KaI600-1624_50 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Prolvsio Academica Qva De Celebratissimis Ivris Maritimi Scriptoribvs Agit Navigationvm Originem Et Vsvm Apvd Varias Gentes Ex Antiqvo Aevo Brevissime Exponit Simvlqve Generosissimos Atqve Praenobilissimos Dominos Commilitones Ad Praelectiones Svas Per Qvam Officiose Invitat Christophorvs Conradvs Wilhelmvs Friderici Friderici, Christoph Konrad Wilhelm — -— À " * ^ i. , m » m. , 9 r ln a. zi Pal RPE — - TO T —X UT TU m D i aece a r i. n — z ] Digitalisat vorhanden —— z 3 EY - t — Ó ". a m 2 z w SW —— - N A x E N A r —— i l. Pa cioun i - hu PROLVSIO ACADEMICA [i QVA í DE CELEBRATISSIMIS id IVRIS MARITIMI SCRIPTORIBVS AGIT E AVIGATIONVM ORIGINEM ET VSVM APVD VARIAS GENTES EX ANTIQVO AEVO BREVISSIME EXPONIT SIMVLQVE GENEROSISSIMOS aroyE PRAENOBILISSIMOS DOMINOS COMMILITONES AD PRAELECTIONES SVAS PER QVAM OFFICIOSE INVITAT CHRISTOPHORVS . CONRADVS WILHELMVS PoROPBSEORUIOTCU I MC D n———MÓ Ó RR EE bqpPSTA EX OFFICINA LANGENHEMIANA CC Y , —— , K RO W Sy CO E AE SS ) in I für R (A lk Ls l/ (F'" /( EY U (4 jje 27 m É gl Eu X DOLORTET) d E »l GOK Q a b E RUP j 7 C NS AA Q — A »X ^ KXxQXX NV Z5 / 4), !) Y jx R äoæ/ &94 J TA — , N E Hl [U/ I NQ I. L PROLVSIO ACADEM.ICA Q di .DE C lu CELEBRATISSIMIS IVRIS MAR ïTEMI gu SCRIPTORIBEBVS fo ET NAVIGATIONVM ORIGINE ATQVE VSV Vi APVD VARIAS GENTES ts Y EX ANTIQTVO AEV O. l W 4 C d- ; fl Q i [ M $3Ximos 'ihter euentus,. qui non folum Imperium Roma- 1 : D t ^ Q u ET no-Germanicum imo et totum, qua patet, terrarum i orbem, fufpenfum reddunt, et anxium relinquunt ; u ilos merito cogitamus, quos famá füb armorum ftrepitu ex mariti- b mis oris ad nos perfert. Ex quo MAGNA BRITANNIA, GALLIAQVE fulmina publica vibrat , claffica bella paran- á tur, et mare fub graui pondere fpumat; tanta enim cum virtute, D et grauitate belligerantes terra. marique res gerunt, Ple- no hinc inde ore adclamantes audimus, bilaria qua(i agentes: »VIDETE! viDETE! num dubitandum vobis fit, omni ftudío d id belluim incumbere , in quo gloría nominis vefiri, falus focio- »rum , vedicalia maxima, fortunae plerimorum ciuium, cum ve- »publica defeuduntur.,, | Ex intimis tamen praecordiis, vt iufta funt II funt bella maritima, pia tamen perfoluimus votd, et hoc e fHaf gitamus , vt aureum pacis feculum orbi mox reftituatur, »Non »euim poffunt vua in ciuitate multi vem, atque fortuuas amirteye, UE tion plures fecum 12 eandein calamitatem trabant , »üvt CTEE- R.0, pro Lege Manil. c; XII. per quam ingenue fatetur, et porro; Haec fides , atque vatio. pecuniarum, quae Romae, quae im foro verjatur, implicita eff cum illis pecuntis Afiaticis, ez cobaeret ; vuere 1lla non pofunt, vt baec non eodem labefadlata, concidant. Quod et de Imperio Romano- Gerina: fuo quidem modo, prae- dicandum cenfemus, cuius de forma vIR. ILL. atque Ex- CELLEN'TISSIMVYS I0. IAC, MASCOVIVS, in Principiis luris Publici, Imperii Romano - Germanici, Lib. III. C. I. ar- gumentis auro cedroque dignis, difputat. SEVERINVM , per- Ífonatum iftum, df MONZAMBANO, eiusque de jraru Imn- périi Germa. ad Laelium fratrem librum, de quo tot proditae funt * fententiae, haud attingimus ") Quaeftio de ipfo Iure maritimo, vnde tanquam ex fonte, cetera de quibus difpurant, fponte ma. nant, olim maxima ingenia exercuit, et noflro aeuo inter mul- tos agitatur. Praecipue HvGO GRO'TIvs Belgarum Cory- phaeus peculiari differtatione, de mari lbero, fpeciofam hanc quaeftionem tracauit, ^) cui TOHANNES SELDENVS, Mare claufum, ícu. tractatum. de Dominio Maris oppofuit, in