KaI600-1746_9

$—

m

-

"I

t

——

i

-

a

L E

*

vH

d. a

..

——

*

-

—

—

—

«xd

r

ab m

Em

z

l ïelk

—

Hu.v.

W

R

EM

m

-

LE

-—

d*

—

k

&.

ES

"

,

-

V AA

7

p^

UE

"-

Fsv

sJ

—

-

"

4 « 4

-

—

h-

"

—

AH..

^m

-

1

)

:x

n

«

»e

a

—

P as

-

^m

ïn.

a

. m

WA

^

o

wv

—

"-

G

d- n

—

» g.

"

h MP

;

d.

"

"-

«l

-r

—

LE

—

d

-

»

&

.WW

-

EuE

o ZON

p

—

Wa

w».

Wtï

-

-

Ll 4

ia

-

.M

ET

-

-

-

W

4

;

y

4 i

—

v*€-—

——

y..r

Hc

ts

W "

Mu

-

m

-

*

vr

—

M

l

!..

-

—

a

o

a

w

- l

*

s

r

..

»tX

.M

j

d

bv f

Weua st

Cf*

L

-

W

- u

s

* d

—

"h.

^s

--

L

-

——5

,

2*

st

A d

b ss

j m t

-t

e*

4 w

1j

-

*

A.*

.'« »

-

(H

E!

xþþ-zr

A m

d

-t

al

;

-

gt

^

Pl

p

—

w s

*

p

".

Va p J

/&..»

^.

ntÀ

*

—

J

-

W

P AT

* -WW

€—

"

H

)M.-

—

E

a.

-

^

$

""

!

—

n

w^

DI

—

a

d

-

If-

ha.

d

"*

,.-'

r

--

E

t d

»

AR

?

-75

d

m d

"

Wa

w

-9

»

E

ub

p

TA

A -

"

*

Ox

L UR

*s

W

"

(4

P TMf i

— ÀÓ

-

A

"*

"-

h

-

»

P s

d

Ws

—

*

MH

"

W

-

?

v

E

A

» d

b

;

*

——2

b-M.

db

-—

*

—X

I

"

" s

a

a.

*

4

M

-

.

w

PU

w

t.n

o

*

Es

od

»*ec- W o

-

&

o

A

VP

odl

m

i

-X

w

LM ,

59

A m

Seow

z

— —

i

N

* at

m

p Éu

y^?

2

"

d It

L

"

MP y

d *

xÀ x

& «

LA

d

»1

*

* *

p

d o

&

p ss

t4-

*

t

.

—

lh. -

um d

. MO

"

a

..w

l

E

.

"L

E

s

*

I»u

3

m

d

"-

Ms

—

ia i

T urp

".

3

at

H

AL*

"^A—3-

x

s d

— 9

xj

M

p

A

*

UX u

.v.,nw

ul

*

-

4 L r

*

-

d d

hl -

?

M od

s d

- A^

yose

W

X

o m

f..qum

— d

d

L s

-

ü..

3

» .

v

hod

.u

d d

N

iF

--

—

2T5

M

r

W.

n,..w

-

-—

ao .

1

.

.«-W

»

"A

E.

-X .

v-.«

X

"

t r AL

9

À

Y

od

Bd

m

p-ll. La

w

w

"

-

m wh

a ?

.

M

P*

1

-C *

e

,.;..H.

- *

AC

.-v

!äw

p

UP i

E

*

.w-

—

d

TR

2

.l,'ri m

»

P

*

Kïlftlrf

—

-

Ó^ .

;

—

E

a

f

*

f

* /:px.. ..Hlx

;

M -

-t ,

!M

-

rhw

yL-

-

"

o

Wa

.!(H'-

l

t

z

h

o MR

i

:

IVAAAP

a

l

?

—

"n

N

r*

3

w.

-

4

»

" J

av

"-s

v ECA

"

"

p*

m

a

C r

s *

M

n

» a

*

- o

"" s

uf

d

*

"

17

w ^

£

—

Y

"

A

x

h. g

)l(

r

j

M

Wlo-'

. 5l t

-

— -

rE

*

»

:

N

.. -

À

w

À

P

s

d.

M

M

^

«H(ll/»«

L

-

C 9H

m2

"u w

9 wlb

y««i

f

-

F£

W.

-5

r us al

—

Ls

p

D:f

xX

*

b Y

-

H.

N

u d

-

* J

* T*

A

—

"r -a

um

»)

p

s

3

Vi ais

de PO N

—

Wu-l

-

"j

-

w,x

*

*«

» mu'tq

—

—

wt ts

-

i*

73^

j

-

&»t.

"

m

E

u.

^.

C t

"

»

^14

—

st

s

W.

E

lu

w

n'v.v

P d

t

z

J*

tl

;

&

—

.ui

, «-s

34

de

*.

w v ow

x

Á

.er

d-

a

N

^ xxu p

w-

i

H

»» t

-

..m w

m

$5

"

s

r

F

£

eogPm

.M

..01«.

,^v

W-

lh

i

HA

-m

a

o

«N s

H

u

ha

&

L

É

Y

)

vr -

M

N&

W

-

ex

--

£ u

|

L

-,

m

^. at

&

Y

W

at

T

/u,.

N

À.

AT

Vi

s

a x

Lb

t

-

Ms t

ha,

ej

AM

t

LIM

Wf

wos t

.

W-:

:Wf/.w

LE

$

. d

( -

ve

n-

Y

La

.'IH

* 9

A t

4/

"s

--

r

À

U MV

-

—

*2 4

x

—(

&

E

i

ï-mx,h

^

l

AA U

iV

N

A w

* .

^

Vr

CM

-

M

X

d-

m

M)

M

w

*

H

li

-

v *

vom

ha

Wi

l

i

l

—2

ln

ENS

w

——

m

'fxm

"(

A

—.,rsWZ AE

M

&

-

-

$41

- J

$N

—

*

n

M

x

o*

H

i . a.

