KaI600-1624_50
author: Friderici, Christoph Konrad Wilhelm

—

-—

À

"

*

^

i.

,

m

»

m.

,

9

r ln

a.

zi Pal RPE

—

-

TO

T

—X

UT

TU

m

D i aece a r i. n

—

z

]

Digitalisat

vorhanden

——

z

3

EY

-

t

— Ó

".

a

m

2

z

w

SW

——

-

N

A

x

E

N

A

r

——

i

l.

Pa cioun i

-

hu

PROLVSIO ACADEMICA

[i

QVA

í

DE CELEBRATISSIMIS

id

IVRIS MARITIMI

SCRIPTORIBVS

AGIT

E

AVIGATIONVM

ORIGINEM ET VSVM

APVD VARIAS GENTES EX ANTIQVO AEVO

BREVISSIME EXPONIT

SIMVLQVE

GENEROSISSIMOS aroyE PRAENOBILISSIMOS

DOMINOS COMMILITONES

AD PRAELECTIONES SVAS PER QVAM OFFICIOSE

INVITAT

CHRISTOPHORVS . CONRADVS WILHELMVS

PoROPBSEORUIOTCU

I

MC D

n———MÓ Ó RR EE

bqpPSTA

EX OFFICINA LANGENHEMIANA

CC

Y

, ——

,

K

RO

W

Sy

CO

E

AE

SS

)

in

I

für

R

(A

lk

Ls

l/

(F'"

/(

EY

U (4

jje

27

m

É

gl

Eu

X DOLORTET)

d

E

»l

GOK

Q

a

b

E

RUP

j

7 C NS

AA

Q —

A

»X

^

KXxQXX

NV Z5

/

4),

!) Y

jx

R

äoæ/

&94 J

TA

—

,

N

E

Hl

[U/

I

NQ

I.

L

PROLVSIO ACADEM.ICA

Q

di

.DE

C

lu

CELEBRATISSIMIS IVRIS MAR

ïTEMI

gu

SCRIPTORIBEBVS

fo

ET NAVIGATIONVM ORIGINE ATQVE VSV

Vi

APVD VARIAS GENTES

ts

Y

EX ANTIQTVO AEV O.

l

W

4

C

d-

;

fl

Q

i

[

M

$3Ximos 'ihter euentus,. qui non folum Imperium Roma-

1

:

D t

^

Q

u

ET

no-Germanicum imo et totum, qua patet, terrarum

i

orbem, fufpenfum reddunt, et anxium relinquunt ;

u

ilos merito cogitamus, quos famá füb armorum ftrepitu ex mariti-

b

mis oris ad nos perfert.

Ex quo MAGNA BRITANNIA,

GALLIAQVE fulmina publica vibrat , claffica bella paran-

á

tur, et mare fub graui pondere fpumat; tanta enim cum virtute,

D

et grauitate belligerantes terra. marique res gerunt,

Ple-

no hinc inde ore adclamantes audimus, bilaria qua(i agentes:

»VIDETE! viDETE! num dubitandum vobis fit, omni ftudío

d id belluim incumbere , in quo gloría nominis vefiri, falus focio-

»rum , vedicalia maxima, fortunae plerimorum ciuium, cum ve-

»publica defeuduntur.,, | Ex intimis tamen praecordiis, vt iufta

funt

II

funt bella maritima, pia tamen perfoluimus votd, et hoc e

fHaf

gitamus , vt aureum pacis feculum orbi mox reftituatur,

»Non

»euim poffunt vua in ciuitate multi vem, atque fortuuas amirteye,

UE tion plures fecum 12 eandein calamitatem trabant , »üvt CTEE-

R.0, pro Lege Manil. c; XII. per quam ingenue fatetur, et porro;

Haec fides , atque vatio. pecuniarum, quae Romae, quae im foro

verjatur, implicita eff cum illis pecuntis Afiaticis, ez cobaeret ;

vuere 1lla non pofunt, vt baec non eodem labefadlata, concidant.

