatus dignitate confervanda pugnant, cum hzc ftatüs Praro-

gativaunumex przcipuis fit obje&ts , circa quz Juftitia diftributiva

.| probarip

verfati folet, ut proinde ordinis obfervatio, juftitiz confervatio fit

fnitite a

appellanda, inobedientia vero juftitiz everfio fir.

! ettinet

j"ra quoque Pontifícia, ordinum & przcedentis dignitatem

Wrnis

omnino obíervandat effe (tatuunt.. Perrinechuc cap. Solite X de Ma-

inQ i

jer. & obed, Cap. ut debitus X. de appellatione Cap. ex ere X. de privilegis

Cap, Clerici de Judiciis.

Referendus hic venit c, d/z. 29, dif/, ubi dici-

itrer [

tur , ordinem concordiam alere atque Covere , & refert eloffa ini. dt-

tiappar

cernimus C. de Sacr

Onotati.

ef. Ecclef. quod re&te de Prxcedentia contendere

liceat.

tiorumr

fra Civilla & Principum Conftitutiones non minus tuentur

QQregits

übarate

hancPrzcedentiac ; habemus integrum.titulum C. uz dignitatum ordo

fervetur nota eft regula Z r. ff. dealbo firibendo: Digniores catera e[fé

Ceteris

R duran

prefevendos : hinc lex Papia de ordine rogandarum fententiarum, hinc

iPnita

Novella Falentiniani IIl, de honoratis & quis in gradu praferatur, imo

totus liber fextus C. Theodaf. in hoc argumento eft occupatus, & 4x

tümpus

Iütn de

nlt.C.dc Primicer. expreíte dicit, quod non liceat per ambitionem vel gra-

ziam aut cujusitbet occa[ionis obtentu publicorum graduum (eriem cantur-

ACerrim

bart/. Prztereo jam innumerosalios textus, inqu bus paffim cau-

6 In

tum eft, ut dignitatum atque honorum ordo (artus cectusque effe de-

titcerta

beat. Hincille,qui locum & feffionem üibi jure competentem tue-

Qi(Lio,

tur atquedefendit , extra fuperbiz crimeneft; nec enim fecundum

Populo.

regulam illam Juris videtur vimaut injuriam cuipiam facere,qui jure

tianhel:

fuoutitur. Ad(untineum finem legitima remedia tam pro recupe:

tiva, Vld

randa, quam rctinenda, przcedentia, de quibus prolixe egit Crufins

L. l,cep. 9. de Pracedentia, — Ec Gorhofredus in Protbeoria füa tb. 4« di-

'tim p

cit hoc Jus Proedrias & extra judicium inculpatz tutelz moderami-

,

|

Tend.

offef-

ne, ö;in judicip actionc injuriarum vel inrerdi&to f. remedio p

li

orio

P

857

ii i

sya Nilbelinte »mmedisa,

) o

föt:i; vmih.dlcäripcffc. Quin & Ddres no(tri cradunt, dc'fcndic-:rdi?- ?

vt g

nis przrogativam poffe armara manu, Pancírollus Conf. 6. n. 2, &L qui

J Vam )

ea occa(ione turbantem occidit , poena ordinaria non ple&endum ef-

a

oorum f

Ío , ;radi t Réecitas decif, Ecclef. $84

dl qi

atüs Pogto

. . Quod denique ad confenfum mardtiammg

entium attinet, facile (

porentia ac dis

didibuti

-

probaripoterir, gentes uno oreillos, qui bene meritis,

que cultu

afficere folere,

fervatio d

nitate alios fuperant, prz aliis eximio quo

Pertinet huc di&tum Ciceronis l, r. offic,

Eos Uiros nos fufpicimus »

nos exellentes quas-

maximisque effevimus laudibus, in quibus exiflimamas

] digni.tatem

e admiratione

qmdam ajïcmnmr

"d

dam é fingulares virtutesperf[picere ,

ii, qui anteire cateros virtuteputantur,

Apud H:cbrzos, quos pecu-

j ii

ibus S. Scripturz lo.

liariter DEUS juribus fuis dignatus eft, ex plur

—

jf t

hoc jus Proedriasin ufü fuiffe, & conftat;

Reges fempet -

cis apparet,

[ EWA d

honotatiorem in confefft:

i locum occupaffe, magnamque femper fe-

ia comendtd

niorum rationem habitam fuiffe, SicGrzci & Romaui quoque Virís

J

meritis , ob res bello przclare geftas vel

aimus um

egregiis & de R

epabl. bene

obztatem præced

entiam conceflifle ;paiïim leguntur.

Ecquis de

"ii

tl

n

]

cum humilis & abje&i animi fit ,

[

ij

?

cxtreris gen

tibus dubirare vellet;

r at

'

J

ftimare,Reipubliczque interfit, utfua cuique

I

ja&uram honoris non x

mriati)

dignitas honor & przeminenti

a fervecurt.

Non opus eít, mulrum -

»xfcrafüf; It

ac(peciminibus controverfia.

tempus terere in allegandis exemplis

r

jpatl &VIX

tum de Przcedentia ortarum ; cum ex hiftoricis edoceamur , quam

mf

acerrime non folum jam interImpe

ratores Orientales & Occidenta-

loco fue-

gr/üWWW

les & inter Reg

es uniuscujusque fere Regni dehonoratiori

/fim &

ritcertatum , fed & facile ex lectione appareat,

hanc de przcedentia-

jp

j

ucc[fcd '

qua(tionem totas g

entes &

Nationes occupatle , adeo, ut populus

nl

Provinc

,g[cntä

populo, Provincia

ix , Civitas Civitati, ordo ordini prafer-

nf

&l

ii

ri anhelaverit.

Hinc,

cum tanti ponderis ficPracedentiz praroga-

tiva, videmus quoque, Lega

tos pro Regum & Principum fuorum

f

cl

m m

fociscertare; cum enim imaginem ac

PFO

feffione tanquam pro aris &

(

r, referant, omnem operam

gl[

vicem Principum,; a quibus mittuntu

T

neDominis fuis prz

judicium afferant. — Pertinet

i

impendere debent,

j

1*. de Magi

ftratibus, & de omn?b—usï

-

-

gCr

"h;UC » quod Decianm conf. 21,n.

$Sss5sS 3

qui

f

x

s

358

WINCKL ER de'Pr;ecez/ehtia Civitatum Inp, .

t Ü

dentia

qui püblicum officium gerunc, dicit; Przlationes & ea, que pc-':r-'-

tinent ad dignirates , Juris publicj effe, icut fupt Magiftratus, &

tium 2

7A

propterea Magiftratum gerens non poteft fuo fa&o illius ftatum &

furem,

ordinem imroutare; hinc Do&oresomnes affirmant, Legatum cogi

tliis pra

ex officio, unacum dignitate fua Majeftatem publicam hac parte

-

: AdUA

vindicare,

duratita

Quod fi ad ipfos Germaniz Primäjpes atqueStatus Imperii no-

firi veniamus; quotidiana nos docet experientia, eos quidvis potitus

| tl p

E7

quam injurias petferre folere,exiftimantes, quod nullibi magis celfi-

B7

tas & magnitudo animi, quam inconfervatione honoris, exerceatur,

& ex CAU i Comitiorumliquet, plerosque ex Ecclefiafticis, omnes fere

Seculares Principesin terminisSeffionis controveríz verfari.

A publica deniqueutilitate non leve poterit defumi argumen-

N Qt

tum ad dcfendendam Przcedentiam ; bene enim crifforiles l. 2, de

ll

Republ. dicit, in qua Civitate non maximus virtuti honos tribuicur,

in ca optimus Civitatis ftatus ftabilis & firmus nullo modo cfle pot-

eft, Etcertenihil in rerum natura ftabile invenitur, quod non or.

Nte

It

dine colligatum, nibilque pulchrum, quod noncodem conftrudum

eft. . Hinc caz, sle. diff. 89. diciv: fumtordines e dignitatum gradu fa-

notavit

ore publico, qutroducli, ut, dum minor majoripraferri non teutat;[ed quis

làm eff

libet fevvat fuum gradum, focittas bumama iu pace Qj concor dia confervetur.

Wvenia

Ex quo textu hac fequela exfurgic;quodilli, qui de ordinisobfervan-

U app;

tiacontendunt: eamquetuentur , Rempubl. quantumin ipfis eft, de.

"ifttug

fendant, quivero ordinem turbant, Rempubl. ipfam curbent, Ma-

. VVoce;

giftratus propterea quoque de jufta precedentia follicitieffe debetit,

Disdivif

fi quis alcerius ordinem turbare velir,cum in ea retum Reipublice di«

- edis pta

gnitas cum falus verfetur, & ut Freizsbemim de Prereg. Elecf, ( Card.

Izcede

Dg;m*;jb. 2. 7. 24. dicit, homines a contemtu facile ad injurias prcgre«

CaLCgä[

diantur, & quosvilipendere coeperunt, etiam oppugnare audeznt.

Cumitaque hzc omnia tam bene fir fundata , ipfiu:que Reip,

Emfel'[m[

intetfit, ut fua cuique digniras atque honor confervetur, illi injuriiin

TU ts v

(c, in fuam familiam & in Rempubl.ipfam erunz, qui pofthabita di-

-

gnitatis ratione jure fuo quzfito cedere vellent, Poffent hzcomnia.

tb

l

lltàte

Praces-

g;dhuc clarius deduci; fed , cum ad rationes ipfas ex quibus

dentia

| ^ Quis

m

pra Nobilitate immediata.

859

t a

3

. dentia alicui competit , properandum fit, nihilamplius, quam Judi. -

qu p

Qs

cium Petri Mazthei, Hifforici Regil, L. 1. narrrat.ult. n.&4. in vita Heu-

at d

rici 1J. Reg. Gall, hac dere addam, quod ita fe habet: DZj quidem folez ,

fapremam legem effe (alutem papulis verumre[Deilus Principis Q ordo, que

Aitum dj

aliis praferri debet , eff in perpetuum immutabilis.

Proflant leges » qua

-

i hac at

occidua c mortales. - Proflaut dv alia , qua perpetua d perennts. — Mlle

durationem f(uam ex tempore fumunt, bas neceffitas i[a femper durabiles

|mpeti n

reddit, propter perpetuum commadum , quod in earum obfervationt rept-

idri pott

rvitür. — lnconditione legum immortalinm eft qus pra(c[fonis quoqueuotae

w Ctlis

dumi nam, qui pgtitur diminutionem ,indizuus efl incremento,

, Ia

g omntt

SECTIO Il,

etiti

imiggunt

IN QUA ARGUMENTA FALSA, EX QUIBUS NONNUL-

LÍ CONTROVERSIAS SESSIONUM DECIDERE VOLUNT,

i NIM L 21 d'

nos ib

EXAMINI SUBJICIUNTUR.

edo p

A, Ntequam ad ipfas rationes accedamus ; primo vox illaPræce»Jek-

god ond

conftridit

?ie nobisexcutienda venit, quam dodtiffimus Freipsbemius an-

notavit g Diatr.r, de $. R. Imp. Eleit. &* Cardin. pracedentia minusLati- |

m ul

nam eífe, Sed,cum apud Romanos przcedentiz aptum nomen non

NI!IA!;/MI

,l

inveniatur, inopia ejus linguz hoe vocabulum fequentibus tempoti.

icius hanc voaem exprefferunt appellantes

nj

bus approbavit, Graci fel

TTpUo TOX OE a r 00 ToxaO ed pí a,

godglav, neC mirum;eos in explicanda hac-

ii

Grzcia ob variasRespublicas,in qui-

T

n

ce voce melius inceífilfe, cum in

" busdivi(a erat, fzpe & interdum etiam armis qu

amacetrrime hzc de

c(k Cm!

u

ld

fedis przrogativaq

H

uzftio agitaretur ; Romanis vero nemo honorem

l

batur ; ita ; ut adhuc füblibera chubli-

"m

(]»

præccdemäx d

(putare cona

pra ext

eris Regibus precedentiam fibi a

fferuerint ;

i p

Ca chaü eorum

f

'cum vero Respub

lica in Monarchiam defineret;

ultro Reges (efe fub-

gudcm

quod Suetouius de C. Cefare Cd!iguld

w Mb

miferunt, Notatudignum eft

[

in ejus vita memorat: Cum audiret

forte Reges , ait; qui officii cau-

d fe fapet coenam de no:

(j

(a inutbemadvenerant, concertantes apu

; ita ftatim lis

m

bilitate generis, exclamavit s xolgasQ» égw , ss Daeimee

p

fta q&liBVit-

V&rnaq

"u

n

$60

MONCKLER de Pracedentia Cz'-i'itdtukx dwpp.

p

Vernaculum noftram Linguam quamvis fatis amplam, divitem

Itter p

fiati j

& copiofam effe nemo negaverit, illam tamen proptio aliquo voca.

bulo , quod accurate all

egatas Grzcas voces exhauriat, deftitui, ideo

etim f

Freinshemius afferit,quia vocabula : &ïcmgogrbzïung/äür[ïi;gäim

f (

- Íntio

Qang/ QGorgug/ fpeciem rantum honoris non vero genus denotant.

Verurp, cum ipfz etiam grzcz Voces, fi penitius infpicanrur, ita fe

: debent

: effedtur

habeant , ut cettam non in omnibus, fed in fpeciali quadam occa-

fitione

fione praferentiam involvant; non video, quid Graca Lingua pra

noftra hac in re peculiare contineat; imo dixero potius, vocabu-

C& hOIl«

lum 980r$ug/ tam univérfale effe , ut omnes gracas figuificatio-

; Itopin

ilciteo

nes fub fecomprehendat, Interim, cum vooe pracedentiz ut plu.

rimum hodie fcriptores utantur , eaque ferme apud omnes gentes

- Qu5,à

Europzas recepta (it, nihil obftare videtur, quo minus & illa àme

- Kat, j

-| fiültum

adhibeti potuerit,

In illis, qui eun

dem fuperiorem agnofcunt;, res clara clï-, quia

- Büment

omnia a Principis arbitrio dependenr, qui, uti dignitatum omnium

- Dtexei

. Kütiam

Oceanus eft, ita & Regula; ut proinde, quem modum bencfcciifui

effe velit, ipfe zftimare atque interpretari debeat ac foleat, argu,

! ifend;

L 101. de R. ]. In horum igitür pracedentiis leges Principis, in quibus

Jerfed

- Q eur

partículariter difpofuit, folam attenduntur ; fed in illis, qui fuperio-

rem non agnoícunt, majori opuseft cautione, — Quamvis vero in-

&düm.

teromnes facile conveniat, digniores aliis omnibus effe praferen-

dos; attamen , ex quibus rationibusatque argumentis quis alteral-

let

tero dignios dici poffir , & per confequens jus Precedentiz übi vine

. [rimo j

dicare queat, reseft ardui & multorum judiciis fabje&tioperis, An-

d jan

tequam autem ad veras caufas accedamus, ex quibus controverfiz

b

t pote

de Jure sposdelos decidi debent, priusfalías excutiemus.

if

1. Multi reperiuntur, qui omnia honoris atque pracedentiz

Q n

fandamenta ex potentia metiri folent, lllumque przferendum pu-

tue

tant , qui vel divitiis, vel reditibus, vel aliis fortuna bonis alterum

D Gf

fuperar, Nituntur hoc argumento inprimis Scriptores Hifpanici ;

t

Vasdius, Falefrus, & , qui pracipue hic memorandus, Chbifletiusi2 Vitis

ifpaniz Przcedentiam przRe-

undam'

diciis Hifpamcis cap. 1. 8 ex eo Regi

hytra

initio

gc Galliarum dcb-en',.,con-zcndunF.. Sed,uti hzc fgnc qual"ita—s.ab-

W

infcr

.

8óér

"

ESCRRSRIELE RRR

- prà Nobilitate smmediata.

C

h,dift

inter pares non vilem habet autoritatem ; ita runltis

! modiä äpmoh-

iquo Vs

ftrari poteft, quam lubrico hzc nixa fint fundamento; id quod

fHitiitn

etiam fecit Celeberrimus Puffendorfíus de 1. N. & G. L. VIH. c. 4. . vs.

vb

faq- — Quodíi fane bona animi, & merita virz, quz longe prz-

denotit

ftantiora, non femperin cenfum veniant; quanto minus attendi

r i

debent haec externa fortunz bona, &, licet quidem potentia ad

«darm Q

effe&tum aliquem in vita humana producendum apta fit, ut vene-

rationem imo & terrorem excitare queat: tamen hocnonunicum

Lingoa r

s, OCO

eít honoris fundamentum.

Honor enim itare&te definitur, quod

Bgniüeatio'

fit opinio alienz potentiz, fed conjun&tz cum bonitate, quemque

«t p

idcirco , uti doctiffime allegatus Pufendorfius probavit, tres affe-

s

&us, àmor, fpes & timor concomitari debent: Quod fi prior de-

ficiat , timor folus pro honoris indicio nullo modo haberi poteft;

T it

Si at«

ftultum enim effet, ei non cedere, cui nocendi facultas.

u C&: qUia

gumentum à potentia & timore valeret, illi gentilium . poffent

prztextum fe excufandi inde quzrere, qui Diabolum ob fuam po-

Y omnium

beneítil

tentiam colunt, ne ipfíis noceat,

Accedit vero przcipue, uti

(2 4/!!03.

Puffendorfíus $.14. oftendit, omnia potentiz indicia nil nifi jus im-

perfe&um ad confequendum ab aliis honorem producere, adco.

s,inqul

ue eum , qui libertate naturali gaudet, non cogi poffe ad tribu-

1

endum illum honorem.

Quod fi vero alter per vim Imperii il

"TA

lum extorquere vellet, tunc fane non effet fignum honoris, fed

s praitt

uisakcräj

metus potius, . Conceffi equidem , potentiam ad conftituendam

primo inter pares przcedentiam nonn;hil conferre; fed conftitu-

j !]bl vll

h

tam jam, altisque nixam radicibus nova altetius felicitas & hefter-

xtif

nz potentiz vel

divitiarum acceffio labefa&dtare nullo modo poteft,

gt

Nam, fi ad has

externas conditiones confugere velimus, in fingu-

la fere momenta omnium Principum prazcedentia periclitaretur,

qeit

i

neque unquam folida fede c

onfifteret; quandoquidem cum nullo

ip f"

ita comparatum eft, ut non

dignitatum & regnorum peculia in

e, decreícantque.

Quodfi hos

perpetuo fluxu fint, crefcantqu

Wm;

fundamentum füfficiens eflet,

Turcarum lmperator Romanum

ul!i//'/;'

& Íequeretur exinde hoc abfur«

Imperatorem utique przcederet ;

X

aliquis crearetur , cujus fines la-

Vdum, quodíi fortaffis novus Re

T t ct

tius

jit

.

9

ss

$61

WïNC KER de præzedemia'Ci'z:z'tïafam Mp

2

tíus Cäïfïfïaicfentu& quam extenduntur regna imperatoris Germa.

-

- Alis C

Hinc

177

nici, quod ipfi Imperatori propterea effec przferendas,

redte à Clatiffimo- Gezbefredo P. 1. cap. ;. dicitut, quod de Regia

3 afamfit

- [nerat,

Mijeftate hoe. femper judicium effe debeat; ut, licet uvius fco-

54

frappel

puli terminis finiatur alicujus regnum , modo fuperiorem non

agnofcat, a&qualem tamen dignitatem cum potentiffimo habeat,

; QU tetr

! Cle exit

ut ;/olafHici loquuntur igtegfrve , etfi non extenffves quo eriam

| Jtitte v

"Logicus ille Canon: Majus & . minus diverías fpecies non confti-

tuunt, pertiner; Et dodiflime Puffendorftus 1. c. $, 18. infert, quod.

] Wtitte

fi alicui Regi tantum fit virium, ut regnaum commode tueri pof.

IT Iing

BU

fit, illum fane neceffe non habere, ut alteri opibus atque poten.

tia fuperiori cedere debeat, cum ille in modico ac patvo regno

j Teret ;

fuo idem Imperium, quam alter in laxiori ditione fua, exerceat.

gcniOfn

Sic Genuenfis Civitas, quz folis fere m«cenibus concludi dicitur ,

)u m

3

eque eft Respubl. ac Veneta, quz dominium maris Adriatici (ibi

* lgiur,

ütebatu

vindicat. Videmus hinc, etiam in Comitiis eos Imperii Duces,

qui potentia, majorilmperii amplitudine, magnarum opum ac di-

PTæEgCI

vitiarum affluentia gaudent, aliis potentia longe inferioribuspoft.

DCH?E "Y

l9t eo

poni; unde AMenochius. Conf. 26. 2 $1, re&te hanc confequentiam

defiruit, dicens: non eft bona Confequentia? eft potentius, Er-

; W nd

go dignius , & Ge/daffus L. 11I. de Regno Bob. c. 13. 9. 10, rette quo-

Vittütis j

que fcripfir, quod non in ditionum, provinciarum & regnorum

f Dyj

multitudine, non tetrarüm ambitu vera Majeftas contineatur,

* Cindüm

?. Porro quidam flatuunt, digniorem effe & habendum, qui

li m]'g"

nobiliora & majora haber Infignia; fed re&e & Lipz»aus F. 9. &

' Writ, [*

Crufius in Tractatu fuo Ze Pracedentia cap. , n. 6. hoc argumen-

"t n p

tum tanquam admodum debile exploferunt , cum adhuc in incer»

htreg br:

to fit, quenam Infignia nobiliora, an fimplicia, an compofita , &

Qd 24

illa infuper pictoriis & tedtoriis i&

"

ionibus ünt obnoxia. vid. 5pe-

| L E(fg..

ger in Opere (un Heraldico.

-

:

:

4

?. Eodem lub

r1ico

fundamcnto nititur pluralitas tit.u!örum ;

tieni

àt

quam nonnulli ram acriter urgere folent,

Multienim ex Princi.

. line

pibus felices fe pradicant, fi multis titulis, multisque regionum

Wotioe

-nom't-ni-bus gloriari poflunt, quas vel nunquam pofífederunt, vel

Cïen'du

| aliis

-

g

[4

pra Nobilitate dpmediaia:

865

tssl

äliiä ceqd;;rlc ';:oa&i fuerunt. |Laboravit jam hocambitionis morbö"

tis Gemi

& Bu

lufliniagus Ymperator, qui in Proeemio Inffit, nomina populorum

TT

affumfit, quos nunquam devicerat, imo ne bello quidem laccf-

gVverat,

Pertinet hue quoque /ex R/edia , ubi Dominum ruadi

"tnits 1« o

fe appellavit 427omigus Iroperator.

Sed , uti merito alii Principcs,

dorem u |

mo hd

qui terras illas vere poffident, hzc tanauam fomnia rident, fic fa.

cile exinde apparet, quam leve fit, exinde argumentum Przced.

Ti

Rton cont

petere velle,

Nam hodie eo fere deventum eít, ut tituli non rei

vetritate , fed opinione hominum nitantur, cum unicuique liceat

nfrt

fibi fingerc titulos portentofos ; ridiculum certamen ex hoc titu-

y i p

"

lorum concuríu, uti beneannotavit do&iffimus Freipsberins , €exi«

qy p

u

fterec; fi fuperior is effet habendus, qui talibus excogitandis in-

eniofiot eflet aut impudentior.

Hinc Frendfcum 1. Galliz. Re-

g, C

em maültitudinem titulorum Hifpaniz Regum jam olim rififfe,

jj d

legitur, & loco ambitiofz Inícriptionis , qua Care/us F. Imperator

Adrania

utebatur; ptzxcepiffe, ut literis di&o Imperatori praíentandis

etii Duct

præägcrcmr : Francifcus Dei Gratia Rex Franciz & Dominus Go-

opunit

Interim hoc

ncífe , qui. pagus eft minimus fere totius Regni,

joribu

po&:

non eo tendit, ac fi illa Elozia Regum. atque Principum , quibus

W

4f

«qut

vel (an&titas muneris, vel vigor adminiftrationis, vel excellentia

ytnta

j u

virtutis indicatur, parvi facienda effe putem. — Minime Gentium!

fed Dodtitfimi Beecleri b. m. verbis potius ad fenfum meum expli-

& rcgü()f Dl

candum utart :- 72 zítalis , quibus augu[la Regia ac Principalu diguitae

TM

dubitaudum non efl , quin adulatio multa inut-

t maje[las infranitur ,

cndum; qu

nerit , amplificauerit , novaverit ;

fed. fFatim detrecdare ifía. aut abas

MJV-?" E

femel exemplo inter

lere ne prudentes quidem potuerunt : & admiffo

injuria efl , imparibus titulis ornari.

Qua fatíum efl , ut ,

pares pr?

ii d

uod adulatio à

principi fuerats paulatim vatio feret,. vid. Ej, Differt,

de Elee. 7Mor., Civ.

Aul. p. soe.. conf, £j. Diff. de Aufpicio Regio.

M

u

- 4. Accedo jam adaliud

argumentum , ad pluralitatem fcil,

dienitatum , cui multi quoque precedentiam adfignare volunr.

yortP

Et fane multiplicatio dignitatum przcipue inter. privatos przemi.

1 P[md'

nentiam honoris ttibuit , illeque, qui plures dignitates habet,prz-

auciores.

1mo hzc quoque ratio fuit

rgülï()üum

ts W

fþrcn-dus vulgo eft habenti p

Trttit2a

dcci-

ji

p

(

864

. WINCKLER 4 pracedentia Choitatum Imp. —

decifionis Concilii Bafileenfis, cur illud in Controverüia de 'S&Hi'oniä

j

Tetits

ordine intex Ducez Burgundie & Elecfores $. R. Imperii orta, Legati

Ducis Philippi przlationem adjüdicaverit, quod Burgundus majo-

la , it

rum quinque Ducatuum & quindecim Comitatuum , aliorumque

atqucR

przterea plürium eximiz ubertatis Dominiorum pofleffor & Do«

m ipfa

minus cffet, quz Sapmartbagorum fratrum Regis Frapcia Hifloriagra-

nj p

dit Clr

phoram veiba. fant ap. clyzflet. Vind. Hitfpan. p. 125.

Sed, cum in

honorum ordine collocando non tam períonz atque familiz ipfi-

fie pecc

E

us , quam officii, dignitatis, five adminiftrationis, quam quisque

Qiooit

gerit, ratio fit habenda, uti bene docet Arwmaus ad A. D. p. 192»

afl"urgam

quzritur , an Patres Synodi Bafileenfis jure illud fecerint? Lt eó

t E

melius mentem meam explicem , videndum eft, an multiplex illa

Hifpam

dignitas fir majot una fola, an zqualis, an minor? In prioricafu

lii ar

non ob concurfum dignitatum , fed potius ob excellentiam. majo-

tulate

tio intei

ris gradus przcedencia tribuenda eft,

In altero przrogativa tem-

poris erir attendenda, in tertio vero omnino Pracedentiam cum

Pnghe

jam fzpius allegato GozZefredo denego.

Nam is, qui duplici di-

BO em

gnitate five ejusdem five diverfi gradus gaudet , exinde fupra eum;

bulofa(

qui unicam tantum di

o

gnitatem fuperiorem ex illis habet, non tie

Populor

tulum ad precedentiam fufficientem obtinet, adeo, ut ille, Qui

Diétdaei

plures Comitatus exiguos, e. gr. poffider, exinde non poffit prz

Rnda,

ferri habenti magnum Comitatum quendam antíquierem, Ergo

C

pluralitas non efficit aliquem digniorem, quando fingula non

buhfs,. [

fufficiunt ad excludendum eum , qui alioquin magnam unam ob-

ttare

tineret dignitatem.

Objiciuntur quidem leges monnullz, quas

dlis (in

citat do&tiffimus Gerbefredus P. 1. tap. 3. 1b. 27. fed , eas ad hodier

*; pute.

nos dignitatum gradus non trahendas effe , oftendit eoZ. /;sco ,. uti

Witate ,

non magis regulam illam: Duo vincula uno fortiora cffe.

Di.

tdentia

!

&um enim illud obtinet in vinculis, quaz aut ànatura, aut àcone

fincipal

filio, non, quz à fottunz beneficio promanant. Praxis quoque

um [

oinner ejusmodi ratiocinationibus efficaciam praclufiffe videcur,

OW d

nec in Comitiis Comitem & Baronem fimul ob duplicem illam di-

gnitatem fimplici Comiti praferri un

tempore prior £t.

quam , con&a;, &-ïlodo. hic

LT

g. Anti«

1

Em

p

pra Nobilitate immediata,

865

mll

Scffioms

£. Antiquitas Regni atque familiz quoque in hunc Cenfam

t L

venit.

Hoc argumentum non in totum rejicie, fed in eotantum

um

ca(ü, in quantum à multis fcriptoribus ad Przcedentiam Regum

jorumqt

atque Principum modernorum ftabiliendam ridiculo modo genti-

o UR

um ipfarum origines ab v4dami vel Noacbi temporibus P/éudo Be-

rofi Cepe ab Aunio Virerbien[i confi&ti autoritate arceffuntur. Often-

2 EH

| m i

dit Clariffimus Gozbofredus Cap. 2, th. . & Cap. U. 1. 16, quam va-

rie peccetur, fi de vetuftiori familia vel domus Principalis ortu

nile il

n quiqu '

difquifitio inftituatur , & ; quam abíurde ad vetuftiorem formam

Extant plurima hac

I,BI Pv 1920

affurgatur, ut inde titulos petere velimus,

mtï, U d

de re Exempla Seriptorum Hifpanorum, qui res geftas veterum

uptedà

Hifpanorum jam inde a Zuba/zaizs ad Regum fuorum Przceden-

tiam arceíTunt.

Nota quoque eft Ezyptzorum & Scytbarum de ve-

nprioricau

x D 7

tuftate concertatio, quam refert 77//;z, L. 2. C, r. Similis conten-

tio inter Athenienfes & Argivos olim fuit memorante Z/crare in

at

Panathenaie. . Refert quoque Cruffus L.1. C. é, multa abíurda de

nram an

Bohemorum , Danorum atque Saxonum aliarumque gentium fa-

dl* .

bulofa Origine,

Sed hzc omnia, quz de primordiis atque ortu

(upra &Uf

g, n

populorum vulgo adferuntur puerilibus fabularum nugamentis ,

)

"TM

mendaciisque funt( referta, ut illis igitur fides merito. fit dcqe.

OIHI pIZ' ;

ganda.

.

?

Ceterum, quamquam 1

n dedu&tione antiquitatis multum fa-

t,

h

bulis, utí ha&enus eft oftenfum , tribuatur, tamen a rne illud img

at

petrare nen potui, ut cum lluftriffimo P»ffendorfo, cujus manes

J

alias ífüumme veneror, durationem temporis plane rejiciendam ef-

lqu qü

od

fe; putem;

credo potius, quod fi conftet de certa originis anti.

;d yxi

quitate, eam quam plurimum a

d dijudicandam inter pares pra-

|

T j

Dicit Illuftriffimus Peffendorffus ,

cedentiz quzftionem facere,

h

"]

d

Principatus aut regna modo fintlibera, nec ab alio dcp*endeanp;

parum fane interefle ,

quamdiu hoc jure fint gavifa. ' Sed, quam-

; (

quc

ultum fati benignitati & bonz adminiftra-

f

d

quam non negem, m

tiopi regentium adícribendum effe,

quod hoc vel illud regnum

j j

diutius floruerit, interim tamen jus5 prazcedendi tali regno difpus

j li

tari non poterit,

Dixi

TIbfÍLbj

Ü

n

4

$66

WINCER de pracedentia Cz'i-z'tgt:tm Imp.

-Dixi jam antea, hanc Precedentiz Controverfiam ex mori-

"

bus & con(uecudinibus gentium-maxime cífe dijudicandam; ex-

pttac

empla vero, quo meliorum funt temporum ac populorum, eo

quri

plus habere debent autoritatis: Jam vero à moratioribus gentibus

ttde |

femper locus honoratior antiquitati cft datus.

Plinius: Íctibite

pnitat

Senectutem in uibibus facram effe ep. $. L. P2/1. ad Maximum er Ba-

tiíam (

dinus. memotat L, i« de Republ, c.8. 2,:149. Augüftum , prout qua-

li ra1

que Kespubl, antiquitate fuperior exifteret , ita dignitate priorem

Joman

eíIe, voluiffe,'' Apud Remaros quanti femper fuerit zítimata an-

Catiffn

tiquitas Originis & familiz , ex appellatione Noverum bominum di-

lion

lucide apparet; dum plebejos, qui claros majores nullos habue-

(hceffe

rant, quique ipfi primi lucem generi fao attulerant, ita appellare

flàneai

confueverunt.

Hinc ex hac antiquitatis & dignitatis perennantis

; tbula

ratione Rex Frazcie polt-Imperatorem primum inter Regem Hiffae

9 d fet

zis aliosque Principes obtinet locum , quia mox poftannum 40o.

jacta funt fundamenta Regni Franco- Gallici, cum alia regna in

* thlräüfrg

m &

obícuritate adhuc laterent ; aut vilis pars (ervientium effent, — Ne-

(f pto

que etíam .Ciffetius acerrimus. Hifpanica: Prxrogativa defen(or

Dlein

rejicit hoc przcedentie fundamentum, aut antiquitatem hanc

:

^

Francici Regni negat , fed ex his omnibus potius concetlis, quam-

QU ar

vis infeliciter probare voluit Hifpaniz Regis 7ecs3e/», quem vetue

fliore gradu ex eMerovizgica & Carelingita ftirpe prognatum Cape-

quamqu

Criptior

Y

tingicos Reges antevertere, demonftrare voluit / pd. Hiffan. pag.

93-

C!P

d q

EtPapa iPius IF. cum Legatus Hifpanusà fententia Senatorum

dmribu:

Venetorura ad Curiam Romanam appellaret, precipue hac ratio

tendt

ne motus declaravit , debere przcedere Legatum Regis Gallia fuüb

accip;cn,

fundamento, quod Gallix Regnum fit antiquius Hifpaniz.

6. Urgent porro Regulam illam : Ex fa&to fumitur Jus, ergo

,

fa&o

V ntor

mutato jiu5 quoque mutari debet, quodque non prateriti ,

; Chin

fed przfentis temporis in quz(tione de Przccedentia fit habenda ra-

tio. Urget hoc quoque lllu&risPufmdarfus $.17. lo dicens: ex

DETM

prafentibus quemlibet effé affimandum , praterita non amplits » futura

nondum ad nos pertinere , & Befoldus. in Differt. de Praced. p. 133*

Rüter i

jarum

]

hoc quoque argumentum propugnat, & ad Regem Hifpan

r

appli-

d ;

"ts

j

E

i

857

:

pra Nobilitate immediata.

£X foti

applicat, quod (c. cum factum & circum&antiæ*ra«cïo/nc Hifpani

dam; t

per acceffionem multarum ditionum fint mutatz, meritoTus anti.

Kirm,

uumi Regi Galliarum nihil prodeffe debeat.

Sed hzc quidem

k gemibus

reéte procedunt, fi talis contigerit mütatio, quz fubftantiam di-

»

iu kl

eflionis & fadtum & praeceden-

gnitatis afficitj cum enim jus pofl

m C É

tiam quoque mutari ac innovari fatendum c(t; aft, fi accidenta-

immutabilis

prout g

lia rantum mutantur, & fubítantia prior diguitatis

tt primem

Probat hoc

ermanet, Jus antiquum minime immutati deber,

(imata d

clatiffime ex 76. ff- deludiziis , ubi JCtus Alfenus illud exemplo a

Vi d

Leeione defumto illuftrat, quod fcilicet illa Legio, ex qua multi

vlls hobüt

decefferunt , & in quorum locum alii fubje&ti funt, femper eadem:

i aweüm

maneat; quodque navis, fi etiam adeo fzpe refe&aeffec , uc nulla

; perennantis

tabula eadem permaneret , qux non nova fuiflet, nihilominusea-

dem femper navis exiftimetur,

Gonfer ea, quz Celeberrimus

u Hfffæ |

apnum d "

Gotbofredus de ControverGa Pracedentiz inter Ducem Florenti-

num & Ferrarienfem exorta , & a Caro/o F. in favorem prioris de-

ia gl

ye

cifa ptofert Cap. Z. tb. .. & Cap. IDJ, tb. 16. ubi tamen quacdam non

j ii

male in dubium vocari videntur.

d ordinem fcriptute , quem multi tanz

uitaen i

s. Converto me jama

üm omni exceptione majus allegare folent. Ego,

y us u :

quam argumanc

, QUi [

quamquam publ

icis monumenris , Refcriptis Principum atque fub-

on parvam autoritatem tribuam, prz-

gnam Uf

fcriptionibus Receffuum n

cipue quando Lege,

Albo, aut ali

*

à matricula certa dignitatum

iBf

j n

diftributio fic, & illa nomi

natio cxpreffe fa&a eft ad ordinem in«

dacendum; tamen uti hec omnia

- (ub limitatione quadam funt

i

« Iä[iO' ;

accipienda, ccu inff

3 oftendam, fic

, fi in genere dicendum quod

s Gul

& enunciativa demonftratione perfonarum

ii

res eft , ex fimplici

vel locorum non tutum Precedentiz argumentu

m defumi poteft.

j 9

À

Precedentia , ordoScri-

Ubi enim conftat demajori dignitate vel

at

lam conciliat illationem , nec ord

o fcripturz fpedtatur,

at

prurz nal

fólut, habemus , fed potius ex jure

u

uti expreffum cextum ff /. 6. de

r :

fumitur id , quod agi videtur,

'rzter alios Scriptores, qui infi.

hh Mf

us argumenti prob

arunt , viderihac

,

ï

nitis exemplis fra

gilicatem huj

£t jam fepe allégatus Gerbefredn

TM

de re quoque pote

u

CA

868

SYINCKLER ze jracedentia Cloitatim ,,f,,;; |

p

in notisetiam triplices hujus rei adduntur rationes. Prima, quod

lona.

LotfT

Ícriptotes, dum fimpliciter enunciare & demonftrare perfonas at-

que locos volunt, de ordine;minus fint folliciti. Secunda, quod

Ecclel

non omnes in materia l'rxcedentiz verfíaci fint,

Tertia, quod

prem

(inis

nonnulli retrogrado & inverío fepe more a minoribus ad majores

affurgere cadem oratione interdum foleant.

Multi quidem ob-

Dem (

fertut

flare videntur textus tum J«rís Cazos. turn. luris Civ. ex quibus

evinci poffet , illum, qui pofteriori loco fcriptus eft, minoris di-

il fu

gnitatis effe illo, qui priori loco fcriptus reperitur, fed illos com-

ettint

fa h

mode ex addu&a limitatione conciliari pofle credo.

Quod ad

argumentum ex $Sub(criptionibus Receffaum , ut fpeciatim jam de

ht eof

Germania agam , peutum attinet; illud à multis urgeri folet, &

uft,

videmus paflim , fi in Comitiis de Scffione inter Principes & Sta-

I]Uitarl

tus Imperii lis oriacur, Legatos ad Subícriptionem Receffuum in*

lc fi

prímis recurrere folere; Ego ; quamquam illud non prorfus reji-

4 habem

ciendum effe putem, precipue, abi cum aliis ad Przcedentiam

^ um,

ftabiliendam infervientibus argumentis concurrit, tamen, fi nul-

hr ,

lum aliud quam à fola Subícriptione Receffuum extaret argumen-

MCqu

tum, illi tuto inhzrerenollem. — Conftat enim ex ipfis Receffi-

fiperi

bus, Status Imperii promifeua fede interdum ufos effe, praterea-

Opiam

que frequenter per interpofitas proteftationes jura fua confervare

tribuC[

0 o

folent, ut adeo ejusmodi fubícriptiones nulli ftatuum przjudici-

um afferre poffint, — Vid. inpr. Rec, Imp. au 9(ugfptirg de aume

me fi

15$5. $. 142. Gé foll auc) bíe Seffion &c,

Iu

, Sunt alii, qui eum digniorem effe ftatuunt, qui vel ma-

fütl bra

jorem habet diftridtum, vel in nobiliores dominatum exetcct»

lc&

.quod argumentum connexionem quandam habet cum primo à

Witer.

Potentia defumto: Sed nec huic opinioni ad hzrendum effe,

t i

allegati fcriptores fatis (üperque oftenderunt,

H enim qualita-

ücj& 1

tes non funt a legibus animadvertíx , ut propterea quis alteri fit

Qnanc

rxferendus , & , uti jam fupra audivimus,

quod non ex fpatiis

ctsa GC

externz magnitudinis at

que potentiz regnum aliquod fit metien-

At ;

dum, ita nec à confi

deratione fubditorum prarogativa dignitatis

|

dependere potcft,

|

Nam, fi potentia, divitiz aliaque externa

..f

hr

ona

A

pra Nal»ilz'tate immediata,

$6s

d

Zuds

R

idin

ETA

u

l;bnä .ini,p(ïs Prlincipibus non debentattendi, mulfo minus in fubdi-

[ohipat

torum perfonis funt attendenda.

Videmus, idem evenire apud

h al

Ecclefiafticos ; Epifcopus n. ideo non eft altero dignior, quod ma-

"m

jorem habeat dicecefin , fed ejus dignitas maxime à praftantia ot-

| mopis

dinis aut przrogativa temporis dependet, nam, qui príus in ordi-

idem d- 1

nem eít receptus, & fiminorem habeat jurisdi&ionem, alteri pra-

? quibus

ertur: & fic quoque apud feculares inprimis inter pares amplior

inoris d .

ifta Jus dicendi Poreftas non confideratur fed antiduitas dignitatis,

llos coth -

Pertinet huc A. B, textus circa przcedentiam Electorum c. 22. ubi

$. 2. hzc verba leguntur : Prigum autem vel fécundum five tertium

Qiod i

ngnd

hoc cafn , fecundum quod prius. "wuel pofferius quilibet eorum. con[eeratus

l [Ukta&

exiflit, — Limitationem tamen hujus Regule de promotionis anti-

quitate obfervare eft in CoZice Theodofíano Lib. VIl. Tit, 3. L. 1. cujus

s u

um it

hzc funt verba: in omnibus qui militiz nomen dederunt ratio eft

habenda meritorum , ut is potiffimum potiorem adipifcatur gra-

rrüs t

dum , qui^ meruerit de labore fu

ffragium, zec quaratur , quis mili-

cedent

EH;/MU[' |

garit prius , fed quis manferit in fIndio apparationts adfiduus. Verum

ille quidem textus fpeciatim agit de promotione in vacantem &

at

L

füperiorem militiz gradum ;

poteft tamen huc ita traduci, perana-

(s At

tionis antiquitatem przcedenciam

| n

logiam juris, ut dicatur promo

tribuere tantum ceteris paribus,

Sed & in ipfa promotione aliquan-

cf)nfffï'äf;c

do occurrit differentia; ita in C. 27e74. d, tit. £. z.

difponitur, or-

g

dine promotum five eum , qui

per continuatum ordinem laborum

ad altiorem militiz gradum adícen-

j j m

gradatim

» uti vulgo loquimur,

ei, qui per celeffe oraculum, uti verb

a habent,

dit, przferendum effe

ii um

id eft per Codicillos

Principis fuit eó promotus, EHzc tantum

gl

di&ione ( per quam hic diftri-

obiter, Non igitur ex majoti juris

biliores fubditos defümen-

| !'imoa .

&um intelligo) neque ex dominatuin no

T 100

Imperarorem

da eft aliqua przrogativa: cum exinde fequeretur ,

ul

die nobiliorem eífe, quam olim,

cum Du«

d

Romano Germanicum ho

ces, Gomites mera cáicu

m effent Magiftratuum nomina, quod

L,

[Paü'ïs

n Prxcedentiz juri-

tàmen nemo dixerit, Refpicienda eít potius i

mc[ifflï'

bus propria Principum dignitas,

five chara&er,

juxta quem velfunt

"]

vel Comites 2

cui , fi illz emporis aliz-

j

jlmpcr,atorcs, Reges ; Duces

; Uuuuu

que

n

E

:f

$70

W?NCK LR de Precedentia. Civitatum. Imp,

——

p

quc circumüamiæ fuperaccedant, ex u(u inter gentes re&:cpto,'-ad

tem h

Ti

düci

quem fzpius provocare folent,aliquid ad Przrogativam contribuunt,

9, lllud queque axioma, quodis fit przferendus, quià majore

& ha

dignitatem accepit, cum grano falis eft accipiendum.

Quam-

& pra

uam enim à majore ordinatus vel dignitate auctus præcedere de-

-

—

dignit:

beart à minore ordinatum , & nobiiis ab lmperatere creatus

Civita

tzferatur à Duce creato; tamen primo temporis aut aliarum qua-

hetetu

litatum paritas hic venit attendenda,- . Deinde nobilis unius regni

i

non femper cedere debet nobili Germaniz; nam , ut maxime lm«

H

perator ceteris Regibus praferatur , attamen fubftantia dignitatis

Qu qu

Imperaratoriz cum Regia eadem eft, — Ita quoque videmus Angliz

Men

aut Hifpanie Reges id jus 4 Carfare 1. à Pontifice non habere, fed

metiei

populi eos Reges fibi conftituerunt; ! Cedentne ergo iis Regibus,

tione,

qui vel à Czare vel à Pontifice hanc dignitatem accepcrum:? mi-

tüm t

nime Gentíum. . Comprobari hzc poffunt , uti CMenechius often-

&

dit, veteri exemplo : Cum enim olim Auguftus Czfíar Provincias

Veto 1

cum fenatu divififfet, in fuas quos mittebat , Przfides nominaban:

|

tur, quos vero fenarus in fuas mittebat, Pro- Confules appellaban-

vel jur

tur. Horum vero dignitas major erat, etfi non à Gzíare, fed à

qum

fenatu mitterentur, Przxfides enim fafces non habebant, Pro-Con-

ateri

fules vero fex fafcibus & magiftratus Infigniis utebantur, atque

ubi d

fimul ac urbe exiiffent, fumebaat jurisdictionem Voluntariam ete

Beatc

iam extra Provinciam , quam Prafides non exercebant,

ro. Quidam etiam JErati przrogativam adícripferunt , id

quod lubenter cum Domino Gorbofredo concedo, fi paritas digni.

IN

tatis ac temporis adfir; nam, ubi omnimoda zqualitas , ibi natue

QU

rales & genuini honoresrutfusexorinntur, Caterum atatis & fes

nc&ntis ratio in publicis przcedentiarum controverfiis non debet

attendi, & Crufius , qui hoc argámentum canquam pracipue ad Jus

0ff

Pracedentiz pertinens urget , operam hac in re lufifle videtur ,

cum allegata exempla vel ex pa&to (int olita, vel ad. Curialia &

Yi

urbanitatem fint referenda ; Exempla autem a Gol/deffo in opere

flmulqu

0ff€ffo

fuo de Majorit. allata pa£tum aliquod atque Confuemdinem parti-

1

culatrem , non generalem, inducunt.

, "o il

; ratio-

j!

g

11, Alii, etiam loci atque rcgionis, cui quís- praeft

nem

7 "-

—

—l

N

pro Nobntata immediata.

m

p d

nem häEcdääm —cffc , contendunt, variaque deloco—rü-mwþkfæ(fantia

Ynttibnun,

adducunt elogia ; fed, quam fragile hoc fit argumepntum , omnes

pidmpt

de hac materia fcribentes agnoverunt,

Ec, quanquam dignitas

Qu

& pracedentia Primatuum Eccle

fiafticorum olim ex Provinciarum

cedts d

pii quafi loco habitum, ut, prout

dignitate pependerit, idque princi

t&. Cs

Civitatis dignitas à Principe efferretur, ira

& Epifcopi fimul eve«

effio.

jortm qu

heretur; lta enim ex vetuftatis relatione conftat ; ordinem $

inios i

nis & fubícriptionis. Epifcopor

um obfervatum fuiffe in Concilio Ni*

fed ex Urbis & Provinciz dignitate,

wxime lt

c470 non ex cujusque merito,

debar: Attamen hzc ad Principum atque exterorum

a n

cui quis præü

us AnQ

precedentiam nihil faciunt ,

cum uniuscujusque przcedentia fit

non extra, a

c multo minus exloci ra»

hbett d

metienda ex fua dignitate ,

i

tione. Ridiculum igicur eft argamentum, quod Va/defrus non pa«-

incipium & caput Europz,

, enitt t

rum urget , quod fcilicec Hifpania fit pr

adiu d

& ,& DEO placet, Virginis, ut Geographi defcribunt ; (Lxæ omnia

emur,

, Proridd

vero non digna funt , ut illisimmot

12. Citant quoque huc nonnulli Curial

ia, eaque omnia, qua

o

vel jure hofpitii, vel ur

banitate, vel patientia familíari nonnun-

5 appclla

bzn:

j

rantur: Ea vero uti nullum jus vetu

m tribuunt, itanec

æ[ i(T :

quam defe

alteri prajudicare debent , argsm.

L, 51. ff. de operis libert : adeoque,

Md

Qf a[qUB

ubi de a&tibus poffefforiis agitur ,

à publico pracedentiz jure dili-

genter feperanda funt.

un;aliamCI'

SECTIO Ilf,

femt , i

(l

IN QUA À

RGUMENTA PRZECIPUA AFFERUNTUR, EX

yiud

ECUNDUM ICTORUM COMMUNEM SENTEN-

j ]b[ i

QUIBUS S

SW

TIAM

CONTROVERSIA. SESSIONUM DECIDEN-

t

DA MANET,

atiaque argumenta Clariffimorum

ipuf

i

Oftquam varias Opiniones v

i WMD "

p

Virorum de finiendis hifce

Precedentie Controverfiis allgavi,

has fententias ita effs compatatas, ut neque in

j

fimulque oftendi,

Poffefforio neque in Petitori

o in dijudicanda hacce gravifümalicc

Nihil aliud fupereft, quam; ut eaat.

) ?am'

tuto illis inhzrere poffimus;

aminem, quz veriflime ftringunt ,

gumcnt; adducam, atque. ex

quaque

b r

Uuu up,z

; j

j

OE

:

"

WINCKLER deï Pv acedeutia , Civitatum Inp.

p st

qurque vim atque autoritatem fibi conciliant, ut quis nitens il,

^

mulit

lis fundatam intentionem habere dicatur,

Inperi

(iverfi

In ttanfitu liceat paucis quzftionem attingere, qualia fc. deci-

dendi fundamenta adhiberi debeane, & unde illa finc defumenda.

—— —

Qlím,

Fatendum hic eft cum Celeberrimo 7, H. Becklero. b. s. in Diff.

fationi

» de Congref, Princip. tb.34, », Omnino difficile effe, de Preceden-

etiam.

-

,, tía Principum regulas tradere; cüm in eo liceat forte cras crede-

Numn,

ve , bedie uibil. Sunt nonnulli, qui omnia ex Jure Civili atque

tii (üo

Canonico defumi potfe credunt, fed illa Jura nobis certas atque

Hec o

fafficientes regulas tradere non poffe , unicuique liquet, cum

——

ht haj

Qu Civile Juflinianaum multos Magiftratus , ftatuumque ordines

ts fa«

ignoret , & , immutatis cum Imperii forma dignitatibus, multa

jto qi

uoque Juris axiomata fimul fublata fint. Interim tamen JusCi-

COfatU

vile in his Gontroverfiis non parvum habet vigorem, & Gorbofree

fcquit

du , (quem ducem in plerisque fecutus füm ) in Protbeoria p. 14.

(

dicit : neque plura neque certiora hanc ad rem principia aliundo,

Püitat

quam ex Jure Civili peti poffe, Jurisque Confulti ideo proprium

joritar

munus effe, de Precedentia refpondere. — llli igitur mea fententia

prima

rec&te incedere videntur, qui in hujus Controverfiz decifione Jure

poris (

Civili, in quantum ad przíentem ftatum noftrum allegabile eft ;

ltem .

utuntur , potiffimum vero ejusmodi argumenta urgent, quz fine

quod:

controverfia atque contradictione in Conciliis & Conventibus pu«

eumqi

blicis recepta, & in. veteri obfervantia atque moribus füundata re-

initiuq

periuntur,

Nam obfíervantiz &^ confuetudinis cum in. omnibus

Io

fere rebus tanta vis fit, quanta ipfius legis 4 32 ff dé LL. tutu in

ïgnitai

hac Diatriba maximum fibi vindicat locum; quare & allegatus cla-

ipud o

riffimus Gorofredus totum : hoc negotium Prudentiz Politicz potif-

Tnia ;

fimum adícribit, quod magis in moribus , quam in jure confifte.

re videatur,

Licet jam id mihi non fummam , ut in tam difficili

!inci;u

atque ardua materia me recte procedere confidam ,. tamen lubet

pifc()p

DT

aliquid experiri , argumentaque talia producere , quz ad hujuslitis

m

decifionem maximeapta communiter áIGtis & Politicis creduntur,.

OSCiUg

. Uti autem fzpe accidit, ut quis diverfo tefpe&tu digniffimus,

mï[ietuï

xxiodo mi'nor & rminus dignus fi alte;o ;ita fecundum diverfitatema

läwnis,

qualitatum;,

!

*

*

pre Nobilitate immediata

denn

873

—

füteii

N

chaliïafum, quibus gaudet, diver(o quoque jure utitur. Multain

Imperio noftro Germanico exempla habemus obvia , in quibus hzc

if

Sic Rex Suecix ratione Dücatus Bremenfis

diverfitas apparet,

kl

urend

olim, & Pomerani

z hodiz, tanquam Status Imperii confideratur,

j iLj

ratione vero Regni Suecici neminem Superiorem agnofcit, & hinc

Droted

etiam ob duplicem hunc diverfum refpe&tum diverfa occupatloca.

qurit

Nam , utitanquam Rex in regno füo primas tenet, ita in Comi.

il at

tiis fuo ordine juxta receptam antiquitus pofleffionem federe debet,

ts at

Hzc omnia bene funt obfervanda atque feparanda, ne indecifio«

Luet, NU

ne hujus graviffime litis fallamur. Non femper enim major digni«

tas facit aliquem przcedere ; nift illa fir ordinata ad a&um illum ;

T ordins

bus, nl

pro quo tractatur de Precedentia, & fic pluribus dignitatibus de-

yh ]u

coratus modo unius refpe&tu , modo alterius ; aut pracedit , al!F'

E

t Gu

fequitur,

Caterum 1

irit j

in jure Przczdentix duplex potiffimum ordo di4

ja dl

gnitatum notandus venit, nempe Temporis & Qualitatis five Ma-

) ['Opfillm

joritatis: Hinc duplices quoque inde clicimus regulas, quarum

afenr

prima eft, quod inter zqualem dignitatem poffidentes ordo tem-

fion ]u

poris fit obfervandus

» isque alteri fit praferendus, qui prius digni-

tatem eft confecutus, quam jam fupra attigi-

Altera hzc erit,

; abikc )

H

uod major dignitate minorem , licet fictempore prior » przcedat;

-qui fnt

;m'bus p

cumque Or

do. majotitatis ordine temporis pravaleat, ab hac regula

initium faciam.

d *

omnibllf

]. Eft axioma illud , quod' majores

dignitate aliis in minore

fint przferendi, non folum notiffimum , fed

. um d

dignitate conftitutis

apud omnes gentes m

oratiores quoque approbatum ; inde in Ger-

u

odo: inter Ecclefiafticos fed & feculares

jj

mania alibique illud nom m

Principes obtinere v

idemus,

Ita Pontifices Cardinalibus, Archi-

jl

TOR

jfíci

Epifcopi Epifcopis, Pr

esbyteri Diaconis in Seffionibus przferuntur,

m

Eodem modo Reges Principibus ,

Jibet

juxta C. pracipimus ult. diff. 93

jf Hfif

Atchi-Duces. Ducibus ,. Duces

Comitibus , Comites Baronibus ,

anteponi, quotidie confpicimus , & ex actis Coz

unwro

hosquc Nobilibus

mitiorum patet.

Infinitz: opera effec hiftoriceque potius colle-

[(][mls,

gere, fedmetito hiíce fuperfedeo, cum.

j

äionis: hoc argumentum ur

Uuuuu 3

majoE -

j

J

u

874.

WINCKLER de Precedentia Civitatum Imp.

(tm d

major dignitas apertus fit. precedentiz titulus, qui fcil. ex mani-

fefto publiceque conftituto five recepto dignitatum ordine nafci-

ii pti

j

"

[

iE

tur.

Hinc etiam fequitur,nullum in hac majoritate obfervandum

! fattoT

elle temporis ordinem, fed illum ftatim potiorem prioremquecfle,

ï

qui majorem obtinet autoritatem , quia Prarogativa dignitatis &

| Í

M (

qualitacis altera fcmpcr pravalet.

uilil o

* üpnita

- M. Converto me jam ad alteram illam regulam ; quz ex ot-

dine temporis vim fuam trahit, quzque efficic, ut in uno eodem-

tica;ub

. fitio;n

que genere dignitatis is fic prferendus , qui prius dignitatem eft

Qtendu

confecutus, eamque actualiter exercuit.

Hxzoprioritas temporis,

uti jam dixi, folum inter habentes zqualem dignitatem attenditur,

i am

. benly

nam 1nter impares aut inzquales dignitate prima regula locum fi-

bi vindicat,

Vincat

Conveniens hoc eft Juri Romano; proinde graviter

Theodofius & Valentinianus in Con/fitutione de ordine inter. Con[ules

phitatc

fervando in L. 1. C de Cou[ulib.

,Quis enimi u uno eodemque . genere

phitate

fut pa

dignitatis , inquiünt , przor effé debuerat , uifi , qui prior meruit digni-

zaten , Conf. l. 1. de albo feribendo d tt. C. Theod. quis in gradu pra-

« Rüortis

C

Inunus

feratur , ubi aliquot hujus Re

o

»ulz exceptiones habentur, multzque

tre fili

aliz leges, quas citat Gorbofredusp, $o in notis. Probant hoc quo-

que

LCxtus

utis Canonici

6'4/9. [

de Majoritat. . d. Obed.

| Auad

$4 CQ

£4p. . Epifcop. 72. difl. &t Grotius

hoc argumento

ad ordi-

àn (üb

nem inter pares flabiliendum L. H. c. s. $. 21. de j. B. &

P. quoque utitur. Hinc videmus , eum, qui títulum Ducalem

Ao lff

prius nadtus eft, pofterioribus illam adeptis praferri folere, ld-

&terui

circo Collegia Politica ac Sacra prius publice probata, priusque

a-

Sacris ufa aliis przferuntur.

Sia etiam refcripfit Gregorius

tüm, qt

t

at

gnus A. 7. Receff. ep. ir2, Epifcoposfecundum ordinationis fuz tem-

, [

pus five ad confidendum in Concilio, five ad fubferibendum , vel

Mmto P

in qualibet alia re, (ua attendere loca decernimus , & fuorum fibi

lil

Przrogativam ordinum vindicare.

Hinc etiam conftat in Conci«

Vner

liis Epifcopos in Seffionibus & fubícriptionibus illum locum ac ot*

Wt

i

dinem tenere , quem habent a tempore ordinationis, nec dignitas

il

Ecclefrarum atcendi folet, Atque hinc rcdte (tatuitur , quod, qui

QUm i

prior fuit tempore, potior etiam fit in hogoribus & privilcgiis ejus«

Carolus

em

d

$75

pra "Nobilitata immediala:

dén

L

at

Y t

dem dignitatis,

Ita inter Romanos Confulares praferebatur is,

Qi tf

qui prior gefferat Confulatum, ctiamfi pofterior bis Conful fuif-

fet. — Cujacius ad l, 2. €, de Conful. l. 12,, Elegantern hujusrei affert

trinit

rationém lmperator Juftinianus , quod répett/i faftes Confulares vir-

nquccE:,

"

qutes equidem [ape meriti con

probeut, fed diguitatem nom augeanty quia

iil

uibil eff altius dignitate.

Ergo alia eft ineritorum & fic repetita

dignitatisratio,quamEthica fequitur ;alía dignitatis ipfius,quamPoli-

1101

TA

tica; ubi vero dePrzcedentia agitur;dignitaris folius inprimis habetur

iuem d

ratio; non perfonz dignitacem gerentis.Dreviter: perfonz merita non

attenduntur in hoc concurfu , fed dignitasipfa ; & circadignitatem

p

Ubi ta«

ipfam

temporis tantum & Prarogativa & prioritas,

i

men hxc mo

nenda funt, quod prior tempore interdum äpciïcriore

, locut ]

vincatur, (i à&u pofteriüs dignitatem adminiftraverit, etfi ea di-

de g

gnitate p

rius altero inve(titus fuerit : ut ecce pacer Confiliarii di-

7

in filium tranftulit vivus fpem dignitatis ( ;/ /a

gnitatem gerens ,

u 1

fait. pourcvoir & furvivance)

idque itaadprobatum à Curia: Patre ad

"TT

mortis usque tempus in o

fficio fuo perftante, alii ad Confiliatii

TL

munus eyecti funt, idque actu adminiftrarunt : Mox mortuo Pa«

mlf

tre filius, quem dixi, per mortem patris ad munus Confiliatii jam

ho

a&tu adminiftrandum promocus eft; Quari coepit an filius illos po-

(

i

ll

ftea cooptatos, ícd qui prius adminiftrarunt, przcedere deberet,

y !

an fubfequi ? Et vero Curiz Parifienfis & Tholofanz placíta extant

F,Bl"

À. 1$51. 1$60.

1596. in fpem dignitatis prius acceptum & coopta-

n

&u ptius conftitutis, ecfi pofterioribus,

tum cedere oportere in a

Ceterum pro afferenda przeminentia hoc firmum manet argumen-

UP

rut

tum , quod, qui

prior dignitatem adeptus eft , prior quoque fafces

Qriij

M

fionibus, fententiis dicendis & Subfcriptionibus

fumat, & in Seí

Wfü'

merito pracf.ratur,

W ln

Ilil,, Non minore

m in decidendis feffionum conttoverfiis vim

gm iþ

aliqua Conltitutione loca certa

obtinet, fi Lege, vel Pragmatica

(

Habemus auream Bullam t

anquam ejusmodi le-

fünt adíignata.

j o

gem in Imperi

o noftro Germar

jico, in qua quoad diífidia Seffio-

jr

5

p

denti Ele&oribus certos terminos atque limites

num & Prace

ch) qm

u

cosque pra rcliquis Principibus multis maxi-

Carolus IV, po(uit,

In1$

jj

n

i8 78

xW'Iï*«ï(lwlf(*[.ER de þræcedentia Civitetum Imp.

misque þrærogativis condecoravit, Optandum effet, utin reliquis

ordinibus certa quoque fedendi ratio per leges aliquas adinyeni-

(letic

retur, fed , uti !Aruman ip. Difcé, de Comitiis annotat , fingulis fe-

: [bbat

re Comitiis novarum litium clamoribus atria & fübfcllia perfonant,

Decat

In Jure Romano invenimus ejusmodi Conftitutiones: pertinethuc

t05 ab

z. in Cod. Theodofrano Libr, Ll. feptimus. — .Quis im gradu preferatur

fárion

item z£. Cod. Lib, VI. gtus.

Ut dignitatum ordo feruetur, cui paral-

ts h

lelus eft in CoZ. fuflinianao Lib. XlI, tit. $vus5 Et inter Ecclefiafti-

Wbi at

cos quoad przcedentiam multorum Pontificum bullz quoque ex-

(uires

tant.

Spectat huc z£. X. de 7Majoritate C obedientia Lib. V, tit. 35

([an

4dd. difl, 214 22. C* 23. éan. 6. difl. 24, & y. difl. $. c, fin. diff. 93.

taliter

26.

99. Co 2. 'qo 60 c- 120 & 14'. c- S' 'q. 40 C, 9- q. 3. C- 9. u.fque 4

la ap

ffn. Difl. s. de conféer, €. 24, Extravag, job. XXll. c, Extravag.comm.,

Przfe

T. V. L. r.

Et certe, fi cjusmodi adfant leges , illz omnino

s

fdiali

funt obfervandz quia juftum przcedenriz danttitulum,.

füiffe

IV. Confuetudo , inprimis vero pofleffio vel quafi, irem

lmo n

'a&us poffefforii non minus, quam lex , ut inter Privatos, itainter

deceni

Principes gradu pares juftiffimum quoque funt Przrogativz prz-

bit F

fidium, Jus enim Civile non folum dicit, melius effe poffidere,

Lno 4. (

quam petere, fed & Jus Naturale, uti Grozius L. 11,c. 2. $.11. often-

ia

dit, di&itat, in pari caufa conditionem poffidentis meliorem effe,

fàm !

& confíenfü quoque gentium approbatum eft, magnam femper

It CO

habendam effe rationem pofleffionis, Hinc etiam in materia pre-

B

cedentiz quoadPoffeflorium pro Regula ab omnibus Dribus poni-

Poffef

tür, quod is tuendus fit, cui Seffio, de qua controvertitur, ex ufu

g

1

Ntfeq

competiit, Ex folo enim a&u poffeffionis interdum defumitur de-

.V'

|

Qtdent

cifio, ut teftatur Rsigus, & Riccius notanter afferir, quod is in

l

Przcedentiz Jure fundatam habeat a&ionem, qui in. poffeffione

'il g,

. li pri

tempore motz litis reperitur, Idquejuri noftro maximeecft con.

fentaneum ; nam pro poffeffore in dubio eft refpondendum 1. 9.

: lo

de sdxl 1

S. 4. ff. de Publ. in rem a&f. & is, qui in. poffeffione . eft conftitu-

tus, defenditur Interdi&is retinendx poffeffionis , aliisque Reme.

tim R

diis, quz ex Jure poffeffionis conftitutz defcendunt.

Vid Las-

li,

folet;

LY

serb. Op, Maj. L. XLI. 2, ltain Gallia quoque pronunciari

Vid.

Wtes D

m

4

$--

iE

pra Nolilitateimmzz:

04—?4.

*

-

ey A

u

forenf. ch. 4. ubi reccnfcc',þin conventüu

adityi

vid. Rouillard en (cs Reliefs

rtam fui(fe inter

Clericorum controverfiam circa przcedentiam o

hnguil

Abbates Regulares & Commendatarios abuna, & Archidiaconos,

perfoa,

Decanos , Prepofitos, ali

osque in dignitate ecclefiaftica conftitu-

ertinerny

ro Abbatibus ex

i

tos ab altera parte, additque judicatum fuiffe

z pmf T

ratione: qu'ils avoient deja la pofeffron. . Huc etiam

fpe&at Confli-

fiafticam ;

GU p

1utio Kegia de 4.169

;. concernens jurisdi&tionem eccle

Ecclll

voulons , que lestrchevegues, Eveques & tous

ubi art. 47. habetur:

QUOQUC Ü

autres EccleffaHiques - -

foient smaiutenus daus tous les bouneurs, ranes

blo;

NT

ls ont joui jusqu'a prefents

unde pater, gene-

Q [éance , NB. dont i

/fn M-

|

raliter pro fundamento

przcedentiz in Gallia haberi poffeffionet,

m fundamento pro

TU

laaapud DaFrefne lib,2. c. $. refertur, ex eode

o

Prafedto Regio judicii inferioris, qui fimul erat

Advocatus in Pr4-

il omnin.

f

diali judicio , quod dicimus, in caufa przcedentiz pronuntiatum

l

fui

(ía contra omnes reliquos Advocatos, licet antiquiores.

'ugü, itemf'

Imo nec in l'offeffotio folum , fed & in Petitorio pro eo, qui pet

os, itiIf

decennium jus przcedendi quafi poffedit ; re&e pronunciari, cri.

" pr'

bit Fab. de Anua Conf. 49. ". 8.

Probat qnoque Z4evíus p.3. dec« 46«

gati

(emper przíumtio fit pro Poffeffore,

| poffxdcre,

n. 4' & P. 6s deC. 17;0 qUOd

etiamfi injufte poffideat, cof. /. 2

. ff- ntipoffid. . Ec , licet quis bo-

;

5«"' URCUI

teft tamen manu armatarefiíte-

Jiorem &

nam non habeat poffeffionem , po

re contra lllum , qui eum vultamovere;

uti docet Z4ezoch.. Conf-

m feap

? —

llos effe&us, qui ex

$7. ". 4l

Non mei jam eft inftituti, varios i

u p

& quibus poffeffor defendi poteft, latius

)fjbl]s P()m'

Poffeífione oriuntur,

4ntam monebo;

quod hec Gontroverfia de Pre-

j o

petfequi; hoc t

um

cedentia i

n Stati

bus Imperii pariter ex poffeffione decidi foleat,

Vid. Gdi!o L.

I. obferv, c. 21. & hinc eft, quod Kaichez ait: Germa-

|

ITR

)

fuhont

nix Principes i

n Comitiis fundare fefe concertantes in nuda pof-

felfione Seffurze vel quafi ,

allcgando a&us hinc inde exercitos c 2,

,MW/]'

)/h

de Sax. non pr

0. Jur.

N

ec defunt hac de re Exempla; Videmus

dirimenda lite Ducis F/orenti»s

af

enim Ferdizan

dum lmperatorem in

n

& Ferrarienfis hac poti

ffimum decide

ndi ratione ufüm effe, nimi-

:

bfervatum in aula Caroli F. ut Floreptini ora-

U

rum , quod ita fuerit o

de Florentinus in quafi po

(feffione con-

l [Om'

tores praceflerint , & proin

Xxx xX

ftitucus

t

N

:

:

ass

$78

W'INCKL

;E*R dt bractdentia Civitatum Mmp.. —

ii

ftirutus obtinuit egregie, 44odeff. Piff. Volum. 1. Conf. yr, E ex-

fi

"

preífe infuper declaratur in Receffe imperiü Spirenfi de anno 3570.

] titado |

$.164. quod quilibet merito in poffeflione Seffionis vel quafi fit

sppcllal

vuendas, aber inmíttelft folleín jeoer ber feitiet Poffeffion vel

(e ann

quafi, foie Dte bergebracbt/ acfafjer teerben &c. — Unde in Re-

! ingen

Ífcripto Eledorum & Principum ad 1mperatorem füper controver-

UantL

fia Seffionis ínter Duces Megapolitanos, & Duces Pomeranix,

g ]

Juliacenfes , Haffiacos ac Würrenbergenfes Ratisbonz exh;bito d.

! gligem

luetit,

16, Aug. an. 1594. inter alia hxc habentur:

Syubeut gteicrobl

[87777.

eracbtet totrb/ in Grtoeguna ben

et[tcben 9xetcbesODerfanumfuti

!

itnpot

gen befünbener Seffion , ober at

berer G 9xetd) aebaltener Vi&-

| ftnus

tation;

Ieubur

Defiguation & Orbnuugen/ bas Sürftfiche $9aufi Sccfo

ption,

9 in gcbübrenbent Refpet foobl. acbalten oerben £a

| betos

Ex quibus manifefto apparet , actus Poflefforiospotiffimum in con-

longo

fiderationem venire, Hinc & Corneus Vol. 3. Conf. 193. 9. 14, tta-

mis, !

dit, quod a&us poffeffionis vel quafi, quod quis in loco ftetit vel

fibi po

fedit, antevertendo alium, tribuat przrogativam , quodque talis

acquif

in eo manuteneri debeat: ut igitur in lite Przccdentiz his argu-

Jurise

mentis de Confuetudine & Poffeffione defumtis feeundum fanios

Mfn,

rum Politicorum &

JCtorum fententiam ; tanquam pcrcmtpriïs,

f dti

redte uti poffimus.

detat

V. In Przeriptione quoque, ea potiffimum, quz fe fundat

juri f

in immemoriali tempore, tmagnum auxilium eft.

Volunt non«

1^ IQ,

nulli argumentum hocce plane rejicere, exiftimantes , przrcri«

Gludi

puonem folo Jure Civili effe introdu&am , nee alias gentes obli-

a i

etiam

gare, fed, quod illa non folum apud Romanos, fed & quasvis mo-

P'moæ

ratiores gentes recepta fit, oftendit non inyalidis argumentis Coz-

Qnorja

vingius in Tratf. deFin. lmp. Germ, c. 19. & Grotius L. 11, €. 4, . Sic

Mil

quoque exempla hu:us rei in Sacris reperimus literis: Ita 7ephzes

h i,

Regí Ammonitarum fà

bi vindicanti terras inter Arnonem & ]aco-

ilitar

bum &ab Arabum

defertis ad Jordanem (itas, objicit trecenrorum

annorum poffeffionem , & ab eo quarit , curipfe ejusque Majores

Qu

tanto tempore ceffaverint? Et eertevoluit hoc rerüm humanarum

! per

conditio; quandoquidem nulla refpubl. firmo ftaret talo; nifi tale

fuppes

1 ä auod 4

ii

desrsemateth

-

à kþ?ä?ïïoäiiiz'fäiej iptmtdiata,

$s

'f. la

lites abbreviari, &hdohxihiörum Céf»

fuþþct-&rc

tremedium, quo &

t Aj

titudo haberí poffet: unde haud male Ca/fiedorus praícriprionem

d quii

appellat pazrogam: generis bumaui, Ec, quanquam jure Gentium

ffefion v

de annorum nümero nihil certi deterininatum fit, ftatuit tamen

Inde ia

in genere hoc jus, (ufficere tanti temporis filentium in Domino ,

COREEOY

yuantum ad repetendum jus fuum probabiliter fatis fit alii non ne-

oreranit,

gligenti & fufficienter ad repetendum in(íttudto, intra quod fi i.

x

exhbito d

luetit, jus

fuum pro derelidto habuiffe cenfebitur. Veriffime enim

Qul

Grotius dicit: Credibile mop eff, quemquam ejus, quod vult, longo

fM

gempore nullam plane edere [ignifícationem idoneam. — Ut adeo Do&ti p

(itt Vi

fimus Herzius i2 Diff. de modo conflit, Civit, re&e doceat, prafcris

ptionem, cum in ipfa naturali ratione fundata fit, locum inter lt«

ï

Jf

p f

beros quoque populos habere, inprimis ; fi priftinus poffeflor tam

mumincote

longo tempore filuerit, $z acquieverit, intra quod vel juítis ar-

;o 7;' M' W"

mis, vel faltem proteftatione interpofita, frzpe numero confulere

fibi potuiflet.

Jlli igitur, qui hoc modo jusalterius przfcriptione

co fiti

a munitione poffunt effe fecuri.

Hiac

yodgt ts

acquifiverunt , plenif

urisconfulti noftri dicunt, Przícriptionem vim habere privilegii

je hag

dum fatis

Á. ffn. [F. de aqu. quotid. imo vim legis 4 r. $. fu. im fumma in principe

luv.arc, & ipfum titulum effe, nec alium titulum defi-

vreniurit

ff 4eaqu. p

Hinc AMenochius dicit: quod is,

ui femel renunciavic

.derare.

juri füo , non amplius poffit habere regreffum ad illud Czzf. 40r.

7 furit

clut d

s.IO0O, & iterum Cozf.16. ».15. Eftclarijuris, renunciantem ex-

cludi ab omni jure fuo , cenf. /14. $. 9. ff. de Edilitedict. Quate

; Prz(crf'-

etiam Do&iffimus modo allegatus Herzius in Differt. de Super. Terr.,

u d

.22,320. Certum putat, ex legibus Imperii noftri przter imme-

us*

tari; Receff. A4ug. 4,1$48. $. 50.

moriale tempus nihil amplius defide

rP

I6

GBenin aud] $.64. SSo aber/. vid.

Ufhrum. Pac. Ofuabr. art. $, G.

Leopold, art. 3.

Indubitati

4« árt. 9.

6. 2 art. xy. $. 2. item Captr.

/W

igitut viderur ju

ris. effe, quod quis prafcriptione temporis jus

jac ,

& Vorandi & Confenfum prabendi amittere pof.

of

quoqueSeflionis

r Cap, penult. de

Coz[utt, in 6.

*

ïaïofö

xücpc

Re Judicata petitdm :

VI. Venit jam aliud argumentum a

p

mipimum ponderis habet,

Seimus,

jl

Vüijguad in hac materia non

quam

Kxxxx2

;

d

x

"d

s

—

æ'88o

NVINCKLER de procedentia Civitatum Imp.

quam egregios effedtus Exceptio rei judicata in Jure noftro produ-

i

(cponer

cat, quod fcilicet adtorem omnesque ejus intentatas adtiones àTJu-

dicio repellat, quod vim legis obtinere debeat Z, 38. $. 4e . &

hibenti

inferat

cjusmodi effe&us inter Principes liberasque Respl. quoque tuetur,

quando fcilicet Prircipes inter fe conveniunt, & tertii alícujus ar-

licet in

bitrio fe fubmittunt, aut , fi rerum perpetuo ubique fimiliter ju-

jurisdid

dicatarum autoritas adfiftat , i. e. conftanter in eodem controver-

ils dele

fiz genere, contradido ctiam judicio, ubique locorum fimiliter

nilr.f.

femper decifum fuerit.

Et ex hoc capite ImperatoriSacratiffimo

qpuit p

pracedentia jure adftruitur fuper omnes Reges: Nam unanimis

Qmoibu

tione n

Chriftiani orbis Principum & gentium confenfus hoc approbat,

nec in Conziliis & Conventibus publicis folum , ed & ubique Au-

Don in:

guftiffimis Imperatoribus Reges exteri honoratiorem in Confeffü

byter;

tendum

locum fine ulla contradidione tot feculis tribuerunt, vapulante

hinc Auberio, qui etiam acrem Regis fui cenfuram expertus eft,

fpedu ;

quod Praztenfiones Regis Galliz fuper Imperium , ejusdemque pre-

büs vul

rogativas fuper Imperarorem ad(truere voltüérit.

Imo ipfi Chri-

hiam d

ftianorum & maxime Germanorum atquc Imperii capitales jura-

thodus

tique hoftes, Turcz, primas Imperatori Romanorum deferünt ;

queriti

vide ramen Pfeffipgerum in Not. ad Vitriar. Inffitut. fur .Publ. E, 1. tit.

tüüm (

V, $.6.4t. c.. Keferri quoque huc debet famofa illa & jam fxpeal-

Crufjuy

legata controverfia inter Chriftianiffimum Galliz & Catholicum

quía ju,

Hifpaniarüm Reges , qua vero in favorem prioris non folum a Se-

tiz RCg)

natu Veneto, aPontifice, a Concilio Tridentino, a Polono aliis-

Mu ]

que Regibus decifa eft, fed 'Turcarum Imperatores Ámurathem

tisditio,

lil«&z Mahumedem 11lI, pro Regiz Galliz quoque pronunciafle ,

Iphior e

teftlatut Leozclavius 42 Supplem, Anual. Othbom. "Tandem hucquo-

Müml!, 1

que referenda veniunt teftimonia incorrupta, non domeftica, quz

YVIl

non ftudio partium fünt confcripta , aut extorta, verum, quz ab

ünä()nc[n

exteris potius uno ore profe&ta, qua autoritates ad hanc dccifio-

Wiis co

nem non parum facere videntur.

Oäed. l

VII. Inter pares porro is alteri eft praferendus, qui majo-

rem jurisdictionem obtinet.

Ex hoc fundamento fumtni Senatus,

"U (

t 0/04

qua Par lamenta VLIIgo vocantur ; aliis omnibus Corporibus

& Col-

um

"

lcgiis

T P

E

pra Nobilitate immediata.

88t

Meehens o

Hinc, qui mero à&z mixto Imperio gaudet, an»

0 phà

legiis prxferuntur.

teponendus cft, ceteris paribus , civilem

Jurisdictionem tantum

n ]

nis non femper

D df Hn&

habentibus, Et, quanquam majoritas jurisdictio

inferat majorem dignitatem , & praeminentiam,

uti hoc videre

jt QitU

J

licet in Judice ordinario, qui, €

tfi majorem amplioremque habeat

e; non tamen fempet eft

tiliet j

jurisdi&ionem judice delegato a Princip

REO

ille delegato dignior, nec illi antefertur

; ficuti tradunt omnes in

Ec majoritcas jurisdictionis

9 fimillt

rubr. ff. de officio ejus , ubi Purpur.

2,30.

entiam tantum in

ipfo actu jurisdi&tionis, non in

tanfo

arguit .præemin

; unnin

omnibus; nam

Atchi- Diaconus dignior eft Archi . Presbytero ra-

fed tantum quoad jurisdictionalia,

porobt

tione majoríis jutisdidtionis ,

non in omnibus abfoluce, cum in Divinis prafera

tur Archi-Pres-

biqu A

d àd Przcedentiz titulos eft refe-

» Cord

byter; Tamen nihilominus illu

ut is, qui major eft re.

vaptnt

rendum , cum vulgariter obtinere foleat,

fpe&u poteftatisfive jurisdi&ionis or

dinatiz ,

major etiam ab omni-

es d

& Praecedentiz.

Et, quo-

bus vulgo putetur , refpe&u dignitatis

fyi WF-

niam de majoritace dignitatis agimus, p

lurimum hic facit habendi

) tpü Cl

modus , prout Groezin

; loquitür Z, Z, c. 3« $. 11*

Si de dignitate

du

, quin ea major fit in eo , cui jus perpe-

uzritur, dubium non eft

defcrunfi

tuum datum eít, quam , c

ui temporarium $ atque ex hoc Capite

LA

Danix majorem dignitatem adícribit ,

Crufíus Regibus Sueciz. &

f (æPCH ,

& hzreditarium obtinent, quam Polo.

holici

quia jus regni perpecuum

niz Regibus ; quibus tant

um temporarium ad vitam modo com-

lum 19

dicitur altero , qui jure fuo ju-

etit.

ls tandem major quoque

00 213i$'

risdidtionem adminiftrat, quam alter

jure alieno exercet; quia

gthed

dignior eft, qui propria dignitate fulget,

quam, qui aliena, conf,

dlb

Menoch. Conf. 902.. 9. 61-

gpqllü'

VIII. lis quoque Przce

dentia debetur, qui coharentiam vel

j qü!

ceteris taruen paribus.

Qui enim

l4 Jb

unionem cum Capite habenr,

dignior dicitur $

vid. Felis. de Major. *

TU

magis coheret Principi,

feruntut aliis Epifcopis, & inter Car-

Obed, MHinc Cardinales pr

dinales Oftienfis ceteros przcedit,

quia eft proximior Domino, ut

(j

Hine Confiliarii fecretioris

eft G/offa in S. aliam Inft.

de ben. po[fe[]-

i

h

dis Senatoribus

Regiis, licet tempore pti-

j

Conüüi præfcrun:ur nu

oribus

AXX XX 1

,gi'xs

$34

| NSINC R de pratedentia Cä-vitawbz Imp. |

E

E hiiee t

d E

oribus, .Quare Confiliarius Principis quoque dicitur pars 5

rpo-

| h'sperr

ris ipius Principis 4 quisquis ad.l. ful. AMaj. & quidem pars hzc eft

ftmpo

nobilior illa, quam nudus Senator conítituit; ficuti in membris

tit, tü

;

corporis humani unum eft altero nobilius & d'gnius,

Meto

IX.. Labor quoque muneris dignitatem & przcedentiam ce-

tem lo

teris paribus tribuit, nam fecundum naturam eít, commoda cu-

dipniti

jüsque rei fequi eum , quem fequuntur incommoda / re. de R. 1. &

quis Á

is, qui majores fuftiner labores , dignior eft illo, qui minores obit,

vid. /.7. C. de prox. facr. ferin. it. 1. 2. C. de Offic. AMaeiff,

Offic. GC

dignius putatur id, ex qu

o in publicum major procedit utilitas,

'er /, 3. C. de Primipilo l. r, ad fa. C. de Caduc. tll

Hinc etiam do-

Giffimus Puffeadorfrus L. VIIl, c. 4. . 25 dicits. Ordo munerumin uni-

EXHII

ver(um hic imaxime videtur. concinnus , fi eo. major. cuique. adbareat

dignatio , quo pra[fantiora uegotia C* ad . fummam Reipubl. plevimum

facientia per id obeanturs unde & , qui. reapfe officium publicum

Üper

exercent, praferuntur iis, qui muneris tantum titulum & hono»

Sdf

rem babent , ac inde honorarii e.g. Confiliarii dicuntur, quam ín

it fpeci

rem illufttis eft L.4. C. 75eed. de Primicerio c Qotariis , ad quam

paralle]

omnino conferendus eft J4c. Go2 pofredz egregius Commentarius.

ünt , p

Multa adhuc fuperfuut argamenta, quz pro titulo Preceden-

fcl*tc )

tiz potiffimum inter Reges afferri folent.

lta enim in deciden-

Otdini

dis hiíce Controverfiis vulgo ratio habetur rerum bello paceque

I

przclare geftarum, item antiquitatis & prioritatis fufceptz Chri-

gnitate

ftianz Religionis, quam Chifffzrius Vindic. Hifp, cap. I5. & Gretius

L. l1. c. $. $. 21. quoque citat, dicens:: hunc morem anti

Cedenti

quitus in

gnior tt

Chriftianorum Regum ac populorum focietate obtinere , ut qui

!4, Zir,

primi Chriftianifmum profeffi funt, in Conciliisad rem Chriftía-

itüramy

nam pertinentibus precedant ceteros,

Síc ab aliis alia arceffuntur

WAtüralis

argamenta; fed, cum hxc omnia parum ad fcopum meum faciant,

& magna interdum o

dum efle, duxi.

pus hgbcant limitatione, il!is non inhzren«

l MUA

Hoctantum ultimo loco mo

Pïæftreng

femel quafi

nehdum puto , Przcedentiz jus

aiis, fa)

trum & confítitutum perpetuüm & immutabile eíle ,

.

30 C, dPü

gqamdiu

videlicet fubftantia ipfa dignitatis durat atque immuta

.-

lis

W Clan'ä

gra Nobilitate immediata.

"—

983

i. ):

JOTPQ.

lis permanet: Quodfi vero hec dignitas in totum mutata;j nam

d

temporariam rmutationem jam fupra removis

aut praícripta fue«

mb

rit, tunc etiam Pracedentia ipía innovatur.

Ita, fi de Confule

Rhetor quis fa&tus fuerit, de Rege Ludimagifter, tunc fane prio-

tiafd (

Quodíi vero vice verfa

rem locum tueri haudquaquam potetit.

od Q

dignitas au&ta atque füperior fit quafita, utex Comire in Ducem

740

quis fit creatus, tunc quoque Jus Seflionis mutari necefle erit.

'e5 0U

0f V

PARS SECUNDA fv SPEGIALIS,

Vil

SECTIO I,

C

xium d

T

Aimintt

EXHIBENS ARGUMENTA EORUM, QUI NOBILI

mi

ADDICTI SUNT, INPRIMIS HIPPOLYTLI

E

9$on &reifipadh.

*

Jurimi

ublicurt

Uperiori parte in genere argu

menta, ex quibus cont

to?erfiæ

exhibuimus; fupereft jam , ut

& hO[lO'

S

Seffionum dijudicari debent,

in fpecie ad inftitutu

m noftrum haec applicemus, quo declaratis

, Qu ft

utrisque tam

Civitatibus quam Nobilibus compe-

ad qui

parallelis, qua

Ral

tunt , poftea €o

facilius de tota quaftione Precedentiz judicium

ferre queamus.

Expendemus autem prius ea, quz vulgo Equeftti

Practdth

ordini adícribuntur.

Inter illa inprimís à Nobilibus urgetur..

| dCCidCU'

p u

; Axioma iftud, quod fc,

Majores dignitate aliis m minore di«

s fint praferendi,

In puncto enim Seffurz & Prze

gnitate cenflituti

lis hzc conftituta eft Regula, ut dignioribus di-

u

cedentix genera

gnior tribuarur locus ;

c. CMetropolitano difl. 63- c.illud in frn. cauf. &..

jui

7 Zraque/lm de Nobilit.

€CAp,20, H 31 X $2.

am verofecundum

n u

g. 1.

& aliis fic przferendus, qui ratione

(hrili

Natur

am eft, ut is dignior

biliore ftemmarte ortus eft, Zier,

naturalisoriginis de meliore & no

Afl

num, 7 4.feq, (NAtta Co

pf. 637. num. 7, feq. tom. 3. Cos

T0

Gigas Conf. 69.

d Nobiles ignobilibus fint

a

ler. Con[-33. 2um-64.

ac in fpecie, quo

przferendi in

Seffionibus , Salutat

ionibus, & id genus praferentiis

& communis Dd. traditio eft per Jj fnguli 2.

"

i ]

alis, manifeftum ;

| cfïb;

3. C, deoffic. diver (. Iudi

c. [ 1. C. de offtc- civil. lud. l, f. C. ubà Senat.

Jiraquell. de Nobih e. 20. n. $1.

y

vel qlari[: J. 2: €, ut dignit. ordo firv.

j

E5 e'q«'k '

E

ii

884.

WINCKLER dt.; pracedentia. Civitatum Imp.

pueeteena s

2

& feg. Nolden. de flatu Nob.c, 13 m- $. C feq.

Hinc omnes mora-

tiores gentes przftantes familias fibi delegerunt, quas colerent &

nf

venerarentur,

Hoc modo Tudzi leguntur. coluiffe familias eo-

qiodí

fit, tU

rum, qui à Moyfe in Confilium saz/edris adfciti fuerunt, Cunaus

fertiat

de Repl, Hobr, l, 1, cap. 12. Graci progeniem Regum ac Heroum;

deftis

Romani Patricías familias honorarunt,

Sic Romulus Romanz

13 M

Conditor gentis virtute & genere illuftres opibusque praftantes

ienq

àPlebe difcrevit, & Patres appellavit, ex quibus tanquam Semi-

etm i

nario perpetuo Senatores omni tempore legerentur, Diez. Hali-

tam Pt

lidis

carn. L.2. Antiquit. ( [ege XI. Tabl. non. permiícebantur Patricii

trtis r

& Plebeji , fed omnino diftinguebantur, |Quare continuo ufuac-

cedente cffe&um eft, ut Nobiles femper maximas Prarogativas

| Dürnea,

Ton f

prz Plebejis obtinerent. Atque hec Regula in tantum fundata

ad: Iwa

efIe perhibetur , ut etiam coníuecudo , que minorem majori, igno-

üb?b D

bilem nobili przferc, nullius pondetis effe exiftimetur, Beroj.

nb $

Con[. 22. nm. 20. C* feq. Vol 1. lof. Nolden, de flat. Nab. e, g« num. 7.

2),8,

feq... Nec pa&o vel confenfu expreffo id fieri potlit ; Rumelin ad

j

quod a

44. B. Differt.1. coucluf. 18.. € ibi Myler. in addis,

Jutug:

Hinc nonnulli Interpretes deducunt vocem 9[be[ ab Aquila,

vulgo 9fblcr/ & volunt, uti inter volucres illa viribus corpotis,

leewi

oculorum acie perfpicaci, & nobilitate quadam animi principa-

bilss ?

tum tenet, fic'nobiles quoque fupra vulgum & humilem turbam

äþpölla

dotibus corporum, bonis animorum & fortunz muneribus ftent

Cipaleg

ac promineant. ZVo/7. de $rat. Nobil. cap. 1, mum. 12.

Dicuntut

à Af(bi E!

Germ, CytntÉerit; quem titulum mutuati fant à Regum, Ducum,

(wpan'bu

Comitum ac Baronum filiis, quibus olim folas competebar. Af-

Otffan:

ferit namque Cyriacus Spangenberg L.5. bet Syeumebetatfdben Gbrov

Pöffoqam

WiCÉ cap. 1. p. 260.. fe vidife antiquum Inftrumentum, in quo Re-

gis Daniz filius fubnotatur; Cyuncfer (Offo vont dennciarcF.

Ex his omnibus igitur apparet , Nobilitatem femper in magno ho«

"l Boj

Gemlamc

nore effe habitam, & adhuc habendam.

Unde etiam videmus;

olboc

qnod, fi Imperator aut Princeps alius ob virtutes, preclarasque

res geftas aliquem ex plebej

1

^

m Equm

is evehere velit, illum plebeja andi'

of

:—i—:—-ionc eximere ; & in Nobilium claffem referre foleat.

EM

.&

; A

^

885

A

ï"' & Nobilitate. immediata.

2.-'A£l Bafilicas & Collegia Canonica five Capitula Carhedralid (qu;

G T

lt

fobe, ftepe Cxtiffttt vocantur,) nemo admittitur, nifi nobili ftemmare ortus;

z

quo

d fi accidat , ut quis ex patre quidem nobili, matre vero ignobili natus fue-

ml

rit, tunc nón tantum

filii ex his nuptiis inzqualibus orti, fed etiam nepotes in

t Qu

tertiam usque ftirpem ad ejusmodi honores afpirare minime poterunt. InEc-

Hernun;

clefiis Cathedralibus enim nemo Ajax recipitur, nifi cum Ulyffe apaz Ovd. L.

Aonat

Deus in utrogue parente,

13. 7Metamorpb. fit

tll

i.e. cx Patte & matre nobilis, ZVo/. cap. 11. ?. RA

Imo in qü'ibusdam locis

am n

etiam ii excluduntur, qui Nobilitatis fu. teftimonium a quatrro progenitore

72

tam Paterno quam Materno exhibere non poffant, Idem quoque obtinet ia

yr r

ludis equeftribus ,

ad quos nemo admittitur , nifi a quatuor Avis paternis ac ma-

ternis nobilitatem docere poffit, INold. cap. 1 1. 2, 83.

]ta enim expreffe Jegibus

od

Torneamentorum Henrici J. cautum eft, ut , fi quis à Parentibus Nobilibus fatus

atalibus docere nequeat,

'rærogaziuai

non fuerit, deque fua nobilitate quatuor avorum n

y d

ad ludos equeftres

non admittatur, per textum in Qierttag unb Jrbnung

Üiber ben &burnier gemad)t

$u J3ailbron ?on Der Stitterftbafft ber Q3ierlanb,

yipn

qun M

—

unb Sapfer Friedericb oetm 4414. dtz.

144 . ap, Gold. n Oiveidboafg. parr 2. pag.

25.8.1. CÀ z.

/

(b n ?'

3, Patet quoque exinde

: Nobilium Germanorum dignitasae Ptærogafiäa;

m

cPes olim ele&ti fuerint.

KReges ex nolilitate , Duces ex virtute

quod ex iis R

à

fumunt 5 inquit 7 acztus

de Moribus Germ. €. 7. comf, Cyriac. öpangcnb, in

p

9loel/Gpiegel Parr. Z. bb 6. c. 6.

?

tz Civitatibus przrogativam oftendit, ciuod igno-

TU

4. Nobil

ium potro p

j p

J

biles capaces non funt bencficiorum Ecclefiafticorum , (

quz SIoelid)e G»tifftet

gl

) qui tamen fepe gradus eft, quo nobiles ad altiffimas tum Prin-

m n

€«ipales tum ctiam

appellantur,

erbit i

Ele&torales perveniunt dignitates ; quemadmodum id in

Archi-Epifcopatibus Mogunt

ino, Colonienfi & Trevirenfi, itemque in Epi-

D,gunw!

fcopatibus Bambergenfi, Hetbipolenfi ,

Auguftano , Spirenfi, Eichftatenfi,

ium dignitatnm nulla cadit in

j pyart

Conftantienfialiisque obtinet, quarum omn

thih

perfonam ignobilem,

*«. Pertinent huc quoque

Societates , feedera & Uniones , qyuas olim eque-

i

)l

flris ordo in bello & pace cum Comiribus & Baronibus iniit; cujus rei illu-

T

firia prorfus in Imperatoris

Electorum Principumque Archivis, & in hiftoria

Germanica extant docu

menta.

Ita ii ludo equeftri trigefimo tettio An. 148 $,

il hO'

Societate, quzab Urfo cognominabatur , prater mul-

Acmü )

Onolsbaci celebrato , in

tos Equites, Marchiones

Brandeburgici , Comites Caftellenfes, Hohenloici ,

,ï

aläsqw

Helfenfteinii, Sonnenbergenfes, it,

Baronés W'einfpergii aliique continebantur,

j

l

denominata, «ontgifle, re

Ípatus

J

fm Ca

Idem M oeluue à Capricotno

Y yy yy

x

L

"

$96

x | WINCKLER* de pmaedmfz'& Cività tt;m Imp.

Ls

Lercb itn ausfübrlidyen 93

itde tt

ricbt, ob ber unmittelbabre 9(oel ein Canb Seä

Seicb8 feo? fol, 12. feg.

4

*

Equcfh

Porro, cum àlongo temp

Of€ 1

d pfærogativæ habuiffet nobilitas Germa-

- (henfe

0

nica, ut in expeditionibus contra Turcas nobil

is Germanus Vexillum $, Georgii

gereret, atque hoc Privilegium auferreipfi; B

ohemi conatieffent, fa&um eftvin-

- eribus

dicandi hujus juris gratia foedus, cui 27. Comites, 47* Barones,

$7. Proceres

k G

atque 324. Milites vel Equites adí(cripri.

Sic, poftquam Sigismundus Anno-

Colltg

1422, id poteftatis nobilibus conceffiffet ,

utex commodo füo Socictates com-

N

ttpofi

ponerent , Civitatesque Imperii in eam reciperent, ortze

?

hincfunt variz confo-

Imperii

ciationes , quz S. Georgii vocabantur. Comprehenfi

C 2óo

fuerunt in iis preter nobi-

les etiam Przlati, Comites, Barones: Id quod

illa anno 1488. ino&o annos

10 in

unio copfirmat. Unde clariffime patet, fub no

mine nobilitatis Impe:ii, Societa«

! turdn

ldmf.

tisque San-Georgiane olim comprehenfos quoque fuiffe Comites & Darones,

ortumque inde nomen Ordizis Equeffris , quod non fpeciatim tantum Nobiles;

Dandi.

fed & alii Ordines Imperii (üb €o coptinerentur. Cafp.

lII an.

Lerch. ditt. tratlat. fol, 30,

In cujus rei confirmationem producuntur: "omites,qu

i Dire&ores & Duces eque-

efc&n

ftris Ordinis fuerunt,

- €onf. Dattins in. Folum. Rerum Germ

cunturetiam variz Litterz à Comitibns,

* L-Ilo 603- Pdeu-

tempm

Baronibus & Nobilibus conjundtim füb

fbiho

nobilitatis equeftris nomine fcripta.

Hujus quoque Unionis inter Comites

.. Nobili

Batones & Nobiles argumentum illuftre

invenitur in Auftregarum

?

Creden

ne, ubihisomnibus communis Auftrega

rum Judex conftituitur.

conft*itgtipg

- lmpetii

6. Conftat; quod hodienum inordinee

queftri contineantur plurimz pet-

petià

fonz perilluftres, ut in Suevico Vice-

Marefchalli Comites Pa

ppenheimenfes,

- D'epor

Fuggeri &c. in Franconico Comites Hatzfeldenfes, Jam vero,

fi nobili cuidam

1614

Batonis dignitas conferatur, fiisin matriculam Imperii recipiatur, & in Comi-

Iet , a]

tiis comparendi jus accipiat, uti Civitates Im

periales haud dubie ipfi loco ce«

dent; abíonum profecto forct,

tripfen

tali noviter creato Baroni plus honotis tribui ,

9

quamtoti cerpori equeftri, non uniustantüm , fedomniumtrium Circulorum;

; m Enrc

prafertim , cum novi hujusmodi Barones vetuftioribus alías facile cedant & ex

inveterata confuetudine ad id obft

ftotpr

iricti fint.. Siquidem inter illos, qui dignitate

Dictatíe

pares funt , five eundem

gradum & eandem qualitatem dignitatis obtinent , is

rius di

Wttom (

dignior judicatur , qui p

S

gnitatem illam nactus eft, perleg, 1. de Confu-

Wito jn ]

lib. conf. Eppolyt, 4 G'repfp,

P. 254. feq.

7. Quodíi

vero nobilitatis eri

im |

am Equeftris territoria , provincias & fubdi«

i fe

tosin ttibus circulis confideremus;

patébit fane, illam hocquoque in gradu mi-

lii

nimeCivitatibus Imperialibus poft

ponendam, fedpotias przferendam. Neque

] qll:

enim illuftres tanrum ille perfon

" Ms

lüt p

& infignia territoria, fed & plurimi nobiles

disque

i of

proprias Ci'vitates, pag05, & vico

s poflident, quorüm uþcr:a;e commo

-

P

m

--indc

X

$89

x pra zyabz'/z'ftate unmediata.

t

)

N

inde redundantibus cum plurimis Imperii Civitatibus certare poffant, id. quod

Equeftris Nobilitas & Ganeibinatus Fridbergenfis teftatur , qui Comitatum Kai-

chenfem adhuc hodie poffidet.

Atl«

2

bus"EquePcris Ordo cum aliis Prihcipibm Pro«

xm

$. Porro fi tempora illa,qui

ceribusquein Comitiis Imperii compatuit , refpiciamus ; patetfane; illum fem-

dit«

fOcf

per Comitibus , Baronibus & Proceribus immediate fucceffiffe , cum ipfisunum

Conciliumque conftituiffe , atqueadeo Civitatibus Imperii fuiffe an-

dtnno

Collegium

U

tepofitum.

Teftantur hoc clare zurea Bulla, innumeti Receffus Imperir, aliaque

quas citat Hippolyras ooti SrtepBpadb p. 256.277. 258.259«

uf«

Imperü Confhitutiones ,

€3 260. ubi femper Nob

ilitatis immediatz ante Civitates mentio fit, Neque ve-

«t Q«

egibus hzc obfervantur,

fed & in Czfaris anla hoc flylo

hyunol

ro in Imperii tantum]

exárantur Diplomata,

Privilegias Refcripta, Mandata, Confitmationes , &c,

N

blicisad Status Imperii & nobiles litteris, quod Ferdi-

Daront

Idem fa&um in aliis pu

nandi II. edita paffim anno 1624« ad. Ci

tculos commonitoria, & Ferdinandi

] Nobilcs;

1lI. anno 1642. ad Suevicum Circulum date littetz confirmant. Hinc quoque

.f

effc&um , u Hippolyt

uspag. 261. memorat, ut comparentibus haud a longe:

hr

eft

ris Ordinis & Civitatis quibusdam nuntiis , eandemque

m—^

tempore Viennz Equ

; hi

bus, qua coram Czíare comparerent, Imperator tamen

od

fibi horam depofcenti

Nobilitatis nuntium priorem

admittecet , quamquam Civitatis Legatus Litteras

t Conit

Eandem oirdinis przrogativam obfervant Status

Credentiales prior obtulerat.

onflutt

Imperii, cum ada

lios ftatus,

& prefertim ad Ordinem Equeftrem. & Civitases

bi intoto literarum contextu & in ipfa Infcriptione INobiles

Impetii fcribunt; u

yimz p

præponumur.

Patet hoc

ex illis literis, quas Palatinus Ele&or , Vicarius anno

heimcnför

htem ex illis, quas Norimbergz anno 1619. congregati Ele&o-

1612.edidit,

jj i

res , aliique

Status ad . Alfaticam

Nobilitatem Civitatemque 'Argentoratcn[cm

p n

fcripferunt.

vid. Q'repfipad) pag. 262. 266.,

fl

9*.,A

ccedit, quod non in toto folum

Romano Imperio, fed in rel'iqua/ et«.

Nobiles Landfaffii Civitatibus, que Supetiorem agno-

jj

jam Europa , ipfi quoque

gl

; id quo

d in Belgicis etiam provinciis (ubi Status eft fere De-

fcunt, preferantut

legimus, cum tamen vel unica

mocraticus & pop

ularis) quam maxime obfervari

jur

& plus contribuat, quam tota Nobilitas, Idem

!/] |4lt

tantum Civitas petentior fit ,

ji, !

potro in Dania ,

Suecia, Scotia,

Burgundia; Polonia , jam olim obtinuit, & ad-

7

btinet, Cum ergo Civitatibus Municipalibus Nobiles Landfaf-

huc dum hodie o

fii prafer

antür , eademque liber

atum Civitatum ad Immediatam Nobilitatem fit

Mi

lt

lium ad Nobiles Landfaffios; reCte profecto

ratio, qu

z Civitatum Municipa

g

infertur prerogativa

Nobilitatis imm

ediatz, com nulla ratio diverfitatis alle-

e foret, Nobiles

liberos & Imperio immediate fub-

d

gati poffit , & abíonum plan

Ü

j

refpe&u Civitat

um Impetialium, quam Landfat-

ld

FCQPS pejoris effc conditionis

fios

jj

Yyy yy 2

j

A.

—

A.

$989

FPINCKEE R de þrægedentia Cz"a(vitafüm'lmþ.k

fios rcfp&&u Municipalium ; ubi eni

ddi

effe debet,

x

m egdcm eft ratio, ibi idem Jus qüoquef

R

n&'

10, Indubium eft, & quotidiana docet experiemia , in omnibus folemni-

di&osj

tatibus, in quibus immediata Nobilitas & Civitates Imperii comparuetunt, ha-

rum Legatos illorum Legatis poftpofitos , nunquam contradicentibus Civitati«

litati*li

bus; Quare ergo nonidem obtineat in Conventibus Imperii vel Circulorum?

ptimu

Ài1. Cumque nullus a&us poffcfforius vel quafi ex parte Civitatum allea

lmpera

-

gari poffit, quo iftz in ullis Conventibus prerogativam exercuerint, & e con-

tiote te

busyita.

ttario EqueftrisOrdo ex ha&enus di&tis, ab antiquiffimo tempore in. poffeffio-

ne vel quafi juris precedendifuerit 5 nihil profe&o eft,

,

ton(tito

feffione removere poffit. vid. Hippol. p, 2 70. 271.€$ 272,

quod illum ab þac pof-

rcm,qu:

12. Notum eft, quod Imperator Nobilibus immediatis titulum GXyefte,

Glris,

Civitatibus autem Imperii &brfame tribuat , idemque faciant reliqui Proceres,

Qu

dum vocibus, Gole, C3efte, partim etiam ; 2 BobL/GoleGeftrenge refpetu No-

ia No

ilium utuntur , tefpe&u autem vel przcipuarum Imperii Civiratum tantum ti-

&tbwes

tulis Gbrfaitie, velad fümmum Gfyren/QDefte, Gurficbtige unb 9Geife; — Quis

cio pa(

jam fincerus rerum zftimator non

tium i

e(fetitalo Civitatum?

judicabit , Nobilium tiralum præfgrcndum

N

&oribi

15. Militaris decoris quoque tatio imprimiseft habenda; cum enim olim

confit

nemo nifi nobilis militaverit, & exercitus folo fere equitata conftaret ; tantam in-

Tioris er

de gloriam funt confecuti, ut illorum ordo Seminarium militiz vocaretur, & per

Cjo non

excellentiam sz//tum nomine indigitarentur, ficuti in feudorum libris nomen mi-

d 7

litis pro Nobili ufarpatut , vid, Befol4. 1. 1. polit. c, 11.25.45. . Jam vetoin maxi-

condu

mum przjudicium & imiminutionem rilitaris fortitudinis verteretur, fi illam

teftale

pretogativam,quz Equeftri Otdini ob officia militaria & ob fa&ta fua heroica a

Qisát

tot Seculis omnique populorum ufu confirmata reperitut, ipfi denegare vellemus.

tlones,

14. Nobiles immediati porro , cum non minimum reprafentent Impetii

füisalio

membrumargumento ducto ex Receff.az. 1 5 5 5. $.Mb in folcbem Grieben 2c. 69

rin'cipu

Camera Ordinatione part.2. tit. y. confequi neceffe eft , ut etiam Status Imperii exi-

V Leog

flant, cum fine principali membro corpus nequeat flare, aut integram retinere

Betlt ii

fubftantiam. Quodque olim Status Im perii faerint, jusque fei!ïoniä & fuffragii in

Amph'ml

Comitiis Imperii habuetint, teftantur leges fundamentales, exquibus palam eft,

16.

vocationem ad Comitia, comparitionem , & Confen(um ex zquo illis adtribui,

tmbüs t

uti Eledoribusaliisque Principibus, Et, quamquam hodie nonamplius in Dizta

mdme b

Imperiali compareant; Status Imperii tamen ideo plane effe non defierunt,

E

Oftenderunt illud, Viri Ampliflimi , Corfultiffimique, inter quos Przceptorem

ronihbuS

& Patronum veneratilicet, & probarunr, ekemplo Regis Bohemiz, Nobiles

i,

€x co folo , quad c'im&nff:zint » & ad comparendum in Comitiis haud fucrint

lii

bt

!

o

| ada&i,

f

: pra -Ngäz;l:»'mä M»igäiam.w

956

imo prztendunt, eos etiam, ubl jus Semb-

ä&a&ï, Status imperii effe non defiiffe ;

*

l qfloque

nis && Voti neglexerunt, attutamen pri

mo Status Imperii &Aquidem proptie iftg

Cs

stj

di&tos manfiffe,

fu. t

4$5. Extant porro

Specialia Privilegia, Dignitates, ac Regäïia, qüæ Nobi-

confuetudine vel ftatuto fant conceffa,quorum

s C

litáti Immediatz patticulari lege,

ulorum

primum eft, quod a Principum

territoriali

Jurisdi&ione fint liberi , Imperio &

hincque eundem folum & Cameram pro Supe-

m d

Imperatori immediate fübjecti ;

O

riore recognofcunt Judic

e 5 & ficuti

ceteris immediate Imperii fabjectis civi- ;

l Imperator Tutores ac. Curatores conftituit; aut jam *

puítf.

bus, ita & ipfis Camera ve

4

conftitutos confirmat, Gadl Z. Obferv. 11 47.

Hinc 2.)regulariter non minae

bl

habent Jurisdi&tionis,pote

ftatisque in liberis fuis

rem,quam ceteri Imperii Status,

caftris, pagis,

aliisque bonis fimil

ibus eminentiam, &, quod in Principibus Díe -

n A

anbessCobrigfeit, in Civitatibus

bíe bofe Sanbes/fbrigErit,idem

g D

cSürftl. bobe£

in Nobilibus

immediatis Die fobe 9fbel. Gyorff8^

Cybrigfeit , appellatur, conf.

refpc&nNo-

4L, c.18. ff . 10.

3.) Gaudent benefi-

t

Schmweder Introd. 2 7m Pull, Part. Spec. Sect.

cio pacis Profanz & PacisRel

igiofz tam quoa

dprofeffionem,quamquoad exerci-

yj Qu

$. 24. ubi ipfis idem Jus, quod Ele-

v

tium inftituendum, vid, Z»f/rum, Pac. art. 5.

&oribus, Principibus,

& reliquis Statibus c

irca negotium Religionis competit ,

bent Jus Auftregarum & prim

z inftantiz, quo in cafu me-.

t enit dit

confirmatur. : 4.) Ha

lioris etiam conditi

onis

fünt, quam Civitates Impetii,

quz regularitethoc benefi-

suntmi

$) Homagiumafubditisexigunt, — 6.)

Habent jus colle&an-

cio non gaudent.

8.) Fruuntur jure

tcmf;&Pcf

di.

7.) Magiftratus,

Pratores, Przfe&os &c, conftituunt,

jmoma T

conducendi in territoriis (uis.

9.) Regalia exetcent,

IO.) Jus venandi &fo- -

zeftalem ]urisdiäionem.

II

)Immunss funtab omnibus Veáigalibus , colle-

&is & Contributionibus. 12«

JConduntin fuis ditionibusStatuta,

Leges,&Otrdina-

j at

tiones. 13.)Ganerbinatu

s conftituunt.

t 4.)Federa pangunt,. 1 .)Cum fubditis

E W"fmui'

fübeunt, velaliosin füamfufcipiunt, 16.)Exterorum

fuis aliorum prote&ionem

rl

Priacipum militiz adícribi

poffant.

17.) Conventusindicunt, 18.) Nuntios

iM

;

d

liosque Status &Principesmittunt &c.

19.)Com-

& Legatos ad Imperatorema

j Iiiin'

petit illis den

ique Superioritas

Tertitorialis, quam ipfis inprimis vindicavit Vit -

! rf!füff:

Confultiffimusq;

DominusD.Felczxiu,s-inDiH:lV.daStatuNob. imed.

Ampliffimus,

lurimis Immunitatibus,Liber«

Mlïi/t

16,. Patet tan

demNobilium prærogativa ex p

/4[1]&';

erum geftarum gloria,

Heroicis facinoribus & forti-

tatibusque, quas prz aliis ex t

lttibüii

tudine bellica a Cxfaribus oli

m hodieque obtinuerunt,

r

unt ia Immunttati

bus ; ab officiisenim Civilibus pet-

Ex his quadam confi]t

üg[lmfo

fonalibus plus onetis quam dignita

tisannexum habentibus excufationem merens

yatd

ublicum pupilloram ignobilium fübire non

|

tur, Hincnobiles tutelz munus p

oblkf

coguntur ;

ab onere colle&arum &

a V etigalis praftatione immunes funt, vid,

yit

7ure

€4 Privilegts AINobit,

Dicurfus formatus à Lendersheim de

j

Yyy yy 3

"

R.

X

Á

]

$90

WlN 'C.Kk LER de Præcedmtü Cz"viiämm imp. |

geren atdiniom

nadam inreverentia €$ bonoribus INobilitati deferendis; Nobiles enim fünt

tcvetentcr falutandi, in ambulationibus &Seffionibusaliisque id genus praferen-

, iudidt; (

tiis (unt plebejis prferendi 5 Si in Judiciis comparent, Judex eos falutate & ad

ugo!iiflmp

] nihtgina

fedendum invitaredebet ; de Calumnia perfonaliter jurare non tenentur. — Dos

E.

1 Mutnum d

dis major ab uxoreconftituenda velafportanda. — Injutia iis fa&ta gravius puni-

enda, quam, quz facta plebejo, multaque alia privilegia, quz receníet zoiden. per

| hrautfi

fot, C4p, 13.

