KaI600-1619_6
author: Ditterich, Franz Georg von

".

Y

L l

RNSNIGENISAEN

—

d

Durtisa-

—

ha

WR

E du

s 0

e*

)

j

N

N

*

j

p

[

m

N

ol

3

i

MA

Y

34

E

;

p

ï

N

Y

ä

RU

a

d

D

Q

j

—

AN

l

AT A

b

*

Qu

P

22N

*.

Q

3A

1:;

h

s

n

CM

v

M

ïäx*

n

d

M.

1

i

—

d

—

u

ii

s

K

$

x

w..

P

M

L]

E

z

P

"ts

pe-

s.

35

W

Y

Pa

1

,w

:

*

[

Z

&

E

51

M

M,

X

H

—

;

as

P

7

i

E

-

f

d

p

TE

d

:

[

"-

A

2

"

de-

"T

»

X

N

cem

"

2

E

wnape-

P

—

N

VP TTTIETO:

TMM

—

A

ts

X

aPoeig

od

Napee

um

p

*3y

-

TR

Ua

-s

Y

u

:

C

sw,(

e

qe

N-

.

YO

—

g

—

m

,if'-f""

du -T*

Q

D .

la«

f

DISSERTATIO INAUGURALIS JURIDICA

SUCC SS]IONT

PRIMOGENITI CLERICI

FEUDA MAJORA

TMPERYIROMANO-GERMA

.Läï.e NX

"K'ï')ï'm

X

QUAM

DEOSOLO ?PRJ/ESIDE

EX.DECRELTO

AMPLISSIMI JCTORUM ORDINIS

IN ALMA ARGENTORATENSIUM UNIVERSITATE

PRO LICENTIA

GIR.AZID'Uw IDDOCITOUIIS

RITE CONSEQUENDI

p XUMLE.

SEPTEMBRIS A. R. S. MDCCLXXI

SOLEMNI ERUDITORUM EXAMINI SISTIT

Mï-vï Y

PRAONC, GEORGYUS DYT

ïi. .ïäa: þUk A.

iC

BAMBERGENSIS

AA. LL. ET PHILOSOPHIJ MAGISTER

PHB AE.o4Q. '€

3 o«b od doeod sj dteoh if enopale a Soecd at iefo ob stesje Scodae d j icoob 3 d sf o D2 od Sooc al

4rgentorati, Typis JOH. HENR. HEITZII, Univerfit lypog

*«

R

"A^

—

UTf

*4

$t

u*

——

——

——

A A2

—

N

tet

u lm rE ESDA

SSSS

aA

b2

Qu

memiice —

2

-

3

C

AX

E

VY

P

Á

[

E

ALE

"

A.

4 À Qe

um aptam Differtationi inaugurali materiam circum-

1*0344

fpice

7U

;,.,7

uciderunt in manus dedu&hiones varie in

caufa. Serenij];

orum Princip

b

Salmenfium ultro citrogue

in lucem edita.

Fentilatur

illa bodiedum coram . fummis

Inperii tribunalib

. G Germanie totius. oculos im fe con-

oertit.

Pro objscto babet fucce[fionem im pateruas ditiones ,

quaui Sereniflmorum Principum unus ex ,Jure primogenitu-

ra in Salmenfem Familiam introdudio ; alter eo ex capite fibi

depofrit , quod di&e Familie Primogenitus Fcclofie fefe de-

vOUEY1E ,

€9 mojoribus ,

ulivocanut

ordinibus jamjam ini-

Hatus, adeoque fucce[fionis in feuda Imperii facularia inca-

pax fit

Controverfia iitur tota eo vedit, an Principis de-

fun&i Filius Primogenitus co ipfo, quod Clericus fit in zma-

joribus ordinibus conflitutus, in feuda Imperii fuccedere son

po[fit , 3 ita fuccef]o. ad fecun

dogenitum Laicum devolvatur ?

f]cft,

uaftio, etfi a pluribus jazm agitata , sznibi tamen eo ex

caþzte potiffium placuit, quod noflris ea temporibus contro-

verfa fit, €3 fimul occafionem fuppeditet , fa&orum in variis

Juris partibus profe&iuum aliquod fbecimen edendi

In bac

autem decidenda ita verfabor, ut palam fiat omnibus, mec

auimum qili i

calamium venalem ef[fe

Ea folummodo

qua ex Juris principiis «qua anibi videbuntur , fine ullo par-

tium fludio aut caufe prajudicio in medium proferam.

DI

quantum rei fcopum tetigero , L. B. judicio relitium eftoe,

À

RA

Ea

jim X Pa M yncane!

g,r—v

TA

(s m - m

"

DAR ,

J

2

s

l-—-(g;:(g:go

CONSPECTUS DISSERTATIONIS

SUCCESSIQ-CLERICI IN FEUDA IMPERII.

I. Probatur

Se&ione I

44) Ex indole Juris primogeniture , fi abfint pac*h F"meæ

Cap. I

cujus Juris

&) Origo

ïddïä)

h) i

uctio in feuda

tc

ditur

5

€) fcopus oí

v

::).

qui ob netur in Clerico

1

ra

^

2

ratione

e m milie 2

m

j

Imperii $

B)

Ex jure feudali Germanico

Cap, Ít

&) fcripto

) '-womco

z

2) 9 ïgvico

à

pto five obfervantia

Cap. III

b) non

at

porum annquw qu

Í-

b) recentiorum

VAv ao

. 8-

;

I.

Defenditur

H

Seümone JI.

contra obje&tiones petitas

4)

Ex Jure feudali Longobardico

Cap..L

cujus

1) difpofitio de fucceffione Clerici

a5

2) ratio Legis oftenditur

[ d

Q3 k

qux

4) olim non convenit Clericis Germanix

"

b) hodie plane ceffat

$

N

Ex Aurea Bulla

Cap. l,

u

1) de Principibus non Ele&oribus non agit, uti

ü

ex fcopo Caroli IV.

p

b) &nt*one legis patet ;

$

js

$) & fi de illis

ageret, eos tamen non excludere

ä

d-

€)

Ex Jure Canonico

Cap. TIÍ

quoc

Clerico non obftat

1

?5

iec intuitu perfone & Status clericalis

-

3

nec intuitu indolis feudorum

1

4

DN

Ex Obfervantia Imperii

Cap. IV.

qua

&) nec conftan

b5 nec adzq juata eft

d

$

TII. Confirmatur conclufone adje&ta

ä.

*2

m

XIETIUQUICDQTRUETYYTEIXTD]-TRTIYTIZCE

EYI

3

(-yz.,: - Y-A T

Em

/

-*

CU

w

Y

.:4

i—

OY

"N

D

*

vt

: 2

9b

Ü

"C

S23t

XS

T& O

S4

3

xX

/AX

HORW

26825

á

5

m

h)

BP

i

;

3/^ .

j4

N

[ 21

-

E

3

*

ü

-

1

S

x

2)

(s

o E

*

|

N

62l

|

63

XéSZL ï

Poq

36 34

AN VN

f

i

NGK C

fääï

2

Qs

.

Wä&ä&ä&

E

aix

;ä;

--

M e-

X*

t$-x

7

ü

,

——

—ülD-—gm—EmICL

SIECIILG.E

Succeffio Primogeniti Clerici in Feuda

Imperii probata.

us P5

J.

Ex Indole Juris Primogeniturz.

I

S

um difficillimam & jam per VI. Szcula a) inter viros — Ststus

ixftionig

eruditos ventilatam de Clericorum im Feuda impe. **

in hac

materia.

ii Succefome -controverfiam explicare , &, qux

mihi deea mens fedeat, aperire aggredior, arctiores huic

queftioni limites ponere, & ftatum, uti vocant, qua-

ftionis clare folideque figere mihi neceffarium videtur.

2

a) Jam Szec. XIL. de hac materia controverfum fuiffe, ex variis tex-

tibus Jur. feud. Longob, e. gr. II. feud. 2r. patet.

Sec. XIII. tot fuerunt inter DD. circa hoc pun&tum controver-

fie , ut LAURENT. SYLVANUS tefte MYNSINGERO Cent. s. obf. 48*

pronunciaverit: zo£ effe im ea [énteutias, quot capitas & MaRI1US

GIURBA in Repet. de fucceff. feud, afferit , DD. circa banc quaeflio-

qmem ita variave, ut vix certa Jauris decifio baberi poffit.

S«c, XIV. & XV. varia Eruditorum hujus evi fcripta cir,ca hane

——

vd«s(zæ)w

Non itaque de Monachorum, neque de Clericorum fe-

cundo aut tertio genitorum in Feuda Imperii Succeffione

hoc loco-fermo eft; fed controverfia in eo tota verfatur :

Anu Primogeniüus Principalis cujusdum Familie, im qua us

Primogeniture viget ,

defuutio Patre. Principe, fuccedere

da majora Imperi,

licet Clericus fit

jure po[ft iu Feu

fl

in majoribus Ordinibus con

JH

Iutus ?

In hac quzftione

de;idenda non ego, utialii /), de Feudo novo , fed de

quaftionem edita co

llegerunt FRANc. CuR'TIUS. Juwior in Tr. de

5

Fenud. P.11j. Membr

* -

n. 13. & feqqg. & BERLICHIUS P. Ill.

Concl39. Odto precipue diverfas fuiffe in hac materia DD. opi-

niones & velut fectas totidem teftatur FASCHINJEUS Coztrov. Jur,

L. VII. .Cap. 35-

lures DD. a BERLICHIO 7. c. enumeratos in

Szc. XVI. pretet p

diverfas fententias abierunt UDALRICUS ZASIUS, qui in Tr. de

Feud. P. V. negativam, & FRiDERICUS SCHENKIUS L. B a Tau-

TENBERG Camerz Imp. Prafes , qui affirmativam ftrenue defendit.

Sec. XVII. de Clericorum in feuda fucceffione diverfas opinio-

n[lit.. Sa-

nes propugnarunt DANIEL MOLLER z Comment. ad Co

eon. P.lll. Conft.28. BERLICHILS Z c PrsToRIS L.1I. obf 3o.

GEoRG. SCHULZ z Symopf. S'uv. Feud. Cap.8. n.9s. & JOAN.

SCHILTERUS iz Comment. gur. Feud. AMlem. Cap Hl Precipue

vero erudito certamine dimicatum eft inter QuIRINUM KUBACHI-

UM Prof Hift, & Poéf. Jenenfem, & SrG1SMUNDUM FINKELT-

HAUS JCtum Lipfienf. quorum hic contra, ille pro Clericis ftetit,

Sec XVIII. quo vivimus, préter plura erudita fcripta circa hoc

infütutum edita celebris eft controverfia inter JoAN, PETR. A Lu-

pEWIG & GEBAUERUM acritet agitata.

Excludit Clericos LUDE-

NVIGIUS z Comment. ad A. B. & Diff. fub tit. Clericts exul Juce

ce[fronis i Regna &j Priucipotus Imperii A. 172 1. Halze edita; ad-

mittit illos & propugnat GEBAUERUS zz Promujfi/e . de CCCC.

annorum ufu, ob quem ]. Dz. a Ludewrig Clevicos iz feuda fuc-

cedeve :101 po[fe opisatur À. 1737. Góttingz edita

Ex allatis hactenus corollarium fuit, Doctorum authorita-

tibus in hac materia vix quidquam probari.

B) Ma'TTHIEUS DE AFFLICTIS ad Tit. de C/erico qui invgflir, fec. &

plures alii,

ec0r )9

non, quod placuit aliis c) , inter Cle-

antiquo Ioquor ;

ricum iu majoribus Ordinibus conflitutum, & jam Presby-

ierum difttinguo,

fed ad ductum Juris Canonici d) per

Clericum in Majoribus conftitutum , Subdiaconum,

Diaconum & Presbyterum comprehendo; neque at-

tendo &) , an talis Primogenitus lub9u , an aliorum fuafio-

$ V

ecvo

w

Clericalem ftatum

nibus machinisque indudtus coa&u

fufceperit

neque inter Clericos inferiores & fuperiores ,

pe

T

E

d

ua

leec

iC5

Papam, Car

hiï&ï

A

C?5

K

uv

arcna

s, Árchi - Epifcopos

À

i

:

aut mi

li

ii

taris

iii

in

ftituti Cleric

Vo

(Aq

& Epiícopos voca

.,

3 Td*im

ftin

eu

:

o minus an Feudum ,. de cujus fuc-

GY.

0f); & mul

ceflione quaritur ,

Francum . Tit aut ligium ,. datim aut ob-

fed fim-

latum, berediturium aut emtitium 9) confidero;

p

lciter difcutio, an Princeps Primogeuitus Clericus,

ique ex facris , feu majoribus, ordin

ibus fufce-

quémcut

erit, & 1

ive inter fuperiores five inferiores Clericos fit,

fua vel induc&tus coadusve

& clericalem ftatum fponte

fuerit, eo ipfo quod Clericus

fit ,. fuccetlio-

amplexus

nein Feuda lmperii, fran

ca illa fint vel ligia, data vel

oblata, emta vel hereditaria, EX MORIBUS GERMANI/E HO-

d fecundo &

prenwis privandus fit, & fic hzc Feuda &

poftea genitum didti Primogeniti fratrem Laicum devol-

vantur ?

À

^

3

c) U

tü funt BarnbUsS, ALVAROTTUS cïtat-i a VurTEJO L. L. Cap. 9.

& BoEHMER Coz[ult. 63

Decif. Tom. L. Refp. 43.

d) Cap. s. & «. X« de atate 9. qualitat- &g ordim,

praficiend. Can. 1.

& 14. Dift. 32

€) Ita BALDUS,

MARINA, MENOCHIUS, SONSBECIUS, SCHNEI«

DEWIN & B

ELVISO &c. cit. a VULTEJO de Feud. L. L. p.1

47 2e

f) Sic diftinxerunt MENOCHIUS , FELINUS , PANORMITANUS ,

CEPHALINUS, ROSENTHAL X&c.

has adhibuerunt preter plures citatos a VULTEJO À

g) Diftinciones

t. FELINUS, SCHRADERUS, FORSTERUS, ROSEN

THAL, lME-

'

NOCHIUS, RoLLANDUS A VALLE,

D

exiso)sSM»

I

S

Succeffio

Clerici de-

In decidenda hac quzftione pre reliquis omnibus

pendet a

ad Paíta Familie refpiciendum eft.

Hzc fi confentiente

E upe . a

miliz.

Pa&is Fa- Feudi Domino legitime inita fu

nt, primam & proximam

Principalis alicujus Familie regulam conftituunt; & ubi

pactis ejusmodi filius Principis Clericus a paterna fuccef-

fione excluditur, fruftra ad LL.alias, utut he Clerico

faveant, provocatur.

Eand

Vi

e11

1 vim idemque robur coz-

Jlans habet & ad«qguata alicujus Principalis Familie obfer-

vantia. Hec nimirum per actus frequentes, uniformes,

publicos & ex Juris opinione pofitos 7) introducta vim

Legis domeftice habet, qua& controverfias in caufa fimili

ortas prz Jure communi aut univerfalibus Imperii Legi-

bus decidit 7).

Exemplis rem juvat illuftrare: In Lówez-

Jieinenft &) & Anbaltina Domo /) Clericum poffe fuccede-

re extra dubium videtur, quoniam in utraque confirmata

Cefarum Diplomatibus obfervantia id concedit; quod in

b) Arg. $. 9. Infl. de J. N. G. €2 C. add. ScuRADER. l. Conf. 13.

TIRAQUELL Q. 14. n. 13, SPRINGSFELD C.5. n.64. BETSIUS

C. 8. $. 26, & feqq.

2) cf, preter alios SCHULLER L.IL, Queft.55. n.34. ZoRER P. T.

Queft. 1. n« 106.

K) Verba diplomatis a Carolo IV. Lówenfteinenfi Domui a. 136o. con-

ceffi hec funt:

Wür daz Sacbe, daz der Edle Albvecht Grave zz

4

Leweuflein fcin Bruder om Mannes Leibes Erben abgieuge , doz

daxn die Herr[cbaft vom Lewenfleim , und weaz derfelbe Albrecht

20n uz[und dem Reicb zu Loben bat, am dem Egemamntem Rudol-

fen on alles Hinderuuzz: gevallem foll.

Und wanmnm er eim geiflicb

JMann und gevoeibet ifl , . . fo gebem vwir ibm eien. Lebentvager,

den Ervoirdigen Albrecht , Biftbof 2a-Wirzburg . . . daz fre . ..

die egemannte Leben, Jeine Libetag alz Vormzunde getruvlichen tva-

gen folleg. GLAFFEY ? Znecdotis pag. 327.

7) Diploma MAX1MILIANII, Principibus Anhaltinis conceffum ex-

hibet BECKMANN Zflnubaltifche Hijfiorie P. IV. pag. $23. in quo hec

verba occurruht: daff Ibuem der geiflücbe Stand und die Priefler-

TFeibe uicbt fibadem folle.

« (7)50

Eledorali Prandenbursica Domo non procedit, cum lata

a.Ij4I. ab ÁrsERTO Eled. Brandenb. contra Clericorum

succeflionem familiz lex adfit 7) , per continuam feqüen-

tium temporum obfervantiam corroborata.

Adeo nimi-

rum certum eft, rem hic omnem ex pactis Familiz & ob-

fervantia potiffin

1u

AV

m decidi, Clericosque ad Feuda vel ad-

mitti vel repelli.

S

IIT.

Hecfi a[.*;«

Quodfi vero pa&a ejusmodi a Pfincipa]i aliqua Fa-

jec

unt, ad

milia abfint , :

ivuU

continuata per legitimum temporis fp

a- Jus Primo-

tium obfervantia Clericum vel admittat, vel e3 cludat,

ad geniturx

aliam familie ]eegem ref

ndum eft,

&

4 attenden-

Fa

üut, quam pr

dum eft

oculis habemus , .qua

to

r

(ï.i

c

decidatur.

Ett hec Lex

JUS PRIMOGENITURE, incujusindolem, originem & fco-

pum inquirere juyat, ut ex eo Clericum ad Succeffionem

in Feuda admittendum effe perfpiciamus.

Eft igitur |Jus

Primogenitu-ræ Jus fuccefliunis legitime , ^ beveditarie,

univerfali, dudividue inter illflres — Familias reieptum ,

Conpelens ei, qui i orüiue geuitura brimo loco eft natus n).

Ignorabatur quidem ab i

Ali

ni

tio hoc Primogeniti jus, hec

prerogativa plane eximia , dum rebus adhuc in medio

pofitis proprietas & dominium erant incognita 0) ; neque

introducdis rerum dominiis & nata inde in fucceffores

translatione rerum juriumque, folius Primogeniti in pa-

terna bona fucceffio neceílaria videbatur

5

aut ftatim in

ufu erat; fed potius zqualis fuit parentum in liberos af-

i

fectus, par, uti QuiNTILIANUS ait Orat «

in omnes li-

beros eademque pietas, par & equalis fuit horum fuc-

ceffio.

Ve

— "

.

:

-

rum fucceffu telmporis ufi ant parentes pote-

—

-

m) SPR!NG&F&LD de ApanarmCl

rpy

p. IIL. pag. 49.

z) Dg LUDOLF in

ir

Nomico-politico de iuzrodudlione Juris primo,

geniture Patt. Spec. Aphorifmo I.

J

o) GRoTIUS L. l. Cap. z. PUFENDORF de J, ?

*

& G, L.1V. C, 4.

eBo ( 8 ) MP

n fibi Jure Naturali competente, inzquales filiis por-

thth allienandi,

& , relida demum filiis ulterius genitis

Primoeenitum ad mteordm fuc-

fuftentatione congrua

ceífionem vocarunt

$

IV

Hoc Jus in

Sic inftitutum us Primogeuiture in. Feida quoque

Feuda in-

troductum

introdu&um eft, pofteaquam hzc cognita & in ufu effe

[-

coeperunt

(luod ut clarius pateat

ex antiquitate lucem

mutuari oportet

Sub Merovingis Gallie Germanizque

Regibus, uti & fub primis Carolingis varia erat Germa-

nicarum Provinciarum adminiftratio

Alia immediate fub

Regibus erant, & per Duces & Comites segebantur,

qui

meri erant officiales, & pro nutu Regum poælant àmo-

Veri

Provincie alie zzediatze erant,

que

hereditarios

fuos Duces habebant

qui propriam & non adminiftra-

toriam poteftatem exercebant quid

, Íupremo tamen

Regum imperio fubjedi erant ?).

Potentes hosce Ger-

manorum Duces Cangorus M.,

qui Francicam Monar-

fenfim

abo-

chiam ad fummum potentiz culmen eyexit,

luit 2), atque fingulas Germaniz provincias inter plures

Comites regendas diftribuit,

unde Marchionum , Burg-

graviorum & Landgraviorum origo repetenda elft ). Haxc

regiminis forma a Lupovici GERM ANICI temporibus mul-

tum

p) PüNAv Reicbs Hiflorie Tom. II pag. 4o9. & feqq. Bavaria v. g

& Alemanaia erant isnediate,

q) Sic in Bavaria depofito TAssiLONE Duce Comites inftituit, tefte

MoNAcHO EGOLISMEPSI ad A, 788. &c.

v) In Saxozia Comites ordinavit pace Selfenfi PogTA Saxo ad 4.

8o3.

De Allemasnnia.& Framcomia vid. EKKEHARDUS junior de

cafibus mona[lerii S. Galli apad GOLDASTUM pag. 11.

ERMEN-

RICUS ELVANGENSIS apud eund, Gm,n AST.. pag. x89 & WA.

LAFRIDUS S$TRABSO ibid. p. 163. -

«* ( 9.) 500

tum immutata eft, qui majores illos Duces integris Pro-

vinciis imperantes reitituere coepit; ex quo potentes illi

Saxonie s), 4 buringie, Davarie t), Allemumie , Lotba-

ringie C9c Ducatus exorti funt 1).

Ducatus hi. fub ipfis

jam Carolingis fencficii vel Feudi lege conferri folebant,

qui tamen Feuda perfonalia fuere ad Regis nutum amo-

vibilia , vel faltem ad vitam concedi folita x). Succeffio

quippe hereditaria in Ducatus & Comitatus Germaniz

non nifi a Salicorum Cafarum temporibus initia habuit.

Sufficienti argumento eft CoNRADI Sarici Confti-

tutio »), qua ille filiorum in feuda fucceffioni profpe-

xit; de qua tamen merito dubitatur, an de ipfis Du-

catibus intelligenda fit ,

eo quod & poft CoxnADrI

Sarrctr tempora Ducatus ad arbitrium Regum collatos

lllud certius eft, ab H eNR1I c1 IV.

fuiffe reperiamus.

temporibus hereditariam in Ducatus fucceflionem inva-

luifle s).

Transmittebat igitur Pater Princeps Feuda

5) Saxomia Dux LUDOLPHUS Sator ftirpis Regum Saxonicorum fub

Lunovico GERMAN. jam occurrit, c£, HRosw1ITHA in Carmine

de primordiis g fundatoribus Cenobii Gaudershein. pag. 125.

€) Bavarie Dux LuipBALDUS five LEoPOLDUS Pater ARNULPHI,

Mali in bello adverfus Hungaros occifus'eft A. 907, cf£, HERMAN-

NUS CONTRACTUS ad À. 9o07, &9og, CONTINUATOR REGINQ-

NIS L.II, ad A. 90o7. p. 73.

*

a) 4llemamiia fub CoNRADO L. Duces accepit

-, HERMANNUS Cox-

TRACT. ad À. 918 EKKEHARDUS 4 c. pag. 18.. Lotbaringia fub

OrTTONE M. in duos Ducatus, fuperiorem & inferiorem divifa eft.

w) cf. Mascov. Gefcbicbte der Teuz[cbez L. XVl. 39. Et prater alios

ScHILTERUS Commest ad J. F. Allem. Cap. 42. $. 21. & feqq.

9) Verba dicte conftitutionis memorabiliora funt: Precipimur etiant,

ut, cum aliquis iniles, five de majoribus , ffve de minorvibus , de boc

Jeculo migraverit , filius ejus beneficium babeat. c£. NV'1PP0 z. Vit.

COoNRADI S$a]. apud PISTORIUM p. 430o. add. I, Feud. r. ubi ad

hanc conítitutionem provocatur.

2) LAMBERTUS SCHAFNAB, ad A, 1073. ita fcribit: Dzx Saxomie

OrTO pazulo agte bumanis vebus exce[ferat, C2 filius ejus MAGNUS,

cui Ducatus legitima fucce[fione debebatur , adPue i. caflelfe

Hartesburg deditus [ervabatur. &c,

« ( 10 ) 5t»

fua ad filios ; fed an hi equali communionis jure illz

acquifiverint , an vero unius prz cetetis prarogativa

fuerit, inquirendum eft.

Perfvafus quidem plane fum ,

Feudorum divifiones inter filios Principes ab exceffu Ca-

rolingorum raro ac ne vix quidem fuiffe ufitatam ; aít

mitto hanc fententiam lubens ab aliis dudum agitatam o),

cum ad fcopum meum non faciat, & ad. certiora venio.

Jam Szculo XII. in Germania 5b) totoque Imperio cc)

-

IDEM ad A. ro75. Cuique Jub idem &7'6:-11'(611711765 DEBI.A]aæ'-

cbio

. . deceffiffet ,^ Marcbiam ejus Boemico Duci

* $* dt':fl'l.f,

tametfi uxor Marcbionis Adaiafiium fuum, ctti bereditaria fm'-

ce[]ïone 4IMarchbia debebatur, ei panlo amie pro fe obfidem zmi-

WIETHE RnE

aa) cf. CONRINGIUS ad Lampadium P.IIL. C.;. $, 27, Bksorpus

Conf 148. & 'TTERUS de Feud. Imp. p..679.

bb) Conftitutio FRiDERICI l. de Succe[fone ii Ducatum Auflrio A.

1166. in Comit. Ratisbon. edita fic habet:

inter. Duces. Auftvia ,

qui fexior fuevit,

doininizin babeat didie tevvo

ad cujus etzam fe-

niorem filium jure bereditario dedzcatur , ita tamen , quod ab ejus

Jauguinis flipite zom vecedat ; "ec. Dicatus. ziulivie ullo unquam

£empore dioifiomis alicujus vecipiat [ehionem.

Idem alia generali

conftitutione in Comit. Roncalienfi

bus À. 11:9. fancitum eft. cf,

KEDEVICUS 4e Geflis FR1D. l. L. TL C 7. LEHMANN L. V. C. «o.

& feqq. ARNISIEUS de Repubi. L. Il. C. 7. Se& 7. n.62. IT TERUS

h, C.12. $. 14.

OrTo FnisiNGENsIS L. Il. de Gefl. FR1D. L. Cap.29. de Bur-

gundie Comitatu fcribit, gzod ;nos z illo remazuferit , quo Jemper

Jemiori fratvi paterme bereditatis cedat autboritas.

Jare Fraucorum major. matu. exclufis minoribus fratribus im ca-

Jivo Juccediz intev eos silio zempore dividezdo, FRIYDERICIII deci-

fio eft, que extat in L. VI. Epift. PETRI DE VINEIS n 2:

In Germania Septeutriouali, qux Saxonia dicta eft, viguife Jus

primogeniture quoad feuda ex Jur. Feud. Saxon. Cap. 2

patet. n Gevmamia Mevidionali, que proprie. "Mlemanzia vulgo

das Reicb vocabatur, idem obtinuiffe, liquet ex jur. Prov. Allem.

