KaI600-1630_1_13 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Dissertatio De Læsionis Enormis Computatione, 1 : T xelres T ia "— 9 b » T 2 NY - $ - i a d F. " " ZSMTCS T* "- ETE " n iC EL AT - T -,,w z x E - TA —— —— Digitalisat hao " " y. p u ] DllSSfEIiT'A'TI() DE L/ESIONIS ENORMIS COMPUTATIONE CUJUS PARTEM PRIOREM il SUB PRESIDIO l n "ogu DANIRLIS BRNXUS Ij hoW B INST IMPB PPROO CAP THOM. CAN. DEFENDET A4UCTOR L lil LUDOVICUS HERRENSCHNEIDER 1l PHILOSOPHIE MAGISTER. ( ll DIE XXIII. SEPT. MDCC.LXXX]V.* j H L Q. C /d 83 4qRGRATORAÁTI Ex Prello LoRENZII & ScHULE R1, Dired. Nobilit, Typogr. C — JECUNE PL O IO4 $ TE IX LEDER[&L&T 1?35 SCIHENCKBUZCHERIANZL ET OTTONIANJE DISPENSATORIBUS J d GN X u DIGNITATUM SPLENDORE ILLUSTRIBUS DE RE PUBLICA ET: LITTERARIA IMMORTALITER MERITIS ( MTA SACRAS ESSE VULT HAS PAGINAS GR A TISSIM. M Q UE S.ILM :U-,t M ,'E,.N14T EGOM. OB DOCUMENTA FAVORIS MAXIMA T,.ESTATURiI AU CTOR C LUD.. HERRENS'CHNEIDER. V al CQ ft fe b p ( — —— —— " - æää LE PRIEMONENDA. Gd DE LESIONIBUS( IN GENERE I. S. N In/iituzi ratio datur. P rmutatio , quae aliena acquirendi, fuifque alios adjuvandi gratia, rerum . dominio infti- tuto, precipue in ufu erat , ob multas cum ea conjunttas difficultates, ortum. dedit Emzioni Fenditioni , 4) pecunia potifimum, ut commune aliquod fit rerum pretium , introducta, Hoc in contrattu, qui ob utilitatem humana in vita ufu eft frequentiffimus, tria conjuncta inveniuntur: merx feu res tradenda: prezium: atque, qui de his duo- bus ftatuit , eaque determinat, confenfus. Pretio tri- plex eft proprietas. Debet enim effe verum, non À . dicis ?'ä.?ää*"i dicis cauffa datum , cerrum & | determinatum , atque ä cum rei valore conveniens five juffum. Ultimum hoc propius afpiciamus. Valor rei vel lege deter- minatur, atque pretium legale dicitur , vel defini- tur contrahentium conventione, & vocatur pre- tum conventionale. In illo omnis /e/fo prohibetur ; in hoc non quamvis lefionem curant leges, fed eam tantum, quam ezormem, immodicam feu ultra dimidium vocamus, cujufque fedes eíft in /ege 17, Cod. de Refcindenda venditione. — Que conftitutio repetita eft in Jeee 71/. eod. Lex hec prima fronte clara eft & perfpicua, fed, quod nemini mirum, qui legum fcientiam vel a limine faltem falutave- rit, doCtorum fententiis & interpretationibus a mul- tis retro feculis mifere vexata & turbata, uti vi. dere eft,vel ex integris, qui in hanc legem fcripti funt commentaris, vel ex iis, que alibi aliarum legum occafione hac de lege di&ta & varia fortu- na jaCtata funt. ) Ex omnibus, quibus hec lex ! originem dedit, difputationibus, c). &. celebritate & difputandi fubtilitate fefe commendat, qve circa computationem laefonis emtoris movetur contro- verfia. In ea etenim videbis viros fummos ab utra- que parte ftantes, accerrime pugnantes, fepiffime abjicien- f".—!'&,z&:'& abJicientes quafi omnem veri fenfum , ficque reCt:m leges interpretandi viam derelinquentes , preci- pites, ad falfum quodVis ampleCtendum. Via, quam in emetiendo hocce fpatio elegi, hec eít; ut premiffis, que circa lefionum naturam, legis fecunde hiftoriam, ejus extenfionem, & do- &orum in lefionum calculo varias fententias , pra- monenda videbantur; ipfum computandi modum, principiis mathematicis fuffultum & demoníftratum, daturus fim; adjeCtis denique quibufdam , qua pra- g xin forenfem , ufumque hodiernum concernunt. Q) Sic & PAULUS 7. r. /f. de contrah. emt. ,, Origo emendi venden. 25 dique a permutationibus cepit, olim enim non ita erat num- 29 mus: neque aliud merx, aliud pretium vocabatur:; fed ünusqui(l 33 que, fecundum neceffitatem temporum ac rerum inutilia per- 35 mutabat, quahdo plerumque evenit, ut, quod alteri fupereft, 3 , alteri defit. Sed quia non femper, nec facile concurrebat, ?? ut cum tu haberes, quod ego defiderarem, invicem haberem, ) quod tu accipere velles, electa materia eft, cujus publica & ?? perpetua aítimatie difficultatibus permutationum , zqualitate quart- »II titatis, fubveniret . . . ,, Hoc magís illuftravit DE ICKSTATT im opuftulo de l«fione. enormi , ab initio. Jurid. Tom. £. Extat in ej. opt,tfc.- D) Integris commcntariisx legem hanc illuftrarunt BALDUS DE UBAL- DIS in leg. 2. Cod. de Reft, vend. Lugd, 14553. DOM. ARU- MIEUS , Comment. ad l. 2. Cod. de Refc. vend, Jenz 1604. ARIUS- PINELUS, Comment. in leg. 2. Cod. de Keft. vend, Antw, ;618- [ JAC. SuÉ, 40 .X« JAC. RUSSINGER /n leg. 2. C. de RHefc. vend. Baül 1608. rom. BORN ad L & c de Reft. vend. Lipf. 1629. FRID: BRANDIS TAeo. ria € praxis leg. 2. c, de Refc. vend. Heidelb. 1679. nowELLUS ad leg. 2. cod. de Reftind. vend. extat in ej. Commient, ad Cod. Juff, partes quafdam, Lugd. Batav. 1587. alios hic recenfere , non a:tinet. €) Carptim has recenfet CHRIST. THOMASIUS in diff. de æqüitat*e cerebrina leg. 2. Cod, de Hefc. vend. cap. 2. & 13. Hale 1706. in ej. Differt. A4cad. Tom. III. n. 73. qui plura adhuc noffe cupit, adeat, preter modo dictos auctores, BARBOSAM , ZOESIUM, ME- RENDAM, PEREZIUM, FRANTZKIUM , FABRUM, FACHINEUM , HUNNIUM., COCCEJUM , WALCHIUM , & alios. quamplurimos , quo- EE zum Ícripta inferius citanda veniunt. IE $. Lefionum natura juxta leg. II. Léfones vario modo confiderari poffunt, unde de quibus in lege hac fecunda fermo fit , difpicien- dum. Lafio omnis cernitur vel in re emta ipfa, velin' pretio. Hla duplici ratione contingit. Qza- litas enim ;rei emte lefioni locum dat, vel quan- 3 ztas. In qualitate adeft, ( rem emo conditioni- bus, quam erat conventum , deteriorem. Quanti- tatis ratione habita occurrit lefío, ír res menfara minor emtori datur. Utroque cafu, cum iis, que clarifime expreffa fuerunt, non fit. fatisfa&um , five læiig -fuerit immodica, five minimi momenti, ado emtu w j I emti venditi locum | habet L.W o u ad. em2z. vend. Etiamíi dolus COuCUI'I'at. L- 13 $.6. & 28. ff. eod. Preterea acfionibus edilitiis quan- doque. agi poteít maxime.fi ob rer vitium ufus , ab emtore legitime prTQIUS vel in totum vet in tantum impeditur. E x 1. Jo- . 