KaI600-1662_11 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Annotationes Historico-Exegeticae In Hoseae Cap. I. II, 1 - 3, 1 - ? E * * * 2« i u- - as » * "h * ve Á * E ,a * - " r a t * -X £ & i E i — * - m w * Á * E. o r * * E Ed E. E — * : " M L. i --- H L ** t 32 M " "o 5 A * E w J " ". * i a - ^ À a " f * w T W« P5 h $« gt od & «" " $ * " * "i .M d * hu - 3 s m wb " À .u.w. 5 ao dBl X p — L i d if s »- - MM 5 * a " ais s ^ 5 *- s L du ia » d i p a t m * - i4. h* as - Ma, gt o g^* nl « À * b A Ls * - j ? I N -* « .. E - L P w ww EN ; w ha E i h m d P al N s w L] P À £ i M d " Wä& - * aw — Y E d Gu . *. w d . T * v * - * K HW. - " a. "- , 3. ^ ^ at * R d Rn " d E [ H LE * t : p W t m d * k U m « X i^ 3 T ET — ^ . W *w s g at H Es d d w.w * * h L d Y dptragy, M i y v E "- " « , M » * aj r g M.. d À. * i d o » - " a.w) b ab " d " * d fw i E diurs t fewcm g — g PT dl m & * * n Wa o i - 5 ER * d *s b foh., *^ £. -- h: d F. came » W. " .* AC gem - C n P ^ P "a P " n m . LE - "$ Wesud C if - iX L^5 20 i B d i?* - ? x i as u t m s - M ,.wn A - s ao x I M * A ^s — I* o . L P2 E n 3 - .m.w E du ^ . lP af , r o I ie " ss - ái, p3 t d» F L! P m ; - ^, s i, i. n P - i. at LNS a EE d a "-u* aE i wV w * a n W - Mw d «* - i — l- Z du i 4 w N * * u Ed * FA M ss " m w x 4 o d i u Mu L a &S:.v -a t * d M m N fäïv w t d t " k EL r t ..w . À g Z* du : * m *l 4 E - - M d ^ LE «t EL poacosh ^ ' i ", . s "u LP ; * d. lo. ; ag m " - w t et- s 1 m »" A * ; ? (.k M :j L b d Mi j P H u n a A. ^w * * Jhr F ^ hais i As T g d & s VM an * -- LE Á 4 *fb "n j u T. - t p Á * ul - Á R s M J *s r As — AU05 Ws AU iah La * " * WW — N w at , m d "r H sx m 4 z , ss E .. s x m ,.&w&, (..ww f * M.w.( - od ,.n.. a RE RE t À — E AE —— s i —— Emi " Es t i m a u.l i& $ * Y Vs wlb U ? x w 3 L m 3/1 d * * «H. N ^ W A s i i - - — s. * - s -— E — E« j À EE aPn a r a a ANNOTATIONES HISTORICO- EXEGETICAE HOSEA E Cap. L IL 1- QV AS SVB DIVINIS AVSPICIIS A RECTORE FNIFERSITATIS EBERHARDINO - CAROLIN/E MZGNIFICENTISSIMO SERENISSIMO AvrovEe POTENTISSIMO DVCE 4Ac DOMINO DOMINO CAROLO ^f DVCE WIRTEMBERGLE Ac TECCL/E REGNANTE, REL. REL: $ PRZ/ESIDE "E LVDOVICO JOSEPHO UHLAND THEOL, DOCT. ET PROF, PVBL, ORDIN, ET DVC, STIP THEOLOG, SVPERATTENDENTE DIEBFVS SEPTEMBRIS 4. MDCCLXXKXVF. PVBLICE DEFENDENT THEOD. FRIDERICVS MAIER, Aozenakeranus, IOH. GEORG. LVD. SCHWARZWAELDER Ludowropol BENIAMIN RVMP, Nürtingenfis. MAXIMIL. THEOD. FRIDER, FABER, Besfigheimenfis. LVDOVICVS FRIDER!CVS GOERIZ, - Stuttgartianus, IMMANVEL FRIDERICVS SIGEUN Gerad[lettenfis, VALENT. CHRISTIAN. HENR. HARPPRECHT, IVellingen&, mEBESEEHSEZ FRANCISC, WILHELM. SCHVMACHER, Neobm genfis, M. HENR. FRIDER. DVTTENHOFER, Chæropolzmnm FXAMINIS THFOLOG CANDIDATI IN DVC. STIP. THEOL, X TVBINGZE LirrERiS FRANKIANIS, — —— 4 £ — VCR 4? ^ 5 BN x x dl (9 at vt «s Cies s ^ hW 7 ? ? Xxl derene, Ma, ANS ) N -! iil N /*7 7 . f/f W »»r VN . aTA J AL CÁP. LSorn Ferbum Jehoroe , quod fatum efl ad Hofeam ,. filium Beeri , in diebus Ufie, Jotbami , Achafi, Hiskie, Re- gum Jude, &5 Jeroboami, filii Joafi, Regis Ijraelis. Verbum Qjehove ] Verfus hic primus totius Libri Pro- phetici infcriptionem exhibet, uti Joel. I, r. Mich. I, r. Zeph.lI, r. & voces: verbum Gjehove, docent oraculorum, libro hoc contentorum , divinam auctoritatem. ad Ho[eum, filium Beeri] addito patris nomine Prophe- ta ab aliis, qui idem nomen gerebant, diftinguitur. De loco nativitatis, vel tribu, e qua ortus fit, nil memoratur, Incerta eft traditio tum gfudeorum , qui eum. Hierofolymis; tum Chriflianorum, qui eum cum Zieromymo de tribu Ifa- fchar, in urbe Bethfemes, ortum dicunt, A2 1892 4 ä &Hos. I 't." im diebus Ufe, Gothami , Ahaf, Hishim, Kegum u- da«] Tempus gefti muneris Prophetici defcribitur «) a quatuor regibus Judae, fucceffione non interrupta fe invicem fequentibus,quibus regnantibus, per tempora omni- no diftin&a verbum Jehovze accepit vates, ita ut juve- nis adhuc Prophetam agere coeperit, atque officio hoc ad fummam usque fene&utem diutiffime fun&us fuerit, Re- snavit Ufíias, alias Azarias, annos, 52. lL. Reg. XV, z. l. Chron. XXVI, 3. jothamus annos 16, 1I. Reg. XV, 33 L $2 4 1.l Chron. X XVIE . ZIhazus annos 16, II. Reg. XVI, 2. 1I. Chron. XXVIII, x. Hishias annos 29, II. Reg. XVIII, 2; 1I. Chron. XXIX , z. qui efficiunt tempus CXIII annorum, Demtis ergo db initio vigioti duobus annis Ufize, & in fine primis tantum Hiskize annis computatis, tamen ultra LX an- nos Prophetam egit Hofeas, Suntinter obitum gieroboami & initium Ziskiz anui 58, Quodfi Hofeze fub jjeroboamo, qua- tenus adhuc concurrit cum Ufía, aunos tantum quatuor, & fubHiskia annos circiter fextribuas; emergunt anni 68, in- traquos, quzxe Hikgoxvur verba funt, futuram Iraelis cla- dem premunciavit, luxit ingruemtam, C prateritum ad emen- dandum Sudam commemoravit. Comment, in Of. I. €g in diebus Gjuroboami , filii gjoafi , Regis Ifraclis] i. e. X& ipfo adhuc Jeroboamo regnante, verbum Jehovze factum eft ad Hofeam. Mentioni Regum Judze additur £) mentio Regis Tíraclis, non modo, quia potior in vaticiniis Hofeze refpectus eftad rcgnuml[fraelis: fed etiam, ut diftio&t'or detur fufcepti 4h inunoris pro 1)&; etici notatio, fcilicet, ut conftet: non ulu:— inis * i Has, 1 ,a. 5'- mis demum Ufize annis, fed cum ad,hkuc Jeroboamus re gnaret, munus fuum inchoaffe Hofeam ; inprimis, cum grimum Prophete vaticinium inferitum domus yelu, cujus pronepos erat leroboamus lI, prazedicat v. 4. Si vero quaras; Cur Hofeas omnium quidem Regum qdjude, fub quibus prophetavit; fed ex Regibus Ifraelis /o/ius Jeroboa- mi mentionem fecerit, cum tamen etiam fub fequentibus in regno Ephraimi regibus , usque ad ultimum, Zofeaum, Elg filitm , prophetam egerit? ratio hzec fübeffe videtur. vel quia legitima Regum fuccelfio cüin quarto Rege e do- mo Jehu defiit; vel, quia poft mortem Jeroboami per in- terregnum, de quo mox, fucceffio interrupta fuit; vel quia fequentium Ephraemi Regum 2etas ex regibus Judee fatis cognofci poterat, & Hofeas, poft mortem Jeroboami in regno gjude magis verfabatur. Pofterior fententia placet Illufiri, fàcR Akr1S, qui turbulentis interregni temporibug difceffiffe Hofeam e terra X tribuum, & reges fequentes perfecutores Prophetarüm fuife, ftatuit , quos Jeroboa- mus II toleraverit, *) A. 3 Fa c€I *) in hota ad Vers German; Hofez p. 13.. J'eun die auf Syero- boam folgende Kouige nicht genannt. werden , fondevn blos 53122 roboam: fo [iheint es , dafs der Prophet, mach d'eroboams Tode , das l/raelitifche Reich verlaffen hat ,. entuedey [ der fürchterlichen , gleich auf feinen. Tod folgendeu b Ygeríi- chen. Unruhen , oder , aueil die uach dem Interreguo auftre.. tende Kónige Verfolger. der. Propheten waren, die Seroboag duldete, Hos. T, x. Facit hzec temporis notatio egrezie 'ad re&te intelli^ genda & difcernenda oracula Hofe, fi conferantur, uti decet, ifta Librorum Hiftoricorum capita, quze de regi- bus Judse & Ifraelis, iade a Jeroboamo & Ufia usque ad Ywr Hofeam & Hiskiam agunt, If. Reg. XIV, 23. XV - X laX II Chron, XXVI - XXXII, in quibus utriusque regni fta- tus, quoad religionem cultumque publicum, & quoad revo- lutiones civiles defcribitur. Si porro copferantur cum Ho- fea reliqui Prophetze , ipfi cozevi, atque inprimis, quoad oracula Ho[eana Cap-"]. TT. & III. contenta, coevus fub - roboumo Zmo[us, cujus conciones corruptionem illam in- credibilem tam cultus publici, quam vitze omais, & fce- lera aule, magnatum, facerdotum & totius populi in regno Ifraelitico ad vivum deþinguntj , & brevioremin Li- bris Hiftoricis defcriptionem fupplent atque illuftrant. Ea- dem denique temporis notatio evidenter docet , fingula oracula, quze in Hofea extant, non ad unius Jeroboami regimen, fed, pro diverfitate argumenti & veftigiorum Chronologicorum in textu extantium , ad fubfequentium etiam Regum tempora eífe referenda, Facillime ergo du- bia illa folvuntur, a Ceíeb, ExcHHoRNIO ex iftis Capitum Hofeze V- XIV locis defumta, que talem regni lfraelitici ftatum defcribant, qui fub Teroboamo II non videatur ob- tinuiffe, *) Nam fi diftinguas tempora , concordat etiam ' hæc *) Einleitung ins Alte Teft. IIT, Th. $. 553. p.260 - 262: » Der. Ueber[chrift zufolge follen twir in die Regierung &jero- sbeams des aweiten ireten, wenn wir ihn im Kreis feiues » Uttr- Hos. I, x. Z hzec Hofeve fcriptura, 1"o Scilicet quoe indea Capite Hofeze Vteleguntur, imo forfan jam a Cap.IV t9;ftatum regni Ifrae- Á 4 litici » erdeus lefen wollen — Es ift Schade ,. wund für den, der » fich. die Ielt, in der Hofeas lebte, und zu der er fprach verfezen will, ein unerfezlicher. Verluft , dafs wir nicbt mehr » Hiftovifches von il , und, wenn er unter. Sjeroboam. dem »cueiten blühte, dafís wir kaum Summarien feimer. Zeitge- »/chichte. übrig haben, SSein Buch fegt einew Zufland des »» Jfraelitifchen Reichs voraus , den uns . leider die ufferfl &ur- »zem und unvollfündigen hiftorifchen Schriften des A. T, nicht »fthildern; eine Zeit, wo der Monarch auf dem Thron wol- » lüftig und verachtet, (Hos, X,3. VII, 4.) uud der. Hof zu » Samarien in. Ueppigkeit , Schlüfrigkeit und Unthütigkeit ver- » funken war , (Hos. VII, 4. f£.) wo der Stat ZAulàffe hatte , p fremde Hülfe zu fuchen, und zwar, wann wir uus, wie es » hüchft wahr[cheinlich ifl, am die lForte des Propheten hal- » ten dürfen, die Hülfe vou A[fyrien und Aegypten (Hos. V, 13. » VII, 1x, 16, VIIÉ, 9. 13. IX, 3. X, 6. XI, 5. XIL 2, XIV, 4.)5 » £ine Zeit, wo unten vom uidrigflen Pübel an bis zum Prie- »fler. und . Propheten hinauf. alles. üufferft. verdorben. war , » (Hos, IV, 4- 8. VI,8.) wo ausfchweifender Güzendien[ft im »,im Reich. Ifrael herr[chte, (Hos.1I, 7. IV, 12. 