.

*

"

W^

(

at

EX

——

b df Y

P.

A

r

AL

À

-

tl

»^

; -É

m

*b

-

— d

d

V

V.

l

2

*

Pa "78

at

EVA

x

-

«f

E

H

N

m .

w*

»*

n d

*

w d

T

m

&A

&^

TU Va

h à m

*s

RV

LU.

M T

VCR NNEE

* n

E

-

-

CA

*

*1

LR

hd

A

4

a

*

"

XX

——

:

wb

a ld

-R

-

l».v

3

d

n

1^.

hs

Y

x*

g

E A

—

d

h w

»

-

A

»t

X*

-

D

& t*

M^ P ht

—

D

TA u

I

-

* d

u D

a*

u3

TT

- -

N

W

*

Tb

-

À. sl

--

Y

A

j

"A at

R.

-

--

k i

v *94.

H

^

g s

X

Es

M

33

*s

b w

W

p

«X

vX

X

hi

um i

TM

X

*

&

T

3 VE

Vl

Mw

7

a

Pl

u W.

T

hERE

L

W-

E

*

, R

1

'KA .

k

B ls.

f

h-

^

a

B

X« VU N

M N

n

*

p*

d

M

4*

3

m

»

/oH.

H

a

Y*

" .

v

d

. t

j

IT

.H

--

-

YX C

ol 7

EW

j

x C

Y *

TA

HH

sw

P.

A

Afv

4

Mu sl*

-./&,.»

U. o

W

—

Es

.Vvv

"UR

Y

u

WE

ESXDIN

lod

nl

L 9

.rH

,m4.

.MH

ha

—

"4

b d

wl iW a

LE

o NI d

m.

&x*

"i.

$t

*

x)

-

j

3W

N i,

À

al m

It

-./

j*

;-.waq

À

-

;

b

R

- u

»"

* ij ol

",

y

a d

b

"

OA

X

[

^

^i

"EE T

- VP

w*

p.s

A

*y

APV

-

z

N A

N

W

w

C ES

.

-

":

;

w.

N

fs.

N

h

**

Bll

o

r2

m s

N.u

k

Á

]u

v

g.

a

hl 1

kuvä

d o^

|

.

u MY

*oy

»A.

.v./?

x

.6!1

E

d

a

.A

s ptm

W

Vr du

x .

j

n

u M w

hao

"

-s

*

-

as

E

Raf

.

[ o

—

V d

-

"i

y-

w

Es

*

W..

AE UE

» $.

N

«H.W

^

x

a,

x

TC hd.

44

i s. d

—E

m t

s

x&. i

-

^. W

3^*

-

V LA F

R P i

- o D m

m/l

7

hat

Y

44

-—

m -

pb

-

M R

t

AA

* P

w -

—

iE a a

—

i ,

L

P ami &ï-/

* w

7-

pl

E

M

"as

"

-

d

P

v

T

t

B.a ^

-

m PNSSPS

.

Á

m as

n p N

a

—

WA

M

1

-

T

.Liv.huiï. -

anbdbeedten

: s

d

u a.

r—

asl

"-

r

ES

i^

.Hr

wper

-

ILirt

P —

tceretgenit

——

——

: d

h

P

z

r

ia z

—

—

a h

Ro

i

bt

ais

N

d

k x

——

——

—

Dc o r o RÉ o hi

r d

n-r

— m

weriem

E

-

B2

M

-—

"

E

W

L'

«

E

-

—

l«

^;

pm

——

R.

-

*

*

d

TUb

RA

E

EY

$*

DISSERTATIO

PHILOLOGICO- THEOLOGICA

DE

BIBLIORUM HEBRAICORUM

EDITIONIBUS PRINCIPIBUS

Y

$18T ENS

l

SECTIONEM IX. CONSPECTUS

S

p

ILOLOGI/;E

l

9A C R E

QUAM

D EO VOLEN T TE

j

ORDINIS VENERANDI THEOL. AUSPICIIS

i

pX IDLNSIDIPDUTO

FREYIO- GRYN/EANO

PUBLICE PROPONIT

JAC. CHRISTOPH. BECKIUS,

S. IH ID

ET PRor. R.

INSTITUTI IÁÓLECTOR

DEFENDIET

M. JOH. JAC. BACHOFEN,

S. M, C. & Secunde Cl. Gymn. Prac.

i« 2.

Septenmb.

Hrx

I N AUDIT THEOL ib SsTILVO

BASILE/E

EPvpis logm.RoDóoxsxsH [mw

Hor & Firi, 1773

PU

lii

s

ï

,

i

M

& h

Diec )

Vacil]:

' Inc

lim f

E

ïæä

nid)

n

,

N

E

CRITICAJE SACR 4

Ü 4 P-U T V.

p

E

Editionibus principibus V. T. Hebraicis.

m

f at

i

;

T

Sy

Superlon Cap. actum eft de Codd. Mfüis hebr.

. T. Nunc ordo pofcit, ut de ejusdem Edi-

tionibus principibus agamus.

Íftarum enim co-

gnitio $. Litterarum Studiofo haud exiguam

utilitatem adfert ;

dum docet,

quo modo, quanam cura,

& fide quali ad nos, qui communiter unprefï's Libris utimur,

nec Mídos confulimus , pervenerint.

Hoc fi igaoremus ,

vacillabit fides noítra, nec fat certi erimus,

num integrum

& incorruptum Verbum Dei facris iftis Libris comprehen-

fum habeamus.

À A2

2.

4

C o (ä)ï

2. Principes Editioues veterum. Librorum vocant Critici il-

Trià

Jas, que vei prime omnium poít inventam artem typogra-

ufüs

Phicam in lucem prodierunt, vel etiam poftea ex Codd.