4 0 06 de aedil. edid. Ex qaxbus *atet, remedium legis no- ftra? ad hos cafus minime pertinere. Lafionts que pretio ineft, quaeque alteram Huic enim, Iefionum fpeciem efhcit , alia eff ratio ut cujus conditio. ita fefe habet quamvis ambo contrahentium promiffis fteterint , alter tamen alteri injuriam afferat legis fecunde remedium prodi- tum eft. Omnis autem fraus hac in lefione abeffe praefumitur*. nam fi hujus generis: aliquid: fefe con- tra&tui immifcuiffet , a&tione ordinaria iterum agen- dum effe, ex ante diCtis elucet. Et jam hoc re- fpeGtu /aefíones dittinguende veniunt in enormes aut ultra dimidium, quas lex noftra corrigit, licet o- mnis dolus abfuerit, & in minores qua non. corri- guntur , nifi intercefferit calliditatis aliquid. Docto- res preterea de enormifftra quadam. /efrone loquun- tur. Nihil autem. de hac doCrina proferendum puto, tam quia ubi lex non diftinguit nos diftin- Á 3 * &ioni- j 6 Ws &ionibus abftinere debere , reCte dixeris; quam quia hanc in rém inquirere , mei non eft inítituti. Z) a) vid. BARBOSIE colledl. docl. in lib. IV. Cod, de efc. vend. n 99. /Qq. COVARRUV. var. rcfol. loco inf. cit. PINELUS Comment. ad l. 2. c. h. t, P. IIL. c, 2. BRANDIS theor. &2 prax. £, 2.c. lt.t conclL XPV. & ab eo cit. GEHLER Comm. de laf. emt. ultra dimid Lipf. v177. $. 6. X1ENAU diff. de nat. & indole adlionis que ob lef. enorm. conceditur $. 4. fin b) v. BARBOSA 7. 111. 7'om. II.p. 213. ubi doctorum varias fenten- tíias affert, 1D. ad 73t. cod. i adv. vend. n. 11 Tom. I. p. 398 BRANDIS tAeor. &2 prax. L. 2. concl. XIII. not. b. & cit.| FABER error. pragm. dec. ?. err. 10. PINEL. Comm. ad l 2. p. x. €.. 4 n. 26. COCCEJI Jus controv. tit. de Refc.vend. q. $. SCHILTER exerc ad f. X XX. $ 98. CARPZ. jurifprud, forenf. p. z. confi, 34 def. ?. LIENAU diff. cit. $.. 26 IH $. n jure nature Àe leftones obtineant. His ita definitis, quaeflio, que duplici ratione confiderari debet, proferri meretur. DISGUII'I Íci licet poteft, an, coarCtatis tali modo læfionum ter- minis, lefio quedam vera, & non cerebrina , ut cum THOMASIO loquar, poffit inveniri? Quid jus natura ftatuat, primo videndum: civilia jura dein- de proponenda. Libeitas naturalis , quæ homini in zftimandis fu1s rebus ifque mutandis tribuenda, queque ei * potefta- &7&* poteftatem dat fuis rebus, uti ei volupe, pretium 10 quodvis conftit R ndi, fuadere videtur, ut omnis lefio, quam his tub conditionibus contingere poffe quis putaret, rejicienda fit; ficque legem noftram fecundam, que limitem lefionum definit, ob eaf- que contraéctum emtionis venditionis refcindere per- mittit, nullum prorfus prefidium in hoc jure invenire, effe concludendum, probabile redditur. Nam quid clarius hac regula, que ex principiis allatis dedu- citut , flandum e[[e naturaliter iudicio cujufvis in de- terminando preuo ejus, quod fuum efl. aà) Sic & um m POMPONII z ZL. optime explicari poffe puto dictu 16. 6. 4. ff- de minor. » In pretio ícilicet emtionis venditionis licere naturaliter contrahentibus fe circum- venire. b) vid. & L. 22. $. 3. ff- locat. cond. Q) ACHENWALL in Jur;'r/zat. lib. x. Sect. II. T. VTII, $. 203. Si hoc in fenfü THOMASIUS cerebrinam hujus legis effe zquitatem con- clufiffet, non adeo male eum feciífe crediderim , quamvis cum eo omnem huic legi ufum & zquitatem in foro denegare, durior vi- deatur fententia, quod poftea proferendum. vid. ej. difJ. de «quitate H. de coCCEJ AD GROT. ctrebrina. 1. 2. c. de Rejc. vend. c. 2 l 2. cap. 12, $, 8. XIENAU diff. cit, $.2. in fine. HOEPENER in Naturrecht $. .92. b) Alii aliter hec Pomponii verba interpretantur, vid. WIEGERI dijf- Jertatienes de &ircumventione in contradibus jure civ. nunquam approbata. Jrgent, COVARRUV. var. rc;föl. L IEcup, 40 m5 Tom 8 ss st Tom. 1. op. p. 121. B.A-Räosæ Collesf. ad Cod, 1. €. MOLINIEUS tr. deuf. n. Yyx. Tom. H op, p. 129 NOODT 'op. T. II p- 410. BRANDIS £eor. & praz. L. 2. c. concl, J. I4. DINNERI Com- ment. de juflo rer. pretio definiendo, &2 quatenus in €o circum- venire contrahentes licet, recuf. Stuttg. Y661. MERENDA 1. t. con- L.] trov. C. 38. ". 11.fq. SCcACCIAS de Commerc. $. x. quaft. [Í D p ampl. xo. n. 6. DE ICKSTATT op, de laf. enor. $, 19. GEHLER diff. cit. $. 3. & alii $. I V. Juris civilis cum jure nature vï;zcu-l;zm. Aliud civili jure leges jubent, ideoque contrarii quid juri nature confirmaffe , vel ut verius loquar, limites addidiffe & coarctaffe magis hoc jus cer- tum eít; licet iniquítatis eas poffe argui non di- * xerim. Patet enim,ífi in íflatu hocce civili confi deraveris homines, in quo omnium fere rerum pretia certa effe deprehendis, ficque, quamvis fint con- ventionalia, legalium tamen vim hoc communi omnium confeníu iis quafi effe tributam , ab iis re- cedere longius non pofle, nifi fimul infinitis jurgiis ortum dare volueris, & exinde maxima fepiffime bonorum inequalitas, & , quod nunquam in repu- blica ferendum , impar eodem temporis pun&o di- vitiarum ab uno ablatio , & in alium translatio ob- tineret, Ex his omnibus optime feciffe evincitur DIOCLE- SSÉ, 9 és. DIOCLETIANUS C MAXIMIANUS , legis noftre au&o. . res , hac fua conflitutione effi &d Cïeïï-LO hL neque qU.1S de nimia libertatis fue naturalis coarCtatione poffit conqueri,neque , liberrima evagandi in eftimando rerum pretio voluntate cuique conceffa, unum al- terum bonis fuis exuere contingat. ZEquiffimum ergo & humaniffimím eft fa&m hoc Imperatorum, hmïtem certum conftituiffe. Minima enim curare effet jufto anguftioribus cancellis libertatem natura- lem circumfcribere , & mnia negligere, Crito dici poffit, focietatis civilis vincula frangere. Hinc non video, cur alii huic legi nimiam duritiem ob Jiciant ejufque latitudinem ut jufto majorem ex- agitent , a) alii ejus equitatem ut cerebrinam & imaginariam confiderent, ficque eam tanquam in- 1';4-13(3 iiv m rejiciendam effe putent: haud obfervantes leces naturales civilibus i £- C«. J...; "ï"'t ime re&rmg1 hifque ia effe fubjeCtas: £) quamvis, quod dimidium dati ut lefionum limitem aenoverint hi imperato- res , id ex mera eorum voluntate dependiffe, fa- cile, appareat: cauffam ergo alibi querere | fuper- fiuum puto, quod tamen multi fecere. c) Illud ad- huc heic adjicio, & Pontifices Romanos , hujus le- gis zquitate permotos , conftitutionem hanc fuis de- cretalibus epiftolis confirmaffe. 