Quod et de Imperio Romano- Gerina: fuo quidem modo, prae-

dicandum cenfemus, cuius de forma vIR. ILL. atque Ex-

CELLEN'TISSIMVYS I0. IAC, MASCOVIVS, in Principiis

luris Publici, Imperii Romano - Germanici, Lib. III. C. I.

ar-

gumentis auro cedroque dignis, difputat. SEVERINVM , per-

Ífonatum iftum, df MONZAMBANO, eiusque de jraru Imn-

périi Germa. ad Laelium fratrem librum, de quo tot proditae funt

* fententiae, haud attingimus ") Quaeftio de ipfo Iure maritimo,

vnde tanquam ex fonte, cetera de quibus difpurant, fponte ma.

nant, olim maxima ingenia exercuit, et noflro aeuo inter mul-

tos agitatur. Praecipue HvGO GRO'TIvs Belgarum Cory-

phaeus peculiari differtatione, de mari lbero, fpeciofam hanc

quaeftionem tracauit, ^) cui TOHANNES SELDENVS,

Mare claufum, ícu. tractatum. de Dominio Maris oppofuit, in

quo. Vir fagaciffimus, euincit, mare ex L N. feu G. praeceptis

non effe commune, fed dominii priuati, feu proprietatis capax,

maris vero circumfluxi dominium M. B. Regibus competere.

Hinc de patria fua optime meritus, imo propter excellentem do-

élrinam magnus Didclator dicitur, prout ornamentum Seculi XVI,

et patriae decus fuit. In laudes probatiffimi Auctoris ?) copi-

*

ofius excurrit poeta, qui ita cecinit :

*2

'Talem

1) Prodüt liber Hagse Comitum

ment. ad Hugonis Grotii de Iure Belli

x662, poftmodum a Pacifico a Lapide,

et Pac, Lib. To. IV.

Vtopiae 1668. 8. editus. Vid. H g v-

DER. inbibliotheca Iuris fele&ta p. 7 54.

3) Opera SELDENI, cura p a-

2) Vid. H. L18. BARO. de C ojc-

VID

WILKINS prodiere Londini

CEII, Grotius illuftlratus, feu. Com-

MDCCXXVI.

IV

'Talem fe ore tulit, quem gens non barbara quaeuis

a

[

Quantouis pretio mallet habere fuum.

V

Qualis at ingenio , vel quantus ab arte loquentur

Dique ipfi, et lapides, fi taceant homines. *)

K

Duumuirorum incredibili plane ftudio factum eft, vt infignis eru-

M

ditionis campus pateret, mu!ti vero tam egregiis veftigiis inhae-

rerent.

Vti per egregie in hac ftatione militarunt, PACIVS

GOTHOFRE-

N

in difceptatione de dominio maris Adriatici.

(

pvsin tract. dedominio maris, MAR TINVS SCHOOCKIVS

f

de Imperio mariimo, IOHANNES ISAACVS PONTA-

NVs in difcufionum hiftoricarum Lib. IL CONRINGIVS

T

[

in exercitat. de Imperio maris.

S'TYPMANNVS de lure ma-

ritimo, BOXHORNIVS in apologia pro naægatione Hollando-

pl

[1]

rüim, CORNELIVS Van-BYNKERSHOE & diff[ de dominio

maris, et HENRICVS COMES A BVNAV in diff. de Iure

I

Imperatoris, atque Imperii Romano - Germanici circa mare, de

quibus in priuatis acroafibus pluribus agam.-

De origine, neceffitate, atque nauigationum vtilitate paffim

E

quaedam in laudatis fcriptoribus occurrunt, prout quidam Iuris

maritimi fata ad ipfa nauigationum tempora reuocant, plurimum

enim et ad inftituendam, et ad terminandam nauigationem facit.