18. IX, 13. &c.) » und auch eyuda durch Ifrael zu . diefem Grüueldienft hinge- »riffeu wurde (Hos, V, 1.) — — In welcher Periode war- aber » der. Stat lfrael vou diefer Zeichnung das Original? Unter » eeroboam dem 2ten wenigflens nach unfern. Nachrichten im Unter ihm war »den Hillorifchen Schriften des 44, T. nicht, » as Reich I/vael von. inmem und von anuffen flarkh j es- hatte » fich durch. gro[Je Eroberungen erweitert ( Reg, VIV, 25, ) » Wie làfst fich dies mit. den. Vorftellungen. des . Propheten , »die aus feiner Zeitgefchichte genommen [imd', vereinigen ? » Wozu 8 iHos, J5 litici defcribunt , qua'is poft. gjerabonmi obitum , fub cujus fub inter- ultimos aunos Hof»as vaticinari coepit, fuerat : rogno, &, poft Zacharie & Sallumi cedem, fub Menahom Pekacho & Hofen, filio Elze, uti poftea docebitur 2 Ge- fed roboumus fub initium quidem regni vi&toriofus erat erat quoque voluptuofus, & rebus contra Syros bene geftis ita elatus, ut civium faluti & interno regni flori, qui in vi- gore legum & cultus publici puritate ponitur, non pro- fpiceret $t9. Brevis licet fit hiftoria facra in recenfen- dis Regum Ifraelis geftis expreífe tamen tradit, JMena- hemum, occifo Sallumo regnum magna crudelitate ad fe rapuiffe, & ab Affyrio Rege, Phule, quem Deus contra ipfum excitaverat I. Chr. V, 16. pacem atque in regno con- firmationem magna pecunia redemiífe, II. Reg. XV, 19 Eadem hiftoria facra refert, Ho/eam , ultimum Regem qui e » Wozu damals Bündui[ke mit A[fyriem mmd Megypien der Sicherheit halber 2 Iarum wird mie der Macht des Reichs durch eroberte Lünder gedacht? Parum mur des Korns » Mofts Qehls und Silbers , tenm der Gefchenke ihres Schuz- gottes, dJehova's, die fie falfchlich vom ihren Güzen ableite- » ten, erwülmt wird (Hos, IT ,7. 11, 14. VX, 13.) 1 Z arum nicht »tin einzigesmaht der. Eroberungen , die doch als das glán- » zendfte Gefchenk Syehova's vom Propheten micht hütten über- »gangen werdem kóumen , vvamm Hofeas unter ä*erabaam »blühte 2 vvie pafst fich das Bild der. Schlafrigkeit und Un- » thütigkeit auf die Regierung éjeroboams , die durch fo mauch- »faültige Siege glünzend gevvorden vvar 2 . Wie gar andevs »fhildert Amos , der auch unter. Syeroboam dem 2ten lebte , ; den. Zuftand des Samaritanifthen. Reichs ? HOSQ.I, f. 9 qui Pekachum tertio Zrf⁡ anno interfecerat , a Safma- na[Jure, Affyrie Rege , cui tributarius factus erat , defe- ciffe, & fiduciam repofuiffe in rege ZEgypti, Soo, qua de- fe&ione cognita Salmanaffar contra Hofeam arma move. rit, & poft trium annorum obfidionem Samariam ceperit, Hofee anno YX ; Hiskie fexto ; atque lfraelitas in Affyriam abduxerit. IT. Reg. XVII, 1-6. Tam clara hzc facta hi- ftorica funt, ut plane demon(ítrent, petita Ephraimi ab Affyriis & /Egyptiis auxilia non pertinere ad ftatum regni Ifraelitici fub Jereboamo 1I, fed fub Menahemo & Hofea. 4* denique tantum abeft, ut Zmofo in defcriptione ftatus lfraelitici fub Jeroboamo non conveniat cum Zoe/za, ut potius uferque foediffimum cultum idololatricum , qui fub Jeroboamo, tefte hiftorico facro, II. Reg. XIV, 24. conti- nuabatur; & conjuntta cum eo fcelera graviffime repre- hendat: .Hofeas quidem C. I, 2. II, 4- 7. 15. coll. IV, r.2. Xt-13. ZImofus vero Cap. IL, 6- 8. uterque etiam interitum domus regnantis, imo finem. regni Ephraemitici & abducionem populi in captivitatem praedicat , Ho- feas Cap. 1, 4. 5. 9. III, 4« Z4mofus Cap. IV , 2. 3. V, x- 6. VII, 9. 17. Singule autem Conciones Hofez quomodo dividen- de? & quenam ex illis ex. gr. füb /Menahemo? quzenam fub Pekacho? itemque fub Ho/za editz fint? difficilior quzeftio eft, non nifi ex veftigiis hiftoricis in textu obviis, probabili conjectura decidenda, [nfcriptio enim generalis id quidem infert, quod fub Jeroboamo , Ufia, Jothamo, Achazo & Hiskia, i.e. fub regibus Ephraimi, qui his Judze B Re- 1o Hos. I, 1. Regibus cozevi erant , oracula acceperit Hofeas; ipfa v&- ro h:c oracu'a, diverfis temporibus accepta, nullis expreffe notatis tenporum intervallis in textu diftinguuntur, Auget difficultatem queeftio hiftorica : Regnaveritne gjeroboamus ammos 41, an 53? & fuccefferitne ei filius Zacharias imme- diate, anm po[l interregnum 12 aunorum 2 — Jeroboamo ex- ï preffe tribuuntur 41 anni regiminis, incipientes ab an- no 15 Amazi, Regis Jude, II. Reg. XIV, 23. qui regna- vit annes 29, II. Reg. XIV, 2. Jeroboamus ergo cum Amazia, Rege ]udv, regnavit in Ifraele annos 15, qui- bus fi de aunis Ufixz , qui patri Amazice fucceffit, addas annos 26, anni 15 1 26 efficiunt annos 41,. Cumqué anno demum Ufia 38 fucceffiffe Jeroboamo filius ejus Zacharias HI. Reg. XV, $. dicatur: hinc cum UssEmR10 interregnum II aunorum pok mortem Jeroboami plures ftatuunt, & ad dubium ex II. Reg. XV, 1 motum, ubi Ufias anno de- inu 1n ii jt-.l. Íop oboami XXVII patri Amazize füccelliffe traditur;, refpondent, quod Jetóboamus a patre*Joaso in regni con- fortium admiffus fuerit , anteqüuam folus regnaret. Alii vero annos Jeroboami 41 pro 53 pofitos effe exiftimant, ita, ut nullum interregnum admittant, fed Jeroboami vi- tam & regüum ad initium regni Zacharix pertigiffe fta- tuant, His accedit £;4BENG ELIvSs Oid. Temp. p. 110. edit, II**:; /Vul/a, inquiens, fhroni vacuitas , certe non diati- nà , intev gjoroboumum €9. Zachariam cogitari poteft.. gjofras offo, Sjoas a [ex unmorum, rcgno admoti funt : fimge Zachia- riam pofthumum ; mon tamen. aut ip[os x2 annos e regno is p;*a/zibitm, aut tum longum intervallum in hifloria t&m aecu- 7^ rata Xr Hos. Í, t. ratà pretermiffum fwiffet, Imo cum costinua fucceffione. con- gruit [effo in throno. I/rabl, jehu Regi ad abuepotem usque fingulariter gromiffa. 1I. Reg, X, 3o. XP,12. . Pro aunis ergo 53 regni gjeroboam füfloria [acra, pouit amnos 41. T. Keg. XIV,23. Sedíolide , ut puto , ad rationes 5. BENGELI refpondet, atque interregnum defendit 6. CRvs1vs Hy- pomnem. ád Theol. Proph. P. 1. $. 88. p. 267- 270.: Ebree mumerandi more promiífio de regno Jehu & pofterorum us- que ad quártam generationem ia ipfo pronepote, Jeroboa- mo, impleta fuit. . Qwo soriso, propter exortas turbas iu- terregnum XII annorum bene exiflero potuit ;; quumque Za- charias, abueos jehu, amo 13 regmum capefferet , illud nou retinuit, fed poft fex menfes cafus eft.. Quod. cur permitti po- tiuerit , propterea notatur II. Reg. XV,12. videlicet , quia promiffio gjehu data jam impleta erat ; nam ante hanc pra- flitam Deus occidi regem permiffurus non fuilfet.. Interreguum igitur fi fuit ante diadema a. Zacharia funtum ; aptum, puto, hoc eft initium turbulentorum temporum , que goflhiac in reguo Ifraelitico t1on mþ cum regni interitu defierunt, — lia eftl qua- Jiio: Cur initium regni Afariz (Ufize) quod revera perti- net ad aunum i5 Jeroboami, conjungatur cum hujus an- no 27. II. Reg. XV, 1. coll. XIV, 3. 23. Equidem fioc modo i2 anni imperii gjeroboamici refle compen[urentur , fi. ut vult Bengelius , ob cau[Jum incognitam gro 33 annis 41 pofiti fuis- fent. ZIttamen nondum hoc cogit flatuere , gjeroboamum re- gna[fe potius annos 53, quam 41, quos textus habet II. Reg. XIV,23. lVam fucceffo Zacharie Cap. XP, $. conjuugitur eum anuo Afarie (Ufie) 38« Itaque manent ab initio regni Bz : ;.?eïa-, !27 Hd&.' Ff aieroboum ad Zacdiariam , reguum cape[fertem, ammi i5 €8 38. hoc eft , 53, five expleat hoc [patium reguum Seroboami , five interreguum . fecutum fit, — Quapropter , ne deferamus, quod textus diferte dicit, Jeroboamum regnaffe 41 aunos, fucdlius efl , adeoque probabilius judicabitur , zeram fecunda- riam fuiffe, quze Jeroboamica di&ta eft , quzeque 12 annis ante ejus regnum incepit. Quid , fi cepiffet & clariffmis vifloriis de Syris , quamdo ajoroboamus, regnante patre , ex- ercitum duxis ? nam is yvwnb Servator a Syris eminenter ap- gellatur, coll. 1. Reg. XIII, 5. XIP, 27. Quid , fí a capta Hierofolyma €9 . direpta , reguoque. Dawidico ad. pendendum patri Sou[o tributum conflo, apud. fuperbiffmos Fphraitas eosque Hiero[olymitanis. infenfiffmis , uumerari cepiffent. aami gjeroboumig ? . Reg. XIV, 12 - 17. Nam wihil. fumere opws eft , quam quod gjeroboum, juvenis at heros, reguante gatregjoaso exercitum duxerit, quo conceffo ees gefle tamen d regem regnantem , ojoafum, veferuntur. — Hoc paffo pro- babiliter reperta foret ratio, cur 11. Reg. XF, J. pro anno Je- roboami, qui dici deberet decimus quintus, f anni regni ejus numerarentur, pofitus fit aunus Jeroboamicus vicefimus feptimus, memye , quia anmus ille hec womine vocabatur juxta zram fecundariam , cujus obiter fic memoria fervayi debuit, — Nunquam etiam ipfa. hiftoria facra 54 anios ponit, fed colligitur hic mitmerus ex. segato interreguo poft eyeroboami obitum propterea, quod. IT. Reg. XIF, 29 cum ejus morte flatim [ucceffio Zacharig in reguo memoratur.. At hadc non flatim , fed poft turbas x2 ammorum fecutam e[fe, videtur multo [wmi facilz'q-s,- quam quod 4z pro 53 pqþtum fit.— Ego 4ume- Hos, T, r3 nümerum artificialem non quero Cap, XI, 23. fed Cap. XP,r. Chronologia in. utroque cafu [alva manet Jriplex inprimis oraculorum Hofex quatenus ad tempora fingulorum Regum referuntur extat divifig ]v eft HERMANNI VAN DBR HARDT, qui Li- brum Hofeze in XXIX 7aticinia. dividit, tempore €9 proyo. nendi occaftone: diflinffa Exhibet eam in tabula chronolo- gica CamnpPzovrvs in Iutrodutl, ud Libros Bibl, V. T. Patte IIT. p. 278 - 286 Sed , uti re&e idem monet, ar. &ior inter plurimos ad H A n n T10 divulfos textus adpa- ret nexus, quam ut commode fejungi queant It* eft LiaurrooTt: in Chron. Temp. 9 Ord. Textuum V. T. Tom.T, p. 93, ubiis ita: Ut quzeque Libri Hofeani prophetia, five Capitis pars, referatur ad proprium annum, quo eft tradi- ta, adeo fieri non poteft, ut ne ad tempus quidem fingulo- rum Regum cerío referri queat — Tantummdo du vel tres confiderationes & conjecturze haud inutiles fuerint ad affignationem quorundam temporum, & àd meliorem Pro- phetiz illius intellectionem in fpecialibus quibusdam, Capita l. & lT. videntur. per Hofeam prolata in ipfó concionandi principio. (fub Jeroboumo) De I"o nulla du- bitatio effe poteft, & II. quoque credibile eft eft ejus- III. dem eífe temporis, quemadmodum e materia patet, & IV. Caput videntur eodem tempore ab illo edita effe, quxa Cap. IV, 3. mentionem facit plagee 10uuftarum at- que eorum , de quibus Jmofus & qgjoc! verba fecerunt eadem , quae 1111 prædlcens B 3 Cap. V 14 Hos. Z, 1. Cap. V. & VI edita videntur temporibus Af/afi , poft. quam ab Ajfywa auxilium qusefierat. Nam Caput V. yeriu I13. id f fimul in Éphraimo & $jda reprehendit, & | h?,ïi ue comminatur judicia, Caput zero VI invitat & hortatur ad penitentiam & promittit bona, Ephraim magis fpecialiter appellatur ia reprehenfione propter fiduciam in Zfyrio, quamvis djuda fe jam eidem peccato aJhgarat eandemque meruerat 1eäar0utxoucm quia Ephraim in peccato preiverat l1l Reg. AV, :9. p. f02. ,I annmo Cap. VII - XIV edita funt /ub . Hofea qui, Ziafi XIT, fa&us Salmanezeri fervus, ab eo defecit, fidu- €elam reponens in rege /Eg2ypti , inque hoc crimine de- prehenfus captus & in carcerem conjectus fuit, p. 103.105. Il* eft WEnrrsrit is der Forrede zum XIten Th, der J Erklür, der H. bchmft aus Englifchen Schriftflellerm p. 11 - 14 qui 1) Sub gféroboumo YI edita ftatuit oracula C. I. II. & III. 2) durante interregno poft mortem Jeroboami C..IV. 3) poft Zachavie & Sullumi cedem , fub Menahemo 'ora- QOV VI, 1-5. 