4) $u IO DS & non d) Hoc fecit MorLINIUUS fr. de uf. n. 172. p. 129. fqq , mirum adjicit nam hzc durities exiit:a fanguinariis illis & cru- , deliffimis chriftiane pietatis hoRibus . . . ;; n, 174. alium limi- tem proponit, ejufque fuüpremum terminum & «xwxv beífam pretii , exercat ut equiorem lauda vid. DOM ARUMIEUS , Juf. XIF. PINELUS comm, thef. 8. p. 244 ID.-3d Á:/$. € difp 1. tháis I Gd h $ D. . C n. 22. füq LAUTERBACH colleg. ff. h. t. [.] s. í* FORCATUL. Necyom. dial QoL U.. 0 Parir 1695. p. o t . concl, II. n. b. DE CRAMER 224. BRANDIS fheor, €9 prax. 1 Etiam CONNAN. in Comm. CIU, in opufc. de lef. enor.:$. 2. jur lib VIL cap. 9. m. xo. , Audacius feciffe dicit Imperatores in de&üniendis lefionum limitibus. ,, vid, adhuc PARDULPHI PRATEJI Jent. lib. IV. cap. 8. extat in EB. OTTONIS £hiefaur. jur. ltom. Tom, IIl.-p..$18. Praemiffis fci- b) H as in partes tranfit. CHR. THOMASIUS n diff. cit. licet in cap. l. quibufdam de sequitate cerebrina in genere , in cap. II. ipfam rem aggreditur, & ftatu controverfie determinato , dupliciter id probare ftudet, a pofleriori nimirum & a priori. Tllud inferius examinandum. Hoc fic proponit: ,, Pretium & unius , rei ad alteram collate sítimationem, -non facit rei fubfüantia, , noh rei preítantia , non rei quantitas, non integritas, fed fola 25 opinio hominunr eorumque arbitrium , quod fzepiífime ftultum In hoc ergo variantis pretii 25 magis quam fapiens vocari meretur. ?5 précipua cauífa latet; & hinc fequitur, rerum pretia non effe ?? certa, fed màxime variantia, eaque in conventionibus non de- 25 pendere ab arbitrio tertii, fed a folo contrahentium utriufque confenfu. [n ftatu 'ergo libertatis non datur ullius rei juftum aut 35 25 humanum pretiüm ante conventionem, fed omne jüftum pretium 25 fit demum ex cónventiofie, id e& ut ihbjuftus audiat t, qui fidem da- 235 tam fervare nolit, & hinc juftitia poftulat, ut pretium de quo 3 3 conventum , folvatur, etfi promittens imprudens egerit. Lafus » etrgo | æsä, TE , ergo hic nemo dici poteft in pretio Give t;to, five dimädio, five P) quanta vel quacunque alia parte. Legis ergo 2 equitas cerebri- ) na eft, & nunquam in focietate civili; que eadem poftulat, ? , emtio venditio hanc ob cauffam refcindi poteft. ,, Hzc funt ejus argumenta carptim propofita, explicata ea leges cap. II $. 15- 29. in feqq. ufque ad $. 56. obje&ionibus refpondet. In cap. III. de ufu. h. [. practico agit, eumque evertere ftudet. De hoc autem inferius. Thomafii argumenta olim jam aggreffus eft JOH, GOTOFR. SCHAUMBURGIUS in diff. de «quitate & ufu praciico. L 2. C. de R. V, Witteb, 1725. vid. WALCHI introd. in controv. jur. civ. Sed. 1II, cap. IV, memb. IV, Subf. 1. $. 13. alüi aliter contra eum incedunt, vid.,DE ICKSTATT Op. Cit. DE CRAMER Op. cit, $. 3. GEHLER dif. cit. $..3. &) Sic DoM. ARUMJEUS exercit, Juf.. XIV. thof. 8. ideo lwfionis ter- minum eífe dimidium dicit, ut expellatur incuria, 6 excitetur di- ]dem adfert HARPPRECHT- in Comm. ad Tit, Infl. de ligentia. emt. vend. $. ult. n, 41x. vid. LAUTERBACH in Colleg, . h. t. €.8. BARBOSA ad 7. de Refc, vend. n, 98. p. 215. Jq. rationem alert, ,quod ideo lais infra dimidium beneficium l, 2. denege- , tür, quia contractus emtionis venditionis eft valde frequens & , neceflaius, & ita non de facili refcindi debet . . . Mecum , confentit BESOLDUS in delib. Jur. ex lib. XVIIL 4f. g. 10, ECKOLDUS in compend. ff. tract. h. t. $. 2. d) vid.' Cap. IIL, & VI, X. de Emt. €9 vend. w Cín? L EEEHED B2 CAP.II, I2 Pu, DN " W M IDn EEGIS SECUND/JE HISTORIA. n Prima periodus datur. n hujus partis. doctrina fic progrediendum. — At I ferendum primo quid ante hanc legem Jure Ro- mano fuerit ufitatum: ipfa deinde lex proponenda: t quid poftea obtinueri r ultimo loco enarrandum. ! In prima legis noflrae periodo defcribenda mi- rum in modum diffentiunt Doctores. Ali novam prorfus effe ejus conftitutionem veterique juri inco- enitam affirmant. a) Aliü contrarium ftatuunt: & hi iterum in plures partes abeunt. Sunt enim , qui fimpliciter fe veftigia quedam legis fecunde depee- hendere dicunt in legibus anterioribus. 5) Qui- dam porro prater leges anteriores firmari poffe pu- tant hanc opinionem ex difpofitione Claufule illie generalis Edi&o pratorio adje&te , ff que alia mihi Jufía cau[fa videbitur, in integrum reffituam. c) Sibà enim perfuadent, hanc in integrum reftitutionem . conti- nere fimul refolutionem venditionis ob aliquam . in pretio lefionem. 7) . Denique alii eo plane progre- diuntur , 1 . PA I'ï e s. d ag - diuntur, ut eumdem lefionis terminum, quem lex fecunda habet olim jam adfuiffe opinentur. e) In hac opinionum . diverfitate, probabilior effe videtur fententia quod antiquis quidem tempori- bus nulla ob talem lefionem apud Romanos obtinue- rit reflitutio: ex CICERONIS enim fcriptis evincitur, quod ejus zvo nulla data fuerit contraCtus refciffio ob lefionem etiam maximam abfque dolo malo factam f) Poftea vero hoc mutatum effe inde apparet , quod in quibusdam PandeCtarum & Codicis legibus de reftitutione fermo fiat, qua iis fuccurrebatur, qui in pretio injuriam perpeffi funt. e). Minime autem huc pertinere generalem illam EdicH claufulam , ac- Nec curatior ejus confideratio cuilibet monftrat minus & illud falfum eft quod terminus lefionis quem lex fecunda ponit, jam ante eam fuerit a le- gmvs definitus. N:hil enim. tale. docent leges ab adverfaris uik-f"*æ qum fonus ex iis appareat, vagum illum fuifle, ejusque deïe:mmauonem ]ud1- Cis aab trio relictam. &) PINELUS L c p. r. cap. I ". 3-10. ZOESIUS comment. ad Cod, h;f. GOEHAUSEN peric, acad. p. lII per. IV. quafl. acad. a. G. OBRECHT Rintel.,Y647. p. 498. fqq: dm difp. ad. L 2 t 524 in g. diff. n 38 BRANDIS t/teor. &2 prax. £ 2. conct, IV. Jq. "WISSENBACHIUS ad L g. c. de liefc, vend.. BOECKELMANNUS B. 3 Comm; T 14 OX* Comm. in dig. h. t, $. 3. q. x. erPHaNIUS ad L 2, c. h. t. P. 3e4- fqq. THOMASIUS in diff. cit. cap. 2. $.. 3 JOH,. FRID. ACHAT. KOCH in diff. de L. 2. c. tle Refc vznd, non extend. $. 6. D) vid. LAUTERBACH in colleg. ff. tit. de Reft. vend. $. 