KaI600-1746_7

$—

m

-

"I

t

——

i

-

a

L E

*

vH

d. a

..

——

*

-

—

—

—

«xd

r

ab m

Em

z

l ïelk

—

Hu.v.

W

R

EM

m

-

LE

-—

d*

—

k

&.

ES

"

,

-

V AA

7

p^

UE

"-

Fsv

sJ

—

-

"

4 « 4

-

—

h-

"

—

AH..

^m

-

1

)

:x

n

«

»e

a

—

P as

-

^m

ïn.

a

. m

WA

^

o

wv

—

"-

G

d- n

—

» g.

"

h MP

;

d.

"

"-

«l

-r

—

LE

—

d

-

»

&

.WW

-

EuE

o ZON

p

—

Wa

w».

Wtï

-

-

Ll 4

ia

-

.M

ET

-

-

-

W

4

;

y

4 i

—

v*€-—

——

y..r

Hc

ts

W "

Mu

-

m

-

*

vr

—

M

l

!..

-

—

a

o

a

w

- l

*

s

r

..

»tX

.M

j

d

bv f

Weua st

Cf*

L

-

W

- u

s

* d

—

"h.

^s

--

L

-

——5

,

2*

st

A d

b ss

j m t

-t

e*

4 w

1j

-

*

A.*

.'« »

-

(H

E!

xþþ-zr

A m

d

-t

al

;

-

gt

^

Pl

p

—

w s

*

p

".

Va p J

/&..»

^.

ntÀ

*

—

J

-

W

P AT

* -WW

€—

"

H

)M.-

—

E

a.

-

^

$

""

!

—

n

w^

DI

—

a

d

-

If-

ha.

d

"*

,.-'

r

--

E

t d

»

AR

?

-75

d

m d

"

Wa

w

-9

»

E

ub

p

TA

A -

"

*

Ox

L UR

*s

W

"

(4

P TMf i

— ÀÓ

-

A

"*

"-

h

-

»

P s

d

Ws

—

*

MH

"

W

-

?

v

E

A

» d

b

;

*

——2

b-M.

db

-—

*

—X

I

"

" s

a

a.

*

4

M

-

.

w

PU

w

t.n

o

*

Es

od

»*ec- W o

-

&

o

A

VP

odl

m

i

-X

w

LM ,

59

A m

Seow

z

— —

i

N

* at

m

p Éu

y^?

2

"

d It

L

"

MP y

d *

xÀ x

& «

LA

d

»1

*

* *

p

d o

&

p ss

t4-

*

t

.

—

lh. -

um d

. MO

"

a

..w

l

E

.

"L

E

s

*

I»u

3

m

d

"-

Ms

—

ia i

T urp

".

3

at

H

AL*

"^A—3-

x

s d

— 9

xj

M

p

A

*

UX u

.v.,nw

ul

*

-

4 L r

*

-

d d

hl -

?

M od

s d

- A^

yose

W

X

o m

f..qum

— d

d

L s

-

ü..

3

» .

v

hod

.u

d d

N

iF

--

—

2T5

M

r

W.

n,..w

-

-—

ao .

1

.

.«-W

»

"A

E.

-X .

v-.«

X

"

t r AL

9

À

Y

od

Bd

m

p-ll. La

w

w

"

-

m wh

a ?

.

M

P*

1

-C *

e

,.;..H.

- *

AC

.-v

!äw

p

UP i

E

*

.w-

—

d

TR

2

.l,'ri m

»

P

*

Kïlftlrf

—

-

Ó^ .

;

—

E

a

f

*

f

* /:px.. ..Hlx

;

M -

-t ,

!M

-

rhw

yL-

-

"

o

Wa

.!(H'-

l

t

z

h

o MR

i

:

IVAAAP

a

l

?

—

"n

N

r*

3

w.

-

4

»

" J

av

"-s

v ECA

"

"

p*

m

a

C r

s *

M

n

» a

*

- o

"" s

uf

d

*

"

17

w ^

£

—

Y

"

A

x

h. g

)l(

r

j

M

Wlo-'

. 5l t

-

— -

rE

*

»

:

N

.. -

À

w

À

P

s

d.

M

M

^

«H(ll/»«

L

-

C 9H

m2

"u w

9 wlb

y««i

f

-

F£

W.

-5

r us al

—

Ls

p

D:f

xX

*

b Y

-

H.

N

u d

-

* J

* T*

A

—

"r -a

um

»)

p

s

3

Vi ais

de PO N

—

Wu-l

-

"j

-

w,x

*

*«

» mu'tq

—

—

wt ts

-

i*

73^

j

-

&»t.

"

m

E

u.

^.

C t

"

»

^14

—

st

s

W.

E

lu

w

n'v.v

P d

t

z

J*

tl

;

&

—

.ui

, «-s

34

de

*.

w v ow

x

Á

.er

d-

a

N

^ xxu p

w-

i

H

»» t

-

..m w

m

$5

"

s

r

F

£

eogPm

.M

..01«.

,^v

W-

lh

i

HA

-m

a

o

«N s

H

u

ha

&

L

É

Y

)

vr -

M

N&

W

-

ex

--

£ u

|

L

-,

m

^. at

&

Y

W

at

T

/u,.

N

À.

AT

Vi

s

a x

Lb

t

-

Ms t

ha,

ej

AM

t

LIM

Wf

wos t

.

W-:

:Wf/.w

LE

$

. d

( -

ve

n-

Y

La

.'IH

* 9

A t

4/

"s

--

r

À

U MV

-

—

*2 4

x

—(

&

E

i

ï-mx,h

^

l

AA U

iV

N

A w

* .

^

Vr

CM

-

M

X

d-

m

M)

M

w

*

H

li

-

v *

vom

ha

Wi

l

i

l

—2

ln

ENS

w

——

m

'fxm

"(

A

—.,rsWZ AE

M

&

-

-

$41

- J

$N

—

*

n

M

x

o*

H

i . a.

.

*

"

W^

(

at

EX

——

b df Y

P.

A

r

AL

À

-

tl

»^

; -É

m

*b

-

— d

d

V

V.

l

2

*

Pa "78

at

EVA

x

-

«f

E

H

N

m .

w*

»*

n d

*

w d

T

m

&A

&^

TU Va

h à m

*s

RV

LU.