4) Sub Pe£&acho qui Pekachjam , Menahemi filium , inter- fecit & Syrorum Regi unitus Zrhaxo grave quidem bellum intulit; contra quem vero Tiglathpilefer, Af- fyrie Rex, ab Achazo in auxilium vocatus, afcendit & Rubenitas, Gaditas & dimidiam tribum Manaffis itemque Galilzez incolas cum Naphthalitis in Affyriam deportavit, Oracula C, VI, 4- VII, 1-10. 5)Sub Hos. T, 1. 15 ) Sub Zofea, qui Pekachum interfecit, ante abdu&tum e Bethele vitulum Oracula C. VII, 11- usque ad finem Capitis X. poft abdu&um vitulum Bethele cultum Oracula Cap. XI- XIV. qua divifío infignem probabilitatem habet cujusque ra- tiones, a WELLSrIO allatz, fuo loco erunt examinandze / Accedimus jam ad primam partem Prophetize'Hofeane fub ultimos Jeroboami II annos editze , quae recenfet 1) mandatum Dei ad Hofeam de ducenda muliere fcorta- trice, hujusque mandati rationem, & Prophetze prom- tum obfequium, C. T, 3. 3. 2) tres liberos , ex matrimonio hoc fufceptos cum impo- fitione & expofitione nommum V.4-9. cui, cum com- minatoria erat, 3) additur promlfïio gratize & clementize plena, C.1l, 1-3. h V. 2 Principium «verbi Jeborve ad Hofeam fuit boc , ut dicevet Jehosva ad Hofeam ZAbi, accipe mulierem meretri- cem &5 liberos [purios ; Scortatur. enim bec terra a poft Jebovam. Principium verbi Sjthove ad. Hofeam] Cum primum Deus Hofeam alloqui ccpit, mandatum ei dedit valde durum & inexfpectatum, cui vero morem geffit, certus de aucto- ritate divina, Refertur fc, hoc principium ad immediate fequens 16 Hos; 1,.2, fequens proeceptum de ducenda muliere meretricia. Suünty qui cum LianrrFooro Chronol. p. 93. ex his verbis colli- gunt; Deum przedictionum propheticarum ita initium fe- [ ciffe per Hofeam, ut fit Prophetarum , in ifto temporis j tra&u excitatorum, /mofi, sjoelis, efaim primus ; fed, li- J cet Chronologia huic expofitioni non repugnet ut vult k 5. MicHAELIS in gof, ad. Bibl. Hal, ad h, l. prior tamen K expofitio de primo oraculo , ad Hofeam fa&to , retinenda y €it, p« Zbi, fume mulierem meretricem €8. matos meretricios] i.e. (l duc legitimo matrimonio & ad prolis generationem mulie- rem impudicis libidinibus diu deditam & ab iis publice no- $0 tam, & aífume cum matre fpurios illos quos in vitaà li qmeretricia peperit. Imperativus enim /ume & ad mulie- p vem. & ad natos [cortationum- vefertur & idem nati non W affumi cum matre, & ex ea gigni poterant Mulier ergo Iu meretrix attulit novo. & legitimo marito natos fpurios, D quos Hofeas, tanquam fuos, pariter ad fe recipere debuit D Hinc refpe&tu hujus matrimonii a Propheta cum $ meretrice initi, populus Ifraeliticus dicitur meretrix, & fin- guli Ifraelite nominantur liberi formicatiomum , quales l.: Gomera. Prophetze attulit Cap. II, 6. 7.- Neque mandato tu divino, neque ejus executioni ahquld Deo vel Propheta ?0 indignum ineft. Uxorem, qu»e meretrix fuerat, legitimo modo in matrimonium ducere , ut ad honeftatem reédeat ( & poenitentia emendetur, contra bonos mores non eft [ uti nec turpitudinem habet ilegitimos liberos cum :atre domyum deducere ut bene educentur. ]ta verba. no- ,HOSQ ], 20 1? noftra exponunt poft GnoT1vM, Dnvsivw aliosque etiam j Ill. MicHAELIS, vertens : Heyratfe eine Hure , und ninm d- s die Hurkinder mit der Mutter ; quoe interpretatio etiam rei reprzefentatze conformis eft. Debcbat enim mwlier fcorta- num imaginem gerere populi lHraelitici, pridem a Deo per idololatricam ícortationem turpiffime averfi, miroque hoc z Íchemate opus erat apud immerfos idololatriv Ifraelitas, ]i ut, dum nud» veritati aditum denegebant, hoc quaíi portentum matrimonii apimos fecurorum efficacius affice. ceret atque ferirct, 2 Sunt, qui cum /Maimonide & Aben Efra haec in viffone tantutn e contigiffe exiftimant ; alii cum Zuterprete Chaldeo parabo- ( licum proponi fermonem ftatuunt; fed feries textus & verba lj« ipfa infinuant mandatum ac&u a Propheta exequendum, J ut figno in oculos incurrente exprimerentur eze res, quae 1] inter Deum & populum lfraeliticum agebantur. Non di- $, cere, fed agere aliquid mandatur Propheta; nec executio in Lukn diflioue, fed in aflione confiftit integra, uti mox per gra- Jm dus narratur. Neque etiam fic incommodum effugiunt d- viri do&i, quod mandato divino & executioni Prophetze 1les ineffe cogitant, Si enim accipere uxorem meretricem vere ato turpe vel indecorum foret, neque i» vifíone, neque in pa- gt rabola absque fcandalo fibi id tribuere potuiffet Prophe- J ta, nedum Deo, matrimonium hoc Prophete mandanti. at Cf. notam 7/. MicHAEL:is adh,l Idem fentit Ce/, .ft, EicHnuonN, *) m Qui lba, L, c, $.556, Vp. 215. 236. Die Hypothefe eines Traums vvird, no- diukt mich, durch nichts bogünfligt, vveder. durch eine deut- liche 18 Hos- T, s. t Qui affuale Prophete matrimonium cum muliere [torta- fj trice admittunt, in expofitione vocutn D'»3r nN non con- veniunt, SELDENVS r accipit pro femina , que mon fit fl Y Ifraelitis; non pro quacunque fine nuptiis vitiata, fed vi- bl de, qua contra iftam fententiam attülit 4, BvREKIVS 9 Guomene ad h. L. Propheta matrimonio hoc fymbolico dehebat indicare, populum lfraeliticum pridem a Deo unice colendo per fcortationem idololatricam füiffe aver- fum, quod fane non adumbratum fuiffet, fi uxor in ma- trimonium ducenda fuiffet gertilis. Alii per t»ssr ngw in- telli- lüche Aeufferung , moch durch einen Winh des Texis, vveder durch. Anlege , moch durch. Ausführung ; micht eimmal vvard dem. Propheten der. Befehl. Gottes. des Nachts zu Theil, — Und vvas gtvvinni mam bei der Hypothefe eines 'Iraums ? Behommt das gauze im wgend einem. Punct aehr . Schiklichkeit ,' vvasm es getroeumt , als vveun es wirklich vorgefallen . — Müfste man die erztehlte Begebenheit als wahre Gefchichte aus Mangel der Schiklichkeit verwerfen:/o vvollte ich lieber dabei auf eine fymbolifche Dichtung zurükgehen , und niemand vvivde darinn das , vvas z jedcr Dichtumg erfordert. vvird, Zvvek, Kinficht und Rundung vermiffei, Nur . [cheint; die gauze Por- fiellung im. Anlage und Ausdruhk z fihr einer würklich:n Ge- fchichte aebnlich , aucb müfste bei einer fymbolifchen Dich- tung der Nahne der Frau, die der Prophet heurathet , eut- vveder auch. bedeutend. gevvaehlt, oder ganz ausgela[fen [eyn, IV enigftens pós- n2 3 küunte es micht heiffom , ohue die erfte Gefeze der. Dichtung 2 verlezen , vvuie .auch | ohne alle Ticorie der. Dichtbunft ,. fchon. einem. jeden fein. Goflhl lehren vvird, 1ch. fiude/ alfo n dem erflen Tbeil des HOfM-P £ine wahre Geéfchichte eraaeflt, Hos. /l, À I9 ll telligunt mulierem, que amtea fuerit honefta €8 in tonjugio de- Jl« mum adultera fafia, qua ergo proleptice femina fornica- ria dicatur, Quoe fententia eft GEBH A RDrI, itemque ji l. Wrerrsii & LowrHur 9), quibus aecedit Cel. Erceu- in HonN **) Sed 1) majorem fpeciem haberet haec expofï.,- 4 tio u Jeo *) Erkl, H, Schrift aus Eugl. Schriftft. XL Th. ad h.1, Durch die 2 Ffrau und Kinder der Hurereyen vvird blos zu erkennen gegeben , 12 da/s Gomer ( diefes vvar der Nahme der Frauv,3) dem Ehebetie &es Propheten micht getreu blieb, n achdem es. fie sur Frau genome /[ lebte und Kinder gebar ; Und ]i« men hatte, fonderm im. Ehbruch da/s der Prophzt vorher , ehe er fi g nalun, vom Gott belehret um vvürde, Uud diefe dusiegung hr wvar , dafs fie folches h T. feheint um zyvoer U À fachem v villen fehr. vielen Beifall zu ver- 1 dienen : 1) Mil fo der. Fall gvvifchen Hofeas z54d Gomer anm fl tf meiflen. dem. Fall. ewvifc hen Gott uud lfrael gleichte , indens Gott auf gleiche IWeife 1 frael zu. feinem befondern Volk genom - NI eufalls vorher vvufste , dafs fie ihm ja men hatte, ob er. [chon eb oft untren feyn , und in die geiflliche Hurerei oder den. Gà- ce uud es fich auch nachher. fo. zutrug. af gendienft verfallen vvürden, m Sinn alles, vvas voni Hof'eas wud Go- d 2) Il/eil man in di efe mer gefagt vvird , fehr. vernünftig uud ohne alle Unfchiklich- j uU ehmgn, kaun ; und es if o keit als Buchftaeblich. gefchehen. aum, eine allgemein. zugeftande ne Regel, dafs man dem buchftaeb- je v, vto eS ohne Uufchiklichkeit ge- cn- lichen V.erjhmde. folgm anát]] fchehen kamnm, il I1ch vvürde es micht geradezu laeugnen , (dafs 77 9*j L. c, p. 277. es der Schiklichkeit entgegen. fireite, da[s Gott eiugm. Prophe- lilt il ten. befiehlt , ein O DUN Zu heurathen,) vveun. inam bei p nwN an eine Perfon, die bisher in Unzu cht gelebt, an ?h t sine Hure gu denken haet tt : aber das vvar tiur. die Per- C2 ? fetn, 20 HOS'. I,' 2. * w tio, nifi additi fuiffent r *5 vati fpurii, quos «na cum muliere meretricia affunere jubetur Propheta, cum impera- ?) tivus: Zdpe ! & ad. mulierem & ad natos referatur; mulier Ifr; W vero, quze natos jam fpurios Prophetze attulit , proleptice ewwr nex dici nequit ; hicque ipfe nexus inferre videtur, du cur mulier Prophetz non fimpliciter m3w, fed txw* nvx qu dicta fuerit. Hofeas fane in legitimo matrimonio fpurios p Alii funt filii non procreavit, fed cum uxore affumfit, ]" lii