6. & cit. auc. HUNNIUS in Var. refol lib. lII. trad. p. L. qu&ft. 10 HARPPRECHT ad $. ult. de Emt.vend. n. $3.fqq. ARUMI&US exercit. Juft. XIV. thef. 8. CONNAN. Comm, jur. civ. lib. VII. cap. 9. n. 1o0. NOODT Op. T. JI. p. 41t. VOETIUS Comment. ad 1f. T. de Refc. vend, $. 4. DE ICKSTATT opufc. cit. $. 21. C) Lex. 1. &2 26. S. fin. ff.. ex quib. cauff, maj. E d) Sic-putant COCCEJI in jur. controv. Tit de Refc vend. qr. CONR, REINH, ROCH in diff. de l,.2. C. de Reft. vend. ad emtor. extend. $.18. DE CRAMER opufc. cit. $. 2, GEHLER di[f, cit. $. 4. LIENAU diff. cit, $. 2. qui fimul putat, ,,lege noftra fecunda, vetus jus non 25 effe prorfus fublatum, fed eum hodie ad re(titutionem pretoriam E , recurrere poífe, qui licet in minori fumma lefus ft, fpecialia » fundamenta pro fe adducere poteít, qca judicem determinant, ,, ad eam ipíi concedendam. c) Sic cuJAcIUs in'ej, Obf. lib. XXIIT. cap. 24. €2 cap. 32, vid, SCHILTER in Éxercit. ad ff. X X X, $. 9t. En u!tima f) Offic. lib. III. cap. 4, Ubi fraus illa Pythii enarratur. verba: ,, Sed quid faceret? nondum enim Aquilius collega & fa- , miliaris meus, protulerat de dolo malo formulas, g) Lex t $. fi. &3. Lex 8. ff. depofiti. Lex $4. ff. de contrah. emt. alieque , quas dant LAUTERBACH, HUNNIUS, HARPPRECHT, ARUMJEUS l.l. c. c, videatur etiam CONR, REINH, KOCH diff. cit. $. 19. Jüq. $. VI. LX 7 Ipía lex S "tfütur.. Libera hec judicantibus voluntas manfit ufque ad tempora imperatorum DIOCLETIANI & MAXIMIA- NL Hi enim refcripto, Zupo cvidam- dato, termi- num lefionum in pretio primi determinarunt , ficque poteftatem, judicibus olim conceffam ,. anguítiori- bus cancellis circumdedere. — Refcriptum hoc fic fe- fe habet: REM MAJORIS PRETII, SI TU VEL PATER TUUS MINORIS DISTRAXERIT: HUMANUM EST;, UT VEL PRETIUM TE RESTITUENTE EMTORIBUS, FUN- DUM VENUNDATUM RECIPIAS, AUCTORITATE JUDI- VEL SI EMTOR ELEGERIT , CIS . INTERCEDENTE: RECIPIAS. MINUS QUOD DEEST JUSTO PRETIO, AUTEM PRETIUM ESSE VIDETUR , SI NEC DIMIDIA PARS VERI PRETII SOLUTA sIT. à) Repetita eft ea- dem confüitutio refcripto alio Ezodie conceffo ab iisdem Auguftis. ) Quod integrum tranfcribere , fuperluum puto; ultima verba , que eundem limi- tem rponunt, fic exprimuntur: NISI MINUS DIMIDIA JUSTI PRETII, PQUOD FUERAT TEMPORE VENDITIO- NIS, DATUM ESSET. à) Lex II. Cod. de Rcf:ind. vend. Confítans eft le&io verborum, im quibus lfionis limes invenitur. Reliqua variantia non tango, vid. PINELVS - R, 36M PINELUS comm. ad h, t. p. x. c. I, ab initio, LOCAMERI diff de Befcif] contr EX L 9« 6. .dé Reft. vend. Argent, 1627. ab initio, Hujus legis verba expreffit verfbus; fed invito Apolline, sTEPH FORCATULUS in Necyom. dialogo 1oo. in ej. op. Paris 1695. p. L B. 22j inveniuntur etiam apud ZOoESIUM in ej, Comment Zut dan cod. T. de Hefc. vend. not, d) fed cum qu« VO n differentia fextus enim. verfus & fequens apud auctorem aliter lesuntur. b) Lex VIII. Cod, cod $. VII Ulima periodus. Variam forthnam ultima in periodo fuftinuit Lex noftra. RejeCca nimirum eft 1te;umque aHumta , tandem, interpretum fententiis huc illucque tra&ta ad nos pervenit fed non ut tranquilla ei pax fit ut novo immpetu, eoque majori, ab alis ejus pote- ftas frangatur, deleaturque, ab aliis recepta qui- £ 11?' dem multifadis tamen bellis & - iil ibus anfam pra- Deat. lpfam autem rem. proponam. Abolita enim hec.lex fecunda fuit ab infequentium t Inporum 1m- peratoribus. - Primus CONSTANTINUS Fæäannus, ven- ditionis & . emtionis fidem ,. nulla cucu;fzjcrzlvzzonzs yLo- lentia fadam , minime rumpi po[fe , nec fola pretii vilio- "15 querela , contradum fine ulla| culpa. celebratum , [i- ugtofo ffrepitu turbandum e[[ edixit. a) Repetierunt hanc conítitutionem GRATIANU VÁALENTINIANUS & THEO- rx tf P 45 THEODOSIUS , ) & tandem idem juffere ARCAD:IQS & HONORIUS. c) Talis füit huius rei ftatus ad tem- pora ufque JUSTINIANI. Cujus juffü abfoluto Pan- dectarum opere, cum TRIBONIANUS ejusque focii ad Codicem novum conficiendum manus adjicerent; factum eít, ut DIOCLETIANI & MAXIMIANI conílitu- tio, revocaretur ;ficque vis, quam olim ab auctori- bus fuis lex acceperat, ei a Juftiniano reddere- tur. 4). Tali modo corpori Juris Juftinianei inferta lex, etiam polterioribus temporibus a Bafilicorum auCtoribus retenta eft, e) licet paulifner immutata: Nam generalior ejus fenfus ibi exprimitur, cum lo- co fundi habeatur res. 1mo poftea non venditori folam fed etiam emtori legis hujus beneficium tri- buendum effe , orientis imperatores jufferunt. Sic enim eam mutatam nobis fiflit ATTALIATAE textus. f/) Reftaurata Seculo XII in occiden- te juris Juflinianei auCtoritate, non folum in foro ecclefie legi noftre vis fua fuit confirmata, infertam enim eam effe decretalibus pontificum epiftolis , fu- pra jam monitum: ($. IV) fed etiam in foro civili ea iterum invaluit: & ab hoc tempore fuit non pauci quid, quo fefe exercerent varia variorum ingenia. Qua ex cauffa etiam factum, ut inde infinitus fere C J contro- Tut, TE conttoverfíiarum numerus ortum traxetit quarum hifforiam contexere, & juíle molis effet opus & ab inftitito alieniffimum. Duo: tantum. fefe adhuc offerunt partraqanda Extenfio fcilicet legis noftre, quod brevibusfiet: & que ex hac eadem lege, uti fupra di&um, petitur lefionis enormis computatio , quod ultimum totius difceptationis caput erit. ) Ef Lex. L. Cod. Theodof. de contrah. Emt, vend. . quam legem in Cod. Jufl. non poffe exftare , quilibet: videt, cum contraria plane fit legi fecunde, vid, coTHOFREDUS in notirad h.! D) Ett. Lex IV. Cod. Theodof. eod. hujus legis veftigia comparent in l. 15. Cod, Jufl. de Rcfc vend, ita tamen, ut prater verba alio ordine: difpofita ,. vim: hujus legls IV, mitigatam deprehendas : ad- jecta: enim. eft particula paul&" qua diíffenfus hujus legis. cum. lege noftra. fublatus. eft " €) E& Lex VII. Cod. Theodof. eod. neque hac lex ob fupra allegatam sationem in Cod. Jufl. legitur. d) Im Bac legis noftre his temporibus varia fortuna fundata eft altera; quam a priori defumit, probatio, quaque zquitatem cerebrinam evincere ftudet CHR. THOMASIUS in difJ. cit, cap. 2. $ EUEKI fic hic procedit. » Naturae principia funt eterna Non mutari poffunt, Lex autem fecunda ízpius mutata eft, Hinc ejus zquitas omni- 5 , no cerebrina eft, Nam neque lex hec obtinuit ante' Diocletia- 2* num neque diu ejus vigor poftea ftetit Imo ipfe Diocletianus » ejus iniquitatem fenfit ; mihi euim perfuadeo, ,, $ic Thomafiug pergit, , Ipfum hunc imperatorem cerebrinitatem hujus legis con. , trario refcripto abrogaífe iterum Si enim totam l. 8. c.':de Refc. , vend, excepto verliculo finali, ni/i pretium . ; , confideres, pa- » tebit, , I» A 99 tebit, eam cum magna cura elfe confcriptam , ut fententiam prio- rtis refutare videatur ?5 Ultima iila verba Tribonianus adjecit; cum ?5 fimul variis rationibus contingere poterat, ut prius illud refcri- » ptum Diocletiano fupponeretur. Error ergo hic debetur igno- , rantie faculi Juftinianei, quo omnis jufti & equi fcientia ulti- ?