KaI600-1528_35
author: Henne, Rudolph ChristophandMotschmann, Johannes Georg Theodor

DIS. SERTATIO IVRIDICA INAVGV BRALIS

bDbDFE
PARENTIBVS DHVC VIVIS

Rr
FACIA

IN ELECTORALI ACADEMIA ERFEORDIENSI
ANNVENTE DIVINO NVMINE
INDVLTV ET AVCTO RIT ATE

. MAGNIFICI ICTORVYVM ORDINIS
SVB MODERAMINE

DMN. RVD. CHRISIOPHI HENNE

ICTI ORDINIS ICTORVM ET IVDICII PROVINC. ASSESS. NEC NON
IVRIS PVBLICI P. P. O.

FAVTORIS AD CINERES VSQVE COLENDI

PRO GRA DPV DOCIORIS

SVMMIS IN VTROGVE IVRE HONORIBVS
OBTINENDIS
DIE XXV. I‚ ANVA R. MDCGCLIIX.
IN AVDIIORIO IVRIDIGO COLLEGH MAIORIS
HORIS CONSVETIS

P2VBIICO HRVDITORVM kXAMINI SVYBMITTIY
AVCTLOQ& R

lL. GEORG. THEOD MOTSCHMANN

ERFORDIENSIS

ERFORD IA E, Litteris HERIN GIANIS, ACAD. TTrEOGGR.

4.1. Ml,
e, 2
lu
Cerng
och ila⸗
t) Ace⸗
Celehretir
releſet.
Fu
finem a
ctiam
iny hoe,
Gi⸗
li et⸗

X4

CONSPECTVS DISSERTA-
TIONIS.

F. I. Rubri mentionem ſacit. F. II. Quid ceſſio bonorum in
ckLere ſit? tradit. S. III. Definitionem & diviſionem
ceſponis honorum liberis a parentibus adluc vivis fadtæ
continet. gH. IV. Uirum ceſſto bæc ex jure Romano,
vel Germanico originem trabat? indagat. S. V. Quo-
modo illa a diviſione bonorum a parentibus fadta, diffe-
rut? docet. 9. VI. A quibus perſonis hic contractus
celebretur & quænam bena hoc modo cedere poſſint
recenſet. S. VII. Quomodo conlenſus ex parte libera-
rum & parentum debeat eſſe comparatus, & quem in
finem accedere illum oporteat? monet. S. VIII. An
etiam magiſtratus &O tutorum & curatorum conſenſus

in hoc negotio requiratur? inveſtigat. J. IX. Utrum,
GS. in quo caſu liberi ceſſionarii æs alienum a parenti-

bus cedentibus contractum, ſolvere debeant, continet.
J. X. An æqualitas inter liberos, quoad bona cedenda a
2 Parenti-

(0) 86

parentibus ſit obſervanda? mentionem facit. F. XI.
Quod inæqualitas portioni legitimæ obſtans, attendenda
ſit, complectitur. S. XII. Quid juris ſit, ſi parentes

omnia ſua bona liberis cedentes, neceſſariis vitæ ſubſi.

diis egeant? inquirit. S. XIII. Utrum celſio bono-
rum, quingentos ſolidos excedens, infinuatione apud acta

indigeat? docet. S. XIV. An, & ex quibus cauſis
. ceſſio bæc a parentibus revocari queat? rveſolvit.

5F. X½V. Utrum ob ſupervenientiam liberorum revoca-
tio locum babeat! retpondet. J. XVI. Quænam adlio

liberis invicem intuitu bonorum ceſorum competat?

evolvit. J. XVII. Finem tradlationi imponit.

6

S t rubri & vocum explicationem præ-
& mittant, in uſu eſſe ſolet diſputaturis,
in præſenti tamen diſſertatione ſu-
pervacuus hic labor nobis eſle vide-

notiſſimæ, quid ergo opus lucem in
ſole quærere? Tractationem ipſam
potius aggredimur, poſtquam gene-

ralia quædam, ſcopo noſtro convenientia, præmiſimus.

tur, cum voces noſtri rubri jam ſint

. une

Etig⸗

regn
Wrcokre

Uud inte
terum. 8
Elionen,
Uunoppig
Candlata.
ntractus

Adterur

Enln fun
LAVTNN
Kriiur⸗
Glona
Winguit
Cir N
VVI. CA.
febiſe
doumer
lint trac
u
AWNVS

Denr tle

Nsp

übi
iane

XI.
lent⸗

er

Uie.
Uacd⸗
Alit
ſt

47

ccſionis æquitaté.