3

Ex quo nimirum mortalibus, multiplicato genere humano parum,

c'

aut nihil reliduum obuenit, quod fecundum modum adquirendi

originarium fibi vindicent, anxii de meo et tuo, feu rerum domi-

nio agitantur, quod infelix illud lohum videtur, vnde tanquam

ex equo "Troiano tot mala quotidie proueniunt. Hinc inftinctus

ille naturalis, cuius impulfu, et commodis noftris ftudemus, ct

focietati, homines edocuit, extremos ad Indos currere, et na-

uigationem inftituere.

Quo facto certe et legibus opus erat, qui-

bus homines in noua quafi focietate degentes, per auaritiam,

et habendi cupiditatem , in vifcera fua tela conuententes, quafi

füb clypeo, contra nefarios perditorum infültus, tuti laterent.

Caue tamen credas, lus maritimum, iufque Nauticum eisdem

capiti-

4) Conf. c. G. 16C HER, allgemeines Gelehrten Lexicon.

V

capitibus abfolui.

Artem nauigandi ex remotiffimis feculis repe-

timus, quam Oracula Diuina dicunt, Deum, Noachum edocuiffe,

vt folus cum gente fua ab vndis, et nece faluus effet. 5) sT v P-

MANNYVS,lc, Lib. L C. Il. ait: Ex Berofo videre eft, in au-

reo feculo Ianum, et Saturnum claffe aduectos effe.

OVIDIVS

In Afia

Metamorph. nauigationem ad feculum ferreum refert.

Lydi occurrunt, quos rei nauticae peritos babent, 5) porro 'T'y-

rii, Phoenicesque, qui fibi eximiam laudem in arte nauigandi

conciliarunt, de quibus cE v v ER. in introductione in. vniuer-

fam Geographiam Lib. V. c. XXI. prolixius agit. Neque ludaei

in arte nauigandi erant hofpites, quippe qui Afcalon et Gazon,

ciuitates maritimas, et quidem àd mare mediterraneum fitas, in

poteftate habebant.

SALOMON nec in terra modo aedificauit

opera.magnifica; fed in finu Arabico, et in vrbe Ezion- gebere

Idumseorum

Aelenae propinqua , cla(ï'em quoque nauium infti-

tuit; claffem aliam quae comitaretur, et naucleros peritiffimos,

HIRAMoO fuppeditante

Ophirum ea claffis profeétta CCCLX.

auri talenta ad regem detulit, quae nauigatio fingulis annis per-

agebatur.

Ex annuis reditibus claffium nimirum DCLXVI

auri talenta obueniebant; praeter vectigalia quae ex mercibus, et

aromatibus contrahebantur.

Alteram vero claffem inftruxiffe vi-

detur SALOMO

atque adiunxiffe ''yriis in mari mediterraneo;

quae Africam obibatoccidentalem; vnde aurum argentumque, fi-

mias et pauones, eborifüe copiam retulerunt.

Haec nauigatio

vocatur Tarfhis,

1 Reg. X , 22.

Quippe "Tarfus, primaria Cili-

cum vrbs, eo tempore celcbemma habebatur; adeo vt inde no-

men Hebraei Mediterraneo mari dederint, et maiori cuiuis, quo

a fuis minoribus, mari mortuo et mari Galilaeae, dift'aguerentur.

Vrbem Tarfüm fignificare Tarfhis, ex hiftoriaIonae conftat. Maius

vero quoduis mare, ex 1 Reg. XXII, 48. vbi naues Tarfis di-

cuntur factae, vt ex Ophiro aurum peterent, et 2 Chron. XX,

36. faclae naues, vt irent 'T'arfis, id eft, in mare magnum, qua!e

Vnde

Syriacum et Mediterraneum qua vrbem "T'arfum petebant.

COR*

-

5) GEN. €C. 6

6)381D0OR, Lib. XXIX. C, 1

VI

CORNELIVSa LAPIDE in r Reg. X, 22. duas tribuit s A-

LOMONI cliíffes, vnam, quae ex Ophiro aurum pretiofofque

lapides et ligna petebat per finum Arabicum, ex portu Ezion-

gebere foluens; alteram quae per mare Mediterraneum ( vtrum-

que mare tarfis) ex 'Tyro vel loppa foluens, alias merces tertio

quoque anno reportabat.