.

.

(icqam

uedam

Imperz'i ó

in þræþgmtz'anibm; Nobilesenim fideliores cenfentur ; hinc ex

ipforam ordine de(umuntur quotidie füummoram Tribunalium Prafides, Confi-

ttdignit

liatii ; maxima negotia ipforum fidei creduptur 5 ab ipfis Reges, & Principes

dieram p

atdinibu

educantur, & bono publico formantur. — In teftimoniis ferendis iis magis credi-

tém nihil

tut & in Ele&tionibus & aliis quibuscun

que a&ibus, ubi voces undique pates (unr,.

praferuntur, vid. /Voldez. Cap. 12

! duidg:

Quadam -deniqueconfylunt. in temperandis pesrs, — Nobiles cnirh mitius

pu-

m Impe

niendi,

- pofteriu

invinculis non fant detinen

quam Jgnobiles; Cruciatibus & torturis regulatiter non fünt fubjiciendi ;

Nobilib

»

di, nec damnandi ad Triremes, ' neque ignominiofif-

u dcm

fima laquei pocna p

le&endi, fed

potius decapitandi, vid. ZVo/dez, cap. 1.5. €9. Kuip-

dfehild. de Jur., Nobil, Lib. 2. CAp. 4« pev tot, ubi latius hec privilegia recenfentut.

! Votum

dívum.

Huc mos Gallorü pertinet,qui Nobilitatem etiam exinde probare folent, quod fot-

LL

te unus ex Majoribtis decapitatus fuerit ob crimen;ob quod alius faiffet fu(þchfqæ

SECTIO II.

nedigm

decifive

EXHIBENS FUNDAMENTA CIVITATUM

IN HAC LITE,

1y.q

EAQUE VINDICANS AB IMPUGNATIONIBUS NOBILIUM.

Qu

Ivitates Imperii pratetPrivilegia illaqua ipfis cumNobilitate immediata funt

mj

communia;& infra recenfentur,habentadhuc przcipua quadam fündamen-

quide

taacjura pre Nobilibus,ex quibus earum dignitas,

Excellentia atque Prerogativa

po(r,

df:duci-' poteft, Etquidem infignisinter dictas pa

ttes intercedit diffetentia,quod

illide;

I. In majore dignitate fint conftitutz Civitates Imperii, quia Statuum nu«

| uf

mero comprehenduntur, quem chare&erem Nobiles immediati fibi hodie faltem

3 Vtun

|

quoad a&tum fecandum & ipfum exetcitium, juris arrogare amplius nequeunt,

. Wiitate

Equidem non négo, vocabulum Starz interdum late ac improprie in 7sre Pub/ico

- DI E

nofiro accipi folere, ita, ut in caufis & negoriis Imperialibusilli etiam Status ap-

.

E

Dyeri

Fetüirde

pellentur; qui Imperio Romano immediate fubje&i (ant , licet necin matricula

t ]

lmp.contineantur, necin Comitiis Votum & Seffionem habeant; fed mihi jam

fermo eft de ftci&tioriStarms fingnificatu,

juxta quemilli (clamGtáttoe De82teid8

liL

dicuntur,

qui ad Comitia vocati feflionem & Votum iniisdem babent, &, qui-

« "taj,

us:üna cum Imperatore de ne

NT

€at hac Jura Statuum noriffi

gotiis Imperii ftatuendi poteftascompetit. « Expli-

lhubit

u.m

mus ille arzicuis P114, Pacis Oj?aþrugf'f/ïï $. 2, d

ita

R

"ia

,ää'x

89t

istieiden t

E Nobilitata immediata.

s etim (

s prafres

ita dicit : Gaudeant frae contraditlione jure [nffragii in omnibus deüboradni f'iper |

t & d

negotis Imperiüi , prafevtima ubi eges fereuda uelinterpretanda , bellum deceraendum ,.

mribetandicenda, deleius aut bo[pitationes milutum emflituenda, novamunimenta 1utra

u Dor.

tTt Qu«

Statuum . ditiones extruenda nomine publico, veterave firmanda prefidus, uec mon , ubi.

Pax aut fodera facienda, aliave ejusmodi megotia peragenda fuerim, nibil borum aut

tl

quicquam fimile poflbac ungquam fiat veladmutatur, uifs de. Comitiali liberod, ommum

r; litc a

Jmperái Statuum [nj]ragio €3 con[enfa, Ex hifce veibis exqui(itis& ponderofis pa--

tetdignitasatque przeminentiaStatuum, dum in confortium Regiminis admiffi, .

je, Cotl

alteram pattem fummz poteflatis pro indivifo obtinent, ita, ut, quoties difplicent -

x Priecipa

ordinibus, de quibus Imperator ad eos refert, ftatui ab eo contra eorum voluntas

w qtde

tem nihil poffit; utigitur autor De8 beffánbigen GegeriSSeríc)t$ Der Svapfett.

pcpawsfant;

SReicbssSBurgtibberg reCte dixerit, quod pracipuus bonor C dignitasfit , e[fe Stara-

up Imperii, 8 [olà Imperatori, noninfertori Jlatini fabjetlum effe,cap. 2.n.14. quod -

n m

ofterius quidem & Nobilibuscompetit; prius autem tanrum Civitatibus, non.

ib

Nobilibus. Suntquidem nonnulli, qui hanc dignitatem Civitatibus Imperiali-

monirt

;

bus denegariaufi (ant, concedentes, eas ad Comitia vocari, iniisqueSeffionem & -

Aj

g

Votum habere folere ; fed V otum, quod habent, tantum confultativum non de-

[

cifivum effe contenderunt, quorum argumenta recenfet Kop/child i L. H.c, 2, de

nt,qll()d ]

furibus €8 Privil, Civit, Imp. que veto om nia miferatione potius, quam refutatio-

adi

nedigna (unt : Frafttaenim ad Comitia vocarentur,fi in illis votum non haberent

decifivum ; & abfurdum effet , eos fpectandi tantum cauía venire, cum Receffus

um

Imp.a

bíque itinerum & pecuniz fuintibus illis communicari poffint, Praterea

LC

Civitat

es fub hac venborum formula ad Comitia vocantur : $a fie tmit unb neo

bena'fen anbern Gotánben belffen banbeln , ratbfebfagen uno febfieffet, quo

gl -

ft"

quidem quid clatius & ad rei hujas probationem dilacidius proponi aut adduci

p9

ffit, videre nequeo, — Porro, fi Receffus Imperii vim habentcontra&us, ficuti

ygogti

illu

dex illoram principio & fine apparec: lnb bemnad) baben voíe. ung mit

entiæquo

nb gertieinen Cotànben nadbfolgenber Dronung vereintsertrae

gium 1

Gburfürften u

9en, unb befba

(ben mit unb gegen einanber in. Coszratt- voelg oerpflichtet, &

jl

Civitates Receffi

bus Impetialibusobligantur fub nomine & chara&tere Stataum

n

Imperii pert modum contta&tus, neceífario quoquead eosdem illarum confenfus-

u

requiritur, cum in contra&ibus omnium, quorum intereft, confenfusintervenire

1l

debeat,/, 1. $. Comventionis ff. de Patiá : Totam vero hanctem decidit S. 4. arzie, —

V11. Pacis Ofnabr. übi clara haec verba extant: Zam in univer[alibus vero, quam -

)am

Ti

particularibus Diatzs liberis Imp. Civitatibus non minus, quam. ceteris Imp, flatibus ,

competat Votum Decifrvum C9c, — Que decifio quam pluribus acibus confirmata

"

|

fait,ubi Civitates modo Electorum, modo Principum,inter fefe difidentium fen-

li

àci-.

u

tentiis acccfTerunt, & majora conclufa effecetutit, — Uti veroin Republ,liber

M

.vis

-

-

l——

WIN CKLER de Pratedentia C'z'-vz'tamrii vlnip".' :

I

(

k'j—-—h—

$02

cis deliberationibus intervenit, & fuffragii jus habet;potior & d1..

' j petqu

vis ille, qui publi

| mediatig

nior cft illo, qui

X

a Reipubl, gubernatione remotus eft : Quo pertinet notabilis

Is Pol, lib. 3. 6. 1. YloA g d Aeig SÓeri vv áAuy éol(éras MA«

fio f h

ille locus 247/fote

ov 74 MeTt g xplctug qo) d pxis : ita, cum civitates non folum tanquam Con-

| qum du

lit, an C

filiarii, fed etiam tanquam Principales Comitiis interfint, ut de Summa Impetii

deliberent. & ftatuant, imo ratione modi votandi melioris fint conditionis, quam-

tutes ïmp

mr,& inl

ipfi

Comites& Przlati,quippequi non omnes & finguli votum inCollegio Prin-

tionibust

cipum habent,

cum unicuique Civiratum proprium & peculiare Votum compe-

tat5 quis non, fi zquus judex effe velit, ipfis prz aliis,

qui de hac poteftate Maje-

Qu de R

timenadi

ftatica nihil participant, przcedentiam tribueret? Jam vero, quod Nobiles im*

gaudeant, adeoque non concurrant ad jura illa Majeft.

fiCivita

mediatijure ftatuum non

COncüttel

exercenda, ex Imperatotis,

Ele&torum & Statuum declatatione;imo ex propriail-

& infra amplius demonftrabitur.

Nequeillud me mo-

dVotem.

lorum confeffione patet,

nam hic

ratur,quod Hippolytus 900 & tenBpad) Quaff. LI. p

,56.€8 Quafl, PT. p, 282.ex eo

quod Nobiles immediati ;

lmpetii:

indubitatum argnmentum defümi poffe, contendat,

cum olim ad Comitia vocati, in iis votum ac Seffionem babuerint, & Statibus Im-

Contta fj

que Stat

perii ahumerati

fintergo & hodie pto talibus fifit habendi,cum a praterito prafu-

--

1. S.6 ff. deremili.&regulatiter&generaliter omnia prafamun-

rchqu

imatur ad præfenS,

türineodem ftatu manfi

ffe&effe,in quo ab initio fuerunt,vid. Q'teyf v.124.69 322.

!i

P

í

utet fortaffis quifpiam,meinvidia du&um jam ea negare velle, quz tamen ipfe in

g4

rteGeneralipro fundamento pofui, dum fupra dixi,non habendam effe rationem

Q6 pto

prafentis, fed pr

y

eteriti temporis: at vet

ba fequentia ab hac fufpicione apud omnes

"i& Cf

finceros rerum &

fimatores me plane liberabunt,notanter enim addidi : fi fcil, fub-

Dedeten

ftantia ipfa dignitatis perpetua & immutabilis permaneat; quodfi vero illa mu-

Gemgue

táta aut amiffa füerit, tunc etiam jz5 Pracedeztia tanquam annexum novatum aut

amiffum cenfebitur, Execoigitur fatisapparet, argumentationem a ptaterito ad

],9$, $a princ, jf, de folut,

tefens nullo ftate firmo talo, uti hec quoque probat,

L

refpiciunt antetiora tempora, q

uibus Nobili-

| Wodtn]lo

1lla, que ab Ziippolyto proferuntur,

. nam inter. ZVuzc

zas adhuc Statum reprefentavit,

hincad praíens parum faciunt j

merprïma

differentia, — Cumigitur INobiles amiferint

& T unc in rebus Civilibus magnaeft

Votum & Seffionem; hodiequein p

ublicis monumentis Staribus femper contta

&O

quz ei annexa fuere.

Ipfe quoque ZZippoly-

diftinguantur, amiferunt quoqueea,

/e(il

145 900 Gxenfpad), videnslevitatem hujusargumen

ti, nolens volens demum pa-

"uaegit

fed ex hoc inferri poffe negat,

ina eadem faüpponit, Nobilitatem Statum non effe,

Nididios

i

deo Civitates Imperiales Nobilibus effe anteferen

das,

cum alias, fi hoc procede-

"t Stey;

zet, etiam Rex Galliz, Hifpanie, Flungariz &c.

Civitatibus Imp. effet poftpo-

nendus ; quodaffertum abfütdum & ridiculum nemo fanz mentis unquam de-

lt

at, ex eo

E

fendete potet

— —

EO M aE U) soptitum ;i-n»om hic ag

: paiet ;

T

]

m

i

: p Nabilitate immtdiata.

$53

r

Vr

te immutare, & talem, (iuæ Nobiiibus ima"

or&di;

quod Statum controverfiz occul

Quubis

mediatis tantum movetur,communem

fibicumRegibus faceretentet, — Veraquz-

l Fi/lf

ftio eft hzc ; Cuinam inter Civitates Impetiales & Nobilitateim Immediat. tan-

uam duo membraunius ejusdemque Imperii, f concurrunt, precedentia debea-

iCor-

q

tür, an Civ

itatibusan veto Nobilitati , illisea debeatur, ideo afferitur, quia Civi-

Imperii

um

tates Imp. funt membra,

quz juribus illis, quibus gaudet Nobilitas, etiam fuun-

tur, & infuper patticipant de jure aliquo fummo Voti n

empe dandi in delibera-

aPrt«

jnpe

tionibus publicis,

quod Jus Nobilibus non competit: Nunc vero, quomodo ea ;

huc quadrent , melatet. Quod fi vero

.M

qua de Regibus ab Zippolyro affetuntur,

lst

tamen adexieros argumentari velimus,ni

hilabfenum erit,(i exinde afferatur,quod,

cum Civitatum Imperial. Deputatis

ii

fi Civitatum exterarum municipalium e. g.

concurrent, hi illisin tali concurfu przferendi effent, Reliquaque Zpolytusin

gmgüaï .

favorem Nobilium ab illorum origine & ftemmate profert, huc patum faciunt ;

gt

es & Nobiles, quatenus ut membra &Status

ia

nam hic quæ&io'vcrtitur inter Civitat

Impetii confidetantur,

& Prarogatlv

a nobilioris otiginis & familie, qua forte

ximelit

C

ivitatelibera conditionem pugnare poffent, Univerfitati ,

contra fingulorum in

du

—

o prat

quz Status jura habet,

& facultatem cum voto decifivo de Republica cum Cæ[arcþ

ptelum

& rcliquis ftatuendi, przjudicium nullum facit,

DA

II Alterum atgumentum in prioritate tem poris fandatutm non parum qlicä

mj

ï;uc,proCiviratibus militare videturt,

De libertate & immunitate earum 444zffe-

fergnonen

4.56. ita(cribit ;

Cum poft Caroli M, tempora Germania

Vs C'ofmagmply. €. 24.p.

gpud n

li & habitari cospiffct, Imperatores creaffe. Principes; iis-

ial

pedetentim magiís exco

demque totas in fendum conce

ffiffe provincias, fibi tantum & m perio immedia-

10 ilamr

vitates, quibus poftea a fübfequentibus

te refervaffe infigniores & ampliores Ci

u d

Privilegia conceffa ampliffima,

quomm [*

fficacia deinceps diGtz libere nonImpe-

u d

nferint.

Hinc de zfrgentorato inprimis legimus ,

riales; licet fub Imperio tema

TA

diata & libera permanferit. « Romani enim eam

j Nüþi/"

quod nullo non tempore imme

fz Rheno vicinz ditionis ; fed poftea tractu

jnter primarias cffe

voluerunt univet

j

ib Francorum poteftatem devenit ; illorumque regno in Ori-

tem poris tandem fi

j

entale & Occidentale divifo, Argentor

atenfis libertatis amantes Germanis ácceffe-

, qontt

cis jure atque immuni

tate Regiorum Palatio-

runt,& füb [mperatoribus Gerinani

g

eculariter hzc urbs aDucum &Comitum

um

rüm gavifi fünt; nominatim qnoque ac p

jutisdi&ione excep

ta, adeoque a Ducatu

Comitatibusque Alfatiz fegregata fuit;

k negat;

busin Cezradiuo extindtis Impetialium Civitatum numero ve-

donec Sueviz Duc:

i[OCc j

5

vid. Obrechti Prodr. c. 12 . 794- fe44 qui etiamDiplo-

fp

re pleneque fuit adfcripta

adde omnino

PO

de

1&,'"—-

ma Ottouz 11, tanquamt

€

ftimonium in eam rem itrefragabile citat.

a

(at. Annotat, XII, — Pretereacis Rhenum

Schilter.ad Kóni gshovii

Chronicon Al

in-

l g i

L27Lz5

ga!?ïf

i

—

$04

R

WINCKL »

; dg Pmce;dmiiä Chvititum lp :

orioeta t

inprimisantiquiffimz (ant urbes ; partim enim in Rheni ripa, partim alibi condi-

aufold

tz fuerunt Civitates, quz paulatim in magnitudinem infignem excrevetunt ; ita

^

- dnmdi

inter celeberrimas Germaniz primz urbes rcferuntur, civiras Nemetum,h.e Spira,

ncr

Civitas Vangionum, h. e. W ormatia.

Potiffima autem urbium Germanicarum

: gibusp

Agtippinafait, quod Romana Colonia effe meruiffet, ut. loquitur Zacitzs unde

t (

Ammianus jam eam vocat urem magni nomizis, ut adeo eodem modo, nifi tem-

(itila

.| übusne

poris ratio habenda ef[:t, facile oftendere poffem, adlucaliasCivitates ex fingula-

riRegum &lIimperatorumGermanicorum clementia cjusmodi immunitatibusimo

! qumin

libertate effe donatas ; Egregie hzc demonftiat Conring in Differt.de Urbibus Ger-

bt

manei S. 113. [eqq. $. 120.[e24, — Ex quibus patet, urbes utique & Civitates libet-

fugtbi

tatem fuam & immedietatem ab antiquiori longe, ac Nobilitatem, tempore dedu-

;

Cintb:

cere pofle, . Ceterum, quamquam non fitmiter neque exinde neque cx aliis hifto-

! &hotab

riarum argumentis colligere liceat, quo tempore libere Civitates imp. jus Comi-

- rütl

tiorum accepetint, Chriffopbarus tamen Lebanz.L.IF., Cbron. Spirenf, c, 2.ptobate

URT

conatur, jam Secwlo X14. nennullas Civitates ejus auctoritatis & dignitatis fuiffe ,

lm ab

ut Cafares illas non minus ac reliquos Imperii Proceres ad Comitia vocaverint,

. Statibus

Quicquid fit, hoccertiffimum eft,oripinem libertatis & poteftatem iisdem occafio-

. txtui C

nibus,quoad plerasqueCivitatesquidem;adfcribendam «ffe, quibus Ducatus, Mat-

Stas T

chionatus, fimilesque dignitates füccefforiz: fa&z (unt, adeoque pre(umendum ,

T jnt

Civitates, cum in iis jam tum tempotis. precipuz opes viresque Imperii contine-

Yocant,

rentur, citius ad Comitia Imperialia accitas füiffe, quam; Nobiles Francicos aut

til fpl

Suevicos, utpote qui poteflati Ducum atqueComituim

,quibus i"uþ jecti erant,pau-

| hgium

Jatim gtquetta&u temporis Ícíe exemiffe credun'turf

CC nite

omi

|

III.- Accedo jam akdk atgumentum tertium,

in quo maximum Præfidi&mbi—'

l'c?fl:Ol

vitatum Imp, pofitum eft, quod fc,

in Precedentiarum controverfiis illud debea-

[dt0

musattendere, quod vel Princeps fpeciatim difpofuit, vel lex diferte definivit, Jam

fiS, qUi

vero habemus legem fundamentalem non ab antiquis temporibus fed noviter la-

Thenra]i

tam, & ab Imperatore juramento confirmatam,

quz ita decidit, quod omnes ii ,

! OUm o

qui Votum & Seffionemin Comitiis habent, al

iis fint anteferendi, etiamfi paris

aliaseffent conditiornis,

] tendem

Continetur illa Capitulatioze Auguftiffimi Zmperatorzs bo-

:

dierni art, 3. cujus verba ita fe habent: (F8 fo

e

lfen aucy bep Sapfer. uno Sónigl.

Pibfi:

Guónungern, unb anbernSReídbssSolennit

at

en berten Immediarc- $X eicb8/ Grafen

unb Jerren pie itmi SReicb Seffion

; Üüribn

em tfb Votum baber, sor anberen 2fuf» unb

B

Cinlánbifcben Girafen unb Joerr

en, toie qu

(5 Stapferf, Skátben unb Cammers

,

Dd

Jerten, unb jtoaroleíd) nad) bem

(Sütfte

t

Gytanb vor alíen anbern,voeilen fíe

4 i

q

m SXeicbez Gürftenz

$atb Votum ünb Seffi

3

Chtlam

onem bergebracbt,beftoegen Sibnen

^rim

QQCD bi[[i"g[),x?ie ben þenenCanjgltgtiqniäw,

n,alfo

: Udr,

Oneribus unoæefgmerliwfeite

u

p

j

nl2

þr.z Nabz-'klz'mü mmetdiata.

895

bicod.

aud) fofdben ARb falemnibus, Q tellejunb t6a8 Deme anbanget,g?lïiïen,unb

tUtt; jj

ebenmáffig auffer (olcben Sieicbs: Fefzvitàten am. Sayferfid)en Jyof unb alle

ieóni

$Xtten o£fervitet. Xoetber. -- Agituribi de PrecedentiaComitum Immediatorum;

ADcanum

quibus p

r aliisexteris ac domefticis Comitibus, & Baronibus praerogativa ideo de-

D

hii u

fertur, to0i

len fie im SXeidhsz Gaürften« 9tb Sellionem & Votum bergebtacbt.

TT

Capitulationes Leopoldina €$ ofephina faciunt jam hujus rei mentionem, fed difpa-

inpi

ribus neque tam efficacibus verbis hecresin prioribusCapitulationibus deciditur,

iib

uam in hodierna, lnarz. P. Caprr. Tofepb. enimlegitur : uttb swoar gleid) nad)

du Gu

bem GürftenGtanb ín Deffen Sveicbsz

9tath fieerftgebadbtes onn €8 Selfranens

vt

gleid) nadb bem Gürftere

bergebracbt : hic autem expreffe legitur, utiD $toat

p

(Zstanb vor alfen anbern, voeil ffe m )eid) o C9 Seffrenem bergebracbt. Quin

aisl

& norabilis illa reftri&io : am Savferlidben Jef mit Denenjenigen fo nicbt in

votivcicbentapferlicbenSienften begriffen,hic omiffa & claufula ifta fubftizuta ;

X

at

am S$apfertid)en Jof unb aller rten eZ/ervivet voerben, Imo hazclex non fo-

m

lum ab Ele&oribus cft przícripta, & ab Imperatore acceptata, íed & ab omnibus

Statibus ratificatas nam, quamvis ante conditam ifthanc Caroli 1. Capitulationem

a od

drmad

textui Capiel, perpetua hoc membrum nondum fucrit infertum, confenfere tamen

v

Status Imperii in nniverfum, ut, qnicquid in hac Carolina Comitum Immediato-

^

dum !

rum intuitu difpofitum invenitur, fine ulla dimunitione etiam Zrojecfo, (quod ita

TUX

vocant,) perpetue Capttulatioms adderetur, ficque adeo lluftrifimi Ordi-

x t

a d

nis fplendor & Prerogauva intuto collocatetur. vid. Aufehbzamum Spici-

leg

ium Obfervat. ad Capitulat. Caroli F I. ad b l, — Ex haclege igitur,qua ita fua lu-

Qp

ce nite

fcit, ut nulla ampliori declaratione indigear, patet, quod exemplo horum

Comitum omnibus illis,qui Votum in Diztis Imperialibus habent, tam in cele-

bratione actuum Imperii folemnium, quam in aula Imperatori:, & ubique locorum

fæfidiümc;'

Prerogativa competat pra omnibus aliis,

etiamfi dignitatis aliás fint haud mino-

j

fniri; j

ris, qui hocce jure Comitiali non gaudent. Vetfamur hic in legealiqua funda-

mentali, & in difpofitione Imperatoris juramento confitmata;in qua nullum ver-

gt "

bum otiofé pofitum,

aut fine virtute operandieffe prefamitur. — Inprimis hic at-

( amut l

tendenda ratio, tocílen fíe im Seicbs^ urftenz

$atb Potums €8 Seffronem byergea

bradbts ex quo apparet fandamentum Pracedentia legale in Imperio & Jare ejus

m

Publico conftitui in Seffione Comitiali; &, qui eam habet, fruitur quoque pre

g

omnibus aliis.jure fc. annexoPracedentiz ; nam, ubi eadem ratio militat,ibi idem

jj

jus pet 2. 22.

ff 4d leg. 49uil.. 15o argumentum aconttario fenfu hic eft fortiffi-

7

mum, quod ícil, omnesilli, qui fo

fftagium in Comitiis non habent, neque Prace-

u

dentiam pratendere poffint: cum prohibito princi pali,con

fequens quoque accef.

ul

accefforii fobfiftentia fine principali nulla eft, cap, ac-

W

:

Íforium ptohibeatur. quia

ce[forium de Reg. f«2 6.

Porro notanda veniuntilla verba: 9ot alíen anperm,

u,m u

L2L24 À

qui

)

896

ïW;INCKEER Je pracedentia ciw'tz:f;æ Ifr:þ. !

ia

titulile

quz non fine caufa,fed animo deliberato adje&ta fant. — Sitantum dictum f'u/ikH&rl,

nuncia

uti in fofepbinaCapit, gleid) nad) bemGürftenXGotanb 2c. aliquid adhuc excipi po-

tuiffet ; jam vero, ut omnis anía praícindatur exceptionibus, additur: vot. allett

-'

üJ pro)

fttand

anbetrt, quz verba hoc innuunt, quod a nullo unquam, füb quocunque pratextu,

in JurePracedentiz tutbari poffint ac debcant.

Colligimus inde, quod,ad quem-

re/pand

cunque pertinct Subjectum Principale & Fundamentale, V otum (cilicet, & Suffta-

literis:

gium Comitiale,eidem etiam ob identitatem rationis confequentia fint adjundta ,

tum ij

cum accefforium f:mper fequatur naturam fui principalis,per/ 2,C.per quas perfon.

deturb;

i

sob. acgitir. — Qui vero principale amifit,ille firanl etiam ami(it ea, quzipíi an-

p N

ncxa fuerunt.— Confequensenim fine antecedenti nullo modo cffe potet, & ,

idemil

tl

qui vult & petit con(equens, in antecedenti deber effe fundatus. — Nobilitas igi-

tur Immediara,eum nullum votum amplius inCComitiis habeat, neque in iis admit-

Qs

tatur, otbata hinc eft jureannexo dignitatis fcilicet & Precedentiz ; Civitates ve.

Q9

roImpeiiales, dum fe fandantin le gt hac fundamentali, quz difinitive & ita cla-

Wb $

1635

re difponit, ut nullam dubitationem adiittat,

jus certum habentPraecedentiz,jlliz

que tuto inhzrere poffant:

Quod fiiterum votum recu peraret Nobilitas Imme«

tbf

diata, & quidem ita,

Miter

ut in Collegio Principum effct, tunc ratio dubitandi fuppe-

teret,an fimul etiam Pracedentiam accquireret ;

pl

fed huic quidem recupetationi

fotma

acriter fe opponent,

nec itamerito, tum alii Status, tuminprimis Civitates. In-

terim, quamdiu iti ex

ercitio Voti funt Civitates, ab eo autem exclufa Nobilitas ,

falt,t

citra dubium illz prcedent,

Qtbot

quod nec negavit Vir Ampliffimus, Con(üultiffimus-

que, Dn. D. Joh. Henr. Felt

ziusin Diff. de Sta

Qu

imen alias eam in certo fen(íü Statum adhuc1

tu Nob, immed. S. R, J, (in qua ta-

ftag

[.cimcntiæ addictum effe, ex ore cjus percepi.

mp. effe, adítruit) (ed im? eum huic

fedi

€0$t

Venit jam lV. argumentum a Poffeffione vel

tatior

quafi juris p'"ræcedcndi defum-

tum, cui non ultimum locum deferendum effe,

unusquisque facile videbit. Jam

54 ]

fuptain parte Generali mentionem feci, quanti

pf (

ponderis fit commodum poffeflio-

nis, ut igitur non opus fit longiori eorum repe

ütione. Sufficit, quod, cum pro

prejuc

quovis poffeffore prefumatur, 4 »7. de R.

F. conf. Mezoch. 1. pref, 9. — Judex

Itte ve

pofto

Ífemper debeat manutenere potfidentem ;

plus enim juris habet quolibet alio, eo

ipfo, quod poffidet/. 2,

Jf- utipoffíd,imo in tantuminhzrendum eft poffeffioni, ut

bt

non obftantibus rationi

bus fpeciofis, in Petitorio addu&is, nihilominus pro Pof-

hgi

feffore fit judicandum.

Nunc,

cum Civitates Imperii per ducentos & plutes an-

T

nos in poffeffione juris prcede

15

tibus omnibus exttra-

ndi fint cconftitutz, ita, utinComitiis & Convens

Comitialibus immediatnm poft Comites & Barones locuna

Vittg

eccupavetint 5 quis a

deo iniquus etrit Judex, ut non facile Civitatum P

Prezeminen-

nga

Liam pc;lþiciat,cgm pgiTcllï

gii &

o inprimif adco longa ac continua inftar privile

fäïïi/o;

titul;

:

réóms

897

ETE

E

pra Nobilitate immtdiaia.

ii o !

omnemDd (entenciam in ;apï'tvePræce'dcnt-iæ*pro--

ff

titulilegitimi ;ït,

pro qua fec,

nunciate opottet,

Riccius 1. Decif.

122. €8 c. cum Ecclefia Sutrina X. de canfa po[.

( BX(IPKPO-

Atque

hzc ipfa poffeffio ex a&ibus poti

ffimum poffefToriis demon-

a

€$ propriet.

fficientia proftant,

Itaerim in Cozveztz Cor-

It

tl

ftranda venir, quorum exempla u

l

re/pandmtium INvico,

cum Nobiles

Immediati quoque comparerent, & exhibitis

lal

literis Credentialibus feffion

emante Civitates Imperiales peterent, Legati Civita-

et C

fed pretenderunt, cx anriqua poffcffione faa fe non

iaj

tum ipfis cedete noluerunt,

detutbandos, cui jufto petito

Summa Imperii Membra quoque affenferunt, ita ut

auipn

rz Nobilibus primas obtinuerint fedes.

Conventu Hailbronne 1633. habito

quájit

idem illeotdo fedendi Civitatibus affervatus fuit.

Apparet illud clariffime, qu8

potcü, l

S6nigLStafeft. suCodbroes

benm unbotgre

iffidbem

GSutacbten übet oieoonS$br.

od i

Den, 4ut Delib

eration qu&gefcbriebene 0

tenAauptzl

unctenber in 98ürGburg

einiisadt

apfe8 Cotánbeunb

SRitterfcbafft antoefenpen. Gefanbtem

Cinitti.

beg Gránctifben Gr

od Londorpims exhibet zz 1oxs. IF.

AG. Publ. ad auuum

unb 9ibgeorbneten, id qu

ii

1633. Cap. XXV11, p, 223. 0

bi hzc verba leguntur : ber oem erftenduncten nutt,

cedinti

voelcber geftalt eíte vertra

ufidoeCDereinigung mit ber Gron Ctbmoeben. unb

Dilus J

anguridbten, i(t potvatbfam eradtet, Dag ad exem-

aunter oen. Gxtáuben felbft

jud p*

plum anbeter f

orirenben $D

ropincien unb Gotánbe, eín Confilium Provinciale

rccupcrariom

formatum, oper ein Gray

B«SRatb folle angeoron

et unb beftelfet toerben, Dergea

u 1

ücften

(G5tanb ein Affeffor,

eon Dem GirafenzGotanb. Dett

ftalt,

af von bem (S

von ber Sitter(dbafft, meldbe trea

; Nuilus

anbete,

oonben 9Xeid)

&Gotánbenber Dritte,

nfülifis

benanbern

Gtánben ín Den 9Infagen Da8 Onus

sugleids proportionabiliter $t

g

bepgefet oerben foll

*

Et, quanq

uam NNobiles inConventu

ftagen. bet bierote

anno fequenti in

ftituto iterum przcedentiam urferint ,

faederatorio F rancofurti

eoscramen Legatis Civit

atum ce

(fiffe legimus, ita, ut nequidem ad publicasconful.

tationes admiffi fuerint,

Hippolytus a& veyfipad) ad hzc quidem omnia p. 225 »,

nonnulla regerit;dicens,

fe negate non poffe,Civitates proximum locum

d Mlm;

544. ft4.

hanc poffeffionem non poffe

gj J

oft Comites & Barones occupa

(fe ; at contendit,

prejud

;cium afferreullum Nobilitati

Immediatz, utpote cui liberum erat, compa-

rere vel non compatere j

alias enim ip

faintermedium locum tenuiffet ,, & mox

m

Votum dediffet.

Sed nihil hzc faciunt ad tem ; com-

J ufx

poft Barones & Comites

jlo,

muniter énim tradunt omnes

Do&ores noftri, per lapfum etiam longi, nedum

jon Ut

emorialis,junctaa&num frequentia,confuetudinem

longiffimi, tempotis aut imm

pra;judicet etiam abfentibus. Scbrader. Conf. 14. n.

ol

fitmam induci, qux noccat &

t

Nobilitas Immediata, quod ab initio paffa fit, ut Ci-

tl

17e. Sibiergofoliimpute

a

vitates Imperii immediate p

oft Comites & Barones fint fecutz, atque hoc jus per

prium

fibi reddiderint,ut legitimo modo in hac pof-

Jj

A m

longam poffeífionem ita pro

P

y(en

feffione nunc non turbari; mplto m!

nus ex eadejici amplius poffit,

,

Objicit

i&

Zz2z2Z23

j

u

MR

$08

JEINCKLER

d

e Precedentia. Civitatum Imp.

vt

Objicit porro Hippolyius, quod, cam jam triplex Statuum ordofit, quorum

ftcundo,

ptimus Eledores,fecundus Principes, Comites, & Barones, tertius denique Civi-

ht co

tate$ Imp. Liberas compleCtatur, Nobilesqueimmediati femper fecundoannume-

tionesin|

rati fucrint, nullumexinde Civitatibus enafci przjudicium , quia non peculiarem

Critatil

Ordinem erigere, aur in Civitatum Collegium fefeintrudere cupiunt,fed tantum.

trpofta

in Principum Senatum jure poflliminii reftttui volunt.

At, unde Antagonifta

di;Cra

meus probare poterit, Nobilesunquamlocum in Collegio Principum occupaffe ?

fidum

Divifio hzcin tria Collegia, (i conje&turam facere lícet, demum fub Friderico IlI,

(gibut

uti Zirumaus do&tecap, V.in princ. de Comitits notavit, ufurpari caepta eft ; ante il«

ittebus

la auterm tempora omnes Sratus, generali quodam edi&o vocati, in uno Senatu

tiis tant

convenlebaat.

Cum vero anno 145 9. Ele&ores primitus feceffionem a reliquis

vim.pul

Principibus feciffent, Senatumque proprinm conftituiffent ; (ubfequentibus de«

poffant

mum temporibus triplex ortus eft Statuum ordo,

Jam vero ex releCtione Recef-

effuto

fuum manifefte apparet, Nobiles Immediatos poft novamillam introductam faci-

quod |

em Comitiorum, & inprimisa 44axiiiani . tempore non amplius ad Comitia

Quto Er,

veniffe, unde neque Principum Collegio aggregati effe potuerunr..—. Imo in Co-

dudi po

mitiis Katzsbona 1471. €9 Idugufla 1474. €8 Francofurti 1486. €2 Norimberga 1457.4

Juticiur

Friderico Imperatote indidis nulla Nobilium, fed tantumElectorum, Principum,.

lion cor;

Comitum, Daronum & Civitatum fit mentio ; &, cum zzze 1400, de auxiliis con-

LUC

tra Turcas in ComitiisAuguftanisa&tum effet;Receffui infertum legiturjbaf matt

tdetem

mit oen SRitter[d)afften $u Grancfen, &btoaben, & Stbeínlano. banbeln foll.

Tagoni

Hincigitur manifeftum, Nobiles nullum unquam locum in Principam Collegio

00b

occapaffe, & certe, quemadmodum, fi noviter in Collegium Principum affümitur

pibus,

Statusaliquis, contentus effe debet, (i altimusipfi affignetur locus; ita,fi unquam

a&f

Nobilitas Immed. ad Comitia in pofterum admitteretur, & in numerum Votane.

hoc 4

tium recideretur, ut poft. Civitates Im

denfa

petii fluoque collocaretur, fummi rju:ig

æqui/tatisque» ratio exigeret,

:pr Opïil

Dane r

Quod veto adipfos a&us fPoH'cfï'orios attinet, eftendere quidem conatut

QUnt, n

Hippolytus, Nobiles femper proteffatos fuiffe, fuumque fibi Jus refervaffe ; fed pri-

tt'atior

moillud exinde fequitur ad minimum, quod INobilitas Immediata non femper

ünnem

fuctit in quieta poffc(fione, quod ipfam tamén pag- 284, uum. 548 affirmare aue

Voverf

us eft;his verbis: Syabingegen aber in decidendi rationibus mit unterfcbieolid)ett

i0onàt

| Wo] lp

Prajudiciis & actibus poffefforiis ausgefübret,

aud) nod) woei

f

yig,beps

Q[lü(, iS

gebradbt woerben fónnte,

Daf je unb alletvege toenn biefe bepbe

2

ittevfcbaft unbD

Ail, (gx |

Seidb8 2 €

abfe $ugegen getoefen ,

bíe Grepe SXeicbs « Suitterítbalft al

lentbalben: Die Precedenz unb Q3orju

3 ti. y HH

g vor ben SXeicbssGotàbten gebabt, ub

al(o in unftrittiaer poffeffion vel quá

fi bif vaber begríffen uno nod) finb &c.

./ li eX[

cqm o

—

um

-

—

-

$99

od

prä Ngl)ilitate immediaa. -

gomkix

Secundo, fi proteftatione qualitercunque comparata jus Proteftantis falvum &*ill-

Qv

lzfam confervatetur, nullus effet litium finis, & conce(fo quoque; quod Proteffa-

QU

tiones infitment alterius pretepfiones, tamen Nobiles a&u contrario , dum fcil.

Vr

. Civitatibus cefferunt, pro confentientibus haberi debent, fiquidem is,qui poft in-

Lantum

terpofitam proteftationem facira&um ei contrarium, ab ca receffiffe exiftimandus

:agonä(ta

e(t ; Cravett. Conf, 462.9.18. — At dicit Antagonifta, quicquid factum, pacis caufa

fa&um fuic.Denn ob ic) etioas Sriebensbalb,unb Díe Confilia gu befórberm nad)

vpftt

«tico]ll,

gegebett, fed refponfio facilis eft, quod nemo füum ja&are prafumatur, prafertim

inrebus tanti momenti, 1nftar porto, hanc Civitatum Prerogativam in Comi-

tl

a Senati

* tiis tantum Proteftantium fivc Evangelicotum Particularibus füiffe admiffam, que

rdiqut

vim pablici Imperii Conventus non habent;atqueadeoNobilibus przjudicare non

yibis d

poffünt; fed unusquisque facile videt, non effe probabile, Nobiles Proteftantes

ceffuros fuifle, nifi jus Civitatum agnoviffent,

Neque illud ad remaliquid facit ,

oneAu

nf

-quod hi Conventus non univerfales fed particulares quorundam tantum Otdi.

num Evangelicorumfuerint 5 a Conventibus enim Particulatibus noninepte con-

;d Com'uia

"Ti

:cludi poteftad Comitia Univerfal'a, lllud veto, quod ultimo loco sffert, quod

;Judicium fcilicer Ordinum Evangelicorum hicideo non fit attendendum, quod

"t ul

Drincif

mon coram Otdinibus Imperii, fed.coram Tribunali Imperatoris folum, contto-

verfiz Seffionum fint difcutiende, meram fapit injuftiriam. — Nam, etiamfi con*

miliit u

ll','Wg man

cederem, neminem nifi Imperatorem hanc decifionem fibi vindicare poffe,curAn-

tagonifta pag. (equenti 287. Atteflatum Lasdgravi Wilbelpi Haffiaci, & Mar«

n

ebionzs Badeufis tanquam munimentum quoddam producit, in quo a di&is Princi-

] C(]"tlgio

ibus, Nobilibus cautum eft,quod omnia, que in Conventibus Francofurtenfibus

vafünilt

acta funt, ipfis nullo przjudicio aut damno fint futura ? Primo hic excipi poffet ,

1,6 Uüqmm

hoc Atteftatum ftudio partium effe confe&um : deinde Principes Haffum & Ba-

m You

denfemillud non nomine ceterorum Ordinum Francofurti congregatorum , fed

proprio motu dediffe,ut adeo vel exinde Atteftatum, quod in re, que ipfis vel

plane non, uti antea Hippolytus ftatuit, vel faltem non folis competebat, dede-

runt, nullius pondetis fit habendum. — At liberalisero, & concedam, perhanc at-

d

teftationem juribus Nobilitaris Immed, optime effe profpe&tum, curigitur vim

T

omnem fententiz Ordinum Evangelicorum Ulmz, & Francofurti in hac Con-

T

troveríia latz deroga:e vult? Hocenim quisquein alio recte effe exiftimare debet,

yuic a

quod ipfe fibi jus dici velit, &ipfa zequitas poftulat,ut; quod quisque juris inalium

»D m

li

flatuit, is eo ipfo etiam erga fe uti. patiatur 5 vid. zot, tzz, ff. quod quisque jur. in al

flat. lex ult. C. de frutl, C li, expenf. — Viderat hancargumentorum pro Civita-

ii

tibus firmitatem acerrimas alias Nobilitatis jurium propugnator ZVo/dezzz, atque

(

1A *

l WD

hinc exprefle dicit Cap, p 376341'73 Principuts Conventu , nbi Crvitates Imper.

les

)

4

cüündo

o s

Wi us

960

'wmckzm

de pracedentia Cz"vitäilm«ijbïþ.

CiAuTORGRessuS

jes €9 Nääi/&: immediati frouul comparent, Covitates Nobilbus circa j* äx'gasä*g':'m pm;

erolb ita fcribic: 9tif

$d |

ferunt

wr. Et Franchenberg in feinem. Ewropeifcen 4

* fimdstar,

benengReicbs Citábten bab

en Gie ber Precedence falbe

t langesgeit/fer Gotteiz

mum vim

tigFeit gebabt, unb baben

fo vielDíe Pofleffion betrifft, Die &beln unb Gbte

-s fe fun d

baren frepen Steid)ss Ctábte ben. 3

orgug bebalten, baber. immittelft bey

. troriali ac

anofung 4u SPuünfter uno Ofc

: Conftitut

Correfpondenz Sagen, ub Der Gtiebeng: J2

nabrüg bie Sxítterítbafft per Deputatos fanbeír unb. fídb ber Seffionen ub

: 277 ng

SRatb$« Gánge entbalten müffen 2c. -Imo ipfe meus Antagonifta in Oxs-

! h, ut neq

[lione 1P, ubi agitur, an e re. Nobilitatis Immed. fit, ut iterum ad Seffio-

pnt, L.

zem & Vota Comitialia admittotur, z. 252. fateti coactus . eft, Civitates nun«

* Uta C

üam Nobilibus effe ceffuras. — G8 ift jebod) 4u beforgen, e8 mod)ten bie

ilo tempo

(brbabven, Gren unb SReidbse

Gtàbpte, unb bas gefamte Gotábtifdbe Col-

friptionis

legium tocgen

Det Pracedenz tin

v QDorfí& balber fidb ftarc£ batoiber legetn ,

diem gan

unp mit ibren

GyegenCinvoenbungen ba8 ZGerd fdwer madyen , teie man

& Barone

benn folcbe8 bey. obangesog

enen. Setitnbergifeben, Jyapfbronnifd)en , unb

time fund,

mmen

fünfften im. S'Gerc£ mit. mebreren. verfplibret

ti Comitis|

Grancfurtifd)en Sufa

t Civitatu

anb erfabren.

eGeile

n eg nun mübfabim unb fibxoer baber. geben. mbd)s

fe, voenn Der

frepen. Seicb8 z SRitterfebafft ia ibren S3egebren voillfabret ,

tim & pat

qxnb fíe u Denen gemeinen. Oxeicbe

Sefionen uab (Gotimmen 4ugclaffett

. Wüüntipfr

tocrben . folíten ,

fo toill ratbfamer feyn, oí8 Coudben einguftellen , unb alle8

Itütionen

il hoc is

ín í&igem Gtanb u laffen. —Sed ponamus quoque; Civiratum Jura adhuc

in dubium vocari poffe; quamquam, fi nnlla alia pro illis militarent argue

Ym Equ,

menta, hac ipfa Poffeffio fufficientem faciat przfümtionem:; cum femper ju-

peü publ

re & nomine proprio potius, quam alieno , poffidere quis ctedatur. AMenocb,

GDt, ten

Conf. 395."Mm. £. Exinde infigne tamen habent Privileginm & commodum

time El

Civitates, quod in Poffcfforio fint fuperiores & ab onere probandi liberen-

" denti pto

, Qen

tur. Quare etiam hoc nomine pragnantiffimum femper Civitatibus reftat ar-

Ifmus

—^

gumentum , quia, dum impugnans poffeffionem ea allegat, que Jus & me-

rita concernunt, poffeffor femper manutenendus eft, JVatta Confe 121. . 95»

Wefzrtim

&, quod interea temporis, dum Imperator de hifce Controverfiis cogno-

&2 cau(

fcit, merito quilibet in pofleffione Seffionis vel quafi

tuendus fit, expreffe ha-

W, Qp

9iber. inmíttelft , fell

Nobiles

betur in Aec. /poperii Spirenft de anno. 1570. $. 164

eín jebet bep fcinet poffeffon vel quafi, woíe bie bergebracbt, gelaffem

fepn àc.

Manebit ergo. hoc argumentum Civitatibus omni loco atque

* lce o

tempore fartum ac intadtum , donec in Petitorio ca

dant; quod vero nuns

quam fiet, cum prater Poffeflorium fufficientibus rationibus Gn-t inftudte,

At dubio

nlmq

t No|

ut de vidoria nihil ha'bcant: quod timeant.

Sed

Q

It cet

-

22f

p Nqbilitdte z'mmeäliatgi

d. '

Sed properandum ad Quintum. 'Argumentum , qued in Prafcriptione

llïbit.: W E

fundatar, magnamque cum priori habet connexionem. Ipfe Hippolytus maxi-

dU t

|

a

mam vim huic prafcriptioni attribuic, dum privilegium illud; in quo Nobi-

LA

|

j

Í

les fefundant , utin Comitiis comparere non teneantur, .prafcriptione imnie-

t y

moriali acquifitur effe contendit. — Et certe , operatur Prafcriptioidem, quod

uY

Conftitutum , Lex, Privilegium, & Conceffio Imperatoria legitime acquifita

(font u)

Sixtim. Cozf. ». Hinc videmus , vim Prafcriptionis immemorialis tantam ef-

a h Qn

fe, ut neque Eccle(iz , quarum alias maximus eft favor, contra eam reftitui

TEUM

pofnt, L.sit. C. de fund. patrim. quare & Rol.a lAlle Conf. s 9. num. 6. vol. 4.

jtate D

& Natta Conf. 222. n. 2. bene annotarunt, quod Juraalias non prafcriptibilia

NT

ifto temporis fuffragio acquirantur & amittantur. — Hoc igirur Privilegio Pra.

fcriptionis cum Civitates Imperii jam a fine Seculi XV. usque ad hodiernum

Dd

ii g

diem gaudeant, ita, utfemper exclufaa Comitiis Nobilitate, poft Comites

n E

& Barones locum immediateobtinuerint, quis non lllarum pracedentiam op-

VOEU

|

|

time fundatam effe videt? cum hacuti fupraoftendi , legale fit confequens Vo-

Wi

n

1

tiComitialis. "Non enim folumhocipfum tempus immemoriale flatim ex pat-

q n

!

6

ï

)

i m

i

!

te Civitatum cum poffcffione eftinchoatum, fed & confirmatum fuit per fcien-

!

tiam & patientiam Nobilium, qui neque contradixiffe leguntur. — Imo agno-

TU

f

7

veruntipfi potius Nobiles, hoc Jusfibia Civitatibus prafcriptum effe, dum Re-

j

TU

l

:

füitutionem anno 1686. quovis modo follicitarunt: nam, qui reftitui cupit ,

j um

ille hoc ipfo fatetur, fe jus fuum prius amifife. "Neque vero hanc reílitutio-

, n d

nem Equeílris Ordo eo, quo parerat, modo ambivit. Non ad Comitia Im-

lr d

ca, ubires decidi debuerat , & ubi jura Ip(is &que adminiftrata fuif-

J

perii publi

ym tnp

fent, rem

illam detulerunt; Cafar ab Ipfis imploratus, quafita apud Mogun-

y,

L

tinum Ele&orem interceffio, res per cuniculos, non manifefte tradata ; evi-

onmo

li

denti prorfus indicio, defperaffe tum ipfos Nobiles de obtinenda in Comitiis ,

pdi IXf

quilem quafiverant, fententia, — Sed nec ipfe Carfar, qui alias in ipfos propen-

jbot s

fiffimus, nec reliqui, qui non minus ipfis favere credebantur, ex Eeclefiaítico

prafertim Ordine Status ,

ipforum petito tunc fatisfacerepotuerunt ,-quia , per-

MT

LL

fpe&ta cau(ze Nobiliu

m imbecillitate , poftulato huic repulíam dare cogeban-

i o

tur.

Objicis fortaffe

, repulfam hant non ex Comitiali Imperii Deereto tuliffe

T d

Nobiles , adeoqueeam contra ipfos parum'facere: verum illud quidem non ne-

j

o, au&toritatem Comitiorum hic non interceffiffe , quamquam SinguliStatus

jl

1

fil

de hifce moliminibus cognitionem habuerint ; at prudentiz Nobilium adfcrip-

o 4

feris, quod non inte

rcefferit. — Quod (i enim res ad iftud. Foram effet. delata,

fine dubio petitum i

llorum fuiffet ftatim reje£tum, quod ex Cafaris , reliquo-

Ti

h

rumque Nobilitatis Fautorum con

filiis pátec, qui fcilicet diffuaferunt, neres ad

Comitia deferatur, ut honori Nobilium profpiceretur ,

qui lata ifta publica re-

gl

Aaaaaa

gulfa,

92412

IWINCK LER de Pracedentia Civitatum Imp.

GT

pulfa;, haud parum fuiffet labefa&tatus, — Ipfietiam Nobiles poft illud cempus

videtur,

ita acquieverunt , ut nullam poft hac litem amplius Civitatibus moverint, Unde

p alleg

; (onven

egregium iterum nobis oritur Prafcriptionis contra Nobiles argumentum, qui

indeabillo tempore nihil novz protelTationis injecerunt, atqueadeo, apetito

vitatum

fuo defiftentes, prafcriptioni cuidam de novo locum dediffe merito cenfentur.

ftpetitis

Nanc lt

Qui enim juribus fibi competentibusuti, G ea exercere prohibitus e(t, & ac-

quievit, fibi ipfi prajudicat &c.

fts, in

Opponit quidem Zippolytus, hanc prafcriptionem Nobilitati Immediate

4?

füerunt

non poffe cfle noxiam , quia tanquam res merze facultatisin illorum arbitrio po-

exeo cl

fitum erat , ad Comitia venirevel non ;; quod autem emanferit, fa&urm effe ex

nullos f

certis rationibus, acdemum ita concludit, quod tantum , & non plus prafcrip-

, Wm,

tum intelligatur, quantum in fpecie poffeffum reperitur, /.74. $. 4. ff. de ac-

| üproe

quir.pofzff. Verum opponihic poffet, Jus Votiac Se(fionis in Comitiis ex eo-

|. euarlbis

rum jprium numero effe , que regulariter obligationem habent conjundam,

; puiz

adeoque in cenfüm rerum merz facultatis venire nonpoffe ; fedfilentio hecin-

Sutuum

volvens, id tantum dico, quod fi hzc argumentandi ratio procederet ? libe-

tefponder

rum erat jure aliquo uti, vel nonuti, ergo jus illudnon poteít prafcribi , que

lTmperato

quaío & quomodounquam locum habere poterit praícriptio? Imo ad omnem

Ihtfieco

prafcriptionem valide incipiendam requiritur, utille, contraquem prafcribi-

Imperato

tur, liberam habeat voluntatem jure fuo utendi, nec coaCtz deinat illo gau-

Lt hg

dere. Tunc ergo Nobilitas Immediata haberet, quod contra praícriptionem

. Whíoh

adduceret , fi probari poffet : eam inique & vi a Comitiis injufte fuiffe exclu-

"ni u 3

fam , & per confequens Civitates Imperii injufto quoque modo proximum po

bur iil

Principum Collegium occupaffe & hucusque retinuiffe locum. — J[am vero fefe

butr,

ipfam accufet, quod emanferit, GCivitatibus non contradixerit, qu& jm&

Dottbq

quoad Seffionem & quoad Pracedentiam przter immemoriale illud tempus ,

hr

Utrut

per ultimam quoque przfcriptionem ab anno 1686, usque ad noltra tempora

novum jus fibiacquifiverunt, ut nullo modoillud adimi ipfis queat, — Quodad

!d)ttgen

textus ex [Jure Civili allegatos attinet, eos pro mea potius ,. quam pro contra-

ria fententia ftabilienda facere, inde patet, quia dicunt, zastumeprefcribi, quane

VWber;; R

ml M

tum po[feffam fuit. . Acqui Nobiles negare non poterunt , Seífionem immedia-

tam poít Comitesatque Barones fuiff poffeffam a Civitatibus, Gquidem per

vt né

aliquot jam Secula ; quid aliud ergo fequitur, quam, quodhic ipfe ordo feden-

Wt

d q

ifhe, (

di & fuffragium ferendi poft Comites & Barones fuerit prafcriptus?

Argumentum VI. a Re [udicata petitum quoque pro Civitatibus magis;

itj

a

quam pro Nobilibus, militat. — Primo enimillud dicipoteft, quod, finonex-

Ql

lt

Dtinee

tet fententia qizdam definitivain favorem Civitatumlata, tamen nulla con-

ud poffe

&ta eas plfoduci poflit , quoq ultimum tamen de Nobilibus affirmati ha

j

videufr.

tibllem (

d

923

Ll

p Nolilitate Inmediata

?

ts

videtur. Contraria enimeft 1.) Sententia Ordinum Prote(lantium, quam fu-

yt, Unde

pra allegavimus , ubi di&i Ordines, perpen(is utriusque partis rationibus in

tun, qi

Conventu Correfpondentium Norimberge, anno 1619. habito,, Legatis Ci-

, (ptto

cenut,

vitatum prz Legatis Nobilium prarogativam tribuerunt, quam poítea etiam

repetitis vicibus in Conventibus pluribus Francofurti- habitis obtinuerunt,

IT

Nunc lubenter quidem, ut fapra, agnofco , Conventus hofce fuiffe particula-

res, in quibus non omnes Electores, Principes ceterique Status congregati

ag G? |

fuerunt : at illud tamen Antagonifta meus mihi quoque largiatur, neceffe eft ,

ibitriono

ex eo clariffime apparere, femper & quovis tempore ex Imperii Ordinibus non-

um dfoat

nullos fuiffe, qui pro Civitatibus Imperii publice deciderunt ; e contrario nun-

syeltie

quam, quantum ego quidem fcio, a Nobilitate oftendi poterit, vel femel tan-

tum pro eapublice pronunciatum fuiffe. Ubi enim Illa in Conventibus parti-

4jüw

mitis t

cularibus preceffit, qualia exempla quedam Hippolytus adducit; ibiJus Praro-

onjondt,

gativz fibi proprio motuarrogavit potius , quam quod per fententiam aliorum

nrio ha

Statuum fimul comparentium obtinuerit, Neque exinde hec Ordinum Cor-

du Doe

reípondentium fententiain totum eílrejicienda, quia decifio Pracedentiz foli

Efoibia quæ

Imperatoricompetit; nam, quamquam non negem Tribunal, coram quo or-

gad od

dinarie controver(iz Se(fionum inter Status Imperii funt decidendz , effe aulam

g at

Imperatoris; funt tamen nonnulli Do&ores inter quos przcipuus Lizmens d-

gcilo g

J.de Zare Publ. L. II. c. 9. n.92. qui hanc dijudicandi de Seffione poteftatem

non foli Imperatori adícribunt, propter verba, qu& habenturin Receffs Impe-

Ácripione

fr «

»ii 4u 2tug(putg de uuo 1500. fub Tir. CfBie bie Syerung ber Se(hon smifcbetn

yimum p

ben Sürften bingeleget toerber ol burd) bas Segiment, $.. Q'Geiter niad

bemoc ibi: bieCIBie ber jenigen, bie eábetrifft, fürter gufenben, ibr9Intz

p o

toortbarinn oernebmen, unb alsbann fofd)e Cocbrifften umb 9Imtmoort unferit

ye n

u "mpuh

Gburfürften gu(cbicten, ibren atb barinm bóren, uttb bartacb (old C5dbrifft

hod

unb 9fntreort aud) mitbem genmcloten unfern unb Deg Steid8 SRegenten bez

yodi

(icbtigen 2c.

& ( pe [mperatorem cum Statuum confenfu id fecifíe, conítatex

Imperii Receffu

de An, 160 3. Ratispone babito $. 66. Grtiürenwit us abermabs

"T

tcben SReicbasGagen , al8 int

Vlþ/ ! Ml-

len, baf mir u yofge unferg bep unter(cbiebli

tiad) complirten A&is, famt

m

Ciabt 76. 82.94. Utlb 98,

getbauen Grbietena ,

jtm p

etlicben au& Sittel be8 Joeil. SReidb8

Cburfürften , Sür(ten unb C5tánben

SRáte , bargu deputirten SYerfobnem ,

utib bas jenige ag bieruüter oor bei

j

Syortbepen einbradt, einFommen,

(o fórberlid) e8 mbglid) referiren, utnb

fennen unb auffored)enmollen2t, Huc

mgngr

alsbann , tvas SRecbt (epn voüitbe, et

Comitiis Auguíte Vindelicorum 15 9.

ngn CX'

pertinet , quod Ferdinandus Cafar in

jj of

habitis Statibus Imperii promifit, fore, ut

Commiffarii conftituerentur, qui ami-

cabilem compofitionem litium tentarent ,

quod fiid fieri non poffet , fe affumtis

jp^

Aaaada

. Electo-

*

tss

924

L Hl N CKLER de Pracedentia Civitatum h

nitp*.

—

Eï,e&OfibQS & Principibus, qui nullum intereffe quoad lites Seffionum hzbgï-

dlen

rent ,. perceptis utriusque partis juribus pronunciaturum , vid. Receff. Zrap. W

um

Ougfoutg de 4uzo 15 s ». $. al8 fíd) benn aud) bi&bero ibi:. Symfallaber, fie

j lts À

barinn aller(eit8 gütlignid)t eertraaen tverben módbten , wollentit alébanm

vifing

auff nácftFünfftiger SReicb&2Ger(amlung, ctlid)eber Gad)en untermanbte

tius in

GburGürften urio Cotànbe su uns gleben , unb (amt benfelbigen nacb gnuafae

| diatam

mer C3ernebmung jebes G beiló babenben Gierecbtigfeiten, in Coaden enbe

, polipo

licben vecbtlidben 9tuffprucb unb GrfüntníBtbunic Apparetexinde, Cafa-

j pafar

rem quidem competentem harum Controver(iarum Judicem effe; fed cefTantur

; uncor

t£arme

n modo allegati Receffi; , interdum etiam Ele&ores, Principes, aliosque

feiit,

:

TE

onfilium admitti , qui cum Caffare has Seffionum litescomponant; ut adeo

um

fententia Ordinum Correfpondentium Proteftantium non tam patvi fit. efli-

Qu jam

manda, Sed mitto hzc, & z. ) ad Nobilitatem Alfatize Inferioris me con-

, Quod Q

verto, utpotequa 24zzo 1615.d. 28. Febr. per fententiam definitivam Civitati

| Íedrem

Argentinenü, cum adhuc Imperialis effet, cedere coacta fuit, queres judica-

| meutri-

ta legitimum Pracedentiz titalum Civitatibus omnino tribuit. Regerit qui-

um, ir

dem ippolytas p. 283. feqq. hoc fattum tori NNobilitati Immediatz ideo nocere

- fntenti

non poffe; quiareseíLinter alios ada, Nobilesque Al(ati feparatuim a reliquis

— beaz, p

Nobilibus Immediatis corpus conflituunt; deinde , quia magna Nobilium pars

thilog,

Magiftratui Argentinenfi fubje&taeft; fedhae rationes facili modo explodiatque

Ad

refutari poterunt, NNam primo, quod res adtainter perfonas, eandem caufam,

.

lübere |

idemque jus agendi habentes, pleniffime probct, teftantur omnes JCtis vid.

"m part

Riminald. Conf. 62 9. 2. 27. Schrader. Conf. 1. num. 37 6. Decian. Volum. l.vepp. 55.

füuntu

z. 23. conf. AMenoch. Conf. 1.5.206. Jam quidem inficias irenolo,. Nobiles In-

defüme

ferioris Alfatiz alongo jam tempore neque fub Suevica, neque füb Franconica,

Té non.

neque füb Rhenana Nobilitate comprehenfos fuiffe ; illos tamen non minus par-

&nttn ín

tem fpecialem totius Nobilitatis lmmediata S. R. Imp. facere, ac omnibus ju-

Brodeffe

ribus frui, quibus reliqua corpora, eo certius affero, quo evidentius hoc ex

162 [

Diplomate be$ eXutterlid)en Otbené :Prædicätägürböbung a Ferdinando II£..

Noblfes 1

Imperatore ZAinno 1654. conceffo apparet, ubi hzc verba occurrunt : De9 eeicbe

ä

I conditi

Grepen Sitterfbafften ber Crapfen, CBiertel; SXittereorf unb SSegircten

Ptt confe

im fanb $u Godymaben, Srancten, SbeinzGotrobm, unb be8 SSejitcf8 i

lintern Gl(ag. . Nunc, fiuna Nobilicatis Immiediaztpars, qua origine anti-

15, Quo

W pace.

quiffima, ac nobilitatis genere zque bene gaudet & gloriari poteft, ac Franco-

Wioris a

nici, Suevici, vel Rhenani Nobiles, Argentoraten(i Civitati præcedentiamim

tantum non dubiam reddere poterat, ut potius per fententiam definitivam a Ca-

lTs

aera Imperiali ipfi injunQtum fuerit, Argentoraten(i Civitati cedere ». reliquz

t Cüritiuc

fimme;

i hmj

certe Earccs pr&rogativam cp usque pzæceqdere non poterunt , d?ge.c. cla

QiieTmt

fä

——

Dpra Naäiäimte immediata

»2y

ne ?

oflendant, quanam ipns pre Nobilitate Alíatie Infer. prerogativa co;np'eta'c,

].

eamque tantameffe, uteojure, quo, utipíe

Q'tepfpad) fatericogitur, Nobi-

GW

|

litas Alfatica Civitati Imperiati locum cefht, non teneantur.

Quod (i Archi-

u

va fingularum Civitatum Imp. perluftrare, atque ACGaintereas & Nobilespeni-

WW

tius infpicere liceret ; ex iisdem fine dubio innotefcerer, Nobilitatem Imme-

i

um

y

diatam in eodem diftri&tu vel Circulo, ac Civitates, firam, Civitatibus fzepius

tam fuiffe, ita ut quemadmodum Civitas Argentoratenfis in Alíatia

u

poftpofi

g, G

-

prafereb

atur Nobilibus Immed. Alfaticis; fic quoque Civitates immediata in

deellnt

Franconia, Suevia, Nohiles immediatos Franconicos atque Suevicos antei-

m

rent. Verum quidem eft, Nobiles Judicato Camere Spirezf? non acquieviffe ,

i o

caufamq

ue ad Cz;rem pertuliffe ; fed, & hoc verum eft, Cafarem, utpote

derat, feaut juítitiz aut pratenfioni Nobilium per Imperialeali-

ii ( ao

qui jam przvi

ris m«

ü

uod decifum contravenire d

ebere, noluiffe hanc litem fententia fua definire ,

TO

fedrem

forti atque alternationi , falvo tamen cujuscunque jure, commififfe, ut

neutri difpliceret parti. Objicit etiam Stenfpad), fententiam in Camera la-

ij

feeutt

tam, in judicio ex lege diffamari effe tantum interlocutoriam; verum, quod

T

—

fententia abfolutoria ab inftantia vel obfervatione judicii hic vim definitivz ha-

beat, p

robat , qui ex profeffo in l. diffamari commentarium confignavii

gna g

F,f Bar«

oblliumpis

tholom. Blarerus cap. X. n.44-

. Ad alteram , quam tradit

Hippolytus , rationem refpondeo , eameöminuæ

ubüw

habere ponderis, quo clarius demonítrari-poterit, minimam tantum Nobili-

dun o am,

& C[H Ts

um p

artem Argentorati degere, & inter hos paucos effe, qui juribus Civitatis

frauntur. Si ergo apotiori ,

uti hocipfum argumenrum Srepfpad) urget , eft

"I

defumenda denominatio : Nobilescerte Alfatiz ideo Civitatibus Alfaticis cede-

xobllsilr

quia pauci eorum Civium (íefe adícripferant numero. . Res

Francottà

re non cogebantur ,

enim inter alios a&ta ; funt ipfiffi

ma Hippolyti a & tepfpad) verba ; aliis neque.

pül'

JU

prodeffe neque o

beffe, & fa&um cuique fuum, nonaliis, nocere debet ; vid.

omnió

.162.4. 292«

Verum in(tat AntagonifLa nofter ulterius, atque ex eo, quod

tl hot

D

Nobiles Alfat. Infer. in urbibas degant ,

probareconatur, hosipíosnon ejus ef-

d ,

fe conditionisac dignitatis, cujus funt Nobiles Franconici, &Suevici (&c. ac

ial

ns nihilinde accedere juris & preeminentiz Civitatibus Imperiali-

p

Til

per confeque

bus, quod N

obiles quidam in Civium fe referri paífi funt numerum. — Sedlicear

;t'lmgs'j !

rfarii publicea[Terere, eos, qui Nobiles Alístos in rure viventes

cum pace adve

melioris ac no

bilioris conditionis elfe; ac Nobiles in Urbibus degentes , quia

f

hi Mediati, in craffiffimo verfari errore, quem evitaffent,

illi funt Immediati ,

*

g

fi curatius jurà & p

ri

vilegia Alfacicz Nobilitatis infpicere voluiffent. Habent

ma /^

enim domicilium (u

um Argentinz pluresex Illuftri & Generofiflima Nobilita-

«

pari tamen paífu cum Nobilibus aliis-

À

gfime

tis Stirpe o;iqndi ,

qui (1 non meliori,

Aaaaaa3

]Imme-

QBW

E

)

926

WINCKLER d Pracedentia Civitatum fmpï

pl

n n

Imthediatis ambulant, de quorum Immedietate eo minus dubitare licet , quo

plura hanc in rem nuper demum typis impreffa funt Diplomata a variisImperato-

, Unde pi

fiftigio

ribusimpetrata — Nec video, quid immediati illorum detrahere poffit, quod

Iiquis.

quadam familie Magiftratus officio in Civitate Argentinen( & olim fun&dze

itiam ul

fuerint, & adhuc fungantur , quidque refponderi poffit ad quzítionem : an

Áüro cor

Nobiles Immediati, penes quosante annum r5 32. Summa Imperii in Civitate

(Oncuttu

Argentoratenfi erat, reliquis Nobilibus Immediatis, qui hac Magiftratus po-

teítate ac dignitate non gaudebant , fed in pagis rufticis fuis tantum impera-

tts Vülgo

bant, poftponidebuiffent an przponi? Certe prius affirmare velle, ridiculum

puticipar

pti, fur

plane effet, atque omni rationicontrarium. — Sicuti ergo nec antiquitati, nec

flnris at

fplendori generis vel natalium obeft, membrum effe inprimis imperans, (ive

*

caput coimperans Civitatis Iperialis

P

ita nec Immedietati aliquid decedit, fi

ttec Civi

tit'ale D

quis munus Magiflratus in illa obit. — Sicuti neque illud obeft immedietati , fi

quis in minifterio nobili ( a[ó Page? alicujus Principis fit conftitutus, aut of-

fer pof

ficio alicui aulico prefit, aut obligatione Vafallatica fit adítri&tus Statui; dif-

it follici

fropio fa

ferunt enim bie Joulbigung8sMlicbt, five vinculum fübjeCtionis, qua obfe-

quium ac fidem Domino fubditi debent ; bíe febeng z 9Mlidbt, Gve vinculum

E.

diCioner

vafallagii, quo propter rem feudalem vafallus Domino feudi ad fidem, non

moment

item ad obíequium iragenerale, ut fubditus , adflringitur ; & bie 9[mbtg:

C

*Dflicbt , five vinculum Officialium, quo, quibus a Principe munus qiod-

quodgue

dam commiffum, aut a civibusin Civitate Imperii delatum, ei fünt devindi,

Siismun.

vid. Confultiffimi Dn. D. Feltzii Dfert. I. de Statu INobilitatis

Gildafl, 7

07- €

N

Klmmediam.

tb erte

. VII. Illudq

uoque Prerogative caput , quod inajorem ]urisdiäionem at-

Qd ,

tinet, fiexaminare lubet, eo minus in eo difficultatis reperiemus, quo cer-

QOtt t

tius eft, & füprajam di&um, Civitates effe Status, 7ormmque in Comitis Deci-

Dett 3

Jfvum exercere , ut exinde merito nomine Coimperaztium cenfende veniant,

Chriffen

qui, ficucin aliis juribus Majeftatis exercendis, ita etiam in Jurzsditlioge cum

QUE tb

Imperatore concurrunt.

Qui enim , uti de aliis rebus, íta etiam de litibus

Utb tj

inter Status e. g. occafione interpretationis Pacis W'eftphalice &c. interveni-

Wptgr:

entibus cum aliis confultat, & decernit, eum revera poffumus appellare Ci-

Wl lh

vem Coimperantem , Q ut publice adminiítrationis in univerfum, ita etiam

lton.

JurisditHionis participem. — Jam vero , quem fugit, Civitatesob dictam modo

1 n

Pacem Weftphalicam ad deliberationes publicas, uti círca alia, ita inprimis

l

Tihs,

circa 7wrzsditlionem . ordinandam (aam conferre partem, ita, ut, (i de Vifita-

tione Camerz e. gr. quz Jurisdictionem nomine Imperatoris & Imperii exer-

Ui

cet, agitur; fineeorum confeníü nihil concludi debeat.

UL

Manifefto hoc pro-

Ntlt d

bat nuperum Vifitationis Camerz cxemplum,

runt

ubi Vifitatores ;epræfcnta

non

LTM

m

j

111

d

p Nolzii&ata ipmediata.

927

»

j

XvrOMS

ue, fed & Civitatum Imperialium Legaïri :

t

/nbg tantum Ele&orum Principumq

ec

nptrao.

Unde patet, eas etiam ad . def

4us Judiciorum Supremorum corrigendos fuo

füffregio debere concurtere. Sed &in particularibus Conventibus una cum

t qUOd

reliquis Statibus. conveniunt, & in negotiis Publicis non tantum, verum

tl

etiam ubi controverfiz occurrunt, quz tales Conventus e. gr. Circulares pro

n u

:nCivïtatc

foro competenteagnofcunt, in decidendo eodem cum reliquis Ordinibus jure

It p

concurrunt. X Apparct hinc, Civitates de equali illa poteítate, quam Docto-

res vulgo Stati

bus cum Imperatore in Comitiis competere, docent, quoque

m inmptte

participare,

E

nomine ipfarum haud minus, quam reliquorum Sratuum Im-

P

ridiculom

perii , iummam 1

n Imperio Jurisdi&tionem exerceri, adeoque ratione fwri;di-

jtiti, 04

&ionis etiam Civitates Nobilibus praferri,

Idquod & inde porro patet, quod

At [yt

deii, 1

inter Civitates Imperiales reperiantur exemplo Argentorati, qu& waicium Ca-

"

inerale Delegatum habet, ad quod, fi fumma fit appellabilis, ita, utlis de-

i, (

ferri poffet ad Cameram ipfam ,. folet provocari, Ut adeo , cum ab Imperatore

tus ) luto s

in follicitudinem Imperii fint affumpte , evagx?yluv nomine veniant , & fuf-

j d

fragi

o füo ad deliberationes & decifiones, uti circa alia, ita etiam circa Juris-

X

di&tionem non parum in magno illo corpore;

quod Germaniz fata circumagit,

re vindm )

momenti afferant. Hincappellantur Fulcra& C

olumnz Imperii &dulen unb

Wfldemv n

Gtigen beg . .

SReitcb8. Perrus de .4ndlo de Roman. Imper. L. T. cap. 16«

bit ht

l

ma

(int pars roboris S. R. Imperii teftatur ipfe Imperator

yunus quti

quodque non mini

Sicismundus in Dét

Gyeiftiden Reformation de Anno 1436. que extat apud

at derit

Goldafl. Tom. 1.

Coz[tite Imperin

l, fol. 170. ubiin proocmio ica dicit: Syarunt

- Jumits

feino ecmabinet

beB erften allibr eblen Seidhó- Cotdbte, wverim ba8 Jyaupt iff

Frond , bie Gei

ftlicben unb OBeltlidben Joauptet faffet f

0

[[en, tvag ibrn oott

m

unb toenn man eà tecbt anfiebt ,

fo ftebet e8 nur.am

GOtt empfoblen 1f 3

venn bie feblieffen unb nicbt adten, (o todte bie

ben SReicb8 « Gtáttett,

^ntiti p

Gbriftenbeit

Gfxte,

utib aller (einer Girraben entfrembet, unb. tvdt alleg

ldæ Wniam'

SRecpt tbui

$6 ottunmar,

cenn Gótitidbe Sconung erfofcben (tebt,, Syate

Aff m

umbnieman

b au ecmiabnen ift , Denn allei

tt bieSeicbá z Ctdbt, bie bócb(ten

p &lb

nidt $u erm

abnen, benm

fie baben bag Iinrecbt inm mit Ge«

Syduptet fito

et ober feonig, mógen ibrem Gotaat nicbt mebe

i

toalt.

Anfer

Jerr Der Stapfi

*

vilitt v*

bebalten :

ber JDod)murbige

&taat 1

ft abgegoger bem SXeid von bei (süre

lt t

(len , unb bag unfer Sei

d framd , b

(óo, unb (tbad) ift... :Darumibr Gb«

um

len SReicdb8 Gotáote feinb

ermabnetbey .0 && bem CBatter, bey QG GolE

jprims

/fatben SBlut, bas er [ür uns eergoffen bat, vaf

Gbrifto, 5ep feinem Ovofiin

(359tt gefrepet fepr , tvie rvit ung balten follen,

[ Viür:-

ibr anfebent ,

toie toir 901l

(j u*

tvie alle Srbrung Fein Gol

ebma bat; bie SRecbt (ep.. &but bargu, al8 bie

^

hoc Pl' 0'

u

m t EM

ibrba8 ober(t Olico (epo , auf

[ oie in bie(et gekitbie Ghriftenbeit wob!gebaïe-t

qon

—

£

528

IVINCKLER'de 'Præcedentiaþ C;;"fuimmm. Imþ:.

22 É

TURSTEZER.

ift. xr]am vero, i N

obiles confiderare velimus, eos nihil hac de re participare,

& Mi

intelligimus. Quarationeenim illos Coimperantes appellare poffumus ? quo-

Nobile

rum toto rempore adminiftrationis Reipublice nulla habetur ratio , qui ad

D

(derem

nulla Comitia vocantur, qui nullam derebus ad Reipublice ftatum pertinenti-

bus fententiam "dicunt , qui ab omnibus Conventibus excluduntur, imo nec

Nonnt

certiores interdum earum rerum fieri debent ;

quas gerendas atque exequendas

fogatis

Imperator & Ordines in Confilio decreverunt.

Certe eum coecum aut invidia

jure v

du£&tum effe,' omnes rerum finceri :eftimatores judicabunt, qui non agnoícat,

vilitura

praltantiorem hinc quoque effe Civitatum Imperii pre Nobilibus fortem.

qdC

VIII. Atque hzc omnia adhuc magis corroborantur, fi fequens axióma

Inperi

Pr&rogative de Cohazrentia cum füpremo Imperii Capite jungamus : nam, uti

Nobilit

prius poteflatis, fichochonoris Civitatum maximum eft indicium. Sunt enim

—

l:

Civitates , tanquam Status, Confiliarii Imperatoris & Imperii, nec nudi tan-

fygey

tum (unt Confiliarii , fed fimul fuffragium ferentes, quique tanto majorem in-

tidg

timioremque cum Czfare ; omnibusque ImperiiStatibus nexum habent ac co-

bü&ü f

herentiam, quanto magis iflam circa-publica negotia deliberandi facultatem

1095

exercent.. [d vero non exiguum effe , vel exinde patet, quod hunc bonorem

Suecia obtinuerit, multique Exteri ambiverint. Appellantur hinc Civitates

""

tf 4y

14 t

pars Corporis Sacratiffimi, & MembraPrzcipua, in quibus tanquam Bafibus

"

li ,

flet & fubfiita

t

Imperium ipfum, Bertram de Comit. Imp.concl. 45. imo San&æ

& Inviolabiles idcirco a 5/zissuzdo in bet toeltlic)em Reforzzation de 47. 14 ;6.

ag

8p- Gold. c. 0. pag. t 91. dicuntur, ibi :

t

ba tvurben bie Joeilige teid)e»otdote

tintl

Seorbnet unb gefrepet, barum (f

eben fie ge(cbrieben beifig, tem ibnen wirb

empfobíen alle geredbte unb G36f

tlicbe C5eeligFeit, u- toirb bie Gbriftenbeit

Q Cf

burcb fie geflütcfet, vid. Keipfch

L de Ci'Uit. Lu I]. 'C. lg nümu Z«

gt

ft4- «& Hier. Gi-

filbilo

&«5 de Crim. lef. Maj. (cribit, in iis Crimen lafze Majeftati

s committi poffe.

dCis Rg

Quod fi jam Originem Nobilium indagare velimus, inveniemus , eos Impe-

ratoris fervos & famulos olim fuiffe & adhuc hodie appellari.

Sic ipfe Kzip-

A

Qfel)feg

fchild. qui fub nomine Hippolyri 2 Q'tepfpad) latet L. 1. c. 1. ». 27. de Nobilita-

Mftq

te Gc. Diplomata Caatea & Receffus [mperii citat, in quibus tantum famuli

UTR

nominantur. In templo Mifnenfi Epitaphium cum tali infcriptione legitur:

anno 1382. obiitStrenuusfamulus Henricus de Schleinitz, vid. Georg. Fabr;r,

?

P

Á

UA

L. II. Annal. Urb. Misgenf. fol. 5 4. ubi addit , quod illo tempore non am-

!

^

1 n

pliorfuerit Virorum Nobilium titulus, quam, ut ftrenui famuli nominarentur.

Hincetiam f'nedyte bes. Joeil. SReidbs in Ordiz.

,Regimmtide 4ngo 1$CO. £ik,

lhj i

CBon ber SRitter unb. feuedcbte Cteuer & in multis Receffibus Imp, dicuntur ;

Wi

Tl N

vid, C-occejusf in Jur. Publ. c. xxxs. n. 14- -Q'uaïis Vero intey Coimperantg:

n,

&

1 u.þ

üv'lübibx

Á E

g

db

519

t ii

pra Nobilirate immediata.

[]

urtictu,

& Miniflrantem kno.tatur differentia, talem quoque inter -»Ciäitates Liberas &

s? qu

Nobiles agnofcendam eífe , ipía res fatis fuperque docet.

i, ial

IX. Quodíi denique illud Pracedentie caput, quod onera refpicit, con-

pertinti

fideremus; vel exinde quoque facile jus Civitatum pre Nobilibus eliciemus.

t m

Non nego equidem, hoc argumentum folum fimpliciter non fufficete ad Pre-

exequais

togativam flabiliendam ; interim & hic regulailla ordinaria locum fibi fummo

*

aut ii

J

ure vindicat, quod ea, quz (ingula alias non juvant, conjun&ta tamen fint

nagnot

valitura, Unicuique autem notum eít, nec ab ullo unquam negatum fuit,

tteff

quod Civitatesad Imperii onera ordinaria pariter ac extraordinaria , ad Camerz

T a

Imperii fuftentationem , & ad reliqua tributa centies plus conferant, quam.

: um ut

Mobilitas Immediata. Ipíe Qrepfpad) Qw. II. ». 225. fatetur illud his ver-

, Suncexit

bis: baf G;ie bieSRitter(chafft bep Den SReicb8 « COer(ammlunger , betten fie

net N t

bepaemobiet, (o viel oermerctet, baf ben benfelber: meiftentbeila vom Deg

mj

SReicb8 obliegenben SSefcbterben unb 9[nlageft confultiret toerbe, Goie abet

habentat t

baju ficb niemablen verfteben voollen , (onbern ibre bergebrad)te Exemption

xdi fectuut

unb S3eftepuntg allegiret , ub ibre Soienfte bem Sxom. Sveid) meiftentbeila

mit &arfesung £eibed ub &Slutbes8, unb tap(ferm SXitterlidben Jeciegazbas

yumc Donon

hin Ciriute

ten ertvie(ern , unb ton ubralters bergebradbt, baf Goie niemanben anber(t

:

um Db

nit , aí$ umb gebübrenben Golb acbienet, umb fonften vorbim su TFeinet

j iil

SReicb8otlfe, amn C3olcE ober Gielb, verbunben gere(en, fie audb vete

! ll? ff [4;6'

wierdfet, unbo im QBerd? befunben; bag bie SSefucbung Der Oceidhg;COete

(ammlumngen gcoffe Gelb ? Cipeefen unb Stoften erforbert , baf fofdbem nad)

d

4u Grfpabrung berfefben, unb , toeilen. Sybren an $3efud)ung ber SReicb8

um

hr

& doe nidbt affobod) gelegen geroefen , Goie fíc von benfelben nad) unb nad)

r lu l

felbften abgegoger2t, — Quod nihil quoquead coníervationem aut executionem

mitti po

Pacis Relig

iofe & Profanz conferre voluerint, teflatur idem ille &repfipad)

Q». IF. n.3$3. baf

D

, teietvob( bie £oocbtóbficbe Gotánbe bed. Godtvábi(den

, ts]npe

QGrepnfe8. biebeoor vi

elfáftig babin getracbtet , vole fie 85bl. frepe SX. Suttets

jcipe D

fibafft au fic) sieben, unb in ibre 3erein : unb Q3erfa(fung, fo Coiegu Jyanbs

d Nublr

b Execution beg Religion - uD Profan - $yrtebeng au(faericbtet,

um Á

babung um

e

t ftepen

ne hgt

bringen mog

en 2c, aud) bie SRóm. Sapfecl. 9ajeftát felb(ten 26blicbe

;;g', f;i//lï:

SeidbsSitterfchafit in Aun

o 1561. getatben , fid mit ben GrapfGstánben

fn dT

bies £yrtbe8 eingulaffen 2c.

G9 at jebod) eine £6bL. Svepe SReidh ; SRittete

yrentit

foaft

fic) basu nicbt eerfteben vollen, fonberm bepioegen jebergeit ben Sybro

S$aptert. Staje

ffäf fíd) beftet maffen ent(dulbiget 2c, Atque hec omnia eo

0. 1b

minus Nobilitati funchonorifica, quo certius ip

fe Hippolytus affirmare au(us

cuntut s

|

Nobilitatem quoad territoria, didiones, & diftridus ,

ranttl

e[t Qu. PT. 5. 483.

&ivitatibus nontantum n

on cedere, fed eas quoque horum bonorum refpedtu

bb

: fuch

BR

s

d

$jo

WINCK R de Pracedentia Civitatum Imp.

um

fuperare: luD menm man für bas (ecbste ber. gceen 9ieidps « Stitterfibafft

Netn

in ben brepen Grapfen babenbe fanbfcbafften, $Surgmannfdbaften, Joerte

ä

Iu ni

ft:hafften, unb £eutb , unbtoas ben(cibiaen anbangig , confiderirt, miro fid)

ais

dxi, t

befinven, bag in Iajebung bet(elbigen Goienidt geringer gu acbten , al$ Die

bus; à

Cbrbare, Srege.unb SXeidbs. Gotdpte , forbern benfelber: qud) horum bono-

nitio hi

rum refpectu vorsugieben 2c.

Cum igitur tam magna Civitatibus incumbat

onerum pars ; iniquiffimum fane erit, Nobiles, qui onera illa atque tributa,

vt !

(

fine quibus nec ftare Respublica nec adminiílrari re&tepoteft , defugiunt, Civi-

poffe a

t

tatibus anteponere ; cum tritiffima illa (it Regula Juris, quod is dignior & aliis

metrito 6t praferendus , qui majorem Reipublice operam navat, majoresque

vere d

porro aj

labores ejus caufa fuftinet, vid. Boer. de auttor. magn. Conf. num. 14.5. & Pe-

TA

pnda f

regrin. couf. 3. uutn. 16. Lib. a.

Agnovit hzc facile Hippolytus , cum ]uce meridiana (int clariora, fed pa-

verfarii:

bOtaV.h

rum cauí füuz profuit, dum dicit, z. 56$. €& 569.: Nobiles per fa&ta (ua

üff&u [

militaría majora adhuc fervitia Imperatori & Imperio praftiriffe, quod fangui-

nem & vitam, qua nulla pecunia comparari poteft, Cafari confecraverint ;

gere füy

mafículeque femper pro Patria pugnantes mortem oppetierint.

Qudfi vero ci-

Que ad

tàmen-

vitates nunquam militaverint , nec auxilia Imperio miferint ? Si illud argu-

mentum urgere vellem, certe illud magis pro civitatum , quam Nobilium,

fütura f

gloria ftabilienda faciet, utpote, qua prateronera Imperii, prater innumeras

&C arg

tobnt n

colle&as atque Tributa , milires quoque infigninumero fuppeditarunt, eosque

fuis fumtibus aluerunt ; cum Nobiles, uti modo allegata verba Fi;ppelyti 1. 225,

N

indicant, Stipendiarii plerumquefuerint, menílruaque pro fervitiis acceperint

Que ad

Urex t

«ra, baf fie niemanben anberft nicbt, as um gebübrenben C»olb gebieret,

Sed urget Aniagonilta femper, ita privilegia Ordinis Equeflris proflare, majo-

addufj

rum fuorum benemeritis in Rempl. parta, quz auferre illis injuftum! Refpon-

rUS, fer

qu'x üg '»

deo cum Doáiffimo Henziges in meditar. ad Inflrum. Pac. art. XVL$.8.. Vir-

tuti & fortitudini, qua Respublica juvatur, redte & ex merito füdm conftare

inter [

laudem atque mercedem ; fed iniquum effe, ut hoc difpendio & prejudicio to-

cam: h

tius publicifiat. Praterea ingens rerum mutatio facta ab illo tempore , quo

hi&

primum Ordo Equeflris immunitates fuas & exemptiones fortibus factis &

aät, m

Ítrenuitate armorum promeruit ; tunc nonadeo iniquum vifbm eft illos ftipen-

3Pp€llcnl

diis atque oneribus levari : qua ratione vero Nobiles vetera illa privilegia jam

QUm eit

ja&tare poffunt, qui, reli£tis majorum inftitutis, quorum refpectu hzc Privile-

aron;m

gia olim impetrata fuere, nunc vel plane amplius non militant, aut aliam & di-

gat, er |

verfam militandi rationem ineunt? Neque inftantia a Belgio Confocderato allata

lpfum, i

"aliquid ad rem facit, cum jam fzpe dixerim, ab Exterorum exemplis, apud

ludi.

Wblli h

quos alia Im,Pef?i atque Regiminis forma, malead noílrum Sta;um conc

Ecc

i,

E

J/?f'

p Afobilitate fmmediata.

»n

st

u !

Nectandem exceptio Reg

is Bohemie, Auítriace Domus, aliorumque Ordi-

m

deffe poteít; jam fupra enim ab initio

Y

num nobis obeffe, vel Nobilibus pro

nj

dixi, hoc argumentum de Oner

ibus non fimpliciter valere , fed ceteris pari-

[

bus; adeoque cum Regum & Arc

hiducum dignitas per fenóbiliorfit, onerum

imboo

ratio hicnullahabetur; at, cum civitatum

Nobiliumqueinter fe de prerogati-

ipuat

axime hic applicari

vait certamen, hoc de oneribus argumentum quam m

( (butd,

poífe credo.

, *

Et hac ratione füperius tradita argu

menta, ex quibds Se(honum Contro-

or (l

odavi; quorum quidem plura

verfiz decidi debent, ad noflram litem accomm

vj

ffet copia, nifi ex om

nibus precipua tantum feli-

porro allegandi mihi fuppstii

dz caufa exiftimaffem ; fimulquoqueea, ab Ad-

m

genda fuiffe prolixita

tis evitan

*

n Quaftione fua VI. allatis, pro viribus vindicare alla-

ver(arii objectionibusi

TRSIU

boravi. Quamquam vero illa capita

de przftántia fübditorum & de majori di-

"I

p.227. mentionem facit, attin-

ftritu defumta , quorum Hippolytus p. 293. &

yot ng*

vel faltem non firma fatis

effe, ab initio oftenderim , at-

gere fupervacaneum ,

vindicatione iftorum opus non effe crediderim ; Illud

fecantit

que adeo refutatione vel

gf

quod figillatim & fola meo inftituto parum pro-

tamen ita intelle&um volo,

j ilod ag

futura fuiffent; At, fiiis, que

ha&enus declaravi, & hzc füperaddidero , (i

Nasln

hzc arg

umenta cüm prioribus conjunxero ,

vel ipfis quoque fuam vim atque

2 i[mumlm

ftobur non

denegandum effe,

confidenter affirmo.

Reftant adhuc alia Jura

& Privilegia civitatum, quz, cum maxime quo-

pplri 2

ant, filentio quidem praterire nequeo; at, cum pra-

que ad Przcedentiam faci

jgacpt

ter expeClationem hzc D

ilertatio creverit, civitatumque prarogaaiva ex jam

videatur , breviffhimis ea tantum (um recenfü-

fo gt

adduétis argumentis fatis afferta

i, m

rus, remittens Benevolum Le&

orem ad Kvipfchildium , aliosque Scriptores,

tibus civitatum ex profeffo égerunt.

p Mp

qui de Regalibus :

]uribus ac Immunita

[^ J

quod neminem nifi

Imperatorem Superiorem agno(-

ls

]nter ea poti(ïïma funt ,

non minus, quam Imperii Principes,Pre-

M confhn

cant, Imperioque

incorporatz (int,

i

Ad illarum dignitatem & prarogativam.

porro quoque fpe-

2

ditio

lati & Comites.

oc, 07

&at, quod Liberz di

cantur ,

& in diplomatibus & Privilegiis Cz(areis Nobiles

j

i

Itimum refponfionis loco e

ffe poteft in controverfia illa,

J

hi

appellentur

, quod u

|

& refutare conatur Hippolyt

us p. 291. num. 561. an (cilicet poffeffio

quam citat

ferentiam a

liquam tribuat ? Antagonifta illud ne-

j j

Baronatus & Comitatus pr&

(fe afferit, ut Imperator declaret, fe pracer hoc

.ririte

ga

t, fed neceffarium infüper e

efeudo Nobili quodam inveítit, velle, ut pro

"

ip

fum , dum civitatem Imperii d

Ergo, fi v

oluntatem hanc Imperatoris

T

|

Nobili habeatur ,

atque reputetur ;

tibus

,gll

d volo.

Probo autem hanc ex variis diploma

probavero, habebo, quo

& Nobilia Imperii S. Rom.

membra Gb(, uno Gble

mdudio

|

Cafareis, ubi eas Nobiles

£

bbba2

Sec

Qäliel -ec

.

*s

»

II N CKL R de Pracedentia Civitatum Imp.

3

CogpevmEs

Glieber be8. Jeil. f)ïöm. Steid)8 nominat. vid. Sixtin. de Regalib. 1. 1. cap. 4

| qinihil

s. 0. Paurmeifl. de Turisd. L. L. c.2. 2.435. dc.. Etcerte, quacunque Civi-

. Büjorum

tas pro perfona publica juribus principam gaudente communiter habetur, illa

Quos nor

. Moribus i

, opus non habet, wut nobilitatem fuam aliis argumentisprobet ; fed heccantum

obiter dicta e(Te volui.

Exercent praterea Civitates Superioritatem Territoria-

"

eim [olt

lem, utialiiStatus, jure proprio, &, fi vulgstam Doctorum conclufionem fe-

ls, quo

qui velimus, in territoriis, ditionibus & diflri&tibus tantum poffunt, quantum

ipfe &tia

Imperator in Imperio , vid. Gal. I4. Obf: 57.7. 7. In Regimento uti olim fuos

| lor: Ej

affeffores habuerunt , ita adhuc Vifitationibus Camerz interfunt. — Gaudent pa-

! niin in

ce Religionis, &, uticeteri Ordines, jusbelli& armorum , jasfocderum, pro-

ha fan

tectionis & Legationum pleniffime exercent, — Habent iufuper omnia Regalia,

, qnna ea

& gaudent plerzque earum jure monetas cudendi, quod Nobilitati Immediatz

twdHE

noncompetit. Conftituunt Magiflratus, condunt flatuta & jura, homagia a

Que eripo

fubditis exigunt , colleCtas, veCtigalia, ceteraque tributaip(isimponunt, &in

6t COI9,

genere in fuis ditionibus, ut reliquiStatus, omnimodam habent [Jurisdictionem,

E 77

liberamque rerum fuarum adminiftrationem.

Et, quamquam hzc pro Nobi-

Wt ex WW

libus adduci poffe quoque videantur, tamen nec omnia, nectam illuftri at-

, [imlfs m

que tam eminenti modo ipfis competunt, ut adeo vel exinde civitatibus pra

l nfrun ej

Nobilibus Precedentia omnino fit adjudicanda.

lifft ]itïger

SECTIO« HEL--

— duf

Iu qua areumenta pro INobilitatis pracedentia flHabilienda

dnpr. ab Hippolyto

te, deï

in Quaflione fua VI. allata, brevilffmis vefutantur,

— Berllrinxi

tütibus Y

Xaminatis igitur fimulque vindicatis juribus G argumentis,, quibus civitates

E

pre Nobilibus gaudent, ad refutationem illorum , quz Sec/ioze 7. hujus

. partis ab iis, qui Nobilitati addi&ti funt, fuere prolata, me accingo. Pluri-

ma, quibus Hippolyti à S'tenfpad) Nobilitatis Immediatz przcedentiam prz

civitatibus Imperialibus adítruere conatur , argumenta eó redeunt, utprobent,

enm , qaiex nobiliori flemmate eff genitus , effe- anteponendum , &&* femper antt-

peri illi, qui ex ignobiliori [lirpe natus eftl. . Sed, quam ficulnea, & levia hec

ipfa fint argumenta, exinde patet, quod non probent id, quod probare de-

bent. Status enim controverfie nunc non eít, an Nobilis praferatur igno-

. bili? Sed, an in Imperio R. G, Civitatibus Imp. przponenda vel poftponenda

fit Nobilitas Immediata? Jam, quomodo quzíu huc applicari poterunt ea ,

qua generaliter de Nobilium prerogativa Zippelytzs jatctat? Cum autem hoc

lls tefl

unicum ferefit argumentum, quod femper & ad naufeam ufque urgetur ; huic

Wüpris r«

Anhazrere cogor. [neft Nobilious, prafertim autem iis , (nam de illis, qui

LR qu

fanguipi fuo virtutis eruditionisque pretium jungunt , fermo mihi non eí

L)

qui

á

um

& yuanagon

1227 ANöbi'lz"mte Immediata-

225

ERE

T

qui nihilaliud ad fui commendationem habent, quam inanem prope fugitivam

" (

majorum fuorum memoriam, contemptor animus, G fuperbia adveríus illos,

vnr, l

quos non genus fed prop:ia virtus nobiliravit ; cum tamen in conferendis ho-

EC EIDUUTE

noribus & dignitatibus non nobilitas f;nguinis , fedanimi fit infpicienda ; hic

'ettitutte

enim Íolus vere nobilem hominem efficit.

Agnovetunt hoc ipfi etiam Genti-

ionm

les, quorum did&e nonnulla hanc in. rem mercntur huc apponi. Sezeca, qui

quauwm

ipfe étiam Eques fuit, L. I/I. de bezeficiis oftendit, quisnam altero fit nobi-

olim fut

lior : Ezdem omnibus principia, eademque origo: INemo altero nobilior , sifi , cui

dentye

retlius ingenium G artibus bouzs aptius.

i imagines in atrio exponunt , C no-

x

um, p

mina familia fua longo ordine , ac multis flemmatum illigata flexurzs in parte

t Rf-gahar

vima adimm collocant, uoti magis, quam mobiles funt : Unus omuinm parens

Jmredté

sgoundus eft , ffve per [plendidos, frve per fordidos gradus , ad hunc prima cujm-

homgtt

ue origo perducitur. Gepilt. 44/.— Quis ergo generofis * ad virtutem a natura

yun, d

]

£C

compofitus.. .Hoc unum eft intuendum. — Alioqui , ff ad vetera reuecas , nemo

slidimm

n0n inde efl , ante quod uibilefl , a primo mundi ortu n[que inhoc tempus perduxit

( [0&01*

0s ex [plendidzs. fordidisque alternata feries. —.Non fcit nobilem. atrium plezum

il d

fmofís imaginib»s, nemo in noflram gloriam vixit: .sec, quod ante nos f'uit ,

intbus D*

softrum efl..— Animus facit nobilem, cuiex quacunque conditione fupra fortunam

licet fargere. . Digna quoqueeft, ut legatur, elegantiffhima oratio ZZarzapud

Salluflium in bello Jugurthino, in qua, veram nobilitatem in fola virtute confi-

flere, eleganter oftendit. — Ex recentioribus Illuflris ZoJeau flylo Satyrico

i?

perítrinxit quoque vanos illos antiquitatis ac generis jatatores, ab aliisque vir-

tütibus vacuos , itt canens Satyra V.

/

- - AMars enfin lis premves funt claires :

"TU

Tous les éivres font pleins des titre de os Peres:

il huqu

'(, th.

Leur noms font echappés du naufrage des tems.

Mais qui maf[arera , qu'en ce long cercle d'ans,

m p

A leur famenx Epoux Vos Aieules fidcles

t mbtnfx

Aux douceurs des Galaus furent tosjours vebelles 2

Et comment [avés: Vous, fr quelque audacieux

jeri £

AN^4 point interrompu le Cours de Fos Aieux ;

at d

j

Et fi leur fang tout pur , ainff que leur nobleffe ,

gnenod

Ef Imfsä jufqu 4 Fous de Lucrece en Lacrece ?

t fds

Ex his teflimoniis, quorum adhnc vel mille adducere poffem exempla, nifi

; bo€

huic

temporis ratio habenda effet, apparet, quam vana illorum fit Nobilium ja-

&antia, qui fingularem fibi prz aliis innatum chara&terem, & fanguini ,ex quo

, Q

ortum trahunt, fpeciales quasdam q

ualitates, ignobilium fanguini non adha-

Clm

»

rentes,

d n

g

N

AL

m

| W I N CKLER d ?ïigcgflentia Civitatum Imp.

brjün

rentes , impudenter (ibi arrogant. Unde merito in nobilitatem , quä virtute

Oble

caret, ludit Chbarroz de la Sageffe l. I. c. $9. ex lo Ofee IX. verf. 11.

Gloriá

1 Quid

illoruss omutis a partt G* ab stero C conceptu , ( a majoribus defcendat ; (in

ex Principis beneficio fit , c'eff ait, sw»e wobleffe en parchemin , nobilitas illa,

Que v

fnis fa

cui virtus deeft, membranacea efít, pecunia autfavore redempta. — Si quisigi-

comp«

tur pro veré nobili haberi vult, ei non fatis eft, ja&tare nobilitatem generis &

fnt À

res geítas majorum fuorum ,

ob of

Nam genus (j proavos , & ,

qua non fecimus ipf ,

Sic Ro

Vix ea noffra puto ;

*

Qvid, E.

obvill

XIII. 7Metamorph. fed neceffe eft , ut fuis meritis quoque nobilitatis

gloriam a Parentibus acceptam illuflret ataue augeat.

Quodíi autem nunc vel

lias i

B

maxime concederem majorem propofitionem argumenti illius ab Hippolyto pro-

lfores

lati; nondum tamen video confequentiam E. Nobilitas Immediata in Imperio

fieri,

R. G. eft praferenda civitatibus Imperialibus. . Primo enim civitates Imp. non

Mauri

privatorum numero veniunt, uti olim omnes civitates etiam ampliffimz, fola

Virtus j

excepta Roma, pro privatis fuerunt habitz.

Hodie enim, cum alia Rerum-

Vilis, (

publ. & Civitatum Imperialium facies fit & conditio, illud jam funt civitates ,

dum Status Imperii reprzfentant, quod olim de Roma dicebatur, ut adeo

Sipatan

i/lüfr. (

pro períonis publicis habendz , illarumque jure gaudere debeant, Deinde &

hocabfurdum ex generali de Nobilitate argumento fequeretur, quod Nobilis

priviles

honori

Landíaffius, vel Mediatus quoque praferendus effet civitati Imperiali, quz

tt, ]. 7

tamen eít Collegium (ive Univerfitas ex plebejis & plurimis Nobilibus fzpe

lendi

etiam Immediatis conftans; cum Nobilis Landíaffius quoad ipfum nobilitatis

tit, 9g

charaCteremi idem habeat, quod Nobilis Immediatus; quodipfum tamen affer-

tores jurium Ordinis Equeftris nunquam propugnare vel afferere audebunt.Prz-

h, » j

U

terea civitates perperamin ignobilium referuntur ordinem; de illis enim dicere

nequeo , quod ex ignobili ftirpe nate 6int, cum civitates fint perfonz myflicz,

P

Qatur,

, *Quent t

qua non ex fanguine, fed ab eo tempore ortz dicuntur, quo in Univerfitatem

| (

illi coivere, qui corpus hoc Myflicum primi conftituebant , quam civitatum

tiQüs n

!

It5 cu

Originem fi non magis nobilem, multo tamen antiquiorem efle , ac Originem

É

|

Nobilitatis Immediatz , ex fupra allegatis innotefcit. — Quod enim hic objici-

i hQu

tur, civitates ex plebejis conítare, leve illud eft, cum non fequatür, fingula

quodam (

N'nolog;

corporisalicujus membrautpote plebeja (quod tamen de omnibus civitatibus

Imp. ne quidem affirmari poterit) cedunt Nobilibus ; E, etian! omnia fimul

Bo : Qür

confiderata, & Collegium vel Civitatem componentia , iis cedere debent: fal-

lit hic Regula illa: od peref? dici de partibus , illad etiam dici poteff. de toto.

Qug Tion t;

l &ticm

lta fcimus, fingulos in Monafterio Immediato Monachos poftponi Nobilibus,

m ple-

M )f

quis vero dixkerit, Monalterium vel hujus noming Pralatum, licet etia

ejum,

o»-**'*ï

pra Nolilitate imwediata.

25

Y

at

t

bejum, Nobilitati Immediatze præ(cedentiam relinquere debel;e! .Praxisfari*e ac

Vr

Obíervantia Imperii a multis jam Seculis in Imperio R. G, flabilita reclamat.

G .

Quid, quod in Galli» Nobilitas, quz maximis alias juribus gaudet, Collegiis,

i n

quz vulgo Parlamenta five Summa Regis Tribunalia appellantur , & ex pluri-

iil

mis fzpe, qui nativitate plebeji aut faltem Nobilitatis haud antique fuerunt,

usl

componuntuür , cedat, tota die videmus. Deinde in civitatibus multa quoque

ts

funt Membraatque cives, qui, licet non ex nobili (temmate fint orti, tamen

ob officiorum dignitatem non folum Nobilibus equiparandi, fed anteferendi.

Sic Romz , poítquam per legem Canulejam plebejis aditus ad honores antea

vobilitd

obvallatus patere incepit, Magillratibus Majogiþus & eorum pofteritati Nobi-

litas acquirebatur.

a

3 M

Hodie Imperator!

s Confiliarios, ej.u,sque Aulici & Cameralis judicii A(-

j uljru yr

feffores, bie SReicb8 « of Stdtb. unb G'ammer: Gericbt8: SSepfi&er, nobiles

EU

feri, Ca(arez Aule confuetudo & quotidiana teftatur experientia, utidocet

s Inp t

Mauritius de/ Nobilitate imprim. Germauica uum. 1.

Et , quemadmodurm

ffime, D.

virtus nobilitatem gencrans duplex eft , vel'Militaris, que legionibus, vel Ci-

al M

vilis, quz legibus paratur; hinc duas alas & ícalas Nobilitatis effe, unam, quz

TU

Sagatam , alteram quz Togatam vitam infequitur , ait Jzc, Betfrus de patt. fan,

pr, u

illuftr.c,10. p. 72:1. denotans hac re inprimis eos, qui gradibus Academiis &

Condecorantur enim illi nonfolum eodem

| Dtine'

privilegiis fommis funt infigniti.

; uod NObïlli

honoris titulo, uti Nobiles, in z. $. fiv. ff. de excn[at. l. 2. $. fin. ff. aui pet,

j €fï2h) qllz ;

£ut, l. 7. C. de pofful. 1. 2. $. 9. C. de Vet. Tar. enucl. fed (ingulari quoque fefe ve-

fliendi libertate ac prerogativa prz Illis gaudent, per Rec. Imp. de.4nzo1500.

oblibus Hf

D

m pobliti

nir. oon Uberflüfigfeit ber. Svleiber, con£. Coccejus in Tur. Publ. cap, XX X I.

z. 24

um

Unde evidentiffime patet, fi vel maxime inter fingulos comparatio infli-

o

; um d

tuatur, tot hinc inde in civitatibus reperiri cives, qui Nobiles dignitate non

gquent tantum , fedplane fuperent, ut adeo nec hacratione Nobiles pra Civi-

n2 myüif& |

A

tatibus przrogativam urgere poffint. Veramhzc omnia plane huc non perti-

TU

nent; cum Civitares hic nobis non in fingulis Civibus confideranda veniant,

fed tanquam Univerfitas quedam & Corpus Myfticum excellenti & illu(tri

" ()n'gineqi

j hlf objm'

quodam charactere , infeparabili fcil, dignitate Status, condecoratum. . Ad

jj g

etymologicas circa vocem [Def argutias Hippolyri refpondere , fupervacaneum

puto

, cum materiz gravitas dignitasque illufiriora longe requirat. — Quicquid

dvitdfi J

deduci poteít, id etiam Civitatibus prodeft,

n

, m

; vero ex etymologia vocis 9[bel ,

p

quz non tantum Gbrfam, C

qui titulus tamen olim adeo magni fuit habitus,

; utetiam Comitibus tribueretur ,

vid. Geldaff. $ eic)o » Coagungen. Parr. 1.

"m

Ngbi/fbusr

p. 106. ) fed etiam (C[e vocantur.

g[iäm j j

Quod

b;jum.

E

216

lf INCK L ER. a?e Pracedenutia C—'ivii;zmm Imp ;

d

m

Quod Secu»sdo de Capitulis Catbedralibus i* de Torneamentis ptofert Anta-

.qm' alit

gonifta, quad fcil. nemo ad ea admittatur, ni(1 nobili ftemmate ortus, illud

fuutbadi

utrumque magnam íuam habet limitationem , nihilque ad rem facit,

Si enim

niatibus

prius de tota aliqua Civitate intelligit , lubenter ipfi largior, nullam unquam

quia Imy

Civitatem Imperialem ad Canonicatum adfpiraffe , ficuti viciffim adverarius in-

ife creat

ficias ire non poterit, nullum dari exemplum , ubi tota Nobilitas Immediata

if tribu

Canonici munere fitfun&a : Si vero de membro aliquo fermo eft , oftenfu fa-

Beneficit

€ile erir, non folum plures Nobiles in Civitatibus Imp. ad Canonicatum ad-

UL ,

miílos fuiffe, fed nec viciffim Ignobiles in totum excludi debere a Collegüs &

hr

Beneficiis Ecclcfisflicis. Oftenditillud claris verbis Zrticuli F. Inffrumenti Pa-

Ter.

€15 IPe flpbal. paragraphus decimus feprimus , in cujus fine legitur : INobiler, Pa-

Qtod olic

tricios$ , & Gradibus Academicis infgnitos , sem debere excludi a Beneficirs Eccle-

buit; na

frafficis , ubi id fundatienibus non adver[utur ; dum enim claufulam adjicit il-

od

poffunt :

lam , nifi fingulariter ipfa lex fundationis eos excludat ; manifeíte indicat , ex-

titer átqu

tta talem cafum idfieri poffe, atque debere. — Habemus przrerea [us Canoni-

plum Rec

cum nobiícum. confentiens, iz cap. enim 37. X. de Pralendis Gregoríus IX. -

Piaftus ; g

titroin H

Pontifex contra Capitulum Argentinenfe ejusque confüetudinem , juxta quam ,-

nullum nifi Nobilem &liberum, & ab utroque Parente illuftrem ad Canonica-

lm Prin

tus admittebat , expreffeítatuit: non generisfed virtutum Nobilitatem vite-

thos feria

que honeftatem effe admittendam.

Digna videntur, que huc adducantur,

[

verba integra : /Vonigitur attendentes , quod non generis , fed virtutum INoili-

a sltillin

t5 viteque boneflas gratum. Deo faciunt && idoneum férvitorem, ad cujus regi-

W patue

men nou multos fecundum carnem nobiles t potentes elegit , fed ignobiles ac paupe-

topi Mo

v6 : €o, quod nen eff perfünarum acceptio apud ipf4my, Q vix ad culmina digni-

tis LL

tatum (nedum ad Prabendas). Firi emirentis [cientia valeant. veperiri, exceptio-

Syoefri

nes bujusmodi non duximus adziitendas : (& infra) Difiretioni veflra manda-

taliüm à

mus , quatenus , [i Pobis confliterit ,. praditlam Prabendam vacaffe , quando

"lebejis 1

ipfam ditlo I. contulit Epifcopus memoratus , ipfmm ad eam vecipi faciatis. Quod

&tentem

fi forte objicierür, non folere tamen tales homines preter. Nobiles admitti:

uma fedi

breviter replicari poteít axioma illud noti(fimum: zoz videudz

,

m ,-quid Rayzæ

taihil pr

fiat , fed, quid fieri debeat.

"m vel m

Quod ad alteram rationem de Ludis Equef(tribus allatam attinet, ubi ad-

Ini folere.

verfarius dieit, articulis Torneamentorum cautum fuiffe , ut , quife a quatuor

Woedioti

in aícendenti linea Nobilibus de(cendiffe ptobare non poffit, non (it admitten-

TWttnt nuc

dus; illad quoquemaga cum cautione intelligi debet. « Namprimo in genere

r h

notari merentur verba Z/zferis Becleri T,. XIT. c. $. in INot. Imp. quiita dicit:

Cum celebritas baflHiludiorum negari non polfit, vix tamen aliquid de hac re ad Le-

nunquam d

int,

(

lt qh

r Flniwr/kles (mpwii referripotef , cums pleraque in arbitrio eorum pofita fuer

*

Ilitum

*

qui

ao ATUEDUE

p Nobilitate Imr)?ea'liat;ï |

- 99

tett ln

qui velinflituerunt talia Spettacula ; velillis quafi Magiftri præfäerunt*; Prorjizs;

"

tus. ld

ficut

bodie in iflis longe facilioribus ladis (SRingeL-Stennen ) qui Magnatum foleme

; Sieuim

nitatibus folent interponi , accidere confuevit. Secundo illud praxielt contrarium ;

mumum

quia [mperator, cujusfolius eft ftatucre, quenam privilegia Nobiles noviter

verrste

a íe creati habere debeant, fzpifime, dum Nobilem sliquem creat, hocjus

Imne

ipfi tribuit , bager £ebens ; C'urnier genof£ ub SRittermáfig fep , aud)ber

oftenítb.