Míétis edite. & cum iis collate fuerunt.

Has Editiones

reli

Ken

principes eodem fere loco habent Eruditi cum Codd. Mfdis;

ex iis etiam tanquam ex fontibus emanarunt fequentes, qui-

bus communiter utimur, partim quia ille funt rariores &

fepe rariffimze , partim quod ifte communiter folent eíle

NU

blio

elegantiotes & commodiores.

Dila

3. Editionés ilas priucipes paucis enarraturi fequemur or-

ban

Kei

dinem temporis, ad quem folum in hoc genere attenden-

dum putamus.

Prima omnium eft illa, quam Le Losg im

hebr

Bibl S. in Commentariis Mf&is Ottii notatam dicit; Ea, fi

Àlte

omnino exítat, eít Biblorum Hebraicorum in 8vo. Venetiis im-

Brix

oreflforum À. C. 1466.

Sed optime adnotatum exi(timo

a Wolfío Bibl. Hebr. T. IV. p. 108. annum illum dubium,

aut potius erroneum effe ; quoniam ille Gerfoz apud quem

dtile

ila Biblia impreffa dicuntur, non ante À. C. 1480.

diu

graphicam artem exercere coepit.

typo-

ee

4. Certiora funt, qux de Exemplo impreffo, quod Erou«

mi

&

in Anglia adfervatur, & quod (Clar. Kennicottius non ante

li

A. C. 1487. impre(fum effe cenfet.

Vide ejus The ten

Annuel Accomts of the Colledtion of hebr. Mftts. ad A. 1766.

edit

IOT.

addi

P

0pe

$. Proxima his erunt Biblia hebr. cum pun&tis A. C. 1488.

d

Souciui vel ut alibi dicitur Bozozie per typographos Soncinates

Tat

impreífa. Vid. N/olfii Bibl. hebr. T. Il. p. 364. & T. I V.

£0 |

p: 108.

Eam editionem eomplures commemorant.

6. In Bibliotheca Carolina Tiguri nunc exítat Exemplum

QÜie

Bibliorum hebr. in 8vo. minutiffimis typis impre(ífum Pifauri,

qüuod ad À. C. 1494. refertur.

Id a Conr. Pellicano pro-

QH(.]

fedum Hotting. in. Bibliothecario p. 125. commemorat.

di

-hea

7. Aliud

Ce» o Ceo5

$

l

7. Miud Exemplum ejusdem anni 1494. in minore for-

fü

ma Brixieimpreffum exftat.

Hzcque eft illa edirtio, qua

d

ufus fertur. Luzberus, cujus ifte Codex nunc adhuc Berolini

lC

religiofe in Dibliotheca regia adíervatur.

Vid. Wol£. &

li

Kennicott. locis cit.

Ü

&

8. Sunt autem hic minime n7gligenda duo Exempla fa-

/fo

crorum Codicum impreffa, quae itidem, (icut Mí&ta, ex Bi-

bliotheca Reuchliniana, de quibus cap. praced. dicum, in

Pilatio Ser. Principis Badenfis, quod apud nos eft, ferva-

ofe

Notante

bantur, nunc ad Carolihefycheum relata funt.

u

Kennicottio Libri cit. p. 103. & 104. alterum Bibliorum

fü

hebr, in. £ À. C. 1 48

Soncini impreflorum cum pundis;

Ó

Alterum Pentateuchi ,

V.

Megilloth, cum Haphtaris in 8vo..

(ils

Brixie editum A. C. 1492.

m

)ml

9. Alia pfu'rä funt exempfa partium S. Scripture , qux

em

Id his etiam duo

ante À. C. 151 7. palfim prodierunt.

po

dicuntur Codices Baf/lee imprefli.

Unus Píalmorum , -quod

exemplum hebrzum, grecum & latinum , appendicem To-

AU

mi VIII, Operum Hieron. conficit, qux Bafilee prodiit 15 16;

ex oflficina Frobeniana, Teftatur in Prafat.

Bruno: Amorba-

nté

chiits, ad. Archetypos & antiquiflimos Codices hoc Pfalteriuny

(et

editum , in eaque re adhibitam operam Conradi Pellicani,.

66

additis punctis, omiffis accentibus.

In altera vero editione

operuni Hieronymi id Pfalterium omiffum ett.

Quod vero:

de alia editione P/a/zorum hebr. ibidem in 18. forma memo-

108

Tia]

rat Kennicot., eam in. Bibliotheca Dantiscana exítare; de

l V:

eo. nihil mihi confítat.

IOo. Áccedo ad Editioues Bombergiauas , quæ. Venetiis pro-

lu

dierunt.

líta funt partim. minoris formz, quc appellatur

illïii

quarta ; partim majoris, feu in folio.

Prioris generis funt

prO

ditiones V. quarum fingularum exempla . exítant in Bib/io.

ibeca. Freyiana, partim etiam in publica Bafilienfi,

Primum &

ant i,-

d

Á 3

6

( o Qem

antiquïfïizäum 'eft impreffum À. C. 1518. Eodem hoc an-

!

no ibidem & apud eundem Danielem Bombergiun prodiit edi-

"T.

tio alia in forma majore , quze exhibet Bibia bebrea , cum

T

Ma[ora €9. Tavgum, mec non Commentarios Rabbiuorum,

Unum

»*

eft Volumen, cui prefixa eft Prafatio latina Felicis. Pratenfes

?

ad Leonem X. P. M. ob quam hzc editio Fel. Pratenf. di-

citut,

»í

Ad margines adfcripte funt varie Lectiones ex qui-

»í

busdam .Codicibus Mí&is , quos contuliffe dicit fe editor.

at,

n

b

Editionis rariffimx exemplum exítat in. Bibliotheca. publ, Bafil.

fe

hui

11. Huic editioni fucceffit e/tera preeftantior & plenior edis,

Veuet. Bombergiaua, forma majoris, Voluminibus duobus,

lmpreffio finita eft A. Jud. 285. qui eft A. C. 1526. ficut

alig

notatum eft circa finem ante Maforam. Uade colligi poteft,

J

Clar. Keunicottium Anglum, cum [íecundam fuam Dilfert,

]0 L

ederet, hanc editionem nondum vidiffe.