M T

VCR NNEE

* n

E

-

-

CA

*

*1

LR

hd

A

4

a

*

"

XX

——

:

wb

a ld

-R

-

l».v

3

d

n

1^.

hs

Y

x*

g

E A

—

d

h w

»

-

A

»t

X*

-

D

& t*

M^ P ht

—

D

TA u

I

-

* d

u D

a*

u3

TT

- -

N

W

*

Tb

-

À. sl

--

Y

A

j

"A at

R.

-

--

k i

v *94.

H

^

g s

X

Es

M

33

*s

b w

W

p

«X

vX

X

hi

um i

TM

X

*

&

T

3 VE

Vl

Mw

7

a

Pl

u W.

T

hERE

L

W-

E

*

, R

1

'KA .

k

B ls.

f

h-

^

a

B

X« VU N

M N

n

*

p*

d

M

4*

3

m

»

/oH.

H

a

Y*

" .

v

d

. t

j

IT

.H

--

-

YX C

ol 7

EW

j

x C

Y *

TA

HH

sw

P.

A

Afv

4

Mu sl*

-./&,.»

U. o

W

—

Es

.Vvv

"UR

Y

u

WE

ESXDIN

lod

nl

L 9

.rH

,m4.

.MH

ha

—

"4

b d

wl iW a

LE

o NI d

m.

&x*

"i.

$t

*

x)

-

j

3W

N i,

À

al m

It

-./

j*

;-.waq

À

-

;

b

R

- u

»"

* ij ol

",

y

a d

b

"

OA

X

[

^

^i

"EE T

- VP

w*

p.s

A

*y

APV

-

z

N A

N

W

w

C ES

.

-

":

;

w.

N

fs.

N

h

**

Bll

o

r2

m s

N.u

k

Á

]u

v

g.

a

hl 1

kuvä

d o^

|

.

u MY

*oy

»A.

.v./?

x

.6!1

E

d

a

.A

s ptm

W

Vr du

x .

j

n

u M w

hao

"

-s

*

-

as

E

Raf

.

[ o

—

V d

-

"i

y-

w

Es

*

W..

AE UE

» $.

N

«H.W

^

x

a,

x

TC hd.

44

i s. d

—E

m t

s

x&. i

-

^. W

3^*

-

V LA F

R P i

- o D m

m/l

7

hat

Y

44

-—

m -

pb

-

M R

t

AA

* P

w -

—

iE a a

—

i ,

L

P ami &ï-/

* w

7-

pl

E

M

"as

"

-

d

P

v

T

t

B.a ^

-

m PNSSPS

.

Á

m as

n p N

a

—

WA

M

1

-

T

.Liv.huiï. -

anbdbeedten

: s

d

u a.

r—

asl

"-

r

ES

i^

.Hr

wper

-

ILirt

P —

tceretgenit

——

——

: d

h

P

z

r

ia z

—

—

a h

Ro

i

bt

ais

N

d

k x

——

——

—

Dc o r o RÉ o hi

r d

n-r

— m

weriem

E

-

B2

M

-—

"

E

W

L'

«

E

-

—

l«

^;

pm

——

R.

-

*

*

d

TUb

RA

E

EY

$*

DISSERTATIO

PHILOL ()GICU THFOLOGKCA

PURITATE

IEXTUSS

SCRIPTUR /E

SISTENS

SECTIONEM VII. CONSPECTUS

PH.[LOLOGUB SACIUE,

QUAM

DEO VOLENTE

ORDINIS VENERAND. THEOI

AUSPICIIS

EX INSTITUTO

FREYIO- GRYN/EANO

PUBLICE PROPONIT

[* YDLY

j&.wJ?.æ.—L

BECKIUS

JAC. CHRIS

STZDEäP?OJP

INSTITUTI F. G

LECTOR

DEFENDET

JO.HV BALTH. HERBSTER,

Lorraco- Daurlacenfis

s. M. C

SOC. PHILOLOG. THEOL. BASIL. ET LAT

CARUL.b Li .ALAJL

d

Sept. 1771

BASILERESE,:

Typis Jonu Ropn. Iu.Hor & Fir11

]P

Le&ionibus publicis , exc Inflituto. Freyio- Grynaano

babendis, boc aumo Academico Antiquitates Hebreorum

Auditoribus nojiris trademus , fi. Dominus voluerit ; 69

L02 1727/17 10

A

m

[

la

"

9.

X

H

d

-

—2 —

A

€

rR

P

Ü

x

77

2

E

£—

H

J

EU

?is.

|

Hej.

Zs

PA

LA

CRITICAE S

CAPUT. III.

DE

PURITATE TEXTUS $. 5.

E

:

t

I.

Y

AL

,^.

^.

f

»

eo

Puritaten £. Iute

*

"n

vitatem Te)'itus S. Scripturz dici-

mus, eum ill

ius Statum, in,quo exfítitit olim,

N

cum libri ifti componerentur, quem adeo nec

corruptum feu mutatum, nec mutilatum, nec

auctum effe humanis artibus, aut humana incuria, aut alio

caíu exiftimamus.

2. Intelligitur autem hec Puias, cum quoad verba

tum quoad fenfum de Texzz,

quem dicimus originalem, &

Hinc

qui propterea etiam dicitur & habetur authenticus.

exempla hodie exítantia five impreífa, five Manufcripta,

á

2

eun-

1

4

$s 0C $8

eundem nobxs Textum reprefentare credzmus, quem exhi-

buerunt olim ZvréyoaQo , f. exempla, ab ipfis viris fandis,

aut eorum amanuenpf[ibus exa

rata.

3.

Non tamen hoc de omnibus & fingulis Exemplis

afferitur ;

nec credimus, nullum prorfus ex illis ullam cor-

ruptionem p

pnaffum fuife.

Sed primo ftatuimus, nullum e(fe

B

vyhl

iL/äS

rum eïcmp!um, quod non e(fentialia vere religionis

omnia complectatur ;

nili forte conftet ,

illad de

indu(ftria

fic corruptum effe $ ü*' Obæüälü üöï!üi(*üïg VeErc

, dogtnata pe-

nitus €V&th€fCHï , Günd Dunquatmn i"*&&bü!