^5 mum quaáfi fpiritum ducebat. Mirum ergo nemini effe potefl, P ? quomodo Tribonianus in conficiendo codice , cum aliis multis, ?5 ita & hanc legem interpolaverit, mutaverit , .ficque :quitate illa 25 falfa inefcatus effecerit, ut Juítinianus novam huic conftitutiotii , vim addiderit ,, Singula hec refutare fuperfluum puto. Meéras enim has eífe conje&uras, quilibet videt. Prius quod attiuet , inde defumtum, .quod naturz principia fint wterna, & hinc deductam fi hei M n lori- ttas conclufionem, parvi admodum id eíffe momenti, hatur, manifeftum cuique. €) Invenitur Lex noftra fecnnda BasILIC. lib XIX. Tit. Il T'om. II. hujus .colleclionis p. 381. & repetita iifdem verbis /ib. eod. Tit, ü X, p. 402. |Lex octava legitur /ib. eod. Tit. eod. p. 403. J) vid. MICH. ATTALIATIE Synop/is Bafilicor. quam MICHAELIS DUCE lImperatoris juffü a 1077. confcripüit. Exítat in LEUNCLAVII -Jure Gra&co- Romano edito a MARQO. FREHERO, Francof. 1596. Tom, L p. r.JQq. Tit. nimirum Xll. p. 12. Legis fecunde conftitutio in- venitur. En cjus verba: vaa'/m oi O'UVOSRDCT(]OVTE(; MEXQM TS n'.wo'so; T. », MAAMTOG TrépIypoDely OAHASS MO ngzy,oot(bfogm. £, 08 ETEXEIVO. yEVATOH 4 TTé- i iypQn, w To vrAsov orodioron , « oyuveTOU X UrpUIS Verba o CUyGXA- Aerlvrss extenfionem hujus legis innuunt. Idem apparet ex cONsST. HARMENOPULI /egunr manuali. Lex enim fecunda, uti in Bafilicis exftat, legitur iifdem verbis expreffa Zib. III. T. 3. n. 69. adje&to tamen tempore, quo legis hujus actio prafcribebatur, n. 72. repe- tita eft legis fecundz conftitutio eo modo, quo Attaliata eam. fiftit, Ufus fum editione HARMENOPULI noviffima, quam . dedit oTT, REITZIUS, queque invenitur in Supplem. novi thefauri jur. civ. €4 Can. MEERMANI, Hag. Com. 1780. i 2 zu$, 20 . Pei Cudr I LEGIS SECUN DAE EXTENSIO. 5 VIII AVegantium rationes afferantur. e Extenfione jam dicendum. Si legis verba D confideres nihil in ea de Emtore effe confti- tutum, apparebit. Oritur hinc quaeítio; fitne be- Beficium , in lege hac fecunda propofitum vendito- ri tandum proprium nunquam emtori conceden- dum, nec ne? Utrinque flant argumenta, que nunc afferenda; ut inde, quanam fententia fit ampleGen- da, quenam rejicienda, eluceat. Potiores rationes, qu& non effe extendendam legem, fuadere videntur, has proponunt Vendi- tor urgente re familiri & neceffitate coa&tus res fuas vendit. Emtor ultro emtionem fubit & nun- quam adigitur; nififortaffe hoc contingeret iis in re- bus, qua raro funt obvie, quarumque exinde fimul pretlum augetur: cum igitur ratio legis uni tantum parti hoc in contra&tu propria fit, conílitutio no- Ílra non ad alteram trahi debet. Preterea idem refcriptorum natura fecum fert, in quorum nume- rum PHS, 21 OxS ram lex hec omnino referenda, — Emtoris etiam fïul; titiz attribuendum ,. fi veri pretii nefcius, rem majo- $ ris émit: huic itaque non fuccurendum, quia lex ftultis non auxiliatur.. Refcriptum porro noftrum ve- PT teri juri contrarium xquid- introduxit: nova ergo eft lex, novum jus idque fingulare, hincque coarGan- dá. ejus. interpretatio. Accedit, quod major in le- gibus venditoris fit favor, quam emtoris; quodque fi huic reflitutio hoc in cafu competeret, enormiter fe ladi emtor fæpius gefliret, ut poftea, venditio- ne ob: beneficir extenfionem refciffa, rem poffidere poffit jufto pretio. Adjiciunt adhuc hujus fenten- tie patroni, diverfas effe & ideo emtoris vendito- rifque perfonas, quia eorum. preftationes diverfz inveniuntur. Venditor enim non tenetur rem face- re emtoris, emtor autem nummos tenetur facere: venditoris. a) &) Hanc fententiam fujs rationibus ftipatam primius propofuit CUJA- e1us in. obf. Hib. XVIL cap. 18. & lib. XXIIL cap. 32. licet: contrarium ipfe olim docuerit in. Comment. ad. L. 16. $. 4. ff, de. minorib. quem fequuntur omnes fere Gallie juris Doctores, EDM. MERILLIUS Variant. ex Cujac. lib. 2, c. s. Paris 1638. p. 225.fq. MORNACIUS ad 1. 2. c. de Kefc. vend, ALEX. CHASSANEUS paratitl, in .Gregor. LX. decretales. T'it. de emt. vend. Idem tradunt AN'T. FABER de error. pragm. decad. ?. error, . HUG. GROTIUS flor, Jparj. ad L. 2. cit. JOAN. A SANDE 1. 3. decif. T. 4, d. 17. amqf'.ef G 3 vidi des, 22 O vid. JOH. FRID. ACHAT. KOCH diff. de L. 2. Cod, de Keft. vend. ad .emtor. non. extend. . Argent. 1747. $ IX , .and'. fít extendenda Lex, lvfo[yarur. Verior nunc proponenda fententia, fuffulta fuis argumentis, quibus fimui icontrariorum vis omnis rumpitur. Natura Emtionis venditionis nullam in fe habet ejus momenti inequalitatem ; ut in ea legis coar&ta- tioni pr.æüdium inveniri queat: .