Beneficiet auff &bum-Gtiftern fábio fepw (olle, allerma(jen , al rven feine

nicatum d

9(buen , CBattec , Smutter, unb Gefiblecbter bepberfeitó Durd)qug Godbges

bobren, Gurnier/Gieno(fen , unb SXittermápige &belleutbe geroefett,

Colleis

wimonti

Jertium argumentum ridiculum & miferatione dignum eft , dum ex eo,

Mi

quod olim Reges ex Nobilibus fuerinteleCti , aliquam Prarogativam illis adtri-

buit; nam tempora Germanorum ad noftrum Statum plane non accommodari

vj - |

deinde, fiantiqua hiftoriarum monumentaexcutiamus, Polonia pa-

"M

poiï'unt :

eindiat; t

riter atque Bohemia, aliaque adhuc Regna, non unum nobis fuggerunt exem-

plum Regis non ex Nobilitate, fed ex iplo quoque Civium gremio, ele&i. [ta

a i a

Gagyia

Piaftus ignobilis plane Civis fceptro admotus a Polonis Seculo IX. referente Cro-

meroin Hifl. . Polos. & in Bohemia Seculo VIII, Preméslaus I. ab aratro ad So-

)

naqit;

lium Principale evectusfuit, utadeo vanitas hujus ar-gumknti omnium facile ani-

d C

mos feriat.

j w

Quartum argumentum nihil quoque ad rem facit; nam, fiex Nobilibus

T

ad altiffimas dignitates nonnullievehantur ; plebejis viciffim eodem jure fum-

u N

& adhucpatent dignitates, Notiffimum eft Willegifii Archi-Epi-

M' Mjw n 'gþ | :

m: patuere ,

cujus Parens Carpentarius fuit; ita quoque Oto-

fcopi Moguntini exemplum,

jilcpth

yi: 1II.Preceptor Gerbertus, poít Epifcopi & Archi-Epifcopi dienitates tandem

al

Sylvefiri H. nomine Pontificiam

tiaram confecutuseít, utinfidlita alia Cardi-

jri, g,WP!W'

nalium & Pontificum hiftoriaexempla tranfeam. — Hodie quoti:

videmus ex

yfri n

Plebejis Epifcopos & Pralatos eligi, qui ob dignitatem Ordinibus Imperii ad-

4/,,' qm

i

l [:

hazrentem non folum illis przferuntur , qui alias natalium prazftantia anrecel-

o« N

il d i*

lunt, fedipíis etiam Comitibus & Baronibus. Habent igitur hac in re Nobi-

les nihil precipui prz Plebejis. Suppetit vero adhuc alia refpondendiratio; (

4;/1' KW

enim vel maxime concedere vellem , folis Nobilibus ejusmodi dignitates con-

ferri folere, quid hoc adnoítram quaftionem? Eo ipfo enim ; dum Nobiles

dl u

Immediati ad Epifcopatum & ad Status eminentiam evehuntur, non amplius

4 ug[UOf

manent nudi Nobiles, fed novo fub charactere, qui Status Imperii dignitatem

ii

annexam habet, jus Precedentiz novum fibi acquirunt, quod Civitates Illis

jingt

eddere fuüftinebunt. :

|

nunquam dubium r

j

[ta azizto nec

Nobiles juvat, quod Socii & Fratres Ducum, Principum,

pl

m non ex ea conjunctione, fed ratione X di--

& Comitum fueruntappellati; na

Ccccecc

gnitatg

1fufïi";'i

1

8

[

m

M

WINCKLER dePrecedentia Civitatum Imp.

958

gnitate Sz4tus Prarogativa eítimatur. — Praterea poffunt in fccdere conjur;gi

qua

perfonz diverfz plane conditionis, nec unus fociorum alteri ftatim communi-

divenit

cat füam dignitatem: &,(i Nobiles Comitibusjun&ifunt , manenttamen No-

Áint,

biles , nec inde fiunt Comites aut Barones.

Huc enim male quadtat tritum il-

tilimp

lud: ANofditur ex focio, qui mon cognofcitur ex : &in genere argumentum a So

amiffa,

cietate deductum potius ad falías, quam ad genuinas, Precedentiz rationes tra-

FrewttlT

hendum effe, unusquisque facile videt. Ut taceam, quod hodie non ampli-

(it, dic

us conjuncti fint cum Comitbus, dum hifeparati a Nobilitate Immediata jam

bt $

votum in Collegio Principum habent. — Quod porro Eippolyru: de jure portan-

gintuy

di Vexilli ja&at , quod nemo fcilicet nifi Nobilis Vexillum San-Georgianum

| deBa/[en

ferre aufüsfuerit, quodque Comites Nobilium Capitanei & Dire&ores fuerint

fnt, nu

appellati; idem jus etiam Civitatibus competiit, quibus Vexillum Imperiale in

bit,

Expeditionibus Imperii , inde ab antiquo concedi folitum fuit , idque cum infi-

$t

gni prerogativa Reipublice Ar-gentorarenüs , cuiprimus in ferendo Imperiali

lum ad,

Vexillo honor tribuebatur,

Quodque Comites etiam in fervitio militari Civi-

tentia &

tatum fuerint, ex hifloria notum eft , ficut A/bertum Hab(purgicum Rudolphi I.

liendam

Imperatoris Patrem, ipfumque etiam &udolpbum Vexilliferos Urbis Argentora-

ltm. .ex

tenfis Paralipomenon ad Abbatis Ur[pergenfis Chronicon Scriptor vocat : quos Pra-

Nobilib

fe&tos militares Civitatis Argentoratenfis fuiffe ex Gerardo de Roo. L. . p. 7. & g»

(quarir

Hiffor. Auffr. difcimus ; vid. Illnfiris Obrechti Differtatio de Vexillo Imperiali c. 4.

Progredi

& ;. & Kulpifrus ad Monzambanum. | Quod i vero gloria ac preeminentia ex-

igftl]l' ho

inde deduci poffet ; illaipfis certe Civitatibus Imperii majori competeret jure ,

cOnf' ea H

quippe quz Focdera & Societates cum Summis Imperii R, G. Membris non tan-

Sed

tum , fed & Extraneis Principibusac Regibus, & quidem ad ipforum preces,

nonunavi

I«

iverunt; quemmadmodum hoc ex illuftri FoedereSuevico , Ham-

pturg ,

&

Tém pot

featico & e

is, in Archivo Civitatum Imperii fervatis, ad oculum, fiin du-

bium vocaretur, demonflrare poffem ; ut adeo ex hac illatione, quod olim Co-

raipefa

irum («

mitibus fociati fuerunt , nihil juris aut prerogative pro Nobilibus concludt

poffit, uti non magis ex eo , quod

Adver fariug

Sexto ab Hippolyto affertur, quo fcilicet , cum Civitates-Baroni noviter

creato lubenter cedant, iniquiffimum fit toti Corpori Equeftri illud denegare vel-

ToUmenti

le.

Nam fola dignitas Baronisnon efficit, ut quis in Comitiis comparere que-

at, fed requiritur prater confenfum Imperatoris confenfus Statuum, inprimis

LiptQane

ln

Collegii illius, in quod recipi defiderat, utiillud manifefte ex Capitulationibus

Y

V

apparet. Hinc nihil eft abfurdi , f Civitates tali Baroni aut Comiti; in quotan-

tlintari.

quam Subjscto capaci Suffragii facultas exiftere incipit, primas cedant; nam

MIttdene

pracedit Baro, non ut Nobilis, fedut Imperii Status, qui Votum in Comi-

tis habet, & ad Regimen Univerfi concurrit, — Studiofe enim hæc pot

eftas ,

tonüfro yt

quam

Ut n

q

2539

—

»

-s

: p Nobilitate immediata

:

od

conji

q

uam Status in r

/

ebusadtotum Imperium concernentibus habent ,

diüinguen-l

YOnmi

da

v

enit abilla, quam quisque in fuo territorio adveríus eos , qui fibi fubjedti

noNo

funt, exercet. — Prior illa poteftas, qua fundata eft in Seffione Comiriali, ti-

vt d

tulum przcedentiz legalem, uti füp

ra oftendi, tribuit, qua iterum ablata, vel

nun o

Hinc vel leviter attendenti manifeftumfit,

amiífa, Przrogativa quoque cadit.

tionasttt

raffifimum effeerrorem, quem Hippolytus ad thefin fuam fundandam commit-

on tj

tit, dicens num. 480. ba jebod) bet

aleidben neue Srep-Oerren benjenigen, fo

lia j

ben Grep/Dereim Gotanb gubor crlanget ,

von felbften bie Precedesce gerne

t POIE&R'

qui Barones Imperii au funt , e. gr.

Flechenfleinii olima I/alpott

gónnem, nam ii ,

[47

Baronibus Landíaffiis ; licet prius dignitatem Baronis na&ti

eorgianum

de Baffinbaim et

yts ottint

fint, nunquam

bat.

funt cg(fqri , id quod praxis & uíus quotidianus luculenter pro-

ïmpemkin

a m i

Septimum argumentum ,

quod Hippolytus de territoriis & fubditis Nobi-

lo Impcz'xaïi

Supra jam probatum dedi, ex fola po-

lium adducit, parum habetin receffu.

ilitai C

tentia-

& amplitudine territorii haud folide judicari poffead Precedentiam ftabi-

g Mul

liendam : Quod

fivero hanc argumentationem tanquam validam admittere vel-

fed & preeminentia quedam Civitatum pre

s g

lem, exinde non folum paritas ,

: quidt

Nobilibus probari poterit.

Nam,

licet nonnullarum Civitatum Imperialium

tamen a

dmodum parvus) poteítas vix ultra maenia Urbis

,Ipneh

( quarum numerus

())) mldliM'

progrediatur ;

multe tam

en viciffim Comitatus & Baronatus poffident ; ut

bonorum refpe&tu Civitates Nobilibus fint anteferenda:

mintntàtt

igitur horum etiam

petrtn jl

conf.ea, qua dixi pag. 55 in fine.

- Sed properandum eít 44 Octavum

Argumentum , (cilicet ad Ordinem Scri-

pris non d

& regulam allegat, ex qua totam

um p*

ptura ,

quem Antagonifta tanquam legem

evico;

!

rem potiffimum decid

endam effe, putat.

Quamquam vero jamin partegene-

dubitata oftenderim : Ordinem fcripturz ad decifionem

"

rali per argumenta in

odolim

harum controverfiarum allegari

non poffe, ut exinde certus Ordo dignitatum

cogn

ofcatur; cum nonres fcripture, fed fcriptura rei inferviat: tamen , cum

us Concu

adver

farius huicargumento canquam authentico & immutabili innitatur, invi-

niif

tus cogor h

ic fübfiftere. Pravidit ipfe quidem ZZppolytus fragilitatem hujus

'onl fi)

argumenti,

dum in Qs. T. s. 494. fateri cogitur, quod non Ordo fcripturz

gt

fit (pe&andus , fed porius

ex Jure fumendum id , quod agi videtur j&xta Paz-

lum Ctum inl.6.ff. de Solut.

& Ordo Sctipture non impediat caufam Juris &

j j

j

I

Voluntatis féc.

Papinianum , in 1.77.

S. 12. ff. de Legat. 2. & tamen pagina

- antecedenti hoc argumentum

tanquam palmariam urget; ut adeo (ibi ipfi con-

j

yu

fe pronuncia[ï'e videatur. Verumdato, fed non

l;

7

tradicens, fententiam contra

conceffo, quod Ordo Scrip

tur

$ Praerogativam tribuat, ex parte Civitatum

n

Receffus, & A&ta quoque extant , in quibus Illa-

Olems j

non minus Leges Publicz,

rum

Cceccc 2

qu!

.

E usf

$40

"] NCKLER de Pracedentia Ciitatum Imp.

d i

rum prz Nobilibus fit mentio, Íta primo omnes atque fingule Ci*vi-ta;es; Im-

bb

j

periales fub appellatione Statuum (quod nomen EleGtores , Principes, Prala-

B

/

tos ac Comites, qui indubitanter Nobilitati precedunt, comprzhendit) fem-

lteggt

per & ubique continentur, vi2. 4rt. P. $.2 9. Pac. Weflpbal. quod folum, uti

Clarif/mus Hennivges annotat, ad h. l. fufficere debet, neinter fe & StatusSu-

tfben.

du Pra

periores Ordo Equeftris medium locum capiat. Deinde expreffe Civitates an-,

(d) bv

teferuntur iti Der Regimente«£orbiung de 44zno 15o0. rubr. 9oIt ber Goteur

DRRT

ber tep.unb SReidb8«G5tábte cum 4. feqq. Syolicen.£orbnuttg de 4nno 1$20.

rubr. æürgern in Gtàábten2c, cum feq. & de Anno 1548. rubr. 90n De8 2l2

UT

10) Cray

bel8, unb ibrer 2c. $. 2. Item, qoeld)e Girafen, Joertem , & zir. 10. com

bt Noll

feq. im $Xeidbs «2lb(dbieb. 4e Iuno 1576. toit voollen aud) qu mebrer 2c. &

rl

feqq. de 4nzo 1582 $. voictoollen baneben 2c,. cum feq. e 420 16135. $. u

pamit bem Grbz4yeittb 2c.

Quis hinc non videt, ex Ordine Receffuum fibi

jl e

ücatttra

nequealiasíatis , nequehicprzfertim confIanti , firmiter ad remipfam conclu-

111 L14

dinon pofle,

Quare Limnaus "Tom. I. addit. ad L. LX.c.1. n. 210. expreffe di-

dudt, u

cit, ordini in fubfcriptione, . przfertim antiquorum Receffuum, non adeo in-

tatum In

harendum effe, poftquam in illis varie erratum fuerit.

Ita in Comitiis Ratis-

bonenóbus de Zpzo 1641. teffe eodem Limnao Legatus Elwangenfis affirmavit:

tt telan

micule

$ fen Funbbabr, baf in Subfcriprion (onber(id) ber alten SReid)8 z 2(bfdbicbe,

& nüni

eucb (on(ten in mebr C Bege oerfloffert, & Tom. II. addit. ad L. LX. c.1. n.210.

tt[limon

allegat Epifcopum Eichftadienfem, qui hifce verbis affirmavit, fubícriptionem

non fuüppeditare firmum argumentum ad probandam praecedentiam : $

TtViter E

nidbt genug bes CDorfi&ena regen,, ficb auf bie Subcription Der. SReid8: 9lb

tsfïm

fbieben qu besieben , (onberm e8 ift nad) ber SReicD8 2 Obfervasce oonuótben ,

Dtobatur

folcbe Subfcriptiones, bevotab (elbige nid)t oon benen tyurften unb otánbett

eigenbànbig $u aefcbeben pflegen, mit benen SReicbasProrocollzs 4u ju/Hificittt,

t5 füas -

lpfo Qu

Id adhuc adjici debet, quodfi etiam antiquus flylus Curiz pro Nobilibus mili-

fedenti;

tet , tamen illudnon in illorum favoremamplius verti poffe. Sed potius con-

Ad;

tra eos, quia amiferunt jus Voti, jam applicandum venit trifte illud Prover-

bium: £m 1roó; uttaceam , quod in ejusmodi rebus non ad przteritam,

ü CIVltat

fed ad praíentem rerum faciem , & (tatum hodierni temporis fit attendendum,

j (ünt Ui

! "tpublici

Apparet illud argzsmenzto Commil]ronis Cefarea 168 4. men[e Sepr. Civitati Franco-

furtenfi atque INobilitati Wetteravica demandata, ubi, cum Nolilitatis Commif-

Itüm d

arii votando ( fédendo pracedere conarentur , oppoþaemni fe Francofurten[és ,

quæ Imþer

literis defuper ad. Cafarem datis,| quibus primas fibi relinqui, aut. Commil]onem

Ti Fulc !

Uhitr,

in alium transmitti, petierunt , obtinnerzntqzze. dAnno 168 5. Ablegdwe Cafare

ad Circuli Suevici Comitia Frobenium. Mariam Fyrflenbergium , cum credentia-

J0dges

libus, ,feqftmf?f'i"fwiffiw? : Oeict odb Gbriürpigen, aud)

obriert,

"i In

——

E

A

aol

p Nolilitate fmm?alia tb

^

(s

Bob'rrjikzu, unferm lieben Greunb, COetter unb Gürflem, aud) GBffamea

s r

O»blgebobrnen , Gblen, unfern Lieben ?ümbádtigen, unb be8. SReicbs aes

nii) n

lum

tréuen N. N. 9rófaten, Grafen, SXitterfd)afrten uno Gotdbten be8 Codbvods

bifchen Grápfe8 2c. proreffabantur pariter Civitates, baten audb ibre ferifftlie

Lt

dhe Proreflarion nicbt allein bem auffridotenbem Kecef einjuberfeiben , fonbertm

Witats d

qud) bem feayferticbem Jyerem Commiffario su bem Crbe betanbt gu madyen, -

Wt C

bamit insfünfftíg benen X eichà: Cótdbtem an ibrer. Pracedentx oo0t Der Sittete

A ff

fdbafft biebued) nid)te8 prejsdicicet , fonbern felbige oielmebr ben bem gefanm«

od

m

1. 10, C0

ten Grap&iCorpore 90nt Sür(ten, 9wálaten , unb Girafei, obne Zerercalation

ber JNobleffe , bepbebalten roerbemn móodten. Qnerelas etiam bas non folum —

du

approbaverant reliqui Ordines , fed e& eas Commi[[ario . Cefareo communicaverant,

n M

:

fatlum errori Cancellaria ingputanti, data fide , illud Civitatibus nullatenus prejtu-

edhum (

dicaturum, quemadmodum hzc dua exempla Pfeffugerus ia notzs ad Fitr. L.

fim qoni

II t.14. $.6. ad lit. (c) citat.. -Quod ad cafum attinet, quem Zippolyras pto-

ducit, ubi Legatus Nobilitatis Immediate prelatus fuiffe dicitur Legato Civi-

, updte

nondo

tatum Imper. merito deillo dubitari poteft, cum nihil in A&tis Publicis hae de

jmitis Mi

E

re relatum legamus , ( non credendum, Civitates juris fui, quod hactenus

(s ii

maícule defenderunt, adeo negligentes fuiffe, ut falrem non contradixerint.

at

Ne nunc de eo dicam, quod, cum Hippo/ytus ipfeSyndicus Nobilitatis fuerit,

ï.f.l. n'zm

teítimonium ejus, utpote in propriacaufa, valde fufpe&um fit, adeoque non

Quodíi vero przter expeCtationem cafus extiterit,

blei

(j

magnopere attendi debeat.

Áf :

6l

breviter hic replicari poteft, quod non exemplis fed legibus pugnandum fit.

Et, (i maxime etiam verum effet, quod Nobilis prius fuerit admiffus ; unde

r

probatur, Civitatibusid cognitum fuiffe, quod Nobiles Immediati Credentia-

Tru

j C

les fuas literas poft Civitates demum prafentaverint ? Potuerunt enim ex eo

ipfo, quod prius audientia Legato Nobilitatis fuerit conceffa, putaffe, etiam

j

Credentiales prius fuiffe exhibitas,

7

biltus

otizs t

Ad Nousum Argumentum, quod de obfervantia aliorum R

eghorum D.

jyd Prost*

de Civitatibus Mediatis, utpote que omniloco actempore Nobilitati Mediatae

cedunt, urgetur, non arduum eít, refpondere. Nam ab aliis Regnis & Re-

veuttit

qndendu

buspublicis ad Imperium R. G. non valet confequentia, cum illorum Status

m

multum diítet a forma Reipublice noftre , & illis Urbibus non eadem infit,

qua Imperii Civitatibus , conditio, utpore, quz regiminis participes , tan-

t*

gtf

quam Fulcra & Columnz Imperii palfim celebrentur. Deinde negatur & per- -

p m

negatur, quod, qualis fit ratio Nobilium Mediatorum erga Civitates Munici-

pales, talis etiam Nobilium Imimediatorum erga Civitates Imperiales effe de-

y t

beat.

Immedietas enim fola rem non conficít , nam, licet omnes Status ne-

u

m

esffario Immediati efle debeant, ne

utiquam tamen fequitur ordine inverfo E,

——

Ceecce j

omneg

d

ass

N

ff

sss

942

| WINCKLE PR de Pracedentia Civitatum Imp. :

GU eoctesme

qu Prar

omnes Immediati funt Status, & res Imperii moderantur; darienim Commu-

, C 26

nitates ac Pagos Immediatos, docet Iz(/rum. Pacis Lrt. P. $. 2. qui tamen non

funt Status.

msaefm

Porro in Comitiis Provincialibus Civitates Mediate non fole

Va Co

comparent, fed etiam Nobiles Mediati ; in Comitiis vero Imperii cantum Ci-

u libera

vitates Imperiales, & quidem exclufis Nobilibus Immediatis, comparendi jus

lerunt ,

habent; ut adeo quam maxima inter dicas partes intercedat differentia. — Ci-

bilitatis /

vitates enim cum Imperatore tanquam Status in communione publicz funt ad-

tusell;

miniftrationis , & in omni ferererum gerendarum articulo in partem regiminis

veniunt; qua prarogativa vero INobiles Immediati carent, dum neque confu-

Principes]

tur, id pr

luntur, neque volentes ad Comitiaadmittuntur.

Sed provocant Decimo adSolemnitates & alios Congreffus Extra- Comitia-

vitates ,

fd, quar

les, & contendunt, quod, uti in illis Civitatum Legati femper Nobilibus funt

—

juscunqu

poftpofiti ; fic idem quoque in Conventibus Imperii & Circulorum obtinere

effecen

debeat. Sednunquam illud conceffum fuit à Civitatibus, & aberrat adverfarlus

tiptsac $t

a veritate, dum dicit, Civitates nunquam contradixiffe.

Ponamus quoque,

(quod jure fa&umtamen nunquam concedo ) Legatos Givitatum interdum No-

Tür, mox

exprel r

bilibus ceffiffe , illud proprio marte fecerunt, quo facto Civitatibus, tanquam

Dominis, nullo modo przjudicium facerepotuerant, Cum enim Legati ima-

fib vocabi

Dominatz

ginem ac vicem eorum, aquibus mittuntur, referant ; confequens eft , ut re-

gulariter etiam eadem ipfis competat Seffio, quam Legantes Civitates, f1 ipfe

ltte, cun

Nobilitas

prefentes effe poffent, habiture fuiffent. Quod vero prior locus Civitatibus

Pacificarie

etiam in Solemnitatibus aliisque congre(fibus Extra - Comitialibus debeatur,

oftendit itidem Capitulatio Imperatoris bodiersi expreffis verbis: 1lb ebemn

topofrri

'mqung;

mófig auffer. (olcben SReicb8 z Feftivitecen am Sav(erlidben Joof, unb allen

SOrtben, obfeviref toerber,

Hec verba unb alfen £Srtbern totam rem con£-

loto: i

gatum fei

ciunt, & vel leviterattendenti indicant, Pracedentiam Civitatibus ubique lo-

corum competere, Etiamfienim hic locus expreffe & diferte non de civitati-

"t Quo fat

bus, fed de Comitibus Imp. agat ; manifefta tamen eít ex ratione adjecta ad

Dtentiari

civitates Imp. conclu(io ; fienim ideo, quoniam votum habent in Senatu Prin-

"Dtitm ,

cipum in Comitiis Comites, debent non tantum in folennibus Imperii Curiis,

Tran|

fed in Aula etiam Cafarea, & ubique, unb allen. ortfett precedere alios Co-

mites; etiam civitates, qua immediate cum fuo Collegio in Comitiis fequun-

*fdegtiam

tur Collegium Principum, hunc locum ubique alfer £ottbett tueri debere, pa-

Ottam at

tet, ita, ut locus intermedius Nobilitati Immediatz concedi haud queat.

u Hæ 1

Ad Undecimum , quod dicit, nullos a&tus Poffefforios vel quafi ex parte

V tll er

noftra allegari poffe , jam fupra refpondi, & nunc quoque provoco iterum ad

UT

Conventus Aorimberge 1619. c Francofurti 1631. 1633. O 1634. habitos,

nti-

ubi primum l-ogüm quidem þlobiles ante civitates aïe&arunt; his tamen a

L a

v

qua

N

oUb

pre Afr;bilitate immediata.

943

3

cUleenss,

qua Prarogativa fervatafuit. — Hinc fzpe jam allegatus Crz/zs L. IF. de Pra

Comn:

ced. €. 28. . 23. expreffis verbis dicit: Civirates Imperiales INobilibus circa jus

AO n

2on fl

Teüäs

gïu; preferuntur. Quapropter , tamet[i Auno 16 1 g. men[e Ottobri in Con-

qventu

Corre[pondentium INorico, Ordo Equeftris Franconia Seffonem ante Civita-

antu C

16 liberas Imperii peteret, Legati tamen Civitatum Imperialium ipfis cedere so-

partnd j

luerunt , obtinueruntque. — 'Tempore Pacificationis. Weflpbalica Ablegatus No-

bilitatis /Volfgangus a Gemmingen poft Legatos Civitatum nominari dedigna-

c fnt a

tus eít; cum vero hi, fi fecus fieret, feceffionem minitarentur, Ordines ac

l regïminis

Principes Evangelici in Conventu Lengerano in vim temperamenti, ut loquun-

Qu conli

tur, id propofuerunt, ut, duobus confeClis libelli exemplis, uno quidem ci-

vitates, altero vero Nobiles priori ponerentur loco, eaque fimul o&'errentur;

i Coriti

fed, quamquamiin fine claufula adjecta fuerit, ne ifte aCtus in prajudicium cu-

ghibos

.

]

uscunque partis valeret ; tamen civitatum Legati hoc non contenti fuerunt,

num oxcit

&e

ffecerunt, ut eodem , acin Pace Religiofa, modo, primo Electores , Prin-

alv

cipesac St

atus absque interruptione , interque eos civitates implicite poneren-

us qut

rur, mox

Nobiles fubjungerentur cum fuis gravaminibus, denique civitatum

mardum N

expreífa rurfus

, eatamen conditione, mentio fieret, quod priori quidem loco

T tanquam

füb vocabulo Status comprehenfz,

hic autem majoris evidentie cauía denuo

nl if

nominatz fint.

Qua fcilicet r

e fatis oftenfum fuit, Illas Nobilitatem antece-

f Cü) Utlff'

dere, cum inter Status

fuo fint foco civitates, poft quas demum Libera Imp.

TTE

Nobilitas ponatur. . Ubi illud quoque obíervatu dignum videtur, quodinitio

s Cb

Paci&icationis , cum lis recrudefcere inciperet , Civitates fex diverfis vicibus, in

us du

Legato facta , in Refponfione Cafarea ad eundem data ,

Propofitione a Suecico

; o

inqueä

ravaminibusO

rdinum Evangelicorum & Catholicorum priori fint pofitze

if, m u

loco: i

d quod ipfe J/lffgangus a Gemmingen in memoriali fuo ad Suecicum Le-

p rem «

atum fcripto, quod Lozderpims Tomo fiuo [L. cont. c. 4.3.p. 10 9. exhibet, fatetur:

j i?

ex quo fati

sapparet, Imperatorem, ceterosque Status Imperii & ipfum Pleni-

d irial

Suecum in ea fententia fuiffe, civitatibus prz Nobilitate Prece-

po:entiarium

! adjeä"

v

dentiam omni jure competere.

'Tranfeo ad duodecimum zdrgumentum ,

ubi Antagonifta ex digniori titul'o,

rj Curi

tribui Nobilitas Immediata gloriatur, aliquam Prz-

quem prz civitatibus fibi

Sed primo ridiculum eíl, ex titulis ad Prace-

4lios C*

cedentiam extorquere vult.

;femu

dentiam argumentari velle; quodfi en

im, ut fupra amplius oftendi, & 7/eo.

21 3. fufius monílrat,

hfe; P3

dorus Hopingius in tra

&. de jure infignium cap. 22. $.7. m.

?

dam tribuenda effet, infinitarum]litium inde fübfeque-

ex titulis eminentia quz

"d

rentur miriades, & hodie ob luxuria

m, &intempeítatem titulorum eo de-

fortis non contenti fint, fi appellentur

um

ventum eít, ut homines etiam infimz

habmä

um Prarogativz funda--

ncti gnti

Gbel, SIBoþlf Gbef, Aít ponamus, titulum effe juít

inentum,

qt!l

»

D

x

ass /

2344

WINCKLER de Praedentia Citatum Imp, —

us

pro Pa

mentum, num igitur civitates minoribus titulis gaudent ? tantum abefít, uc

potius dicendum videatur, Easadhuc excellentioribus encomiis prz Nobilibus

pim

honorari. Appellantur enim, uti jam fupra paífim monui , in Diplomatibus

|

$

& Privilegiis Cafareis IVobile, ej Nobilia Imperii S. R. I. Membra. — n indivi-

|. diizn

duo illarum dignitas refplendet ex Reforsmatione Imperatoris Sigismundi de 24nyo

; lper

1456. qui eas non folum bie CfBürbige Seicos«Gotabte appellat , & liberta-

puto:

tem [uam a Chriflianitate babere , inquit i bet G3eiftlicben Reformation cap. 5.

j tinüs c.

verf. ii

Verum etiam eas expreffe indigitat jeilige, i ber C'Geltlicben Refor-

Tecepti

mation cap. 10. vid. Kzipfibiid. de Civit. L.II. c.1.... Ymo quasdam Illuftrium

|— fftagi

titulo, & Infcriptione Dominos Clementes, Gindbige Joerten , exornari,

| tülmm

105 teX|

teftatur Daurb in. Difturfu Genevali ej. Speciali de. Rebuepubl. inf. Sax. p. 26.

Ipfe Imperator nomen (bel ipfis dat, cum Nobilibus tantum przdicatum ,

|

| Olide

Ceffe , utiipfe Hippolytus veftatur, tribuat : Sic Colonia Agrippina ítt J)ufbi

BIN

guiigs « S5rie

|

(illet

Imperatoris Sigismundi vocatur, bie G&ble Cotabt, unb baf

|

biefcíbe oor anberr G5tübten in Geutfdhen fanben Gbler fundiret , unb. mif

1777

manderbanb Grepbeiteg unb. Gbre mannigfáltig gejeicbnef fep. — Befol.. de

la $$

10 0CAf

Jur, Civir. Imp. uum. s.

Quodfi igiturex titulorum concurfu verum ratioci--

nium pro ftabilienda precedentia deduci poffet, illud magis pro Civiratibus,

| Üipigyi

quam pro Nobilitate militare, unusquisque facile videt. -

| At

Sed progredior ad decimum tertium Argumentum, in quo militaris deco-

| Qum M

ris rationem haberi poftulant adverfarii, utpote, in cujus immiinutionem ver-

ETE

teretur, quicquid Equeftri Ordini decederet. — Quafi vero militaris gloria No-

bilitati foliüt propria, nec in civitatibus quoque refulgeat? Certe, ( Acta

r d

Vocabul,

Publicacivitatum evolvamus , reperiemus, eas merita fua quoque habdite, &

quidem majora & extantiora, quam ipfam Nobilitatem. — Hinc 7/sazus L. 1.

Cur,

C Il. eas non minimam roboris S. R. Imperii partem effe jadicat. Quod ro-

gm [UPr

Um-e: €

bur etiam nonraro contra Principes inibi quefiverunt Imperatores, idque effe-

Gu maximum ibidem re(idere comperti (unt; (icuti de Ledovico Bavaro, cum

j (Ontra f

contra eum Caroluzs . Moravia Marchio, poftea Garolus IP. dictus, eligeretur,

J ilim, F

commemorat ex . Z4. Zllberto Lebmaunns Chron. Spirenf. L. VII. c. 22.in fine.

Hbus ui(

Unde hoc fentientem Carolum IV. in extollendis & augendis Civitatibus, qua-

| üme[L.

rum opes & robur didicerat , admodum fedulum fuiffe, refert Bertram. de Co-

0n &liud.

mit. Insp. concl. 45.

Apparet hinc, ut multa alia (ilentio preteream exempla,

Afto

civitates 2quz ac Nobiles fanguinem Patrie confecraffe, imo plus ipíis Nobi-

'Ótit Cor

libus przítitiffe. ^ Nam, fi numerum probe ineas, pro uno Nobili vicenos

Tlteiun

fuorum Urbes in commune bonum fuppeditaverunt, & adhuc fuppeditant,

Vil

cum mos ille jam dudum evanuerit, quo Nobiles ipfi fuis (tipendiis fumptibus-.

querudq u I Vuque þinc lector verborum ja&antiam , quibus adverfarii fui

Wi

pro

.

pre Nolilitate immediata.

94$

m A

li

pro Pa:ria (a.nguiwxixis gcdcrofambprofuüonem, vitzquecontra hoftes impendium

paffim oftentare folent.

lls

vtibus

Sedid jam agendum v

idetur, utquz inparagrapho fequenti fuerunt objcäa,

iv

diluantur.

Quod itaque primum attinet, quo afferitur, eum, qui membrum

b m

lmperii reprzfentat, quoque Statum eífe, illud haud quaquam concedendum

llerta-

puto: nam, qui membrum Imperiieft, propterea tamen non etiam Status pro-

tinus cenferi debet , ftri£ta & propriaillafignificatione Status , qua jure publico

füp j

| n

zeceptiffima eft, utpote, qua eum Statum dicimus, quicum Immedietate jus

um

fuffragii ferendi conjun&urm habet. — Siquidem aliud eft , dici Membrum Impe-

riilmmediatum etiam, aliud, Statum effe, utiid conítat preter alios innume-

xori,

tf

rostextus , ex Rec. Imp. 1576.in cujus principio dicitur, Defjen angebórige

m

Gieber, Gotánbe umb lintertbanen bep gutem , beftánbigem , frieblidbem

OfGefen $u regieren, $u befcbü&en , unb qu banb baben, aud) bie Gtanbegu

Mens c& intentio Ma-

Éeiner unnótbigen eRetcb8; Oerfammtumng su bemuber,

TL

ximiliaui L. (verba hzec funt dramai c. 4. de. Comit. num. 1. ) fuit , Imperii Mem-

TL

Befoïd )

bra d Status,Subditosqpacifice regere j* Status etiam ad non nece[faria Comitia mi-

se vocare 5 quiergo ad Comitia vocantur , illi Status oQet Gitànbe dicuntur : ve-

m n

Hs

liqui quidem vel Membra Imperii , vel (ubditi fant , fed Comitiorumjus non baent.

Cb

Apparet illud clariffime etiam exemplo Principum Italicorum, qui quidem tan-

quam Membraimmediate recognofcunt Imperatorem, non tamen Status funt ;

ieuri d

(onem vt

ut adeo argumentum quidem re&te negative procedat: Non eff Membrum Im-

perii E. ad Comitianon vocatur, non itidem affirmative. Notabiliter hinc -

lr N

clerus dicit i2 INotitia S. R. T. L. F. c. 1. AMembra Imperii latius patere, quam

yc, d

vocabulum Statutm, notius efl , quam ut dici debeat.

Ad altsrum , quod obji-

yait. *

citur, Nobiles fcilicetolim jus feffionis & fuffragiiin Comitiis Imperii habuiffe,

d L

jam fupra refpondi, necitainjurius fum in Nobiles, ut illis hoc jus olim compe-

uod tt

tüffe, contra tenorem documentorum, contra tcílimonia hifloricorum , &

il*

contra effata ipforum Imperatorum in dubium vocare velim ; fed confequentiam

TP qm

illam, E. edbac funt Status , minus (olidam effe, contendo. — Antiquis tempo-

gliger &tl

tibus quidem eos de Summa rerum Imperii cum aliis Statibus confultaffe, cer-

;ii f

tum eít, fcabeo, quod olim ufurpatum fuit, & apraterito ad prafens arguere,

Dl qu'

?

non aliud eít, quam mundum revazgifare, ut Baldus loquitut.

i

Aft opponunt Viri celeberrimi, Nobilesex eo folo, quo

dnon compatüc-

erm P g,

rint in Comitiis, propterea Status Imperii effehaud defiiffe, idque probant per

5 N()bf"

Privilegium illis conceffum , & per Exemplum Regis Bohemiz. Sed, quod

j5

ad Privilegium quidem attinet, ne volam unquam illius in Legibus Fundamenta-

jittts

libus me reperiffe memini, ita, ut inillorum arbitrio conítitutum fuerit, ve-

yibuse

lintne in Comitiis comparere, necnon, cum tamen Privilegia regulariter fint

r M

D dd ddq

Vfa» j

pIO

-

946

WI NC K: LE R de Præcedmiia Civitatüm Imp.

-

—

Mtiocenaoet

fadi, adeoque probanda. At de Rege Bohemiz documenta certa extant, im

[j CIJ

quibus Privilegium olim obtinuit, ut ad Curiam vocatus aut requifitus venire

ter Stati

non teneatur, nifi Imperator Curiam Norimberge, Bambergz, aut Martis-

tum &5

purgi celebret, quod Privilegium licet fpeciale fuerit , tractu temporis tamen

f

fecundum Limzaum in generale cranfiiffe credibile eft ; utquocunque locorum

6

qnb

in Imperio Comitia inftituantur, adeadem non teneatur nifi volens accedere.

|

emplum

Sed non illud urgebo , concedam potius, Nobiles hoc privilegium vetuftate

Sed

Quomodo autem illud

" n

& immemorialis temporis przfcriprione acquifiviffe.

dminim

pro Privilegio ja&ari poteft, cui etfi renunciare velim , mihi tamen non liceat

Prærogsc

aliorum Statuum jureuti? Cum enim pluribus vicibus , inprimis vero 4770. 16 $6*

5

bent, -!

in Aula Czfarea readmiffionem ad Se(fionem & Votum peterent, non admiffi

t5 d ip

fuerunt; & , quamquam Archi-Epifcopi Moguntini, & reliquorum Sacri prz-

txercitiu

fertim Ordinis Principum ; ipfiusque Ciefaris commendatione fabnitebantur,

| futinil

nihil tamen impetrarunt, — Jamautem hecornia Privilegio clare funt oppofita,

| faremill

cum Privilegium id velit, ut quisad omnia Comitia vocandusfit, & venire

dati faif

poffit , fed non teneatur comparere fi nolit. Neque exemplum Regis Bohe-

fta 72. f

miz hic applicari poteft; licetenim Privilegium habuerit, ut ad Comitia vo-

hm dic

catus comparere non teneretur ; exiftimant tamen multi Do&ores, & quidem

Verüm |

non fine ratione, illud ex confüetudine abrogatum effe, & Regem Bohemiz

lis (int ;

omni in Comitiis decidendz fententiz jure ob diuturnum illum non ufum exci-

Àpparet

diffe. — Hoc quidem cum Clariffimo Hezzizges concedo, quod, fi vox Status

jm aue;

in latiffima fignificatione pro Eximio & Immediato Imperii Membro accipiatur ,

bftotg

Regem Bohemiz nequaquam excludi debere abhoc Ordine , qui Elector & Va-

AYt

fallus Imperii ab hoc Regium & Illuftre Feudum tenet ; Sin autem Status fecun-

fon8 bv

dum fupra allegatum paragraphum 2. artic. VIII. Pacis W'eftph. definiatur,

Rieliuse

ut quis ffve contraditlione jura Suffragii in omnibus deliberationibus g audere debeat ,

Probari enim illud

!fonum ,

illum in hancclaffem non admittendum effe, facile patebit.

poteft preter innumera alia argumenta qua profert Arumzus c. 4. de Comi-

féctdent

tiis, tum exSubfcriptienibus Imperii, in quibus fex Ele&orum frequenter, at

Féceden,

nulla Regis Bohemiz, mentio confpicitur; tum potiffimum ex eo, quod ÍIm-

mma) Ve.l

peratot & ceteri Ordines Imperii ipf; Jus Comitiorum aperte denegaverint. Nam,

(Oim:g

cum in Comiitiis Viennenfibus r470. nonnulli vellent , ut Rex Potiebradius ad

ea vocaretur, a Friderico III. & plerisque. Ordinibus, Eum honore illo indi-

l&llalem (

Ita, cum

Qüsin a&u

num effe, conclufum fuit. Hagec. p. 2. 4270 1476. in Chron. Bob.

Ele&oralis Congregatio Norimberge rér1. celebraretur ,. reliqui Cardina-

lem Clofelium, a Bohemiz Rege ad hunc Conventum ablegatum , admittere

Htltioe:

noluerunt. Sed quíd opus eft pluribus teftimoniis, cum ipfe Ferdinandus I.

"ttür for

Rex Bohemiz Ca'rolo V. in Comitiis Auguítz 1548. celebratis, uti illud Zrs-

Üefentu

mans

N

p

947

——

| pr;g Nobilitate Immediata.

a

nsun du

at m

m;:;þ: VC,. IF. n. $ $. exhibef, profeffus fuerit , Reges Bohefniæ non -amplvius in-

us wiitt

ter Status referri debere, cum neque ad Comitia vocentur ,

neque in illis Vo-

u ts

tum & Se(fionem exerceant, — Verbaitafe babent: $ubett,

baf ein Sónig $u

Jor t

$35bmen u einigem

SReicbé « &age nicbt befdhrieben moürbe, aud) mebet

u hum

G5tanb nod) Gotimm im SReicbaXatb bátte 2c.

ut adeo chis Bohemiz ex-

ye at

emplum magis obíit, quam profit Nobi

libus.

n vetla

bje&ionem, quod tamen Status fint

Sed refpondendum eít ad alteram o

um l

adminimum quoad potentiam proximam ,

vel adu primo, quodque adeo, fi

n non li

Przrogativa Status urgenda

fit, Illi nequeex hoc capite Civitatibu

s cedere de-

LZNIU

beant, Sedomnino hic N

obilibus deneganda viderur Statuum Imperii digni-

o adt

tas vel ipoe

tiam adu primo ; quod(i enim a&u primo i. e. jure fuiffent Status,

um at

exercitium profe&o hujus Juris in illorum

fuiffet poteftate.

Jam vero non

poniebat.

fuit in illorum poteítate, exercitium hujus a&tus primi;

dum anxie apud Cz-

fifun-

ancogge

faremillud quafiverunt, quilllis minime exercitium denegare potuiffet,

flt, & a

dati fuiffentin actu primo, cum ipfe Ampliffimus Dominus D. Feltzius, pag.

i Regis b

fua 72. fateatur ,

atlum primum plane inanem fore , imo Statui jus ipfum ademe

a

exercitium interdicatur ; quod idem eft, ac non admittatur.

j (pniiat

1um . dici poffe, f

, 0

Verum pofito, quod de

ntur Status in potentia proxima, quodque Nobiles ta-

les int ; tamen Pracedentiz Civitatum hacinre n

ullum przjudicium affertur.

x claris verbis Capiralationis Caroli VI. art. I1I. qua licet fupra

n lum

Apparet illud e

m digna funt, ut & hic repetantur:

T N

jam allegaverim

; tamen ob vim & efficacia

yo accipi

befroegen. Sbnen aud billicb

, woie bep benen Confultationibus , Oneribus , uno

SSefcbtverlicbfeiten, affo au

db (olcben -4&ibus folemnibus bie Cotelle, unb,

p

-

Ex quibus verbis, ut mentem meam €o

us

toa8 beme anbanget, oefaffen

deinit

melius explicem, taleftruo argu

mentum : Si ille, qui particeps eft Confülta-

tionum & onerum Imperii ,

praferendus efl in Coronatione

, aliisque Solem-

T d

fequitur, Civitates Imperii habere

a enlm*u

nitatibus ei, qui hoc jure »on gaudet 7-

A.E. Unusquisque facile videt,

je m

Pracedentiam pre Nobilitate Immediata ,

Precedentiam hanc non fe fundere in eo, quod

quis Status fit in potentia pro-

u*

xima, vela&uprimo , fed ineo, quod

quis

Status fit in aCtufecundo. Verba

) qUO

Oneribus unb SSefdbdttid)Eeiten , 2c.

Ti

'1[ Mm;

'enim : foie ben Denten (*anfnlmtioniba/s ;

jl

aQualem Curam & Se(fionem involvunt. .

Quod autem Nobiles non fintSta-

tus inactu fecundo, ex J»frumento Pac. Wefpb. art. L. && F. ubi Statibus Im-

£l

TT

Juce clarius elucefcit. Et, quid opus fuiffet in Ca-

perii expreffe opponuntur,

expreífe .ad-

(

pitulationibus , ux toties fere,

poftquam Statuum mentio facta,

deretur formula: Comprebenfa quoq

ue Nobilitate Immediata , f pro Statibus

n

ditat. 4

d art. I1L. $. 1. lit. (e-) Patet idud

haberentur, vid. Hezsinges, i me

omitiis Auguítanis ap. Lebmann"

m de pace

/]ll ] /Im

porro ex Replica

Ferdinandi I. in C

Religivni:

n

Ddd ddd 2

—

Nissuse"

/

548

WINCK -L ER de Pracedentia C z"vimfæm Imp.

—

—

Religionis L. I.c.:6. p.72. ubi expreffs dicie, hos Noviles non siïels—tatus»fm—

Leg/ifiaz

perii5 Item , ex declaratione Ele&orum & Statuum Catholicorumin Conventu

faaiti

"

Compofitionis Frazcofurti babito 16 3 1. ubi ita legiturs Dietoeil Die Sráncti(d)e

fita jaf.

SRitter(dyafft toeber ei Gtanb bes SReidbs i(t, nod in vólligen SReitbs ; .De-

qum p:

putarionen , obetanbern Comventibus Seffronem & Fotum bergebradbt, vid. 7-

tibus

triariusin Ture Publ.L.IV, tit. 1. $. 34. ubi etiam ad objeCtiones Hippolyti , qui

lm, ex

Impetii;

in Qs.IT. 2.123. usqne 4d z.F34.. Nobiles Immediatos adhuchodie Status effe,

multis fundamentis probare annifus eft ; folidiffime refpondet. Sedtotam rem

prolisius

conficit ipfa illorum Confeífio, quam 1619, d. 1 1. Nov. Norimberge Corre-

itcque il

fpondentibus Statibus exhibuerunt, ibi: CBeif bie Seicha ; Oefrepte Outtetz

d

fc:afft, al8 eit (onberbabr, bod ber SRomiftb. Seapfecticben 9Xtaje(tat , unb

bfhlm, 1

bemt Dcil. 9Reid) , (oxeobt as bie SReidbs « Cotabte, obne SDrittel jugctbatte

tewpem

Corpus i Die SReicb8 ; unb. Grepf-7Matricel, aud) Syero 9In(cbláge nicbt be«

genter 1.

arifen , unb auff oie SReidhse Deputatios Utb &repf.Corvent nicbt befcbties

elt affere

ben gu voerben pflegte 2c,.— Cum igitur propria Confeffio, quz vim habet rei

judicatz, uti zor. £ir. de Covfe[[. oftendit , adfit; nihil jam addendum puto,

| Qud eri

fed breviffimis pergo.

ttz fo |

d Privilegia ,. Dignitate: & Regalia Nobilium,.

quibus Crepfpad) non

] bene Civ

minimum ponderis tribuit,

Et negari non potefít, Eos multis gaudere privie

Tiec torq1

legiis, quibus Nobiles Mediati feu Landfaffii carent.

Interim tamen funt quo-

| Üuntur,

|

que nonnulla jura, quorum S'tepfpad) pag. 275. mentionem facit, qua a

| tatibus,

|

Doétoribus Juris Publici & a Viris haud contemnendz' eruditionis adbuc in

jg quwladn

dubium vocantur. . Imprimis, quod ad Superioritatem Territorialem attinet,

lus oftei

non quidem plane ea ipfis denegatur, fed contendunt plurimi Do&ores, quod:

| dere pra

quamvis Nobiles in territoriis fuis & in fubditos pleraque jura exerceant ,

QU2 non

exercere poífint, quz alii Status in fuos fubditos; tamen jura iíta ipfis non

, Cties gj

competant vi Superioritatis Territorialis, fed nomine tantum privilegiorum.

Aít, noneítinftituti mei, hanc controverfiam meam facere, aut hicexcutere s

3

fuberialib

fufficit allegare iterum Clariffimum ezzinsges, qui in AMantiffa fua de Superier.

Atqm

Territor. $. 1 y. his verbis utitur.

Ceterum, quin boc ipfum Jfus Superioritatus

Mverfrio

zerritorialis Statibus. Imperii , fIritle ita dilis , quodammodo plenius ci perfettius

; W püto,

zribuatur , adeoque de jMlzs per excellentiam pradicetur, nom dubito. — Ejus, quod.

t nfiig

dico , argumentum eft baud leve , quod Inflrumento Paces Ofgzabr. art. F II1E.

Nee 0.

dum liberum furz Territorialts tam in Ecclefíafliczs , quam Politicis , exercitium

confirmatur , Statuum unice ffat mentio; cum tamen alits imrelus , ci , ubi Nobs-

W limaci

cau.fæqw j

litatis intereft $ eam comprebendiconditionibus conventzs , ilius etiam memiriffe ,

Pt

xon fit infrequens. — Pereor etam , an Civibus Immediatis , qui non funt Statut ,.

ssajora illa ï ura Territorialia, ut eff jus belli, jus federum iueundorum, us

Va Vi

N fiS, Q

Legatiom&. d

:

?

N

L

——

p No&ilz'mte in;medfatd.

ii

OR

—

——

N

w m

NDASS imperandi, jus extruendorum

Legationts, jus Legum ferendarum , jus t

DN

fortalitiorum. rc. tribuere fas. fit. Sed ponam liberali manu, omnia enume-

MA C

rata jura Nobi

libus pleniffime competere ; quid veroaliud exinde confzquitur,

haud vero preeminentia , quam Nobilitas cum Civita-

'W)DB

quam paritas quzedam,

tibus :qualem habet.

Et certe, (i ad fpecialia jura Civitatum defcendere ve-

TL

yly, i

lim, ex enumeratione, quam .Keipfcbi/. aliique tradunt, patcbit, Civitates

taucd

Imperiinon folum üsdem, íe4 adhuc majoribus privilegiis gaudere ; id quod

otam

rolixias demonftrarein proclivi effet, nifinimium exFreikcrechæ*c differtatio *

:

Cott-

itzque illud confli

&ui amico-refervans

tOR

Sutt

Ad ultizium denique refpondeo; in enumeratione Prarogativarum No-

At Wi

bikum, que in Jmmunitatibus, in Reverentia, in Prafumtionibus , && in Pomnrs

l

tempemndz/fs confifiunt ,

mulra merito defideriri, id quod neminem;, qui dili-

M

Unde, quod de Tiraquello non veritus

NI

enrer illa excufferir, latere poterit.

i

2. 69. eum, plus quam viginti ridicula

NI

i

d

(t alferere Loyféan tratt. de Ordin. c. $.

& falfa privilegia Nobilibus tri

buere, illud quoque de Hippolyto dici poteít; id

m um

quod etiam

nuperum in Gallia exemolum demonfílrat, quo Comes horrendo

ndun o

licio ob atrocia crimina affectus

fuit. Deinde illz Prarogative eque

rotz füpp

bene Civitatibus quoque competunt

; nam & ille magno honore afficiuntur,

v n

necad Triremes

nec torquentur ,

damnantür, nec ulla ignominiofa pocna ple-

!

quitt Pf:iv;*'

deeo dicam, quod multi etiam Cives fintin Civi-

Guntur..

Ut jam nihil nunc

ye

n u

tatibus, qui ob b

ene merita, « ob fludia fua iisdem privilegiis gaudent,

d 2!

quemadmoda

m illu

d Itterus de Houor. f.. Grad. Academ. im c. XIL e XIII, fa-

gnis uhun

fius oftendit.

Sed, fi quoque concederem , Nobiles variis przrogativis gau-

um d

nihil aliud exinde fequeretur, quam Nobiles privilegiis frui ,

dere prz aliis,

ao Q^

quz non habent Pleb

eji, & ceteris paribus przferriignobilibus: jam vero vel

ferentia Nobilis prz Plebejo, fi omnia cetera funt paria,

centies dictum , a prz

f pism

male argumentum deduciad Prace

dentiam Nobiütacis Immed. pre Civitauibus

jnikgo

Imperialibus.

Atque ita

tandem excuffis, qua ultro citroque afferti fole'nt, rgffgmtgsque

æmmm

bus, Civitatum pre Nobilibus eminentiam demonftraffe

Adverfariorumrationi

ii

Plura fortaffis caufz huic iní

ervientia adduci potuiffe nullus dubitoz

te puto.

i

]

at Conflidui Ac

ademico hzc fufficere poffe, aequus Lector facile judicabit.

if 7

j

a hecvindicare inftitui, idarrogare mihi volui, ut quic-

7

/

J

Nequeego, dum jur

*

;l

genium invenire. poffet, producerem;

ipfius argumenti

quid limatiffimum In

"T

(i!ill.?f'

caufeque juflitia ac

evidentia fretus, hoc quicquid eft laboris, eo facilius

n me íu

!

l'þl ,»'Wt]*?

promptiusque i

[cepi, relicturus reliqua Exercitatiffimis in publicarerum

:;;f?/lf"

"

fcientia Viris.

Neque id etiam, dum'hezc fcriberem, intendi, ui Ordinis

i .W', fgj)

alias venerari foleo , Ó ea, qua decet , reverentia

qu;ikris 3 guem maxime

. Ddd ddd ;

Pl'üfä-f

',/,//71 ] !/

ï/l!leJ

um

e £4

L

250

A.Dz'/]ä;-m,tilo Jfuridica

|

od

Matt/:ih

profequor , ]urä vel Dignitatem laceffere, aut contemnere vellem ; fola ve-

ub &

ritatis ratio, quam poít ferium examen inveniffe mihi videor, Speciminis-

4 V

que Academici edendi obligatio ad hzc fcribenda me induxit ; unde

i & u

majorem quoque Le&orum zquitatem mihi expofco,

pariterque promitto.

uis vl

].

SOLI DEO GLORIA.

Ec derivat

1. de D.

XXX.

Ceutt,

"DISSERTA

u CO

0d, G.

TIO JURIDICA

-i

ivenite Y

.j. ubl

JURE EXIGENDI COLLECTAS.

ALE

teffitate

ELOCATIONEM FILIARUM -

Bteura,

Cines 9

E

ILLUSTRIUM,

l..

tb* 3- litl

d Contri

O^on

T.

i^ etealer/

fionum

—— feüulei

prout ac

PRAESIDE

terumte

con(titu

CASPA

RE ZIEGLERO,

-—

JCto, Anteceffore, Confil, Ele&. Saxonico , nec non

fui juris

in T'c0p

Facultatis Juridice Ordinario,

Penfio ijl

. babita WA ittebergæ

—

tnte bel ]

Ánno 1686.

Qomine v

A UX

füm a Sel.'

I

(roy, Lj

t pre(l

T On prater rem Zacitzs , neqüe quietem gentium, ait, fine armis, ne-

que arma fine ftipendiis, neque ftipendia fine tributis haberi poffe:

N

lib. . bifl.c.z4. Hinc (ine dubio jus enatum eft Principibus, ut plebi

ttm obl

llnon f

aliquid oneris in tributis pendendis imponerent. Ut enim fine iis fe-

curitas Reipubl. ac defenfio expectari nequit: ita multi, dum tributi fumum

!d

fugere coniti funt, 1n fervitutis ignem fe precipitarunt, ut eft 2

pud 7ob.

]Mattbia

Z

9j1

de Jfure exigendi C«'blle&iæ: ad Elocationem Filiar. Illuflr.

2 QREMENNRO.

m

Mattlaiæ de Contrib.c. 1. 9.35-- —Quapropter cum - correlratiïva fint Gdïqgu;xg

unb Gidu6, &jmum

divino AMattb. F 11. 25. Luc.IF. i2. tum bumano 7.7.

, Sptinite

C. de Vl igal. jure permifse ; iniquum nonerit, wt Ma

giflratus ob neceffita-

Yit; ünit

0,

tem & utilitatem publicam licitas imperet exaciiones. arg. 4 16. J *ddg. y2

45 appellamus.

Quas vulgart nomine Ce//ec£

IIl. Occurrit hoc voca

bulum in 4urb. Item nulla. C. de Epifé. & Cler.

Et derivatur acolligendo. — Ciceroni ufurpatur pro pecunia, que exigitur. Jib.

Gallt voc;nt :

La taile, laide, le tribut, le peage, Germani:

2. de Or.

(Gteuer, q

uod vocabulum generale eft , 2Inlage, &odbof, &dja&ung, us

Qlb , Coniribution.

Quod odiofum nomen legimusin 7. 52. $. 6.ff. de admin.

tut.

Cui non diffimile efl Capiratiozzs ilud.

Parum Suaviores appellationes

invenire licet 27 £

P

t. C de Indill. in tit. C. de Annon. ci Tribut. c. 23. canf. 24.

ubi Exadiores dicuntur.

Blandis vocabulis exprimitur per Co/aziozem

2 Ri5 Su'bfdium, fibventionem , auxilium, Preces ,

quas quidem preces ne-

ceílitate admi(tas elle , Tacitus docet 16. 4dnnal. efs..— Barbare nominatur

3

Steura, Berna. Hlinc ortum effe comm. putant vulgarem loquendi modum:

oP' p'oLIl. Ex:XI.

UM

Ginen $Sebre

n onlegen, i. e. colle&tas indicere. Scbzz

tb. 3. lit. a.

Antiquas Collectarum appellationes videfis apud Cafpar, Kleckium

de Contribut. cap. 1« 2- 115- fe4q-

Colle&z penfiones ratione rerum f. facultatum & poffef-

lHi. Suntautem

fonum in ufum Reip. a fubditis exigende.

Intelligo vocabulum pezfrozis,

prout accipitu

r in J. 3. pr. ff- de aun. legat. ut nihil alrud fit , quam prafl:tio

bns & terminis divifa. Becman in 7M. P. cap. 20. tb. 1. Subje&um

terum tempori

con(tituunr. Subdiri.

Quoipfo patet, Colleétas differre (1) « Dozativis, quz

fui juris populi ex pa&to fpeciali

fibi aliquando folvere tenentur, non quidem

in recognitionem

fuperioritatis,

fed tranquillitatis publicz gratia, Sic v. c,

fiec at

faperioribus annis Rex Gallig praftitit Regi Suedie, ut du-

Penfio illa, quam

tributum non eft appellandurn.

Multo minus hoc

rante bello a(fifteret fibi,

nomine veniet a penfio, qua Imperator Rom.M

aximilianus II.. 30000. aureo-

rum a Selymo Turcarum

Sultano inducias pactus eft.

Quorfüm vid. Pjafzc.

/

illa pecuniarum oblatione,

quam Domimo fuo ex liberali-

Chron. p. 5 3- (2) ab

tate præüzin

t Vafalli,

quam vulgo Dà8 Prefenr- obet Donativ - Ge[b appella-

mus

Coll

«&a enim de rebus Allodialibus eft praftatio Realis, Praefent- (5fb

,'ifmiil nt

Carpzov. p« 2« (.46.d 35.92.19. . ]us enim Vafalla-

ii o*

autem obligatio perfonalis

X. de judic.

Sed fubjeCtio proprie ex eo me-

; Ipel

gii non facit Subditum, 4

rg. . J*

f ii

tienda eít, an quisin territorio

Domini domicilium habear. Hgn. a Rofenthal.

Jti

fymum

xde Fmd.q cap. j.xconclnj? 76. 9. 4

lV. Jus

j

(J/]

[j

lii

QH

3*

962

Dzlüï*rta(ib furialim

n

m

IV. Jus exigendi colle&tas eft þoceüas imperandi præüatiön:ä illas , de

Y

quibus modo,diximus, Idque ei tantum competit, qui fummam in Republ.

habet Majeftatem. 2. F. 56.

Ratio eft, nefubditorum bona e contrario ex-

dumus ;

qrto d

pilentur, &libidini cujusque fine imperio imperantis obnoxiz fint, Vid. Dz.

var m

Zieglerus de ur. Maj. lib. 2. cap. 1.2.16.€517. ubi (imuleorum rejicituropi-

nio., qui Coll:&as indicendi poteftatem ad Jurisdi&tionem referunt.

Briton.

V. ExcommuniDd. opinione vel Ordizariafunt Collattz ; vel Extraor-

quinqu

dinaria. 'Quae divifio fundata eftin /.6.6 fiz. ff. de Muner. 1:6. ff. de acat.

4 Mar.

mun. 1. 239. $. 2« de V. S. Ordinariz certam , regularem ac perperzarm habent

fprotur

ln Su«

praftationem 5 /. 6.6. 4. ff- de mun. & bon. l. 5. C. de Annon. b trib.l.fin. C. de

omni arg. defirt. Xl. quamvis non femper State atque annuz (int, quales in

lem ex

terris Sax. funt Sdbof f. &du&aeío , que probonisimmobilibus imponitur,

j46.

It. Colledtz

fed Temporarietantum , ut pontium ,. caftellorüm etís. reparatio.

videre |

Imperiales f. Univerfales, Skómetgug , sReicb8- .þü[ff, eXe. 9. de Idamo 1542,

1

prater

S. G8 fellen aud) infin.

Item Collectz ad fuftentationem Camerz. $X., 9. qu

& col

S9(ugfpurg de An. 1566. $. bamit aucb biefe 2lcbf.

Perpecruum enim omne

confir

id reCte dicitur, quodcaufa, a&u vel porentia perpetuum efl.. ZZagzif. Ziegle-

v4$ C.]. 2.14.

Et ut ordinaria Colle&ta dici poffit, requiritur, ut (1) a fu-

qua de

obftrya

premo Magiftratu ( 2). ob caufam ordin

n

ariam & fucceffisam & ( 3 ) uniformi-

Titunera

ter imponatur. Kloch. d, tr.c.2. n. 6

:

VI. Extraordinarig , quas Galli vocaot: Les tailles ez certains cas, Fer-

6".4/. (4

Htl |

rerius in add. ad Guid. Pap. qu. y7. nece(hitate & utilitate pablica fuadente, ex-

tra ordinem , & ex improvifo imponuntur. /. s. €. de Facat mun. 1. g. $. . ff

5' fï" l

CL tece

eod, Nec hz perpetug funt; fed tamdiu durant, quamdiu neceffitas easdem

Auetodi

invexit. Limz. Tur. puVl. lib. 2.c. 18. n« 35. arg.l. 43. ff. de vilg. [ubft. L. Hun.

C. de Caduc. toll.

uales funt Indictiones bellice, Col/eCte Turcice, . S'üitz

IX

417 1]

cemGoteuer , Circulares Gtepf(teuer/ Accifa de Cerevifia &tancdober 9Siete

d7

Goteuer, ExaQtiones Provinciales, fanbffeuer, qua non nudeinfignum fub-

je&tionis & fuperioritatis, fed etiam pro fru&tibus & emolumentis Reip. ut &

quuntur

pro curis & laboribus , necnon pro compenfatione expenfarum, quas Domini

3

cgat Y

& facere & pati debent, pro pace & quicte tenenda inter fubditos & pro fua

?. &a

dignitate fervanda exiguntur, prout fere loquicur Szroz de Pratis Confil. 100.

Q füad

s.1, Quofgillatim fpeCtant iZe, 4« 4

delocationem filiarum Iluftrinm Jehái-

Tatium

tis indicuntur. — 3yie táuleinGoteuer.

Vcürre,

VII. Hz cumin Praxifrequentes fint, & multis implicatz controverfiis,

cn()fm]a

opera pretium effe duximus, ut expofitis iis, quz ad generalem ColleCtarum ex-

hd G

(iremus.

mm l li

plicationem pertinere videbantur, fpeciatim earundem naturam perlu

VIII. Ut

Ofott

Ofe

P ænäudp

G-

um

E

N

tggoes

96j

fanaonas

Ilyftv.

—

E

eme - UE CA

sillis, &

VIII. Ut autem rem ab ovo, quod dici !ize"vit, exordiamur , difquifituri

iAl

ttano ex-

- fumus primum : Ex 440 loco natales fuos. boc jus arceffat ? Quod -quidem

Set-

n D.

certo definire non aufim , eo quod ubique fcre recepium effe videamus.

vari in plerisque Gallie. Provinciis, teftis eft. AMrgentreus £m Confuet. Ducat.

ttjdrope

1

Briton. artici 87. not. 3. n. I. Item obtinet in regno Sicilie , ubi Rex hoc cafü

ve Bu

quinque milium unicarum auri fummam exigere a fubditis valere perhibetur

4 Mar. Muta in Capit. Regn. Sicil. c.6. 6 7. tom.1. Neque in Anglia id

J dl

r hbt

ignotum eft, ubi a tempore Henricil. ad noflram ztatem Reges eo ufi funt.

LA

In Suecia Regem pro maritagio filie 100009. thalerorum prater fuppelle&i—

lem exigere poffe, docet 4utor Tbefauri polit. in velat. de regn. Suec. pag.

i, quisi

ys p

326. Simile cuftoditur in Burgundia Aquitannia & aliis locis plurimis , uti

Bo

videre eft apud Ber. dec;f. 126. s. 2. /44. In Germania quoque fic ufu venire,

d A if

preter Mynfinger. cent. y. obf. 21. evidentiffima probat experientia. Et, (ire-

x 504

&e colligo, videtur ejus origo repetenda vel a Romanorum clientihus , qu.od

j enim otnt

confirmat P/grarcb. ia Romulo; vcl, quod verofimilius eft , ex illa parte juris,

uz de libertis eft. — Hi enim quia füb clientela Patronorum erant, id circo us

r r

, x()o

obfervantiam debebant, & fi neceffitas poftulabat, ad dotandas eorum filias

munera conferebant.

(;)uniform:'

Quod patet.ex /. 7. $. 3. de oper. libert. L ult. ff. de l-

beral. cazf. Quorum munerum Tereztius ia Pborm. AGLI. fc. 1. ita meminit :

T 170

Hevilem filium duxtiffe. audio uxorem : evedo munus hoc corraditur. Add. l.i2.

du ?

6&. fmm. de Adnsin. tut. l1. G. 5. de tutel. 68 vat. difftrabendi. Hinc probabile

eít receptam fuiffe, ut Vaf: llis & fubditis ex conventione vel praícripta con-

n lo bb

:

edítis t

fuüetudine Patroni collectas imponere foleant.

T

þ/lz. L ?77'

IX. Magna inter Dd. contentio eft : z jure fubditi ad elocationem fitz-

arum illuffrium teneantur conferre ? Affirmantium funem ducit Roffredus Be-.

urtite,

i

d n

ueventanus in tr. ordinis judiciarii p. v. vubr. de Sacramentis p. 364. quem fe-

nfpum A

quuntur Ludolph. Schrader. tr. Feud. part.6. cap.6. n.12. Tacobin. de S. G.

Negat vero Rofenthal. d. tr. c. y. concl.27. n.4. Klockius de Contr. cap. $. m.

j p ^

ss Domit

27. G ali. [ili fundamentüm ponunt (1-) in utilitate & tranquillitate publica,

m lm

qua fuadet, ut. urgente fingulari neceífitate jura Majeftatis przter modum or«

nf

T

dinarium exerceantur. Jam v. jus indicendi tributa Majeftatis eft, cum quo

li

yum J

concurrere deinde dicunt dominium eminens, quando ex fingulari neceffitate

enormia plane indicuntur tributa. Ergo, &c. Accedit. /. 2. ff. de jur. dot. l. 22.

r

$.2. de Condi&i. Indeb. (3.) in eo, quod Pater de neceffitate teneatur dotare

furim

filiam. /. 17. ff. de R. N. l. ult. verf. utramque C. de dot. prom. Ne ergo tali

[rati

dotatione diminueretur patrimonium & dignitas Domini , fubditos afferunt ad

rj U

praíftandum Domino fübfidium effe obligatos.

Hi vero , negantes fc. fenten-

tiam fuam ftabiliuut (1) ex eo, quod neque ulla lex, neque Conftitutio neque

Eee eee

"

E eudalis

l:

964.

"v pifertàtio furidica

m

feudalis confuetudo præciþiat , ut fübditi tunc , cum agitur de filia in-inatrimo--

"

nium elocanda, fuo auxilio Domino fubvenire cogantur. Erubefcimus autem

fttti

fine Lege loqui. Novell.i£. c.1. (2.) quod dotem fceminis conftituere is tan-

! T

tum cogatur, qui Legibus expreffe jubetur. Ita e. c. nec Mater tenetur do-

| um

tare filiam J. 14. C, de jur. dot.. Néc. frater fororem. E. multo minus Vafalli

iot

fett d

Domini filiam. (3.) Allegant Caufam Syattatt contra ä'atg;aü*coram tribuna-

li Camerz Imperialis A. 1 90. agitatam , ubi probatum non fuit, quod fimili

Mdltt

in cafü fübdiui collectas praeflitiffent , referente Rofentbal. e. 5. concl.77. lit. .

&

X. Mea fententia Princeps collectas tales omnino imponere poteft, as

|

inferat,

uidem ipfo jures (ed tum demum , quando vel cum confenfu. fübditorum id

|

|

:

a

t' ti Cl

Üf ima.

cit , vel longiffima confüetudine five immemoriali pra-fcriptione jus collectan-

di acquifvit.

Sic in Confuetud. March. ex edit. Scheplizii part. VI. Tit.12.008t

l prium

ber Zanb(teuer legimusfeqqd. — &8 ift

aber bie Sanbfcbafft/ ber Zanbbetbe

ad Ext

unb . (teuet befrepet voorben 9L 147 .

burcd) bert &burfütft Albertum, aus»

videgn

non fü

genommett 3. Sálle $ (1.) toegen. gefdbebenter. grofjer Seieberlag/ (2.)

iegen eímes. HanbrStrieges/ unb. (3.) au. Sluspieuruag ber Serrens

duriíc

Sráuleitt, Sic quoque Illuftriffimo I. Duci H. in inveftitura jus imponendi

) W ex ec

collectas pro maritandis filiabus conceffum eft, & ipfi confirmatum An. 1593.

Cum enim eo tempore inter Ducem H. & Status provinciales Ducatus H.

|— fent

j

contreverfia haec ventilaretur , ita refcriptum eft : liib toir Gernebimen/ 26«

ipibus

3u. aefcbieigen, as eftvan ber Lintertbanen bermoeigerte Crbbulbis

Ritsd

aung unb abgefdfagenet táulein» Cteuer bor. gefábrlid)e nb Det

&ndun

SobtigÉeit prejudicirftcbe bortbell unb Gingat

a bem[obL. Syauf H. britie

Qjus ;

gen/ unb. auff bie DRadbfommen mit ficb. sieben módpte ; 2018 babert

-| perind

tvit nidot unterlajfen twollen. 2c. Vid. plur. Confil. " Marpurg. 27. wol. 3. n. &t

| Téfert]

XI.

uz tamen Confüetudo generalis non eft, nec proinde ad Juris ne-

las a

ceffitatem trahenda. Ex quo colligimus, quod, ubi neque confüetudine nec

rcfervga

m eft, ibi temere eoutinon poffit

privilegio nec conventione hoc jus introductu

jiel !'?tig

Magiüratus-., Id quod. patet.ex Refponio Sca

binorum Lipfienf. M. Jul. 1662.

fincr

ad Confultationem $3. H. M. Gxraffeng. u

Gitolbera. P. P. S3aben Dor

lm fre

qwenig Syabren q0en. C Gieófl. G. 35aa

fett ub Seáulein bom Ctol»

s. v

berg/ (p &. G5n. ün britten. Grao ungleid)

er linien mit gotutbfreunba

cbtid)et /tnb bie dttefte Civ. G. G. Setrin

XIli

(dafft 6ermoanb/ (id) ber

hi fac

SSrubetii/ Seinvid) Genft Gv

affen g. Ctolberg ! biejdnafteaber Gürft

P gf

gebredyten 3u 2libalt 9108

de gebeutatbet) barüber gerotfie pa&a do-

od (

talia auffgertbtet/ unb bon

€. Gr. Gn. beneben bero Derri SDrubet

barum eíner Jeben 4ooo. (5fl. pro. dote Detgeftalt berfpt

]

|

n/ d2

QUi jnre

e

ige(aat/

10n dclm

(old) quantum $0i bere gefambten Hntertbanen eingubring

ff

ET

—mmes.

:

*mnmu

as

96;

de gure cxigenii C&fleäïxï 4d E('?Mtionem Filior. Illuftv.

t

E.

Mi

vtw;btduä'—dud)/ auf Befcf;eþeäwä atibeuten/ (

vaff Seinrid) thtfteaäwi-

y QUE

! & Gr. Gn.

lintertbanemn: aber bar

tertbanen ibr antbeit abgefübret

6 r

bent fid Deffen gemeiaert/ uib Da

6 ber Sráutein 3.

L

jRattet aujf.r oet

p d-

gefamten Sanb £ein Ptedbt ge

babt/ fie bátten aucb |

olde Oteuren niee

s Vi

aus, borgepd)üst/ bate

mobis geiiliiget/ uub moárei ttr poffeffione libert

Vtributt-

ten auc) bon Cburezunb Sürftl. &bB Dbet»

Syoffaetit gu Éeipyig

gd fini

besrvegem Inhibirnion amn8gebracbt/ &c. Vid. o

3

b. Philip libr. 3. Eccl. ig.

DAT

$. . Caveat 1gitur Princeps , ne aliquam innovationem v

el violenciam fubditis

Caveant. C. de 4gric. 69 Cenfit. lbr. H g. C. deflat.

ydi, n

inferat. /. 23. $. . verf.

ikorumid

E. imag. t. 1. C. INe Rufticus

ad nullum offic. libr. 11. J 10. H 11. C.de SS. Eccl.

saldee

£. t. C. Veiligalia novo inflitui non pof. — Siquidem ante omn'a Princeps pro-

rium debet excutere marfupium , reditusque füos ordinarios expendere ; quam

[it.120

futodt

ad Extraordinarias hujusmodi exadtiones deveniat , ne Tyranni fpeciem prze fe

rtom, (

videatur ferre , neve piebejorum animos exulceret. Cives enim iílis floribus

non funt abfimiles , qui leniter contraéli fuaviffimum odorem fpargunt ; fed fi

t

t u

duriuícule comprimas , odorem adeo infuavem ac capiti noxium diffundunt,

impore

ut ex eo facile vertiginem contrahere liceat.

*

»

XIL. Diximus Reges , Principesque

fu

periores hoc jus, fi confuätudo

yAn.1f9)

Ducits £

ferat , jufle exercere pofle. — Sed forre aliud ob[ervabitur in 35, qui 4 Prin-

B( mw l li^

eipibus

feudum , fed absque jure Regalium. impetrarunt ? quales Duces, Co-

mites & Barones Germania noflra non p

aucos numerare PotePc. Videtur di-

Gul

cendum , quod fic.

Quia enim tantum merum & mixtum imperium habent ,

y u

TA

D

lle&a conftituitur, «rg. ^. «m. C. de Su-

f

p t

cujus reípectu non nifi voluntaria co

perindz'ä'. libr. 1.

non pcterunt'exigcre collectas , nedum extraordinarias; Et

s

pit

refert Bodinus ot

dinationem Moliens. ubi Carolus IX. Francorum R. vetat Col-

)0L ], Ilr*'l'

le&tas a fubditis exigi , additque

ejusmodi jura tanquam publica & foli Principi

j usf

Gontrarium tamen verius.eft.

Neque oppo-

refervata przícribi non poffe.

gwdlnC i

fita ratio quicquam efficiet.

Cum, fi de jure loquamur , neque Regibus ipfis

& Principibus fuperioribus charitativunr ho

c fübfidium a Vafallis deberi, cere

g.i6

Collectas tantum confuetudine vel

1

u

tum fit. Sepius enim diximus , ejusmodi

Ill

padlis , vel neceffitate

urgente , ob Principis forte tenuitatem imponi.Cic 2. Offic.

"T2

XIII. . Hinc complures familias

tam in Germania, quam in Italia aliisque

j

s

idemus uti. Boer.

decif. 126. n. 2. in tantum , ut hocpoltea

M

t

locis hac poteftate v

Nobiles quoque fit traductum. — Et quidem

í

per coníuetudines & pacta ad

m

quod Confuetudinem concerni

t, communis

Doctorum regulä .eft : Etiamfi

1&2 dl)

quid jure non valeat , tamen, fi

de fa&o obfervetur, in difputationem vocari

W Ál

!

5.1$. Omnis enim hic vis in confuetudi-

j

non debere. Job. Kógpen. Decif. 3-

nc fita cít, & ubi hzc conüctud

o non eft; ibi jus illud locum non habet,

;

( gtl

j

Eee ece 2

Srbulz.

u

n

m

-

Mp

966

Diffevtatio Turidica

ia

Scbalz. Synop[. Inft. Tit. de bis , qui. fui vel al. verf. Effetlus.. S.i-;,d; fe ipfo

ä

um )

Patrimo

teftatur Guido Papa, quod homines ville fuz S. Albani ipfi dederint 3o. flo-

renos, cum filiam fuam Francifcam elocaffet Nobili Guidoni de Dorgefia, Vid.

i, À

Guid. Pap. quafl, 7. n. 3. Neque dubium eft, quin pa&to ad id adítringi que-

dotem |

filus d

ant fubditi, cum ea pacta, quz non funt contra bonos mores , fervanda finr

].7. 6 7. ff. de patt. c.2. de Supplend. neglig. in 6. Cyuin imo teflatur & cit.

$o

bo:Sit

Kóppen, d, l. vale fubfidium

» quod Baronibus, Nobilibusque fit , in. Mar-

(netur c

chia vocati É9 tbebe,

-XIV.

uod attinet Princi

Qum Do

pes, Duces & Comites Apanagiatos, aBgeo

lominun

funbene/ pber bergicbene Syerten/ eos hec Confuetudo nil juvat: Quo-

prius eft

niam ipfis Lege pragmatica tanta alimoniz provifionalis affignatio facta eft, ut

T0n ten

pro dignitate generis vivere poffin. Hinc quia a regno fünt Íegregati , ad

minus ]

exemplum filiarum elocatarum nihil pro fe fuisque amplius petere poffünt. Vid.

krneft, Gottbmann, Conf. 3. €9 4,

Pï[)mov 1

Íctiption

XV. Nova exfurgit quafflio : 4 illis locis, ui)i talis mos increbuit, Col-

x

letta [aui debeat tantum pro una. filia nuptui danda ? Quod quidem omnino

fitüf : 4

afferendum videbatur , cum odiofà ftricte accipi , neque ad cafus verbis non ex-

Hv g

preffos extendi debeant. C, 22, de Elett, in é, Sed rc&le negat hoc Martb, de

MOI'S el

ffatt, decif, 265. & reliquis quoque competere filiabus hoc jus nullus dubitat,

Vorem ,

ex Annalib. Franciz demonflrans , Philipp

um Pulchrum pro dotefecunda filie

hb. 4 [/P

Tfabell,

uz Regi Anglie nupferat, tributum fübditis indixiffe.

Eodem jnre

X

ufum Fridericum Il. teftatur Ferrer,. IMddit, 4d Guid, Pap, g.

f7* P. m. 666

dUotue |

Ubi addit hanc opinionem plutibus JCtis & Arreftis Parlamentt

Tholof. ap-

vie det

probatam eífe, figillatim . extare. Arreflum . pro..Domino Ze /z Broffe. contra

num ine

fubditosfuos. Hinc colligo in iis locis ubi ejusmodi confuetudo viget, non

Deat 1

ebítante priori ratione, pro omnibus filiabus elocandis colle&as exi

Bupane

Lf gdt. l

Mattb, Steph, zm difcur[. Mcad,z. vol, i, tb g.

mo., üt

XVI.. Caterum hoc intelligendum eft de prima nuptiarum vice. Nam

t at

Q Dog

fi filia ad fecunda vota tranfcat, fübditi ulterius non conferunt : Sed illa priori

N] m

dote contenta erit. Fundamentum hujus affertionis eft in. Z 4g, $. r, ff- de

P. S, Ex qua lege Dd. regul

am conficiunt , fermonem fimpliciter prolatum de

XIX

primo intelligi ,

d Iatu

Í. primo adlu finiri, e. g. . Si cui res ea conditione legata fit,

h() 1b

Vs |

ut, ft eam. lega

tarias perdiderit, heres rurfüs praílet ; hic eam, íi forte

Yd

amiffa fuerit ,

femel praeftando liberabitur. 7, z.

$.18, ff de Legat, . i Quade

le U

y

1 at

tc vid. |— GeedZ, 44 4, 1, $9. 9. 24 Cafus igitur fi]

tabilis in perfonis pluzimarum filiarum

iz .elocande eít quidem reite-

D

; non autem unius filiz. S£eph,e, f

XVI. &zz'd autem juris , fe fih

4 fit Naturalis ? Refp. De jure Can.quo

TO ag

A

Pater & alfre'; & dotare e—amv tenetur,

*fdf ( fín, X« de eo., qui dux.in matr,

Vifido

quam

p

Md

»Jg jure exigend: Cjoj!!äff;z? ):dElaQt, Fz'lixrþw Jüufty,

$67

néEnente

t

qgþzm polt. 'e.odcm'ben:cficiox-/xfruiAvidetur filia Illc"gïtimä ,wwfi»deüïus e)—(vfüo

fiti f

Patrimonio commode ipfi dotem conflituere nequeat. Sebrad. p. 6. cap. 6. v

orpit d

102, À quo tamen alia jura: feceffum faciunt.

Nec male. Conceffo enim, -

dlngq:

dotem hanc alimentorum loco füccedere ; non tamen exinde fequitur : E. Va-

fevant t

fallus dotet.

Quod ita pro-

Cum Vafallus alimenta Domino non debeat.

fator & d

bo : Si tum; cum Dominus jnrato promifit alicui quid. folvere, Vafallus . non

tenetur eurn liberare a periculo anima ; mujto minus poterit cogi-ad liberan-

Siquidem anima

dum Dominum a periculo Corporis ratione alimentorum.

hominum quibuscunque rebus praferuntur. / 2r. i fin. C. de SS. Ecclef. Sed

o5, abgo

j Q

prius eft. 2. F. 26, verf. Licet Vafallus E. & polterius. Quod fi vero Vafallus

p ded t

non tenetur Domino alimenta preftare ; multo minus exhibebit filiz , & adhuc

minus lllegitimz. ^ Nec enim ubique cum detrimento fuo Domini utilitatem.

gt

'cpöfïum.Vid,

promovere debet Vafallus.

Secus eít, f1 confuetudine, .conventione aut prae-

fcriptione aliud fit introductum. GoZofr, A4nton. Difp. Feud, 7. th. 9 tit. g.

XVII. Quod fi vero Pater obierit, relicta filia, filioque fucceffore, qu&-

bt *

siem omit

ritur : a tum pro.elocanda forore filius ad inflar Patris [ubfidium charia-

*

verbis nont

tivum exigere valeat ? Prefuppofitis czteris requifius affrmare d non veremur.

Mors enim Patris filie praejudicio effe non debet ; multo minus ipfi auferre fa-

ho Jurth

vorem , vi cujus ex publica collecta dotem fperare poterat. Pxetr— Friderus

us db

efecund

lib, 2. mandat, cap, 45.

XVIII. Id dubitationem ad

huc recipit : 47 bec *mnfuäiudo 4d hup?ids

Fodemjtt

quoque filii extendi pofft ? Affirmandi rationes funt (1.) quod filius non debeat

^ )-7, y. m.ääb

| Tho. 3*

effe deterioris conditionis , quam filia; (2.) Quod, quemadmodum mafculi-

num includit foemininum , /. z, ff. de V. S,'ita foemininum . 1n fe quoque conti-

, Mþ contaa

neat maículinum. $,26. 7. de R, D. l.. $. pen,

ff. de A. R, D. l. $ 1. de

.

o Vget, Q

effe momentt non exifti-

Legat, t, l, 19, ff. de Cond, & dem, Veram has tanti

y ag p

mo, ut communem eamque veriffimam Dd. fententiam labefactare poffint ,

qua Dominum nibil petere. poffe pro. nuptus filii conftanter afferunt : quoni-

vic N

Jlili priorl

am tum dotem non expendat , fed accipiat. Sebrad, cap.y« eoncl, 79« m«

XIX. Sunt & aliz collectz Extraordinariz , ad'quas Domino Vafallus

T d

obligatus eft : Siquidem conferre is tenetur pro redemptione Domini, fi ab

gl

Tenetur ad zs alienum fortaffe ex facto & culpa Vafalli

fegatt Is

hoftibus captus fit :

vel in ejus commodum contra&um: & qua his funt fimilia. . Sed eas inprz-

j f

uzdt

fenti exponere, alienum a noflro inflituto eít;. Nobis enim fufficit, potiora

n

capita penfionis , quz pro elocanda Principis filia, ab fubditis exigitur, nom

pro materie dignitate quidem, pro viribus tamen expofuiffe.

',/o/'

XX. Caterum que& hac d

e materia breviter fimpliciterque fcripfi, ea

(

mperite

m

x

eonfi

lanc improbata effe omnibus. Quod fi forte quid 1

t

j

flf) , non p

Eee cecec 3

Wm

——

z

u

sasaé

Y

96$

Dz]ärmtiä j'ur;z'dz'a

fadium, quod hoühi commune eít, zrg, 1. 44.

ff. de acqu. | £0f id i;t -&tatis

infirmitati partim , partim vero pe

rexiguo temporis

fpatio , quod mihi iter me-

ditanti relictum fuit , adfcribatur ,

ab zquo Lectore magnopere contendo.

DEO SIT LAUS ET GLORIA!

006000000000000000000

90000050

COROLCLARIA

Ex JURE NATURJE

gusz natura G. Gentium differunt,

Ex JURE CIVILI

Bupillus , cujuseu

nque atatis fit , fime Tutoris autoritate ne quidem natit-

valiter obligatur , nifi

ubi locupletior fattus eft«. L. 9. de O. & A. vel ubi

dolum commifit, L. 37-

de O. & A.

$. 1. in fin. de minor. vel ub at!io ex re ventt, L. 46.

Palum Creditorum plurimum pre

judimt privi(egidtir. L.$» 5$ uIt. L. 8.

] ——

fequ. ff. de Pact.

Ex JURE CANONICO -

Ntte

juramentum ; quod fine difpendio falutis aterna fervari poteft , j.'-rv;n.

beru

dum eft. c. cum contngat. 28. X. de Jurejur.

juramentum contra bonos mores non eff obligatoriune, c. $ 8. de R. J. in 6to,

dicat

Ex JURE FEUDALI

homw

qut face

Vd]hllu; regulariter de re feudali teflari nequit, 1. F. 8. cap. 1. Filius wa-

mrali: ^d fucce[fonem feudi non admittitur, 2. F. 26. $. naturales.

.Ex JURE SAXONICO

onico non nifi dua babentur fpecies pra[criptionum : una AAnna-

Itic ncc

j'r^ Sax

lis binnen 9Y

abr unb Sag/ «ltera Tricennalis , binnem beepfig£ Subt/

!tf g] ]

fif

mec[,

Oyabr unb ag. &mþ 9f, lib. 1. art.28. & 29.

WJ!Z

:*'I(O)Mw

Iemmïlare

00 i

(

ütger

kli

lvet

Ptun

JOHAN-

"TR

"

969

-M$ (o) 8b

jl

a M—M—ÓÓ

Y o atti

I$ BACKMEISTERI,

hl

JqHANN

ontend

'uris - Confulti ,

- "TRACTATIO JURIDICA ,.

x

RENUNTIATIONE FILIARUM

9005

*

ILLUSTRIUM,

ïsräu!eiïïï:æergieg :

TU I

RFLORENTIS.SIMA' AC CELEBERRIMA

&b ul

ARGENTINENSIUM UNIVERSITATE

o

HALAE MAGDEBURGICAE ,

Anuno 1682. habita,

,7' S.Ulf- L'B

B. C.

D.

N res creatas hominibus competens Vfacul'tas , hon tantum efficit, ut iis li-

pmjï:f"w

| bereuti, fed & abuti L. 2 $. $.41. de petit, bared. imo jure quoque fuo (e ab-

d) tll

dicare poffint Z. 29.G. depatl. id enim eft privilegium a naturaipfa Liberis

hominibus conceffum, ut habeant plenam poteftatem faciendi ea, quz cui-

que facere liber. $, . de . perf. modo non officiant confervationi torius , ad hanc

L F

fiquidem omnia dirigenda, & ne tertio cuipiam prajudicium creetur, factum

m

enim cuique Ínum , non alteri nocere debet. L. 27. $. 4. de pa&. L. 155. de R.f.

Hinc nec Juri communi renuntiare licet , fi e. g. focii prajudicium fubfit vel-

, au Ang

res commode dividi nequeat. Gail. 1. O: 40. 2z. 40. 7Mynf. y. O. 63. t t. C. de comm. -

rer.al.

Nam fi hzc divifionem non recipiat, ne quidem pro parte renuntiantis

ii

fubfifter Z.;7. depa&. detal. L. z. de pofiul. L..9. $. 2. deprocur. Gipbam. de Renunt.

€4.9.372. - Atque ideo uti cuilibet licet patrimonium faum quocunque licito.

modo augere ac confervare , ita quoque in favoremtertii Juri profe introdu&o

renuntiare L. 41. de AMinor. qued enim Lex mihi mea cauía dat , o mihi etiam

non uti lícebit, Cic, 2.in F'errem: idque in omnibus Juribus, qua in bonis re-

nuntiantis funt,, ejusqae proprium intercffe concernunt Z 27. $. 4. de pact. pto-

cedit, (ive illud fit Jusrerum, five perfonarum, illudque velin re , ut Dominium,

tam plenum $. 42. 44; 46.de R. D. (modo:quid exteznum animum renunciandi

declarams accedat Z 7. $. 1. o a«l a po[[ - D 2: $. 1. L 5« $1. pro derel.) quam m:.

j

T

**

"us

k [j :*;..,51

st

57*

Differtatio Puridica

E ssiesim

nus plenum , ut Emphytwäuf.,:, t. C. de f. Emphyt. Ainrel. Cak&æl. de Eesphyt, Feu-

qud i

dum , quod proprie dicitur refuratio 2. F.g. 35. 49. 7Mynf. . O. 65. Struv. S. P. F.

DEU

€.£2.$, 14. quofsciunt quoque modi dominii acquirendi, five fint ex J. Gentium,

ut Venatio $./2. de R. D. & aliz occupationesin littere alibive fa&a , quibus tz-

—

Qüt, pa

$2 C

cite quafi renuntiatur, dum Principibus folis hzc jara exercere conceffum. vid.

inequal

L. 7. de diverf. $ temp. prafc. five ex J. Civili , ut Ufucapio , pr.7, de Ufvc. L. ga.

deteffan

$. 4 de a. l. a. poff. Mynf. 4. O. 2 j. . f. Donatio L. f. C. d. pa&l. i, E. €4 P^. Giphan.

um ob í

de Ren. c. s. p. m 396. &c. Servitus L, 26, €4 31. de S.U, P. , 20, 64 24.d S. R. P.

Succeff

Pignus L.17. $. 2. de patt. t. t. C. de remi[f. pignor. Pofeffio L. 3.5. 6. L. 17. $1. L. ge.

itin ,fuc(

$.4.dea.l. a. pof]. Fixreditas, de qua mox, five ad rem,. idque oristur velex

eu recepx

coniracu, tam vero , eoque vel reali L. 22. de Dosat, vel vetborum L. 77. $. 16

Quntiatie

de Leg. 2. N. 136. c. 1. vel Literarum L. 4. C. de nomnpum.pec. vel Confenfuali L. 1o.

M

de a. l. a. po[f. L. 15. $. 4. Locati. L. 65. $. 3. L. 4. $. f- pro Socio L, 22.8. f. £Maadati,

quam quafi , ficuti hoc per omnes quafi contra&tuum fpecies oftendit , Z5omizg.

itum fept

Quoqne

pe Renunt. Th, 17. i. G. vel ex delito , hocque tam vero quam quafi deli&to,, pri-

vato vel publico, obfervatis ramen juris regulis ac diftin&ionibus , uti hoc fufius

cminir

provinci

demonftrat laudatus 7 boming. i» fequ.lir. i. Nec perfonarum Jura aliena funta

—

Fichard;

facultate senunciandi: poteftati cnim ad Libertatem proclamandi £. 4.24ib, ad

Lib. procl. non lic, kem Juti Civis & Incolatui L. 24. ad AMunicip. Inffr.pac. Caf.

tibus ni

confent;

Suec. art. 5, $.12. nec non Farnilig $.6. €$ 9. 7. quib. mod. patr.pot. folv. L. . C.de

Emanc. Libb. cenuntiate licite

quis poteft: quin & in Officiis, hisque tam Eccle-

uta, n

fatis jnäu

fiafticis , ut Pontificatu c. r. de Rengat. :2 6. Epifcopatu, Prelatura , 4.1. X. de Re-

aberj

sunt, Reink, de R. S. $ E. cl. 1.c. 1. Jure Patronatus c.14. X. de 7. Patros. c.2. Eod.

in6. quamSecularibus, ut Imperio, Regno, vid. Lapp. de Kep. Rom. Gerrn. P.

8- "»173.

DaNat

3.€. 2. $. 7. feqq. ibique Conr. officio vcl munere psublico, Dalser de Ressnt, c. 1.

20.11, Renuntiatio locum habet, quales Renuntiationes fpeciali nomine vozan-

aCQuirj ;

Paulo

tur Refignationes. / Sed hisomnibus pertractandis, cum vix magna Volumina,

ne dicsm exiguz ha pagella fufficiant, placuitunicum Renuntiationis Objectum,

in&mque

HanspirATEM nempe feligere , paucisque perluftrare , quamvis ne hoc quidera

df LFM. ID,

quoad omnes fuas partes, fed quod ea tantum jura, quz fequiori fexui circa

^L E

illad competunt: Nec tamen ea pro materiz dignitate enucleare vel temporis &

t h;

lociratio , vel ingenii imbecillitas permittit ; quare accuratiora commodiori occa-

fioni ac tempori refervamus, inter ea tamen B.

L. fubmifferogamus, prafentia

m born

hzc, qualiacunque fint, equibouique confuler

ene dedignctur.

quisil.

I.

Yb llyj

X ulls ia Juris parte Leges Civiles a

deo äeprehcnduntur fovllicitæ, quäh

fl2

l

VI

circa difpofitiones Hzreditatum:

f

fnmmam enim hic adhibuere curam ,

lt

üit vita deccdentes de/ip patiter fui ac eficis admonere

ntur, neLibestas cjus

6d

[

pE

"itinec:

; quod,

97t

— M

ais

dg Fäc'nuü?id?. P'Hidr)!m, Ii!g,äriææ;

UM

äuöd iterum non redir, arbitrii impediretur, & iamen xqualia jura iis, quo

St?uv- S.?. Pl

natura equa forte pafci voluit, fine ulla ztatis fexusque di(ctimine difttibueren-

J eatm,

tur, parique fuccesfionum jure amicitia fraternaque dilectio confervaretur L. ó.

NU

ncedm d

$. 2. C.debon. qua Lsbb. L. f. C. comm. utr.jud. L. 27. $. 20.de Leg.2. quantas enim

inzqualis fucceffio excitaverit difcordias, qua in patricidia, ftatricidia & alia

d Unag -

deteftanda facinora etupere , oftentit Berf. de patl. C3 Stas. fam. ill. c. $. quod ips-

fA Glpïu.

fum ob fummam ac evidentem zquitatem polteriora fecula fan&z cuftodieru nt:

PTR

Succeffü amen temporis inter Illuftres potiffimum Nobilesque Familitas invalit,

PA

ut in fucccffionibus fuis ztatis fcxusque differentiam denuo introdaccrenr, uti

e oriatunt

ex recepto Primogeniturz & Majoratus jure , Vuütataque Filiarum illufttium re«

.um L. 77. 5!6!

nuntiatione apparet.

*

v(enftdi

II.Quemadmodum autem confüetudine introdu&um, ut etas major mino-

, M MMM' &

xem repellat, 75a22. de 4, primog. pref. n. 3. fequ. Schickbard. de L vegso n. 3. ica

s n

quoque diuturni mores, confeníu utentium comprobati; fexai Maículino prz

aü dflll&l)vpli' '

fasminino przrogativam tribuerunt, in rantum ut bodie in plerisque familiis ac

, uidoct

provinciis orbis terrarum in Jusfere abierit hec Faeminarum renuntiatio, tefte

yi nl

Fichardo T. 1. Conf. 2. 1. 8, Kuip[ch. de fideic. fam. iMuflr. c. $. n.206.. In quibus mo-

diL M"i Á

ribus nihil eft quod Juri . Naturz f. Divino contrarietur, quin potius omnia iis

p. lnj?f -W' a(' .

con(entanea fint : illa enim dignitatis przeminentia fexui maículino a Natura tri-

;! OZU. L';'C'!

buta, nec non prazftantia judicii, ut & fortitudinis alizque multz pretogativae

51

getum i

fatisinnuupt, naturz haud abfonum effe , in fucceffionibus etiam fexus rationem

j

m

haberi. — ZMwfc, de feec. conv. € anom. cl, 1. concl, 4« lt, Bom.rri. Kmpfch. c. IY« C.

aol

8. 0. 123. drm. de Rep.l. 2. c. 2. Set] 12. 1. 61,.— Quibusnon officit, quanco Libe-

m m

ri a Natuta ad Parentum hareditatem vocari, paternaque bona Libererum caufa

n i

acquiri afferitur, ut a Paslo 2dpoflolo im Epifl, ad Rom.8. v. 17.8 ad Galat, 4.w.7,

& Paulo 1Cto in L. 7.pr. de bon.damnat. ne dicam barbarica notetut obíervantia

M

ipíamque naturam accufans , qux filiasa Parentum fucceffione excludit.| L, . C.

j 0jn

de Libb. prater. L.14,C. de Legst. bared. $. 15. L. de bared. que ab int, def. IN. 21. pr.

€$c. 1. Erenimlicet fucceffio Liberorum fit naturalis, Liberique zqualiterad Pa«

iil

T

rentum hazreditatem vocentur, Juritamen Civili celidtum dererminare quantita-

tem , quz ad minimumin teftamentis vel padtis fucceffiorius obfervanda: aliquam

at

enim portionem Liberis relinquendam natura jubente conftat, quanta autem &

qualis illa effe debeat, hoceft, quod non natura fed Legibus cft definitum , funt

verba J/luffris Exenckelit, Baroris Hoheneccii , intr. de priv.par, C2 Libb, priv.14.

Imo etiam fi hoc non effct , pravaleret tamen

P. 1. 6,12. 8. 4 vtr[. AAlignamte.

falus publica, tanquam fuprema in Republica Lex L./, $. 14. C. de caduc. tol,

" qlW'

e at

L. 3. C. de primipil, | Licetigitur preceptum Natura fi: , exfe natos fine fexus di-

i?

attamen & hoc ratiouis naturzque focialis preceptum eft, ma-

fcrimine diligerc,

FE ÉfÉC

gis

,9001

*

d

m

972

Differtatio Turidic:

du

gis diligere patriam , illiusque falutem in omnibus noftris actionibus & *ncgmiisx

?

uruö

euilibet privatze utilitati anreponere Z 72. $..f. de capt. €9. pofil, reverf. L.6. Cf

Euerh.

contr. jus l. ntil. publ. AMut. Res qua , in f. C. comm. de Legat. IN. 34« c. 1. habebit-

que hic locum vulgata regulaz In concutfa duorum preceptorum Juris, quo-

nania

Cf

rum altecutrum tantum fervari poteft, Jevius fortiori cedere debet. 744, L. 2;. de

Rel.€8 [umt. fin, unde multa contra rationem ob utilitatem publicam recepta di-

tbus,

6vtV4

eantuz , in L. yr. $. 2. ad L. A4quil. Add. Petr. 24ut. de Petra de pot. Prínc. circa

Iuhor,

Jus quaf. toll. c. 22. qu, 4. . y. 8 cit. Ill Baro Enenk. c. l. priv. 1, c. nlt, n. 24. fequ, &

In £r. de priv. 1. Civ. c. 6. . 4. ubi Rempublicam primam dicit effe cauffam,ob quam

Y,

dumeni

Jusalterius imminuerelicet, | Nec peccat Majeftas Civilis, tale quid conftituens,

contra Ius natura : quin potíius illud prudenter explicat. Lavfius de L. Regiaib.82,

Ea

s"l(n 8[ «

€$ in Di[J. de Lege $ cura Rel. tb. 20, — Salvo igitur Jure naturz non Lege folum

ceetus

fed & pacto conftitui poteft , utiis, qui ex conjugio, quoad cotera jufto & le-

gitimo, nati funt, alimenta tantum praftentur, aut illi a precipua hzreditate

l.deL,

fu, &

excludantur. — Poff, de 4, N. €$ G, L, 4. c, 1. . $. Grot.de 1. B. €8 P. 1.2,0 7 $,25.

qui & in d.c. $. 11, tradit , hancfüccedendi rationem naturali conje&urz maxime

fuleru

tüm fe

efTe confentaneam , non vero ex J. N. rieceffariam , proinde qua ex diverfis cau-

6I N

fis voluntatem humanam moventibus poffe variari,

Ij2 &

I1I. Confentit Jus revelatum in przcepto populo Judaico dato. Numr. 27. 9.

fnm dit

£. quod exftin&isomnibus Mafculus filias detnum ad avitam fucceffionem accede-

rejubet. Vid. Zepper.de LL. 7Mofaic. L. .. 22 p. 611. Selden. de Succe[f .Hebr. c.1.

die J

Et quamvis conftitutio hzc ad Jus divinum morale referri nequeat, minus nos

Chriftianos ad obfervantiam obliget, juxta commune Theologorum & JCterum

Intetver

axioma, quo de vid. Reizk. de R. $. €$ E. L, 2. cl.2. c. g0. 12. Grate cetrs l1. 6 la

pb

$. 16. ».7. obligabit nostamen füb ratione do&rinz generalis, quatenus videli-

emper

cet optimam. T. N. determinationem exhibet, oftenditque, quid DEus approbet,

fequem

Vérentj.

juftumque effe cenfeat. — Hoffenref: in Loc, Theol.1. 3. Loc. de Lege. "dnguff, de ve-

Y4 Rel, c. 31. Hugode Roy.tr. deeo quod jufl.eff 1y 2. £, 2. $. 1. Gandent, de fem. Excl.

"t!', Caz

& fucc. c. 1. 9 2. Add. Petrus Pytbeusin coll, LL. Mof. Selden. de Succ. Hebr. €8 Grot.

?ms thi

—— ?

c ) $.27. . Pariter in divifioneterrz Canaaniticz nulla foeminarum habita eft ra-

lmitamm

dlo, SeJd. c. tr, c. 1. quem & c. 23. de filiarum Zelaphehadis fucceffione latius vjde./..

M

IV. Hanc Jurisdivini difpofitionem zquiffimam judicantes plurimae gentes,

At C

eam fibi propriam fecere; uti de tota Afía & Africa teftatur Badimus de Rep. £. y. c. f«

mRmn

* N

Fult. Conf. Marp. F. 2.£on[, 29.9. 26.. Deltalia Aenocb, de A. 1. Qualk. caf. 49. pre«

Italizque Provinciis, Mantua, Florentia, Luca , &c. Tufch. lit. $.. Conc. 666.. De.

"s

t lmper

Gallia, Go:befr. ad. L. 2.. C. de colfat, lit..KSpringfeId-, de "Apan. c. I2.5.64.. De.

Hifpania,. Cov. C Gutierez. ad . gpamvis d. patt.in C. Fontanella d. patt. nupt. clatf..

&l

lum z

i Cir(:a *

$. gloff. ':w...P.k z; & prater alia recentiffimum Regina Chriftianiffi m exemp

ficut

Wm | ICi]

U

E

x

*

A

yrccmA

)

P3

d Renfintiar, Filarirm Iluftrium:

À

j

ncgutiäs

Gc

V.

ut

urelianerfis renuntiatio.

i

Dæärgbancïa, :

r!öl CQF H

; & de .Ang.lia noviffima Duciffz À

Everb. Conf. 96.. DeBurgundia Chbaffon. in Confv. Bürg.rubr. 7. $. 12.pr.. De Get-

tubdit

mania Ficbard. F. 1. Conf. 3. n.8. adrnif. de Rep. 1. 2.0. 2. Sebl. 12. . 49. Kloch. T. 3.

i q

Co»f.101,5. 3. Quae gsntes, ut moratiotes, l. Cantabris, folasfiliasinftituen-

Lt

tibus, Strabe L. 3. Geogr.1. — Tarentiois , filiis preter arma hihil celinquenribus,

t

Gvevar. borol. Princ. 1.2. 0. 26. 90,279, merito erunt pïæfczendæ. Adä Am'an.

rf

Robert.ver. jud. L. 2, 0. 4. Kmp[ch. c. tr. c. 2. s. 209.

,f

V. Jus Romantim Juftinianeum magis huic confuetudini refragari vid

ä-tuf;

n obqui

dum enim Lex XII Tabb, przponeret Mafculorum progeniem pz.I. de SCto Tertull

onfltuens

& Lex Voconia ultra quadrantem Mulierem hzredem initi uere vetaret. Paul 4«

Regimh.æ.

Sent. $. IMuguft. de LL.&9 SCtis pu154- mediz vero Tarisprudetitie com mo-dtas vi«

J fm

deictur ita ['ara conftitai, ut plerumque hareditates ad M.(culos cozfliererit $. 3.

j

l. de Leg. 4gn. Succ. $.15. L. de bared. que ab int.def./ Valeniiniinus, & Theodo«

a hn«

fius, & Arcadius Imperatt. in L. 4. C. 7beod. de Legít. bared. (exas diffsienriam fu-

P

ftulerunt,que Lex aliquarenus murilata exftat in L. 9. C. de fuis $ Legiz, bared. quo-

r a

rum fententiam ipfe fuftinianus confirmavitin L. 14. C,de L:g t bared. N. 2i. pr.

direrinct

€.1; NI e, 1. Accedit communis Statuum Imperii con(züfüs in R. Z de.auso

Y

4

If2!.*

»

! 1529. quibus fan&ionibus Juris Civilis contraria Statuta condere odio-

Junt. h

fnm dicit Betf. depat£. fam.id. c. 10. p. 640. "Alb. Gentil.de 1, Belli L. 1. c. 3. p. 26, Bo-

ancmacccdc-

rell. Conf. 49. n. 66. . Scd ficuti antiquam L. Voconiz & XII. Tabb. nec nonme-

æ[.Htþïvf'f'

die Jurifpradeniiz determinationem ratione modi faccedendi Divis principibus

intetvertere licuit, tanquam difpofitionem Juris pofitivi, quz, ob evidentem Rei-

n,& Crunt

publ.utilitatem , perfe , ficut ceteraomnia , inftabilem ac mutabilem , V. 7. . 2.

punl H

femper mutati poteft £. 22. 4« L L. mutata rurfus ütilitate & neceffitate publica,.

renus r

fequentibus quoque temporibus anriqua Jurarevocare & antiquaram Legum rce

verentiam novitati Legum anteponere licuit, L. 14. verf. bajusmodi C. de legir, ba-

us d

red. Copf. Tanta. $. 10.de confirm.forum. idque vel expreffe, per Legem contrari-

i dv

jJt

7 Eï/'

am, veltacite, per diutornos mores confeufa utentium comprobatos , qui Legem

gon

imitantur $. 9. /. de 4. IN. G.€$ C, L. 25. 08 27. de LL. L. 2. C. que ff long. confu Breul.

j

yjio dl

de Renunt.cau[. 1. c. 2. . $. qui c. 3. oftendit neceffit: tem publicam introducendz

hus o

hujus Confvetudinis, &9 Z4ufcul. de f'cc. cau, CU anim. membr. 2, cl 1. concl. 4

lit. B.n. 125. ex Otlosh. conqneritur, Tuftn'ani conftitutionem multa geneto-

(z Nobiliratis capita fe

peliv;ffz, multas fliaftrium Virorum ftirpas eradic:ffe.

1712

iiiin contrarium addudi nil movent, fiquidemibi Siatu-

(up"

Textus Receffuum Impe

»

um Imperii mens non fai

t omnem fexus diffztentiam in Succ: (fionibus tollere,

"d

t

fed (al;e'm ampt

dtare moteriam litis, quaz ex am

b;guitate iextuam Turis commue

h

ffionem Liberorum Fratrum fine This (uis pitráo fuccedentium,

J g!;h'f D

nis citca Succe

capita fieri deberet, fepiusoria, Óa magni

)

lgt

utrum fcilicet um in füirpes an in

Fff fff 2

n

! nomi:

f |

M

j.

-

974

J szærtdtii furisicá

Eunmm

nominis ']Ccis pro & contra erat agitata, quorum argumenta maximam partem

jusaüte

€xhibet Zacb. ad Jr. F. 2. D.16. th. s. lit. B. Add. Strych. de Succ. ab int.c. 4. art,

n

Z 5'!' 6'0 U 7'

numiat;

VI. Ex di&is de rationabilitate hujus Confvetudinis fufficienter conftare

Y

credo , ea fiquidem conívetudo, quz bonum publicum intendít, nec juri Na-

Miettit

turali vel Gentiam adverfatur, merito pro tationabili habetur. Reink. de R. $,

fcníüm

€$ E. 2.cl, 2.0.9.9.10. De diuturnitate autem temporis a&uumque frequentia fa»

teflantu

tis teftantuc Renuntiationum Inftrumenta , videnturque hzcelífeitanotoria, ut

btrt o

ulteriori probatione non indigeant. c. z. X. de Zeffi£. cog. Gail. 2. O. 31. s. 17. Carpz..

hgunta

P.2. C. 3. D. 22.5.4. — Exquibus con(en(usillius, penes quem eft Legem feren-

0ftt af

darum poteftas, colligitut, Gazl. c. /. » g. & 15. 2Mynf. &. O. 1. Valt. F. 1. Conf.

tittione

AMarp. 233.9.75. Qua perpendentes Ecclefie Romanz Praíules , renuntiationes

ptiori q

hasíce , tanquam bonis moribus neutiquam contrarias, modo juramento confir-

Nic, E

matz, & aliquid dotis nomine relidum, fervari quoque voluerunt, ficut hoc

h 60- /&a

ex decreto Bonifacii VIIL in c. gwamvás 2. de pact. in6. luculenter apparet, cui

trodu&

capitulo, etfi nonnulli, ex ipfis quoque Pontificiis, non adeo magnamtribuant

] fatur

autoritatem , & illud non tam Juris Romani, fub pratextureligionis, fervandi

fcil. Juramenti , corrigendi, quam privatz potius utilitatis caufa conditum tta-

cauf.ü?

Err 1

dant, quo nempe Bonifacius VIII. Antecefloris fui Caeleftini V. fa&tz renuntia-

tionis Pontificialis dignitatis juftitiam demonftraret ac- commendaret: Verum.

Wr, ut

dicere .

cum ex multis Juris Canonici locis appareat, quanta fuerit Summorum Ponti«

Vttj&tn

ficum Sanctorumque Patrum cuta in cuftodiendis & fervandis juramentis ritecee

A0

lebratis . vid. c. 28. X. de furej. e. 2. Ced. in 6. praterea etiam u(us & obfervantia

Alt,

difpofitionem hujus capituli approbet, deipfius validirate dubitare nolo. Add.

—

Jurato

Fontanel. de patt. nupt. clanf. o, Gloff. um. Part. 2. Kobl. de

p44. -datxal.» P.2.9.7«

]

Forfler de fucc, ab int. L. 4. c. 24.

?

t

grariag

VII, Ipíajam Renuntiatio ex hac confue

udine pfoHue'n-s qgöad' pocifiïmæ

-

faa requifita haud incongtueita poterit defcribi , ut dicamus effe juris fuccedendi

-—

Iiünc p

'l[qUC P!

ab inteflato debiti in favorem agnationis & utilitatem publicam a foeminis facta

I*I"IIZI

remiffio,. plerumque jurata, ufü & conívetudine introdu&ta & permiffa. — De

QOt(enfr

nominali Definitione , quare non fuerimus folliciti, fecit aliorum cura, qui pro-

el'i'Pru'

lixiori calamo Renantiationis materiam fibi pertra&tandam fumfere , quibus addi

merentur ,. Pardulpb. Prat.in Lex.in Tur. verb. Renunt. Briffon de F. $. ib. 16. verb,

lt alio

Renust.Genetis loco nobis commodum vifum fuit R emiffionis vocabulum,quoni-

am hzc Renuniatio liberat a vinculo Obligationis & naturalis & Civilis illos, qui

"d. cwm

4 &üas,

fo:minis vel legitimam relinque, vel bono zqualiter cum iis pattiri debuiffent.

W.Igg, ä- 2

Kellenb. de Renunt.qu.1.5.18, . Necenim Refütationisaut repudiationis nomina.

&ere huc quadrant ,. 8quidem illud in Jure proprie Feu

o

dis.cantum tribuitur , h.-u.-

X

jus

i

?75$

de "-.R'enu'rztiæf. Pilï;zh:m* Iiï'ujïrium

n

jus autem a revnunaiatione dif&:remiam'plu*rib*usdemonf'trar', Kellenb. c. £. n.29;

eth

€4 Befold. P.4. Conf. 271. ». 42.

quanquam in praxi quoad hanc materiam Re-

nuntiatio promifcue tam de jure delato, quam deferendo dicatur.

lure

VIl1I. Caufía Renuntiationum Efficiens proxima eft Cosfen(u Fominarenume

v

tíantit, certum enim eft omnem renuntiationem prz(upponere animunt & cone

!' RISO

fenfüm renundantiantis £. 14. $. 9, de 2dedil. Ed, c, qztam periculofum $.V1. qu. t.

Vil

teftanturque omnia Renuntiationum Inftrumenta, illas non exSieceffitate fed li-

T

bera volüntate procedere, hzc enim vel fimilia verba in omnibus Inftrumentis

(f

leguntur, tít linfetu tecbten gutentoiffen ? toilfen unb fürbetradytung/

fertte

pbit allen SSetrug uno Surd)t. ^ Echoc videtur verum eff*, five de Renun-

o

[

D

tiatione in aliqua familia iatroducenda, five de jamintrodu&a quzratur: De

MOR

priori omnes confentiunt , de pofteriori vero controvertitur, perea, qua habet

Q tl

ANéc. Everb. Iun. F. 1. Conf. 6.9. 9. €9 F. 2. Conf. 29. , 6. Spring:fbld. de 2Apan. c. 12.

(

n. 6o. [egg. qua tamen nihil aliud probant, quam confenfumin renuntiarioni in-

AU CUi

troduéta conditionatum effe & reftritum quadantenus ad confuetudinem ; pacta

ntribuang

I ftatutafamilie , quem tamen etiamconfenfum effe , probat L. 27.8. 5. 2/od set.