quo. Vir fagaciffimus, euincit, mare ex L N. feu G. praeceptis non effe commune, fed dominii priuati, feu proprietatis capax, maris vero circumfluxi dominium M. B. Regibus competere. Hinc de patria fua optime meritus, imo propter excellentem do- élrinam magnus Didclator dicitur, prout ornamentum Seculi XVI, et patriae decus fuit. In laudes probatiffimi Auctoris ?) copi- * ofius excurrit poeta, qui ita cecinit : *2 'Talem 1) Prodüt liber Hagse Comitum ment. ad Hugonis Grotii de Iure Belli x662, poftmodum a Pacifico a Lapide, et Pac, Lib. To. IV. Vtopiae 1668. 8. editus. Vid. H g v- DER. inbibliotheca Iuris fele&ta p. 7 54. 3) Opera SELDENI, cura p a- 2) Vid. H. L18. BARO. de C ojc- VID WILKINS prodiere Londini CEII, Grotius illuftlratus, feu. Com- MDCCXXVI. IV 'Talem fe ore tulit, quem gens non barbara quaeuis a [ Quantouis pretio mallet habere fuum. V Qualis at ingenio , vel quantus ab arte loquentur Dique ipfi, et lapides, fi taceant homines. *) K Duumuirorum incredibili plane ftudio factum eft, vt infignis eru- M ditionis campus pateret, mu!ti vero tam egregiis veftigiis inhae- rerent. Vti per egregie in hac ftatione militarunt, PACIVS GOTHOFRE- N in difceptatione de dominio maris Adriatici. ( pvsin tract. dedominio maris, MAR TINVS SCHOOCKIVS f de Imperio mariimo, IOHANNES ISAACVS PONTA- NVs in difcufionum hiftoricarum Lib. IL CONRINGIVS T [ in exercitat. de Imperio maris. S'TYPMANNVS de lure ma- ritimo, BOXHORNIVS in apologia pro naægatione Hollando- pl [1] rüim, CORNELIVS Van-BYNKERSHOE & diff[ de dominio maris, et HENRICVS COMES A BVNAV in diff. de Iure I Imperatoris, atque Imperii Romano - Germanici circa mare, de quibus in priuatis acroafibus pluribus agam.- De origine, neceffitate, atque nauigationum vtilitate paffim E quaedam in laudatis fcriptoribus occurrunt, prout quidam Iuris maritimi fata ad ipfa nauigationum tempora reuocant, plurimum enim et ad inftituendam, et ad terminandam nauigationem facit. 3 Ex quo nimirum mortalibus, multiplicato genere humano parum, c' aut nihil reliduum obuenit, quod fecundum modum adquirendi originarium fibi vindicent, anxii de meo et tuo, feu rerum domi- nio agitantur, quod infelix illud lohum videtur, vnde tanquam ex equo "Troiano tot mala quotidie proueniunt. Hinc inftinctus ille naturalis, cuius impulfu, et commodis noftris ftudemus, ct focietati, homines edocuit, extremos ad Indos currere, et na- uigationem inftituere. Quo facto certe et legibus opus erat, qui- bus homines in noua quafi focietate degentes, per auaritiam, et habendi cupiditatem , in vifcera fua tela conuententes, quafi füb clypeo, contra nefarios perditorum infültus, tuti laterent. Caue tamen credas, lus maritimum, iufque Nauticum eisdem capiti- 4) Conf. c. G. 16C HER, allgemeines Gelehrten Lexicon. V capitibus abfolui. Artem nauigandi ex remotiffimis feculis repe- timus, quam Oracula Diuina dicunt, Deum, Noachum edocuiffe, vt folus cum gente fua ab vndis, et nece faluus effet. 5) sT v P- MANNYVS,lc, Lib. L C. Il. ait: Ex Berofo videre eft, in au- reo feculo Ianum, et Saturnum claffe aduectos effe. OVIDIVS In Afia Metamorph. nauigationem ad feculum ferreum refert. Lydi occurrunt, quos rei nauticae peritos babent, 5) porro 'T'y- rii, Phoenicesque, qui fibi eximiam laudem in arte nauigandi conciliarunt, de quibus cE v v ER. in introductione in. vniuer- fam Geographiam Lib. V. c. XXI. prolixius agit. Neque ludaei in arte nauigandi erant hofpites, quippe qui Afcalon et Gazon, ciuitates maritimas, et quidem àd mare mediterraneum fitas, in poteftate