KaI600-1662_14 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Annotationvm Historico-Exegeticarvm In Hoseam Pars Octava Cap. IX. Complectens, 8 - ? E * * * 2« i u- - as » * "h * ve Á * E ,a * - " r a t * -X £ & i E i — * - m w * Á * E. o r * * E Ed E. E — * : " M L. i --- H L ** t 32 M " "o 5 A * E w J " ". * i a - ^ À a " f * w T W« P5 h $« gt od & «" " $ * " * "i .M d * hu - 3 s m wb " À .u.w. 5 ao dBl X p — L i d if s »- - MM 5 * a " ais s ^ 5 *- s L du ia » d i p a t m * - i4. h* as - Ma, gt o g^* nl « À * b A Ls * - j ? I N -* « .. E - L P w ww EN ; w ha E i h m d P al N s w L] P À £ i M d " Wä& - * aw — Y E d Gu . *. w d . T * v * - * K HW. - " a. "- , 3. ^ ^ at * R d Rn " d E [ H LE * t : p W t m d * k U m « X i^ 3 T ET — ^ . W *w s g at H Es d d w.w * * h L d Y dptragy, M i y v E "- " « , M » * aj r g M.. d À. * i d o » - " a.w) b ab " d " * d fw i E diurs t fewcm g — g PT dl m & * * n Wa o i - 5 ER * d *s b foh., *^ £. -- h: d F. came » W. " .* AC gem - C n P ^ P "a P " n m . LE - "$ Wesud C if - iX L^5 20 i B d i?* - ? x i as u t m s - M ,.wn A - s ao x I M * A ^s — I* o . L P2 E n 3 - .m.w E du ^ . lP af , r o I ie " ss - ái, p3 t d» F L! P m ; - ^, s i, i. n P - i. at LNS a EE d a "-u* aE i wV w * a n W - Mw d «* - i — l- Z du i 4 w N * * u Ed * FA M ss " m w x 4 o d i u Mu L a &S:.v -a t * d M m N fäïv w t d t " k EL r t ..w . À g Z* du : * m *l 4 E - - M d ^ LE «t EL poacosh ^ ' i ", . s "u LP ; * d. lo. ; ag m " - w t et- s 1 m »" A * ; ? (.k M :j L b d Mi j P H u n a A. ^w * * Jhr F ^ hais i As T g d & s VM an * -- LE Á 4 *fb "n j u T. - t p Á * ul - Á R s M J *s r As — AU05 Ws AU iah La * " * WW — N w at , m d "r H sx m 4 z , ss E .. s x m ,.&w&, (..ww f * M.w.( - od ,.n.. a RE RE t À — E AE —— s i —— Emi " Es t i m a u.l i& $ * Y Vs wlb U ? x w 3 L m 3/1 d * * «H. N ^ W A s i i - - — s. * - s -— E — E« j À EE aPn a r a a z i ANNOTATIONVM HISTORICO - EXEGETICARVM Tor /f,; W IN HOSEAM u PaAaRS OCTIADESM (b a CA»r IX. QG OMPLEC TENS U MA ub QVAM lt SVB DIVINLIS AVSPICIIS ij li RECTORE VNIVERSITATIS EBERHARDINO-CAROLINJE MAGNIFICENTISSIITO SERENISSIMO aAc POTENTISSIMO DVCE £T DOMINO // DOMINO » C N Oro GLE zrr TECCLE REGNANTE DVCF:'— WIRTEMBER REL. REL. PR/ESIDE LVDOVICO JOSEPHO UHLAND THEOL. DOCT. ET PROF. PVBL. ORD. rr DVC. STIP. THEOL. SVPERATTENDENTE h. t. FACVLT. THEOL. DECANO DIEBVS IVLII 4..WMDCCXCIT. PVBLICE DEFENDENT M. BENIAMIN THEODOR. FISCHER, . Nürtingenf. M. IOH, PETR. CHRISTOPH. ROESLER , Z/ailfing. M. IOH. FRID. IUNG, . Goeppingenfir. M. AVGVST. ERN..PHIL. LANG, Borebling. M. GEORG. LVD. ADE, Zwerenbergenr. EXAMINIS THEOLOG. CANDIDATI IN DVC. STIP. THEOFL. TFBINGZE, znrrERIS. BALZIANIS. ul ! Tepracfent intertia I , amxï lolatrico Quàm qi bic H eisque e hovae v TY fionem teritum dï&ae [ gràvift ,Jtlou líraeli u [chr I"N. ud$ Caput IX. concioner comminatorias adverfus D Jfraelem continet , cum confueta culpae & poenae repraefentatione. — Z/fera, v. 1. — 9. eft Prophietae , qui in tertia perfona de Deo I/raelis v. 1. & [uo v. 8. loqui- tur, atque ex mandato Domini fecuros in cultu fuo ido- lolatrico Ifraelitas laetosque de frumenti in aeris copia, quam vifulis & idolis fuis, tanquam datoribur tribue- bant Hos. II, 7. ab ifta impia laetitia dehortatur v. x- eisque eventuram egeftatem v.2. ejectionem e terra Je- hovae v. 3. facrificiorum & feftorum dierum ceffationem V. 4. 5. lis porro, qui, ad evitandam Affyriorum inva- fionem , in Aegyptum aufugerint, futurum etiam ibi in- teritum v. 6. denunciat; Imo proxime inftare tempus vin- di&ae divinae, ob fummam in Deum Ifraelis injuriam & graviffima fcelera, declarat. Zltera v. 1o — 17. eft ipfius eJehovae , qui , poft mentionem favoris fui , populo Ifraelitico, cum in deferto eum duceret, demonftrati, anti- quam ejus íransgreffionem refricat , v. 10. & recentiora [celera. w. 15. commemorat, fubjun&a goena v. 11 — 13. A 2 A. HOJ'. IX: T. quam quidem Propheta, per interlocutionem v. I4. mi- deii tigatam optat; Dominus vero v. 15. 16. ita confirmat, h ut Propheta ipfe v. 17. eam approbet, & jufüiffimam effe &ge fateatur. *Y Edita eft utraque Concio, uti praecedens , (Cf. An- notat. noftras ad Cap. VIII, x.) fub ultimo Rege, Hofea, poft ejus defe&ionem ab Affyrio, quaefitumque ab Ae- gyptus auxillum . Cap. VIII, 135. IX,3. occafone, ut& videtur, [argae me/fis & vindemiae, qua tam effufe lae- tabantur Ifraelitae , ut praedictam C. VIII, t. hoftis Af- fyrii invafionem , conjuncumque cum ea totius populi interitum v. 8. minime curarent. Tb BOR A o as 0 t ii Cap. IX, r. ÀVe laeteris Ifrael! ad exultationem Uusque , more gentium , (fcortatus enim es recedendo a. .Deo £uo, dilexiffà mercedem meretriciam,) de omni- bus areis frumenti. ANe laeteris I/rael ! ad exultationem usque, ] . Initium Concionis facit Propheta per alloquium ad lfraelem, i . populum X tribuum, cui laetitiam de frumenti co- gïa, quia cultui fuo idololatrico eam adfcribebant; interdi- Cit Verbo n$vwn jungit ad majorem laetitiae gradum exprimendum , b b ad. exultationem urque,. qua interna animi laetitia per externos quoque corporis geftus & actus LIonvX; n 5 , füje demonftratur. * Ámant duo haec vocabula conjungi mt, Ps. XLV , 16. Jes. XVI, 1o. Joel. I, 16. Jer. XLVIII, 33. dfe &geminus plane noftro locus extat JobiIlL, 22. ad quem * Verbum b Arabibus & Hebraeis, aeque ut «y4, proprie Àn. eft circeumire, gyrum agere , ovbe fe volvere, ex qua pri- ofea, maria notione zrip/ex nominis b* fignificatus derivatur, Imo fignificat getatem , vitae pertiodum & quafi circula- | AC- tionem, & per Metonymiam aequales five coaevos , quo , Utl fenfü occurrit Dan. I, xo. w2 videat (Rex) valtus veftros Jhe M- irifles prae pueris CA2 212 YUN. qui juxta. aetatem veftram, i.e. coaevis veflris, uti LXX.. araca la muidagin la cuvipanan puli vuuoy. Hinc Verfio Arabica vocem *»*1 Gen.Vl,9. Ps.LXXIX, 13. Ps. CXII, 2. per "i exprimit, IIde fignificat exu/tatio- vem , quia homines prae laetitia faltare im orbem , choreas ducere, tripudiare amant, qui fenfus in plerisque locis occur- fi65 Hiltio habetcontrarium /ugeudi & doleudi fignificatum, 0 quia etiam prae dolore homines vertigine corripi, trepida- ye & in pavorem iucidere folent. Quae fignificatio duobus 5!0 faltim locis obtinet.— Alter extat Hos.X, 5. ubi, egregie mo- 7 nente Da'ruro ad Grassir Philol. Sacr. p. 899 , partim ob relationem ad verbum 553* in praecedente membro cla- rum eft, 19 533 eandem notionem tribuendam effe ; partim j ex re ipfa, de qua Propheta loquitur. Alter locus eft 1 Ps. IL, 11. Colite S'ehovam reverenter, vysyyam sonn , £2 cum tremore dolete. .|. Aloquitur divinns vates Reges & Princ pes, qui fe Meffiae regi oppofaerant, eosque hortatur, ut fefe illi qi jl fubmittant. In hoc contextu notio gaaudendi profeCto parum apta eit, fed dolendi & Iugendi ob temerariam nimirum re- na fiffentiam, qua iram hujus Regis provocabant, aptiffima,. lus 6 Hor. IX, x. * hitic cl. ScHULTENSU Commentarium. LXX vertunt: p N xipg; VIII, M^ cupgaiyz, legentes 5 pro Lng, probante hanc puncta- inter tonem praealtera CAPPELLO; fed praeter rationem, cum 5 mne foleat cum futuro confirui, voxque 5 fub- b : ftantivum fit, atque omnes etiam Codd. pro lectione con- idol fueta militen. BURKIUS mavult vertere : ne gaudeas yerte ad fimilitudinem , fícut populi ;: Sed fimilitudo fatis jam ex- gm, preffa eft per Caph, & nomen 5 Dan. L, 1o. ad quem 1o- vicit cum provocat , aeíaiem denotat, uti in nota docuimus; vol DEN SEBASTIANUS SCHMIDIUS pariter voci b« fignificatum fimilitudinis £. imaginir tribuit , vertens : me laeteris Juper l t fimilitudine, 1. e. vel colle£ive, fuper omni idolo, vel difiributive fuper vitulis, in quorum fimilitudine G ehovam eid colere volebant lfraelitae; fed quia vox 5- plane hoc hi fignificatu deflituitur, haec quoque expofitio per fe dl concidit, Tu more gentium ,] fc. profanarum, quae fibi in idolola- lii tria fua blandiuntur, de ea laetantur, & tempore inpri- pec mis meffis €9 vindemiae copiofae gaudium fuum per cho- üt fs reas, tripudia, convivia & ludos, in honorem idolorum li ( directos, publice demonftrant. 4nigi de omnibus areis frumenti,] i. e. de praefenti in areis UPs omnibus frumenti copia. Poftremae hae voces obje&tum liticu five materiam indecentis laetitige , exprimunt , adeoque impq cum jnitialibus conjungendae funt, prout etiam conftru- m0ny &uo verbi mnbyn cum particula by requirere videtur ; Vg mediis verbis : /cortatur enim e$ — amafti mercedem mt- fl'g()j Hor. IX , x. ? H!