Ál

cauf.arg. L. 22. d. R. N. Vid. Berf, de pa&l. C9 flat. il c. 8.p. 267. 9 404. feqa. Myn[.

du

Bec. 1, Reff. 10. m. 31. [eq4. Kel. de Rennnt. qu. 7« n. 6. idque in tántum verum vide-

eutit

tur, ut nec nuda promiífio de renuntiando Effe&um vere renuntiationis pro«

du

ducere valeat, fed differat adhuc a vera Renuntiatione ut pa&um de emendo:

g

vendendoque ab ipfo Emtionis & Venditionis contra&u , Z44»fcnl, de facc. conv.

€4 anom. cl, i. suembr. 2. concl. 5. lit. F. . 234. quam tamen fententiam cum Cevar,

j

ii

ad c. quamvis de patl. in 6, Rel, 3 pr.m. . limitat. Kellenb, v.tr,

jurato facta, Add. Gipbas, do. Renunt. c, 1. p. 212.

qu. 7. f pfomi(ïioillæ-

N

IX. Illius quoque, cujus hareditati renuntíatur, nec non ejus, in cujus

hn

gratiam renuntiatio fnícipitur, confenfus erit requirendus, idque ideo, ne ra-

potimmf'

tione prioris Renuntiatio tertioiillisiníciis fa&a inducat votum captandz mortis ,

fitque plena triftiffimi & periculofiffimi eventus L f: C. depact, Piffov. P. . quaff..

. edtn

3/], 1. 2. 2. €9 qu. 6 n. 40, Carpz. P. 2. C. 25. D. 10. 9 17. qui & D. r9. (ubfequentem

Pl

) D:

confeníum:fufficere tradit. Add. 24ue. Faber in Cod,L.2. tít. 3. Def.10.9.2. Covar. c. L.

Rfl. 3.?7'- "o 60

Ratione pofterioris vero conftat ex Legibus, pa&um adalios,

pll

p

$4

ddi

quam cum quibus eft initum, non effe porrigendum Z,27. $. 4. depatt. necrem:

u

inter alios a&am aliis prejudicare, £.2. C. inter 4l a&t. l. jud. al non praj. L.63. de

qonl"

re iud. cenfeturque renuntiatio in dubio ejus eontemplatione fada , cui fit , nec

adalias, quam períonas expreffas, extenditur.

»s,

2.190. C* 218. P'ult. F. $. Conf. 25.9 238

Gædd. Conf. 2Marp. V 1. Conf. 26,.

!

ücntv

omlül

X. De populi denique vel Statuurr regni confenfu quaeritur, an & ille fie

rius in Renuntiationibus Foeminarum, quibus ex natura regni quoque

Ó hi

aecelfa

1ui

FE f£ff 5

K

$-

asss

976

Difzrtato, | ?t.er:':?im

)

m

r s

ad coronam adfpirare licec? Quod Begat Belluga in Speculo Princ. contrariata-

iaudi P

tür, fion

men exempla paffim reperiuntur. — Et fane inregnis, que modum habendi ac«

ceperunt a populo, & ex libero populi confenfu fa&a funt hzreditaria , affir-

TR

Vive f p

-

mativa magis atridet , intantum, ut, licer de fasminarum facceffione in dela-

ipatg, q

—

fodo tan

tione regni nihil plane difpofitum, ob prafamtam tamen populi voluntatem

fominas, ultimo quamvis loco & omnibus demum Mafculis exftinis, vocantem,

tttti3, de

ejas confenfumpadbibere, fi non juris, quod tamen fimpliciter non negaverim,

XIII

certe confilii effe, exiftimem. Vid. Gror.de I. B. €9 P.L. 1.6, 3.8. 1. L. 2. 0. 2 $412

—

tantes p

XI. Perfonz renuntiantes funt Foeminze proxime ad hzreditatem ejus, cui

qud accid

renuhtiare volunt, venientes, itatamen, utillarum renuntiatio etiam reliquis

nen Tutt

in remotiori gtadu conftitutis nocear $. 7, Z. de, facc, cogn. AMantic, de conjest, ult.

filiiras fa

volunt, l. 11, tit.14, ".6, — Licet enim in Nepote ex filia mutetur fexus , nonta-

d Sicar,

men mutatur ratio exclufiva, qua eft favor publicus confetvandarum familia-

lium, &L

rum zdIbert, Bruum. Comm, fap, ffat, excl. fm, avt. 6. n. $9. [e24, qubd & ad

ite imþct'

nepetem ex filioextendit, Zdwcul, c. tr, cl, 1. smembr, 2, Concl. 6. lit. C. , 242.

amori's &

Qaod fi

m

;femina renuntians Parentum fata antevertat, Nepotes ex £a ratos hac

ll enim

Renuptiatio ab avita hzreditate haud removebit Gweierez, ad c. gsamv, d, patl,

tcmpm. ?

i

in 6, [umm. nec redundet. »,2, 5

Covarr, ad id, Rel. 3,6, 2. , 4.€$ $. 7. , 6, noh.

TéDUntiare

enim ex Jure Parentum fed ex Jure proprio füccedunt AMaraztb. . Dif. ro, s. 20

T proced

feq3. inprimis (1 Mater nullam dotem accepit. Idem$.2,».7. Add. Kell. 2.25.

XIV,

per tot. nifi Statuto Renuntiatio introdu&ta, vel Parentes pro.fe & (uis hzredi-

-

Ptettm Q

bus renuntiarint. Carpz. P. 2. C. 25. D. 12.

Dum autem foeminarum tantum.

AT teyu

mentionem facimus, non omnem Mafculorum renuntiationem negamus, uti

h Succegl

quidem nonnulli facere conantur, ea potifüimum indu&ti ratione, quod hic

tte qum |

ceíTet caufa renuntiationum finalis.

Vid. Zaf.in L,61, de F. O. n, 46, Mwufeul. e

Dulli m

[. coucl. 4« lit. B. 2.153.

Conttarium enim oftenduat.

Gutierez. c. l. famm:4

Pïl.fj. Pdi

fília . 4. Bach. ad Tr. D. . 1b. $. Covarr. Rel, 3: $. 1, n.2, Brenl, de Renunt. canf.

—

CUH[", Tat;

4« €. f.. Kellenb. q4.1. n.17.. Sed de his agete noftri non eft inftituti,

ftlim ij

XIL Solz igitur Foemine conítituunt Subje&tum hujus Renuntiationis,

E E

|

K 1109 t3

inter eas vero pracipue Nobiles & Illuftres, utpote quibus pra aliis quaedam

| U.

concedenda. e, 28, X. Ze prab. Bucholtz, in Refp, Tur. pro smatr, Princ, eum

WBote Cju

Def, Vx. forore n.62. feqq, ibique all« Mufcul, c, try concl, s. lit, G, n 229. qui

Wetnoro.

& inter plebejos eam nonnunquam locum invenire oftendit. | Nec intereft Ma-

g

jores fint Í. Minores, per 44ur. Sacram. pub. C. fl aduerf, vend, Dautb, ad &

lt Comm

quamuvis de pact, in 6, n.6o, fegq, Covarr. c. Rel, g, $. 1. n. 4. imo & juxta

f

il

eundem c, , 7 5, Impuberes pubertati proximz , Habilis enim ad nuptias ha-

Í

Il a&u fC

bilis eft ad omnia pacta & congrua & folita. Dx Moulin far la Couffume de

e debet

li

4 d

Blois art, tói, & &tas füfficiens *contrahcndis- nuptüs, fufficere quoqu

ineundi

MR Qo q

A

977

——

- de Renuntiat, Filiarum lluftrium.

d

is , fine quibus nuptiz fer

e non contrahun-

at

incundis pactionibus decoris & folit

Á

*'Z.' l)ö 2*6 Cä

2:. D.9.

abendi d

tur, non obftante L, f. C. ff maj. fact, re

m rat, bab, Cas

F

fui heredes ; fivc Eman-

arit, ii

Sive in poteflate Parentum fin

t confiitutz , atque fic

di poft N- 114. £, 1, Sui & €

mancipati aequart,

jne indid

cipata: , cum quoad Jus fücceden

voluntatr

inodo tantum. manente diverfo : Circa dotationem eti

am. quædamv OCcu

grit di-

rentia, de qua in $. 24.

s vocit

Renuknti'atio* confenfü conítet, necet

fe eftÉenun-

Lfegartun

XIII. Cum vero omnis

.

atura vel Lege non impedita ,

quale

Lv 2- C- 7!53"!

tiantes gaudere facultate renuntiandi a IN

quid accidit illis, quarum atas nimis tener

a eft $. g. I. de Inutil. Srip, qu& ta-

tem qu, d

L de Aut, Tut, vel. quas fati in-

men Tutore autore recte renuntiant , arg. p7«

um lii

L. i2, 4d L, Corn.

ii

feliciras fana mente in corpore fano privavit $, 4, & 9. 4. &

idoxit exi-

de Sicar. His equiparantur illz , quibus nimius vi

ni ufus mentis i

(eus, Dott

d'in foeminis rarius : vel

lium , & 14. X. de vit. 6 bon, Cler.cvz, XF. qu, 1, quo

atm f

de Divort, L,49,

de R. I, vel furor

irz impetus quafi extra íe conftituit, L,2.

, qui a

amoris continentiz frena laxavit N, 74 t, 4, quod in

foeminis: frequentius : Ni-

AT

hil.enim in foemína modicum ; fi amat, uritur , O

dio implacabilis eft,-con-

H

at

uz non valide paci

Íci nec valide

tempta , amens fit. lmo ingenere omnes, q

mXI

a

is.ad Renuntiatiþ«

renuntiare poflunt , in quamplurimis enim argunientum a pac

o

Vid. Caflil, de: Alien, c. 26, S-.1, m. 4.

'u DI/I ml n';:'

nes Pi*ocedit.

illa pet mortenr

. XIV. Objectum diximus Succe

ffionem ab. inteflato , f.

.ddl Keä. M'

Quod enim & de-

Parentum delata ijam fit, f. vivis adhuc illis tantum debita..

& fs

repoffint, o

ftendunt. L.r, $.7«

latum repudiati , vel potius liberi a delato abftine

fiatarm mlüül

de Succe[f. Ed. L. 354 C« de Ineff. Teft, L. i. C,

de Tranf. Nivente autem Pa-

detur effe dubium, licet non-

pegat Eïü

tre quin fpei fuccedendi renuntiare Pofïint' non. Vi

ne, (]Wd

Enenck, de

ïsïi

nullt mults rationibus id infringere. conentur , quos ctat Izfir,

146'[

[ (B;fl

priv. Par. Libb, priv, 14« PAI, 6,13. , 16, Inter e

xiguas tamen ,

quas addu-

ffit renuntiari, quam re-

u

cunt , rationes pravalet illa, quod Juri futuro non po

de priv,I, Civ, €,16,

7'20164 Sed i fe [A lO

oftendit,.

j u

gulam idem. confirmat in /r,

1

1

hic non tam renunciari furi futuro ,quam illi, quod

füb conditione autin diem

itas ex debito quodam naturali,

.cnumiazioms,

debetur, competit eni

m Liberis Parentum hated

modo dicuntur Domini bonoruni

jis t

vigore cujus- vivis Parenti

bus. Liberi quodam

, pl

J

ual, G. diff, L,z. de bon, damnat, N.1, pr. Grot,

paternorum $, 2, J, de ber, 4

6,

1

de I, B, & P, L. 2 €,7. S, 4 ut proinde in iis non. tam

fücceffio fit quam de-

)

jam finthz-

g

ij

minii continuatio- L.2r. Ze Lib

b, & poflb, & fine. aditione ipfo jure

l

o. & tales

r d

tedes,, D,z, $. 6. f quis omif. cauf, Teft, actu fcilicet primo , ut ver

I2j Li

9

fint actu fecundo. factum hominis: requiritur , quod: vocatur immixtio L.

n!

XIL Tabb. erat neceffitatis

it3 H

fiuf"

21. $, 4« de acquir, l, ov bered, qu& ex LL.

i

de cond,. & demonftr,

(j

p

invitis. quoque fuis. hqeredibusz obtingeret hareditas £,J«

gt

äszæfQ'ï(

g

Á

978

Abæ;?dtia-"juridicæ

Pa

ass t

a Pratoribus tamen per beneficium abflinendi poftea eft nürigatum"g."z. Ze b'.er.þ

frimam

Mgndam

qual, & diff. L. i7. pr. de a. l.o, bered, L. 39. de Leg., — Idem dicendum de

1

AV

jure Liberis in bona defunctli alterutrius Conjugum nonnullibi locoruml compe-

b

n

tente , quod Devolutionis vocant, de quod vid. Stockman, de Ture Devolut,

l

ude &

c, 14, Et quamvis fint qui afferant Patris hic fübeffe turpitudinem filiam contra

Jus fasque excludentem, vel faltem de hzreditate five fucceifione renuntianda

teditati

cum ea pacifcentem , injurii tamen hi funt in Parentes, cum hujus renuntiati-

| Q tempc

|

|

lereditat

ohis ratio ex familiarum ac Reipublice utilitate quzrenda : Imo fiadeffet qua-

nam turpitudo, quanquam nondum oflenía, tolleretur tamen per confuetudi-

hmper ]

dem Renuntiationem introducentem , quod en

/

f0 42,

im Lege, tam tacita, qugm exe

Wde vid

preffa ,,permittente fit, turpe dici nequit.

1

Quàm di

XV. Dicla de hareditate paterna locum quoque invenient in hareditate

!

fqu. N

materna, ad utriusque enim Parentis hareditatem ex charitate fanguinis liberi

tiationibi

aequaliter vocantutr , L« 4 $& 2, de agne 6 4l, Libb, Barz, Decif. Benon.97. n,

i 1H27, n

34« Cravetta P,3. 0 486. n, 7,

Ubi tamen Patri ratione Ufus fructus fibi in

Idt c. I. |

bonis.maternis competentis nullum creatur prajudicium , $, 7, 4 per quasperf.

e lItyoj,

euique. acquir, L.6, pr. C. de bon, que Libb. Sed is ipfi falvus manet , modo

Ióg, Afl

non renuntiationi filiz expreffe confenferit, tum enim per confenfum juri fuofe

qui omp,

abdicaffe cenfetur, ita ut amplius ex perfona filie Ufumfructum petere nequeat.

Ieferum,

Idem obtinere volunt, fi Mater teftamento alium loco filie renuntiantis hare-

Télittem

dem inflituerit. Vid. late Gurzerez €9 Covarr, ad c, quamvis quorum ille z5

PU

fümm, nullum ad bona G c, hujus ie Rel, 3. $, 2, cum Paul, de C

[ d N

pr. C« de bon, que Libb, Íententiam conciliat.

4ftro in L, f

Se þm&

XVI. Naturalis denique ratio, ponens primo amicitiam Parentum &-i.i4

TenUatiar

berorum , ad fratrum de in amorem exinde ortum progreditur , unde & frater-

nabona ab inteftato ad Fratres Sororesque devolvuntur L. f. C. quor, bonor.

A CUdum i

atque fic pariter Obje&um Renuntiationis confüituunt. Uni tamen Fratrum

li& fos

facta renuntiatio portionis ab altero fratre ab inteflato ad fe venientis reliquis

! Qtm ub

non prodeft, cum Renüneiationes ftricte fint interpretandz. — Secus fi Renun-

Til líce

tatio bonorum paternorum uni Fratrum facta, ibi enim reliqui ad partem re-

t"ioö:

nuntiatam fimul admittuntur, arg. L. 9. ff. de fuis €? Leg, bared, nifi infuper

Wtf

illi, cui renuntiatio facta, res fpecialiter donata, vel alias donationis prarfum-

ttatioe

tqti

tio adfit, arg. L. g. iv f. pr. de Donat, L. 23. C, de patt, Gutierez ad c, quam-

AtUS i

vis, n« G. feq. Kellenb, qu.16, per tot, Sic quoque filiz

limplicitet renuntiantes,

Al

vel Statuto a fucceffione exclufz , non numerantut inter

1

N

iberos , nec partem fa-

Torftc

ciunt in computatione Lecitimz. P7zz, quafe, Ill L, r, 'qät; 2r, Si vero füb affi-

Wt

gnatione certi alicujus dotis renuntiarunt, non quidem quoad augendam Le-

gitim am-

'6Q R (

u

ww

979

—

I

——

z

Je Renuntiat, Filiarum Ilïþjrium.

2;

delu,

gitinam in numerum Liberorum erunt referendz, bene tamen quoad eam nu—-

2.

um d

nuendam. Carpz. P. 3. C. 1. D. t4. Strimv. S. T. C. Ex. X. tb 3

XVII. Nihil autem refert bona illa mobilia fint an immo

bilia , Breul. de

qnpe

Drotit,

de Renunt, cauf. 2. c. 4 , 7. corporalia an incorporalia , prefentia an futura,

AUE

unde & a quo illa quoque fint quafita, intuituque familiz in eum, cujus ha-

reditati renuntiatum , translata , an alio refpe&tu : eft. enim renuntiatio pura &

untat

d

munta

ex tempore interpofitionis zílimanda, executione quamvis in cafum delata

hzreditatis fufpenfa, hoc enim difpofitionem àliquam

non reddit conditiona-

fitque

lem pet. L, 54 C, qu. dies Lege ced, L. 49. de Leg.t, L. 48, de V. O. Kellenb,

yeude

U. 42, 1. 62, feqgg.. & hoc fententia rationi & cauífe Renuntiationum finali

quam lg

valde videtur conveniens, utpote quz confervationem familiarum refpicit ad

quam divitiz opesque neceffarie , Kellenb. c, 1, Carpz, P. aCC ID S 4b

rpantitt

feqq. Nec quicquam facit claufüla : Rebus frc ff antibns , quam omnibus Renun-

poins 1

tiaionibus tacite ineffe volunt, Ge4Z, P, i, Conf. Marp, 27, n.183. Kellenb,

RMM-W' h

qH. 27, 1.7. Carpz, €, l, D 23« , 2, easque non poffe extendi ad non cogitata,

1d, . c, l, D 0. 2, add. L, f. C de non num.pec, Lyzz. de C, E. F. e16, X

us i 1

de Iuvej, qua de claufüla vid. Tiraquel, 24 L, fi unquam C, de Revoc, Don, ,

y quit)

al mOGfJ

165, Alb. Gentil, de I, Belli l3. e« 14« pesoo, Vult. Conf. Marp,21, P« 3. 72554

qui omnes eam non ad bona quibus , fed perfonas , quarum caufa renuntiatum

mj f

referunt , ita ut deficientibus Mafculis foeminis denuo pendatur aditus ad ha-

reditatem renuntiatam. Mu[cul. membr, 2. Concl. 6, lit. L. 1. 270,7

ia

XVIIL. Eft vero neceffe bona effe-allodialia, de Feudalibus enim ex Jure

yoru/m l

.r;'

Feudali conftat, in iis omnem: difpofitionem Vafalli ratione modi fuüccedendi

ifn i

effe prohibitam z. F. £. pr, in f. Schrader, de. Feud. P.7, . 2, n 22, & citra

renuatiationem ex ipfa conflitutione Confuetudinum Feudorum feeminz jam

ent Ü

funt exclufe a fucceffione in. Feudis , 44F.4,7, F,;2, 2, F. !1, 354 65 364. etiamfi

TA

Feudum fit faemineum 2, F, 11. 30.6$ yo, vel etiam in Feudi acquifitione fpeciali

,j I

pa&to. foeminis profpectum 7, F. t, $. 3. cum nec his foeminz prius füccedant,

j H*

quam ubi nemo ex Mafculis fupereft cir, zexz, imo nec in. Feudo hareditario,

,ri r

qllïS

multis licet diffentientibus. vid. Carpz. P.3. C.24, D. r Struv, S. L, F.ec

y[

tb, 1340 6 g, tb 9. Kellenb. qu, 26. n, 14, Emphyteuticis vero bonis recte re-

gtf

muntiatur, cum in illis quoque foeminz fuccedant. N. 7. c. 3. Ípeciali tamen hic

jj p

renuntiatione opus., Kellesb. q4, 27, quod & de Subf[üitutionibus fidei com-

T

miffars dicegdum, 1d. 4. 304 Mufcul, membr, 2. concl. 7, lit, F, n.353.feqqe

jj WW

XIX, Tot vero modis valide renuntiatur, quod confenfus ac voluntas rite

u

demonftrari poteft , quod fit vel

cxprciïe per verba dire&te ad renuntiationem

JQIRW

Ag.,

Ó

tendentia, arg. L. 3 $- $. 1. 2. C. de Ineff. Teft, L. f. C. qu. Mul, Tut. off. fu

-'

j

da aut actus Renuntiationem neceffario in

:

mb

L, 6, lle R, -G, vel tacite , per fac

xm

Ggg 88

fc11tgs H

p

g

N

9806

$ þä&rmitiojuxriäu

hm rR

rentes ,v:d L, 2, S. r« de patt, l, 142, de R. I l274 de *4; l, o, .'-bþirþed.qiän&nc—k.

toä'öä

0. Ir, Prie, 14« Po1, 6,13, 0. 8, féqg, Vel per aCtum inter vivos, e. gr. pa&tum,

fi4 lub

ftimulationem , vel per ultimam voluntatem , a7g, £. £. de Liber, Leg, Hincpro-

dul ]

fluunt Renuntiationum divi(iones in Expreffas & '"Tacitas, Gazl, r, O. 116, Dal-

ner. de Rentnt, c,3. Enenk, de priv,I, Cív. l. 3. c,05, Conventionales & citra

Fvn(. Moi

dm, cu

conventionem , Dazerus l,c, c,12, tudas & non nudas G

«pbats c, I in f. fm?-

Nfti, ne

plices & juratas , Dal, c, /, Judiciales & Extrajudiciales , S

criptas & non fcrip-

— —

tas : quibus addi meretur. divifio in Generales ,. Speciale

s & Specialiffimas f.

nui perd

itter (üc

Subalternas, de qua vid. T/ra4*, ad L. Si- unquam $,

C, de Revoc, donat,

Carpz, P. 2,. Cu12, D. 1. Giphban, de Renunt, c,

Dmf 22

, p. 317, nec non. pattitio in

2 26

perfonales & reales , ex W'ef. 4 tir. depatt, n, 4,

Gail, 2,0, 2, Dalner. c.i, in f,

XX

XX. Ipfe Renuntiationis a&tus ut rite peragatur , certa quaedam obfervan-

da funt requifita, qua vel perfonz renuntianti & cui renuntiatur communia ,

Á tequir

S' Ht' Eu il

vel etiam alterutri harum perfonarum propria. — Ad illa fpeclat Prefentia , de

polft ad

qua Gutzerez ad, , quamvis pr, n, s2« Covar, Rel, 3. pr. m

6, quod tamen ad

Btefertin

perfonas

Renuntiatiationem celebrantes reflringendum , nec enim neceffe eft

a'rjäo In

fratres effe prafentes, fi paterne hereditati renuntietur , nifi vel ipfis fratribus,

cum confenfuü tamen Patris , renuntiatio fiat, vel'etiam. expreffe uni alterive

0 t

u],c- C'. l

filiorum renuntietur. Covarr, c, 1, 2, , Procuratorem tamen ab utraque parte

it ]. réy;

mtervenire poffe exiftimo , in omnibus fiquidem caufis Civilibus , ubi de privato

Büllislo

commodo agitur , Procurator intervenire poteft. L, 26, C, de procurat, quod in

Uti de :

plerisque locis receptum, & de duldffime Patrix confuetudine teftatur Corb-

'7724724 V. 24 ,R(ï/y

P

X

?. 994 4.103, ibi Renuntiationem nomine filiarumab illarum Ma-

Who hur

zitis vel Confanguineis peragi poffe.

-

lone (

XXI. Ex certa quoque Scientia & libera Voluntate procedere debet 'Re-

muntiatio. Confenfüs enim duo habet principia, Intelledum & Voluntatem ,

actus igitur ex confenfü mutuo

E*WQ ?

proveniens , non potelt dici perfe&-—us , nifihifce

duobus fit ftabilitus , quod de

Scientia probant /, rg. verf, nec enim C. de Inoff.

Matij, )

-

lettdinis

Teff. 12, de Novat, de voluntate vero 7, 4, $. 4, f quis caut, jud. fift. Ex hifce

Plurngr

Dd. adcertiorationem Mulieri renuntiandz faciendam argumentantut, Scburpf,

cent u conf. 96. n ty, Vult, Veor, conf. Marpe24, n,i77, Mufcul; concl, z, lit.L,

il e,'f&

J ilimen

74 372. cum Millerus Jus ignorare credantur /. 9- pr. de I. & F. gn. Breul. c.

Vr« CAUf. 3. 0. 8. Enenck. de priv. Par. & Libb. priv, t4. P. 1. 6, 13« , 28, quan-

Tttion

quam fmt qui Certiorationem füperfluam exiftiment, tum propter claufulam

in omnibus Renuntiationibus comprehenfam. — Ex certa Scientia , Gail, 2, O.

T rb

4 ".6, tum .etiam

propter juramentum , quod vigore c. quamvis omnibus

Pïtng.,',w

Renuntiationibus ac

cedit , & loco certtorationis effe creditur ,. juramentufmn au-

findi ifïev

&m non elt vel faltem non debet cfíe vinculum iniquitatis c. ;8. de R. 1. in 6.

Wanen

; 6026. :

* li

d

—

-

'ïde Renturtial fs'lz'akänb l/lu/frinm

incnrk,

€, 26. €8 28,1 X. de lnrvej.: c.2. XX 1. gu. 2 Habn. de fure rerum €.18,2. z-f.' Kellenb.

ithty

9. 4. habetque vim geminati con(&:nqu; Scbrader. Cowf. 12, . 272, cui ineít vis-

l-

claufulze Ex certa fcientia, rationemque enixe voluntatis comprehendit Geedd,

Hb. Dul'

Con[. Moarp. 27. . 3. », 33. €8 Corf. 22,0.221. . ldem de patrimonii valore dicen-

: du

dum, cum ejus Vires uxor fcire prefumatur , Z. 1.7n f. de 44. E, F, L. 2, $. 25« De-

ijf, i

pofiti , nec in patrimonio paterno prater Legitimam quicquam pratendere pofhit,

n f

cui per dotis conftirutionem fatisfadtum : quamvis fo: fan Kellenbentzii diftidtie

lfmas

inter fucceffionem futaram & delatam non adeo fir incongrua.. Add . G/4, Papa-

y, n

Decif. 227, Bened. p c. Rainniins 16, in, verb, duas habensfitas , X,de Teffam,t

?attitio n

27. €$ 26o,

iif

XXII. Ex parte Faminz renuntianti$ Dd. vigore d. e. quamvs z. dej a. im

Q O

&. requirunt Juramenti preftationem Zresl. canf. 3. c, 6. 9Mufcul. mtenibr. 2, concl.

| commmii& !

3- lit. E.ibique citati , quam adeo neceffariam effe volunt, ut nec per equipollens

3« )7

ii

pofIt adimpleri, Kedenb. qu. 3, n. 6. Bar t[champ. The[. pratt. e. 31,8. 1. 65 0.

od umtta

przfertim cum juramentum hicad folenniratem requiri vidzatur, PFef.

J

235

p d

$.36. Invaluittamenin plurimis Germaniz provinciis, affeverationem fa&tam,

fs

£t

»tr6

Gail. z. O. 59.

bep Sürf, (

f. u15 909el, Gbten/ vim juramenti habere.

; i d

AMufc.c. ln.204. — Brenl. conf.3. c. 7. quod in praxi obtinere cum alleg. docet Habz.

u p

.de L. rérum c. 18. n, 21. Betf. depatt. gj Stat. famil. Mluffr. c. 7. p. 266. — Imoin none

jpidep

nullis locis renuntiatio nuda promiffione facta vim hibet Renuntiationis jurat ,

uti de Auftria teftatur //uffr. Baro Enench, c. tr. pre44, P. 1.6. 13« 19.

vv

XXIIL. .A parte ejus cui renuntiatur cequiritur Dotis conftitutio, non i&

j il

uno nummol. rofa confiftentis , qualem exiftente Statuto filias dotatas a fuccef-

fione excludente füfficere voluerunt Baldus, Jafon, aliique, vid. 44fc. smembr.

fe ii M

2. cl. 1. conel. 4. lit. B.m.127. dn f d coucl. y. lit. F. 3. 221. quos reprehendit illuftris

!

Vaht?

Enench, cít. le, 12.9. 4. inf. Ícd congrum, pro facultaubus Patris & dignitate

Mariti, Z,69. $.4. de fure dot. quod & tenori d. c, quamv:s & intentioni con-

hlsa mj n

( /[/[M '

fuetudinis renuntiationem introducentis videtur convenientifhmum , cum non

"

g

prafumatur Confuetudinem plenarie filias a fucce(fione P;rentum removere yo-

Áil

luiffe, fed potiusillis Legitimam , vel aliquid loco lgitimz fervare, ut proin-

rufS[///'

il

"

[

- de alimentorum conftitutionem ad dies vitz (ine affignatione dotis, in cafum

-maatrimonii, non fufficece tradant Dd. cum cunc nihil (it,. quod locolegitimz

; Kfi/l, [I

füccedat, e/f. c. tr. c. $, p. 374

Qod praxis communiter obferyat , teítanti-

] qu*m

ii

1l

bus ómnibus Renuntiationum In(trumentis, vid. $pr$»g:fe/d. de Zfpan. c. 12, "1. 6t

4, VV

l;(t

Spreng . inff. 1. publ, 1. 2. c.41, . Nec fupplebit hic doxis defe&tum religiofa jarisjue

randi affeveratio Renuntiationi addita, ita ut dote promiífa non íoluta vigore

(;[BH !

jutamenti przeftiti R. enuntiaus nihilomiaus obligetur ad fervandum quod juratum,

4

Si enim filia tempore

n

& a fücceffione abftinendum , uti vult KeZ. 29. 42. st 27.

"M

Gg2g88 2

renune

€982.

Difertatio ?hri*dimx

r sss

renuntiationis Dihil pro dote acceperit, dolo cenfetur facta chuntiatibg nifi ex

XX

W Do

üngulari ratione filia Parenti Jus dotandi remittere, fibique ex propriis bonis

dotem velit & poffit conflituere, Covarr. Rel. 3. $, 2. 9. 7.

Docte autem a Patre

| plcnaric;

promiffa , Renuntiatio hzc mutuam includit obligationem , habetque refpedtum

u Gati

alterius promiffionis, quibus a&tibus fi juramentum addatur, eatenus illud fer-

K; ürpz"p'.

vandum, quatenus & alter implet promiffum , c. z. X. de Jsrej. L. s. ff. de L. Co-

, Gtüt Do

nmi[], Grot, de J. B. €9 P. L. 2.6.13. $.16. add. Covarr. $n c. quamvis , P. 1.8.4.m.

| MC Hamoer

6, de pat, in 6. Betf. de paél. fam. l. c. 7. p. 305. [equ. $ p. 313.

Videtur autem in

ibiplo m

hifce Renuntiationibus dos eo magis neceffaria, quia hic quafi Legitimz locum

ts jam.

intrat, Pult. P. 2. Conf. Marp, 29. 1. 49, & quadantenus in locum alimentorum

clfenequit

fuccedit, Camperz. Cemm. [uper fdat. excl. füm. n. 44. Euerb. in Loc. Top. Legal,

Yeo futfic

loc, àb alim.ad dotem €4 contra, Utadeo hic quam maxime favor dotis obtineat ,

^j$. cujt

quem Leges non tantum ratione feeminarum eitribuunt, quo eo ipfozquam nu-

hl -X--de r

bendi conditionem fibi parent, L. z. de /ur, dot, L.18. dereb. aut, fud. poff. (cd &

aliis tefla

refpe&u novorum Conjagum , ut fuccurratur oneribus matrimonii novis Maritis

decedente

fuftinendis, alimentationi v. gr. uxoris, liberorüm, &c. £. 29, C. de Jur. dot. totius-

frinifel

que familig, L. 22. $.9. fol. zoatr. & multis aliis, vid. L, 21.$. 7. de Donat, inter.

ttate dor

V. $ U. L. zo, C. de 7ur. dot. quibus Dos regulariter non fufficit, £,5 C, de im-

pro alime

pon. lucv.defer.c. 16, x,de Ufur. — Maritus tamen non fert hec onera , quia dotem

p ;

accepit, fed dotem accipit , quia fert onera, unde dotelicet non accepta, uxo-

:|

Áilent Uf

rem tamen expellere nequit, Z.f.C.de Repsd. Iniisvero, quicontinentiz vo«

| 'ttig Uf

tum fufcepere, in favorem familiarum & Agnationis, exbenignainterpretatios

|. Mater tac

ne , alimenta Legitimz vicem fupplere dicuntut.

E

:19, Se];

. XXIV, Eft antem Dosilla pteítanda ex bonis paternis, fi Patri renuntiatio

AXI

fadta, L. f. C. de dot. promif, AAlb Brum. Com. f'p. flat, excl, fam. art. 6. . 235«

fequ., Beued, ad c. Rainut, verb, duos babens filias x. de Teff,172. fequ., ex aliis enim

faca/:af/öa;

QO bitey

bonis (i doraretur filia, qua illi jam ultro competunt, e. gr. maternis , non poffet

d*icï Dos , cum Pater, hzcbona tradendo, Liberis potius íua.reftituat, quam re-

nf

| "ts capï

vera dotet, arg. $. 14. A de Legar. Unde queque filia, in totum licet exclufa ,

"mdi L. ;

non tamen cenfetur exclufa ratione dotis , d, Z.. f. 444. L. 19. de R, N. Honded. V,

Ti mnlus l

2, P, 1. Conf. 1. n. 6. nec fatisfacit Pater offi-io fuo dotandi, fi filiz loco dotis ea

lt

(f

ona, quorum haber Ufumfructum, pleno jureaffignet, ficutiin Camera judi-

M

catum effe tradit 24y»f. 5. O. 22, Vid. tamen Tuider, in Cod. tit. de dot. promiff.

Ri Di,;

Nec liberabit regulariter Patrem ab onere dotandi,

. quod filia aliunde habeat ,

060

quo fe dotare poffit, nece(fitas enim dotandi fimpliciter Patriincumbit, Gaij 2

MT

'1"0

Q. 95, z, 4. Enenck. e tr« priv. 9. c. 3.m. 4

ni(i Pater ipfe egeat. . Quod fi maternis

J

À

n

etiam bonis renuntiatum ,.

U

a Matre quoque dot;m conftituendam effe vult ab

mOdQ aut

W

de Z. Rer, & ,zf. 919

,l);":

XXV,

)

de LRemnu*at. Eiliavum [i&/ïrimä

n5

——

niliqx

- XXV. . Nec fufficit dotem effe þromilfam, fed data (it & actäprba requiri-

bonis

wür. Dosenim promiffa, verados non eft, cum dosperrei traditionem demum

G

plenarie conftituatur , £. 3. $. 2. de fand. dotal. L. y.inf. fol, matr, . , C, de do,.

x

CAME. Gail, 2. O. 47.n,13. non obfl. Z, 6. C. de dot. promiff. & aliis textibus a Diff.

ldl

Carpz. p, 2. C. 23. D. $. ». 9. addutis, non enim (equitur , Dos promiffa etiam vo»

! ln 04'

catur Dos, E. vera eft Dos, Sponfusenim nonnunquamin Jure dicitur Maritus ,

' 50 4'«"0

nec tamen vereeft Maritüs, — Sicut igitur pactum de mutuo contrahendo differt

n i

ab ipfo mutuo , ita dos promiffaa vera..— Quod verum, fifilia temporerenuntias

(locym

tionis jam tum nubendi conditionem invenerit , Dos fiquidem fine matrimonio

TOR

effe nequit, Z. 56.$. 1. de I. dot. L.f. C, de don. aut,uupt, — In nondum Maritatis

j

vero fufficiet nuda dotis promi(lio , Zzrags. de Retr. eonv. $.7, ad fin. tit, Glo[f. 2.

o

n.29. cujus exfolutio in tempus contra&ti matrimonii differtur L, 27, de Jure dot.

;quamnu-

£. 1. X. de adult. ita tamen utinnupta nec de hac dote promiffa difponere, nec eam

aliis teftamento relinquere, arg. L. 4/. de Cendit. €$ demonflr. nec , ab inteftato

2! (l

m as

decedentes , illam in h&redes (uos tranfmittere poffint.. Carpz. P. 2. C. 46. D. ze.

d od

Springsfeld.de Adpanag.c. 12.2.67. — Interea tamen alimenta ex dote & pro quan-

RL

titate doris folent praftari, ita ut (i dos fit 4000. thalerorum, quotannis 200.

&ctd' W

pro alimentatione praftentur vid. Exenck. Priv, 14. P. 1. 64 12.2. 5. Springsfeid. do

gadod

" Aapn. c. $. ". 11. quanquam in perfonis illufttibus majores ratione dotis concedi

ep, U*

folent Ufurz quam in aliis contra&ibus, vid, L. f $. 2, C.de Jur. dot. ubi (edes ma-

terig Ufurarum dotis. . Patri autem Jus alendi competit, L. , $. 1. de7ur. dot»

ipentz!

Marter tamen in fübíidium quoque alimenta praftare tenetur , Carpz. P. 2. Cv 10

gptt

D. 19. Selden. de Succ. Ebr.c.9. qui & fequ. 1. de taxatione alimentorum agit.

XXVI. Hujus dotis quantitas , uti didtum , zftimanda ac determinanda ex

qicidt

facultatibus Patris & dignitate Mariti , Z.. 3. ff. de Leg. 3. quibus an conveniat ,

^ 6' f !'1)"

conftabit ex arbitrio Judicis vel boni Viri , Carpz, P. 2. C. 25, D, 7,". . veletiam

TA

j

ex Conftitutione Parentum , fiqui adfint, propter falutare confilium , quod pro

Liberis. capere przfumuntur. L, 25. C. de Zravatl, L, f. C, qui €9 adv. quos.

g

;eXChl m

Frautz h. L, 2, Re[. 4 . 49. P'ult.F. 2. Conf, Marp. 29.9, 46.C$ «$, qui tamenn. $ 1«

cum multis male exiftimat, dotem Legitime omni ex parte debere correfpen-

W//. l.

dere, ipía enim legitima minui poteft, uti late oftendit Mw[cul.c, tr.concl, 7. lit.

i

B, n.29. & plaribus 2Uwfer. Baro Enenck, Priv. 14. P,1. c.12,9. 4. quibusaddi me-

nj

rentür Dierrich, ad 44, B. tit. 25, verb. patrim, facult. Merlin, de Legit, l. $. tit. 1,

p

qu, 6.n. 6. ut & planetolli , ex jufta nimirum exharedationis caufa , Peretz, adtit.

pbeto

C, de Incff, Tefl. . 3, Etench. €, l £« 13.m. 3. dnt, Faber in Cod, Def. 19.add, Grot, La

"

2.1, B.€d P.c 2.9.4.. Omneenim pretium, ficut ipfa fucceflio , accipit a com-

d

modo aut incommedo Civilis focietatis, uti eleganter. demonftrat 7à zay$ Cone

?

ringius , n not.ad|Lamp. P. 3.0.4. $.4, — Dotisipitur confliutio ad norman Legi-

|

6gg 228 3

y

«

—

Es

E

994

Differtatio Taridica

s.

um

timz adeo exacte non erit ditigenda, fed pro ratione circumftan

tarum vel major

. [rbit p

vel minor conftituenda , quod & in Apanagio obtinere videmus , - Dietricb. ad .4.

torimari

B, tit, 25. cujus cum hac dotatione magna e(t convenientia.

Dotes tamen filias

W. .

rum majores debent effe quam fru&us apanagii, quoniam dotesfemel dantue ,

li, & j

fructus apanagii vero annuatim percipiuntur. — Lisn ad A. B,c.25. $. 2, Obf.12.

; Jitjorm,

i»f. Neclocum hicinvenit diftin&tio Baerii , Maranthz, alioramque inter do-

Nenuntiat

tem ab Extraneo & inter dotema Patre conftitutam, Patri enim femper neceffi-

; lütriation

tas dotandi incumbit, inprimis in Renuntiationibus , & quidem ex bonis pro-

Qie , f«

priis, determinatio tamen dotis , utpote Juris privati, pro arbitrio dotantis nuuc

drimfelà

major.erit nunc minor, 2/4»fcui. c.

XXX

Add. Keli, c. tr. qu. 4.2. s. 36.

l.., 299, Handed.ff H xCan/'z(t. 10, 8.14,

lttt, (ed

XXVII. In determinatione autem dotis non tempus mortis, ut in Legi-

Ítyant &

tima, L,6. C,de Inoff, Teff. fed renuntiationis infpiciendum Covar. Rel. 7. $. 4.

Enenc&',: d

". 15. addatur ratio fupra $. 1$. allata, cui accedit, quod filiz renuntiantes ab

- A. d,

inteftato fuccedere nequeant, KelBlenó. q4,1,8.9, Mufcul. c,l.m, 264. on ipfo

infcrviunr,

cadit illorum fententia, quiauctis benis dotem quoqueaugerivolunt, Gwrierez.

üLfcd

adc. quamvis , [umm. Filiam, 7.4. Giphau,de Renunt,c. 6, p. 311, prater allata enim

i.

finalis quoque Renuntiationum cauíaiisrefragatur , KeZenb. qu. 42.9.66, n mad.

1

lie, T,.

Carpz., P. 2. C. 27. D. 4,5. 4. Covarr, d. 1.$.0,2.3.. Necenim diminutis bonis

ttdotia..

dos minui poteít, Boerius Decif, 62, per tot: ob dabium, fortungcafum , qui pa-

P poffan

riter dotis augmentum impediet. — Przterea (emel legitime fa&um fupervenienti

j aia:que ol

caía non annullatur Z z. de Jrin. att. priv. L. 1. C. de adm, Tut. — Dosautem hic

i

lii codi

tempore Renuntiationis cepfetur fuiffe Legitima.,

*iï-a 33f

XXVIII. Eadem erunt dicenda in filia fpirituale matrimonium comtrahen-

mmc - fæn

te c. 10, X XP14, , 1. per eaque habet Zawr. de Palat. Comm. faper flat. excl. fim.

. Petna

n. $9. [eg. Covarr. $. 2. t.4. in f. Honded. F. 2, P, 1. Confult. 1. .12. nifi quod ma-

' dffæm. ex

jorem dotem nubenübus quam calibem vitam eligentibus affignandam putet

XXX,

Boer, Dec. 3, 2.13. Mufcul. cl, 1. membr.2. concl. g.lit. F, . 226,

Mortuo autem

|Fijis

|

|

priori Marito filia tempore primarum nuptiarum & renuntiationis rite & legiti-

lia

me dotata, non denuo erit dotanda. 24u4 fed quamvis C. de R, U. .4. N. 97. e. F.

Wt iUiS Ve

Hic enim Dos poft mortem prioris Mariti non revertitur ad Patrem viduz, fed

M ku

pleno jure apud. eam remanet, .Ec femel dotata, non eft iterum d

*

ota n.d.a'--." li«

mä i n

cet perdat dotem, Chaff. ad Corfa. Burg, Rubr.7.$.12,

- ulb

l lu[,r

XXIX. Sive autem hz Renuntiationes nuptias precedant, five eas fequan-

"hf B"

tur, nihil intereft, " Omnienim cempore locum habetratio cum quamvis, non

Md

* llcet d

obít, quod ibi dicatur, nuptui tradebatur, ponitenim fa&i narrationem, non

Tbore ((

Juris difpotionem, Zened. ad c. Rais. verb, Duas babens filias X. de Teff. n. 26n,

Ec ali juod dies poft.copulationem demum renuntiatum fuiffe illuftti exemplo

Vs fa&,g

" i

um

: probat

E

de Renuutiat, Fibartmo Hs -riüm:

5

—

probat Springsfeld de Z4pan. c.12,n.é2, quamquam ntplurimum ante ingreffum

lvj

|

T TM

thorimaritalisfiat, Non tamen neceffe Sponfum vel Maritum coufentite. Brew,

c4H[. 2. €. 9. quanquam tutius exiftimem confen(um Mariti, praprimis fi illu-

ol

idant,

tis, & in (umma poteftate conftitutus, adhiber: nec Liberorum, przfertim

.Ol

Majorum, coníenfum negligendum puto, ne hi defundis Parentibusillarum

jnterd

Renuntiationes impugnare conentur. — Majoris quoque certicudinis gratia, Ree

rnecel

nuntiatione celebrata, folent foeminz literas Reverfales manu propria, Spons

fique , fi quis adfit, munitas, quz vulgo Betgiegbtic(fe vocantur, tradere.

onis o«

ts nutc

Sprignsfeld de 7dpau. c. 12. n.6o.

.XXX. Pinis harum Renuntiationum non Familiarim tantum confervatios

Mb

nem, fed & Reipubl. utilitatem concernit, ^ Mafculi enim foli familiam .cons

whlge

fervant & illuftrant, & in Ágnatis proprie familia confiftit, L.19y, de F. $,

J Rdl ;l SJ

U

Enench. d. tr« priv.14. P.t. e.12,n,12, Mu[cul. membr. 2. concl. 4. lit. B. n. 122.

yotiotr d

"hrnif. de Rep. l, 2 c.2, Se8l, 12, m. 59. 88 6o.. qui belli pacisque tempore Reip.

inferviunt, ejusque oneta gerunt Z. 2. de R. Z, L. 3. $. ?. de AMun. €$ Hon, Retnk.

: Qoih

t Gu

in L. f- C. de pall, n, 196. Betf. de patd. fam.ill,c. 4.. E contra faeminz familize (uz

finis (ant, Z.795. $. 5. L.196, $.1, de F. $, nec ob fexum publica Reip. munia

c li enim

,;;,//JVJW ]

fubire, L.2. de R,. 2drnif. c. k n. 69. poffünt: nec enim Magiflratus, nec Sa-

cerdotia , nec triumphi , necinffpnia ;; nec dona aut fpolia bellica his contin-

jncsbot

gere poffunt, inquit L. Paleriur i2 Orat. pro abr, Leg. Otpie apud Liv. l. 24,0. 7-

if QUW*'.

aliasque ob fexus maículini preftantiam in multis juris articulis longe deterioris

i

(unt condirtionis quam Mafculi, L, r. pr. de Senat. l.9. de flatu bom. | Et unus

)u

Vir; ex fententia Iphigeniz apud Euripidem, lucis afpectu dignior eft quam

mille fosminz, —^ Ut propterea etiam filiz facilius excludantur ab hzreditate

T

paterna quam fecundogeniti, Berf.c. tr. c. 9. p. 28 4. 8 c. 10. p, 640. Gandent, Diff.

, ad

de fam, excl.add. tr. de Infl. fec, mar.c.9. Enench.c, l. c. 12, n. 19..

j quod *

XXXL. Ut autem Mafcali familiz fplendorem fuftentarz queant, opibus

anum pI

& divitiis opus eft, vid. L. . $. 6. de Leg. 2, teíte fiquidem Experientia per di-

[yp

viias , prafertim inveteratas, fuftinentur & crefcunt , familie Nobiles,

Ti k

fine illis. vero .decrefcunt, fordefcunt & pereunt, A4owala, F. 2. Conf .13.

ANn

hh

3.5 Knipfch, de fideic. fam. INob. c, 7. ». 11, fegq, egeftate quippe fordentibus

| Vlduz !

((d

vita eft fupplicium & mors folatium, L. . €. ad, L. Zul, Maj. & absque facul-

I

loun 4j

tatibus lubrica & manca dicitur Nobilitas, ZMwfeul. membr, 2.cl. n concl. a. lit,

B. n, 116. Bened. ad c. Rainut. ver[. duas habens filias X. de. Teffam., s, 129, feq?.

e5

qu

Unde licet duz fint przcipuz alz, tefte Berf, c. tr, c. 10. p. 721. quibus omni

i

[

tempore fefe. - Nobilitas a contemtu vindicare, & e fordibus ad excelía ho-

g]!fml n

norum faftigia eluctari queat; Literz nempe & arma, ut tamen in hiíce a te-

j

bele

ngrig-&arhn unguiculis exerceri, & poftca foris virtutes togatas pariter ac

!

d p

wa

ïls;as

m

—

996

Differtatio 7uridica

o

licas addiícere pömt,- pecunia opus eft, (ine illa enim nihil fiet quod opus;s

dtfite

cum bona fint nereus rerum. gerendarum ,. & ficut (anguinis vite naturalis,

| hf

ita bona vliz Civilis vehiculum funt, fine quibus nec familiz dignitas nec per-

| hs obtin

Íonz poteft ftare authoritas. — Reisk, a4 L. f, C. de patt, ». 125. Kioch, 2. 3.

Ubi quis.

Xd2. n. 147.

Hinc Juvenalis:

FW/.

tmore :

Haud facile emergant, quorum Vittutibus obftat

vtto a,

Res angufta domi.

quítionen

& Euripides:

-

tipends d

Curia Pauperibus clau

a e&; dat cenf&s hondres,

puttu, lic

Inde gravis Judex, inde (everus Eques.

l äquidm

XXX. Reipublice quoque falus & utilitas

hoc exigii ' Intereft enim Reiï

U& alias Í

publice Ordinum ac familiarum de Republica bene meritarum diguitatem effe

t1n cont

falvam, Z.z, $. 13. de Ventr. infpic. L. 9. C. de quaff. Aalin, de Hyp. prim, Inre

10 s.i. an

L. 2.6,1. 9. 3. Vebxer, ob[, pratl voce Svápf StàpBtag/ p.«4o. Maxime ve-

XX

ro Illutzium & Nobilium , urpote quibus inprimis tam pacis quam belli tem-

Wro &' in

pore Reípubl. in paribus fui concreditur gubernanda , ita ut illis tanquam

eQativan

columnis Refpublica magna ex parte inniatur, & firmamentum smunimene

f, 32. [A 4t,

tumque regalis potentiz ex illaftri Nobilium familiarum diguitate fit reputan-

hs of

dum. Z4nzton. Robert, rer. jad. L. 2, p. 252, M. Wenl. menabr. 2. cl. 1. concl. 4. hit.

At L i,

B.».17. Unde qui amplificandis & augendis illuftribus familiis ftudet , ille

N, qua qrei

publice utilitati principaliter profpicere dicitur. — Kwip/cb. c, tr. e,7, 9.7- 9 4.

Pidtrimopgp

feq4. Hinc Petrus 2dnt. de Petra in tr, de pot, Princ. circa Ius quef. tol £. 22.

Pæ etfl cri

qu«ft. 5. n. 3. propter publicam inquic utiiitatem , quz confiftitin confervatione

gl.ämät ed

familiarum , in agnatione poteft lzdi pietas per Principem , condendo v. gr.

0.142, M

Sratutum, quod excludat Matrem a. facceífione filierum , quamvis enim ha«

AX

reditas Parentibus pietate quadam relinqui debeat, ordine mortalitatis turba-

T0 15 tot

to, hihilotninus, quia divitiis confervantur familie familiarumque dignitas,

Unt : ]u

propter inopiam vero honeftas perit , confetvatio autem dignitatis ac familiz

j

01'et, dOn

ad publicam pertinet utilitatem , publica hac uxilitas vincere debet fupra di-

Müamm

Gam pietatem.

Nec ftatim filiabus & feeminis hoc inutile dici potet: quo

fk'du(iomm

enim publice utile eft privatis quopue erit utiie, cum a falute dignitate Rei-

UT

publice privatorum etiam dependeat falus & utilitas, nec enim id tantum fer-

Vi

:

vandum, quod privatim unius ex fociis intereft , fed quod focietati communi

(

expedit, dicitur in £. 52, . 7. pro focio.

XXXIII. Operantur hz Renuntiationes mutuam quandam Obligationem

U g

7 ltss

inter Renuntiantes , & illos, quorum hareditati renuntiatur, vigore cujus ilis

dos cauta preítanda & alimenta,. hi vero foeminas Renuntiantes exceptione

V m ádn

mai-

removere pofíunt, :ffg. $. 3. 1. de Exeept. lolentque in Camera lmpcriali

data

p

X)?XVL

s2*

— ]

| . de »Reïzmzfidtv, Fäiigf:mz | ïü&g/ärz'wn;

opus;

| :

data i'me- claufula de&ärni contra fceminas, que Renuntiationi f]rare d&rc&ant;

uraïis»

Betf. c. tr. c. $. p. 365. quod non tantum in illis fed & in illorum defcendent-

WW

bus obtinet, juxta regulam univerfalem a. Se/Z. de Swec. Hebr. c. z. traditam «

L 30 CWL

Ubi quis eft fucceffione hzreditaria preferendus, univería etiam proles, qua

e femore ejus égreditur, eft praferenda. — Datur igitur & his Exceptio, nulla

vero actio, cum Renuntiatio non impediat delationem hareditatis , fed ejus ac-

quifiionem , 4fufc. cl, 1. membr. , concl. 6« lit. L. n. 774« in f, Pro dote vero

exigenda datur vel condictio ex Lege , L. 6. c, de doz, promiff; vel actio ex Sti-

pulatu , licet nulla flipulatio intervenerit, Zs« $.. 6 13. c« de R, U. A, Info-

la fiquidem materia dotis Jura noflra tacitam fingunt interveniffe ftipulationem,

«j

qua alias fine certa verborum folennitate , in interrogatione verbali & congrua

at

ac in continenti facta refp

onfione confiftente , pveragi nequit, pr.4. de V. Q. L.

j .pl iff, i

1. $. 1. Eod. 1. . $. 1. de O. €5. A.

XXXIV. Diéla obtinent in Mafculis naturalibus & Legitimis fimul , an

[arire

beli m

vero & in Legitimatis per fübfequens matrimonium inter Dd. controvertitur.

jg tangu

Negativam multis defendit Pezr. 4zt. de Petra de pot. Princ. in jur. quaf. tol.

£. 32. n. Ic.feqq.. Affirmativam vero communiorem dicit Ceval, in Spec. com.

j gpunitt

opin, quaft. 2. n. :«. Mihi tutiffima media videtur via, quam & 277a4». zntr.

fi p

CW' A^

de I. prim, pr. quaff . 34. ad Jus primogeniture accommodat , ut fcilicet Foemi-

nà, quz renuntiavit , przferatur Mafculis poft Renuntiationem per fübfequens

fludcn L

matrimonium legitimatis , fecus fiante legitimati.

Aliis tamen legitimatjs femper

7. m,/o /II /'

l /f! M:'

praferri exiflimo , nec enim facile Princeps per fuum Refcriptum Naturales le-

gitimat exflantibus Legitimis , 4u. preterea C. de Natur. lib. n.89. €.9. Gail.z.

ieruitt

ldo wj

Q. 142. Add., Brun. Com. fup. flat. excl. fam. avt.12. n.47. Betf. €.6. p. i9o.

XXXV. Fomina vero ita per Renuntiationem . exclufa a Succeffione ,

"TA

non in totum vel in perpetüum cenfetur exclufa, fed tantam dum Mafculi exi-

juis LUF

flunt : Jus enim fosminze non penitus exílin&ctum, fed interea dum Agnatio

T

ü's'

floret , dormit & in fufpenfo eft. — My»f. Refp. o7. n, r2. Nec licet Mafculisin

n d

( lt d['

fceminarum , quz renuntiarunt, prajudicium ftatuta vel pacta facere latiorem

T

j

"

exclufionem inducentia , Berf. c. £r. c. 4. p. $9. Omni autem agnatione exflincta

: 0

D

admittitur Cognata, licet foeminz ab Agnato ultimo adímt , Kell. 2. 19, five

j M

,nm v

daufula : euff einem febigen - 9[nfal[/ adjecta, fivenon. — Renuntiationes

enim.non facile prefumuntur factz a foeminis fine caufa, & fine refervationé-

i ommulll

alicujus fpei fuccedendi, cum liberz fint, L.29. c. de pact. Semel autem ob

non exiflentiam Mafculorum admiffa, fi poftea mafculi fuperveniant, ex quo

pl

hgäfm

jl

eft femel admiffa nunquam excluditur , Gabriel de ff atut. concl. 4. n. $, Vid.de

)P

€

hac aliisque R enuntiationibus adjici folitis claufulis, Vital. Ze Gamban. de Clauful.

y

fui ceffione feu. Remiffione verba, quan-

jJi

XXXVI. Cum xautcm.in Juxis

Ü

-

Hhh hhh

tumvis

N

988

Dïijärmtz"ok j'uridz'Mi

p

Gu

tumvis g&neralia,' reftringi debeant ad ea , de quibus Xferoüiniliter cQgitatum :

l

Grot, de I, B. & P. lz. e.16. $, 12, Puff. de L. N, G G,L$/6,12.5 33«

lf

Carpz, P. z. « 46, D 124 7,6, prxterea. Renuntiationes fint flri&ti Juris, firi-

I ptabi

um

&a quoque in iis fervanda erit Interpretatio, nec ultra cafüs & perfomas in ea

|

1

expreffas extendenda, /.21. «. 44 SCr. Vellej, Honded, , 1, p, 3. canf. 29. .

107. ut adeo feemina generaliter fücceffioni renuntians , ad fucceffionem in

Emphyteufi recte admittatur , Kellenb, qw, 26. n, 15. & filia renuntians. hate-

ditati paternze fratris fücceffionem recte capiat, licet in illa fint bona nifi pater-

na, Natta T. 44 eonf. 6$7, Renuntians tamen hareditati ex teftamento nullo

modo neque de J. Civili neque Pratorio admittitur, & fimpliciter renuntians

EM PA

videtur omni juri haereditatem quarendi renuntiaffe , arg. L. 13. $24 65 $. ff.

NE)

de Jurej. Natta T. 4« conf. 31$..1. 16.. Cum vero ratione foeminarum odiofze

fint, in illaram favorem erunt interpretande Mafe, el. 1 , concl, 4. lir, du m Iof.

€/ 108. concl. 7, lit,E. 1. 253, Vult.V, 3. Conf. Marp, 21. 9. 247.

XXXVII. Ejusmodi Renuntiatio , quoad omnia rite ac legitime celebrata,

nec ob lefionem ultra dimidium ex /, 2, «« dec, veud, nec ob fupervenientiam

Liberorum, arg. 1,2, c, de Revoc, donat, infirmatur. Gatierez.conf. 22, 14 31.

Mufcul, c. I concl, z. lit. B. Carpz, P. 2, C, 25 D. 4.

Dolo tamen metuve ex«

torta neutiquam [fubfiftit, fed' dabitur renuntianti actio de dolo , fi a tertio

dolo inducta, quod etiam fit, fi falfo afferatur renuntiationem in familia effe

ufitatam, mendacium enim fine dolo effe nequit , /, $. 94 27. de dolo, L. 43« $-2«

de furtis, fí vero a Patre vel Matre , aclio fübfidiaria in fatum ; 4, f, £m f. «. de

dol, mal. Habn, de Ture verum c. 38, m. 22, 23. Covarr, Rel. 3« $.440 2. adeo

ut & Metus reverentialis obftare videatur, propter /.4. e R, I,. & quia mi-

nor Metus in fcemina quam in Mare füfficit , Kellenb. qu. 42. 0. 74« Ut tamen

Gtur h

tum Renuntiatio effe&tu deftituatur , Renuntians recte abfolutionem a juramen-

(trüm

to , f1 quod accefferit, petet. /7:c,/, . 77, Pater quoque téftamento filiam, qua

füis bonis renuntiavit , inflituens , confctur tacite renuntiationem remififfe , Gu-

Quem C

lts jn h

tierez ad c. quamuis , n, 11. Pariter paCtum Patris cum filia, que renuntiavit »

initium ,. Renuntiationem, ftatuto quamvis introductam, modo absque tertii

Yobis

prajudicio fieri poffit, infringee , pactum enim per Patrem cum Liberis fadtum.

quod f

BG , (4

in ultimam voluntatem convettitur, habctq.ue vim fuptemi judicii , nifi tam ex

teftamento, quam ab inteflato filix exclufe, Bezf.

T ubf

(lef patt. fem, illuflr, c, 4

P^2 76,

'CI(), AUI

XXXV

III. Affinia jura ünt , Jus Primogeniture & Majoratus, de quibus

vid. Tzraquel, Engelbrecht, Toan. de Czrier , jac. a Sa4 , aliique , necnon Dd.

ad 7/7,2 $. .4. B, De differentia vero horusa duorum Jurium inter fe vid. Arnold,

Ü

4

0'5 )

li

t

Gor

Engelbrecht, de Jurisd, vet, Reip, n. 142, Springsfeld de ApAnag, 6 M'-'fWE

s

m

Aj

p

985

wä

-

£b CoO BMRO

k d

t

dun,

ET þäuc—ä hec eaqtle exigua de 'illu(lri ac ampliffima hac materia delibaffe

1.913.

fufficiat, plura, & limatiora annuenti divino IN

Á

umine commodiq -occafm fup-

( L

pcditabit.

u

9inbattg

971]: A h

fhonett

XXXI.

as ht

ORATIO

nj at

eito 1l

vt

V'ö h ^

NEXU STUDII CRITICI CUM P

as

lamm/üümæ :

DENTIA

ï[oAO h ml k

j

- JURIS PUBLICI, -

)

i;ne qi

Pyo Loco babita 4

60"![- n X

]OXH. JACOB

O MOSER, J. U. D

m

TUBING.E,

-

&&RR»

OXOar

j i

Anno 1728.

k

fgi^

j P

f

IGurus modó , Auditores , folenni hac in Panegyri : Ze ne-

^

xu Studii Critici cum prud

entiá

furis publici , vereot, ne

PR!ELQP-',

d

1j

«t

di- QuIUM

! Q'M'z

novaturire Veftrorum plurimis , neque Thema frugi,

Continet

u

numve, quod pro capeffendó munere Profefforió dedu-

Excufatio-

u

catür hanc in Chathedram, felegiffe videar.

Ecquis enim. Ve-

nem Tbe-

" 1 ;wgmfll

(trüm, Auditores , vel fando inter nos audivit haclenus, effe ali- matis.

ii

quem Critices cum prudentià Juris publici nexum ; effe aliquem il-

ncnf()hl

jje

fius in hoc addifcendo poliendove ufum ? Et quotusquisque eft ex

i^

g

TU

Vobis, qui de Arte Criticá. alium fibi formet conceptum , quàm

terul

quod fit Ícientia quaedam propria Grammaticis & Verborum Re-

i

du

T

"t

gulis , (z) quibus quid cum Jure Imperii noftri Romano - Germa-

Y

uD ?

nici publicó ejusve prudentià rei fit, non ap'p'aret ? Liberabitis me

üp f.[04

verb, Auditores, ita confido, à fufpicione novaturiendi criminis ,

ff !

difcetisque juftum Studio Critico flatuere pretium; concipietis vero

Jis

Hhh hhh 2

fmml

j

" deqlu

Ü

g

"

(2) lta in univerfum Criticos , fed nom fine fale nimió , appellitat

h A,O

"

j

LU

Gor:uxs Gzgganp Trrvs íi teutíden £ebenzStecbt. Cap,

A

)',?h À

l

3« $. 30« p. m 75.

* $ O

N

990

Oraito de N?xu Seudmn

z

!

at a ità

fimtd quöque dignum erga Ctiticaflros indig-nationxem

j quo.ruxh

Cüm

(idicam

fcilicet ineptüs eó res evafit , ut in oris literariz. Reipublice quam-

- lh T

plurimis propter abufüm Critices etiam damnatus fuerit verus' at-

que neceífarius ejusdem. Artis ufüs, &ut resipfa commendata fue-

lr cujusd

rit , debacchatum veró in folum artis nomien , at quam innoxium!

quoque di

(4) Et linc ille lacrymze

*

!

inde eft, quod fit tam exofuüm paffim

amplos eí

hoc genus hominum, qui fe appellitant Criticos, quodque tam

decrimenii

malé Studiofz Juventutis faluti confuluiffe cenfeatur, huic quoque

ju noflru

Eruditionis parti litandum , fuasque hic & curas horasque & un-

fnite, us

gues impendendos effe fübinde à bonarum artium cültoribus , di-

: püblici Ge

Wetllarini

cere qui -fuerit aufüs : atque agnofcetis denique, non me rempus

b

malé collocaturum , aut in devia à rectó Regioque folidioris Eru-

Eta

ditionis tramite itinera Vos me fore feducturum, quodft & in po-

dl atq

üt, noftt

fterum quoque aliquam literarii mei otii partem hujusmodi curis

confecravero., & in Scriptis meis ac Pralectionibus publicis que

Ti tetmpo

ac privatis utrumque Studium, ubi id fcitu neceffe , ubi utile, ubi

Pet fingu

PROPO-

& jucundum vifüm fuerit, commodé junxero. — Hzc fcilicet omnia

lt , de

SI'TIO.

intelligetis janr, Auditores, cüm dictó de Tbemate, & quidem

: H Eog

primó locó, 4e meceffarió , Gtíecundó , de genuinó Critices eum

BUA

prudentia uris publici nexu per breve tempus jamjam verba fa-

| de apthe

&uro. aures prebebitis faciles , animos faventes. — Ad ea veró pro-

Iul ro

tinus excitanda in Vobis cüm vel folum fermonis meiargumentum

Vs pariby

aptum fit fatis fuperque , hinc ulteriori benevolentize, quam vocant,

t

tbdtm wl

captatione , precibusque & obfecrationibus lubens füperfedeo , &

E ünguæ

ad rem ipfam potius me flatim accingo. Indicabitis autem, Au-

am

ditores ; hec nofcendi aviditatem in me audiendó patientià, ad-

CAPUTIL

tregium,

de NE.

probationem Veftró filentió.

! d hujmn

Ars Critica, (5) Auditores, eft illa fcientia , qüæ circa Lin-

CESS A-

* tütg

RIONE

guas, Verba flylumque verfatur, ita, ut de illis, non veró de re

| AIüpud s

Cum

Xu Sru-

ipf illiusve veritate judicet.

—

I fue(j

DI CRI-

TICI

E Raxim

CuM

(2) N/*omen þeni'm ab eo äccip,ig , quodejus ope judz"eemur;de Vet-

^ Conce

bis, & ftylo &c. Jo. Crzmicus zu 4trt,. Critie. Praf, Sec, Ia

|

j

PRU-.

Cundum [(

DENTIÁ

$1. PAU n

it nol

Junis

(D) Inter Scriptores Artis Criticae Studiofis commendanda , eft

Bulla

PUBLICI,

precipué Commentatio Cunisropnonr Aucusr HEUMANNI,

j d€ q

S .T,

Defipitio:

premiffa ejusdem Barergis Criüzicis [ene 1712. in 8. editis,

.

ubi fumma fcientiae hu

jus C

x

4Artis Cyi-

apita füccincté quidem , at nervo-

(j

fici7

f& atque etudit térperadlar

HEul

i

H

j

D

n

|

221

i

Criici cum 'Pm'afenzi.z ?yri: Publici,

—

ii

5. HJ.

Cüm autem varient admodum oþic&a , dircà quz ]udic—ium

Criticorum -

quorum þ

Criticum occupati exiftimatur communiter, dum ex, gr. mox de au-

Officia

Qu

WUj at

thentiá, mox de interpolatione, mox deatate, mox de AutoreLi-

: funt

adfoe

bri cujusdam aliisve quztitur; hinc pronó indé fluit alveó ; effe mulriplicia.

poonm.

quoque diverfas & multiplices Criticorum partes & officia, atque

üm pa&ïm

amplos effe limites , quos intrà regnare, quos intrà curate, nequid

dique m

detrimenti Orbis literatus capiat, iis eft conceffum. — Eít itaque

jam nofttum , inflituere finium regundorum judicium, atque de-

i quoqit

finire, usque quó in Orbem Criticorum exfpatiari Confulus Juris

q o

torbus, d

publici Germanici fit impune , & fit honeftum , & fit urile atque

nece(Tirium.

m pl

$. I1I.

jilis rv

Eft antem, Auditores, Criticorum prizó, (4)

(inquircrc inin-

L Inguz"rcre

yli &ape

dolem atque naturam Linguarum, ut, quisfitcjus, dequá quari-

1

tur, nofttà tempeftate ftatus, & quid ejusgeniusnoftris fecumfe- ' 13

olem

usmod a

rat temporibus, nonfolüm probé teneant, verum & , quomodo

&

iiics a

jb utits ul?l

-

pet fingula Secula & ztates comparatum cum eáfuerit, nonigno- maturam

rent, denique & , quid eidem, tüm in univerfum, tum in iflà vel

Lingua-

Álictomy

rum.

iftà Epochà in fpecie conveniat, vel repugnet, in numerató ha-

t & quidü'»

E Critiit

beant, cüm argumenta fottiffima haud raroó inde petantur. Ex. gr.

Si de authentiá libri Controverfiam oriri contingit, Critice artis

regulis probé inftru&us, fi genio LinguzScriptura conveniat , cz-

la wf

teris paribus pronunciabit omninó pro ingenuitate, rejiciet veró

eandem vel (oló hoc criterió motus, (i nimium quantum ab indo-

um 3'0(3!1[7

le Linguz recedere eax deprehendet.

E

X

atb

s

$,IV,

).

Jamveró & hzc faum in prudentià Juris

publici uüin;; praftant

Applicatio

qutet

egregium, ubi, uti & in omni Jure alió , plané frequentes fant ca-

ad

atïentiä»

al

fus hujusmodi, in quibus ad Etymologicum Studium, &notiam u publi-

$195,

natutz Linguarum confugiendum nobis eít, veluti, cüm quanam

"Ti [

Linguá hzc velilla Lex, hic vel ille Codicillus & Diploma pri-

o d

mitus fuerit confcriptum, pro certó non conftat , intereft. ramen

ul

3

vtl maximé , ut fciatur, ubifané, aliis circumftantiis, utin oppo«

fitam concedamus fententiam , haud fuadentibus, vel ex folo, &

i

fecundum folum hoc criterium judicium erit formandum.

æf' SFEOI'

$- v.

Sit nobis locó Exempli Lex Germaniz Fundamentalis, Aurea

rebitinferius , (£) non otiofe quaritur z

Exemplum

ldmda i

Bullg , de c;uä (anà, ut appa

AursaBula

exem

"m

m

i

Hhh hhh 3

TROUS

d

8' edms )

*(4)-2 HztnwANS l. c $ 5 P.

G) $. XXX,

991

Oratio de Nexu Studis

Textusne Latinus , anne veró Germanicus pto authenticó fit repu-

du :

tandus, & uter horum alteri fit prefecrendas?. Hic veró Critice qui

um

gnatus eft Scientiz , facilà Latino palmam tribuet, cüm ipfi Germa-

püblic

nicz Linguz indoli omnibus zvis atque Seculis ufitata repngnet Texe

tius, i

tus Germanicus, & fzpé nullum, fzpé mancum, fepé depravatum,

risput

Ízpé plané contrarium aliis Imperii tàm cemporis conditis Legibus

Diffzr

atque Obfervantiz Imperii eum continere

quivis per(piciat, qui vel

C1

obiter tantum eundem unquam infpexit.

D

(Linriff

$. VI.

Secundum Criticorum officium dicunt effehoc, ()ut (cruten-

2. Scrutari

tim pl

Origines

tut Origines atque Natales vel vocumfingulaiium, vel ctiam dictee

quarum

Vocum

riotam, Pareemiarum & Proverbiorum , quando fcilicet Hiftoriá hic

tttpret

&

deítituimur , & non, nifi ex judició atque ratiocinió Criticó res de-

L05 nos

Adagio-

xum,

pendet. — Nec veró hic eorum circà hoc Capnt munus fubfiftere cen«

fs

fendum eft, fed & eft eorum, verum vocis veladagii (enfum elicere

[

I1.

atque eruere & quid in teceffu ea , idve habeat , exponere.

quora

$.

Applicatio

Hac autem ícientiá inftcu&um effe debere Do&orem Juris pu-

quide

ad Jus

blicijindé fatis patere arbitramur, quod in arduis, maximique mo-

—

Urunt

menti Quaftionibus atque Controverfiis, Pratenfionibus Illuftzibus,

lmper

public?m-

& Dedudtionibus, quas vocant, immó & in argumentis theoriam

&deb

refpicientibus indé (zpius robufta (atis momentadepromantur.

in fer

, VIU,

Cujus reiinnumera cüm clare liceret (pecimina , interque ea do»

—— RRR RTRUR

dete-

Exempla meflica, & recentiora

quidem , ex notiffimis fuper Archi-Vexilliferi

Vox

iflgtr

. Rom. Germanici Imperii munere litibus , aliud tamen, idemque

ia x

Mare.cbal-

li.

itidem noviffimum (7) & priori afline malumus feligere: Scilicet

tibil

. cüm de munere , füpremi Scabulorum Prafe&i tanquam Archi- Offi-

cuc

ció quodam in Potentisfimum Hannoveranum Ele&orem conferen-

005 feg

dó modernis in Comitiis nuper demum adhuc agitarentur confilia &

ln imi;

confertentur fententiz,, atque, id ne fieret, Saxoniz EleGtor Poten-

reby]

tiffimus intercederet, Atchi-Marefchalli Impetii, 'quö Is gaudet,

?gim

muneri annexam effe Stabulorum cutam obtendens, inter alia quo-

Gcin

que (c) hoc in argumentó Suz caufz przfidium haud leve quafivit,

zfe-

quod ipfum Marefchalli vocabulum origetenus Stabulorum Pr

&us

)

£

(«) HEUMAxN. Á c.

A

()) Ubi, &bi velit vox: (fut

mf&[)ne/ &c. varié difputatum

().

uit. Pjd, ipfa Acta apud TriUceLIUM i» Elett, fur. Publ.

" Commzmcatü, ut

]

vocant, Aari;bonenfibas , ANevellisque pu-

li

: bljcis lte&ibus.

a

m

i

H

*

- €ritici cuä Pradestia ]'ari:- Pullici.

395

mevE r

De

Lftpl-

&um apud Germanos femper denotaverit. — Qu veià ex Di&erio-

Adagiis

iczqi

rum & l'roverbiorum indagatione Criticá in do&trinam Juris, etiam

ïemwi'v&.

Cttrtde

publici, re(ultet utilitas,

Illaftris Gieffenfium quondam Cancella-

aliique (/)qui in Brocardica Ju-

g.xaïu-

rius , incomparabilis Henrius , (4)

tavtm,

ris publici (nam & haec büc pertinent,) commentati fant , integris

& Legbu

Differtationibus ipfó fa&ó comprobarunt,

I! lx.

(c) eaque plané neceffaria atque pra-

t, quin

Critici muneris Zerzía ,

3 Interpre-

ftantiffima pars hac eft , ut obícurius ve

] ambigué pofitorum verbo-

iari

obícura,

af

rum phrafiumque, aut

integrorum

locorum atque Scriptorum adz-

& quacunque taliacommode in-

um d

quarum fenfurh nobis fuppediter,

Milocati

terpretandi Regulas

monítret , adeoque de veró

Autoris fenfu fecu-

.

riicind

ros nos reddar, quz 1

pfa Critices pars fpecialis Hermenevtice attis

aatécte

nomine efferre amant Sctiptorcs.

(X

Hac verà dexteritate, hac fcientiá qui carere

*

poterunt JCui,

APP!icatio,

at

6

quorum non ef verba tantüm Legum tenere , veru

m&, & precipué

us pul-li-

r bt

quidem vim earum atque poteftacem , & qui in (pecie carere eà po-

cuni-.

terunt publici Juris noftti Do&ores atque Confulii, càm & ipfz

Mimiqmm *

Imperii Leges atque Conftitudiones, prafertim antiquiores (pius

ns lt

adeó fint obícurz, ut divinatrice Criticorum virgulà non adhibità

p

in feníü eliciendó operam oleamque tempusque & curas eum pete

omanit

dere (it neceffe , quisquis isfit , qui hocfufcipiat, & quantocunque

nreria

di- ol

Ingenii atque Eruditionis flore is pra aliis gaudeat: cüm & porró

ita exulcerata fint hzc noftra tempora , fex & fentiva Seculorum , ut

, i

j

nihil tàm fandé caveri, nihil tàm circumfpecté poni,, nihilque ràm

; V

cliré poffit edici, quin dentur homunciones , (publici aris Conful-

lm AfChi' j

tos (e mentiri non erubefcunr ,) qui nodum in fcirpo quarete , fum-

rem 0

at

ma imis mifcere , & quascunque Imperii San&iones ad male(ani fui

nmrwnü

m

cerebelli normam redigere & tra&tare conentur , adcó, ut ad Ana-

*

jidorot*

Lc-giam di&i Ci:zeroniani

*

quod nibil fit tàm abfurdum quin idipfum

j r

, tám

P

dicatur ab áliquo Ehüofophb, ingemifcere n/obis. liceat: nihil

claré

——

g

"

(«) In Differtationibus , queisim p,ofü:it Titulum : 'Epidäp;gid&: Pay-

(

amiarum ju:is privari 3 publici Germanicarum. Gic(le. 1 699.4.

"d

& E, 'idzpmde: Paræmmmmïnri.s&rmam'mmm; Gieffz, I710:4.

( Ex, gr. 1ll, Dn. CunisrtANUS THOMASIUS i5 Differtatione de

m

Brocardico: quaunt in territorió , pra[dinuntur effe de territorié.

U

b

Halez. 1709. 4.

ul j

(c) »H/F.UMANN. AA

ais

N

Oratia de Nexu Sk:;dii

r

Teotrtoeeen

?94—

AUMU UUR

clarà in Imperii Legibus poffe poni, quin evertaturà

gittin

q;xodam , qui

t vel

publici Juris Con(ultus vult videri, vult haberi.

$. XI.

Cujus veritatis teftimonia cum proftentinfinita , adeoque cuivis

bdo t

Exem-

x

Ex

plum.

Cotinthum hic adireliceat , ne ex odió certarum Perfonatumin me-

totibu:

; dium protuliffe nos iíta quis exiftimet, tranfeant; addimus ramen

prioris generis exemplum & plurimisunicum, iterum ex Aureá Bullà

tue a

decerpuum , quando fcilicet Palatinus Ele&or Sereniffimusin eádem

üm; ng

de

(4) audit Imperii Vicarius partibus Rheni, Suevis & in jure Franco-

Qüt $us

Vicariatu

nicó, ad quem locum, utut plurium Virorum dodiffimorum Sen-

lentifim

Ele&toris

tentiz atque conjecturz extent, à nulló tamen horum ita luce ha&te-

hinc, ii

de tuer

Palatiïzi.

nus fuit donatus, quin velobícuritas remanetet, vel conjecturis ni-

mium quantum levibus fuperftrueretur explicatio , jvel Antiquitati-

DEAL,

bus, fidei Hiftorice , atque Obfervantiz Imperii manifefté repugna-

Rasste

Diftuz

ret, cüm tamen Criticó tantum, qui per medium profundum ire

haud recufet , locusilleindigere nobis videatur.

;

Vttitate 1

'ä. Xuc

*

Quartó & id incumbit Cr

!

tico , (£) Auditores , utind

icet üyldm

[

& Índicare

S:ylum.

vel certi generis hominum & Sedtarum, vel certorum individuo-

þarfim |

rum, & ut, prout is fecandum diverfas acates diveríam quoque

hic vi];

formam induerit, probe diftinguereíciat. — Et in fpecie hífc demon-

Er gcnul

. ftrabit Criticus , quznam verba phrafesque & loquendi formule

temporibus fingulis ufu frequentatz , & quá ratione modoqueintee

Hal

- gri Libri & Diplomata fcribi tüm confueverint.

QUé ptuc

egum .

Xl

am veró, fi non omnem penitus artis Diplomaticz in pru-

Applicatio dentià Juris publici ufam tollas, càm eadem ars quoad ifthoc Ca-

TR

ram' *

putmeré fit Critica, nec hujus infignem in eadem utilitatem ire po-

[us?ubb'-

Tüen(e .

€unt.

terisinficias. Immo vixeft, ut prefumamus , quenquam tam obeíz

natisfore, utin fententiam hanc noftram pedibus ultró concedere

|

Ur, €na

refpuat. Teftantur fanà tot Germanis noftrz bella Diplomatica,

mm üCC[

—«

quorum integrum Caralogum & Hiftoriam nuper demum magno

cum Eruditionis & multiplicis le&ionis adparatu expofuit Ill. Ha-

)d

lenfium JCtus Jo.PergUsá Lupzwwr16; («) Teftantur fané , inquam,

Wofler. ]

ifta bella, fzpiusa&um , conclamatum atque defperatum plané fu-

adf() lar

turum fuiffe integris de Rebuspublicis, quodfi Criticosii non repe-

lat

m inte-

,

rüffent, qui caufam eorum ultimum feré trahentem Spiritu

, N

X

gritati

m€———

*

"l r

—

MM ÓÀ ——

(4)

C

d;,;)i ; ;;g

P. S T.

H

C? HEU.'-«?AN'N & c. p4g. d2.

(4) 5

(e) L pf«

p

"

i

Á "M. M SStovtm, 2 $. 15 Wi'g, 33,?. s. 36. 74-

(( &

"

z

'E'w'tic; cm Prüdestta '.?ün': Paäüci.*x »

s EE

——

r m n m

—

EE

qui

giitati reddidiffent , & Hannibalem portis Romz jamjam immiaenes.

tem velut alteii quidam Fabii, non quidem cunctando,

i

bendo reftituiffent.

»d .(.ïcri*

Qute

Exempla fi. poíciris, auditores, receïize,.qx.tzamis animorum

«

& XIV.-

Exemplunt

p

motibus agitata fueric Lindavienfis lisilla Diplomatica a cctoginta

Lindavienfe

4 il

usque annos protracta, & forté adhuc glifcens fub f:villà iuc

ndie p aplonta.

eidam

um; nolo tamen, cum omnium poftrorum oculis adhuc obverfen-

o

turejus ACta, cum & ipfi Vos, Iilufires Domini JCti atqse Excel-

umSCII-

lentiffimi Domini Philefophi manus hic ftrenuéconferuciitis, nolo

ehidt

hinc, inquam , ip his recoquentistempus infumere, horamqae val-

de ruentem fallere. « Adeant, qui rerumignari (unt amaebeas Hzr-

r

DERI, W'acNEREcKIL , CowmiNoIt, BarrUzm, FünsTEMBERGII ,

nüquiati-

TU

RasstERI, SacrrrARiD, TENZELII atque - N/EcELiNI Epiftolas ,

Differtationcs, Tractatus & Volumina, (a)adeant , & convidi de

du

vgritate noítrorum dictorum mox recedenht.

iceliln

i

JQuintó loco & id quoque muneris eft Critici, (b)ïex recenfiis — $. XY,

" €HU 0a

indiidie

patt*i-m hactenus, partim & ex aliis Criteríis demonftrare, utruni

frare

m qui

hic vcl ille Codicillus & Diploma atque Conftitutio fit authentica ,

g

Spuria,

ii

fit genuina, anne veró fuppofititia , fpuria atque confidta ?

dl Orff u

hs

Habere autem & hic opus Critico publicum Jusnoftrum Ejus- — $- XVI.

t

l

a

que pradentiam , iterum in propatulo eft pofium, cüm & ipfarum Appücaä e

Legum Impetii, praíertim antiquiorum fplendidis fub Titulis ven-

n

-k iuä pulrli;,

(

ditentur plures Cosftitutiones, quz notam fuppofitionis & cenfu-

CU

i

uU

ram Critici haud effugiunt, & quz vix Seculo anté, immó & vix

lil

enit]l

«

meníe ante, quàm typis ez ad decipiendos incautos exprimeren-

TOU

tur , enatz funt ia cerebello Impoftorum five do&orum five indocto«

ram licet enim hic ad Analogiam Horatii canere

plofi lh

Fingimus indodi do&ique Diplomata palïïmv.,

mggno

. Sed pergamus ad Exempla , quae inter fi&orum, quod aperté

5.» xvil.

It n

Jl

copftet, Diplomatum, vero tamen propé fimilium, . meffis haud

Excmyph.f

n

j

àdeó larga eft, quia illà ipíà de c»usá doctis qucque Viris f* infi-

znelü

nuant, magnaque vi animi fzpé eorum ab his patrocinium fufcipi-

CU

tur. Nuper tamen demüm IllI. Dn. à Lupewi6 pro tali Diploma:

n

tum erudité fi&orum fabro fe publicis in Scriptis haberi atq

üé ac«

ji"

lIii iii

rcufari

| (4) De quibus fufius agit III. Da. à LUpEwIG

3

[

!; l;e €;0?;?;ïf 17. ?/7. j.j.'

4I

!.56

I/

(6( HEUMANN l. c païq. I

Ratio de N&'ü Srudii

996

ss

- cufari Iit.efati Otbis Proceribus eft conqueftus , (4) cui

gerö:fuas res

; pili

tutandas nos relinquimus ,

|. Cnliunt

Cum noftrum non

fit tantas comþohere lites,-

| lonino

Ecquis veró illorum numerum inite audeat, que voS-eigg atque füp-

E

pofitionis non arguuntur folum, fed & aperte convincuntur Privi-

! hr fort

legiorum & Diplomatum? Exemplum tamen ex more dabimus uni-

! tiülto ja

- cum, idqueintegrum, cümitalepidé, dicam & ftolidé id fit con-

4 ütiontm

i

fi&um, & à miíero quodam Monacho confarcinarum, ut Catone

que iplia

feverior fis oportet , quodfi ad recenfionem fomniorum tàm fuavi-

t &q

um, & commentorum tàm futilium fubridere recufes. — Arrigite

; hil attiq

ergó aures, Auditores, & percipite C, Julii Caisamis, Romani

, Dehtüm

€. Iul. Ca-

£

Otbis moderatoris feftivum Diploma : (5 ZVes falims Imperater,

, tonunti

! [aï;]

d.

Digla-.

nos Ca[ar €9. Cultor. Deorum , nos Supremus terra Imperialis Zdugu-

tionem [

Jflus , nos Suflentator Qrbis uuiverfi. Plaga Ortentalis Terraqua [ua

, Jungath

Jncolis Romanatm veniam €$ pacem. — Vobis smandamus per. neftrum

Diplomat

Triumphum , quod! Vos ills pracelfo Senatori avnnculo Parentis , quo-

t N

niam nos eidem €9 [uis baredibus fueque domís de[cendemnibus dosa-

(j ditores, |

vimus vos fedatariam poffeffionem. perperuo tttendam , frbi €& fuis Po-

! tetiten,

fferis in perpetuum: relinquentes , quod nullam pote[fHatem [uper eos [Ha»

DÀsro f

auere debemus , mos eis €4 diclis Succe[[oribus [uis largimur omnes uti

làt, mo

litates terre. Ortentalis suemorata. — In[uper nos eundem avmmculum

Studiof

noflrum €9 omnes ejusx. Succe[fores affumimms Confiliarium in fecretiff-

umine :

»uum Corfiliusm Romanorum , totaliter , quod deinceps nullum perpettte

NT

um negotium frve can[a fieri debeat [uo fine [citu..— Datum Roma, Ca-

nät, ELl

pitalis AMundi , die Veneris , Regni moflri AAnno primo, €$. exatlionis

Á fidej j

- dinri ZAnnó primó, — Eccur veró immoramur hifce, quz , pro genuie

. 'tbuend

nis qui agnofcit, helleboro & nafturtio habet opus, & que Ca-

Ei&, Hvei

roli IV. Imperatoris tempeftate, eaque barbará, jam' pro nugis

emun&z naris. Viro (c ) fuete. declatata

, Vtepferin

plusquam pgerüibus ab

puþli-

Dtee

titi(u:n :

(9) 108 3. p.m.6éo.. Cui Beïb anfam dgd'ilïï: Ducatum, ex mene

fl.lm haud'

te I1l. D. à LupeEw/tc, Brandenburgicum, nemo non ignorat.

A intgin

uod & fiflic Dn. Liiurc1vs itt De8 Otelcbg trebivs- Con-

Udeta t

tinnat. Vietbt. ov(e. « 9b(af. p.m»r. nüm adhibitó judi-

Ci&:a. i edixerunr,

(c) LAunENrIO Varra, Criticorum füperioris avi Principe $s

x

Epiflolà ad. Carolam 1. 1

(; m

exagitat..

"p. ubi v;-crbis: ;pq;æfcxwrä.fgts- id

——

, Vf

^i

E

"

Cra'?:'ci cmnv Prudentia ]urit Publici.

I

publicä.

Jungat tame

n huic, cui volupe eft,- alius Imperatorï&*

Sylveftro I.

Conftantini M. fcilicec, G Diis placet, Donationem

Romanorum Epiícopo fa&am , cum quà olim tàm pulchra, tàm

ag

venufta, tàm tota & fecura ab omnibus Imperatorum in fe jurie.

nuur Day-

bus fortilimis fibi via «ft Romanenfis Ecclefia, quam veró à

pj

multo jam tempore, longeadhucanté, quàm per D. Lutheri emens

id fit o

dationem Religionis refli:ueretut & bonarum artium cultura , adeoe

t Catont

que ipfius Romanenfis Ecclcfia Filii (4), qui & eruditione florue-

re, & qui polluere judicio, & quibas veritate nihil fuit prius ni-

vim (uar

, hrigit

hil antiquius, nec ipfa San&z Sedis

ptoftitutio , fabulam, come

deprehenfam pro tali

s lonai

mentum, figmentum deprehenderunt, ita

ue Conftitu-

g t

pronuntiatunt, pronunciata fua defenderunt, talemq

ii M

tionem iftam ab omnibus haberi volueruut, jufferunt, mandarunt.

iori Cafatis

Ti

Jungat hunc Codicillum , inquam, cui volupe e(t, pr

Diplomati, & omninó is gloriari poterit, habere fe pa

t nobile fta«

7) y

N

—

ttum, INos,; cum alia dicenda re

ftent, pedem promovemus , Au-

d n

ditores, qui & Legum fuppofitarum Specimina deguftare geftiunt,

remittentes ad Colle&tiones Legum Imperii Seculo füperiorià Gor-

Qd

pAsrÓ factas, quarum de fide dubiá, querelas eruditorum qui igao-

T d

ii

rat, monoculum eum effe nece

ff eft publici Juris Confultum vel

E

Studiofum, carentem quippe altero ptudeþ;iæ Juris noftyi publici

lnmine , -literariá hiftorià.

m ii

.XVlll.

u

Sextum Critici Officium hoc eft, (^) ut in clariffimá

luce po-

6. Indicare

"a

nat, annon ipfe liber, ipfa Lex, ipfum Diploma integra quidem

Gloæmatdn

fit fidei , atque absque dubio Autori, cujus nomen in fronte gerit ,

—

,dair

ld

ttibuendum, interpolatum tamen Gloffematibus , qua , five mali-

£, ng

(^

; Q(qllz

tià, five imperitiá, five errore , impoftoris , librarii & Scriptoris có

yo D

irrepferint,

, XIX.

hii

- Decet veró & hic vel maximé Juris publici Confultum agere

" [

ub]l'

Applicatie

Criticum , cum in oculos omnium , immó & eorum, qui nafüm obe-

4

faltem non primofta- - Iy: pub

fum haud habent,.ízpe hec non incurrant,

CUni.

gme

tim intuituy & quandoque contingat , ut à reru

m non faris petitis ob

ciatur ut fpurium ,

uü ,gnümc

Gloffema taleintegra Lex , Dipl

omaintegrum :ejt

B

^

: Wl ün

fcent iidem ipfi-

te pro genumo aguo

»*e 925

met,;

hibio

,udl'

qqod tamen fublato Gloffema

Iii ii11 2

"

lnPCl

u

(4) Interque eos Gng&lari Declamafionc; lauäatusmoaö VALLA»

(/) HzuMasN /, €.

9258

Oraiia ;f: ANexh Städä—

2

X

met, cüm & hac fraude plerumque utantur , /centonibusquehgchui-,

norum adíuant falía Diplomatum Legumque nebulones fal(arii,

X

Gloffema hujusmodi itrepfiffe in Auream Bullam, quam ite-

Exemplum pum j

Scd;:e

;

1

n rem przfentem vocare amamus,, & quidem in Capitulum XI.

P

1

AuresBu]. C€9rnmunis omnium ad. dictam Legem Commentatorum fert fenten-

ts j

la Cap..X1, 512, quippe qui $, ejus ultimum cujus initium hoceft: Hanc autem

$.ult, .

aliique

egem propter quzdam dubia &c, pro adulterinó proclamare haud

erpiltt

ubitarunt , in quó tamen pracipitanter eos agere , necreperiiffe hic,

ttic1m

. BDon quod in fabá pueri, fed fanum uti

i

D

€

que cflzlocum, integrosque

( &

X

"

jus natales peculiari Differtatione aliquando comprobabimus,

peualt

$, XXl.

N

Septimsm Criticorum penfüm eft, (4) indigitare loca Scripti

ben

7. Indigita-

[4

genuini, qua in mendó cubant, & quá ratione ea poffintemendari

f i

five adjumento MSStorum Codicum, five & his deficientibus , im«

emendate

mïyre |

mendofa mó & quandoqueífuppet

N

Ü

S

E

*enþe hcrum copià, ope Cn?'ici &,. pragma-

tici judicii,

alinon

$. XXIl,

, Hic verà continere menequeo, quin'kopter/n atqu& peroupt-cmv,*

fnodo

Applicatio ur exfurgat demüm aliquis étantó eorum numeró, publici Juris no-

lac dl

ftri Ícientiam folidiorem qui crepant, exfurgat, & €ó nervosinten-

fetfus «

Ius pulli-

£ Rf/.

dat fuos , ingenium fnum & induftriam , ut concinnum, adaequatum,

& qun

emendatum, ordina tum publicorum Imperii Jutium corpus nobis

ln

exhibeat, Jus Imperii publicum ab incertitudine, quam velebío-

Critieis

lam etratorumincuriá illapforum multitudinem vix effugiet ; (uppleat

quippe

omiífi; exterminet faperflaa, eliminet menda, in ordinem deni-

&hteà (

que in omniz redigat ; Immortale promerebitut nomen, gratias agent

Editig

Jeu, agent Judices, aget ipfa Juftitia & Imperium univerfum &

Bo SCH!

pracipuà quádam induftrià memoriam ejus fervabit ecernitati. — Ve«

Petii in.

rum enimi veró vereor ne

Bittim .

- verba mifer fruftra ni

l proficientia perc?ahi. :

Et

Hefculei labores molientem opus

ex/pe&ant; Augie quoddam fta-

lo aní

bülam venit expurgandum , alía multa, qua fudorem movent , ex-

antlanda füvt; & hec omnia denique ia te fi receperis, tunc nec

molam id inftruit farinariam , nec patent ad id oppidó neceffariorum

(9) 4

Atchivorum atque Tabulariorum Piincipalium aditus , nec denique

Hin

& privatis, etfi facientibus háüc fubfidiis literariis ii fincinfiructi,

b) D.

communi publico fersiendi hoc modó ulla intentio, ulla cupido,;

J^

f

E*

maluquu*-:x potius poft mortem füam. ea

Des

(r) .

()]y

—m-—m

| (4) Ipzx tbrd,

(') li

(

N

(f

A

j

Critici cuma Prudentia faris Pullici

2995

u7:]

ts

Deferri in Vicum vendentem thus & odores,

Va

s

Et piper, & quicquid chartis amicitur ineptis.

qunit

Sed vel ifta teferre tedium creat atque indignationem movet,

6. Xxlil

m

Pofceret .n&!tutum, üt & jam flofcalos hujusmodi proferre-

Exemplum,

ferentte

mus in medium; fed càm & Maunmius, (4)& Ho£rFMANNUüS, (£)

-

[onc t

aliique iat tegros eorum fafciculos jam d*'ccrpferm

horüm f..nma

mare hod

expilate, cüàm & fupe: fluum, & càm molcítum id nobis foret,

€x

erife B

ucicim, c;uod aures titillare aptum eft, fubjicimusqti$ Der Raþs

CorporeRe-

ce.[]ïtm In*

mxeglosql'

feit (ärïmbr megen bct 9teligion 5:?(&3!91:?5. Tit. 12. $.

m

penult. ubi in Editionibus omn bu, legiar: Syiemtt toolfen moit

peru.

Z

elya t

beni Lngebocfam nidits abyieben; benbte Stinber xören C

(incemen

tetn ïd Lgäï*ïzgl 'cüm quivis faná tatione preditus perfpiciat, é dia-

jentibus, 1

metro contracdam flll(R. ïmpc—ramns mentem,

] &P gu&'

- O&lavó locó & hic Ctitico labor incambit, (c) ut(ubodetetur,

$.XXIV

annon iü TextuLc*gss , velin Diplomate &c.aliquid defit, &quo

8. Subodo-

YaYi

modo hz lacunz expleti mbca,æcä fcilicet ex MSStis,

aut fi plané

gt )

Lacunus,

bli J

hzc dcficiant, neque etiam ex aliis locis five Ci xcam&xmns vel

"]

(

fenfus corum locorum potfit refticui, ut (alrem id monfttet, quld

i

3

& quantum defit,

, du

n

$, XXV

)

indiget veró iterüm & hic ,sbsque dubió manu ocuhsque

l wrPu m

Criticis lmpc; i R

Receffaum atque C

Conftitutionum Corpus noft:um,

APpllcatlo

ugm VCIO 0'

r

qulppä in quo lauiffe hactenus lacunas multaás namxm ]Ctomm

Ius publi-

met WPP

CUffi.

antea obícrvatos , fatis jam apparéet, tüm ex additis in novitfimis

Editionibus, tüm & ex editis ab HI. Dn, Darrio. noftrate, (4)

gmnesibe

B, Scuiireno, Confult. (e) Dn, MurieRo, (f)a iisque Legibus, Im-

| umvff(llmQ

(

perii ineditis. quam plurimis, ad qua & in ipfis editis Receffibus

[C[DWHO

partim fuit provocatum,

Et latere

hodisque adhuc alias hu;usmodz Imperii Leges is

g. XXVl

Exempluma

mox animadvertet , qui ipfum Receffaum Corpus fedulà lc&tione

uoddäm [æ?

lii iil 3

Vul-

mgim)

j, !

nc M

(a) /n szïrm. de Rmf P. Ipoper. th. 60. intet ETUsp. Op;;]b. ab

pctm[wmm

HeRr1O edita p. ». 122.

f]fc/ fmqu

(b) De rat, seterpret, LL, Imp. Rom. Germ,publ, Cap $ p um

d

37. 3.

j a

(c) Prætelmuuc hoc, fed male, HEUMANNus l.e.

j

(a'; In egtegió Volami:e de Pace p« ublicá.

I dbtat. ; *Y. phäl Tomo 1f

A

t

(f) oym 9ieidoss zag&(ïötsmt Utb Zeeatro.

Oratio de Ncxu Studá

1000

BM AUE SIUI. TSRG

:

volvet a

&

tque tevolvet, ubi & deprchender adhuc Reulilfonts ad

d d

w

priores Conftitutiones , quz tamen cum Orbe eruditó nondum fant

-

t €x

a

communicatz , quod , ut fiumemus exemplo, proferimus Receffum

arque

Imperii Ratisbonenfem de Anno 154 r.in cujus $. 66. Receffus fe-

dijudi

Gibur,

cundarii fit mentio, qui tamen hu;txsque didó in Forpore non

ii

confpicitur,

loco f

$. XXVII.

Porró & Aoesó locó

intet Officia Critici connumerand&m &

]

9. Difterne-

la

t

vreOriginae

id prefertim eft, (4) ut oftendar, quanam Linguá originaliter Lex

le &

vel Liber quidam exaratus fuetir, adeoque, utrum exemplum, uter

um i

Vetfiones." textus fontis, utet rivuli & copiz locó (i: habendus.

Iità. C

blici utilital

, XXVIII,

— Neque veró & hoc nullam in pruden:à Juris pul

& fup

€oncit

ApPlicatio tem przftare cenfendum eff, cüm & habeamus Leges, que nüm

D

Latinó, num veró Germanicó idiomate fint conceptz , contentionis

i forr

Ius publi-

ferram hodieque femet inter reciprocant. Do&tores. Juris publici:

endur

cu;n.

jam veró expedit, ut de veritate alterutrius fententiz fimus certio-

qui pr

res, cüm, Latinum textum fi infpicias, aliter , aliter & , fi Ger-

dendg

manicum confulas, ftatutum inveniatur , in rebus & caufis, quain

Wm c

Jura Statuzm , immó & totius Imperii noftii influunt, atque ho-

l

rurá in przjudicium , admiffà oppofitá fententiá. vergont,

mon(t;

$. XXIX.

Suprá dicere antevettimus , non otioíé quzti, quonam ldio-

Xltne -

Exemplum j

ate Aurea Bulla fit congefta? utrum Latino? anne veró Germanie

Íe ha

Ipja,

Aurea Bul

. €o? Noftrumeít, oftendere jam, quid fitergó, quod ex hujus con-

X ar

troverfiz , ut videtur, cutiofztantüm evolutione & decifione pen-

la, -

tenn

deat,

Scilicet, Latinus Textus quodfi e( authenricus ,. ex. gr. Vi

te de

catiatus Ele&toris Palatini pendet à Comitatu. Palatinó , adeoque

Deme

«etiam demiá,illi Digritate Ele&orali penes Palatinum Rheni Comi-

Ipà C

tem remanet : Contra veró Germanicum praftare Textum fi verum

ad &m

eft, Vicatii S. Rom. Germanici Imperii in partibus Rhieni , Suevie

Cs anr

& in Jure Franconicó Dignitas muneri Ele&orali inhzret , adeo*

— — DP

De

que in Ele&orem Bavarum translatum id fui[fe , dicendum eft; alia

ll&um Y

ut modó ficcó pede preteresmus.

(

Ptatem Liber

i

$: XXX.

Eft & Crticorum 4ecimo (&) difpicere, quam

-

QU& An

IO. Dljudi-

care etatem

vel Diploma , de quó quaftio incidit, pre (eferat, & quó circiter

Plllcor

Libri vel

tempore compofitum id fitliterisve mandatum ; id quod; fifit Apo*

mo

Eq

Diplomatis.

grgphum tantüin, aut plané codex impreffus , cujus de atate fer

E

ff!enu;m

[ d

i

*

Pf&&mm

(4) Licet & hoc omittat HaguüuaANNüus, À e.

(£) HzuMANN. À. c. p. m. a1.

42

p

- €ritici ctm Pi

[2 2

Je

w

II

ntía Puris Pullict,

—

ones d

:E, dignofc&t Criticus, ive, qubd hic idrïem, eft, DEplOnæafibus;

dum u

tüm ex recenfitis foprà Criteriis, fcilicet ex indole & zrate Lingu

lum

atque ftylo, cüm ex alüs; MStum veró fj fit, quó de quaritur ,

ectfusl

dijudicabit id przterea & ex Materia, & ex literis, esrumque du-

pore t

&ibus, atramento, numeris, Sigillo, aliisque, que miaudarum

A

locó forté haberet alius.

$. XXXL

andam «

Jam, f de Applicatione atque ufu hujus partis Critices dubium ,

sdite Lt

Vos exerceat, Auditores, hanc refponfionem capite. Teftatiffi- . j5 pudJi-

CUnm.

Qïum, Ua

mum illud eft, quod antà diximus, graviffimis litibusinvolvihau

rató. Germanici. noftri Imperii Status & Respublicas per confida

Mi w

& fuppofa Diplomata, (epé tantà cum Ípecie veti ex centüm aliis

; u

concinnata, ut, quod carpas in ze ipíá, defideres ia ftylo , vellices

in fermulis, fugilles in aliis non fupert, Quid ergó? Confugi-

contenuont

endum híc erit tanquam ad aram facramve anchorum, ad ipfum,

us pl

(imus &t

qui pro originarió exempló vendiratur Codicillum , bic deprehen-

3[& 1 ü t

denda no:a fappofitionis , hic figmenti convincendus, infalyö—:rem

tuam collocate fi voluetis.

,XXXII

:aufü, quæiu

lra plus quam mathematicé demonftravit CosRINGIUs, de- Exemplum

n atqlle 4

monflravit N/EGELINUS, demornftraruntalii, quod, licet vel ma.. Lizdavienfe

reun

ximé in ipfis Diplomatis formulis nihil effzet peccatum , fed. re&é

gonim ldi?'

Piplqma.

fe haberent omnia, ex folá támen Authenrici iofpedtione pluribus

s Gu

ex argumentis falfitatis poffit damnati Lindavien(is Coenobii pra

tenfum Diploma, la, ut & Conttoverfiz de impreffó Diploma-

qeio

te demus exemplum , quam de Expedirione Romaná Conftitutio-

j 0 g['

adeoqüc

nem edidiffe fertur Carolus Craffus , atque Commentarió integró

w

ipfà Conftitutione praítantiore illuftravit Ma&QUARDUS FREHERUS,

ad eam faltem ztatem non pertingere, maximam partemex indi-

" f

ciis anted tactis demonftrarunt plarimi.

hetis

m

$£ XXXlIW,

d

Denique & uzdeeimó (4) locoque ultimó circà id quoque Cri-

u Detegere. -

hat

ticum verfarur Studium, ut quis librum vel Diploma . nullum vcl

"Aütores

ili

T Cür

fidium Autoris Parentisque nomen in fronte gerens fit enixus , vel Pfeudony- -

mos vel

quó Aurore atque Suafore in lucen: id faerit protrufum dctz;a&ö

m fm L]btf

Anonymose

-glaucomate patefaciat & in apricó ponat.

P

L

J

Eq-,u-i-z!e:m hzc cognitio intià folarn vanamque cur!

ofi—)t**atem & .XXXIV.

! nth

P

DSEBESATRET

Ícientiam quandam fübfiftere, adcoque ad Jus publicum, faltem 'Applicatio

u

nime

(M

practicum , cum frudtu traduci haud po&äv'i&etut, Verume

yeró

| u: ;m?;lä-

[ ia

(4) DUMANN 4 c-

Nüsatusis

1002

Oratio de INext Siudi

UEX Ta T H EHb PA i

Gu

verà bwcn' ita, Auäitofes; non ita i

(ta res fe habets habet omni

m

jam 'CHC |

aliquid przter vanam fcientiam in Receffa! Refert fcire, quis Le-

j fiima,

gis vel Diplomatis Autoris nomen prz (e haud gerentis lator fr,

| g &

fcilicet , ut indeconcladamus, eó num & nos adhucteneamur ftare,

NT

g, XXXV.

Exemplum poícitis, Auditores? dabimus! Juvat hfc rutfusin

m

Excmplum

partes vocare allatum jam fuprá famofum illum Au:ez Bullz Ca-

; us Oi

AureeBul-

le Cap. XI.

pitulo XIL. fubje&um paregraphum , cujus de Conditore, numip-

! publicoi

femet. Carolus IV. num veró W/enceslaus ( horum enim altecum

1 bishoj

S. ult,

ftatuiffe eum evincemus) eundem rcliquis Aurez Bulle Conftitutio-

Conitime

nibus addiderit, licetfit valdé obfcuiom , viridi tamen is adhuc eft

ibditer

in obfervantia, eademque , fremant licet, qui authenticum effe

3rtem,, !

negant pernegantque, ac reliqua hujus Codicis Le

gssvi& autorif

Ié Vos

tate hodieque pollere certum eft & indubium.

mate, Q

Et fic jam, Auditores, fines totius Regni Critici obambula-

Commt

Epiïfygu—s v

»

imusatque perlu(travimus , vidimus, quam ea fint cgtegia, quam

. Eruditio

Capitis.

]

ucunda, quam amaena, quantamquetüm, in omni eruditionis ge-

Tànt qu

nere, tüm veró vel moximé in Imperii noftri publicorum Jurium

Glanr f

prudentià utilitatem prefter, ufum habeatars Critica. — At veró di-

4 medmm :

cenda reftant adhuc alia , quz tamen, ut poteft fiéri, admodum

N

ditioneg

&

E

CAPUTII,

paucis efferemus,

Fï) o

Scilicet audiviftis h

-ai&enusl, Auditores, Lommendin d

de

üema

GENUI-

quam maximé operam [Ctorum, publibi Juris noftri fcientie foli-

.

tàmen.

NON&BXU

dioti, qui

]

Jung

unt Stadium Critcum: cüm veró nih

il hic æqq&

üamr

STUDII

1

€RITICI

facilé contingere foleat , quam ut

- Cfetag

Incidat in Scyllam, qui vult vitare Chä»rïybditln:

. CUM

&OQQeí

PRUDEN-

Hinc noftcarum partium omninó & id porró effe exiftimamus,, ut jam,

À

CDHCCP;

T1A JuRIS

quantum per anguftos , queiscircumíctibimur , tempotis limites no-

$:

PUBLICI.

bis eritintegrum, perCompendium Vobis demonftremus , quá de-

| Vubis

:l

$.L

mum ratione modoque pratetvehere hos fcopulos, hasScyllas has-

Tra nfitio,

rmufed

que Charibdes vobis incumbat, & quomodo ergó (e habeat & GE-

P a

NUINUS Studii Critici cum prudentiá Juris publici nexus.

$.1L!

. Nec veró id jam poícetisà me, Auditores , arbitror , ut quibus

Rüntiis

ïmm()rm

Gontentà jn cafibus effe neceffarium utilemque Studii Critici cum prudentiá

Ub -

Capitis. Juris publici nexum anié expofuimus, quez iftis in fingulis (ervandz

. Vobis fint cautelz

1

» téhendzque Vobis fint Regulz ordine jam ex-

n i,

cüm.

CUf

pgnamus ,

Si nobis centum lin

ltüri [im

guz fint oraquex centum,

: dies tamen prius deficeret q

Dim

W lend

uam matéria; nec id q:..z:oqufr noft

z. jam

s

-FN

) !

At

-Critiel ziv Prudentia faris Pablici.

t M

— M

zco;

N

jam effe exiltimamus, ut de vitiis Criticorum, quz fané fant quam

l

ïais le

plurima, Caralogum modó tcxamus fiftamusque Vobis; fufficiit ce-

i (t,

tigiffe & commemoraffe potiora, eaqueubi facilé cefpitare , ubilabi

v us

Ízpé contingit.

Cavebitis erg

$. li,

TO

"

o

, Aïldiïoges, fi qui fanr, quos fermo hic nofter , "

autcla f.

lls C

quos Oratio hac noftra de praftanuffimó Ciitici Scudir u(u cum J

UI* Nears Cri«;

publicó eo induxit, fübíecivum tempus fuum curis & obfecvationi- jj;4 pro ipe

um

]

n altenur

bus hujusmodi, quam nihil aut a

À

$agendo, ut malintterereatque fá — Erudi-

onfttut

confumete. Cavebitis, ne in ipíius Ecuditionis folide penetralia

tione capia-

íut , fed'

TU

abditesque receffus penetraffe Vos exitimetis, Criticam fi callueritis

ro (edió

aticym d

artem, Criticas ad unguem fi renueritis Regulas ; ita enim certiffi-

mé Vos expectabunt fata, qua Crenzs ille Thebanus, in Program-

ad eandenif

vitca

mate, quó A&ui huic folenni prelafit Magnificus Dominus REcron,

du

communia Criticis effe rarus eft, nempe in feptum vere folideque

Eruditionis nunqdamingrediemini, —Viaícilicet eft Áts Critica, qu&

:mdidor;islgt-

manu quafi ducimur ad veritatem; (emita eft, quam qui prudenter

calcant frequeates, rectó ad Parnaffum tramite contendunr, & eft

Qrünm If

J; Jl

M

Df

Qf|g

medium, quó ad obrinendum fiaem, quó ad confequendam Eru-

L

ditionem maximó curn emolamento uti nobis eftintegrium, immó &

[l a m*m

có uti oportet ; ipía tamen ipíe finis non eft, non eft ipfa Eruditio,

"d

Quemadmodum autem eum , qui dum intrare Regiam geftit, in vià

tamen lutoque fempec hzrer, vel ipíó commauni omnium animane

i ii

uam ratione preditorum fenfa carere nemo non jure optimo maximó

Bihgl lum

cífet atbitraturus: ita & , qui folisin Regulis & arte Criricá (übfiftere,

ecque fe immergere folüm voluerit, is fané verum de verá Eruditione

Jdin:

conceptum fibi non format, is nunquam emerget.

: TV

S

*

P

d & de hoc valdé communi Ciiticorum maló atque morbó ca

utela 2,

yilina

Vobis, ut caveatis, Auditores, eflis monendi, ne fcllicet qualibet Ne /4ins* .

unis Y

TT

lr

ex mufcá elephantum, & velut cbrii quolibet ex ftramine nefcio quam ?s ipbare ;

"

I

&

pilum atque columnam Vobismet ipfi fiagatis

, clarius dicam, ne 47 , 44*

bt

ertemCritg:

minutiis ,-quisquiliis, & qua, five Ícias, five neícias, perinde eft,

Cain fra.^

20

[

" ómmoremini.

Eam enim viam , iltud iter fiinibitis perverfum fané

hs

iA

f y

jti

inibius, Iplique Vos ipíos nafó (ufpendetis aduncó , omnemque Ve.

&a?ztg

f ii

ftram illam (cientiam , rantum abeft, ur pro Erudidione, utnepro

]i

(chmdz

1

um

curiofitate quidem, vifi v:niffima, nifi furilifima leviffimaque ha-

jj

bituri fiat omoes, queis habirac meus fana incorporefano, — Et fic

eccinendum Vobis foret LipsraNuM (4) illad: Grecorumifte mor-

bus

Kkk kkk |

——

j

(-v*!) d. Brevsar. vite, p

m, 508, jeg.