Whïüxnur.

[tud haud fine diligentiore confideratione

trans-

euncum

eite cenieo

quod inter tot à [e invicem dilcre-

(Aiiæv

11-1'^

s. Sectas

Jud&orum pariter & C*ïrf*

id

I2f

norum ,

idem

n orius fit B b'*wzm textus.

IÍn multis R

eligionis capitibus

con

ziþ-

arii olim erant Fbarifei & Sadducei, nuncque lunt

& K

f/L

ï

CX

Karait2; nec tamen ullo in loco S. Scripturz ali-

ter legiffe deprehenduntur

Sic & ex Hiftoría Ecclefiaftica

novimus diffidia Carbslicorum & Hareticorum; nuncque adhuc

fubüüunt Pontificii €9 Pr ofeflantes, Or tbodoxi & Heterodóxi

ec tamen ulla earum pamum alia Babet Biblia,

ut Biblia

Cüï"ïp*d pro iüïn'ï'!h) obtrudere dicitur.

$.

Deinde (tatuimus nullam ulli exemplo Bibliorüm

illatam effe corruptionem, qua non per collationem aliorum

exemplorum, aut alia in talibus negotiis ufitata ratione,

leu certa

eu probabili emendatione toli, .ac in integru

reft (ui poílit.

Ejus

rei fpecimina eru

f*'l

t,-l.uv..«

i & cordati Viri

multa jam ewderunt

De iis vero

qui temere nonnuilla

&

bsque neceílhitate

mutare. & fufpecta reddere funt

conati poítea dicetur.

Quo-

8e o( ääï**fx

$

6. Quotiescünque igitur aliqua oritur dubitatio, ad

collationem aliorum exemplorum cum nof(tro recurrendum.

Inquirendum etiam eít, qua diligentia quibusque fubfidiis

L

Editiones, qu& dicuntut, grincipes, fadz (int, quoniam ab

illis omnes ez manarunt, quze nunc pracipue in ufu funt

£?

X

Y

/eti

communi, nec non

Sï

»s, quibus precipue Ecclefia in-

diget.

Sed de his quoque poftea.

-

7. Collationem exemplorum. haud dubitamus etiam

Veteres aliquando . inftituiffe.

Id enim requirebat cura,

re

& $4

Ecclefiam omni tempore de [ntegri-

quam par eit crede

tate Codicis S. getliffe.

Sic Esdras & ceteri Viri eximil,

qui Synagoge M. accenfentur; fic dein Maforethze, fic

tandem alii Judeorum Dodtores, collationem Manulcripto-

Nec minus

rum V. T. inftituerunt.

Sic & primi editores.

in N. T. factum.

Loca Veterum vide allegata & expofita

in-Jeb. Frichi Comment. de Cura Eccl. Vet. circa Canon.

SCïï;Jïe SG Capo iVu

8

Divina providentia multa nobis Exempla Mfda

Librorum S. confervavit.

Hinc fa&um e(t, ut non modo

primi editores iis potuerint uti, fed nun

C quoque eruditi

r

3C

81

flint ac debeant ea conferre, ut intelligatur num cum

i-

editis conveniant ;

nec ne; & Varietates qua fünt, fedulo

àc fid;liier : adnoiaïe;

9.

Sic absque miraculo S. Scripturam incorruptam ac

Non ergo opus erat,

puram confervatam effe cognofcitur.

ut Amanuenfes, feu Librarii, per quos S. Codex in plura

exempla transfufus eft, redderentur ab omni lapfu immu-

nes

Sufficiebat confervare tot, diverfis temporibus, di-

verfis locis, diverfa etiam Manufcripta exempla, quz inter

fe conferri & alterum ex altero emendari pollent.

Non

enim

3

6

213 7

a

& o

enim id fieri potuit, ut omnes Scribz in eosdem ubique er-

rores inciderent; fed neceílatio quz ab uno male, ab alte-

ro recte defcribi debuerupt; nec in omnibus, fed in paucis,

fi cum ceteris comparen?ur, diffentiunt Codices.

10. Ubiergo eft dmnium . qui exftant, aut complu-

rium Codicum confenfüs, ea procul dubio eft vera ac certa

lectio.

Ubi diffentiunt Codices, ibi Varie dicuntuür Le&Zio-

nej, qu& ad regulas Artis Critice funt dijudicandz.

Qua-

les autem hz fiat,

tum explicabitur cum -de Ms&is. Codici-

bus actum fuerit.

Ir, JUteo firmius perfuafi fimus, non corruptos effe

S. Libros, oportet

r. De fcopo cogitare, ad quem dati

fint, fcil. ut inde 44 falutem ervudiamur.. x Tim. l1l. 11. Quo-

modo autem erudiri ex iis poterimus ,

fi fint corrupii?

2. Non potuerunt S..Scripta penitus corrumpi, néc im V.

nec in N. T. De Veteri fic fentiendum eft, ut fi id adum

effet, fieri debuiffet, aut ante Chriftiane Ecclefie initia,

aut poft.

Ántea id facdtum non

effe conftat

I. ex eo,

quod nec Chriftus nec Apaftoli Jud

&€o0s eam ob rem repre:

henderunt.

2. Teftimonia ac Vaticinia V. T. fi n

on femper

COat

quoad verba, certe quoad feafüm in N. T. ita

alle

&

at

itur

ficut in illo adhuc inveniuntur.

Chriftus & Apoftoli nos

ad Libros Mofis & Prophetarum femper remittunt,

quod

f&äum non fu-iiïet,

fi aliqua ia eos admiffa effet corruptio.

I2

Neque etiam poft C. N. corr

upte funt Tabule

V. T. Non à Judeis 1. quia illi

haud foli amplius in po-

teítate eas habebant, fed & Chritt

iani, 2. quia nulla depre-

henditur mutatio in Vatici

niis. V. T. de Chrifto, que, ta-

men Judai, fi voluiffent, corrumpere debuiffent, ut fe.ad.

verfus Chriftianos defenderent. Non à Chrifianis, quia ho.

ium

"

$8 )o( $8

?

rum Codices tum inter fe, tum cum illis, quos ipfi in ma-

nibus Judzi habent, in iis, qu& controvertuntur, per omnia

confentiunt.