L.l Art.20. $. 3. ubi textus authographus ita fonat:

Man inag

da keim Für[len. Amt zvoeyen. Momnen geleiben ,

gefchicbt es aher ,

irrey d'meder (id eft néuter eorum) mag davon eizm Fárlle feym

c() SCHILTERUS in Commezt, . F. Allei. Cap. 6o. $.6. & Gor-

e$^ ( 11 ) $89

Primogenitos cum exclufione reliquorum fratrum in Feu-

da fuccefliffe, ex monumentis omni exceptione majori-

bus convincimur.

Et licet Seculi XV. tem

poribus ex Jur.

fin

iiil

Rom. placitis irreperet fen

1 in Germaniam fucceffiones

dividendi confuetudo dd,

ficque de Jure Primogenitu-

re vix Don a&um eflet , poftea tamen illüd ipfum revo-

catum ita lapfu temporis invaluit, ut pauciffima hac z-

tate noftra Principum Familiz fint, in quibus Jus Primo-

geniturz 1'eþþptL1111 non fit,- & adhucdum obférvetur ee).

UR

Neque tam communem Juris primogeniturz in Prin-

Ejus fce-

Cipum Familias introdudtionem quis miretur.

Illius enim

pus eft

plendor &

ratio & fcopus talis eft, ut Principum Familias ad unam

conferva-

omnes tangat, ipfumque lmp»erimn concernat,

ut adeo tio Illu&tr.

mirum 'non fit, hujus introductionem cordi- om

nibus fuaïüia'

fuiffe, & nonnullos Imperii Status f£) enixe dudu

m pe-

tiiffe, ut Jus Primogeniture in omnes om

nino Principum

Domos condito Receffu Imperii introdu

ceretur.

Nimi-

runi fingularem pa

rentum erga primogenitos affectum ge)

pro fundan;enæli Juris primogeniture ratione admitten-

2

DASTUS in Semiore L, IIT. Cap. 18. teftantur:

Univerft Imperii Ger-

manici con[uetudineim

faifje , ut in fuccelWomibus Principatumm etatis

effet prarogativa.

dd) SCHILTERUS /, c. Cap. 42. $.8. THOMAS. V/indic.

5

JApanag. €g

Parag. Cap. T.

ee) RUMEL. ad A. B.

BH Dily V. €- R d Kccoon Hebur Camur.

46. n. 16. DE LUDOLF. /. c, Aphor. VIII.

ff) Praftiterunt hoc A. r653. Duces Saxo

; Brunswicenfis & Holfata,

Brandenburgenfis & Haffo Comites. cf,

STRUVII Corp. Jzr. Publ.

Cap. 31. $

:

MosERs

4. SCHILTERUS de Natzra . Succe[]

Feud. $

ult, p. s2.

Szaats- Recbt P. 1. L. III.. Cap. 61. $. 9.

gg) Hanc rationem affignarunt TIRAQUELL. Pr.ef. de

Jur. Primogen.

n.37. & feqg. RUSSDORFFIUS in V/izdic,

Cauf. Palatin.

ebo ( 12 ) 569

dum eífe, cum Viris celeberrimis D) .ex ea potiffimum

fatione nego, quod eventus ejusmodi, quem propriam

per induftriam procurare nemo poteft, qualis prior na-

tivitas eft, alicui Jus tribuere contra equales valiturum

non poffit; & parentum difpofitio, fi ex folo in liberos

primogenitos affetu Jus primogeniturz fuas in Familias

induxillent, fi non omnino iniqua, debilis faltem fuif-

fet, & nulli folido fundamento innixa.

Alia igitur Ju-

ris primogeniturz ratio,, fcopus alius eft: Splendor ni-

mirum Familiarum & illuftrium Domorum confer-

vatio i.

Viderunt fcilicet emulatores fuz fuorumque

glorie Germani veteres bonorum & Principatuum cre-

bris divifionibus labefactari Principum Domos, Familia-

rum enervari vires, ipfasque Respublicas peffumdari ££);

viderunt, ex mente Jusriw1 L. XL. difficile effe 12 exiguis

partibus uti Regni majeflatem, ita €9 Principts dignitutem

fplendoremque tueri 11), & nocivam bonorum divifionem

fuis a Familiis penitus profcribere decreverunt; cumque

infimul cernerent, ab omni zvo & apud cultas quasque

gentes vinculum unicum fortiffimumque regnorum om-

nium, iluftriumque Familiarum fulcrum fuille fucceffio-

nem ex Jure primogeniture, Jus idipfum füas in Fami-

lias prudenti plane confilio invexerunt, eterna pofthac

Et hoc faluberrimo inftituto non !u&

lege fervandam.

tantum pofteritati , fuarum Familiarum fplendori àc glo-

rie profpexerunt abunde , fed ipfius pariter Romani Im-

bb; Tales funt PUFENDORF. de J. N. && G. L. TIf. Cap.2. & « BET-

SIUS de Paclis famil. Cap 8. $.2. IT TERUS de Fezd, Imp. Cap. i2.

$

aliique.

i? DbE LUDOLF 7 c. Áphor. VIL. SPRINGSFELD de Apazag, Cap. ro.

n. $. CoccEJUS Jzur. Publ. Cap.27. & alii . plures hunc Juris pri-

mogen. fcopum affignant.

kk) FoRsTER ad Taciti 15. Annal, s. BETSIUS / c. $. 3. BESOLD.

Difp. L. I. Difp o; COCCEJUS & SPRINGSEELD / . cc.

I) c£, RUMELINUS in A. D. Diff. s. Th, 2. BEsOLD. L 6

e)o ( 15 ) M»

périi decus ac emolumentum mirifice adauxerunt. Quodfi

enim Familiz nobiles bene conftitutz. Rerumpublicarum

fulcra funt & ornamenta, & tefte JusriN1ANO 272) taz-

to mojor €3 boneflior quispiam efl , qnauto smelioribus preell :

ipfiusfane Imperii interfuit plurimum , & adhuc intereft,

rejecta bonorum divifione Principes, qua membra Im-

perii potiffima funt, per Jus primogeniture fuo in fplen-

dore , opibus ac potentia confervarisf). .Accedit, quod

modernus Imperii ftatus plane exigat, ut fuás Principes

finguli vires unitas integrasque retineant, quo concel-

eítn

halicam 0o) authoritatis fubli-

fum fibi per Pacem N

L).Lk.)

me faftigium teliciter pofthac tueantur.

$ U

Verus igitur & falubris Juris primogeniture fcopus Quem Cle-

eft fplendor &5 confervatio illurium Famikarum ; nünc at

j ricus im-

7 plere poteft

in Principe Primogenito Clerico obtineri hodie poflit

videamus.

De Clerici perfona hoc loco lubens fileo,

cum de ea loquendi opportunior infra »» locus erit,

fed in ipfam hujus fcopi naturam & officia ad eum obti-

nendum neceffaria folummodo inquiram. Primogenitus

faterna bona integra poffidere, &, relicto ulterius geni-

tis apanagio , ipfe tanquam caput Familie prxeIe fubditis

cum potentia & opibus debet q9), & fic Principalis Fa- ,. i,

milie, qua in Primogenito quafi unice conquiefcit , Fanilix,

Splendor obtinetur.

Primogenitus hoc ipfo, quod .

3

sun) Novella rs. pr.

1:) CRANZIUS L. VIIT. Cap. 11. GaiLIUS 2. obf. 153,. 0. 3.

e0) Inft. P. O. Art. VIIT.

pp) Se. L Cap. 1IL. $ I. huj Diff.

44) c£ SPRINGSFELD de jipanag. Cap. 16. n. «.

TIR'AQUELL de

Prünogeg. HOTTOMANNUS iz Francogalia Cap, j. |MYLER im

4Alpanalog. UCap. 7« n. 31. & 32. &c,

e0o ( 14 ) 560

hereditatem integram poflideat , Zmpedit fimul, .quo mim

boua ivter. fratres dividantur, & ita familia, ficut divifus

in plures rivulos fluvius, exarefcat tandem & evanefcat ,

illam potius fuis in opibus & potentia confervatam & in-

tegram, vel ad liberos vel ad agnatos polt fata transmit-

tere debet ; & ita Confervatio Familiz, (per quam

hoc loco propagatio non intelligitur) r*) , perficitur.

Utrumque Principalis Familig Primogenitus Clericus

preítare hodie poteft

Succeflionis in paterna bona is

noftro 2vo capax eft;

ampliffimas etiam ditiones fine di-

vifione poflidere valet, easque confervatas & auctas poft

mortem velad fratres Laicos, vel àd Agnatos transmit-

tere, &ita, quod ipfam Principalem Familiam concernit,

Primogeniti officio fatisfacere, ficque introdudi Juris pri-

Nec minus,

mogeniture fcopum plane poteft attingere.

z

ratione

quod Imperium a Primogenito Principe expectat, imple-

Imperii.

re Clericus valet.

lujus poteft effe Vafallus utilis,

cum ea, quz a Vafallis hodie exiguntur, fervitia nec

cum illius ferfora, nec cum potentia pugnent $) ; Im-

perii poteft effe Membrum nobile, fiquidem fuis opi-

bus Imperium fuftentare , illius Majeftatem externa pom-

pacumulare, ortas in eo controverfias latis in Principum

Collegio f£) fuffragiis componere queat ac terminare.

Tam manifeíta hec funt, ut adtum acturus viderer merito, fi

rei notiffime teftimonia hoc loco vellem adjicere.

Utl'

pereft igitur, ut, quoniam Juris Primogeniture fcopus

uiicus eft Familiarum fplendor & confervatio, bican-

tem , tam quoad ipfas Principales Familius , qmsz.w quoad to-

yr) DE LUDOLF. Tr de Introdudh. Zur. Prinos. Part, fpecial. Aph. YT.

$5) vide infra Se&t. II. Cap. L. & III. huj. Diff.

;£) Afferti hujus tot teftes funt, quot Principes Ecclefiaticos Germa-

nia veneratur, qui opibus & potentia Imperii gloriam promovent,

voto & feiüoge in Principum Collegio gaudent,

«4e(15 ) 50

fui Imperium obtinevi in Clerico potefh ,

ftatuamus :

-ilaít

xr"-;i-v

E

1

Princeps Primoge

s Cléricus ex indole Juris

primogeniture hodie ad Feuda Lmperii admitten-

R

dus eít.

8 JEETSGoJEE o t o RE o al Ro aM t a

QAEET u

Clericus ex Jure Feudali Germanico ad F euda—

admittendus eft.

$.

I.

,& nfiqui[ïïmæ $) & Germanice originis ?) Feuda ef-

Orígo

fe, inter Eruditos hac ztate noftra fere convenit.

Cla-

I

Feudo-

rum,.

riora Feudorum veftigia Seculi V. temporibus occurrunt,

dum Germanorum invicta virtus

in Romanorum folo

tiophza erigeret, & in horum Provinciis Regna conde-

ret.

Eo enim tempore Germanorum Princäpes , &eXer-

cendz liberalitatis materiam nadi, ademtos provinciali-

bus Romanorum agros inter milites fuos fub onere mili-

tandi diftribuebant.

Hunc Feuda licet imperfe&a conce-

dendi ufum, reliquasque circa Feuda confuetudines in

Italiam invexere Longobardi, qui ex Marchia Branden-

£

C-

burgica c) progreffi fedem fibi in Italia thronumque fix

a) Jam apud TacrruM Cap. 13. de Mor. Gerin. feudorum aliqua ve-

figia occurrünt.

p; Huco. GROTIUS de 7. B. e&2 P. L. l. Cap.3. $.23 fcribit: Com.

iradius feudatis proprius Germanicavum gentiums neque ulquam in«-

venituy , uifi ubi Germani Jedes pofuerunt. . c£, AUCTOR Operss de

dagemio Legum Lib. 30.

€) WESEMBEC, de feudis Cap, 3. n« 2,

eb^ ( 16 ) $i»

runt. Verum mittamus hoc loco Longobardos, eorum-

que circa Feuda Jus , quoniam de iis loquendi aptior in-

fra locus erit, & ad alios Germanise populos, fítricte fic

dictos, veniamus.

Retinuerunt hi prifcum Feuda con-

cedendi morem , qui lapfu temporis ita immutatüus & per-

fe&tus eft, ut fub Merovingis- d) & Carolingis e) Feudo-

rum, quz immediatea Rege tenerentur, &Subfeudorum

(After - Leben . arriéres: Fiefs ) jam exempla occurrant f).

2. Juris

Sub OrroxE M. & ejusSaxonice ftirpisSuccefforibus ma-

Feudalis

jora incrementa res feudalis cepit, & fummum, ut ita

Germani-

ci.

dicam ,. ad apicem evecta eft .

Sub hoc temporis fpa-

tium, ut ex probabili fententia /) usque ad initium Sz-

culi XV, quo tempore primum in Germania Academize

inftitui, & Jura doceri ceeperunt, Germani fuas Confue-

tudines feudales habebant, a Longobardicis diftinctas;

quz initio fo/o uf judiciogue parium continebantur ; poftea

vero in fcripturam redactze funt.

Orta fic funt Jura Feu-

dalia Saxonicum & Suevicum vel Alemannicum 7) , quz

uo

d) cf. mox cit. AUCTOR Op. de lng.kLL. Lib. 3 1. Cap. 7.8.

e) c£, JoAN, GABRIEL WOLFIUS de Feudorum hnp. ovigime €g im-

dole f[ub primis Francorum Regibus.

f) in Lege Bojoariorum tit. 3. legitur: /fve Regis Vaffi five Ducis. cf.

Mascov. Gefthicbte der "T'eutfcben P.T. p. 99.

g) Prater plurima afferti exempla audiamus DITMARUM zz Hifloria

Henviei II. Imp. pag. 373. de expeditione Regis adverfus Henri-

cum Suinfurtenfem : Rex, inquit, devaflata ommi Contis proprie-

ÍDEM

zate, & CUM BENEFICIO /ate dioifa, ad Bamhberg venit.

de conceffione Ducatus Bavarie. Henrico Lucemburgico ab Hen-

tico lL. facta pag. 376. ita fcribit: Imde per Tburiugie, erientalis-

que fiues Francie troufiens ad. Ratisbouam venit, ibique Regali ba-

bito placito MILITI fuomet Gemerogse Heurico, XII Kal April

cum omuium laude prafentium CUMQUE HASTA SIGNIFERA Dz-

catum veddit. Alia exempla recenfet pag. 368. & 397.

^b) cf, CONRINGIUS de Orig. Juv, Germ. . Cap. 32. in fin, STRUY.

C T 15N. ; 3.

ij) der Sachfen - uud. Schvoaben - Sp

iegel; cf. didus CONRING. j &

Cap. 30. & STRUV. J, c. th. s.

«96 ( 17 ) 9»

duo Juris Feudalis Compendia aut Syftemata us feudafe

Germanicum icriptam merito appellaveris.

Fuit hoc,

utpote.Jus patrium , in decidendis circa Feuda contro-

verfiis fumma femper apud. Germanos authoritatis ; &

licet ineunte Szc. X V. Jus Feudale Longobardicum a Ger-

manis in fubfidium receptum fuerit, fuum nihilominus

pondusin caufis feudalibus adhuc hodie habet £) ,

fi Jus

Feudale Germ. non fcriptum, five Germanie Obfervan-

tia moresque hodierni cum illo conveniunt.

$

It

"

Hoc us Feudale Germ. fcriptum , de quo folo hic

Hoc Jus

eudale

mihi fermo eft, Clericos, quales hodie habemus, a Feu-

Germ. Cle-

dis nequaquam excludit, quin potius illos diferte vocet. ricos, qua-

Quod ut demonítrem, neceffe eft, differentiam inter an-

es hodier-

ni funt ,

tiquiorum temporum Clericos & noftros hodiernos ex

non exclus

hittoria repetere.

Jam a Seculo IV. mos in Ecclefiam in. i

trodudus eftf, ut homines DEO facrati 7) votisque ob-

firidi nihil haberent proprii, & in communitate viverent;

quod Clericos quoque fequentibus temporibus imitatos

fuiffe certum eft. JamSec. X. complures Clerici in coe-

tus congregati, & quafi Monafteriis inclufi vivebant m),

&) IT TERUS de Feud. Im

p. Cap. 2. $.6. STRYCK. Exam. Jzr. Feud,

Cap. 1. qu. 18.'p. 13.

1) Hic mos Auctores habuit Antonium & Pachomium, tefte Marr-

LET Défcviptiom de ? Egypte L. II. pag. $. c£. G. Lupw. BOEHMER

Principia .Jur. Can. L. TII. S. HL. T.L $. 468. not.a.

$) cf. VAN ESPEN us Ecclef. P.1. Tit. VII. Cap.2. n. 2. 4. FLEuRY

Hifloire Écclefi:fique 'Tom, X. p. 189. & Tom. XVII- pag. ó1o.

Ád hunc.in communitate vivendi morem fuos primum Clericos

adftrinxit CHRODOGANGUS Epifcopus Metenfis tefte CALMET Hi«

Jioire de Lorraiue 'Tom. 1. Cod. prob. p. ;9. idem fecit ALDRICus

Epifc. cf. AuCTOR vize $. Zhjdrici $. 7- p. 388. T. l, Act: SS. menf.

Jan, die 7,

C

*

«9$ ( 18 ) 59

quxe Confuetuüdo fub Lunovico P10 7) approbata, & in

omnes Cathedrales & Collegiatas Ecclefias introducta

fuit.

Neque tamen fic univerfalis erat, uteo tempore

inveniri non potuerint Clerici, noftris fere fimiles, id eft :

a reliquis feparati, bonorum fundorumque poffeffores.

Duplex igitur Seculo X. & aliquot fequentibus dabatur

Clericorum claffis o), una Monachis fimilium, altera il-

lis, quos hodie habemus, fatis equalium.. Atque hoc

prafuppofito, quid. Jus Feud. German. de Clericorum fuc-

ceffione ftatuat, videamus. Jus Feudale Saxonicum Cap. II.

ita ftatuit: Pfaffen, JVeib, Dórfere, und alle, die Rechts

darben ... die follem Leburechbt darben.

Jus Feud. Alle-

manunicum Cap. l. €.4. fic decernit: Pfaffen und Geburen,

und alle, die nicbt femper Leitte find .. . die fillest alle Le-

beurecht darben. . Et in Libro veteris cujusdam Anonymi

$) de Beneficiis ita fancitum reperimus :

Clerici €2 mulie-

ves, vüflici €9 mercatores .

. jure careant beneficiali.

Hi

textusfunt, qui, utut pugnare contra Clericorum Suc-

ceffionem prima fronte videantur, Clericos tamen , qua-

les hodie habemus, a Feüdis nequaquam excludunt.

De prima enim Clericorum claffe, quam ab altera difcer-

nendam fupra probavi, unice loquuntur, eosque a Feu-

dis arcent.

Conjunguntur nimirum in allatis Legibus zzu-

lieres, pagi, ruflici, mercatores & Clerici, & unà a Feu-

dis excluduntur, manifefto indicio, Clericos tantum il-

los a Feudis arceri , qui Monachorum more in commu-

z) Lex hzc lata fuit in Concilio Aquisgranenfi. SIRMONDuS Cozcil.

Galliz 'Tom. ll. p. 329--

e) Rei hujus teftimonium exinde colligi poteft, quod dí&um Concil.

Aquisgran. de Clazflris Camomicorzm mentiouem faciat, L.l. C.

144. p-401. que Sec, XÍ. XII. & XIIL adhuc in ufu fuiffe, apud

hiftoricos conftat.

p) Prodiit hic prima vice editus a H&vroHORSTIO cum DBARENI

Cominentario iz Con[uetudines Feudorum Colonige A. 1579. Etite-

rum a CHRISTIANO THOMASIO z $eledlis feudalibw.

e«96 ( 19 ) M&

nitate viverent, adeoque per fufceptum vitze communis

inftitutum non minus ad fervitia feudalia effent incapa-

ces, ac mulieres, pagi, ruftici & mercatores, qui partim

per fexus fragilitatem , partim per rerum & negotiorum

naturam peragendis Feudorum fervitiis impares exiftunt.

Atque hic genuinus dicarum Legum fenfus ex eo cla-

rius perfpicitur, quod in hisce textibus Clerici iis com-

parentur, dze micht femper Leite find, per qued vocabu-

lum Viri ad bella idonei & civilium negotiorum capaces

pro temporum illorum more intelligebantur q).

Non

igitur Clericos illos, qui tempore confediSpeculi Saxo-

nici & Suevici 7) feparati a ceteris vivebant, fuorum-

que bonorum erant Domini, dicte LL. tangebant, fiqui-

dem eo ipfo tempore Clericos poffediffe Feuda certum fit

$).

Et multo minus Clerici Germanie bodierni iis Legi-

busa Feudis excluduntur, obaliam prorfus conditionem

fub illis minime comprehenfi,

S. . . HL

Clericos hosce non modo a Feudis non repellit Jus Sed potius

eos differte

Feudale Germanicum, fed differtis etiam verbis ad ea ad-

ad Feuda

mittit.

Speculum Saxonicum L.I. Art.25. hunc memora-

vocat

bilem textum habet: der Pfaff tbeilet smit feinen Brüderen,

und nicht der. [Münnicb.

Separat ergo a Monacho Cleri- 1. Specu-

lum Saxo-

cum, illum a Feudis excludit, hunc vero admittit; &

nicum,

ita declarat, quinam Clerici per textum fupra citatum a

Feudis exclufi fuerint, ii nimirum, qui Monachis viven-

2

q) cf. SCHILTER ad J. F. A. Cap. z. $.23.

v) Quamvis horum ztas non admodum certa fit; probabiliter tame&

Speculum Saxon. verfus medium fzculi XIIl. Suevicum verfus fi-

nem eju(dem fzculi lucem adfpexife videtur. cf. Celeb, SILBER-

RADIuS in zo/is ad. Heineccii Hift. Jur. Civ. p. 937. & 974.

$) cf. infra Cap. IIL. $. V. huj. Se&ionis.

e«j6 ( 20 ) 569

di tatiore effent equiparandi.

Objicitur quidem 7) cla-

tiflimz huic pro Clericis decifioni, hunc textum de fo/o

Allodio intelligendum effe; aft objicitur tantum, non ve-

fo probatur.

Afferre enim pro ratione , quod hic Spe-

culi Saxonici textus de folo Allodio intelligi debeat ; eo-

quod Clericus Feudi incapax fuerit, eft, meo quidem

judicio, circulum comniittere; cum ilud pro ratione

affertur, quod adhuc eft in queftione. Non uno potius

argumento palam fit, in citato textu nequaquam de folo

Allodio , fed de Feudis fermonem effe.

Generalis textüs

enunciatio eft, qui, dum Clericum indiftintte paterne

Succefionis capacem declarat, etiam Feudorum, quoe ia

illa quoad partem maximam continentur, habilem pro-

nunciat; & generalem harc Juris enunciationenm ad foftua

Allodium reitringere , eft potius fenfum Legis fingere,

quam folida interpretàtione exponere.

Hzc fane genui-

* interpretatio ex temporum illorum ufu petenda eft;

ex quo cum Clericos ad Feuda admilffos fuiffe pateat;

&

quis verus dicte Legis fenfus fit , & de Ferdi inillo fer-

monem effe, liquet.

Idipfum ex Legis ipfius contextu

d

clarius erüitur.

Ín eodem Articulo XXV. poftquam ge-

d

neralis enunciatio de Clericorum , non Monachorum, in

paterna bona fucceffione premiffa fuerat, verbis imme-

diate fequentibus exponitur z), quod , ff puer /Monacbus

efficiatur, €3 minor annis Monoflerium denuo-deferat , ]ura

Feudi &2 civilia recuperet; cui paulo poft.codem adhuc

3) hucToR Deduétioris pro Sereniff. Principe Salmenfi Maximiliano

edite fub. titulo :

Unprund dev Folge der Geifllichem egec. im der

Erlauterung der III. ÁAGbasndiuzg ad $. 9. pag. 47« item Grzzdl-

ebe Awifubrzug Ec.

z) Textus authographus ita

fonat: Dmr Pfaff tbeilt mit feiuem Brüdes

Yexz , znd. zicbt der Moóunicb,

Mfóncbhet mam aber eiz Kimd binnen

Jeimen . Jabren , das/ sÓnag veobl cvoieder aws dem Cloffer 2ichez. big-

161 einem Jabr » und. bebalé Lobon- Becht w Laud - Rechbt.

ejo ( 21 ) 909

Árticulo fubjungitur x): quodfi vero, adultis Moriofferium

ingrediatur , ex tunc ]uribus Feudi &2 Civilibus alienus

eft , ac Feuda fua Jibere ad Domimim fuum revertuntur ex

ea ratione , quoniam qilitie cingulo vemunciavit.

Manife-

ftum igitur eft, füb hereditatis nomine Feuda hoc textüu

comprehendi, ad quam fucceffionem cum Clericus, non

Monachus, admittitur, Clericum quoque.ad Peuda

ä

Speculo Saxonico admitti demonftratuni eft.

S.

IV.

Nec minus Clericis fa;et Jius Feudale Alletisamiriciti. 3. Specü-

der v6n lumSuevis

Cap. II $. 2.. ita ftatuit: , Eim jeolicber Pfaffe,

cums«

Ritterlichber. Art ifl , der imag wobl bebalten Leben u fei-

anem Libe: er mag es aber nüt von der Haad gelieben , wocb

anders damit wicbt getbum, pemue mit des Herrn Willen.

Legis hujus verba fi attendimus , Cleríco afferitur pote-

ftas Feuda ad dies vitze habendi, fed hzc poteftas fub

conditione folammodo 6onceditur, íÍr Eguefiris Ordinis

Jfit »), eaque ita reftrida eít, ut talis Vafallus Clericus

ejusmodi Feudum fine Domini confenfu alteri zz Subfeu-

dum concedere ,. aut fimile quid facere son poffit. Lex igi-

tur hec de Feudo loquitur, illadque Clerico concedit.

Ut vero decifive Legis hujus vis enervetur, in ea non de

aflicis fermonem effe ,

Feudis Seculaübm , fed de Ecclefi

C;i

&) Verba ita fonaht: Begiebt ficb aber ein Maum 2um Müinchben Le-

bei, der za feinem Jabren bommen ift, ev bot fich vom Laud - sud

Lehen - Recbt gelest » unid feine Leben find dezm Herra ledig,

damnm er dem, Heerv[cbild bierdurycb miedergelegt bat.

9) ita verba fuperius citata latine reddita inveniuntur in Ferfroue

latixa uris Feud. Suevici una cuum Gommeniario ad idem Argenti«

h& cdita À« 1696»

dx;(zz)-äb

nönnullus ) afferuit:. At fine fufficienti, ut mihl vide-

tur, fundamento: Ecclefiafticum Feudum illud eft aa),

quod im re Ecclefiafhca, & Seculare, afüd in ve profana

conftitutum eft, fic quidem, ut nec ad perfonam conce-

dentis, nec ad perfonam poffidentis D5) attendendum fit,

fed folummodo ex rerwum qualitate zítimandum veniat,

an Feudum Ecclefiafticum fit, an Seculare.