! bl

ioe4

bmtia de Nexm Siudn

r !

r ao

bus fuit, quzrere, quem nmuerum remigum Uiyffcs*- bal;uilfct:

Pr

Infnita

prior fcripta effet Ilias an Odyffsa , praterea , an ejusdem effet aucto-

Eximia

ris: alia deinceps hujus notz : quz five contineas, nihil racitam

confcientiam juvant, five proferas, non dodtior videberis fed mo-

ns & f

leftior. &c,

Ecce Romanos, (ecce Germanos) quóque invafirina-

t pral

TU

ne Studium fupervacua difcendi! Ec íic doctore Cunisrornono

Eripm

MarrnaNnAsio quodam vobis fo:et opus, qui mul:ó fale porfiicando

iftud Veftrum fupercilium , iftud cerebcllum, ridendoque Velftras

ts erg,

Vobis ineptias exponerer, & intraoleas Vosreduceret, -

pettte f

$. Y.

D:nique & de alterá Pedantifni Criri-i (pecie Vobis ca: ebiris

Tüptas a

Cautela 3.

Auditores , inani & ftolidá illà multorum Criricorum faperbiá , qui

do m«

Ut caveant

hi

folis (ibi micas falis effe & fuper aftra plané evolaffe (e fuam períci-

culo(à .

Critici

entiam cxiïüimant, ubi difcunr.

lute Ri

à

- - Qquanta ub ncéte jaceret,

TU£,

pedanticá

-NC&I'Q

dies

-

-

Ll

-

3*

-

[

liquea

quodam

Sub pedibusque vident n

übes & fidera Daphnis,

tüm ho

Upeicil.ó,

Etenim eft plerumque füpe:bum animil & faftuofum genus homie

.

TUIS,(

À

num , Critici elogió qui fuperbiunt, qui, cüm in fccipus antiqniae

rum recenfendis deploratum, ut lopauatur , cujusdam Comcli vel

ht5]oc

TY rageedi locum in integrum rcflituerunt, aut etiam in pejus muta-

quz(o,

runt, videntur fibi egrum valetudinis conclamatz mortis & faucibus

Qug de

eripuiff: ac vitz & fanitsti ceddidi(fe , (4) ita, ut pre tripudio Veri-

»

rincig

tates hafce fuas fanguine quoque fuó obfignare quandoque iis pul-

Venerte

chrum effer, . Immó, cüm leve cis videatur , fum:á fibi Dictatoriáia

Ton K

Republicá literariá autoritate quadam , ac veluti cüm /Eolusin claufo

ventorum carcere regnat, fbepitum ciere atque intonare iliai: ita

in[;füf (

ego lcgo, iralegi jubzo, m:Ó periculo ira legas &c, fubiude egte-

& filppf

gid hac dirisque d:vovenda claufulá Le&iones fuas muniunt ab co-

treniff

rum iv petu, quibus metum hzcipjicint; Infanit, quicunque mee

quando

cum non ítalcgic, & qua fantalia, quz piget veladducere, cüm ne.

Worta].

mo fit tam ftupidus, quin videat, lernacumin contubernió progna»

i ii

tà fu ff* cjus g neris dideria, eorumque malefanos Autores.

Creni(ä,

A: jam veltandem iterum, Auditores, canenduim eft receprui ,

n

zoclufi

o, Convifanda nobis fut vafa retes

hic ns(ter e(t finiendus.

que, votisque & preabu(s (crmo

TE

C

) 8

P,imas

lter Clu

(«2 Videlocum LUDOVICI MOLINJEI z C4

o CO

räö?e(. Mamfn.*p. TA

apud HEGMANNUM 4 e, $.7. P. n

Ptj o

p

*

.

Crinci cum Pkä&entia Puris Pabliei.

Yo65

—

!

bhufe :

Primas T[-B.I. partes debeo,, Ó zterne Deus, benignisfimePater, PRECHS. -

á

Ti

J In&nita fait TUA in me conducendó nulló non tempore boni'as :

uM,

ii um

Eximia fuit TUA gratia, indulgendo mihi nil taia merito innume--. *

X

verisledne

ras & fottung & mentis corporisque dotes atque dona: Singulare

jitvitit

eft przícrtim hzc pra(ens mearum rerum condirio, hi meus Status

JUSTOPRM

-

TU opus Providectia: agnofco, fateor, veneror! Quid ergo?

:yirfncxrdo

Eripe me mihi, TIBIque mancipa totum, ita demüm felix , ita bea--

tus Cro.

Et fi ultcrius immeníam TUAM clementiam precibüs im«

t Vi

l

"

petete fas eft, fac, quaío, ut quas conceffifti mihi ha&enus incor-

discoint

ruptas animi corporisque vires, integras & porró fentiamin obeun-

do mcó hoc munere graviffimó: fac, ut & mihi hac in Spartá peri-

fieb

culoíá conftituto nihil fit prius, nihil antiquius bonó publicó & fa-

(clungad

lute Reipublice , normatà ad amuflim omnium Legum fupremz ,

TU , Venerandum Numen, Voluntatisutique Sanctiffimz. — De-

fiique & hocfac , bone Pater, ut & meis ex fcholis prodeant in pofte-

rum homines, qui non, nifi TUAM promovere gloriam geftiant ,

jphih

TUIS fervire cupiant, publico prodeffe anhelent!

vOTUM

T d

Ad TE jam devolvor, qui Secundum in his terris à Numine te-

ls

YO

yipistt

nes locum, Potentiffime PRINCEPS, Clementiffime Domine.. Da,

j Cone

PRINCI-

M

urío, Sereniffime PRINCEDPS , Servo TUO fubmiffiffimo, ut,

PE. :

djn p

$3

^

[

ii

W

quz deguftanda mihi prabuifti plaries fumma gretiae & favoris TUI

onise

:

Principalis luculenta plane Specimina , facró hic filentio tegam atque

etti UJU l

g

venerer, atque potius, quas infucata in Principem pietas, & qui

gdoq!

en

du

non poteft non omnibus iis, queis

iB

MT

de meliore lutó finxit precordia Titan,

; /EVLS'H( ,

infitus effe igneus in Patria Patrem indulgentiffimum amor exprimit

otirt !

LJ!I

& fappeditat, preces fundam, Vota nuncupem. — Deus TEfervet,

(szndf fg['

Sereniffime PRINCEPS, & concedat, lztus ut intucarisiterum eli-

i *

quando Nati Natos, & qui naícentur ab Illis, & quamdiu inter

m

mortales eris, neminem TUORUM mortalem effe fentias , fed pro-

i l

ductis in immenfum Virtutum opumque TUARUM laudibus cum

m

dU

sl

Sereniffimà GENTE TUA upiverfa multá p?äerita:e crefcas atf

i Ofe

&e

que vivas!

-

$.

jd t

TE quoque

4D£US"bznïginHïmä fervet, fexehifïïme PRIl*f;

:o

"

d

CEPS, avitarum ditionum harum digniffime Hares, Domine pa-

PRINCPE

riter Clementiffime, &, Qoz divirius TÍ81 fuitjun&a, Sereniffi-

HJERE-

P mls

mam CON JUGEM , Principem REGIAM, Seculi delicium, Spem DITARIO.

yoleos colles volitarut olim examitia,

patrie unicam! Quot per H

tot

)l

g !

^ ii

Kkk kkk 2

Oratio de INexn Swdä»

106-5-

tot feïicitateg VESTRA cingant tempora, quod fcondes tbäererquoa-

dam Ceraunia , toc VOBISa DEO obveniant zternüm duratüra mue-

r zäimpl

nera? & praertim , qua votorum Summa eftomnium , Summusia

E-

Calis Dzus TE, Sereniffime PRINCEPDS, femper nobis praftec (i-

porum

milem Screviffimis TUIS MAJORIBUS, timilem Potentiffimo Do«

ditiotis

mino'PARENTI TUO, fimiiem T IBImet IPSI, qualis fcilice: fuifti

aictti;

nobis hactenus; & preftet TE nobisab exceffuFodiifimi noftri Da-

tti, qt

vidis, quem quam diudffimà Numen avertat, Salomonem fuavi(fi-

vetimip

mum atque prudentiffimum,

j ltvocaté

3e

Servec & VOS Dsus, qui Arlantes eítis Patriz , & venitisin pate

| p

ro

ADMINI.

tem curarum , quas pro nobis & felicitate noftrá ge:it Sereniffimus,

! lcabim

Sint & potró fortunata VESTRA iíta Con(ilia, fauftisque rerum

STRI!$

] tibims

PRINCI-

(ucceffibus. ad invidiam usque coronata, . Sint veró X VESTRAE

Yi

PI$,

foilicitudines ulterius quoque dircétz in hanc Academiam, & cum

1 &l

tcl

primis integram nobis linquatis libertatem, noncffzenem quindam

! & fl

nullisve plané limiribus ciccumícriptam, qua communis effe folet

N5

mulus laíciviente hoc in omnem proterviam propendende Seculó,

ET

fed innoxiam, Academicam , evehendis Difciplinis apram atque ne-

neceffiriam , ut , quz velis, (volemus autem femper licita) (entite,

quz fentis, dicere , prajudicatas opiniones , (uperftiiofum receptae

rum fententiarum cultum , & quz funt hojusgeneris.alia , p:ffam da-

Ita & nos de eó erimus folli-

Ie, veibo dicam, utemergete liceat.

citi; ut probemas ipfó factó, meliusita R eipublicz confuli, exci

tari lia

Scientiss,

praftanilfima ingenia, provehi ir;.f; folidam -E,-Iuditionein &

4

4.

DEUS quoque &

VOS fervet, Ácademiz noflre P'axtrcsæ;xn:-

pro:

PROFET-

fcri pü ,. Excellentitlimi Domini Picf.ffores, quos magoàá cx parte

SORIBIUS

Praceptores veneror, Patronos omnes. — Coscedac VOBIS Idem

Acadcmi?-

Numen bcnigniffimum fentem ad . Vora fziiciratem omnigenam ,.

vitam long evam , fanitarem inconcuffm,, glotiam promeritam. . £t

cüm VESTRO Exc. Dn, JCii ex Ordine inclyto plcrique jam fint

vetcrani copiarüm ductores in caftris literariis , iogatos Vos volo,.

iC

uam poffum, eoixifimd, ut me

quoque ncviter in Ordinem VE-

| DN.

COI

SIRAM aile&unm, ficubi dæpt-:hcnäuicis. aberrare reducatis; ficue

bi cetpitare , conficmetiss ficebi veriatem tueri, defendatis ; habe-

bitis vi-iffimin obcuncis laberibus, (ociumiadc£ ffüm ; in praftan-

dis oblequiis Cultorem venerabundu

VHANN

&un iutegerrimum,.

m ; in cxhibeadis Officiis ami-

Deni-

AU

Pa

Critici cum Prudentia ?37*5';?4;!:5:;&

LOWPG ID L REQSn

pnm— P n

Iu

V. 8«: V OS, -*Auxi,þl»:iimre:s* reïsqn, VCormmäïikïoon;es' üpzhni :

ADHOR--

Däni—que

TÀTIO

AT

adimplete lzti fpem Patrig, Voluntatem Parentum , defiderium

ad

3

wmuria

AUD

iTO-

Precepiorum Spem facite fub(ecutorum aliquando Fcliciorum tem-

palde

porum; Decurrite ftcenué ín ingreffo ftadiorum fladio, & adEtu-

ftm o

gES, '

ditionis folidz palinam alIequenctam citstó gradu mecum contendite

ihce l

alacres; ubi pariter certi eftis, perglte mecum ; ubi patiter hzlita-

aof D

tatis, quarite mecum ; ubi parirer errores admiffos agnoícitis, ree

n usl

vertimini mecum ; & ubi pariter aliosa fcopo abludeie cetnitis, eos

revocaté mecum.

1ta R:giamad verz E:uditionis culmen viamin-

jnsio p

grediemur ; ita demüm indultas nobis à Deo dotesanimi re&té col-

uvf

locabimns; ita non intermorituram noft i nominis gloiiam afper-

,

IU

;abinms.

: ETE

Vivant ergoó

, iterumque vivantSereniffimi noftii PRINCIPESt

& florebit Patüaa.

Vivanr EORUM ADMINISTRI Illuftriffimit

jm, At

ln

& florcbit Academia. ^ Vivant hujas Excelienüffimi PROFESSO-

emqu

f

yis d iql.rl

RES! & florsbit Eruditio:. Sequeminihos, Auditores, & vive-

endcind

tis in zternum ;

tam

Fivitur i»g-miä' , €&tera nortis eruni?

dt) ii

DTX

I

at

j pE um

I

-Sfabang

j«inpi

, XXXII.

gilil

DISSER TATIO

du

væl?zrresw'ü'

ETRACTUS,

TD! Paüö

SJURE D

SOon bet

ONIO [üem

er bem &X

ngg—ä:æefät.

gt

l

Stadbftenet ob

PRetSIDE

eridt

!

l /'m] ,mf

DN. JOHA

NNE THEODORO SHEFFER,U.].D,

J

(5100y

LATINO CAESAREO PROF, JUR. FUBI.

- COMITE P

'mt*mv

ORD, relic,

"m

IN

Pro Licentta defenfa ab .dAUCIORE

j P

NE NICOLAO CRONNAGEL, Dint

|

JOHAN

kelsbühl. 'Supxexvpü

] '(ffhll

quod hic eft, Dic

afterii W ürcemb«rgici Advocato,

jj

Tubinga ;

K

1117,'5.

9

9

J,4.5,

2

o

"u

w

1908

SCHEFFER de fure

L

nl d

B.

lotcj, À

Rduum [(aue «ft €9 quotidiana im praxi ocearrens boc , quod mili Speciminis

«um ]

Inavgsralis loco elaborandum propofus , Thema: 24zimo quidem conf'itue-

ibunde

ram prins , lud pro eximia[na €8 infgni, quam in Republicababet . uti-

[rim L

L

Laj

létate paulo [pecialius deducerey Cum tamen vix waalterave elap[a fuerit

Y

bebdomas , ubi almam banc adwrim Univerfitatem €8 buc ipj

f,

[

temporis /patto uon mo-

do confueta pro obtinendo Gradn Dotlorali fuflinuerim examina , pracereaque im nti-

pirde

emerum supremi, quod bicloret , DicafferWrriemberoici Advocatorum gratifif]i-

Wnns p

m veceptus fuerim , [ed etiam , quod magtsefh , ob proxisme soflantem Atlum p oma-

Dv

tionis folennemrad elaborationem Thematis mhil fere semporis mits fuerit velstlum ,

J

propofitum emutare , €9 obbasipfas, in quas prater opymtonemincidt augufhias , mate-

Chvii [

riam bauc , alias maxime prathcabilem €$ quotidianam , non quantum [atis eff', ple-

tpparer

perfonis

na eruditaque tratlatione elaborare , (ed primas faltem eas lsneas ducere digitoque

quafi mon[lrare fontem , unde jus boc deceudevet , coatlus fui. Q ued [r tatiaen ali-

CW:!.?

quando plus otii fuerimus natla C cognoverimus , aquam inpartem bec , qua [cripta

li,

f'nt , accepta futffe , ea qua veflant : de per[onis, quibus boc jus competit, contya

Vitüt à p

quas exerceatur G'c, alzo tempore uberits €3 fov[ampey modurm perfeilionis Traélatio-

dtratlug

nis explanaturi [umus. — Satis igitur excu[atos nos babebis B. Letlor!. €& fr aliquair-

ttiam D.

"us

vepferint , qua mninus velló ditla videbuntur evroris veniam exiguo tessports [patio 3

W

Cen[um

€oncatenatis , qui praterea Excellentisfmum Dominum Prafidem undigttaque occute

patum teneut , laboribns [ummaque maerie diffcultati ad[cribes , Eoc eff quod abs

7us Gal

g

Tua bumanitfzte äemmw atque flagitamus, — Sutsgitur. Differtationis noffra

üngl

H

Mien

Que [

Etymalagz?z' Juris Detraifus , ejusque Homanymïa , $yHo

df /;!,p"lZ

€4 Divifrone,

njmg, : dcfäri-

1

pt:'zjn: reali

Y,

(

/

fte M

;

Uamvis Terminoram -éxplicatio magis ad Philolog

orum, äuäm

Peutiug, |

j

JCtorum pertineat forum & Leges noftrz Civiles, qua jubent,

VI,

ut rerum potiot, quam verborum habenda fitratio , arg. /Vov, 17*

1

t

pr. in fiv. (ub rigidum Grammaticorum imperium revocari neque-

li gb iï

ant, pratereaquein Jure operam navantes officio fuo fatisfeciffe :

coäamuniter C

redant, (i ea, qua fapiunt pulverem , sj vecant, Scholafticum ,

dl

ficco potius pratereant pede, quam ut operofe iisinfiftant : Nihilominuws ramen,

DT

cum quazvis Difciplina fuos habeat terminos technicos & fuas attificiales figni- "

ficationes, fine quoram intelle&u ad iplius rei interiora pedem trausferre ne-

P "c'.(aþi

W.

l,

mini Liccat, infuperque infiniti ex vgrborum &quivocatione facile orianiuc er-

IrOIcs,

lu

Q

4&:4::

Ei

t

1009

Düfä&ü!.f

UP

u dEeucy

t

fo'tcs, ante ompia in vocum fignificationes eritinquirendum; quod i-p(ümeve-

Ym L

terum. JCrorum in perícrutandis verborum ductibus adhibita ingenti folertia

abunde fatis apparer ; Nobis igitur quis vitio vertat , non fcimus, fiillorum pra-

wiitu-

ht Ht

fe

E

tim ULP LANI i» L. 1 pr. de 7.€9 f. 11 $. l. de pat- 11 pr. de R. €, P AUL in

L.

2. $. 2. eod. €9 in L. l, pr. de fiart. GA Z inlr. d. O. 7. &6 IULLANA in LL n pr.

ii

fp tl«

ad L, 42uil. . 1mo ipfius SACR A7/85I MI Imperatoris JUSTUNLANI veftie

giisde quid vid. $. 7 /. quib. med. fus P. P. falv. $. 2. f. de Tatel. cim. fsmil. iühaee

t ii

L ll

renres. priusquam ad ipíius rei pertractationem devcniamus teripiuos in rubro

Differtationis. n:ffre occarrentes breviffimis exponamus.

st P tifjis

uris unde deriverur, & quam varios iftud in Jure noftto

i,

ÀL Vocabuium 7

Civili Romano accipiat Significatus vel Dapondiis notum eft, & luculenter

TL

d.

apparet ex L. peulr. & ult.f. de ]uft. 3 Jur. — Hic accipitur pro facaltate merali

perfanis circa aliquid cempetente [ive pro libertate agendi. vid, B. Do. Lautetb. i»

r dj

Colg. Técor, Pratl. d tít. $.29.€9 Ilgflr. D. Poehmer, im /utrod ad /jr ead. s. t«

Í f; [4mgn45-

ill. Vox Deirallus vero eft, uti omnibus liquet, nomen verbale & derie

r m

vatur d prapofitione de Optt vel ab & verbo mrabere , giebett/ cjusque fupino

h--

dctratlum , de qua tamen vece redius oonfuli porerunt Lexicographi, quoríum

ii TMM'

ctiam B. Lectorem zemi timus.

g

g

lV. Germanis hoc ipfom 7: Detratlus , quod alii etiam DeduElionem ,

Ce»fum , vel fus Emigrazionió . Gabellam Detrathioris ,. i'idemque Colle£ham &

ij

WIW?

us Gabellarum apprMant, vernacula lingua dicitur: SyeSeacb: Ctetier/ bag

j j

u

(ï'x':i'

O(6sugs:ober Qibfabrta: 9t

/ inaleidyen bee Seadbidhof / bie 9Ibfcbies

T

buns / Slufnabm Gelo/ 3lugfauff/ Stugrober QReegtofjung/ Sebenbe

p

æfgïmigzc, vid. Befuld. i» Tbe[aur. pratl. voc. 2Zib[ecbofi / 'tacbr Steuer, ibi-

que Diethir. & NUchner. in obferv. pratl, ad easd. voc. ad4. B. D. Hett. in diff

de fuperiorit. terri', m 55.

WJ Mm

V.. jus Detrallss veró in genere defcribi poteft:

; quod fit pore/fa: Prt'ä:ip:'

frve Maglraiuá comperent de Civtum emisrantb«nm vel exierovtm bareditates ca-

pientiza bonis albi srausferendis certam portisuem detrabendi,

ort, qmm

4

u z 'Ubfm j

VL. Eftque d«p/ex; Jus fc. Detratlionis in f[fecie fic didtum , & Jus Emi-

gratiovir. — ld eft, quo de rebus peregrino baredi vellegatario pertacce(fio-

,, I

nem ab inteítato aut tcft:mentum fub illo Magiftrstu acquifiris & alio cransfe-

12

[

rendis in foro r:i fi . quora certa deduciiur, propric, bet Ql6gtg pber SlD»

(ausfid

h Wum,

(dog/ wann nemlid) ba$ Grbeaus benen Geridbten pherbem ! onco-

rio, ii ein frembbcé abgefotgtipirb, — Vid. Philo acchi flugcr SSeatmbteg

g

part.1.cap, 25.8, 1. Dicitur alizs Deeratius reahis vid. lllufti. Do. de D« ger Cecoe

j

H

us

xont, J«y. l é. 1. tit, 2. $. 15,8 dc hac matcriapeenh differt, D. Dn. Coceju dt jare

i

Deiratlus, per tot,

j

t l[-

lls 71(1 ;

U[!s,

——

E

Ó

t

10IO

SCHEEFFER de 7:47*3

—

Es .

——

rtition

VH; ïa.r Emigraitonis veró eít, vi cujus Cives e Civitate alio migra'meksþ,

Principi five M*g;&zaïui, cui füb(uot, de omnibuseorum bonis, tam mobili-

jtlion

! üceffs

bus, quam*ämmoöilibuä, tempore difceffus poffssíis certum quid folvere cogun.

tur, . Hocque appellatur bie Srador Ofeuerzober bet Soacbftbof ! Philo-

æbJuQ

l

parch, 4./. & vocatut. Derrathas perfinalis , 1MI. Dn, de Bcrger. d. /4, quamyis fi

rem ipfam confideremus,, exigua vel nulla prorfus horum vocabulorum fit diffe-

hf 5

rentia, qui caufa quoqueeít, cur termini ifti fepius confundantur, ac promis-

| lam pro

mida»s

cué ufurpentur , vid. IXeceff. Imp. de am. 1594. S. umb fó íel. 82 B. Dn. Sam.

Stcyck, in diff. de Refrgnatione, furis Civit. ca

pafuma

p« j« $. 2. $ 4. &»Kþt»lipfchild. de Ciwf,

GETOOe 4

4ypper. jur. C privileg. lib. 2. cap. 2o, n. 9.

tüm füat

VlII. Alias autem 7s AMigrattonis refpicit Subditos vel ventestes vel abe-.

u»tcs , hinc rut(us induplici accipitut //gmícarm, quatenus fcil. folvitur vel Ci-

ftmame

privatis

vitatis adipi/cende , vel deferenda cau(a.

Tacob. Bornit.

we arario lib, q. cap. z.

lllud dicita: ba8 2Surget Gelb) oie 9lufaabim/ ic.

bet SSurgetrobet

profpici

epdtícbt Dfentnig. vid. N/chner.

ad voc. Zóurger ? JAecbt & Limn, ia jar,

lica tef

tis conf

Publ,tom. 2.lib. 7.cap. 25.in addir. P. 229, nec jam noftri eft Inftituii; hinc illud

hac vice confultó hic omittimus , & duasíaltemillas

C átque

fpecies, quarum in Dei'cri-

piione mentionem injecimus, retinemus.

nunqu;m

IX, Utrumque véro fundamentum fuum habet in Domino illo Univer-

Rodurs (

fali ,. quod Principi five Magiflratui in perfonas & bona fubditoram alferitur,

& Go

&CCte co

- Vox . Priucipis veró vel Magiffratus hic cam las famirur, ut omnes, quizà av-

aievin Republica gerunt, (ub fe comprehendat, — Sed ne circa hoci

IV,

pfüm Ca-

hem iftar

pur ultra propofitum noftrum prolixiores fimus, accedimus ad

eXpte(fr

Caput 1l -

tredif.

de

C'.Da

| Libertate —Migrandz' 14 1

" Genere, quam in Specie,

V.D

4

ul

$. I.

"T Cvj

: Ic fi nazizralem intueamur Libert

atem , deprehendimus Naturam

: : nulli nos.

TT Conl

lu

certo loco tanquam adíciiptitios alligaffe, (ed potius totum orbem inha-

Pü end.

L

birandi facultatem nobis concesfiffs; cuilibet igitur in tali libertate conftituto

integrum manet & manebä.t domicilium [zmm'pro lubitu variare, ac unam Re-

lammn ( e d

gionem cum altera cnmmutare.

W

Ulüedian

II. Aliud tamen dicendum, fi talis h

omo, qui antea nälïius agnöizit Im-

"rb

perium, vel agnovit quidem,

fed eo jam folutu

seft, fponte(«fe alicui Civirati

li tj

grat

adjungit, tunc enim cafus probe fanr di(c

ernendi: Talis enim liber homo vel

[3j]n

e d

fibi in pa&to fubje&tionis, quod fociera

tem. neceffarió praecedere debec, licen-

ltt; d,

xiag*n emigmnäi exprsfïc teCetvavit ,

vel non ; priors in g,rijf';; ü;&iädeäm erit con-

vena

-

Es

^

L

u

BeralBun

ret

d

w

ven ticni,-

AW

Y3g

invitus detineri poterit in Civitate , poffertors veco incafn , fiin fub-

T

je&ionis pa&o nulla proríus licentiz hujus fucrit fa&a mentio an tunc quoque

ODil-

di(ceffus ip(i integer & falvus mancat, inter maximi nominis S'ctip*torc-'xs adhuc

Ogun.

i

fub Judice lis ett.

Iil. JVegativam

hujus fententiz tueri Videtär Grot, dc f. B. $ P. LL

ii d

cap. $. $. 24. Affirmativa vero iuharer. D. Dn. de Pufendorf, exiftimans: licen-

t i

tiam pro arbiuio migraudi liberum hominem fibi (emper refervaffe , utque adeo

promie

smundasua (z porius , cum Socrate , quam Gle/é certa adízriptum facere volaiffe

n $m

przfümator & hanc in rem adducit locaex Valer. Flacco, Diodor, Sicul. Ci«

l cm»:.

cerone aliisque. — Qui enim , Zsquiens , Civitati fe adjungit, ille cura fui ac re«

il d

rüm fuarum baud quidquam (efe abdicat; Sed id potius agit, ut in figne fibi

firmamentum citcumponat ; Quiatamen fzpe contingit, ut publicum Regimen

1 d C

]

privatis alicujus rationibus parum expediat , aut alibi commodius iisdem queat

/

NT

rofpici: & verà poftalari nequit, ut ad unius aut paucorum lubitum Respu-

TT

r

blica reformetur : proximum erit , ut ipfis fit conceffum per migrationem , rebus

jmn n

fuis confulere. — Ergerro: talibus licentiam migrandi denegare velle , idem fo-

; hii

ret atque liberis hominibus imperare, ut fupra parentum fuoram conditionem

yit D

nunquam adfpirare audeant,

(ed & ipfz civitatesex hac migrandi licentia coru-

modum (entire poffz adí(citis aliunde egregiisviris, . Id Pafendorf, de /sre Nat.

ilo t

€4 Gent. Lib, 9. 6, 1. $.2..— Cui adftipulatur, & (imul argumentis G:oriis fatise

n

m

facere conatur.

D. Dn. Dr. Hochftetter £s CoZeg. Paufend, exerc, 11. $. 56.

i(,t'l'!!ï'f

fllï"j'

T

1

«gi:ïav'

.IV. Redius tamen cum Gcotio cap. f. $. 24.5. 2. arbitramur , emigratioe

j

nem iftam prohiberi poffe , fi focietatis interfit, ne quis ex ea difcedat adeoque

expreffum Imperantis vel Civitatis confenfum (emper requiri. vid. egregié hac

de re differentem. . Ulr. Huber. de Jure Civit. li£. z. Se&. z. cap. 1. n 28. mult.[23.

& Exc. Dn. Prof. Railer. in Themar, Jurisprud. Natuc. lib. 2. cap. 18 $. 16.€9 17.

V. Duplex enim ex ipfius Pufendorfii do&rina ad conftituendam Socie-

J

talem civilem femper requiritur pactum: U»um, idque precedens, quod ip-

(am conftitationem civitatis, al;erum vero, quod formam regiminis refpicit :

g,l

ii

Pufend. Lib. 7. cap. 2. $.7. & $.. Licet euim priori pa&o renuntiare Civibus fem-

fl mhï

Of

Ti

per integrum maneat, ex pofteriori, tanquam fortiori, tamen non naturalis

m

A

Y

tantum , fed civilisoritur obligatio, quz ex natura fasderum eft dijudicanda, &

3

T

q

uo mediante concivibus non tantum , fed fummo praferim Imperanti Jus ali-

Adeundus igitur hic ipfeerit, quicognofcere poteft,

quod tribuitur queficam.

n !l

[t

num emigratio damao vel fraudi fic Reipublice,

necne? priusfi deprehendat,

j

Hran

teciffime denegabit difceffam. vid. Bodinus L. z. de Republ, cap.6.p. 90 (74) qui

Zhb

"12

" th

ita fentit: omsbus tamen Principibus ac Civitatibus pro jure. AMajeflatis Imperit

f W j

licebit. Sin vero nullo vel exiguo civitatis

J

u

Ci-v;: dotni cqn:ix:rg femjer hcniz ac

cominge

(1[ CO

Lli1lii

u

"

;&L

a

h

s

'xg-i-—m

[^ .SCHEFFER a?'e* : $jure

rl

x

n

liommod-o di(ceiïüm*&-fimui foctunam Civis remoretur Pri-nceps;, ;cgäl;fäïet

$ul

quidem cogi non poterit: quo vero jare id faciat & an non peccet conira offi-

Htb

cium zqui ac boni Principis alia eft quxítio, quam nos hic relinquimus intactam,

fkïgfï

interim vid. B. Do, H:rt. i» »oz. ad Pufendort. d. i. $. cap. 2. $. 2,

Mctt ;

VI. Et hec inon tantum dijadicanda veniunt ex regulis Decors,

qua&

lus

vult Pufend. 4, CAD.17. $. 2. dum dicit: eum . Civitais pleruemnque inter[it , noffe

"P

tiaflar

Crvium numerum, indice

"

Ht ag

t de fito dificffa , (ed ex regulis quoque j2fftie &'*Prw

elentia civilis , quas Princeps prafertim poteft habere cognitas.

( /wþi

- VI. Hinc omni ploré catet dübio, publicis locorum ftacutis emigtatio-

tipifep

nem poffe impediri, quz lex inprimis in Mofcovia, Chioa, & Ducatu Pate

IX

menfi fuos propugnatores invenit, — Plara hac de re nobis infett Simon i» saf,

dunt,

ad Grotium d, 1.2.60.5.$.24. ubi quoque notandum, quod de jme'CivüiKe-

mici

in

mano quidem Domicilium hibitationis quilibet pro arbitrio mu:are potucrit;

libzt c

atque animo emigrandi bonis fuis alium-in locum translads, , Jus Cisiratis

gnue,

amiferit, per L, 2067 27. $. 1. f. ad municip. | Domicilium vero originis penes

ia (en:

ipfos quoqus. immutabiles erat, & Civis originarius illud.neque pet rcnuas

ue fe vertee

4d jus,

ciationem , neque pert mu:adonem tollere potetat, fed quocunq

ptohib.

bat, jus illud retinebat. | L. 6. f €4 L. . [ez. C. eod, vid. Gylmann. Symphoreum

de cond

Supplicat. Tom, J, parr. 3, Vol. 2. », 2, f65. & Mev. ad fws Lab. l.1, tit. 2, 8 16. 9&

Drand,

tdlem civem, etiamfi emigrandi licentiam nactus faerit, ob hocipfam vincu

part.2,

lum & 2Lia bencficia ante percepta antique parriz perranere obligatum, qua-

pluwr, k

tenus novz flatus patitür , comprobatur exemplo /ob. Storrii, nativitate Angli,

À

qui, utut Hifpanig Regis fabditus poftea fucrir juratus, quod mulra contra

tum t

Anglie Regnum machinatus effzt, ex infiJiis captus Majeftatisque damnarus

TtUey)

fuit ; ratio addcbatur, quod temo parriam,

in quanarüs, exuere, reque fo-

frug,

lum natzle aur Principem pro lbero a:bitrio poffer ejurare, . Vid. Camdenus

po

eft

ad ann. 1571. & Toh. Meutfius ip vita Guilielim, Adurtac. k g. ad ann. 1$69.

U bt g

— VIIl. Statum Germasie nofttz antiqnum fi conüderemus , abunde fäïïs;

Xl

patefcit Status Impetii in vindicandis iisdem fuis juribus femper fu. (T:

temcifä-a

, ubi

Áttten (

mos , tcftaturc id ipfim Imperator Carolus IV. 22 lur, Billa tit. 16. per tot

cjüsmodi civis absque impetcata vehia é civitate diíceden: æqu:pä!-awr be

iluz;

an', at

p

!s€

jugum originarig fubje&tionis abjicere quaerenti, — Digna funt verba Auguflis-

UM

fimi Imperatoris, ut hic adducantur: Itienim ibi: Cetermm, gi4 monntlti Cie

4es €8 fubditi Principum ,. Bavontim €9 aliarum bominum , frcuii frequens. ad nos

7gerela-/perduxit » jugum originarta. fubicflionis quarentes abjiccre , $m07anm

Tilag,

tt f

ztezmerarío contemnentes ,| dn aliarum. Cioitatum. GCives recipi fe. pracurast "9

frequentius in. pratersta. procurarunt. C nibilozsinus in priorum dominorum , qu0$

,' apP;dts

]'"E([

TAT

tals fraude pf—ffwäfmw vel prafunsmnt äe'k-rere D terrés ,. civitatibus

Pf

LUg

"

-

5 w!;is-a

D&tmäml

1etg

ii

vercsumetg

D

n

(5 wlm Pa

or

..Pamltrek 'rqäafeäte: -Aaäw'

i:atäm ad quas boc modo fe 3mmj$ymi ,,lzber-:

d |

taribus gaudere C3 ab eis defen[ari contendunt ,

qui in partibus Allemannia Pfal-

iunt,

tam autem patyocinari x debent

Burgeri con[ucverunt valgariter appellari. — Quou

m Principim Eles

Ahcnt fraua €8 dolas, de Imperatora poteflatis plenittdine emsih

, qui

Borum , ccclefiafficorum &5 fecularium , [ano accedexte cosfilio ,.

ex certa coufctene

$ fub-

"TE

tía flLatnimus C$ pro[entifege perpetua valitura [anctmus :

gmæd praditla ciei

Iudentes &n oxamibus terrüs , lacts

€$ provinctts [a«

43?*'

díti eis , quibus fabfant, talster

in quarum civer tali franderee

erí Ipperti d prafemi die an pofferum , Civitatum ,

nigrzrio-

fe procurtint , juribus €8 bertatibus inuudlo potsantmr..— A. B, d.tir. 16, $. 1. € 2«

(ipi)

o B

IX. Hoctamen non ob(lante plurimiiique non infimi fubfel!ii DD. conten-

g i l

con(aetadinem univeríalem in Germania noftta recepram do-

dunt, quod , pet

C

micilium etiam ori

ginis quoad omnia per renunciationem tolli & amiiti, & quie

i W*f*

libst civis, modo al

ias liber homo fir, domino eriam invito jus civitatis reft«

s Qu

gnare , alio m

igrare aliamque Civitatem pro lubi

tuadire posfir, — Laudatur hanc

OL[, 36. 1, 7. add. Mev.

iib p

3a fen:entdam Matth. de. Affli&. Dec, 2£4. à Gail. hb. 2.

"

r

:. 2. 4,69. in tantum ut ftatutum mütationem domicilii

-

ad jus. L;zä. li. tit, 2. av

d

( t

[

probibe*:rzs p:o nullo & ]

ibertati naturali noxio habesnt, atg. L. 29. (9 71.$« 24

1

n

de cond. €3. demosfie, Henr, Kl

ock. de vellig. Cancl, 63, Schepliz 4d con[aetsuds

r,.lb-

». $. Myler ab Et

wenbach. de Princip. €$ Statib, Ianp.

il h

Brandenb. p. 4 tit. 14. $. 2.

art. 2. Cap. 63. $. 4« OC in a7

4dit, ad Rumel, Cosmgment. ad. A. B, p. 2. diff. . $.5. 52

pl

ex

um 1

plur. Knij

x(cild. de jar.

t.J

privileg. Covit, Imp. lb. 2.

cap. 20. 1. 2. [eq.

dem hic adducunt non tan;

jute Aggl,

X. Pro ftabilienda hac fua fententia plures qui

lis & inter illos prefertim Z. y. $. f». de Cap

tiv. €$ pofBüemn.

jl

j ;Omfg

um texcs Juris Civi

reverf. cum [imnl. fed & RecetI, Imp. de anno

1555.$. Bo abet unfer, & Ia-

du

fY

Bulla deduci

n u*".O

ftcü

-morl

)ac. Zdrt, $; $.12.

üin imo & argnmento, quod ex Áur.

mentis obviam ic Illnftr. Dn. de Ludewig

Candt

poteít, pro more

(uo folidiffimis argu

Grláutetumg bce gülbenen SDull. arr. 2. tin. 16 S. 1.

)

ín bet 00

liftánbigen

[it

«I.

Sed cum textus illi Juris Civilis ficut

in aliis plurimis caufis , que pre«

j

bi

uif

ita & hic adæquatö al

legari neque-

fentem Germatriz noftrz ftatum concernunc

H', (gnhf

fi quis religionis &

rNr.U E

ant, atq

ue Cox/Iit. d. Rece[F. fap. propiié cantum de eo caíu ,

I[17

ntabili mmgmndi,äenc&cäü uti ve

lit, loquatur, Vid.

pietatis érgo triíti ac lame

Rumel. 4, p. 2. ff 7. $.5*

& Rudolph. Gottofred. Koichenin Op. Politic. .

*

lluftr. Domini Ludevvigi eotantum

(*

2. part. 2. feél. 2. $, 2«

Pratereaque mens 1

Ü

Wiw

m emigraudi civibus Imperii non fimplici-

redeat, ut domonftrare velit libertate

& gab-f:?änm Detta

ionis bie ab Cteuet/ non eífe

;W VM/

ter effe prohibitam ,

confundendam if Detti

gaó (Selb/ de qu

a vid. ipfum laté ia ersdit. tratt, de

LA

clos, Gect. 2« Cap. $.

Canóa hzc & fi que elia

qlf"

-jare C lientel. Germ. io. feud. $ «

if

xiftimamus, ut nos moyeant , ut ab iis prin«

Wdlf

;;,0

:

?ï?fïïri velint tanti ponderis non e

L z

cipiis ;

Ü

yll

f

Q»K

ss

p

1e u

SCHEFFER de fwre

d

bt

D

C

N

jium :

femper iis inheremus pede:

piis, qua (upra fundamenti loco pofuimus, feccdamus: quin immo Etmi;:i

E

XII. Quid denique ft illi ipfi qui in contrarium abeunt DD. eonfitentur ad

wenfm

unum fere omnes , plures dari cafus, in quibus emigratio fübditis non fit per«

quacus.

12 C.

miffa, veluti fi feceffüs fiat gregatim, fiintempeftive, fi in fraudem concivium,

itemque fi ad certum tempus focietas fuerit inita: Vid. Pufendorf, d. I/. £, cap.

- GE B

41, $. 2. velíi ftatuto aut mortibus libertati ifti fuerit dero

gatum, quod cxpreffe

l!

afferit modó inter diffentientes allegstus Mev. d, avr. 2. v., 70L

W noni

XIlL . Noftram igitur ut tandem de vexatiffima hac quz(tione fubjugamus

dtima

fententiam, illa breviffimis ó redit : poff: Principem vel Statum quemvis Im-

| du

perii emigrationem quandoque fubditis vel penitus prohibere veletiam fub cer-

E POfïCïid

tis condiuo»ibus eandem permittere, vid. Stamm. de fervir, pe» fonals. lib g. 64

wimi.!sj

12.$.11. Dexcorff. Arum. & Rumel. ad 4 B. 4. avt. z. tit. 6. adeo , ut ncgligentium

abile g

bona per arreíta fifti poffinr, necconftitutio Imperii fuper at:«ftis hic allegari aut

eft in t

locum invenire queat. — Vid. Mag,

nif. Dn, Dr. Schvveder introduét. Jur. Pubï

qai pri

patt. fpec. fcct, 2. c. 1f. $. 4.

ecc:ffro

M

fidz d

M

De

arz"gine ä*jäq:tifate- Iuris Detrac?ns.

*

"

Te

Rïgï*nem; Jutis Detrzctus quod attinet,, illam quidem cd-m-mn'gïter referütiy

á

ad temqora D, 2fig»// , qui, cumob varis bellorum impendia maxitnis:

pecuniis opus hsberzt, reflaurandi & adaugendi zrzrii militatis gtitia Legem

tuliffe fertur Papiam , qua diverfía contnebzt Capíta ; Interque eaerat , Prímtmy,

ut fiquis ex:raneus hzres inftitutus fuifit , is priusquam hareditatem aditet, vi-

cefimam partem fiíco impendere tenereter, dqua tamenlege filii& proximiores

hzredes erant exempti, tefte Dion. Caff, Z2iffor. Lib, 15. Zdlterunz, ut i beres

ioftitutus vivente teft:tore, velante adit«m haiediratem, deceffiffzr, fifco bonaad-

- diccrentur, — Zériigm , ut, deeo quod vir axori veloxor v-,:mieg;(ïi-r, decima.

pars fifce attribuere:ur, fi filiss non haberent Andr, Alciot. Diffantl. Lib. $. Cap..

é. cui addunt leges quas idem Im p. Auguítus de maritandisordinibustulit, quie

Rdi'tario'

bus eos qui poft annum quintum & vig-fimum vxorem-non duxffent ; aut du-

Cnburgi(

xiffent quidem , fed libezos non procre:fI?or, hizreditatum quascrevitfent, &

legatorum qva fibi rc&a. effint partem caducam ia fifcum inferre cog: bat£

Ttnba

uam ob rei £ümmem: Augufli pradentiam plaribus laudat Bodinus de Ke-

publica lib. 6. pag. (663-) 10 3 4. fed'primuz filtem hajus. conftitutionis Imperze

ilium fere

1 COmirä:

tozis capur nofaum tangit fcopum;,, | quemadmodum alias etiam fim

Es

É

, juriume

| u(ede

-

d

p

ETA

!

N

:

Detratins.

—

SRSATOER

et in Z 2. $, 4 4. de O; 4, ubi dicit , q:,iiod O;lm;-, qui

imiufl |

jurium veftigia legere lic

de Legzäur

in equeftri ordine petfeveraverit & Cafari familiariffimus fuerit,

vicerfima (vicefimz) primus (cripferit,

quem , tefte Godofred, 5» sor,

ibid, (e-

w a

uando €4 quibus quarta pars L.

nitptt

quurus eft /Emilius Macer, jung. ter. tir. C,

nciriut,

n», C. — Non licere babitator. saetrocom. L. fim

G de Edtä. DR'Z/. Hüdrï !01(. Ju,n

jl

Caf, Bulenberger de . tribus. Pop. Korb, cap. 21. G

fit conformitas & fimilitudo,

íta

Lardt

Il Eifi autem anagná hec in:er jura

at nonnulli arbitrentur, vice

fimam iftam anfam prabuiffe, qua hzc noflra

detractus in Germania fueritintrodactum ; rantum tamen

bpguns

decima vl potius jas

pl lt

abeft ut hic origo ejus poffit quzri, qua

ntà clarius conftic. viceffimam iftam

fuerit fa&um judicio aliorum relin-

qyibcte

L

pofteriobus LLbus, (num bene aut male

(tiniani in confuetudinera

hh

quimüs) turíus fu:fT: abro 1tam & jàm tempore D. Jo

abiie per 2. L.ffz. C.de Edi£. D. Hadr. tof.. Quod autem

femel abrogatum

gli n

eit in totum , idutrurfus valeat, valorem a fe ipío habere nequit,

fed ab alio,

dlegari

qui priorem

fistum reftitucre poteft , pedi debetz nec ftarim illud quod mihi

dul

ecciffionem aliquid faciend: piebet, etiam origo tei fac

iendz vel poflmodum

fa&z dici potefl, uti communiter loq,uiam;m D.

em

N

9fnbanta

ADAMI CORTRETI

ifervata ad Inffrumenti Pacis Weflpbalica

jiec t

AILII. $.2

;dia m

Ex Autographo edita.

(

i

j

XI. $. Teneatur item. ; :

(it

c;, W'

. ARTICULI

Y

mi

Árgumentum

S

q

u

at

E Manutentione Cemitis à Tattenbach in poffeffione Comitatns Rhein-

ftein, deque Inveftitura ab Archi-Duce Auftriz Leopoldo Gvilielmo,

opue

b

f

(*

»ut Epiftopo qvondam Halberftadienfi, confenfu Capituli facta, ab

Electore Brandenburgico ut Principatus Halberftadieníis Domino He-

hi

reditario renovanda ; Deque controverfiá inter. Potentiffimam Domu:

n Bran-

[UM ] qül

denbureicam & Sereniffimam Dominum Brunsvico - Lungburgicam

3

, Lige-a

r[, N[d :

"Tattenbachianá exftincdtà, fübortá & adhuc pendente.

if

'Tenot Inflrumentt Pacis.

cog Hf

"

"eneatur item Dominus Elector Comitem a. Tattenbach in poffeffione

)

(

Comitatus Rheinflein confervare , Eidemque Inve

u

füuxam a Domino Archi-

j

t

Du«ce de confenfu Capituli conccffam renovare..

LIIIlI 3

,ufl

Syno-

I

/

;

À

b

&22:

f ber

at

AB&MI WCORfR ETI 6äj2rwzu

1 MD

Synopfis Obfervatorum.

: Cöniiium äyd. uïti'i:ä'a

ferdina

(1.). Exfpectativam Comitatus Rheinilein, Profapiá

U

properante , obtnet Dux Brunovicenfis Julius à Filio Henrico Julio Halberfta-

b* v4

dienfium Epifcopo füffragante Capitulo Anno MDL

4 S AL

XIII. unà «um teali In-

(i)

veltiturá in eventum futurz confoJidationis.

(2.) Comitatüm Rheinftein mul-

quiïcnt«

Comiti

tis feculis ab Epifcopatu Halberfladienfi, ut Feudum recognoverunt Comites

Rheiníteinenfes.

(4) Poft obitum Ducds Brunovi-

fori ftr

(3) Tenor Invelftiture,

cenfis Julii Filius Ejus Henricus Iulius , qui Patrem defunctum Comitatu infeu-

fres, In

Benti E

daverat , Iaveítituram Ejus , priori omninó conformeni, à Capitulo Halberíta-

dieníi accipit.

(52 Lineá Rheinfleinenfis , morte Comitis Johannis Ernefti

Epifcopä

—

Serenil

Anno MDXCIX exfpirat.

(6) Inveftituram Comitatus putam à Capitulo

Halberítadienfi Anno MDC. Brunovicenfium Dux Henricus Juiius :impet';at.

nitis , d

Comes

(7) Poft Ejus ex hác vitá deceffum Comitatu Rheinfteinen(t Anno MDCXVI.

fperans

ab Epiftopo Chrittiano inveflitur Dux Brunovicenfium Fridericus Ulricus jux-

ta tenorem in. Obfervatis hifce exftantem.

obtinet

(8) Claufula Litteris ExfpeQati-

vis de Auno MDLXXXIII. in quá Serniffime Domui Brunovicenfi Jura, fi

tentiffn

quà Ipfi in. quasdam. Comitatus partes . competant, refervata, iü Invefüiturá

türam r

tionem -

Epifcopi Chriftiani purá, perpenfis ante Eam omnibus Comitatus partibus; ex

Obtigit

certà fcientià omifía. (9) Dux Chriflianus, ut Epiícopus Halherftadienfts ,

Claufulam Reférvatoriàm in Invefliturá haut pretermiffet , fi ex hoc actu Do-

Eyus r

mui fu. Gvelpherbytane praejudicium inferri nóffet , utpote qui , naturali du-

iemi,

&u, majorem rationem habuit Ducatus Hereditarii ac Epifcopatus temporarii.

hïuger;f

Comiti

(10) Inveftiturz Epifcopi Chriftiani purz figillatim. intextze funt. Sylvae Fore-

ftales ac Lignarie, qne Abbatiffa Gandersheimenfis Sophia Epüæpazui/Hzï-

J0min

berftadienfi Anno M. D. LXXXVII. ceffit.

(11) Poft. deceffum Ducis Chri-

&um («

ftiani ab Epifcopatu Halberftradienfi Comitatu Rheinfleinenfi Anno MDXXIV.

tis Ieo :

Ekä()r l

denbó Dux Brunovicenfium inveflitus. eft.

(12) Sereniffima Domus Duca-

"Otdation

lis Gvelpherbytaua Comitatum Rheinfteinenfem quinquies ab Epifcopatu Hal-

berítadien(i in. Feudum obtinuit.

(13) Comitatum Rheinfleinenfem, cum

lïnditl ;

omnibus Pertinentiis , ad Ducatum, Brunfvicenfem minimé pertinere , fed eíle

Vi Rüdr

ü) Ej

Feudum Hüalberftadienfe perpetuum Duces Brunovicenfes Impelfatori Ferdi-

Li(e

nando II. Ele&toribus ac ítatibus Imperii, imó Conventui Super,ioris,Saxoniæ

I Q

IOH

Ánno MDCXXVIII. fcriptis publicis operofé demonflrant. — (14) Dux Btu-

T Comit

)

novicenfis Fridericus Ulricus adducit Capitulum- Halberítadienfe , ut Impera-

Ti

ll

]

tori Jura Epiftopatus , quoad- Comitatum. Rheinfteinenfem , plene oftendat ,

ido

&,, falvis Jaribus vafalliticis Domus Ducalis Brunovicenfis , poffefionem Co-

] Nue

miratus apprehendat.

(15). Capitulum. defiderio Ducis annuit - & in poffefli-

ermm

m

one Comitatüs —appreï

)

1311'

Q

H

enfa , fine- ullá contradi&lilonc, pþrüitit j usqucxf;Dufïþïx

nOo

E

«

-

4

.'rï'ïï

—

d ijärzzm;)zäz' Pacis ä'fcg,fäþiJ'd?;Kæ zirt. . $. 3. 7

T

zo MDCXXXVL Archi Dux

Auftriz Leopoldus Guiäiehnus; Imperatoris

l uiziinä

Ferdinandi.ll. Filius, Epifcopatum obtineret ,

& poffefionem Comitatus

4 Comitum Refidentiá facto.

kbeta-

Rheinfteinenfis apprehenderet, initio ab antiqu

(16) Renovationem Inveftiturz fereniffimà Domo Guclpherbytana haut re«

p lte

h*

quirente AnnoMDC

X

LIT. Archi Dux, ut Epifcopus , adflipulante Capitulo ,

illemi

*11

[2

- Comits

Comiti à Tattenbach Wilhelmo Leopoldo Inveft

'am, ob praftita Impera-

Drunor-

tori fervitia, petentii Comitatum Rheinflein in Feudum concedit. — (17) Co-

Comitatum totum Íed Perti-

x ia

mes , infcio Epifcopo & Capitulo , non quidcm

nentia Ejas in Litteris ExfpecCtativis de Anno MDLXX

XIIL expreffe , quibus ab

Baberli-

Epifcopatu Halberftadienfi ante. ann

um infeudatus erat, Anno MDCXLIV. à

xis Ed

(18) Perfidia Co*

Sereniffimis Ducibus Brunovicenfibus in Feudum accipit.

i Capitulo

mitis , jufto Dei judicio , ignominiofa Familie Ejus exftirpatione punita. (19)

Qs m?eü ?l[-

Comes de viribus Infeudationts Sereniffimorum Ducum Brunovicerfium de-

) DO

fperans , durantibus Pacis Traclatibus , ope Plenipotentiariorum Cafareanorum ,.

sUnargt

^

v

obtinet , ut futurus Domipus Epifcopatus Halberftadienfis Hereditarius , Po-

iïtm,äa

Eis E"

j

t

tentiffimus Elector Brandenburgicus , Archi Ducis Leopoldi Wilhelmi Invefti-

cali

türam reaovet, nec minus Duces Brunovicenfes ac Lunzburgenfes Conficina-

jl

acwto

215

y ss

tionem invefliturz à fe £

.€

U

.& pacti cum. Comite initi ; obtin

Milte

(20)

j Pmïjjg;le;&

Obtieit Inveftitura non folàm Comiu Wilhelmo Leopoldo íed etiam Heredi

"

ie

l

Ejus fcripto Johanni Eramo. — (21) Elector , poft Inveftituram Comitis Wil-

hOE Av y

hehmi, de lnfeudatione Ducum Brunovicenfium, ante Pacificationem Osna-

g

[

brugenfem füfteptàm , certior fa&tus , contra Eam proteftatur. folenniter , &

^

ysttt

Comiti, füb privatione F

eudi , interdicit, ne quemvis alium ac Ele&torem pro

lub Üv

Kot

M

j

J

Domino Comitatus. Dire

Cto reputet.

($2) ]üra Comitum à "Tattenbach

"

I[LGP

eum Comite Johanne Erafmo , Anno MDCLXIX Meife Decembri, Majefta-

Th

1

j

Il

jl

tis reo , indeque capite truncato in Comitatu Rheinfleinenfi intercunt. (23)

n)

f

Elector Brandenburgicus Fridericus Guilielmus Magnus, Gloriofiffimze Re-

Uu

wof TM

cordationis , ut Princeps Halberftadienfis , Comitatus poffefhonem rité appre-

l laq

]

j

n

Tf

hendit." (24) Poffeffone appreheníá Elector i

d denunciat Brunovicenftium

ff ü

s dubii ef-

73]]

"

Duci Rudolpho Augutto, ut, fi quid Ipfi circa Comitatus particula

J")

jit

]i

fer(le

fet, amicé inter fe de fcrupulo contenderent. — (25) Dux, nullà habitá de-

^

nunciationis ratione , Scribam Blanckenburgenfem , cum Notario & Teltlibus,

u

in Comitatum Rheiníleinenfem mittit (26) Amanueníis no&u, füb pretextu

z

a

p n

höfpitii qu&rendi, cauponam vici intrat, glebas tollendo ac. féftucas & janu

g

y ln

czdendo. (27) lhtettogatus à quo, & quó fine miffus, refpondere negat,

aditus , fub fpe fore , ut Dux

|

-

indeque à Regimine Halberíladienfi cuftodiz tr

g v

Sereniffimus relaxationem Amanuenfis quareret, G in Eum animadvertcret,

b

M

A

ol

J

] (2-"8) Hi«:"2 poft habità requifitione, Scribam ducentis militibus ; de no&u

odià

D

iif

494347 CORTREJI Obfervata .

i stl

um

cememeetey

ftodià eximit, & Ele&torales ex fodinis & Sylvis Rheinfteinenfibus expellit:

ET.

(29) Elector o

ftendit Duci, quàm incongrué invafa fint Loca in Territorio fuoy

ib Br

fiam , fita, fi quid Duci pratenfi Juris effet, alià, quàm vio-

extra conttover

Memfte

lentá, vià componi poffe. . (30) Dux replicat, íe

vim vi, Jure Natura du-

& Amanuenfem füum $ violentà manu liberáffe.

(:1)

EW

&um , repuliffe ,

mitis il

Ele&ori Potentiffimo Sereniffimi Duces Bruno

vicenfes ac Lunzburgenfes, uni-

(49) ?

tá manu , oftendunt, cauffam ad fe attinere omnes.

(32) Ele&or Ducum In-

bus Pac

refigi curat.

(53) Elector

fign

ia, pro tuendà poffeffione Comitatus affxa,

tionem ,

agud

Cafarem de.vi eritorio fuo illatà conqueritur. (34) Imperatof

cenfium

ómnes

a&tus violentos, fub poená in Pacificatione determinati, interdicit, &t

& Don

ompofitione, aut per modum jüfti, tra&tare jubet.. (35)

cauffam vamicä C

anfViC«

Wcrnizïgerodæ in

ftituitur congreffus , Mediatore Ele&ore Saxoniz. — (36) Le-

Dociya,

atus Saxonicus compromi

fo Cauffam eíle terminandam cenfet. — (37) Le-

gmm, :

ati Electorales-Brandenburgici compromiffo renuunt

, €ó quod in aprico ef-

a (

Íet,

Duces Brunovicenfes Comitatum Rheiníteinenfem ab 'Epifcopatu Halber-

ftadienfi quinqu

ies accepiffe in Feudum , Agnatis autem Lunzburgenfibus

ft COffip

Imt, qu;

nullam plan?c competere /prætenüonem ,quippe,

quod Inveftituram Comitatus

T

lum aco;

fimultaneam ab Epiftopo Halberftadienfi quafitam. haut obtinuerint.

8)

m Comi:

Prenfant Legati Electorai

es, ut Defideriis Ele&oris, Duci Brunovicenfi expo-

(39) Hinc Propofitio , Du-

DOvicenfes

fitis , in congreffu prefenti fatisfaciant Ducales.

*üenfi,

ces füos nil egiffe iniqui , ablegando milites, poffeflionis tuendz cauffa. — (40)

W adf

Calrum Rheinftein , ex mente Dominotum Brunswicenfium , fuit nudum ,

CII 1

Hentici Aucupis à Ducibus Brunfwicenfibus. extructum , &,

juffu Imperatoris

ec ä qm

Familiá crefcente, à qui

busdam Conitibus inhabitatum , quorum Pofteri No-

men Comitum Rheiníileinenfium affumferunt,

.ut Linea Blanckenburgcnfis e

erit ih

(2) C

Rheinfteinenfis conftaret differentia.

(41) Lineá Blanckenburgenfi ante Rhein-

Comites Rheiníleinenfes ; affe-

li, f

(leiaenfem Anno M. CCC. XLIIL.. exfpirante ,

rentibus Dominis Brunovicenfibus, de

ferüere Arcem Rheinflein,

& fe dem

() $&

fuftm, «

transtuläre Blanckenburgu

m , utriusque Comitatus Titulo adícito , & fic Co-

mitatum eífe unitum.

(42) Exfp

e&ativam Comitatus Duci Brunovicenft

I Ducy

Hentico Julio à Filio Ejus &

Capitulo Hal

berftadienfi Anno M. DLXXXIII.

mä de Anm

conceffam erroribus fcatere, o

b loca intexta, ad Epiftopatum minime perti-

WMetici U

j

nentia. (43) Fidei lapfum ab incendio Blancken

burgenfi derivant Domint

Seama

Ht

Brunovicenfes. |(44) Errores , claufulà Litteris Exfpcétativis adjectà , probare

$i fa—taguntDomini Brunovicenfes.

(45) Lineá Rheinfteinenfi penitus. deficien-

QT

Q

te vindicant Sereniffimi Duces Brunfvico - Luneburgenfes ,

qua jure confoli-

l

"tf

dationis fibi debere exiftimant. (46), Sylvarum , quas pro Suis vendicant ,

Tüm (

lt

nec in Inveftituráà de Anno MDLUXXXIIL nec Archi Ducis Lägpoldi Gj.liïiclm;

,—'R

mfa&aþ

3f

d

4d Infirumenti Rgci;f ,ch?pþ,z!im!.-grtf.; Hnt. $.3-

fet$

d.

d&v-A:ihB'ïl*/IDïCXLIII,' fieri mentionem contendunt. (47) Ex Archivis Duca-

o

libus Brunfvico Lunzburgenfibus deducere allaborant, Rupem , feu Arceme

N

lu

u

Rheinfteinenfem , cum adjacentibus fylvis , antiquitus fuiffe Feuda Brunovicen-

fi, przeferüm ex Litt

eris Feudalibus Comitis Ulrici.

(48) Confeffio Co-

(

mitis iliius à Comite

Tattenbach in Pacto de Anno MDCXLIV. repetita.

t5 Ut

(49) Pa&um hoc in Pacificatione Osnabrugenfi roboratum , & in "Tractati-

um [te

bus Pacis Exeqvutivis Norimberge ad effectum deductum. (5o) In feuda-

l

edut

tionem Archi Ducis nil pra;judicit inferre potuiffe Inveftiture Ducum Brunovi-

1P€Ia 0t

cenfium, utpote in antiquiori poffeffione radicatx. ($i)| Facta Agnatorum

ii «

i,

ex Domo Guelpherbytana, quorum Linea exfpiráffet , modernis Ducibus

, u

Brunfvico Lunzburgenfibus , utpote de Ducatu fimultancé inveftitis haut effe

Qf

l

nocva. (j2) Inveftiture de AnnoMDCXVI. nos conflare vigorem inte-

(j

grum, nec fubfcriptionem Ducis Friderici Ulrici manui Ejus effe confentane-

aprico Cf

am. (53) Replica Dominorum Brandenburgenfium, fe nec animo necmen-

y Hi

bt

te complecti poffe , quomodo Sereniffimi Duces Brunsvicenfes vindicare vel-

i

lent, que Majores Ipforum ab Epifcopatu Halberftadienfi quinquies in Feu-

Coniti

-

dum accepiffent. ($4) Duces Lunzburgenfes Anno VDCXXIV. fimultane-

a (l

am Comitatus Inveftituram ftudiofé , aft fruftrà quafiviffe.

(;5) Duces Bru-

n

novicenfes Anno MDCXXVIII. fcriptis publicis renunciáfle Comitatui Rhein-

ofito,

fleinenfi, & nihil hunc cum Terris Brunovicenfibus ac Lunzburgenfibus ha-

(. u

bere adfine. demonftráffe, ipfiffimis Ipforum verbis oftenditur.

(:6) Non

j 1

effe de prafenti in qvzítione, cujus juísu Caftrum Rheinfteinenfe conditum,

u&üm) ^

nec á quo antiquitüs inhabitatum , nec utrum Comitatui Blanckenburgico olim

polls

fuerit incorporatum , Sed in quo ftatu fucrit, Lincá Tattenbachen(i exflindlá.

bufgcnflï

$7) Comitatum Rheinfleinenfem tempore truncati ultimi Comitis 4 Tatten-

Vi

t

bach, fuiffe Feudum Halberítadienfe , fine rubore neminem diffiteri poffe.

lenfö: u

(58.) Séparatos fuiffe ab antiquo Comitatus Rheinfteinenfem ac Blauckenbur-

&

d

enfem , & hodienum feparatos effe , docetur ex Receffibus Imperii & pro-

T

xid Ducum Brunovicenfium confeffione. (59) Inveflituram Ducis Chrifü-

o

cfnfl

ani de Anno MDCXVI. ad ftatum perveniffe integrum & fübfcriptionem Ducis

m

Friderici Ulrici effe intemeratam , ex eo patefcere, quód Duces Lunzburgen-

f

u

fes eam approbaverint , & fimultaneam Invefliruram Rerum Infeudatarum qua-

1 Domml

erint. (60) Agnoviífe omnes Sereniffimos Duces Brunsvico-Lunaburg-n-

id

jf

Deductionem de Anao MDCXXVIIL. in quà confeffi, Comitatum Rhein-

(

fleinenfem non pertinere ad Dicliones Brunovico- Luneburgenfes, propriis

56000

6

Illorum feriptis demonftratur, (61) Duces Brunsvicenfes ac Lunzburgenfes ;

4127

ut fücceffores Univerfales in Rebus Feudalibus zqué ac Allodialibus Agnato-

uI

Diluuntur, qux contra D

em Bo«

| :fxgnation

norum

ram facta prægxe tenepi. ((62)

Mmm mmm

a.

Y

Nünsasssl F

T9o20

4DAMI CO

dinsé

p

»

um

i

RTREj*I Q&/är'z).ïw |

D

nörum F,,eudalium Comitis Ulrici objiciunt Domini Brunfvicenfes ac Lunæbür-

;

|

TOE

genfes. . (63) De valore Litterarum Invefliturz de Anno MDLXXXIII. non

t &

amplius effe difceptandum , có quód Domini Duces Lunzburgenfes , queren-

|

ï;

tetlid

do fimultaneam Inveflituram , Infeudationem Epifcopi Chriftiani de. Anne

MDCXVI. approbaverint. (64) Sylvas , aliaque Loca, nec in Litteris Inve-

MMj tv

ftiture Anno MDLXXXIII. nec Archi D&cis Leopoldi Guilielmi expreffas , In-

ttebt tj

feudationis Documento Epifcopt Chriftiani effe partim intextas , partim Dota-

ttolgeh

g t

litiloco, ab Epifcopo Halberítadienfi confirmau , Comiti Ulrico affignatas.

(5;) Nominato Comitatu Rheinfleinenfi toto, nominatum quoque eít. Cae

Un €

ftrum füb Comitatu complexum. |(66) Documenta à Dominis Brunovicen-

f qu

fibus ac Lunzburgenfibus adducla nil facere contra Inveftituras , à Majoribus

QHf o

pro validis declaratas , & contra Pacificationem Osnabrugenfem , utpote Le-

llieen

gem Imperii Fundamentalem, etiamfi omni carerent vitio. — (67) Conciliatio

Wt uj

TC

Articuli XIIT. $. 10. cum . Artic. XI. $. 3. Pacificationis Ofnabrugenfis. ( 68)

Pacum Ducum Brunovicenfium cum Comite Tattenbach claufulam, Salvo Ju-

OIfihoy:

te Epifcopatus Halberíladienfis in poffefforio & petitorio expreffé continet.

18 füit

(69) Nec ad Evictionem fefe adílringere voluerunt Duces. — (70) Eliduntur;

lh beiter

quz cx Repartitione in Tractatibus Pacis Exequutivis Norimbergz Anno. M.

t totg

DCL. objiciuntur. (71) Cauffa ad Auguftifmum Camere Imperialis Judi-

) tyg

cium delata adhuc pendet, Electore, nunc Rege in poffeffione Comitatus pc;t

Ua &Eh*[

Éflente. (72) Autor fine arbitrio expendis.

:

tbje titt

OBSERVATA

fs

(1) Profipià Comitum Rheinfleinenfium antiquá ad legitima

vite pro-

tt

pendente , Sereniffimus Dux Brunfvicenfi Julius à Filio fuo Henrico Julio Epi-

QuSgek

Ícopo Halberítadienfi , füffragante Capitulo, Anno MD. LXXXIII. Expecati-

gtlen |

vam id Comitatum Rheinflein quem multis inde feculis ab Epifcopatu Halber-

J p

ftadienfi, ut Feudum , recognoverant Comites Kheinlleineníes , fimul & rea-

Ms

lem Iunveflituram , in eventum futura confolidationis , ebtinebat.

Tenor ejus

ttt1 d

hicet. $80n G:OZ Z€6 ) Gnaben toir. Syeinrid) Syulius Poftulirfee

Mtfelbe

S5ifcboff u SSafberftab / Adminillrator 9e$ &tiffts Qtinben/

Syer&og 9

biemit füt

VMtoj

SSraunfd)meig unb Züncburg 2e. Zbun fun? umb befenneir

"80 p

Qné$ unb unfere Joacbfommen an. bem Gtifft S)alberitao / baitvit aug

Oraffn

seitigen gebabten Otatb unb gutem. OBigen unb SBorbetradotung nit

VAl tetrt

Confens tin SBermilligutg ber (brrürbigen unb Cbrenbeien unfet

tit Gj

lieben anbádhtigen/ $otit /

)um 3edjnten Senior unb Ca itul - 04

smeinbe unfer. Soifibofflicben Seircyen 3 SSalberffab; ben. Sod)gebore

ltit DT

nen gütíten Serren Juium Der&ogen su *

1 aubo

raunfcomeig unb £üneburg t

[

"fb

t

-ffltgej

Me(ern fg,eunbü(;f)ïn; lieben. Sceren $at

p

er um Ocbittern, umb (rln

Vfeldba

P

|

n

&

à

Yo9r

)

ad Teffrunsht Baeis Weflphalieà ArF.Vr. $. 9

ünzhe

bert/ utit G»r, £iebben uhs unb tuite

]l ao |

giebben SRannlide £eibes fcbeng « €t

(eem t

ifft/ aud) Sbum Capicul gu Syalbet

(tab im ofel wege ergeigtet.

quærcn-

unb gnábiger Sülffe

! Gun(t utno et

fpriefticd)er SDefothea

NY

bátterlidbet

*

ifetem Gtifft aud) fürtee

ais o

rütg tolíet/ fo feie Siebben uns unb u

sl;

£

rfis, l

toobí tbumn / etgeígen. unb fet

(ten. fóntten / (oi

t

en 1uto mógen / mit Det

mobiaebornen unjer [ieben ae

tteuen Grafe

n SSotbenó/ unb feiner jumw

qm Dote

bf lóblicber Giebádytnue Csbuen?

afflgnatas.

gen Settern/ Graffen. Crnibs. 100

"-

"T46]

(Draff Grn(fen uno Gitafi

o ORartin/ at

[et Goyraffen unb S)errengu 9i;eas

fteitt/ audy allen ub jeben ibt

en Gipvunb Subeborungei/ niebto auds

iünvate

$4119 realiter invefttef unb

*;Maþixhus

aefdbloen / Peantioortet/ aud) u aefamter

liter u Deleiben Gsr. Eicbo

u n

beliepen: baben/ SSeanttpatten inveltiretm rea

"

ben unb Dero Oitbemelbeten Damif 3tt gej

Pod

antter. Sanb/ toir. amtvate

| Cod

fuitaó / realis Inveftiturz aud aei

(

umnten 2mani ZcbnseS9tedbt neeife/ 3ette

;emïs. (

fzà unferó SOrtee

i, n

Éomimen ub Giemobnbett i

jt/ in Serafft unb SUtacbt of

nen

6

attt

bt

E

fe8 füt uns unb alle u

nfete SJvadptomi

GCtifft Syalberitab/ aud)

in beffer unb beftánbigft

£

et Gorim / tbie

fold)es bon 9tecbt u Geipobne

j Elidungf'.

inbtatt

aften tmmer getioeben Pan folf

02 Afm'fj"?f*

beit ivegen/ at bi

f

en unb £ráffti

8 nemlid)

r P

unb mag/ nuit d

fer uno jeben nacgefe&ten Cotücen 5 al

ocr Girotfftibaffte

Abeinftein / mit aller ibrer &insunb Subebbcungend

^.

oj

mie einer Drathiban

t eigenct unb. guitebet/ feinerl

ep wetfe ausges

tad) folget / mit

fd:ofren m

it ben :orffern/ Gebenben / unb/ mie ber

J

ben SOeraiver

L

(fen / uno allerfepn SWetall aefucbt unb ungeiudbt: nidta

H

Ó

jma v

ausgefd)lon

€u/ icem Ittl

t nacbfolgenben S:Dorern t

w

miid)/ QBeltet»

ffab /

ORebersleben] Sal/ etiva acnano Sibeinfleb 4-

ma»s

baufen; Qbatn

ecbt/ £berft unb

unb biefe obget

annte Soórffer mit Gerid)t tb 91

t HJI' y

ï

linter(t übet $«

:H

I6 unb $nb / mit Seid)

tuno Seid» O

táte / & tiffo

fj

i

ten ; QBcpben/

QBafern; GBaBerlauffen :

nit ben SRüblen in«unb püt

TgnOf j

vet. Qu

1

r

9 Qubebàri

a*

£

/)» D5

! £eine atia

(l

benfelber Sótffern mit alfer tb

PO m

ae(diloffen / unb mit alfen anberem Ge

redtiglciten unb Sórffeem ber

ul

[

e&et uinb. tunbe

H

i

5et] beren P labmen

nicbt austjebructet unb 3v Oer

Ti

5 Abeinfieta gebótiqu/

míit affen unbfeben oeiftitc)en

;pau

Graffícbatft o

T

Otittetrunb 3lfter.

gebtteit / item bem &

díog unb 35urg QBefleibutg

tt

iij !

init Gericbt

,

un$ 9tect; oberft unb. nicoct

ft/ übet. Salf unbo Sanb/

rl[

u m

-

mit alfen et

(ttíd)en; 9titter » unb 9(fte

tkbncan/ a

ucb alfcr feiner Gs

offeit/ ài

1. oie Seramerden / mie

JPI

t'W

uno Qubebórung/ nicbt8 ausacfbt

niit olíett Svecbtem / wie

m

Detübret/ item bem 3or(fe Sioercb

eittt aud)

€

| WDW'

bie fürgetoan

bten Sórffet/ nicbt$ aueocf

L2

bleffett/ item ben. Sstfferts

T

Iemf

erjem / 100

$ tvit bc8 in ben. S-Dotifertt

i

Syeteleben/ Soingel(tab ub D

baben /

o mm mimmm 2

at

2021

;

ia CORTREJI Obfertata

ccdidlinr

TL

babei/ mit Ocrict uno 9tedjt/ wie borberübret/ item bei Sybrfern

w d

Stebcben /. Gitoffen unb Sleinen Llytingen / Siettorg/ Oommeringen /

il $

SBoldeajtab / Ceeborff SSenungenborf/ bern Sicngoorip/ ub oie»

(et u

Diufon

bieje obenbergeichnete Debrter alle mit (Ocricbten uno Secbten iiber

Qu 3

$yat u9 S9anb ; pberft unb nieber(t; mit 9ldce/ Sbiejen/ Sinpen/

bt y

Sienfen unb alfett anberen Gieredotigfeiten ; ie ote auberen bprger

RIDE

nonte QBetterbaufen unb ORarm(rab/ nicbt8 ausgefd)lofjer 7 item Dert

soor(f 3Ibet(tebt/ a

ud) mit Geribt unb 9tecbt über Salf uno Sanb

aujeit

nmit bem &irdygeben/ unb allet auberea SiitersZebnen nidté ausges

PA

feiofen

| toie bie Cpiecae! foldbes pon ber. Serrfdoajtt g Seben getta»

TMMT

$en/ ite

^«

À

; Sett Gebotsen alfent)alber ant. Suje unb dalljtein; audy

UT

imit Gericbt un$ 9tedr über al un? Sanb nid)te ausgejdtoffet mit

u

bet atoffein Sobling / bem Gteinberg2c. — Girog unb £lein Solbmatdt/

$ty

mit aifen atberen Gebolben bie toir barum [ang unb fürter berlebinet/

je

item bett Gelenben 3u 9jcetbor(f/ ben gebenben 3u. SDabenbred / ben

G.

Oebenben u fui&fe für SSLand'enbutg 7 ben Gebenben gu Xoefterbate

IT

( g

fen/ ben Sebenben au. CBatnífab/ ben 3ebenoen gu. 2Bebersleben/

beit Sebensen su Zbal ben Qebeno gu. Da&enitco ben Sebenben gu

Be$ gt

9fBiegentobe; ben. 3eb

enben 31 Gagerberoba/ ben 3efenben ju Se

ben

butg)

beroba ben Gebenben au Gibingeroba / ben Gebenben gu. Safeifelbe/

ben Sefenben gutt Citiege/ ben Sebenben gullterberona / bznaebere

benbe

ben 3u. Scim£er; bett Sebenben gu Golbar(f; ben Sebenben 3u $ycil^

dttge

borff/ ben geenben gu. Grefoorff/ Den Qeben*en gu Zatten SDietfurt/

botff/

beit Sebenben gu Sumesleben/ ben Qebenben 3u Codlangentteb Dett

&i i

Sebenben. $u QBolfferiteó. ben 3ebenben gu &

rottorff; octt SGebenoen

inf] |

$! Cdannbecdt) ben. Bebenben 3u Stetieborgf gitfcbe

tt QBegaelcben

(eiteu

un* Oeienbagen / item alles Giátbern gu QBeltbetim unb ben Sebenoett

t

bafelbit; bie fürtet 021 bem Girafen oerlic)en fepno / ben Sebenoer

tgen

jum 9eienfagen/ ben Scbenben gt QBybi/ ben Gebenben gt Sctterór

RT

Icben; ben: Sebenben. 3u Slttenjico für bem Syujc; ben Sebenben u

t $

Stiteiben) bert Bebenben gu Cygelin; ben gebeno

at g Germersleben /

li u

ben 3ebenben àu Syte(te / bet 3ebenben au orber

ieb/ ben Bebenbert $u

[ic9/ ben Geberben

$8

u Cupplingen/ bert Sebenben su. Sroppen

3.

( rlerfelbe^ Der Sebenben yu Otebebar; ben 3c

fenbem yu 3Ibfteb /

"t

ben Gebensett 3u &aaffíteo / bent gcbenben gu 9[Sersieben ) ben 3c^

d

W

enbett 3u

immid/ ben Sebenben u groffen Stobensleben / beit 3e»

3

tti)

enben. 3u Otcetéleben) bett Jebenoen qu Ziuermife/ bent Sebenoen

Q3

LR

u Salcenfteo bmäebmöm àu Gabenroben / ben gebenben u : tei»

1027

nl

ad nfrumenti Pacis Weflphalica Art. 1. $. ;

nem-/ ben Sebenben 4

u Steunborff Dep GCbroenbed?7 ben Sebenberm

f

fiber bren Sufern. Zau

0e8 3u. &uenfteb/ ben

Sebenben 3u 9Irdbstes

ijdtl

ben untev Deinburg ben 3e

l

benben 3u Selrebe

] über Sie pon ZBortz

u

en

ZutDe/ ben gebenben gu JIbenroben/

du

baufen

bett Sebenben au grefi

ett SebenDen u Secbeting; 3en Sebetts

Jujtl

ben 23€

5enben u 9fllenbor(f/ 9

u £überaborif/ Den Qebenoen gu

ol

bett 21 ggersDor(f/ benr Sebenben

tslebcnritem Ged)83ebca Oi od

m t

etid;cr(teo/ bett 3

ebenben 3u 2l fdbe

) 3)&115

Debenben 3u 3Srumpieb

/ ben Scbeno

cen ;u Qeilficben/ oen Sebentett

T

Olmbgbor(r/ ben Sebenben gu

u

Giittelobcn/ bett 3eben )u Aouetobetn

ben Sebenben 3u 9Stlr

oben/ ben Sebenbein

u 9arffelb / ben Scbet»

gt

ben i. CiUingeco

De/

ben Sebcnben 3u. Scrferoba/ ben Sepensent

i

$u Ql

ctona/

oen Gebenben qu. Grccerdleben; ben Sebenben gt

Ym

$yarpeltn

4

,

ber 3cbenoen au

AJueteienben / ben Sebenben 3u ?llbe»

Yi

eo, ben Qebenoen 3u 3oli

ingen bcp 2Salleniteb / ben Scbenben gtt

u)

;

nben :u Sjimpigentoocn/ Dett

MTb

u

|

Gb vibor(f bcp Stabeéleben ; ben 2ebc

u Mylingen/ ben Sebenben 3

u3tdtenábagen/ ben Gebeme

t

!

W

lf

Oebenben &

"

t Giíeben Syufen £a

auil

i

bcn gu Steptt

náetoben / iem Der SSoigtep übc

áSueblim»

be8 3u. Ceinenéle

Den / ben Gebenben 3u Cigernfelbe über

t

burg; ben 3eben

oen 3u Sebenburg/ ben Sebenben u 9fibenbutg /

Óa

:

ber QGebenben 4u Gee

Daufen/ ben gebenben gu 9tcrberg) ben Ses

SM i

u

!

benben 4u S)obal / ben

Sebenben 3u 3pabiteortf / ben Sebenben u

)5

fangclbe r ben Sebenben

u Saldenfeb/ ben Scbenbengu Syarmeró»

T!

L;

borff/ ben Gebenben u

OSaldenfteb ; ben 2eben gu9tiengabenbatto

at

j

|

ent oen Sebenben qu Codimertbau

(ett/ ben Sebenben gu alteu Dieto

ata

W

furt/ ben 3«

benben 4u Sityeeleben/

ben Sebenben 3u acoffen uno

n

ficinen S5órmt

(fen/ beit Sebenb gu Stattelbe

n/ ben Gebenben gu Stins

y

fil

enu 9X omidjeborff für Grüningen/ ben Sebenbengu

W (

M

(£er/ Den 3eben?

eb üb«t. GBaffer/ ben Sebenben u Coalbercleben/

M

gütgecn € dipy

bieborn

gen

]

ben 3ebenb au

o

Gilting unb Sjebebe/ allc ftepe Stitter? Eeben/

bet Setrfcbafft

Otbeinffei gu €cben geben/ item fün(f - unb Gedjs

9

av

ig Staltet atr 9ifer 3u

$yebebem am fünff unb gman&ta Sufen Zane

4;'5]('

Árl

be8/ ben Qebenben 4u

arfem; Ben. Sebenben 3u SRetbcr(f/ benn

!

u

Sebenben 3 £

ufingen, ben Sebenbemn

yu Senningenbotjf; ben Se»

Ti

( JU

benben 4u QDet

tabotn / bcn Sebenben gu

G onninacrose ; ben Sebeno

| u

i

ben 2t Sattel/ ben 3c

benben 3u

(rfpeloc tb SSadbtenfelbc/ ben

Wl 8"

ebenb au Syeinifen /

P

en 3ebenb über

Sreyroben; tiber S»arfem 7

W'

| 5en Scbenbem gu

Otiebregorr(f/ ben Sebens

hN

ben Sebenb 3u &&

Qbenb gt SSaltingctobe; ben Bebenb faTatie

j

ben ju Saóicrobe ) Den

ipm mimii 3

Is

l eu

u

r

ii

T924

ADAMI CORTREJI Obferuata -

Juli

gen unb furfen 9toben gijen Jueblinburg unb Steunficb; ben

li

Qcbenben gu. Stieib/ ben Qebenben qu. Sarfooti ben Sebenben 3u

M

&nbor(f/ bcn gebenben qu S)abenberg/ ben. Sebenben 3u £betbeBé

ole

feben/ oen Sebenben 3u Éleiien pbce Pütfen Coloeréleben im Seloe

ftqa

unb Sorffe/ beti Sebenben gu. £ütfen. :Ditfort/ ben 2ebenben gu

f

Syronborí(f Bep Gteicleben / ben Sebenben gu Sigmersleben/ Det

bint

Qebenben au langen unb fur&en SXoben. yioi(óben Sueblinbutg uno

lie

tüti

OBeaeleben / item jtoepen. SÓujen. Zanbes 3u. Gebersleben/ qmepen

Syufen 2anbes8 3u £oben / bec SSoigtep yu iDippingeroDe / bet S3olgs

fit f

£ep 3u. Syafenfteo/ ber Z3oigtep übet bie 9Ratf gu 2lloeréleben; bet

lütt:

eüblen su Siitgen unb einer Sufen Zanbe8 / rmepen Sufen Lanbes

BU

su Saler; ben Gutbetn gu Juenjteb/ gioenen Syufen Eanbe8 3u

fow

£angel*e; edbt Soufen; unb einer GBliefer qu J cbersborfj/ bet 2oige

etle

fep übet Oieben. Sufet 3u Gafberge/ bas 9yol& yu Gorenbleben/

tit

einet S)ufen Panbeg 3u £inbele/ item biet. $)ufen Zanbe$ 3u Sillitte

f

getobe/ unb einem SQorgen] item anbertbalben Soufen £anbes gu

feni

Gdierábofen/ unb nod) neun. :Sufen mit cinem SSaumgarten aud)

3uf

Wen

givepen S)ofáblód'en unb einer GBiefen/ unb nod einem 5015 genant

ba$ jinnt/ item einer balben Soufen £anbes unb brep Storgen gu

TP

9fborif/ item 3u Zutfen. S9arfleben fo biel 9[cCer8/ ber giebet aidbt

ti0f)

Gdáiliing unb fünif Gxdilling/ item 3toepen S9ufen Zanbes. auf bem

865*1

elbe su Gemanébed/ item brittebalb] Sufen £anbes auf bettt

fütt

;

elbe $u S)atgleben ; item oiet S)ufen. £anbes au. 9InberDed. / item

beï[h

Dtittebalb Sóufen 3ut GBegelebet / item einen Syolbblod' auf bem Coafe

ZT

burg bat bot Seiten br. £ubolpb bon GCunbbaufen gebabt / item

E

ben S)off au Stienbor(f für Den OSranbefd)lebifd)en S)ot6 mit SIdet /

Éoga

QBicien Sriften/ XBeiben/ Seiden/ Seidjftáten unb Sol&c/ mif

Gieridt unb 9tecbt tiber Dalf unb Sanb nidyté ausgefdloffer/mte

iib

et j

íje&unbet. ber oon Vfgeburg im Goebraud) unb 35efi móge babemn/

boog

usb 5on ber Serr(dafft Jibeinfiein su. £cben baben/ unb mit ben

TT

Sebenben/ unb mit allen unb feglidyen Gütern/ (o bie Girafen 9on

mel)m

O tbeinftein bon 9tedyt$ megen oon ung unb unferm Ctüft Salbets

mgs 1

(ía0 4u Zeben baben; obet ja billig baben follen; utib alifiet nibt

flnlqn |

fpecificitet unb mit Jeabmen angeseiget fepn ; &o moir Dietin aud) ete

"j

1046 3u biel; DbaB Die Grafen on Stbetuttein bon anbern; unb fone

t f

betlid) unfeem Süt(t. Saufe SBraun

fiitveig gu Zeben tragen folfei/

acfeBtbátten/bad follibren £ben. Pen. unb uns unfcáblid) (cpn. QBit

Poqïfïm,

W

geben aud) biemit becbgebachtem unfetn. Serten SBater / S)eväeäg

ad Infrumenti Paers Wefipbalice t 1. 5 3

1e2g

]ïlïo Agï&ömunmmmgf uno Züneburg2c, unb feiner Z5ern. ä)?ämili—d)äm

M

Peíbca Zebené - Ctben bollfommene Stad)t unb Gietvalt / vo (id8/

^

u

ba QOtt füt fep/ gutrige/ bag woblgebacbter Graff 3Sotbe unb

u

pbernante feine junge SSetterm/ Gafen bon Stbeinftcin ober ibre

yN

maantide £eibcs z febemé: Ceben/ aud) alleunb jcbe berfeleen Srame

teó ^ Crben unb £ebnefolgere tnad) ignen tiber Furg obcr Iong/ obinte

w

u

bintetlaffene SOtaunttpe £ebn8 Crben berpallen/ unb aljo-cer Gitüffw

tun

lidbe SXtannz GCtamm 3u 9tbeinftein gángiid) abgrben uno «rie(d)en:

!uj

u

toütbe; bag alebann unb auf biefeu gefceten Sall bodiccbaditer une

QUi

gl

fet $cct unb SBatter SDer&og Julus àu 2Braun(ditoetg / QRolffene

iM

butteli(dper inien/ fo benn gut 3cit [ecpn wirb. gut $ug/ 9tedtz

j

Snadt unb Gemalt baben / bíetmit aud) £onuns unb rajeren Qradje

TU

fommenaemádtiget unb befebliget fepn / fic folher üunferez aiebanit

X

äï

etlebiateniuno (bren £ber. £bert erbffneten unb beimacfallenen Sibeitia-

tl

cinifd)en unb 3Sraun(dmveigijben [amt £ebn Gitüce ale ibrer zen.

Qub

us

$ben .berfdricbenen realiter inveltittert erbaltenen nnb m8 gejamt befis

af j

fenben £ebn8/ fonbet einige veltere Ctfudung/ Immiffon ober aud)

[

ll

Sufpertung unb SSerbinbetung un(ec jeiógt/ ober unfet od Fom»

jl

menben 9Sifiboffe am Ctijft nod) aud unjcté Sbume Capituls gt

TTE

Wt

j

gu Sjatberftaot angumaffen/ biefelbe füt fià (elbtt anguareifien uno

ieuit d

nad) beflet ibrer £. £, Gelegenbeit gu genu&en/ 3u geniejjen unb u

$ebraucbei.

Oflleyrmaffeit Die Girafen au Sibeingiein/ bte biBbero

T

|

ä

für unfere Defonbere £eben oon unf/ unfern Saorfubren Gtifft Sals

$ul

ber(tab gebabt unb aetragen befeffen / genu&et uib gebraudet bao

jurL

|

o

bei; aud) je&o nod) tine baben/ befigen/ gentcfjen unb gebraudenz

unb fernet tbun mógen/ toie mit fein unjerá Syerrn SSatere/ Sete

ib i

pgen Julüi £iebe unb beto mitbemelbte auc) biemit unb burd) bate

(

reipung unfets 93arteite in eine rubige ; tvürdide / Poffcffion fole

j

l

j

?

|

t

det StbeiniteiniienZeben « Gitüde/ jebo alóbann/ tim» banm als jeo

sf

fut

fo (e6cn unb gefcet babem wollenba fetme £ben.unb beroSWttbeidotteo

u

Wi

|

bene aud) mit moblgebacbten unfern £cbn Gzaffen 3u Stbeinfteingu

4f

mebtee SDettárcfung uno 3Sefefitgung biefee unfer 9Intvartung / ez

j

bings tnb SSclebnung 3ut famten Syanb aud) Invefiiture realis meitet

W[W

einlajzn/ fid) mit ibnen in& gefamte engee unb náber gufammen feo

i n!üï

Ben/ibren £iebben aud) bie jebigen obermanbten Grafen bon Stbeine

m

flein für fid) bie müzdiide Tradinon unb Sfntveifung bcr oefamten

| TA

Poffcfion uny Eventual-Sult igung ber 3u bct. Giragricba(ft 9ibcinftein

Í

fil

fis

li

g

LUR anbem pbbemelten Beunæütücfenugeïþ,ötigmz:anb[cg afft una H

i

as

i

zus

]uh0

Rn

1656

AD.AMI CORTRETI Obfervata

fertbanen. mifjentid) unb guteó. SBilleng felb(t tbumn unb eibtdut&xi "

aud) bodgebadhter unfer Sert SOatter/ S)er&og Julius gu. Statuue

fünfy d

(Diveig :c. unb. feiner. £. £ebena » &tben ferner Die gefamte Poflefon

QD

uno ben 93efíó an Diefett Sbeinfteinifcben ebr« Giütbern/ toie aud)

&bmü*

bie Eventual-Sjufbigung ber Dagu gebóriger £anbfobafft unb Lintettbae

Conlent

fonftom

nen. mít obet obne Suitipiffen unb S5eiptlfung ber. Grafen gu SXbeite

folebud

(teitt per. Ja&um lapilii pbeg i /. uno burd) anbere 9mtittel unb QBege/

fijtt,

1oie ba8 innete fepr mag/ nebmen / apprehenditett urb ergreiffem totità

It

be; ba$ alies folfen tb roollert wir unb unfere Sradfommenbe 35i»

& Qb

(dóffe / wie aud) nidt meniget ba$ Sbumnv Capitul $u Salbetftab ges

nebm Daíten ratificirteti/ confirmirett unb beftátigen. — Sámmoaffen voit

Mifut s

foíes aud) Diemit/ unb in. Strafft biefe8 für un$ unb alle unfete

Qibt q

Sacfommen: genebm . baften/ ratificirett/ confirmiret unb . beftátigen/

C

bagegett audb nidjt8 meber éitvenod) aujerbalb Stedbtens tbun/ fürneb»

NT

men/ nod) anberen Serbenaen ober Giejftalten/ tnmafen moit umb us

fttt: 8

ere Seacbfommern bann. aud) über biefe 9tbeinfteinifcbe Zeben . alle/

fonften.

pber aud) ii Sbeil biefer Manfer SInartung uno 3Selebung gu fumb»

Vj 9?

fer S)anb atd) reali Invefliture gutoiebet/ unb SoerBogen Julio nnb feinet

üöblaaþ(,

prfang ; Setemanb

diyady

£iebe Yebens (Etben gu Soacbtbeit; Slbbrud) unb

LURTA

anber feite mettere SImartung/ Gebíng/ SOerbrüberung; Sujams

ii

T

menfe&ung/ ober SSelefung; aur gefanumten. Syanb nad) realemInvefti-

cinft

turam geben/ beilligen / sufoffert nod) eintéumet toolfen nod) follen;

Wj

«t

f audb aleid) unfere ZSorfabren auf bie oorbemelbe 9teingtetni(cbe

VUtot

febenftücfe/ jemanb einigee Giebinges / SIniartuna/ SOerbrüberung/

bit b[[[

Gufammenfe&ung unb SSelebung qut gefamten Syano.gegeben unb 3Der

milliget Dáften / ober toit unb unfere nad)femmenbe 3Sifcboffe aud)

?M)m

&bum^GCapitul u SSalber(tao fünfftiotid) unb od dato biefea gebett

iall Der

totitDen / toie Dod) nicbt fepn (ol/ (ojollen Diefelbe unfer SInmartung /

DT

SSer(d)teibung rnb SSelebnung-sür. famten $yanb 7 auid) reali Inveftiturze

Vbfon;

unferm Sertn SSatter/ SyerBogetn Julio gu SÓraunfd)meig umb , Eber.

i

Ü

febens^cben aegeben ^iticbt fürgegogen verben/ fonbern (oldbeó al

"lB Cb

fe8 unb-icbe8 1

etbeit biemit 9adt fog/ gentdbtiget unb gat

Weftite,

ORir mollen unb unfere Jeadb^

V Poffs

imb gat foD unb ab fepn unb Dfeiber,

NLLUT

Éonmen (ollen auc) auf unb an biefen unfetn. 9ubeinfteinifrcoen: £ebia

Gtüden mebet gan& nod) sum Sbeil bierned)(t uno nod) dato biefe$

Ui

SSrieffes in favorem Det Giraffen u 9tbeinfteit nod) fonten jemanbs gu

Aligg

Ginaben unb. Gunft/ bodyaebadbtem GCambt belebneten. ütiien 3u.

m

UE

dQ

9Sraunfdtveig 1€. afaev $u Syacbtbeil unó SSorfang/ eud) obudi ibiæ

—

ad lefiringeuti: Pacis Weflphalica i, 1. 6. 3.

l027

usl

]

)

Itf

KQ)?it,QïewiUigung, feine CBerfe&una , COerpfánbung , neue ääteræïöe[ef);

nuug, vielteeniget Crblidbe CGerfauffung, ober 3ervoedbfelung, nod) eimige

f

anbere Alienation, Gnufáuferung uno $S3efd)voebruag Der. SReinfteinifdben

Qvfhon

w

gebn«Gotude obne 9Xttz SSevoilligung Der. GSürften. gu. SSraunfirecia vor

n

Confentiten, belieben, beoilligen, confirmiten. nod) beftátigen, ober qu

fonften genebtt faben, nod) guf beífen unb. papiren lafen, fonbermü

!

u

foíd)ed. alle& unb íebe8 gu jeber Seif woieberfored)en, aunfedbten , veratdye

a

figen, caffiren unb aufbeber, unb, ba gleic) oiefem guaegen. in einett obet

t It

raebreri gebaubeft, aud) eon TnB unb Tinferen SRacbtemmenben $5ifdbof4

Yi

um p

fen unb um Gapitteli u -Dalberftab einiger Confens unb SSeroiligung

biefem sutvieber gegeben totizbe, ober toerben. voofte, unb Darben unb über

vt

mid)t aud) vielbod)gebacbter Gürften. u Soraunfibteeig 2c.. audbrücflidbet

jl i

G»ebrifftlicoer Gonfens unp Stitbevilligung befunben totirben, Go foll pody

OY

Mi

$old)es alle8 unb febes aud) níct Fráfftig, bünbíg, nod) aucb 9XGoblaebadbe

j f

fen. Grafen qu SXbeinftein, obet aud) Den 9Mfanbtragerm, Sáuffern, nod)

jtum

fonften jemanb anberg fürtrglid) ub frudbtbartidb , fonberm ganfs nicbtig

"-

a

j

snb 9»adtíof, aud) ben Gamt SSelebneten Surften gu SSraunfebtoeig utiz

j

u

V

abbrüdjig, 9ybr $bben $6ben baburd) aud) auf alle. (Sálfe, voie GYtt ber

1011

]

J

Sil(macbtige bie fc:bicfen mbote, uitgeno8 qu oerbunben fepn, nod, obligiret

L

*inb eerfteicfet voerben ín Feine ZGeife nod) 9ege;

$Gas aber für dato

T

!l

j

viefen Unfee Gamtlidben $5elebnung an oen. Sbberübrten Gáfflidet

ead

l

SReinfteinifcben £ebn 2 Gotücten, 9t ffterZebr, audy mit Vaferer CBorfabren

;

tiníer8 Coelbft aucb Unfers S&bum GCapituló $u JDaiberffab, Confens uno

ud r

i

CDertoilligung verfe&et unb serpfanbet getvefen, unb nod) íft, baffelbe bleia

Qf

l

t

"u

bet billíg in feinen vollen SiGürben unb &váfften, foll aud) eon ben Goambt

S3yelebneten Sürften ju SSraunfdbroeíg ín alle Geoe unb fonbertíd) aufbem

Wm

.ä

£Salí Det Devolution ub Gróffaung ber £cbenr obne Difputation, 9jrzunb

SiGieberreoe feftiolid) gebalten. unbo verfolgef toerben; 2Eir unb linfere

WWW

|

Sftacbfommen folfer un? toolfen. aud) ber. Ciel. -Jodyermanten Gütftett,

m

ril

i

,JBetísog Cyulío su Sraunfd)roeig, VAnferm Derren QBater unb G. ?bben.

j

h

at

"beng Grben bíeferSIntoartung uno. S5elebnung $ur Gefamten J»anb realis

iil

"

Inveftiture gegeberen unb ferner ergreiffenoen unb 2Innebmung rotircilió

j

tber Poffesfion vedbte befennige Joerr unb Getoebren fepn, Sybr£boen £boen

p

baben inzunb qufferfalb SRecbtens vertreten, fdjü&en unb banbbaben belfa

W'

M

feti, (o offf ba$ antin8 gefucbet voiro, ZGie aud) in Ouecbt $u tbun. fdbul

u

big fepn.

Gyerentgegen. bat -ood)aebacbter. Vnfer Jerr. CSater, Joer&og

40 l

il

Ciuliug su SAraunfd)teeíg 2c.. Ting Dutd) einen von 9fbef, af £eoin von 90tas

Q

—ÁÓs.

árfebalcfen, an. &v, 26ben unb. Cpbeé- ftat

i

Jäu

renþolf;, G»einer £icbe Jooffz2

jl

l

snuu n

'5

g

Ql*Mg

ii

1058

ADAMI CORTRE?H Obfervata

——

glaubtoürbig eerfprodben unb jugefaget, baf Goeine ficbe toollen, aud) Sxez

hutttn

/

to 9t S3efebnete follen tn8. unb Mafeerr. SRad)fomenben SSifi:boffen

SESER

(

aud) ben Gotifft .Dalberftab. getreu unb bofo fepm, Mnfer unbo Vinfera

iab

Giti(ft8 Joalberftao S$5efte8 voiffen unb. Sfeacbtbeil vocbren, fo. oiel. Sybree

Wfor

$iebe unb Cjbren SOtitbemelten miglído, aud) eignen unb gebubren toil, Da»

ttít (j

neben aud) 1n8 unb. unferen SRadbfommen bíe gebürlicbesRof-cotenfte auf

ber Grafectn qu Sbeinftein Gall unb 9(bgang, uno aleid) Gote unferen SBore

(enb(iq

fabrern uno 1in8 bifgfero oethban, unb nod) tbun, burd) tauglicbe bargu

tutfol

fubftituitte Grafflidbe oter 9loelgzdYerfonen tbun uno Iciften, aud)- fo offf

biefe £ebne sju yall Éommer, benen gebürlicbe vedote Sgolge tbun, unb Dierts

(b, b

f

ber 11n8 Gr. $bDern Revers- SStieff. aeben.

OfBiebann voiv unb unfere

—À

ben

SRtacbfommenbe $3ifcboffen, Gtifft JDalberftab, biemif obligiret unb — vere

C

bunben, aud) fdbulbig uno verpfiidbtig fepn voollen unb follen, auf jebese

djtedi

mablíges erfte8 Grfucben unb 9Inbalten bodgebadhten nferá Joerren Q3a»

Quf Wi

bt

fer& unb G. ?bboen SOtánnficben Febens«Grben biefe unfere 9Intoartung umb

fibrhe

S5eclebnung sur. famten Joanb unb realem Inveftituram untoeigerlid) audy

bon fol

obne alle Ginz unb SBieberrebe, in befter. be(tünbiofter Gorm $u renovirert,

tealem

juerneuern aud) $u confirmiren unb $u be(tátigen. — .8Bo aud) für ben 9lb

Cten, Cl

fall be8 gan&en Grafflicen SAbeinfteinifben 99tannZ&tammes von Mnfeet

fihit, f

Serten unp O3ater unb. Cr, $bben Bemelten ín einem ober. mebr Gàllen,

AL t

pbet aud) feinmabl Díe. Renovation ub Crneuerung biefer unfer 9Intoate

tüung realis Inveftiturz unb GiamtSelebnung, bep Tn8 unb unferen. Sade

W i

ywm

fommen gefonnen, gefucbt, erbaften uno augbrad)t, ober aud) 2it unb

unfere nadbfommenbe SSiftboffe a Gitifft .:oalberffab Die Renovation ub

falton

CBerneuerung biefer. unfer SSelebnung von SSifcboffen. su SSifeboffen nicbt.

von !)

9eben volrben, ober. geben voolten, (toeldbes Dod) Éeines. SOeges fepn, nody

tifi

vervoeigerteoerben foi) Go follen nidbt& befto voeniger, unbin einen 2eg.

fiftg q

toie ben anbern biefe unfere 9fntoartung realis Inveftitura. unb S3elebnung

D)

4u famter danb für unb. für ín. tetrcflicben. Sráfften, aud) Daburd) unge

Wäm;

UET

fctoádoet, folebe Soidbtfucbung ber Goamt. befefneten Gürffen $u- SOrauma.

) fie

fdbtoeia, ober aucdy unfere unb. unferer Sjead)fommen C3ertoeigerung . unb*

1 u

Syeicbtgebung ber Renovation , auc). unferm Joerven. CDater unb Cor. £ieb

T

t

&t SSefebriebenen an biefer 9Intoartung, reali Inveftitura utib CiamtZ3es

"1 togft

febnung obae SRtadotbeil nb gan& unabbrüicbig feon ub bleiben, alle$ gt«

treufid) unb. o5n alle 2(rgeliff unb Gefübrbe.

linb fepnb bieben al& G

LETY

Wj

$eugen. am unb über gervefer Díe Cbrrolicbigen uno Gorenbeften, unfere £íe

t

be 9(abad)tigen: unb Getreue, Gbr ?ubotoig oon- SSri&fe, GbumiDedant,

q

W

Cbr 9jobann von Cipitinaf, unb Cbr Cjobann son -Joarrlingen beebe Sbume:

TV füv-

«

DT

EE

Á

ad Iuffrumenti Pacis Wofiphaliea Art. H, $. 2.

1029

M

berren unfeter SSifeboficben Sircben. s. -Dalberftab, Gurt von GClreeiz

:

i

tbefbe ber yüngere tnfer Joffmeifter, 9tattbias *S6tger, SXteper i unfet

l

j

:g

(Gtab J»alber

(fab, beeberfeite Unfee Gammerzotábte, aud) Quírinus Syauf,

|

g

i

unfer GammerzSecretari.

Vbrfunbtidy baben &Git aud) Diefen unfern SBrieff

W

E—É4 ——

mít cigenen Joánben. unterfdriebern,

unb unfez Gürftl, Grof 9snfigel tif-

T

D

TM

—

E—

fenblic) baran bangen foffen xc. 2c.

Osobantt $on 0a

K

E

R

- WX — -

Unb ZDír ?ubteig ?on. $Ori&fen Cbunedant,

tenbolé Senior ub Gemein Gapitul ber SSifdomliden Sirden $u dalbere

H

— À

-- — —— -

fiab, befennen unb ubrfunben. für Jn8 unb unfere SRadbfonmen an oiefom

Y

p 1 ——

felben. S5rieffe,

DaB vorgemeíDefe 2[ntoartung, realis Inveftitura ub

;

Q —

E

EL2 —3Ó€

Gjambtlide $5

efebnung wmebe Aodbaebadten Jer&agen Sjulio $u Srautis

—

—

BL

I

A

fiweig

»c.. Mnferm Gnábigen Jerren, G. S. O. 9Xaunfidye £ebns ; Crben

(V

L

E—4

E

auf pie Graffftaft Sibeinfteiu,

unb alfe obgefe&ete Gotüicfe, aud) fbre Que

ul

j

I/

bebérungen mit unferm guten &Giffer, d3Gillen, Confeus unb $5elieben ge«

TL

(cbeben fep; 9iGir geben unfern Confens uno ZBillen aud) pargu, unb belite

:

j

|

jl

ben fotcben 9Ineartungs unb £efen» Sorieff juv famten Janb, toie aud Die

l renou

realem Inveftituram ín allen unb jeben feínen Cotücfen, Arriculn ub 9um

fra

cten, Claufulen, 9Borten unb Sjabaftungen, nicbt8 ausgenommen, toie ob

iotu

ftebet,

für 11n8 unb. alle unfere Stadbfomimen, biemit unb. ín frafft biefea ;

d

n

SfBir too

(en unp unfere Stadbfommen . follen aud) bafür fepn, baf foldbe

j

r

S(nvoartung, realis Inveftitura unb $Selebnung 3ut famten. Jyanb für unb

u

für,

oon ln8 unb unferen Sjeadbfemimen: veftiglich unb tinoerbrodben ge

dl

IS

ba(tem

unb fonberfid) aud) fein SRad)Eommenber $Sifeboff s. -Dalberftab

ä

$on ling un

5 unferm. Sfeacbfémlingen eligitet, poftaliret, vietioeniger con-

vationt

firmitet, beftátiget umb eingefübret voerben folf, &r babe bann biefe DInvoare

u

realem Inveftituram t1eben lu$ uno u

n

t

fiftg uno Camt/3elebnung aud)

confirmitet ub beftátigef, ober je

li

N

fernsstadfomme

t atti Capitul renovitef,

u

t

bag $u tbun ín be

(1 Pa&is Epifcopalibus fíd) veftiglic) obligivef, oerbunben

! 1(5 T

unb verfebrieber.

9 Gefdoes audb alfo von $5ifcboffen $u SSifd)offen füt

dul

unb für $u

etiaet: Qeiten veftígfid) gebalten toerben folle, unb, woo von

l

1in8 unb utt

feensOtadbfommen foidbz8 gfeicb nicbt. geftbebe, unb verfdbafft,

j !

bbet aud) eon ben fün(ftígen S5ifcboffen nicbt verfolget tourbe, ober voerz

& u

ben wooíte (toelce Dod) aud) Feínes 2Bege8 fepr, nod) gefebeben foll) o

nv

8 Deffo woeniger Diefe 9Intoarfung, realis Inveftitura, rb $5elebe

al V

fell nicbt

famten Danb eielfocbgebachten Gürften su SSraunfibroeío: allez

jj &i

ul emows

nung aut

unb feíne Golmad)t uno 2Gurcfung für

j

ioege Eráftig unb beftánbig feprt,

W I

unb für baben unb bebalten, 98

ír unb. unfere Sjcacbfommen aucd) bagegen

u

micbte tbxm» erbengen oper

vornebmen ,

nod) aud) gon anbern getban qu

Qb

m

Torrben

: Vnn nnn';

x

1050

ADAMI CORT'RE2I Ol[ervafa

vocrben, oerbenaen. nod? acftatten, 9lle$. obne 9irgelift unb Qäefälf)rbe,

mj

Sovffen $u Mbrfunb. baben toít neben Lnfer8 Gnabigen Detren, D& Pofta-

TO

lirten $5ifcboffe Gyürfificben dnfer Sivdben Gof 9infigel wiffenblidb an bies

dudts

fen $Sríeff bangen fa

[

frben

Grüningen Den 25ten Maji. Anno 1583.

fen,-unb gegeben ift piefer S3vieff auf 'ng Jaufe

28 n

(4) Quumque Alté Memoratus Dux JULIUS Anno MDXCII. fato conce-

ttngrm

deret , Filius 1pfins Primogenitus HENRICUS JULIUS, qui Patrem

tut

defun&um Comitatu infeudaverat, Inveftituram Ejus priori omnino

(futt t

conformem à Capitulo Halberftadienfi accepit, & quidem hujus tenotis,

C

S:BitCafpat o0n Sanenberg, & bunayedyant, 9jobann. von S5rí&fe Se-

DI

nior ub Gapitul Gemeinbpe Der S3ifcbofflidben Surdben su. Jalberftab 3c.

Quf

$ bun funp unb befennen biermit eor n uab unfere SRadbfommen anbes

Atb .

melbetem Cotiffte offenbar, ba& nad) Sibfterben voeplanb Des Sourdfaudje

AUf

fígen -JDodbgebornen Gürften unb. Joerren, Joerten. Syulii, Joer&ogen qu

Ol if

$5raunfdrocig unb füneburg s. bodbfeetigft. Cbviftmiloefter Gebádfnig

It O

unfer$ gnabígen Gürfften unb Jerren, 9ir an ftat unb von teegen Gínes

tit q

Cbrrotirbigen. Sbume«Gapitul8 Goeiter Gürfifícen Gnaben . vielgeliebte

aen u

€5obn, J5erren Jeinrid)en Julium. 2er&ogen gu- SOtaunfdbreeig unb fürtee

tl ^

burg ». Wnfern gnábigem Gurften unb Joerren, al8 ben 9lltiften unb regite

5 :

tenven Jerf&ogen gu SSraun(d)toeíg 2c, aud) Gor. Surfil. &naben Sánnlts

allor f

tbe ?eibes eheng Grben, unb, veann beren Feiae mebr verbanben, alébanti

veer

synit S3ebuff unb infamt Goeiner Gürftl. Gnaben Greunblide £iebe Shrübere;

f«t, Q

5erren. Philippum Sigismundum, Jyerreri Joachimum Carolum unp Jetten

fau 4

Julium Auguftum, alle fyer&ogen $u SSraunfcbmoeig unb. füneburg 2c.. u

bebun

(Seiner Joerfogen Julii qud) Joer&ogen Jocinrid)en Julii G. G. G^n. G.

Oyfi

iné uno unferm Goti(ft Joalberftab in viele toege erjeigeter gnábiger Joulffe,

7)

(onab unb erfprieBlidbersBefotberung toíllen, fo 9y, . . ($. Gn. Gin. lIn9

féfe 6

unb unferm Gotifft getbari, aud) fürter voobl thun, ergetgen unb feíften Fone

l) æf&

nen, mit bet ZIGoblaebornen. unfer ieben Getreuen Graff S5otberó, uno

Dtttfi

fciner 9jungen CGettern Graffen Grnfts voblloblider Gebadbtnis €bbnen

*amfteg

Graff &rnften unb Graff SOtartin, aller Graffen unb Jerren qu Sibeinftein

Qibt t

unb SSlancenburg von unferm Gotifft Joalberftab. babenben unb fragenbert

UT

q

$cbnGübtern eer Gra(ffcbafft Sibeinftein aucb alfen- uno- jeben- ibren. Cittz

u

unb Sugebàrungen, nicbté ausgefcbloffen, - beanteartet, audb $u gcfamtet

Jute

fjanp realiter inveftiref, unb belteben babeft, beantoarten, inveftiren realiter

Dj

uno befeiben Goeítie Güvfll. Gnaben unb. Sero. Sitbemelbeten bamit. gu

At

gefamtet

A Hüm

anb, tvie 9Iimartungs, realis Inveftiture , qud) gefamten

$

M

Sannfebns i

Mpb

Cïï, |

t, 2Àeife, -ioe,rfomme—n unb Geteobnbet ift, in Sïï:ggt

r—-&

ad LIofirumenti Pacis Weflphalica Art. 1 $, 37

103I

d

d

unb Sadt biefe8 unfer8 SSrieffe8 vor Mn8 unb alle unfere Svacbfommets

Dofts

m Gtift Joalberftab,aud) in befter unb beftánbigfter Gorm, voie folceg vou

i

SRecbt unb GYeroobnbeit toegen am bünbigften unb Fráfftioften immer gee

fcbeben fann, foll-unb. mag,. mít allen unb jeben nadogefetiten G»tücfens

b

9((8 nemlic) ber Grafffibatft SRbeinftein mit aller ibrer Gin unb Subebbe

0 69G«

rungen, toie einer Graff(cbafft eigenet unb suftebet, Feinertep auggefd)toffern

| Dutet

mít Den Sosrffern, gebenben, uub voie bernad) folget, mit ben. SSergtoete

Onmfito

cen unb alferfep S9*etall, aefucbt uab ungefudbt,. nicbt$. ausgefebloffett,

s tenofit

Oitem mít. nadfolgenben SOsrffern, nemliden. 2XBefterbaufen, gBarnftet,

ylft

SiGebersleben , &bal ettoa genant Seeinflet, umb biefe obem vergeid)nete

S»or(e

r mit Gerícbt unb SRedbt, Oberftz uno uaterft, über Joal& unp

ln

Jnb, mit.