Dubitat enim,

gam

ClpL

num A. C. 1526. an 15298. prodierit in lucem.

ldem

ls

ibid. p. 476. colligit, fed unde nefcio, .eam ad recentiíTimos

codices adornatam effe,

Miror etiam, unde Baxzovf. colle-

&|

plü

gerit, impreflionem À. C. 1523. coeptam, & A. 15258.

füt

finitam effe, Bib. |Rabb. edit. 2. p. 298.

Habuerunt fane

Buxtovfi exemplum hujus editionis,

7(0!' "

[£

quod ikpfa manu ngtacum

Qs

apud nos exítat.

chal

12. Hanc editionem eximiam curavit Judaus eruditus,

Chc'l]l

R. Jacob Ben Chajnm,

qui & eruditam praemifit Prefationem

hebraice fcriptam.

Hanc Prafationem Buxzorfius Bibl. Rabb.

p.299. promifit, fe latine editurum; & vertit quidem , at

quo

Aliam verfionem in

àd

inedita apud nos &vróyoeQe exítat.

Anglia repertam. Kezzicotzius fecunde fue Diff. inferuit, fed

Nic

minus accutatatmn.

Ut pateat, qua cura Rabbinus ille in liac

E

I

editione verfatus fit, gratum facere nos eruditis fperamus ,

fi ipfa ejus verba ex illa Pracf. a Buxt. translata apponamus.

Sct

M

N

I3. Sic

"n

Qe» o Cä)v

é

l:

13. Sic ergo ille: , Non innitar fcientiz meg , donec

» Videam in Libris cotrectis duobus vel tribus. Si fint con-

l

3

3

j

Cordes, bene eft; fin minus, feligam ex eis,

quod nó-

35

bis re&um videbitur , ut nulla: difficultas rem

aneat ;

&

a

2

emendabo, donec clatum confpicuum & mani

feftum no«

l

bis fiat.

Z

æ;&'*'

L

3

]

Sic qi

F

pe jam olim: monuerun

t & docuerunt

l.

» Rauiban & Rafibbe in Novellis füis: nihi

"

»

l effe corrigeadum:

ex opinione & ratione noftra, ,.

Quod [i quis forte di-

f,

cat, Judzo fidem haberi non poffe ,

ille fciat; itos homi-

l

nes, fi fallaces fint in omnibus ali

is,. in Codice tamen facro-

fervando non religiofos

modo , fed: & fuperftitiofos fe

mper

I

fuiffe ; id q

uod Buxtorfii aliique e

videntilfime docuerunt,

$,

ii

I4 Ex hac prima editione R; Jucobi Beu . Chajim emanarunt

alie plures Venetze, ac tandem Baf/lienfis praftanti(Tima,

quam

,

Jobaunes Buxtorfius P. curavit.

i

Sed. priusquam ad hanc pet-

£am, nonnulla de aliis fü

nt premittenda antiquioribus. Pra-

r

cipue huc referenda fünt Biblia. Polyrlotta. Complutenfa., Ve-

08

tus & Novum Teftamentum exhibentia,. cum Grammatica:

& Di&iobatiis in Voluminib. VT. majoris forma.

Exem-

vl

plum editionis rariffimz in Bib/:lec

a: noftra publica: adferva-

$

tur. Vocantur lixc Biblia Po/yglozza ,

dzrà TÓY TOA yAUT-

!

«wv, f yAorewv, a pluribus Linguis,

quibus inter fe jun-

G&is expreffà.

Nam Pentateuchus hi

C exhibetur hebraice ,.

chaldaice, grace & látine.

Cetera non habent Ver(üionem:

chaldaicam.

De N. T. alibi dicetur..

5

15. Prodiere hxc Biblia C ompluti, vulgo Alcala di Henares,.

D.

quod celebre oppidum Hifpanie eft ; ab anno Chr.

al

1 $14.

ad 1$17. non tamen in publicum emiffa,

quas ob caufas

i

nefcio, ante &. C. 1522.

Sumtus immodicos huic editio.

d

ni impendit Eccl.

Rom. Cardinalis & Archiep. Toletanus,

i

Francifcus. Ximenes.

Expendit enim. hoc nomine,

Á

Sctiptores ,

ultra L millia Ducat

ut ajunt

orum, comparatis Codicibus

$

MfíGis ,. condu&is Viris erudj

tig, nec non compatatis typis.,

4

chartis

8

|» Ce» o Ce»

que

Chartis & operariis; eoque facto fibi immortale nomen. pe-

Tor,

perit.

Ufi funt Viri eruditi, qui huic operi infudarunt,

féptem exempleribus Mf&is , qu tum temporis IV. Seculorum

atttio

atatem habere dicebantur, adeoque ad Xl. Seculum refe-

T0n |

Non eít

enim

renda erant ; nunc adhuc Compluti adfcrvantur,

ergo dubium, quin editores ea nobis dederint, qu& in illis

ga

4uis Codd. inveniebant.

de.h

C

16. Sufpicio tamen eft, eos alicubi textum originalem ad

Quam

Contrarium ejus

normam Verfinis Vulsate latinz refinxifTe,

fententig dicit Rich. Simon. Hiít. Crit. du Vieux Teft. p.

416. ubi adferit, verfionem lat. ab editoribus ad hebr. tex-

À.

tum correctam effe.