a Gomera, ante matrimonium nati ; alii, quos Hofeas poflea [/ T0 fen , die der Prophet. heurathen follte , nach den falfchen Vor- flellungen der. Ausleger , gegen Sprache uud Gegenbild. — Eiue lus Hure vvürde nv genaunt vvordem feym ; aber hier wvird qus Cul ov onwN gebraucht, IPinkt wicht die Zufammen[ezung , das nww, auf eime Perfon hin, die vvaehrend ihrer. Ehe mit Yel dem Prophetem erft ihre Unzucht gu. ireiben anfaug en vvird? h fie bekommt mur hier den INahmen fchom, deu fie dereinft wer- fe dieneu vvird , vvaun fie die Ehe bricht. (durch Parallelftellez [7 kaun ich freilich deu. dusdruk Qs new qicht erlaeuterau — ^g abevr der Huren vvivd unzaehligemale gedacht : Warum vvird lit Ouur onuN sicht auch zuvveilem von ihnem gebraucht , vveun j es mit n ganz fynonym vvaere? ) — — Und liaette Jie, vor der Ehe mit dem Propheten , in Uukeufchbeit gelebt :: vvdrde bel Jie deum das Bild des llraelitifcfiem Volks Riabeu vverden kün- [T «xm? ZAls Gott fichi die Ifraeliten antraute,. vvar. die Nation d eiue reime , keufche , zaertlich liebende ungfrau, (fo drüken [ fich. die. Propheien immer von der Zeit der l'erbindung Got- ies. mit dem Volke aus , 2 E. Gyerem, I1, 2. [f.): fo mufste [7 "aucb -das Maedchen, das eim Bild der Ifraelitem vverden follte, d vor ihrer Ehe mit demk Prophetem , ciue reiue kenfche Braut Jeyn. fa. À * gi Hos. £, 1. N poftea ex ea genuit, & ad alias fignificationes adhibiti, 2) mulier a Propheta ducenda debebat effe imago popüli zi Ifraelitici , qualis tempore Prophetz erat, quo non de- (6 mum in fcortationem idololatricam prolapfurus erat , fed l, dudum jam ifto fcelere fe polluerat, utí ex additis verbis: )N quia terra hec [cortatur ; atque ex Cap. IL, patet, ubi lo$ profens populi Ilfraelitici ftatus fiftitur fub tropo smatris Jj qropter [cortationes fuas reprehendendae , & finguli Ifrae- as litae liberi [cortationum dicantur, quem ftatum Gomera na- u tos [purios jam enixa, ánte quam Propheta eam in matri- monium fumeret, repraefentabat. Deferitur ergo cóntex- tus , fi proleptice Gomera dicatur milier fornicaria, 3) Lo- liE rd cus Jerem. II, 2. aperte refpicit priorem populi ftatum, )7 cum ex /Egypto educeretur. Accedit, quod communior verborum Jeremiz *nbX»s nsnrw T'mps n expofitio de lt d populi erga Deuwn amore , quo. ab initio Deo deditus fuerit , [ repugnare contextui videatur, qui totus in eo eft, ut go- [ut guli ingratitudinem erga fumma Dei beueficiu, cf. v, 20 de- Lvird monfiret, Repugnat etiam hiftoria, quze populum Ifrae- liticum , inde ab exitu ex /Egypto , qui fspiffime: tempus n juventutis . defponfitionis dicitur, fiftit ut contumacem & re- J bellem. Reü&ius ergo $. &, DATHIvS "n intelligit de 06 A beniguitate Dei erga gopulum , & fic quoque fequens n2nx de amore, quem. Deus erga gopulum oflendit , cdum eum ex tot aliis elegerat , ut ipfi facer effet , qui vocatur .amor de[gon- jj 1 fationis — 'à ire vero poft Deum exponit per:; ire fub-duffu €9 proteflione Dei ; vertens: Recordor , inquit ajehova , bene- Vtel ul , quomodo. ves. arttieri. vinculo ficiorum qlim in vos collatorum C 3 mihsi 22 Hos. T, 2.3 mihi junflos amaverim , cum, me Duce , defertum, ferram in- cultam peragraretis, quia fcortauw terra hec a goft gjehovam| miratus pro. cul dubio Propheta eft mandatum hoc divinum ; quare t ratio adjicitur turpiffiima & publica populi X tribuum dololatria, (quxe fcortationis nomine f»piffime in Scrip- tura venit,) conjugis ducendee moribus repreefentari de- bet Je^ova ipfum fuum nomen loco pronominis primae Verbi gemina- perfonz ponit, ex frequenti Hebraifmo. /1 tio actus certitudinem & continuationem infert, q. d. per- git fcortari populus hic indefinentur, ut non fequatur Je Ix hovam , fed aliis Diis adhoeereat & finguli inco': /iberi po Jcortationum funt 10 y. 3. la Abiit itague (Propheta) €&9 duxit Gomeram , Diblaimi tet filiam ,. que concepit € peperit ei filium. | ^ Proprio nomine g meretrix,in juftum ab Hofea matrimonium affumta, Gomerg ï'/l dicitur, cujus pater erat Diblaimus. HivLERVS in Onomeff BN Gomeram fuiffe oriundam 2ib- &S. p. 154. & 795. ftatuit & Íaimis, urbe Moabitica, quzxe Dibía Ezech. VI, 14. Dibía- li taim, vel Beth Diblataim , Jer. XLVIII, 22. di&ta fuerit [ i cui accedit , D. KL ew M 1vs in P'aticinio Hofe illuflrato ) ! p.7. fed mulier gentilis non potuiffet effe imago populi in Jfraelitici, pridem a Jehova averfi; & fimpliciffimus fcrip- C] turze ftilus eft, ut filii filizeve a patribus defcribantur; nec dup4 infolens eft, ut vlri nomen formam pluralem habeat, ex. gr. H Ephraim, filius Jofephi fen qua Hos. ï,. 4. 23 ls " que tontepit. €8 peperit. &i filium.] ex ipfo Hofea con- ceptum, cui tanquam patri legitimo eum peperit. um V. 4 nomina eum lizrelem. | Brevvi Ie €5 Jixit jebowa ad eum: pm enim futurum efl , ut poenas fumam propter fanguines lizreelis de domo Jebu; &5 ce[Jare faciam regnum a0- "us Ifraelis. hV nomina eum lizreelem] | Debebant swomina trium libero- f« rum, ex Gomera natorum, convenire cum s2 fignificata , & fymbolica effe rerum futurarum, quas revelare non nifi e Deus omnifcius poterat: quare Deus fingulis nomen im- "n pofuit ipfe, uti Jefaie filio Cap. VIII, 3. Filiolus primus non vocandus erat //rael, quo magnifico nomine fuperbie- bat populus lfraeliticus; fed lizreel. Erat /;zree! urbs in i termino Manaffis & Ifafchar Jos. XIX, 18. ubi fuerat re- Md gia fedes Ar&abi & $orami l. Reg. XXI, 1. 2. II. Reg. "n VI;l, 29 ubi vineam habcbat ZVabetus , juíTu J/abelm TA J fa'f» accufatus & fupplicio afe&tus I. Reg. XIX , 15 - 27. & vindi&ta de //zbela. & familia Athabi per gjrhw fumta erat, j jlt- IL Reg. IX,25 - 27. X,6- 11. Vi compofitionis nomen i, lieredl ,. prout vel feminabit vel difgerget Deus (cf. Zach. X, 9.) denotat, duplicem interpretationem admittit, vel qio in bonam partem, ut notet, us fzminabit Ícu plantabit. '))l(/! Ilj* C.1l, 24. 25. vel in malam partem : Dews di feminabit & difperget, Quzeritur ergo: IVum nomen hoc , Tizreel, h, 1, j rátone fignificationis originalis afiqwid de populo I/raelitito d figmet, quia reliquorum liberorum Prophute nomina id fígna- banf , qt'«[ï 25 Hos. Z, 4. fant. quod fignifirabant ? Refp. Quia nominis, filiolo Ho. hi feze primogenito impofiti, ratio mox redditur, wo» ex nota- de tioue votis , fed ex . applicatione nominis ejusdem, & regnuo &5 [ urbetranslati ad filium Hofee ; hinc colligas, quod defigne- hr iui tur tantum per iftud impofitum nomen objefium , de quo. aliquid predicitur. Placet ergo fententia Seb. Sc u w1- i pir i Comment, ad h. l. ,, Nomen filioli Hofeze , lizreel, y tranfumtum eft ab eo loro, cujus mox mentio fit: vifitabo Vii Janguines Fizreel, 69 frangam avcum I[raelis in valle Iisroel, — bu Reges Iíraelis , quorum fedes alias Samaria erat, in ipfa 3j etiam urbe lizreel palatium habuerunt. Hinc factum, ut tui liereg! acciperetur pro toto regno lfraelis, ficut alias .Sa- Jf maria pro eodem, & Hierofolyma pro toto regno Judse. — po 9 Reges Ifraelis impii & Idololatrae ita fefe in /izreeíe gere- bant & regnabant , ut fanguine & caedibus eam pollue- rint, — Itaque in nomine filii Hofeze , qui Zizree! vocaba- tur a Deo, refpicitur ad Jizreel, h, e. regnum Ifrael, qwa- tenus fænguinöl,entum erat , q. d. Jocs eum Tixreel , i, e, lizreelem fanguisolentam & propter [anguines vifitandam, uti fequitur. Non ergo fimpliciter nomen Zizreel refertur ad arbem lixreel , fed fimul includit. flatum €9 conditionem im otulis, Dei , judicantis eam, wt [anguinolentam €5 ob [augui- mes caforum vifitandam, Yta nomen filii Hofeze non tantum cum fequenti nominis ratione, fed & cum reliquorum libe- yorum nominibus convenit, dum figwat re fignificata,, quod fignandum erat. Unde, fi hujus nominis vim, ut reliquo- rum Lo Ruthama, Lo /mmi, in verfione exprimendum fit, impoue. illi nome per breve fupplemetum ita fieri poffit. : Jizres- Hos. Y, 4. 25 j Horeelis fanguinolente &5 ob [anguines vifitande , idque ea wm, de cauífa, at fignet , quod vifitaturus fim fauguines. fuper domum sjehu.,, lIíl.Micmaxkr:is *) éxiftimat, fub emble- 1p. mate liberorum Hofem denotari quatuor diver[as tegni Israeli- n tici wtate: z O) per primum filiolum, lixreelem, lloreatem ftatum J fub familia Jehu, & inprimis S&roboamo, cujus inftans finis til, praedicatur v. 3- 5- 2) per filiam, Lo Kuchamam, poenas di- 77 vinas per bel!a civilia & incurfiones Affyriorum, fub regi- bus ultimis v. 6.7. coll. not, ad v. 6. 3) fub filio, Loumni, p abduc&ionem in captivitatem Affyriacam v.8. 9. 4) redi- üt tum ex captivitate Affyriac. Cap. II, z. 2. Sed a) regni d« Ifraelitici ceffatio jam expofitioni nominis , primo filio im- pofiti, jungitur. f) reditus ex captivitate f, quarta zetas J'e« uulla prole denotatur , fed per promiffionem declaratur. üte Quare D *) in.nota ad verf, Hos, German, p. 13. 14. »on dem Reich der » X Stümme werden. unter dem. Bild der gebornen Kinder p » vier Zeitlaeufe vorge/tellt : 1) der er/ie fein blühender Zu- l e.. »Ítand unter den Künigen aus der Familie Jehu, und deffen u ,nahe bevorftehendes Ende. v, 3- 5. 2) darauf folgende gütt- d » lithe Strafen, theils durch bürgerliche Kriege ,. theils durch 6] » durch. die : Einfülle der Affyrer unter. ihren. lezten. Aünigen /ii- bis zur Zerflórung ihres Reichs, v. 6. 7. . 4) die darauf fol- (ufi. »gende Wegführung nach Affyrien, wo die Ifraeliten aufhür- » ten. ein Polk Gottes zu feyn, v. 8. 9. 