* (0) 8
J §. I.
Eſt igitur argumentum de ceſſione bonorum in ge-

nere, quod pauciſſimis verbis & breviter tangendum &
percurrendum intendimus. Sub voce ceſſionis nihil

aliud intelligitur quam translatio dominii noſtri inal-
terum. Si igitur dominium neceſſario requiriturad
ceſſionem, in aprico eſt, quod res non debeat eſſe ſo-
lum oppignorata, aliena vel jam alio modo inalterum
translata. In hoc ſenſu ceſſio applicabilis eſt ad omnes

contractus in communi vita exiſtentes, ubi res quædam
in alterum transfertur. Non unquam vero in alio

ſenſu ſumitur: ſic enim quædam ceſſio bonorum a
LAVTERBACHIO in diſſertatione de ceſſione bonorum, ita de-
ſcribitur, quod ſit actus, quo debitor aere alieno, ſine
dolo malo obaeratus, omnia ſua bona creditori ſponte
relinquit, ut ipſi exinde, quantum fieri poſſit, ſatisfa-
ciat, ipſeque a carcere liberetur. l. 7. C. b. t. Hæc a
JvL. CAESARE introducta lex optima, dicitur l. 7. F. C.

Hiebile beneficium; ſed inſtituti noſtri non eſt, ut hoc

argumentum penitus eruamus, quoniam varii pro-
ſtant tractatus de eo literarum monumentis conſigna-
ti, ad quos benevolum lectorem remittimus. Conf.

MANZIVS de patrocinio depauperatorum debitorum, BRV-

Nvs de ceſſone bonorum. WILDVOGEL de Miebili beneficii

§. III.
His præmiſſis, primario nobis erit reſpiciendum,
quid fubintelligatur ſub rubrica diſſertationis noſtræ.
Eſt itaque iſta ceſſio nihil aliud quam diſtributio ac re-
ſignatio facultatum ſuarum a parentibus qui adhuc vi-
A 3 vunt

6 66 (0) 3*

vunt, in liberos eum in finem facta, ut rebus tanquam
ſuis in poſterum ad vitæ ſuſtentationem uti peflint.
Secundum indolem & naturam contractus commode
poteſt dividi in partialem, quando nimirum Parentes
quædam ſolummodo bona in liberos diſiribuunt & fibi

reſervant nonnulla, ex quibus ſibi poſſint alimenta com-
parare, & in totalem quando omnia bona, hullis exce-
Pptis, inter liberos dividenda dant, & de hac poſteriori præ-
cipue ſermo eſt.
F. IV.
Quod Jus Romanorum attinet, nullæ Plane leges
adſunt, quæ aliquid de illa diſponant, quoniam partim
Hon erat uſitata, partim vero propter rigidum & du-

riuſculum ordinem & conſtitutionem patriæ poteſta-

tis commode locum non habebat. Nam liberi ſub pa-

tria poteſtate viventes nihil proprium habebant, quic-

quid acquirebant, Patris erat, l. 1. J. Per guas pPerſonas
cuique acquiritur, ergo Pater bona ſua minime ipſis ce-
dere poterat propter identitatem perſonæ. In liberos
emancipatos fieri potuiſſet, ſed non facile temporibus
ante Juſtinianeis, ubi liberi emancipati nullum Plane
jus habebant in bona parentum, J. 9. J. de bæreditatibus
uæ ab inteſtato deferuntur nec ullam ſucceſſionem,
quod tamen ab Imperatore JvSTIMIANO ita mutatum,
ut non penitus excludantur a ſucceſſione, ſed aliquam

a legibus adſignatam portionem capiant ex hæreditate.