Vid. $. 4.

I3. Accedit, quod tam Judai, quam Chriftiani ett-

diti mature cceperunt criticam artem circa S. Codicem exer-

cere.

Apud Judaós Maforetbe (tupendum laborem impen-

derunt, ia recognofcendo & fuis obfervationibus muniendo

Codice S.

Apud Chriftianos Szc. IIIL. Origenes ,' Szc. IV.

Hieronymus labores egregios fufceperunt, de quibus fuo

loco feorfim agetur.

Haec de V. T. fcripta, facile Novo,

mutatis nonnullis, applicantur.

14. Nunc itaque ad Olje&iones refpondendum eft, que

contra integritatem S. S. fieri folent.

]le proficifcuntur vel

ex odio Chriftianze Religionis; quales illae funt quibus utun-

tur Maubammedani , & ili qui funt inter Chriftianos Increduis,

qui ita facillime Veritatem Chrift. Religionis everti putant,

fi S. Scripturam corruptam effe contendant: Vel ex Critice

Artis ufü vel abufu, quo fit, ut nonnulli eorum quoque,

qui Religioni Chriftianz haud funt infenfi, per quandam

imprudentiam Incredulis arma fubmini(trent, quibus Sacre

Scripturz integritatem impugnent.

Huc pertinent illi quo-

que, qui S. Scriptura integritatem follicitantes, aut in fufpi-

cionem adducentes, cogere homines volunt, ut Ecclefie

Romanz auctoritati proríus fefe fubjiciant.

Objectiones alie funt gewevales, qu& corruptio«

I4.

nem textus in genere arguunt; alix /peciales , qua in fingu-

lis locis corruptionis fufpicionem movere conantur.

Ad

illas nunc breviter refpondebimus.

Has vero ut fedulus S.

Scripturz interpres amoliri poffit, ad Regulas quasdam Cri-

ficorusn. remittemus.

: 16. Prima

$5$ »)oC $8

16'; Prima Objedio petitur ex interitu Zfutograpborum

exemplorum, id eft, eorum, qua ab ipfis S. Scriptoribus

fuerunt exarata.

Unde factum, ut nunc folummodo Zfo-

grapba fuperfint, feu.Exempla ex prióribus defcripta. Relp.

Autograpba intra tempus adeo longum non potuerunt non

interire.

Ceterum Ífi eorum confervatio ad Ecclefie falutem

neceflaria fuiffet, Deus potui(fet ac debui(let per miraculum

o

intercedere.

Un

ac

coiligitur ex interitu illorum Librorum

nihil detrimenti accidiífe.

Nam tot exítant A4pographa, ut de

Autograpborum textu fatis certi reddamur.

Sic cum Platonis,

Ciceronis, aliorum Veterum Autographa jam dudum perierint,

nemo tamen dubitat, nos eorum Scripta habere integra.

17.

Objecio 4. petitur à Judaorum wmalitia & odio

in Chriftianam Religionem.

Refp.

Non fufficit fufpicio

alicujus fadi; fed opus eít ejus per teftes, aut per ipfam

rem probatione.

AÁtqui non modo deeft probatio, íed &

contrarium aperte liquet , ex religiofa veneratione, qua Ju-

Dein fi

dzi Scripta foa facra omni tempore funt profecuti.

corrumpere aliquid voluiflent, id [ane corrupillent quod

eorum erroribus ac prejudiciis maxime obftitiffet ; fcil. Va-

ticinia de Meffia,. nec non horrendas illas increpátiones ac

maledidiones, quz in illis Libris adverfus eos inveniuntur.

Atqui hoc fadtum non effe res .ipi"a docet.

18. Obfec*tiola. ex varääs; cafibus, quibus expofiti

fuerunt illi Libri, tempore Manaffis, quo Liber Legis ita

amiífus eft, ut inventio ejus fingularem admirationem exci-

taret, 2 Reg. XXILI. 2 Chron. XXXIV. porro tempore

Capt. Babyl. ac denique Zfuziochi Fpipbanis,

Refp. Ex nullo

horum cafuum fieri potuit, ut $. Codex interiret, nam in-

ventio Libri Legis, ejusque autographi, qua fuüb Jofa R.

æonzigit, docet potius curam temporibus af.pcris adhibitam effe,

ne

$s )o€ $8

9

ne per impios Manaffis conatus interiret. Eam ob rem illam

fui(fs à piis quibusdam Sacerdotibus abfconditum credimus.

19. Captivitatis Babylonicz tempore haud interiit Co-

dex facer, quippe quem multi religionis ftudiofiores fecum

la

iC

illuc detalerunt; & procul dubio

gebant, fuisque Liberis

commendabant

Danielem certe eo tempore legiffe Jeremiz

Prophetiam conítat ex Cap. IX. v. r. 2. Nec carebant cultu

publico, aut Legis lectione, que quum

primum in Patriam

reverfi effent in ufu quoque effe coepit.

Vid. Nehem. VIII.

Quod vero ad tempora nrochi Epipbamis attinet, Judei

potius in Libris fuis fervandis maximam conttantiam adhi-

buerunt, adeo ut Jofephus dicat, multis jam exemplis Ju-

deos demonítraffe, pro his facris Libris fefe mori paratos

elle: Contr, Appion. T. 8.

20.

Mirum eít, quosdam etiam objeCtionis materiam

ex eo petere, quod, IV Esdr. XIV. traditur.

Esdram

oft

reditum ex Captivitate Libros Sacros antea perditos re(tituifIe.

Nam r. ille Liber, quamvis multi Patrum Eccle(iz fidem ei

habuerint, certiffime tamen fpurius eft. Vid. Cap. Il. S. 22.

2. $i vera effct hec narratio non. poífet per eam textus 5.

Scripturz fufpectus reddi, quoniam Edras inftindtu divino

omnia fcripfit.

Si itaque S. Libros reftituit, fecit ductu 5pi-

ritus S. nec minus certus eífet Textus ab ipfo compofitus,

quam ille qui à Mofe & Prophetis profectus eft.