æqualis 'contra in ea utriusque & emtoris & venditoris conditio effe de- bet. Hinc ergo hujus beneficii extenfio jam admit- tenda- videtur. Preter hec maxime huc faciunt fe- quentia. Neceflitas, que tanquam legis fecunde ratio laudatur, non ita falutanda: alia enim eaque generalior veriorque adeít, in lege ipfa expreffa. Ob Aumanitatemrn nimirum venditori lefo auxiliandum effe imperatores voluerunt, qua humanitas etiam in éintore locum invenit, imo major adhuc: venditor enim ipfe in cauffa eft, fi fuum minoris diftraxerit , cum fuam rem eum noffe optime requiritur, quod ab emtore exigi non poteífl. Adde quod ipíi hu- jus legis auCtores alibi neceffitatem folam non fuffi- cere cuS, 25 U cere dicant, ut venditio refcindatur. Z. 23. Coa'-,vde Refc. V'end. quodque , fi neceffitas effet ratio. legis, iis tantum venditoribus hoc beneficium effet adfcri- bendum , quibus hzc ratio: conveniret: quod autem adverfarii non faciunt. Lexporro nóftra non eft ju- ris veteris. correcioria. Licet enim novi quid cor- ftituat , determinando lefionum quantitatem, que va- ga olim erat, & judicum arbitrio permiffa , tamen jus vetus non corrigit, cum. ejus. difpofitionem jam olim cognitam fuiffe füpra vidimus. (6. V.) lLmo etiamfi eam córre&toriam effe fupponeres, peffima' tamen foret conclufio, non effe eam extendendam. Ratio enim hujus corre&Ctionis & fundamentum. ge- nerale eff, generalis ergo legis difpofitio. Quod autem lex tantum de venditore loquatur, non mira- beris, cum fit refcriptum, & de venditore agat, non quia emtori nolebant hoc remedium. tribuere: Imperatores, fed quia de venditore tantum lefo confultii, de eo folo refpondebant. Fiec funt po- tiora, que hanc fententiam fuffulciunt : reliqua ,. que opponi poffint, non tango. Legis ergo fecun-- de ad emtorem extenfto admittenda. a) 4) Jam in oriente medio evo hoc obtinui(fe , heic repetere non opus,.. vid.füpra cit. ATTALIATIE & HARMENOPULI locos. ( $. VII. not. £.) €loffaorum communis erat hec fententia, eorumque. qui fummas. degler?e'. PuÉ, 24 g dedere. AzO in fumma in jus civ. Lugd. 1564. Tit. de Reft. vend. T. 4« D. 114. ACCURSIUS Zn. d. . verb. judiciis; BARTOLUS Jüup. :cod. num. 3. ALBERIQUS n. 4. BALDUS num. 20. & alii . . . His eadem zquitate & legis ratione permotus .confeatit magnus Do&orum numerus lItalorum Hifpanorum Galorum, Belgarum, :Germano- rum, HIERON. CAGNOLA ad Z ?. n €4. FACHINEUS controv. lib 2. cQp. 16.. MERENDA controv. jur. l. 1. cap. 34. fqq. AVERA- NIUS interpret, jur. lib. IIÍ. cap. 3. n. 6. & 10. licet hic invitus mobifcum effe videatur. »Jure neaan injuria , ,, fic ille perglt ; » Imodo non di(puto, ne tam ftabilem. ,tam inveteratam ,tam.omnium , animis infitam opinionem videar velle convellere. »; BARBOSA colle&. Dodl. in Cod. , t. n. 3. GUTIERREZ lib. 2. prad.. quæji $14, n. b P COVARRUVIAS A LEYVA var. refol. lib. 2. c. 3. PINE- ZUS ad L2. p. t. cap. 2. h. 1. füj. SCACCIAS .dé-Comm. &2 .Caimb, - j r q. 7- arte $. ampl. Yo.. a. x FRANC. DUARENUS ad l. $46. Jf. de verb, obl. in ej. op. Lugd. 1538. D. 1425. FR. CONNANUS Comment, jur. civ. lib. VII. Cap. 9. n. to. fqq. DONELLUS ad 1 2..c h.t.3. r7. ut & illi in Gállia, qui CUJACII auctoritatem n non Ífunt fecuti , MOLINIEUS, .ROB. AURELIA NENSIS., DIONYS. GOTHOFREDUS, quos citat REINH, KOCH in diff mox afferenda, PEREZ. pral, ad Cod, h. t. $. T. idem in Comment, ad X XV. Jib. Jf. h. t. Amfl. 1669. p. 305. MIESTERTIUS fraéf. illuffr. jur. p. 484. Lugd. Bat. 1664. DOM. ARUMIEUS Exercit. juft. 14. tAef. g. u-* idem .ad 4, 2. tA. 4 ZOESIUS Comment. ad Cod. h. t. q. 1. idem in Comment. in dig. h. t. n, s. VoETIUS Comment. ad d. h. tun. $. DIOD. TULDEN Comment, ad Cod, h, t. n, 3 JOH. JAC, WISSEN BACHIUS Comment. in IV., lib, Cod. A, t. BOECKELMANNUS Com. ment. in dig. h. t. $. 3. q. 12 : p- 631. Lugd, Bat, 1698. woopT in opp. Lugd. Bat. 1724. Tom. II. p. 410..fd. WESTENRERGIUS princ. jur. fec, ord, d. Lugd. Bat 1745. h. £ $. 13. MYNSINGE RUS cent, 4. obf. 73. FRANTZKIUS refol, var. lib.III. refol.3. $. s. faq BESOL- x - D BESOLDUS delib. jur, p. IIl, q. 10. LOCAMERUS diff. de emt. vend. 4irg. 1623. $. 48. g. 1D. diff. fup. cit. $. 23, f/. STRUVIUS funtag jurifprud. Exerc. 23. thef $» ". 4. GOEHAUSEN peric. acad, p. 3. per 4. Q. acad, 2$, OBRECHTUS diff. cit thef. 30. fq. MEVIUS decif. p. VI. dec. 223 HUNNIUS refol, jur, civ. lib. III. . Tr. VII P2 I, Q XI, BRUNNEMANNUS ad l. 4. ff. h, t. n, 106, MENCKE- NIUS difp. de Refc. vend, (8& 4 in gj diff. jur. Lipf. 1205.- p 117 HARPPRECHT , cit. n. 66 GIPHANIUS ad 4 p- 3oTfq ECKOLDUS /.cC, A.t. $.2. BRANDIS /. c, concl, VII, BACHOVIUS l. c, vol. *, difp. 2. th. XI. uanuwN ad JFefénb. h. & n. 6.m, 3 BECHMANNUS commient,. theor. prací. h. t. obf. pradí. ,. COCCE- Jus ju$ contr, l.. c. q. 4 SCHILTERUS Zxerc. X X X. $. 93. LAU- TERBACH /.. f. $. 23. [q. DE BERGER oecon. jur. lib. I1I. T K. $. 18. r. 4. STRYK uf. mod. ff. h. t. . 4. HUBER pr. ad ff. h.t£ $. 3. CONR. REINH, KOCH diff. de l. 2. c, ad emt. extend, Argent 1759. & ab eo cit. DE ICKSTATT Z. c, $, 22../g. DE CRAMER J, C $. 7./qd. STRUBE rechtl. Bedenken T'om, 3. n. 119. WALCHIUS con- " trov, jur. civ. Secl. III. cap, IV, membr, 4. fübf. 1. $. 16. p. 323 Jq. DARIES difJ. de interpret. & extenf. l, 2. c. Frf. ad Viad. 1275, GEHLER diff. cit. $. s. LIENAU Z, c. $. 4. Sic etiam docuere juris can, gloflatores. vid. glo[J. ad cap. VI. X. de emt, vend. v. dimidium. 6. X Qualis ultertor legis extenfto admittenda Ad Emtorem noftram legem effe extendendam , haCenus vidimus; imo ad alios contractus bilate- rales eam produci poffe, exinde concludere licet, - quod ratio legis in humanitate contineatur, «) Ex D - qua TUS, 26 . 8 quo argumento fimul conficitur, extenfionem non effe tolerandam in ftricti juris contraCtibus, neque in iis bonz fidei conventionibus, in quibus non de. prehenditur unius rei pro alia commutatio, uti in :commodato, mandato, depofito, cet. /) Num in trans- a&ione illa obtineat. maxime pugnant Do&ores. c) In eo autem . conveniunt eam exulare in feudo , per- mutatione beneficiorum ecclefiafticorum, & aliis cafi- bus, ) quos omnes & fingulos enarrare a meo inftituto alienum puto, &) Sunt tamen Doctores, . qui hanc extenfionem nohn admittunt, fic JOAN. A SANDE l. c. HUBERUS in prel. ad ff. l. c. vid, autém DA. RIES l. c. Et praxis nobis confentit. vid, DE CRAMER l. c. $. 14. ab eo cit, addantur allegati not. $. 8 b) MEJER colleg. Arg. h, t.. p. 1o061. BARBOSA 4. c, €) V. FRANTZKIUS /. c. $. 69. fgq. FORCAT. dial. 102. p, 226. fq LAUTERBACH l. c, $. 4$. BESOLDUS 4. c. lib. IT. q. 21. lib. 1g q IO. GOEHAUSEN L. c. qQ. 24. HUNNIUS £. c, q. 13. con£. Doctores apud BRANDIS di[J. cit. concl. LXVI. & HARPPRECHT 4 c. $. 