Qeiden unb SeidbsGtabten, Srifften, Beiben, SGafferm,

Mu

u)

S9iGadergàufften, mit ben cmüblen, i2 uno für benfelben: Sobrffern mit

1609

aller ibrer Gin« unb Qubebórung, feine ausgefcbloffen, unb nit allen anbea

»

iij

ren Geredbtiafeiten unb Soorfferm befe&et unb unbefe&ef, Derer SYeabmein

gu o

nícbt ausgebrucdtet, unb. $u ber Grafffbafft son SXbeinftein aebrig , miíf

allen unb jeglicben Geiftficben Suitterz unb 9lfffter£ebuen, Sgtem pemG5dlof

ii

unp S3urg 2Àefterburg mit Gericbt unb Secbf, Jberft unb Sfoieberft, tiber

w

al& unb Joanp , mit allen Geiftficben, Sitterzuno 9IffterzSebnen, aud)

If

i

aller (einer Cinzunb Qubefórung, nícbt8 ausgefdblofjen, aud) mit $Serge

in

ä

li

voercfen, toíe berübref, ítem Dem Sor(f. Sibrebeim , aud) mit allen Sedbe

um

l!

i

v u

fen, tie Díe fürgenanbten Soórffer, nicbt$ ausgefcblofjen , item ben S»brfa

j n

ern Goebeleben, &oingelftat unb. SOerfem, voag wir De8 i ben Sobr(ferit

baben mit Gerícbt ub Stedjt wie oorberübrt, item ben Gyerffeem SRebeber,

j

j

Gofien unb Sleinen Myplingen, SXtettor(f ;

Gommeringen, dold'enftebt,

j

G»cbebotff, SSónungenborff, Obern Sxobnfoorff;

unb biefe cben verseidba

H

li

hi

nete Syorffer alle mit Geridjt unb. Stedbt, über .al unb Janb,

Soberft

| i

:

j

unb SXieberft, mit 9(eder, 9Biefen, Sinfen, Soienften. unb allern. anberen

1l

1

j

l

(erecbtiaFeitett;

toíe Dieanberen vorgenanbten Sbr(fer Oefterbaufen unb

jj M

9iperfteot, aud) mit

d)

efGarnfieot,

nicbts ausgefcbloffen, irem. bem SDorffe

l

l

GQeridbt uno

SRecbt üüber Joal£ unb Janb mít benr Svirbitebn. unb allem

!

!

l

)

w

anbern 9 fter/£ebnen, ni

cbt8 ausgefcbloffen, voie oie. Cpiegel fold)e8 von

bet Joerr(cbafft su £eben. gefi

H

'agem

; iem ben. Gebol&ern. allentbalben. a

n ov

5uje unb SSallftcin, au

d mi

t Gericbt unb Oted)t. über Jal& unb. . Danp

M

aut

nicbt8 ausgefcbloffen,

mit ber grofen Sobling, bem.GCoteinberg 2c.. grofs

ralit

uno fleinen Joofsmarc,

mit allen anbern Gebbl&err, bíe toir Darum . fang

x i

item Den

Qcbenben 4u Starbor(f, ben Sebenben u $5a2

uno fürter eer(ebuet,

benbed, ben Qebeno

en $u £inefe für SSlanctenburg, ben. ebenben ju. 203e;

nnn s

erbaus

P"S

Ji

IO3Z

ADAMI CORTRETI Olercuta

lm

fierbaufen, ben Sebenben qu 90Barnfiet, ben. Gebenpen qu SiGeberelebenr

litg Q

ben Sebenoen ju &bol, ben Gebenben qu Satenftebt, ben aebenben g 3Biee

fuut

L

genroba, oen Sebenben ju Gogerberobe, ven /:Qebenben gu. Jüllingeropa,

M

pen Sebenben qu Jyebenroba, bem Qebenben $u Clbingeroba, ben Sebenben

hutbun

$u -Dafefeloe, ben Sebenben sum G»tíege, ben. Sebenben

$u S(lleroeroben,

Wt g

pern Sebenven gu Joeitnfer,

Den. Sebenben gu Goltor(f, oen Sebenben u

jaufon

Jonoor(f, oen Sebenben

$u GerBoor(f, ben Sebenben su. £ütfen Gitfurtb,

db

pen3ebenoen $u SOumesl

ebern, Den Sebenben ju Geblanftet , Den 2ebenben

Wa

$u 2Gol(ferficf,

ben Qebenben $u Grottor(f, ben Bchbenben $u Gd)manebecf,

(Un

pen 2ebenben $

u 5Yeeitiborff steifcben 9'Begeleben unb Seienbagen, item al«

btlb

len Gütern $u

CSeltbeim unb ben Qebenben. bafelbft,

bie fütDet von bem

lt t

Graffen veríieben finb, bem ebenoen

EO

SBpbp, bem

ju Soienbagen, bem Sebenben. qu

aV

$u

Sebenben gu Jetersleben, bem Qebenben $u 9l(tenflet. für Demm

ben Sebenben qu Srepben, bem Sebenbe

n áu Goeln , bem 2ebenben

boty !

twfing

$u Gernieréleben, bem Sebenben 4u. Sorófte,

bem 3elenben $u (Sorbet(tebf,

bem Sebenben su. Golipplingen,

bem Sebenben. $u Groppenftebt, bem 3e«

ii Ctr

benben $u Drélaffelbe, betm 3eh

enben

$u S&ebebar, bem Qebenben $u 9dj

iber d)

ftebt, bemebenben u G»cbaffftebt,

Dettt Qebenben su Jlboersleben, Dem Qe

iod

benpen ju sXimnic£,

Dem Sebenben qu. Grofien Stobensleben , bem Gebere

10b |

ben $u SXicfergleber,

bem 3ebenben $u iQuarmife,

bei Sebenben gu al

t n

&fenftet,

bei 2ebenbpen $u Gabenroben,

Dem gebenben. su. Gfeinen, beri

UY

Sebenben $u SWteünberff bey GdbteabecE ,

bem 2ebenben über orep Joufetr

3l

fanbes $u S:uenftat, bem. Sebenben

$u Sltcbeleben unter Jyoíimburg, bem

Ut

Zbenben $u Joó[pebe über bie oon v

otrtbaufen,

Dem Qebenben. $u Orofien

W

( ilbe,

bem Sebenben 3u £Sbenrooen,

Og

axbenben su Svebeling, ben

bem 2ebenben su 9illenporff, De

FIRTATT

peréborff,

bem Sebenoen au Sy(dberftet,

Qebenben $u Cogersborff,

ben Qebenben $u ts

G5edb&cben Gd)oct Bebenben su. 5ru

bem Sebenben su 9f feberaleber, irem

"Uif

tatd

n(teb,

bem Qebenben su 9ilfileben,

bem Sebenben $u 9[mpboorff, bem Sebenben

$u GittefDen, pem gebenben u

du

JOueroben, bem Sebenben 3uStGilroben,

bem gebenben gu 9Xarpfeloc, Dem

NT

Sebenben $u Gllingerobe, bem Sebenben

$u Darcenrobe, pem gebenben áu

1b

2Gelmerobt, bem Sebenben

$u Gfergleben, bem Sebenben $u Joarpefn, betti

U

Sebeuben u £ouetetvenben ,

bem Sebenben su. 9llbeftat, bem Qebenben. ju

0re

cllingen bep $5alfenftat,.

.bem

aebenben su Gdbeiborff. bep SRabeslebetr

"t

pem Sebenben $u Join&ingenrob

en,

ben Sebenben su 1Iplingen, ben debene

l) Il

pen $u 9Id)tensbagen,

ben Sebenben

ju PReptingeroben , item ber Q3oigtet)

über fieben Joufen. €a

nbeg8. su

einenaleben ,

ben Qebenben u Gigerfeoe

T gitba

4ber IQueolinburg,

oem aebenben ;u Jobenb

utg, bem Sebenben qu SIftens

/

lt g

P R

ad Iofirument, Pacis Veflphahea: A. 11 $.3.

1653

u acenet

tlb

burg, oem Sebenben u GSeebaufen, bem. Qebenben gu Siorberg, Dem 3

DT

fenpen gu Joobel, bem Qebenoen gu Sfabftor(, Dem Sebenben gu fangelbe,

IN

pem Qebenben $u QJalcfenftebt, bem gebenben gu. J:Darmegoorff, bem 3e

U

benben $u SGalcfenftebt, bem Qebenben guSXteu Gabenbaufen, bem Seberte

A

Den $u Ccbmertfaufen, ben Qebenben u &leben, ben Sebenben gu 2Oiega

g

baufen, pen Qebenpen su Joatten Soitfurt, ven. Sebenben gu Sfcyfeben, ber

O

Oebenben gu. Grofen unb. Sletmen. SSernicten, ben. 2ebenben $u JDattelbe,

M

ht

ben Qebenpen 4u SXindfer, bem gebenben qu 9Xbuicbebor(f für Grüninger,

bem Qebenben $u 2ütgen. Cdbiepftet über 2Gaffer, bem 2ebenben st C5alz

|

ä

üäl

n

bersleben, bem 3ebenben 4u Sílling. unb Debebar, alle frepe Suitterztebit,

m d

bíe 9on bet -:Derr(cbafft Sibeimftein gu £ben. geben item. Günf unb Gd

nï

V

w

h d

fig Stafber an. 9lcer $u Joebebar an Günf unb Steanéig -Dufen fanbeg,

j n

bem Qebenben su Syarfen, bem Sebenben $u SRettborff, Detm Sebenben . u

Y

MM

$ufingen, bem Qebenben 3 SSenningenbor(f, tem 2ebenben ju 2Betteborr,

u

jl

bem Sebenben gu Sónningerobe, bem 2ebenben qu. Sattel, bem Sebenben

"ïs

!

[

J

;

ä

$u Grtfeloe uno $Sadytenfeloe , bem Qebenben su Joeinifer, bem Sebenben

)

11

über Grep Soben über &arfen, bem Qebenben. $u Coor&, bem Sebenben

:

ju SRieberBbor(f, bem Qebenben qu JoaferoDe, bem Sebenben gu SBallinges

:

:

t

tóben, bem Qebenben in fangen unb Svurfen 9Roben jroiftben :ueblinburg

ybe

ImS

1

uno Sfeinftat, bem Qebenben gu Sleíb, bem Sebenben gu. -arpoor(f, bem

n

?

db

Sebenben qu Gnbor(f,

bem Qebenben gu. Dobenberg, vem Sebenben. ofet

«

311

f

eovéleben, bem 2eben

ben qu fíeínen ooer $ütgen Coalberéleben im Gelbe

T

|

unb Sorffe, Dem S9ebenben ju £ütfen SDitfort, bem Sebenben su SDerria

TT !

M

W

por(f bep Gteicfleben , bem Qebenben. su. 9lBmersleben, Dem ebenben $u

n;uü

fangen unb Sur&en Soben, goífdben. Sucolinburg uro- 2Begeleben, item

i

n'/ »

W

ï

3toepen Joufen fanbe8 u- Gieperaleben, geenen Jufen Sanbes $u ebra. ber

Mi

|

jm

COnvoigten Soippingeroba, ber 2Doigte) u JDafenfteot, ber QSoígtep über bie

!

"

at gu. 9ilecreleben, ber Soblen ju. Sillíng unb einer. Joufen. Zanbes,

J/

[1(,4 bm'

ä

stoepen Joufen fanbes $u Joegler, ben Gütern qu Zuenftef, gtoepen Jufen

N

u

ä

fanpes u fangelbe, adbt Jufen unb cíner ZOiefen gu Cbersbor(f, Det Q3oígz

W

l (

)

tep über fieben Joufen. su Coafberbe, ba8 Jool& su Graneffeben, Giner Douz

WRW

n

fen anbes 4u inbebe, item oiet Joufen Sanbes. su Süllingerobe, unb einen

y

lrm

E

forgen, item antertbalben Joufen $u- dbiefbofen, unb nod) neun us

il

fen mit einem SSaumgarfen, aud) stoenen Joof&blecfen unb- einer 2Biefert,

Mi

:

j

unb nod einem fol&, genant bas Ginf, item Ciner balben Jufar 2abes

u

[

:

!

unb brepen SQtorgen 4u 9[oor(f, item. $u ütfen. Jarfleben fo viel. 9lcferg,

j

j

ber giebet acbt Codbeffel, uno fünff &dbilling, item jtecpen Joufen Zanbeé

:

"ii

yf oem Gcbe ju- Codbvoanenbed, item brittebalb ufem £anocg- auf. vem :

rj

;

j

eoe

|

!j

——

—

1034

ADAMI CORT RE Olbfervata

m

(Selbe $u JDarfileben, item ier Joufen $anbe8 gu 2Inperbecf, irem prittebafs

ben Jyufen qu S8Begeleben, item einem .Dofeblef auf Dem Goafburge/.bat

tifig

porgeiten Gbr £ubelff son Counbbaufen gebabt, item Dem Jeffe su SRiene

n

Dor(f für bem SSranbesteoifd)en Jool& mit S(cfer, SBiefen, Qeidyen, Seidy

QU t

ftatet unb Joíe, mit GYericbt unb SRecbt. über -Dalfi unb Janb, nicof8

TRV

ausgefc[offen, woie jeunber SOet. von ber 9(geburg in Cebraud) unp. $8.fi6

"

tj

miüge baben, unb oon ber Joerrfdjafft SAbetufteim $u £eben baben, obir

lt

toutu

billig baben folfen, unb albier nitbt (peci&iciret unb. mitoxtabmen angegtiget

IU

WE

feyn ; Go 2Gir bierin aucb ettoas su. viel, Dag oie Graffen von Sieinftcitt

dition

pon anberm, unb fonberfid) Dem Gurftlidben JDaufe SSraunfdbtorig 2u €eben

ftagen [ollen, gefe&et hatten , Daf folle 9ibren $£Den unb 1ius unfdáblid

(ubet

e)tn.

&5Sir geben aud) bíemit bod)gebacbtem unferm . Jerren 23atern,

hütige

Derfogen Cyulto su SSraunfdbtoeig unb füneburg zc. unb Goeinet Zieoben

hu

Stannlicben £eibe8 febenszGtben , volinfommene 9mtadot unb Gewalt, too

Üj ;

fícbs, ba GOtt für fey, sutrüge, Daf tvoblgebadster Gaff $Sotbe unb feiz

Poff

ne obernanbte Sjunge Qietterm Gafen $u SXeinftein, ober ibre SQtanntidye

Qu(d i

Seibe8 £ebens/Grben, aud) alle unb- jebe. Derfelben StannsGrben unb. fv

(hanti

benézSolgere nacb ibnen über Fur& ober [ang ofne. binterlaffene Sánntid)e

tl pe

£cbens-Grben verfallen, unb alfo ber Grafflice 9Qanuftamm su Sveinfteim

8 t

gán&tíd) abgeben unb erlbfdhen vlrbe, Da& alsbann unb auf Diefen gefeti

teüty,

tett (Salf, - bodbgebadbter unfer Joerr uab Q3ater, Joer&og 9yulius u SSraun

tht

fcreeig 2c. ub Goeiner fiebben SXtann(ic)e 2ebenszCrben, unb fonbertid)

(endye

pet tegirenbe Joerr unfere Gürftlicben Joaufes SSraunfdtoeig, S'Golffenbüte

(eldu

felifcber Zinien, fo bann gut. Beít fepar toirb, gut Sug, Stecbt, Stadbt unb

N

Otvalt baben, biemít aud) von Vus unb unfern. Seadbfommen gemádtígt

Qd r

unb befebliget fepn follen, fíd) folcber tnferer alébann erlebigten, unb 9ybz

botn o

ten 2iebben erbfpueten. unb beimgefallenen SXbein(teiniftben unb S5rautte

df q

fcbweigiftben Samt ebnftücfe, al8 ?ybrer. fiebben verfcbriebenen realiter

tfergy

inveftirtenn erbaftenen unb ín. gefamt befi&enben-gefens, fonber eínige toti

ftíepe

fere Grfucbung, Immiffion ober aud) Sufperrung unb CGerbinberung unfet

UT

felbft obet unfee nad)fommenben 9Sud)offe am Gotifft nod) aud) unfera

Iqrt

SbunmGapitul8 su Joalberftab angumafen, Soiefefben. für fidb felbft angu«

QU fat

gteiffen, eingunebmen unb nadp befter 9Xbrer £90en Oelegenbeit su genufert,

$u genieffen unb su ge

braucben,, allermaffen. bíe Grafen su SRbeinftein Die

( fj

bíBbero füt Cybt. befo

nber 9ebne von 1in8,

unféei CSorfabren uno Gtífft

TW

5alberftab. gebabt unb getragen,

füt

9 q

aud) ieio nod) inne baben,

befeffen , genu&t unb gebraudbt baber,

i

befígen, genieffen unb gebraucben, unb fernet

eälf |

t£bun mogen, teie voir Gein

unferé Joerten COaterg Sjulii Sieþben uno

Déro

li

ag

£beo

/x**—

ad Inffrumiut, Pacis Wefphalica Ari. 11. $. 3;

1035

l

SQitbemelbete aud? biemit unb ourdb Soarreicbung unfer SBarreite i eine

Ó

tubige votrdid)e Poffzflion fold)er Sbeinfteinifdben ebenzGotücfe íe&o al8

;

|

bann, unb bann al8 je&o fe&en unb gefeet baben toollen 5 o Corine £iebe

ïl

ben unb Dero Smtitbefdriebene aud) mit osblgebadhten unfetm. 2ebnzGrafen

N

Y

$u SRbeinftein gu mebrer SSeftárcfung unb SSefeftigung biefee unfer SInats

T

fung Gebings unb SSelebnung jur- famten Janb, aud) Inveftiture realis

enn

lï

tociter einfaffer fid) mit S6nen in8 famteenger unb nàber gufammen fe&ett,

H

|

vge

Cibren 2iebben aud) bie je&íger obernanbten Grafea gu Otbeinftein, oDet

Wt

ibte Grben unb Fünfftige Girafen suSxbeinftein für fid) bie votrdiicbe Tra-

j

ä

dition unb 2[ntoeífung ber gefamten Pofleffion iib eventual-J)ulbigung Det

d

$u bet Graffíbafft Sibeinftein unb- anbern. obbemelbeten ebn4Gotücien g

d

brigen Sanpfbafft unb tnfertbanen tviffenblid) unb gutes 2illens felbft

t

14

ao

fbun unb einrüumen aud» bodbgebacbfer unfec Jerr Q3ater Jerfog Cyue

d

M

lius u SSraunfdoroeig 2c.. u Goeiner 2ieb £cbengaGrben. ferner Di« gefamte

T.

Poffeffion unb ben. SSefí& an. biefen. Sibeinfteinifeben £cbnz Gübteri, voie

Qud) bie eventual-J3ufbigung ber bargu gebbrigen fanbfbafft unb lintete

MU

Á

fbanen, mít ober obne 9Xtittoiffen uno SSeteilligung ber Groffen $u 3Xeite

um

(leín per ja&um lapilli ober ínzunb purd) aubcre SDittel unb. 29ege, toie

I

Da8 immer fepn unb gefcbeben mag, nebmen, apprehendiren unb ergreiffett

tb

toütDe, DeS.alle8 umb jebc$ follen uno. 1oollen 2Bir unb unfere Stadbforme

j g

ul

ienbe SBifdboffe, toie aud) nicbt teniger ba$ Sbum/apitul st Jalberftab

) (

W

enebm balfen, ratificiren, confirmirer uno beftátigen.

OSmmafgen. CiBit

|

G;

folcbe8 audb biemit unp in Stafft. Diefca, füt Mn$, unb alle unfere SRtadjs

T

t

n

fommen, genebim Dalten, rarificiren, confirmiren unb beftátígen, Dargegett

m

u) nícbt8 toeoer in« nod aufferbalb Sed)tens tbun, fürnebmen, nod) an

g

T

bern oerbengen obet geftatten , Cjmmaffen. woír unb. unfere SRad)fommett,

TA ;

bann aud? über oiefe Sbetafteinifde ?eberr alle, ober. aud) gum Qrbeil biefet

j

unfer 9Intoartung unb $Selebnung gur. famten Joanb, aud) reali Inveftituro

!

r !

yi

li*

unb bodbgebadhten Jer&ogen Oyulio unb. Goeiner fiebben. ?ebrde

l

?

|

" n

guvoteDer

i

Grben $u

"jtacbtbeil, 9lbbrud) uno Q3orfang niemanb anbere feine voeiteve

Ij

p

S(ntoartung, Gebínge, GSerbrüberung, Sufammenfe&ung ober SSelebnung

j

:

jut famten Joauo, nod)

realera Inveftituram geben, betoilligen , sulaffer nod)

T.

i

einràüumen voollen nod) follen.

&o aud) aleíd) unfer Q3orfabren auf. Die

E

g

Pl

eorbemelbete Sbeiufteinifd)e ebnftücfe jemanb einiges. Gebing, 9Intoare

qiun

—

u

Ed

p

tung, COerbrüberung ,

Qufammenfe&ung unb S9Selebnung $ur gefamfetz

u 6"

IIX

pI

anb, geacben un

b bereilliget bátfen, obDer Gír urb unfere nacbfommerne

ii

I—E

E

Jalberftab fünfftiglid) unb nad) dato

Ü

!

beS3ifdootfe, aud) SbuniGapitul su

i

j

N

biefe8 geben vonrben, voíe pod) nicbt fepn foll,

(o follen piefclben biefer unfer

Toare

il

X

00 000

*

ID AMECORFRER Okiéni

1036

m

9lntoartung, C3erfdreibung uub- SSelebnung jut famten JSanb aud) reali

Inveftiture nüferm J»erren QBater, Joerfogen Cyulio gu SSraun[btecig, uno

tit Bd

fu

Gsciner fiebben ebenszGrben gegeben, nicbt ftrgegogen woerben , fonbertt

folcbe

8 alle8 unb jebes infonberbeit biemit S9tacbtlo, genicbtiget, unb gantó

fu.

- S'Git toollen. unb unfece Sjeadba

ttng t

uno gar tob uno abe fepn unb bleiber.

fetir SRbeinfteinifd)en Sebn«Gstta

RU

Fommen follen aud) auf unb an biefen un

batobo

cfen woeber gan& nod) gum Sbeif biernecbft unb nad) dato bieftS. SSricfea in

u fiut

|

fivorem Der. Gorafen. qu. Stbeinftein nod) fon(ten jemanb $u Oxmnaben unb

pE

Gunft, bodbgeroadbten amt befebnten Garften

;ju SOraunfd)meig 1c.. abet

|

J

Ini

3u Sadbtbéil uno. COorfang aud) obne ibre 9311

tberoíl(igung feine. Q3orfes

be

fung, Q3eryfünbung

, neue 9Iffter zSSelebnung ,

oieltoeniger Grblicbe CDera

() E

fauffung ober. 2:3e0)

Belung mod) einige anbere Alienation, Cntüuferung

unb SSefdveerung Der

SRbeinfteiniftben £eben z G5tücfe, obne 9Xitbetillis

gung ber Gürften u S5raunfdbteeig, terconfentiten,

belieben , bevoilligen,

confirmiren nod) beftátigen, ober aud) fonften genebm baben,

nodyaut beifa

fen unb pafiíren.(afjen, (onbern fofcbes alle$ unb jebe?

$u jeDeryeif. toieDeta

f

ferecpen, anfed)ten, vernídbtigen, caffiren uab aufbebert,

lnb vo glcid bíes

de

)ten. gebanbelt, aud) eon 1In$

uno unferet

C0

fen 4ugegen i einem. ober mef

berftab eíniget Con-

of

nacbfemmenben S5ifd)offen unb &bumapitul su Jl

ober teerben tolte;

Ven

fens unb $Seroilfigung otefen jutoie

Der gegeben toutbe;

iV

unb- Dabep unb über nícbt aud)

viel bodbgebadoter Gürflerr gu. SBraune

P

fdweig :c, augbrüctlidber &xbrifftlidbe

t Confens unb. Stitberoilligung bes

funben toürbe, fo foll Dod) folcbes alles un

b febe8 aud nicbt fráfftig, bür

fb

(iebt,

bía, 1od) aucb wooblgebadbten &raffen 3u 9À

beinftein, ober aud) ben 99fanba

frágerm, &áuffern, nod) fonft jemanb anbere

fürtráglid) unb frudytbartid)

393

fonbern gan& nídbtig unb. S)tad)tlof,

aud pen

Gamt belebneten Gürfteit

D

3u SStaunfdbroeig unabbrüd)ig, 9ybre ££ben

vaburd) aud) auff alfe (Sálle,

Aunin

toie £ bet ll[mácdbtige bie febicten mogte,

nirgenbs su verbunben [entr,

It

i

ted) obligiret unb oerftricfet voerben

in feine ZDei(e nod) ZBegt.

od8

lvilg

n ben. obberübrten Gráfflia

a Jj

aber füt dato biefer unfer. famten $5Selebnung a

aud) mit unferer. QGorfaba

Wflen

cen SRbeinfteinifdben ebnftücfen, 9tf terz£eben,

Íberfíao Confens

qbf/ J;)e

ten, unfer$ Coelb(t, aud)

unfer8 qbum» €apítul $u- -Da

unb nod)

ift, baffelbe

UWT

ano Qermilliaung verfe&et unb verpfánbet getoefer,

UT

b(eibet bíllig in feinen vollen. 23

ürben uno Suáfften,

fotl aud) oou. Dett

(it

Gamt SSelebnten Gürften su SSraunfebteig in a

(ler f Gege unb fenbertid)

bun

auf be Sall. Der Devolution uno Créffaung ber £ebe

n obn alle Difputation

lortg

Oinz urib. SBieberrebe feftíglid) gebalten unb verfolget. toerben,

Ccbír unb

amäd)tu

us

Qemem;

unfere æqcï)femmm follen uno g»oüen aud) Dem—vielf;ocf)emabmten

I

A p

"RR

-I037

ad lfirtimenti Pacu Wefpbäicä At 1. $. 5.

"

u SSraun(dbmocig 2c.. unferm Joerten Q3at

et, unD C5eía

j D

"T

.äeæog osufto $

ng unb SSefebuung

$ut gefamten

od

nev &ebben 2eh

engGtben biefec 2(ntoartu

ferner. ergreiffenben unb 9Innebe

&jatib, realis Inveft

iture gegebenen un

T

mung toürctlidber Poffe

ffion, tecbte befennige

Jere unb. Getoebren. fepn-

d

Cere fiebben Dabep ífimz

unb aufferbalb

SRedbten8 vertretet ,. f

düfen uno

yetr

anbbaben belien,. fo offt ba8 a lin$ 9e

(ucbet voitb, woit. auc) i Oveobt

Yi

w n

ju tbun fdulbig fepn.

m

Famili Comitum Rheinfteinenfium pet obitum Co-

4 du

( 5) Exfpirante demu

NN

IS ERNESTI Anno MDXCIX. puram à Capitulo Hal«

(6) mitis JOHA

HENRICUS JULIUS

Quia

berftadienfi An

no MDC. impetravit Invefituram

ab Epifcopo Halber«

i Qu

(7)

Epifcopus.

Ethocad Sedes Codleftes: transfato,

fj

ftadienfi C

HRISTIANO Brunovicenfium ac Lunzb

urgenfium Duce An-

WW

no MDCXVI, inveftituram Comitatus Rheinfteine

níás FRIDERICUS

av

ll

ULRICUS Dux Brunovicen

fiam quum veró. Capitulum advertiffet, de-

TT

gt

LIUM quum in. vivit effet perniciofa.

fün&um Ducem.HENRICUM JU

einenfis Dominio Dite&o agitále

t w

de intervertendo Comitatus Rheinft

ICUM inveflire noluit, priusquàm

s

confilia Ducem FRIDERICUM ULR

Con-

l

l

,

j

omnia de Comitatu ifto ha&

enus controver

fa plené fint abolita.

tit äfïQ

i

J

ventum itaque de his & aliis diHïcult

atibus eft d. XII, Augufti di&i Anni

TU

l

XVI. hoc modo:

!

eair -Sbifippu8 C

giguunbus poftulirter æfa

j S,BW

Cfon G Ótteg Gnuaben

et fofabrüot

unb CQ3ebrben

L

!

Gyobm « Sywobft $u JDalbete

stl

g,

l

fdoff v

er Gti ff

ben €Gir. Grie

vrid) QGlrid) benbe Joeróge

tl

abf, unb 90

n benfelbern Gina

D

vor un$ unfere 2ebng z Grben

m

gu S3rau

nf

dboei

/

g unp füneburg Gepetteen ,

:

T

gï

j

qnb $a

dbÉommen m Gürftentbu

mb 95raun

fcwoeig, 9olffenbüttel(rber

iUj

ä

l

|

ieníen ; xanu aud 25ir G eoronefe

sum 9fusfbug aller breper. Cotánbe

:

jj

in Sur(t

entbumb: S3raunfdbroeig, SOol

f

€

nbüttelfcber unb Galenberafdben

[

J

en unb befennen ,

Sfacboem obnlárgft burd) tobtlia

u

C beil8 bierait ubrfuub

dotoürbiaen Surdbleucbtigen Joodbgebobrnen

3

|

cben Jointeitt 2ep[. De8 320

SRubolph

8 9oftulirten SSifd)otfen $u Jalbetz

TT

tm

Sürften unb Derren, Jerren

eüneburg Anfers SSreunptlidben fe

quii

J

(ftabf, JDer&ogen $u 9raunfi

d

voeío uno

) ( u

bat

erten. COetteen uno

Srupere ,

unb ondbigen Gurften unb Jerrm

:

&odl5bL. Gbr

iftmilben 2tngeben

cfeng, ber [oblicbe (tepet. Cotifft Joalbete

! wf

ao

bl« brrotrbigen un

o QGrapvoeften Cbren SDobm SDedent Se-

g d

(tabt bem

nioren un

95f

c:bofflicbe

n Sireben bafelb(t unfetn fiebett

ul

W

? Gapítul gemeinber

d) Gnàbíigen

Grofgunftigen Joerren vermóge

f

grauon

S9nbádtigen

unb Gunffigen au

$vep& unb. Soniglidber Funda-

lt

!

Pa

algemeiner Geift: unb

Si3efotlider Ovecbte,

1men, M

betofelben fteper: Admini-

ii

rien ub ubralfen unor

tration,

j

ericften -geäf:n

kDD&

x

.

1058

4DAMI CORTREJI Olfrifà —

M

ftration, 2abl unb Poftulation erófuet unb beimb aefallen, biefelbe qud)

fit tf

au$ fonberbabrer Providenf, unb CBerfebung. G3tte8 be8 9llmádtigen

us

Toegen Dero gu Dem Gür(tl. JDaufe SS3raunfdvoeig jeberjeit gebabten unp ttaa

vtion Q

genben guten Affe&ion unb Suneigung, nad gebabten reiffentatb unb vot

j Pri

SSetrad)tung G5f bem 9ilimádbtigen su £ob unb Cbren, Crbaltung rubeá

Qnque

fabmen gebepficben (Srieb8, algemeimnen Sfoblfabrts unb u foubern Qiet

watwtg

unb Gbren erff bocbermelbeten unfers Gürfif. Jaufe8, ben Surcbláucbtia

gen Jodgcbobrnen Gürften unb Joerren, Jerren Gbriftianum Jyer&ogen u

Sünffzfii

sOraunfitmeig unb füneburg unfern aud) freunotlid)en fieben Joerven

ii &

Qyetfern. unb S3rubern, aud) gnábígen Gürften unb Joerren qu. ibren. $56

promif

fiboff communi confenfu & confilio su 9tedjt beftimbter Qeit unb ubralten

Poftala

Toobl continuirfen Jyerfommen nad), Cjnbalte barob verfertigten unb. ge

e

Wt J)

bubrlicben: infinuirte?: Decreti Capitularis poftaliret. gefe&et. unb erfoben,

g,

2II8 baben toir n8 mit teollgemefoten SyobmGapitul auf niad) befdriebene

Datto

SDuncten folgenber maffen vergleícben, sum Sbeil für unb anftabt De8 po-

toli, |

ftulati , tbeilg füt 11ng felbft Sürftz9(belicb, unb. sum verbünbtlicbften obli-

pollicit

giret sugefaget tuinb oerfprod)en, vor 1ng, unfere £ebns;Grben unb. SRad

toortt.

fommen bey unfeen

Glíauben baf 9Bir:

Gürftz nb 9foclid)en Gbren. S:ürben. Greuroen uno

j

g G

1.) Gur$ Grfie fambt unb fonber8 baran fein

: befobern. unb fdoaffett

leit ní

tooller, bap gemelter Poftulatus, tvann berfelbe ba8 9lcbfsebenbe Cyabr 9Il

e

Qnjid

fetó, 95

lig compliret $t Adminiftration unb Q3ertoaltung bes Gotiffts eitta

eefübret

; Dabebor aber .. £bbe unb Sürfilicbe G naben bie son Cinem

(ytat

st Gobb/Gbrroürbigen SobmGapitul abfaffenbe-unb begriffene Pa&a Recefs

Anft

unb Capitulation , [aut bero mit unfern geliebten Joerren SSrubern. unb

du

CBatern, aud) Gnábigen Gürften unb -oetren bodbfebl. Gyebácbtnug vet«

e

aof

rüdter 9yabr getroffen, unb aufgericbteter Capitulation, Receffeti, Reverfett

nnb toiecs ín anbern benad)babrten Reformirten Gtifftern Stagbeburg

unb fonften gebráucblicb, obne einige Difputation unb fOieberrebe, *ic Die

bwä

W

Sitabimen baben imógen, volfengieben fígelrn unb mít eínen Gárperlicben Gpbe

EU

confirmiten unb beteuren, 9jm Gall aber G»eine fíebben unb Gürftlicbe

lt

Gnaben fid) ín eínz ober anbere 2ege,

Deffen oerroeigern, unb ufftoas

Itf

mafe folcbes gefcbebe,

teieorigen begeigen totivben, paf alsbann obgebadbte

ergangere poftulatio, b

v fold) unberboffenbeg nidbtbalten unb vertoei

Nf

erm ipfó fa

&o refolvitet erlofcben,

e€

bantn al$ i& unb.ie&o alábann von Tinz

bielgelj

voürben uno linfr

afften feín unb bl

eiben, toobl gemelbetes SDobmGapitul,

aud) ug unb 99tacbt baber,

obn Gintrag unb OSerbínberung Des Joaufes

Cfri

S5raun(drocig aue einen anb

iE

g

eren Gburz ooer Gürftlicoen Btamb, qutb fi

a

W j

/*&

p

ad Yoftcumenii Pacis Wefiphalica Av I2 $, g.

1039

T

fien toober fíe toollen, einen anbern SSiftboff gu ermoeblen unb gu poftalirer,

Vg

mit biefer ausbrücflid)en unb bepberfeite beliebten 9SebingEnus tb refer-

At

vation bafi bíefe poftulatio Detti alten Svepferlicben Grepen. otift anbabetta

Den Privilegien odj« unb Grepbeiten obnfebábtlid, aud) in fünfftigen quo-

u

Wj i

canque modo fíd) sutragenben V acantien freper &Gabl unb Poftulation Feis

:

Bu

nestoeges binberlid) unb nacbtbeilig. fepi,

MRU

"

2.) &ann aud) vors anbere gumab[ bie beborige. in annis Gintaufenb

(ogit

l

Günffbuubert vier unb acdbfiig,

Gintaufenot Sünffbunbert Dren unb neume

1 u

fiíg,

( ín taufenot Sünffbunbert neun unb neunfig ,

unb fonften befrbebene

ii

qu

prom

iffiones de poftulando, Durd) bíe, von biefem ergangene 2:abl uno

Poftu

lation yerren Henrici Caroli, unb nadjgebeng JDerren Subol(f8 beyz

uftiftt

pet 5

er&ogen $u SSraunfdbtoeig unb üneburg£, Gbriftmilben 9Ingepette

i

j

(feng , er

füllet allgán&lid) cafret tobt unb abe fepn, inmaffen bann. aud)

t

W

j

T

j

bamabls nad) beftbebener Infinuation De8 Decreti Poftulationis Henrici Ca-

i

l

(

roli, toir offt vo0b[ gemefbten SoobmeGapitul bie Originalien fotbanet

QUE

—

ollicitationum de poftulando íntoieber traditet , sugeftellt unb ausacante

u*

nà

qoorfet baben, baf 20

it unbo- unfere Stacbfommen an unfeen- Gürftlicben

u

J9at

ife Sraunfebueig,

Vn$ folcber erfülleter unb caffirtet. Promisfionen gtz

D

o

Gin SGobl-Ghrtoürbpig SOobmaapitul uno beren Succefforen i. Gtofge

"

Feit ni

cbt gebraucben, nod) i. corfallenben Vacantien in einigerlen QOege

wbl

angieben unb urgiten tvollen,

ORU

!

Gyo beneben unb vor

8 SDritfe $t Cyeiner iebben unb Guürftlident

Cupil

3-)

us

f

!

Gnaben

9Innebmz unb C3ermoaltung bes Cxtifft8 be Som. Svepf. 9majeft.

p M

Ainfern 9tllergnábigfien -Derten. auf^ Cibrer. De8 Sobm : Capitul8 Syeebene

)

fibreiben. Indult unb Difpenfation qugbringen, unb víel wooll gemelotert

gt !

GyobimGapitul auff8 ebift einfdbaff

a.

ij

l

.) €8or$ oítrfe oon 11ng8 unb

au$ unfern Gürftf. Saufe SStaunfdbtecig

ll f

ver Ctit Gin SBobbGbreürbiges obm»Gapitul Cotánbe unb Vnter?

jl

tb

anen, voegen biefer Poftulation gcgen Sotauniglicb auf unfeen Svoften unb

y

1

l

e»at

fage fcyabefof acbalten, unb. baferne beni Poftularo picfertoegen einige

j

g

eriepermoertigfeit Cod)abe unb Sytadbtheil, ín tvoad woegen Da8 gefd)ebert

(

i

j

indte, sugeogen, ober aud) beffen entfa&t votlirbe, bas SDobmGapitul gu

j

,

vidyte eerbunben fepn,

j

i

$.) Sxmnad) au

d) für8 fünffte, bep cbseiten unferd. gnábigen unb

Mi

vielgeltebten JDerren $r

ubetrt, Bafer8 unb gnábigen Gürften nnb Joerrer,

wl

Ghbriftiloer Gebecbtnüf

, bie I86(, Reformation Diefes Cotifft8 au8 allet

/ /g WW/

baubt bod)beroegenben M

brfadben. fürgenommen unpb Durd) GOttc gná»

;WW

vige -Dulffe. unp. Caeríeíbung introduciret tno

eingefübret voorben 5 9l(s

j

il

00 0003

verpflid)

i

s

we€

X040

4b AMI Xcoæræzifll Obferodia

ieradx

oerpfficbten SBir uns. Diermit fráfftiglic)en biefen. einmabt Ref'o/;mirtetï

Ctifft, unb beffelben Qverfobuen bey foldber Gbrifttidben Reformation unb

nl :

d

baju gebórigen unb eingefübrten. Sotittefu, toie biefelbe befdbaffen unb as

QU

9Xtabmen fie aud) baben màd)ten aegen. allerbanbt toiebrige beimlidbe uno.

Cad

pffenlid)e $3eginnen feoesmabl8. teantr voír Darumb. angelanget. toerben

$on(

esurfilicben $u defendiren fdbü&en unb ju vertrepten, audb ben. Poftulatum

tlb

fo bafo berfdlbe ju feiner in fünfftigen (gebe €.Ott) glütlidjen. Refident

Dotih

[cbreiten. uno gelangen tviro, babin anjubaltén baf Gotine Ziebben unb

tj R

Gurfilicbe Gnaben

bí8 alleg gleid)fqlä imit belícben fo. woobl radficirert unb

befrafftigen.

tigilt

6.) GSü

t$ Cedbfte, Se8 Poftulai £yoff-oattung, mit ?Red)t unb Q?or,»;

JXb

toiffen be8 Dobme«G'apitula, anftellen unb Deroma&en anorbnen, bamit Detm

Qu$Q

Ctifft Feine $Befcbmoerung. auffteacbfen. $u mafien bann. eín 9Oobl/Gbr

t

volirbig &Oobim.Capitul, (o. teenig al8 vie fanotflánbe fothane, unb Dero»

Wi

oleíc)en fort mebre gemadbte &

d:ulben, abjutragen, Feínce tveges verpflicb:

fiaf

fet unb unperbunben , fepn,

ben i

7.) Gürs Coiebenbe tvegent ber Girené, Tarisdi&tion tb anberer. a

0l (

cen stoifcben Dem Gití

fft ub Cürftentbum albereit ober. ín fünfftig vot«

fallenet Differenien,

Feíne &bátlicbfeit gegen. eínanber vornebmen

fonbenm

p

erfif. burd). fereiben. ober beftbicfen. bepsulegen berfud)en $u Gn

(ftebung

fitte

aber burdy bepoerfeít8 georonete friebliebenbe Commiffarien ín 5

anbefung

Utb g

steben ut

D

tfen

ib ju gut unb feiebtlicber SXicbtiafeit befoberen, ein Qbeil-ayd)

n

pem anbern in Feinerfen vege befdtverticb fepn ;

w

- . $) Q98ot8 9Ibfe bamit aud ber Gitifft

aug 'ob[iegenbeh uD bon(gf;

b

nem SOobLGbrroürbigen SOoobnvGapitul verc

onfentitfen unb $u begablen uff

fíd) genommen: unb vertoílligten: Dranctlídb

ftódy

erleicbfert voerben móge, Gor, Sbben. unb Gür

fl. Gitaben. Die Introdu&ion

en Cobulben, gelangen unb

Atb f

unb Gínfübrung jut. G»tiff&zAdminiftration

|

pber begebren SDiefelbe babe bann al8 obg

uno CSermaltungs nícbt fuden

ve8 9llter8 oolig complite, ber Gotifft oon.

efa&t bas. 9dtsebnbe yabr fs

Cïm w

Ctbulben erfreuef unb ts íne

Wj i

groifcben won Ginen. S'DobLGbrteürbigen

SOobtnéGapitul in Stegierungss

i

nb anbern Goacben gebanbelt, verorbne

f,

berfebrieben, eingenommen uno

E

quédeben, verimbge Det. Capitulation beliebe

f unD ratificiref, toíe Dann aud

£t

€. £bben unb Gürfilibe Gnaben. sumab

[ bíefefbe abfonberlich 9In« unb

fony

Qulage aus Sy. Piebben unb Gürftl. Gn. Gr

b/'ánDerm unb Gürfll. su untere

COmp

balten bem Cotifft allein unertrüglicb, ein

getoi

quoq

megugt, quägefolget unb eingeliefett toerb

ficó aükjäbþlicb afero guge

"

,fx

9) gabgs;

ad lofrumenti Pacrs Vlfïüpbalz'ag rt. II.' $.2«

1þ044'1"

T

9.) CGer8 Soeunte, Sxie Appellation, Dire&um Dominium, Superio- /

W .

ritát, unb. toa8 Denen allerfeitS anfengig, in ver JDerr « unb Gxafffdafften

Süein2unb Jobenffein refpe&ive £obra Glettenbero£ unb SGalc'enttebt,

[

bem Gitifft -JSalberftabt , toie e8 bep Seiten Det Joetrea Gburfürften $u

dy

Gadcfen, Graffen unb. S(bten. geteefen. unb gebalten. it, erbleiben, unb

WT

son Ginen S'BobLGbreotrbigen Sebm«Gapitu, benen bafelbft geiftz unb

TA

d

toefotid)en Adminiftratorn, Officialen Gitànben unb ntertbanen, fofdoe8

u

noüificitef, a. gebüfrenbe Sobrten pübliciret, aud) binfübro bie SSelebnung

W u)

nb Reverfe nad) benen jetigen begriffenen CGeralei) unp COerfaffung di-

rigiret unb obferviret toerben ?

e.

Gyet Gorpepfdbe Confens aud) von 11ng

er&og Grieorid) Ulridben sc.

obnoeríangt fo balo eim neuer 9Ibf ervoebfet

i

ausaebracbt unb eingefcbafft,

unb ber Gotifft unb. Git $Goblz Gbrmürbig

at

GyobimGapitul, fo teobl aud)

berofefben Vafalli an ibren

J

uno sxedbten niebt aebinbert voerben,

: febuGütem

ORU

T

10.) Sür$ Qebenbe: &íe Jooléffóge uff ber $Sobe Durd) bie Graffz

fbafft

SReinfteiti unb. anbere unfere Sürft[, SSraunfd)voeigtftbe Oebiete, ne

ben ung ein SGobLGbrrourbig SSobimG apitul,

íeoocb oap baburd) fo viel

utt

a[g müglicb unfere unb unfer bepberfeit8 1utertbanen. C»dbabe verfütef,

jugefaffen unb verfta

ofef, bíe Cotra&en unb Commercia, niemanben oete

i

f

fecrret, oll un

p 26

egeGelbt gegen Dag Gtifft ntertbanen nicbt erbobet

n

unb geftetaerf

J

unb baferne burd) Sríegestoefern oDet anbere von 1in8 unb

t

i

uv'

unfern Sur

e

ft

. .aufe SSrdunjfdteeig berrübrente- Anrube Durd) unfec

fj

ll

jl

Cfolcf ber Gotifft Joalberftabt ober Deffen Jntertbanen, &xbabensWtadtbeil

unb Cerberb, an Jaab Gyüterr unb. 2euten. leíben. unb nebmen. votirber,

toít fofdben Godbaben ftebn. aeften unb erftatten follen unb toolen.

ia

l

£Sbgefa&te 9Yuncte unb 9Irticul serpfíicbten unb verforedyen 2it una

bt

j

nodymabls fambt unb fonperfid) bep Gurftlicben Cbren 2Qürben (tett nedh(t

ag (

unp in alfen ibren SSegreiffungen uncerbrüdhlicben su balten,

nrradu&wn

Renunciitéti oergeiben ub begeben 11n8 barauf aller unb jeber Benefi»

l

J

ciet unp 9Bobltbaten gemeitier befebriebener. geift unb vocfotlicber Dved)te

j

unb Sóníglider Privilegiern: Refcripten Indultet

n J

Qub in fpecie aller Sepferz

ni

TULA

utio S5egnabungen 11n8

cbt alleitt al8 Sürften Deg8 eil. SRómif. Steícb8

ji

tf

vor lng$ al8 QOurgen A

ffecuranteri: Promirtett urb Contrahenter fonbert

tl

T

au(f) ex perfoná & minorennitate poftulari $u flabten fommen möcf)ten oitte

"ii d

fonDerbeit Da8 Deneficium reftitotionis in integrum majoribus vel minoribus

nl!!l

competentis rei inter alios vel minus folemniter gefté cojus cunque lafionis &

o WW

quod renunciatio .generalis non valeat absque enumeratione fpecialium &&

us non

jl

quod ad fimilia vel rajora exptesfis öc;quibus—quis in fpecie admonit

z£enuna

)O.W

:

üctssont

j

--

1042

ZDA

MI CORTRE;I Olferuata

renunciaffet non extendatur unb. alfer anbern. tie Díe SRabmen Baben mb

B

gen bie toir fambt unb fonber8. nícbt8 überall ausaefcbloffen al8 ob fie in

m

fpecie angegogen baben unb. balten toollen, affo baB bíerunter nidot8 als

[!d)P 24

(sürftl. auffricbtíge &reuto- unb. Gauben geit

en unD in Slobt genommen

:

g

toerben foll, Getreutvfid) unb fonber Gefebrbe

*

Oett

. Mbrfunotlich baben 9:Gir 9ilippus GotaiBgimunbus QVoftulírtee 957

fiboff oer Gotiffte JBnabrügf uno Q3cbrben SDobmTWobft su JSalberftabt

gnan

g

jl

unb 2Oir Griebrid) Lllrid) bepbe Joer&ogen su SSraunfcbioeig, unb füneburg

toíe aud) 26Gir jum 9fusfcbuf Gorbnete fambt unb. fonberé. biefe wnfere

qudtt

Affecuration Obligation Conftitutum unb Qufage mit eigener Danb untet

IT

tbut

fdreben unb unferen. Gürftlicben aud) angebobrnen. unb gerosbntid). ane

( g

bangenben 2infigull toiffentlid) befrefftigen [affen — Goefcbeben. uno acben

t ett

£ontages poft Laurentii toaf)

t bet jroblifte Sonatbstagt Augu&i 00j Cin

iv

faufenb Cedjébunbert unb G ecbyebenben Sjabrs 2c.-

T

Sibifip Cigismunb.

Stattbías son £Syppen

i

Gricorid) Utrig.

c»obma»cd.

tf

Henricus 2bf $u $Ríbbagsa —

Ciobanneg 9Ibf

* Ojobann von liflat Dr,

uttb ;

)autemn.

*onGl. Stacre

9it:

Jþ&enricb G

briftoffet. von

nomint Capit.ad S,Bonif.

bug

qeberfaben.

| t—bal.

$u Joameln,

.

tlonis

Ghrid) von SSennefem.

Gtnft 00 Denrobt.

fMlf, t

Sevm Jade,

H:nricus Ctnft voegen Joefmftebt,

i

Q

D. Jjeintid) S»erving toegen SIIfeff.

At

SBeaen be8 SXatb8 su SOtünben Joetríd)

(etbo

pror

$ onig & 2ub:olpb Bpade,

:

Cjet;

Litterz Inveftitute ita fe bagehti

ttt $j

.. Offiit Chriftianus Poftalirtet $Sifcboff $u Jalberfta

0 J:jerfgog $u SSrautte

fünf

foeig unb £üneburg, &bun Funb unb befennen, biemit bor lus unb um

ere SRacfemmen an. bemefoetem Goti(fte offenbar, baB nadb Sibfterben

qjotm

toeplanb De8 0Gob(gebornen unb. Gblen Sjobann Grnfts, Graffat unb Jet

lmbfr.

ten gu SXbeinftein unb SS3lancfenbur

g, uno baun fürferg uf. t&cliden JDits

W

trif De8 Jyod)teurbigen Joodbaeborn

en

d

cen Sjulii, Poftalirten $5ifdboffen ju

Sürften unb Joerrm, Joerren Deinríe

(dtoeig unb £üneburg 2c. 1n

JDalberftabt , Joer&ogen $u SSrauti

fen

fet$, al8 -JDer&ogen ju $5

taun

fer8 gnábigen unb vielgeliebten Joerten C3a»

tffe

Gebáctnuf, 9Bir alá Poft

fcbtoeig unb füneburg bodfeel. Griftmilber

ag

ulirter $5íftboff su Jaalberftaot per bocbacbore

U

:Je:nSüvüm umj J J

«t qieberíd) »Wricben »er&oge

llïä

W

—

xf*"su*äöraä

6

—

aai Inftetment. Pacis PVe/lþlmlz'cæ Art. 1 $.5.

1043

L

--

f&fpmeig unp füneburg, uaferm Greunbliden £ieben S5ruber, aló ben ciniz

ü

9en regitenben Joer&ogen 4u SSvaunfdbmeig, aud) G»r, Gürftl. n. 9Qtanite

[

r

[icbe Zeibeg fenszGrben, unb, veann oeren Feine mebr verbanben, alóvann

N

ä

ju 9Xtitbebuff uno aefamter J)ano unfer uab -unferm. Greunblid)en iebent

CBettern -Derrn Sbilipp Gorgmunb unb -Derrn Julii Augufti, al J»eráoz

M

9en ju SSraunfibroeig unb. *üneburg, unbo unfere aud) 9y9y. £, allerfeitg

|

f

SRannlidbe $eibes. ebenszGrben SGotffenbüttelifcher £inien , unb. fórterg

:

i

— ——

:

— I — —

---

I

nicbt miít voob[gebadhte8 Joeren Girafen $u Sibeinftein, unb nadgebenos

E

—

r)

Jodermelteg Jyerren Joeinric) 9julii Jyer&ogen su SOraunfdbroeig uno flv

u

;

tieburg, tnfere freunbliben unb viefgefiebten Joerren COater8, al8. JDeréoz

Yi

—

l

gen gu SOraunfibtoeig unb füneburg 2c.. toobbunb Dodfeel. 9fnbencfens oon

E

p

i

unferm Gti(ft Jalberftab gebabten ebn«GXübtern, aud) allen unb jeben

i

t

«—

!

d

ibven Gínz unb 3ugebórungen , nícbt8 ausgefcbloffen, tealiter, puré. unb

votitcflicben inveftren unb beleiben G. bben a8 ben 9fefteften unb eínigen

SRegitenben fanbes/Sürften. Des$ Joerf&ogtbums $5raunfdbteeig , 9xGolffen

M

büttelifcber £ínien, unb G»r. fben Sannlíd)e ?eibe8 febenszGrben puré

unb realiter, unb, voann Deren feine mebr eorbanben, al&oann berofelben

1 ug[q l /

d55

i

Sits3elebneten, voie obftebet, Derogeftalt unb alfo, Daf Der regirenbe Zatte

De&4Surft qu 9Gol(fenbüttel (tet8 alfet absque divifione & jure reprzfenta-

tionis Diefe ?ebn«GSübter, SRecbts unb Getobnbeit nad) baben unb. befíten

foll, unb baferne G. £ben nad) Gttes SGillen obne SOtanntide ?eibes

Sebeng«Grben. verftetben votirben, baff alébann Der. tegírenbe fanbesASürft

il

u SOolffenbüttel aus piefer ie&o miítbefebneter. SBolffenbütteliftben Sinie,

f

r

fothbane ebnzGYübter ungertbeilet alleíne, jure reprafenrationis & agnationis

Ài

a?

prorfus remoto befí&en, voie $tannlebna Svecbt, S33eife , Jerfommen ub

*Jf»

Getvobnbeitift, genieffen uno gebraucben folle unD móge, Qbun bas alle8

in Svrafft Diefes unferó SBriefe8 vor ln8, unfere Stacbfommen, uno alle

É

D

^

Á

Yi

k,

!

MMY

"

fün(ftíge regitenbe S5iftbb(fe $u .Oalberftab, aud) in. befter, beftàubigftet

ao

Goru, teie fold)e8 oon. Sedot uno. Gevoobnbeit. toegen. aur. beftánbigften

unb Eráfftigften immer aefcbeben foll, £annunb mag, nb beleiea. G. 9ben

qua

une pDerofeiben Stitbeftbriebene mit allen unb jeben angebirigen Gotücfer,

u

n

"

al$ nemfid) ber Girafffdafft Sheinftein mit allem ib

qi !/

ren Ginz unb Suaeborunger, vie einee Graffftbafft eignet umb

Ti

qut

$uftebet, nicbt8 ausgefcbloffen, mit allen. ibren Subebérungen, &yerfferit,

i

Qu

Sebenben, SSergtoercfen unb alleríen SOtetall, aefudbt unb. ungefucbet, oem

j

CcbloB uno C5tao Sxerneburg mít allen jugeborígen Gübtern , mit Secbt

li

l

;

d

DA

unp Gerídten über -palf unb Joanb, Oberften unb Sfnieberften, ven Steie

ten

Dpp ppp

j

1044

d.

d

fen, fo um unb vor Syerneburg [íegen, Der Coigten über Serneburg, br—re»neü

fnt

J5ufen fanbeé $u Ganf&faufen, Goedbs Jufen gu. SSrocfanftab, 9ldotgebu.

Cityi

J)ufen unb fedjg Joófen 4u 99Biegbaufen iif Der. C3oígten über bafjelbe

hu

r

cor(f, Ged8 Joufen ju Meleben, eimen Jool&imard steifeben Seinftein uno

q

Ui

fangenftein, item (Sünffbunbert €Gulff 9Ingel oon bem Q3ortoerg 3u 9Giega

ROT

baufen, 9tem eitter Joufen Sanbe8 $u Gropen! Gobenbau(en , einer Jufem

J

$u SYeeuenpor(f, einer Joufe su SGebeftbfeoe, einer. CDergbufe su Stebebebr,

n

unb bieSmuble unb vier S0torgen 9[cfer$. Dafelbft, item . stoepen Joufen. qu

tiy

Snarfleoen, item ben gBurmberg, oa moan. Spferfteime bridbt bey ber Faltert

t

Wf

$5abe, stocpen SDfunb Geloes. $u 9Bafd)leben, unb $o. 9Xalter Storn bae

AO

felbft, einen Jol&matct, bas$. Jóapnbol& genanb, unb - $toepen Jbfen bda

fin

felóft, item cinem Jool& vor bem Codjilbeberge, item Den Gübtern Glbingez

qe

tobe, item Steun Joufen u rben, ber C3olgtep über Den. 9Galp su (gal

p

cfenvobe, Qroepen Joufen Zanbes su Goieferéfaufen , unb allen Gübtern, fo

$n

bie Gra(ffcbaft iegen bat. su Sebcbebr, einen Jol&mardt su SSenfinges

ban

toba tmit einem Garten, smoepen ofen su Somrfebleben, unb allen Gübteri,

folt

fo bie eon -Domburg gebabt baben ju Gobenbaufen, ub ber Q3oígter tbet

ball

alle bíe Gübter, fo nad) Ganberébeim gebóren, von Dem G beil be8 Sorud)a

unp

mít allen anvern Gübtern, fo oíe Jerren Grafen von SXeinfteín , unb C5.

6

$ben oiclbodbermelt oon unftrem Cotifft qur 2ebn. aebabt, fíe fepn genannt

lan

vber ungenannt, Cétemr allen Den. Gübterr am Joar& fo stoifd)en biefert

u?

Creu&e gelegen, nemlid) von ber boben Gotrafien über ben GüntberssSerge

ben

bi$ an bie SBeethe; oon Der SSeetbe big u Dem SDonniFenftein eon Dem 9fforre

RT

nifenfteín bí8 gu. bem Jyepbenftíege, von bem Joepbenftiege bíg $u Glbingee

hn

MU

robe, ton Gibingerobe bi8 gt Dem $Sraacbfeloe, bí8 auf Da8 (Selo $u- -Dafels

Mi

felbe, ba$ Geíbe alle um big voieber. an ba8 $Sraadbfelb, unb. allem, tvas

du

barín an ol& unb Joléftáten pber anberm Gübterm nidte ausbefdbeibett,

U 9X

item ba8 &yorff &oncfteb mit aller Subebór, Gericbt unbo. Sedbt-über JDal

Otrie

unb Janp, bem Soerff 2befterbaufen, S'Garmftab, QGebersleben, Sbal,

"t DG

ettoa SBentaufen genant, bas SDer(f SYtienfteb unb biefe oben vergeidnete

YXlbor

S5y6rffer mit Geridt unb Jiet, oberft unb unterft, über Jpalf unb Danb,

"Itb

mit &eicben unb Seidftáten, Srifften, 9'Gepben, StGaffer uno. 8:Gafferláufz

feu mit ben S)üblen. in unb oor benfelben Soórfern. mit aller ibver Cine

l 89

unp Qugebsrung, feíne ausgefdloffen; unb. mit allen anberen Geredbtigfeis

W Q

i

il

£en unp Sorffern befe&et. unb unbefe&et, Derer Sjtabmen nídbt ausgebructet,

T

unb ju ber Cxrafffcbafft Oibeinftein gebórig, mit allen umb jeben. Gxiftlis

1

Ü

cben« eittere unb. 9Iffter/tebnen, item Dem cblog unb $ourg SGefterbutg,

&tüg

mit Geridbt, Qwdbt uno Gerecbtigfeit, oberft. unb- nieperft iber Joalf. unb

LT

ano,

U.

a2 IuffriauHi Pacis Wefipbalice Art. 2 $. g.

1045

WY

-!jatib, "T. a-'uen 'Geíftiid)enz 9gitterz unb. 9tfterzZebnen, aud) aller. feiner

1

!

:

Ginz unb 3ugebórungen, nidbt8 ausgefcbloffen, aud) mit SSergrocrcen, tole

!

WUM

|

berubtet, item Dem &or(f. Stoersbeim, auc) mit allen Sedbten, toie bie oote

D

W

genanbten Syórffer, nicbt8. ausgefd)foffen, item ben SoSrfern SOebelebent,

)

Syüngcifteb unb xorfe 1a8 ?DBir be8 i Sobrffern baben, mit Gxerícbt

:

unb SRecbt woie oorberübrt, item Den &yirffern Stebebebr, Grogen unp feie

nrgge

Ti

|

[

j

nen llpplingen, SRettorff, &ommeringen, S5Baldenfteo , Goeeborff, Boine

í

i

'

|

l

ningenbor(f, £obec SRünftor(f, utib. Diefe oben. vergeicbnete oorffer mit Ges

u fl

tídbte unb 3Redbt über Joalg uno Joanb, DOberft unb Sftieberft mit. 9lcfet,

SrGiefen, SinBen, SOtenften unb allen anoeren Gered)tigFeiten aud) SIfftet«

t

:

:

|

i

ebnen in-uno aufjer ber Graffíbafft an. alfen unb jeben. SJbrfen, voo Die

W

h

gelegen. ober. $u finpen fepn mbgert, toie Díe anberen. vorgenanten. Soor(fet

QD

:

Suï

SYGefterbaufen unb 9Barnftab, nidyt8 ausgefdbloffen, item bem SDorff 9foere

ä

ficb, aud) mit Gerícbt unbo Sed)t über JalB unb Joanb, mít bem Surd£es

i

'

y

ben unb alien anbern 9fffterzgebnen, nidt$ ausgefdilofferi, oie bie Gopiegel

u

foltbe8 von ber Joerr(d)atft ju. eben aetragen, item ben Gebbl&en alfent

l

T

balben at Juy unb (Sallfteinen, aud) mit Gericbt uno Sedot, über Joafg

u)

Tb

uno Joanb nídte ausgefdbloffen, mit Der Girofen Sobling, Dem Goteinberge,

;

!

:J

Gof unb $einen Jol&marct mít allen anberen GebblGen, bíe voít Daruttt

fj

i

l

fang unb fürter geríefnet, item bet Qebenben. $u SDtarbor(f, ben Qebenben

!

$u inc£, Sveft oor S5lanc'enburg, ben Sebenben. $u Z Beflerbaufen, ben. 3e

i

ä

benben 4u Sarnfteb; ben. Qebenben. $u. 2Bebergleben, ben Sebenben gunt

Y

Cbal, bert Sebenben 3u. Settenfteb, bernr ebenben $u €iegeroba, Den Qu

0"

ï

benben $u Cggeroba, vea Qebenben ju -Düfingeroba, Den Sebenben gu JoiDa

5WQW

j

bentoba, ben. Sebenben gu. Glbingeroba, bengebenben $u -Dafelfeloe, pein

(

wmw

Debenben $u Gotíege, Den 3ebenben su 9I (Deroben, Den Sebenben gu JoeineFert,

dl

]

p

ben Qebenben gu Gellbor(f, beri Sebenben $u Jobebor(f, ben 2ebenben su

u

J

jj

i

Gerf&borff, &en Qebenben ju £ütfen Soitfurt, ben. Zebenben $u SOumefcbles

jl

ben, ben. Qebenben. qu Godhlanfteo, ben. 2ebenben qu ZGolfferfteD, ben 3e

ah

i

benben ju. Grottor(f, Den 2ebenben gu. odbvoanebet£ , ben. Gebenben gu

g

Sfteinborff jmoifcben SGegeleben unb SXtienbagen, oen Sebenben su ?'Gieberg,

N

ben Gebenben gu Joeterslcber, ben Qebenpen ju 9fltenfteb für bem Jouje,

MHWF

u

bett 2ebenben gu &repleben, ben Sebenben su Sgelri, ben Sebenben $u Gerz

U

iaergieben, Dben Qebenben gu GDrofe, oen Zebenben. $u (Sorberfteb , ben 3e

L

i(olu

benben $u Goupplingen , ben. 2ebenben gu. Groppenfteb, ben Qebenben gu

g

i

Cr&lafelbe, ben aebenben gu Stebebeer, ben 2ebenben. u 9ldbfteb, ben. 2e«

y Ol

i

benben su Gocbapfffteb, ben 2ebenben ju9[bersleben, ben Zebenben $u Stine

ii

Áifj

eabensleben , ben 2ebenoen. qu Sinc'erge

]

D

uife, pen ebenben ;u Gropen

M

j

)»ppppa

epelt;

h

^k

1046

QbAMI CORT RE?I Obferuata

[eben, ben 2ebenben gu.Quermife, ben Qebenben. g. GSaldenfteb , ben. Qes

Qub

benben $u Gobenroba, bem Sebenben su Goteinem, Den ebenben su. SRteins

fitfe

Dor(f unb God)anebec, ven. ebenben über beep Joufen. £anbes. 3u Suene

u3

fteb, ben 3ebenben $u Slryleben unter Jyoimburg, oen Sebenben su Jyolpebe

T

liber bie von SXtortbaufen, ven gebenbensu Gropen Golloe; ben Sebenben qu

j

£ybenroben, ben Sebenben gu 2lffenporff, Den Sebenben gu Süblinge, ben Qes

|

|

u

benben Qu CagerdDorff, su. übersbor(f , ben.Qebenben $u Sjftberfteb, pen

t u

Qebenben $u Slfebersleben, item 16, Godjilling Gebenbn guSSrun(teb, ben

M

2ebcnben qu QBi(cbleben, ben Sebenpen su 9InBoorff, ben Sebenben u Gite

M

tel, ben Sebenben gu £yueroDen, ben. Sebenben gu 2 Gilroben, ben Gebenbert

let

u Sarffeloe, ben Sebenben $u Glbingerobe, ben. 2ebenbamn gu . arcferope,

fb

ven 3ebenben 3u 9Golmeroba, ven Gebenben qu G'ersleben, ben Jebenben

t

ha

ju Jarpfe, Den ebenben. $u £ueberoernben, pen 2ebenoen ju 3illingen bep

S3allenfteb, bert. Sebenben. su 9lllenfteo, ben. ebenben $u- Cbeibor(f bey

$l

SRabesleben, ben Gebenben qu Jouirgingenroba, ven Sebenben $u Vpliniger,

D

ben Qebenoen su. 9lrebtenfcbagen, ben ebenben $u $Xeptingeroba, item

&€

bet Q3oígtep über fíeben -Dufen £anbes su Coemensleben, ben ebenben qu

Drifte

Gígerifelboe über 3oueblinburg, ben Gebenoen gu Jabenburg, ben Sebenben

It&m ]

4u Siltenburg, ben Qebenben u Goeebaufen, Der. Sebenben gu. Sortoctof,

Ts

ben Qebenben gu J»obel, ben Qebenben $u Goebftor(f, oen Qebenben $u 2atv

Qu 5y

ocíoe, ben Sebenben $u SRelcfenfico, ben Sebenben u Joarmfoor(f, bet

f

ebenben su Stelcfenfteo, ven. Sebenben. $u Stíen Giobenbaufen; ben 3

Oudbt

benpen 3u. Codbmertbaufen, ben. Bebenpen . u lelebern, ben. ebenben. ju

Q8ob

W

9 Giegbaufen, een Qebenben gu -JDatten Ditfurt, ven Sebenben $u SIryfebern,

ben gebenben $u Grogen uno Seinen SBernifen, ben Sebenben u Joattelbe,

babu

pen Qebenben ju. Stiucten, 0en gebenben gu. Stóncboorff vor Gruningett

MT

ben Qebénben ;u. £ütfen: Godbierfteb über Dem 2Baffer, Den Qebenben ju

Itf b

Goellersleben, oen Seberiben su. ilfing uno .abebebr, alle frepe Suittere

) emfï;

£ebn, bie von Der Joerrfcoafft SReinftein $u £eben geben, item 65, 9talteran

t

9[cfer $u Joebebeer an 2 g. JDufen $anbeg, ben Gebenben $u &arfeim, ben Se»

LE

benben gu Sfeettorff, Den Sebenben guSufíngen, ben. 2ebenben $u , SSennine

3M

enbor(f, ben Qebenben qu SSetteborn, ben. Qebenben su. Stüningeroba, ben

180j

3

Debenbeu su Sattef, Den Bebenben qu. Gettfelpe, unb S3adcbtenfefoe, ten 2d»

benben gu Deinifen, pen Gebenben über Der SXoven, tiber Darfen ben 2«

d

j

Dd

benben 3u Coort, ben Scbenben $u Duebersbor(f, ben Qebenben $u -Datofe

dUPU

voba, ben ebenoen gu SBallingeroba, ben 2ebenben guZangen ub Sruréem

(l

&t

SXoben $rei(cben Quebliuburg unb Sfeeunfteb, Den Qebenben $u Stleibe, Den

Mbgn

Qebenben ju -Darpoorfj, pen gebenben ju Cufoorff, ben gebenben

ju o

W

a ?ïg

—R

rk

ad Infirumenti Pacis Weflphalica Art. H., $. 3.

1047

y

benberg, ben Qebenben qu. Defenbeslebert,

ben Gebenben gu Sleinen. o0ct

lu

$ütfen Goaltersleben im Selbe unb Sorffe,

ben Qebenpen 3u £ütfen Soitfurt,

N

IU

ben Qebenben gu SSranbberff bey Gradbenleben,

ben Sebenben gu 9[fmergs

leben, oeni Qebenben ím £angen unp Sur&em Qioben

stoifcben. Sueblinburg

H

W

item 2 Jufen anbeg su Genersleben,

2.55ufen Zanbes u

u

ub 9egeleben,

ber CGoigfep qu Jafenfteb, ber Qoige

w

obra, ber C3oigten gu SDippingeropa,

M

tey über Die9tarc£ gu 9Mioeneleben, Det

9nüblen su 2illing unb einer.Dufen

0( I

fanbes, 2 Jufen £anbes ju Joafler, ben. Goübtern

;u Quenfteo, 2. Jufen

u OV

$anbe8 su Zengelbe,

8.J»ufen unb. 1. 9Biefen gu Cbet

gDor(f, oer. Q3otgten

über 7. Dufen. 3u G»afper

opa , ba$ Jooí& ju. Gitanfcbleben, einer Jufen

5&

a

fM

2anpc8 u finbDele, item 4.

Jjufen Sanbes su Süllingerobe unb. einem Store

gen, item 9Inberthbalben Jyufen

g Godjiersbafen unb ned) 9. Joufen mit. eia

At

nem $S3aunGarten unb 2. Jo

(&Slecfen unb eine 9Giefen, unb nod) eitt

j

ine falbe Joufe fgnbe8 unb 3. 9)torgen ju

aE M

:x5pel senannt bag Gint, item (€

us

«

S9[por(f,. it. su $ütgen Joarfleben,

fo oiel 9lcfer8 Der. gibt $. €xcbillinge unb

[De 4 &dtanenbec? , item

Q

j m

$. &ebillinge,

item 2, J9ufen ?anbeg. uf pem (Se

(

p

prittebalb Jufen $anb:8 gu Jargleben,

item 4, Jufen anbce gu Slnberbec?,

MU

item prittebalb Joufen anbes $u SfGegeleben, item einem ofte

$Stef auf

! geh

/

bem Goaf&berae, bat vorgeiten Joerr £ubolpb votr Counbbaufen gebabt, item

Sjutt

ben Jooff su SYeienoor(f

oot bem S3ranbefeoblebifdhen J»ol&e mít 2lcer, Sies

u

en, S&ifften, Z:Gelben,

Greicben, Geicbftüten unb J3ol&e, ttít. Gericbt unb

$

ïüw *

:

*Redbt tber J5al8 unb Janb, nídbt$ ausgefcbloffen, Die ie&unb bie vpon Det

j M

M

9gebu

rg ín $3efisung unb Gbraudb baben, toie ingleiden mit allen albiet

Y

;

[

im €tt

(t gefegenen 9lffterzgebnen, fo bie Sebuleute in 93efí& unb Gbrauc

J

j

j

aben, unp oon Der Joerrfeafft SReinftein Sybren. Unfer8. Jerten QSater8

Ti

:

$bben bocbermelt, Jodbs unb 2Goblfedl. 9tnbendfen 3u eben. getragen, unb

r

mít pet 2ebenben, unb. mít allen unb. jeoen Gütern, fo^oie Grafen. vor

ul

SReinftein oon SRecbte. voege

n oon 1n8 unb unferm Gotifft -Dalberftao st

;

y W

£eben gebabt unb getrager,

ober je billig bátten baben follen, unb albier

gl

(

nitbt fpecificiret, unbo mit Sjtabmen anges

eid)net fepn, nad) beftee Cor. Jer

!j

w

—

—

——

li

fo9 Grieberic) Mrid)8 unb bero SDtitbefbriebenen. Gélegenbeit. gu nufsen,

:

NI

——

—

l

$u genieffen,

unb gu gebraucben, 9tlermagen bíe Grafen. qu SJibeinftein, uno

bodgemeloter un

(et. víelgeliebter JDere CGater, JDer&og Joeinrid) Oyultug

j

W

u

:

bocdblobt. 9mbencfens biefelbe Dabepor,

oot 9ibr be(onber £ebn vonilus, un:

W

I;ï

Jecx-3ex

M

fetn Q3orfabren unb Ctifft

Jjalberftao gebabf unb. getragem , befeffen, ge«

|

—

XX

MM

L

nu&ct, uD gebraud)et baben,

aucp toie C5r. Joer&og (Sriberid) Mvicbs $ben

)

j

!

—

E

L-

Diefelber ie&o innen babett

befí&en, genieffen uno gebraudben, unb ferner

XI e

ll

—

. $iebben unb Dero 9Atitbelebuete biermit in

/

Qä

tbun mögen, voie ZGic Denn

$pyprpPs

eine

"

l—

—

"

1648

d RIQDAMI CORTRE?I Olb[eruata

x

Ht

eine tubige, iwüfælicbe Poffeflion fold)et Sbcinfteinifdoen Sei)n;

Gtücfe fe&ea

tf

uno gefe&et baben toollen, toa8 aber vor bic

fem an ben berübrten Grat,

:

inc

eReinfteinifd)en fcbn«Gtücfen,

berfelben 9ifters£ebten, aud mit unferec

Cnorfabren unb Sonm-

voilligung verfeet u

no eer

Capiful be8 C»tift8 Jalberftab Confens umb Qerz

() I

bilit

in feinen eollen SGür

pfánbet getoefen. unbo nod) ift, baffelbe bleibet

fen

5

ben unb Srafften, foll aud) son benen SSelebnes

ürften $u SSraunfd)

tveig in alle 9:Gege obue Cin

zuno 2Biebetrebe fe

ftiglid) gebalten unb verfolget toerben.

g

ír unbo unfere Sacbfommen

——

B

uno Fünfftige SSifdboffe am Gstifft voollen un

D follet audb vielbodbgemeloz

54

ten unfern Greunoliben ieben SSruber,

Jerren Grieoerid) Vlridyen Seta

bifen

fj09en ju SSraunfebioeig unb. füneburg ?

c unb (Gor. £pen 9Ytít SSenantet

dDoftul

biefer vourctlicben S5ele

bnung recbte befennige Joerren unb. GYetoebr.- fepn,

butg Y

(r.fieboen unb bero

mtit z Gebadte babep ín

unb aufferbalb 9tecbteng,

ol

bertteten, fdbü&en unb Banbbaben befffen, fo

offt bá8 von 11n8 gefudyef

i 3

iirb, gOir qud) in Secbt u tbun fcbulpig. fepn

*

polga

oebadcbter. un

SXarentgegen bat bodje

putdb G.

fet. Geliebter Joerr SSruber al& Joerfeg su $Sraunfebweig Un8

J

an ftat G. £0en vermittel

£ben. SSraunfevoeiaiftben Gantler unb. Gebeímen SRatb N. N.

eau

ft eineg G'órperlid)en &pbes. verfprod)en unb gw

t Qj

9efaget,. bag G. 2

tebben woollen, aud) Soero SYtitbelebnete follen 1Ing wb

(ittrig

sn[eren Syeacbfommer, aud) oem Gtifft Joalberftap getreu unb bofo- fepty

Q

unjer unb pe8. Cotifftes SSeftee 9'Biffen unb. Stacbtbeil teebren, fo oie[ Cor.

Qitew

f£ben unb Cbren SOtitbelebneten oon. Stecbte unb. Getonbeit teegen eigent

e

Q r

unb gebubret, aud) lin8 unb unferen ad)fommen bie gebürlic)e 9vofi»

tàu

Dienfte, gleic)ie bie Grafen gu Seinftein Den oorígen S5ifcboffen unp Dettt

C5tifft biebebor getban, burd) fauglicbe bargu fubttituirte Gyráffl. obet 9l

b

pelg/erfonen tbun un5 leiften, audb fo offt biefe gebn su Gall. Fommert,

Id

WUj

benm aeburlicbe recbte (Solge thbun, unb Dierüber ldn8 Gor. fben Revers-

Unfons

Sbtieff geber, oíe QGír unb unfere Fünfftige SSiftboffe am Ctifft -Dalberftab

"t

lin$ biermit obligiret unb verbunben, aucb fd)ulbig unb pficbtíg fepn tvbl

tütifer

[en utio follen, auf iebesmabliges erfte8 rfudben unb - 9Infalten Jod)ge:

U

pacbten unfer$ vielgeliebten Joerren. S3ruberé 9Xtit QSelebnete biefe tnfere

Nitefe

SDelebuung $u famter Janb unb. realem Inveftituram üntoeigetlic) , aud)

A

pbne alle Cínzunb SOieberrebe ít beftánbiger GSotm $i renoviren, $u $eré

AOb

neueru, aud) su confirmiten unb $u beft

átigen, 9llleg Gietreu unb obne 9lre

aelift unb Gefábrbe.

Wnb fepnb biebep al8 Gieseugen an unb. über getvee

(en bíe Gbrtourbige u

nb Gbrenbefte unfere. StitzAoerren unb £iebe Gletreue

AU

i

N.N, unD N. N.

:Deffen

áut Tlbrfunb baben 9Gir unfer SSifdboffl. Orofe

Itj

oynfigel voiffenblid an pief

e

f

W jg

1 $5rieff bangen laffen, Der gegeben ift ölble?ä['

&

- d

&d lsflrumenti Pacis Weflpbaliea Ari, 1. 6. 3.

1049

be

T

"

ft

ab am &'age be8 9Ytonabt$ Augutti nad) Cbrifti SY&fu unfere Jrren

Wil

unb Ceecligmad)erg Geburt im 1616. Sjabr.

[

Sriebric) Lilricp.

;

3

(8) Poft impetratam Inveftituram Dux FRIDERICUS ULRICUS Litteris

N

o

nor Litterarum Reverfalium talis :

fpecialibus fe ad omnia obftrinxit, qua olim praftiterant Comites. Tes

t

fottMt

Cfon G.Ottes Gnaben Stbit Greieberid) Mltid) Jer&og u SSraunfdterig

wnb-füneburg£oor ins unb unfere Grben, biemit offentlid) tbun funotunb

yrm

be£ennen, Sfadbbem. Det Joocroürbigen Joodbgebebrn Gütft Joert Cbriftían

t N

Softulivter SSifdboff u -Dalber(tabt

; Jerfog 3u-SOraunfd)roeig unb füneá

OA

uU

burg2c. Mnfer. Sreunbtficber Sieber

S5ruber af8 Syoftulirtee SSiftboff s

!

]

M

T

A5alberftaot,

iné nadb 2[bfterben SfBGepfanbt bes. 22Gollgebobrnen unbo (Sbez

WE

len 9jobann &

rnft Graffen. unb Jerren ju. SReinftein unb bann fürter8 uf

j

:

e

ottidyen Jointriot De8 Joodhteütbigen Jood)gebobrnen Gürftea

;

a

:

:

j

eorgangenen tà

Wt

A

etven Joeinvicben Syulit Spoftulirter SBifcboff su -Dalberftabt Joer&ogen $u

i

|

;

$5»raun

(chtoeig unb ?üneburg 2c.. Unfers. onábígen unb viefgelicbfen Joete

ren Z3aterg. bod)

(ebl. &briftmilber Gebdcbtnüg, al8 Jer&ogen gu SSrautue

du

(cotocig unb £ine

burg Mn8 uno unfere Sannlidbe eibs Sebng Grben ag

( n

Segierenben Joerfogen gu SBraunfdbteeig u

nb füneburgf, unb wann ber

) m

Feíne mebr verbanben, alsbann. $u SXtitbebuff einer gefambten Jaanbt G»eiz

g

j

neg unferá Greunbtl, Sieben. $Bruberg Jerren Gbriftiang al8 JDer&ogen qu

w

SSraunfd)teeig uno füneburg£ ac, unb unfer Gebettern ber Jodmiürbige,

J

t

autb -Jood)gebobrnen Gürften. -Derten. Sbiefipp CoigiSmunbt 9Yoftulitten

"T

SWifdboffen qu SOfinabrüg£ unb CSebrben SDobm*Yrobften su. -Dalberftabt,

u

(

W

J

unb Joerren Julii Augufti 9[bten De8 Glofter8 Stdacfteing unb Syycobften

al bt

jl

unfers Ctifft8 S. Blaii in unfer C5taot. SOraunfebtveig, 9llle Jer&ogen . su

M

jl

Ssraunfebroeig unb füneburg£ 9Golffenbüttelfcber £ienien allei, unb nidyt

L

ii

todfet al Der einigen SRegierenben. fanbes Gürften. De8. Joerogtbumbg

T

SSraunfibrocig su SGolffenbüttel 2c. absque divifione feudi, & remoto jute

[ i ga

zeprafentationis & agnationis tmít bet Graffft)afft Sveinftein fampt alfén Dero

i

i

Cin unb Qubebórungen laut be8 Zebnbrieffed vürcflic) belieben bat, teefdoer

ii

Sebnbrieff 001 SIGorten u ZDGorten alfo [autet, Inferatur tenor.

Il

aþfl'

$3a8 3Bír ung aegen G5 £oen unb berfelben Seacbfommen

Fráftiofter

i

£fGeife obligiret unb verpfficbtet baben Obligiren unb cerpffícbteu 11n8 aud)

j

png

biemit unb. ín. Srafft biefes SSrieffe, vor ln8 unfere 9mánntide Reibes

"

ul

Sebng Crben. uno 9Xtitbelebuete, bep. unfern Gürfilicben 26ürben unb Che

p

(b

i, pag foit permóge baB purd nnferer 9ibgefanbten. 9. R. getbanen

[

j

|

!

!

Mpï&ï

-

1050

ADAMI CORT RE]1 Obfervata

Em

feos f

äörperlid)en Tebnepoes, *6nen unb 9jbren. SRad)fommen ,

aud) ffmfïti&r—z

Soifcbeffen am Gotifte treuv unb bolt fein,

bDeren unb Deffelben Sous, 9tuffz

Chntot

nabmen unb Oebeiben, fo vtel an 1ns8 Sürftl, uno getreutotid)en befürpern,

(l

i

Cobaben umb Stacbtfeif vocbren, baneDen. aucb ibnen unb. Dem C»ti(te bie

H

e€

fatibt.

gcbu

brenpe SioB 3Sienfte, aud) alle8 anberé, o gebadbter Graff oon SReins

ul

f

fiein ben Cotiffte geleiftet ober su feiften. fdufoig gercefen , burd) Sáalicbe

Conce

(5rà

fflicbe ober 9foelicbe 3yerfobnen tbum unb feiften, aud) ben Zebnen, fo

fs uni

ofit

bie $u Salle fommen gebübrlice Golge tbun unb benr Citifft an feinen

fell i

UT

fei

in unb eufer ber Girafffcbafft babenben Siffteriebnen too bie aud) gelegen

e

" mogen, nicbte entiebn veretifern, oerpfenben, nod von 9fnbern. in feu-

f

dum recognofciten; Cjnmafen 9,Gír Un8 Dierneben vor Uns8 ub unfere

(

SDtitbeftbriebene verpflicbten, to voollgemeíte8 GXobm Gapitul Sy6re SRadye

|

Fommen, unb folgenoe *Sifeboffe, oon jemanbes bobes unb niebrige8 Gotatte

NT

De8, fo an folden SXeinfteiniftben ebngüttern einig GebingE 2Inmoarttungf,

9

CSerbrüberung 9Sclebnung gur gefampter J3anbt, ober tva Da8 fein madj

boy U

te, gegeben unb verfdbrieben. toere ober. baran $u baben vermeinten unb

DeBtvegen, unb biefer íifver feener SSeleibnungE balber convenitet unb De/

QNün;

fprocen in Güte ober gu Stecbte, ober fonften in. eíníge anbere S'Gege molc-

feibe

füiref, unb beunrubiget verben follten oa8 XGir unb unfere SPtitaefetste a[8

lidyer

i&íge Poffeflores & utiles Domini ber Giraff(cbafft SReinftein auf. evfted Oybt

t

Crfucben, Cie SbreStadbfommer, unb bem Gotifft Joalberftabt ín umb aufr

at oí

ferbalb SXecbtens auf unfern eigenen infoften unb Gefabr, obn Sybr Qutburt,

fori

toiber biefelben defendiren, unb vertreoten, aud) Da. über C3erboffen toiebet

G^ieunb Den Cotifft bag Intereffe ober Grítabtung eineg Feudi zquivalentis

balbet, eber voa8 vag fein mbcdote, su Sedbt erfanbt woerben. folte baf SiBir

C5ie, unb Da$ Cotifft, Desteegen Gürftl. benebimen, unb ín alle toege fd)abte

(2)

loB balten, unb ba 2Gír reftituiren müffen ben Gotífft um Ecíin: equipollens,

C5djaben lnfoften, ober einigerlep. befprecfen voollen: nod) follen, &oietveil

ä

aucdb etlicbe Cotücfe i ben £ebnbrieffen gefe&t, fo aebacdbter Graff unb fcine

|

Pradeceffotes bey iren. 2eben nícbt in poffefione unb GYetocbt gebabt, fol»

leni utib toollen (&. £ben unb ber Cxtifft, 11n8 unb unfere Smitgefibriebener,

Svrafft Diefer SSeleíbnungE $u getoebren nícbt obligiret nod) serbunben dQ it

gl

Joer&ogen aud) $u bern,

toa8 lin8 nicbt eingerdumet toitbt, u anftoorten

nidt (c:ulbig fein ,

fonbern voa8 vor Diefev Real Inveftitur unb refpetivé

fámbtlicben SSefeinungt, von ben

Grófflidben SReinfteinifden ebnftücferr,

(to)

in unp auffer Der Grafffebafft,

inn toe

Icben Gürftentbumb unb £obrte e8 feitt

uno [iegen mbcbte seraffterlebuet,

oDet 00n Den Poffefforibus fonfter red)fe

Lj

mää;g prafccbitef uno toag mif

G. gben æorfabren unp be8 Citiffto Coc

ns$

| (u)jj

TE CT

alddlnj?mmwtiPacz': chphalz'm "i, 1. $. a.

10fi

i

ïens mïïx(ït alienitet, .diftrahitet, verfe&t unb cerpfánpet, aud) 9Bit einert

M&

Gbttoürbígen &obm Gapittul af8 Da8 SSorff SRbebeber neben Jxoffe Stuftz

n

cfe, besgleic)en ba8 Syor(f Sanfteot, Sanborff, uno SSobnfbaufen, fambt

fambt oeren bargugebórigen Gericten, SRedt Gered)tigEeiten, Geltmatcten,

M

N

M

Jyol&ungen, Cin unb Subeberungen nídbt8 tberall ausgefdbloffen, faut bet

M

Conceffion SSrieff, inmafen Gie fofd)e8 alles unb. anbere Güterifio in 93e

t

!

j

fí& unb Gebraud) baben gratitutionisergo toniret tttib abgetrebten, baffelbe

Ya

W

foll iv feínen oollen Gürben 1mb Sráfften bleiben aud) von 11n8 unferi

g

Snliden 2eibeg £ebng Grben, unb fambt S93elebnten (Sür(terr su. Soraune

pf

fibroeig unb ?üneburg itt alletvege obn Gin unb. zDGieberreve unteieberrüff?

lic unb feftiglic) gebalten

toerben ;

ï?

bt

G5oldbes alle8 baben

? Dít tvie obftebet vortl1n, unb unfere Smántidoe

T

€eibe$ efn8 Grben SXtitbelebnte unb Sjtacbfommen an unfern (Sürftl. Joaus

W

N

Ts

l

fe SSraunfcbroeía , 9iGol(fenbütteffeber 2ienien ftet feft unb. unverbrücdbtíd),

(f

ij

bep Unfern Gürftl, SGürben uno Gbren u balten burd) unfern 9fbgefanbten

vitiu t

eunbtliden angefoben unb. ;ufagen laffen;

:1

Qerseiben unb begeben tn8. aud) biermit sor 1n8 Vnfere Stantidoe

vt

£eibe$ ?ebn8 Grben unb 9Xtitbelebntea aller Privilegien unb Beneficieri, Gei(ta

T

i

[ieber unb 9eltlidber Otecbte, fo 1n8 toieber biefe unfere obligation defendi-

t

ten unb febü&en modyten, 1ibrfunobtlid) baben 9Bír unfee. Strftl. Synfígull

q

:e

au biefen SSrteff woiffentlid) bangen la

tin m d

ffen uub Unämit eigen Janben untej:o

J

QU

li

fd:rieben ac. Qäefcf)exb-eny

Sricorid) Liltid.

n

(9) Tam etfi veró *Lïtterä Exfpe&ativz de Anno MD LXXXIII, hác claufalá

j

T.

fint veftite, (5o 9fGir bierin aud) etroas $u viel, baB Díe Orafen von

mege f(bdb '

SReinftein $on anbern, unb fonberfid) unferm Surftlicben Jaufe

SSraunfdotoeig su feben tragerr follen, gefe&et bátten, bas foll Cybrert

u

£ben $ben uno 11n8 unfcbáolídy fepn.

Perpenfis tamen ante Invefti-

m]D W

T ii

turam Epifcopi CHRISTIANI omnibus Comitatus pertinentibus, de-

ht

L

preheníum eft, nil Eorum, quz in Litteris Exfpe&tativis exftant , ad Se-

:

E

reniffimam Domum Brunífvico- Lunzburgenfem fpectate. — Ideó, re altius

jl

repetità & maturiüs deliberatá ex certá. fcientiáà , omiffa eft illa Exfpe&ta-

(10) tivatum claufüla in hác purá Inveftiturá, quod non feciffet Dux CHRI-

Md

STIANUS, fi hoc a&u przjudicium. Domui Suz Gaelpherbytanz in-

Í

nmïtf?fï/

ferri nóffet, quippe; quód, naturali du&u, majorem habuerit rationem

J

d

(11) Domus SuzSereniffimz ac Epifcopatus temporatii.

Imó intextz funt

i

i

huic Inveftiturz pura figillatim Sylvz Foreftales ac Lignarie, itidem,

j

qug

f

fai

Qqq 434

30j2

ADAMI CORTRE?1 Obfervata

k

uz Abbatiffa Gandersheimeníis SOPHIA . Epifícopatui Halberftadienfi

i

Anno MDLXXXVIL cefferat, Sollicitus equidem pro Familià fuáSere-

hitgl

niffimá pro Agnatis fuis Inveftituram fimultaneam fingulari quadam Le-

At

gatione à Capitulo petebat Menfe Mario Anno MDUXXIV. — Prout ex

m

Documentis fequentibus apparet :

fümbi

ht

Propofitio Legatorum Ducis CHRISTIANI ita fe habet:

f 0

Poft Generalia folita ac confueta, baben Goeine Gürftlid)e Gnaben Gittert

Qutof

S5od«Cbretrbigen om Gapitul anguseígen Qun8 gnábig befoblen, baf

füng)

nicbt voeniger, 9IGeplanb bero -Dod)geebrte, Cbriftfeblige S3orfabren, al8

bun?

G'ie felbften 9ibnen allemabl bod) augelegen. fepn laffen, mit oem Vlbralten

Qs

fbblicben Gotifft Joalber(tabt, beftánbige Stadbbarlirbe Correfpondenf su V,

C

balten, unbt voiffentlid) nidbtS, voas su nod) mebrern. Deffen 9luffacbmen

uY

gereícben fónte, ober módote, au unterfafjen, nicbt sweiffelno, Cin od

g

C brreürbig Som Capitul, weürbe bep je&íget Sedis Vacantz , gleicber geftalt

&b

folcbe bergebradbte bodberfprieglid)e Q3ertrauligfeit $u continuiren vermetnet

fepn, Sxatben bann Geine Gürfificbe Gnaben Gin Jod)Gbrmürbig $o

rige

$n

Capitul ub — bepoerfeít8 intertbanen, gumal ben biefen leíber serrüttetett,

füroürigen unb gefabrlid)en Setter, toegen SRadbbarlicber Affiftentz , jorts

lebí

fiellung bet Commercien, uno fonften fid) voobl befinben, unb nod fa.

tíge

profperiter tetirben. — Soacbft biefem voàren Corine Gürftlic)e Gnabeny al

t

ber 9[eltefter unter. í&igem Diegierenben Joer&ogen 3u. SSraunfcbroeig uno

teic

Sünebutg, nitbt unbillig forgfáltig, eero T1bratt JoocblSblic) urftlid) Joang

M

SSraunfdreeig füneburg? aller £inien bep auten. aufaefmliden vermbo(az

p

1en Flor unb Quftanbe, batínn e8 oucd) G55tte8. retcben unb milben Ce

lf

gen nunttiebe tiber bie 1400. 9jabre geroefen, ferner su. erbalten, unb bate

unter Díe 8tebe Pofteritec nad) SOtsgligfeit $u bebencfen, £b mum tvo

fol

ii

bepbe Gürftfidbe SSraunfdbrocigiftbe Püneburgifd)e Qellifcbe unb g€Belffene

dirt

büttelftibe Linien, G4Ott£ob nod) i bem Cotanbe, baf Geine Sürftlicbe

fidja

Gnaben u Deren. gebenlidben Propagation , vermittel8 gnábiger Gttlidben

Qfor

Cnerleibung ibre geroiffe Speranvz unb Jooffnung madbten, €&» waren Coie

ege

bod) nicbt su verbencten, oaB Gie nod) bep ibren £eben, íbre Confilia, uinb

hg,

A&iones babin dirigirten, baf alles toag anje&o, bep bem Joodbfürftliden

S5aufe SS3raunfdovoeigzZüneburg an. Sapferlicóen unb 9fffer 2 ebnen vets

MP

banben, babep ingefatubt continuiret toerben mbd)te, ge(talt-€»ie ficb vann

)

aud), bero SSebueff, mit bem Sourd)láucbtigen Joodbacbobrnen Gürften

ET

unb Jerrn, JDerren

au?ffel

?Oneburg, euff Qula

Stieberic) Mtvicben, Joer&ogen $u SOraunfdtveig unb

U

(íung Derä)ïecbte, einec in. pen Sxedoten äöegrünbeä]m

uj

a

aÀ Iofteibinmihi Pacis Weflpbakica Al 1. 8. s;

sls

fudenl

nb be.ty)VQ'bur; unb Gürftlidoen Jufern . ber

gaebtacbten. Grb/Caerbrüberung

u Sete

vetglicben, uno barauf bep ber Sibmifd)en $

apfecíiden 9Xtajeftat , Vinferi

9[ileranápígiften Sapfer unb Jerrn. geborfam

b(t erbalten, vaf& bie Graffz

at

dnle

fdafften J2opa, Soiepbolf,

unb S3rudjaufen,

auf8 neue abfonperlid) su ge«

fambten $Xeicbssgebnen germadbet, unc

foídbeg bem. gemeinen. Svapferliden.

ausorücffid) mit inferirt, 2fBeiltt

b

ebnzSSrieffe, bep jüngfter SSelebnung ,

Gürftl. Graben,

fícb bann befünbe,

af G»eine, Jerf&og (Srieoric) Urichen,

t CUM

Deto Greunobtlidber

gieber $Brupet Joer&og Gbriftían gu SOraunfdotoeig unb

'

|

l

l

l

$üneburg, unb bepber

feit8 &balfteigenoe Sánntid)e Stacbfommen , von

j

!

ä

l

pem 25blicben Gotifft J:Dalberftabt,

mif bepoen. Grafffebaften, Joobn(teíts

i

Y

'

l

j

uno eRegen

(tein belebnet, unb Geine Gürfili)e Gnaben gerne. feben , ba

G5ie oero $

veunbtlicbe 2iebe Gebrübere, CGetterm. unb. alferfeits Gbal(teia

ägon&»nfï l

W

genbe Gürftlid)

e Smánnlid)e Stacbfommen in bie gefambte SSelebnung tnif

| QW

genomten toer

ven módbten, G»eíne Gürftlidbe naben aud) u Ginem JOod)4

,O

"

irbigen &om Gapitul Die gute Suverficbt bàtten, 9ybro urib Den 9yb«

g

|

Gbrto

n Gstes Joànoen ftebenbed. Increment 3

t t

víaen fold) nod) ungetoified, i

i J

UE

gónnen, u

b e8 su betoilligett,

nícbt alleine bep Ginem Jood)Ghreeürbiget

Ts

CGyonv/Gapitul, al8 bem

e

recbten Grbbertn , sumabl ben i6iger. Sedisvacantz

feoíatid) ffunbe, unb u a

lfem lberffug ermelbter 9yuncf, bafi er vom Fünffa

fienn

tígen poftu

lando $t ratificiren, Dev Capitulation tnít eitoerleibet toerben Eorte

p n

l

te, fo

nibern aud) baf e8 gefcbebe, su be8. Cotiffto eigen ?3oblfartbh mit gez

O

!

teicbete,

ín SSettacbtung, ani&o oie GSürftlid)e SSraunfdbteeigifd)e £inie, alz

l

f

(eine bem Gotiffte Joalberftaot mít 2ebnsMfibten veroanot, Deret propa-

j

il

atio 9on betm líeben G3£Xtt su bítter, unb $u aetoarten, ani&io aber bie la

a

u

UM

fifcbe £inie in gleicbe 9Mfícbt geftrac£a tmit eintrette , auf Den (Sall , bero et«

fol

Qenben propagation bepber Gira(ffcbafften im nicbte u geniefien bàtte,

i,l

jnb 9

leícbtoobt oie 2(ngabl aud) Sfacbt Gurfifid)ee nabeno am Gotifft rci-

v

direnpen 9 cbtigen Zebnleute, oon Der Zeit aai qu mebrer 0e8 Cotifftó COera

uï

"

ficberung mercflic) geftürcfet volirbe, unb. e8

veg Gotifft8 Untertbanen att

if

ii

ä

S

ottftellung Der. Commercien ,. unb fonften

focgen ber. Vicinitáf, su jebert

(

$5egc

benbeiten, b&cblid) su aenieffen, al(o, baf Desfalls, geftallten Ciadyett

TU

e

(op

;, Il

nad», &in fonbertidber 9Ibgang, fonbern vietmebr De8 Cotifte 9luffnebmen

9i(8. gefinneten Goeine Gür(tlide

il

i

ää

ä

unb $Goblfartb barbep fort su ftellen.

/

u

(naben bem allem nadb, aünftig, Gítt odb brrotirbig Som«C apitul volfe

l

:

l

!

J

unbefcbtoert, Gxeine Gürftlicpe Gonaber, bero Gebrübere unb COettern, audj

;

"7

| t

allerfeit8 Sránntid)e Stacbfommen . ín bie gefambte £ebn mit einnebmerr,

i

|

j

unb bapurd) ibre gute Affe&ion, gegen ba8 gan&e Jodbtbblidbe Gurfttice

i

TT

$9quf S9raunfi)teeg füneburg conteftiren ,

SOerentgegen. toren C»eine

y

j

J

2qq41112

Surftlicpe

j

-

104

ADAMI CORTREJI Olferuata

Syütftlid)e Gnaben, Dero SArübere uno Ciettern. erbbtig , bey Qïmp'fabu;tg

ii

bet gefambten £ebn, bem Gotiffte fidb vilicbtbar su. madber, bemfelben alle8

t t0.

1028 Secbfens uno gebraucblic) su leiften, aud) über Da8 $u jeben Q5ege

gbüfe

benbeiten, bem £55licben Cotíffte, su Gineg Jood)&brteürbigen GyorGapie

Quj

tul8 gufeti Contento sur J5anb 3u. geben, Dabep fíd) bann bas$ Gtifft su»

BAU

mabl bep oiefen fdvotrígen unb gefábrlidben Seíten, beffer al8 toann e8. at

büs An

fano uno £euten junebmen befinpen uno. verboffentlicb profperiven tolitbe,

(15) B

in fpecie aber voolten Goeine Gürftlice Gnaben bem 5blicben Cotifft gegen

il

vie Derren Graffen $u Godotear&burg allec 9Infprüd)e unb. Gefabr entbeben

(u) B

ynb benebmen belffen, tvie barvon ferner tra&iret voerben Fónte,. Daran gee

fcbebe allen. aní&o lebenben unb fünfftigen Joer&ooen su SSvaunfd)teig unb

d

füneburg£ ein befonber angenebmer. 2l unb GYefalle, unb. Abre Gurftl.

H

Gn. tocrben e8 günftig $u erfennen. unvergeffen bleiben.

Qu . 3yodj

Ghbrto. bebartf, Favor 11ug bienftfid) empfeblenb.

Signat. Jalber(tab ben

P

18. Mart, Anno 1624.

»

]uliqs $911 Dülauv.

»

Griä) Hedcn;anï

À

Aft fru&u caruit hac Legatio; Denegata etenim.

fuit Manus conjqn&a'

i

Sereniffimis Agnatis Ducis Chriftiani,

ql

(,xzj Sed &

poft Refignationem Ducis CHRISTIANI, ab Epifcopatu Hal-

-berftadienfi Dux FRIDERICUS ULRICUS eodem Auno MDCXXIV.

(

Invefliturz renovationem

petiit, & fequens breve Ateftatum n

i

Subtftbein obtinuit: -

qmBír 9lrenb Cpegel su Sicfelepeim Qibumedanb,

Cfoacbit Oyobatttt

Georg von Der Gbulenburg,

Senior tb Gapitul Gemein ber SSifcboffli

æï

tben Joben Gotiffté Svirden

$u -Dalberftaot2c. eor n8 unb. unfere SRadj

li

Tommen, biemit ubrfunben unb befennen, baf, nad). befdbebener Refigna-

$3

tion be8 SDurdblaud)tíaen unb odb

bur

gebornen Gür(ten unb -Derrn , -bDerem

Gbriftiang -Der&ogen su $5rau

ürften unb Jertn ,

nfdoteeig nb Züneburg 1c.. tAnfers gnavígett

"

ber Sourdbaudbtiger unb J3odbgeborner Gürft uno

u

J5err, Jert fStiebrid)

Vltidh JDer&og su. SBraunfdymoeia unbo füneburg 2c.

»fi

eBelffenbüttelifeber $í

neen; 7M

nfer aud) Ginábiger Sürft unb Joerr, al8 Det

ssfm

3ielteffe unb regirenbe Joerg

e

09 $u SSraunfebteeig uno £üneburg ac. vor fi

f

unb GC»einer. Gi

i(tf, 6naben. 9t

SSelebnete bie vom Gotifft Joalberftab

f

babenbe unb tragenbe £efen,

Dbeufe dato &c. ín gebübrenber Stechts Qvit

)

onábig gefounen, unb biefelbe

n toleberut su recognofciren unb u empfae

ben fíd) offeriret unb angemel

Det

baben, unb toolfen barauf bod)gebadbt Ct.

M

ftt

€

x

mpfabung ber £eben, 9fufantmortung ges

Särül-' Gnapen i Coieoer

YOb

e

nlicdyer

W

.&

J

r

aà Infirüment. Pacis Veflpbalica Art. H. $. 3.

E

Slbfegung ber ebenszaMticbte, aud) ber $eben

UT

tob5bnlid)er Revers-SSrieffe,

, allerfeita

VTT

unb va8 Dero anfángig, unb be8 Gotiftó seobtour(ft erforbert

n u

gebübrenbe Solge $

u lciften, einen gevoifen &ag fürberficbft ermennen. unb

Y

anfe&en ;- Sjmmitte

(ft ift Goeiner. Sür(ticben Griaben. piefer &xdbein. untet

Cyift w

unferm Gapitulat Secrecmítgetbeilet, unb geben. al

ber(faD ber 4, Decem-

Q 6 at

bris Anno 1624.

(13) Et fic Sereniffima Domus Ducalis Gaelpherbytana Comitatum Rheinftei-

«t tü

AR

nenfem quater ab Epifcopatu Hialberftadienfi in Feudum obtinuit,

B d

(14) Et ideo, quum Anno M DCXXVIII. Sacra Cafarea Majeftas Comitatum

j At ff

Rheinftein & Blanckenburgenfem ad Fifeum Imperialem redigere inten-

Wi u)

deret, & Comitatum Rheinfteinenfera Duci Fridlandie fub pato re-

trovendendi pro quinquaginta mille Florenis Rhenanis venderet , de-

d u

l

monftrabat Sereniffima Domus Brunovicenfisac Lunzburgenfis in fcripto

ublico füb Rubro: , $ur&e unb Grünblid)e Information tfb beftàtte

Vb

n

»bíger teaarer SSericbt, voas e8 um bíe Grafffcbafft Jobnzunb s eeitte

»ftein »c.. füt eine eigenblicbe SSereanenti&- babe impreffo Guelpherbyci

edemt

Anno MDCXXVIIL Comitatum Rheinfteinenfem eíIe Feudum Halber-

ftadiénfe perpetuum & ad Ducatum Brunovicenfem minimé pertinete, &

s d

quid

em pag. Informationis illíus 4. formalibus fequentibus: 11nb fo eícl

nun Grftlic) oíe Gvaffítbafft Sibeinftein betrifft, ifte$ an Dem, bafi pie

[coptt^

Grafen gu Sibeinffein. on Dem Ctifft JDalberftab von btefenr Seculis

MDCI.

febnificbe gu folber. Grafficbafft geboriae Cotücfe u 2e

fluum (

ber, e&ficbe an

uno bi$ uf gán&liden 9Ibgang ibter. Femili, befeffer,

ben getragen,

]

genoffen unb gebr

L

aucdbet, al8 aber in Anno 1583. J3eróog Csuliud su

j i

SSraunfcdyteeig un

p £üneburg 2c.. briftfeeligen: SIngebendtensg füc fid)

, Q)lfübvfü'

uno uf

Ceiner Gürftliben Gnaben Defcendentes , ?on. Damabligert

Jj

u üaj'

S3ifdoffen

Joer&ogen Joeinric) Syutiuffen su SSraunfcbtecig unb £üne

u

R(f g!?ä

burg »c.. mif

Ofortoiffen unb ausbrüctlid)er Ginilligung De8. Sbuttte

"

l

D 4todt nícDf ex merá & purá gratiá, fonbern nad) laut

1

Gavítul8, un

,uUtt Dero bem Cotifft unb. & bumzCapimul 3u Jyalbet

T

Der Formalien

W il

»ftab, ín viel

9fGege ergeígeten. Joülff, Gunft unb erfpricflicber $5ee

"forberung toillen

in formá ampliffimà auf foldye SAbeinfteini(d)e £ebnz

l

d

Gtücte, beantoartet, expectivitet,

unb Gr, (Sütftl. Guabenr jut. gez

2

1

amten J3ano batni

itbelieben, fo gae, baG vorgemelbetes 35uniGae

!

l

uf

vitul uf8 verbünoli

cbfte oerfprodben, sugefaget , verfdvieben , unb fid)

gezf

Inveftitura tto $Selebnung jur fame

ii

il

oerpflicbtet, baf viefe 2Invoartung,

D ibren Soacbfommen feftíglíd)

tlj

fen JJanb

; für unb für son Cibnen un

i

uno unoer

btodben gebalten, unb fonberlid) qud) fein nadfommeno

0613

j 9

44945

u

3056 ,

ADAMI CORT RE2 Obferwala

RDNINPISUT .

$9ifdboff su Joalberftab von Sfmeïunb ibren ä?acbfomt;wn eligire;f

pbet poftuliref, oicltoeniger confirmiref, beftatíget unb eingefübtet toeta

(id)i

pen fofte, &r babe bann foldhe 9(nmoartung unbo fambt SSelebnung, ne4

ben &$bnen uno ibren Sfeacbfommen am Gapítul renovitef, confirmiret

unb beftátiget, ober je ba8 $u tbun, ín Den PaCtis Epifcopalibus fid)

P

fcftiglic) mit obligitet, verbunben unb verfdorieber, tecld)es aud) alfo

nila

von SBifd)offen su SSifeboffen, für unb für $u eroigen Qeíten feftigtid)

butj

gebaften toerben foíte, beme Dann $u Solge Joer&og Joeinvid) Cyuliug

fbf

;u S3raunfd)toeig unp füneburg 1c.. bodbloblidber Gebdcbtnuf, auf 9lba

fil,:

ftecben feines Joerren CBaters ie&t fyodyermelvet, ebenmáfig Die Coamb£

hn

l

S5Selebnung erlanget Lic. B. unb nad)bem bet [e&te Graff ju Sobeinfteitt

Q5 t

CXobant Grnft, ben 4. Julii Anno 1599. verftorben, bie tonitctlicbe Pot-

ff (

feffion plene ergrí(fen. — Goofdyer $3efi ift. nad Goeiner Surftlicbert

NT

Gnaben tootlicben Jointritt ia« Anno 1613. von Sorrofelben Gíteften

wj

Jrren. Gobn, Joer&ogen. Grieberid) Mridb8 Gurftl. Gnaben abere

ani

mabls erboben, aerubig bí8 babero continniret, unb bíe SSeleibung

u

eng

$on Gállen u GÁllen jebesmabl renovitet; 9l[8 folebe8 Der jüngefte

Subtsettul Lic. C« baB e8 biesfalla feine unftreitige Grfolgung babe,

Cye

onugfam ertoeifet; Sibt. voeniger ifE fanozunb. SReicbefünbig, oaf

HULI

Cibte beeberfeit8 (S. G. Gn. On. alle unb jebe a&tus Superioritatis Domi-

$n

nii unb Poffeffionis, voie Dic aud) Stabmen. Baben , bíg uf oíefe Qeif

begA

bafelbft gerubiglid) exerciret, evfeffen unb berbradbt; Goie fepnb aud)

fenf

in eá qualitate itn ganf&en $Reíd) bafür refpe&iret, aeacbtet unb gebalters

g

d

t0OtDeri ; Transmiferunt hoc Scriptum Sereniffimi Duces non folüm a

Imperatorem FERDINANDUM 1l, fed & ad Ele&tores & Statusin Cit-

H

(15) culo Superioris Saxonie congregatos.

Imó Sereniffimus Dux FRIDE-

od

RICUS ULRICUS Capitulum Halberftadienfe adducebat , ut Jura Epi-

tigg,

Ícopatus quoad Comitatum Rheinfleinenfem Sacratiffimo Imperatori

rb

lené oftenderet, ac, falvis Juribus Vafalliticis Domus Ducalis

Brunfvi«

Ub gr

(16) cenfis, poffeffionem Comitatus Rheinfteinenfis apprehenderet. — Quod

Oi

& feliciter ceffit. — Capitulum itaque in poffeffione Comitatus apprehensà

Atbfo

perftitir, usque dum. Anno MDCXXXVI. Archi- Dux Auftriz LEO-

j

$?

POLDUS GUILIELMUS Imperatoris FERDINANDI II. Filius Eletus

Wi

J

Epifcopus Epifcopatum Halberftadienfem ingrederetur, atque Comitatus

ib

tf

Rheinftcinenis poffeffionem cum omnibus pertinentiis apprehenderet ,

) o

(17) initio ab antiqua Comitum Refidentiàfa&o. AAdhec Anno MDOXLIII.

Atchi-Dux , ut. Epifcopus, adftipulante Capitulo, Comiti à Tattenbach

(m, Dü

N

WILHELMO LEOPOLDO, Equiti Mclitenfi & Confiliario Cafaris

Militatà,

Wa

f'x*'

a2 Iufirumenti Pacis Weflphalica Art. H, $. 3-

E

m

fie

oittf

Militati, Inveftituram ; ob praftira Imperatori officia, petenti, , Comi-

W

u

(18) tatam Rheinftein in Feudum conceffit.

Litterz Inveftiturz hujus funt

XT

tenoris :

vt

S&ir 8eopolb SEBilbelm eon G£Stte8 Gnaben Gr&é-Dertog st Ovfterteic,

b

éerfiog su Surgunbt, Cxteyer,

Gürnoten, Grain unbo ZSürtenberg, Admi-

W

niftzator be$ .Dod)meiftertbumbs8

in 9veuffen unb 9Xteifter S&eutfben. D

)

bt

3Belíden £anben , SSifboff ju CotraBburg,

Jalbete

Mi

f

ben& ín Geutfd) unb

Admini(trator Der. Sürftfid)en Kotiffter Joerfde

Rulud

ftabt, Baffaro un

o £n,

uf

felt, Surbad) un

5 füber8, Graff u &proll unb Gór 2c.. thun. Funb unb

C

befennen biecmit oot

lin$ uno unfereSfeacbfommen am Gotifft Jalberftabt,

VOT

ba8 toir aug . scíti

gen ge

babten 9&atb, gutea. 9Biffen unb (Surbetradbtung,

A Po

ä

mit Confens unD

Ofertoilligung Der. Gbrvotrrbig uno Gbrnoeften, Tinferen

i

gicben 9Inbádbtígen Joeren Soomb Sedyanbfen, Seniorn umb Capital Gemein

qiM

unfer SBifebe(flicben itdben qu Joalberftabt, ben Jody uno IGoblgrebobrnen

X

t

A

!

efaifbetm feopolb, be8 Joeiligen skemifdben Sueidb Graffen u Settenbadb,

TR

&rep unb 9Danaier-Joerrn $u Ganotoiti, St. Johannis Hierofolymitani Ó

1

l

|

|

j

ben8 3Riftern, Commendatorn $u $lein SOcl, SSürftenfelt, Sc. Perer Stelíung,

n

T

"

(per, SSreflau, unb Jyeptenftein, Si6mifcber Svapferl, 9tajeft. (Selos Sriegse

füi"

voie aud) unferen. Gebeitm

boen Siatb unb fbriften Gámmerer, uno feines

jrani

|

S*rubere Gottfrieog Gra

ffen8 $u Gettenbad) nadjgefaffene Smánnlicbe £eis

À

bes Gtben, al8 Joanf. Erafmum , unb Gottfrieo 25ilbelm Graffen su Sretz

o

nl

tenbado, unb Derofelben. fünfftigen &blicben 9Xtànnlidpen 2eibeg/Grben ab

A

!