Auri enim plus quotannis recipiebat

SALOMON quam Ophirana claffis afferebat, 1 Reg. X, 14. Et

de claffe Ophirum petente 1 Reg. IX, 26. prioreloco memoratur ;

poftea de claffe proficifcente T'arfis, in eodem Cap. X,22. Hactenus

ROBINSONIVS 7) Nec habes quod ftatuas ludaeos ab omni pror-

fus 1ïauiga;ï011e abflinuiffe; rei quidem pecuariae fuerunt dediti,

commercia tamen adeo non neglexere. ) In Africa AE GY PT II

?) inEuropa GRAECI eximiam hacinre fibi conciliarunt gloriam,

1?) quam proprio quafi iure fibi arrogabant Athenienfes. ") . O-

mnibus vero palmam praeripuit x E R X Is- claffis, quae mille du-

centis feptem nauibus conftitiffe perbibetur. ") 'Sic quoque mari

valebant T YRRHENI ) ILLYRII ^) MESSANI ")

Romani, qui orbis imperium vindicandum putebant, con-

tra Siciliam arma tendentes, claffem: comparabant, fatis. inftru-

ctam, '5) quae primo ac fecundo bello Punico vndique terrorem

iniiciebat 7) Incredibili quoque aufu inclaruerunt. SAR ACENI,

qui Cretam afllixerunt, cuius incolae perpetuo vitiofiffimi, et

piratica infames dicuntur '9).-

De Germanorum, et qu

AU

ide

Suecorum ciuitatibus teftatur T A CI T V $ demor. Ger. quod prae-

ter Viros, armaque, claffibus valuerint, quod et hodie in Ger-

mania obtinet, vbi conditio fluminis patitur, atque prouincía-

rum conditio nauigationem -poftulat,

Quum

7) Vid. Rnv Go RöBINSONIVS

12). H ER OD. Lib. Vlï. P. 694.

in Ánnali: Mundi vniuerfal.

'To. 1.

15) D1:9 D. Lib..5

Lib. XI. pag. 641.

14) ATPPIO inlllyr.

ESPOLYS L 0 39.

$)PETRYVS CVNAEVS in Ke-

publ. Hebr. E. I. c. 4.

16) FLORVS, Lib. 2, c. 2.

9) n10p. src. Lib.IT.

17) ?PLINIVS Hift Natur. LXVI.

10) Conferantur, quae de antiquif- c.

19.

18

CLVVER, in inttd. in vniuetf.

fima Arg. expeditione ia&antur.

11 )- xrNorH. Hift Graec. Lib. L. Geo. L. IV. c. XII.

"

| VII

Quum vero commercia adeo fint. neceffaría ,V Vvt R.

P. fufti-

neant, vnde et bumidum radicale ciuitatum dicuntur , cerüiffime

nauigatione opus eft, quae tanquam gratiffimum medium ad pro-

mouenda commercia inuenta eft, rerreffri enim itinere locá ifla

atringere non pofumus, quibus mare propugnaculo ef, ez flu&us

aditum probibent.. Hinc Seculo XIII. foedus, quod ciuitates Han-

Íeaticae fecerunt, tanta habuit incrementa. Quod foedus Ill.

MASCOVIO tam clarum videtur; vt nec vllum forte in hiftoria

Vibium Graecaram clarius vnquam fuerit.

Principes iam anti-

quitus omnem adhibuerunr curam, vtrem maritimam faluam ha-

berent. Conferatur MAR TINVS SCHOOCKIVS c.l. vbi ita

loquitur: Circumfertur cosM1 de MEDICIS, Hetrüriae

Ducis dictum, quo fignificauit, non habendum potentem , qui

potentiae terreítri, non fimul etiam naualem coniunxerit.