Jàm vero ex

premiffa utraque Feudi Ecclefiaftici & Secularis defini-

tione manifeftó fequitur, in citata fuperius Lege de Feu-

do Seculari fermonem eífe: Primo enim , qui immediate

didam Legem przcedit Capitis III. paragrapho de Feuo

Imperii ab [mperio alicui Cleico couce[Jo cc) mentio fit, cui

eodem fecundo, quem pro Clericis allegavi, ejusdem

Capitis Spho decifio fubjungitur, quod habere illud Cle-

ricus Equeftris ordinis omnino poflit.

Corruit igitur pe-

tita ex SCHILTERO dd) contra claram hujus textus

decifionem objedio; loquitur Jus Feudale Allemannicum

de Feudo Seculari, ejusque copacem Clericuzi pronuatiat.

gl V-

Utraque

Nec fruftranee funt he Juris Feudalis Germanici

difpofitio

ro Clericis decifiones.

In caufis nimirum feudalibus

adhuc ho-

die valet.

adhuc hodie Jus Feudale Germanicum vetus authoritatem

2) AuCTOR des Ungrunde;v der Folge dey Geifllüicben im der III. Ab-

baud/ung ad $. 87. pag.37.

aa) Hoc antiquis dictum eft Eiz kvumfiübifcb. Lebem, cf. VuyTEJus

L.lL. de Feud. Cap. 8. n. 19. STRYCK. Examez gur, Feud, Cap.

Z2 USmTRUV, C.3. tb. 4. n- L. & alit.

bb) VuLTEJus & STRYCK. /. cc.

cc) Germanicum fic habet $, z. .7f] , daf eim Pfaff, odev eiue Fraz

des Reichs Gut empíauget , von dem Reicb , das mógen fre

v»obl zu Leben babem, alf ob fie beyd von vitterlicher /trt fiud. &

&. 2. ftatim additur:

*

Ein jeglicber. Pfa e,þ der- von rz'tferlicber t

ift &3c.

dd) in Commentario ad g. F. A Cap. IIL. $. z.

«$^ ( 535 ) M

& pondus habere debet.

Iniquum enim & indignum

Germanis foret , fi pofthabito Jure pátrio peregrina Ju-

ra, uti funt Juffinianeum & Lourgobardiowm, pro norma,

& decidendarum controverfiarum regula haberent. Agno-

vere idipfum jam pridem Viri . celeberrimi Karssius ,

Brvggus, TuoMasrus, Kurrisius & ScumERUS 68),

atque vquitati conformius elffe.ftatuerunt, fi orte in re-

bus feudalibus controverfie , ubifingulares locorum con-

fuetudines deficiunt, ex vetere Jvre . Feudali Germauico ,

in quantum ad mores hodiernos Germaniz adplicari po-

teíft, & ultimato demum , Íi nec hoc fufficiat, ex ]Jure

ho

Feudali Longobardico deciderentur.

Atque idipfum

Rroper

die Germanie Praxis fert ff):. ex qua fua veteri Juri

Feudali Germanico pre Longobardico ftat authoritas, fi

hoc diverfum quid a moribus Germaniz hodiernis ftatuat,

illud autem applicari ad noftra tempora adhucdum pot-

fitt Cum igitur tam Jus Feudale Saxonicum , quam Sue-

vicum Clericos Feudorum capaces pronunciet, ut para-

graphis precedentibus oftenfum eft; neceffe orinino eft,

ut afferamus, Principts defuncli Primogenitum , Lcet Ckri-

.

*

Í

cus fit in majoribus Ordiuibus conflitutus , €x :

jure Feudal

Germanico fcripto Podie adbucdum ad Feuda adrmitteu-

$

duine[fes precipue, quod huic decifioni Jas Feudale Ger-

i

mmanicum 7704 fcripium , íive huperii oblervantia , fuffra-

4

getur.

S

ee) citati Ín Corpore Juvis. Publici €$. Privati froe Codice Diplomotico

Legum Germanicarum Procem. n, 6. &

1. Ru&, STEPHR, BUBG—E-R»

MEISTERO.

ff) lpgM Proemii Corp, Zur, Publ. 1. e,

tl

]

X

PU

ss

Md

"

VAE

eyo ( 24 ) $0

CaIPUT II

Primogenitus Clericus ex Germaniz obfervantia

ad Feud? admittendus eft.

U r

federunt

Clérici pof- :3:3

'uo hoc loco mihi probanda veniunt, & ex obfer-

Feuda &

vantia.Germanie, deducenda: Clericos nimirum Feuda

proftite-

runt Ser-

fecularia olim accepiffe ,. & Principum filios Clericos in

fle; ut palam fiat omnibus, Prin-

vitia Sxc

, paterna Feuda fucceffi

IX.

cipis fi

lium Primogenitum Clericum ex Germaniz obfer-

vantia

Feudi.capacem, & reipfa ad illid admittendum

effe. De primo ut ordiar, jam a temporibus Canor: M,

& fub ejus Succeffore Lupovico Pro infignia bona Cle-

ricis obvenerunt ,

agri & oppida fub onere fidelitatis &

Ea-

fervitiorum a), adeoque in Feuda concedebantur.

ANICI

dem Feudi Lege fub LUDQVICO , Lupovici GERM

filio,

ISGRANENKSE de &. 816. Cap. X. Tom.T. 'E;z-'

à). CAPITULARE ÁQU

luziamo ita habet: Statutum. eft ,

ut unicuique Ecclefie stuus maite

us iuteger abjque ullo

férvitio attribuatur , €7 Presbyteri

27072

aliquod fervitium

de decimis

. ueque de prefcripto imanufo

faciant ,. prater Ecch

efiafticum.

Et Capit. X, in fin. additur:' Es

inde debitum feroitium impen-

. fi aliquid. ampliui babuertnt ,

dant.

Aliqua eodem tempore Monafteria ob feuda'a Regibus accepta

ad folas pro ejus incolumitate preces; alia ad donaria annua; alia,

uti Stabzlenfe & Laurkbeimenje, fimul ad fervitia bellica-obftri&ta

erant. c£, SIRMONDUS z sozis ad "Tom. II. Cogci! Gall. p. 685,

STEPHANUS BALUZIUS T. l. Capiz.- Reg. Franc. p. $90. NATALIS

ALEXANDER T, Vl. Hifl. Ecc. $ac, LX.. C. 5, artic. 7.

ege ( o5 ) Me

filio, Clerici. videntur obítridi fuiffe, cum in cruento

contra Normannos bello fervitia militaria ftrenue obie-

rint /).

Idipfum CoxRap: I. temporibus ita invaluerat,

ut, licet nonnulli Vafalli Clerici c) fe ab onere fervien-

di vellent eximere, fervitia tamen bellica, utpote ob ne-

xum feudalem debita, Rex acriter urgeret d).

Nec mi-

nus Clericos Vafallos numerabat HeNn1cus Zuceps, qui

officia illi Aulica preftare cogebantur e).

$

II

Sub OTTOl;ïE M. utl resFeudalis/ in univerfum aucta

Sac. X.

lod

fuit, fic etiam Regum in concedendis Feudis erga Cleri-

]

cos benevolentia, & horum in praftandis Feudorum Do-

i

b) ANNALES FULDENSES ad A. 880. i Saxomia (ad Ebbekerftorp

aut Ebsdorffium) cum . Nordmannis ipfeliciter dimicatum efl.| Nam

Nordmauni [uperiores exifleutes duos Epi[copos , quorum iftra funt

:

7708iHa , TYHIOTRI &2 MaRCUWART (Theodoricufn. Mindenfem

& Marquardum Hildefienfem Epifcopos) . .

cum omnmmuibus, qui

e05 jZ*qzæbantur, occg'deru;zt «

cf. DiTMARUS L. Il, 4zzal p.

335. ÁLBERTUS STADENSIS ad A.876.

€) ÀUCTOR Vite S. RADBODI TRAJECTENSIS $. XI. Szcul, V. Be-

nedictin. Cwmm Radbodus a Rege imvitaretur , ut aliquid ei $£vfla-

vet officii, cogaiter ve[poudere folebat: — Juftum eft fublimioribus obe-

dire poteflatibus , fod Epifcoporum mom e[fe fecularibus implicari ue-

gotüs ..

- Debent illi [piritualiter iuduti-armis Ecclefiaflicis pro

1]

Regis &2 populi falute, pace

Dominum deprecari

71072

Jfectari terreua,

Milites militia. Regie cingulo precinctos beneficiif-

que cumulatos id. preflare par eff.

i

d) HARNS Teztfche Staats- Reicbs - und Kayfer - Hiflorie , 1l. Theil,

i:Cap. WUMl

4) G&nanDUS i2 oifa $. Udalrici Epifc. Muguflani C.1. $.8..— Epifco-

pus (Udalricus) regiis occupatus obfequiis, cur[um direxit ad cur-

zem, ibique apud . azlicos dignuo bonore din vetentus, taudem requi«

?

Jita falubri licentia domzum vepedavit, Et Cap. 3. $. 13. ait: poftea

(

Udalricus.curtem Regis adiens f olito s0re Jervitio ejus fubdebatur ,

efque dum Rex Heuricu prajeutem vitam Jiiret.

D

« ( 26 ) 50

mino fervitiis obfervantia fuit cumulata.

Hic Germano-

rum Rex non folum Regalia Monachis f), fed Principa-

tus etiam Seculares Clericis in Feuda concelfit, uti prz-

ter alia, BRuNoNEM fratrem fuum, tum temporis Colo-

nienfem"Archi -Epifcopum , ampliffimo Ducatu Lotha-

ringie inveftivit 9).

Pro his beneficiis militaria etiam

fervitia Orro exigebat, qu& Vafalli Clerici aut prefta-

bant ipfi, aut per alios, obtenta Domini venia, exhibe-

bant 2).

Patris veftigia preflit filius Orroll. Vaftam di-

tionem, quam in Lotharingia fub FeudiLege habuit Cox-

RADUS Ruporeur filius , Gorzienfi Monafterio Imperator

detulit ) ; eoque imperante jam tot tantaque Feuda polli-

J;) SiaEsERTUS /z Fita $. Guiberti $. X. Szc. V, Benedidino Per-

mifja eft (Gemblacenfibus) poteflas Caflellum coftrueudi , qmercatat,

percufJurant nomete. faciendi.

&) S1cEsEn vUS LE viTA iz. Vita $. "TTbeoderici Epifcopi Meteufis C. 1.

Brunuonem.' tauta aneritorum. prerogativa. divinitatis commendabat

pietas, uf, quem . Colouienfis. Arcbiepifcopatus illflrabat. dignuitas ,

eliam Dominatus, totius , Lotharizgie infgniret fublimitas

W'iTI-

xiNDUS L.l /uzaLp.638. Brumomeon Pontificis Szmniü ac nmagi

Ducis vidimur offiium. geremtem.

AucTOR Vite S. Wolffsaugi $.

IX. p.8r5. Szc. V. Bened. Zrchi- Epiftopus. Colonienfis. Brzaao ,

qui g Ducatum tenuit Lutringenjem.,

ÁUCTOR Trazslatioui $.

Ecergili T.l. Leibniziano p. 291. Otto Colomienfis gregis cuftodeim

Je z2atu ainiuorem. conflituit fratrem Juum. Brunonem atque occidenti

prefecit tutorem &2 Archbi- Ducem. . Add. DiTMARUS L.Il Zzza.

p.335.. ALBERICUS P, l, Chbrozici ad À. 959, ROUTGERUS iz Vi-

fa $. Brunonis $. 17.

b) TüEeDoRicUS Epifcopüs Metenfis OTTONEM in Italiam armatus

fecutus eft.. SIGEBERTUS z Vita S. Tbeodevici C. 13. & LEIB-

NITZ z -zotis ad h. 1.

BRuNO fratri OTTONI ad expeditionem

bellicam fuo nomine mifit auxiliares copias fub Duce GODEFRIDO.

ROUTGERUS z Vita S. Bruxonis $. 36. de UDALRICO Epifc. Au-

guítano hec habet GERARDUS z ejo Vita C. 3. $ 13.. Concefjum

eff S. UDALRICO Epifcopo, zt MDALBERO Zz éjus vice itüzera bofli-

lia cum militia Epij/opah in voluutatcan, Imperatorss

,,,,,

pev

ageret e3 i

enurte Dnperatoris ejus vice adfiduitate feroitii moravetur.

ji) MABILLONIUS, T. lV, 2dzzahum Ord. $. Beuedidáil, XLIX. m,

«96 ( 27 ) S»

debant Clerici, ut

ea in Subfeuda fuis militibus paffim

concederent £); &,. ficut ipfi a fuis Vafallis fervitia exi-

gebant /), fic tanquam Vafalli fuis ipfi Dominis exhibe.

rent z

Nec receffit ab Avi Patrisque fui in conceden-

dis Feudis erga Clericos liberalitate Oro IIL , ficut nec

fuo in exigendis fervitiis bellicis

juri 7) quidquam paf-

fus eft decedere.

$

IIT.

Eadem erat Szeculi XI. tem

poribus circa Clericos re., $xc- XL

rum íacies. Cumulabat illos F

eudis Hzxa1cus II. 0), fic

2

14. Synopfin. teftamenti a CON

RADO facti & Diplomatis ab OT-

TONE ll. editi recitat:

im die belli, quod fuit im

Conradus fiiu : Rodulfi quomnmdam . Coinitis ,

ter ipfum Ottonem €3 Sarvacemos Jaub famo-

ue» fen vexillo Imperiali

lezali vitu tradendum. Ottoni commendavi£

omnze predium [uum

; quod babebat in

veguo Lotbarienfi, vogavit-

que im confpeciu totius exercitus

imperiali preceptioie , fi ea. die,

» "£ boc totum Gorzieuj; moraflerio

Z COniipit

, oreretur , comferret

Lnuperatori Quod bic pofl eventum beil.

Z

£r«flitit.

&) conf. Diploma EGBERTI Archi - Epifco

STOPH DROw

pi Trevirenfis apud CHRI-

ERUM T. L. /ztiguitatum 62

ZAnnal, Treoir. L,.X.

n.39. Add. GERBERTUS Zz Epiflolis n,

4$9» T-17. Bibliotbece Pa-

£ruHt, GERARDUS z Vita $.

Udalrici C. 28. $. go.

]) GERARDUS Z c, He;

zricts ( Epifc. Auguft. ) berii Jervitio ad men-

jam Jaam. utebatzur

31) IDEM /4. c, Epilcopus Heuricus a Dnzuce Otkoze

£uyY, quam Autece[foves

« * plus cogeba«

z?) De illo zevo fcribit TA

N

Jüi j ei fervitium facere

*2

CMARUS Zz Va Berwardi C. 38. p. 456,

Imperator 85 Pomtifex jzu

beut univerfos T'beotifcos Epifcopos ad illo«

vum pre[entiam fefliua

Z6 .

cum omui [uo vaf.

atico ita confIrudtos,

ut ad bellum , quoc

ue Imper.

alor bracipiat, po[fent pro-

cedere.

T

*) HENRICUS WALTHERDO Ma;

5

deburgenfi Archi- Epifcopo curtes

uas.in Saxonia pofitas in feudu

m dedit;

39?. IDEM £. c. p. 399. fcribit:

DiTMARUS L. VI. pag.

Rew de omnibus CHYW , quas im

e92 ( 28 ) 909

quidem, ut nimiam hancce in Clericos benevolentiam

ipfe damnaret ?).

Nec fegnes eo tempore in exhibendis

fervitiis Clerici erant.

Preftiterunt alii exigentibus Feu-

dorum Dominis fervitia aulica 7) ; in bello alii fervierunt

7), ftrenuamque HzNn1co contra HgzitosEw Franconiz

Marggravium operam navarunt.

Atque Clericos hosce,

qui ftrenuos fefe & fideles Vafallos exhibuerant, Privi-

legiis ornavit Imperator s)-; alios vero ad bella non am-

Türingia €9 Saxonia babuit , duas uobis (Merfeburgenfi Epifcäxpo*)

£radidit familias.

ÁucTOR Fite Meimvwerci $. 6s. p. $49. hecha-

bet: HENRICUS qzazdam vegii juvis curéem Tviburi nominotant ,

erois C9 anmcilis, liberis quoque, cunm

eum omnibus- appendtzcis ,

zali feroitio €2 cen[u, qualem Regi pevfolvebaut €9 agebamt . . ..

ad Abbariam im Patberbvumnmo dedit,

7) ldem AucTOR Vite Meümveerci $. 9. p. $64. narrat; HENRICUM

Imp. erga MEINWERCUM Paderbornenfem Epifcopum, qui unum

ex alio. Imperii bonum ab Imperatore precibus extorferat , his

verbis crebro ufum fuiffe: T odium DEI omniumque Saudiorum

ejus babeas, qui me bomis couce[]is cum detrimento vegni Jpoliare

22032 ce[[as.

d) ADELBOLDUS iz Vita Henvici $.$.3. p. 431. ait: Dau mobiliff.

L

amus ((Henricus) ezm Bavaricis Epi[copis &2 Comitibus corpus ,

comfauguinei fui (Ottonis 11L.) fufzepit. . IogM $.6. p. 432.. Erant

cum Duce Hemrico Archiepiftopus Saleburgenfis , Epifcopus: Brixien-

Jir, Epifcopus Regemesbuvgenfis, Epifcopus Batavieufis ,. Epi[copus

Frifienfis. Et $.8. p- 432. Epifcopi Curieufis 69 Conflautienfis cum

Herimanno (Duce Suevorum) erazt.

7) DITMARUS L. V. p. 321.. Rex zmifit. Hirzricum . Wirciburgenfen

Epifcopum , €2. Erkanboldum Fuldenfis conobii Abbatem , st Svein-

unde feziores pra-

fardi caffellum incenderent , atque diruevent .

fati (Epifcopi) . .

decretam mutabant [euteztiam , inuvofgue ur-

bis ac «dificia folotenus frangeutes triflem matromam bis mulcebant

gromiffis , fiquamdo cum gratia. Regis id ieyi potuilJet , boc totum ea

Jua parte fe vemovaturos.

5) Diploma HENRi1cI S. Hildefienfi Epifcopo datum occurrit Tom. IT.

Leibziz. p« 196 Cum Epifcopus im expeditionem at im palatium vel

in aliud feroitimm oflriun iter avripunerit, quorumlibet bominun

Gorum , cujufcanque oideautur perfoue, poteflateny babeat , uec inm

aliaim profeciionem quis ees cogere prajumat.

«96 ( 29 ) M»

i

pïi"ds idoneos Feudis exuit f), quse non raro. Clericis

aliis 7) ad ferenda belli. onera adhuc paribus conceflit.

Antecefforum fuorum Jus,.quoad exigenda a Vafàllis

Ü

Clericis fervitia ,

in ufu retinuit CoNRAbDus II. Sa/icus.

411

aii

Nam cum contra OpowEAa Il., C

ipanie Comitem,

Burgundie Regnum affe

zq* 2

Vi

ntem ,. arma ferret ,

Vafalli

Clerici , tam Itali x) quam Germani »), in acie militabant;

quod illo zvo fic in regula firmum & commune erat , ut

D3

7) Diploma HENRICI S. apud TOLNERUM ;z Codice diplomatico Pa-

latiuo n. XXVIL. fic habet: — Nozum fieri cupimus, qualiter mos ex

i,

MAbbatia S. foamnmis €g S Maximini, que in [aburbio Trevirorum

féa

abi Harichbo Abbas prae[fe videtur , quaflam curtes , villas,

€g polfelTFones , fcilicet fexcentos quinquoginta [ex manfos, wt verius

compatari potuit, a prafato Abbate ii beneficium accepimus» & bá

l

filelibus uoflfris , Ez20ni videlicet. Palatimo Comiti €9 Heurico Duci,

nec 2101 Ottoni Comiti ea conditione beneficiavimus , at , ljlli(l pr4-

1

fatus Abbas jam fenio confeíius commode nobis domi mi-

litiaque fervire non poterat , ipfi Gg beredes , qui bec bencficia

la

babekt , pro eodem 4Mbbate fuifque fucce[Joribus curiam vegalem pe-

iamt ed du expeditiomem eamt.

4) AUCTOR Vite Meinwerci $. 42« pag. $43.. db beredibus. Ekkardi

Comitis, de Abbatia Helmwardesbu[Jen querela babita, &2 diumul-

iuwique iuter Principes oentilata , tamdem vegmo efl adjudicata,

Et quia nec in facultatibus uec minifferialibus regno fer-

vitio e[fe potuit . . . Epifcopo (Paderbornenf?) Meiuwer-

j

C0 .

poffidenda eft collata.

x) ARNULPHUS MEDIOLANENSIS L.IL. Geofforum Mediolan. Cap. 7.

AMortuo Burguudiorum Rege proporit Couradus Burguudiam. iuvae-

dere , ad quam invadendam . Lougobardorum jubet properare mili-

Zam

. E vicino autem Italie cum optimatibus cateris elecli Due

UUMA L NNP

ces incedunt. fcilicet Praful Hgg1BERTUS ( Mediolanenfis Arcki-

Epifc.). &2 egregiws Marcbio Bonifacius , duo lumtna vegni.

9) WirPo p. 441, ab Epifcopo Metenfi fervitium bellicum CONRA-

Do per fubftitutos exhibitum fuiffe teftatur his verbis: Odo a Go-

2eloue Duce . Lotbavingiorum

? . atque ü militia E[*UCOPJ

AMetenfis pugua conmi[Ja cum illo fugiendo inteifeiu g,

-QE(BQ)S-&

nullus Vafallus Clericus fubterfugere militaria fervitia,

nifi privilegio munitus, poífet z), & sgrotante aut ob

alias caufas ad bella inhabili Vafallo Clerico alius non ra-

ro Clericüs ejus vice fungeretur aa).

Nec rara funt Cle-

ricorum pro Dominis fuis bellantium exempla fub Hex-

nico Iil., qui in bellis contra Bagcistavm Ducem Bo-

hemiz 55),. & AxpREAM Hungarie Regem fufceptis Cle-

rícos fuis fub fignis numerabát cc).

Ejus Succeffor HeN-

RICUS V. Servitium bellicum ob Feuda fibi debitüm d4)

z) Ejufmodi privilegium obtinuerat Abbas monafterii Wertl

hinenfis ,

uti liquet ex Diplemate CoNRaADI II, apud N1cor. Scua

TENIUM

P.l. Z4zzalium Paderborzenf. L. V. ubi hec verba Occurrunt: 44.

bas (dicti monafterii) ad cafira €g. im boflem ire zon cogatzr,

aa) N'IBERTUS /z Vita Leomis IX. L. T. $. 9. ita habet: Brzmo vice

Jui Pomtificis Herimanni ( Leucenfis ) iz exp

editione Conradi Impe.

vatoris Longobardiam

:« 0ff profecíus , Levit:co offfcio infiuitus.

f

Nainque illo fuo, Antiflite amuis morbisque pregrava

£0 , l.j

/fe auxilia-

ves milütum eopias Imperatori venieutes duceudas gg d

fi

pomendas

7

Jufcepit,

bv) CHRONOGRAPHUS SAXO ad A. 104c. p. 248. S'aæonar cum Me-

tropolitazo Mogontiaco Bardome €g Ekkebardo Mavcbione CO4ve-

nzevuut e$ Bobemiam

*

cum paroa adnmodum maun .

Ti0-

lenmtevr introierumt, €3 per IX. dies

qreda incendioque vaflarunt,

potglative peragramntes , cæde;þ

cc) IDEM ad A. 1050. p.251.. Gevebardus Ratisponenfis Epifcopus U-

garos 12022 modica: cede afflixit.. HERMANNUS-CONTRACTUS ad A.

1047. Cum Epifcopas Ratispome Gebebavdus

. d Pan ioumiavum

tevminmis morarvetuy , cedemutibus Hungayé fimes eovu;

5

n

iugrediens

gredas ?ide abduxit.

IDEM Z c. Gebebardus

. €uim Cozrado

Duce Bojarie.

alüfque quibufdam Epi[copis .

. inagzam Hun-

garorum copiam fe imvadentem profleruzat,

dd) Ob beneficium deberi fervitium agnovere Clerici. qui fub HEN-

RICO lV. feuda poffidebant

Sic BuRcHaARDBUS Halberftadienfis

Epifcopus contra Luiticios, gentem Slavicam,.ftrenue be

llavit,

tefte BERTHOLDO CONSTANTIENSI ad A. r66».

LrgMARUS

Bremenfis Archierifcopus contra LUDERUM (Loth

arium I) pugna-

vit. c£. ALBERTUS STADENSIS ad A. 1089.

P. 249.

€$ (51) &»

eo rigore a Vafallis Clericis exigebat, ut abeffe a vexillo

plane nullum permitteret ee).

S.

IV.

3

Progredior ad Seculi XII. tempora, ob Fe

c

ldà a

$c, XII

Clericis poffeffa Sacerdotio z

que acImperio exitiofa. No-

1

j

lim vero hic ego graviflimi diíl

; quod fub Hexn1co V.

& PascHaur IlL., Gzrasio & Carixro ÓHl. Germaniam

;

Italiamque potiffimum afflixit, caufam tz

an

gere, quippe

nico a ícopo alienam: illud unum ex Conventione inter

dictum hnpgratorem & PascHaLEMIL inita ff ) eruere

ee) I

443 LY

AM

BERTUS ad A. 1075. p. 725. & 776. hec memorat : Quidquid

ia vegno Epifcoporzm erat, . . quidquid Ecclefiaflticarum aut. f«

cularium diguitatum, omue Jumma vi, fumma ope im boc belium

(Saxonicum) ezifi cosvenerant ,

. Nemo pror(íus , nifi.quem.forte

gravis admodum , eg omnuino inexplicabilis uece[fitas excztjafjet.s ab-

erat

H

. Wideradus AAbbas Fuldenfis,: preter quod ab ineumnte «

.-.

Zate 10 pede graviter claudicaverat, jam per bieuuin

v ita4 pára

diffolutus erat, ut nift baculo aut miziftrrorum bum

4 9HXHÉS

Eum tamen uec íam 01

2

f]

7

L:ï «

letudo

quam progredi po[fez.

p

excufare poterat a militia . ..

Exemplar literarum tegiarum , quibus vafalli Clerici eo tempore

ad fervitia militaria evocabantur, occurrit apud GoL.DAsTUM T. l.

Cozlitutionum Imperial, hujus tenotis: Hezricus

.Of

21 Bae

bebergenfi Epiftopo , .

coz[Htuimus..

2205 faciuros expedi

020

2 Flandriam . . . lgitur .. , vogamus te [ub. fpe vemunerationis

,

aratiffma , €' per fidelitatem , quam Nobis & Reguo debes,

Ó

monemus , ut ommi occafione deftvudia ; ficut b

0or e)

? m;gzä atque

Sa1t»

$u , ad expeditiomena venias , feiens , quod im proximo j

dorum onnium , Tungris juxta Leodium comoeuienuns , parat

Juper

FLindriam equitare &dc.

o

) Ipfe HENRICUS V. z Epiflola apud DODECHINUM ad A. 11

ita ait :

Papa vegmo . ,

noellituvas Epifcopatzu

n .

a

L

'l O/,

/p

Y2

omni audientia auffevre voleliat.