ï; peiriciam , per parenthefin, quam amat Hofeas. Cap. r VIII, s. & quae rationem interdi&jae laetitiae exhibet , n, interpofitis. — Zfrege nempe frumento plenae funt, de qui- ubx bus impenfe laetantur impii Pf. IV, g. & inprimis etiam Ort. idololatrae. Tta MARKI1Us, itemque STRUENSEE €a$ vertens : Jfrael! da du am deinem. Gott Ehebruch. began- [»d gen , da du dir Hurenlohn belieben laffen: fo freue. dich lo nicht , wie fich andere Vilker freum über die Tennen IUS, voll Korn, quibus accedunt DATH1Us & Mor- t DENHAUERUS. r p Jeortatus enim es recedendo a& Deo $uo ,| amafti mer- yel cedem meretriciam.] — Duae proftant horum verborum I expofitiones, quae poftremas quoque voces, /uüper omni- [UH bus areis frumenti, vel ad mercedem meretriciam , vel ejus l dile&ionem, | vel ad [cortationem referunt. Zlü fc. cum TaEMELLIO & PiscaTOmE ipfum objefum laetitiae in- n terdiiae his verbis denotari exiftimant , & particulam *2 Jl« per conjunctivam , quod , reddunt , h. f. .me laeteris — 10« de hoc, quod [cortatus fir, £. quod defeceris a zyehova Deo m £uo €$ tranfieris ad cultum vitulorum €9 Baalim, €$ quod dmaveris mercedem meretriciam in ommibus areir frumen- e5 &i , 1.e. palam €9 absque pudore ; Sed licet populus Ifrae- liticus in fcortatione fua idololatrica gaudium, reperiret 3mpudentiffime ; magis tamen convenit Ífcopo fer- u monis, fi ftatuas , verbis noftris rafionem contineri , ]4 vi cujus Propheta Ifraelem a gaudio dehortetur, ltü [j [4 ergo particulam. *5 per cauffalem , enim, vertunt; i'ta? u 8 "Hos. AC in verbis , quae fequuntur, ratio detur interdi&ae laetitiat; Ita Dnusius, /en. BunscugRus & Mrcnasis Goetting. ll t vertens: Freue dich micht , wie amdere Folker , . Ifrael! Di denn du hafi dich. hurerifch von. JJehova. deinem. Gott abgewandt , und Ge[chenke auf állen Fruchttennen. ge- ü nommen. & in nota: Den lfraeliten follen ihre - Sünden, d Jonderlich ihre dbgotterey: nicht'fo frey wund. ungeftraft b hingehen , als den Heiden ,. eben defwegen , weil fie das Volk Gottes. find , das fich Gott unter' andern. Volkern eriühlt, um fich ihme geoffenbahrt hatte. — fn den Wor- [/] [ it: Gefchenke auf allen Erücht-Tennen ge- nommen, fl as Bild von einer unzüchtigen Frauenr- p Per[on genommen , die auf die Drófchi- Tenne lauft , und Ü da für Gejchenke Preiff ifl. —.Die Sache felbft if , daft die J/raeliten. das. veiche Korn. der Drofch-Tennen für Ge- bi fchenke ihrer Güzen amfthen und fie dafür verehren. $ S. Cap. II, 5 — 9. Explicat ergo Vir beatus areas fru- Y menti de loco [cortationis idololatricae , ibique acceytae iU mercedis meretriciae ; cum nobis, quia ha&enus ipfum ] obje&um laetitiae [peciale expreffum non erat, commodiox j videatur ultimorum verborum cum initialibus: conjun- €tio: JVe laeterir de frumenti in areis copid, cui conjunctio- [ zi etiam favent, quae mox v. feq. dicuntur. fu N. 2. ts a "Area €$ torcular non pafcet eos, €? muftum men- &atur gis. J [ ZArea AHofi 1X; * 9 at 4dyea. £2 torcular non pa[cet eor,] | Nova. additur ra- ifif. tio, cur /aetari lfrael de frumentt, itemque olei €9 mufli copia non debeat. — /drea , colle&ive fumta , fubftituitur Gol areis omnibus v.1.. quae fupponitur, per Metonymiam con- tinentis pro contento, frumento plena, unde paflio exfpe- N ileti, &ari poffe videbatur. Jungitur areaetorcular, de quo aeque dicitur, fore, ut.non pafcat Ifraelitas. Unde patet, quod Wif jb d nominata una frugum Ípecie v.1. religuae includantur. [)7] Quia vero non uvae tantum, fed o/ivae quoque calcabantur fit- in torcularibur, Joel. II 24. & mufli mox fingularir men- tio fit, bene ub torculari olei copia fubintelligitur , quae n ge 57 T pariter ad paflionem facit. cf. II. Reg. VI $0 T A IMale LXX pro Oyy legerunt oyY, , Refch ,. quod omnes , W Codd.exhibent, confundentes cum *, & Jod futuri ver- i j G- bi ny" habentes pro radicali verbi yv, dum vertunt In conftiructione obfer- i 2x &yyw uUlzg, n0n cognovit £05. vanda eft mulatio per[onae, Prophetis familiariffima., j frie Cum enim verfu primo Propheta loqui coeperit in perfona qqipitt ftcunda. de . Ifraele , jàm de eodem, collective fumto, ; ipfum modiox pergit zn £ertia , mon pafcet eos. €9 muflum mentietur. eis. ]. propter negatum & fub- onju. tractum ejus ufum, dum hoftes copiam omnem vel con- n fument vel perdent, populumque, uti mox fequitur , in captivitatem abducent. AMentiri ergo h. l. dicitur Ifraeli- tis muflum, dum quidem illud habebant, fed eo frui non mv poterunt... BAHRDTIUS pro vysn legendum putat 3nv oleum , quia in omnibus locis, ubi frugum €9. proventuum B hn io Tlor. TX ,22 Jpecies. enumerantur ,. mentio. fiat frumenti, vini €2 olei; prom cumque in priori membro frumentum €9 vinum Propheta fiden commemoraverit , non dubitat , quin in fecundo ter- alien oleum fc. laudaverit. tiam [peciem, Sed 19 fallitur, Ya quod in ommibur locir repetatur etiam olei mentio; 25- nam Hos. II, 11. frumentum & muflum, absque olzo me- pem moratur: 2d» fub Zorculari egregie oleum, quod ad paftio- vitul nem réfertur , intelligi poteft, uti etiam IMIOLDENHAUE- I RUS notavit, vertens: J/as die Kelter gewührt. Oel, &c weil des IMoftes oder. des. IVeins. gleich. darauf.. befonders Tneu gedacht wird. Lectio ma . in Confuetis exemplaribus ty- Ilis T pis impreffis pro 23 defenditur quidem per Enallagen 10 fr generis & numeri a ScumipDio & Manxr0, quia Scriptu- tum ra de populo, modo in fingulari, modo in plurali, modo etiam in ma/culino , modo in fzminino loquitur , & in fe- Cot« minino quidem, quando congregatio populi, vel popu- Tian lus inftar fornicantis adulterae fpectatur, cf. Hos. II, 19. Quoi Sed, quià plures Codd. quos pE Rossi ad h. l. allegat, buer & Veteres Verfiones t5 exhibent, quod & fuffixum prae- Qlos cedens poftulat, pofterior le&io praeferenda videtur. ban N 13. Leg ÀVon habitabunt amplius im terra QJehovae. Re- fün dierunt. Ephraimitae in. Zlegyptum. (auxilium ïdOh ibi quaerentes,) fed im Affyria cibo immundo vefcentur. ANon habitabunt amplius in terra Jehovae.] "Tera hy, Jehovae eft terra Canzj.an, quam Jehova pofteris Jacobi oj IX5 II 0itly promifit, & Cananaeis, duce Jofua, ereptam , actu pof- Jl fidendam dedit ex qua vero, deficientes a Jehova & f« alienos Deos fecuti ejiciendi erant, uti IMofes jam mi- lu natus erat, imo fore, ut ejiciantur, praedixit, Devt. IV Dtio ; 25—27. VIIT, 19.20. Ifraelitae vero fe porro in eadem me permanfuros effe credebant , quia dudum jam 1ntroducto qfio vitulorum cultu, tamen ex 111a eje&i non erant. AUE Redierunt Ejälll/ aimitae in Zegyptum, ] fpreto Deo fuo )el, & contra fidem Affyriis datam foedus cum Aegyptiis JE) ineuntes Hos. VII, 17. VIII 13. ut eorum ope Affy- 3 ris refifterent, in terra fua manerent, & bonis illius por- gun ro fruerentur quod vero novum fcelus ejectionem eo- gtu rum e terra Jehova maturabat Locutio »ado fed in Affyria. cibo immundo vefcentur. ] t concifa, virtute duobus membris refpondens In Affy- pu riam abducentur ibique comedent immunda ; pro eo, 10 quod hactenus frumentum , oleum & vinum abunde ha- nit, buerunt, cibisque mundi ufi funt, cibos edere immun- r dos in Affyria cogentur, a quibus in terra fua abhorre- bant. w5b pollutur, immundus cibus dicitur omnis victus, Lege divina impurus, vel ex fpecie fua, vel ex circum- " ftantia aliqua loci aut rei geftae, vel ex oblatione etiam idolis facta. C£, Ezech. IV, 14. n o V. 4 j JVon libabunt zehovae vinum , meque placerent pi & libamina ipforum. — Sacrificia eorum forená B2 I2 Hor. IX, 4. opfis "ficut. panis . lu£uum , quem comedentes qu atqut golluuntur. Panis eorum erit ad vitam eorum mina Juftentandam , non veniet in domum qyehovae. To8 JNon libabunt JJehovae vinum, meque placerent ei] fc.li- diti 0/'/1/11"1; bamina ipforum. Pergit Propheta in defcriptione miferi ftatus Ifraelitarum in exilio Affyriaco , & poftquam v. 3. ]i T dixerat, fore, ut ibi cibum immundum comedant , jam duplex trifte adjunctum addit, fore, ut neque /acrificia ibi ii offerre v. 4. neque fefla celebrare queant v. 5. ScHMIDIUS fatu quidem ftatuit, quod Propheta redarguat /aerificia Ifrae- firo, tenti litarum in cultu vitulorum oblata, cum adhuc in terra Jeho- trodi vae degebant, nexumque hunc facit: Dixi, quod in Affyria immundum comefturi fint. . Licet enim yutent , fe JJehovae fi- )7 bafe vinum €3. offerre facrificia, revera tamen jfehovae nec a libant,nec faerificant. Sacrificia eorum ipfis reputantur ficu£ ]1 guanis lugentium, quem, qui comedunt, contaminantur. — Fu- &fa; tura libabunt, grata erunt, pro praefentibus ftant, €9 notant, piofa quod-tempore Hofeae jam fa&um ; mimivum in cultu vitulo- N TWm ; nec ignotum , quod Hebraei futurir pro praefenti- quo bus utantur. — n captivitate mon habuerunt illa facrifi- Tra cia aut libamiua. Sed durior videtur futurorum vy3y^ 325* gl quae inter mera futura, praecedentia aeque ac fubfe- &gl quentia ponuntur , per prae/[entia expofitio. Excepta Ver- toül fione LXX, quae in Aorifto vertit: x eo7éicav 1m xvgito 1] eiov xai zx, zduvav «wle , reliquae Verfiones antiquae , D Chald. & l/ulg. fignificatum temporis futuri exprimunt, tir( Hos. IX, 4. 