J

!

fteíg

enber Lini umb feiner 11n8 unb. unfecent bodlblicben Gr&-Jaufe t

PT

|

A

(terreid) au

d) unferm Joodbftiffte Joalberftabt m oiele 203ege. aeleiftete Srveut

"

WDW

tnb gute DI

enfte, fo ecln8 unb unferm. podblóblíden Grf«-Daufe, aud)

u

/

?,

$od Gtiffte Joalber(tabt fürter wvobl tbun, ergeigen ub Ieiften Far, follunb

u f

"l

J

3

mag, bíe Grafffdbafft Seinftein. fambt allen unb jeben ibren Ginzunb Sue

lmpem

ul

beborungen,

nicbt8 ausgefdbloffen, $u gefambter Joanb realirer inveftipef,

gl

unb gnábígft belieben baben,

inveftirer] realiter. unb beleijen 9jbu. Giaff

J

CeGilbelm eopolo su G'attenbad)2c. unb beffen Smitbemelten, bamit su 902

fambtee JDanb,

toie 9lnteartungs realis Inveftiture qud) gefatibten 9»tannz

U

ebeng Secbt, 933

eife Jerfommen unb Getoobubeit ift ia Sra(ft unb 9radbt

(

piefes Unferg SOrieffes, für 1ng unb alfe unfere Shadbfommen am Ctifft

JSalberftabt,

auc) it befter uno beftenbigfter Gorn, toie folcbes vor SXecbt8

(omiut

unb Getoobnbeit voegett,

am bíünbioften uno Erafftioften immer geftbebet

hendtrt

E

fan, foll unb mag iif allen nad)gefe&ten Gtücfen, al8 nemblid) ber Giraff

pl

nb Qubebórungen ,

toie einee Gaff*

fdbafft Seinfteitt mit aller ibrer Ginz u

Gd

Atl

(cafft eignet wb guftebet, Peinerlen au

$ge(dleffen, mit oen fäörffertg, 5ef

Ll

Mil

1058

— 4DAMI CORT'RE)I Olferuaia

um m

benben, unb voie bernadb folget, mit Den SOergteercfen. unb aueriep Smetall

nX

gefucbt unb ungefucbt, nicbts ausgefdloffen, item mít nacbfolgenben 3»$rfe

W

fert, nemblicben SBefterbaufen, SGarnitett, SiBebbereleben , Qball ettoa

dUf

N

3

)

genant Syeeuftett , unb biefe oben. oerseiconete Soórffer, mit. Geribt uno

(n t

Seobt, oberft unb unterft, über J3al& uab Joanbt, mit Seidyen unb Seidya

——

fut eurf

ftetten, Srifften; €Eeiben , 9;Baffern, SGafferlauffen, mít ben. Smüblen ia

hi bett

unb für Denfelben sórffern, mit aller ibree. Ginz unb Qubebórung Kine

UE

ausgefcbloffen, unb. mif allen. anberen. Geredtigleiten , unb mit Sybrffam

—

$t u

befe&t unb unbefe&t, beren Sjtabmen nícbt ausaetrucft,

unb gu ber Giraff»

Wt

fcbafft von Sieinftein gebórig,

mit allen unb jeglidyen geiftlidben SRítter unb

SIffteriebr, Item bem GebloB, unb SSurgf 9Gefferburg, mit Gericbt unb

QU g

SRecbt, Jberft ünb- SYeieber(t, über dalB unb Joanb mit allen Geiftlitpen

A

SUitter unb 9Iffterteben, aucb aller feinier Ginz unb Subebsrung , nitbt& u

—

a

gefcbfoffen, aud) mit Dem SBergmerc? wie berübrt,

Q3l

beimb, aud) mit atlen SXecbten,

Item pem &yorff Qorfe

2ubtr

toie Die vorgenanbten Soor(fer. nidbt8 quss

Syen

gefcbloffen, Item pen So&rffern Syebeleben, SSingelftebt,

uno SOatfem, toa8

Qu

tvit Dep in ben »srffern baben, mit Geri

(bf unb Secbt toíe vorberürt, Item

itt Jol

ben SDarffern SRobeber, Groffen unb. Seinen Vplinaen, SRettorff, Giommee

bettr

ringen, aGelcfenffebt, Coebeborff, SBonungenborff ZOber SRon£bor(f, ub

NY

Diefe oben bergeicbuete SDorffet, alle mit Gericbt unp SXedt, über

Jalf uno

Danb, JOberft unb Sytieberft, mit 9fcfer, QfBiefen, Sinfer,

Sotenften unb al«

DAT

[en anberen Geredbtiafeifen,

ie bie anbern oorgenanbten Sorffer 2Defetz

$u

baufen unb SGarnftebt,

nicbf8 ausgefdbloffen, Item Dem S»orft 9(berftebt,

bonbe

tooQ

and) mit Gericbt unbSXecbt über Joalf unb Joanb, mít ben Stirdbleben unb

bonbe

allen anoeren 2tffterleben nidbt8 ausae(coloffen,

ttoie oíe C»piegell foldes vo

ADuli

ber Jerrfebafft su. feben getragen,

Item ben Gebé(&etn allentbalben am Jtie

Wt 3

unp (Gall(tein aucd) mit G^eric

bt unp Sedbt über JoalB unb Jyanb nidytd aus^

ET

gefcbloffen,

mmit ber groffen Soblíng Dbem Goteiuberg aof unb Eleinen ol

Ubun,.

Sarc mit

allen anberen Gebl&eren, pie fGir Darumb lang unb fürfer bete

lehnet," Item betm 3ebenben gu Stárborff,

benr Sebenben $u SSabenbectb,

i gt

bem Qebenben gur 2in&e für 95

lancfenburg, Dem Sebenben gu SiGefterbaus

lt

fei, bem Sebenben u 2fBarnfte

Df, bem 2ebenoen $u S':Bebbersleben , bettt

[

Sebenben sum Q'bail,

oem 2ebenben $u Svagenftebt, bem Qebenben gu 2Bera

(

nigeropa,

bem Sebenben $u Cagerebe,

bem Sebenben gu Joüllingeroba, betti

YAfRà

ebenben

4u JDebenropa,

Wtf

--oafelfelp

€ Dem Qe

Dem 2ebenoen $u Gibingeroba, Dem Qebenoen gu

DT

gebenben $u Jemi

fer,

benben ju C^tiege, bem Sebenben $u 9lllenroDen , pettt

Álibty

bemm Sebenben u Gloftor(f, bem Qebenben $u Joorrie

Wt o

vorf, b« Sebenben

4 Oerftorff, vemgebenpen su ütfen Soittfurtb, berm

ebenoett

Qf

fx

ad Iofteument. Pacis VYVoflphalica Art. T. $. h

1of»

Qtal

u Gyoblauftebt, oem S:benben gu

Qebenben ju. SSumefileben, bem Sebenbea $

Jf

9 Bollfferftebt, bem Qebenben qu Grobor(f, Dem 3eb

enben ju. Godmbanbede,

t

bem Qebenben qu Sfetenborff stoifiben dGegeleben un

b Seenbagen, Item ab

M

W)

fen Gütern qu Q3eltbeimb unb ben gebenben pafelb(toie

fürtee voubem Giraf

hx N

M

fen oeríieben feinb, bem Sebenben $u Stienbagen, oem

Qebenben. $u Qy»

»

k» ^ m

bi, bem Qebenben. $u JDebereleben,

bem aebenoen $u

O[itenftebt vor ben

h

M

S)uto, bem Qebenben $u Sepben, bem Sebenbet

1 $u Caelín, pet debenoen

Q

N

3u Germeréleben, Dem. Sebeuben 3u SGyefte, oem

Qebenben su. Gorbet(tebt,

TRU

bem 2ebenben ju. &

roppenftebf, bem Sebens

ROT

pem Qebenben gu Couplingeti

pem Sebenben gu. 9[oftett,

ben $u Gifa

felb, betm Sebenben gu Sebebor,

A

Á t

j

bem Qebenben $u Cxblaffitebt,

bem Qebenben gu 2[bereleben, bem Sebenben

r 3Robersleben, pem Qebenben $u Sitte

l

|

Ti

$u $X

emnicf, oem Sebenben su Giroffe

|

Y

Qu

«&eret

ebe, berm Qebenben 4u Gnerincfe, bem Sebenben. su Salctenfteot, bem

yi a

Oebenben gu. Gabentobe,

bem Qebenben gu. Cyteinem, bem Sebenben g

! gU

Sfeienborff bep Cbtmanbed,

betm Qebenben über orep -Dueffen Zanbes. 3u

l MU

$)uenftebt, bemi Sebenben su

9[rebsleberr unter Joimburg, bem 2ebenben

!

us

|

3u Joo[pebe über Die vor 9ytor

ffaufen , bem Qebenben ju. Grofjen Goilbe,

f Gu

bem Qebenben $u Slboenrobe,

bem Sebenben $u 9I(fenbor(f, Dem

ebenbern

J

|

$u Sebefíng, bem gebenben

$u Gaaersbor(f, Dem Sebenben gu ?überftorff,

E

|

t

[

pem 3ebenben

u Syfcberftebt,

beni Sebenben gu Slfcberéleber, Item Coedb8:

t

!

)

n Go

Qebenben gu SSrínfteot, bem 2ebenben gu 2ilsleben, Dem 3

Vi

j

&ebe

ä

52? /

beno

en su 9(mgoor(f, bem Sebenben su Gittefoern, bem Qebenben gu Gone

bem gebenber $u StarBfefoe, Dem;aes

|

3

roben, oem Sebenoen $u 23illrobett,

ä

vll

benben $u

ifingerobe, Dem Qebenben $u JDarderobe, bent 2ebenben $u

i

i

u

ii

eGo[merobe, bem 2ebenoen $u

Gxferéfeben, bem Sebenben. gu JDatpeler,

Nibuti

:

j

[/4

bei Sebenben $u- Groebetoenben,

pem 2ebenpenr su. 2llbeftebf, Detm 3eberte

j

ben g Gollingen be $Sallenftebt,

bem Qebenben su Codyeibor(f bep Stabeé:

nD mff/'y

"

H

Leben, bem Qebenben gu Joimfsiaenrobe,

bem 3ebenben gu lpling, pem Sebene

(it

r

ben ;u 2Id)terebagen;

pem Sebenben $u JoeptíngeroDer, Item ber Ciogtey

j

(

tiber (ieben Joueffen Sanbeg,

u Goeroedleben, Derm 2ebenben $u Gigerenberz

!

w

!

'f

felbe über Jueoli

nburg, bem Sebenben

$u Jobenburg, bem 2ebenben su

W

j

Ó

Si[tenburg, oem

Aebenben $u G»eeaufen , berm. 2ebenben gu. Jooball, bem

il

:

li

M

bem Qebenben $u fangelbe, oem Sebensen su Q35nz

)

i

2ebenben su 9yabftoor(f,

Joarmeftorff, oem su ZXGoldfenftebt, bem Qebenben

i

M

M

cfenBe, bem Sebenben gu

pem

Qebenben $u dbmertbaufen, bem 2ebenben gu

!

|

aM r

j

VORUSTET

au SWtiengabenbaufet,

TL

lMéleben, oem Sebenb

en ju 9Gidbbaufen, Dem Sebenben u -Joalten Soite

J

!

j

furt, bem Sebenben su 9[cyeleben,

bem Qebenben $u Gof unb Sleinen S5ot«

2'2

M

em 3e

,

a

nicfen, bem gebenioen. $u -Dattelfoen, D:?I

ä»;benben u SRinder, o

»etoett

j

N

1060

: ADAMI CORTRE]1 Olferoata

u r

benben gu 9oónnid)sborf, für Gtóningea, bem Sebenben $u £uitfen Cocbiepe

fteot fiber $Baffer, bem Qebenben su Goalbereleben, bem Sebenben qu Sil

li

i

líng ub Joebeber, alle frepe Sitten/febn, bie von Der-Derrfebafft Sveinftein

0tot

$u Zebn geben,. Item Günff unb fecbtig 9Qtaiber, an. 9l£er qu. Jyebeber, att

(ittQ

fünff unb joanfiíg Joueffen Sanbeg, vem Sebenben u SDarffen, bem Sebenz

RUT

ben 4u Stettor(f, Dem Qebenben ju Zafíngen , bem. 2ebenben gu. SSeringe

borff, bem Qebenben g. &Gettcborn, bem Sebenben gu. Siningerooen, betty

Sotfi

ff

Of t

Qebenben qu Satel, Demgebenven qu Grofeloe unb SSacbtenfeloe, bem 3e«

fi

lt

benben qu Joeinicfer, bem gebenben tber SDren Soben über SDarffen, bem

2ebenben u C»or, oem Qebenben gu Oeber(torff, bem Sebenben ju JDargfes

Atb t

(lgt

robe, bem Qebenben su SBallingeroben, bem Qebenben im fangen unb Sura

&en *boben stoifcben £ueblinburg unb Steinftebt, bem Sebenben gu. Seib,

A

pem Qebenben gu Joarfpor(f, Dem Sebenben u Gnbor(f, bem 3ebenben $u

O

J3ebenberg, bem Sebenben auf Grbeffeleben, vem Sebenben qu. Sleinen obet

ET

guctfen Goalbersleben ím Gelbe unb Sorffe, vem 2ebenben gu £uitfen Ditte

f

furtb, bem Qebenben qu Srauborf bep Gricfeleben, bem Sebenben su Sffcbergs

d)

J

[eben, bem Oebenben 3u fangen. uno Surfen K bopen, steiftben Queblinburg

ttiaf

unpb SGcgeleben, item 2. Juffen fanbesg $u- Getoersleben, 2. JDueffen fane

fbra

bie G

beg ju £obra ber Q3ogten u Sippingerooe, ber Q3ogfep gu Joatcfenftebf,

ber Q3ogfep über bieSJtarc: qu 9l[oerleben, Der Sblen su 3illingen unb r,

Cor

Sueffen £anbe8: 2. JDuffen fanbes j Joafler, bem Güteren gu Zuenffebf,

Wtlb (

2. oucffen fanbes su fangelpe, $. Jouefferr unb z. 9fGiefen su Cbersftorff

tb Q

ber Q3ogten übet 2. Jueffen su Goasberbe, Dag Jool&& su SSrometsleben, ete

W n

ner Jueffen fanbes su £inbebe, Item 4. Joucffen anbes gu Svüllingerobeunb

NG

1. S$yergen, Item 2Inbertbalb Jueffen u &cbusbofren, unb nod o. Joueffe

&llen

tit eínem $Saumgarten, aud) 2. JolGblecen unb einer 2iefen. unb m

Dem .

einem J»ol&e genanbt ba$ Qeít, Item eimer. balben Joueffen anbes utib. 3.

Pt

Af

Sorgen u 9[porff, Item gu uítgen -JDarBfelb fo viel 9Icfer8, ber giebef- 8.

tbf

Gscbeffel unb. ;. Godbillinge, Item 3. Jucffen £anbe8 auf bem Gdoe $u

i

É

Gdwanbede, Item 2, unb eine balbe Jueffen anbe8 auf. bem (Seloe 3u

UI

S5arBleben, Item 4. Joueffen ?anbes qu Inberbec£, Item a, unb eine bolbe

W

Jjueffen su CfDegeleben, Item einen Jooláblect auf bem Giafburge, bat vor»

ff

jeiten br £ubolff oon Counbbaufen gebabt, Irem ben Jooff ju. SYtienbor

Jj

für bem $3ranbesltebifcben Jool6e, mit 2(c£er SDGiefen Greicben unb Seidhfteta

mtbtm

fen, unb Jobf&ern mit Gericbt unb 9tecbt über Joalf unb Joanp, níd)t8 ausa

COnfin

gcfcbloffen, woie je&ung ber oon9((feburg ibn gebraudyen móge unb vor bec

Wi

yerrfcbafft SXeinfteín u £cben baben, unb mit ben Qebenben, unb mitallen

cohärm

n

]

ieglicben ütern fo pie Groffen von æeiqüem $on 9yed)tg Torgen. äon

^f

EEE

1061

ad fn,ärümähti Pácis PPeflpbaliea Avt. 1. $. 3.

ung ungunferm G:tifte J»alberftab $u eben baberi obcr ja bilig gebabf

i ?)W

baben follen, unb alfbier tnitfpecificiret, mb mit Stabmen angegríget. fepa

at

fo tvir bierin and) etvoad 3u viel baf bie Graffen pbon SXeinftein von. anbern

W

u M

etroa su £ebn getragen faben follen, oefe&t batten, Da& ol Ming unb ibriea

1

Ilj

U

unfebablid fepn.

PNtltQU

n

9fBir geben aud)

biermit torgeobadten Graffen SDilbelm. feopelb. gu

Gattenbad) eolifemmene99

adbt unD Geroalt, ba& teo ficb8 eftva gutrüge,

n i

TU

baf mebr befagter Gvaff von S'ettenbac) über Fur& ober lang oerfallen folite,

f

feine SXtitbelebnte alábenm, ober aucb berfelben 9anng/Grben. unb febngz

u

Golgere, guten Gug 99tadbt, 9e

dbtunb Geroalt baben, biermit aud) von ung

TOR

unp unfere Sjtadb

fommen . getn

acbtíget unb befebligt fepm. follen fic (oldb

(l

anfecer al&benn er

lebíoten: unb ibnerr erbffneten uno beímgefallenen SXeitts

T

(teinifcben fambt. gebnftücfen, al8 ibnen verfdbrieoenea realiterInvefitirten

p

erbaltenen. unb íngefambt -befíenben $ebngzlmmiffion ober aud) Sufpete

j

[

t£ung unb C3erbinberung unferer felbften ober unferer Séacbfommenben $5iz

i

fuu

Gapitul8 su Joalberftabt anjue

u

fdóffen am Gotíffte tiod). aud) unfers Soow

eingunebmen uno nad) beftet

bt

mafen, oiefelbe oor fíd) felbften angugreiffert,

u

ï

i

íbrer Ghefegenbeit $u gent&en, u genieffen unb gu gebraucben, atlermaffen

bie Graffen von9Xeinftein bie vor biefen für ibr befonber£ebr von unfemm

anfuli

CBorfabren unb Gxtifft Joafberftabt gebabt unb getragen, befeffen gentief,

igut W

uub gebraucbet baben, toir ibm Graffen 2ilbelm Seopolo ju Sattenbadb

Quii

iib Deffe

n Sitbemelpte audb bíermit unb burd) SSarreicbung unfer& bereit8

hi

ín eine vu

biae toürcflicbe Poffeffiori foleer SReinfteiniftben Sebenftücfe íe60

ii

aísbenn unb penn alsi&o fe&n unb gefefet baben voollen, iebocb vaf fíe bey

yun

allen Sállen bep ung ober. unfern Stadbfolgern. bíe getosbnlicbe renovario-

[ H

Ti

nem Inveftiturz fucben, . a aud) er Giraff 2Gilbelm £eopofo. unb veffen

| u^

gnithefebriebene gu mebrer SBeftürcf unb. SSefeftigung bie SSelebnung gut

N

nv

fambten J3aub aud) Inveftiturz realis ferner víe gefambte Poffeflionunb bert

j

S3yfifs obne biefen SReinfteinifeben £dbngütern woie aud) bíe eventual- ulbis

;

j

)

ä.

j

gung ber bagu gebórigen. £anbídbafft unb Tintertbanen, per jactum Lapilli

;

pberíim unp Dutd) anbere 9Xtittel unb. 9Bege tvie ba8. immer fepn unb gt

j

ftbeben mag nebmen apprehendiren unb ergreiffen. toüirben , ba8 alleá unb.

!

T

jebe$ follen unb toollen SIGíe unb unfere Stacbfommenbe S5iftbbfe, toíe aud

il

wf

nídt teníaer ta$ Somb Gapitul

$u Joalberftaot genebm balfen , rarificiren

Á i

if

confirmitet] unb beftetigen, inimaffe

t voir folcbes aucb biermit uno. in Srafft

gj

biefe8 oor-Mn8 unb alle unfere $j&ad)formmen, genebim Dalten, ratificiret,

i N

confirmiren, unb beftetígen, batgegen aud) nidbtà woeber in«nod) aufferbalb

j

j uj

Süebtens thbun, fübrnebmen nod) anberen. perbengen ober. ge[tatten, ts

vv ttt A

anen

j

.

e

1062

ADAMI CORT'RE7I Ob(ervata

|

"—

maffe

n $ir unb unfcre Stad)fommen benm audb über oiefer Oveim(teinifeben

T

2ebn,

alle ober audb sum Sbeil Dicjer unfer. SSelebnung gut- fambter Joanot,

bUfet W

Qud) reali Inveftiture gutoieber uno me

bt ertoebntea Gra(fen ZOilfetmb 2eoz

tifun

| w

yolbt, unb feínen 9itbemelbten: qun SReacbtbeil, 9lbbrud) unb Ceafang,

| wujtit

$Spiemanbt anber8 feine Tocitere 9[nteartung, Gebíing, COerbrüberungen,

PU

Bufammenfe&ungen ober SSelebnungen jur fambten Jyanb nod) realem In-

veftituram. geben, betoilligen, sufaffen ober einraumen toollen, nod) foller.

tenbod

*ya qud) aleíd) unferecGorfabren auf Dievorbemelbte Oteinfieinifd)e £ebne

Qultgi

flücfe jemanbt$ eines Gebíng, 9Inteartung, C3erbrüberung, Sufammenfee

f ut

fjung uno $3elebsung qurge

fambten J3anb gegeben, unb. betoiliget Dàttern,

Qd

pber toit unb unfereSQtadfommenbe SSifiboren , aud) Somb Capitul 3u

a?

S3alberftaot Fünfftialícb unb nad) dato biefeó geben votirben, toie bod) aidbt

]ovefd

Voffe

fepn fell, fo follen piefelbe Díefer unfer COer(obteibung unb *5elebnung gut

fambten Joanbt, aud) reali Inveftiturz &i Graff 9:Gilbelm Seopolot, unb

batb

peffen SRitbelebnten nid)t vorgegogen tverben, fonbern folcbe8 alles unb Íts

gefu

Dc$ infonberbeit biermit madytlog, genicbtigef, umb ganf unb gat fobtuno

.

ln

abe fenna unb bleiben.

$en

9'Bir veollen unb unfere

SRadbfomiten follen audy auf unb an biefetr

fallen

unfecen SReinfteinifcben ebnflücfen weeber. ganf nod) jum Sbeil bernedft,

fübíti

unb nad) dato Díefe8 SXrieffes. vorermelten. fambt belebuten Graffen ju

- bieft.

jb

G'ettenbach2c. su Stacbtbeil unb COerfangen aucb obne ibre SDtitbetvilligung,

vielteeníger erbficbe

feine Cerfe&ung, Cerpfánbung, neue 9Ifterbelebnung,

tedt)

CRerfauffung ober Qermoecbfiung,

LU

d einíge antcre alienation , Cnteufa

9tbor

tung.unb SSefdvocrung bDer Sibein

fieiniftben $ebenftücfen obne Stitbetoilli

QDf

gung ber Graffen su &ettenbad) verconfentite

n, belieben, betoílligen, confir-

fitidt

miren nod) beftetigen ober. aud) fonfien. gene

bmb faben , nod) gut beiffer

Wt

unb pafteren [affen, fonbern foldes alleó uno

íebe8 gu. jebergeit voieberfptee

gclef

lf

cben, anfedbten, cernidbtigen, cafirea unb auffbeben,

unb ba gleid) pie[citt

(hrg

n$ uap unferen Stad)2

tf

;sugegen in cínem ober anperen gebaubelt, aud) eon U

ber

(tabt einiget Coníens

fommenben SBifdboffen unb &omb Gapitul u Jal

obet toerben toolte, unb

RO

N

Q

ub SSeroilligung biefemr gutoieber aegeben toutbe,

babep unb über nicbf aud) vielgebadhter Graffen u

Gettenbad) austrudlte

Ü

NI

tber. fcbrifftlidber Confens unp Stitberoilligung befinbe

n voüiroe, fo fo

"

folcbe8 alle$ unb jebeg. aud) nicbt Fráfftig,

bànpíg, nod aud)

pem S99fanbte

ftrágern, Sauffern, nocb fonft íemanb anoere,

fürtráglid) unb frudbtbabre

licb, foubern gauts nicbtig uno macdtfof, audb

ben fambt belebnten Gratpent

$u &ettenbad) unabbrüdbíg, biefdíbe baburd) audb. auf alle Galfe, voíe

€

D

bet 2limacdtige

f

íc fcbicfen màdpte, nitgenbs gu oerbunben fen, mod) obligi-

&

ad Iunfirumenti Pacis Weflphalica Ari. 1 $. 3.

þio6g

ifien

vet unb gerftrictt voerben, in Feine 2Beife nod)

SGege, S1Ba8 aber für dato

NI

piefer unfer fambten $Sele

buung amn ben obberübrt

en Gáffiicben. SXein(teiz

j

|

"n

niftben £eben(tücten, gl fterfeben aucb

mit un(erer Q3

otfabven, Mnferg felbft,

B

aud) unfer8 Domb apitule $u JDal

betftapt Confens unp. Qertilligung,

j

(i

ift, baffelbe bleibet bilficb in feitien

(Qy

Y

ocrfet unb verpfenbt. gevoe[u, unb nod)

b 9»n ben

fambt belebaten Graffen $u Sete

zl Y

ef&uvoen uno Srafften, feli auc

lid) auf ben Gall Det Devolutio

nunb Grbffz

fol

L

tebad) ii alleteege, unb fonber

Ginzuno SiBicberrebe fe(tiglic aebale

:

tv

nung ber £eben, ob alle Di

(putation

j3men voollen. unb follen

VAAR

ä

j

fäæ

£en unb verfolget toerben, 2

it unp unfere Sjcacbfot

eten refpe&ive eánn(iz

8

Wif

l

qucdp bíemebr ernanot

e Graffen su Sette

nbad) unb D

;

M

ii

tben 2eíbsz unb Zebne

Grben. bíefer SBelebnung

,ut gefambten Joanb realis

D

lInveftiture gegebene uno

fetnet ergreiffenben, un

b 9Innebmung routciider

ww

N

Poffeffion redbteSBelebnunge JDetz

unp Getocbren fepa, Goie inz uno auffere

jmungi

atb SKedbfena vertreten,

füten unb.b

aunbbaben befffer, (oofft bas an 11n8

þwr i

9 Gir aud) ín Otecbt

$u tbun febulbig fepn

bargegen follen

l

$ uj

)

gefucbt toirb,

men Gr Oa

(f oon Q'ettenbacb unb feine nadbfol»

E

TOU

ing uno unfereSftadbfom

icb voie Dte vorige Va-

enbe 2ebn&«Grben alle ge

ten unb ln biébero gethban ,

bübrlidye SXegzoienfte, gle

burd tauglidbe bargu

u

fallen unferen C3orfab

|

li y

(fabftituirte GSráfflide ober 9Ioeli

dbe 9verfonen tbun unb feiften, audb fo offt

|

!

|

biefe £ebn gum Galle Fommert,

benen gebübrfi

(benSRedbten (Sofge tbun, umb

n

f

jebergeit-bie gebufrenbe Inveft

ituras $u fudben ub ju begebren fcbulbig fept,

hl

voeltbe ibnen. Denn obn eintige

SiGiebertepe unb. 9luffjug erfofgen. follen ;

j

(

|

eiGorüiber obbefagter Graff. 2iilbelm

$eopo[b su. Gettenbad) burd) feinen

:

jl

;ä

CRettern. 9[bofpf Graffe

n ju &atten

bad) auf Sc. Sárten 2c. al8 Gepol

ä

Hf |

ï

on J5an

pengebung eínes gebráud)igen £ebris

Revers eut

j

f

mácbtigten neben $

9Mfticbt unb Jurament,

votitclid)

i

[

untergefe&ten dato

víe getobbnticbe £ebug&

tea8 oetreue gebngeute. ibrem

(l

u

gcteiftet, uno a

l8 s. fbun verfprocben,

su tun fdbulbig unb von 2lÍtera

J

n

:

f'ebn8sJoetten, von tragen

ven £ebna voegen

Syerfommen,

qud) unfera 550b

ftifft

$ Jalber

ftabt febng/Gemobubeit ift 2c.

dly

Syefjen $u Ubrfun

of baben 2Git b

iefen S5rieff. mít unferer eignen Joano,

Winter(brifft unib au

ffoeteüctten Gr&Sürftl. geb

eimben Jooff Gan&lep Secret-

uD

Ornfigul befráfftiget, €5o geben

4u 9paffau ben 24.

Junii Anno 1643.

»

j

*

(

:

£copo[b 9uilbeltb mpp

Ad mandatum Seren:*í ac Rever:?i Dni Archi

y

n

il

li

« . J DucisEpifcopi Halberftadienf. proprium

j

Í

Jl

Toannes fsalt(cbinibt mpp.

W

Gacob 9pfeneler st

m

p

sT2

1064

4DAMI CORTREJI Olferuata

Co..n(en(us , Capituli ita fe habet:

Tr

-

g

e

" fonfi

2u

HUTI

en, SOemmad) Der Joocbrourbigfte, SOurdblà

ucötigüek Syodge:

litt Mdi;

bobrne Sürtt unb Joerr. Joerr Peopolot 3Gilbelm Gr&z-Der&og su Sodfteric

^ Breell )

Jer&og ju SSurgunot (Tic.) 9l[8 SSífd)off su. Jalberftabt, Dem Jodywürbiz

|wddet

gen Jodbtooblgebobrnen -Derren, Jxetren. 9'Bilbelm Zeopolben. Graffen su

o um

« cttenbatb 2c. oer. Suómiftben. Senferl. S9ajeft. )ooffz unb. ríegesiRath

$t fof

St. Johannis Jórbens Sittern unb 9$. Jyodbfürftl, Gurcbl. obriflen Gamme

t C

vern, obnlengft vie. Graffftbafft Seinffein, $u $cbn enábigft conferirt unb

(et u Q

angefe&et, Dero SSebuff bedbgemelbeter Joerr Giraff ben einen Joodbmoürbigen

«Dobm Gapittul ju Jyalberftabt nSthigen Confens gefudbet, unb bepbe G'h-ile

(

f b

Datübet ju Tractaren Fommer, Daf beute dato folgenbe Capirolation patübet

d

distimun

itoifeben Qbrer Joo

i

bgráff. Excell. unb einen Joodbwürbigen V?.Dobm Gayitul

Q Co

abgerebef vertvilliget uno gefcbloffen voorpen,

e

g

9I Grftfic)

voolfen uno follen 9y. Jodbarà

ffi. Excell. ot fid) wunb ibre

j Wt

fefnsfol

get, Gin Jood)&brreürbig 2Dobm Gapitul unb ber Grafrftbofft

Jlbut

eein

fiein, 3Xitterfcbafft unb G»tánbe per Reverfales bep CRerluft Sbreà unb

j

ibter Stitbeftbriebenen an oer Graffídafft SXeinftcin ertangte Stechteng,aud

- éivébe

formalirer quf. bie

Aeife toie De8. Joerren $5ifcboff8 su. -Dalberftaot Jod

Gürftl. Surcdbl. fí

J efaid

(j in Capitulatione verfebrieben, fambt Cergicbt. allev per

- t

Íe vel alios erbaítenen Difpenfation Abfolution uinb Indulten quf$ alier fcaffte

tetenf

unb bhnbiofte oerfidbern baf bie Citánbe unp. tlntertbanen. felbiger Graff

ov

fcbafft Sieinftein, bep bem frepen offenen Exercitio Det LInperánberten 9lugs

5yulet

fpurgifd)en Confesfion unb bargu gebórigen Stitteln aucb allen íbren babert

tidtt

pen Privilegien Grepz unb Gerecbtigfeiten, follen unbebinberft qu emigen

qui

Qviten gelaffen manuteniret unb gefcbütset tverben, voorüber aud) ber Siotn.

ÉC

Sapferl, SDtajeft. unb Reverendisfimi Serenistimi Epifcopi aller unb gnáb

Qllebje

Vhoty

Confirmation quf eigenen Soften au8 unb eingubringen, 9ybr. Jood)Or

df

U erlan

Excell. ungefpabrten Gleiffe8 aufs aller eüferfte aebalten fepn. voill.

2.) Jura patronatus betreffenbe,

Go tvitb alleín bag SWfabr£ebu 4u

l Nj ein.zl

Begoebeer unter bem 9(mbíe

illie gelegenen. Reverendis(imo Capitulo abz

N

; tge

getrebfen, übri

ge $u mebr gemelbeter. Goffícbafft gebórige bleiben Cybro

Vg

Jodgràá

ffl. Excell. potbebalten, jebocb toollen Diefefbigen fd)ulpig fepu bie

Mone W

*Marren

; $itdben unb Gdbulen, ín felberGraffftbafft in bem G»tifft JDalbers

mocapit

abt unb benen Sbrten voofelbft Da8 exercitium Auguftanz Confesfionis tjb^

licb Feine anbere al tücbtige ber unseránberten Slugfpurgifcben Confestion

O.

mít Jer& unb Smtunb jugetbane Subjeda st prafenciren. unb bamit gu. befte

JJN

fen, folte aber fícb finben baf benen

á

. Wrüng

P

. t. gemoefenen Joerren Giraffen $u Sieité

Vg

(tein eglid)e Jura

Patronatus in älf)nbalbifcf)en Süïffembumb lauf' ?m ngäi?ä

W

m

qd In/!rämemi Pacis Weflpbalea Art, 1. $. 3.

1065

umb fon

ften an anbern £brten toofebft etoa bie Gatboliftbe ober eíne au»

uj

u

bere Rel

igion exercitef totitDe, suftünben; G5omógen fitb Cibro J»odbgraffl.

Wi

|

Excell. mit ben-Prafentandis nacd) Gelegenbett oe8 brt8 uno ber Gemeine

N

/

qoelcber ein 99fv ooraefiellet. voerben. fotl,

reguliren, tea8 fonften. ber fite

&b

a unb Gydulen Viütationes unb atbere. Dal

yin geborige difpofition anreiz

AA

M

f

*xi»l

llen biefelbett Reverendisfimo Capitulo, gleicvoie in übrigen gan

Cati

(bet, fo fo

ten GCotifft,

alfo auc) ín bee Grafffcbafft Oeinfieur per. expreffum porbebalz

df U

fern unb Diefed a

(íe8 Denen Reverfalibus einoerleibet voerben 5

at

(&o toollen autc

b (3.) Sjbro-odaraffl. Excell. fí auf bas alfer eüfete

wl

:

fte bemüben,

vamit vor De8

d5erren $5ifdboffa Joocbfürftl. Surdf. Reveren-

vt

!

disfimum Capitu

lum pDutcb eít fonberbabres Refcript verficbert toerbe, Daf

picfe

Collatio oet Gra(ffbafftveinftein. 2Dero cum Reverendisfimo Capitulo

y l

Capitulation alferbíng8 unprejudicirlid) fepn, unb bíe Giraffz

gettoffenen

unb anbere Appertinentier nad) toie oor bey oem Gotifft

ii

D

fcafft Joobnfiein

t

ii

Soalberft

abf imme

diate gerbleiben móge 3

aj

ï

?

piU

ie ingleidben (4.) ter Dere. Graff nad eüferfter StSalicbfeit refpe-

|

j

nl

&ivé be bem $ap

ferlicben Jooffe unb (ürftl. Jbaufe SSraunfcbtoeia fid) treu

epferid) bewerben,

'aud) proprio fumpru tetboffentlid) erbalfen voill, baf alle

i

ten

&jaufe fonftan bie Graffftbafft SVeinftein berfür gefucbte

;

:

l

Pratenfiones tno

von Joodbgebadc

afrti

l

S(nfprade in fpecie toegen SDtulimc'e, SRebebeer, Stanborff,

guer

Gyanfteot,

Q3$bnsbaufen, bem Jfter Dolie voegen Jut. unb Srifft bey bem

ïD)

[

v

J

Aoaufe unb 9(mbte £angenfteíin,

in Jeerge unp t6as Deffen etvoan mebr fepn

:

l

médte gánfilid) falfen , remittite

t benenfelben oou. gefambtem Gürftlicben

Á

)

aufe renunciiret,

Reverendisfimum Capitulum Daber manutenitet, unb Díta

fermoegen nicbt vocite

t beuntubiget voerben mibgen, ge(tafbt benm eventualiter

2

W

& unb Procefs propriis expeníis , Cbte Jþod)gräffl. Excell,

ï

aä

ïä

Iu/

allebiefe Manutenen

ten gebalten feyn teill,

Á

a

su erfangen, unb ausgufüb

SGie bann (5:) aud) biefe8 abgerebet uno

hinc - inde vermi[liget Da£

ïü

v0a8 ein Jod) Gbrto

üirbig &ofm Gapitul eon SXeinfteiniftben Sebnben, Gv

,W; ] S

bol&ungen, unb Gtern,

fie baben Sftabmen voie fie immer toollen, posiditet,

PT

(dibigc8 alleg

l

hd

onber einige 9Imfpr

adbe Denfelben vubiglicb fine ulla recogni-

u

:

tione etb»uno eigent

pümblid) pleno Jure verbleiben, 1028 betti Reverendisfi-

W

W

lienationis tertiis poffefforibus an Sein(teiniftben

j

M

mo Capitulo ratione factz a

|

Gtern berconfeniiret, felbíge genefmb gebalten, vva8 Dapon Jure pignoris

(qno

& hypothece vel etiam per

m

odum venditionis revocabiliter bereüfert, ODtT

:)

j f

od

uff oergleidien 9lbrt in bez

anberen 4ánbe fommen, unb von SRedbts tocgent

|

jl

eingelofet tocrben fan, $u re

luiten, 9ybro Jþod)gräff[.. Excell. ftey ftefen; ins2

/

;

aliove titu-lo ?on

j

N

gemein aber feinevf et fey toer ev tvolle, foDa Jure pignoris

eraft.

u

p

^

1066

ADAM! CORT RE2 Obfervata

]

Graft. Seeinfteinifdhen Gütern. etteas. befí&et, obne vorgebenben orbentlis

-g-;;ä'

(ben. Proce(s $Xicbterfíd)e unserbadbtlidbe Grfántnüf feines SBefíGes unb

E

Secbtene entfetget ober benommen teerben foll, voas. aber Sybr. Jodygráffl.

Cfrtetv

Excell. opet ibre SOtitbefcbriebene oon oppignoratis venditis aliove titulo trans.

bit, ol

lais Dutc) Crlegung be8. SDfanbtz ober Sauffaefbe8 Confen(a Poffeffotum

tot tlg

toicbct reluiren, obet qur Gtafffcba(ft Oteinflein bringen teerben, foídes al

£tbf

[e8 (oll nad) 9ibgange bes Gáffl. &ettenbacbifeben Stannftamm8 bem

munerit

Gtifft -Dalberftaot fonber Cntgelot anbeimb fallen,

: nf

Gürter$ verpflicbten fid) (6.) 9y. Joodbgróffl. Excell. toiesfnebem Sded»/

teng, Dafi fie fic) (onber exprefen vorbergebenben Con(ens. Reverendisfimi

pitufo (

Capituli, feiner Oppignoration, Permutation, pbet Alienation, fub nulla

B

fpecie, einiger Gàfff. SReinfteiniftben Güter unternebmen tvolfen,

lnb C7.) bie jDber-Jobeit, nad) £ebn8 Gebraud), bem. Gtifft at

fatbt

berftabt bleiben, auc) bíe Appellationes, na

( tvie vor, unb ber Graffícbafft

lus bj

SReinftein an bie Joalberftábtifdhe 9xe

gierung geben folfen ;

Ino p

*tad)oem audy (8.) Jod)&brio

urbigen $Dobm Capitul unb gefambtetn

djue

Gtiffté«Cotànben nicbt toeníg baran

gelegen, baf bie stoiftben Reverendisfi-

6t

mo Serenisfimo Epifcopo & Capitulo getroffette Capitulatio 9on $x omiftfet

, -gübmq

Svayfetf. 9tajeft. allergnábigft confirmiret, unb torgen. De8 Exercitii religio-

ttgu

C.

nis Auguftane Da8 gefambte Coti(ft gleicymagig aeficbert werbe, fo baben

"

tf

"d

)

bro Jodbará

ff(. Excell. fid) umb Gin.oodyCbrmoürbig Gxobm Gapittulunb

(f o

bie CtiffteStánbe fovicl mebr bebienet su madben , babin gnábig erfldbs

Capity

tcf, DaB Goie p

e

ro ultimo poffe terfpabrtes Gleiffe8 auf. ibren eigenen $o

€

n wa

ften, ficb alfe

veuferft b

emt

€

ben teollen, bep ber S9omi(tb Sapferl. Snajeftát

nícbt alleine bero ailergn

doigfte Confirmation su erbalten, tüber bíe mit 9jb

Wodun

ter Jodbfürftl. Syurdit.

Joalber(tab

bem JDerren SSiífdoff vvegen be$ SSifdofftbumbs

f aufgericbtete Capitulation , unb piefer toeger Den Gotánben aude

gefertigten Reverfalen, fonbéern aud) bag Reverendisfimum Capitulum tunp bie

du

C»tànbe, batumb alleruntertbànigft an 9y. Sapferl. 9Ytajeft. fuppliciren toer2

Den, ein Special- Privilegium baf im ganten Gtifft burdbgebenbt ba$ Exer-

citium bet ungerünberten 9lugfpurgifdben Confesfion frep unb. ungebinbert

V H

Qctrieben voerben mb

9e gleicber 2Getfe auf' . J3odgráffl, Excell. eigenen

W

Soften aus unb quro

ege su bríngen ;

[

2Desaleichen (9.) woe

gen Grleicbferung ber S?riegeä;S?ofïen bent Gtifft

à

gum $5effen allen müglic)

Cjbro Jyocbfürft. &yurdbl,

en (Sleig ben ber. Siómifc Svapferl, Eoajeft. unb

8 c

Contribution: gelinpert l

anjutvenben, bamít bie QSlcfer abaefübret, bie

M0 g

mbgt,

Qüng D(

unb mänmiglicbl gute Rcfpiratign überfommen

uj

| ee&f,

j

ed Injlmmmti Pacis Wefphalica Arit. 1. $. 2,

1067

— À

htl

£etl. (;o.) oer(tebet ficb an ibm felbft, ag necb(t be8 .þerrh $3ifdboff$

tb

Gyutcbl. 9ybro Joodbgráffl. Excell. unbo Sybre. Stitbefchriebene Ginem. od«

if

(rtotitbigen ob Gapitul getreuro unb Dolb foll su fenn febulbig verbfetz

NaQ$e

ben, toie fiefid) bennaud) nod) bierüber gaábig anetbetber , cinem jeben

(

von i&igen Joertn Gobra Capitular mit einer folcben Difcretion at bie

u

atuoft u aeben,

"

aud) &xero Syndicum tinb. Secretarium . alfo Quábíg 4u re-

149

muneriren baf fí

€ baraug allefambt 9ybro Jood)gráffl. Excell. oobfgeneígtea

Gemütb in effe&u su verfpbren baben follen,

Gnbtl, unb (11.) toollen Cybro Excell. fótbetficbft. Reverendiffimo Ca-

tj

endisfmt

pitulo eíne ricbtige Specification aller ber. sut Grafffcbafft

P?Xeinftein gebóris

(b null

g9ety Pertinencien einlicferi,

2 omít alfo gegentoet

tíge Janbelungen befcbloffern, obige Pun&a alfts

jl

fatibt $at biejenigen fo i ibrer eigenen Getalt befteben , puré unb abfo-

xl

lu bíe tibríge aber (o fa&um tertiorum & Superiorum concerniterI, pro ulti-

mo poffe treu eiferig qu ecfüllen, ton Cybro Giráffl. Excell. bep bero Gráffliz

(Den Gbren unb voabren SBorbten, in Svafft Die[es, toie nicbt teeniger burd)

levettió

qi

einen fonberbabten Revers, Díngegen brauf von Cto. JodGbrmürben

&yobin Gapitul a(Sbenni Den gebetbenen Confens über píe Grafffdafft 9ieitte

fiein gu ertbeilen oerfprocben voorben 9líle8 getreufíd) uno fonber Gefebrbe,

citi u

2u beffen

mebreen AbrEunbt obgefe&ete Pan&a Doppelt abgefaffet, on beys

X fo '

Den contra

hirenben Sbeilen: voiffentíid mit bero refpe&ivé Girafff. unb

Topitt

Capitular-Gjnfíaul bebrücfet uab nebft 96ro Jyodbgráffl. Excell. o0n -Derei

o

ii

:

Sobim $Soedaubt auf 2Infud)en. Defferr mit Jerren: unb eigenen Joanben

ia

]W

L

Wl

o us

Lt

3

snterjeidnet toorbet, — Datum palberftabt ben ;Z

J

bt

(L,$8,

afurt

|

QBi(IIöe?m Qrcopolet Gra(T- — Sibrenbt p

tegel eonoptceeféo

il

VT

y

3u S:cttenbact) mppria,

beimb $ob Sed)anbpt

yiilto?

mpp.

;

j 4 —

yi lt

(19) Hic verà, infcio Epifc

opo & Capitulo Halberftadienfi, Anno MDCXLIV.

N

|pa&um quoddam dei

nveftiendo , quoad certas quasdam Comitatus par«

j

tas quas ante annum

ab Epifcopo WILHELMO LEQPOLDO in Feu«

dum acceperat, iniit hujus tenotis :

L

Oi SRabitien be

t Jodbgelobten Joeyfi

aen Soteyfaltigfeit Sfatenc, Sunbt

w

)

biermit jebermünniglid)en 2c. 9If

nad) tobtlid)en 9lba

w

i

tnb $u teiffen. fen

ftein. unb SSlancfenburg,

pas Gurftlicbe

j

fii

j

gaug ber Derren Graffen qu Oiein

0

fdener 8:Golffenbuttelfrcer

ii

iil

$3aug SOreunfdmeig Cüneburg, un

E

9

i

!

i

Y

1068

ADAMI CORT REf Obferoala.

o

nie, fx'cïj allec unb jeoer oet

en binterfaffenem Güter unb Jurium. angenoma

quod

i

men, fefaenog aber. nad)

S3'Geilanbt be$ Surdlaudbtigen Jod)gebobrnen

(hn, t

&ür(ten unb Jerren,

Jetren Griebericb Lleidis, Jyer&ogen su SSraunfd)toeig.

du

unb füneburof, al8 2e&ten ber Gütfilicben

S3raunfdtecigifeben 2Oul(fens

butg t

büttelfden inie Jxodbfebl. 9lbtritt, stoifcben be8 Joerren S3ifd)offengu Joalz

rl

be:ftabt Joodbfüritl, Surd)l. unb bem Joodblóblicben Gürfil. Jaufe SSraurte

t

voegen e&licber felbnftücte, voelebe vas Gotifft JDalberftaot

febrocig ?üneburgP,

voie qucd) nad)gebenbs bodjs

f

«

pcm Graffen von SXeinftcin unb SSland'enburg,

G

ermelpeten Gürfil. Jaufe SSraunfdbtoeig ver 23olffenbüttelfdben le&t er[o»

bb

ftbenen Linie gu £eben angefe&et baben, unb nunmebro vor eróffnet balfer,

Quj Y

pa8 Giv(il. Jauf S3raunftbwoeig füneburgf aber beffen nicbt gettánbig fepm

Sftien

tvollen, fid Gtreit unb Sycrungen erboben, bep folcben Q3erlauff Denn aud)

N

erfolget, bafi ver Joodbtobrbige, Jodbteoblgebobrne Graff, -Dert 2Bilbelm

£

Seopolb, De8 Joeiligen Svomifdben Oieicb8. Graff von unb ju Setfenbadb,

foly

Syannier unb Grépberr gu Gannoroit, St. Johannis Hierofolymitani Drben$

u

Sitter, Commenrator ju $lein £Selg, Gürftenfelt, 5t. dvetev Smelling, Gaet,

$5lr

SSreffau, nnb Jeiligenfteim, S&&mifd) Stapferl. SDtajeft. Gr&Aoeréogl. De

ha

fterteicbifdben refpe&ive Jooff» ricgs: aud) Gebeimber SXatb, unp ODbriflet

P bita

Gámmerer, gon bem Jodbmürbigften, &urebfaudotigften Sürften. unb Jete

[ijte

ten, Jerrm £eopolo 2Gilbeim, Gr&zJoer&ogen $u Se[terreid), JDerogen u

XCE.

SSurgunb, Gsteper, fürnoten, Grein, unb 3Bürtenberg, Graffen qu orol

unb Joabfpurg, SSifdboffen qu Gitragburg, Cimüf, Jalberftabt unb 3Daffau,

id

Dbedymeiftern be8. Seutfeben SSrbens. im . Seutfc)zunb. gGeffdben Eanben,

(

Adminiftratoren De$ JOrbens in Soreuffen, toie aud) Der. bepben Gürfiliden

&t

Ctiffter Sytutbad) unb fübers ac. mit Confens pe8 &omGapittelg gu JDals

lt

berftabt mit oer Graffftafft Sieinftein unb foleben ftreitigen £ebnfiüicen bee

feti

Iebnet, voomit ob stoar pie Surdbleucttgeo Joocbmoürbiger unb Jood)gebobte

fung

ne Gürften unb Derren,

Jerr Gríeberíd) unp Joerr Auguftus, Joer&oge gt

S5rqunfdjtoeig unb füneburof,

$

refpectivé poftulirfer Coadjutor be8 COtifft$

W

i

SRa&eburgE, Grtocbfter .5

umbe

9obft oe$ Céftifft8 S3remen ac. nicbteinig

^|

ll

K

febu voollen, fo baben benno

d) 9. 9. Sürftl. Sürfil. Gnaben. Onaben mit

(f

gebacbte8 Jerren Giraffeng Excellenf ín2Infe

bung bero, woeger De8 gan&er

dty

Cürftlicben J»aufes. Sraunfdbioeig unb- Züneburgf

e

, 9ebabten sielfáltigen

Qifn

foftbabren SDiübtoaltung, unb Demfelben erroiefene gute

Gyienfte fíd) obbeo

W

wielpeter ftreitigen &5tücfe balber, jebod) bódbff uno Dodermbter Cibro

NT

S55ad)fürftl. SurdL at$ 9Sífdboffen su Jaafberftaot, unp. Deffen Joodbfiffte,

toie aud) De8 Jyodbfürftl. Joaufes SSraunfdbroeig uno. füneburg , allerfeíts

li bg

lj

Dolt

LP

jurium sam ia poffzfforio quam l,),c,mmp .pcwr expreffum þorbebqltliiþ 09 nfä:

,-NK

a

E

[

d2 Ioffetmoni, Patis Wefiphalicà Ari- M. $. 2.

::'06'9

i

eieido Vr Rs

N

genber ngäa!t veralidyen,

1.) 988ollen bocbgebacbt 9y. 9. GSür(ti. wafï[. G.

ibufimut

(^n. mít Confens De8 auc) Sourdbleucbtigeu ,

Jed)gebobrnen. Sürften. unb

Mif

Soerven, Joertn Ghriftian £ubmoigs, Joer&ogen

$u SOraunfdbreeig unb füne

TUfv

butrg 2c. 008 Joerte

n Graffen von. Settenbad). Excel

len&, toegen Deg J5odyz

abten eielfáttigen SOtübrealtung, unb- Demfelben ertoiefte

n

Gürfil. Daufes ob

toíe aucp oeffen SOruber, urb smoen unmünoige Qetterit,

D

yen Greunbfebafft;

T

al8 JOerten Joanfe Graf

mug, Joerreg Giotfriebt 2Gilbelmen, unb JDerren

lob

Gyeorg Gotgi&munben alle

Gyraffen qu &ettenbadb, unb beren SDDànufiche 2ei

"

M al

beg febeng. Grben b

elteben. mi

t nadyfolaenben Sécferen unb Gotücfen, al8

i lt

ben Sor(ffebafften,

SfGefterbaufen, $Garnftebt, S:Geobersleben, &ball, unb

1

yan

Stien(tebt,

pem grofien. eide bep 2IGefterbaufen,

qudb mit aller. foldber

W

nbi

i

j

aj

Gy$rffer unb Giutet

SfeuGung unb Gebraud), Jod« uno Geredtigteiter,

£Sbercunb latergerichten,

OXagten unb Qubebbr; Symgleid)en mit ben nad»e

M

BN

aía ben Gebenben gu Joeimburg, Glbingerope,

Ctiege,

/

ul

folgenben 2ebenber,

?iebbersleben , 9fGarn(teot, Jibbenrope, unb

j OU

Joafelfelbe,

g5befterbaufi,

Umgy Qggf'

S3anc'enburg,

jebodb fo oiel ben. Sebenben qu. SSfancfenburg, al$ ben Se

v v

benben betrifft, foll Derfe

(be bep bem 9Imbt $Sland'enbura fortbín unpertur-

p

biret oerbleíben, bí8 oie

Jauptfadbe smoi(cben bem Gürftl. SDaufe SSrau

ftbrocíg füneburg£ unb bem J20d)

ftifft :Dalberftabt , ober Sybrer JDodbaráif.

n ung'»ï

Excellenfs su Gyufe ober Secbt ausg

efübtet fep.

vt

(£o twoolferi aucd) vor$ 2lnbere

Oy, Cy, Grürftl. Gurfil. Gnab. Ginab. vot

51; ïïr[äf

Gira(fen oon &ettenbad) Excellenfj, unD ibre 9Xitbes

l l(d(fdb'l

bedgebadbt De8 Joerren

me

brer $Segeigung bero gegen biefelbige obbermelter

WW

UN

fdriebenen, $u nod)

Deni A ffe&tion tvetitcélicb belenen mit bem balben G'beiz

Wi

l

f

M

Mericen balber, tragen

i

^

fe be8 Joaufes 2IGefterburgf,

fambt al[én u foldber Jelffte gebbrigen avf2

fern, Joobeit, Jberzunb atergericbte

n, Sjagben, SDienften, Gebenben, -Dl

vl

ungen unb allen anbern Pe

rtinentiett,

Citmoleid)en, b

abero too

llen: oor8 Gyritte Cy. 9y. Gürfif. Gürfil. 6n. G.

tl

[

m

—«me-bt

bodbgevadhtes

Jerren Graffen oon &ettenbacd) E

xcellenf unb tbre SYite

]

befbriebene toürctlíc) belebnen , mit

bem. groffeften

G beil be8 Gbalifdben

i

/ill

GSorftes, woelcber auf jener Coeiten ber 3500e,

nad) bem Gürftentbumb 9I

yt

vlinpurg gelegen, toie Derfel

bige in. feinem S3ejird'e bee

T

A

balt uab Gxifft.:Que

nau$ pem Slein G balifden Gyorff,

toelcher biefer Gveit

»ä[ ïgm

9riffen, aleider maffe

mit nadfolgenben SSergen , nemblidy

ber Q3o0e nad) Dem ball. gelegett,

] uv

fï-hto

bemS5artbamsberge, Jounvesfinde,

Sabfebelle, 9I«Bingenburg, Grabe , 2ie

Jergbei, SRoftrap, Zinbtbal,

fübersberge, Cb

tenftieg, Sotbadb, Glaufholi,

:

M t

Jooleteeg unb Demm Cobnmenberge,

fo bepm Sor(fe a

bf gelegen, ferner8 aug

ff

pem 9llleropifcben Gorft, bem Saubtball,

(oblacenborn,

Giroffen unb Slete

vf

$ 999 2

nen

j

1070

4DAM! CORTREJI Obfervata

hppetese t

;

nen Q'lobenberge, SfGieberteufferep, utio b SSranbbol&, mít.aller felbiaer

|

fitid

$5erge, fovocit oie in ibrem $Segitc£. begrieffen, Jyerrligfeit, Joobeit, Gorfta

IT

Gerecbtbabrfeif, jure lignandi, venandi, aud) aller anberen. SXecbten. unb

TTR

eRu&en, tere Diejelbe genennet. voerben. mbdbte, beren fid) Sybro Syodboráfft,

filaf

Excellen& unb Dero SYtitbelebnte frey obne s. Sy. Gürfif. Gürftl. Gnab.Gnab.

(but

bero SYeacbFommen obet Det Qbrigen AJoinberung gebraudyen follen, €o oicl

sb

bie 3Góffere anbetrifft, ift e$ babin oerabrebet:. 9lri Deneri Derterm ba Sybro

ROU

Joedjgráffl. Excellenf& an bepoen. G»eiten. ver Mfere vermüge oiefes CDer

9leíd)8, Da8 Territorium allei baben, allba bfeibet alle Joobeit unb Sytutse

N 1

n

gu.

babrfeit oe8 2Baffer, unb alfo-aucb bie tSifcberepen, bod) ermelbeter 9jbro

aM

Joodjgráffl. Excellen& ,. unb bero Syttbelebnten allein.

Jjingegen Derer

IT

SXertet aber, a bag (Surftid)e Joaug SSraunfdwoeig füreburgE au einer,

bt $

be8 Joerren Graffen Excellen& aber an Der atioeren. Coeíten. ber lffere ba8

Y

Territorium baben, ba terbleibet jeglicbem Sbeile auf feiner Gyeiten bie Jyo»

9f

beit, unb t0as Daroon dependiret, allein vorbebalten, bie Giftberen abet

$

bon

beybe Q beile in&gemein, Cjeboc) toas ín gemelbeten Gyorften, $Sergen, €baz

bur?

len unb ZGaffern einen ober mebren. privatis, e8 fepen gan&e Sobrffer obet

Particulier-5)yerfonen, 2lbel unb 1inabel, vor. Geredbtigfeit, an Garten, 6e

4

fillu

4

fij i

boíGen, ube, Srift, 9eíbe jure lignandi ober fonften. zuftánbig fepn

f itote

médyten, vaber toerben biefelbe billig gelaffen, unb barín Feínes toegeg tur-

m

bitet, ,,&8 voill aber ba8 (Sürftl. Joaug S5Sraunfdbroeig füneburgf, 9ybree

tb

»J2ed)aráffl. Excellenfutib Dero Stitbelebnten su Eeíner praftation evi&tionis

bj

»berer Dierinnen unb in vorigen Arriculen, íbrer verliebnen Gotücfen ver

Coní

»bunben fepn.

w

CBorg CBierbte, voill man fieb benberfeit8 fürberficbft über bie propor-

tion, toà8 $u Dero ín Det Seidcbszunb GrapfiMatricul ber Graff(cbafft Steírte

ftite

Oct

ftein unb SBlancenburg affignitten quoten , bíe vermóge bíefes CBergleid)s

Vi

jebem S'beile oerbleibenbe Gotücfe aufjubringen, eineá. gemifferr quanti ere

Wt ,

einbabren, vooton ber Joerr Graf unb feine Stitbefd)riebene, woa8 feinens

&l

((l co

S2intbeil sufommen mbdte, abfenberlid) $u colle&iren unb immediate ju Det

Mif

al

oxeid)szunbGrapf Caffen augsjugablen bat.

Qor$ Günffte, in Ecclefiafticis foll e$ i&o unb Fünfftig gu emveigen Deiten

LY

in gemelten Syertern, tvomit. on bem Gürftl. -Daufe b« -Derren Graffen

a

Excellen& unp bero Stitbefebricbene belebnet voorben, in. fetigem Kotance

Conf

serbleiber, uno tbun 9ybro Jodoaráffl. Excelleng für fid) uniD Dero Stitbes

Iebnte vi hujus pa&i gegen bas Gür(tl. Joaug SSraunfdbtecig Süncburgf fíd)

filij

biermit perpflicbten, Feine 9lenberung in. Religionse(adyen, unb va8 beme

| ftmc

(59-?04

qnbängig, neque pet dkc**"f" neque per indire&um anuftellen, fonb,ert:tn bi:

E

,-x

ad Inftrumenti Pacis Weflphalce : Art. 1. $. 3.

1071

at

fámbtiibe Untertbanen. unb Gingefeffene bep ben. frepen offenen Exercitio

utfh

ber 9ugfpurgifi

cen Confeffion, toie Díefelbe Anno 1530. Carolo Quinto

ub

bem eonmitfcben

Sayfer Gorroürbigfter Gebad)tnif übergeben, unbebinbert

M.

$u laffeit, otefelbe bar

bep gegen jebermánníglíd)en $u febü&en, Feines toegeg

j

aber voeber Durd fídy,

Díe Csbrige ober anbere $u beeintred)tigen, gu bemmert,

M

1

gu bínbern ober DeBteegen angufein

Den unp $u verfolgen, toeniger eíner ane

n

N

Deren Religion , toie Díe aud)

genennet voerben m

b(bfe; publicum exercitium

j

If

eingufübren ober su gebufben;

vie Sirdenz unb. &bulzienfte auf erfolo

,

—R

E

genpe Vecanfs, mít qualificirfeti,

ber 9(ugfeurgifien Confeffion sugetbane;

K

—

—

an £ebr uno &eben untabelbafften Syerfonen,

auf gebübtenbe prafentation,

n W

-X

íebes jOtte Pat

ronen, ba beren eorbanben, toieber su erfefien ;

9[(e Reditus

b Gibulen obneinige Ginrebe gulaffen; 9Iud) su SSebuff oec

M U

z

u

ben $irdben un

unb Cognition in Siírdben, €xbulen unb anberen

du

——

—

X

jábrtidben Vifitationer,

WM

—

—

—

ocifttidben Coadben allemabl,

fo offt bergleicben A&us gu verridbten, jemanb

|

u

W

E.

pon eelebrten

qualificirten Gxeifttichen SYerfonett,

twoelcbe feiner. anceren , af8

yt d

;

—— ——

ber9fugfpurgi

fiben Confeffion vermanbt unb jugetban. $u Seroronen : ldu

f

foll e8 ben Ginrid)tung b

e8 SirdbenzSRegíementé unb Adminiftritung bet. Ju-

3

Ri& in benen gut geifilicbe

t Jurisdi&ion gefórígen Coad)en, bep benen Con-

m

f;'

flitationibus unb Stirdyen

£yronungen, voefebe in ben benacbbabrten ber 9(uge

ini

« Confflion $uget

banen SXeidjs4G5tánben Sitcben gebráucbfidb,

meg l

i

fputgifdbe

en Zorten üiblid) gelaffen, aud) Die Ordinationes

g

unb big babero an gemefoet

jv

ber S:Matberren enttveber $u

J3elimfteot ober auf aubere Det 2Lugfpurgifeben

Geftalt oenn Ssbro

uc: M

u

Confeffion sugethane

f Univeritáten verrid)fet voerbett,

dood)gráffl, Excelleng bie eorgemelten Untertb

anen unb Gíngefe(fene, ootge

fe&ten allen vor fíd) unb. ibre Succefforen Durd) abfono

erícbe aueftellenbe

M

!

j

Documenta Quf $35egebren. allemab[ verfí

(bern toolfen.

Colte aud) as

:

j

Ctifft Dalberftaot bep biefem Rel

igionä un

b regimine Ecclefiaftico fid) eineg

pm»f?(

eber anbcren unterfangen voollen,

bat bag Gürfilidoe JDaufi ibm Dartoieber

ä

71

MM

alfe competireribe jura tinD remedia tam in poffcfforio quam in petitorio 00t2

u

bebalten.

toei[. bíe fanbfteuer bepber. Grafffcbafften. Seinfteit

Corg G»edfte,

J

wnb $S(and'enburg, (o lange fie b

ep bem Gürfl. -JDaufe SSraunfdreeig

|

aBolenbüttel(cbe

t Linie gcefen, ei

n Corpus einet fanbfebafft oemacdbt unb

aüm |

eonftiteitet, ub fí

db ettoa befinben. tmd)

te, bafi etlid)e Panotftbulben von

i

foldyet anbfibafit contrahiret, toelc)

eau

8 benen $u Dero $Sebuff vertoiliige

M

W

ten Colle&en begablet voerben müffen,

fo ift terabrebef, baf alóbenn alte fole

4

ebe ?anbfebulben fürberlidbft inein aerot

e8 Corpus gebradbt, víe obbemelte

j

J/

— — 7-

8 terbleibenoe Cythde unb. Güter,

"d

fibro Excellenz vermige viefes Q?ergliäcb

$3

qvoott

il

*

E

p

"

.«jïo?z

U

4DAMI coz'e*mzy) Olheoish: -

tslb

barbeon if)re:n le'itbeilx natd billidyet proportion berüblicben G5te

Sxe;r;nbib"&ä

|

i

barinnen bifbero aebaltenen modi colle&andi: untocigert $u agnofciren

tonbi

unb berr Creditoribus abjutragen febuloig fepn follen , nad) $5egablung fols -

Mt, bi

cber Gdbulben abet ceffiren bie

EU

won ibnen felbften.

$u folcber SSebue(f etvoa augefefgte,cong&erf

E

Cfor8 Gtebenbe, baben fid) 9ybro Excellen& babin erfláret, baf fie alfe

f

unb jeoe lintertbanen. unb Gingefeffene oeter gue. £ebnr angefetsten. SDerter,

DP t

bep íbren Privilegien, ($tepz GYerecbtíaz unb. guten Gevoobnbelten, voie fíe biee

|

(elbe evfeffen unb bergebracbt, faffen unbo Darbep. febüten, atd) Diejeníge,

fu.

toeíd)e von Den abaeftorbenen Joerren. Gra(fen qu Steinfteím unb. SSfancfenz

i

burg obet Det. oorigen Gürftl. Soraunfebtoeigi(chben SiBolffenbüttelftben abs

BI

gangenen Linie über ebn, Grbenjnf, 2inf, ooer anbere Güter, teeldbe alie-

—

litg (

nati obet fub infzudari folite unp alfo $u ben. Gvffl. SReinficinifd)en Gams

cellenz

db

mergütern unb Intraden-níd)t. gebSrig aeroefer, vecbtmegige SSelebnung;

gbl

Chyerfd)reibung ober anbete Coptra&us unb Concesfiones er(anaet, parbep

erbleiben faffen, ood) vaf Dierunter bie eftoa fíd)

tïnb'enbg vitioíz qpofïösü/q-

nes toieberrecbtlic) nid)t attendiret toerben folfen,

fdyen.

$»ann aud) bas8 bep bet SBlandenburgifden Segierung unb Ganéleg

alb

an Sententieti, Decreten, Transa&tionen, Confirmationen unb anberen redte

Ajilbe

lidben fSaubfungett fuper rebus & 'juribus privatorum, voorunter obbemelfe

Qtct

Gróffl. SReinfteinifdbe GammerGüter unb Intraden nicbt qu verfteben, füte

jlb

ütt

gangen, fotoobl für as gegen oie TIntertbanen unb. Cingefeffene Deren ju

teit ?j

feben angefe&ten: JOerter in ibren. volfigen Vigor unftreitia bleiben, unb

barüber gebalfen, aud) bie ín Procefs ettoan befangene. Gadben, m Dum

fody

Gtante barinn fíe í&o . befinblidb, aefaffen unD. reaffamiret, bero $Behue

Bu

aud) bie in fo[d)en Gjadben ergangene A&a ínnerbalb oier Soden na

Cbfieg uno Q3ollensiebung biefe8 , voie Denn. audy bie SYtadyridbtungen

Qieff

unb tbrfunben fo ;jum Joaufbalt ber belieenen £Yirter von. notber, un

tellei

Üütetn

ettoa bep bem Gürftlicben JDaufe vorbanben,: Sbro Joodgráffl. Excellenf

Mifüte

Extracts 2BGeife communicirt unb abgefolget voétben folfen.

e

Soamit aud) sutm . 9tcb

fen, woegen. oer Gran&en Fein

,Gtreit' entftebe,

Atb

(

fellen burc) 9y. oy. GSürftl. Sürftl, Gnab. Gnab. unb peg Joerren Giraffen batz

Vfti

$u Q3erorbnete felbige innerfalb- brep SYtonatb nad) Gdbliefz ub CDollene

t

NI

jiebung biefes, befícbtiget, unb tvofern an . einen ober anberen. vt Sjrrunz

f i

gen, 9miBoerftánbe ober Cotreit. befunben toürbe, penfdben burdb folde

llpori

Qieroronete unb S5epftünbe, enttoeber ín. Der Gyüte. (Dabey. benn . fo toob)

ocularis infpe&io , a(8 anpere

Motiver teíffííc) su ertoegen , unD bona fidcs

J Qïmun

€ntfte

ín alle QfGege ju beobacf)ten) al

' bun

;

IV

fofort abgeboltfen toerben oper aber in

—

r&

-

i

:

ad I;zj?rumekti Pacis Weflphalica dhrt. IT, $. 2.

1073

j

ung folcber gütlidben Q3ergleicbung bepberfeits SVátbe uD SSepolfmádbtige

Kirett

te 0a

bin fauterfid) in&vuiret fepn. follen, ebenber nidbt bon einauber gu giez

ben, bif piefelbe ficd voegen eines austráglid)en Geridbts, enttocber nad) Sns

Wb

balt ber. Sapferl. GammerzGerid)ts Jrbnung, obet fonften eine$ anberen

RUT

[(eicbeti uno oertragen. -

&ngert modi circa proceffum erg

eunbfen, woegen e&lid)er ben. S'Befterbaufen belegeneim

]

9t$ audy sum 5X

£

SiBiefen Gtreit oorgrfallen, fo bat man fícb barüber. Derogeftalt verglicben,

nf

paf mofera an Goiten pc8 Gürtif. Joaufeá SSraunfdbteeig Püneburg ertiee

fen unb Dargetban woirb, bap felbige ZBiefen ein oem 9lmbt SSlancfenburg

Viutiy

augebarige8 Pertinenz- Cotüc,

unb nur ettoq majoris commoditatis cau(a nacf)

at

SiGefterbaufen gebraucbt toorben, biefel

bige alábenn toieber nad) $Slanctens

i d

/

9BGenn aud)

foldber SSetveifi bon Sibrer. Ex-

tlf d

burg gcfolget voerben follen.

folle8 mit Cnte

W n

ccllenz etvoa für genugfam nidt gebaften voerben tvolte;

J

ipnty

(ibeibuug biefer. Citreitigfeif, toie bepm vorigen 9cbten Articul. difponirf,

ï

w

g9ebalten toerben.

]

IQ

ä

C^or$ 3cben

Dfe, biesXeinfteinifd)e Sebnfdjafften, oie in Dettt Det erfoz

T pofïesEQ-

fibenen Sürftl. SSraunfebteeigifd) z3utffenbütteliben Linie »on bem Gtifft

3alberftabt Anno 1592. Den 13. Augufti. ertbeilet , toie aud) vem. Cotiffte

mä (

——

Joilbesbeimifden Reinfteinifcben ger9Srieff fpeciticiret, ober aud) fonft au$

d

r ii

anbern genugfabmen. documentis uüb Lbrfunben, als$ gu vem SReinfteiniftben

alberjtábticben coer Joilbesbeimbfcben, ebnfdbafften, Grbenjinf unb Sinf

rf

ii

Güter gebrig, von Sybrer Dodgráffl. Excellen& auf gebübrficbe8 Crforbermt,

n

:

í

voíe SRecbteng befcbeiniget, unb. beftárcfet teerben. mucdbte, bleiben bep vor

I

qui

bocbgebadhter Sjbrer Excellenz unb. Derofelben 90titbefchriebenen, ben $5efta

u

i

j

fsern

toie bergebracbt, füvter8 uncerbinbert su conferiren,

493

:

/

OfBag$ aber ín befagtem Jalberftábfdben -unb. Joilbesbeimfden gefue

u

S*rieffen nicbt entbalten, obez 9on mebrer Joodiaetacht Cibrer Jodgrait.

rl/ä i

7 WD

Excellenz, al8 g Den SReinfteinfcben -Dalberftábfcben unb JDilbesbeimftben

u

2

Gbtern gebbrig, obberübrter maffen toie SRecbtens nicbt befdbeiniget, mod)

[

beftátcfet voerben tmócbte, varoon bieiben Gürfil. Joaufe SSraunfdmveig unb

96neburg alle unp jebe Dero Jura, nnb *Sefugniffer referviret. unb porbee

jt

baíten. — SfBürbe aber tiber ein ober anber £ebnftücte, Syrrungen unb 9mifie

"

ï

Serftánpe, stoiftben Dem Gürftl. -Daufe uub b

en Jerren- Graffen. vorfallen,

uv

foll 8 mit Gntfcbeibung folder &treitigfeit,

u

toie oben bet)m 9 icbfen Articul

difponitet, gebalten toerben.

j

;

i

aum Gilfften, as nun a

ífo ín tebe berüfrten. Der erfofdbenen Sürfil.

|

SSraunfdbteeigiftben 2IBolffenbuttelfiben Linie ben. 12. Augufti Anno 1592.

fi

i

j

»omö;ifïtigglberüab,;eyt—bei&tgn,.wie aud in benemn Stiüt &it'beäï)eignebä

M

1074

4DA41 CORT' RE71 Obfervata

fcben 2ebnzSSvieffen entbalten, ober Sbro. Joodbaróffl. Excell. permóge bíefes

N

n

OBergleid)8 verbleibet, baritim toollen 9. Os, SSürftl. (Sürftl, Ginab. Gnab, unb

t

bero Gurftl. SjcacbFonmen, feine be8 Joerren Giraffen Excell. unb bero 9t

Wb

belchnte Éeineg veges. curbiterr. ober. beeintrecbtigen, fonbern biefelbe oiela

atl

miebebaben, unb bebotab (oviel bcffen in 9y, oy. GSürftl. Gürftl. Gnab. Gnab,

Territoriis gelegern, gegen jebermanniglid) fráfftiglid) manuteniten unb

$u

(cbtü&en, audb gegen obbemelte Vafallen, &rbenging, Ginfíeute, uub alfe de-

A

tentatores folcber unb anberee Gitücfe unbo Güter (ebleunige unb vedbtlídpe

ade

nj

3ulffe ertheifen.

b

Dingegen baben eorà Stebl(fte be8 Joerren Giraffert Excell. unb . ifre

Wt

Sitbelebnte oerfotocben , bem Gurftl. :Soaufe $5raunfdbtoeig 2ünebura£ ín

pei

unb bep allen benjenigen, toas jbr bocbgebad)t Excell. oermiuge biefes Qer»

gleídh8 nitbt gjufómt, ober berofelbigen refervitet- unb eorbebalten, unb in

N

fpecie ben (Sorften (fo viel Daroon Cjbr -yodbgráff(. Excell. in Diefetm Cete

gleid) nicbt verbleibet) Gifenbütten, C»d)neibez obet. Gage; 9müblen, unb

V

1048 bargu gebóret, voie aud) oeren ouf uno Giebraudb, Feinen Ginbalt, 9Ib

$

bruc), ober prajudiz gujufügen, aud) babín nad) CGermügen su feben, baff

b

Fine turbation ati Cyeiten ober unter bem Stabmen be8 Cotiffte Joalberftabt

f

barinnen eorgenoemmen toerben.

li

(£50 viel aber bíe von Cybro Jyodbaraffl. Excell. toegen bes$ 2(ften 9eitw

T

fteitt$; ber Daran ftoffenben 9tüblen. &bále, o«8 Graffen Joelécs, Syfenburg,

Mu

ovcinenberges, De$ Goltorfifben eid)es, unb. be8. Glebifígs, movirte, at

[t

nr

G»ríten 0e8 ür(tl. -Daufe aber. nicbt geftanbene Peatenfionen betrifft, feynb

€

biefelbe bíg. su-fernever Goüte ober 9e

(bf tam in pkoifcfforio ordinario quam

u

in petitorio quggefefset,

nb faben fíd) oors SYrepsebenbe fo toobl Cybro &y. Gürftl. Gurfil. Gtt.

Cn. al$ beg JDerten Gtaffen Excell, nodymab(8 bierben verteabret, af bíte

ttfg

fer CBergleid) oem Gürftl. Jaufe S5raunfcdbvorig üneburgE, an peffen ettva

Ór

competiretibeti refpe&ive Jufprud) unb Exceptionen gegen ba8 Gitifft JDal»

WC

berftabt, foteobl an bem, toa8 9y. Oy. Gürftl. ürfll. Gnab, Gmnab. ín bíefem

Wt t

CQergleid) G»r. Jyecbaraffl. Excell. su £eben angefe&et, al allen tübrigen toa8

T

Oy. 9. GSürfil. ürftl. Gnab. Gnab. fonftgu befpreden vermeinen, ober von

N

bem Gotifft JDalberftabt gegeti unb toieber 9y, 9. Sürftl, Sürftl. nab. &n.

t

beforocben toerben mücdbten. — :oingegen aud) bem . Gtifft Jalberftabt, at

0i

beffen eftoa com

petiterben refpe&ive Qufpruc)

utib Exceptionen gegen ba8

8t

aürft

. auf SSraunfdbwoeig üneburg,

foteobl an Deme, toag. Cy. 9. Gürfif.

;

üt

ftl. Onab. Gnab. in biefem C3erale

id) €r.

otbaráffl. Excell. su $eben

il

20

angefetet, al8.allen übrigen, toae as Cxtifft .oal

berftabt fonft- $u befpred)en

blge

genmeye

EM

ad Ieftrumenti Pacit Wefiphbalica Art. H $. 2.

107j

L

5ermem;et, ober 9on vorbed)gebacbten Gürftl. Joaufe gegen unb toieDer Dag

tt)

G5tifft befproc)en voerben mücbte, unb alfo cínem Syeben. an feinen Jucibus

I^

unb Gerecbtfamen tam in. poff

effotio quam in petitorio gatt níd)f prajudi-

W

citlicb fepn ober angegogen voerben folles Gileid)er ge(talt Denm aud) Cibro

J

Soodboráffi. Excell. unb Dero 9Xtitbelebnten Sybr eftoa. comperitenbe ACtiones,

1 u)

lii

Qufprtid)e, Exceptiones unD fura, tam in poffcfforio quam in petitorio, att

allen bem, toa8 fie nod) aufferbalb barob ju. £cben ín piefem Q3ergleicb ibro

l

(

angefe&ten Gütern gegen ba8 Gürfil. JDaug SSraunfdmeig üneburgf ba»

ben módbte. Dagegen aud) nict weniger bodbgeoadbtem: qQurfil. Jaufe

v

beffen A&iones, Qufptud), Exceptiones ub Jura tam in poffeforio quam in

u

peritorio biermíit oorbebalten feyn follen.

ib

Cers COiergebabe, baben 9bro J3odbaráffl. Excell. fícdb erf(aret, fo bafb

TOE

J

"

u

bie smoifcben oem Gürfil. SSraunfdmeig funeburgf unb Sybrer Excellenz ets

i, W

1oa necd) fd)mebenoe Di

fferentien seraftefett, nebft anbern ibren. müglidften

j

i

|

Gleig angutoenben, bamit bie stoifrben Dem Jedyermelten Gürftl. Daufeunb

yl

pem Gtifft :Dalberftaot fid) entbaltenbe SReinfteinifie unb $Slandenburgis

M

I-!;

fcbe Differentien forberlicbft i Der Güte bepgelegt, bagjenige toa8 Dodbgts

l

L

Dbacbtes Cxfifft von Gráfflidben S3lancfenburgifeben Gütern unb Pertinentien

pbne SBefugnüg ettoa in-Danben baben mbdte, bem Gürfil. JDaufe reftitui-

U

J

ret, audb bemfelben bíe gefambte Joanb auf alle bie bes Jyerren Giraffen Ex-

J

l

;

M

cellenz 90n gemelten Gtiffte su feben angefe&te Sieinfteiniftbe Cotücte (auf

ï; M

-

ii

!

ben Sall bas Gotifft basjenige, fo steifiben. Dem Gürfil. JDaufe unb betti

Gstiffte ettoan (treifig, burd) Güte ober Sted)t bebaupten tvlirbe) ertbeilet

10 qw

voerben miügeti.

ltb baben corá Gunffjebebenbe 9y. 9. Gürfil. Güt

fil. Gnab. Guaben

fl

m

t6éaen bDe8 (gütfil. JDaufes verfprocben, toenn uber. Furf

obet. [ang steifcbett

Ojbuert,

unb bem G»tifft Joalberftabt alle ober e&licbe biefe Sadbe betreffers

M

be Controver

ien in gütlidye CfBege ober burd) recbtlicben 9(usfeblag bepgele

i

u

9ef tourben, bafi Dennod) nicbt Defto woeniger Sybr. Jyodjgraffl. Excell. Deto

Müä

Sitbelebnte unb Stanntícbe eibes febens Gtben , auf allen Sall, bey ibrer

U

Inveftitur, tvie piefelbe in biefem CGergleid) befanbelt, verbleiben , unb bare

N

toieber in Éeinerlen SBeife ober hGege beeintredbtiget woerben follen, zBürbe

M

aud) überfur& ober lang burd) SXtittel unb €Bege, tvieobbet

e

neloet, eitt obet

L]

)

)

T

anber Cotücfe, oberaud) alles: einen ober. anberen contraverti

tenben &heile

H

$ugeeiguet ober adjudiciret voerben , foll &.. Joodbgraffl. Exc

ellenfs uito octo

(u

j

SfRitbelebnte Da8 ober biejenige Gotücfe, von Feinem ariberit,

al8 bem biefele

l;

u

bige jugeeigtiet ober adjudicirf voorben; $u £eben recognofciten.

»[f

j

&tf tft

Gf

m

.

.

1076

ADAM) CORT RE Obfervata

]

Syeffetn. qu. brfunb, (teter unb feffer o

bnfebtbabret Jþaltüng baben

alferjeit& toie aud) De8 Jerren

Cy, 93 9. SSütftl, (

t(if. Sürfil. n. Gn. Gn.

:«

Graffen gu. &etten

bad8 Joodjgrá

([[. Excell. alie. offt bocbaemelbet biefeuy

Oerg

feidy mít bero refpe&ive GSürftlicben un

o Gáffliden Sjnfigel unb 1ne

fevfebrifft voiffent(id) corroborirt.

- Go gefdeben. unb geben am 28. De-

cembr. Anno 1644.

8

$3af biefes obge

fe&te8 alle9 ín feinkn Articolt, Pun&en unb Claufulg,

bep biefen nunmebro gefdbloffenen: Tra&aten. atfo abgerebet unb. verglichen

u

voorben, foldoes t

bun im SRabmen. unfer gnàápigften ürften unb. Jerren

hi

SiGir berb 2[bgeorbnete fvafft babenber Inftru&ion , toie aud) Qit 0ilbeftm

extt

geopolb Graffe

0on unb ju &ettenbacb mit unfer Subícripion, unb unferm

N

refpe&tive Gyraffl

icben Sjnfígel- unb Spittfibafften beurfunben, Gvftalt oenm

?lusantvoortung. Der. JOquptzOriginalien, ausge(telict

ett

piefeg bíg su fermet

s

vootoen. | 50 gefdeben. in æraunfd)meig beti 28. Decembr. Anno 1644, .

N

$d

(20) Que perfxdika, jufto Dei judicio, igüomihiosä Familie Ejus exftirpatio-

A

(21) ne punita. — Quandoquidem veró totum Epifcopatum Halberftadienfem,

Y*

in vicem Pomeraniz Suecis , redimenda Pacis caufsá, ab Ele&ore liran-

n

!

denburgico Porentillimo ceffz, pleno jure ad Eundem tranfire adverte-

n

ret Comes à Tattenbach ,^& de viribus lüfeudationis Sereniffimorum

NU

Ducum Brunovicenfium , confcientia irtitatus, defperaret, follicitus erat

?

ut fibi de poffzffione Comitatus Rheinftein, quem ab ultimo Halberfta-

vt

dienfium Epifcopo in Feudum acceperat, profpiceretur, &, opitülanti-

bus Plenipotentiatiis Cafareis, ex tricis emerfit, utque faürrus Dominus

[u

]

Directus Comitatus Rheinfteinenfis, Altiffimé Memoratus Ele&or Bran-

tj

denburgicus Potentiffimus, Inveftituram ultimi Epifcopi Archi- Ducis

b

LEOPOLDI GUILIELMI renovaret, in "Tabulis Pacis ftatuetetur..Nec

bt

uieverünt Domíni Brunovicenfes ac Lunzburgenfes , ut. Infeudationis à

Íe Anno MDCXLIV. fa&z, & Pa&i cum Comite initi ratio in Pacifica-

$$

tione habetetur, Etenim Arcem Rheinftein à Majoribus (uis afferebant

nb

Aft demonfttatum

[ut

adftru&um , & paludes fumtibus Ipforum exfiecatas ;

li

erat, ftru&uram à proventibus Prafulatus effe nutritam, fofíam autem ,

H

amoeniratis gratià, excavatam , quó cymbá Grüningam adpellere pofent,

Md

t'quamvis poftulatis Dominorum Brunsw'icenfium c&teti Imperii Or-

J

dines graviter refragarentur, miris tamen artibus 1lli.& Cafareos & Sue-

ul

Mij

€icos Plenipotentiarios adduxére, ut & huic & aliis Dominorum Brun-

£j

! (a2) fvvicenfium ac Lunzburgenfium defidetiis annuerent. — Poft Pacificatio«

nem promulgatam Anno MDCL. Comes WILHELMUS de Tette

nbach

j

Lega-

p —

7

: 1671

ad Yufirumenti Pacis W'efiphalica Art. L1, $. 2:

n

Leg;tüm pro obrinendá Comitatus Rheinfteinenfis Inveftiturá ad Aulam

qu

Ele&oralem Brandebutgicam mittebar; Aft Ele&or denegabat Eam usque

t

Hinc Sacratiffimus Im-

mv

dum Comes Ipfe prafens Inveftituram peteret.

petator' pto. Comite intercedebat , ut. per Legatum admittetetur hác

2180 DC'

veiborum fteu&ura :

Gerboinanb bet i

(te, $o Gottes Guaben Grioebfter 9iómifd)er $vage.

ïlaqu

l

fet; j allen 3

e

ten SOebrer oe8 SXeeicb8..

Mi

Syurdlaucdbtiofter ,

Joedbgebobener. fieber Obeit, unb. Cburfürft 2c. Mn8

Jrttt

acbobrne, Unfer £teber 9ínbàcdbtiget uno be8 Oueidhs

bat ber Gorfame, 9Gobl

Gira(f qu SXeinfteit umb Sattenbacb, Maltefer

UM

Getreuer 9Bilbelm £eopolb,

t

$ytbens Sitter, nfers Greunbtlidben geliebte

t Qruberé Gr(Joer&og eos

WU

pofoen 9Gí

libelmd - u SSefterreic £iebo. Gebeimber Satb,

unb £briftet

UM

Gmmerer,

untertbánigft s oermebmen gegeber, toa8. mafen er neulicbet

) X(JMP

t

$u Gror, fiebb. nad) 9Serlin fe

ine Gepolimádtigte abgeorbnet, Die

$ebns:

Inveftitur jiber Die Graff(cbafft Seinftein. su empfangen,

nicbt anberg

xf

verboffenb,

bann baf fold»e Inveftirur pen Goeinigen, af8 voann ct felbft a«

TMM

cenferirf votitoe, baB bod) Gtv. fiebb. ?fbm folcbe ebenber nicbf

voefeno tvdte,

ht

ertbeilen vooften,

e8 fep bann, bafi ben berofelben Gr fíd) in 3verfon einftelz

T

fen tbue, mit untertbantofter SSitte,

$6it gerubeten 9ibrme. bierin. Unfeve

if

&apferlicbe Qorfdbrifft an G. £íebb. $u bem &rb

$u ertbeilen, Damit er Det

li

m

Syer(ón(icben Gt

(cbeinung erlaffer woerben. màd)te; ZDann 2Àir nun ere

pust

sieloten Graffen

su SReinftein umb &áttenbac) , sumablen jetiger 2cit feiner

in nfern 94 . Grb;ganben Gebeimbten Statbs, aud) SvriegezPrefidenten

opim;';-;ff

al8 auc) toegen feiner trageaben Jrbeasz?lembter obbabenboen Qerz

j poc

fo voobl,

&

ricbtung,

einiet fo voctten SReife gerne überboben unb ver(cbonet fep, aud)

cbi-gf

babero Mnfere Sapferfidbe

OBorfdorift a Gvo. £iebo. umb (o viíel voeniget

M^

pervocigern mbgen. — 9f8 gefinnen 23

it an G. £tebb. biermit freunotlid)

"

$ybeimb unb gnábígfid, Goie teollen mebr befagten Graffen gu. Sieinfteitt

j

unb Cáttenbad) bies SSrt ber begebrencen Serfónfic)en Grfebeinung erlafz

at

fe,

unb an ftatt feiner bie fudbenbe £ebn8 Regalia feinen 9lbgeoroneten vere

2

$a gereid)t 1a8 von G. Ziebo. ju angenebmen

feíben, uno ertbeilen.

eto 9iBir bep nebenft mít Greunofebafft Stapferlicbet

tefthy

gnábigen Gefallen, &5

(eben ítt

H&nfo

S5ulben ub alfem Gutetr,

jebergeít borberft woobl bepaetban.

j0t

Mnfer Gtabt 23

ien, ben 28. Sept. Anno 1650.

Vnferer. Seidbe, be8 352

(Sut

simifeben SXeicba i

m O3iergebenben, be8 Jungari(dben im Gün(f unb 2oae

jrun*

£igften, unb oe8 SSobeimftben ím SDreo unb 3tvantiigften.

(at0*

23) Ele&or velificabat Imperatoris Interceflioni hoc

modo:

gnba )

9tlterandoigfter Savfer unb .þe?t ^ t(äm; S'ayfetl,

eaicftat Sïqpfergi;

W

1078

j 4DAMI CORTREH Obfervata

ï

cbes öcbreiben, o0ttt 28. Septembr. pe8 nedbft. eervoid)enen

Y

abré, itt toel

Ü

j

t

!

diem Gotefelbe an mid) allergndbig(t gefinnen, bem SGobliourbigen, Jod)s

W

SGoblaebobrnen, SiGilbelm Seopolb, Graffen gu SXeinftein unb. Settenbad),

W

Malthefer £yrbeng Sitter, Die febnszInveftitur, tiber Die Graff(cbafft SReíttz

l

ftein, vocil Derfelbe, toegen oornebmer auf fic) babenber Chargen, unb bae

ld

bero obliegenber COerricbtung, ii ber 9Yerfon ebne orofeMngelegenbeit nicbt

jj

voobl abfomimen fónte, feínen abgeorboneten $Seoollmácbtigen voteberfabren

UT

ju laffei, iftmit geftriges G'age8 infinuiret voorben, unb von mir mit fdyulz

Qd

Díget Reverentz empfangen, unb verlefen ; 9Gieroobf nun eín beftánbíge8

ttf

Serfommen in meinem GburzGürftentbumb unb £anben íft, baf oon Den

l

K

( 6

Sfteuen Vafallis Da8 juramentum fidelitatis i Der Serfon. aefeiftet, unb Dett

*

2

f

felben Die Inveftitura bagegen conferitet toorben, o toill bod) Gvo. Sapfer

BIN

fidyen 9Xtajeft. qu alleruntertbánigften Gbren, unb umb bero an mid) ergane

genen Sapferfícben QSorfdrifft tillen , d) aefdbeben laffet, bafg Der. -Dert

t

Graffe, Durdb feinen nàcbften Agnaten unb CSettern, bargu er fíd) bann in

hu

feinen an. míd) gethbanen Gdbreiben erbotben , bie SSeleibung. gebacbtet

[UT

Graffíoafft empfaben mag, 9yd) babe aber gu 9Imnebmung einer eigenbtlíz

d

tben Geit, vorígo, vvegen einiger auf mid) babenben unabroenbigen SXeifen,

W

nicbt gelangen fónnen, babero íd) ibm, mit bem fórberlichften einen gereife

)

fet terminum gu SRicbtigmad)ung biefer £eneGoadye, $u prefigiren. erbitigy

2

Go Gter. SVapferl. Stajeft. 9d). in alleruntertbánigfter 9Intmoortt bintoieber

f

$u erfennien geben voollen, &»eren íd) mícd) unb mein. GburSürftltd) JDauf

bet

3u bebartlidben Sapferticben Gnaben unb Joulben empfeble, uno Gto. SVaye

(

fert. Stajeftát alle (c:bulbige 2c.. — Geben $u Gólln an ber Cpree, am 11.

April. Anno 1651.

ol

9ltt bíe

6)r

SRóm, Sapferl. Stafeftát,

r

f

!If

(24) Obtinebat itaque Inveftituram didus Comes de Tettenbach Menfe Se«

tembri Anno MDCLIKX. hác Formula:

LT

f

u

. StGit Griebric) &Gilbelm von GXOfrte8 Gnaben, 9SQmarggraff ju SDranbette

l

burg, be8 Doeifigen Suómiftcben SXeid)8 Cr&&dmmerer uno. GhurdSürft su

Wt

Stagoeburg, in Sveuffen, su Syülícb, Glepe, $3erge, Gotetín, Yommern, bet

NY

Cafuben unb 9Benben , aud) ín Cxblefien gu. Grogen unb Sjagernoor(f,

Y

J9er&og, SBurggraff, su. Sürnberg, Gürft $u Joalberftaot, uno Sninben,

Gyraff $u ber ZDtarct unb Sabensberg, -Detr su. Skavenftein 2c.. &bun funb

hii

unp befennen biermit, für tn8 unb unfere Sead)fommen, am vormabligent

3

Ctift, íc&o Gürftentbum alberftabt, bag 9Gir unfern £ieben Getreuen,

bt (

lígen

df

i "pocb» wb Reblgebobrnen Giraffen, SOilbelm Seopolb, bv —foä

offé

-

1079

ad Ivfiruments Pacis Weflpbalice. zirt, H. $. 2.

?

Stémifeben SXeidbs Graffen gu. &ettenbach, (repzuno 3anniersPermn. u

»d)f

Ganneroíá, St. Johannis H

ierofolymitani £yrbeng 3Xittern, De8 Stóniaretd)s

936beittt Grand Priorn , auf Gtriefanify

unb Commendatorn $u GSürfteafelD,

(

mf

reBlau, 9Bien, 9mellíng, S. Peter ; unb peifenftein, bero Seomiftben $p

v

f

erticben SRtajeftát Gebeimen? unb Gelb z Sriegé zOtatb, unb bero fanben

tl

Jf Sticgesz

Pre(identen, teie aud) Cr&z Der&oglid)en, Syefterreicbifiben

!

R

Gebeimen sXatb, uno

tefpect, ÉJoberften Jyofp/Seifter 2c, sut Soitbebuff unb

(

gefamter Joanp feiner S3rüber,

benanntlidb, Gott(rieo unb Georg Coigise

Qigti

munben nadgelaffenen &obbuer,

facceflivé in ftirpem , a[8 J)an8 Graebemb,

tui

unb Giottfrieot 2X3ilbelm Gebrübern, banti aud) Dang Gbriftopb, unb fote

to Gricbericb,

aud) Gebrübern, allen Graffen gu &ettenbadb,unb bero Fünffz

WU

eaunti

cen Gbelicben. £eibeg £ebn8 Grben abfteigenber £inie, nad)

iv

Sintoet

figecn

yy

l

futtg De8 Infttumenti Pacis, uno tm feinen Un8 unb unferm Gürftene

t

tbum Joalberftabt, tveu geleiftcten Soienften, fo er as uno unferm Gurfter

a

tbutm fürter vooll tbun ergeigen uno eiften, fann, foll unb mag, bie Graff

!

N

[

! |

(c:bafft SReinftein, fambt. allen. unb jeben. ibren. Gít ^ unb Subebbrunger

nidbt$ ausgefcbloffen, sut gefambten Joanbt, realiter inveftiret, unb gnàbigft

u

belieben babens Inveftirer realiter , unb beleiben Cibu. Graff 2Gilbelm $eo«

polb 3u &ettenbad), unb beffen SDtitbemelbete, bamit gu gefamter Jyanb, toie

ïe

Sinteartungs, Realis Inveftiture, aud) gefamten Smánnticben Sied)ter,

[

i

SfGeifeni, Joerfommen unb Gemobubeit ift, in Srafff unb SRadt biefes uri

j

j

ïu

|

fec8 S3rieffes, für Un8, unb alle unfereSYcad)fommen am Gurftentbum J5alz

y Al

berftaof, aud) in befter unb beftenbigfter (Sorm, toie folcbes von PAed)t$ unb

Gewoobnbeit$ vecgen, am bünbigftzunb Fráfftigften immer gefdbeben Fann

i

oll unb mag, mit allen unb jeben nadbgefe&ten Cotücfen, al8 nemblíd) , bet

Girafffebafft sXeinftein, mit allen Qbren Gine unb Qubebbrungert, toie einet

Gaffftbafft eignet, unb. guftebet, Feínerlen ausgefcbloffen, mít ben Sorfz

fern, Sebenbten, unb toie bernacd) folget, mit bea Sergwoerd'en, mit allere

] VI

le Meral, gefucbt, uno uagefudbet, nicbte ausgefdbloffen, item mit nadj

M

folgenben SOsrfferm, nemblid) DGe(terbaufen, 2X3arnfteot , 2XDebbereleber,

Sbal, ettoa genant eeinfteot unb vie oben vergeic)nete aobr(fer, mit, Gu

li

vicbt unp Secbt, Xoberft unb Sftiebetft, über J5al& unb Joanb, mit &elidben

W

ino GeüdGtátten, Srifften, SGeiben, 9Gaffem, SBafferláuffen, mit ben

Mf

Süblen, in«unb für venfelben Sórffern, mit aller Sbrer Ginzunb Subebi

Wt

tung, feine ausgenommen, unb mit allen anbern Geredytighifen, umb mit

f

&y$rffern befa&t, unb unbefa&t, Deren Sj&abmen nidbt ausgebrücfet, unb gue

ber Giraffftbafft oon 9Reínftein gebórig, mit allen. unb jeglicben Geiftlicben

iij

rg tnit

u

Sfittere uno Slffteebnen, item bem (blof uno $Burg. QOefterbu

tt ftf3

Deri df

j

ii

1080

4DAMI CORTRE) Olbfervata

Á

bcnbei

Qeridt unb Sïed)ten, S»berft ub SYeieberft, üiber Joalg unb Jïvïgznbf äim't a

j

fen Geiftlicben Suitterzunb 9HfteiSebnen, aud) aller feiner Cinzuno Sube

Sitig

birudgen, nicbte ausgefcbloffen, aud) mit bem SSergtoerc£, toíe berübret,

lib

item bem a»or(fe Jvofbeimb, aud) mit allen SRedoten, teie bie vorgenanbten

A

q

Sobr(fer, nicbté ausgenommer, item, ben. Sosrjfern Soebeleben , Sxíngefz

€

i

a

(icbt, uno 2odrBen, teag 2Bir in ben Sosrffern. baben, mít GYerícbt unb

i

u

SKecbt, toit vorberübtef, item Den fDórffern SRebeber , Girofen unb. Sfeín

bt

Mplingen, SXtittorff, Gomtmeringen, QXGoldenfteot, Godbeborff, SSoningetiz

u 4

ber(f, Dbern SXogoor(f, unb bie[e oben. verjeicbnete Sobrffer, alle mit G

tídt, uib Svedt, über )DalB unb Jaab, JberfE unb. SRtieberft, mit 9[cfer,

Dotf

2Oiefen, Sinfen, S:ienften, unb allen anbern. Oerecbtigfeiten, toíe Die att

C

bern sergenanten. Sbr(fer SGcflerbaufen, unp. S'Garnftebt auégefebfoffen,

bt

item pem Soor(fe 2Iperftaot, aud) mit Gericbt unb SRebbt, über Joalg unb

Q

Janb, mit bem Sird)enebn, utib allen anberm. 2iftevlefn, nidt8 ausaes

R

fcbloffet, tvie bie Coptegel, folcbes von ber Grafffdbafft aetragen, suv gebr,

at

jul

Item, ben Gebbléen, allentbalben, am Jar uno Gallftein, aud) mit Gritbt

unb SXed)t, über Jalf unp -JDanb, nídbte ausgeicbloffen, mit ber Grofien

fïü

$volfig, bem CoteinberaB, arofen. unb fieínen JDolt9matc, mit allen ane

c

bern GebblGern, vie 2:it barumb fang unb fürter ver(ebuet, item, bem

h!

Cebenben u Stábrbor(f, bemi- Sebenben

$u SSabenbecd, bem . Qebenben qu

1j

$in&Ée, fürSlanc'enburg, bem Sebenbe

it $u SGefterbaufen,

berm Sebenbett

uy

u 2:Garnftebt, Dem Sebenben ju. 22Gebersleben, bem 3

ebenben 3u. Sfaf,

bur

pem Sebenben gut Sageftebt, bem Sebenben su 9Bernicg

erobe, oem

ob

ï)em

ben $u Glbingerobe, bem Sebenben $u Joüllingerove, beim

u

Sebenben $u J

P

Detoba, ber Sebenben gu G9geroba, bem Gebenben su Joaffeffefbe, bem Qe

D

benben qu Cotíege, bem Sebenben su 9lllergeroba, bem Qebenben u ocittez

cfer, berm Sebenben ju Gottor(f, Dem 2ebenben ju Joarnoerff, bem Qebctte

btl

ben $u Gereborff, bem Sebenben gu 2ütgen SOitfurt, bem Qebenpen j u»

sIttl

mefcbleben, bem 2ebenben $u Codblanfteot, bem QSebenben qu giolffere

fatt

fteot, Detm Sebenben su Groborff, bem

Gbenben su Godtvanebedf, Dem t«

WL

benben gu 5Rienborff, stoifdben zGegeleben unpb Stienbagert, item allen z

g t

tern gu CGeltbeitm unb bem. gebenben bafelbft,

bie fürter oon ben Graffert

W 1

W

petlieben fepnb, bem Qebenben ju SXtienbagen,

bem QSebenben ju XOiber,

u

bem

ebenoen su J»epersleben,

l

bem

j

ebenben ju &

veiben, bem Qebenben

Dem Sebenben $u S(fterftebt, für bem -Dey,

i

Ü

$u Cgeln, bem Sebenben su Gera

l)

Qebenben $u Coaplingen, pem

tergleben, bem Sebenben $u Sotáfte,

Dem Qebenben 4u Gorberftebt, pem

$ttgi

Sebenben $u Groppenftept, pem Qebenben su

tenfg

Grfelnfelo, vem Sebenben qu

OVebeber, bem Sebenpen . $u 2lcbfteot, Dem e

R

enocu

äal Iuflrument. Pacis Vrefiphalea. trt. 1. $.5,

IO8I

)

if qu

benben $u Codblaffftebt, bem. Sebenben $u 2fbereleben, bem. Sebenben. g

ub

SRinicf, pem Qebenoen gu. Grofen 9tabersleben, bem Sebenben gu Sücferg

ht

[eben, oem Sebenboen su S:uerfife, bem. Sebeaben au tSaldenfteot , bettt

Qu

Debenben su Gabenrobe, Dem gebenben gum Coteinen, Dem 2ebenben. $u

eyeienporff, bey Cbwoanebec£, pem Sebenben üüber bie Drer Jouffen Sanbeg

Q

4u Suenftebt, bem Sebenpen. su S(r(cbleben, untee Jyeitmburg, bem Sebenben

j

l

'

$u Joofperben über bie oon Seorbbaufen, bem Sebeuben qu. OroBen Coilbert,

R

,

!

pem Jebenben. $u Clpenroben, bem 2ebenben $u 9lllenpor(f, oem 2ebenben

Ym

[5

,mif (

su 4xebeling, bem Qebenben u Cagersborff, bem Qebenben gu £überg

Ed

porff, bem 2ebenben gu Drftberfteot, pem Sebenben gu. SIfcbereleben , item,

ii

G5ecbsgeben God)oc£ Bebenben. gut. SBromfleot, bem 2ebenben. $u Zoilfle

&f

J

ben, bem Qebenben gu 2trensbor(f, bem Sebenben gu Guttelben, bem 2eber

ben 4u Queroren, oem Sebenben u ZOilroben, bem Sebenben su. Sotarfde

Yij u)

fefben, bem Qebenben qu Glbingerobe, bem Sebenben u Jarc'erobe , Derm

j

Q

y

Qebenben $u SBolmerobe, bem Sebenben gu. Gcferleben , bem Sebenben

i W

tl

jur Jodrpelen, beni Qebenben 3u. Quiebetoenben, bem Sebenben . 3u 9[bbe

UM

ftebt, bem Sebenben bep. Sollingen, bep $Sallenfteot, vem Sebenben gu

Ü

!l

G»tbeiborff, beo Skabesleben, bem Sebenben bep Joer&ingerobe, bem 2eberis

al

W

ben bep Uplíngen, bei Gebenben $u 9lbterébagen, pem 2ebenben ju. JDoye

M

tíngerobe, item. ber Q3ogtep, über fíeben Duffen £anbes ju Coemsleber,

)enbu'l

l

pem Qefenben qu Gierfelben, über Quebtlinburg, bem ebenben gu Jabe

3

i

butof, bem Qcbenben. gu9l[temburg, Den Sebenben: gu. Coeebaufen, bem 3e«

u

benben qu Siobrberg, Dem Qebenben. su JDabal, Dem 2ebenben $u 9Sabftorff,

b

pem Qebenben ju fangelte, bem Sebenben gt Mncfen(tebt, bem. ebenben

lj

n

$u Joermesborfr, bem ju ZXGolc'enfiebf, bem Sebenben $u SYtiengaberbaufett,

D1

M

pem 3ebenben $u Gdmettbaufen, oem Sebenben gu U&leben, vem 2eberi

u

ben ju ZBitbaufen, Dem gebenben ju. Joalben Oitfurt, Denr Sebenben $u

u

Slrrleben, ben Qebenben ju Gof unb Silein C3aructen , bem Sebenben. ju

u

Sattelben, bem. Qebenben ju Sincfern, bem. Sebenben $u fütgen Corbiepe

iu

u

fiebt, tiber Baffern, ben 2ebenben $u Coalberéleben, ben Sebenben ju il

U

ling unb Joeoeborn, 3I(le frepe Sitterz£ebn, bie oon Der. Jerrfcbafft Seine

(tein gur £eben'gefen, item. tSünff unb. Coedbyíg 9Xtalter an 9fcfer $u Jebes

f

bermn, an Günff uno Qivan&ig -uffen fanbes, Dem Sebenben $u Sxerfen,

iil

ben Sebenben u Seefborff, eni Sebenben 4u £üfiringen, Dem . Sebenben $u

o

SSennigeborff, bcm Qebenben jur dGebebabrn, ben Sebenben u Duanit

Oi

i,

gerobe, bem Qebenben gu.£Quatteb, bem Seben

bern qu Crbffelbe, uno $5ade

M

tenfelbe, bem Qebenben gur Joenic'eru, oem

ebenben tüber Srep $Robber,

»tyl

über Sonr(fen, beit j« Coarfy bem ebenben qu Ovifteroporff, bem

2ebenoen

:

y

u J;Q'Gfäa

j

K,

1082

4DAMI CORT'RE2I Ob(rvata

M

$u Joa&ferobe, Dem Qebenben gu SSallingerobe, ven ebenoen in fangen unb

$ut&en SXobben, svoifd)en Souebtinburg unb Stein(tebt, bem 2ebenben su

M

S$letot, bem Sebenben ju JDarpoor(f, bem 2ebenben ju. Cnberff, bem Se

ä

j

(

benben gu.Depenberg, bem Sebenben gu. Sofferoesteben , Dem ebenpen qu

RU

Sleitien ober £ütgen C»albereleben, im (Seloe uno Gxorffe, oem 2ebenben su

t

fütgen SDitfurt, bem Sebenben gu &ranbor(f, bep Grepcffeben, bem . aebenz

Qott

ben $u 9Ifcberleben, oem 2ebenben jur. Sangen unb Sur&en 9tobben, stoie

sugi

fden SQueblinburg uno 3Begeleben, oon $roen Jouffen Zanoe8 g Geperge

$

leben, soep. -uffen fanbe8 $u Zobra, ber Q3ogtep $u Pippiugerobe, Det

fii

Qyoate) ;u. Joacfenftebt, oer SBogtep über bie 99tarc£ su. 9lloensleben , ber

At

pb

euüblen su Silling uno eíner Jouffen. Sanbe8, gtepen Jouffen anbes gu

Qu

J9afller, Den Güutern jue Gdbtenfteot, jtoepen. Jouffen anbe8. 5u angelpe,

q

9t Jouffe unb einer 9Giefe gu Gbersbor(f, ber Qiogtep übet (ieben Joufz

fen j Goafberben, ba8 Jl su $Srambteleben, einer Jouffen fanbeg su Pítte

T

Debe, item , CSier Jouffen fanbe? su Sullingetobe, unb eiínen SDiorgen, item

D

S[noertbalb Jyuffen su C»d)iergboffen, unb ned) Steun Jouffen miít. einem

n

SSaumgartéen, audb ;tecpen JDelt S5Stecten ub einer gDiefen, unb nod) efz

b

nem Jol&e genant Da8 2eif, item einer. Jouffe fanbe8 unb brep Sorgen

f

gu 9loor(f, item su fütgen Joarffelo, fo viel 9[cfer8, ber gibt acbt Godbeffdl

Jj

unb ;. Gobilling, item , 3wen Jouffen ?anbe auf Dem (Sebe $u Gdbratte

Wt

i

becf, item SOrittebalbe Juffe Zanoe8 auf bem Gelbe su Jarfeben, item

f

CBiet Jyuffen. anpes8 $u 9Inberbec , item Syrittebalbe Jouffe qu Cf&egelen,

item einen Joo(6blect auf Dem Coafberge, batfe eoraeiten Gbr £ubolff vott

ftt

Gjunbfbaufen, ocbabt, item Den Jyoffe su. SYtienbor(f, für bent S5rabeslcbis

feben -elte, mít 9[lfer, 9Biefen, Srifft, 9Geiben, &eidben, &eidftàoten

:

unb Absí6ern, tmit Gerid)t unb SXxedbt, über Jalffunb Janb, nidte ausge

HITIT

febfoffen, toie je&unber ber oon9tffeburg im Gebraudb, móge, unb von Dtt

f

JDerridbafft SReinftein $u £ebn baben; unb mít bem Sebenben, unbmit allen

y

bet

unb jealicben Gütern, fo bie Graffen von SXeinfteín von Sedbte megen. von

Qd

K

lin8 uno unferm Gürffentbum Joalberftabt su. ebu baben, ober billig acs

fl

babt baben fotlen, unb allbiet nícbt fpecificiret , unp. mit 9Rabmen angescis

w

Mi

9et. fepn, G5o tvir bierinnen aud) etag $u viel , baf bie Graffer bon Sieirte

ftein vt anbern eftoa Singlebn getragen baben follen, gefe&et bütten , Da8

WIT)

folite 11n$ uno ibnenunfcbulbig fepn. SiGir aeben aud) biemit vorgebadye

M

fen Giraffen 29Gilbelm. ?eopolo su &ettenbadb, volifonmenestadt ub G«

&m

tealt, baB, t»o fícbs eftva gufrüge,

vaf mebt befagter Gyraff »on Settenbad)

(

fiber Fur& ober lang verfallen folíte,

feine 9Ytitbefebnte aldbenn obet aucd) bt«

M

Ls

rofel—bgn 9nanng

Grben. unb $ebnéSolgere, gut Gug, 9yadt, Sïed)tunb;æe:

E

1083

etU$X—

4d Ioffrüwenti Pácis VPeflphalica Ari. 11 $..

Mu

;»alt-f).aben, biemitaud) eonllng unb unfere SRadfommen

berecbtiget unb

befebligt fept foll

en, fid (old) unferm. algbenu erlebigten. un

D 9jbnen. eroff

Y

neten unb Sybuen

beimgefallenen Sxeinfteiniftben fambt £ebu«Cotücten, al8

! Ji

n

eyb

nen verfc)rieben, realiter inveftiren, erbalten. unb ingefambt. befi&enben

ffion, ober aud) qu Cpecrung unb QSerbinberung unfer felbften

m

febügzImmi

a

oper unfersWa

dofotmenben GSürfter angumafen, biefelbe für fícl felbft am«

]

sugreiffen, eingunebuem,

unb nad befter ibrver Gefegenbeit u aenu&en, ub

Veutb

$u genietjen un

p $u gebraucben,

allermaffen bíe Graffen von Sieinftein, oie

x t

füt biefem für í

bre befonbere eben. 0on unfern G»efligen CQGorfabren gebabt

unb getragen, befeffe, genu&etuub gebraud)et baben, toie 9tDit ibn Oa

m W

SfGilbelim feopolo gu. Settenbac), unb beffen 9titbemelote auc) bieruit uno

jl

burcb teürcflicbe SSeleibung i. eine rubige totircflid)e Poffsffion unb $5efífs

pl

an bie SXein(teinifcbe febn«Güter toíe aud) eventual-£ulbigung bet bargu

TM

i

gebórigen £anbfdbafft unb iintertbanen per ja&um. lapilli, obet" íti, oDet

j m

L

purd) anoer SOtiffel unb 9Gege, toie ba8 immer. feprr unb . befdbeben mag,

?