21. Nonnulli & hoc effe corruptionis argamentum

e

at

nz

putant, quod ab Elia Levita (*)

V. À

C

3

am Legem olim

fuiffe ficut verficulum unum, (ine x

'ï

..;

cum & Ífe

U&ci

mntioer

1tia-

ä.

rum diítindione.

Nam fapiens non

-.,i

;ï

E

vt

affertio tan'*z rei

Elie absque teftibus & argumentis credatur.

Si qui tamea

tales

aep

l

( Pra& 3. in Lib. Mafor. ML Ha:

A r

for M.

Q1Oo

$s )oC $8

tales codices olim exfítiterint, non fuerunt certe alii, quam

à Cabbalifis quibusdam ita compofiti, ut pro lubitu fuo

ex compofitione & divulfione vocum fua commenta exícul-

pére poffent.

22.

Rich. Simon ünxit, Libros S, olim Schedis variis

infcriptos fuiffe, quz cylindris ligneis circumvolute, ac fe-

pius revolutze, paullatim ita inter fe confunderentur, ut

Sed huic com-

nullus amplius ordo in illis certus eflet.

mento refragatur perpetua Judaorum confuetudo, ita ícri-

bendi, ut Schedas, unumquemque Librum conítituentes,

conjunctas fervarent, ac Cylindro convolverent, ut in Vo-

Huc quoque refpicit

luminibus Legis & Esther fieri folet.

Pf XL.8. & Luc. IV. 17. Conferendus cum his eft Jerem.

XXXVI. 2.23. fi enim fpatfis fchedis infcriptum fuilfet illud

Volumen, non opus fuiffet, paginas cultello difcindete.

23.

Objicitur precipue multitudo Variarum Le&ionum,

quz tam in V. quam in N. T. occurrunt.

Per has credunt

nonnulli, textum Sacre Scripture prorfus incertum reddi,

& corruptionis argui.

In V. T. varios Variar. Le&ionum

fontes eífe ajunt.

Nemo eft, qui majore cum follertia &

eruditionis apparatu id egerit, quam Laud. Cappelus in Critica

$. ejusque Defenfrone.

llle X. Claíffes facit, quas recenfet

Jobawnes Buxtorfius F. Anticrit. P. ll. C. I. - lllis adjungit dein

aliam, de qua neque Cappellus neque Buxtorfius erat, Bezj.

Keunicott, Anglus, duobus Libris, feu ut vocat ipfe Dilfer-

tationibus, quarum r. a. 1753. altera 1759. Oxon. prodiit.

Infcriptio eft:

Tbe flate of the printed. Hebrew Text of tbe old

Teflament confideved.

Nam hic complures indicat Codices

Mfdos, ex quibus Anglia fola, longe maximam partem

fuppeditat.

Horum omnium & quotquot in aliis quoque

regionibus reperiri poterunt, collationem promittit Kemzi-

cotzius,

)oC $28

II

To

cottius, ac Biblia Hebr. cam Variantibus Le&ionibus editu-

rus eít.

ldem a. 1753. jam fecerat Carol Franc. Houbigant,

Gallus, qui Parifiis edidit Diblia S. quibus prater alia con-

tinetur textus hebr. cum Var. Le&. quas ex Codicibus Mfüis

Parifienfibus collegerat.

24. Quemadmodum vero Buxtorfus in . duticritica , .

Vindiciis Veritatis hebr. Cappello; atque Simon de Muis, Joh.

Morino, qui Cappellum imitatus eft, aliique aliis noftra qui-

dem fententia, abunde f[atisfecerunt ,

fic optandum,

ut

Houbigantii & Kennicottii laboribus, qui examen criticum im-

pendat, haud deeíle videatur.

Hoc num &t futurum dies

docebit.

Interim fatendum eít, ficut omnia nova folent,

ita has obfervationes, haud paucorum applaufum confecutas

effe.

Nos vero nonnulla,

que hic fcrupulum movent,

cum labores illi Kennicottii nobis laude digniílimi videan-

tur, nunc breviter & modeíte confiderabimus.

2;.

Primum quidem eft, quod illis rationibus, ex qui-

bus Kennicotiius corruptionem textus hebrei comprobare vo-

luit, jam à:Buxtorfo, Mtifóo, nec non ab Hortingero & aliis

fit fatisfadtum.

Hos fi quis eadem diligentia perlegerit, ; qua

Cappellum ,. Morinum ac limiles hebraicee Veritatis adverfarios,

longe aliter fentiet, quam iíti fenferunt.

Cur autem pleri-

que id non faciant ratio eft in promtu.

Prajudicia homi-

nes fzpe optimos & eruditos in eam partem inclinant, quz

novitatem habet.

Inde fit, ut vetera continuo fuam amit-

tant gratiam , nec audiantur ille rationes, quibus ea confir-

mantur,

Cui haud ignota eft Hiftoria litteraria, illi exempla

ejus rei magno numero occurrent.

26.

Itaque fi fcrupuli contra receptam Lectionem mo-

veantur, (exceptis folis illis, qui ex Variant. Lectionibus

D2

Codd.

É

$

g

)

s

r

od

H

M

V

j

L

í

BL

lorum, aut vetuftarum editionum oriuntur,) te.

1

s

—

tfam «

f

cendi cupidos ad Scriptores jam nominatos. AÁnte

1

icre

m

ll

'SJ

^c

T

im eum audire, qui Buxzorfias Vindicias tefe

O

i

i

:

M

am fi. o

[

[SÀ

jicit Kemicot£

L

P

& dilcrepantias

"

À.

QoOcorum pa-

p

ï

^

$

ral

ä

el

K-)

rum in diverfis V. T. Lib

Á

is; refpondit Buxz. P.1l. C.2

Si urgeantur Varize Lectiones ex allegationibus V. T. in N.,

legendum erit Cap. 3.

Addo ego mirum videri Criticos

iftos Veteris Tefl. corruptionem ex Novo, & vice vería Novi

Tefl. corruptionem ex Vereri colligere, nec tamen obfervare,

quam vitiofum committant circulum.

27. Si Textum hebr. Veteris Tofl. ex Textu groeco Novi

corrigant, hunc agnofcunt purum & integrum, illum cor-

ruptum.