Erat nimirum temperamentum Romanorum contra-

rium & neutiquam permittens, iit erga liberos ſe libe-

rales præſtent. Leges certe R. ſilent de hac liberali-
tate & ita recte præſumitur, quod in emancipatos nuk
4

Leienoci
KOHIen
, rwent,

(um Nr

funade uit
ſls enectt
ion &

Cltes ſuss

Ehlät

fbordane

Cor
o ere
Nod wy.
Kermn
unn1
Ulüime
Tentia

fatim

tinuam
Gpiunt, .
ESCecedh,
enünt,

Lernn
Penge l
Ee int
Unbram
lbers
ielkce i

R

teſt de illis diſponere, allenare nec non perſonis extra-

*s (o) ℳW.!éw²⸗(e „

R ejusmodi ceſſio bonorum in uſu fuerit. Eſt igitur
extra omnem dubitationem poſitum, quod fſit ſolum-

modo inventum juris germanici per obſervantiam ad
probatum præcipue in terris noſtris nec non in Saxo-

nia valde uſitatum. Sæpiſſime enim contingit ut pa-

rentes fenectute gravi vel aliis caufis defatigati, a mo-

leſta cura & adminiſtratione ſe liberare velint, dum fa-

cultates ſuas in liberos transferunt, ut commodius vi-

vere poſſint, ſie wollen ſich in Ruhe ſetzen, quamvis ſpes

fuas fortuna ſæpe deſtituat.
Cum hac ceſſione autem non debet confundi di-
viſio paterna jam legibus R. fundata, l. 7. C. famil. bereiſ.
Nov 107. c. . quæ inter teſtamenta minus ſolennia re-
fertur, quando parentes bona ſila inter liberos diſtri-
buunt, ſed ommia in eventum mortis, vel per modum
ultimæ voluntatis diſponunt, & in eo maxima diffe-
rentia latet inter diviſionem & cefſionem, in hac enim
ſtatim fiunt poſſeſſores, omnia emolumenta capiunt
tanquam proprietarii, in illa vero nihil præter ſpem
capiumt, ipfa bona non prius acquirunt, donec paren-
tes decedunt. In multis quidem etiam inter ſe con-
veniunt, quæ omnia in ſequentibus clariora reddentur.
„ VI.
Secundum defimitishera antea traditam ſatis ſu-

perque liquet, quod pater perſona principahs fit, qui

recte intelligitur ſub voce parentum. IIle habet quaſi
umbram quandam patriæ poteſtatis Romanorum in
lhiberos, ille eſt legitimus adminiſtrator bonorum & po-

hneis

8 * (0) *

neis mortis cauſa & intervivos donare, modo donatio

mortis cauſa & inter vivos non legitimam excedat,
multo magis poteſt inter liberos bona ſua diſpenſare,

qui jam ſunt ſui & legitimi hæredes. An vero mater

quoque ſub nomine parentum in hoc ſenſu compre-
hendatur? quæſtio altioris indaginis eſt: pro negati-
va pugnat ſequens argumentum. Uxor durante ma-

trimonio nihil fere habet proprii, ut poſſit aliquid alie-

nare, ſed uſus fructus marito competit l. 7. . de jure
dotium ſi igitur bona liberis cedere velit, uſusfructus eo

ipſo marito detraheretur, quod ipſo invito fieri non
poteſt. Sed hæc lex non eſt univerſalis, ſi enim pater

in eo conſentiat, valida eſt ceſſio, cum quilibet favori
pro ſe introducto poſſit renunciare. Deinde obſer-
vantia & leges comprobant, quod ſoluto matrimonio
mater liberam adminiſtrationem bonorum ſuorum

acquirat, ex quo non poteſt ſequi non, ut etiam libe-

ram diſpoſitionem intuitu ceſſionis habeat. Aliud ve-
ro in Saxonia obtinet, ubi curator mulieris adeſſe de-
bet, quando contrahere, donare & vendere vult, hinc
recte quoque in ceſſione adhibendus. CARPz. p. 2. c. 5.
d. 1. Quod avum & aviam attinet plane eodem jure
utuntur, præcipue, ſi liberi non amplius exſtant, illis
vero viventibus, ejusmodi ceſſio ex ſupra allatis eate-
nus ſolum valet, quatenus liberi per illam non ſunt gra-
vati in legitima, uti infra pluribus demonſtrabitur.
Non unquam vero poſſunt quoque legitimam libero-
rum in nepotes cedere, ſicut parentes liberos ſuos ex-