13 lmtoy qui & a plerisque recentioribus Interpretibus retinetur, IT A atque optimum quoque fenfum, praemiffis ab Hofea com- minationibus plane convenientem, admittit. Cap.II, 13. J//h poenae loco dixerat Dominus: Ceffare faciam omnia gau- fl diaejur, etiam fefla ejur, novilunia ejus €9 Subbatha ejus, €9 miferi omnia tempyora flatuta ejus ; Cap. WL 4.. Hultos dies fedebunt (v d. Ifraelitae — fme facrificio €9 fine flatua, fme Eyhod €9 fine Teraphim , ad quae loca cf. ZInnot. noftrar. Quod ergo ,j ibi jam praedicum erat de futuro l/raelitarum in exilio a DIUS flatu " miferrimo , id repetit Propheta in textu mo- firo,. & füb novo quodam fchemate proponit. Sen« Jfrat- jtlo- tentia ergo haec eft: Omiferunt Ifraelitae , inde ab in- firia trodu&o per. Jeroboamum 1. Vitulorum cultu, quibus Baalim cultus acceffit, /ibamina t2 facrificia Dro. grata 122 offerre, dum ea Vitulis fuis & Baalim offerebant; m exi- TAU lio ne poterunt quidem offerre , fi vel voluerint , cum libare 3b - i & facrificia Jehovae offerre extra terram Jehovae, in folo jti profano nequeant, facerdotio infuper deltituti, atque ob cibos, quibus utentur, immundos, ipfi polluti. Ita itup« quoque MOoLDENHAUERUS: ey den. I/raeliten war 'das y?;ï/i- Trank-Opfer von. I/ein im. Gcbrauch , und ob fie daffélbe itij* gleich den Külbern und Baalim gebracht: [o haben fie doch r geglaubt , dafl es von ihnen dem jJehova gebracht werde, ibfe- Vr weil fie, ihrer IMeinung mach , unter dem Bilde der. Kalber und der Baalim llim verehret haben; Solche Trank- Opfer. ng(o aber haben fie nicht in Affyrien gebracht , weilen fie dafelbft 3 , als Gefangene keinen I'ein , und auch nicht ihre Külber und. jits 14 Hot M X a. Baalim, am welche fie gewühnet, gehabt ; und hiemit hat Gott ttrj firo den I/raeliten zu erkennen gegeben , dafi fie, da fie jext vom Dienft der Külber und Baalim nicht laffen wollten , in folche 20€ Umflünde kommen würden , daff fie die Külber und .Baalim nicht würden verehren kónnen , wenn /fe folches gle'ch gerne [ thun wollten , und Jollte demnach in. einem fremden Land fetm dar von ihmen unterlaffen werden ,. was ffe jext in ihrem anim. Lande auf feinen Befehl nicht'unterlaffen wollen. Vetta Aegue placerent £i;] quemadmodum non placuerunt Ti libamina hadenus in vitulorum eultu oblata; cf. C. VIII, ftde 13. Ita verbum yosy» Interpretes plerique omnes vertunt. immy Lvupovicvs px Dizv praefert primum verbi 5 fignifi- &t ( catum, rmü/cui, ut idem denotet , quod *b5 mifcuit, t Ps. CII, ro. Prov. IX, 5. unde /ibamen 055 dicitur Jes. ]raec LXV, r1. collato porro loco Prov. XXIII, 3o- ubi D& YaN 5555 fe mutuo declarant. Urget, quod fiatus poypuli in 77 exilium. a&i potius ceffationem. libaminum. €$ mixtionum Ti & ponat, quam JDei displicentiam in fa&is, & quod ad zdem fateli fubje&um, absque ellipfi aut numeri germutatione , fic refea rantur duo illa verba: "p x5» 355 w5, uti omnino de- atque Sucj; €eat ob immediatam connexionem. Hunc ergo fenfum tOriu ftatuit: In futuro exilii flatu Jfraelitae vinum , ad Libamie« Dir na adhiberi folitum , non libabunt J- effundent in S'ehovae fonorem; neque adeo mi[cebunt feu garabunt ei , ut in ho« D morem ejus effunderetur ,' cujus rei ratio futura fit manfio lunti in terra peregrina, paupertas €2 vini defe&uss inprimir au- Vitt, lem gaudii cum lu&u permutatio , ad quam Jequentes. hujus i C HoR. X2 . 15 fat Cott ] verfus. voces planiffime ducant. Quae expofitio loco no- J 0H firo egregie convenire videtur, cui etiam M ARKIUS & POCOKIUs accedunt- hi Jf ! Daalm Sacrificia eorum forent ipfis ficut panis lugentium , quem d gene comedentes polluuntur.] A Libaminibus ad /acrificia pergit ] Land fermo, per quae intelliguntur oblationes omnis generis ex ii r animalibus & frugibus, quas Ifraelitae fecundum legem, in terra Jehovae offerre tenebantur, & quae hactenus eorum aCUeTUm facrificia dicuntur ; quae vero forent in terra Affyriaca per- ^ WIIL, inde ac panis lugentium, quem comedunt lugentes, dum vertunt. immundi funt; qui ergo panis ipfe quoque immundus Sunt e re- fgnit- eft,. Cf. Devt. XXIV, 14. Jerem. XIII, 5.7. wicutt, centioribus , qui nomen tOmvns: Sacrificia eorum ad Jtur Jes. praecedens verbum *3*y*, neglecta accentatione referunt. bin& Ita IMicuaELIs: Opfer von ihnen werden ihm nicht ange- populi i nehm [eiyi: fie find wie eine. Trauer - Mahlzeit; DaATBIUS: jdiomn nec ei eorum Sacrificia placerent, perinde enim ac epulae (ad d funebres erunt ; aliique. Sed illud a verbo sa*y* fejungunt fic rele« atque alterum verfus membrum ab eo incipiut, LXX. A; nino de Suciat avlv g aglog mevSse avloig. & VULGAT. Sacw-jïciav fenfum eorum , quafi panis lugentium , quos re&e fequuntur DE Tibam Digv, Mankius, STRUENSEE & BURSHERUS. ,þ/ouaz Panis eorum. erit ad. animam. eorum] 3. e- cibur, quo* t in h aluntur, ipforum vitze quomodumque fuftentandae infer- t //,?7/7/i0 viet, anima metonymice, utíaepe, pro vita pofita, Ita jir du jam CYRILLUs: ecorlai o« wéloi avloy ogguoimor uahoy loje ss p p 16 THor. U X o4. spac aov , TgTeciy &ic Élemeiv avlois..— Conjundio *5 hicnon €0 eft, caufalis, fed illativa. mon deveniet in Templum jJehovae.]. '"Tantum ha- di bebunt cibum , quo fe alant, non de quo aliquid. offe- aV rant in domum Dei. Poteft fub fac intelligi vel Templum a Hierofolymitanum cum G Ro r10: Nifil ejus mittere ad I Templnm yoterunt , guod antehac , cum facere poffent, omi- À ferunt.. Nimis longe ab iis aberit Templum; V el alia guaevis domus, . quam ad ejus imitationem inde ab introducto vi- L tulorum cultu eXfiruxerant, &nomine Domus Dei appella- bant. cf. Amos.VII, 13.16.cum MorpENHAUERO: Durch das Haufl des Herrn werden die Behültniffe gemeynt , wel- che die l/raeliten vor Gottes - Háufer. gehalten haben , und daher if die Meimung: In Affyrien werdet ihr nicht Jolche Gottes - Hüufer bauen, als ihr in eurem Land auf aerichtet to habt, und auch nicht in denfelben opfern. Q 9. 8. Ili$ Quid facietis im die Jolennis eonventus , in die m , 58/102/03 Jacro2] Valde emphatica eft Apoftrophe G tic ad Ifraelitas, qua illis a/ferum trifie adjun&um abdudctionis DT in exilium Affyriacum denunciat, fc. abolitionem omnium ut feflorum, quae laeti celebrare folebant. Hactenus, inquit, foe dum vobis in terra Jehovae verfari licuit , in ftatis & fo- hO« lennibus Feftis, Sabbathis, Neomeniis, laeti convenire, & Vin a laboribus vacare potuiftis; qui dies Fefti dicunturex opi- Ide Lïfone Ifraelitarum cJ^hovae facri ; quia, quamvis Vitulos [e101 Qj £05 LX,w. f hicnon colebant, exiftimabant, fe colere Jehovam. cf. Exod. XXXI, 5. Sed, quid ejecti ex patria, redeuntibus iftis m ha- diebus feftis facietis ?. Praeteritae felicitatis. recordatio i ofie augebit trifütiam & calamitatem veftram. Ablatum tum iplum a vobis erit omne gaudium. Converfa erunt fefta veftra t al in ludum , & cantica veftra in naenias. Hos: II, x5. il, llj« Amos. VIII, 1o. guntuit v26. udo Y ppella Ecce! abeunt quidam prae vaffatione; Sed. /gy- Durid ptus colliget eos, IMemphüs fepeliet eos ;; Defide- n rium argenti eorum urtica po[fdebit ; Spinae t, u Jüccrefcent in. habitaculis eoruin. if Ecce! abeunt quidam prae vaflatione; ] — 'Te Ecce! foa ;erichtzt non caret emphafi. Innuit rem omnino notabilom , at- que, quam vana fint hominum , qui fubtrahere fe poe- nis divinis conantur, confilia , quamqme irrita ifta Do- minus reddat , evidenti exemplo probat. Praedixerat i dit Cap. VIII, r, 8. Propheta vaflationem terrae Ephraimi- glhophc ticae per Affyrios, & conjundam cum ea populi in Affj- jdions riam abdu&iionem , Capite noftro v. 3. Hanc calamitatem o ut evitarent nonnulli, aufugerunt in Zdegyptum , tum lhquitv foedere Ephraimo jun&am; quibus vero jam teflatur, ,& b hoc aufugium ipfis non profuturum , fed fuga elapfos gic, * vindicam divinam etiam in Aegypto perfecuturam effe, ex OPi' Idem confilium poftea inierunt quoque Judaei fub Iebu- Viulos cadnezare, fed eventu pariter infelici, Jerem. XLII, 14 - 17. Q Ct 18 Hor. IX, 6. ZIegyptum intrabimus , ne bellum videzamus &c.. DamIUS " ('ït*": SCHULTENSIUM fecutus vertit. Heu ! füme peribunt, quia Mad "v non folum vaflationem, fed etiam famem fignificet, Sa: & ';ï'an etiam de morte dicatur. Sed recte opponit BAngp- ligm TIUS. Aliud eft abire fimpliciter, ut germanicum Jcheiden, abfcheiden , aliud. abire grae voftatione : wegen der allge- l, 1 mieinen. Noth ausweichen. £yti Sed. Zleguptus colliget eos, €9. Memphis fepeliet eos; ] Qs 1. e. ifta in Aegyptum fuga non proderit eis, ut in patriam, lp uti quidem fperant, & ad priftinas fedes redeant; Per- fude manebunt ibiexules usque ad mortem, absque reditu in fih terram fuam, ab Aflyriis interim vaftatam, atque ita "eguy- yyo u5 £05 colliget , fc. ad fepulturam , uti ex membro fequenti qua patet: & Moyf, (pro