!

n

nebimen, apprehendiren, unb ergreiffern votrben, Das alles unb jebeé . follert

ä

l

uno toolfengiBir unb unfere Sead)Fommen genebm. balten , ratificire, con-

o

:l

n

fimiren , unb beftüfígen, immaffen toir fold)e8 aud) biermit uno. Svrafft

&f

biefes, füt 1u8, unb alfe unfere Stad)fommen genebrim . balten, ratificirer,

C

[þ[ü

tD confirmiten, unp beftetigem.

Syagegen audb. nicbtg toeber itt ober aufe

o

ferbalb SRecbteng tbun, fübrnebmen, nod) anbern. verbengen, ober. ge(tatz

L

fen, Smmafen 2Bir unb unfere Sacbfommen, bannaucb über biefeg Sveita

ä!

n

l

J

i

L

fteinifcbe £ebur. alle ober sum. Gbeil biefer unferer SSelebnung su aefamter

tl

lj

y

atib, aud reali Inveftiturz gutoieber, unb tnebr ermoebnten Graff 281lbeltm

j

|

J

eopolbten unb feinen Sitbelebnten sum Sftacbtbeil, 9lbbrud) unb Cerfang,

ub

niemanb anberg feine voeifere. 9Intoartung, Gebing, COerbrüberung, gues

j

fatimenfe&ung, ober $Selebnung $u famter J)anb , nad) realem Inveftituram

)

geben, bewoilligen gu faffen, nod) eínráumen voollen, nod) follen. . a aud)

J

gleíc unfere Q3orfabren, auf bie eorbemefoete Sieinfteini[d)e febnftücfe íes

j bou

manpes eín&iges Gebíng, 9Invoartung , G3erbrüberung, Sufammenfe&ung

b

i

(

pber S5elebnung su gefamtet -Danb gegeben unb betvilliget bátten, ober 2IBit

Mu

unb unfere Sadbfommen Fünfftiglid) unb nad) dato biefe8. geben totirbert,

N

toíe bocb nídbt fepn foll, fo follen oiefelbe Diefet unfer $Sefcbreibung unb

wi

SSeleibung $u gefamter Janb, aud) reali Inveftiture,. Sbm Graff 23ilbeltts

wdj

Seopolb, unob Deffen SmtitzSelebnten, nicbt sorgegogen tverben, fonbern . fofz

Q9

«be8 alle8 unb jebes infonberbeit biemit 9tadbtAo8, genicbtiget, unb ganfs

t

i

unb gar fop unb abe fepn uub bleiben; 9Bir teollen unb unfere SRadbfon

yn

men fellen aucb auf unb an biefen unfern Sieinfteiniftben £ebn

0

"n uudy

ftücfen, *?ïfä'?

y

D

!

e

1084

AD AMI CORTRE1 Oljervata :

x

gants nod) sum Q beil biernecbft unb nad) dato Diefeà Srieffes, sorbemepa

ten famt belebnten Giraffen $u Settenbacdb, su Stacbtbeil uno Z3erfaug, aud)

Qd

ii

obne ibre SmitSereilligung Feine Q3erfe&ung unb Z3erpfünbung, nod) neue

Nf

S(ftetz SSelebnung , viel voeniger Grblicbe C3erfauffung, obet. QSertoedbfee

g !

fung, nod) einige anbere. Alienation, nteüfferung ober SSefd)tverung bet

putt

Sf cinfteinifdben ?ebn«Gotücfen, obne SQitXSertoilligung ber Graffen su «te

m

tenbad), eerconfenditen, belieben, beveilligen , confirmiren nod) be(tetigen,

pber aucb fonft genebim baften, nod) out beiffen, unb paffiren laffen, fone

bor

pern folcbes alle8 uno jebe8 3u. jebev eit voteberfprecben, anfedbten, oernid)e

ul

tígen, caffiren unb aufbeben, — 10b ba gleicb Diefem gugegem, in eitietim ooct

ib

imebren gebanbelt, aud) son 1in8. unb. unfern. Stacbfommen einiger Con-

9Il

fens ub SSeroilliaung, biefet 3utoieber, aegeben venrbe, ober voercen folte,

hat

unb babep, unb über nídbt aucb víe[gebachten Oraffen sue Settenbad), auss

uN

D

brücffidber fdovifftlidber Confens unb SXtit3Serotlligung befunben vourbe, fo

j

foll Dod) folibes alles unb jebes aud) nidt Eráfftía, bünbig, nod) aud) oei

r

SManbt/2ràgern, Sauffern , nod) fonft 9yemanb anbern vortráglid) unb

[

frudbtbarlicb, fontern. gan& nidbtig unb. Stadbtlog, aud) ben Camt 35e

febnten. Graffen qu. &ettenbad) unabbrüidbig, oiefelbe Daburd) aud), alle

Gàlle, toie G.tt oev 9tlhimnádbtíae fie fcbícfen mbidote, nirgenb gu verbunben

b

fepn, nod) obligitet, nod) verpflicbtet voerben,. in feine SGeife nod) 2Oe9t

(4j

$9348 abet füt dato biefer unfer

famten SSeleibung ; an ben obberübrten

Gróáfflid Seinfteinifben £ebn;

tücfen, 9lffterz ebnen, aud) mit unfe

€forfabren, unb unfer felbften Confens unb Cintoilligung verfe&et unb ort^

Di

$

yfáubef getoefen, unb nod) ift, Daffelbe bleibet billig in feien Sfoürben ünb

500

NI

Stáfften, foll aud) von ven. fambt belebnten Graffen qu Settenbacb, ii alle

il (

SGeae, unb fonberlíd) auf ben Gall unb devolation unp Groffnung oer $ebtt,

5bne alfe difputation (in z unb 9'Gieberreoe feftiglidh gebalten unb serfolgrt

QUi

voerben. — Bir unb unfere Sjtadbfommen follen unb toollen auc) bie tmebté

j

ernannten Graffen von G'ettenbadb, unb. beren refpe&tive Sánulíd)e £eibes

tf

uno £ebna:Grben, biefer SSelebnung, suv gefamten Joanb, un

:realis Inve-

Á

fliturz gegebener uno fernet evgreiffenben unb 9fnebmung ol

rcflicber Pof-

0i

fcffion, recbter SSelebnungs Syerr unb Geroebr. fenn, fie innsun

0 aufferbalb

WT

SRedytens vertretten, fcbü&en unb banbtbaben belffen , fo offte ba8 an Min$

N

gefucbet oirb, fGir audy in SRedbten u tbun fcbulbig fepns SDargegen fol»

M

len Un$ unb unfern SRacbfommen Gb6r Graff von Settenbad) unb feine

il

ü

S&tadcbfolgenbe $ebng/Grben, bie gebübrlicbe SvogzGoien(te, aleibteie bie

vorige Vafallen unfern C3orfabren,

unb ln bífbero getban, burd) tauglicbe

Den

rgl

äavau fübfituirte Grafflíc) om 91

Delld)e gperfonen t[»m nnp. [elftem auo æ

Q

),;SQ—

"

ad Iuflrumenti PacisWeflpbalica Art. H. $. 3.

iiOSï

Ti

penen gebübrtidhen Sted)ten Golge tbutt,

a

Sffte biefe &ebne su Galfe Formmen,

ftituras $u fucben, unb $u begebren frbule

r

unb jebergeit Die gebübrenbe Inve

ul

ä

big fepn, voelde 9ybnen ba

nn, ob

ne ein&ige SIGieberrebe unb Sfuffyug erfolz

N

gen follen. — 'Gorüber offt

befagter Graff 2Bilelm £eopolb ju Settenbad,

DN

putd) feinen CQ3etterm 52au8 Crafje

i, Graffen su &ettenbacb c.. alà Geootla

ï

mádtigfen, neben oon -an

penge

bung eine$. gebüfrlichen £eln z Reverfus

l

M

beute unten angefe&ten dato,

bíe oevobbnlid)e febn8z 9 fficbt unb Turament

(

l

votitcflíc) aelciftet, unb alles $u tbu

n verfprocben, toa8 getreue febngteute

QU

'Z

/

von fragenben

febn8 toeger su tbun (c:bulbíg, unb oott

t oW

l

ibren $ebns Joccrem,

i Cn

9lterg Syerfommert,

unb unfer8 Gürftentbums Jalberftabt Zebns/Getoobnis

nl

eitift.. Soeffen áu

Vbrfunb baben 9Gir bíefen febng/oSvieff mit bem bep

unfer J3alberftábtifiben Sugierung a

r

ebràudblicben G'anflep zSecret. $u bez

b qi

fráfftigen, woíe aucb burd) unfer

e refpe&ive Gebeimboe u

nb .Dalberfiabtiz

N

u d

fcbeSiegierungse

unb £ebnsStatfe unb Dire&orer,

qud) 2ebnzSecretarium,

a

uno ?iebe Getreue, oenfelber

s unterfebreiben andbigft unb toblteiffeniote

Wb y

/

lib anbefoblen.

Syet gegeben íft ín. Vnfer Gotabt Joalberftaot, 9Fhtttvoz

MT A

(bes vor St. Michaelis, tear Det 28.[i€ Septembr.

Cin &aufeno Ced8 Dutt

li ,J

(

berf, Seun unb Gunfféig.

$

(25) Reverfales, quas poft In

fcudationem, exhibuit Comes hujus fant ftru-

éturz :

l

!

J

u voíffen, Semnad) ber Syurdtaudjtiofte Sü

rft unb Aderr, Joetr Gries

t

berid 9Gilbelm, SXtarggraff u $Sranbenburg ,

be8 Jociligen SRomifden

Tb

SReicbS GrtGammerer unb -GburzSürft, su 9Xagocburg,

in 9weuffen, u

j

j

E.

U

licb, Glepe, 93erge, Gotettin, 9yommern, ber Gaguben unb ZGenberraud)

!l

in Goblefien su Grogen unb Cyagernbor(f Jaer&og, SSurgaraff ju Sfoienberg,

7, mlw

Wi

unb Seinoen, Graff su ber SFtarcf, uno Stabenberg,

ürft su Joalberftaot,

uf

Jert $u Svavenfteit 2c. Dero

;ur Sgierung be8. Gürftentbumbs Jalbet»

g

ftabt verorbneten. -Derten. C

abtbalterm, Dire&orm, Vice- Ganflerm, unb

jb

SRátben 3c.. gnábigft refcribitet

unbo anbefoblen, ben Joodoteürbigen unb

we^

$3odbgebobrnen Ciraffen unb

Jerrn Jerem. ZBilbelm eopofot, be8. .Deif.

pof

Somifdhen Sceicbs Graffen u

Sfeinftein unb. S&ettenbadb, Gren: unb 39ane

db

nierzderrn u Ganetoíe, Sc. Johannis

Hierofolymitani fÉyrben8 Suttern, 0e8

Vr

S$bniateicbs S35beimb Grond-Priorn,

auf Gitreibení& , unb Commendatortt

ytM

n, SOelling,

Sr. Peter unbo eilenftein oc. Dero

gu Gurftenfelb, Sbveflato, Csoie

; $tieg8 ^3Ratb, unD

3 We

Sibmi(den Sapferficben 9jtaje

ftát Gebeimen unb. (Selo

voie aucb 9ibr. Gr&4S

fvfif. Surdbl.

W 1]

pero fanben JoofpStiegsz

Prefidenten ,

| a[/d)(

!

C r&Jyer&og £eopolo 2)Silbelms $

u £Sefterreic) Gyebeimten SRatb unb refpe-

j

ffen. befchebeneg inftii

1bíges,, untete

i

&ive JOberfien Jooffmeiftern ac. ïuuzï D;ï

uu2a.

thbánigficà

m-—

--

-17086

. A4DAMI CORTREÀI lfeiata

tbánigfteé 9Infudben ,

nad) 9Invoei(ung be8 Inftrumenti Pacis, Dintoiebetz

Qu

tmb 4u belebuen, unD ban

n Jodgebadoter JDerr Oraff biergu. felbfE u ere

ID

fdeinen oblicgenber boben

Sapferfid)en Gefcbáfften Dalber verbinbert toor

uf

pen, unb babero 9Xtir Dero CBettern,

Jang Grasbem, aud) Graffen su Sieíro

(ttu

ficin unb Gettenbadb, al$ Smtitbelebnten. collfommene Q3ollmacbt uno G

n

voalt uffaetragen , bíe $ebne an feine Cotelle su. empfaber unb Dabet alle

fet

tUt

bergebrac)te Praftanda 3u praftiren, uno íc) mid) bani auf ergangetie Cita-

tiones Dero. SSebuff beute $u Joa'berftaot. in. GouvzSürftlidber Ganflep pere

D

fónlid) G&iret, vot

bero aber, ebe bie voürcflicbe $Selebnung toerdiftellia ge«

ttil

imadef voorben, ef

ld) Gravamina fcbrifftzunb munolid) eorgettagen, unb

ei

penen vorfero ibre Grlebígung unb abbel(flicbe Stae gu geben inftcig gd

f

bethen ; &ie GurzSürftlicbe 3ranbenburgifcbe Joerren. Director unb $ebnsz

ht

$Rát9e, aber oíie Coad)en mebrentbeil8 ( befcbaffen su. fept. geurtbeilet,

W

Dag fíe tor fícb bierunter. ettoa8 nadyugeben fidb nícbt bemádtiget befutte

l

ben, fonbern folcbes an G»eine GhureSur(tl. Sourdbl, su $5ranbenburg blos

fer SDinge remittivet, febod) fid) babin erHlábret, alle8 DaSjenige, voas albe

tCit8 enttoeDet. remonftritet voorDen, ober biernedbft nod) toeiter bepgebrad)t

bl

qi

vocrben módte, Geiner GburzSürftl. SDutobl. befiermaffen su Dinterbringett

gl

unb ju Dero gnávígften Q3eroronung bie Crlebigung foltber Gravaminum

[/,

untertbánigft geborfambft, su ftellen, unteroefjeni aber $u Refervation Oybret

Al

GburSürftl. S»urdbl. suftebenDen: Jurium, aud) 9ybrer ber. -Detven Skatbe;

bu,

eianer Qertoabrung, actoiffe Reverfales o0n. mit begebret, fo tbue íd) biere

iij

mit unp ín $tafft biefes, vermbae babenber CSollmadbt, im 9Rabmen ma

nc8 Joerren QGettern, Jerem. ZOilbelm Seopolbt, Graffen u 9Reinftein ub

N

G'ettenbad) eudy verreverfiten. unp verfpredben, im $Sall bep bodhftgebadhte

Gyeiner CburzGürftl. Syurd)L. in oenen fonbetlid) gegen Díe berüfrte Capitu-

(i6)

lation unp anoern aefübrten SSefd)webrungen tibee QXerboffen einigegrite

bígfte Remicitung unb Cnbecung nidjt erlanget verben folte, baf bari biez

(e je&ige befcbebene SSelebnung aegen. bie angeregte Capitulation tiíc)f tta

o9ejogen, auf foídben Gall burd) biefen A&um ub Revers fo toeníg 1060

bbdbtlen gebadbter. Ceiner. GburGurftliden Gourdl.

al8 meineg

£

ervtt

€Bettern Excell, unb. Dero. Stitbelebnten, au beren ber pl

efet. Gvafficbaft

unb ibren babenben Juribus, teíe vann aud) bem Tertio , bet Datgu be»

3

redjtiget, unb befugt gu fepn bepbringen fónte, einig Prajuditz, e8 fey toie

e8 voolle, nícbt sugegogen voerben, fonbetn jeoem G beile in alle 0cge (eine

(

Jura referviret. verbleiben (ollen ; SYeddbft bem erflábre unb oerobligire. ib

mid) in babenber. ZGollmacbt, babin sum fráfftigften unb bünoigfien, baf

bedgemdoter mein Joerr CBetter, ub oeffen. anpere ämitbelem

fe Jerren

- Qf m!/

um

"6087

a

dd A!njmmmti Pacis Weflghalea Art. H. $. 2.

Ptl

WE

Chettetn, Graffen qu SReinftein unb Settenbad, bie Cybime berliebe?ne Graffz

unb alfe bargu gebbrige JDobeiter, Regalien , Appertinen-

febafft 9teinfteim

nídt8 bavon ausgefdbloffer

uien, Gufer u

nb Citücfe , famt unp fonoets,

fteulic) verteabteti,

unb perbienen, Díe ebne gue vedter Seit mutben, (itte

nen unp empfaben, Dacen obn

e Confens nid)t8 vereüfern, nod) eervíngetu,

fonbern oiefelbe o

ieímebr verme

bren, unib verbeffern, and) in Feinem. ?Xath

(; Z—— — W XX TA

vbet G bat fepn, fo

wievet Ceine. GburSürftlicbe Surd)laudbtíaleit unb

u

mb J5a

[berftabt oorgenormmen toeroen mócd)te, fonbern viele

bero Gurftentbu

!j

mebr Dero 5Ytu

aben unb Sjvacbtbeil aber oatnien uno abtoenben, unp fori

&m unb SSefteó überall fucben, fdaffen unb befobetm,

T

Cdimpff, &b

N

en überall, veie. treuen

Vafallen unb £ebuzgeufen eigenet. unb gebübret,

Yi

(icb begeugen fo

lle, unb voolle, allerimaBen icb, aü

feiner (fatt, bie(en SMdicbt

NI

j

unb Cpb abge(ta

ttet babe ; €o toilf unb foll &t aud) fe:bulbig unb gebalten

Wt

fepn , fàm

btlicbe

Gjtánbe Gíntoobner unb Mntertbanen boer. Grafffebafft

TU

eX einfteitt,

bep bem frepen bergebradbte

f| Exercitio Det Coangelifden Reli-

eion, unb 9[ugfpurgifeben C

onfeffion ,

ungeánvert unb unbeeintradbtigef

T

bep feinen. bergebracbten betoeigliden Privile-

Wbüïæf

aud) fonften einen jeoroepen

Qj

l,

i

giis, Srepbeiten

unb Geredbtigfeiten

$u laffen unb qu febüGen, Sreulid)

mitu

onber arge £ift,

uno Gefübrbe.

Seffen su toabrer Ubrfunb unb feftet

L

5altung babe id

Diefen Revers unb

Crflábrung eigenbánbig unterfdtiea

l

ben,

unb mif meinem

Giváfflicben Sjnfiegul. befeáfftiget.

€o geftbeben

5l

u Jalberftabt ,

Den 9df uno Qteantigften Seprembris De$ 165 9.fte

i

!

j

il j

äqbreä.

(L.S.)

$auf Graamb Graff su9címte

y

ftein, uno Settenbacdp.

(16) Simul ac autem Electori poft Infeudationem innotefcebat Comitem à

/

Ducibus Sereniffimis Brunovicenfibus infeudationem petiiffe , ferió inter-

dicebat, utne alium Dominum Feudi, quam ipíam agnofceret, obfe-

]

cundavit intetdi&o Comes; Ele&tor namque Ipfo adhuc vivente Jus col-

le&andi & praefidii in Comitatu Rheinfleinenfi exercuir, plurimzque

cauffz ad Electorale Principatus Halberftadienfis Regimen é Comitatu per

u

^viam Appellationis delatz , & confirmationes fuper Contractibus in illo

w

"Comitatu celebratis à Laudato. Regimine Ele&orali petite ac impetrate

V

OLDO WILHELMO Anno MDCLXIV.

(27) funt. . Mortuo Comite LEOP

ueceffione controverfia, Eaque ad Ele&o»

"u

qu

inter Ágnato

s Ejus nata eft de 5

& cauísá

A

rem Gloriofi

flimz Memoriz , utpote Dominum Feudi, delata,

b

ASSAMB, äDefun&q »

ut Primogenitus Fa-

milis,

j

cognita, ]QHANN ES ER

Uuu uuu 3

ii

1088 -

AD AMI CORT'RE2I Obfervata

miliz, fcriptus, declaratus eft Heres.

Obtinuit ergo Inveflituram D

XXX. Augufti diài Anni MDCLXIV. Sereniffimis Ducibus Biunovicen-

(28) fibus in nullo A&u Feuda

[

IE

fe habet:

Ii contradicentibus,

Formale Inveftiture iþa

(t

kä

i

SiGiv Griebrid) &Bilbelm von GOtte8 Gnaben, 9Yaragraff $u SSranben

8f

Durg, vc8 Deiligen Siómifdben Süeicb8. Grt&ómmerer ub Ghurdsür(t, in

&

Sweuffen, $u SOtagbeburg , Syülicb, Gfeoe, SSerge, Gotetin, 9ommern, bet

x

Gaffuben unb 9Benben, aud) in Codblefien, g. Grofen, uno Sjagernber(f

D

-Der&og, SSurggraff $u SWtürnberg, GSütft qu -Dalberftaot, SOtinben umb

GCawmín, Graff $u oer 9parc£ unbo Siavensbera, unio oer. anbe Zauenburg

ii

unb S5ütav 2c.. Jtermít für lin8 unb unfere Seacbfommen, am vormablio

Q

gen Gotiffte i&o (Strftentbumb Jalberftaot, ubrfunben uno befennen, vafi

bn

B

9oir unfern Pieben Getreuerr, ben od unb 2Boblgebobrnen Gaffen

5anf Crasamb, be8. -Deiligen Comifdben 9vid)8 Graffen gu Seinfteitt

l

unb Settenbad), (Srepzunb SSanniereDerrn u Gannerei& , ?anbsberg c.

bero SXériftben Svapferficben 9Xtajeftat. toürctlid)en Gümmerern, unb bet

l

?anbfebafft be8 Joer&oatbumbs8 Go»teper COerorbneten, unb beffen vred)ten

[*

Gbeticdben Sánntidben 2eibes Zebis Grben, unb toann Deren Feinemebroete

Í

banben, aldbann unb nídbt ebe, (einen SBruber, ben aud) od uab 93oblz

gebobrnen Graffen. Gottfrieb Z:Gilbelmen, unb beffem recbten. ebeficbert

à

Sanntiden £eibe8 febn8 Crben, unb voann beren aud) feíne mebr vorbati

ll

Dui

ben fepn veerber,, afSbann ub nídt ebe su SFtitbebueff uno aefambter Joarb

tii

ibten bepben C3etfern, Gbriftopb unb Otto Grieorídben, Gebrübern, au

Pitr

Groffen su Steinftein unbo G'ettenbadb, unb ibren allegeít vecbten. Gbeliden

bt

S»ánnlidben £eibes ebn8 Grben, abfteigenber Linie, fücceffivé in ftirpem &

N

fécundum ]Jus primogeniture, tnad) 2fmmeifung be$ Inftrumenti Pacis, tD

c

rR

iib

ber l4n8 unb uafern Gurftentbum

b -alberftabt treu geleifteten GDíenffe

toillen, fo eriing unib unferm. Gürftentbumb unb £anben ferner tbun tanti

La

foll unb mag, mitber Grafffcbafft SReinftein, fambt allen unb jeben iten

ltem

TE

Cinz unb Subebbrungen,

nicbt$ ausaefdbloffen, realiter inveftiref nb 9nae

Giraff -Daué

Sufl

Dioft belieberi baben, inveftirer realiter uno befeiben auc) ifit,

Gdj

;tagatmb, su &ettenbacdb, unb befjen Sritbemelbote, Damit

su gefambterJ9ano,

lt

toie 2Inftvartungs Realis Inveftiture, aud) gefamten 9an

gebn8 9 edt,

Ti

j

&cife, Derfommen unb Gevoobubeit ift, in Srafft un

b 9nadt oiefe8. utto

a

[er8 SSrieffes, für 1An8 unb alfe unfere SRacbfommen íttt

Gürftentbumb JDalz

Ut

berftabt, aueb ín befter unb. beftenbigfter Gorm, toie fold)c8 oor Jwecbt uno

GeredtigEéits tvegen, am bünbigften unb Fráfftioften immer geftbeben Fann

DT

Dtfto

f9ll ober mag, mit allen unb jeben nad)gefeten Stücfen, al? ngþttilicgrzeci

EE

ad Ieficumenti Pacis Weflpbalice Art 11 $. ?.

1089

Girafffibagt Sveinfiein, unb. allet ibret. Cin« unb Qubebórungen, teieeiner

Gaffícbafft eignet. ub suftebet, feineríen ausgeftbfoffen , mít ben SDbrfe

fern, Sebenben,

unb toie bernad) folget, mit ben. SSeratmoercfen, unb allera

ä

len

Merall gefucbet uno. ungefucbt,

nídté auégefdbloffen, item mit nade

/

fol

genben SSrffern, nemblic, 2:Gefterbaufen, 2Barnftebt, qXGcbbereleben,

d

Shbal,

ettea genant Sfoeinftebt unb. Dicfen oben verseícneten. Sbrffern, mit

W

Gericbte unb

SRecbte, JOberft uno Vinterft, über -al unb SJano, mit G'eía

chen, unb. Geicbftátten, &riffte, 9)Genben, S'Gaffern, SGaffetáufften, mif

l

pen 9Ptüblen, in unb für benfciben SDórffern, mit aller Sybrer 9In « unb Qubee

ün)

órung, Écine ausgefdbfofien, unb mit allen anbern OeredbtigEeiten, unb

Itj

Gyer(fern, befa&t unb unbefat, Deren Stabmen nicbt ausgebrucfet, ub gu

m

VEUas

bet Gafffdoafft con Sveinftein gcbbvig, mit allen unb feglicben Geiftlider,

w

SRitterzuno 2lffteedebneu, item bem Cooblof uno SSurgE ZOefterburgE mit

ul

Gericbte unb Sucte, Obetft unb Sftieoerft, über Dal& uno Janb, mit al

iil

[en Gxeiftlicben Outterzunb 9Ifterz£ebuen, aud) allen feinen Ginzunb Sube

j

I

b5rungen, nidbt8 ausgefbleffen, aud) mít CSergtoerden, toíe berübret,

(

|

item bem &or(fe SRorsbeimb, aud) mit allen SRedbten, toie Díe fürgenanten

j

j

f

l

Gysrffer, nidbté ausgefcbloffen, item ben Soérffern Sebeleben , SDingelz

lt

!

ii

fieot. unb Grgen, toa8 2Gir De8 in Den SDsrffern baben, mít Gerícbte uno

N

SRecbte, toie vorberubret, item Den Sorffern Otebeber, GYofen ub leinen

il

]

Mplingen, SRettorff, &ommeringen, QGolc'enfteot, &cbeborff, SSoníngene

porff, bern Oiongoorff, unb Diefe oben vergeichnete SDbt(fer. alle mit Gez

3

u

vicbteuno Sxedbte, uber JoalB unb Janb, Oberft unb Soieberft, mit SIcfer,

!

l

|

SiSiefen, Sinfen, Sienfien, unb. allen aubern. Gerecbtigfeiten, voie bie ame

):h

n

pern eorgenanbten Sorffer, Gefterbaufen, unb Barnftebt, nid)te ausgez

j

(cbloffen, item bem Sorffe O9[perftàotaud) mit Gericbte unb SRedbte,über Joalg

! /

unb 5anbs mit bem Sirdidebn, umb allen anbern 2lffter/£ebnen, nicbts augs

gefcblo(fen, toie bie Cpiegele oldbes von ber Jerr(cbafft suc £ebnegetragerm,

J

1tem. Den Gebiléern allentbalben am £our unb Gall(teine , aud) mit Geridbte

i

nb 3Redbte, tiber JalB unb SJanb, nídbts ausgefbfoffen, mit ber Orofen

!

Sobling, bem Goteinberg, Gof unb Slein -JDolimarc', mit allen aubera

fb

Gyebbl&ern, bíe &oir barumb lang uno fürter verfebnef, irem, bem Qee

W

benpten u Stabnborff,

pent Qebenbten $u SSabenbed, bem 2ebenben su

$u

gin&Ée, fürs3landen

butg,

bem 2ebenben qu ZBefterbaufen, bem Sebenben

Wv

squ 8 Garnft

ebf, bem 2«

benbfen su. SGebersleben, pem Sebenben sum Sbal,

pem geben

oten qu &a&enftebt, Dem Sebenben su. 2Ibicgentoba, bem 2ebetie

53(1[4

pen $u &ogetbetobe,

bem Qebenben su Jüllingerope, bem gebenben $u JDes

um

£, DMH

Jf

?envobe, pun gebenpen qu Clbingerobe, bem x benoen $u JoaBelfelo

2bene

Ü

J

E N

1090

A4DAMI CORTRE?1 Olfervata

Qebenben um Gotiege; bem Sebenben $u 9tllerberobe, oetit Sebenben 5; J«niz

J

cfer, Dem ebenben ju Gottor(f, bem Sebenben su -JDobnborff, bem Sebenz

f

pen $u Gersbor(f, bem ebenben $u fütgen &oitfurt, vem Qebenben $u GXl

Óf

mereleben, bem gebenben $u Godjlánfteot, Dem Qebenben $u SoBolffere

bt

(tebt, oem gebenben su Grottorff, bem Sebenben u Godyroanebecf, Dem Q

Sit

benben $u 5Feeinbor(f, stoifd)en 2Begeleben unb Seíenbagen, bem. Sebenben

t

4u 9Gibi, bem Sebenben su -eberéleben, bem Sebenben $u 9(ttenftebt, fürm.

f

J9up, oem Sebenben gu. Sveiben, bem Sebenben gu GCalen, pem Qebenben. gu

j

Germersleben, bem 2ebenben $u Soró(te, Dem Qebenben 4u Gorberftebt,

pem gebenben $u Couplingen, bem 2ebenben u Croppenftebt, bem Sebenben

^

3u &r&elnfelbe;bem Sebenben gu Seberber, Dem Sebenben $u 2(dftebt, bem 3c

[

|

benben 3u Cidbaff(tebf, bem. 2ebenben $u 9[oeréfeben , bem Qebenben 3u

AT

eReinect, pem Sebenben su Grofen Ouabereleben, oem Sebenben gu Sicfergz

[eber, Deii Sebenben. $u : uerniden, bem 2ebenben su. Galcfenfteot , bertt

Oebenben su Giabenrobe, Dem Qebenben su Coteinen, bem Qebenben que

eXeeínbot(f, bep God)manebed,, pem 2ebenben über brep Jouffen. Sanbe8

$u Suenftebt, bem Sebenbten su 2(ryfeben, untec Jyopmburgf, bem Sebenben

4ue Joefpte über bie von SWtorotbaufer, bem Qebenben gu Grofen Goilor,

bem 2ebenben. $u Éloenrobe, bem Sebenben $u 9llfenborff, bem Qebenben

Qä

$u Svebeling , Dem 2ebenoen $u GCogerebor(f, Dem Qebenben gu. füberé

:

potff, bem Sebenben su Sy(cberefteot, bem Sebenoen su 2lfibersleben , item

s

Gedbieben G&dboG Sebenoen qu $5runftebt, Deti Sebenben. su StGilslebert,

fle

bem gebenben su 9Impoor(f, bem Sebenben gu G'ittelbe, bem Sebenben gu

f

Sueroben , pem 2ebenben gu 9ilroben , bem Qebenben qu. SQtorffelot,

n

bert Qebenben $u Glbíngerobe, Dety 2ebenben qu. Joarcfetobe, Pem Qebee

li

ben $u QOGollmerobe, bet Sebenben $u Gicferéleben , bem Qebenben ju

ltbo

Jarpeín , bem Sebenben ju Ouiferenben, bem Sebenben su 3Mibeflebty

Dem 3ebenben $u Sollingen, bep S3allenftebt, bem Qebenben $u Cxbts

100v

bor(f, ben Siabereleben, bem Sebenpen gu JoinGingerobe, bem Qebenben u

u

Mpplíngen, bem Sebenben $u 9Idbtensbagen, vem Qebenben qu Otiptingerooe,

Srn

item, ber Q30gfep übet fieben Jouffen. anbes u Gyínnensfeber, Dem 2

Mi

benben gu Gigernfelbe, &ber Ouebtlinburg, bem Qebenben ju Joooburg,

q

Ut

Dem Sebenben. gu 2([temburg, bem Sebenben $u Goeebaufen, bem Sebenben

9f

áu SAobrberg£, bem Sebenben $u Joobal, bem Qebenben qu 3pabftor(f, bettt

i

mebenben $u fangelpe, Dem Qebenbett qu

QBeftfenflcbt, bem 2ebenben

d

gu Joermébor(f, bem su ZBalc'enftebt,

bet Sebenben gu $Rtien Gabenbaufett,

Wt

bem Qebenben $u Corbmertbaufen,

pem 2ebenben gu leleben, Dem Qebeni

ben ju aBigbaufen,

bem Qebenben gu Joolten Soitfurt, bem Qebenben ju

M

FeDen,

j

ad Infhrument, Pacis Veefipbaliea . Mrt. H $.2,

1691

ll

l

Qlt*xleöen, bem Sebenben $u Girofen unb Sleínen QSorüd'e, 'em Sebenben gu

l/

Saf&elbe, bem. Qebenben ju SReindfer, Dbem Sebenben gu 9Yabnoorff für

u

Grüningen, bem Qebenben 4u fütgen C»dbtepftebt, iber &Gaffer, ben Sebetie

y

ben sU Gyalbergleben , bem Qebenben $u 2illing, unb Jebeber, alle ft;epe

SRitterzgebn, bie oon bet. ;errfdbafft Seinttein gur £ebn geben, item. tSun

M

unb G»ebéig 9Xalter an 9fcfer su Jebeber, an Günff unb 2toan&ig Joufe

i

fen ganbes, bem Qebenben. ju SDarBen, bem Qebenben $u SYrotbor(f, vett

1

Jebenben qu ?üfíngen, bemt Sebenben gu SSeningenoorff, oem. 2ebenben gu

l

|

:

OBetteborn, bemebenben su Sningerobe, bem Qebenben gu Saftel, Dent

M

Qebenben u Grbfelbe unb SSacbtenfelbe, bem Sebenben u Joeinecfer, bem

|

n

Cebenben über 3. Stobben, über SDarbeBen, bem Sebenben $u Coarf, bem

^

:

ebenben $u SRibbergbot(f, bei Sebenben u Ja&terobe, bem Sebenben u

j

[

l

SXallingerobe; bem Qebenben in fangen unb Sur&en Süoboen, sroifdben

1

S£uebttinburgf, ub *Jteínftebt, bem Qebenben qu. Sleibt, beti Sebenben j

i

S»arsbor(f, Dem Sebenben qu. Griborff, bem Sebenben gu Jebenberg, Detn

N

l

Oebenben ju Soferbesleben , bem Qebenben su. Sleinem ober £ütgen C»art

M

Fl

pversleben, im Gefbe unb Gorffe, pem Gebenben $u ?ütgen Ditfurt, bem ger

€

benben $u SOronborff. bep (Seicfleben, Denr Sebenben su SIBmereleben, Dett

:

lb

]

benben gu £angen unbo. Seur&en 9oboen, stoiftben SouebtlingburgE uno

j

äg

egeleben, item svoepen Joufferr Zanpes $u Gebensleben, stvenen. Juffen

gi

fanbes $u fobra, Der CDogfen 3u SOippingerooe, ber Q3oatep ju Joactene

i

ftebt, ber Q3ogfen ju. 9l[oersleben , ber müblen gu Qilling, uno einer Joufe

"

fen. £anbeg , $toepen Jouffen ?anbe8 t Jxoflar, ben Gütern gu £uenfiebf,

ï;

stoepen Jouffen £anbeg $u Sangefoe, 9(ot -:uffen unb einer 2 oiefen $u G

W

berébor(f, ver COogtep übet 7. Jouffen $u Coafiburg) "bas Jool6 4u Giranets

y/

teben, einer Jouffen anbes ju £ínbéebe, item, 4; Juffen fanbes que Svülfitgee

toDe, unb einem Sonorgen, item 9Inberthbalbe Jyuffen anibes su Godbiersbofz

/

en, unb nod) SReun Jouffen, mít einem SSaumgarten, aud) svoeen JDoffie

M

[ecfen unb einer 28ie(en, ub nod) einem Jol&e genant vas$ 2inf, item

u

Ciner balben JDuffen fanbes unb 3. Smorgen, u 9Ibborff, item ju fütgen

u

Soarsleben : fo viel 9Icferg, - ber gibt acbt Codbeffelunb. ;. Gbilling, item

to

Qbene Jouffen £anbes uff bem (Selbe gu. Colbroanbed?, item, Sorittebalben

u

S;uffen ?anocs, uff Dem Gelbe 3u JDars[eben, item 4. Juffen Sanbes ju

v

O nberbecf, item Syríttebalbe Jouffen anbes su C'Begeleben, item einen ol

l

blet aufm Gyafberge, bat für seíten Cbr. ?ubolpb von Counbhaufet 9t

j

babf, item bem J3offe 3u Sveienvor(f, fürm SSranbeslebfeben JoofGe, mit

7

Sicfer, SBiefen , Qrifften, 9Beiben, Seicben, Seibftübten, unb Joolée, mit

i

Grid)te wb 9ieote; uber -DalB unb

Jano, nidt$ ausgefdbloffen , roie fe«

9

1220227

unoer

1092

4 DAMI. CORT RER Oljeréatá

fsunber ber oon ber 2fffeburg im. Gebraud) uno 95e(í$ mbge f)db&, unb SL;n

|

ver Jerricbafft 9teinftein gur £eben Daben, unb mit bem Sebenben , mit alí

J

len unb jegfic)en Gütern, (o bíe Graffen von SXeinftein $on Siedbtà trgen

ä

u

oon in$ uno Gürftentbum -Dalber(tabt su. ebne baben, eber ja billig ge2

i

babt baben follen, unb alfbier nid)t fpecificitet , unb. mit Svabmen angteiz

]eN

act. fepn, 9lllermafien bann notorium , nb fanbtfunbig i, baf nod) viel

BY

anbere Güter unb G»tücte, foncerfid) ba8 alte toüffe Refidentz- J)aufi ber

9t

9l(te Seinfteín. genant, uno Datgu Gebbrige Gebirge, SüGálber, Jool&er, unb

bl

gan&er Diftri&, bann Der Groffe unb Sleine Sbali(cbe Sorft, ub alle toa$

li

bargu. gebórig, toie aucb etlicbe anbere GSórfte, unb 2Golber, 9Gilbbabne,

l

unp bergleicben JoertlicbEeiten, im Jare unb anbern Orten belegen, au Det

fit

Gafffcbafft Sveinftein acborig fepnb, oie aber in biefem £ebnzSrieffe nicbt

fpeci&icitet, befcbrieben, unb augprücflid) mit gefeet. fepnb, fo roollen voit

N

«

An$ bod) oeren Éeínes 8eges begeben, foubern folches alleó unb jebe8 tam

(

in genere quam in fpecie biermit-exprefe Un8 unb unfern SyacbEommen,

f

snb unferm Vafallen oenen Graffen u Seinftein, unb. Deren. SRad)fommen,

f

reveifitet unb oorbebalten, unb Goie mit Denen Gotücfen, fambt unb. forre

fi

ber$ ebener Gyeftalt, al8 toann fie (amtlid bierinn fpecificiret, unb mitgefetiet

qoeren, realiter inveftiret, unb belieben baben; o voir bierinnen aud) etivaé

$u víel, Daf bie

Jyerren. Graffen bon. Seinftein oon. anbern eftoa..gu £ebit

ectragen baben folí

en, oefetet Dbátten , Dag folle 11n8 unb SYbnen obnfddbte

lícb fepn.

9t ge

ben aud) biermit vorgebad)ten Graffen Joanf Graffamb

ju Gettenbad) vollfommeneS)tacbt unbD Getealt, baf voo fidbs etroa jutriis

g

9e, bag mebr. befagter. Graff von S'ettenbac über furf ober [ang verfallam

J

folte, ag feine 9titbelebnte alábann ober, auc) Derfelben 9anng/erbon

D

unp ebngsGolgerm gut ug, Stacbt, SXedbt unb Getvalt baben, biermitaud)

HuT

vonlins, unb unfern Seadbfommen . bemacbtiget unb befebliget (epn follen,

f

ficb fold) unfever. alábann. erleoígten , unb Cybnen erbifneten uno beimmbgee

ia

fallenen SXeinfteinifcben famt febnftücfen, al$ bnen verfdriebeneti realiter

g

inveftiren, erbalfen, unb ingefambt befí&enben ZebngzImmiffion, 0Det Qu

l

4ju Gsperrung unb. COerbinberung unfer felbft ober unfer Sjoadfommenben

Sürften angumafen, Diefelbe für fícb felbft angugreiffen, eitigunebmen, uno

TMj

nadb befter (bver Gefegenbeit u genü&en, su. genieffen, uno $u gebraucbe,

Qtt

allermaffen pie Graffen von SXeinftein, bie für Diefen für ibr befonber Sebrt

inj

on unfern G»ebligen Q3orfabren gebabt, unb. gettagen, befeffen, genti&ct

IT

unb gebraucbet baben, toie 'Gír Sbn Graff Crafamb ju. Stteubad), unb

A

veffen 9Xtitbemelote, aud). biertnit unb Durcb oie tonrcflide SSeleibunge itt

fup,

"l

eine rubige Poffelion. folcber Oieinfteini[cDen £ebnftücfe, jetjo aló bamp uräü

iij

p

hY

1095

ad JIoffrumenti Pacis VPeflphalea Adrt. H.8.3.

i

S;:mi alä íc&o fc&en, unb gefetet baben, jebod) baf fie ben allen Gálíen, bop

I

lin8 ooer unfetm ?R

adbfolgeru bie gerobbnlidbe renovationem Inveftituiz fue

l

«ben,

$a qut

&

t Graff £an& Crafamb usb beffen 9Xtitbefebricbene

/

$u mebrec SSeftárc£z unb SSefeftig

ung, oie SSelebnung $u gefambter J»auD,

Inveftiturz realis fetner. Die gefatti

bfe Poffeffion unb ber SSefíó, an oi-fen

l

toie aud) eventual-ulbigungen, bet Darju

W

SReinfteinifd)en febnzGtern ,

ffbanen, per ja&um lapilli, oDer ín uno

D

geborigen ?anb(dafft ub Unter

A

burd) anbere Sotittel uno dege,

woie ba& immer fepr unb.- beftbeben mag,

4

nebmer, appre

hendiren, unb erotet

ffeti vodrben, Da8 alle8 unb jeoc8 follen

(

uno qollen ZGit,

unb unfere Stadbtomimen genebm baltem , rarificitert, con-

Wt

firmiren , unb beftátigen, immaffen gQGir folce8 auc) biermit, uubin rafft

j

biefe8 für Mu8 unb alle unfec

e SRadbfommen. genebim balter , ranificirert,

N

confirmipen , unb beftetígen,

bargegen aud) nidbt8 weber inz nod auf

:

jut

fetbalb 2Xedbteng tbun, fürnebmen,

nod) anbern oerbengen, ober geftate

n

fen, Geftalt 9G

t unp unfere $ ead)fommern ,

bann aucd) tiber biefe SXeine

N

(e obet aud sum Sbeil biefer unfer SSelebnung su gefatmibz

Mi

(teiniftbe £ebne, a

fet J)anb, aud) cea

li Inveftiturz $utoieber uno mebr ermebnten Graffen Jana

j

Craffamb, unb feinen

gitbemelbten gue SYeacbtbeil, 9Ibbrud) unb QSerfang,

(ui

SRiemanb anberg Feine tocitere 9Intoartung ,

Gebinge, CGerbrüberung, Qus

T

famimenfetsung obersSelebn

ung juv gefatibten Joanbnod) realem Inveftituram

f

acdben, betoilligen , sufaffer

nod) einráumen voollen nod) follen, $a aud)

ji

:

eleidy unfere QXorfabren auf bie sorbemelbte 2X

einfteinifd)e 2ebucGtücfe ies

um

marnoes eínfiges Gebi

nge, 2Intoartung, C3erbrüberung, Sufammenfesung

lrax

ub SSelebnung gut gefambtenDanb gegeben uno betvilliget bátten,ober Qit

;

unb unfere Seacbfommen fünfftiglíd) unb nad) dato bieft8. geber volrber,

ü

j

toíe bod) nícbt fepn folL, fo follen biefelbe biefer unfer SSefdbreibung unb

$5 elcibung

su gefambter Joanb , aud) reali Inveftiture, Cybui Graff SDan

i

Crafamb, unb pejfen SRitzSelebuten nid)f borgegogen woerber,

(onbern fols

(s

€be8 alle8 unb jebe8 infonberbeit. bie

mit macdbtlos genicbtiget, unb ganfs

Y

unb gat fob, ub abe fepn unb bleiben;

SfGir woollen unbo unfere SRadyfone

Wi

men follen aud) a

uf unb an oíefen unfern

SReinfteinifcben £ebu«&tücen teber

n

2àn6, nod) jum

Gbeil Diernádbft unb nod) dato biefe8 $5rieffes, vorbemefo»

fen fambt belebnten Graffen

su G'ettenbad),gu Seacbtbeil uno CBerfang, aud)

Tif

obne ibre SytitSetilligung

feine QOerfe&ung ober QXerpfünbung, noc neue

hl

Grblíde QGerfauffung ober CQSertecbfee

l

"

SIffterzSSelebnung, viel toeniget

Gnteüferung unb SSefdbvoerung bet

i

fung nod) eínige anbere Alienation,

Graffen $u Seta

Ti

SReinfteiniftben febnGotücten, obne mit SSepteilligung ber

T

tenbad) erconfentigen, belicben

bewoilliger, confirmiren,

nod) beftetigetm,

9pe$

M

32452 27

4DAMI CORTRE?I Obfervata

1094

pber audb fonfien. genebmn. Dalten, nod) gut beiffen unb paffiren laffen, fone

TA

bern folbe8 alle8 unb jebe8 su Dec Oeit voieocrfprecben, anfedbtigen, oernidy

fil

fígen, caffiren, unb aufbeben; Mub Da gleid) otefem qugegen, ineinem obet

(

imebren gebanbelt, aud) oon lus unb unferen SRtacfommen einiger .Con-

(

fens unb SSeteilligung biefem suteieber gegeben roürbe, obcr woerbon folte,

i

unb babep unb tibet nídbt aud) viclgebachten Graffen que &ettenbadb, aus

t

prücflider fcrifftlidber Confens unb StitzzSeteilligung, befunben voürbe, fo

fig

Se

foll bod) foídoe8 alie8 unb jebes aud) nidit £ráfftig, bünbig, nod) aud) bun

SMfanbtrágern, Sàuffern , nod) fonff Sjemanb aubern vortráglid) unb

t

frudbtbarlicb, fonberu ganf nidjfig unb. SOadotlo8; aud) ven Camt $5e

M

lebnten Geaffen qu &ettenbad) unabbrücbig, &Diefelbe Daburd) aud) auf alle

&

Gàlle, toie 65Dtt ber 9f lmácbtiae fie fdicfen mbd)te, nítgenb8 ju verbuaben

fe9n, nod) obligiret unb perpffid)tet voerben, in Eeine 2Geife, nod) 23c9e,

$0388 abet füt dato bíefer unferer gefambten S5elebnung,an ben obberübrten

GáfflidpsSReinfteiniftben £ebnsGotücfen, 2lffterz Sebnen , aud) mit unfet

Chorfabren, unb unfer felb(ten Confens unb Cinteilligung, verfefset, unb oete

yfánbet getoefen, unb nod) ift, baffelbe bleibet billid) in.feinen Sürben. unb

—

--2

Sráfften; foll aud) oon ben Cambtzbelebnten Graffen gu Settenbad), it alfe

S9iGege ub fonberlíd) auf ben Gall ber Devolution unb Gróffnung ber 2ebne,

obne alle Difputation Gin z unb 2Bieberrebe feftiglic) gebalten unb verfolget

vocrben.

9Bir unb unfere Sfeacbfommen follen unb toollen aucb, oie mebt

ernannten Graffen oon Settenbacb, unb beren refpectivé Stànnlid)e unb £efe

mj m n cÀ

be$ 2engGrben, biefer $Selebnung sur aefambten Joanbt, unb realis Inve-

)

ftiturz gegebener unb ferner ergreiffenben, uno 2lnnebmung rotircilícber Pof-

i

feffion -SXecbte $Sefebnung8 Jyerr unb Getoebr. (epn, fíe innz unb aufferbalb

f

SRedbteng vertretten ,. fd)üfen, uno banbtbaben belffen, fo-offte ba$ an Lir$

6j

gefucbet toitb, 9Bir aucb i SXecbte. su tbun fdbuloig fepn 5 Soargegen fol*

liot

len Mn8 unb unfern Stadbfommen Gr Gaff von Settenbad) unb fcitte

(

Sfvacbfolgenbe febnszCrben, vie gebübrlid)e 2og^Goienfte, gleídroie Die

lief

vérige Vafallen unfeen CBorfabren, unb 11n8 bifbero actban, purd) fauglicbe

f

batju fubftituirte Orá(flicb oer Ibelícbe SSerfonen tbun uab feíften, eudb fo

j

Wj

vffte biefe ebne su Galle fommen, benen gebüibrficben Sied)ten SSolge tbut,

if

unb' jepergeit bie gebübrenbe Inveftituras ju. fucben. unb gu begebren fbulz

Il )

big fepn, toeldhe Cybnen Dann, obne eit&ige SXieberrebe unb 9tuffjug etfolz

Uj

oen folle, Gorüber pfft befagter Graff Joanfg Graftus gu Gettenbad, bur

UM

Syerrn 9jobann Sriebrid) oon &eut(c, Sonverin gu . Joalberftabt, al$ (eia

bot

nem Gepollmádtigten neben oon Janbengebung eine$ gebráudblidben £dbrte

l pr

Reverfus beuteunten gefeten fiatp bie gemobbnlid)e 2ebn8z 2Mficte u

nb Ju-

W

rament

R

ad Iofteumenti Pacis Weflpbalea 2trt. H. $. ?.

109j

J

pvonem Geine Dc8 Gtaffen G'eele tolitcflid) fübweren, alle praftanda pra-

unb angefoben laffer, voa8 ge

fiten, unb fon(ten alles $u tbun cerfpred)en

$u tbun fdutbig uno von 9Il

,

treue cbnggeute ibren 2

ebns«SJoerren woegen

ter8 Syerfommen, unb un

fer8 Sürftentbums Jalberftabt &ebns Geroobnbeit

h

ift, Soeffen su Lbrfunb b

*

aben 9OGír bíefen £ebnéSSrieff mit bem ben unfe»

i

ter Joalber(tabtfeben. Otegierun

9 gebraucbfidben GanflenzSecrer gu befraffe

"

tigen,

toíe qud Durd) unfern. Gebeimbte

n SXatb unb Gan&lern, aud) 2ebne

u

Secretarium $u -alberftabt,

unb £ieben Getreuen, benfelben gu. unterfdbreiz

1l

ben gnábigft uno voob

[toíffeno anbefoblemn,

G gegeben ift in Munfer Cotabt

X

balberftabf, benn 30.

Aug. im Gin Saufenb, Cxed)s Jounbert, ZBier unb

n

Secbffcbfïen Ojabte, 2€.

Srtebrid) eon Syena 3.

u

W

Syobanu Stiebr

íc von qpeine x

n

(29) Poft Inveftituram Reverfalibus fequentibus obftringebat fefe Comes :

u

muad) ber Syurdlaudotiofte ürft unb Jerr, JDert (Sriee

W

u voiffen, &

T

beric 9ilbefun, 9)

narggtaff s. SSranbenburg, be8 Jiligen SXómifcben

T

SReicbé r Gámmerer, unb. G. ourzSürft,

in Syeuffer, su SYagbeburgE, u

M

Cillicb,

Gleoe, SSerge, Cotettin, Dommetu,

ber &aBuben unb 23enben, aud)

in &b

lefíen su Grogen unb Oyágernborff Derog, SSurggraff j Sxürnberg,

]

/

Güt(t qu Joalberftaot, 95

iuben uab Gamin, Graff su ber S)tarct unb Srapengs

:

T

berg, Joerr $u SAapen(tein

unb ber anbe auenburg unb SSyutato 2c. 991ein

!

Gnábigfter CburzSür(tunb £ebng

Jert ím Gurftentbum -Jalberftabt sue

I

ebngsGanflep bafel

bft ceroroneten

Gan&ler unb Sátben gnábioft refcribis

M

tet, unb anbefoblen,

9Ytidb 5an$ Graffamb,bc8 Jeiligen Somifcben Sieicba

|

Graffen u

S&einftein unbo Settenbad) ac.- (Srepz unb Sanietz

Jetren 4u. Gaí

U'"

unb fanoéberg,

pero SRémifeben Sapferlicben SXtajeftát votcflidben

nioxoíts

unb Der fanbfcbafft Dbe8 -Der&ogthbums Cotepet eerorbnefet

Gámmerem ,

Prefidenten auf mein

befcbebenes. inftánbiges untertbanigftes 9[nfucben,

nad) 9lurocifung bt

8 Infttumenti Pacis tit ber Grafffcbafft Qieinftein, mid)

bintoieberum 3u be

[

ebnen, unb íd) banu biergu felbft ju. erfcbeinen, obliegene

Y

ber boben. Svapferli

den. Gefcbáfften balber, verbínbert voerbe, nb babero

!f

id) bem od brrotit

bigen. unb od &belgebobrnen Jerrn Cyobanu GSriz

T

Drid) von Scutfd, Soobnv

Serrn gu JDalber(tabt. vollfommene Q3olimacbt

i

unb Gevoaít. auffaetragen babe,

bie £ebne an. meine- C»felle su. empfabert,

T

beu £n«Gpbt ia meine Geele $u fttveren,

unb fonft oaben alle bergebradbe

j

fe praftanda.

g prcftiven, . toelde8 banü aud)

at 50.ften nàdft oecid)ienen

i

eorbero

Ju

Snenatg Augu

fti u Dalber(taot voüreffíid) unb foleaniter gefdbeben,

22222 27

J

Xl

liï

1096

A4DAM! CORTREZI Olftvvata

aber, ebe bie $3elebnung . voercf(lellig gcmacdbet. voorben, 9db meine Dep;:

7)

drfte, al8 meimen bifteitten Siatb, 9yobann Gunten, berSXcobten Do&. unb

€

o(fmeiftern Syobann. Georg de Samoth. an

ho

dfigebacbte C»eine Cputz

]

:

j

|

euvft(id)e SDurcbl. anábigfte ftbrifftlitbe Refolutio

n unb Grflübrung mir gu

Áigd

ocfommer, un alfo. nunmebr nod) übrig ift, bag ib ber -JDalberftábttben

febnsGanflen bebuffige Zebna; Reverfalien, Dem Joerfommen, uno menee

G»obulbigfeit gemáB, ausftelle, unb cinliefere, Geftalt banit feldbeg meine

Geoollmacdhtigte ugo Deputirfe ben Der neulicben Inveftitue ub SSelefnumng,

(30

münb: unb fdrifftlid) eerfprecben baben; G5b verreverüte, verpflicbte, vera

obligire, unb erflábre 9db mid) babin, füz míd) unb meine Jure primoge-

e

niturz fuccedirenbe S)tànnlíd)e Defceadenten , bann aucb $ot alle anbere

meine, Srafft bDer Darüber à. primo acquirente etrídbteten unb confirmirfen

difpofition fucceffive in ftirpem folgenbe Stitbelefnte, SBruber, Qettern uno

Agnaten gum fráfftioften unb bünoigften biemit, Dag Sidb unb Goie biellna

£

berliebene Graffcbafft Seinftei, unb alle barju geborige Joobeiten, Re-

galier, Appertinenen, Gorfte, 903álber, 9':Bilbbabnen, Gifcberepen, 9'Gaffer,

2oepben, SSergtoercfe, unb alle anbere bargu gebórige JuerrigFeiten, GYütet

uno Ctücfe, fambt unb fonbers nidbt8. überall bacon. audgefebloffen, treu

o

lícb oerteabren urib verbienen, bie febnegu vecbter Geit mutben, finnen unb

empfaben, babon ofue Confens nídbt$ veráuferm, nod) verringern, fonpertt

biefelbe vie[mebr vertoabren , uno cerbeffern, aud) i feinem SXatb obet

64

Sbat fepri, fo woieber GSeine GburGür(tl. SYurcb. bero Ctaat. oper audy

(j

bero Gürftentbum JJalberftabt oorgenommen. voerben módte, fonbetm vicl

mebr Dero SSefte "iberall fucben, fdoaffen unb befórbern, Gidjimpff, &da:

Den unb SYtadbtbeil aber tearnen unb abwenben , uno fonften tberall, tvie

einem getreuen Vafallen uub £ebnmanm eígnet unb gebübret, míc) alle $Be

(

9e begeigen foll unb toill, 9lllermafen vann bíe geleiftete feng « gMtichter

micd) meine Jure primogeniturz fuccedirenbe Sránnlid)e Defcendeureri, tfb

übrige di&o fücceffivo jure primogeniture folgenbe Stitbelebnte babin an»

(37)1

toeiferr unb oerbínben, — o follen unb toollen aud) 9d unb berübrte meis

ne 9titbelebnte, über vorbergebenbes. ferner feulbig unp gebalten fepn, oie

e

fümbtlicben Gstánbe, Ginteobner, unb tintertbanen ber Giraffíbafft Oteítta

()

ftein bep. bem

ftepen bergebracbten Exercitio bey Goangelifd)en Religion

S[ugfpurgifcber

Confeffion ungeenbert, unb unbeeintrácbtiget, aud) fonften

einen jebtoeben,

ä

tenunb Geredbti

gfeiten

bey feinen bergebracbten betveiflícben Privilegiis ; regbeia

(35)

al8 2[mt: unb allen an

gu laffen unb gu fcbüfen, unb fo tvobl inOtegimentae

€raffen 20 Oietnftein

bern Coacben, e8 bergeftalt, roie e8 bep bero voríge

! lo)

griten, uno alfo ton 2l[terg bero. obfervitet. tvorbert,

au

4d Infirumenti. Pacis Wcþphalicæ Art;. 1. $. s.

p

U

aud) fonften an fid) Xedbt

erbleiben gu laffen, &reulic) fonber 9Irgelift

li

unp Gefebrbe, — Oeffen 4

'ec UbrFunb, uno fefter. JDaltung, babe idy

u

biefern Revers engen

bánpig unter[chrieben, uno mit meinem Gráffliden sjnne

ficgel befráfftiget. — &&o geftbeben Grà6, Den 3. O&obr. Anno 1664..—

r

m

$anf

Graéamb / Graff u 9Acíito

T

ftein unb Settenbadb.

T

S

1j

(30) Quum vero Comes ifte-JOHANN ERASAMB Anno MDCLXX. Ma.

p

jeftatis reus , deprehenderetur, adeoque cum Eo Jura Comitum à Tat-

p

(31) tenbach in Cemitatu Rheinfleinen(i interirent, Ele&or Brandenburgicus

li

Potentiffimus FRIDERICUS GUILIELMUS Magnus , Gloriofiffimz

vj

Recordationis, ut Princeps Halberftadienfis, d. VI1I, April. eodem Anno

ii

Cormitatus poffeffionem rít€ ac nemine contradicente apprehendebat ,

Poffeffione

u

(32) Eumque pra(idio ab aliorum impetu fecurum reddebar,

m

Comitatus apprehensá denunciabat id Ele&or Potentiffimus Sereniffimo

m

!

Brunovicenfium Duci RUDOLPHO AUGUSTO, Piiffime Memoriz,

ut, fi quid Ipfi circa Comitatus particulas dubii effet , amicé inter fefe de

| QMI

(33) fcrupulo contenderent; Aft nullà habità hujus denunciationis ratione ,

j

Alté memoratus Dux d. XIV, di&i Men(is Aprilis fcribam Blanckenbur-

i

ii

ii

genfem, cum Noratio & Teftübus, in Comiratum Rheinfteinenfem

T

(34) mittit. Hic no&u (üb pratextu Hofpitii querendi, cauponam vici in-

(3 5 ) trabat, glebas tollendo , ac feftucas e januá czdendo ; Quumque inter-

u

rogatus, dquo & quà fini miffus effet, refpondere nollet, Regimen

u)

Principatus Halberftadienfis cuftodiri ipfum curabat, confidens , fore, ut

j

alb !

y/

Dux Bruünsw'icenfis Sereniffimus relaxationem Amanuenfis quzteret, &

]

j

(56) in Eum animadverteret; Aft pofthabitá requifitione , Dux, per ducentos

/

milites, eaptivum de no&u, cuftodiá in libertatem eximere, & Ele&o-

(37) rales ex fodinis & fylvis Rheinfteinenfibus expellere jubet.

4Egté id fe-

rebat Ele&or , idcoque Litteris Duci oftendebat, quam incondii? invafa

li

d

effent loca, Territorio fuo, extta controverfiam incorporata; Si quid

M

Ipfi in partes quasdam Comitatus pratenfi juriseffet, id aliá, quàm vio-

(58) lentá, viá componi poffe.

Ad hzc replicabat Dux: : Quandoquidem

U

milites Ele&torales fcribam , poffeffionis aucupanda gratiá , miffum in viá

of

publicá abripuifl:nt, ideofe vim vi, Jure Naturz du&tum , repuliffe, &

Q

/

(39) Amanuenfem füum à violentà manu liberátfe.

Reprafentabant quoque

»We

Sereniffimi Duces Drunovicenfes ac Lunzburgenfes , unitá manu , Altiffi-

v

(40) mé Nominato Ele&ori, cauffam hanc ad fe attinere cun&os.

Quin &

mgeu

pto tuendá poffcffione Infigia afügi intendebant Duces, qua tamen re-

Y

lt

gi

W

1098

ADAMI boærkäïz Obfervata

- fgi Elcgtor curabat, utpote pofleflione ante (cx dics legitimé apprehenfa

(41) gavifüs, indeque turbationi refiftens, Ad armaitaque Anno MDCI XX,

inclinabat negotium , quippe, quód Sereniffimi Duces Brunovicenfes ac

(f

Lunzburgenfes copiam militum ingentem in Comitatu Blanckenbur-

Agenü, Rheinfteinenfi vicino cogerent ; Quibus Ele&or, poftquam ho-

ftilia minitati erant Duces, copiis fuis refiftebat, eó quod in poffeffione

antiquiori effet, inque eá turbarl nollet, fed eam per. quavis media effi-

cacia retinendam effe cenferet. Vid. W'olffgang. Jacob. Geier. Tom. X.

(j

TT heatr. Europ. ad Annum MDCLXX. fol. 187. Edition. Francofurtenf.

(42) 1675. . Sepofitá autem viá fa&ti, ad Juftitiam provocabat Ele&or, apud

- Cefarem de vi Tetritorio fuo , contra Tabulas Pacis Osnabrugenfis, il«

latá conqueftus, & contendens, lmperator Superioris Saxonie Circulo

- injungere vellet, ut tuerentur Ipfum inillis, que vigore Pacificationis

(43) Ofnabrugenfis competerent. Hinc Imperator d. VI. [un. Anni MDCLXX,

fub posná in Pacificatione illà determinatá omnes a&us violentos interdi-

cit Ducibus Sereniffimis , & cauffam amicá compofitione , aut pet modum

(44) jufti tra&are jubet ;

Ad hzc Sereniffima utrique Patti Congreífus W'er-

Diccba-

(45) ningerodz , interventu Potentiffimi Ele&oris Saxoniz placuit.

tur dies compofitionis VI. Julii eodem anno feptuagefimo , ubi principio

Congreffus Ele&oralis Saxonicus Carolus, Liber Baro de Friefen , com-

(

Aft Ele&orales Bran-

(46) promiffo terminandam effe cauffam cenfcbat.

denburgici compromiffo repudium mittebant, eó, quod Jura Ele&oris

inapricoeffent; Diffiteri enim Duces Brunsvvicenfes nentiquam poffe ,

Majores ipforum Comitatum Rheinftein ab Epifcopatu Halberftadienfi

- quinquies accepiffe in Feudum 5 Agnatis veró Eorum Sereniffimis nullam

lané competere pretenfionem , có ,. quod Inveftituram Comitatus ab

(47) Epifcopo Halberftadienfi quafitam non obtinuerint.

Prenfant itaqug

Legati Ele&orales, ut defideriis Ele&oris, qua Drunsvvicenfium Duci

RÜDOLPHO AUGUSTO Sereniffimo expofaerat, in prefenti congreliu

(48) fatisfacerent Legati Ducales. — Excipiunt Ipfi , Duces fuos nil egiffc iniqu

nec injuriofï i

ablegando milites in Comitatum Rheinfteinenfem po!ie^-

(49) fionis tuendz caufsá, — In propatulo enim effe ,

Rheinfteinium fuiffe Ca-

ftrum nudum, prout tudera adhuc exftantia a

d oculum demonftrent,

icenfibus exfttu«

, juffa Imperatoris HENRICI Aucupis à Ducibus.Brunov

&um, & , Familià Comitum crefcente à quibusdam inhabitatum , quo-

rum Pofteri Nomen Comitum Rheinfteinenfium: affümferint, ut: Linez

($o) Blanckenburgenfis & Rheinfteinenfis conftaret differentia, Quum vetó;

ilfäffet ,

(t

Blanckenburgica ante Rheinfteinenfem Anno M-CCQXLIIL exíp

omites

m W

aÀ. Infirtmenti Pacis Weflpbalica Art. 11. $. 3.

1099

n

Comites Rheinfteinenfes deferuiffe Arcem. & Blanckenburgum fedem

transtuliffe , utriusque Comiratus Blanckenburgenfis & Rheinftcinenfis

qC

Ex(pe&ativam

( 1

Honore & Titulo adícito, & fic Comitatus effe ünitos.

m'-

Duci Guelphetbyrano HENRICO JULIO à Filio Ejus Epifcopo & Ca-

lk

piculo Halberftadienfi

Anno MDLXXXIII. conceffam erroribus fcatere,

QW

ul

*

fcopatui Halberftadienü mi-

e, quod Ei intexta fint loca multa Epi

n

nimé addicta , fed diverfis Territoriorum Dominis propría, inque illis

.X

( 52) namerati quoque Comitatum Rheinfteiaenfem..

Hunc autem fidei la«

enl

defignatione Rerum Feudalium proficifci, quam Comes

píüm à fpuriá

yid

Rheinfteinenfis

ULRICUS Epiícopo Halberftadienfi, fub paená priva-

l[-

tionis juffus exhibuerat, Defignationis veró adulterinz cauffam eíle in-

i

cendium Blanckenburgicum Anno MDXVI, fabortum , in quo cundta

Comitatus Documenta , unà cum eorum cüftode , igne abíumta. meQ

Qy

DA

que Comiti Rheinfteinenfi facultas difcernendi deeífet, que Comitatus

ul

Qd

loca Épifcopatum Halberftadienfem , quzve alios Dominos recognofces-

rent, Epifcopus autem Rerum Feadalium feriem à Comite transmiffam

il

L

(3)

Litteris Exfpectativis inferi curaverit ,

adjectá tamen hác conditione ex-

)

prefsá, ne quid ex hac Exfpe&ativà Sereniffima Domus Brunsvvico-

Guelpherbytana detrimenti quicquam .caperet , fi litteris illis quedam

l

-Lineá autem

i

(54) infeia,

effent, quorum Inveftitura Ipfi competeret.

1

Rheinfteinen

fi nunc penitus exftin&á vindicare Sereniffimos Duces Bru-

movicenfes ac Lunzburgenfes meritó, quz jure Confolidationis fibi de-

jl

berentur, predium nempe & pagum Wefterhaufen , una cum reliquis

x

i

?

jl

pagis, W'armftad , W'edersleben, Thal & dimidiam partema Nienftedii

jl

I

ad Ditionem Brunfvicenfem pertinentem , Wefterburgom eriam , Ejus-

que acceffiones pro dimidio, lus veró Tertitorii ia Wefterburgam in

wrl

folidam , pariter ac locum paludofum Dà$ S5rudb, propé 2Gefterbat4

d

fet usque ad Helfingen, & fex prata fpecialiter,

quorum ufusfiuctus

quondam Blanckenburgo W'efterburgum faerir traje&us: Decimas iti-

dem W/efterhufapas N/eftetftedenfes, Heimborgenfes , Huttenroden-

j

"

fes, Elbingerodenfes , W'ederslebenfes , Thalenfes & Valckenftedenfes,

3-

& tres quidem ultimas jure Dominii Dire&i , infuper omnia quz in lit-

tetis Inveftituratum Halberftadienfibus , Comitibus Rheinfleinenfibus

W

t*

quondam exhibitis haut numerantur , utpote Bona Dueum Brunsvvicen-

(

fium Cenfitica & Emphyteutica, ad Comitatum Blanckenburgenfem,

»

quem Comites Rbeinfteinenfes,

'quamdiu erant, à Sereniffimà Domo

llnfz

Brunsvicenfi in Feudum tenuerant, petrtinentia.

. Nec Sylvatum , quas

(

— (5

Anno MDLXXXIII. nec in Infeudatione

[fc[;

fibi vendicent, in lnvcüituxä de

Yyy YYY-

rchis

j

Re'sus

| ADAMI, CORT REJL Olfervata

Archi-Ducis LEOPOLDI GUILIELMI Halberftadienfium Epifcopi men-

($6) tionem fieri ullam. | Exftare potius in Archivo Ducum . Suorum Docu-

(

menta ab Annis ducentis, & ultra, quz fatis probarum dent, Rupem

feu Arcem Rheinfteinenfem , cum adjacentibus Sylvis, Muhlenthal , Ge-

hefig Renneberg, Friderichsberg, Gravenholtz , Ifenburg à Dacibus.

Brunsvicenfibus ut Feudum pendere, Cafttum Rheinftein in Litteris In-

veftiture Halberftadienfis nominetenus haut expreffum , in Chartophy-

((

lacio autem Blanckeabutgico de Anno 1258. hac exflare verba: Regen-

In

ftein & Sylvam attinentem tenet Comes à Domino de Braunsvveig,

Regiftto etiam Feudali Lunzburgenfi de Anno 1344. hoc effe con(igna-

tum, quod mortuo Principe OTTONE de Braunsvveig. Comites de

Rheinftein in Fendum acceperint inter alia quoqueRegenftein & attinen-

tia.

Et hocipfüm manu fuà confeffum effe. ULRICUM Comitem

Rheinfteinenfem in Reverfalibus Feudalibus de Anno MDXXX. 9Dit

bebben eon bet J:oerrfcbafft tbo SSraunfdvoeig tfo Zeben oiefe nad)ge

feoriebene Güeber, S3orcf unbo Cdlott, al8 nemlid) be SSorg unb

($^D Giblott SSfancenburg, Sbeinfleíin, — Quin & Comitem de Tattenbach

Confffionem iftam Anno MDCXLIV. in Pacto cum Ducibus inito tepe-

tiiffe. Idque Pa&um in laudatá Pacificatione Ofnabrugenfi Artic, XIII.

(582

$. 10. effe roboratum , & in Tra&atibus Pacis Exequutionis Norinbergen-

fibus Anno MDCL. adExequutionem dedu&tum.

In Repartitione ete-

nim five difttibutione quinque Millionum, & quod excurrit, Thalero-

rum Imperialium ad fatisfactionem Militie Suedice per Circulos Imperii

compofità. & approbatá d, XXV.Junii ejusdem anni Plenipotentiariis .

Sucdicis exhibita (ub Rubro: Circulus Saxonie Infetioris hac 'exftare:

Cornitatus Rheinftein Blanckenburg AUGUSTUS & CHRISTIANUS.

Duces Brunsvico-Lunzburgici cum Comite Tattenbach pro fuá portione :

3204. & fic pa&tum illud denuà eífe confirmatum & obfervantiá com- ^

(f9) probatum, — Archi-Ducem ut Epifcopum Halberftadienfem infeudando

Comitem de Tattenbach Sereniffimz Domui Brunovicenfi ac Lunzbur-

genfi nil prejudicii inferre potuiffe, quippe, quod Juraipfius polictione

(60) longé antiquiori fint munita,

Nec Facta Agnatorum

- quorum Linea in

Seteniffima Domo Guelpherbytana exfpiráffet, Ipfis , ut fimultaneé Inve-

(61) ftitis de Ducatu, effenociva. Nec Inveftiturz Ducis ac Epifcopi Halbet-

ftadienfis de Anno MDCXVI. vigorem conftare integrum , nec fubícri-

ptionem Ducis FRIDERICI ULRICI manui ejus eífe confentaneam , &

Informationem Anno MDCXXXVIII. Im eratori , Ele&oribus ae Stati-

þ[.a-

bus Imperii Ducem FRIDERICUM ULR[CUM fige praícitu & fü

gio

um

R

;m' Infiyumenti Pacis Weffphalice Ar^. 11, $. 3.

YIOI

le

io cetetorum. Ducum Brunovicenfium ac Lunzburgenfium exhibuiffe.

(62) Replicabant Domini Ele&orales Brandenburgenfes in Congreflu, & po«

flcà in Scriptis prolixé, fe nec cogitatione nec mente complcái polfe,

l

quomodo Sereniffimi Duces. Brunsvicenfes jure proprietario vindicate

l

vellent, qua quinquies ab Epifcopatu Halberftadienfi in Feudum obü-

nui(fent Majores eorum.

Multo minüs fe adjungere his poffe Agnatos

h

(62)

gen

Sereniffimos Duces Lunzburgenfes, quorum Majores fimultaneam In-

ln

veftitaram Comitatus Rheinfteinenfis omni ftudio quidem contendetint ,

aft non obtinuerint;; Conftare erenim fatis , Tpfos peculiari quadam Le-

g

gatione fimultaneam Comitatus Inveftituram cum Serenillimáà Domo

T2

Brunovicenfi ab Epifcopatu Halbeirftadienfi ambiviffe, urque có feliciüs

s

Ym

rogrederentur, Sereniffimum Ducem Brunovicenfem FRIDERICUM

j

ULRICUM realiter inveftitum adjunxiffe Ipforum Legatis Confiliarium

(64)

fuum Jacobum Lampadium.

Aft fruftra; Et mirandum effe, quod Se«

u

reniífimi Duces Brunovicenfes in illis rebus juris quicquam pretendant,

U

gnb«ül

de quibus Anno MDCXXVIII in laudatá fupra Informatione publicé

—2

confeffi effent, ac Imperatori FERDINANDO II, totique Imperio folidé

OR

—

demonftráffent ,, Dominium Comitatus Rheinfteinenfis Dire&um folita-

J

(65) rié pertinere ad Epifcopum Halberftadienfem indubitaté,

Nec effe in

af

p o

przíenti Queftionem , cujus juífu caftcum Rheinfteinenfe conditum fit,

u

& quis illud inhabitaverit, nec , uttum Comitatui Blanckenburgico an -

tiquitüs incorporatum füerit, fed, in quo flatu fuerit, Linea Tatten-

i^

(&6) bacheníi exftin&à, — Fuiffe autem , tempore truncati Comitis Tattenba-

p

chii ultimi, Feudum Principatus Halberítadienfis neminem fine rubore

d

;

(67) diffiteri poffe, & feparatos effe Comitatum Blanckeuburg & Rheinftein,

ad fenfum patefcere communem : ex confeffione Dominorum Ducum

xublicá in fcripto fzpius dicto de Anno MDCXXVIII, fSernet uib jut

Cnrierbten if gerübrte8 ubrtes DiBs unb jenfeít8 oe8 DDartes Die Giraff

ücfenburg unb oa8 9ümbt unb Dauf Jobnftein belegert,

feafft 35l

K

voclcbe oon

ben -alberftábtifdben febaCotuden. gan& feparat. (epir,

unp bamit im géringeften niemabl8 $u fdbaffen gebabt unb nod.

j

Elucefcit quoque hoc ex Receffü Spirenti de Anno MDXXIX. In ejus

n

etenim fübfcriptione poft ERNESTUM Comitem de Mansfeld confpi-

t

& Bernhard Gebrübere Grafen gu 9ifeinftein.

In

ciuntur &joft ifrid)

)[Cïl'

Receffü Aogu

(tano de A

nno MDLXXXII. poft Comitem de £5ft/Sriefz

[anb exftat fubfcriptio, 141nb banm im CDormunbfobafft Gen(ten. uub

g;ari-

Snartin Grafen qu SKbeinfteitt unb -Derren gu. $Slanc'enburg, Georg

fie

qiGilo b«r Drecbfen Licendarus unb Det G/fabt 9fvortbaufen Syndicus.

gIO

Yyy yyy 2

ect ; uga

1102

Receflum Ratisbonenfem de Anno 1641. nomine Comirtatus Hol;*n; &

W

Rheinftein fübfcripfere Canonicus Ecclefiz. Cathedtalis Halberftadienfis

l

& Epifcopatus Cancellarius his verbis, — fGegen: oev Giraff(cbafft Jootte

(i

unb Seinfteín Syofann Grieberid) Seutft) von ber. Sveule De8 Gxti(ft

W

Jalberftabt Canonicus, Jeinríd) Syorban ber Suedbterr Do&tor Gür(tz

In Receffu Ratisbonenfi de An-

b

licber -):Dalberftaofifdét Cancellarius.

fl

no MDCLIV. difertisfimé diftin&i funt Comitatus Blanckenburgicus &

D

Comitatus Rheinfteinenfis , prout fubícriptio fequens demonftrat.^. AU-

D

GUSTI .er&ogen $u SSraunfdbtocíg unp fünenburg, al8 Cjnbabern

ber Girafffobafft SSlancfenburg. Cjobann. Cobtmoar&Fopif beeber Sied)s

li

te Do&or uno Gan&íar, unb Chryfoftomus $tbbler, beeber SRediten

!

Do&or unb 9Rabt Nomine Comitatus Rheinftginen(is veró poft LU-

d

DOVICUM Comitem de Batby & Muhlingen; ipfe Comes de Tatten-

í

bach hoc modo : 9Gilfelut £eopoloen Grrafen $u Sibeinftein unb Gata

(68) tenbacb, toegen Sbeinffeíti Inveftituram Ducis CHRISTIANI de Au-

no MDCXVI. ad./Statum perveniffe integrum & fübícriptionem Ducis

FRIDERICI ULRICI effe intemeraram , ex eo patefcere, quod Duces

Lunzburgenfes eam approbaverint, & (imultaneam Inveftituram Rerum

(69) à Duce illo infeudatarum quaiverint, Informationem A. MDCXXVIII,

non przícitu modó fed affenfu omnium Sereniffimorum Ducum Bruns-

vvico-Lunzburgenfium Imperatori oblatam elfe oftendunt Litterz Ipfo-

rum ad Emincntiffimum Collegium Ele&orale d. XI.April'.( MDCXXIX,

uibus Informatio illa affociata , fatis diferté.

Cvo, 2, 2, 2. 9. £. fónnen 9Bir, erbeifebenoer SRotbburfft nady, nicbt bete

$en, unb teerben oiefelbe obne De$ aug Dem gemeinen SX3eruff betnommen

lg;;

baben, woas geftalt im abgeteid)enen r62gften 9jabre mít unfern . Joeréog

fi)

feriebericb Mvids Graffftbafften, Jooben z SXbeinftein , SSlancfenburg uro

TOft

bem ubralten Gurfilidoen 933raunfdweigifi)en Jaufilmbt unb Joerrfáafft

ln

JSyobenftein eírn unsermubtete Cerünberung eorgenommen, unb jmar DIe

L

J5errfebafft -bobnfiein Dem Graffen von G bun um 6oooo. ff, Sibeinfteur

l

aber JOrn Maximilian $on 9Gallfteir st 5oooo. ff. 9Mfanbtoeffi asfignitet

T

foerben tvollen. — SfGieroobl 9Bir nun. be Dem £ybriften S3edern , nadyoerm

(

Mn$ Auferficbe Stacbricbtung qugefommen, baf bemfeben fold)e9Infteltung

t

aubefoblen feyn fotle, unfere obnftreifige i. gemelbeten Graffícbattten bae

o

benbe Gerecbtfame umftánbig anfübren, unb a beneben umSib(cbrifft ber

n

augegogenen Commiffion ,. (mmíttelft aber mit Deren. Bffe&tuirung, fo lange

ftill gu. fteben , bewoeglicy anfucben laffen, bís an bie Sémifde Savferlice

B

£j

H

«ftàt Mufern 9fllergnábigften -Derren. 8Gir bie Seotbpurfft gäï)l?rfabngg

th

um

9

ad Tofirumenti Pacis mApbaiz'cæ Art, 1. $. g.

æixog

noïbringe;i unb Syero anbertoeite mifoe R

efolution eríangen mógten ; &jo

bat bod) beren Feines verfangen voolle

n;- Dir baben audb bafieber bie urne

tertbánigft gefudpfe Redintegrirung ni

t alíein nocb nif erbalten fónnen, (ons

bern müffer. oieltuebe mít. berte

befüm

metlicber SBeftürGgung erfafren, baf

cimajeftát

9Bir von neuen mit unerfinblic)en Sugge-

bep 9ybrer Stapferticben

ftioaer ataigetragen um

aan& eiferigen (Sleiffe8 geteieben unb (ollicititet toitb,

ba& man n8 unfer$

tirftentbums Galeabergifd)en G'beil8 entteebren,unb

j

bafielbe anoeren

um eine

bobe Goumme Gelbes eínráumen follen, — CGete

,

nebmen oaneben,

paf nod) gu mebree unfer COerungtimpfz unb SSetrübung

von etlidben Affeti

onirfen teieber Un8, in unferer. Cotab. SSraunfdbteeig,

|

unb píelleicbté a an

:

beren £S5rten mebr allerbanb tocít ausfebenbe, gefábrliz

i allen Ovecbt

e

n ocrootene unb im Jeiligen Sxoómifdien SXeid) unerbare

«t

dones, teietoobl obn einíaen Grunb angeftellet toerben, Stun baz

(lb

fe Inquifi

egegg, Gselbft bocboernünfftig gu ecmeffen, voie tieff unb fdmerte

(

ben G.

li

licben 11n8. fa

mbtlicben Gebrübern uno CBettern. Diefer! unfere Gürftlid)e

i

vocblbergebradbte Gbre,

(tanb unb Repütadon, aud) fano unb ?eute bez

) x

rübrenber u

noet(dufbeter QGerfauff fo tvobl

ber naben S5lut/23erteanbnüf,

m

alá aud) un

fer8 funbbaren boben Intereffe balber, qu Joer&en gebet, bann

J

unfere 9

án&ficben

Cfverboffens Die felbft vebenDe Nororietàt begeugen toirb,

tüit voas au

frecbter &veu unb CotaubbafftigFeit 2:it ln$ bep benen inz uno

t

rbalb be8 SReicb8. eingefallenen. [cbteeren Motibus at Die pro tempore

h

auffe

)

gewe

fene SAbmiftbe Sapfer, binpan gefett allep Gefabr, COerfolgung uno

Offen

(ionen feberseít geborfamft aeboben, unb Daburd) víelerbanb fürgeroez

lj

fernien SSeforgnüfen verbüten belffen ;

ln ob 4toar. Bir Joer&og Grieoerid)

!

E

z

Mltico ng in Anno 1625. unferen. S3tut4Q5

ermanoten au8 offenen Geute

I:?

fdbea Joer&en gefrauet,

unb ldn$ nad) ber £auenburg betwegen laffen ; o

]

j

fónnen. 2Sir Dod) mit G:»tt uib unfe

vm . reiren Geroiffen begeugen, Daf

1in8 babep nie in un

4

fer Jer& geftíegen , fo gar va$ geringefte bevatbfeblae

d

Dite

ffen ju

belffen, fo su 9sbrer Sapferticben 99tajeftát ober Gbutz

gen ober f

p Gotánbe De8 Seidb8 Difplicencz gereid)en Eonte, Geftalt 2Git

Gürften un

bann mif bo

ben Gürfilicben 9yerfonen, ob8 von bet Robt, jebergeit übere

üfig verificiren fónnen,

pafi ZGir n Desvoegen lauterunb bod)bebitglid)

vuvoabret; 2Bír baben aud) bem barat

if a SSraunfd)teig erfolgeten

V

LURT

ADbfcbieb niemablg anbcrft, gumabl aber tveiter nicbt, bann bloB in

terminis Dcfenfionis nàc

b 9Ineitung uno 9inbalt bet Executions- Éronung

M

oerftanben urb placi

diret, 9l[8 voit aber verfpüret, baf Sybrer Sapferl. 0ta

y

jeftát nad)gebenbs folcb. Svric

ag Gyeroerb für oerbádbtig unb ungulüfig ge«

j

emajeftát allergnábigfter SSeliebung ange

ft

l

299 QV9 3

Ki

"u

balten, quuf Die mit Sprer-

N

1104

ADAMI CORT RE? Olfervata

li

lete Pacifications-JDanoclung su. $8raunfcbtocia , ebneradhtet aileä unfer&

i

treuepferigen Crinnerng, $oitfen. umb $u Gamuote fübren8, ebue Grudbte

Ti

fcbaffung ;ergangen, unb tin8 Dero allergnábigftes Codbreiben unterm dato

|

2 Bien ben 24. Martii biebe füb Num. L. in Julio fetnadbce guFommen, aud)

(

fur& bermadber Dag Avocatorium funb teoroen, fo baben Bir unfere Seute

fcbe ungefarbete Devotion mit einem feld)en Geborfam unb Realifát unaus

W

geft&t contenrirt unb. befeftiget,"Dag ?ybre Sapfivlicbe gOtajeftát felbft. ein

f:

allergnábigft-8 Decbrooblacfállige8 Contento batan acbabt, unfere Sverfon

anperen Gürften unb Gtánben inzunb aufferbalb beg »Xeieber-CodcbBifdben

Ü

j

Grepfe8 gur 2obfícben SRadbfelge fürgcftellet, uno. d mit S»ero Sayfertíe

$

(ben 2Bort, aud) alfergaábigffen qu mebrern mablen burd) Joanbe unb ati«

Dere Cbbreiben woieberfoleten tbeuren. COerforecbnüffen De8 SKeligione uno

Profan-(Sriebeng unferer anb unb Seufe, Jiecbt uno GierecbtigEeiten ganfs

milbiglic) unb Frafftioffen eerficbert, barauf man fícd) audb al8. gegen. Det

bsdb(fen oon GXOtt fürgefe&ter- ObrigEeit fíidberlid) su verlaffen balt, tvie

€Bit folcbe at anbern Crten, unb infonberbeit bep fe&fer su Stüblbaus

»

fent gebaltener GhurGürfilid)en Sufammenfunfft &onnenflátlid) ans$ idt

ti

geftellet, unb woerbens Gvo, 22222 im Gall fie fíd) $u beffen Grfebung. 0bn

(

beftbtoer abmüfigen fónten au$ ben. vabrfafften 9Ibfcbrifften, fo ber De-

)

du&ion $pn Lit. Q Q. bíg ;u Cnbe bepgefüget, nad) aller tobtour(ft befitté

j

ben, v0a8 ?Gír aucb eben um Des toillen. füv ungeblig agemacd, Gefabts

Defpe&, Machinationes, Joer&(eíb unb erfolgung, von Gremben unb

i

Vntertbanen, eigenen Soienern, Greunben unp Geluben ausgeftaubem, fola

K

(be8 ift gleicber geftalt ber gan&en 28elt befanp, wollen aud) Cro. 22908.

2Bir bamit jur 1ngebübr nicbt aufbalten, afeicbteie nun teir. gefamfe

Rn

Cetfern unb SSrüber be8 . Joaufes SSraunfibtoeig füneburg an biefcr Cias

Wt

(be ebue bag8 nit alleine ber obngtroeifentfid)en Golge unp aefamfer a,

W)

fonbern aud) anberer recdbtmáfigen Vaftánbe unb $Sefugnif balber, tvit nit

toeniger in Svrafft unterfcbtebfid)er $on ben eomífd)en Svapferr confirmir-

lu

ten Crb/Certráge de prafenci sum b6dbften intereffiret. fepn,

unp n geat

(tn

nimmermebtr pie Gebancfen macdyen toollen, nod) follen, ba

£ 9ybro Sayfete

m

0j

licbe 9Jtajeftát, alà ber aerecbtefte Sapfer unb. SSrunnquell ber Juftitz, gee

LU

rübrten ober aud) anbern. Dergleicben. unvecbtmáfigen Pratenfionen ím g«

D

vingeften conde(cendiren nod) oeniger aber obgebadte toiebertedbtlicbe Pro-

b

cedurtt gut beiffen toerben: 9l[8 baben 9Gít s gleid)toobl babe nit urte

Tu

billig su Gemutb gefübret, baB Gto. 28 ???ben pDie gornebmfte C»eulen unb

^

inne(te Olieomaffen peg.Sieicb8 feprt, unb mít wa8 emig vodbrenbem

lIt

IT

*Radprubm Goie ibre treumeinenbe Gbuv Sürftlid)e Corgfáltigfeit bt cäx-

m

a

ad lofirumenti Pacis Weflpbalica, Art. 11 $. 3.

110j

bero unter. anberen

$u Dem fobroürbigen Qwedt gericbtet, Damit Das et»

(dütterte,

unp nunmebr faft gant serfallene

Chaterlano binreteoerum fir-

mitet uno Cybrer Sapferf. Staicft

át mádbtigen €u& umb Cbirm sermiíte

telft be8 3Xeligíon z unb Profan-

Griebeng unb anberen beilfamen Seldbsz

Conftitaionen. gefaffet , $u etoig

"

en 9(ufnebmen erboben , jeoermann. ben

l

nfonberbeit Gürften unb. Gotánbe ber ifz

W

)

Geicb unb SRecbt. aefaffen, unb i

G»faubeuno Gered)tigfeit con-

W

ren oon vielen Seculis berbracbten SRedbten,

ferviret toerben mógten, berentiegen 2ir nit umbin gctont, &ro, ££8£9$ben

:

(

biefe unferm JDaufe sugefta

nbene febtoere . SSegegnüffen aus. fonberbarer

du

U

et. Confidenf $u erfennen su. geben,

Greunb z Greunb/Cetter; Godytod

Q

9ct2

unb Gobnlicb bittenbe, Soíefelbe toollen e8 in freunblicben CSermere

QH

cten aufnebmen ,

unp lu$ mit Sero vie[geltenben J»ocbanfebentlid) unb

An

beoeglidbfter Int

erpofition an $o allerbócbftgepadbte Stapferlic)e SOtajeftát

alfevfürbertidhft,

totil fümmum in morá periculum Dahin $u (tatten Fommen,

[

Damift voieDet M

n8 uno unfer gebor(ames Joauf, infonberbeit aber 11ns$

u

Es

j

JJer&og

Grieberic) Mleidb ebe unb gupor 2ír, permóge Der Otecbte unb

y

veicbaCoafgungen,

gnugfatm geboret, unb praviá fufüiciente canfz cogni-

tione gebüibrenoe

Grfanpnüf erfolget, nidbt8 ftatuitet,

cerbenget unb angee

ï

'

t

[

(caffct,

$ 8ir mít

vergleicen nadbbenctlicben unredbtmáfigen, unb tvíeber

u

unbefd)

ulpete Privat - SSieber[eute verbotenen. Inquifitioner ger(conet, bieo

J

jenigen aber, (o unfer -DauB Qw

unb 9Infprudg $u erla(fen nicbt aemeinet,

p

ervoiefen, unb unterbeffen alle Executiones eingeftellet. toeta

lL

autti Recbten $

Grfucben Gvo. 2?222?0en banebea(t ín bienftl. (SleiB, bafern

Ej

r

:

ben mógen.

ibrer GhurGSürftlicben obliegenben

il

tSiefelb

e ettoa über. Furf ober. [ang fid)

;

Corafa

(tigfeít balber sufammen tbun, ober eine2[borbnung an Sibre $a

[

fertícbe tajeftát fort

ftellen rotirben, G5ie teollen Sybnen bep fold)er Occafion

vicfe unfeve 9Ingelege

nbeit gleicber. geftalt im beften empfoblen (epn faffen,

;

L

unb baben i reunb Gre

unpQictter ? Gdbredger? unb Q3áferlid)er QSehbetz

i

&igung 4iefen, tea8 e8 iv

unb auffetbalb SXeidbs für betrübte unb toiebrige

[

Cenfurcn unb Gebaaden obne

Qvocifel abgeben. volirbe, toann toiber. G

W

ften unb. Gtánpe, toelcbe su toütclider Demonftration ifreg

ferfame Gür

i

Geborfam8. à

( ibr fanb unb ba8 áuffer(t mit groffer Gebult bí8 anbero

g'&

ausgefe&et, auf o

iet Smillionen Gdbaben gelitten, faft unermálid)e Cum»

M

men Gclbeg veilliglicb

con':ribuitet nb Dergeben , unio bagegen fo offt unb

n

if toieberbolete Sapfertid)e alle

rondbigfte uno redyt váterficbe Q3er(idbee

«t

tungen i Jánbet

1 baben, nunme

br er(t an ftat oerboffeten Subeftanpes,

unb enbolider Tota

I OSefeepung uf folbe 9taaf verfabren totiroe, ba fie

T

unperfdulpeter SDinge aucb ungebbrt,

i

&n. ibren Zano uno $euten Qöeü?r

j hi

T

1106

-

4DAMI CORTRE? Obfervata

imb 9 (uftof leibcn follten,

Qir baben gfeídtoob!

an aüvrbödjf?gebad)t;

Cjbre Savfetlicbe €aj. ftát bicfe unfere anigelegene

gen faffen, uno u Savferfid) Ginfeben ,

(Gadbe gebor(amft gelane

Suttung. unb Joülffe alleruntete

thániafte8 9Infudben getban, fepnb audb of

eid) je&o im 2Berc£ begriffen, Y

tofelben burd) eine. (Sürfilidbe Serfon un

feé Jyaufes. geborfamlid aufsue

voarten, in ungejtocifelter. Superficbt, 9j

bre Sapferfide SQajcflàt. voerben

zDero i alfer 2:Gelt befanbten oerecbteften: Sapferlidben: Inclination. nady,

biefes unfer ubraftes Jauf nicbt &roft^ unb Jül(fctof faffen, nod) viel roez

niget aberllng in eínet fobilligeuno- rebtmáfigen G»adbe enthbéren, Baberr

aber taneben ba8 grofje Qaertrauen. Cw. ££??28ben. víe[ocrmbgenbe Ree

commendation unb Jyanbbictung eín ftatlicbes unb bobes cooperiren woerbe,

Dd o dMiasi o - F"r'z'öäg'ü"e-l

uüb allermofen 2Oir nun tocgert unferá ganfen Jaufes ein. mebrers nicbt,

al8 GMeid) unb Secbt fucben , bitten unb begebren ,

ln$ aud) oemfelben

nodmabl$ biemit uno Svofft biefes. offzciver,

O([8. fepnb toit Dcr superficbta

lícen Joffnung ,

toollen: aud) nodmabin Greunoz Greunbz

Civetterlid)

Gdwágerzunb Cobnfidh aebeten baben ,

Gto. $???Y?Den tfoerben unD

voollen 11n8 Durd) viefe Greunblidye

-

Criveifung ibre beftánblicpe Joülffe u«

befcbyoeret voteberfabven laffen.

G'ield)es neben beme e8 ac.

Darum pett

II. Aprilis 1629,

QC8on (S55tte$ n

aben Gbriftian. Crmeblter SSiftbeff

pe8 Cotifft& Smtinben.

SSricberid) Mrid.

. Auguftus Adminiflrator Deg

Citifft8 SRa&ebutg. — SGilbelm. — £tto.

Svulius Crnft. ^ 9iuguftus. | Grie

bericb,

-Dem^yrob(t be8 GreCotift SSrebmen. — Magnus.

Qäeorg. J9et^

fsogen 3 SSraunfdbioeig unb $üneburg.

Eodem die d. XI. April; MDCXXIX. Litteris fingularibus Potentiffimo

Ele&ori Brandenburgico Domino GEORGIO GUILIELMO Gloriofz

Recordationis perícripfere Sereniffimi Duces Brunovicenfes ac Lunabar-

geníes, quibus de causfis fonticis Eminentiffimum Ele&orale Collegium

imploraverint, rogantes, ut Elc&or Ipfis velit effe fuccenturiatus.

linfere Greunblícbe "Sienfle, unb toa8. 2Bir mebr Fiebeá unb. Giutea

$ermbgen gjugor, &xurdbtaucbtigfter Gürft, Sreunblicber gieber Joerr. QXete

fet, Cobrmeager, SSruber unb. Gpatter.

9|u$ voas bodymeicitigen unb

bringenben lrfadjen 9ír bep bem Joodbleblidben CfurdStrfllicben Colle-

gio utti Sreunbz Q3etter; G dovoáget:

utib C5àterlidbe Interpofiion ín benea

lu$ unb unferm ganten JAoaufie abe

tmabfen,sugeftanbenen 9Biebermertige

foícbe8 toollen Ctv. fiebben au

feiten. aue fenberbaven groffen CBer

trauen freunblid)e 9Infucbung aetbarn,

8 bepfommenber 2tbfebrifft, beffe: Original

9Gir bem Derfommen nad,

CburzXtapnts iebben. überfebicfet, mit mebe

ten. freunol. erfeben.

QGieoobl SOír un$ nun gan& feinen Qroeífel mae

p s

:

z | en[

N

ad In/l;ttüieni. Pacis Weflphalica rt. 1. $. A

rfo7

,

ïien, les wïznben Oibte allerfeit8. €e&£?9Den Mns8 unb unfermi gefamten

$5aufie bie gebetene Intercesfionales bep. fo erbeblidben uno ber Confequentz

balber toeít reicbenben: Vimftánben ebeft toieberfabren. gu faffen, fid) aud)

:

unfcrer. fonft in anbere. fürfallenbe 2Gege, vermittelft SDero viclmbgenoet

Sj)anbbietung angunebuen Eein SSebend'en tragen.

(5 baben 23ir bod)

für unfere Soobtour(ft ermeffen Gto. Siebben biefe& grope 9Inlicgen, varan

il

ilu8 unb unferm gan&en Joaufe gar bod) uno merc£lid) gelegen, in patti-

n

i

culari fteunofic unb uf& befte $ul recommendiren.

lnb leben bet. feftet

t

Joeffnung Gto. Ziebber teerbe anberé nitbt, Danm aug treuber&iger Conht-

Va

dentz bergeffoffen vermercfen, aud) an. Sybrem fürnebmen bode(pedtirten

£ybrt aute beforberfame Gürrenbung tbun unb leiften, bamit lag ebiftct

u

StSglicbfeit in. Diefer gerecbten unb billigmáfigen G»adbe gebetener mafen

lü)ï;

freunblide 95illfabrung tbumn teerben mbge.

Sold)es. voollen SiBir für

""

iil

eine (ouberbare Greunbofcbatft balten unb rüfmen, aud) u allen Occurren-

ulif

tien mít angenebten. vooblaefálligen Gegen&rioeifungen. nad) C3ermógert

ju verfd)ulben , alftet8 eingebencf berbleiben. . Dat. 11ten April. 1629.

V

Con (GOtte8 Gnaben. Gbriftlan Grivebiter S3ifdboff be8. Cotifft8, 9Ptin

u

ben, (Srieberid) Mfvid.

Auguftus Adminiftracor be8 Cotifft8 SRaGeburg.

d

9oilbelm. . £tto.

Cfuliug Grnft, Auguftus, Grieberíd) $omz9Wrobft De8

W

Gv Gtifft8 S3rebmen, Magnus. (Georg. OIlle Joer&ogen $u S3rau;

u

fibwoeig unb füneburg. Gbriffian mppria, (Qrieberid) Viridb. — Auguftus

l

d

Ser&og. $u SOraunfebtocig. unb. füneburg.

Oobann Grnft .Deréog p

l

Oraunfdtmeeig uno füneburg mppria, SGilbelm Joer&og qu SSr. unb £t«

neburg

mppria. fSffo J3er&og su SOr. unb Süneburg mppria.

Auguftus

It

ber Syüngere Jer&og ju S5r. unb füneburg mppria,

Cirieberid) JDer&og

j

qu Sr. unb Püneburg mppr. — Magnus J3eráog u $Sr. unp $üneburg mppr.

n

Georgius J3erfog su 35r. unb £üneburg mppria.

(70) Utrum moderni Duces Drunsvico - Lunzburgenfes Serenisfimi fa&a A-

gnatorum Linez in Domo Guelpherbytana deficientis preftare debeant,

j

vel inde omni carere dubio, quód Otbi fatis exploratum fit , Ipfos effe

Tetrarum illarum Feudalium zqué ac Allodialium Succeffores Univerfa-

les, adeoque ad. przftanda Agnatorum fa&ta obftridtos uti in cauíla fi-

mili refponfam eft apüd Cafpar. Klock. Confil. CLIV. prafertim num.

57. & 38. Tom, Oper. III, fol.4932. feq. Quid? quod omnis Succef-

y

for quamvis fingularis in Imperio Antecefforum facta, que ex natura &

J

confuetudine officii proficifcuntur, nifi tendant in grave damnum, de-

minutionem & detrimentum Imperii , preftare teneatur. Dignitas enim

,

femper & ubique , quamdiu Imperium in ditione durat , ma

net, cujus

M

intuitu ,-quum omuia, que cum Imperio tra&tantur, peragi

folent, re-

Zzz ZZZ

linquitur,

IW

/

m

1108

AD.AMI CORT RE71 Olfervata

,linqu'itur, -Diguicate manente, etiam illa, qua ab illà promi(Tä fn;;erþunwt(,

effe preftanda, Dignisfima fané vox eft. Potentisfimi ac Piisfimi Regis

Borusfie FRIDERICI, Domini Noftüi longé Clementiffimi ( Det

?

Sur&em Dedu&ion vafi Die SSraunfibtoeígifi)e Information-C5dbrifft

(

de Anno 1628, teegen bet Graffícbafft Sibeinftein unb. DDerrfebatit

E

m .

S3anc'enburg nidt son be$ Joerten Joer&og Griebericb Mlricbé SDutdye

taucbtigleit allein, fonbern bem Gefamten Joodbfürftlic)en Joaufe an8

CburCollegium übergeben toorben , imprefsà Halberftadii MDCLIV.

ibi: £b nun roobl bergfeicen Approbation ,. ba Succeffores in Dignita-

te & Principatu obnbeiti ad fadta Antecefforum obligitet fepnb, e8. cben

nidbt bebarff, fonbern anug ift, baB Svafft fotbaner offentlider Decla-

ration, Der Damab(8 Suegitenbe Jerr unb S5efíser oer. Grafffebafft

SRbeinftein, unb alle íe&o ftreitenbe Jebtter oor bem Svriege. ein&ig utto

allein nomine be8 Gürftentbums Jalberftab befeffen, folgenbg unfebla

bat bíefet Status poflcflionis Dütd) bie Claufülam Amneftie generális re-

ftituitet toorben, fonften aud) eínes Qiegirenben Gürften A&a & Aditata

pablica fo lange für güítig unb bünbig su balten, unb alle redbtlide

Prefumtiones für fíd) baben, bis Deren. Nallitát auf ba8 beifevfte et»

voíefen vootben ; 9ym übrígen abet au8 Det Daplic u bellem Sage [it

ect, toit unerbeblid unb erbid)tet ber ganfe Cjnbalt Der Replic obte

bem fep; fo bat man Dod) um Der SGelt unb. einem ieben Tinpafionitz

fen $u geígen, Daf Díe Approbation mebrertoebnter mit bem Gürftlie

cben SiGapen autliorifittét Deduétion de Anne 1628. $0R bem Gfatts

ten Dedfürftliden Jaufe SSraunfdbtoeíg füneburg exprefse gefcbee

(71) ben, ub Der ie&o berbor gefucbte CGorteanb vergebíic) fep.

Quz.de

Defignatione Bonorum Feudalium Coimitatus Rheinfteinenfis à Comite

ULRICO Epifcopo Halberftadienü exhibitá difceptarent Domini Duces;

€a facilé elidi.

Nec enim verefimile effe, Comitem ULRICUM, etiamít

A&uarius prior in incendio cenflagratus fit, haut (urrogáffe alium, aut

(72) defaiffe Ipfi Miniftros ad expendenda Documenta habiles. .. Et fi qua Lit-

teris. Exfpectativis de Anno MDLXXXIII. ingefte fint-Res Feudales ;

A

Epifcopatui Halberftadienfi haut appropriata, Earumque gratia Serenis-

fimis Ducibus Brunsvicenfibus refervata fint Jura compe

tenria, €a tamen

fium. Ducis cffe

ante Inveftitaram. Epifcopi, CHRISTIANI Brunovicen

purificata Claufulamque Refervatoriam in Inveftiturá illa purá effe omi(-

fam , adeoque nunc non amplius de valore Inveftitura effe difceptandum,

quippe, quód Domini Duce

s Infeudationem Epifcopi CHRISTIANEI

; 1(1,7 3)

apptobaverint.

De Sylvis, aliisque locis in litteris Inveftiturz. Halbet-

Badicnüs de Aa

no MDLAXZXXII. nec þ:cþi-Ducig-LEDPOLDä GUI:

À ï's,

m

4

CA

ad Iufeimesti Pacis W'efphalim t , $. 3.

»;IOQ

,— LIELMI de Anno. MDCXXVI. à Ducibus Brunsvicenfibus in. Scriptis

4

publicis approbatis fint intextz. partim. Uxori Comitis Rheinfteinenfis

ULRICI Doralitii loco fint affignatz, & hoc Dotalitium ab Epifcopo

!

— 74) Halberftadienfi effe confirmatum. — Ec quamvis Caftrum Rheinfteinenfe

;

in nullo Inveftiturarum Exemplo nominetenus fit expreffum, fafhcere

Totius Comitatus, fub quo & Caftrum fit comprehenfum, mentionem

)

u

(75) cffe factam.

GContra tot. autem Inveftituras ab ipfis Ducibus Dtunovi-

V.

cenfibus quinquies petitas & collatas, inque Affertionibus , à Majoribus

[à

Ipforum erga Imperatorem , Totumque Imperium pro validis declaratas,

L

nil quicquam fácere Documenta antiqua, five quoad Inveftituram ipfam,

"

fivé quoad Comitatus pattes. — Que etiamfi ex(tarent , & ex illis probari

j!

" quicquam poffét, quod Dominis Ducibus Brunsvvicenfibus ac Lunzbur-

[j

genfibus conducibile, dudum e(ïl:,præfcriptum , nec Pacificationi Osna-

bragenfi , utpote Legi Imperii Fundamentali, in. quá Infeudatio Archi-

J

r

Ducis LEOPOLDI GUILIELMI prioram Epifcoporum defiderio pet

4l

omnia conformis nominatim confirmata, etiamfi Documenta omni care-

:

(76) rent vitio, necobjici poffe nec debere. - Necobftare huic Pacificationis

d

W

Conftitutioni, qux in Articalo ejus XI!I. $. 1o. difpofita fünt, Infeuda-

tionem Comiti à Tattenbach à Dacibus fa&am , eoque nomine initas L.c-

h

y

. ges farta te&aque manere debere. — Praeterquam enim quód -fupra often-

fum , ante Pacificationem Ofbabrugenfem nullam effe Inveftituram fa-

étam , (ed nudum tantum pa&um de inveftiendo Sereniffimos Duces Bru-

novicenfes ac Lunzburgenfes interceffiffe.

Exploratiffimi Juris eft ,

ï

/

omnem Infeudationem continere in fe, etiamfi in illa expreflum non fit,

claufulam Salvo Jure Tertii adcó, ut fi aliter accipiatur, in fe fit nulla;

|

Quum ergó nulla confirmatio Inveftiturz ultra operetur, nec quicquam

Juris tribuat, quám quod antca habuit Infeudans , Epifcopis autem Hal-

berftadienfibus ante pa&tum illud per aliquotSecula. Jus Inveftiendi Co-

mitatum Rheinfteinenfem competierit, idque Jus per Pacificationem

Oinabrugenfem in Potentisfimam Domum Ele&oralem, nunc Regiam

Brandenburgicam translatum fit, fequitur infallibiliter; Pa&ta de inve-

ftiendo Serenisfimorum Ducnm Brunovicenfium per Confirmationem in

- Inftramento Pacis fa&tam, haut accepiffe plus virium , quàm ante Tracta-

(77) tus Pacis habuerunt, — Et hoc modo quoque concepte funt Pa&a Sere-

nisfimorum Ducum Brunovicenfium Anno 1644. cum Comite inita, $,

unb aber fid) oor8 Drepsebenoe 2c.. af folcber CBergleid) bem Gotifft

l

j

JJalberftab voeber ítt ?offefforio 0d) Peritorio gang nídbt prajudicitlic)

(28) fepn, ober angejogen toerber folle2t; — Ex quoad oculum patefcit, Du-

fuiffe anxios ,.ideoque fe ad n

ecs de Jufticià Infeudationis

G1 224 À

*

ul-lag Evi

&io-

Rem

—

/

u —À

:

A

M an. 'co?rzes;u Objertiata ad lofirum. Pacis Weflhb. Aet, 2 6.5.

—

(79) nem adítiingere voluiffe,

In:à Pac/ficationem fubíequuta obfetvantia

tollit omnem dubitationem ; Dicitur etenim Regina interptetatiónum

omnium Legum ac Statitorum ;; Subfequentia namque faCta reiterata

antecedentibus evidentiffimum praftant intelle&um , & fequuta obfer-

$. À

vantia arguit ,.quid à principio fuit conventum, & pofterius fadum de-

clatat prius, inprimis in Feudalibus, in quibus obfervantia per aliquot

a&tus probara declarat conceffionem Feudalem ab initio fa&tam , fi fit du-

bia, prout in terminis deducunt Jacob. Menoch. Confil. XXXII. num.

44« Tom. L fol. 1$9.fac, 1. Tiber. Decian. Confil. CXXXIIL num, 40.

feqq. Tom. HI. fol. 269, fac. 2. JCti Tubingenfes apud Chriftophor. De-

fold. Patt. V. Confil. CXCIX. num.g0.$1, $2. fol; 12.fac. r. Et Confil,

CCXII. num. $9. 60.61.62. fol. 49. feq, Et Patt. VI. Confil. CCLXX.

fol.94.íeqq. Quum itaque Potrentiffimus Ele&or Brandenburgicus , poft

promulgatam Pacem Autoritate Cefareà Comites de Ta:tenbach, fine

ulláà Ducum contradictione bis inveftiverit, aliosque A&tus Dominii Di-

recti exércuerit, intelle&us Atticuli Pacificationis XIIL. $. 1o, in apricoeft,

(80) & Articulo XI. $, Teneatur 7. nil officit, Quaz ex Repartitione Norin-

bergen(i adduxernne Domini Drunsvicenfes ac Lunaburgerifes nulliuseffe

valoris ajunt Domini Brandenburgenfes. — Qnod enim Ipfi obligavetint

Comitem ad ratam Collectarum fuarum Circelarium, id exinde fa&um ,

quod Dux quondam Brunovicenfis HENRICUS JULIUS Hialberftadi-

enfium Epifcopus, colle&am totius Comitatus Rheisfteinen(is in fe rece-

perit, prout. docet Matricula Imperii Osnabrugis & Monafterii Anno

MDCXLVIII. produ&a füb Rubro: SXjieber Goacbfiftber Grepfi ibi :

Grafen. von Sibeinftein vertri£. anie&o Jer&og. Joeintid) Syulius u

$3raunfd)toeig.

Neque hác przftatione ullum Juti Ele&orali illatum

efIe przjudicium , quód Serenisfimi Duces averterint onus à Domo fuá ;

quod Comitatui Rheinftein incumbit,

Nec idcó adfcriptum effe Comi-

tatum Territorio Brunovicenfi ac Lunzburgenfi, fed effe preftationem

Perfonalem, quam in fe receperat Dux HENRICUS JULIUS, indeque

(81) ad Comitem reverfam , & cum Períoná ipfius exftin&am, — Cauffa ad Ju-

dicium Camerz Imperialis delata, ubi adhuc pendet , Ele&ore, nunc Rege;

in poffeffione Comitatus perfiftente, Pertinentiis quibusdam exceptis.

(82) Equidem Arbitrium in causfis Potentisfimas ac Serenisfimas Sacri. Imperii

Domus Attinentes, minimé affümo, fed illud facro filentio

.....

à me rejicio.

9558 )c( 8355

—

i2

m

u

——

g*

r

Es

MESZY.

«

i

M

PEPDiS agacii

X

UE

N

A

t

*

w

ES

a

E

À

u

«

d

£

2

L.

n

!

[

Y

ä&

EE

*s

s

;S»

Lal

ï:

2

s

æ »

o

N

)

—

!

j

!

3

4

|

n

;

v

ï,

d

|

*

Xi

^g

T.

Ti

Ts

£3

.*Aþ—

RU

d

PA

P

i MÉ

i

n

sss

É

r

?.

od

E

T

-

aT

a

P

u

st

-

*

ERE

J

-

—— (

E N

€———À À —

—MÀ

Pupia . M

—

Dd

—

ii

2

as

IN MD C E E R —

—

mmttn —

À

-

mw

p

l

UA

u

TUES

n

r

g

«WW.

U..

——

—

s

u

3

tsss

-

2

s

g

m

VEU

n

ia at

RL

Mepr um

s

;

ET

//?i,f..f

S'I NTAGMA

2

I*

$o

,"2

VierFarbSelector Standard * - Euroskala Offset

I5

r

;2

ä

i

le

^

Ü

TIONUM *

Llä.

D

SELECTIORUM

H

o

US PUBLICUM :

e

110

uc

GERMANICUM UNI-

lf

e

VERSALE

n

ILLUSTRANTIUM

[

EDITIO SECUNDA

CUM

PRZEFATIONE

IO. IACOBI MOSERI,

SERENISSIMORUM ELECTORIS COLONIENSIS ATQUE

DUCIS NVURTEMBERGI/E CONSILIARII refþ.

INTIMI ATQUE REGIMINIS.

TUBINGwUE

Sumptibus JOSEPHI SIGMUNDI

Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

1740

1

**

p