hæredes ſcribunt & loco eorum nepotes ſubſtituunt, ſi

hoc nimirum fiat bona mente & in favorem liberorum,
quando

(emndo nemp
r cecitor
Anmmr. 8N1
Coribusar
ilerel
Wnlmn in-

Colantn,n

Jogne ineh

Prrente
Sconſtitun
rum nece
nd

0, Erp

Mremes

. Nepatur, n

ſec etian

Parentes

Matlrali

uke 0:
AIIais

tünſater⸗
eietind
Peit in donn
1n Gdmn
etliat
ſnpiin

“ Pwiinte

ties eſt ipſo jure nnlla. Quamvis igitur liberi nullo ju-

* (0) 83 9

quando nempe hi ſunt valde obaerati & non ſolvendo,

licet creditorum actiones eo ipſo per indirectum eli-
dantur. Si igitur hic modus procedendi licitus & a
doctoribus approbatus, v. Dg. LINCkK. & REINHARDT
de exhæred. bon. mente facta, cur non idem juris erit ſta-

tuendum in ceſſione? ratio cur hoc beneficium eſt in-

troductum, ne nepotes a ſucceſſione excludantur; hic

quoque ineſt.

Pparentes igitur hoc in negotio perſonas principa-
les conſtituunt, ex quo prono alveo fluit, ut conſenſus
eorum neceſſario requiratur. Debet autem eſſe liber,
non dolo inductus, omnis enim contractus vitiatur do-
lô, ergo quoque hæc ceſſio. Quæritur vero, utrum
Parentes poſſint cogi adhunc contractum? quod recte
negatur, non ſolum propter reverentiam ipfſis debitam,
ſed etiam propter iniquitatem inde oriundam, ſi liberi
Parentes adigere velint ad aliquid, ad quod plane lege
naturali & civili non ſünt obligati, quoniam hæc ceſſio
recte ad officia humanitatis & ſummum gradum pater-
ni amoris & affectionis erga liberos refertur. Et ſi
enim pater omnia ſua bona male collocaret, attamen
liberi exinde non poſſunt provocare ad ceſſionem, quo-
niam ipſis quoad hunc effectum nullum plane jus com-
etit in bonis parentibus propriis, iis adhuc viventi-
a ſed magiſtratus ad ſummum, eis adminiſtratione
interdicit, & illos pro prodigis declarat; ſiquidem inter
eſt reipublicæ nequis rebus ſuis male utatur. Manet
proinde regula firma: quoties ceſſio non eſt libera, to-

Te

10 ☛ (0) *°—

re utantur in bonis adhuc viventium parentum; gau-
dent tamen facultate dijudicandi utrum ipfſis hæc ceſſio

ſit favorabilis utrum damno cedat, cujus enim intereſſe

verſatur in negotio, actu vel contractu quodam, ejus
conſenſus quoque adeſſe debet, Liberorum autem
quam maxime intereſt, ut intentionem patris ſciant,

utrum bona mente inſtituat ceſſionem, utrum per in-

directum lædantur, proinde uti liberi poſſunt abſtinere
ab hæreditate, ita quoque ab hac ceſſione, ſi nil cupiunt
ex bonis parentum. Si enim bona liberis jam propria,
quorum uſusfructus patri ſolum competit ut in pecu-

liis, ſimul cedere velit, ceſſio invalida eſt, quoniam de

rebus ſibi non propriis nulla valet diſpoſitio. Præci-
Pue vero in hac ceſſione reſpiciendum, utrum legitima
ipſis ſalva maneat nec ne? quid hic ſub legitima intel-

ligatur, ſatis notum. Hæc læſio in legitima duplici

modo fit, vel ſi extraneus tot capit ex maſſa, ut liberis
nec legitima portio ſuperſit, vel parentes ita inæqua-
liter inter liberos bona cedant, ut quidam plus, quidam

minus capiant quam legitimam, de quo caſu infra plu-

ribus agendum. Priori caſu liberi hoc modo læſi re-
Ge ag unt adverſus extraneum actione ſuppletoria, ad

ſupplendum id quod legitimæ deeſt l. 36. C. de inofic.

teſt. de poſteriori quoque caſu, ob identitatem rationis,
idem dicendum.
§. VIII.
Ut præter conſenſum parentum & liberorum &
magiſtratus conſentiat, & ceſſionem hanc publica au-
toritate corroboret, eo minus requiritur in regula,
quo magis conſtat, hunc contractum illorum ſolum .
tereſſe

AAle concerne
Eermngikratn
ncñtractin
Wn el

Imcontrachus

müſepilimn
,ex Wariis

Ccdlioab un
Dequod nor
alibita
Alr cooniti
PIobur ac
Miori modo⸗
ton Guorun
(uleboren
WWei
DMrnnd S
inſtituta
lamnoſce

uumni pen

Drisauct.