quaJefai. XIX, r3. ut videtur, ANoph di- bit /I.M citur, ut em & Nun alternent.) quam LXX. & Vulg. vertunt Memphis, /epelieteor ; Metropoli vel pro univerfa regio- hn ne pofita, vel defumta denominatione a potiori, quia ad h Mletropólin Aegypti inprimis aufugerant exules Hraelitae. Plures in unico hoc verfu errores in)diüinäionc vocum toni Cili & le&ione cumulant LXX, vertentes: Aia dero d& "TogE- vovlas &x laNarmogiag Aryumla, w endeLeloa al Msj Qie, xai ve1 Saje avlss Mexpae. lo apyvpiov. avleoy eA&S90g xNMngovouwcti tel ev]o , axxy9at &v loig ewzvouaciy xvloy. Exrorem circa vocem get "ri, quam putarunt Zfegypti civitatem effe, notavit jam u HirzRONYMUS: Quod in LXX dicitur : Sepeliet eos fiu Machmas , n Hebrazo nou habetur , fed *3mp, quod ap- li in mellatur- defiderabile. Ex —quo ger/picuum eft , falfor. £os Hor. IX, 6. I9 THWS effe fimilitudine literarum Daleth €& Caph, € gro. Mamad (bmo) quod ommer defiderabile franstulerunt , putaffe , Quia Yhett, Machmas Zfegypti civitatem effe. Valde coacta eft etianx AHRD- ScuniDi fententia, qui Zegyptum non de terra, ubi col- ftiden, ligendi; & Memphim non de loco, ubi fepeliendi fint. Yfrae- alpt litae, fed metonymice de Rege, principibus €9 incolis Ie- gupti exponit, quibus, propter initum cum Ifraelits foe- &;] dus colleffio €9 fepultura Ifraelitarum n Zf/yria occafionali- trI22) ter & meritorie tribuatur ; ac fi di&um effet: Dum I/raelitae, Per- fotderi cum Aeguptiis fa&o, & auxilio ab hir promiffo con- ibrin fifi funt : rebellarunt. contra. dffyrior & pertinaciter fe ipfis p oppofuerunt ; Unde fa&ium eft, ut ab Affyriis hofüiliter im- j gugnarentur €$ oppugnarentur , tandemque in. captivitatem abducerentur. ltaque fenfus hic eflt: Aegyptus congrega- 1f d 'bit eos , i. e. faciet , ut congregentur , ibi fc. quo abituri TUDE funt, i. e. in Affyria, I Moph fepeliet eos, i. e. faciet, ut regio- feyeliantur, ia ad iae, Defiderium argenti eorum , quod attinet, urtica heres Qcum eorum erit , fpina fuccrefcet in habitaculis eorum. ] Diffi» ciliora haec verba varie exponuntur. MARKIUS priora T verba conjungit cum immediate praecedentibus & fubin- TL tellecta praepofirione ex vel prae vertit: Aegyptus colli- Wu'/f cem. get eos, Moph fepeliet eos ex defiderio argenti eorum , . quod Jdegyptios movebit ad. auxilium €9 receptionem pri- ; )am mum , fed €9 deinde ad oppre[fionem. atque interitum Ifrae- ^ 0$ litarum. Yani2, inquit, pro quo AQUILA €? SvyMMACHUS a éniSuusuola. habent , . denotat defiderium , non, ut volunt I0s C 3 20 : Hor. IX,.:6. aligus per IMeto M2 IL—I'/ miam, defiderabile, five quod. argento [ poft vum fervando deftinabatur — five quod argento ibi acquis 15 fiviffent ; nec. confequenter defiderium foc eo fenfu conne- notà Gendum . eft cum . [equentibur , u& carduus illud hereditario N poffeffurus dieatur , quando plane locum reperire non poffet fl ajfixum plurale mafculinum in tww , eos. Sed n pro- Ácg grie capere oportet ob conftru&ionem: cum Lamed.de defi- hurt derio, /zu actu concupifcendi, qui ferebatur tbezb in Tias foni argentum eorum, 4uod pretiofa bona alia Synecdochice fub Je comple&tur. Sed 19 durior eft vocum t25525 *'onb TOR cum antecedentibus conftructio, a quibus per accentum fitio Athnacbum diftinguuntur. 216 probari nequit , Ifraeli- f tas ab Aegyptiis, ad quos &ufugerant , fuiffe oppreffos, u 3t» fuffixum plurale mafculinum in verbo zw«" bonum dam admittit fenfum , uti mox patebit. Rectus ergo non het antiqui modo Inrerpretes CHALDAEUS, VurcGATUS, XX Svgus, AQuiLA & SvyumACHUS; fed recentiores plerique omnes, accentuationém Hebraicam fecuti, verba noftra Vni cum fequentibus conjungunt, prouti etiam parallelifius T requirit, ut carduus f. urtica aeque objeum habeat, quod loco Iíraelitarurh poffideat, ac /pima , quae pro objetto habet Áabitacula eorum. Voces taBp25 45n5 * aþfdlutc / * Tres Codd. apud Kexxrcorruw , quibus quartum px Rossrz Ifrac addidit, pro Cubb55 habent t2v535, quam LeCtionem praeferendam exiftimat Mricmarrrs, Bibl. Orient, Tom. $ XVIIL p. 89. XIX, p. 181. vertens: J//as ilire Begierde und [ Hos: IX,.6i 2rI ) ((« pofitae funt, vertendae : Defiderium argenti eorum quod atti« ilufe net, &lo Lamed vocita5b5 praemiffum genitivum, üt faepe , Mf« notat, uti Hos. X, r. *925 5*5. Jobi XVIII, 2. fenfusque, taria vOce, v5 ri Synecdochiee fumta, hic eft: Defideratiffima eo- vf rum acdificia , multo pretio comparata , & antequam in Jro« Aegyptum migrarent, ab iispoffeffa, quod attinet: urfica def heres eorum erit, fuffixo relativo ad eosdem exules Ifrae- »9 in litas in Aegypto fepeliendos relato , quibus quafi poffef- Poteft etiam, uti P1sc 4- d) forum loco /uccedat urtica. Jnü TOR füatuit, folis vocibus: z35525 "ibnb, integra propo- um fitio ineffe: Defiderium argenti eorum erit: fed urtica eo- eli vum heres. erit s. [pina erit vel fuccrefcet in habitaculis eo- ls vum. lndicatur longa & diuturna vaftitas, ut, ubi quon- m dam domus erant , ibi, incolis ablatis , urticae & fpinaz. non herbae & frutices inutiles nafcantur. cf. Jes. XXXII, 13. U5, XXXIV, 13. o d que Venerunt dies vifitationis , venerunt dies retributio- »RI 4 nis! Agnofcent Ifraelitae. Stultus efl. Pfzudo- 7) 200 Propheta , infanus , qui. jacat. infpirationes. ( Propter multitudinem 1niquitatis tuae odiumque lt magnum i[la tibi evenient. Venerunt dies vifitationis, venerunt dies retributionis! ) Ifraelitae per Pfeudoprophetas, qui populo peccaminofo T j Sehnfucht war , wird ihmen zur Schaude Unkraut überzie- - dhen , und Doruen in ihren Hüufern wachfeu. iib 22 Ho:.- TX, ». mendacia fua proponebant, eique.bona omnia praedi- d cebant, feducti, non credebant Prophetae, inftantem poes la nam denuncianti; quare urget ejus certitudinem , eam« [ que revera jam imminere teftatur, per gravem Anapho- p ram: Z'enerunt dies vifitationis 1. judicialis, LXX a »pus- þ gai ue exdinzceee, venerunt dier retributionir , LXX. 1ge di aylamodecseg, qua redditur fecundum opera mala. n0, p "dgnofcent Ifraelitae:] i.e. fentient, me vera dixiffe, di & experientur ipfo facto. //b/olute hoc ponitur, & per [ Athnachum a fequentibus diftinguitur. Ita etiam Dnu- siUS : Hoc ita effe revera. experientur propediem , & Mi- i CHAELIS Goett. Und l/rael wirds inne werden. UXX ver- fi 14 tunt: xoai xoxte9nosloi logarX, €9 afflüigetur lfrael, ex vi« $£, tiofa lecione putantes, ubi jam HiERONYMUS notavit, D eJod literam /av, & pro Daleth legentes Refch, lidem intruferunt heic wo7eg, ante vocem 5wxw : L eO7Tte O Trg0- Qlzc o rraps£ecvutos , avSgwmos o "ryeuualopeos , non, ac fi le- [ giffent -t pro bww, uti quidem Bannprius conjicit. Per- l£! smutatio, inquiens, la "N cum o fieri poterat, fi fupponis, C quod veriffimum eft , litteras finales olim mon extitiffe , €9 fcriptum adeo fuife z»w. ( pa Stultus eff Propheta, infanus vir Spiritm] Colledive FU nomen fingulare pro plurali ponitur, atque fermo eft Ci de Pfeudo - Propheta , qui v. 8. laqueur. aucupis dicitur. hu [ Objectioni Ifraelitarum : Tu excidium minaris, at noftri 10 Prophetae meliora canunt, xefpondet Propheta: Non men- N L Hori X m ?3 tedi daces modo, fed ftulti, imo infani funt Prophetae, quotquot pot« hactenus vos vanafpelactarunt, & fecuros effe jufferunt de sE die vifitationis Domini. Exegetice Pfeudo- Propheta nomina- pho- tur vir Spiritur, temere fe Spiritum Dei habere jactitans, cum que fuum tantum fequatur. cf. Ezech. XIII, 3. & per epitafin 47 dicitur mmente captus, infaniens, furens, Plures Interpretes, non obftante Athnacho, cf. Ps.1X,21. verba nofira cum vffe, praecedentibus conjungunt, atque particulam *5 fubau- diunt, vertentes: Z/gno/cent l/raelitae, ex calamitofo fc. 1 pcl' )N eventu, quod revera fluíti €9 infani fuerint bona ipfir Mt« graedicentes vates , neutiquam ex Dei revelatione , fed. ex fua €3 falfi fpiritur per[uafione. Ita jam praeierunt CnHar- NGf DAEUS & VULGATUS, quos fequuntur IMAnKIUS, STRUEN- y V sctg, Darnuivs & IMorpENHAVERVs: Zlrdenn wirft. da It erkennen, dafi deine. Propheten. fich als; Narren. bewiefen, jdem und deine Begeiflerte unfinnig gewefen , — — die micht m eiunal einen. gefunden Menfchen - V'erftand gehabt, in dem file- fie das ganze olk unglüklich gemacht haben. D Proyter multitudinem iniquitatis tuae odiumque magnum) pamf, Circa haec quoque verba: Utrum cum immediate grae- T cedentibus ? an. vero. cum. fnitialibus tantum, mediis pex parenthefin pofitis, cohaereant? an deuique feparaíam ( propofitionem. exhibeant 2 non conveniunt Interpretes. ocü Cum immediate praecedentibus connectit GRoTIvs , h.f: ( Furiofus eft Propheta, i. e. arreptitiur , quales erant ,. quo$ vf son Deus, ftd. daemom agitabat, vir eft Spiritus, id. eff ; mee fgirans ad. augendam iniquitatem tuam, & ad vim odiij 14 Hos.? EX h. i. e. omnia illorum verba nilil aliud , quam