Si vería fronte hunc ex illo emendare conentur,

fateri oportet, illam integrum elfe.

Nec enim video ullam

rationem cur ex Textu greco N. T. hebraus, nec ex hebraeo

grecus fit emendandus, & cur illorum, qui omnes excut-

ferunt forulos ad numerum Variantium Lectionum N. T.

augendum, nemo fere de hoc fonte illarum cogitaverit, qui

ex his allegationibus Veteris Teft. in Novo profluere poffet.

Si enim juftum eft, allegationes N. T. in fcriptis Patrum

hunc in finem adhibere, multo juftius effe videtur, ad alle-

gationes V. T. in Novo attendere.

Sed de his poftea.

- 28.

Que ex vo Keri & Chezibh colliguntur in detri-

mentum Textus hebrzi, ea refellit Buxz. Cap. IV. Et in fe-

quentibus Capitibus, qua deducuntur ex differentiis Orien-

talium & Occidentalium, nec non Ben Afcher & Ben Napbthali

ex varietatibus Editionum, item Verfionum, qualis ett Sa-

€(3

ue

mavitaua, Greca, & Vulg. latinas ex. Targumim ,. alii

ukg

fontibus, tandemque etiam ex conjeduris; bec omnia, in-

quam, fic dil

videam.

uit Buxzorfus nofter, ut qu'id fuperfit, haud

29. Equi-

)

e9

:5 )e(k

g—u)»ï* P

*

Y3

29. Equidem de Targumim aliter Kemicottius feptit quam

I(ti enim Paraphrafes ilias Chaldaicas pro

plerique eruditi.

tonte aliquo habent,

unde haud paucz emendationes hebrai

'Textus deriventur.

Sic certe Cappellus Critic. S. L. V. C. 2.

Kennicottius autem Dilfert. 1. Cap. 2. p. 166. cum obfervaflet,

multos, & in his Waltonum ad integritatem Textus hebr.

defendendam ufos effe argumento, quod à confenfu Para-

illarum auctorita-

phrafium defümunt, in animum induxit,

quod

tem extenuare, easque corruptionis admilTe arguere ;

fi verum eft, nihil ex illis vel pro integritate hebr. Tlex-

tus vel contra eam colligi poteft.

3o0. Hic enim mirum eft, corruptam cenferi Verfio-

nem Chald., neque tamen eo fecius ex illa depromi argu-

menta, quibus hebr. Textus corruptionis arguatur. si enim

deprehendatur Chald. Verfio corrupta, quomodo ex ejus à

Textu hebr. varietate poterit hic corruptus cenferi? Eundem

tamen errorem committunt Critici noítri & in aliis Verfio-

nibus, pracig

j3ie in Vulg & LXX. Nemo enim negare

al

Ó -

poterit, eas p

£ iALE

lim corruptas effe.

Qui fit ergo, ut ex illis

e audeant ?

'Textum hebr. corruptionis vitio adfperger

RY

Iftud etiam probe ab iäiis, & à Kennicottio, cuta-

tum e(t, ut, ubi difcrepat Chaldeus ab Hebrao, ibi emen-

(cilicet ut hic ex illo mutetur:

dationis materiam prabeat ;

bi vero Chaldeus cum Hebr. confentit, ibi ille ex hoc

correctus dicatur; altered wilfully , im conformity to tbe Heb.

text; qua funt verba Keunicott: Quid aliud ett vitiofum in

probando committere circulam, fi hoc non eft? Sed de

auctoritate Verüonnum poftea fuo loco dicetur.

32.

Duo funt tantum, qux ego de Pestateucho Satta-

rifauo heic obfervanda pütaverim , de quo Ql Kewaicottius

3

poft

14.

$m2 »oC 283

oft Job. Moriutm , Lud. Cappellum,: & Br. Waltonum pluri-

ma diflerit Differt, 1I.. Cap. 1.

Primo, nullum ego apud

quemquam inveni argumentum, ex quo certo, aut proba-

biliter conftet, illum tantz effe Aptiquitatis, ut poffit ulla

ratione Pentateucho Hebr. adzquari.

Qui enim illius lit-

teras hebrzis vetuftiores credunt, & ab Esdra demum im-

mutatas , illi fupponunt id, quod eft in quaftione, feu po-

tius ,. id quod folidis argumentis refutatum eft (*).

Dein

cum 2. Reg. XVIL referatur, Sacerdotem Hebreum popu-

los à Sahnuansffare in terris X. Tribuum depofitos, rationem

DEUM [fraélis colendi docuiffe; níhil tamen de Libro Le-

gis illis tradito commemoratur.

Nec certe probabile eft,

€eos populos, qui poítea à regione, quam incolebant, dicti

funt Samaritas, Legem Mofis fcriptam jam tum habuif-

fe.

Non enim in ldololatria fua perfeverare potuiffent, fi

eum Librum pro divino agnoviffent & fítudiofe lecitaf-

fent (* ,

33.

Porro fcire velim, quomodo iftum Pentateuchum

legere & intelligere illi populi potuiffent , qui à Lingua

Cananza diverfiffimo fermone utebantur.

Qui enim ex

Aílyria & remotiffimis aliis gentibus eo erant perducti, ubi

antea Hebrai fuerant, illi fuas Linguas, non Hebraicam,

callebant.

Nec dubium efle potett, quin ille Sacerdos He-

breus, qui ad eos docendos ex Aílyria miffus eft, Lingua

illis Gentibus nota ufus fuerit, quam ipfe dum in Alfyria

effet, didicerat.

Quid ergo illis Populis, à Lingua hcbr.

alienis, cum Pentateucho hebr. & ut hi quidem Critici

ajunt, vetuítis litteris hebr.æis icripto, negotii effe potuit?

34. Tan-

(* Vid. Confpedt. Philolog. Sacr. à nobis editi, Sect. II, $. s. feq.

(*5 Idem jam obfervat Prideaux Connex. T. I.

. 416. 417. edit,

.Afu

gl Svo. Conf etiam de Samar. Cod. Buxt Anticrit P. IL

M

$$ »o€ 38

15

34. Tandem an non potius credendum fit, Samari-

tanos poft tempora Jo. Hyrcani, qui eos fübegit, referente

Jofephbo ,

A J XVIL

1o. edit. Haverc. aut poít tempora

Saneballati, qui templam eorum ftruxit ,

ut id refert X!II.

liL 4. Legem Mofis fufcepiffe? quod fi fadum fit, origo

Pentateuchi Sammritami non effet multo antiquior verfione

TOV 0.