Eellibligacl

hre ſole
Higvam
Uhtegne⸗
krtſelrden
ts Hherd
WA
hlätnen

orlen,

6 (0) 886 II
gu. tereſſe concernere & per conſequens valide iniri, inſcio
eſſio licet magiſtratu, utpote cujus autoritas in reliquis et-

enG iam contractibus in republica iniri ſolitis, ad validita-

en tem non eſt neceſſarius. Uti vero hæc, quoad valo-
DWeen rem contractus in regula optime ſe habent, ita in alia
ſeiant omnia ſæpiſſime eſt eundum, quod regulas conſilii at-
der in⸗ tinet, ex variis enim fieri poteſt rationibus, ut ejusmo-
tinere di ceſſio ab una alteraque parte in dubium vocetur at-
Pfunt que quod non ſatis deliberato animo inita ſit, allege-
rz; tur, adhibita autem magiſtratus autoritate & prævia
geall. cauſæ cognitione facta, & judicialiter confirmata, ma-
nͦde ijus robur accipit atque omnis fraudis fuſpicionem fir-
ri., miori modo excludit. Idem dicendum, ſi liberi qui-
fitim damnm, quorum in favorem ceſſio ſuſcipienda, ætatis de-
intc fectu laborent & adhuc in minorennibus verſentur an-
plei nis, tunc enim tutorum & curatorum autoritas & ma-
hers giſtratus conſenſus prævia cauſæ cognitione deſuper
. inſtituta, accedat, neceſſe eſt. Quis enim eſt, quem fugiat,
am damno cedere poſſe hanc ceſſionem liberis? ubi autem
lr. damni periculum verſatur, & de eo avertendo agitur, tu-
re. toris auctoritas requiritur. Quibus non obſtat, quod vi-
1 ventibus adhuc parentibus, omnis ceſſet tutela; nam ra-
ſi. tio hæc ſolummodo reſpicit negotia cum extraneis inita

neutiquam vero pacta & negotiacum parentibus inita,
utpote quæ, ita ſunt comparata, ut parentes proprium in-
tereſſe habentes, non ſimul memores eſſe videantur utili-
tatis liberorum, hinc liberis, quibus alias de tutoribus
4„ non eſt proſpectum, hunc ad actum peculiares ſunt
„ onnſtituendi tutores. Quod vero inſuper & magiſtra-
tus conſenſus accedere debeat, eum in finem fit, quo-
SW B 2 nnieatn

.

12 —— (0) 8

niam alienatio quaſi ſub hoc negotio latet, dum bona

ceſſa ad liberos tranſeuut cum omni onere & æs alie-
num ejusmodi bonis interdum inhærens, facile poteſt
ita eſſe comparatum, ut pauco elapſo tempore, liberos
Pacti cum parentibus initi pœniteat, nunc demum
animadvertentes, ceſſionem ipſis damnoſam eſſe & lu-
bricum ætatis cauſatum fuiſſe, contractum non ſatis
deliberato animo initum. H
Quodſi bona a parentibus liberis cedenda, aere
alieno ſint gravata & creditoribus in ſecuritatem cre-
diti hypotheca in illis conſtituta, nullum eſt dubium,
Uin bona ejusmodi tranſeant cumo nere ad ceſſionarios,
jure cedentium utentes, uti enim hypotheca ipſam afficit
bonorum ſubſtantiam, ita ad quoscunque tranſit poſ-
ſeſſores, nulla habita ratione, quo modo, quo Pacto vel
contractu translatio facta. Si autem nulla quidem
hypotheca in bonis cedendis conſtituta fuerit, Parentes

tamen cedentes, eum in finem bona in liberos transfer-

re velint, ut creditorum actio inanis fiat, ceſſio erit nul-
la, ſiquidem tunc in dolo verſantur, atque, uti tali in
caſu prodita eſt actio Pauliana revocans illa „ quæ in

fraudem creditorum ſunt alienata, ita etiam ad hanc

ceſſionem ejusmodi actio propitio jure erit applican-
da, cum jura non Patiantur, ut aliquis ex delico & do-
lo tertii emolumentum cum jactura alterius percipiat.
Alla autem omnia locum habent, ſi Parentes aere qui-