Et cum pe

Lj

Z

22022£205

210fX 03

"

i;'

queveremus , quid de mobis fieret, im quo vegnum ao

m

€o

:

;

EV

quomodo fere oumzia amtecelfores ssofhri. ecclefüs. cou

]evuit

Ya

diderunt , fabjanxit : Fratres ecelefsa decimis €3 oblationibus Jeis

. eà ( 32 ) Mi

fufficiat, Clericos eo xvo infignia plane fecularia Feuda

poffediffe.

Confirmat idipfum faca folennis Hzwn1c1 V.

proteftatio g9), & confummata demum fub hoc Impera-

tore & Carixro Il. circa Vafallos Clericos per fceptrum

ofthac de Secularibus Feudis inveftiendis tranfactio D5).

ac graviffima difcordià fopita, pergebant Clerici fub

Lornanio lÉ Feuda fecularia poflidere 7) , fed fimul

Servi-

contenti [nit, Rex vero predia Cj vegalia , que a Carolo €3. Ludo-

vico, Ottoue Cj Hemrico ecclefiis collata fuut, fibi && fuccefforibus

Juis vecipiat g detimeat . . . Jicut im cbaria comventiouis plemius

poterz5 videre.

Hac eft cbavta comventionis ejus apud me: Dominus

Papa precipiet. Epifcopis prejentibus im die coronationis Regis, ut di-

niittaut vegalia vegmo , que ad vegaum pertinebaut tempore . Cavodi,

Henrici €3 aliorum predecefforum ejus , 3 feripto firmabit fub aua-

tbemate, mequis eorum vel prajeutium vel abfeutium vel fuccejforum

eorum intromittant fe ulle modo odl invadaut eadem regalia id

efi civitates, ducátus, suarcbias, comitatus , 12onetas ,

Lteloneum , mercotum , advocatias , omnia jura centurio-

num , id eft villicorum , turves €8 villus, qui reeui eraut,

eum ounnibus pertinentik — fuds ,

"mülitiam €9 caftra.

Add, PETRUuS DraAcoNus L. IV. Chrozic. Cafineufis Cap.35. —

gg) ldem PETRUS Z.c. Cap.40o, | Papa facilius vitam expünere, quam

inveflituris Epi[copatuum €3 . bbatiarum coufeutire malebat, quam-

vis ille (Henricus V.) per izveflitzvas illas 1101 ecclefras , s1034 officia

nelibet , fed fola regalia fe dave affereret.

bb) Tranfactio hec de A. 1122. occurrit apud StGoN1UM. L. X. de

Regno Italie. CONRAD. URSPERGENSEM p. 267, BARONIUM T,

XIl. ZAzzal, ad A. eund. n. 6. LEIBN1zIUM P.I. Codicis Diplon.

ScuiLTERUM T.Il. Izft. ur. Publ. Tit. 3. OTTONEM FRISIN-

GENSEM L. VIL Cbrozici Cap. 16. plurefque alios,

ij)) PETRUS DrAcoNUS Z c.Cap.124. Guibaldus elecÓms Cafi

:?Z enps

AAbbas ab lmperatove per Romami Luperii [ceptrum , quod maumu

*

geflabat, de Cafinenfi Abbatia eum ommnibus polfiffionibus [iis

&l inveflitus.

DOoDECHINUS z Zippeudice ad IMARIANUM ad A.

x128. Leodienfis elecíus Jlexander Moguntia invellituram fufcepit

a Rege, Add, ALBERICUS P.Il. Chrozici ad A. 11326, CHRONICON

MAGDEBURGENSE T,Il, Meiboniano p. 326,

«o ( 33 ) 905

Servitii bellici aliaque Vafallorum onera fuftinere 44),

Praftiterunt idipfum fub FaipgRIco L. cognomine Zar-

barofja. Hic enim Imperator Clericis Feuda 7"exilli , qua

ecularia femper habebantur //), conceffit 911); Íed eos

.

pariter Bdeles ftrenuosque Vafallos in Italicis expeditio-

nibus z2) fenfit, quorum;&delitatem & fortitudinem uti

fummo in pretio Imperator habuit, fic aliorum caítra

declinantium focordiam 00) Fendi ipfius ademtione pu-

nivit.

k£) Ita ArBERTUS Archi- Epifc. Moguntinus fervitia bellica przíti-

tit, dum LoTHaR!US Spiram obfideret.

OTTO FRISINGENSIS

L.l. de Gejftis

4

F

iderici I. Cap. 17. CHRONICON LAURISHEIMEN-

SE iA Vita Dieino:

zis Abbatis p. 88. haec habet: Szb Lothario ec-

clefia (Lautisheimenfis) plurimum fudavit, tum variis im fervitio

vegali oceupationibus , tum ad foleumes curias crebris evocationibus ,

$um ia Spirenfi obfidioue , tum ceutra Ducem Fridericum Junptau-

ofa. expeditione.

)

17) VITRIARIUS ILLUSTRATUS Tom. II. p. 926.

sin) Sic PHILIPPUS Archi-Epifcopus Colonienfis vexillo inveftitus

efta FR1D. L A. 1180 VITR. ILLUST. Lc. ubi aliud infigne ex«-

emplum de Dzcatu Fraucomie, de quo Epifcopi W irceburgenfes

,

Vexillo inveftiuntur, affertur. c£ LoxDoRP1us T. IV, Ac. Pzub/,

"

E IL C r6. 6 0

D

") MORENA iz Hifloria verum Laudenfium p. 816. fcribit : /fumo

L

28

MCLVIIL inz menfe Juüo vemit Domimus Fredevicis Luperator

. c0mi maxina maltitudine Arcbi- Epifcoporum ,. Epifcopo-

j

vyum, Ducum

.

CHM Raximo eg inuumerabili exercitu in Lous-

bardiam.

t

GODEFRIDUS COLONIENSIS ad A. 1171. hxc habet: Inpera-

H

for Cbrifhiamzm Moguutinum. Archi - Epifcopum im Italiam mifit ,

qui per quinque fere ibi degeus

amnos inulta flremue opevatus eft.

(«

Add. ArLBENTUS STADENSIS ad

Á, 1172.. AUCTUARIUM ÁAQUI-

CINCTINUM ad A. 1199. -ANNALES RERUM PISANORUM àd À.

Jj

Sacre,

1177. apud FERDIN, UGHELLUM z Zppendice Tom. III. Italie

e0) HERMOLDUS L. L. Chrozici Slavorum Cáp. 82.

Quod Zircbi- Epi-

Jcopus (Bremenfis Hartvicus) omififfet

Italicam profeciionem, trans-

grelfor juramenti effetque vews Majeflatis

( Légatas Imperatoráe

e)5 ( 34 ) 909

ag 9R

Clericipof-

Eodem ädhuc loco res Clericorum Seculo XIII. fué-

feffores

runt. Bona fecularia eos poffidere polfe, fic omnibus

Feudorum

Sxc. XIIL.

notum perfuafumque fuerat, ut HagrMANNUs Comes in-

tegrum Comitatum Kyrburgenfem in VALTERUM A GE-

&OLDsSECK pp) , Epifcopum Argentinenfem transtulerit.

Vindicavit quidem hunc Comitatum RuporPnuus Has-

sPURGICUs, tum temporis adhuc Comes, pofteaquam

ftrenuum pugilem, didtum VarrERuM gg), feliciter de-

viciffet; fed eum tamen a S. Galli Abbate prafítito jure-

jurando in Feudum fufcipere debuitrr). Sic pariterkipfe

oeniens Bremam , occupavit omues cuvtes Epifcopales &3. quecunque

Idem factum eft OTHELRICO

reperiffet , addidit Fijci juvibus.

Halberftadenfi Epifcopo. GüxTHERUS L.ll. Ligzri verf, 47. Íqg«

hec ita defcribit z

B

— Quicunque domi Domino nolente relictus

Defuerit, feudo privari curia cenfet.

Tunc quoque nonnulli cenfura vindice regni

Amifere diu tali poffeffa reatu.

Quin & Pontifices Halberftadenfis, & ille ,

L

Sub quo Brema fuit, tali regalia jura.

Amifere nota.

e

e

L

$p) cf. FuGGER sz"egEZ der Ebrem des Erz- Haufes Oeflerreicb. ad. &

1244- - $4« GUILLIMANNUS Rer. Habspurgic. L. VI. C. 4.

qq) FUGGER /. c. ad A. 1263. p. 62. Der Bifcbof, al zvoey Pferd zi

tey ibmn. evflochen worden , i[l suit bavter Mübe auf dem dritten eut-

vitten , und uicbt laug beruacb vor grofer Unm

ANNAL, COLMARIENS: p. 38.

3

ut ;g-g/iovl)m.. Add.

zr) GUILLIMANNUS 7. €, p. 374. Sumtis pancis Comitibus eo ubi b«

ZAd portam

bas (S. Galli) erat, prima vigilia Vilam adoedius. eff.

grafidio vogazti Rudo'phus. Habfp. efl , iuquit , eum adefe, . Abbati

venuncia.

Ea ves vero Abbati e ceteris oimmibus magna 69 incre-

dibilis videri , bofleus, €3 eum infen[um, smulla fide publica, tribus

comitibus , iutra menia vogare admitti

*

Nozn louga difceptatio

fuit: Decem avgenti pomto. Comitt quot. aunis vemilJa , ipfeque d-

bati monaflerioque fidel j obfequii jmijurandum fecit.

-De(äï)äo-

FnipEnrCUs ]l. Brifacum ex beneficio Bafileenfis Epifco-

pi habebat s), quam civitatem cum mortuo Imperatore

Comes RvporpHvs fibi vindicaffet, HgNn1Icvus Bafileenfis

Epifcopus eam, utpote .Jure hereditario fibi debitam;,

1t) repetiit.

Neque vetera tantum. Feuda retinuerunt

Clerici, fed nova pariter, eaque fecularia, Cafarum be-

neficio acceperunt.

Sic UpArn1cvs Patavinus Epifcopus

a FnuipERICO IL. vexillo inveftitus fuit 4u/), & fub Apor-

l

PHo- Nassovico Epifcopus Tridentinus Regalia fub Feu-

ln preftandis Vafallorum fervitiis

di lege accepit xx).

nec fegnes hoc zvo Clerici erant.

Cum ab armis & acie

t

abhorrerent minime 5»), exigentibus id Feudorum Do-

minis 225 ftrenuam non raro operam navarunt.

E2

li

$5) Roo p. 10. Brifacum etiams quod. Fridericus IL, ex beneficio Ba-

, füleenfis Epifcopi^babuerat , p

vedierat.

ofl ipfius obitum ad eum (Rudolphum)

*£) ANNALES COLMARIENS. ad A. 127;.'?. IT. p. 38. hoc memorant:

Obtiauit ,

. Comes Rudolfus de Habspurc Brifaczm 82 per tem-

pus aliquod im fna teuuit poteflate,

Henricus Epifcopus Bafileenfis

dixit Comiti Rudolfo, quod Brg'/hfum Juum deberet effe, eg quad

jure bereditario po[fediffet.

Comes vero dixit &gc.

uu) VYTRIARIUS ILLUSTRATUS T. II. p. 926.

r

xx) UGHELL. lal Sacra T. V. p.623. recitat Diploma ApnorPnr

Rom Regis, quo regalia concedit Epifcopo Tridentino, datum

ul

ldib. Nov. À. D. 1296.

à

d

jyy) Itacum Ro DorPHOo Habsburg. pugnarunt d

uo Epifcopi. ANNAL,

COLMAR. ad À. 1283. p.18. hec memorant: Eodem feflo Bafile-

eunfis €à Argentiueufis Epi[copi & Rex Rudolpbus .

obfedit

lb

Bruntrut fex [eptimanis , ez Melan caffrum cepit » ac deflruxit, &2

ant

Brunetrut fuit. Epifcopo Bafileenfi cum villis adjaceutibus veflitutum.

]nvectivam in Clericos bellatores hoc &vo frequentiffimos exhibet

!,(q

SALLA MALASPINA L.l. Rer. Sicularum C.5.

i

iW

22, AVENTINUS. Zzzal. Bojor. L. VII. Cap. 10. n. 9. I/bertus .

[

j/10

(poftea Rom. Imp.) bel/um Bojis fibi finitimis indicit ,

. Frideri-

cum Arcbi- Epifcopum uvavenfem [ocium ad[cifcit, Valentieque

j

eoüunt .

*

09(363»50

5 w

$sc. XIV.

Nec pauciora Seculi XIV. temporibus exetmpfa oc-

currunt, e quibus pateat, Clericos bonorum fecularium

poffeffores, Cafarum vafallos, & heroicos pro Dominis

fuis bellatores extitiíIe.

Ex innumeris aliqua folummo-

do pro harum paginarum angufítis delibabo.

Cum A.

1312. Hexn18vs VII. pro coronatione Longobardica &

Romana in Italiam concefliffet »), JoawwEs Rex Bohe-

mie, quem fuum in Imperio Vicarium HgwNan1cus Ger-

manie prepofuerat, Epifcopo Eichftettenfi Jus venandi

in Feudum conceflit 2).

Ànno mox fequente ipfe Impe-

rator Ábbati S. Emerani regalia Feuda Principatus

concellit 5).

Clerici ita beneficiis ornati fervitia pariter

bellica alacriter exhibebant.

Ad profectionem Romanam

cum reliquis Imperii Vafallis evocati ) illum in [taliam

fecuti funt,

uti ex facto Trevirenfis Árchi-Epífcopi ad

auxiliares copias adducendas ex lItalia in Germaniam

redeuntis ») abunde patet.

Sub Canoro IV. Clericos

poffediffe Feuda ex eo liquet, quod cum A. 1354. pro

«) GOLDASTUS de ngno' Bo.bem. L.I C, I9.'HenrimL; VIL Lupe-

rat, in Italiam .

. profe&iuxus fiium fuum . Joaunen | Bobens, 82

Polonie Regem Vicarium Imperii im Germania ordizavit. .cf. DU-

BRAVIUS L. XX. Hifl. Bohem. p-163.

£) FALKENSTEIN Cod. Diplom. autiq. Nordg. p. 146. foaunes Rex

Bobemie, Vicavims bLmperii ecmcedit D. Pbilippo Epijtopo Ewflet-

tenfi . . jus venondiim fordflo Weifenburgenf. Datum Augufte

die 9. Febr. A. D. 131o. Regni noftri A. IIL.

y) c£. HUNDIUS 7z Metropol, Salisburg. T. W. p. 168.

3) CoNRADUS VECERIUS p.68. JDimifo edidlo per provincias, u

quirque nobilum Auguflale beueficium obtineret, 4ie con-

Jiituto vellet adeffe, folememque profediionem. Romatte iitre. capi-

ende caufa, pro conditione , proque cotzs[uetudine fua curaret excr-

zanudam.

j) MussATUS L. XIV. rubr. 6. Cefavee iz Longobardia partes. acvi-

&bus vexate contuineliis « . . de folo Germanorum adveutn jpem ad«

«; (37)550

fufcipienda corona in Italiam moveret ?), fuis fub fignis

Vafallos Clericos numeraret , eorumque feliceni in canm-

po martio operam contra rebelles Pifanos ») experircetur.

$. VIL

Dum RI-JPERTUS ParaTiNus füb Seculi XV. initium

S2c. XV.

mperii Germanici Solium confcenderat ,

nox Noriin-

^

bergz Vafallos cum Secularibus Clericos de Feudis Ii

il-

tel

LtCi

1ebantur,

perii inveftivit 5), eaque, ad qus ob Feuda

l

iervitia, dum Ífe obtulit occafio, ab iis exegit »)

Rv-

2

3

$

!

jicientes , ad quos evocandos "Trevirenfis Arcbi- Epifcopus ...

n

Alpes tranfilierat . . .

ul

£) cf£. REBDORFF ad À. 1254,

d

?) IDEM ad A. 1355. hec fcribit: fzde traufiens (CatolusIV.) veuit

.« €OYOmatztr

n

Romam, 4bi .

. ac eodem die vecedit ab urbe..,

]

venieus ad civitatem Pifasiam , ibique cum morain faceret ,

quedmm

Jà

grogeuies vuigariter. appellata Gambacurta . . . circa feliust Pente-

u

*

coftes palatium Pifanun

. combati procuvavit

Poft aliquot

dies prad:tia progemies commune. civitaiás comtra DIuperatorem pro-

vocaui, €á imagmus rumor in[urgib, i quo Lnperator Gd [ui im

p

morvta periculo extiterumt.

Sed D. iMarquardus Epifcopus

g

Auguflenfis una. cum fuis tamen paucis primo erello ve-

xillo inimicos auda&er invadit , C2 pugnat cum eís a

t

2naue ufque ad fz;g:fþeram UR le*es occidevumt , veliqui fu-

gieraunst ..

39) STRUVIUS Corpore Hiftor. German. PeriodoTX. Sect. VIIL. $. 3.

s5) Patet hoc ex literis ad Metenfes fcriptis , quas exhibet WE

NKE-«

RUS Colleci. /rcbivi p. 406« his verbis: Vejllram umnicabi

lem przu-

F

[]

dentiam cupimus mon latere, quod Dominuus 19/tey Romauorusm Rex

()j«

(Rupertus) fzam indiznationem genevofo Domino Marchioni de Ba-

denz impo[uit...jficque deinde prefatus Dominus vo[ler

Iex

Á

D

Donmini

V

m

dzo

.lï.)ügfi*blr:zf,g Zdrgentinenfis , €g Comes Würtenbergicus ,

-1

Domini de Licbtenberg adver[us Mavcbionem direxeruu

L

uyd/fze J/äg-

05; t2 :pfe Domimus Rex ipfim Marcbiomis. territoria ab z/va ad

fis

ids

partes Juperioress Epifcopus Argentinenfis . . . €9 Domini de

e«x8)50

pER TI! Succeffor StaismuNDUS, cum contra Bohemos Du-

ce Ziska bellantes, innumerabilem pene & conflatum ex

omnibus Europz gentibus exercitum «) duceret, prater

Moguntinum Archi - Epifcopum plurimi e Germania Va-

falli Clerici partem exercitus conftituebant »).

In quin-

ta contra Huffitas expeditione fub eodem Imperatore cir-

ca À. 1427. fufcepta Orro Trevirenfis Archi - Epifcopus,

tertio exercitui, quem Rhenenfes, Bojarii & civitates

Suevorum Imperiales conftituebant , belli Dux pratuit »).

Clericorum Vafallorum armis fervitiisque ufus.etiam eft

Fnipznicus Ill »), dum Lupovico PBavaro & ejus focio

FaipEuico Palatino arma inferret. Idipfum & Maxiwi-

LIANIÍ. tempore contigit, qui, ficutantiqua Clericorum

Feuda ratihabuit £),

ita eos quoque exhibere fervitia

Lichtcuberg a fupra ad pavtes inferiores, Comes vero. Wuvteubergi-

cus ipfa Marcbiomis territoria verfus Sueviam incendio multipliciter

devajlarunt. C9' deffruxerunt, & damputficovunt J. ,

x) cf, LAURENTIUS BYZYNIUS Diario belii Huffitici p- 126,

2) STRvV. /. c. Sect. IX. $. 20.

&) IDEM £. c. $. 23.

») GEoRGIUS Metenfis, & JoANNES Spirenfis Epifcopus pugnarunt

in exercitu Imperatoris contra Fridericum Palatinum, & prior in

prollio ad Làdenburgum in Palatinatu. commitfo. captus, & Hei-

delberge cuftodiz mandatus eft. c£. ANTONIUS FINARIENStS de

Dignuitaze Principis.

CHRONICON ELVANGENSE ad An. 1462,

Idem narrat PAREUS Zz. Hifi. Pa/at, fequenti Eteofticho teutonico ;

Als ein. À mit eim I gezieret,

Vier Hufeifen warden formiret,

Ein Axt und der Apoftel Zahl,

Gefchach die Schlacht am Necktthal.

Da fchlug und fieng ein junger Pfálzer

Ein Bader, Jáger und Sálzer

Friedrich der Siegreich wohl genannt,

Der Churpfalz Zier durch alle Land.

£) De magna dieta Wormatienfi fic fcribit LINTURIUS z /ppeu-

dice ad. Rolewein&ii ffciculum temporum ad À. 1495« Szimima.. Priz-

4

06(39350,

l

juffit »).

Verum licet Clerici , qui dB Imperio Feuda

X

habebant, Seculi XV. temporibus nonnunquam in acie

€

1

pro fuis Dominis ipfi dimicaverint, illud tamen certum

l-

eft, perfonalia ab iis fervitia non eo rigore, quo olim,

hoc tempore exacta fuiffe.

Ingruente enini belli metu,

[-

aut exigente bellum neceffitate, variz variis in locis con-

ficiebantur matricule z), quibus , quantum quisque Ma-

fallus & xris & militum conferre deberet, definitum eft,

adeoque mos per fubftitutos ferviendi hocSeculo, fi non

j

plane in Germaniam introdudus , faltem roboratus , ma-

gisque familiaris redditus eft.

Q

l-

: IT

iil

id

S»c. XVI.

Venio ad CAROLIV-. tempora. Quot, quamque in-

ad noftra

fignia Feuda eo evo Clerici poffederint, ex eo colligere esque tem-

7

(

pronum ePc.,. quod Duces Brunfvicenfes poft acre bellum Pora-

cipes im propria per[ona 4x«. Comites vera Jfre illis, qui. cum Principi-

Lu evauty 67. . «ibi cum magna pompa ng*alia fua acceperuut

Elediores €2' Pyincipes, Clerici €9 Laici Add. YRrrREM1IUS

ad A. 1494.

n

e) Síc in exercitu, quem MaxrMILIANUS . circa initíium Sec. XVI.

A. nimirunr r;o4. contra RUPERTUM Palatinum duxit, militavit

Epifcopus Argentinenfis. vid. STRUV. 4 c Periodo X. Sect. III.

^.

$. 20. pag. 952.

3

) Prima, uti videtur, matricula confecta eft in Comitiis Norimberg.

fub Sigismundo A. 1422. Extat hec apud WINDECK Cap. 108-

cum hac infcriptione : Dir iff der Zimmslag des tesliche Krigen 21

Beheim .vom uem Kuríurllem gaiflicb und weeveutlich ,| Graffen,

Evpten » Preliem, Herru,- Ritterm und fletem zu dem beiigen Reicb

geborig, begriffoa um gemocht.

.

Altera, fub eodem Imp. itidem Norimbergz facta eft &. 143r.

quz ab aliquibus prima & antiquiffrma dicitur. cf. DarTIUS L.I

Cap. 24. MEYERUS Londorpio [uppleto T. L. p. 287.

Alia fub FRIDERICO III. Ratisbonze A. 1471. confecta eft. cf.

il

CaMPANUS L. Vl. &pift. 12 GOLDASTI Keicbs- Sat2zzgen T..

pag. 187.

It

ä

«6 ( 40 ) M»

E

Epifcopo Hild nfi eripuerint Pïæfff&llïæ; "ovendecim ,

Jvobilium. Avces Jedecim , Oppida wiajora feptem )), quxa

* Canoro V. predidi Duces in Feuda acceperunt »).

II

lud pariter non levi argumento eft, Clericos Seculo XVI.

& fequenti plurima ampliffimaque Feuda poffediffe, quod

in iis, que Germaniam involverant,

turbis. bellisque

cruentis tot. infipnes terrarum tradus,. agri & oppida,

integreque provinciz Clericis erepte, & in Seculariüm

manus, e quibus venerant, relate fint, uti ex Inítru-

mento Pacis Weftphalice fatis. apparet.

Átque ab eo

tempore ad noftrum usque Clerici Feudorum fecularium

Poffeffores funt.

Tenentur illi nimirum inveftituram de

fuis Feudis a Romano Imperatore fufcipere, quoties aut

Vafallus aut Feudi Dominus mutatur , quaz inveftituranon

obfervato, ut olim, inter fceptrum & vexillum difcrimine

páffim gladio perficitur 7). . Praeftant illi non minus fer-

Hoc Szcu- vitia ob nexum fenudalem debita,

Perfonalia quidem fer-

lo fenfim

P

ceffant Ser- V1

tia jam a temporibus Canor: V. fenfim in defuetudi-

naliq.

vitiaperfo- pem abiere, & fi quos ab illo evo Clericos in armis &

acie deprehendas, id voluntatis potius, quam neceflitatis

fuife exiftimes, Verum conficiebantur fnb eodem Cano-

Lo, ejusque in Imperio Succefforibus, non una vice

Imperii Matricule v), quibus preftanda a Vafallis Cle-

ricis zeque ac Laicis per fubftitutos numeratamque pecu-

niam

MaxIMILIANO I. Imperante varie prodierunt matricule , nimi-

rum Á. 1487 1489. 149t. 1496. &c.

&) Sigillatim hzc. enumerat CHYTR/EUS p. 22 1.

«) IDEM p. 222. Adde SrRUV. Periodo X. Se&t. IV. p. 997.

7) IT TER de Feudis Iip, Cap.9. $.34. WINZLER-7Y. de Jarifdi-

Giose Epiftep. Gerimanm. t.24.

v) Ita fub CaROLO V. prodiit Imperii matricula Wormatie A. rc21.

ibidem A. 1522. & 1524. Norimberge A. 1526. & 1«29. Spirz A,

1530. Augufte A. 1535. & r54s.. Rurfus Wormatiz A. 1548, &

1551. Áuguíte À. 1553. 1557. 1567« 1571. & 1536.

«96 ( 41 ) 56

niam fervitia determinata funt. llla profecto de a. r$21:;

Matricula 4) norma hodiedum eft, juxta quam Imperii

Vafallorum, tam Clericorum quam Laicorum, onera defi-

—

niuntur, licet variis hinc inde limitationibus obnoxia fit.

S

IX

i

Atque ex iis, que allata funt hactenus, manifeftum Clerici

etiam in

)

eít, Clericos Feudorum capaces e[fe , fiquidem a Feudorum

Feuda fuc-.

origine illa acceperint, per novem fere Szcula poffede- ccttemnt.

zint, & noftris adhuctemporibus poffideant.

Venio nunc

ä

ad punctum alterum,: quod hoc loco mihi probandum

fumfi, Clericos nimirum in Feuda fecularia de facto, ut a-

junt, fucceffiffe. Equidem ráriora hujus rei exempla oc-

lv

currunt, quod libenter fateor, eoquod fere femper fe-

cundo aut tertio geniti Principum filii per Jus Primogeni-

ture jamjam a fucce(lione in Feuda exclufi, raro vero Pri-

mogeniti. Clericalem ftatum amplectuntur ; fuppetunt ni-

hilominus fada, que Clericos fucceffiffe evincant. Pre-

iS

ter alia CasimiRus I. Misecouis II. filius, licet DEO &

Ecclefie fe devoviffet, Patri tamen in Polonia fuccellit ;),

qua eo tempore Imperii Germanici Feudum erat, & fide-

C

lis ComRADr Jl., dum viveret, Vafallus extitit ,), licet

eo tempore, quo Feudum Imperio apertum erat, fecula-

ris minime fuerit.