habebant. SALOMON nec in terra modo aedificauit opera.magnifica; fed in finu Arabico, et in vrbe Ezion- gebere Idumseorum Aelenae propinqua , cla(ï'em quoque nauium infti- tuit; claffem aliam quae comitaretur, et naucleros peritiffimos, HIRAMoO fuppeditante Ophirum ea claffis profeétta CCCLX. auri talenta ad regem detulit, quae nauigatio fingulis annis per- agebatur. Ex annuis reditibus claffium nimirum DCLXVI auri talenta obueniebant; praeter vectigalia quae ex mercibus, et aromatibus contrahebantur. Alteram vero claffem inftruxiffe vi- detur SALOMO atque adiunxiffe ''yriis in mari mediterraneo; quae Africam obibatoccidentalem; vnde aurum argentumque, fi- mias et pauones, eborifüe copiam retulerunt. Haec nauigatio vocatur Tarfhis, 1 Reg. X , 22. Quippe "Tarfus, primaria Cili- cum vrbs, eo tempore celcbemma habebatur; adeo vt inde no- men Hebraei Mediterraneo mari dederint, et maiori cuiuis, quo a fuis minoribus, mari mortuo et mari Galilaeae, dift'aguerentur. Vrbem Tarfüm fignificare Tarfhis, ex hiftoriaIonae conftat. Maius vero quoduis mare, ex 1 Reg. XXII, 48. vbi naues Tarfis di- cuntur factae, vt ex Ophiro aurum peterent, et 2 Chron. XX, 36. faclae naues, vt irent 'T'arfis, id eft, in mare magnum, qua!e Vnde Syriacum et Mediterraneum qua vrbem "T'arfum petebant. COR* - 5) GEN. €C. 6 6)381D0OR, Lib. XXIX. C, 1 VI CORNELIVSa LAPIDE in r Reg. X, 22. duas tribuit s A- LOMONI cliíffes, vnam, quae ex Ophiro aurum pretiofofque lapides et ligna petebat per finum Arabicum, ex portu Ezion- gebere foluens; alteram quae per mare Mediterraneum ( vtrum- que mare tarfis) ex 'Tyro vel loppa foluens, alias merces tertio quoque anno reportabat. Auri enim plus quotannis recipiebat SALOMON quam Ophirana claffis afferebat, 1 Reg. X, 14. Et de claffe Ophirum petente 1 Reg. IX, 26. prioreloco memoratur ; poftea de claffe proficifcente T'arfis, in eodem Cap. X,22. Hactenus ROBINSONIVS 7) Nec habes quod ftatuas ludaeos ab omni pror- fus 1ïauiga;ï011e abflinuiffe; rei quidem pecuariae fuerunt dediti, commercia tamen adeo non neglexere. ) In Africa AE GY PT II ?) inEuropa GRAECI eximiam hacinre fibi conciliarunt gloriam, 1?) quam proprio quafi iure fibi arrogabant Athenienfes. ") . O- mnibus vero palmam praeripuit x E R X Is- claffis, quae mille du- centis feptem nauibus conftitiffe perbibetur. ") 'Sic quoque mari valebant T YRRHENI ) ILLYRII ^) MESSANI ") Romani, qui orbis imperium vindicandum putebant, con- tra Siciliam arma tendentes, claffem: comparabant, fatis. inftru- ctam, '5) quae primo ac fecundo bello Punico vndique terrorem iniiciebat 7) Incredibili quoque aufu inclaruerunt. SAR ACENI, qui Cretam afllixerunt, cuius incolae perpetuo vitiofiffimi, et piratica infames dicuntur '9).- De Germanorum, et qu AU ide Suecorum ciuitatibus teftatur T A CI T V $ demor. Ger. quod prae- ter Viros, armaque, claffibus valuerint, quod et hodie in Ger- mania obtinet, vbi conditio fluminis patitur, atque prouincía- rum conditio nauigationem -poftulat, Quum 7) Vid. Rnv Go RöBINSONIVS 12). H ER OD. Lib. Vlï. P. 694. in Ánnali: Mundi vniuerfal. 'To. 1. 15) D1:9 D. Lib..5 Lib. XI. pag. 641. 14) ATPPIO inlllyr. ESPOLYS L 0 39. $)PETRYVS CVNAEVS in Ke- publ. Hebr. E. I. c. 4. 16) FLORVS, Lib. 2, c. 2. 9) n10p. src. Lib.IT. 17) ?PLINIVS Hift Natur. LXVI. 10) Conferantur, quae de antiquif- c. 19. 18 CLVVER, in inttd. in vniuetf. fima Arg. expeditione ia&antur. 