Ex-

emplo nobis funt Athenienfes, qui quum viderent, fe terreftri

praelio Lacedaemoniis fore inferiores, claffem conftruebant, qua

hoftium vires infringebant, et vltro ita infiftebant, vt terrcftrem

exercitum domum reuocare tenerentur

Quo facto non folum

victoriam|übi habebant comparatam ;; imo et hoftes coacti fuerunt,

vt in annos quinquaginta pacein facerent.

Ex quibus de fumma

nauigationum vtilitate fatis conftat, et inconcinne nobis videntur

illi agere, qui contra artem nauigandi variis arg

umentis infurgunt..

HORATIVS; L. I. Od. lII inquit:

Illi robur, et aes triplex

Circa pectus erat, qui. fragilem truci

Comrmifit pelago ratem

Primus, nec timuit praecipitem Africum -

Decertantem Aquilonibus.

Nec triftes Hyadas, nec rabiem Noti.

(Lüibus adiungunt effata f'aþientumg qui plerumque à mauigatione

abhorrebant, imo ad pericula prouocant, quibus nauigantes haud-

raro fuccumbunt.

Quis vero in hac ferie rerum eontingentium

tutus exiftit? Vndique vita periculis circumfepta eft, vndique fco-

puli

VIII

puli eminent, et morbi peftiferi terrefm aeque ac mare inua-

dere poffünt.

Sed vela contraho. Supereft enim,

"vt VOBIS, Generofiffi-

ami atque Praenobiliffimi Domini Commilitones, praeleiones meas

indicem, laboresque meos de meliori commendem.

Hora VIII-IX. HEINECCII Inftitutiones, fimulque ve-

Ài

rum textus fenfum, praecipue locis- difficilioribus ex-

jylanabo.

:

IN

Hora X-XI. Ius Cano

nicum, ad 10. RYDOLPHI EN-

G v. Elementa Iuris Canonico - Pontificio Ecclefiaftici,

et Ius Publicum Ecclefiafticum docebo.

Hora XI- X1I. Ius criminale, praeeunte Ill. EN GA V. in

Elementis Turis Criminalis Germanico - Carolini, tradam,

et acta inquifitionalia de diuerfis delictis, ad elaborandum

communicabo.

Priuatiffime interpretabor, Ill M ASCOvII Principia Iuris Pu-

blici Imperii Romano-Germanici. lus Militare, et Maritimum.

Q

Dodiffimos Dominos Commilitones ea qua par eft obferuantia

rogans ,

vt ad hasce recitationes . inftituendas , commodam

fibi horam, ipfi eligere velint.

1

Dabam Lipfiae vKaIen. Odto.

MDCC LVIFI.

J

L

O

7

aM

NNS

fM

N

WE

7

E

Y

— ET —

7

,SN

&ïm

IT

h

-

49

—R ERa EEE EEE

E

E

T H Em m n

u

W,

DNDVEUTNSPNUPTUER

s

s

a

du

Vil ub

s

E

xl

MA

v

——

À

u n m

— MM

rsiiEqe

E

EM

i

ESS

"s

at

-

—

h

EL

——

m J

E

[

L.

*

-J»

e*

A d

!

i.

MTCAGUM

—

—

-

u

t

x — L

E d

—— —

r4

Y

X

Euroskala Offset

*

1

z

IQ ACADEMICA

19

QVA

!

LEBRATISSIMIS

18

VierFarbSelector Standard

Á

115

r

MARITIMI

D

16

H

pqduORIPBVS

[

E

Focus O Baance Q

EH

AGIT

l

N

VM

ORIGINEM ET VSVM

E

GENTES EX ANTIQVO AEVO

j

0

Q

VISSIME EXPONIT

[

SIMVLQVE

n

[

)S AroyE PRAENOBILISSIMOS

2

l

IiS COMMILITONES

)NES SVAS PER QVAM OFFICIOSE

[

8

INVITAT

[

(

S

CONRADVS WILHELMVS

4

6

EWTBLRTCI

[

N U

5

Em

[

"EM "M HN

4

LIPgIAE

[

3

INA LANGENHEMIANX»

2

4 ^ Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

1