Quidquid fit, quzritur quam antiquum fuerit il-

lud Exemplum, quod primum ad eruditos in Europam

allatum eft.

De ill certe antiquitate nefcio cur tam

magnifice fentiant eruditi ifti, cum nulla videatur elfe ra-

tio, cur Sibenite, que funt Samaritanorum reliquig, an-

tiquiores Libros habere cenfeantur, quam Judzi.

Ill

enim íunt Barbari & indocdti.

Hi nunquam caruerunt

Magi(tris , qui Legis effent ftudiofiflimi.

Sed hec ego

do&dtiorum examini, ut par efít, fubmitto.

Video qui-

dem, eruditos Viros unanimi confenfu credere Verfonem

Samaritamam Íeu eam,

quie non litteris tantum ,

fed &

lingua Samaritana confedta eft, nonnifi poft Sazeballati tem-

$

pora exítare coepiffe.

Vid. Kennicott Di(f. 2. p. 30.

Quidni idem de illo ftatuatur, qui lingua hebrza, fed

litteris Samaritanis exaratus exftat? Verbo ut dicam ; non

video, quam ob rem ille Samaritanus Codex antiquior he-

breis omnibus Codicibus, ac propterea his praferendus

cenfeatur :

Cum ipfe Cl Kennicottius fateatur, illum

Cod. Samar. qui maximi pretii in Anglia habeatur, & iu

Mufeo Britann. exítet, non multum ultra CC CC. annos

adícendere.

Vid. Nova A&a Hift, Eccle. T. IX. p. 956.

Hebrzi autem Codd. haud pauci DCC vel DCCC. annorum

habentur.

COROL.-

UEL E

16

i

)oC 88

P

COROLLARIUM.

$i Vervfones autique S. Librorum pro totidem vetuflis,

numo omnunn vetuflü[imis Codd. babevi debent, wt aiunt mon-

2. De

xuli, conflare deberet, 1. de vera ilavrum Antiquizate.

ilavum integritate.

3. De Intevpretum, a quibus ille profedia

Jint, fide, dilgentia , C9 Linguarum 'accurata cognitioue, — At-

qui de nullo trium iflorum fatis conflat.

TANTU M.

(ai))

d

—— À

^

N

A

22

O

"

d

AX

p

(&5

^ &i

- Mi

L

C:'*x

"

$

-

La

^

LA

A

DT

D

E

PT

E.

L

&

p

e

o

hd

Mu u

—

25

-

RE

us

——

i

—— ——

—

TU cevwor

i m ieim,

TA C

*

3

p

EU

-—

MAm

á

p

z

——

——

cowietea

—

f

at

s

- ,iumw uïü:ü

M

——

XI

— ..'12,13 —E€

lcl.x. ii g t n o

E

w

*

H

!

i tl

" QLI.&

w

" d

has d

d. p

-X

hr

"m

w o

n

W La s

P r a

?

/.&.t

"

1£ . X.

w x

*s

*

m

"hs

v

h

o

—

b*

d

-

Glh»

d

^

4

**

"w

M .-r.p

X w t

RI

v*

"

(&»"(l

; a.

MR

- ia

ï*&»

* »

d

v-

&t

Pa

x

" u s

um .

"EV

1

t

— 4 208 2

1(0-.&—

y*.

——

L

w "d

d

i i

"

W

Y

i,

*- o*

;*

x».

pe n

rjet m ag —

T$

Xf o

ET

Pj

vt

o

F

D u

*

m od

um J

afb um

-

R..D

^. iC i

"m

- V

H

**

v

wt.

w

-

3)

ib

H..

m t

.

-

l*

od

M

a

d

"ais

m

st

.w'

À.

s

fu.

W

,

$.

E

-

^

-

V

vXX

d- m

t

- w CC

-

3

-

47

s a

-*

W

N

!

i

Y^

-

t

t

—

"- hua.

Á-——

-

t

d

p y

"

d

o ) *

v.x,

u

T

'V»

p

m u Vs

$-

c uurt»

R est? atl

wlb

d

Wx

VN

i

LA f * H'r:lb'

*

M o

H.l

259*

o r

-t E

d r

4 -

uNhM, f

p

Re

h-

dÀ

-

x

d-

—

"

,,/æ

«

MA

W« $

:

"

Ls

--

as C

d

»ws.

.H

M

N

mb t

$À

N

A

9 n i

À

w J

.,

"m d

——

st

TC Ug

m a

E

A r

j*

RR

C st

Ls

p .

Pa

—

d um À

—

—ÜÀ

t m s

-

*s

Mde

EN

M

4

—

Á

A —

m

",

pn

—

Er1ti

s

——

fïwï

-

(

n

d

-—

E

L2

L u

l J. Y

A^

3

í

p

A. M

y?*

Cs ii b

:

.H-H

-

.

x

"PL

P.

—

u

k

ia

w X

"s

h-

a *

m

b

j

3

7

——

«v

Fa

-

H.a

v

j

.WW

d

sov

—f

J T*

—

Y —^

—

d

-

b us

^C

L

Al

N WE

*

Q2 o

«

-

o-.f

É^

^

j

,

r

H,«

et

h*

n

——

h

P

-

.J—

vt

o m

FO

,

.^

—

kP«

-- d s

I-

»i

ü

A

t

Z

"

d-

IwLy

M

X t

o nl

—

4

p.1

EM

" W.,&

!

m

Y

x

oul«ä.

*

M CTA

$

L R

.

b o

i

n

um

k

pOUX

Ys

z

-

H

1

bná j

p

AA

* y

*

E

—

LP

*-

I

X

u

,

"w m

-

r

"

a

:WM

W

z

.

o V*

*

H

L ES

wl,

j

uw

4

*

—

La

m

o WE

———(

Pa

PF-

RY

r

n

H.w

CX

i

^

t

sJ

3 *

.H-

À

"r

æ»

É*

um R

(

AH

æ,M

v..w

LE

T^v

i

X

.H

(

X

p

1

hp

J?n

mes,

leHvafu

a

"

*

UR

»

»

AT

..

w t

w V

-

d

X

H.N.q.