Ex quo fane fluit, Feudum nec ad

n

Agnatos Laicos devolvi, nec ad Feudi Dominum reverti ,

licet tempore aperture ile, quem nativitas ad Feudum

F

9) Exhibet hanc GASTELL Ze Szatu publico Europe C,38. & ANDLER

im Corpore Con[lit. Dmper.

x) Succeffit hic A, ro4t. Patri, qui obiit A. 1034. .c£. GEBAUERI

Grundvrifs zu eimer um[landlicben Hiflorie der voruebm]lem Reiche

!

C. X. p. 459. CHRONOGRAPHUS SAXO ad À, 1034. WIPPO Zz

h

Viia Cozradi Salici p. 438.

) Idem NV1ePo 4 c. Defundio Mifecone Cafimirus filius ejus , fidelis

ter Jerviebat bucuíque Imperatoribus noffris,

e«y: ( 42 ) MP

;'ocat, Clericus fit.. Elucefcit hu jus aflerti veritas ex fa-

&o Lrororpi Auftriaci. . Hic enim cum effet adhuc Àr-

gentinenfis & Paffavienfis Epifcopus, cum feniore fratre

Iuo FgznDiNANDO ll. À. 1623. paternas ditiones divifit ),

cum tamen integrum poft triennium , anno nimirüm 1626.

clericalem ftatum demum delferuerit:

Ut exempli hujus

tam luculenti efficacia deftruatur, Celeb. adverfz fenten-

tig Patronus objicit ««) , terrarum divifionem ex politica

potius ratione, quam exigente jure , u- Ferdiuando H cum

fratre fuo adbuc Clerico, fufceptam fuiffe

Aft meo qui-

dem judicio objedio hzc petitionem principii involvit ;

cum pro fundamento fupponat, Clericos a Feudis ipfo

Jure excludi , quod tamen, in difceptationem venit, &

citatus Auctor hoc ipfo fato pro fe allegato 4^) probare

contendit.

us potius ipfum pro Leororpo militaffe ar-

bitror, idque FERDINANDO Czfari probe cognitum fuif-

fe ex eo colligo , quod cum Lxororpus fuam illi men-

tem declaraflet, vebementer perturbatus , variique occul-

tis machbinis fratrem [uum ab boc propofito dimovere cona-

1us fugfit ?2). " Ádquid enim animi perturbatio, ad quid

&) PüTTE'IKtI Hiftorifcb- Politifcbes Handbucb. der befouderen teutfcben

Staatem Cap. F. von Oefl

Recht Tb. XH. f.353.

ereicb $. 59., ad A, 1623. MosERs Szaats-

««) ÀUCTOR des Ungruudes der Folge der Geifllichen p. 45. fic hab&t:

Politit , und gicht dos Recht veare es, voelche bey der zweifcben

Kayfer. Ferdinand H d feinen. Brüdern. Cavl und Leopold iz dem

Jabr 1623. gefchebenem Tbheilung die Handhu

zgez geleitet bat.

BB8) Im grimdücher Awfnuhrnnug $. XKXIX.

vy) InEM . c. pag.42. . Die Wabvbeit ( de exclufione Clericorum )

weeiche aus diejem Falle imit beveiefem "worden, bleibt auch moch

durcb. denfeiben bellütigt , indem Kay[er Ferdimand zimmermehr

in die F'erlegenbeit., worin er fich befunde , "viade gefetzt

"morden feym , "vbeun Evzberzos Leopold am eiue Veranderuug feines

Staudes nicbt gedacbt bátte, Add. KHEVENRÜLLER zmzal. Ferdi-

D

aand, T X. p. 166.

4 (45 ) N»

tedz machinz , fi FenDrNANDUS palam citato pro fe

Jure

& Germanie Coníuetudine hanc fratris

petitionem re-

pellere, eumque, qza Clericug,

; bono-rum fecularium

incapacem declarare potuilffet ?

$. X.

Nolim hic plura rei hujus exempla cumulare, nec Et non ne-

ceffario an-

Clericos eos in teftimonium adducere 1

qui poft dereli-

te Succef-

&um Clericalem ftatum in Feuda fecula

ria fucceflerunt,

fionem fta-

ni Clerica-

cum de hoc nullum plane dubium fit ,

Clericum refigna- t

i renun«

to, uti ajunt, beneficio Ecclefiaftico fu

ccedere in Princi-

tiant.

patus poffe, & preterea extra limites no

ftra quaftionis

eft, in qua difcutimus :

An Princeps Primogenitus eo

tempore, quo adu Clericus eft

, Feudorum capax fit?

Illud tamen celeberrimo adverfari

O 44) concedere plane

non poffum,

ex talium. Clericorum refignationibus ante

fucceflionem aditam fadis argumentum defumi poffe,

q

uod ftatus Clericalis cum regimine alicujus fecularis

Principatus componi plane non poflit, & Clericus Feuda

poflid

ere non valeat ;

cum refignationes ejusmodi ipfam

fucceflionem non nece

flario precedere debeant,

eoquod

nulla Lex, uti mox probabitur, Clericum,

qui tenrpore

delatz fucceflionis talis eft,

a Feudis excludat.

Placet

nimirum mihi , & in jure fundata videtur PürrERI «&) re-

2

33) In dem Ungrunde der Fo

diejemige Geifiliche

*

oelchbe mit Pà

4;9 der Gez'jf/z't"bm ad $. 88. pag. 39.. /4Kf

Uflücber Difpeufation dem

Hirten]iab gegen dem. Scepter vertauJcbet

; "nd ibre geiflliche Wrde

verlaflem, und die W'zrde eimes wveeltlic

bem Regeutem angenommem

baben» fntd. ebez fo viele Beweife ,

daft der geifll. Staud mit der Re-

gievung eimes Reicbs - und voeltlichen Staats unvereinbarlich ifi , und

daff an eize Folge in veeltliche Envflentbümer m

icbt 21t gedemken /foye,

Jo lag eim Prinuz alv Geiflücher exfcbeinet,

s) jus privatum Principum L.1, C. 3. $.26,

«96 ( 44 ) 509

gula, dum ait; Poflquam €2. Cleri £2 Feudorum natura du-

duin vebemerter degeneravit, ipfo jure Clericos a. fuccelJionte

in tervitoriis Gerinania bodie non aque excludi, mec demurm

vefignatione Clericatus aEa mente , quam ad obtinendam li-

bertatem conjugii opus e[fe, tum padiis Familiarum illufflrium,

tum exemplis fat frequentibus doceri poteff. Unum ejusmo-

di fuperius in LEoPorpo Auftríaco dedi, cui & illud pro

Clericorum fucceflione jungi poteft, quod AparsEROex

Comitum Luxemburgicorum, unde hodierni Salmenífes

defcendunt, fanguine prognatus, & Ecclefie Treviren-

fis ad S. Paulinum Prepofitus relictas a SicgERiDo Patre

terras cum reliquis fratribus hereditatis jure diviferit 2).

Ex his aliisque factis fatis apparet, que Germaniz

circa Clericorum Succeflionem obfervantia fit; . cui cum

jus Primogeniturz & Juris Feudalis Germanici difpofitio

accedat, concludere oportet: Princeps Primogenitus

Clericus ad Succeffionem in Feuda admittendus eft,

éQ) nUu CHESKE dazs.fon Hifloire Genealogique des Maifons de Lu-

aembourg e9 de Limbourg pag. 11i.

Adalberom de Luxembourg ,

Prevofl de P Eglife de St. Pautiza de Treves il eut en partage les cba-

Jleanx C2 feigneuries de Sarbourg, de Berencaflel &2 de Ruticbe,

ozt Raudicke,

A

W

s r

P A

j

| —— WE BC PT U A

7

M

e9e ( 45 ) $0

!

SECTIO

1I.

,

)

Succeffio Primogeniti Clerici in Feuda

Q

Imperii defenía. -

X

0

[

CARPUT L

It

)

Jus Feudale Longobardicum Clerico in Germania

If

hodie non obítat.

n

& L

!

M

m Claffes objectiones reduci pof-

jJuris Feu-

Ad quatuor potiffimu

dalis Lon-

funt,

ue Clericorum in Feuda majora Succeílioni, ut-

gobardick

ut foli

À

is argumentis probatz , ab adverfz fententia pa- origo.

.

F

tronis opponuntur.

Defumuntur ille ex ,Jure Feudali

n,

:

Lonugobardico, ex Aurea Bulla, ex ,Jure Canomico, & qui-

bt

busdam Clericorum a. Feudis exclufionibus, ex quibus Ger-

zanie obfervantiam eruere conantur a).

Quantum fpe-

ciofis hisce objedtionibus ponderis infit, adparebit cla-

rius, fi feorfim fingulas, eaqua decet equitàte, & ani-

mo omni partium ftudio & affectibus libero. ventilemus.

Ordiamur de Jure: Feudali Lougobardico , cujus hiftoriam

neceffe eft premittere, ut, qua difponat, & quantum

3

4) AUCTOR der gráudlichen Auifübrung von der ijbblz'c]itnä der

Geifllcbem im teutfche geiflliche "veeltliche zumal Lebenbare Fárflea-

zbzmer, Graf- und . Her

vfcbaften , quod opus prodiit in ;aufa Sal.

saenfi À. 1770,

«5 ( 455 509

rioftris temporibus in ufu fit, palam fiat. In Ttaliam fe-

ceffiffe Germanos, unaque fecum Feuda & feudales Con-

fuetudines in didum Regnum invexiffe, fupra 5), velut

notavimus.

in tranfitu ,

Benefiia nimirum & fideles

Regis nota fuére Longobardis nomina, & jam fub Aw.

THARIO fivé AvTHARI,

qui Szculo VI. Longobardis pre-

fuit, maxime ufitata c).

Sic orta nova bonorum & Do-

minii fpecie novz pariter Leges requirebantur, ex qui-

bus nate in Feudis controverfiz deciderentur.

Contine-

bantur he initio folo ufu, curie parium judicio, & pru-

dentum refponfis d); quibus cum varii Imperatores, uti

CoNRADUS Saricus ,. LorHamius ]l. £, — & FnipERI-

cus I. 2) varias de Feudis Leges adjeciffent, de ampliore

jam & certiore Jure Feudali, vergente ad finem Szcu-

lo XII. duo Mediolanenfes Confules & infi

gnes fuo evo

JCti Ozznrvs de Orto,

& GERARDUS CAPAGISTUS, Co:

gnomine /iger, commentati funt h).

Ex horum Scri-

ä

ptis, aliorum Prudentum Refponfis & Imperatorum Con-

b) Sec L. Cap. IT G. x. huj, Differt

j

€) c£, GABRIEL VERRUS de Orzz €2. Progreffn

?u.ris Mi ed;olmzenj:

d) pII.öF«[eud, 23. & IT, Feud, 5. Pifz Sapieutes occu

rrunt, Add. T. Feud.

I9. C. Sigiss ex milit.

£) Conftitutio dicti Imperatoris edicta eft a MURATORIO T.L -

tiquit, medii evi pag. 6o9. Add. FRANC, GUILLIMANNUS de vera

orieime Imp. Comradi Salici.

f) Una hujus Imp. Conftitutio de Succeffouibus & eulpis Vafalloruna

occurrit l. Feud. 19. Altera de probibita Feudi aliematiome l].

Feud. $3.

£) cf. RADEVICUS z Vita Friderici T. L. 1. Cap, 7. GERVASI;US

]

TILBERIENSIS Decif. IT. otiorum Imperialium Cap. 19.

-CONRA.

L)

:DUS URSPERGENSIS p. 286.

b) ARGELATUS z Bibliotbeca Meliolam. T.I. P.IL. n. go. Hinc

textus feudales crebro ad OBERTI & GERARDI refponífa provo-

U

cant. Add. OTTO F

RISINGENSIS de rebwr goflis. Frider. I.. L AT,

Cap. 13.

4

0)

)

« ( 47 ) *t»

f

u

ftitutionibus prodiit demum füb-

Fuiptn1co I. Syntägma

lut

quoddam furis Feudalis 7) ,

quod füb Fnrpznico ll. in

bt

duos diftributum Libros Cor

pori Juris infertum £), &

Iv.

tandem temporibus Sxculi X

N

V. in Germaniz Scholis fo-

Ig-

risque receptum eft.

Juamvis vero nulla Lege publica Et sutho-

hoc Jus Feudale Long

obardicum ratione Germaniz rece-

fitas.

h.

i

ptum confirmatumque fit7);

tacita tamen adelt illius con-

Iic-

hrm

atio , dum in Receflibus Imperii z

) ad Jus hoc pro-

It

vocatur, & in iisdem ipfius Longob

ardici Juris termini z)

Occurrunt.

[l

Hoc Jus igitur peregri:

ium in toto fuo com-

A

plexu a Ger

manis receptum eft ;

quoad Capitula ordina-

0rt

"ia in rebus feudalibus fub u

5 commutsnomine ve-

Qu

nit 0); textus illius ut authentic

i allegari poffunt ; & tex-

WO

tus ejusmodi afferens probatio

nibus non indiget, fed fuz-

(

datim, uti DD. loquuntur,

intentionem babet f); nihilo-

(Ii-

minus , ut injuftas altercatio

nes prefcindam ,. duo notan-

on

ter advertenda & velut in li

mine ftatuenda funt.

Primo:

Jus Feudale Longobardicum

tantum in [ublidium receptum

efh, E2 tum denuun vim €2

autborz'tqtem babet, fi Legibus

ul

eud

7) cf. erudita Differtatio Dn. GEoR

G. Lunov. BoEHMERI de atate

col'ectionis Conf

uetudinum Feudalium.

/t

&) Teftimonium perhibet OporR

EDUS ad Auth. Caffa C, deSs. Eccl.

VTA

Imperator Fredericus jumior m

"f bas conllitutiones ad. civitatem

jlap (Bononiam) , « . Dz.

Hzugolinus y

r

ftiniani)

pofuit Librum feudaleui

9ff zonam collatiozem (Ju-

2!

antiqui eg jumioris ,

€9 ommer conflitutiones Frederici

X. Collatio.

t9 aliquas LL. Conradf' LDnper. 82 vocataur

IU$

7) Co&RINGIUS de Orig. Zur.

M.

Germ. Cap. 33.

7) vid. Declavatio Pacis pubüica

de À, 1548. Tit.3. verb. JFas das

Lebnurecht vermag.

hl

[v

z) cf. Receffus Dup- de A. 1567,

$- Uzd machden fermer. vetb. Felo-

[j

426y. Add. RHETIUS Commza.

?

Jhr. Fend, p. 1o. & feqq.

€) SCHRADER 4e Feud. P. 1, Q.1

"A N E

p) STRUVIUS C. r, th.7- n,7z. S

&ynopf. C, 1. p. 12.

CHRADER /, c, D. LupnEwIG

8 ( 48 ) Se

patriis: aut fpecialibus loci cujusdam confuetudinibus orta de

Feudo coutroverfia decifa mom efl. ^ Secundo: JJus Feudale

Longobardicum omue fuum vobur , omnem autboritotem

amittit, fi moribus Germanie bodiermis aut iutrodu&tís vfu

Ha

confuetudinibus illius decifiones non amplius quadrant.

du Regule a DD. communiter recepte funt q), & ita

in fana ratione ac equitate fundate, ut, fi negligerentur,

jufte forent multorum 7) contra Jus Longobardicum

querele , & manifefta h?jus Juris iniquitas.

$. I

Hujus 4.

textus Cle-

Sic premiffa Jüris Feud. Longob. hiftoría, & tradi-

rico obftare

tis de ejus ufu & authoritate hodierna neceflariis regulis

videntur. ad ipfos, qui Clericis objiciuntur, didi Juris textus ve-

niamus.

]I. Feud. 21. hec verbaleguntur: 4iles, gui

beneficium tenebat, cum e[Jet fine liberis , venerabilezn Domum

iniravit ,

€9 Saeculo venunciando arma bellica depofieit,

babitumque religionis affumfit , E fic converfus effl. . Hic

donec vixerit, Feudum retiuere conatur , quod Dominus vel

Agnatus ad' fe pertinere contendit.

Sed judicatum eft, Do-

jiür j

mini vel kAgnati conditionem e[Je potiorem , eoquod. de

A iles

q) ANTON. Diff. L. th. z. li. m.. STRUV. th. 13,. RoSENTHAL $5-

zopf. Juy. Feud, Cap. 1. Concluf. 13. ubi longum DD. Catalogum

texit, qui huic fententie fubfcribunt.

Idem preftat VULTEJUS

de Feud. L.l. n. s. & 6.

y) cf. GoTTLOB AUGUST. JENICHEN in T/efauro Jzur. Feud, T. I.

Cap. 3. ubi recenfet fcripta hac de re edita. Precipui Jur. Feud,

Longob. Antagonifte funt JusTUS CHRISTIAN, WILLERDING

in Diff. de izcomgraua adplicatioue Juris Loxgob. ad Feuda Germa-

nie.

AuGUST. DE BALTHASAR in Difquifitione dezzcosgrua Ja-

vis Feud. Longob. ad. Feuda Germauie adplicationue.

GEBHARD.

CHRISTIAN. BASTINELLER in DifL de grejudicio Priucipum ex

me xndhc ii

abufu guris L'end, Longob.

-65(49)50-

lt

Miles Seculi, qui fatius efl Miles Chrifli, nec beneficium

li

pertinet ad eum ,. qui non debet gerere officium.

Alter ,

f

qui Clericorum in Feuda Succeffioni obftat;. textus oc-

fi

currit Il. Feud. 26. $.4. — Qui Clericus efficitur, aut vetum

r

Religionir affumit, boc ipfo Feudum amittit.

Tertium con-

iEl

tra Clericos argumentum formant adverfarii ex T. Feud.

l,

30.

In hoc textu poftquam ftatutum fuerat, contra fen-

tentiam OsrEnTI & GreRnARDI, Feudum foemineum defi-

cientibus mafculis fine pacto fpeciali, ex ea przcife ra-

tione, quod foemineum fit, ad filias non tranfire, fub-

jungitur : . £x boc illud defcendit

quod dicitur, Clevicum

nul'o modo in beneficium patermum debere fuccedere, etiam

li«

pofleaquam babitum religiouis affuraferit , poftpofuerit. Idem

l

l

in omnibus, qui babitum: veligionis affumunt , ut converf.

ve

Hi enim uec poflea in Feudo fuccedunt , C fü quod babent ,

T

perdunt.

Quartus'denique, qui Clericorum Succeffioni

d

Oobmovetur, aries fabricatur ex II. Feud. 36. ubi hec ver-

ily

ba leguntur: /Mutus €9 furdus, cocus , claudus vel aliter

imperjfetus, etiamli fic atus fuerit, totum Feudum pater-

B

um vetinebit.

ol

Ozzn'rus €9 GrnanDus €8 multi alii. Oui-

dazi) famen dicunt, eum qui talis natus efü ,. Feudum vetinere

o

If[

l4

non poffe, quia ipfim fervire non valet.

Sic dicimus in

[

5

Clerico, Q* in fiemina, €9 in fimilibus.

His, inquiunt

adverfarii, peremtoriis textibus Clerici a Succeflione in

f

Feuda fecularia excluduntur.

»gum

Ill

u5

$

Tl

Feul,

Antequam vero ad hos textus refpondeam, juvat in Quorum

illorum fundamentum & rationem Legis inquirere, ut

unica ratio

ING

eít Clerico-

yit d

de Lege ipfa, & hodierna ejus adplicatione, folidius cer-

rum ad fer-

ü Jv/

tiusque loquamur. Textuum horum omnium /afis

& e. Vitia inca-

T

acitas.

gum barum ratio ett Clericorum

j ad obeunda fervitia'

7 u

G

«s ( $o ) 5t»

militaria incapacitas — Feuda nimirum ex fagata militia

fuam traxiffe originem, fupra ») notavimus , fic quidem,

ut nonnulli /) vel ipfam vocem Feudum ab antiquo vo-

cabulo Faida five lbedes , quod antiquis Germartis 5offi-

litas five bellum denotabat,

derivent ;

aliis z). vocem

Feodum ab antiquis Germanicis vocabulis Fe & Od,

quafi militare bonum deducentibus.

Aft ne logotnachiis

immoremur,. illud certum eft x;, primis Feudorum fz-

culis Feuda militaribus tantum perfonis concelfa fuiffe ,

ut vel horum invictam virtutem bellicam remuneraren-

tur victores Reges, aut ftrenuos fibi viros coticeflis fub

fidelitatis lege Feudis arctius devincirent, fuamque tot

militibus, quot vafallis, potentiam adaugerent j).

Atque

inde eft, quod Vafalli conimuni vocabulo Milites nun-

cupati fuerint z), & niilitaria fervitia in propria quidem

perfona exhibere neceflarium & commune fuerit Vafallis

$) Se& T. Cap.1L. $. r. huj. Diff

£) HoTOMANNUS Zz. Difput. Feud. Cap. , VuLTEJUS de Fenud. L.

I Cap. 2. qui hanc derivationem nor omnino repudiandam effe

afferit, ROSENTHAL Syz. Jur. Feud. Cap. 1. Concluf. 6. ibique

plures citati.

z) Mascow. de Jure Feud. Cap.2. $. 4. n. 3.

&) cÉ. Capitulare CAROLI M. de Á. 74:. apud GEORGISCH z Corp.

Jav. Germ. p. 1406.

3) Mascow. 7 c. Cap. IV. $.13. EjJuspEM Gefcbicbte der T'eutfchen

L.IX. 19. & XVI. 39.

z) BRüssELIUS pag. 679. hec habet: I/ efl à vemarqzer à ce propos ,

que 16 ce fut, que daus le XIII. Siecle, que ceux d'entve ley aobles,

qui etoieztt cbeoaliers , commencerent à prendve celle qualit daus des

adles , &d qu'eucore em lammée w19g9. .. . le moz lalin. MILES

sf'appliquoit également à tous les vaffaux, jfoi .

« qui'is

fufjeut chevaliers, ou qu'ils me le fuffeut pas .

ce xe fut donuc ,

que vers l'auuée v220.

. qu'on cefja de défigner pav ce mof MILITES

les vaffaux en general d'uue eraude terre, — Plurima hujus te-

ftimonia occurrunt in ipfis textibus feud.

«X ( 51) 5

li

omnibus onus.

Illi igitur omnes a Zeneficiis: Tare Lon-

Tl

gobardico excludebantur, qui ad praftanda in bello fer-

0.

vitia inhabiles fuerant.

Quod cum in Clericf$, ex illo-

Jr

rum faltem inftituto, deprehenderent hujus Juris Au&to-

a

res, ex hac pariter velut principali €3 ultimata ratione

)

Clericos feudorum incapaces pronuntiarunt aa). Ad hu-

jus aflerti veritatem, utut per fe evidentem , clarius co-

lts

fe

gnofcendam vel ipfos textus Spho precedente citatos in-

Ípicere fufficit.

In ?rimo exclufionis ratio eadem affer-

liv

s

tur, quam modo allegavi, fiquidem a Feudis excluditur

Clericus, quia, cum Miles Chrifli fit, feculi jam. Miles

tot

e[Je non potefl, & cum officii fit incapasxc , etiam. beneficii

ii

znbabilis declaratur.

In Jecundo ratio quidem nulla addi-

tur, fed eandem pariter fubfuiffe, ex textibus aliis, qui-

In

en

bus idem ftatuitur, colligere licet.

In fertio plus diffi-

cultatis DD. 5») fentiunt, ut fubjun&tam contra Clericos

[is

Verum

fequelam, obfcuramfane & inutilem, explicent.

illud faltem, meo quidem judicio, ex dicto textu patet,

quod, ficut Feudum morte foeminz apertum fine fpecia-

17

li pacto ad filias non tranfeat, licet foemineum fit: fic

et

pariter Feudum ob fufceptum a vafallo Clericatum jam

ye

alteri ad fervitia habili delatum, ad. Vafallum priorem,

licet ad feculum redeat, non referatur, eoquod in utro-

tl

que cafu rato primaria Feudi vafallum exigat ad fervitia

bellica babilem, adeoque nec in Feudo foemineo pro fuc-

lat

ceflione filiarum preiumendum, nec in altero cafu Feu-

dum Clerici prius apertum, nunc habili ad fervitia dela-

M

tum huic, redeunte ad fzculum Clerico, rurfus auferen-

ln

lt

G a2

,ES

U

aa) cf. dicta fuperius Sect.T. Cap. IT. $. 2... Add, Differt. DANIELIS

1]

'gs

NETTELBLADT edit. Hale A. 1764. de Clericorzum Evangelicorumn

:

«

im Feuda fecul. fucceffrone.

bb) c£. HoTTOMANN. ad buzc textum. P1sTORIS L. IT. Quaft, 24.

num, 27. RosENTHAL de Feudis Cap. 7. Concluf, 35. n, , & fqq.

stfz)äa

dumfit. Atque ex hoc citate Legis fenfu, qui utpote

fatis naturalis multum placet Cujacro, abunde patet;

principem ,. ob quam Clerici a Feudis exclufi fuerunt,

rationem fuiffe horum ad fervitia militaria inhabilitatem.

In quarto denique textu fic aíferti hujus veritas in ipfis

terminis patet, ut ulteriori probatione plane non egeat.

Hlud unicum tacitus prterire non poffum, illorum; qui

Clericos a Feudis exclufos volunt, neminem unum mihi

faltem efle cognitum cc) , qui ad Leges Longobardicas

provocans ex Clericorum ad fervitia feudalia incapacitate

argumentum pro illorum exclufione non defumat, fic-

que eandem inhabilitatem Legum Longobardicarum ba«

fin & primariam rationem fuille tacite pro me teftetur.

s. 1V.

Et hinc hi

His prræ'mifïis videamus nunc, an Jurís F 'elïdäïis Lon-

textus o-

lim Cleri-

gobardici Clericos per allegatos fupra textus a Feudis ex-

cis Germa-

cludentis difpofitio moribus Germaniz conveniat, adeo-

ni» non

€onvenie-

que-hodie authoritatis aliquid & ponderis habeat.

5i

bant,

Hiftoriam confulo, que optima temporum morumque

Magiftra eft, hos Juris Longobardici circa Clericos tex-

tus Germaniz Clericos nunquam tetigiffe, & hodie iis-

dem pline non convenire, affirmem neceffe eft. — Jaman-

te confectum Jus Longobardicum Clericos plurima Feuda

poflediffe füpra dd) probatum eft. Dum prodiit fub Fu-

pERICO II. ee) digeftum in ordinem Jus Longobardicum,

&c) VULTEJUS de Feudis L.l Cap.9. n. 67. ultra £rigizta DD. enu-

merat, qui uno ore afferunt, Clericos ob inbabiütatem ad feroitia

bellica jure Feud. Longob. excludi; & hanc opinionem cogmzezena

effe fatentur.