culpas veffras Bunkius vero hoc fenfu: odiumque in bonos accendunt. ut verbir, fuper multitudine iniquitatis tuae odioque ma- ä gno, eaufa notetur , cur vater fatti funt flulti. . Ideo im-. : mi/fa eft vatibus tuis in[ania , ut. decipereris eorum vatici- mi, jufla magnae tuae iniquitatir , multique odii , . quod erga. Deum tuum, vel etiam erga eor , qui reitius. [entie- bant alebas, poena. Cum . initialibur verbis : Venerunt EC d;es vifitationis (mediis, quae de Pfeudopropheta dicun- tur, per parenthefin pofitis) verba, propter /celera tua, connectit BAHRDTIUs: fo by, inquiens, refer ad *N3. itemque MoLDENHAUERUSsin nota: Jie JVorte im Grundtext: von wegen eurer vielen Uebertrettungen und groffen Widerfezlichkeit, hangen mit den Iorten: Eure f Strafzeit kommt herbey , zu/ammen , wovon wir C.IX, r. C ein ganz gleiches Beifpiel haben. Denique /eparatam gropofitionem in ultimis verbis exhiberi ftatuit STRUEN- SEE, vertens : JDeine viele Sünden haben das verdienet , D und dein Fanaticifmur ; fo überfeze ich moowpb, welches 1l die Griechen durch uawa geben, itemque DA THI1IUS: 1 propter tot vefira peccata odiumque implacabile ifla vobis €à £utnient; quae expofitio praeferenda videtur , nifi malis cum ManKIO feparatam propo(tionem h. f. flatuere, ji ut vertas: Propter magnitudinem iniquitatis tuae , etiam ? magnum eft odium fc. Dei adver[us populum vifitandum. IMo- net quippe, particulam by, propter, femel tantum poni, mec repeti z0n£en fubjfantivum '—"', fed per aliam. conftru-. i Cionem Hor, IX, $. 25 af &ionem verbum femininum, n3", conjungi cum fubftanti- f vo nbbvDb, omiffe pronomine, & lo /av verbo mz» prae- ld fixum con/zcutiue poni, ita, ut praemittatur peccatum lil tanquam armtecedens, & fubjiciatur poena tanquam confe- iti- quen;; praeeuntibus dudum LXX: vro fa aAs95 lv adi- ii Miy c4, emAyguyS: 9 MavIa c&. ilte v. 8. ynt Speculatur Ephraim auxilia praeter Deum meum ; J Pfeudo - Propheta . ficut. laqueus. aucupis eft in I(l, ? omnibus viis ejus, odium in domo JDei spfius. [ : Speculatur Eyphraim auxilia praeter. Deum. meum;] M Pergit Propheta in. exponenda iniquitate Ephrami , & u feductione P/eudo- Prophetarum. De Ephraimo dicit, quod st circumfpiciat auxilia, //egyptiaca, Cap. VIL 1. VIIL 13. Wij uti antea fub Menahemo Affyriaca Cap. V, 7. coll. IIL.Reg. EN XV, 19. fpreto Deo vero Ifraelis. Hoc fenfu verbum i, nb occurrit. Threnor. IV, 17.. fpe&lavimus gentem , quae hes non fervaret , 1. e. auxilium populi quaefivimus, qui illud Df ferre nequit; & fic quoque particula Exp praeter figniti- cat Ps. LXXIII, 25.. & contra Pf. XCIV , 16... Praeivit ol hanc expofitionem ScnMipius: Epfhraim, inquiens, 7] Ie, fibi ipfi providere voluit , dum auxilia modo Affjriorum, T modo legyptiorum quaefivit, iisque confifus eft . magna in JDeum iniquitate, quem fequuntur DATHIUS, vertens: o KEphraemitae . praeter .. Deum meum | alia.- auxilia Jpestant , Jily itemque MoLpENHAUERUS: /Mit Hintanfezung méines [ U D n 26 Hor. IX, 8. Gotter fehen . fie fich um .Hülfe um, fuchen fie nicht bey Gott, fondern bey den Gózen, Affyriernund Aegyptiern. G&oT1Yus füciliorem exiftüimat expofitionem , fi &y legas, non fubfcripto Chirek, fed Patach, ut poyulum fignificet, fenfusque fit: Speculator Eyhraimi, qui populur Dei fuit, 1. e. Propheta , qui nempe talem fe dicit, lagueus ad ruinam fa&us eff. &c. Sed omnino difficilior videtur haec expo- fitio. Repugnat 1) conftanti Codd. ledioni, 2) audo- ritati dev T.X X: exomog EQgaiu ucla $cs.. & VULGAT. Spe- culator Ephraim cum .Deo meo. 3) Accentuationi, quae [/ voci *now Athnachum jungit, 4) denique conftructioni ; quiá, fi. vertendum foret , Speculator Eyphraimi , mpx in regimine pofitum haberet Zere, non autem Saegol. IMIt- CHAELIS Goeíting. pariter le &3y cum Patach legendum exiftüimat, vertens: Ephraim lauret auf. das. V'olk. meines Gottes, d.i. der herrfchende Stamm fucht es zu verfüh- ;ä; ren, eine Klage, die fchon oft da gewefen ift; fed licet, l GROTIANA expofitione haec longe fit facilior, tamen de- Q fütuitur auctoritate Codd. aeque.ac Verfionum. BAnnp- [ TIUS retinet confuetam voculae E3y . cum Cfirek pundta- [/ tionem, fed Prophetam, pro fubje&o membri habet : Pro- [ gheta, (aw23, inquit,incipe conftrudionem) decipit Ephrai- mum cum Deo meo, dum infpirationes divinas fimulat; fed. 1) repugnat haec expofitio, uti GROTIANA , accen- tuationi , & 2) diflin&a fubje&a , Ephraimum €9 P/zudo- grophetam,, quorum utrumque diftin&a praedicata habet, atque in nominativo pofitum eft, confundit, De Epárai- h fox IX, 2* & (l $10 dicitur, quod circumfpiciat praeter Deum verum alia U$ auxilia; de P/rudopropheta, uti mox fequitur quod fe- on ducat Ephraimum eique infidias ftruat. , Propheta lagueus aucupis eft in omnibus. viir fyufï fc. T Ephraimi. Ubique laqueos ponit, ut populus decipiatur; 1 omnem indulflriam infidiofe adhibet ut implicet impro- 0 vidos ad exitium lo Odium in domo Dei ipfms.] id eft in domo Fitu- lorum " qui funt Dii Ephraimi idem Pfeudo.Propheta aC odium contra cultum veri Dei Ifraelis a/it atque inflam- ; mat DATHIUS vertit Pfeudoprophetae — . animo n ln Deum infeufiffimo funt in domo idolorum fuorum. M or- DENHAUERUS [I« Die Widerfezlichkeit: der. falfchen: Pro- 1 gheten geht darauf , daff fie in. ihren Gozenhüufern — den n Goózendienfl erhoben , und. dadurch. eime . Feind[/chaft in den jl Jfraeliten gegen die Propheten des Herrn erwekt , unterhal- et, ien und . geflárkt haben LXX verbum initiale verfus fe- (e quentis, -3o'pn huc transtulerunt, vertentes pAYiAV €y M oixto. $& walems£av, infüniam im domo Dei fui defixerunt , da quos fequitur STRUENSEE: Sie haben die Raferey im Haujk f0« feines Gottes recht weit getrieben. "t V. d. m Profumle corruperunt fe, [ecundum dies Gibeae; ve- m /j» cordabitur iniquitatis eorum,puniet eorum peccata. et, Profunde corruperunt. fe fecundum dies Gibeze; ] : &d !d populum omnem xeferimus haec. verba, tum ob': nümerum Da 28 Hoi. IX, 9 pluralem , tum ob méntionem dierum: Gibeae... Verbum f duplex, profundarunt, corruperunt, per Hebráifmum ita [/ pofitumeft, ut priur per modum adverbii alferum declaret. [ Cf. Hos. V, 2. 11. Jes. XXX, 6. CHALDAEUS vertit: W multiplicarunt vel auxerunt corruptionem. HYE R ON Y MUS: 111 [ profunde peccarunt; uti etiam. Latinis profunda nequitia , grofunda libido,dicitur. — Verbum nnw in Piel h.. figni- p ficatum réciprocum habet , uti Exod. XXXII, z. per- Í geram fe ge[fit populus, itemque Devt. IX, 12. Congrua € eft fimilitudo feeundum. dies Gibeae , i. e.. profunde. funt tfi Vox Gibeae corrupti, ficut homines in diebur iftir viventes. j héic non appellative denotat colfem, prout LXX ver- lU d- tunt: sQ9agrcav wxla lus zuspus 1« Bava, fed fenfu proprio Gibeam DBenjaminis denotat, cujus mentio recurrit Hos. X, 9. Refpicit Propheta hiftloriam, firrenda impietate €8 Su firage multiplici memorabilem , quae Jud. XIX & XX v r;cenfetur. * Tertium Comparationir R1v ET Us ponit in hi * Qu * Quae de diebus Gibeae memorantar , licet /ub finem Libri &j Judicum pofita fint, tamen contigcrunt iz principio impie- e -atis l/raelitarum , Hos. X, 9. poft jofuae & Seniorum fece[Jum. Quare Lx an rroomusin Chron. Temp. 6 Ord. Textuum p. 40. Capitibus XVII — XXI. locum proprium tri- buit poft Cap. II, 10. his ufus rationibus: 1) quia Damitae gw Jedem. fum moudum ftabilem habebant , quando contigerunt, quae Cap. XVII & XVIIL narrantur, adeoque diz poft [ mortem o[uae accidiffe non poffunt; 2) quia PAimehas, h nepos Aaronis, fuperfles erat praelio Gibeae C. XX , og. l, Hor. IX ,:9. 29 n nefaria libidine |.€9 pertinacz'a. Gibeonitarum. €2. Benja- Y2 minitarum ; cui alii - Zdololatriam jungunt, in J/raele t tunc Jud. XVII & XVIIL. publice toleratam , unde omnis rtit: iniquitatis fons & origo extiterit. TARNOVIUS genera- Vs liter tertium comparationis /n immer/ione in horrenda [ce- Til lera gonit. IM 1 c u A EIS Goett. verba initialia pro integra gni« propofitione habet, vertens: /m den Tiefen treiben fie Bó- p« t55 noftra vero verba my23 "t5 contra accentuationem cum fequentibus conjungit: Got£ wird fich ihrer Schuld P T? Áint erinnern , wie zur. Zeit. Gibea — da die übrige Stümme T Jfraels, deren. Haupt-Stamm Eghraim war , in. zwey blu- ver« tigen Schlachten vom Stamm Benjamin. ge[chlagen wurden. v-.io Hos Recordabitur. iniquitatis eorum , puniet eorum peccata. ] u Subaudienda eft particula conclufiva 15 by», & nominati- XX vus , Deus meus, repetendus eft ex v. 8. Verba ipfa jam jt n habuimus C. VII, :3. Recordatur. Deus /iniquitatir , quando non amplius ex longanimitate eam tolerat & poenam differt ; punit, quando ipfo opere poenam ex- Libri ercet, quae demonftrat, Deum recordatum fuiffe. jpi f 0rá. Cur vero Scriptor Sacer hiftorias, quae tam mature conti- T gerunt, fede tam fera locarit , exiftimat ideo fa&um effe , i uthifloria Michae, primi corruptoris réligionis, qui ex , montanis Ephraimi erat, & hifloria Samuelis, primi ve- nf formatoris religionis ex disdem.montauis Eplraimi I. Sam. , à I, 1. paullo collocarentur invicexp propiores. A D $o ZHos. " TX ; s. Sequitur v. ro — z. alfera Cap. IX. Srflío, quae ntovum ; ipfius Domini fzrmonem exhibet, cujus argumentum fupra P f p- 3. 