dem alieno ſunt onuſti, & tali etiam, ut omnia illorum

bona, ſingulis creditoribus ſolvendis non ſufficiant, illi
tamen bona fide, & non de his defraudandis cogitan-
tes,

klihn
ſunt cein

Thltraness
eriade
üntad

Cenemd.
Auenhn

un tuwen

amorm,
IIN hoe

Tumilud
1 de bon

rrcie,
Mientic

Ctiptäſn

AW

Pothec
Ga habe
Uenoun

Pprr

tS iſo
Uon eſle

eom

1n hber
ic inli⸗
Cesde
ore
Ventbhrs

taet

S (o) 90 13

tes, ceflionem bonorum in gratiam liberorum fſuſci-
piant, deinde vero appareat, creditorum hac ceſſione
fruſtraneas factas eſſe actiones, deficiente hypotheca,
liberi ad debita a parentibus contracta, ſolvenda non
poſſunt adigi, neque ceſſio pro invalida habert, ob defi-
cientem dolum & propoſitum defraudandi, ſed potius
argumentum ex jure hic a domino valde obaerato, ſer-
vum tamen in teſtamento bona fide manumittente, ap-
plicandum, qui libertatem conſequebatur, licet credito-
rum hoc modo actio inanis fiebat, ita ut & hic notiſſi-
mum illud brocardicon juris: ſæpe plus ſperant homi-
nes de bonis ſuis, quam in his eſt, locum ſibi vindicet,
præcipue, cum & hic creditorum ſibi non melius pro-
ſpicientium, negligentia occurrat, & jura vigilantibus
ſeripta ſint. Accedit & hæc ratio, quod ejusmodi pa-
rentibus bona fide bona ſua vendentibus, creditores hy-
potheca carentes, venditionem non poſſint pro invali-
da habere vel contra emtores agere, quin idem ſit ſta-
tuendum in ceſſione, nulla apparet ratio diverſitatis.
Parentes, de bonis ſuis per modum ultimæ volun-
tatis diſponentes, ut æqualitatem inter liberos ſervent,
non eſſe obligatos, notiſſimi juris eſt, liberi proinde
per ejusmodi diſpoſitionem in legitima non gravati,
non habent, de quo permittente jure poſſint querimo-
nias inſtituere; multo magis ergo ſorte ſua contenti
eſſe debent, ſi per ceſſionem inter vivos factam, alicu-
jus portio vincat ratam alterius, dum parentibus vi-
ventibus nullum liberis competit jus, aut in jure pro-
chhtta eſt actio, per quam hanc inæ qualitatem ſanare poſ-
HW B 3 ſint,

14 6⁶ (0) 3882
ſint, ſed potius explorati juris eſt, quemlibet rei ſuæ li-
berum eſſe moderatorem & arbitrum, niſi leges vel
pacta certos huic arbitrio ponant limites, quibus defi-
cientibus, regula firma manet, omnem alienationem,
quovis titulo a parentibus factam, a liberis ratam & fir-
mam eſſe habendam, utut etiam uni plura bona ceſſa
fuerint quam alteri, parentum enim voluntas, uti in
omnibus aliis negotiis ita & hic a liberis probe eſt cu-
ſtodienda. In dubio tamen & deficiente clara & ex-
preſſa illorum voluntate, æqualitatem ab illis, quo ad
bona liberis ceſſa eſſe obſervatam, omnino eſt ſtatuen-
dum, dum parentum amor & peculiaris affectio nata-
les debent huic ceſſioni, & de parentibus præſumen-
dum, quod in ſingulos liberos æquali ferantur affectu.
Nonnumquam etiam fieri poteſt, ut optima ex ratione
& ſuadente naturali æquitate, ceſſio inæquali fiat mo-
do, ponamus enim caſum, quosdam liberos jam dum

eſſe adultos & ſibimet ipſis de vitæ ſubſidiis poſſe pro-

ſpicere, quosdam vero in debiliori adhuc conſtitutos
ætate, tunc certe æquum eſt, ut his plus cedatur, quam
illis, ita, ut officium quod a natura parentibus eſt in-

ditum, ejusmodi inæqualem diviſionem ſuadere videa-

tur. Idem dicendum, ſi æquitatis regulas ſequi veli-
mus, quando aliqui liberi alio jam modo & titulo, a
parentibus ex bonis illorum ſint ſublevati, aliis vero
non hac ratione fuerit proſpectum, licet enim hoc in

negotio omnis ceſſet collatio & de jure ſtricto ceſſio

æqualis etiam in hoc caſu pro valida habeatur, & ſi
etiam aliqui plus capiant a parentibus, æquitatis ta-

men regula, in negotiis præſertim inter parentci li-
beros

its,
(Gbe ho

(iertie

etiann
(oR d
UAberre
Crtis dio-

eiumodi bo

Uselintp
mprele
Ir temus
ſffeiendin
IRA
danta.