4) die Il/iederkunft h* »aus dem Affyrifchen. Elend v. xo, rr, und im ganzen zuveiten il » Capitel, Das tapfere Zeitalter unter. dem Haufe cehu, fon- Ug« » derlich dem yeroboam, der die alte Grünze des. Ifraeliti- | üt, » fchen. Reichs wieder herftelite, und alles vorhin verlorne wie- », der. eroberte , wird unter Bilde eines Sohnes vorgeffellt , fo m Jtte » wie die folgenden. [ckwüchern Zeitalter qnter dem Bild einec "Tochter, D * 26 Hos. 1,.4 ïä Quare potius £zibus Hofee liberis eoruxque nomiuibus tres d- [ ver[a pena ind:cautur; prima domui djehu , €9 regmo Ifraeli- f ticoinfligenda ; fecunda populo Jfiaelitico , quifublatis regibus miíericordiam naucifci poterat, quam diu adhuc in terra fi hereditaria verfabatur , quae vero ei denegatur ; tertia gana exilii €8 abduflio in captivitatem., j brevi enim fict,] Cum fub ultimos demum gjeroboami au- 205, qui ipfe in pace obiit, ad munus propheticum vocatus l fuerit Hofeas; & mox poft obitum Teroboami izterreguum infecutum fit quo finito Zacharias quidem regnum ca- ; pelfivit, fed poft fex menfes czefus eft. patet, quod paula- lum t&ntum femporis fupererat , poft quod viftata eft do- mus Jehu «t penas [umum . propter fanguines Iizveclis de domo (,,"723- hu] Per fanguines izreelis denotantur cades per injuftas condemnaationes aliasque crudelitatis fpecies a Regibus lizreele, ubi habitabant, &, ad aube exemplum; etiam in reliqua terra commiffze, regibus & domui eorüm imputan- da. cf. Hos. IV, , 2. Exprefa czdium five fang uimum mentio fynecdochice reliqua quoque fcelera comple&'tur Tpfe gjehu licet Zabi familiam ex mandato Dei exfiüir- parat tamen, quia idololatriam non fuftulit facta Achabi approbavit. IModsm, quo Jehova fanguines hos in' domo äeim e qua Jeroboamus ortus fuit , vifitaturus erat, ac- curate determinat cosevus Hofege Afmnfus, qui G]e/zazam &ladio domumn. oferoboumi per[ecuturdim. cffe. pracdicit, Cap, VH, 9. Implementum hiftoria clarifme docet quando f um Hos., I) 4« 23 i flzum gieroboumi , Zachariam, a Sullumo coram gopulo mter. l fetflum tradit, 1l, Reg. XV, ro, J5 Ceterum obfervatu dignum eft., quod qwatwor ifte fa- d milie Regum Ifraelis, quae poft defe&ionem X tribuum us- que ad initium muaeris Prophetici Hofeze regnarunt, v:o- fenta morte, fecundum expreffas Prophetarum pr2edi&tio. lh nes, perieriut Is i Ims famiiize Seroboumi l. qui cultum religiofüm vitulorum Dane & Bethele inftituit & peccare fecit Ifraelem, per eundem Prophetam Z/iam, qui Jeroboamo regnum X tribuum prazenunciaverat L. Reg. XI, 3o.feq. exci- diwm quoque przedi&tum eft C. XIV, 7- 11, & per Bae- Jam effe&um. C, XV, 25- 3o. II** familize Bae/z violentam exftirpationem przedixit Pro- d pheta Jeju, filius Hanani, I Reg. XVI, 1-4, impletam l8 per Simri, qui feptem tantum dies regnavit feque ipfum cum domo regia fuccendit. v.18. IIl* familige Qmpwi , qui filium Achabum &t nepotes /Ichw- j ziam & /bmmum fuceeffores habuit , & qua regnante cuítus Baaliticus inyetus eft , exitium , füb eodem ! KAchabo, przedixit Elias Thisbita, . Reg, XXI , 21-23. cogafummatum , ex przedictione E/if V, Reg. IX, 1 - 20, j pet gje/ut , capite eodem & cap. X. .V** familize gjcZu, cui propter deletam domum Achabi & fublatum cultum Baaliticum regnum datum erat us- que ad quartam generationem, Hofeas h, l, fub Jero- Da boamo 28 Ls-T, boamo II.. Jehui pronepote, itemqne /mofws C. VIE, 9. interitum praedixit, confummatum per Sa//umum. ] & tandem ceffare faciam reguum domus Ifraelis] Regnum domus Ifraelis five derem tribuum, in poenam Salomoneze defe&ionis inftitutum, jam ab initic fuze inftitutionis tan- quam iterum ceffaturum . confiderabatur. T. Reg. IX, 39. 1à Nunc ergo ejus cefatio futura expreffe praedicitur, Poena p e guropter fanguines lFizreclis propediem fumenda pertinet pree- cife ad domum Sjehu ; fntura abolitio regni in genere ad re- N gnum domus I/raelis, GRomv1vs verba noftra de ceffatione fa gl tantum regni i2 familia jehu exponit , quia irterfe&or idemque fucceffor Zacharie, Sallumus, ex alia ftirpe fuerit ; g Ill. vero MicHAEBH1S de ceffatione regni ad tempu:tantum [ [ durante interregno : Und dem Reich I[raels ein Ende macheu] nehmlich auf einige Zeit. Dis geht auf das eben erwzehu- te Ínterregnum von mehreren Jahren. Sed di&io he- /i brza latior eft , & de abolitione regni X tribuum abfoluta agit, ita , ut femel abolitum nunquam reftituendum fit. T Confummata eft lioec. abolitio fub rege Hofea per Saíma- vaffarem. 1. Reg. XVIL, 6-6. Prefixum ergo vav non con- jungit hic, quoe «o tempore fiebant, fed, cux' 52 anno- rum fpatio fe excipiebant. Zadarias , filius Jeroboami interfecus eft a. 774 ante /E. D. Hofeas vero poft expu- gnatam Samariam captus & regmum l[radis finitum «f 2. 722 ante. /E. ]. . Y Hbs, D,.5i 29 L V. 5. Eodem iflo tempme fmngam arcum. I/raelt: án fvallc lizreelis. J o Eodem iflo tempore| quo fc. finem faciam regno lfraelis A Frangam arcum l[raelis in valle Iizreclis.] Grave erat 3 jam illud : ceffare faciam3 jam gravius & funeftius evadit Id judicium per modum violentum , quo finis regni eiliciendus $. Zircus pex erat, Ícilicet per comfraflionem arcás I[raelis Jd fynecdochen reliqua etiam arma & praefidia bellica deno- i tat, quibus ad fui defenfionem utebantur Ifraelitx»e, Sin- f gularem cladem innui quam Hofeas ab Affyriis, ante- quam ad Samari? oppugnationem accefíferint, in valle lizreel, ultra deccm paffuum millia fefe extendentem , ac- ] ceperit, recte conjicit HigRoNYvMvs iz Comment, ad h. 1 ] Licet eaim ea expreffe non memoretur, 1l. Reg. XVII 5.fq d'citur tameu Rex Affyrius aícendiffe primo in omuem ter- rGim , & deinde demum Samariam Fraé&to arcu in valle t lizreeiis facilis erat ad urbem regiam & muuitiffimam ac- ceffus Certe rex ultimus Hofeas arcu adverfus Affyrios ufus efl , qnia tertio demum obfidionis anno Samaria ex- pugnata legitur v. 6. l le Cum iterum gmfmda fa&a peperiffet filiam , dzxzt ( Jebo- v4:) Foca eam Lo Ruchama, quia non pergam amn- plius mifereri domus Ifraelis , ita , ut condonem illis. Poca eum Lo Ruchama] i e. quze miferico: d am con- 5 ta non eft, & LXX vertant h, l, Z« xexeéyy, quos 1e- ^ D 3 G l- 30 JAHos, I, 6. H quitur Petrus T. Ep. IT, ro. Sed iidem infra Cap. II, 23. u vertunt; £« xyamzuéw, quos fequitur Paulus Rom. IX, 25. 4 [/] Hoc /fenfum, illud votem exprimit, nullo quoad rem ipfam däï rimine, Uti prima ma/cula. proles fymbolico nomine $ poenam a reguante domo regia , imo a fec]qm!ibæs quogue "t régibus fumendam , ita, ut tandem reguum omne ceffet, por- I tendere debebat: ita fecumda. proles fexus mulicbvis poenam 9 ( a populo I[raelitico, dum adhuc in terra. hereditaria ver[a- batur , nomine fuo fymbolico deaotat. Potuiffet enim, j fübiato quoqueregno, populus hic falvus manere, fi, ab;ie&a p T0l idolo'atria, Regno Judae & feliciter regnanti Ufize fefe fubieciffet, Yel lu eam non addam amplius , ut mif;rear domus Ifraelis.] Ratio fil fedditur nominis fymbolici filiolze natz impofiti, q. d r tar Szepius quidem mifertus fum X tribuum, & nuper demum ts ita feci; fednonitapergam. Refpictur proculdubio infigne Yi iftud & recens mifericordig divine documentum in proeftita ( liberatione e manu Syrorum per victorias 5joafi, & reftitutione d terminorum Ifraelis per gjerobonmum, Joafifilium. Ita nam- que hiftoricus facer : gjekova, inquit, i2 //raelitas ira commotus, eos tradidit regi Syrie — qui mon veliquerat. gonchazo Tà milites , nifi quinquaginta, equites , decem. currus &5 decem l millia. equitum. : eliquos vex^ Syrie pérdiderat, €9 inflar itl gulveris contriverat, — Deprecatus. vero. gjoachazus | ff ojt- il hovam , qui quoque eum exaudiwit , re[piciens calamitatem , ( qua Ifraelitm a& Rege Syrim affigebantur — 1. Reg. XIII, N AMifertus eft. Dominus (ie 3-7. Eodem Cap. v. 23.- ?5- I fYüe- Hos. I, e 34 23 Ifraelitarum €3 vever[us eft ad eos, gropter promiffiones illas , ^ Zbrahamo, Jínaco E5 Gucobo datas, C9 noluit difperdere m e05 , neque. projicere penitus usque ad. illud. tempus. — — Et Ine ejoafus, gouchazi filius, eripuit Benhadado, filio Hazaelis L oppida, qua ejus pater hujus patri bello ceperat , illogue ter viflo 01 I[raelitarum oppidarecuperavit, Denique Cap. XIV , 25- 27, 2un gjerobeamus, gjoafi filius, recuperavit terminos Ifraelis & Ü Chamata usque ad. mare campe[fire — vidit emim Dominus ii, affüttionem Ifraeli, perquam acerbum, — €9 quod won effet, ( qui auxiliaretur Ifraeli. INec locutus eft Dominus, ut. delerct o nomen l[raelis, fed falvavit eos. per. gjeroboamum. Cum veropoft tam infignem liberationem etiam populus, a Regi- bus feductus, non recederet ab omnibus peccatis Jeroboami, to filli Nebathi, quibus is obftrinxerat Iíraelitas: pertze'us d. tandem Deus eft populi hujus, nec ulterius ejus mifer- J tus; unde fa&um, ut ab eo tempore, quo Zofeas hoc N vaticinium cdidit, populus Ifraeliticus per turbas intrinfe- lit cas & calamitates ab hoftibus Affyriis illatas, poenas )rte daret turpiffimze defectionis a vero cultu Jehovze. m [i$, ita, w condonando condouem illis] i.e. ponas dif'e. ram, 74 lta Livgrkjvs P] ]vN:vs A& C TIBENMIEL. Ti LIVS, 6.LBvncexivs & Cel PrEsiFFER: Deun ich kanz mich wicht mehr der. Ifraeliten orbarmen, dafi ichs 1 ihnen wergeben [olls; Nerbum namque mw3 fe;uente 5 ^ l, condonare fignificat , Gen. XVIII, 24. Sam. XIV, 1g. LXX , Pf XCIX, g. Jef 17, 9. & 10 ^5 interdum va'et af Gen. XXXVIIL, 16, Jud. VIII, 6. Accedit S. A. Dorpzn- L2 (ite LEBI- 32 Hos, 1, 7 LEINIVS, Qul ro ",/? ex membro antecedente repetit p fi vertens; nec peccatorum veniam dabo Alii cum S. ven. DarHro vertunt: fed penitus eos tollam, Plures fententias recenfet Porvs ( v. 7 Se domus Jude miferebor , : * €5 falvabo eos per Jeborvam. Deum ipforum ; Non fal'vabo eos per arcum &5 . per . gladium &5 per bellum , &5 per equos &5 per equites. fed. domus djude miferebor. €9 Jalvabo eos] libcrando I eos ab Affyriis eorumque Rege Sanheribo. II. Reg. XIX & 32 - 36. Je. XXXVII 357 37 ]ungitur caiamitati Ht domus lírael fors longe lzetior domus Jude licet etiam fe miferiam & calamitatem, e qua liberanda fit, involvens. C Bene LvrHERVS: Z/yius quidem graffaturus efl etiam in « dudam: [ed ego tamen. gjuda miJerebor €9 eum [ervabo pe gjehovam .Deun — ipforun] Chald. per werbum (] Domini, o LXX, v xpio 959 avlov Loquens in prima ) perfona gjétova fe domum Judz falvaturum per. gjohovam teftatur. Etiam alias Jehova de angelo Jehovse, qui & ipfe Jehova dicitur, diftin&e loquitur. Exod. XXII, 2o. 1. d Cf, Pf. CX, x. quare hoc loco non mera enallage nominis j pro reciproco ftatuenda plurimis videtur. non [alvabo. eos per arcum — per equites ] Modo fi falvationis pofitivo fubjungitur wegafivus. Salus fcilicet lu adducenda erat non per arcum €9 gladium, nocendi aut li defendendi inftrumenta: non per bellum ífeu pugnam t ipfam Hos fj.