4. dedimus. k V IO. f Sicut uvas in deferto inveni Ifraelem , ficut prae- [/, P. cocem ficum in ficu, (arbore) quando primt ejus frudus mature[cunt, vidi patres veffros. dffi vero Q venerunt ad. Baalphegorem, €9 fepararunt. fe qudendo idolo , €2 fuerunt ipfis. abominationes Jecundum amare eorum. ]Pïla Sicut uvas in deferto inveni Ifraelem, | Veteren.a Ifrae- Ín lis transgreffionem narraturus Dominus ipfe, praemittit, nQ quam gratiofe populum lfraeliticum elegerit , eique fin- m lu gularem favorem exhibuerit, q. d. .Si cui, per defertum feregrinanti , ubi rerum omnium penuria eft, uvae ob- in veniunt, valde eis laetatur. Sic €? ego laetatus fum , cum ») inveni fraelem. Vox in deferto proxime referenda eft ad defcriptionem uvarum , quae in deferto rarae, atque ideo carae & defideratiffimae funt, quia non fitim modo j refünguunt, fed jucundum quoque faporem praebent. Ita etiam HARMAR , Beobachtungen über den Orient , YIl. T h. p.152: Die Il/orte: Ich fand Iífrael, wie Trauben in der Wiüften, Aeiffen nicht: ich fand Ifrael , da es in der IV/ü- fle war , fo. angenehim wie Trauben ; fondern: . Wie dieje- nige Trauben, die man an einem. angebauten. Orte in. der Wüfte antrifé , einem Reifenden, den /[ein. W'eg durch die- LE - ^ Me Hor: IX, vo. 31 ff Jtlbe: trift ,. fehr willkommen [ind : So war mir- Ifvaet an- ra genehm: Ali vero eandem vocem, :;n deferío , ad de- fcriptionem £emporis €9 loci, ubi repertur fuerit Ifrael ; ve- ferunt. Dumque Dominus declarat, fe inveniffz, & mox Je vidife: verba haec non fortuitum occurfum, fed in- Ij* ventionem [tudiofam & gratiofam, coll. Devt. XXXII, ro. lls Ps. XX, 59. Hos. XII, 5. atque ad/pe&um induftrium , TO cum affectu fingularis amoris atque laetitiae conjunctum Ps.LXXX,15. LXXXIV, io. Jes. LIII, ro. denotant, J ^ ficut ficum praecocem in ficu arbore; quando primi ejus fru&us. maturefcunt , vidi patres veftros.] Additur altera aC fimilitudo, per elegantem parodiam, fimulque exegetice X, nomen Z/rael per parentes exponitur, non proximos, fed fin majores, quos Dominus ex Aegypto eduxit, & in popu- tf 2 1] lum fuum recepit. Primi fru&us, in ficu primip , quum 0U« incipit fru&us ferre, non primo tantum anni tempore, fed primis quoque arboris tenerae annis, prae reliquis gra- 1] ti funt..* di Quid in uéroque fimili refpiciat. Dominus , qUC * Conftat, ficum Zer per annüm frutzus ferre ; Y) Boccoras,, od ficus praecotes , quae Jer. XXIV, 2. dicuntur ni»su2n '3Nm» |[cl 2) Carmtufas , ficus & medio menfis ijunii maturefcunt. jl aeflivas , quae maturefcente Boccora nafcuntur, /ugu[toque det meníe maturefcunt. 3) ficus brumales , maturefcente Car- lfi. mufía nafcentes & hieme , poft foliorum defluvium , matu- refcentes. Mrxcunazxrrsin Supplem. ad Lex. Hebr. p. 170. ij ubiad Scuawzx Jtinerarium provocat, qui p. 129. 139. rfn' Verf. Germ. ita: Die [chwarae und weije Boccore pc?ei- lt 3* AHos. TX , 0. maxime quaeritur. Scumipius ad wvarum in locis de- fertis, & ficuum primitivarim raritatem refpicere: Deum, h.f. exiftimat : ^ nveni Mraelem, i. e. Jacobum | patriar- cham, quum exiguus effet , ejusque domus, cum in Zdegy- | gtum de[cenderet , paucas ultra feptuaginta animas haberet. Adhuc frihe Feige wird im Junius erzeugt , obgleich die Kermez oder Kermus., die eigentlich fogenannte Feige felten vor. dem uguft veif wird. Kermez oder Kermus, qwie man in fí der Barbarey die Feigen menut , kaun mit dem C o reus, dev griünem oder Scharlach-Birn , oder Ker mez, die die H ] carmoifin Farbe giebt, elhnlichkeit haben ; da diefe Ü Feigen fters von einer vothen oder. Violet-Farbe find; die ficus violaceae, (uwie fie die Krüuter - Kenner qvEennen.) — deh l habe auch eine. lange dunkelfarbige Kermus gefehen , wel- che zuweilen dem ganzen Winter auf den Büumen hüngt. Denu die Kermus éüberhaupt bleibt lamge Zeit auf dem / í Baum, ehe fie abfüllt , da hingegen die Boccoren fo bald abfallen , als fie zeitig find. Sie fallem nach. der fchünen 4n- j fpielung des . Propheten Nahums, Cap.III, 12. ig den AMund de[Jen, der fie effen will, wenn fie gofchüttelt werden. & p. 296 : /'eun die Karmoufe, die Sommer-Feige, fo veift: fo zeigt fich die dritte Frucht, oder die Winter- Feige, wie man fie nenuen künnte. . Sie ii gemeiniglich lànglihter und vou dunkelerer Farbe , als die Karmoufez Qu fo Jie hàngt und reift am dem. Baume , wenn er [chon die Blüt- ter abgeworfew hat : Und , wenn mur der. Winter. micht zu M ftreuge und gemáffigt ift , fo fammlet man fie als eiuen Le- ad herbifen. im. Erühjalr. ein, N Hos X Xe. 33 Qs "dhue pauciores erant patres , Abrahamus & Ifaacus , , qui h. l. patrum nomine veniunt. Hos inveni €7 vidi gra- [ Liofe , i. e. ultro eos vocavi & promiffiones illis dedi, (cum / patres eorum. ante. Zlbrahamum idololatrae fuerint , Jos. ff. XXIV, 2.) atque ita refpexi , ut multiplicaverim illos in Communior vero u Zlegypto €9 poflea. in terra. Canaan. expofitio eft, re/pici , in utroque fimili, populum Jfraeliti- iA cum , cum Dominus ex Aegypto per defertum eum duce- 7 ret, qui ei tum pergratus fuerit, quia fofus erat gopulus , [ qui Jehovam , wunicum verum Deum colebat , veliquae vero $ gentes omnes Idololatrae fuerant. — INycHAELIS Goetting. : Íit Mit Wegnehmung des, Bildes ift die Sache: Um eine Zeit, i da das ganze men[chliche Gefchlecht. zum tiefftlen AAberglau- (ie ben und . Vielgótterey herabgefunken war , fand Gott ein /ih Jtl- Volh in der IP'üfte, das den wahren Gott erkannte, gleich- igh fam eine frühreife Frucht , und. Vorf[piel deffn, was , Gott- jttn lob! jext fo viele. V'olker geworden. find ,^ vernünftig und iid Verehrer. eines. einzigen Gottes. tt* Illi vero venerunt ad Baal Peorem , ] ! Afyndeton fer- [/7] j monem facit patheticum. Pronomen n5n admirationem j foediffimi fadi, juftiffimamque indignationem involvit, .er q. d. Jlli, a me gratiofiffime in populum meum electi, lil quorum curam tenerriimam habui , quos folenniter fe* foedere mihi junxi; per fcortationem cum mulieribus lil* IMoabiticis, quae in caftralfraelitarum venerant, eosque ] ad facrificia fua idololatrica invitarant, feducti & alledti, ]i« Num. XXV, 1.2. venerunt ad. Baal-Peorem , idolum DWoa- E 34 Hos. DX ,ura, bitarum. LXX vertunt: Avlor ügrk9ov mrgoc ov BseAQeymg. — Fabulas, feu potius mendacia Judaeorum de denomi- natione - hujus idoli collegit & recte repudiavit SELDENUS D de Diis Syrir. Syntagm. l. cap. 5. qui illud didum putat a monte Peor. IMicHazLIS vero idolum hoc inde ftatuit nomen accepiffe, quia ei puellae virginitatem depone- g bant, fefto die, poft facrificia & convivia , n honorem idoli ipfss eripiendam. Supplement. ad . Lex. Hebr. | p. 205. 206. Í € fepararunt [e pudendo huic idolo,] rejecto cuvltu veri Dei, ad cultum hujus idoli facerrimum fefe contule- Á runt, eique fefe confecrarunt. Nam feparare fe alicui, idem elt ac fe dicare alicui, fequente b, Num.VL . fed fe- ) quente "»nx eft abdicare, Ezech. XIV, . LXX vertunt: [/ amrorgie9rozv && cixvyav , abalienati funt. (a Deo vero) & ad pudorem. Additum mea5 eft periphrafis idoli mox f nominati. GROTIUS vertit: initiati funt facris pudendis: nam talia ferme erant uvereis (facra abdita) Beelphegor, J/ qualia apud Aegyptios Ofiridis; apud Graecos Liberi pa- tiis & Cereris, l T £t fuerunt ipfis abominationer fecundum amm;e eorum, ] LXX vertunt: Kai eyevovlo oi &Àsiveypsvot voe. 01 yyutrsaEVOL, € faBi funt abominabiles ficut. dileRi. Apud Turopo- RETUM vero textus graecus legitur ordine inverfo: Ka, eysvovo oi wyaTEMSVOL tg e1 &fddsA.vyypsvos. Utraque Verfio non convenit cum textu Hebrao. VULGAT. vertit : .Et fa&i funt abominabiles , /ficut ea , quae dilexerunt , quem "t r Hor. IX, 16. 35 j fenfum etiam fequuntur Dnusius, MicHAELUIs Goeff. & lj Bunx1us: guretalionir, inquiens, fa&um, ut , qui abo- $ minanda' idola amarent. €8 colerent , ipfi fierent , per hunc à t Juum amorem , ad inflar idoli adamati , abominabiles. lt Quia vero nomen t»www, abominationes, ufurpatur (« de rebus abominabilibus €8 idolir , Devt. XXIX , 17 h Ree XI, 5. 7 non de perfonis humanir: durior f, ScuniDiO. videtur nominis hujus de ipfis /raelitis expo- fitio ; quare fubaudiendum exiftimat Dativum. £n5, h. m. €9 fuerunt ipfis abominationer f. idola. juxta amare fuum , i. e. prou£ variarunt in amando; ita, ut non fit fer- L mo de tempore fa&i in Baal.Peor, fed de tempore in/z- quente populi Ifraelitici usque ad Hofeam, q.d. £t de- l ijnceps usque ad hoc tempus. fuerunt ipfis idola , ut non ) accufentur tantum majores, qui tempore IMofis vixerunt, X fed pofteri etiam, usque ad Hofeam. Ita etiam IVMIAR- j KxIUs : Et fuerunt illis fucceffive , per aetates' infecutas, ) plura idola , grout illi varios Deos gerdite amarunt.. cf. r II. Reg. XVII, 12. 