Quod autem. nonnulli eruditorum de

UT

'N. T. id afferunt, quod ex Vulg. lat. grecus Textus a Com-

tütam

T. 1l

plotenfibus immutatus fit, de eo alibi, D. V. agetur, ubi

?

Hebr;

& cauffas ejus criminationis indicabimus.

Ciunt

17. Poft hecalia funt. Biblia Polyglorta in lucem edita, que

Qd

Nocantur Zzutwerpienfia , a loco editionis, & Regia, a Philip-

'A Cl

po II. Rege Hitp. cuj

us aufpiciis ea funt curata.

In his ex-

tit,

hibetur textus Hebr. Chald. Grec. &9 Latinus.

Prodiit V I1lL.

À 16

A/oluminibus in f. typis elegantitlimis P£zziz. ab A. C. 1$69.

BXCIDF

usque ad 1572.

|nter eruditos, qui curam adhibuerunt ,

Ácript

eeminet Besed. Ariaf Montanus. N. Teft. additus eft "Textus

erudir

Syriacus, hebraicis litteris expreffus. Tomus VI. & VIL ejus

et Ch

editionis continet varia, quibus Ledtio & Interpretatio S. Co-

ni(üma

'Tomus V1IIL integer Biblia V. &

dicis juvatur, fubfidia.

ts f

N. T. hebr. & grec. cum lat. Verf. ad ulum quotidianum

Tat d

expreffa contin

et.

Exemplum integrum exítat in Bib/iorbeca

Quem

l(tud Volumen etiam feorfim proftat A. 1572.

zofra publica.

Quatta

-expreffum. — De hac tanquam rariffima editione, qua gaudet

li fu!

Bibliotheca Freyiana, paflim aguunt Eruditi, in quibus Reimanu-

m

»ui Catalog. Biblioth. Theol. p. 193. ubi & notatum eft cri-

uali

men ei impacdtum, quod Gen. I1J. 15

pronomen mv3 ge-

&rtatu

neris mafc. converterit in aliud. generis foem. ut Latina Volg.

qua

p

$

;-(QQD o Ce»

h:

quz pro 'Hic,:exliibet . Hec, '& fic.occafionem prebuerit er-

il ,

rori, quo Redemtionis opus non Chifo,.fed. B. Matri ejus

rütq

attribuitur, textum originalem accommodaret.

Verum ego

refe

non dubito , illam :editionem ab hoc crimine liberare. Non

n

enim exhibet au3.cum .pundto :Chireck, quod;eft pronomen

. Wis

gen. fcem. fed rm5, qua prorfus .hebraica vox non eft. Un-

de haud .male collegeris, typographi errorem ,; non editoris

crtimen efle. Error correctus.in repetita editi

m aj

»one À. 15 8 4.

quam :habet Jn-QPcr.a Bibl. Publ.

tjus

L p

18. Dealiis Polyglottis Bibliis, precipue de Parifienfibus, quae

tX

À. 1645. T. X. & Londinenfibus Waltoui, .qug À. 16$57. T.

» de

VI. prodierunt, longum eít dicere. . Notitiam: earum accu-

,/Oln

ratam -poít Ze Lougum: Bibl. Sacr. fuppeditat Jvo/f. Dibl. hebr.

ub

Ad.communem eorum ufum;, qui

Hebreorum Fontium ftudiofiores funt , .quam maxime fa-

ciunt Biblia Buxtorfana , ab Editore Joh. Buxtorfio P. fic

. que

Hi&a. .Ea prodierunt Bafilee anpo ]udeorum 378, qui eft

44..C.. 136 rg8. :Sic Titulus. hebrzus habet.

Alius autem a-

hilip«

l

g

tinus, qui cum prefatione latina-unico folio .conítat , habet

V1l

A. 1.,619. quo ícilicet finita impreílio.

lite lat. Tit. multis

exemplis deeft, ut Judzis gratiora eífent, qui latinas In-

1569

fcriptiones non amant.

I&i-etiam Judei ,. quotquot funt

fllll ;

Nec ullus

extus

eruditi, hanc editionem.quam maxime amant.

eus

e(t Chriftianus, .qui eam non magni faciat.

E&.enim ple-

niffima &. correctiflima.

Sumtüs in eam fane haud medio-

$ CO

y. &

-cres fecit Ludovicus .Kenig, Bibliopola:Dafilienfis. -Tomis con-

janun

Óftat duobus grandioribus.

Textum facrum eundem exhibet,

quem fuperiores, inprimis Bomerziase majores, quarum

liptst

AT

quarta eo ipfo.tempore , .quo Bafilee hzc agebantur, Vene-

audel

tiis fub przlo .erat.

Targum in Legem & Prophetas ita

emendavit, ut punctationem ad Analogiam Lingue Chald.

t

qualisin Dan. & Esdr. exítat, revocaret, & quod in vocibus

el t

m dv

erratum fuerat, emendaret; id quod , ut ait Buxt. jam in

ope-

) VM?;

Co;pplut. & ADFNWIPf coeptum ,erat.. Maþxam quoque

Ta .

qu?

10

Qex.o Q

i

l

rà Judai cujusdam eruditi-adjutus , — quoties: mendofam dea

rehenderat, emendavit.

Qosmmentarios tandem - Rabb, quàles

fadi

in precedentibus editionibus repererat , reliquit; Ex qua

eft Jo

Buxtorfá adfertione. intelligitur falfa effe criminatio .Diczionarüi

horua

mis $

Encyclop, Parif.. A.

IL p.223. loca Chriftianis contraria in

lreoni

Rabbin. Cómment. immutata.

Non enim hoc in Ba(il. fed

in' Venet. L. fa&um fuerat.;. Nec folent Proteftantes alioruam

guital

i

Libros cáftrate , ficut apud Pontificios nonnunquam fadium

cZMa)v.

eít.