ü 9. 33 t ipfam ; non per equos (9. equites , bellatores cum apparatu i2 fuo , fed per auxilium ab ipfo Jehova przftandum. i v. 8. 9. Cumque ( mater). abladaffet Lo Rucbamam , vurfus concepit &5 peperit filium. Et dixit (Jehova ad n Ho tam) oca nomen ejus: Lo 44mmi. 0s enim non populus meus (eritis,) nec ego ero *vobis. [pf, Voca nomen ejus: Lo Zmmi,] i.e. non populus meus. 110 Populus Ifraeliticus fingulari & politico quoque fenfu LX, atl erat populus Dei, quem fibi pr» ommnibus aliis terree nationibus gratiofe elegerat, quem fingulari gubernatione: m rexerat ; cuifingularem cultum przefcripferat, & terram 15 Canaan poffidendam dederat. n Unde effe won. populum Dti eft fingulari illa forma reipublicze, & cultus divini privari, Tertia & ipfa etiam terra Canaan hereditaria carere. bun ergo h»c proles nomine fuo fymbolico reje&ionem populi iftd . Hfraelitici e terra, quam hucusque poffidebat , & ab- u » du&ionem in captivitatem Affyriacam infert, T Vos enim non populus meus] Hacenus in £ertia perfona 1h de Ifraelitis X tribuum locutus erat Jehova. Jam directe Ifris per feveram apo'trophen fermo convertitur ad eosdem, quos fane, non Judxos, compellat Deus, & rationem o fimul fubjungit nominis Zo Zmmi, uti v. 4. 6. Utroque Verbum fubftantivum, cet incifo rejeflio futura indicatur. in noftro membro omiffum, ex altero membro, ubi in fu- jut m turo wo» ero vobis , exprimitur, fupplendum , ideoque E verten- Xb 34 Hos. D,.8. 9, vertendum videtur: Zs emim mon papklmv meus . eritis , cujus cordütum' eft: É9 ego mon ero vobis, q. d Vos, qui debuiffetis vos gerere, ut populum decet , cui cultum ffit meum fub fingulari gratize promiffione preefcripfi , de faffo It jam pridem non fuiftis populus meus; jam eritis , juftiffimo tl talionis Jure, so» populus meus; non amplius vos pro populo meo-habebo, C9 ego wom ero vobis] i. e. Vefter. Curam veftri fpecialem abjiciam, 'ex terra hereditaria vos expellam, atque inter Gentiles vos ejiciam, eritisque mihi ut alize gentes. Impletum hoc eft, cum per Salmanaffarem, qui de X tribubus reliqui erant, in captivitatem Affyria- cum abduüi funt, futuri pofthac sos D populus in terra - €anaan , fed inter Ethnicos difperfi & Affyriorum fubditi & fervi, lta enim expreffe Hiftoricus facer, pofiquam translationem Ifraelisin Affyriam fub Salmanaffere re. cenfuerat , teftatur II. Reg. XVII, 6 - 18. ubi v, 16 - 18g. Dereliquerunt — Hfraelite | (X tribuum ) omuia pracepta Demini Dei [ui, feceruntque. fibi conflatiles duos vitulos, £5 lucos, & adormwverumt umiver[am militium Cali, fervierunt- que Baali, C confecraverunt Jillios. fuos 9 filias [nas per ignem, 69 divinationibus infervierunt 9 augurils, €2 tradiz derunt f[e, ut facerent malum corum Domino ,. ut irritavent eum ; iratusque eft. Dominus vehementer lfraeli, && abftulit 2os & Con[peflu. fuo, C2 non remanfit , vifi tribus guda tan- twumnmodo, Quous.- Hos, Ii, T. 3$ n Quoüsque autem populus Ifracliticus , e terra fua eje- 5, &us, inifto ftatu, quo vo» gopulus Dei eft, permanfurus im fit id verfus primi fequentis Cap. If. exponunt, qui ) intime cum przecedentibus cohzrent, & in divifione capi- ]0 tum non debebant ab iis fejungi. f0 CAP. II, x. Evit tamen numerus filiorum Ifraelis ficut. arena. maris fi que neque menfurabitur , neque mumerabitur . fieque , l, ut eo ipfo in loco , quo dicitur illis: — Non. populus meus «vos : dicatur illis:. Fili Dei vvriventis. y Erit tamen uumerus filiorum Ifraelis ficut arena maris,] " H»c & fequentia verba, ie praterito vertenda ftatuit S. R. DokprenLEINIVS in obfervatione AD GRoT11 annot, Ü adh. ]. , Optime, inquiens, vertas in przeterito: Z/raelite n ,uliquando inmunerabiles. erant , atque immenfi multitudine , », ficut arena , €8. eodem loco , quo negabatur , illos gentem »8, »dihova facram efe, filii Dei veri dicebuntur.^ — Atque ut iü tota Viri Celeberrimi fententia uno obtutu fiftatur, ver- 7 fionem etiam. v, 2. & 3. addimus : .Et congregati gjudei atque Ifraelite | communi. fub. capite conflitucbantur ,. cum ! h eterra ( JEgypti) profifcerentur. — Dies ille memorabilis erat, ! o I[raclita ! v. 3. Itaque jam quoque fratres vefiros meum vocate qpopulum, Expofitionis cauffa addit: Refpicit (Propheta) primordia populi gjudaici im ZEgupto: eumque ad originem. quafi [uam reducit, «t moneret, quantopere Deo. adftringantur , quam turpis fit ab illo defeflio, — .Sic &6 iufra 16, XI, x, . Exech, XPT, qui locus totus conferri E 2 180I £ j i 56 Hos, IT , 1. meretur. — Paulus Rom, 1X, utitur fhoc doto , wt demonftr et , Ti won alienum effe a juflitia. €8 clementia, divina ,^ bencfaiis [uis aliquos amplefli , qui iis antem carebamt, Ad. v.2, I bec habet; Pergit im deftriptioue. flatus antigui, Tum fin nondum erat zmfer. judeos 69 Ifraeliias fchifma. Ümnues di TO Deum umim. colebant. €8 — beneficiis. wqualibus | fruebuutur, £0 Dies ile exitus ex /Egypto miraculis atque beneficiis divinis iafignis erat, o Ifraclite, Ad v. 3. ejusque verfionem : Wi fiaque jum quoque fratres vefiros meum vocate populum: t addit: l/raelite , quanquam [eceffoue & udeis. faftd , [/! non exchuduntur a /Legibus €6 promiffonibus divinis: num , M eum hu proponerentur , gens iudivifa erat *), dei Sed ( *). Sequitur hanc expofitionem Cel, PrgirFERVS, in verf. fn p Hofez germanica , quz Zrízwgae hoc demum anno prodiit , vbi C, Il, 1. 2. 3. ita: Eiwft war die Zahl der Ifraeliten fer gleich. Meeres[and , den. mau . uicht mifst moch zaehlt.. Da, tai wo man fie Lo Zmmi namute, naunte man [fie eiuft l'erehver Mo des wahren Gottes : da [ammlete fich Suda und. Ifrael ver- eint , und waehlten. fich ein gemeiufchafiliches. Oberhaupt, und m zogen aus dem Lamde herauf, da war die gro[fe Eypoche po Tareels. Nemüt eure Brüder mein Polk, eure Schweflern: 30j Geliebte. & in nota p. 36, ad vocem Einft £,] Der Autor geht im die aeltere. Entftehungszeiten der Ifraeliten eurdük, und Ó a fehildert hier ihve Schikfale im ZKgupten, Da waren fie Lo Ammi, Ausldender ; dem. Einwohner. Jgyptens ; und ihre lil -eue Einrichtung im kirchlichen . uud weltlichen Stande unter du Mofen machte diegro[fe Epoche, die alle Nachkommen dfacobs ge- füe nau miteinander verband, Vergl, Hr, Dr, Doederleius Scholien in der neuen Ausgabe des Grotius B, d, St, ter; Hos.'-f[,- I.: .A Sed, quo minus buic fententiz, quze facilitate fe- com. mendare videtur, accedamus, fequentia nos movent, Non riiciis 2, urgebo, quod numerum líraelitarum mafculoru ma vige- Uf fimo anno, poftquam ex /Egypto exierant, vi przecepti UUI7] diviui iuierit Mofes Num. L, 2.3. 45.46. Sed 1") Agyptit h, non negabant, Hebrzos eífe populum ejus Dei, quem T colant, Mofes ad Pharaonem ita loquitur: ZAec dic Do. Ti miuus, Deus lfraelis:. dimitte popgulum meum , ut Jacrificet UH mihi in deferto; cui quidem tum refpondit: Qauis eff Dom;. Ji, más, ut audiam vocem ejus €9 dimittam I[raelem ; fed inftitit I Mofes: Deus Hebreorum vocavit nos, Exod. V, 1-3. & tan- dem ipfe Pharae ad Mofen & Aaronem : Surgite, inquit, T &Segredimini a populo meo, vos €8ilii veftri: immolate Domino, ficut dicitis, Exod, XII, 31. 249) non agitur, fi primordia t xt' populi refpici concedas, de eo, quid Agypt.i de Ifraelitis fen-. feriat, dixerintque? & num apud /Egyptios ut exteri repu- ii Dn, tati fuerint? Sed quid Deus tum de iis ftatuerit, & dici per "t Mofenjufferit. Prefixum prime perfona : uou populus meus "m nullo modo negligi debet. Deus vero, tantum abeft ; dt u ii populum Iíraeliticum, in /Ezypto verfantem, pro populo fuo L son habuerit , ut potius in primo ad Mofen alloquio dicat : f Ego [un Deus patris tui , Deus Abrahami, Deus llaaci €8 nd gJucobi — vidi affliflionem PoPvy1 wxt in ZFewypto. Exod. L / HI, 6. 7. Nulla ergo ratione in populum lfraeliticum : dum in /Egypto erat, denominatio cadit, qua illis di&tum fuerit: IVon populus meus. — Lotus , quo ipfis divinitus, in. H terprete Propheta , dicebatur: wom populus meus , eft terra E 3 Itraeli- 38 Hos. l, 1. XX Ifraelitica; & aperte refpicitur nomen filiolo Hofee alteri te- lan ns fub Jeroboamo C. I, 9. impofitum stlo qua ratione dies exitus ex /Egypto dies Zizreeíis magnus, epocha Iizrec- al lis dici queat ego quidem: noa perfpicio Hinc iofe D. DoEDERLEINIVS fed contra literam textus vertit ob O l/raelite ! Rurfus aperte refpicitur ad.nomen fymboli- ceí tan cum filio Hofeze primogenito impofitum verum in oppo- fitione ad priorem diem lizreclis, quo auferendum regnum p erat, qui non magnus & lotus fuit fed triftis & tenebri- qu: cofus bw*wU^ 35 *b5 mm lo. Omnino ergo verba textus in futuro vertenda funt Erit . tümen numerus filiorum R Jfrael &c. & connexio cum C. T, g. immediate preecedenti ferj int hzec eít: Ifraelitze tamen in ifto exilii ftatu, quo populus uon meus funt non interibunt , neque diminuentur fed nu. et mero crefcent in immenfum, & tandem quoque novam tex nancifcentur gratiam atque rurfus populus Dei evadent. Mitigatur fcil, praecedens comminatio per promiffionem J ampliffimam , filiis /[raelis €9 filiis gjude v. 2. una exhi- fua bendam, quemadmodum C. I, 6.7. comminationi , demum J[raelis fpe&anti, promiffio ad domum gjude reftri&a fubjun- ( a& fuit; Per J/raelitas & udmos intelliguntur, qui /e- cundum: carnem. ex liraele & Juda oriundi erant, uti ex parallelifmo Capitis primi patet In Prophetis zeque ac in Lbiris Hiítoricis gestes ab l[raelitis , & Ifraelite a, gen- tibus diftinguuntur fuasque feparatim promiffiones ha- de bent. c£.jJjes. XLIX, 6. Luc. 1l ,: 317 31 Verba: ficut are- for sa maris, refpiciunt promiffionem Abrahamo datam Gen, Qe XXIL, 17. atque líaaco & Jacobo repetxtam Gen, XXVI, 4. &i XXVIII, Hos; l, x. 89 (ft. XXVIII, i4. Perlfraelitarum perfïdlam non fiet ut fal., Jüng lant promiffiones patribus factoe. U. fietque, ut eo ipfo im loco, quo dicitur illis :: Non po;mlus iofe meus vos) Multiplicatio Ifraelitarum non eft praecipuuni Tüt obje&um promiífionis, fed przemittitur ut propofitio ac- n cefforia principali, quoe eft mova Dei gratia lraelitis ex- tantiffime exhibenda Alligatur vero promiífio hzec certo p TUf loco & nequit impleri nifi in eadem terra. Ifraelitica , 1n rl qua Hofeas, interpres divinus populo Ifraelitico dlceoat Lo Zmmi. Nullibi etiam 10 B3p53 valet pro, eo quod, uti tfh GnoTivs vult; re&eque notant Grammatici, fequente sw& atl fcribi 5*pi» in regimine, Paulus Rom, IX, 26.