16. quae expofitio faciliorem reddit nexum cum verfu fequenti. ] V. II. 71 Ephraimum quod. attinet, ficut avis avolabit glo- ria eorum , a partu, €$ ab utero , €9 a con- l ce]otz'one. 5 Ephraimum quod. attinet, ficut avir avolabit gloria eo- ! rum,] Vox Éphraim ef& vel nominativus abfolutus, cui, tanquam collectivo refpondet, pronomen plurale, zorum, B2 36 Hor..JTX, t vél ponitur, ex Hebraifmo, nomen & pronomen h. f. Sicut avir avolabit gloria Ephraimi. Poft diuturnam po- Quq puli Ephraimitici Apoftafíiam , Dominus poenam fecutu- il ram ipfe denunciat, quam ponit in eo, ut avolaturam effe L/ Eyhraimi gloriam teftetur. Per gloriam Eyhraimi. pleri- que cum GRO 10 foecunditatem inprimis hujus populi, etam de qua fe jactabat, denotari ftatuunt. Larga enim foboles adol fummum decus apud Ifraelitas erat, quare etiam CHAL- omn DAEUS vertit: Aeceffit gloria, liberos non multiplicabunt , de fru&u ventris fui non lactabuntur ; quae gloria ceHatu- [ ra dicitur inde 0r a pariu, €? ab utero, & a conceptione.] H1ERONYMUS : if Quod fzquitur a partu, & ab utero & a conceptu, dupliciter n Y intelligi potefl, ut gloria, quae avolavit ab Ephraim, etiam A. a partu &c. recedat, h. e. deferat filios eorum.— ul certe di- & cimus : omuem gloriam Ifrael habuit in multitudine, Cocct- verti JUS vertit: non tam frugiferi erunt Ephr'aimitae in gofterum, hi, . ac olim; item. IVIICHAELIS, vertens: Ephraims zaklreiche h Mann[chaft wird wie Vügel serfliegen, gleich vonder Geburt, [ von IMutterleibe und von der Empfüngnift an. BuRKS vero fed 4 gradationem ita exponit: mon parient; imo ne uterum qui- (i malg dem geflabunt, imo me concipient quidem; fc. plures e fe- addit minis Ephraimitarum, quia eventus docuit, populum omnem X tribuum non omnino periiffe. GnRoTius Que iemque DarHi1Us ita: Znfanter nati morientur , matres frequ( abortum patientur , concubitus erunt infoecundi, fc.non in us uniyerfum, fed ex parte, uti mox monuimus, IL 6, lb.] Hor. IX, 12. 87 h.f v. 12. 1 Quodfi etiam educaverint filios fuos, orbos tamen Cu Hl illos faciam, ut. fint absque homine. — Imo etiam m vae illis, in recedere me ab illis. pl Quodfi etiam educaverint filios fuos,] 1.e. fi quibus ypuli lol ) etiam contingat, liberos ad aliquam aetatem educare, ut adolefcant. Declarant hàec verba, quod non ita prorfus HAL omnis gloria Ephraimi inde g partu fit avolatura, quin junt, fitle aliqui nafcerentur & crefcerent liberi. orbos tamen illos faciam, ut fint absque homine, ] fc. XUS in familia fua. Praefixum /Mem in voce t** denotat h. 1. hotet ne, fubintelle&o infiniivo nvn. Cf. Norpit1 Concord. Ita etiam MaRnx1vs, lii Part. edit. Tympyit. p. 463. 464. & PiscaTOR: u£ non fí£ fuperfles ullus.. JONATHAN idi vertit: ne in viros evadant. V ULG AT A vertit: /n homini- QCCE« bur, ac fi effec a"Na3. Htl 'I'f .'"fttlf Imo etiam vae illis, in recedere me ab illis.] Particulae tht t23-^25 gradationem innuunt: Non folum prole privabo, ; ero fed & reliquis beneficiis & praefidüs , ita, ut plura eis mula obvemiant , quae vocula J//ae denotantur ; Cauffa l qui- additur: n recedere me ab illir, i.e. cum favorem opem- efe jum. que detraxeró illis. *wyw5 fcriptum eft loco *w523, pro Ó frequenti literarum 'unius organi & foni permutatione, r cujus plura exempla IL. Sam. I, 22. Eccl I, 17. Thren. II, 6. I. Chron. XV. 22. &c. affert GL AsstUus, Philol. $. TE Lib.I. Trad. L p. 117. 118, Edit. V. a. 1656.. Quatuor 35 Hor. IX, 12; Codd. apud pE Rossr habent *w5, quem fenfum etiam f exprimunt CHALDAEUS, & VULGATA. ltemque AQUtLA: lI £xiouvavlos us m &lv ; & docet quoque, in voce E3mb,prae- : fixum //em, quod nusquam cum verbo , fed fempercum $ conftruitur. Inepte LXX verterunt: exe£ us st aulov, le- gentes "sv5 caro tnea, quem errorem notavit HIERONYMUS. | Coacta quoque eft conjectura MicnaErLIS, qui Bibl.Orient. Paxt. NX. p.(82. voces t3nb "u3 legendas exiftimat i D(wu3 vertitque: namque €9 laeti nuncii (de nata fo- [ bole) vae illis funt: SelbfW die Bott[chaft von der Geburt l, eines Sohnes foll ihnen eine Trauer - Bottfchaft, buchftaeb- ( lich, ein IVehe fen ; fola ufus hac ratione: 7ch bin fiüier Q von den Puncten abgegangen, die man mit einigen genom- MÉ menen grammaticalifchen Freyheiten zu überfezen pflegt : [// denn auch ihnen. Iehe! wenn ich von ihnen weiche. Sed N permutatio 1s D cum ** tot exemplis a GLAssIO compro- b bata, licentia Grammatica dici nequit; cumque quatuor l: etiam. Codd. t5nb wb5 legant, eo minus mutatio in D gun&atione , & literarum conjun&lione admittenda eft, e v. I3. di i Ephraim ,. quum profpicio Tyrum. verfus , regio H eft plantata in loco amoeno : Sed Ephraim jam tila in £o efh , ut educat ad. interfe&orem filios fuos. pri Ephraim, quando profvicio Tyrum ver[us , xegio eft H glantata in loco amoeno;] — In verbis hisce difficilioribus fl '€Xponendis varie laborarunt Interpretes antiqui aeque ac dul Hor,. [X ; 13; 39 lat recentiores; Nobis cum ScuMi1D10 & b:. IM iC HAELE MY in JVot. ad .Bibl. Hal. hic fenfus effe videtur. Sc. Deforie at« bit Dominus in membro priori flatum Ephraimi ha&lenus cum laetum €9. florentem ; in pofleriori , futurum ejus flatum yle triflem €9 miferrimum.. Eyphraim , inquit, quando profyicio MUS, Tyrum verfur, f. prouti terminos fuos usque ad 'Tyrum riont. extendit, regio efW, fita in loco amoemo , five pafcuum Dimat amoeniffimum eft, Particula *wNS h. l. non fimilitudi- alo nem infert, inprimis, cum non fequatur particula arode- Jurt 185 19: fed vertenda eft: guum vel quando, quo fignifi- iaeb- catu occurrit apud ipfum Zofzam Cap. VIIL, 12. pluribus- fter que alüs locis, a NorDio citatis pag. mihi 363. Te 5 vero, voci $Y praefixum , denotat h. l. verfus, f. termi- NU num ad quem, quem praefixi ufum prolixe probat citatus fuct: NOLDIUS p. 408. "iv eft 7yrus, urbs Phoeniciae cele- $d berrima, regno Ephraimi contermina, prout etiam vocem mpro' hanc per Zyrum vertunt CHALDAEUS atque VULGATUS. yatuor tio i Denique participium fezmininum , plantata, conftruendum eft cum fubftantivo ma/culino, Ephraim , cujus conftru- &ionis, in qua fubauditur nomen fem. gem; vel regio, plura jam exempla habuimus Hos. IV, 19, V,9: VIII, 4. y'egiü Haec generis diverfitas movit- plures , ut participium , qlantata , ad TTyrum xeferrent , fed ita, ut o 5, voci wv j f praefixum , in verfione plane non exprimant. lta jam [u,os, HiggoNvMUs: Éphraim, ut vidi, Tyrus erat fundata in /1Ü BPI guichritudine, i, e. uti ipfe exponit: Eyphraim erat tam yribi gulcher € fic Dei vallabatur auxilio , ut Tyrur, quae mari j 4o Hor. IX, 13. cingitur. MARKIUS: —Epl;mz'm, ficut vidi Tyrum plan, tatum 4m habitaculo: amoeno. DaTHivus: Jam quidem Ephraim fimilis eft. Tyro , in loco amoeniffimo fitae. & Q vt« &i LA, SYMMACHUS & THEODOTION legerunt. ww,. tl cum jSchurek, vertentes petram : sig mergav erspvleoysvor ot vier àvlze, quam verfionem mireris //en. DOEDERLEINIUM f adprobaffe, qui in nota ad GRoTIUM: Ex mea fenténtia, in- f quit, w vim habet communem €9 fignificat petram. "erto: V'ideo Ephraim ( Ephraimitas) deflinatos effe rugi vel ge- irge , ut in ea infantes allidantur. Vide Ps. CXXXVII, N 8.9. LXX varie errarunt, vocem *ti, pro Refchle&o Da- fUl leth, vertentes per "X vel TY, venationem ;; unam : vo- a cem , "'nnt, dividentes in duas, n* ?nw; denique ex 733 w Ail facientes 233, dum verfum ita reddunt : Epegaip, ov mgorrov 0 &idov, &ic Svgu» mouesnoav la lenva, avlev, Ephraim, ficut vidi, ad venationem praebuit filior fuor; quam vitiofam Verfionem etiam fequitur SrRuENSEE: Ephraim ift beflimmt, daff Ü [eine Kinder gefangen werden; imo BAnmpTrvus, folam genumam effe judicat: Nodum, inquiens, Gordium fol- Yni vunt LXX. . En tibi Le&ionem genuinam : "ww2 to'"bN wi3 35 nv x5omum Ephraóm , ut video, venationi de- po fiinavit liberos fuos. Non negamus, fenfum per fe non in- Qu commodum fore, /) verba fic legerentur. Sed cum Codd. Clà oimnef in lectione confueta confpirent ; cum antiqui quo- ii que Interpretes CHarpaEgus & HiERONYMUS quoad opt rem cüm Lectone Codd. confentiant ; denique cum la duriffima fit-participii nonw in duas voces pb ww ler yel, jIOJ'. IX; I4. 41 Ítit« vel, ex mera BAnnpmH conjiciendi licentia, in *5 nv deim divifio, aeque ac vocis ny3 in y33 mutatio; Lectio vero ) Ul confueta fenfam praebeat fatis commodum: omnino mu- "w tatio textus tam violenta admitti nequit. u 0 Sed. Ephraim 'jam in eo eft , ut educat ad. interfe&orem NIUM filios fuos.] Praef. 