Hzc Buxtorf. Editio, quàmvis omnium laudibus cele-

bretur, non poteft ab omnibus navis immunis effe.

Nulli

qua |

hicin confilium adhibiti funt Codd. Mf&i; nec omnibus pla-

in u

Critic

cuit mutatio punctationis in. Targumim , quippe qu& in Codd.

antiquis alia

eft.

Ceterum; ut fuam hanc editionem . quam

i a

ütilitfimam

faceret Buxt. addidit feorfim. Sectiones prophetis

ida Q

cas, f Tn3ue cum Comment. R. Kusci, ex quo tirones

Ledioy

Eodem per-

confer

rabbinice litteraturz. tirocinium facere poffunt.

tinet Tiberia; , feu Commentarius Maforethicus , . qui & poítea

termií

feorfim .a ;Job. Buxrorfio

F. recognitus . &- locupletatus per

(ionetr

; iftius Filium,. qui tertius ex:

Buxtorhis

tiotes.

jJacobum : Busctovfum.

Cathedràám. hebr. apud nos ornavit, a.. C. 1665. 4to.

in l

& vi

Vir f][

cem editus eft ; addita erudita Prafatione.

fiffe

Collto

I 9.Quemad-modum Veneta Baülienübuä Chridianorum; ita

Bafilienfia-. if

elodamenfium : Judaorum .: Bibliis : Majoribus : pro

quid

bafi fuerunt.'

Exftat enim: luculentiffima Editio Bibl. Hebr.

Bo pr

quz in Il

cum Targ. nec nón Mafora & Comment. Rabbin

maximz molis Voluminibus prodiit Amftelodami. A. Jud.

484. qui eft A. C. 1724. coepta,

&.a. Jud..487. A. C. 1727.

Cenda

abfoluta.

Exemplum magno pre

tio comparatum habemus

if

- [n hoc libro non: ea folum omnia

in Bibliotbeca: Freyiaua.

tlt, Ed

continentur ,. quz funt in editione B

uxtorf. fed. & addita funt

IN

multa patrtim. antea

jam excufa , partim nunc demum ex

Vjl dü

Mfétis deprompta.:

Acce(ferunt &, Mofis f. Simeon, Francfurt,

etiam

Amftelodamenfi Judex erat,

qui in Synagoga Jud. Germ.

def de

Colle&anea ex variis. Interpretib

us deprompta. Vid. qu& de

i

4 q

hac editione habet JVo/f. Bibl. Hebr. T.IV.p. 119.

20.

II

Q o Ce»5

1 d

20.Duzadhuc nobiscommemorandz funt Ed

A

T

ones,qua

Uales

precipuum aliquod apud Criticos habent momentum, . Una

qua

eft Job. Heur. Michaelis ; alteta Everbardi vau der. Hoogbt. Priot

Qitatai

harum Editionum ,ptodiit Hale Magdeb. 1720. iu tribus for-

a n

mis 8. 4. & £. Habet annotata /oca parall£la , — Exegefes etiam

. d

breves margini appofitas, eximias fane; fed ob typotum exi-

oradi

guitatem oculis mole(tiffimas ; preterea fele&las variautes Le-

um

&ioues paginis fubjectas,

Eft fane hic Codex «eAA2v dr]aios

; cele«

'&/AAOJV-'

Colle&io-hic exhibetur V. Exemplorum Mf&orum,

Nolli

qua Erfurti adfervantur, & XIX. diverfarum editionum,

in quibus & nonnulle principes fuerunt.

Non eft ergo hec

x pl

Codd,

Criticis omittenda.

Cum autem hazc editio Clariff.. Keznicor-

£io tardius innotuiílet, ac is facta infpedione deprehendiflet

quam

pheti

id , quod res eft,.vix wnam ex ilis. V. Codd. M[&lis variantem

WXOQRS

Le&ionem ajoris imomexti adnotatam fuiffe, miratus tantum

] pete

confenfum fufpicari coepit, graviores difcrepantias ftudio prz-

oftea

termi (Tas fuifTe.

Novam ergo eorundeni Exemplorum colla-

tionem in(tituendam: cenfuit, de cujus fucceffüu nondum cer-

üs pXf

xtotfis

tiores facti. fumus.

Mihi fane fufpicio haud omnino juíta

e(t vifa ; 1. quia is, qui /ele&as. promittit varzamtes Lecliones

j iq ]i

Vir fingulariter ernditus cenferi non poteft, praecipuos omi-

fi(Te.

2. Quia ipfe in Prefat. p. $. adfeverat, univeríum

lt fi

Collegium juvenum eruditorum , qui Codd. conferebant, fi

quid varium .deprehenderetur, monuiíle , ut ipfemet Colle-

$, Pm

gio prafidens adnotare poflet.

Fiebt,

21. Ultima earum editionum, quarum hic mentio fa.

a, Ju*

m

cjienda videtur, eft omnium fplendidiffima & correctiffima,

"huflelodamenfis Y70$. 8. — Ea exhibet Biblia Hebr. fecundum

yibermus

; o

ult. Edit. Jof. Ztbie, a-Job. Leusdenio recognitam, aliosque

Codd. optimos. Recenfita variisque notis illuftrata ab Ever/,

dira u

van der Hoogbt , V. D. M. In hac editione ufus eít Editor

etiam preter alias editione Bomberg. & Stephan. Mfcta non

;mncfuïf;

defideravit, quoniam pracedentes editiones jam cum his col.

lata, aut ex iis exprelfa erant. Hanc etiam editionem tan-

qüæ

*

quam

M

12

uam accuratiffimam fuz pro fundamento fübfternendam con-

!

ftituit Cl. Kerznicottius.