év 1 lózxr o — £n& 301 in terminis ait Tó "w denotat h. l. dicitur vel diflum 1U- efít; ponitur futurum loco préefentis vel prateriti, uti ex am textu patet Paulus l. c. £jj497. latb dicatur illis; filii Dei viventis] Singuli vocantur filü fem JDei; omnes populus Dei viventis adeoque promiffiones Yij fuas 1mplentls m N 2. )JUH- Congregabuntur enim Judei &5 lfraelite una , £5 ponent i fibi caput unum , &5 afcendent ex. tevra zlla ; quia máe |ex gnus erit dies lizveelis. ( Congregabuntur enim Sjudai €9. [, Ifraelite uná, ] Agitur j n de veflitutione populi- I[raelitici Non manebunt in difper ld- Ws fione feu exilio , fed congregabuntur, poftquam uterque coetus & Judseorüm & X tribuum excreverit in infignem jeh. & innumeram multitudinem. v. 1. Divería antea de do- [4 2220* j — 40 Hos. , 2. on mo l/raelis , & de domo jude przedixerat Propheta ; jam fe comprehenduntur füb una promiffione. Congregabuntur «ní, ita ut concordia non amplius dirimenda inter ambas partes exiftat, poft tam longum & infelix diffidium, quod tunc omne erit fublatum., 9 ponent fibi caput 4num ] non propria au&oritate, 1 fed Deo dante & excitante agnofcent communi confilio & k acceptabunt unum ducem, f €9 afsendent « terra ] in qua ha&enus difperfi in exi- ft lio fuerunt, ad illum locum , in quo vocabuntur: f i JDei viventis. v. 1, i.e. terram I[fraeliticam. Chaldeeus: ajcendent de terra deportationis fua. f N quia magnus erit dies Iixreclis] non, uti quidam ver- q tunt; quamvis maxima fuerit Ifraelis difperfio; vel: quia tam terribilis fuit vindiéta; Propheta enim in promiffis verfatur ; fed : quia dies ifte congregationis & reditüs ex k exilio beneficiis divinis erit infignis. Senfus ergo: fic dies lizreelis non erit triftis, ficut ille, quo domus Jehu po- nam dedit, & quo ceffavit regnum:; fed magnus beneficiis & felix, quo auctum in immenfum populum Deus femi- nabit & denuo plantabit in terra hereditaria. Egregie Bvnxrivs: Res magne proponuntur, JMagna erit filio- rum djude E5 filiorum l[raelis. congregatorum multitudo , magsa concordia, Dies magnus erit, — intenfive , futuwrus valde motabilis , Deo dignus , lizreeli proficuus, felicifimus £5 magnitudine gratie divine , I/raelitis eventure , coram onai Hos. ÍT, 3. 41 jm omui mundo cbn/þl'cuus — JWentio lizreelis antea. neg!etti Mu reje&ique , nunc ad gratiam denuo admiffi, redit ex as CT at üod Y. 30 Dicite fratribus «veflris , quod þopulm meus fif ,þ &5 forovibus -veflris , quod mifericordiam confecuta fit. itt, 0& Dicite fratribus. vefiris , quod. populus meus . fit ] illo fc, die magno & lzeto lizreelis, L2eta eft Apoftrophe ad fingulos, mutuo alloquio & confolatione excitandos. Cor- o refpondent fratres & [orores; populus meus, & mifericor- f diam ceufecuta., Aptiffime ergo cohs»ret hic verfus cum U5 antecedente , & nunc demum promiffio v. 1. & 2. coepta finitur. Hunc nexum Hikgoxvwvs quoque, GROTIVS, Manxivs, & Bvnxivs agnofcunt, & verfu demum fe- Bl.'- quente novum Caput incipiunt. Ill. quidem Mrcua r- U. Lis verfum noftrum cum fequentibus conjungit, atque :i[üs admoneri 7/raelitaus X tribuum ftatuit, ut, relicto cultu X idololatrico, cum £ribubus jude , Benjamin €5 Levi fefe A5 denuo conjungant, *) Sed faciliuslonge & textui prsece- Ji: den- (IIS i *) not ad h. l, Die Brüder der X Staemme, die Gott für fein gie Folk erkentet , und . fich ihver erbarmen will, fmd die drey Staemme Juda, Benjamin und Levi, die dem wahwvem Gottes- li dienft beybebalten hatten: dis [ollem die dem Güzen- und. Kael- /, berdienft ergebene Staemme erkennen, und . fich wieder mit ih- n nen verbinden, IVirklich die Gefchichte zeiget , dafs gegen die Zeit des Untergangs des Reichs der zehem Staemme, uud u if moch sachher , viele der. Ermahnung . gefolget. fiud ,| und von seuem am. Gottesdienft u tm Tempelxzu.äerzg(alea 4ntheil ge- mommen haben. 42 HUS. II r T3. denti convenientius prior comminatio,m nominibus fymbolicis Lo Ruchama & Lo Zmmi contenta , que populum X tribuum ]]1 fpectabat , jam inver/a in meram gratiam ftatuitur; uti etiam [/ S. F. Da'vHivs verba exponit, vertens:- Gratulamini fratribus &5 [ororibus veftris hauc felicitatem , gratie mompe ] u mem 69 mifericordim reflitute. Declaratur ergo wwio ifta [r mutua congregamdi qjude €9 Ifraelis v, 2. ulterius, per mutuam amicam compellationem v. 3. defcriptam, vi £ cujus Judaei & lfraelitze 3ta in unum rurfus populum coale- fcere debeant , ut fefe fublato odio & fchifmate antiquo pro H fratribus, eandem gratiam na(tis, agnofcant, T9 dirite (; abfolute ponitur , & quimam dicere debeant, non additur, D Proponuntur v. 2. fifii Sjudw , qui videri poffunt aliquid L habituri preerogativee in reditu ad gratiam, & priores excitaturi f//ios J/raelis ad novam in religione communio- nem, LXX vertunt: emars 19 adeMQo Upov, Aaóog M. lt xai 15 adeAQ wutov , vAsvuévs. quos fequitur , STRvENSEE, inprimis cum //mgularis mom" melius conveniat, fi vox pracedens b50nw in fingulari legatur, uti eam Pulgata fe A reddit: 69 /forori vefirm. Sed idem fenífus eft, fize T fingulariter five pluraliter haec enuncientur, E& fororibus | veftris: mifericardia;n cenfetuta.] | Sexui etiam fequiori expreffe nova Dei gratia confirmanda f eft, quia filiole Hofee noinen trifte, Lo Ruchama , datum [ erat, jam commutandum cum lzeto & pu'cro nomiue: b mi[ericordiam | ma&a. « De duplici & gravi quaflione , quae inter dll Interpretes textus noftri agitatur, neceffaria paucis fub- h jungenda funt, ^ Qusaritur i*e; Situe hgec infignis pro- Fhs, I[l, 3. 43 N n promifïïo Ifraeli data jam impleta ? an oero demum im- plenda ?. GnomIVs impletum eam ftatuit in reditu e capti- J vitate fub Cyro: Poftquam, inquiens , mumerus flliorum ! Ifrad. (in exilio ) fafus fuerit velut arema maris — u tunc, pro co, Qquod difi fuere : mon populus meus , di- et centur. filii Dei viventis, nempe illi , qui ad Deum & le- V gem rever(i fuerint , Prophetisque habuerint fidem. Tales autem fuere nonnulli e Decem tribubus , qui Fide. Esáram U cum Judais domum rediere füb Cyro. /] Cap. II. — Et congregabuntur filii jjuda, €9 filii Ifrael pariter : Xwvexdoxji, i. e. aliqui ex [fraele, 69 pouent fibimet ca put «num , Zorobabelem , typum Chrifti. (Vide Jerem. 2 XXX, 20- 22. XXX, 22. €9 fequentibus, Ezech. XIV,6r. XXXI, 23. XXXFII, 16. €9 [equentibus ) €9 afcendent de * terra, ibunt ex Galilaa & aliis locis ad templum. E, Fid. Lucm II, 42. Quia magnus erit dies . lizreelis , i. e, 0X femini Dei, illis, quos modo dixerat filios Dei viven- Mi tis; id enim fignificat lizreel. — agnus dies tempus li reditus , refüfcitati Templi & Urbis. Dicite fratribus (ut vefiris: populus meus ; €9 jbraw! vefira : mifericordiam con- fecuta, — Vos , qui eftis ex Decem Tribubus, dicite dà ul tunc Principibus Judae & Benjaminis , omnique ple- i bi duarum tribuum, abje&is odiis illis diuturnis: Vos eftis confanguinei noftri , magnam a Deo mifezricor- diam confecuti, cujus & nos fumus participes. Nam er b- Judas & Benjamin eae erant tribus, quibus Deus prin- F2 CI- nis ) 44 11050 II*,"-. 3- cipaliter hoc beneficium contulit : alii acceffionis loco. 4 Sed plures difficultates babet hzec interpretatio, quam ut, Ti prouti a GRoTI0 proponitur, admitti queat, 199 redeuptes r fub Cyro non fuerunt innumeri , [ed pauci ; neque ex decemtri-. ! Ó babus , fed ex tribu gjuda & Benjamin; & Samaria , Metro- l polis olim totius regni Ephraimitici, ab alienigenis pof- E feffa manfit ; ! ita ut in ejus polffeffionem Ephraemitze nunquam redierint, -94» Synecdocie, quam GRoT1vS ftatuit, de duriffima eft, & nonnifi coa&e verba: cougregabuntar filü r dt I/rael &6 fuda und , explicari poffunt de aliquibus ex I/raele; cum apud Esdram, seque ac apud Nehemiam , in re. efl cenfione redeuntium ne unus quidem ex X tribubus me- qu Di moretur. Hinc 359 Zerubabel caput quidem dici pcteft ju- dzorum ; neutiquam vero Ifraelitarum, 4t^ nimis etiam [ exilis eft expofitio a/renfás e terra, qui omnino aJ/renfum ex i loco ewilii in patriam denotare videtur, de itione ex Galilaa, W in templum. 2 cto illa quoque fappofitio, quod Deus princi- paliter duabus tribubus benefiuium. mifericordim - contulerit : 2 textui repugnat, cum de populo .X tribuum agat fymbolica X denominatio filiole- Hofeze : . Mifericordiam mon con/ecuta s itemque filioli alterius: sow populus meus; quae vero inver- titur, ita, ut Zidem /[raclite , qui di&ti erant : JVon populus j meus ; dicendi fint eodem in loco: filii Dei viventis, Accedit, ti quoad fummami rei, fed in fpecialibus a GRoTto diffentiens l Ill. MicRAELIS, vertens vccem vN* v. 2. non per caput , d fed agmen: Alsdenn werden Juden und Ifraeliten ein Heer [] ausmachen, und aus dem Lande heraus ziehen: denn grofs li wird der Tag liireel.(Gott fáet) feyn, & in nota: die in das [ Afy- Hos. 11, 3. 