104. d) v. MEJER , BARBOSA, & alii eit. pI - Xa U. cic: ( CAP.IF. Dv 27. Xg8 Cur I DOCTORUM IN COMPUTANDA LAESIONE DUPLEX SENTENTIA SUM Quid de F'enditore ffatuant ? is premiffis , dicendum nunc eft de ipfa lafio- nis enormis computanda ratione, & quidem interpretum in ea fiftenda mira diverfitas prius in Ícenam producenda Quod venditorem attinet in eo omne bellum, omnis lis reriota eft. Nullum in- veneris qui a communi & vera legis doCrina re. cedere in fe fumfat Verba enim hujüs legis cla- rifüma funt & ab interpretum infidiis fecura & re- mota. En eaipfa. , Mznus pretium e[fe videtur , f nec dimidia pars veri pretüi foluta. fit. Eodem modo lex ocCtava. Venditor ergo fe enormiter lefum effe, reCte conqueritur, fi quod accipit, ad dimidium dati valorem non afcendit: vel fi dati pretium exfuperat accepti duplum. Sit rei valor v, pretium quod ven- ditor accipit a: aderit juxta legem lefio enormis, D 2 fi $E. 28 — 94 fia civ,velfivP 2a. Et in cafu fpeciali: Sit valor 1o, erit.lefio, fi accipit venditor minorem fummam 5,6.g4;4 enim- 2 *3, & 10 p 4xX2. $, X Quid de Em(ore? | In emtoris autem lefione eflimanda in duas pat- tes difcedunt DoCores, Aluü lefionem enormem tum jam adeffe putant, íi ultra rei valorem ejus- que dimidiam ab emtore res fit emta; ita ut valor reL mediam arithmetice proportionalem fiftat inter le- fionis terminum in venditore a lege defignatum, & terminum ex parte emtoris. Sjiv--iv «4«a,ubia notat, quod emtor dat: & fi habetur proportio arith- metica continua, cruam fic exprimo, — £ v. v.2v. Etin exemplo dato, fi pro re valente 10 dat quantitatem 15 majorem. ro enim media arithmetica eft $ inter & 15. Sententia hec, Gloffatoribus Jam. amica, a multis ad noftra ufque tempora fuit adoptata & de- : fenfa. a) Alii, magno numero Do&tores 5) aliter proce- dunt, & viam eligunt rectam illam & veriffimam , ut igfra elhucebit.u Hi.enim tum demum lefionem * enorf T 20 . enormem dicunt, fi quod dat 'emtor, duplum rei valorem excedit ita ut rez valor ofterat seometrice proportionalem , inter limitem utrumque , tam ex par- te venditoris, quam ex parte emtoris. $1 2y *&a,G ubi proportio geometrica continua defignanda venit hoc modo, — Iy:vi2 v. In exeimplo allato, fi emtor dat quanutatem 20 fuperantem ; ubi iterum 10 me- dia eft geometrica 5 inter & 20. à) Opinionis hujus patronos fequentes profero , AZON. in f/umma in.jus civ. T. de Refc, vend, n. 4. p. 114. ACCURSIUM ad 1, 2, c. ^. t, ALBERICUM DE ROSATE Sup. Cod, Lugd. 154$. h. t. n. 6, fol.222. a, BALDUM PERUSINUM in Cod. Lugd. 1556. h. t, n, 21. fol.. 123. b PAULUM CASTRENSEM in Cod. Lugd, 1553. h. t. fol. 258. b. BAR- TOLLM op. Frf. 1615. p. 2. fol, 1008 Gloffatores ad jus canoni- cum. Gioff. ad.cap. VI. X, de emt vend. v. dimidium. Lugd. 1618 p. 1226 Hos fequuntut HIERONYM. CAGNOLA Zn cod. enarrat, h, t ". $5, €3 137. Vencet.. 1560. p. 103. &2 123 JOH. GUTIERREZ pradi. quefl. lib. II. quaft, 133. in ej. op.. Frf. 1619.. p. 324. fq» DID. COVARRUVIAS A LEYVA /ib. II. var. refol. cap. 3-n. g. in:€j. op. Antv. 1638. Tom. II. p. 124.,fü. AUG BARBOSA co//edl. in Cod h t n. 167. Io8.. Lugd.. 1637 Tom. ll.p. 216. fü. SCACCIAS de commerciis &5 camb.. $. I. Q. 7. p. 2. ampl 10. n, 6. Genev 1664. LUD. MOLINA de Jufl, €8 jure difp. 349 $. 1 p o gunt 1669. Tom. IT. p. 391. /qd.. GOMEZ. T. 2. var. c. 2. n. 22. VOETIUS comment. ad fF. h, t. n. $, JAC. CURTIUS exaguy jUr. ciu lib. 1. cap, 1o.. in oTT. £hef. jur. Rom. Tom. V. p. 142 PAUL, CHRISTIANJAEI pradi, quefl. decifiones, Volum. 1. decif:. 144. n. . 2, 3» 7 æ.qu' Antv, 1636, p. 211./qg, Refponfa JCtor, Holland. p, D 3./ vol, 1. $u 30 QX5 3. vol. 1. conf. 14, allegata a voETIO l, c. JOH. SICHARDUS pr«- leci, in Cod. h, t, n. 3. Frf. 1586. MEVIUS parte VI. decif. 223. COCCEJUS In jur, contr, L c. q. 1o. BRANDIS theor, €9 prax. HAN- l. 2. concl. XIV. TvriUs ad Lauterbach. obf. s42. p 360. NESEN de immodica lefione ejufque probatione Goetting, 1747. DE —— ICKSTATT in fpecim. jur. civ. de lefione enormi. Herbip. 1734 & idem in fchediafmate apologetico de lef, enormi, ib. 1735. lllud extat z]1 €j. opufc. jurid. var. arg. Tom. L r. 4. p. 233./qq hoc quo fefe contra CRAMERUM defendit, non legitur hac in col. lectione. « cauffam aliquam profert SCHUBART in Leben des Freyh v. I kflatt. Ulm 1226. p.91.n. 8.) ipfo libello uti non licuit CONR, REINH. KOCH difJ. cit. $ 23. DARIES in diff. cit. alios, quos non vidi,dant GUTIERREZ , COVARRUVIAS, BARBOSA , BRANDIS aliique. b) Jam gloffatorum temporibus multis arrilit hec fententia, quod verba ACCURSII probant & aliorum l. l. c. c. Idem placuit PETRO, quem allegat 'CYNUS in Comment, in Cod, T. de Hefc. vend. n, 4. Frf. 157 p. 263- qui & ipfe hanc fententiam fovet. Hos fecuti funt complures. ANT. FABER de error, pragm. dec. 8 CTT, . in fine, ANT. MERENDA controv. jur. civ. lib. 1. €. 36. $. $. AVERANIUS interpret, jur. lib. 3. cap, 7. PINELUS comment. ad l. 2. D. 14 6,2- 4-9. (hunc DE ICKSTATT L c. $. 47. GEHLER diff. cit. $. 3 aliique contrarie fententim patronis male aifcribunt.) DUARENUS ad l. 36. ff. de verb. obl. in ej. op. Lugd 1578. p. 1425. (hujus verba eiiam leguntur ap SCHILTERUM .exercit, X X X. $. 92. & ICKSTATT l. c. $. 5o.) cuJacius Zib. XV 1. obf. 118. MOLINJEUS tr. contradíuum s. ufurar. redituumque' pecunia conflitutor. quaff., XIV. n; A375. fqq. in ej. op. Paris x6s8. T. II, f 131. f/qg. nug, DONELLUS conment. ad Cod. juft. partes quafdam. ad L. 2, c. h. & n 17. Lugd. Bat. 1587. p. 210. STEPH, FORCATULUS Necyom. dialog. Y00. ANT. PEREZ pr&l. in Cod. h, t. $. g. . Idem in Com- ment, in AX XTV, lib ff h. t. Amfl. 1669. p. 3o5. fq. zoEsIUS in Comment, CR 31 JeSC "Comment. ad Cod. h. t. q. XI, ldem in Comment. ad dig. h. t. n. 6. DOM. ARUMIEUS exercit. Jufl. XIV. th. g. Jen. 1607. p.244- idem in Comm. ad l. 2. À t. difp. x.thef. 8. MIESTERTIUS qu4fl. illuftr. h, tit Q. 1. p. 484. DIOD. TULDEN Comment. in Cod. h; £. b n. 3. Lovani 1633. wissENBacHIUS in lib. IV. Cod. Comm. &. t- Franecq. 1660. BOECKELMANNUS comm, in dig. h. t. $. 3. q. 13. Lugd. Bat. 16498. p. 631, NWESTENBERGIUS princip, jur..fec. ord- dig. $ 12. MYNSINGERUS Cent, IV. obf,. 73. FRANTZKIUS refof- lib, IIT. ref. 3. .n. 11.,fqq. BRUNNEMANNUS Comment. ad ff. :ad l, 4. ff. h. t, n. 1. BUB, GIPHANIUS explan. diffic. leg. Cod, Colon. 1614. àd L.32. c. p. 302. [q. MEJERUS Coll, Zrg. T. 1. p. 1060* $. 