?

dd) Sect. I. Cap. III. 68 1. 2. 3. &

4. huj. | Dif£

ee) Sect. H. Cap. L. $. r. huj. Diff,

« ( 5:)950

Ü

dum in Germanie Academias & Fora ff ) introductum

*

eft, eo pariter tempore Clerici Feuda poffidebant 22),

t)

manifefto indicio , textus Juris Longobardici fupra cita-

tos Germanie Clericos nequaquam tetigifle.

Exclude-

ll

bant nimirum hi textus Clericos , quoniam, uti Spho

iL

precedente docui, Jus Longobardicum fupponebat, Cle-

l

ricos fervitia militaria, quax tum temporis perfonalia fue-

li

re, praftare aut nolle, aut non pofle.

Hanc Juris pre-

Y

4

fumtionem factis contrariis vincebant & refutabant Cleri-

ci Germanie, dum fuos Dominos armati.in aciem feque-

gïö

v

bantur 5bb), hoftes fzpe manu, íxpe confiliis debellan-

U

tes

Cum igitur manifeítis fadtis palam omnibus face-

rent, fervitia bellica fe in propria perfona exhibere &

velle & poffe, prafumtio Juris Longobardici de illorum

ad fervitia feudalia inhabilitate clariffimze veritati .cedere

debebat, & hac unica Juris Longobardici ratione ceffan-

te, ceffabat & ejus difpofitio, & Clerici Germaniz Feu-

fl

dorum non modo.erant capaces , fed re ipía pofleflores.

*

(-

& V.

]ue

Quz allata funt hadenus, eo faciunt, .ut conftet, Et hodier-

X

0s Germ.

Juris Longobardici textus Clericos ob inhabilitatem ad Q

lericos

lís-

fervitia militaria a Feudis arcentes mox a fuo ortu C/e- plane noa

atl

rick Germaniae non conveniffe, quippe qui tanquam ftre- fangunt.

d

nui Vafalli felicem in bello operam fuis Dominis fzpe na-

-

varunt.

Ad noftra tempora fi progredimur, omnino li-

IflL

quet, Juris Longobardici círca Clericos difpofitionem

hodie in Germania plane ceffare. . Oftendi fuperius 7/)

"

3

ii

Q1

ff) Id Seculo XV. contigiffe Coxn1NG10, STRUVIO & STRYCKIO

u

probabile videtur,

gg) cf. Sect. L. Cap. IIT. $6. 5.6. 7. & 8. huj. Diff

bb) cf. totum Caput IH. citate Sectionis,

&i).Cap. mox citato $, g.

eyc (.74 )*

a temporibus Canorr V. morem 72 ferfona ferviendi pe-

detentim exoleviífe; fucceffu temporis, quod per ipfum

textum feudalem ££) permiífum erat, in univerfalem ab-

iit Germanie confuetudinem, ut nimirum Vafalli (etiam

Clerici) pro fe acceptabiles Dominis in caítra mitterent //).

Hodie profe&o hzc confuetudo in Imperio Romano-Ger-

manico ipfis adeo Legibus publicis »12) & zuflituta [m.-

perii Matricula un) penitus, & quidem neceffario 00),

confirmata fuit,

Atque ab hoc tempore ad noftrum us-

que diem videmus , Imperii vafallos, Clericos zque ac

Laicos, per fubftitutos fuis Dominis fervire, & fimul cer-

nimus, antiquum in perfona propria militandi ferviendi-

Et hinc

que morem hodie prorfus effe abolitum.

Ex quo per

dunt.

non exclu- modum corollarii Huit, Clericos, quoniam ceffànt perfo-

nalia fervitia, ob qux , utpote a Clericis non przftanda ,

eos Jus Longobardicum a Feudis excluferat, bodie boc ,Ju-

ve 10n an?plius effe excludendos.

^

k&) TL Feud. 55. $. fermiter.

I) Konr de fervit. Feud. P. T. n. 149.. ANTON. Difp. 7. th. s. lit. b,

Add. GUNTHERUS, qui 2z. Ligurino L. VIII. vert. 6og. ita fcribit:

[

Publica militize vafallus munera juftze

4

Non renuat, Dominique lubens in caftra vocatus

Aut eat, au£ alium pro fe [ubmittat, iturum

Arbitrio Domini, . vel quem laudaverit ille,

Compenfet, redimatque fua mercede laborem.'

4nn) Sic in J P. O. Art. XVI. $. 9. confirmatur [iperii matribula.

De ea mentio quoque fit in eod. Pzflrumezto Àrt. VIIL $.9. & g.

P. M. $.64. ex quo manifeftum eft, ex mente totius Imperii ea

hodie onera Vafallis ferenda effe, qu& per Imperii matriculam de-

terminata funt.

Hac autem perfonalia plane abrogata funt.

»my cf. di&a fuperius Sect, I. Cap. III. $-9.

oo0) cf. Mascov. de JJure Feud. Cap. 11. $. 17. & Davim,. GEeonG,

STRUBEN in Obfervatione voz dem Urter[cbied zveiftben dem ebe-

maligeiz vitterlicben. Lebudienften uud. beutigeu Rcuterdimjiuir

dN

$

VI.

?

juvat huic decifioni, utut demonftrate, quzdam Costirma-

tür hxc

t;]

adhuc fubnedere, ex quibus illa faltem plus lucis (fiqui-

Conclufio,

dem plus roboris non exigit) acceptura eft.

Et P. qui-

dem: Admittitur paffim Clericus ad Feudum franucum , uti

:

j)

plurimi DD. $5) docent, qui hanc fuz fententiz ratio-

nem fubnectunt, quoniam mullum omnino in. Feudo frauco

lj

praflandum eft fervitium , adeoque ceffante ratione exclufio-

Ais Clericorum, que pofita efl in ferviti il militavibus

[vf

(i

praftandi , ce[fat etiam ipfaexclufio gg). Feuda vero hodie

ín Germania, Pabito rofpe&tu ad per[onalia [eroitia, fere

per

10

omriafranca funt; & quid impedit, quo minus Juris

Longobardici difpofitionem quoad omnia Feuda hodie in

h,

Clericis ceffare pronunciemus?

I11?. Admittitur Cleri-

J

cus ad Feudum, /fi in Feudi conflitutione cautum efl, ut

etiam Clericus fuccedat vr) , aut confuetudine id receptum

eff s$) , mom attento £0 , quod Jure Feudali Longob. [ecus

cautum erat 1£) : Non igitar hec duo íncompatibilia

i.b

funt cLERICUS & VASALLUS; &, fi hodierni mores & mu-

dbit:

tata Feudorum natura aliud fuadeant, Juris Longobardi-

ci exclufio irrita eft. . ]//?. Admittitur Clericus ad Feu-

dum, im quo praftandum eft [eroitium reale, uti ingens

TP) JASON iz Preiud. Feud. n. 315« SCHRADER de Feud. C. $. n 30.

fcula.

FonsTER. L.IV. Cap.23. n. 4o. BRuNN. Confil. 16. r 12.

SYrL-

VAN. Conf. 3. n. 566. CEPHAL. Conf. r r. n.24. Vol. 2. SCHNEID,

p. 6. de Succe[fJ. defteudemt. n.24. MENOCHIUS Conf. 54. n. 12;

T

& Conf. 1g1. n. 66.

qq) VULTEJUS de Fend. L. 1. Cap.9. n 63.

rr) SONSBEC. p. 12. n.115. & 147. RosENTHAL Cap: 7. Concl, 3o.

n.26. CURTIUS JUN. zz Tr. Feud. P. 1. membr, 2.

ORG

55) FORSTER. A. c. n.42:

a. d*

it) VULTEJUS 4 €,

« ( 56 ) M»

Do&orum u) numerus docet, licet, fi ad Jus Longob.

attendimus , excludatur a Feudo tali, de quo perfonale

fervitium preítandum eft, quia tota ratio, fecundum

uam Clericus Feudi capax vel incapax judicandus eft ;

a folis .dependet fervitiis ,. & omne hoc negotium non jux-

ta fidelitatis juramentum , fedjuxta fervitiorum rationem

eftimandum eft xx).

Germanie autem Feuda non per-

fonale, fed quafi mere reale fervitium bodie exigunt;. ex

quo fuit, jJus Longob. ad fervitium perfonale in Cleri-

corum exclufione refpiciens, deferendum efle. /79. de-

nique admittitur Clericus ad Feudum 7 quo militare fer-

vitium quidem exigitur, permü]]anm autem efl Vafallo per

Jub/litutum fervire , ad quod non expreffa femper perzif-

fio requiritur, fed etiam tacita fufficit »»).

Jam vero in

Germania non tantum prefumendum elt zz), quod ge-

neraliter permiífuni fit, per fubftitutum fervire; fed hanc

conceffionem expreffe fa&am effe fupra 2) oftendi. Su-

pereft, ut ex his omnibus concludamus: Quoniam pri-

maria imo unica Juris Longobardici Clericos excludentis

ratio eft horum ad fervitia bellica incapacitas (Spho 3. huj.

Cap.) qu& Clericis Germanie nunquam conveniebat ($.4.)

u2) ScHNEID. P. 6. 1. &

CEPHAL. Conf. r. n. 26.. ALVAROTUS in

Cap. t. $. qui Clericus, PARIS. Conf. 4. n. r3. & Conf. 12, n. 20.

nl : d r ii A. MM M " WE

RuiNUus Conf. 42. n.9. & Conf. 142. n. 2, & 1o. RosENTHALC.

—Á

7. Concl 3o. n.23. CuRTIUS 4c, P.Il. m.24. ubiinquit, /oc

effe ext mente ommzium Dodlorum.

v

—

L

&x) PisroRis L.IL. Queft. 33. n.2;. VULTEJUS /.c.

9») NEVIZ. Confil, 3o. n. 1. MENocHrUS Conf. s4. n, 7. ISERNIA

"— u M -u ]

in C. qui Clericu n. 6. CURTIUS Jzz. P.1lIl. membr 2. n, 22. Ro-

SENTHAL 7. c. n. 20, & not. 2. ubi plurimos DD. allegat, & hanc

fententiam commuuem appellat.

22) PISTORIS /. c. n, 26.

«) $, s. huj. Capitis.

ege ( 57 ) 509

& hodie plane ceffat (S. $) , Germaniz Clerici pfætereä

ad illa Feuda omnia admittuntur, in quibus perfonalia

W

fervitia non exiguntur (S. prafenti); Juris autem Longo-

Ó

bardici authoritas hodie nulla eit , Ífi Legibus patriis &

Coníuetudinibus Germaniz hodiernis non amplius qua-

tY

dret (S. r. h. Cap.): arbitror, legitime a me efle demon-

Íftratum , quod /'rinceps Clericus .Jure Longobardico, de

»

1

no folo fermonem hoc loco facere & volui & debui,

bodie non amplius à Feudis excludatur.

|

$. VIL

jl

j«

Conclufionis hujus vis ac veritas tanta mihi videtur, g. coua

p

ut fua fponte in omnium oculos incidat, & affenfum me- obje&iones

Je.

reatur.

Nihilominus enervare illam recentiffime conatus ^fnditur

iC

eft Aucrog Dedudionis fecunda pro Sereniffimo Salmenfi

Principe MaximiLiANO FuipERICO edite 2).; Verum fi

U

le

rem omnem fine partium ftudio , ex fola ratione & zqui-

!

tate ponderem, id effedu non admodum felici praftitit.

l(s

lüj,

In hoc quiden: Viro celeberrimo affentior, Jus Longo-

bardicum , etiam quoad textus Clericis contrarios, fuiffe

4)

olim receptum, fi nimirum Clerici militaria fervitia obi-

&

re aut non voluerint, aut non potuerint, eoquod gene-

raliter afferere, quod hitextus nunquam nulloque modo a

51n

Germanis recepti fuerint, eft potius nodumfcindere , quam

folvere.

20.

Interea, etfi concedam , hos textus receptos

Vi

fuifle, quoniam tamen Germaniz Clerici plerique debita

[jot

fervitia prafüterunt ipfi, hi textus illis non oberant , &

quoniam. hodie perfonalia ferv.itia plane extra ufum

UNIA

hU

£) Hunc præfe&t titulum: | Uzgrunud der. Folge der Geifllicheis im teut-

Jtbe weelilicbe zumal lebenbare Furflentbtmer , Graf - uud. Herrs

Jebaffien,

H

«yo ( :8)50

funt, hodie Germanie Clericis minime obftaht.

Áft hec ipfa conclufio eft, quz illi plane non arridet.

Videamus, qux obmoveat. Atiamr olim, inquit, daban-

iur cafus , in quibus Fafulli a perfonalibüs fervitiis immunes

erünt »). Hoc libens admitto : fed ut, quam mox attu-

li, conclufio hac generali propofitione enervetur, hoc

neceflario fubfümendum eft: Kt tamen ab bis etiam Feudis

olim Clerici i JJuris Longobardici excludebantur. Hoc ve-

ro affertum probatione adhuc indigens conftanter nego,

eoquod contra omnem verifimilitudinem fit, Clericos a

Feudis francis olim fuiffe exclufos, cum illos ad F euda ,

quz perfonalia fervitia requircbant, mox a recepto

Jure

Longobardico admiffos fuifle füpra 7) abunde pro

bave-

rim.

Alterum, quod mes conclufioni objicit, hoc eft:

quod ce[Jantibus licet per [onalibus fervitiis, nibilominus Juris

Longobardici difpofitio Clericos & Feudis arcens Juo in vigore

maneat, cum alie adbue, prater Clericorum incapacitatem

ad fervitia militaria, bujus difpofitionis caufe fuerint , uti

prater alia (qua tamen nominata non funt). Familiarume

conferoatio-). Verum, etiamfi aliasadhuc fubfuiffe hu-

jus exclufionis caufas ad momentum concederem , mea

nihilominus conclufio falva foret ,

cum ceffante Legis

alicujus ratione primarie & fortiffima (qualem Clericorunr

ad fervitia bellica incapacitatem fuiffe fuperius

)

/

probavi)

Legis ipfius difpofitionem: ob alias leves & fe

cundarias

zatiunculas non a—mplius reFinendam effe, aquitas doceat »).

-

») in citata Deductione : Usgrund , . . Erláuterun

bandlung ad Sphum

g d"c:r 3te7.z Ab-

87. pag 35.

3j Sect, I. Cap. HIL. $$.

$- 6. & 7-

s)& € des UÜngramder ,

itemt Grazndliche

Ausfcbiiefang der. Geifllicben €2v.. $ IX.

(iwfüfämng 072 Idi'f'

€) $. 3. huj. Capitis;

») G.. FORSTER Tr. de Succeff-

plures LL, & Autàoritates co

ab iutefl, L. VIL, Cap. r. m r4, ubi

nggrit,

(-a»;:(s-gasa-

^

ínterea impetrare a me nequeo, ut aliam adhuc rátionem

&

Jus Longobardicum ad Clericorum a Feudis exclufionem

i

permoviffe largiar.

Confervatio enim Familiarum,

1

(licet genuino fenfu accepta etiam in Primogenito Clerico

Lu.

obtineri poflit; $, paciis forfan Jegibusque domiflicis an-

0C

fam dedit, quibus Clerici fecundo aut tertioloco geniti

(f

ad impediendam bonorum divifionem Principum familiis

Íi

tam funeftam a fucceflione excluderentur; at /uws Loa-

gobardicum, de quo hic nobis fermo eft, ex hac etiam

0,

$d

ratione Clericos a Feudis exclufiffe , affertio eft,. non

.

probatio, & quidem affertio nulla veri fpecie nixa, &

li

manifeltis Juris Longobardici textibus /) e diametro op-

«t«

pofita.

Unica igitur & primaria exclufionis ratio fuit

l

Clericorum ad fervitia bellica, uti putabatur, incapaci-

li

tas, & hac ceffante falva eft, quam fuperiori paragrapho

It

formavi conclufio , & corruit prima contra Clericorum Suc-

celfionema objectio ex ,Jure Feudali Longobardico petita.

Hiï

tl

i

£udpsgl1 I

i

(

Jl

Aurea Bulla Principem Primogenitum Clericum a

li

Succeflione in Feuda non excludit.

1)

$ k

iqs

EX

Ótera, que Clericorum Primogenitorum in Feuda Dipottie

fecularia Succeffioni opponitur objectio , ex /urea aur. Bulle

contra Cle-

Bulla defumta eft. Hzc Lex Imperii a Cagoro IV. Rom.

ricorum

1

Imper. lingua latina perfcripta, & in Curia Norimber- Succeffio-

um Elecorali A. 1356. ^*

(tf

genfi Uniyerfali & Metenfi fol

H23

hi

3) c£. dicta fuperius Sect. I, Cap. L $.6. huj. Diff.

;) Allati funt Sect. IL. Cap. L. $$,2. & 3. huj. Diff,

«6 ( 60 ) 569

promulgata eft. Recentiores Imperii Leges fic illam

confirmarunt, ut hodie pro bafi Imperii habeatur a). In

hacautem fundamentali Lege Imperii Tit. VII. S. 2. fta-

tutum eít: Futuris, austore Deo, cupientes periculis falu-

briter obviare, flatuimus, €9 Imperiali autboritate prafenti

Lege perpetuis temporibus valitura decermimus , ut, pofl-

quam iidem Principes Eleclores feculares , & eorum quili-

bet effe defierit, jus, vox €9 poteffas Kle&hiomis bujusmodi ad

Jilium fuum. Primopenitum, legitimum Laicum: illo vero

t £n,v — "-— u "u 4

tton extaute ad ejusdem Primogeniti Primogenitum, fnmiliter

Laicum libere, &2 fine contradi&ione cujwspiam decolva-

l

C

fur... que difpofitio in tertio & quarto didi tituli Spho

iterum iterumque inculcatur.

Hac ergo Lege certum eft,

b

f

omnium S. R. I. Ele&orum filios primogenitos, fi Cleri-

ci fint, Succeffionis in Eledtoratus ipfo Jure incapaces ef-

fe, adeoque Succeffionem in Eledoratum ad ulteriori lo-

co genitum fi/jum Laicum devolvi.

Atque ex hac Impe-

xiali Conftitutione argumentum defumunt ii , qui Cleri-

cos a.Feudis exclufos volunt.

Sub illa etiam aZerum

Principum non Élehorum flios primogenitos Clericos com-

preheridi afferunt , & eos hoc ipfo , quod Clerici fint ; non

minus a Succeffioné in Principatus, quam Eledorum fi-

lios Clericqs in Electoratus, excludi arbitrantur P).

4) lmperator in Capitulatione fua promittit: Wir 'n-aoüen die gáldene

ul .

« Bleicb vodire fie. diefer Capitulation voz W'ort 24 Wortez

eizoerleibt , flet , veft uud unverbrücblicb baltem . . . Capit. Noviff.

Art. Il $. g.

D) Inter reliquos eminet JoAN. PeTRUS LUDEWIG Erlüuterung dey

ghideuen Bull ad Tit. VIL. $.2. not. e. Et recentiffime hoc argu-

mento in fuxe caufz favorem ufus eft

AUCTOR der griudiicben du

JAbrung &c, in caufa Salmenfi

$. VIIL

m(öx-)äb

lm

&

9*

II.

Ín

[-

Verum liceat mihi, falva debita tantis Viris reveretl-

Hie titi«

D.

tia, ab illorum fententia recedere, & fidenter afferere , tum de E-

oufi

lectoribus

Auream Bullam de Principusm non. Ele&lorum filiis Clerici

loquitut,

7

gle uti patet

eorumque Succe[ione ommino mon loqui,

fed pracife

I

ex Sco-

tij-

Elechorum

Primogenitis Clericis in illa fermonem cffe. Quod

j ad

po CARQ«

me ita fentire facit, /wree Bulle & allate fuperius illius *11V.

IQ

decifionis ftopus

Eo nimirum in confectione Aurex

lr

Bulle Canor: IV. mens intenta erat unice, ut Ele&orura

It-

jura & officia clariffime determinaretc), ficque inter Prin-

cipes Ele&ores unitatem foveret, in' Cefarum electioni-

d

elt,

bus tranquillitatem & concordiam, & fic ipfius Imperii

eri-

fþlicitatem & gloriam promoveret. Meminit quidemIm-

;dt-

3

*

l-

pe

€) In Procemio A. B. $. 7. fic habetut: Saze cum ex officio s quo C««

efis

[

b

- Jarea digzitate potimur , futuris divifiouum pericutis inter. Eletto-

Ves ipÍ0s occurrere teneamur , iufra [criptas leges ad uuitatem inter

j

Elettores foveudam , Eleiionem unanimem inducendam: ac de-

10f

zeflanda divifioni predida , varü[que periculis ex ea. fequentibus adi-

[

fum precludendum , in folemni noftra Curia. Nurebergeuft . . . de

TImperialis

Janciendas.

poteflatis plenitudine edidimus ,, flatuimuey &5 duximus

In A. B. Tit. VIL $. r. ubi ex profeffo materia fücceffionis tra-

J

Catur, fic inquit Imperator: Iwzer follicitudiues illas izmammneras ,

nut

quibus pro felici flata S. Imperii , cui Audlore Domino feliciter pra-

Jidemus , cor noffrum quotidie fatigatur , ad . boc pracipue sneditatio

Viïï-

zo[ira dir

igitur , qnaliter defiderata €3. falubris fémper anio inler

$. Imperii Principes Eledores jugiter vigeat, . ,

d

Et /. e. $. 2. ita'ait: Ne imter eorundem Priucipum fecula-

i

o

rium Eletorum Jfilios fuper Jure,

voce $3 poteflate prafata futu-

vis temporibus [casadaloraim €3. diffe

sfionum po[frt. smateria fufcitari ,

€9 fic bouum commune pericul

ofis dilatiomibus impediri ; . . decer-

uimui , ub s pollquam üdem Principes EleGores foeuiares Gjc, . .

«Q6 ( 62 ) 50»

perator in Aurez Bullz prooemio d) fub tropica locutio-

ne etiam Principum, fed unice, ut horum Jura & Privi-

legia n relatione ad Ele&tores definiret, & ita omnem Prin-

cipum cum Electoribus collifionem pro futuris tempori-

bus przfcinderet e); non vero, ut horum in Principatus

Succefliones 'fua- Conftitutione. determinaret.

Ratione

Electorum illud fzpe memorato titulo VII. agere Impe-

rator & voluit & debuit, quoniam, cum pro icopo ha-

beret, Electorum Jurá ftabilire, horum tranquillitati &

unitati, & ita iplius Imperii faluti préfpicere, necelfle

omnino fuit, Succeffiones in Electoratus, utpote que

fxpe turbarum inter ipfos Eledores & Imperium fuerunt

caufe f) , clara & femper valitura Lege ordinare & defi-

g

!

. d) Spho 6. fic legitur: T quidem invidia . . antiqu-o venueuo, quod

j

velut ferpeus in Palmites Imperiales g smembra ejus propiaquio-

va impio [celere oomifli , ut coucu[fis columnis totum adifigium rui-

]

ne [ubjiceres, divifiomem iuter jeptem Elecdores $. Dmperü

« ^

t

multoties po[uiflü &c. . .

nbi per. Palinites Lniperiates Principum

d

202 Eleddorum per incidens mentionem fieri docet. LUDEwW I1G:

]

Commezt. ad A. B. ad eundem locum. lit. £. & g.

e) Diffidiorum inter R. L Electores & Principes reliquos ante À. B.

ortorum caufas recenfet LUDEWwIG 4 « nimirum $u Jeparati Col-

[v

— egii im conitiis

.. gui Cafares cum exclafione Principum eligen-

p

di .

. us vegalium

. qui& fibi Electores privative vindica-

bant; recentiores autem Principes pariter affectabant.

. Et hec

W

]

er À. B decifa funt:

l

h

Ex plurimis exemplis unum affero de JoaNxE II. Duce Saxoniz,

erg

qui Paffavienfis erat Epifcopus , & RunoLPHo fratre ejus. Primus

&i

jus Electionis fi

bi tanquam Seniori competere afferuit , illudque

exercuit, dum Lupovico Bavano fuffragium dedit.

Alter Ru-

DOLPHUS dictum Jus ad fe tanquam Laicum devolutum eíTe defen-

dit, illudque exercuit pro FRIDERICO Lil. Auftriaco fuffragium

ferens. Uti videre eft apud nu MowT. Cozps Diplom. T.L P. L.

p.jo. FUGGER. p

ag.271. HENRIC. REBDORFF adÁ. 1314. STE-

RO ad À, 1313. ubi quedam monenda cenfeo contra AUCTOREM

der grándlichen. Awsfübrung €9c. in caufa Salmenfi, 19 JOANNEM

fuiffe, & non A'LBERTUM? qui cum fratre ADOLPHO ob Jus eli-

-

e;(6;)se

).

l-

nire.

Scopus igitur, quem Canorvs IV. in confedio-

l-

ne Aurez Bulle habuit, abunde declarat, de Princibum

l-

non Eleclorum fucceffionibus fermonem in illa ne

quaquam

efTe ilïüitqtuxn,

H

liv

Q-

Z BL

ld-

Ratione

&

Nec minus Raftío, qux Imperatorem permovit, .ad 7-

Electorum Primogenitos Clericos a Succeffione in Eledto-

egis.

,L'a

u

ratus excludendos, nmanifefte probat, hanc Tituli VII.

ordinationem de Eledoribus fantum intelligendam . effe.

1132

l«

Per Auream Bullam nimirum Jus eligendi Romanum Im-

peratorem Eledoribus privative affertum eft 2), qui an-

tiquis temporibus fuüb Archi- Principum nomine u fra-

gucd

taxandi five prafentandi habebant; & licet paulo ante In-

7)

terregnum ipfum us eligendi fibi Electores vindicaffent ,

Ti

illius tamen exercitium continuis recentiorum Principum

tricis & proteftationibus expofitunt erat." Canorus IV.

um

T

demunr in À. B. fecundum Ele&ores fententiam.tulit, &

ereptum reliquis Principibus Jus electionis feptem: illis

j

Archi-Principibus , quos Electores nominare placuit, cunt

"COI-

exclufione cxterorum concellit.

Áft erant inter hos fe-

ipelt«

dict«

ptem jam tres Ecclefiaftici, qui Eledtoralent dignitatem

intuitu Archi - Cancellariatuum , quos exercebant, acqui-

iac

fiverant

Ne igitur, f: Ele&dorum filii Clerici im Ele-

IH

&oratus fuccederent, majora,.uti vocant , vota in Ele-

&ione Romani Imperatoris, aliisque Imperii gravioribus

ilz

U

jefe

gendi collifus füerat,

29 Ex hoc facdio nihil pro A. B. deci-

fione & contra fucceffionem "rimogeniti Clerici in Principatum

probari, um ante confectionem A. B. & inter Eledtores (licet eo-

OTE

'REJ

rum Jus nondum plene confirmatum fuerat) contigerit;

"

& cÉ LuDEWwIG Erlanterun

g devr ghidemem Bull ad Procemium pag.