45 6 Affyrifche Elend. geführten Ifraeliten follen fich dort fehr ve;*a i:, mehren; und in eben dem Lande, in dem Gott mit ihmeu gehan- Jl delt hatte, will er ff wieder xu feinem F'olk amnehmen, Dif ge- n. fchahe, da Cyrus, der Zerftürer des Affyrifchen und. auderer 0. Reiche , ihnen erlgubte , mit den gjuden nach. Palüftina zarük ) aukehren, Interpretationis hujusrationem affert r Celeber- t rimus valde fpeciofam , inde petitam: Quod, quia, Capite Il demum lII 1 - 5. fub longe alio fchemate futurus gjudeorum if de prafcenti exilio in patrium reditus pradicatur: is teditus, l de quo Cap. I. &2 II. agatur, diverfus effe debeat, nec alius effe queat, quam, qui per Cyrum conceffus fuerit, confe- quenter dudum impletus, Ita namque in not, ad Cap. IIT. Bey diefem Capitel, das eine Zerfireuumg und. [ehr beglükte Iiederkehr. der Ifracliten vorher [agt, entfleht. die wirklich bifiher noch unent[chiedene Frage: Qb es von eben dem Elend ( und Wiederkehr rede, die fchon im den zwey erflem Capiteln /l goweiffegt war, dasift, aus dem Affyrifchen Elend , «nd. der Zurükkunft. unter Cyro ; oder von einer neuen Zerftreuung 2 und Rükkehr, das feifft mit andern If/orten, von der Zer- fireuumg unter alle F'ólker , in der jext die X Stümme I[raels fo 1wohl, als die eigentliche ejuden, feit der Zerflürung ajeru- falems durch. Titum Fefpafiamum leben , und. einer noch. &ünf- tigen bevor[lehenden. Rükkehr in ihr Land? — — Esift offen- bar , und faft allgemein eingeflanden, daft im erften Cayitel je- M des Kind der erften Frau, die Hofeas feurathet , Bild von einem eigenen Zeitalter, wud uicht mit dem vorigen in 4b. ficht auf die Bedeutuug einerley fey.. Lüftt. ficl munlglauber ,"afi, wann Gott ilun befiehlt, eine zweyte übelberüchtigte l'raü, aoth daxu mit fo befondern Umftündlichkeiten, zu nehimen, diofe F3 gweyte 46 Hos, lL , 3. m aweyte Heurath mit der verigen eintrley Zukunft bedeute ? Vra mufi man micht denken, dafi difi prophetifche Bild auf etwas tan anders, auf eine moch. entferntere. Zukunft gehe ?. fonderlith fui bey Lefung des Befchluffes v. 5.2 . Hier wird eine Zevftreumng n i be[thrieben, in der.die zehn Sttimme fich keiner Abgótterey N fchuldig machen, v. 4. von der Zrt ifl die jezige ; vicht aber lt die ehmalige I'egführung mach Affurien, wo fie, wie die Pro- gheten [o oft [agen, Holz und. Stein dieneten, obgleich viele un- i ter ihnen beffer dachten. — — Sed , uti folide Vir Illuftris Tf el probaffe videtur, qnod Capite IIÍ. de przefenti exilio & fu- turo demum Ifraelitarum in terram fuam reditu agatur: ita pOl i vereor, ut argumenta pro priori ex Zfgriaca. captivitate fi in patriam reditu, fub Cyro fatlo , allata probent, quod pro- n bandum erat, :"o[fupra jam docuimus, quod /latus Z/rae- litarum quartus in ipfo exilio Affyriaco nulla Ho[ee prole fue- yit reprzefentatus. ZAbduflionem quidem n exilium infert tertie prolis, Lo Zmmi, denominatio: non vero flatum I/rae- litarum in exilio. 24v multo probabilius THEoponxTvs, ; Dnvsivs, Mankrivs & 0. Bvnxivs adulteram, a Propheta j amplius amandam de eadem Gomera, de qua C. T. exponunt, cujusamorem honeftius continuare poteratHofeas,legitimus maritus, quam denuo fe ad aliam adulteram conferre. Go- mera erat olim amata ab /Imafto: hinc ts new dicitur C. T. & adultera fafla, ex quo cum Hofea matrimonium inierat. Quemadmodum ergo C. I. imaginem gerebat populi Ifrae- litici, fcortatione idololatrica a Deo averíi: ita capite de- mum IIIt» eadem fuftinet imaginem ejusdem populi, pofi diuturnam abjiinmtiaml & reflo Dei cultu €9 ab idololatrico cultu, 47 EbS.II, 3; i? cultu , Deo rurfus conciliandi, 35i» quod z» priori exilio AUAf Iíraelitze idololatriam fimpliciter comtinuaverint , Yoca Prophe- Contrarium videtur manife- tarum fuilfent producenda. 2771 ftum effe ex Ezech. VI, 8.9. Ha&tenus ergo egregie verba Mp Cap. lI, 1 - 3. ad futurum demum ex exilio hodismum durante seeditum xe ferri poffunt, cujus e xilii ftatus, Capite I, non- Jj dum fub peculiari emblemate expreffus, hoc demum em- ihir blemate Cap. IlI. repraefentatur. Vi iifie Alii promiffionem in textu noftro contentam de novo //ra- ele ex ajud gis €6 gentibus colligendo exponunt, ita, ut nomen lri Ifraelis geminam habeat fignificationem, notetque tum Ifra- tum /ecundum [piritum. . Qua ex- fj elitas fecundum carnem , romiffio ( pofitione ftante p haec partim zmpleta, partim adhuc implenda foret. Se d C. L, 4- 9. conftanter de Z/raele &9 juda t cundum carnem fermo eft; quareetiam promiffio C. II. 1-3. ft H [O in qua mant feftus eft & continuus ad tria nomina libero- 7 d rum Hofee refpectus, de eodem Z/raele 9 juda exponi de- faltus fieri ad filios [[raelis €9 filios Q« bet, nec poteft nunc wdm íenfu myftico fumtos , pro iis qui certant fuper fide It emel tradita Jud.v.3. velqui Junt teftes €9 confe[fores Chrifli l Ebr. XI!, 1. quo uno faltu totum teftimonium propheticum vg, fua connexione accuratiífima privatur & merae promiffiones f tavtologicee vel conditionatze exículpuntur , uti folide ait Bvaxivs not. ad Cap. Il, r. l, Implendum demum in extremitate dier um vaticinium no- JS ftrum ftatuunt ii Interpretes omnes , qui, Paulum fecüti je Rom. XI, 25- 27. *) füturam populi Ifraelitici ad Chriftum con- l, » *) Egregie —, F. Korrivs ad h. l, .Sz verba haec absque pár- tium fiudio leguntur , mec inprimis locà Paullini cum hiftoria conciliandi cupiditati nimài s indulgeatur , ion video , qua. alia verbormm fententia. e[fe . po(fit . mifi hac: pofiquam omnis gen- do amplexa fuerit religionem tium non -eyudaicarum. multitu tiàüm gens umivería eandem Chrifi , tum fore , ut d udeorum € falutarem. do&riuam ample&atar, 2* 48 Hos, YT, $. converfionem admittunt ; ita, ut, qux Cap.TIT. habentur, uberius eandem rem, quze Cap. Il, t- 3. traditur, declarent, Bvnxivs l. c. Hac eft, inquit, fumma: Tota gens Ifraclitiz ca, uirumque cetum E9 udeorum E9 X tribuum comylexa, l, excerefcet. in. immen[um. multitudiem ,. €9 11, denuo. evadet pbgz»lus Dei per veram ad aje[um INazarenum converfionem, — Deus in Prophetis — non jubet modo, ut Ifraclite tonvertan- tfur I ficque in gratium redeant , fed ab[olute pollicetur : Ego graflabo id wt convertamini, ut populus meus fiatis denuo , ut j gratia mea abundantiffime €2 conflautiffime fruamini, Quae SE fane fententia cum litera textus optime conípirat, & omnino ample&enda videtur, Queer. 5do; quid de allegatione loci noftri, a Paulo Rom.1X, 25. 26. fatta, ftatuendum fit, Prolixe fententias Interpre- D tum varias recenfuit & examinavit b. nofter IuvANVEL Horwvauunvs Demonflr. Evangel. 'Tom. W. S.VIL- XIX. qui meram accommodationem non admittendam ftatuit. Omni- no Apoftolus, uti Hofeas, per 1év 2aóv us , J[raelem intellipit U fecundum carnem fic dittum ; fed utitur hoc loco ex pa- ritate rationis & demonftrat: Quemadmodum Deus Ifrae- lem ,populum fuum, qui turpiffime a Deo defecerat, rejecit ; rejectum vero olim gratia fua dignabitur: ita non alienum eft a juftitia & gratia divina, ut gentiles, diu aliena- tos a Deo, beneficiis complectatur, quibus ii antea caruerant. MI. Praemiffum erat; Judzi unde d« fua rejectione conqueran- X tur, non habent, cum diu fatis clementiffime eos tulerit Mj Deus v. 22. Quod vero Ethnici quoque ad gratiam invi- LA tentur, & ad regnum Meffize adducantur; ad immenfam M. benignitatem Dei pertinet.'Nam , uti ex Hofea patet , quod Deus rejectum populum líraeliticum olim ad gratiam fuam W admiffurus fit: ita alienum videri non debet, Ethnicos be- ] M. neügi;s grativ ornari, quibus antea erant deftituti. *s l. ( C efee I Lt M As — — — —— — —— EEE — AA * — Es m us o z * - A. g Fa Ml v T u - - -^ »1 p É - st ; PT s At a al v N J 1 at F u " Mi - r » d n si Pt s d d E o x ab d. L u d Z y AHÉEARS, U Pf "us & &* X 4 ,i-f&.&el w ïäï&? m AC - ET "h P w »* — ï&æ&æwxx W w .Qü« ^ bf t P W KA& M&f P * " x A as Z - Ls v - ul WE t m " x* AA m af ^ Y a uæ wn P5 A * alb - u ot , s Eo UR a LOm La s m* P » t »| m .. a— " m , d ag É at v L u Pt 5 " D. iæ&æ lm Flw. , wf,. * Y* * 8».2?« A s m -- r y bt p p* p JADSUMP d r " " alb g u m ul » as . » - " u h! P R. m "dims Mu i A g t M A. v o Wi FO Ll k LT a d i d T r ag al ^ r d w N u a P d " -N " — " , - A E EÉ * Lí M.. d * m E P d —— " HU t^. at —— " S x MÉ r Éw FyFÓo. W t ^* 3 LA m 4 jees "4 . ^ 4 * L d Q &f AT ^s " ww * o * i a - $s. a du o P "us X p . X P f " h. J » Es ÀN r d H m AL p n a VrX odb i tv P t g- m n A væw.x o* " ET a hd LU « n w y- ais L -- ä»m iiuner P a — gt - (Nwt, s k r d - "o p $54 TR 4 - MO jewp $ d w ^ * M w , -^. L $M La * p m d m od m T n h7 3- ab m * * 4 Ts "z j E m iec v " *. * w R uwe - - s " Pa a d L "E M n T Ax—v.&« L "d , i* d U " Fu« du m; ^ ag — £ '2] " p wl p Ts gt KWJR ha 9.« L ——2 *s £ t s — N PAU I W " * P r - o at ; - "r P : 4 m * [2 JW * M — .H ** vv W $^ a í y' -- * Rï ) w ed d- M t*x " 3 v " La 5 dl s J m zK - E gt at -t "^ - s*X " .w ts — - y u n a ant, u kdr.a &vv »- " Wuä du - 4M, a d- -— 4 .le M onr : A€ A^ à- x dl £ * ; - - t ZT s & * w » W $- ial P ^ : od - ", o » ssl L P. £ E d - m T * w a —— À &W& $- Wk * »&m,æ - - 5 — * E &tl L at d m p d - g v«(t d s ^ F E * » $ u Q-W.nnä * n.v d s ; x d " d v & É W a " ? od a tm i » E t t :* dio " hl E j - E L DELS d n T a, — H.f u p ^ a i We s — &H ii * x m * s " * W d » idE * i r Ls - - m - W & usl LR - w F3 * . As * ..v » ?5 a — -d W L d W &WMH m ao - " p "m m * " cue * . wed d W " É - M hr " f - W * ,f "- M a o L * F zM of LE $-5 5 s d r Mr "i "i d d 2 " um " " E -X " * * v A * u — " x* * a w i * * * $ & | T J | ANNOTATIONES S HISTORICO- EXEGETICAE | R o a R. [ g 1 H O SE A Emfap, E IES- 3. VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset - QV AS l45 r SVB DIVINIS AVSPICIIS RECTORE FNIFVERSITATIS EBERHARDINO - CAROLIH UE [ O Baane Q D MAGNIFICENTISSIMO ENN X SERENISSIMO Arove POTENTISSIMO DVCE Ac DOMINO D Focus ä DOMINO l.' N C AROLO M ;; DVCE WIRTEMBERGUE Ac TECCLE R REL. REL: b FGNANTE, r PR/ESIDE pE LVDOVIC O JOSEPHO UHLAND, E E 9 THEOL, DOCT. ET PROF, PVHEL, ORDIN, ET DVC, STIP., THEOLOG, SVPERATTENDENTE [ DIEBFVS SEPTEMBRIS A. MDCCLXXXF. PVBLICE DEFENDENT ] M. THEOD. FRIDERICVS MAIE R, Rotenakeranus., .com M. IOH. GEORG, LVD. SCHWAR ZW AELDER, Ludovicopol. l M. BENIAMIN RVMP, Nürtingenfis. M. MAXIMIL. THEOD. FRI DER, FABER, Besfigheimenfis. 5 M. LVDOVIC VS FRIDER!CVS GOERIZ, Stuttgariianus. [ M. IMMANVEL FRIDERICVS SIGELIN ,^ Gerad/flettenjis, GmbH www. M. VALENT. CHRISTIAN. HENR. HARPP RECHT, JVellingens. [ M. FRANCISC, WILHELM. SCHVMACHER, ANeoburgeufis, " H M. HENR. FRIDER. DVTTENHOFER, Clueropolitanus. NDIDATI IN DVC. STIP. THEOL, $ R EXAMINIS THEOLOG, CA Pa —DUEEEj TVBINGE rirrERis ERANKIANIS. 3 | 3&9 Copyright 4/1999 Y