(0DI

Q-U-I SS. Scripture V. T. textom hebraicum, quem ^odie

habemus, diverfum ab antiquo & primitivo e(le .cenfent,

bhe feu -Critici Judeorum .circa illum indu-

eo quod AMaforet

illi-pon minus mihi a recta via

ftriam-fuam exercuerunt ;

.

aberrare videntur, ac illi, qui -putarent, -Ciceronis aut Livii

quia Critici in eo

alium nunc effe textum, quam fuit olim,

QQua

a corruptelis .vindicando mu

Itum -occupati -fuerunt.

quidem nos comparatione -utimür ,

ut pateat, id in Critica

t

Auctorum .Crifi

facra juftum .non efle,

quod in exterorum

Nec tamen exiítimaverim ,

nemo fapiens :probare audeat.

4d omne in divinis libris admitten

dum ,.quod in humanis fibi

licitam effe Critici autumant, Porro Maforethz haud immu-

4arunt priftinam le&ionem .textus

facri; fed ad margiuem

notarunt, fi quam varietatem in Codicib

us obfervarunt, aut

U'n to

Hec enim .origo e

fi quid ipfi aliter legendum putat

015j

pléerarumque adnotationum

margin

alium, quz Keri €9 Chetibb

appellantur.

Ejus generis e

ftillad, quod Efaj. LXV. 4. adno-

4atum eft, pro p35 legendum elle

p»m, quamvis prius illud

&0on bonum modo,-fed optimum videatur.

jnterim Vulg. lat.

fequitur le&tionem . Maforetharum.

Xide .Guarin - XOC. p9

Sed de his alibi plura.

JAC.

ADDENTDU M.

Pfm. XXII, rg. Vox "2

£ur, licet fint , qui aliter fentiant,

;re/gft(e per fögl.et;mt lv.ï.c;gü ïl!ibï,s Vld;,.

S9sm

J 0

—

A

IN

Typis, ]

-

La

^

LA

A

DT

D

E

PT

E.

L

&

p

e

o

hd

Mu u

—

25

-

RE

us

——

i

—— ——

—

TU cevwor

i m ieim,

TA C

*

3

p

EU

-—

MAm

á

p

z

——

——

cowietea

—

f

at

s

- ,iumw uïü:ü

M

——

XI

— ..'12,13 —E€

lcl.x. ii g t n o

E

w

*

H

!

i tl

" QLI.&

w

" d

has d

d. p

-X

hr

"m

w o

n

W La s

P r a

?

/.&.t

"

1£ . X.

w x

*s

*

m

"hs

v

h

o

—

b*

d

-

Glh»

d

^

4

**

"w

M .-r.p

X w t

RI

v*

"

(&»"(l

; a.

MR

- ia

ï*&»

* »

d

v-

&t

Pa

x

" u s

um .

"EV

1

t

— 4 208 2

1(0-.&—

y*.

——

L

w "d

d

i i

"

W

Y

i,

*- o*

;*

x».

pe n

rjet m ag —

T$

Xf o

ET

Pj

vt

o

F

D u

*

m od

um J

afb um

-

R..D

^. iC i

"m

- V

H

**

v

wt.

w

-

3)

ib

H..

m t

.

-

l*

od

M

a

d

"ais

m

st

.w'

À.

s

fu.

W

,

$.

E

-

^

-

V

vXX

d- m

t

- w CC

-

3

-

47

s a

-*

W

N

!

i

Y^

-

t

t

—

"- hua.

Á-——

-

t

d

p y

"

d

o ) *

v.x,

u

T

'V»

p

m u Vs

$-

c uurt»

R est? atl

wlb

d

Wx

VN

i

LA f * H'r:lb'

*

M o

H.l

259*

o r

-t E

d r

4 -

uNhM, f

p

Re

h-

dÀ

-

x

d-

—

"

,,/æ

«

MA

W« $

:

"

Ls

--

as C

d

»ws.

.H

M

N

mb t

$À

N

A

9 n i

À

w J

.,

"m d

——

st

TC Ug

m a

E

A r

j*

RR

C st

Ls

p .

Pa

—

d um À

—

—ÜÀ

t m s

-

*s

Mde

EN

M

4

—

Á

A —

m

",

pn

—

Er1ti

s

——

fïwï

-

(

n

d

-—

E

L2

L u

l J. Y

A^

3

í

p

A. M

y?*

Cs ii b

:

.H-H

-

.

x

"PL

P.

—

u

k

ia

w X

"s

h-

a *

m

b

j

3

7

——

«v

Fa

-

H.a

v

j

.WW

d

sov

—f

J T*

—

Y —^

—

d

-

b us

^C

L

Al

N WE

*

Q2 o

«

-

o-.f

É^

^

j

,

r

H,«

et

h*

n

——

h

P

-

.J—

vt

o m

FO

,

.^

—

kP«

-- d s

I-

»i

ü

A

t

Z

"

d-

IwLy

M

X t

o nl

—

4

p.1

EM

" W.,&

!

m

Y

x

oul«ä.

*

M CTA

$

L R

.

b o

i

n

um

k

pOUX

Ys

z

-

H

1

bná j

p

AA

* y

*

E

—

LP

*-

I

X

u

,

"w m

-

r

"

a

:WM

W

z

.

o V*

*

H

L ES

wl,

j

uw

4

*

—

La

m

o WE

———(

Pa

PF-

RY

r

n

H.w

CX

i

^

t

sJ

3 *

.H-

À

"r

æ»

É*

um R

(

AH

æ,M

v..w

LE

T^v

i

X

.H

(

X

p

1

hp

J?n

mes,

leHvafu

a

"

*

UR

»

»

AT

..

w t

w V

-

d

X

H.N.q.

*

4

Y^

ln d

p

"d

,F

t

V

..Ww.æ

N

-

2

"

w,

-

M

Vi u

—

Q2EUUA

EC

94

^. p

X

H

«'.