5* vim adverfandi habet, vertenda per jl I« fed, q. d. fed mox alius ejus futurus ftatus eft:. Educet 'irio: filios fuos in bellum , eventu adeo infelici , ut idem fit, d ac fi educeret ad interfeorem , 1. e. uti bene Darnivus: lJl Sed idem Ephraim cogetur filios fuos necandos hoftibus fuis D groducere. Dnusius ad h.1. Imperfecta eft oratio. Sub- V0* audiendum eft *»ny , quod faepe ita deficit ante verbum m infinitum. — Graece diceres : ueei e£oyoyew , futurum eft, ut educat. Plura exempla collegit 7en. SroRR1IUS in "m y Obferv. Grammat. p. 420 — 422. ili u N:Ald4s jonerm (Da illis, Domine ! quid dabis ?. Da illis uterum l, (10/3 a abortientem atque ubera arida.) Da illis, Domine! quid dabis? ] Verbis divinae com- i f* minationis fua interponit Propheta, optans ex amore erga - populares fuos, ut fteriles potius fint Ifraeliticae feminae, i d quam ut liberi ab eis nati & educati ab hoftibus interfi- 101 1'!1' ciantur. Reaffumit ergo per interlocutionem , quod Do- (udi. minus ipfe v. 12. de orbatione liberorum minatus erat, & j qu* optat, utillud eveniat. Da illis,inquit, & antequam explici- quoüd te addat: quid optet? per interrogationem fiftit aliquanti- ; cyt fper petitionem , & quafi fufpenfus & atf'onitus, fecum'de- 5*7 mv F yd; - j Hor. IX 4. liberat, quid maxime petendum optandumque fit. Con- filio autem capto reaffumit petitum, idque definit Da illis uterum orbantem €9 ubera arida.]. Uterum or- bantem , 1. e. abomentem qui foetum ad maturitatem non alit, nec in vitam edi ; Ubera arida, quae partum alere nequeunt. Orat ergo Deum ut minori poena, contentus effe velit, cum minus malum fit, non na/ci liberos, aut mox. gofl nativitatem mori; quam hoflibus ad interficiendum grojici, Cf. Luc. XXIII, 29. IVIulti per imprecationem haec a Propheta dicta exiftimant, fed rectius per deprecationem vertuntur, ex pio Prophetae in gentem fuam affecu j STRUENSEE addit Die Propheten würen alle wahre Men- fchen - Freunde. V. 15. Omnem malitiam Gilgale exercent , ibi exofos habm illos; propter malitiam operum eorum expellam eos e doimo mea; non amplius eos amabo, omnes * principes eorum fuünt rebelles. Omnem malitiam Gilgale exercent ,] Poftinterlocutio- ä nem Prophetae Dominus ipfe loqui pergit, &, ne cum v Ephraimo nimis fevere agere videatur, cauffam fubjicit graviffimam , qua inductus tam graviter in eum animad- t vertat. Omnem, inquit, malitiam Gilgale exercent, non hoc p 9 fenfu, ac fi ibi tantum peccaverint peccarunt enim & p alibi per idololatriam aeque ac alia fcelera; fed, quia G- $a gale impleverunt peccatorum menfuram , ut juftiia Dei pu nire cogeretur. q. d. Gi/gale, loco. tot beneficiis infigui, D Hon IX, t 43 JOrt« ubi 1) Jofua , probro Aegypti devoluto, circumcifioni foedus renovavit : 2) arca [ubflitit , qua praeeunte Jordan Ícindebatur , 1l 0f« & introitum in terram Canaan praebebat 3. ]Jrzmum poH introitum Pa/cfa celebratum eit, populus- ) Iton que primos terrae früctus comedit, Jos. III, IV V. (qua- lert re Gilgal locus religiofus habebatur atque a Samuele LEU elmebatur ut ibi victimas immolaret, l'$am. X,.8) ibi, dxvmorum beneficiorum immemores Ifxaehtac €X xaxo(x- , àit »u« & peffima fuperfttione cu/tum znflituerunt idololatri- t cum Hos.XIL, rz. cum /candalo regni judaici , Hos. IV,15 haer ficque priorum fcelerum menfuram compleverunt. TU ibi £oy odi] i.e. odiffe coepi vel exofos habui, prout quondam 75; eosdilexi. To *5 eft explanativum. iequ, proyter malitiam operum eorum exyellam eos e domo mea,] n declaratur odium , & exaggeratur quodammodo poena V. 13. memorata, per expulfionem e terra I/raelis, ut ejecti inde prorfus defmant pertinere ad familiam five popu- lum Dei. lü AU l [ non ampylius eos amabo;] quod pofitive dixerat;Dominus, Jlom J id negative exponit, ut odium fortius exprimatur. Quan- do enim oppofita conjunguntur , res intenditnr. Nun- 0i ] quam etiam rediit hic. amor Del, ut X. tribus Aegno €9 Rezpublzcae fuat reftituti fuerint. tnanw eft infinitivus cum oCu. tl0 m paragogico & futfixo , ob :conftructionem eum verbo *Dm , addam. je cur omnes grinciyes eorum funt rebelles.] i, e. idololatrae per- [ub)l(ït tinaces. Additur ratio fpecialis , qLUZl omnes etiam pO— mlmgd pull Antiflites , pol.tlm aeque ac ecclefiaftici , qui ejus idololatriam & reliqua fcelera cohibere debebant, a & ipfi in malitia praeeunt. In verbis Sarim & Sorerim ele- Jj Gi gans eft Paronomafia V 16 )e; pü Inr "i, Percutietur Ephraim , radix eorum exarefcet , frue 44 Ho.IX; 16 15 - &fum non facient ; quodfi etiam genuerint, interfi- ciam tamen defideria uteri eorum. Percut'etur Ephraim,] In textu eft praeteritum prophe- ticum, quod percuffionem certo futuram jam ut peractam fifüt. 'Tropus defumtus eft ab arbore, quae vermibus, ven- to, aut vi coeli afperioris tacta & percuffa exarefcit. i Radix: eorum exare[cet , fru&um non facient.] i. e. ita percutietur Ephraim, ut & radix exarefcat, & rami fructum i non ferant, Cum enim ex radice fuccus affurgat in ramor, confequens neceffarium eft, ut nullum ferant fructum ; l certe fructum ad maturitatem non perducant, fi vel folia aut flores adhuc apparuerint. Quodfi etiam. gemuerint , interficiam defideria uteri £o- rum.| Explicatur tropus. Quod/i etiam genuerint mares, & conceperint feminae, cf. Gen. XX, 17.. interficiam tamen defideria uteri eorum, 1. e. per metonymiam obviam, libe- v0; defideratiffimos, ut moriantur vel in utero vel in partu. p I* ! Rejiciet illos Deus meus,, quia non obediverunt illi; 1deo vagi inter gentes erunt. í 2 Rejiciet illos Deus meur, ] Auditae ex ore Domini fen- tentiae fubfcribit Hofeas. LXX arectlai avlzg , repudiabit £05, i.€. expellet e terra Canaan, ita, ut non fint amplius populus Dei. Cap. L. 9. quia non obediverunt illi; ] 'Talio. Illi prius Deum meum rejecerunt; jam ipfos rejiciet, ideo vagi erunt inter gentes.] non amplius habebunt fe- dem propriam, fed gentibus profanis erunt permixti. * 'N—', r À As — — — —— — —— EEE — AA * — Es m us o z * - A. g Fa Ml v T u - - -^ »1 p É - st ; PT s At a al v N J 1 at F u " Mi - r » d n si Pt s d d E o x ab d. L u d Z y AHÉEARS, U Pf "us & &* X 4 ,i-f&.&el w ïäï&? m AC - ET "h P w »* — ï&æ&æwxx W w .Qü« ^ bf t P W KA& M&f P * " x A as Z - Ls v - ul WE t m " x* AA m af ^ Y a uæ wn P5 A * alb - u ot , s Eo UR a LOm La s m* P » t »| m .. a— " m , d ag É at v L u Pt 5 " D. iæ&æ lm Flw. , wf,. * Y* * 8».2?« A s m -- r y bt p p* p JADSUMP d r " " alb g u m ul » as . » - " u h! P R. m "dims Mu i A g t M A. v o Wi FO Ll k LT a d i d T r ag al ^ r d w N u a P d " -N " — " , - A E EÉ * Lí M.. d * m E P d —— " HU t^. at —— " S x MÉ r Éw FyFÓo. W t ^* 3 LA m 4 jees "4 . ^ 4 * L d Q &f AT ^s " ww * o * i a - $s. a du o P "us X p . X P f " h. J » Es ÀN r d H m AL p n a VrX odb i tv P t g- m n A væw.x o* " ET a hd LU « n w y- ais L -- ä»m iiuner P a — gt - (Nwt, s k r d - "o p $54 TR 4 - MO jewp $ d w ^ * M w , -^. L $M La * p m d m od m T n h7 3- ab m * * 4 Ts "z j E m iec v " *. * w R uwe - - s " Pa a d L "E M n T Ax—v.&« L "d , i* d U " Fu« du m; ^ ag — £ '2] " p wl p Ts gt KWJR ha 9.« L ——2 *s £ t s — N PAU I W " * P r - o at ; - "r P : 4 m * [2 JW * M — .H ** vv W $^ a í y' -- * Rï ) w ed d- M t*x " 3 v " La 5 dl s J m zK - E gt at -t "^ - s*X " .w ts — - y u n a ant, u kdr.a &vv »- " Wuä du - 4M, a d- -— 4 .le M onr : A€ A^ à- x dl £ * ; - - t ZT s & * w » W $- ial P ^ : od - ", o » ssl L P. £ E d - m T * w a —— À &W& $- Wk * »&m,æ - - 5 — * E &tl L at d m p d - g v«(t d s ^ F E * » $ u Q-W.nnä * n.v d s ; x d " d v & É W a " ? od a tm i » E t t :* dio " hl E j - E L DELS d n T a, — H.f u p ^ a i We s — &H ii * x m * s " * W d » idE * i r Ls - - m - W & usl LR - w F3 * . As * ..v » ?5 a — -d W L d W &WMH m ao - " p "m m * " cue * . wed d W " É - M hr " f - W * ,f "- M a o L * F zM of LE $-5 5 s d r Mr "i "i d d 2 " um " " E -X " * * v A * u — " x* * a w i * * * $ & 4 2. W ANNOTATIONVM HISTORICO - EXEGETICARVM ; 19 IN HOSEAM 8 VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset PARS OCTAVA C AP. IX. GOoMPLECc TIE5ENS 17 m d O Baance Q 16 QVAM AVSPICLLS SVB DBIVINIS 15 RECTORE VNIVERSITATIS EBERHARDINO- CAROLINJE Focus J ENN MAGNIFICENTISSIMO N SERENISSIMO ac POTENTISSIMO DVCE ET DOMINO DOMINO N —e CA OL O GIE zrr TECCLE REGNANTE hi DVC]ï WIRTEMBER REL. REL. c PRJUESIDE LVDOVIC O JOSEPHO UHLAND THEOL. DOCT. ET PROF. PVBL. ORD. ET DVC. STIP. THEOL. SVPERATTENDENTE h. t. FACVLT. THEOL. DECANO IVLII 4..WDCCXCII. DIEBVS PVBLICE DEFENDENT M. BENIAMIN THEODOR. FISCHER, Nürtingenf. M. IOH. PETR. CHRISTOPH. ROESLER, Thailfmg. M. IOH. FRID. IUNG, . Goeppingenfis. ä M. AVGVST. ERN. PHIL. LANG, .Boebling. M. GEORG. LVD. ADE, Zwerenbergens. EXAMINIS THEOLOG. CANDIDATI IN DVC. STIP. THEOL. TV BING/ZE, nrTEBRIS BALZIARIS. ö&* Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com