N

3o9. & q0, ubi hec & fe

3

quentia fufius deducta & probata repe-

j dl

miunturs

ege ( 64 ) MP

negotiis a perfonis ecclefiafticis ferrentur, & in Imperio

feculari & laieo Laicorum potentia decrefceret, Clerico-

rum vero authoritas ita augeretur, ut rei fumma penes

Ecclefiafticos effet, Canorus IV. prudenti plane confilio

in A. B. fanxit, ne filius Eledoris Primogenitus, fiCle-

ricus fit, in Ele&oratum, , illique annexa Jura & fuffra-

gia ullo unquam tempore fuccedat. Atque hzc genuina

& ex ipfa rei natura petita Legis ratio eft, qua cum Prin-

cipibus reliquis minime conveniat, pronum eft collige-

re, Imperatorem de Principum non Elettorum fucceffioni-

Et

bus in. A. B. loqui & decidere quidquam noluifle.

qua demum ratione, quo fundamento hec Lex Imperii

refpe&u Principum odiofa, cum de Ele&oribus folum-

modo loquatur, ad reliquos Principes extenditur? Re-

cedo itaque a LupEw1610, qui, quafi planum certumque

effet ,. in titulo Ele&orum Primogenitos Clericos a Suc-

ceffione in Electoratus excludente de reliquis Principibus

omnibus fermonem effe, & hos eque, ac illos, fi Cleri-

cifint, aSucceflione excludi, nimis, uti arbitror , fiden-

terafferuit ). Statuo potius, Zuream Bullam , quoniam

de Priucipibus non. Eleoribus minime agit , borum Primo-

genitis Clericis in Feuda paterna fucce[Juris nequaquam obflare.

$

IV

Prafcindere hic teïam poffem, & petitum ex A. B.

Neque,

etiamfi de

contra Principum Primogenitos Clericos argumentum

reliquis

velut nullius roboris relinquere.

Verum caufe, quam

Principi-

eos hod1e

busageret; de

fendo; bonitate fretus, & de afferti mei veritate certus

excluderet

plus aliquid concedendum duxi. Tranfmittam igitur ad

tempus , in A. B. Principum etiam non Eledorum Primo-

^

gcnitos

*

—

b) cf. LUDEWIG . c. pag. t« 43. lit. s, LEHMANN Cbranic; Spirenf.

L.IL Cap.y. CoccEJUS Jw Pubi, Cap. r2. $. 1o.

) ad Tit. VII. A. B. $,2. pag. 682.

«$2 ( 6v ) S»

at

genitos Clericos comprehendi; nihilominus tamen nuo- UipoteLex

I(Q-

DIE per Áuream Bullam utpote Legem Imperii mutabilem , x- mutab-

TICS

*

5), & , licet de Principibus non Eledoribus loqueretur; "

ülio

tamen hac in parte reipfa mutatam a Feudis non amplius

Je-

In-

excluduntur. Quod ultimum affertum ut clari,us(pateat,

À

lit

&) Mutabilem effe A. B. certum eft, fi eam reipfa mutatam effe con-

fifl

ftat.

Hujus autem probatio occurrit in DE MEIERN Zs P. W.

gt

Tom.IV. ubi affert Placitum Imperii die 3r, Martii A, 1647. in

jni-

caufa Palatina fa&um fequentis tenoris: Anlaugend das 221 Contem-

k

Hraung dey Herrem Pfalegrafen, und im derem fmvoy vorgefcblagenes

erii

smedium odaoi E'eforaius, obvwoblez der Herrem. Cbuvfüvllen , uud

Stándem amvwe[enden Gefamdem umd Bottfcbaftem , infonders aucb

Ill«

aud zufordert ibrem guüdigí - umd guüdigem Herrem Principalen ,

M

Obcren und. conimitteztem bey diefem medio allerbàmd . fcbwoebre va-

ziones wud Bedemkem, weavum es menicb bey dem im der güldenem

qué

!c-

Bull, als des Hei.. Reichs fuzdamental Gefetz eimal beliebte.: unud

verordietem sumero [eptemmario zu laffom feye, 22 . Gemtütb gegam-

bs

£e

. Xcbts deflovweemiger. gleicbwvol unzd macbdem der jezt- be-

of«

kammte bocbklügliche Zuflamd des Heil Rómifcbem Reicbs eim weit

e

anderes evforderet , ud zacb geftait de[fes pro primo billig. beift Sa-

lus Imperii fuprema lex efto, azchb pro feeumdo micbt zu zweifleu ,

4til

1]j

dafs die 4urea Bulla, — "veoriumem Jrch der fepteiavius zunerus Ele-

&orum befosdet , ticbt allein vor ficb geduderet werdeu künne,

fh

Joudera aucb zach derem Publicatiom , veie Cap. 12, uxd fouflen,

allwo vor denjenigen jübrlichez: Zufanumenkunften , aucb der Wabl

eines Rómüfhem Kómigs 2u Fyamkfurt , der Coromatiom aber 2u

«Alacb , iteu vom verbottener Appellation voieder der Herrea Churfur-

Jien. Urtbeil d. Decretem flatuiret vvordez , z2 foben ifl, 231 OeY-

ufi

fcbiedenen malen geünderet worden

* Zlht baben ficb,

m

aus diejen und asdevem mebr. erbeblichen Urfacbez uzd motiven , ..

der Chbuvfarflez und Stünde amweefende Boitftbaftem macb veifer der

tuj

Sacben Ervwü,

:

uzaig untey anderem dabi umanimitey verglichen , daft

i

der vox bócbflaedaebter Ibyo Romifcb - Kay[erlichbez Majelát veobl-

)0

auvynend. vorgefcblagene odlauus. Eledforatus 102 attento der gül—

I08

denen Bull zi azderem. Roichs Cozflitutionenm zu dermaligez Ac-

coniodation der Pfaififebe Sacbe, com[equenter. ebifler. Bernbiguig

af

des H- Reicbs 2n ergreiffou , wnd . die Herrem. Pfafagrafen. damit 216

begizadigen Jeyen, €3'c.

!

«96 ( 66 ) 50

ex ipfo LupEwi16io, adverfze partis facile Antefignano ,

argumenta & teftimonia petamus.

Excludit hic Auctor

celeberr. Clericos Catbolice Keligioni addi&ios a fucceffione

in Principatus, & quidem vi Auree Bulle, eoguod Ko-

mazi Poutifices voluerint, ut iu Principatus ad Clericum ju-

ve fanguimis femel devolutos , poff ejus obitum Ecclefia deinde

beyes fuccedat ; €9 di&ti Clerici Pape ar&ius , quam Pro-

2. Quoad

vinciarum falus patitur , adflridi, acob aunexa flatui Cle-

Succeffio-

nem re ipfa f/icali officia a variis, qua Principi incumbunt, €2 a Laico

mutata.

commode praflantur , impediti fint 1).

Paucas poft lineas

idem Aud&or cel. Epiftopatuum Adminuiflratores evangelicos

fucceflionis in Principatus habiles declarat , eoquod Au-

ream Bullam quoad bos adbuc in ufu effe, cum variis ,JCtis

dubitet , uec Epifcopus Proteflantium Sacris addidus quendam

cum Pontifice nexum , territorio minus convenientem , alia-

que officia babeat temporale regimen imbedientia; €8 demum

in bodiermis Imperii Feudis mos ferat ,. ut F'afalli non. am-

plius in perfona propria , fed per fubflitutos €8' pecuniam

numeratam ferviaut ,. cui fervitio a. Clerico non minus, ac

J) Eriüutevuug der gülenez Bull l-c. pag- m. 682. hec verba occur-

runt: Dieweilen die Qrvdizuzg ia der A. B. b. t. eiunal fo. eingefub-

vet ifl » daff die "weliliche Farvfleutbzmer &eiuem. Getllhchem 2ufallem

mügen , ab[omderlich , da der Pabfl dem. Euzfall sebabé , eim. Fuvflen-

tbwn» das des Geb/Zts balbem anm einem Geifilichen fie'e, smalie mach

de[fez "Tod der Kircbeiz ais Erbe verbleibez.

Pufendorfifcbe Evlünte-

vung Cap.3. $. 6. p. 476.

. Uberdie[es ficb. bey "veeltlichem Reicbs-

Fárflentbumern aucb. verfcbiedene , Umflànde befrudem. woelbe dem

Zufall auf. eine geiflche Pevom unujüglich smacbens tbeils

yveil

Jfolcbe dem Pabft. durcb die Geifllicbkeit nüber vermandt

Jfind , als es etwa der. IYoblfland der. Lande -zwüffet ;

zbeils aucb Weilen ibnu fein geiflliches Amt von verfrbiede-

nen Ferrichbtungea zuruckbült, oder docb verbinderet;

wwelche man von einem IVeltichen erforderet . .. .. As

balte icb dafür, dafi ein Geifllicher zur Landes - Folge

eines weltlichen Fürflentbums nicbt befügt foye,

«36 ( 67 ) 9t

Laico fat&feri ommino po[ft m

Has igitur ob caufas ex

J

mente Lupgwicotr: À. B. Principem primogenitum Cleri-

cum Proteftantium Sacris addictum a. fucceflione in Feu-

(-

da Imperii nón excludit, Hoc fi in confeffo eft, uti effe

,

ex iplis terminis debet, falva Clericorum Catholicorum

l!

res elt.

Si enim in ufu hodie effet illa, quam attulit,

[

Romanorum Pontificum fententia, quod Ecclefia Princi-

if

pibus Clericis defun&is heres fuccedat, hos fane a fuc-

)

cellione in Principatus excludendos effe lubens concede-

a

rem. Quinimo hodie ab acquirendis Principatibus fe-

0f

cularibus jure excluduntur Clerici illi, qui perfoma -

u

valitey aterna funt, quibus deficientibus mox capitulum

il

alium fubítituit, cum e re Imperii minime fit, infignes

(il/

Principatus laicos ita in Clericorum manus venire, ut ex

Ill«

At, fiex Jure Primogeniturz

iis nunquam revertantur.

UA

2

!fjl-

(l

W

[

5sj) L c. pàg.683. & 684. fic habett — Dieweilez aber einige JCti gär

il

aweiflen wwollen , 0b beut zu tam aucb in diefem Falle die

A. B. mebr in dem Gangfeyev. . da aucb eim protefliren-

l]

der- Bifchoff weder desz Pab[l einige Verbindung bat, wocb

aucb jou]tem der Geifllicbkeit einig Gelübd tbuet , odev ficb dadurcb

[ttt

2u eimigey weltüchen Staats- Verrichbtuug wutücbtig macbet , WIm

n

derentwillen man vordem den geifilicheu Stand von der

íliii

l

hi

Lebeus Folge itber Land und . Leute ausgefcbloffen bat...

[/4

darzu socb jetzo im uz[erem Reicbs umd Lanud Lebem konunt,

dafs$ die 'afallen micbt mehbr in Per[om dienen , fouderz

o

ii

ii

extvoeder ibr Reichs comtiugeut am Geld zablen , oder ibre gevviefe

Maunfcbaft. flellei , fav ficb felbflem aber 2u Haufe bieiben, und

Jt

folgücb dergleichben Pflicbt eim Geifllicher fowobl, als ein

ede

Weltlicber bewerkflelligen smag : Als balte icb dafur, dafs

!

man beut zi tages nicht smebr. Ur[ach babe, die Geifi-

)

liche von . Reichs Leben auszufchliofen ,^ uocb auch. denen

JAdiiniffratoribus der Stifter und — Biflbimeren die./ Landes: Foige

ibe

Jcbovebr 2zt macben,

0*3(68)'50

ad Principatum vocetar Clericus ejusmodi , Cuti in Caufa

Sereniffimorum Principum Salmenfium fe res habet) qui

Principatum poft fua fata vel impetrata difpenfatione fuos

ad poíteros , vel ad fratres agnatosve Laicos dimittat ,

l

qua ratione illi À. B. aut Lex Imperii alia obftet, nullo

modo video.

Nullus nimirum hodie adeft Clericorum

Catholicorum cum Pontifice nexus, qui territoriis minus

utilis fit ; ceffant officia temporali Regimini noxia »), &

Vafallis hodie in Imperio omnibus, cui demum Religio-

1

ni addicti fint, facultas per fubítitutos ferviendi commu-

A.

nis efto) , & cur Catholice Religionis Clerici a Feudis

YK

Imperii vi Aurez Bulle excludendi; Proteftantice vero

Religionis Clerici vi ejusdem ad Feuda admittendi fint,

b

0

cum par pro utrisqueratio militet, &utriusque Religio-

nis Clerici, quod nexum feudalem in Imperio concernit,

d

qu

hodie omnino equiparandi fint?

Probata igitur eft ea,

T

quam tueor, fententia: Etiamfi A. B. Principes non Ele-

Til

é&tores comprehenderet, horum tamen Primogeniti Cleri-

Tiai

ci ob mutatam Feudorum naturam & Clericorum quali-

Eu

fie

tatem neutiquam excluderentur (Spho prafenti); cum

por

vero de Eledtoribus privative loquatur, uti ex ejus fcopo

Hili

(S. 2.) & Legis ratione (S. 3.) patet , Principibus non

hg

Ele&toribus plane non obftat , itáque corruit alterum pe-

titum ex A. B. contra Principis Primogeniti Clerici fucce[-

JOf

lup

Jfiouem argumentutia.

bea

YO

x) De hac materta mox Capite fequenti uberius agendi locus eris,

e) Se&, , Cap. HL. $. 8. & Sect, IT Cap. E. $. s. huj. Diff

die

)

Tiieert

g

«96 ( 69 ) $09

WEBESCS.

EC

f

o m )

*

) o JL.&ESAE—:*H

f—-.—...,/;:,:*.:..(e.—(b.ü :g:»,

ü

M

ME ^ OY -

ZIIE

-

b

lo

Jus Canonicum non prohibet hodie fucceffionem

I

lu$

Primogeniti Clerici in Feuda Imperii.

&

L

$

(-

37 x ipfa Feudorum natura, ex LegeImperii fundamen- Pertoss

UJ:-

lerici juXe

M.

Il

xLa taliimpugnatam hucusque Clericorum Succellioriem (

nes

0

vidimus, fed pariter vindicatam ; nunc ab ipía Clerici

ica-

Il

1

u

m Ecclefie Canonibus P** *£ bo-

nL,

perfona objedio defumitur.

nortim fe-

bonorum fecularium incapacem declarari, nexum Feu-

eularium,

o-

1il,

dalem cum Clericali ftatu incompatibilem effe afferunt ,

qui Clericos a Feudis exclufos volunt.

Ordiamur a CIe-

,

]e-

rici perfua, & num Feudorum per fe incapax fit, videa-

mus.

fj

lllud quidem negari non poteft, Clericos primis

nate Ecclefiz feculis bona fecularia ,

agros fundosque

jl

um

neutiquam - poflediffe.

Apoftolorum zmmli zgec füccum

portabant, nec peram, de terrenis parum folliciti.

Ve-

Jpo

0l

rum, uti fieri inter homines folet, hic perfonarum DEO

E

yi)-

facrarum fervor fenfim deferbuit: fuccelferunt haud pau-

lo poft Clerici bonorum fecularium polfeffores a) , quod

n

lapfu temporis ita invaluit, ut fua hodie Clerici bona ha-

beant, in paternas poffeffiones fuccedant, ea:que de no-

vo acquifitis cumulent.

$i illuftri fanguine fati fint ho-

l

dierni Clerici, ampliffimas non raro ditiones poflident,

3

&) Can. 2o. Cauf. XXlII. Q. VIIL fichabet GRATIANUS: A5 fant,

ulmom conuteuh decimis

€9 primitiis Dradia, villas €8. ca/tella

€9 civitate: poffident ; ex quibws Cefovi debemt tributa , uifi

Imperiali benignitate immmmitatem ab Dbujufmodi fVomerzeyint s

quibas a Domimo dicitaur:

Reddite que [unt Cefaris, Cefari; t9

quejunt Dé, Deo , , .

-as(vo')s»oi

fuisque te

rritoriis tanquam veri Domini prefunt. No-

Neque id

tiora hxc

funt, quam ut teftimonio egeant.

cofitra Canones

fieri quisquam facile afferuerit; ex uni-

- verfali potiu

s Germanie confuetudine longoque tempo-

g

rum ufu liquet ,

perfonam. Clerici bonorum fecularium ca-

pacem effe , &

Principem

Primogenitum. boc ipfo , quod Cle-

ficus ftt , 10n

4

[Je Principatu feculari privanduim.

fï

tü

$. Il.

Ratione

Atque in eo quidem confentientes adverfarios habeo,

Feudorum QUuo

d Clericus"bonorum fecularium capax fit, /i 4llodia-

Canones

videntur

lia funt ;

id vero negant, illum feudala etiam bona poffi-

: affirmant potius, Principem etiam Primoge-

po

Clericos

dere poffe

It

excludere nitun], fl Clericus üt

in majoribus Ordinibus confítitutus,

li;

Clericalis qualitate effe

Feudorum inhabi-

ex ipfa ftatus

0b

lem, & per Ecdl

efiz Canones ab illis prohibitum. Qua

[

laribus negotiis fe immifceat, qui DEO

enim ratione fecu

i

& Ecclefiz fefe devovit? quomodo c

uris Principatu laico

Ig(

annexis implicetur ,

Regimine feculari diftineatur, qui

tib

vi inftituti fui 5) ad cantàndos

Pfalmos, perfolvendas

gui

reces, al

iimarum falutem procurandam unice deftinatus

eít?

Accedit, quod ne

xus feudalis, quo Vafalli fuis

a Clerici inftituto plane alienus

Dominis de

vindi funt,

fonam cadere prorfus non poffit. Exi-

fit, & in illius per

gunt nimirum Feud

orum Domini furis a vafallis fervitia c) ;

?

p) Can. 3.

Dift. X XIII.

ita de Clericis fancitum eft: Hs Lege Pa-

irvum caoetur

,ut a vulgari vita Jeclufi a mundi voluptatibus J

Wfe

materiam cumélorum crini-

abflineamt . , . amorem pecumie , quafí

- poftremo

zuim , fugiant , €g' fe

eularia officia uegotiaque abjiciaut .

dodlyine , ledliomibus, pfalmis , by:

unis, canticis , exercitio jugiter iu-

f

cumbant .

. Idem Clericis incu

lcatur Can, 1.3. 4. &c. Dift. 88.

Clericis obftare videntur eorumque ratio fupra

c) c£ textus J. F. qui

Se&, II. Cap. l. $. 2

. & 3. huj. Diff,

j

«X (71i)

No-

debent hi a Dominis evocati in aciem armati procedere ;

eid

aft veftitus prater clericalem omnis 2) iis plane interdi-

Ui«

&us eft; quin arma portantes Clerici anathemati fubji-

1p0-

ciunture); manum vafalli in fternendis hoftibus ftrenuam

! (j

Domini requirunt, & Clericis, quibus manfuetudo & le-

(l

nitas pra reliquis commendata eft, fanguinem fundere

lane illicitum eft £.

Ex quibus omnibus manifeftum

eít, Clericum per Jus Canonicum & ipfam fui ftatus na-

turam Fþudi nequaquam capacem effe.

be0,

$.

I1l.

orfid-

yoff

| . Religiofa pl'öfe&o hec objecdio eft ; at noftris tem- se ni ca.

oribus fruftranea & inutilis.

nones olim

ge-

Abierunt nimirum prima

a German.^

eligionis Chriftianz tempora, ubi viguit regula Apofto-

Clericis de-

ULUS,

[iabi-

lig): ANemo militans DEO implicat fe megotiis [ecularibus ; &xt

ob multitudinem operariorum divifa funt minifteria, &

Qu

continua illa circa Sacra occupatio apud Clericos hodi-

DEO

auCO

ernos nec amplius neceffaria nec in ufu eft. — Antiquus il-

le Canonum rigor pedetentim mitigatus eft, cum fcien-

m

tibus & tacentibus Romanis Pontificibus Clericos inte-

xndas

gris Principatibus imperantes, Jurisdictionem exercentes,

natts

i fois

jerus

d) Cap. rs. X. de vita &2 boneft: Cleric. íta legitur:

Clerici officia

vel cosmercia fecularia mon exerceant . . . paumis vubeis ant. viri-

lx

dibus nec mom mamicis , , . freuis, fellis . . , calcaribus deàura-

j);

d . ..07 ztaziur.

1

€) Clerici inhabiles ad pugnandum declarantur Cap. IX. $. de Clevicis

X. de Voto.

Clericis interdicitur ufus armorum fub graviíTimis

poenis in Can, s. Cauf. XXIII, Q- VIIL. qui Canon ex Concil. To-

rp*

let, IV. defumtus eft,

Idem prohibetur Clericis fub poena. excom-

municationis Cap, 2. X. de vir.

n

cilii Pictavienfis eft.

eg /)0113]?. Cleric. qui Canon Con-

9j

f) c£ Tit. 12. X. de Homicidio, Tit. 14. X. de Clericis pugn. ia Da-

j

9

ello.

Clement, T. 4e Hoicidio.

Quibus aliisque. J. Can, textibus

probatur vetus Ecclefim regula: Ecciefra non Jstit famguinenm,

£) 2. ad Timoth. 2, v. 4.

ex(72)90

ficque fecularia negotia tradtantes fuperiora fecula jam-

dudum viderint. Noftro fane evo in Germanizx Epifco-

duplicera illi

pis fere omnibus Enfis Pedo jundus eft:

per fonam , xe1scoPr nimirum & sEcurARIS pniNcIPIS füfti-

nent, &licet DEO & Altari confecrati fint, fuis tamen

Dicafteriis vel per fe ipfos, vel per fubftitutos cum glo-

ria prfident, fuisque exemplis palam faciunt, Clericum

ex moribus Germanie bodiernis fecularibus uegotiis immifce-

ve fe licite po[fe.

Neque nexus feudalis, &, que ex illo

debentur ,

fervitia cum Clericali ftatu Pbodie pugnant.

Canones nimirum illi, qui Clericis arma bellumque in-

terdixerant, diu deferti funt, uti ea, qua fupra 5) attu-

li, Clericorum bellantium exempla abunde docent. Quod-

Bodie op Que e re mea magis eft, Canones illi hodie in confidera-

mutata fer- tionem plane-non veniunt, cum abrogatis perfonalibus

vitia nul-

fervitiis Clerici vafalli nec arma hodie ipfi geftent, nec

lius ufus

funt.

cum hoftibus manus conferant , fed per fubítitutos nu-

meratamque pecuniam ea, que Feudorum Domini exi-

gunt, fervitia hodie praftent 7).

Sine ullo igitur irre-

gularitatis aut anathematis metu Feudis hodie inveftiun-

tur Germaniz Clerici 7) Fidelitatis Sacramentum Impera-

. tori 7) dicunt, confueta de Feudis fervitia preftànt, &

^

ita manifefte probant, Clericum , quin contra ftatum fu-

EE A Mu A as ECÉAA. LA u E — u Éul x

üm & Eccleíie Canones faciat , Feuda hodie pollidere

potle.

$

IV.

p) Se& I. Cap. II. huj. Diff.

i) cf. Sect, 1. Cap. 1. $. s. huj. Diff.

k) c£. STRUvIUS Corp. Sur. Publ. Cap. XIL $. 34.

J) Formulam juramenti a Principibus Ecclefiafticis Imperatori- prz-

ftandi exhibet STRYckiUS in Zppezdice de Jolenszzibus inveJlitnva-

ywin C2 Taxa diguitatum Lnperii. Num. 14. & 16,

egs ( 73 ) $00

fitil-

$r RIEV.

Vl/ï

|

il

-

His ita conftitutis non video, qua ratione alferere Et his«

fofti

profumi

quisquam poffit, Principem Primogenitum eo ipfo , quod

nequit ,

T

i

anajores Ordines fufceperit, future in Principatum fuc-

Principenm

9lo-

Primogen,

ceflioni tacite remuiciaffe, adeoque fecundo genito Laico

per fuíce-

k

Jus ad illam quafitum effe.

Hazc fane tacita renunciatio

ptionem

Ua

Ordinum

H

prefumi nullo modo poteft. Ex notiflimis nimirum Ju-

fucceflioni

A il

lo

ris principiis ) i/la tantum prafumuntur , que ut plurimum

renunciaf-

fieri foleut ; & illa prafumi debent , qua aliter fe babere non &e.

Je ff«

poffunt :).. 1n hac vero, quam difcutimus, de Clerico-

13

iLl

rum fucceffione materia utrumque ad prafumtionem re-

)n0

-

quifitum deficit.

Poffederunt reipfa Clerici Feuda Impe-

que

rii fecularia 0) , & in illa fuccefferunt ) ; nulla, fi Cle-

Ü

rici perfonam ftatumque attendimus (Spho 1. & 2. hujus

nec

Capit.) adeft fecularia bona poflidendi inhabilitas; nulla

Qs D]

nec juxta Canones ,. nec juxta hodiernam Feudorum in-

j CXt-

dolem (S. prec.), prohibitio aut repugnantia adeft , quo

r ire-

minus Princeps primogenitus Clericus Feuda Imperii

ellitit«

hodie in Germania habere poffit; quin imo Jus Cano-

nper-

nicum ipfum Feuda habendi potcítatem Clericis non ob-

»nfj

fcure facit, cum illis veniam impertitur, ut tanquam Va«

j hi

l

U

l

i

1

dcr [j

falli fidelitatis juramel/ï-tuum deponant q) ,. & in rebus Feu-

B-

G

q) arg. Cap. 6.. & 9. )ide Prafumtionibus.

z?) cf. CARPZOV. P. II. .C. 26. Def, 18« & 19.

gT

8) Sect. I. Cap, IHI. $. 1-8, huj- Diff,

2) l c. huj. Diff. $. 9, 10.

4) Cap.30, X. de Jurejur, ita fonat: Nimis de Z'ure divine quidam

Laici uferpure nituntur , cum,viros ecclefiaflicos tribil temporale

obtinentes ab eis ad praftlaudum fibi fidelitatis juvamenta coumel-

K

[

lunt . ... probibemus ue tales.

coganutzr. bujafinodi juramenta,

Cierici pez]bn? Jeeularibus praflave

Id

«X ( 74 ) 9t

da concernentibus coram feudali Curia jus accipiant 7):

fruftra igitur & nullo cum fundamento afleritur , eum ,

qui majores fufcepit Ordines, ipfo facto Feudis tacite re-

nunciafle; & fértium corruit orgumeutum contra Clerico-

rum in Feuda fuccefionem ex .Jure Canonico defumtum.

RC2 ER 3705 £ C a Q at aol

DA D UT-dr.

Obfervantia Imperii Principem Primogenitum

Clericum a fuücceflione in Feuda

non excludit.

S.

L

Nullaadeft 477

Imperii ob-

artum & ultimum , quod Clericorum in Feuda

fervantia,

cum Cleri-

Succeflioni obmovetur, argumentum ex Imperii

ci ad Feuda

admiffi

Germanici obfervantia defumitur, validiffimum utique ,

Lt

li couflans & adaquata fit Imperii obfervantia , qua , Velqt

y) Cap.6. X. de For. competent. ita ait ALEXANDER lI: Ev £razf-

amil[a nobis infinuatione .

militum Ecclefie tue intelleximus, quod

cun R.,

eos fuper quadam po[feffise corama. Tveceuft Epifcopo

iraxiffet im caufam, mobilis oiv de Campis €OVTITA Dominus Jub

debito fidelitatis inbibuit , me de feculari feudo i judicio Eccle-

Jfaflico vefpouderent.. , .

ferminuri .