11 )- xrNorH. Hift Graec. Lib. L. Geo. L. IV. c. XII. " | VII Quum vero commercia adeo fint. neceffaría ,V Vvt R. P. fufti- neant, vnde et bumidum radicale ciuitatum dicuntur , cerüiffime nauigatione opus eft, quae tanquam gratiffimum medium ad pro- mouenda commercia inuenta eft, rerreffri enim itinere locá ifla atringere non pofumus, quibus mare propugnaculo ef, ez flu&us aditum probibent.. Hinc Seculo XIII. foedus, quod ciuitates Han- Íeaticae fecerunt, tanta habuit incrementa. Quod foedus Ill. MASCOVIO tam clarum videtur; vt nec vllum forte in hiftoria Vibium Graecaram clarius vnquam fuerit. Principes iam anti- quitus omnem adhibuerunr curam, vtrem maritimam faluam ha- berent. Conferatur MAR TINVS SCHOOCKIVS c.l. vbi ita loquitur: Circumfertur cosM1 de MEDICIS, Hetrüriae Ducis dictum, quo fignificauit, non habendum potentem , qui potentiae terreítri, non fimul etiam naualem coniunxerit. Ex- emplo nobis funt Athenienfes, qui quum viderent, fe terreftri praelio Lacedaemoniis fore inferiores, claffem conftruebant, qua hoftium vires infringebant, et vltro ita infiftebant, vt terrcftrem exercitum domum reuocare tenerentur Quo facto non folum victoriam|übi habebant comparatam ;; imo et hoftes coacti fuerunt, vt in annos quinquaginta pacein facerent. Ex quibus de fumma nauigationum vtilitate fatis conftat, et inconcinne nobis videntur illi agere, qui contra artem nauigandi variis arg umentis infurgunt.. HORATIVS; L. I. Od. lII inquit: Illi robur, et aes triplex Circa pectus erat, qui. fragilem truci Comrmifit pelago ratem Primus, nec timuit praecipitem Africum - Decertantem Aquilonibus. Nec triftes Hyadas, nec rabiem Noti. (Lüibus adiungunt effata f'aþientumg qui plerumque à mauigatione abhorrebant, imo ad pericula prouocant, quibus nauigantes haud- raro fuccumbunt. Quis vero in hac ferie rerum eontingentium tutus exiftit? Vndique vita periculis circumfepta eft, vndique fco- puli VIII puli eminent, et morbi peftiferi terrefm aeque ac mare inua- dere poffünt. Sed vela contraho. Supereft enim, "vt VOBIS, Generofiffi- ami atque Praenobiliffimi Domini Commilitones, praeleiones meas indicem, laboresque meos de meliori commendem. Hora VIII-IX. HEINECCII Inftitutiones, fimulque ve- Ài rum textus fenfum, praecipue locis- difficilioribus ex- jylanabo. : IN Hora X-XI. Ius Cano nicum, ad 10. RYDOLPHI EN- G v. Elementa Iuris Canonico - Pontificio Ecclefiaftici, et Ius Publicum Ecclefiafticum docebo. Hora XI- X1I. Ius criminale, praeeunte Ill. EN GA V. in Elementis Turis Criminalis Germanico - Carolini, tradam, et acta inquifitionalia de diuerfis delictis, ad elaborandum communicabo. Priuatiffime interpretabor, Ill M ASCOvII Principia Iuris Pu- blici Imperii Romano-Germanici. lus Militare, et Maritimum. Q Dodiffimos Dominos Commilitones ea qua par eft obferuantia rogans , vt ad hasce recitationes . inftituendas , commodam fibi horam, ipfi eligere velint. 1 Dabam Lipfiae vKaIen. Odto. MDCC LVIFI. J L O 7 aM NNS fM N WE 7 E Y — ET — 7 ,SN &ïm IT h - 49 —R ERa EEE EEE E E T H Em m n u W, DNDVEUTNSPNUPTUER s s a du Vil ub s E xl MA v —— À u n m — MM rsiiEqe E EM i ESS "s at - — h EL —— m J E [ L. * -J» e* A d ! i. MTCAGUM — — - u t x — L E d —— — r4 Y X Euroskala Offset * 1 z IQ ACADEMICA 19 QVA ! LEBRATISSIMIS 18 VierFarbSelector Standard Á 115 r MARITIMI D 16 H pqduORIPBVS [ E Focus O Baance Q EH AGIT l N VM ORIGINEM ET VSVM E GENTES EX ANTIQVO AEVO j 0 Q VISSIME EXPONIT [ SIMVLQVE n [ )S AroyE PRAENOBILISSIMOS 2 l IiS COMMILITONES )NES SVAS PER QVAM OFFICIOSE [ 8 INVITAT [ ( S CONRADVS WILHELMVS 4 6 EWTBLRTCI [ N U 5 Em [ "EM "M HN 4 LIPgIAE [ 3 INA LANGENHEMIANX» 2 4 ^ Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com 1