*

4

Y^

ln d

p

"d

,F

t

V

..Ww.æ

N

-

2

"

w,

-

M

Vi u

—

Q2EUUA

EC

94

^. p

X

H

«'.

^

$

r

-*

Y 4

Á ON * OMN

F*

*

x d

xif»

UMNHMEN

L

:

ii

Q

z

FY

-H,

i

M lr

-X

"

—

i,

4 4 ^A

NU

w

—* 23 N

T

» t

j

-

m d d

E

"

)

-

P n

d

y N.A&a *

uN a

ha d

W w

Pa r

A

EY

yweH

»

l

P

Z REN

hus

E

d

ea

h

gich

^

^

uw

» C en

:

!

:w

T

M.u

m i

W

a d

H

——

1

T«*

-

M/,

ia r

24

V

M-

d

)

-

-

w

-

EM

-

a

*

'.

!*

» 0

o

& s

1

?

4

E.

aA

i

u»w

m n

-

& *

);L«A.

d.

-.V

i

-

X

^

;wd;

^WW

T

-.»»

x,,,u

m

a

X w

1

Av

1164«..3! -

5

p

w

n

P

N-

.wu

A

v

M.

i

JKL,.&

R

YX

*

&*

1

RAT

^W

NY L À

F d

n 5

*«*

"w

»

o

*

w ^

...../Anw

j

"-

.H

",

P

Mul ^ h

*

A

2

. ^

E

Y

* K

d

[

"A CC

x

Ww

- ^

M

-

"g

i

4»

AC

- n

x

v

W

* d

e-

i3e—4

; M

LU

E

X

rï.a *

W

&.w

W.

i i

V

E

—

.Aa.r-

^

Á LX

*

" l

M

—

k N NI

&

W.&

]

a

r

p

*

-- i

^

»

d

j

?

LA

-..

,.v

As

XX r«

-

"T

*«*

N a

--

P

&»

04

i

M *

--

;

/Jl

a

-5

W

o

2

-

LE.

- —

9^

a

H

— n

«M)

WO t n

l-..æ.

* i.

»U

..m

-

*v

-

w n

Y

EM

d

l,

RTW

€1

:&. *

..

w a

w

[*

r P

$

64.&:.

- "-

i N

o

"

"s.

^*

ol "i.

-

À

u

hn

rl.

ES

.U

aA

s

e.—

)7

* t

2"

. s

* iM

X N

N

n

d.

j o5

-

w

aM

b

m

ba

uN

X

N

*l

L

1 *

-

"—

^

hs.

z.

.

€x

"of

"

M

*

N

H

L

73

*4

—

hu

"u *

A «

at

;Arl

" h z

s

-

L

"

4

m

-*

-

a

&

E

w*

"d

z

-

-

-

—

P

"t

m

Y

s

f.ysb. *

g.

P ESAR

p

———À

a

-

"

u

À

at

. d

»

& d

wf

N

$

&

—

r l

*

m

M m

.W

,h

"4 X

-

.*

—

r

b

w 2

d-

.

À

w,/,f

./m

N

"r

*

-

hi

ww

,

:

UX

E

F X

—

:

-.H

-—

j

M

at

—

s

p

4 o5

i^

.H.

9

s

-^

..

.W

N

fk.»v

u-

x

x

*

7s

m

n i

—

-

f

Y

W

-

a

&

1

a ERE E.

L

4

",

*

-

Ip«

I

d

as

—

d

»

db ;f..;xæf«vh!'

—

-

-

E i

"-

t

U

E

ET

u

".

-

M,

^«

L

at

i. P

-

o

^

i

À

i

ss m

:

——

4

Nr. &

"

-

.

d.

m T

-

d

Wï

--

EM

*

Y5

b*

A^.

—

x

*

w

—

— À (

"

—

*

—

Á

E

—— &

^

m

-

i

ETA

.My

y

. d

M

.^

-

-

*

-

...«H«

^.

E

Hsj

A

v

-

*

$-

"-

"

v

-»

-

s

*

n:DU

El

-

LY

3

E

:

a

-

—

-

i —

n

«

à

dH.

-

g

-

M

——

m

WM

m

-

r

E

d-

*

hs.

-

v

*

s

s.»ici

...

L

& d

——

h. m

I

C

"

U

m

v

*«

pl

M»

P

—

*

.M

a

-

-

m

E i

at

-

Á

"r

U

-

p

i a*

-

À

a

—

a

n

-

W

*

--

b

a

^

-

a

"

a

n

H.

»

p

E

h

—

N

À

—

Ms

-

W.

r

b

-

-

—

^

-

d n

a

SUngP»

"À

—

-

d

"

o

—

g

-

$.

-

N

*

v

y-

.

/J.

nl

r

$4

.

-

hd

"

*

— —

-

"

as

d od

»

p

a

-m

-

Y

lts

-

y»

-—.

I20 cm

V

Y

DISSERTAIIO

PHILOLOGICO- THEOLOGICA

o

Q

e

PURïTAäE

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

TEXTUS $. SCRIPTUR /E

ä

r

SISTENS

O

e

VIH-

CONSPECTUS

SECTIONEM

eL

ä

ä

PHILOLOGL/E SACILA,

QUAM

o

DEO VOLENITIE

&

ORDINIS VENERAND. THEOL.

AUSPICIIS

EX INSTITUTO

N

FREYIO- GRVNZEANO

m

PUBLICE PROPONIT

( YDLY

H

9

ISIt

d. RU

wagrm-

«I

i

T

*

JAC. CHR

$. Tb. D. &à Prof.P

INSTITUTI F. G

LECTOR

DEFENDET

7

JOH. BALTH. HERBSTER

Lorraco- Durlaceufis.

5

M

SOC. PHILOLOG

THEOL. BASIL. ET LAT

CAROLSRUH

.NAJ-.-LLX

A.

6

d

Sept.. 1471

5

ä

BASILE £

4

Typs Jox. Ropn. Iu- Hor & Frirri1

3

namdin

2

w Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

1