.

per Domz'üum feudi caufam jubeas

*

Cap. 7. eod. fic legere eft: Statuimus, ut ex quo Fpifcopus fue-

vit im Ecclefia confecratus ,. de feudis ipfir fub fuco juicio cogzzo[va-

far, fi ad. Ecclofraflicam coguitionem pertimeaut : alicquin [ PIe-

riali Beneplacito (.fuus juftum fuerit) relinquatur.,

«X ( 7: ) 59

Lege recentiffima , & omnibus reliquis preferenda a) ;

Princeps Primogenitus eo zpfo,quod Clericus fit, a fuccef-

fione in Feuda Imperii exclufus fezzper fuerit. Verum, fi

veterum temporum monumenta, aliaque teftimonia pu-

blica confulimus , nequaquam hanc couflantem Imperii

Praxin ad noítra usque tempora fuiffe perfpicimus, cum

Clericos innumeros Feudorum poffeflores & in Feuda

fucceílores fuiffe, plane certum fit D).

Neque Clerico-

rum in Feuda fuccedentium exempla elidi per hoc pot-

funt, quod afleratur C , Clericos ex Domini gratia per

modum privilegii coztra ,/us Feuda accepiffe, cum hzc

objedtio velut certum fupponat, Clericos ipfo ,/zrea Feu-

dis excludi , quod tamen nulla ratione íolida probari

poteft, & cujus contrarium prafenti Differtatione lucu-

lenter deductum arbitror.

Manent igitur fuo in vigore

Clericorum , qui Feuda poffederunt, & in illa fucceffe-

runt, exempla, palamque faciunt, licet nonnunquam

Clerici in Feuda non fuccefferint, hanc tamen Imperii

conflantem obfervantiam non fuiffe.

Nolim hic ego, fin-

gula, quz ex variis Principum Domibus pro Clericorum

exclufione & ftabilienda hac in parte Imperii obfervantia

afferuntur , exempla ad examen vocare, quoniam Celeb.

GEBAUER ( id jamjam cumulate folideque praftitit. Cum

vero agitata inter Sereniffimos Principes Salmenfes caufa

mihi fcribendi occafio fuit, in id.unum pro harum pa-

K2

X* — - mow

j

a) Obfervantia (Juris alicujus) fubfecuta aute omnia attezdi debet &2

intev pavtes Jus facit. ZORER« P.1. Q. 1. num, 106. SCHULLER:

L.l1I. Q. 55.. num. 34. & feqq.

D) c£. Sect. T. Cap. HI. huj. Diff.

c) Ita afferuit AUcTOR des Ungrzads der Foige der. Geifllicben ad $.

87. pag. 36.

8) In Pronz/fide de CCCC. aunorum ufu, ob quem Dominut de LU«

DEWIG Qlericos im feuda Juccedere.z0m po[fe opiaatur.

«jG ( 76 ) 909

ginarum anguftiis breviter inquiram , an in Salmenfi Do-

mo ufus olim fuerit, & hodie obfervantia vigeat, Cleri-

cos etiazma Primogenitos a fucceflione in Feuda excludendi?

IJ.

ä

S.

j

[/

Hoc in Sal-

Ád probandam Salmenfis Domus obfervantiam , vi

menfi Do-

Ü

mo, exeni-

cujus Clerici a Feudis excludantur, varia hujus exclufio-

[

pli loco,

nis facta adducit Audtor Dedudionis pro Sereniffimo Prin-

oftenditur, cipe MaxtrMiLIANO FuipERICO in lucem edite, quz ut-

pote hanc obfervantiam minime p

Á

robantia rejicit e), qui

0

Sereniffimi Principis Lupovici Canoui Orroxis, füc-

ceffionem ex Jure Primogeniturz fibi depofcentis, partes

hi

defendendas fufcepit.

Infiftam ego horum veftigiis, &

num fada illa in obfervantie probationem admittenda ,

fi

N

an vero rejicienda fit, fine ullo caufz prejudicio ex Juris

in qua nul-

:

principiis determinabo. Primum ex Sec. XIII. exemplum

di

lus Frim

o-

In

genitus

producitur SicEruipus, qui Worrnaur Rheingravii Fi-

ex)clufus

lius primogenitus, FnrpEnicri]l. Cancellarius, & Ratis-

QU

€

NI

bonenfis Epifcopus erat, & propterea a paterna heredi-

ali

1. in Dom, t2t€ exclufus dicitur, quippe quz ad ejus tratrem Laicum

Rheingr- EwMERICUM devoluta fit /).

Verum transmittam, dicto

Yiorum.

SIGEFAIDO fratrem fuiffe EwERICcUM , licetid plane cer-

tum non fit £), illud tamen pernego, eum, ova Cleri-

cum , a Paterna fucceffione exclufum fuiffe.

Neque hu-

e) In Deductione edita 1770. fub titulo: Die Rechte des Erflgehoby-

nen im dem Fürvfilichen Houfe Salm - Salm gege. die ougemafle Ern-

griffe des Nachgebobrnen vertbeidiget in Sacben des Regierendem Heryia.

Férflen Ludwig Car! Oto voz Sahn- Salm HochfarvfU. Durchlaucbt

ovieder Hocbfide[jelbez machgebobrnen Herra. Brzder des Herrn

. Pring

Maximilian voz Sahn. S«tm Hochfayfll.. Durcblaucbt.

f2 Gründlicbe Auführ: g &:. $.

i)

8) Kurzgefafle Gefchicbte des. Rbeiz

zï:;'hfi[bm Haufes l. Tbeil. $. 23,

J

J 32« ait: Deffen Bruder. Wabr[cbeinlicb Emericb *ware,

06(773'5(-

H

jus negationis probationemj

urea nobi; quisquam exigit /),

y;

qui in poffeflione fumus, & ex temporum illorum mori-

*

4

ndi?

bus, quibus Clerici ad Feuda-a

d

.

m

ittebantur, merito fup-

ni:

po

lili

us ,

etiam memoratum SrGEFRIDUM in paterna

Feuda fuccefliffse, donec ab adverfa parte probetur , illum

reipfa fuiffe exclufum.

Atque hujus probationem jzr;-

iil

A

H

ius , fiquidem affereati in-

ml

dice omnino ab adverfario peti

hüo—

cumbat frobatio, ille autem conftantem adetfe in Salmenfi

Jl

Domo de Clericorum exclufione obíervantiam aflerat, &

hanc Srczrnipi facto probare nitatur

Et hoc probandi

? V

Ti

onus fibi incumbere fenfiffe videtur ipfe celeberrimus

Adverfarius, cum duo fubjungat argumenta, fed, meo

füc-

165

judicio , minime convincentia.

SicErRIDUM fuiffe exclu-

&

fum inde probare cogitat, quod cerzi Juris tum temporis

fuiffe afferit, Clericos Feudorum incapaces effe.

Verum

i,

Seculo XIII. Clericos Germanie Feudorum. inhabiles ju-

furis

dicatos fuiffe, ne probabile quidem, quin imo manifefte

um

falfum eft 7).

Ex imaginaria igitur illa Juris certitudine,

1G«

qua petitionem principii fimul involvit , pro exclufione

Sicgrnipi plane nihil probatur.

Nec majoris momenti

Cum enim polt SicErRIDI Obi-

"t

altera probatio eft £).

E 3

iM

m

[0s!

"lifie

b) Ea dem Ungrunde der Folze der geifll. Erláuterung der IHItem. Ab-

]u-

baudlung ad $. 9x, p. 49, Celeber. AUCTOR fic inquit: Der Dritte

Eürwand ifl, daff imit Nicbts evwoiefem feye , daff Bifcbof. Sieg fried

d

von der Erbfcbaft awsgefcblo[Jes worden. — Aber. beifl dicfes juri-

yili«

flifcb gebandelt , wenn man von dem Gegentbeil den Be-

; fitt«

weis der. 'erueimung. forderet,

Dem boben Gegentheil

Jerri

Jiebet zu, zu beweifen , dafs Bifcbof Siegfried Theil an den

aucbt

priu?

- Rheingrüflichen Landen erbalten babe . . .

3) cf, Sect. I, Cap. III. huj. Diff.

OM

K) Lc. hzc probatio producitur: Aaz bat die[Jeits micbz witbis, frcb

vveiter einaula[fen , da 2:pal. die damnls (im x 3te Jabybumdertz)

« ( 78 ) 909

difpc

itum ad ejus Agnatos Laicos ea, quz poffidebat, Feuda

fise (

recidere potuerint, ex eo fane non fequitur, illum a

Ticfa

Feudis omnibus fuiffe exclufum, quod ad Rheingravios

borr

,

defcendentes hec Feuda poftmodum pervenerint. Nulla

c0s (

igitur ratione probatum eft, SicErFRIDuM, eoquod Cle-

tiont

ricus fuerit, a Feudis fuiffe exclufum, adeoque hoc ex

ter f

facto Salmenfis Domus obfervantia non eruitur.

Qo «

pntit

$

III.

Cox

n« ]

2.in Domo

Alterum ex JJ ilderaviorum Dovwi exemplum produ-

viorum.

WNildgra-

citur, cum nempe Cownapus II. Comes inter filios fuos

Laicos caftra aliquot divifitita, ut Kyrburg & Schmidt-.

burgum haberet poft ejus obitum Gopzrnipvs; Dunam

vero & Grumbach filius alter Ew1cno , nulla de filiis ejus

Clericis GeERARDO Archi-Epifcopo Moguntino, & S1wo-

COf

xE prepofito ad S. Mauritium Moguntiae facta mentione.

terti

Verum hec paterna difpofitio voluntatem potius Patris

Exn

in filios Laicos benignam , quam ]uris neceflitatem &

quor

Domus obfervantiam arguit; CoNRADUus nempe, cum fi-

Tir

l

lios Clericos cerneret, tam pinguibus beneficiis przdi-

Tpi

tos, Laicis quzdam pre illis bona affignare voluit, hanc-

fitus

que fuam voluntatem ut inter filios fuos eo magis firma-

fexh

ret, & certius faceret executioni mandari , privationem

atq ü

bonorum reliquorum , tam allodilium quam feudalium , qua

bus]

Coi

in JValisbeim po[fidebut, & de quibus inter filios nondum

]

obue ollen IViederfprucb üblich gewefenen Rechte von der

Ausfcbliefung: dev geifilichen von weltlichen Lebeun, wsa

diefer Umfland, dafW die Rbeingrüfliche Lande auf Rbein-

gr'ä/iiche qucendmtm, ooelcbe obne Zwveifel von Geifiichen.

fh)

zichbt fovtgepflanzet ovorden , £ ekommien fil'ld » die Sachbe obnebin

deuilich imacbene

*

e$c ( 79 ) 509

] FEUda

difpofuerat /), ei filio comminatus eft, five Laicus effet

five Clericus, qui hanc paternam difpofitionem aufu te-

il

üm a

l

[

i

merario violare prafumplterit.

In alia fane CoNRADI

g

|

bona, preter memorata fuperius caftra, folos filios Lai-

UiUIO.

cos Clericis nece[Jario exclufis fucceffiffe, probari nulla ra-

n

P

QC EX

tione poteft. .Ex facta A. 1283. poft Coxnapr obitum in-

ter filios ejus Laicos alia bonorum divifione illud profe-

&o erui nequit, cum pariter non conítat, Paac de honis

omnibusfuij]p factam, adeoque mirandum non eft, filios

CowRaDi Clericos , quippe fuis portionibus contentos,

nec Patris nec fratrum Laicorum divifioni contradixille.

produ.

0s Ínos

chmidt-

$. IV.

Dunam

liis ejUs

Idem Ar-

x Simo-

Nec magis ad probandam Salmenfis Domus in Cleri-

gumen-

corum a Feudis exclufione obfervantiam facit exemplum

ontione,

tum per-

tertium ex eadem Wildgraviorum Domo defumtum.

tractatur.

s Datris

Enrcuo Kyrburgenfis linexz fundator fex reliquit filios ,

ten &

quorum quatuor Ecclefie fefe devoverant , inter quos

cum fi-

Primogenitus, ejufdem cum Patre nominis , Frifingenfis

prad

Epifcopus, alter Ge&HARpvs Frifingenfis Ecclefie Prepo-

, h-

fitus, quintus FaiDERICUS ex Templariorum ordine, &

; firmo-

fextus Hvco ex Canonicis Ecclefie Moguntinz fuerat ;

tionerit

atque hi omnes in paterna hereditate preteriti, & a fratri-

J , Q

bus Laicis CoNRADOo, Schmidtburgenfis linee fundatore, &

ondurm

GoprRiDOo, dicto RaUus, a fucceflione exclufi dicuntur z) ;

) c£. die Theilungs- Urkunde Wildgrafs Conrad des H. zvoifchen fci-

nen Sóbuem voxz 1258. cujus copia in Arch'vo Salmenfi affervatur ,

7/;1

/n

& que impreffa eft in Deductione, cui titulus: die Recbte des Erfl-

Thett-

gebobruem &c. fub rubrica zlage X X XVI,

an) Grandlicbe Auifabrung $. 91,

«6 ( 8o ) $69

il

At vero an reipfa exclufi fuerint, an illud ex jure & secof-

f

fitate evenerit, non probatur.

Conítanter enim tueor,

li

Clericos eo tempore Feudorum capaces extiti[e , & nifi in

li

Communitatibus Monachorum fimiles vixerint, zullaLe-

fü

gea Feudis pyobibitos frifJa, ut proinde Clericos in Feuda

fit

fuccedere potuiffe ,

& reipfa cum fratribus Laicis fuc-

ceffiffe ,. merito prefumam , donec, qui illos exclufos

(

fic

afferit, hoc affertum tuum fa&s & documentis probet, &

1

non ex fuppofita Clericorum incapacitate, & erronee

Tü

ftabilita Juris decifione fibi imaginetur, & aliis perfuade-

re conetur.

(

Non quidem hos fratres Clericos cum Lai-

f

cis reipfa fucceffiffe ex eo probari poffe exiftimo, quod

TiC

Emicno, Frifingenfis Epifcopus, Caftrum Schmidtbur-

&conra genfe a fratre fuo CoNRADO ad dies vitz acceperit, illud-

fac

obje&iones

fUL

defenditur.

que, fi in didum CownApun aut ejus heredes recideret,

ex Wildgraviorum Familia. noluerit alienari, cum hec

Tül

Iv

omnia fucceffionem non probent; aft eodem cum funda-

mento nego 7), per eandem conceflionem probari, Cle-

aj

ricos a fucceffione exclufos fuiffe , . cum Comwnapvs di-

4

&tum Caftrum Schmidtburgenfe, quod fibi'in bonorum

divifione obvenerat, fratri fuo EwicHowi, licer hic in

bona

T

p]är

defi

z) Afferuit hoc AucTOR des Ungraundes der. Folge der. Geifllichen. ad

0C

$. 91. p. s1. his verbis: Da Bifcof Emich zu Freifiugen erft durch

do

eiue freyovillige Ceffon feines Bruders Conrads , die Burg Schuidi

buvg erbalten konute , [o folget ja daraus der unvvieder[precbüche

0

Schl

» dafi ey 2uvor dan keien Antbeil gebabt baben kómue . .«

per quod vocabulum davaj f hoc Jolum . caftrum intelligat , ni-

hil inde pro Clericorum exclufione fequitur , cum caftrum Schmidt-

)

burgenfe non tota hereditas fuerit, adeoque in alia bona Clerici

fuccedere potuerit.

Si autem £zotam Dereditatem per dictum voca-

bulum intelligat, pariter nihil probat, cum ex eo, quod EMICHO

:

caftrum hoc pro fua parte non acce

perit, ;ninimc fluit, quod &

Jí

tota hereditate exclufus fuerit.

L

ego ( 81 ) $t»

We.

aliafuccefferit, nihilominus concedere potuerit. Nec pro

eor,

nrea igitur fententia, nec contra illam hoc ex fado argu-

/fiin

mentum folide defumitur; neque, etiamfi probari poffet,

[*vd l P

hos fratres Clericos aut omnes aut aliquos reipfa exclufos

'euda

fuifle, conftans inde obfervantia erui poffet, cunt certum

; UC«

fito), feculi XIIL temporibus, quibus hec contigére,

lufos

Clericorum plurimos in communitatibus viventes fuccef-

"

]

&

fionibus, fi non expreffe faltem tacite renunciaffe, & hinc

'one

apud familias confuetudinem viguiffe, eos, utpote bono-

yade-

rum haud indigos , & ad connexa Feudis fervitia pro fta-

| [a-

tus fui ratione inhabiles , in bonorum divifione & in Feuda

fucceflione pretereundi.

Quin igitur Epifcopos & Cle-

quod

|our-

ricos omnes eo feculo viventes Eremicolas & Monachos

d

il

(l*

faciam ?), affirmare non dubito, quod, fi qui Clerici in

deret,

fucceffionibus hinc inde exclufireperiantur , id ufitato eo-

i ligc

rum vivendi generi , & zacite aut quandoque expreíTze

renunciationi adícribendum fit, quod fundare domiis ali-

ünda-

)v

-

cujus obfervantiam , & ad hodiernos Germaniz Clericos

j -

applicari neutiquam poteft.

Yorufi

V

li

c m

Precipua hec facta fuht, duæ Clericorum in Feuda Si qui Cte-

rici exclufi

bon

fucceffioni objiciuntur; ea, qux fequuntur, exemplarem

funt , fe-

cundo ge-

plàne non tangunt, fiquidem ex Rheingraviorum Domo

defumta, & plane extra ftatum quaftionis funt.

Ea omnia niti fue-

runt, adee-

j il

hoc loco enumerare, cum ad:metam properem, fuperfe-

que huc

d]u "

deo; fed utomnia unico obtutui fubjiciam, partem Tabulz m faci-

ridi

recb

ut

9) Concilium Colonienfe de A. 1260. morem Clericorum in commu-

nitate vivendi adhuc approbavit, cf. dicta fuperius Sect.I. Cap.

'"Mitt

É

i. $. 2:

ggt fi

p) In dem . Ungrunde der Folge der Geifllichez ad $. 92. pag. «2. ficle-

rtt

l

gere eft: Maz frebet michbt, vvas der Gegeutbeil mit feinen. Ecopti-

" etcL

Jeben Euefiedlerm des 4tem Jabrbunderts ,..... babem vvvlle.

Deziz

j Y0C2

das ifl docb unmüglicb , ficb vorzuflellen, daft er vernánftige. Leute

M

1cH0

im Evn]l follte überredem voollem , daff alle Biftbiff, Dobmberrem

qui

«nd Cazonici im i

yin gabrbunderte. Einfiedler und. Móncbe. ge-

evefen. feyenm.

«32 ( 922 ) M»

genealogice in Caufa Salmenfi contra Clericorum Succet-

Hanc vel leviter infpicienti

üonäm editz Q) fu.þj-uwngo.

E

—— —— ——

q) 'Hæc tabula genealbgi-ca annexa eft Deductioni, cui titulus :- Uzz-

nc

€

grumd der Folge &c. pag. 88. & feque

ia exempla gontinct:

—

r

—G

U.

JOHANN-

HARTARD Dobmberr. z ]Pfaynz v»ird

HEDWIG.

JOBHANNI.

durcb feiuen àlterm weltlichen Bruder von

der Succeffion azzgefchloffen.

JOHAnNN H.

——

CoNRAD Zrzbifch. xu Hfoyus .

*

FRIEDERICH:

; JofizaNN L.

wird ansgefcbloffen.

MÓ

Josaxx IV.

CoNRAD Auüumumerer und Ho[pitalier

des St. Pefer Stifis zu Weilfenburg

q.

exbült keinen Londes fþztbeil.

—

L

rJOHANN V,

GE

RHARD Dobinherr zuorier

wird von der Laudes Folge azsgefchloffen.

ORE

z

;;

——

J ACOs Dobmberr zu Trier.

FRIEDRICH D(;Ir;ä;;rr 2u JMaynz

H

JOHAN N VI.

W

—

ff m r

L LE

erbolten keine ä;ztlleil am den Rbeiugrüflichen Landen.

—

- Á

gf

Jacos Dobmnberr zu Jrier, Cilln

PuiriPP

Stfier der

JoRANN VIL. Stifier

Daunifcbem Linie.

der Kyrburg.: Liuie.

und Straffburg wird-awgefchlojfem.

—

U

PurripeP FRANZ.

—

——

*":ä

fl

FRIDäRICH.

ais

—

trf

al

PuiiipPOTTO JjOHANN JoHaNN EnNsrT OrroLupwiG FRiDRICH MAGNU

5

exfter Füvft 2

G&EORG.

Aucusr LupwiG JDohmdechaud zu

Stiffer der. Flandri-

ti

AMaltbefer ein Jefuit. Straffburg und

Jehen. Linie.

Sal(nr

Ritter.

—

ngmb. zu Colln.

werden von der Succeffion azzsgefcbloffem.

— IÉ

Lrororp PuiriPP CAIE;L wird von feinem Herrm

(

UPWIG.

Vater dem geifH. Stand gewiduset , und deswegernt

(hxc particula caufalis ab AucTORE fine funda-

mento inferta eft) «om der Landes Folge azsgefcblof-

fen 5 vevlieft aber nach feines àalteren Bruders T'od die

Geifllicbkeit , u5 Saecedirte feinem Herra F'ater.

MT

i

«92 (.85 ) 509

patebit, inter eos omnes, ex quorum exclufionibus Sal-

menfis Domus obfervantiam eruere celeb. Adverfarius co-

Jent

natur, ne unum quidem Primogenitum fuiffe.

Jam ve-

Ün

ro in Rheingraviorum Domo, ex qua hzc facta defumta

funt, JUs PRIMOGENITUR a feculo XIII. , quotempore

'",'ä

NT

-

per conjugium Hepwicers cum Joaxwz I. Nr'ildgraviatus

cum Rheingraviatu unitus eft, ad noftra usque tempora

conítanti obfervantia viguit r); ut adeo necelfe non fit,

argumenta pro horum factorum folutione operofe con-

quirere, cum in omnium oculos per fe incidat, unicam

rationem, quod Clerici in Tabula genealogica memorati

a fucceílione exclufi fuerint, non ffatum Clericalem , fed

polleriorem nativitatem fuiffe.

Quoniam igitur nec ex ho-

rum, utpote fecundo genitorum, exclufionibus quid-

quam contra PaiMocrxiTUM CuERICUM concludi poteft,

neque Primogenitos Clericos de ure a fucceffione pro-

hibitos fuiffe ($S. 2. 3. & 4. preced.) probari poteft,

—

manifeftum eft, zecconflautem , nec adequatam circa Cleri-

corum Primogenitorum a Feudis exclufiouem im Salhmenfi

;.-J

Domo vigere.

—

S VE

Conclufie,

Éxpeditis in hunc modum Adverfariorum objedtio-

nibus füperelt, ut dicta hadtenus velut in. pugnum con-

traham, & ita Differtationi finem faciam.

Principalis

—

alicujus Domüs Primogenitus, licet Clericus fit in majo-

MI

ribus Ordinibus conftitutus, ex idea &2 zfcapü Juris Primo-

i

y) cf. Extraflus einer von Seiten Ibro HochfavfM. Durcblaucbt iu Salue

Saln des Hevra Füvflem Niclas. Leopold eimgeveicbtem fo betitultem

Recbts begrándetem. Eroveiffung &c. qui occurrit in Deductione :

Iie Rechte des-Exflgebobraen &2e« — Nebenanlag zur. drittern. Adnlag

gebérig J. 8.

«6 ( 34 ) M»

*

geniiuraz, quem omnino im

plere poteft , ad fücceffionem

in Feuda admittendus eft

CSed.l. Cap.L.); vocat illum

ad Feuda us Feudale Ger

manicui ,

quod, cum moribus

Germaniz hodiernis conveniat .

pondus hodie & autho-

titatem.habet (Cap. IL.) ;

vocat illum. Ge

Hia, vi cujus Clerici Feuda

rmonia obferoan-

per plura fecula poffederurtt

(Cap.IIL). Neque talis Pri

mogenitus

Clericus a Feudis

excluditur per Jus Feudale Long

obardicum , quod Clericis

Germanie nunquam convenit,

& ad noftros hodie Cle-

ricos applicari omnino non po

teft. ( Sect. IL- Cap. I );

Non excluditur per Auream Bu

llaz , quz de folis Ele&o-

ribus loquitur (Cap.IL.); Non

excluditur fer ,Jus Cano-

"icum, cujus antiqui Canones

per Germaniz confuetudi-

nem hac in parte deferti ,

& ob mutatam fervitiorum

feudalium. naturam hodie n

ullius ufus funt (Cap. III.) ;

Non excluditur denique per

Germania obfervaontiam , us,

ut in Salmenfi

Domo, exempliloco , oftenfum eft, nec

conftans

nec adequata eft

(Cap.IV.) Statuendum igitur

eft: Principis defundti

Filius Primogenitus, licet

Clericus fit in majoribu

s Ordinibus

conftitutus, in

Feuda majora Imperii fuccedere pot

eft.

7

"h

E

—

75)

.

4X

N

E

j

j

X

(ge

'3x

?X

*

s

o

m

R

As

!

i

$2

3

QD

Dd

e

:

M*,:

NSS

N

d

LE

v*

S

X

—

a

as m

-

2

EC w

f5

E

Es

T

iv

o*

m

[

:

1

TUl

)

As

us

M

x

l

*

ET.

X

s

1

D

U

E

s

*

B

S;

-

h.

^i

E

]

k

!i

)

;;

:

——

f

Mil

IDTÁmece

RR QURMNNE

P ANHTSUNN

"

ais

j!« w

"4

6

d

N

D

3

—

"1

2

M

"

7

r

j

u*

lp

n

j

i

:

4

'

ll'

"

:

——

f

d

6

2

*

X

TM

vX

A

"

Mp

s.

ede

( t

P

u

n

"

Ü

TT

!

;

3

P ER

120 em

.,!-J 4

; va"

Q

[

la

DA .

DISSERTATIO INAUGURALIS JURIDICA

l

S

l

R

o

SUCCE :SSTONE

]

E2

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

PRIMOGENITI CLERICI

[

j

l

FEUDA MAJOR 4

O Baanee Q

—

ENN

LMDPIEROX ROMANO-GERM;

"ïïw

wvrnr

L BHBELLI

TEEEEEHEL

Focus

n

QUAM

N

-

DEO SOLO PR/ESIDE

ä

EX. DECREJTO

AMPLISSIMI JCTORUM ORDINIS

p

IN ALMA ARGENTORATENSIUM UNIVERSITATE

PRO LICENTI

g

GJRAJD U

I) OCIXO:RZIS

RITE CONSEQUENDI

HWNP. 4

SEPTEMBRIS 4 R. $ MDCCLXXI

SOLEMNI ERUDITORUM EXAMINI SISTIT

Z&FRANCQ GX ORGIUS DITTERICH

BAMBERGENSIS

AA, LL. ET PHILOSOPHIJE MAGISTER.

dB AE.4Q. !

3 ob feteQon0) 3 3 008 T Qoeoh af a do«05 d. «ot sdexje cor g d d eeod sj Qo p Dono pl 00l af

ä

Argentorati, Typis JOH. HENR. HEITZII, Univerfit. Typog

Ceh

& Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com