^

$

r

-*

Y 4

Á ON * OMN

F*

*

x d

xif»

UMNHMEN

L

:

ii

Q

z

FY

-H,

i

M lr

-X

"

—

i,

4 4 ^A

NU

w

—* 23 N

T

» t

j

-

m d d

E

"

)

-

P n

d

y N.A&a *

uN a

ha d

W w

Pa r

A

EY

yweH

»

l

P

Z REN

hus

E

d

ea

h

gich

^

^

uw

» C en

:

!

:w

T

M.u

m i

W

a d

H

——

1

T«*

-

M/,

ia r

24

V

M-

d

)

-

-

w

-

EM

-

a

*

'.

!*

» 0

o

& s

1

?

4

E.

aA

i

u»w

m n

-

& *

);L«A.

d.

-.V

i

-

X

^

;wd;

^WW

T

-.»»

x,,,u

m

a

X w

1

Av

1164«..3! -

5

p

w

n

P

N-

.wu

A

v

M.

i

JKL,.&

R

YX

*

&*

1

RAT

^W

NY L À

F d

n 5

*«*

"w

»

o

*

w ^

...../Anw

j

"-

.H

",

P

Mul ^ h

*

A

2

. ^

E

Y

* K

d

[

"A CC

x

Ww

- ^

M

-

"g

i

4»

AC

- n

x

v

W

* d

e-

i3e—4

; M

LU

E

X

rï.a *

W

&.w

W.

i i

V

E

—

.Aa.r-

^

Á LX

*

" l

M

—

k N NI

&

W.&

]

a

r

p

*

-- i

^

»

d

j

?

LA

-..

,.v

As

XX r«

-

"T

*«*

N a

--

P

&»

04

i

M *

--

;

/Jl

a

-5

W

o

2

-

LE.

- —

9^

a

H

— n

«M)

WO t n

l-..æ.

* i.

»U

..m

-

*v

-

w n

Y

EM

d

l,

RTW

€1

:&. *

..

w a

w

[*

r P

$

64.&:.

- "-

i N

o

"

"s.

^*

ol "i.

-

À

u

hn

rl.

ES

.U

aA

s

e.—

)7

* t

2"

. s

* iM

X N

N

n

d.

j o5

-

w

aM

b

m

ba

uN

X

N

*l

L

1 *

-

"—

^

hs.

z.

.

€x

"of

"

M

*

N

H

L

73

*4

—

hu

"u *

A «

at

;Arl

" h z

s

-

L

"

4

m

-*

-

a

&

E

w*

"d

z

-

-

-

—

P

"t

m

Y

s

f.ysb. *

g.

P ESAR

p

———À

a

-

"

u

À

at

. d

»

& d

wf

N

$

&

—

r l

*

m

M m

.W

,h

"4 X

-

.*

—

r

b

w 2

d-

.

À

w,/,f

./m

N

"r

*

-

hi

ww

,

:

UX

E

F X

—

:

-.H

-—

j

M

at

—

s

p

4 o5

i^

.H.

9

s

-^

..

.W

N

fk.»v

u-

x

x

*

7s

m

n i

—

-

f

Y

W

-

a

&

1

a ERE E.

L

4

",

*

-

Ip«

I

d

as

—

d

»

db ;f..;xæf«vh!'

—

-

-

E i

"-

t

U

E

ET

u

".

-

M,

^«

L

at

i. P

-

o

^

i

À

i

ss m

:

——

4

Nr. &

"

-

.

d.

m T

-

d

Wï

--

EM

*

Y5

b*

A^.

—

x

*

w

—

— À (

"

—

*

—

Á

E

—— &

^

m

-

i

ETA

.My

y

. d

M

.^

-

-

*

-

...«H«

^.

E

Hsj

A

v

-

*

$-

"-

"

v

-»

-

s

*

n:DU

El

-

LY

3

E

:

a

-

—

-

i —

n

«

à

dH.

-

g

-

M

——

m

WM

m

-

r

E

d-

*

hs.

-

v

*

s

s.»ici

...

L

& d

——

h. m

I

C

"

U

m

v

*«

pl

M»

P

—

*

.M

a

-

-

m

E i

at

-

Á

"r

U

-

p

i a*

-

À

a

—

a

n

-

W

*

--

b

a

^

-

a

"

a

n

H.

»

p

E

h

—

N

À

—

Ms

-

W.

r

b

-

-

—

^

-

d n

a

SUngP»

"À

—

-

d

"

o

—

g

-

$.

-

N

*

v

y-

.

/J.

nl

r

$4

.

-

hd

"

*

— —

-

"

as

d od

»

p

a

-m

-

Y

lts

-

y»

-—.

Z

L;

Y

DISSERTATIO

X

PHILOLOGICO- THEOLOGICA

DE

W

BIBLIORUM HEBRAICORUM

19

EDITIONIBUS PRINCIPIBUS

18

$18 TENS

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

SECTIONEM IX. CONSPECTUS

37

g

16

p

ILOLOGI/E

EEE

ä

SACR /E

QUAM

ää

D'OE.O. V'O B EIN EE

ORDINIS VENERANDI THEOL. AUSPICIIS

e

PX LINSIIIDUTO

p

FREYIO- GRYN/EANO

z

PUBLICE PROPONIT

8

xoring

JAC. CHRISTOPH. BECKIUS,

S. . 1H. D. ET PROT A

INSTEIITIUII ÁÓLECOGQR

DEFENDEI

M

Qu AL BACHO EEBSN

S. M, C. & Secunde Cl Gymn. Prac

« .

Septenb.

H. 1x

äi

IN AUDIT THEOL iE STIVO

-e-k

DHUMENRN

EX

BASILE/E,

Tvpis Tou RODOLPH 1M-QHOF8:FUJI,I773

; Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com