6. . t. JOH. HARPPRECHT Comment. in tit. jufl. de emt. 3 vend. $. ult. n. 40. MENCKENIUS in difp. de refc. vend, cit. $. $. AMAD. ECKOLDUS compend. ff. tracf. h, t. $. x. n. 4. LOCAMERUS diff. cit. de Refc. vend, $, 23. oBRECH TUS diff. cit. thef: 111. fqq. scHirL- ; * TERUS exercit. ad ff. XX X. $. 96. LINCKIUS in differtat. tribus hic Zrgent. habitis 1724, 1731 , 1732. BEVYER delin. jur. civ, ff. h, t. $. 3. HURERUS przledt. ad ff. h; t. $. 3. DE BERGER oeconom. Jur. lib. III, Tit. V. $. 18. OLDENB. Claff. 4. adi..1. $. g. n. T. STRUVIUS fyntagm, jurifprud. . exercit, 23. th. 86. PET. MULLE- RUS in not, ad $truv. HAHN ad Jefenbec. h. t. n. 6. m, 2. LAU- TERBACH Colleg. ffar. h. t. $. 10.. CARPZ. p. 2. cap. 34. def. 8 BACHOVIUS ad Treutl. vol. 2. difp. 2. th. 9. litt. e.. SCHOEPFFE- RUS in jnop. jur. priv. rom. h. t. $. 3. JOH. ULR. DE CRAMER in op. de lefione enormi recie computanda. legitur in ej opuft. AMarb. 15$55.. Tom. IIIL. opufc, XXIT. p. $81-591. JOH. SAM. TRAUG. GEHLER Conunent, de l&fione emtoris ultra dimid, Lipf, 1777. HERM. JOH. LIENAU diff. de nat. &2 indole adionis, que ob lef. enorm. conced. Goett. 1782. $. 5. &2 6. LUD. JUL. FRID. HOEPENER in Zheoretifch- praciifchen Commentar über die Heinec- mo- cgfc/m Inflit Frf, 1783. $. 870.. Tom. L. p. 138../q. eodem do H ä*æä,sïiäw iïo fentiunt mathefeos Juridice fcriptores, JOH. an. POLACK 0j matkef. forenf. Lipj; 17170. Abth, x. K(ap. 2. Abth. 8. p. 123- 130* at CAR. CHASS| DE FLORENCOURT , Zbhandl. aus der. juriffifchen und politifchen Rechentunfl. Jltenb. 1781. p. 243-246. JOH. ANDR. [!s CX MICHELSEN nleitung zur jurif. polit.. und ockonom: Rechenk. Halle 1732. 1 Th. p. 437. Multi porro, preter nominatos de l- of fione noftra fcripfere, e. g. HENR. HAHN. de lef. ultra dimid, fe Helmft. 1664.. HILCHEN diff. de læf: immod. Gieff. 1612. G. C. GILLENIUS de benef. lef. ultra dimid. Erf. 1674« ZiGLERI diff. n lVitteb. 1634. J. P. STREITH progr. de Iaf. ultr. dimid. Erf. 1732« fo joH. PLECH. CRITEN difp. de enorm. l4f. Groening. 1730. M. G, eí wERNHER diff. de ief, enorm. Erlang. 1762, HIER. FRID. SCHOR- Y CHIUS progr. de comput, lef. ultra dimid. Erf. 1712. aliique quam- plürimi , quibus uti non licuit. Varios .adhuc dat LIPENIUS in e biblioth, h. v. p D g. XIIL l£ Audorum deledus datur. i Scriptorum, quos allegatos vidimus, deleCtum fe facere attinet: plures enim proferre placuit, ut, Q pi (QuiNCTILANI hec funt verba) quod in coenis ; grandibus fzepe facimus, cum optimis fatiati fimus , varietas tamen nobis ex vilioribus grata fit. i Ex prioris fententie fautoribus reliquis fere omni- d bus pofthabitis, legi merentur AzO & ACCURSIUS; bus huic gui proferunt quidquid. virïiumj his tempori opinioni r C ?*"sä, 333?:& ( 30 ópinioni potuit adjici.. Poft hos COVARRUVIASg"ï'qui argumenta diffentientium laudans, eorum veritatem und DR perfpiciens , tamen transverfum fe rapere finit. Hunc eih, l. excipiunt GUTIERREZ,. BARBOSA, SCACCIAS, qui omnes in coarCtando & premendo legis fecunde tid, fenfu nimii funt , uti Gloffatores. MEVIUS brevifli- ij mus eft, quamvis aliquid addidiffe videatur. TITIUS m fortifimum fe fiftit bellatorem, , Mordacior paulo IOR eft, adverfarios fuos ridens, iifque id optime. con- jafft venire fibi perfuadens , quod Cicero dicit, nihil E efle tam abfurdum, quod non aliquando defenderit philofophus. Omnibus his vere preferendus eft Ill. DE ICESTATT , quem primas hac in re tuliffe, nemo negabit. Omnia enim hic congeffit, qua proba- bilem, imo ut ipfe quidem putat, veriffimam hanc um fententiam efficere poflent, adjeCtis- praterea , que- cunque in mathefi, ut fua flabiliret, fe inveniffe üt, iil putavit, & quibus forfan fucum fecit harum rerum U ignaris, Huic jungi debet DanrES , vir philofophus, & in mathefi verfauffimus, quem has in partes ab- iffe, miraberis forfan, nifi &. Homerum aliquando if« dormitare, veriffimum fit omni evo dictum.- U5 E De uic jont i":?&. -34 DN -De alterius fentöntiæ ducibus fic ftatuo. cvNvus DUARENUS, CUIACIUS , MOLI- optire refpondet. Ultimus horum multus eft NAEUS non negligendi. in difpellendis tenebris, fed paulo verbofior effe mi- hi videtur, &, ut cu7acius vere judicat, falebro- fa & incondita nimis ejus eft oratio. Hic brevis & quafi per tranfennam veritatem tetigit. Idem de Dua- RENo dixerim. His jungantur PINELUS, FACHI- NEUS, MERENDA, FRANTZKIUS, SCHILTERUS, qul viri fuis in fcriptis adverfariorum argumenta fubti- liter omnino dijudicarunt, eaque disjecerunt. Illud autem eos non effeciffe certum eft,ut adhibitis iis; que quantitatis & men[ure natura fecum fert, omne dubium abftulerint. Addendus his rINCKIUS in duobus fuis prioribus opufculis. [ n tertio enim ulterius progreffus, magna'differendi fubtilitate, ordineque 1 perfpicuo rem omnem exponit. Quod judicium etiam i de AvERANIO valeat. Pati enim greffu cum L1iNCK10 : noftrate ambulat. Omnes autem fuperat Illuftris pE CRAMER. Veram hic primus vidit, qua traCtanda funt omnia, methodum, & quzftionis ingenium la- xavit. Non multus quidem eft in proponenda hac materia fubtiliffima vero, clariffima & veriffi- ma. i":-'&,qas DN ma ejus differendi ratio. Omnia fua luce .radian/r, His calculi vires addidit GEHLER, lckfílattii fimul argümentis fe opponens. Ex hoc potiora defumfit cl DE FLORENCOURT. POLACKIUS litigiofior paulo efl.. Rem tamen tetigit. Hec funt, que premittenda duxi. Ipfam com. mentatiunculam, LecCtor Benevole, proxime ex- fpectes, velim. SEN w a a l f M 2 i ,;- CT 7 i SEPH T 7 - - N ? / E u Ti j il cbuedn UK E - iil — - Ó — pE , o L N DCR inm m — Á —— — : X m T m UI —— À——ÀLe — — Schlfrï'ï?i!?,"i:(&gï*-fgf, hi x und l " I 94(2043 p E 3 m TE — P istide — ..m IBATS ,-!w uY - TT N TT T u RE ERN od m x E Ts —— s 224 u p T TET RR $as P w!,.:. RR (s d w ais ET — iM "" [20 cm "n y. n - w DISSERTIATIITIS DE 19 LPESIONIS ENORMIS COMPUTA rloN 18 VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset T CUJUS PARTEM PRIOREM SUB PRUIESIDIO O Baancee Q D E 16 Focus 15 JOH DA NIERIS BRAUD N how o INSL IMP. P.P.O. CAP. THOM. CAN. DEFENDET A4UCTOR s —'c- LUDOVICUS HERRENSCHNEIDER xc ä : PHILOSOPHIXE MAGISTER DIE XXIII SEPT. MDCCLXXXIPVF. j H L Q. C ARGENTORATI E Ex Prdo LoRENZII & SCHULERI, Direct. Nobilit Typogt: w Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com