Unr.
neyunen
inahenc
Mittionen

igniſien

ur Port
Ime i

rli.
vel
leh.
hgen,
Eer.
(ele
Gtiin
ſ
Ker⸗
Her⸗
Ue⸗

el .

n.

e

beros initis, juri ſtricto merito ſunt præferendæ, utpo-

2S (0) 90 5

te quæ non ſolum foro externo, ſed etiam interno &

conſcientiæ plenam conciliant ſecuritatem. Nec mi-
nus etiam tali in caſu commode inæqualis fieri poteſt

ceſſio, ſi aliquis liberorum non quidem a parentibus,
ſed ab extraneis bona vel per modum legati aut here-
ditatis, aliove titulo habeat quæſita, reliqui liberi vero
ejusmodi bonis ſint deſtituti & parentes hac ratione
illis velint proſpicere, illorumque indigentiæ ſuppetias
ferre, præſertim ſi bona ex ceſſione æquali accipienda,
ſint tenuia & ad commodam vitæ ſuſtentationem non
ſufficientia, reliquorum liberorum autem adventitia opi-

ma & ad rem familiarem bene inſtruendam ſatis abun-

dantia.
Utut igitur in regula expediti juris ſit, ceſſionem
inæqualem eſſe validam & a liberis agnoſcendam & ra-
tihabendam, nihilominus tamen hanc ſubnectimus li-
mitationem, inæqualitatem non debere eſſe tantam, ut
reliqui liberi per ejusmodi ceſſionem in legitima læ-
dantur portione: obſtare quidem videtur huic aſſerto
commune illud brocardicon juris: viventis non eſt
hæreditas, & hinc etiam nulla legitima, verum enim
vero & hæc regula ſuas patitur exceptiones, quas pe-
culiari Diſſertatione delineatas dedit Illuſtris quondam

THOMASIVS de legitima viventit, referunt huc Doctores

ſequentes caſus, 1) ſi bona patris ob delictum confi-
ſcentur, 2) ſi pater monaſterium ingreſſus ſit, 3) ſi

flius Judæi aut alterius hæretici, fidem orthodoxam

amplectatur, 4) ſi pater incipiat omnia ſua bona dila-
pidare,

16 ☛ (0°) 8*

Pidare, aut etiam inofficioſe donet, vel inofficioſam

dotem conſtituat, conf. BERLICH. coneluſ. pradck, parte 7.
conel. Il. num. 17. ſeq. CARPZOV. Ppart. 3. conſt. 12. def- 10.
STRYCK. de cautelis teſtamentorum c. 17. M. 1. F. 4. Qua-
Tro recte rationes ſubduxit illuſtris quondam BoEHME-

RVS conſult. & deciſ. tom. 2. pavte t, KReſp. 6⁹‧ aflerens:
contractus inter vivos initos in præjudicium legitimæ,

a liberis ad effectum ſupplendi legitimam reſcindi

Poſſe, ita ut licet totus contractus ea propter non ſit

Pro nullo & invalido habendus, ipſis tamen ad ſupplen-
dam legitimam actio integra maneat. auth. unde C. de
inoſſic. teſtam. quibus non obſtat, quod hæres factum
defuncti agnoſcere teneatur, quia legitima ex lege de-
betur & hinc modo allegatum aſſertum, ſolummodo
de facto defuncti licito & legibus non prohibito erit in-

telligendum, quodſi enim analogiam legum de legitima
diſponentium, æqua judicii lance ponderamus, non

poſſumus non illam, quam hac diſpoſitione adhibue-
runt ſollicitudinem, ſatis admirari, illiusque rationem
æ* quitati quam maxime conſentaneam habere, adeo, ut
per indirectum hanc ſanctionem neutiquam eludendi
facultas alicui concedenda ſit, quod vero contigeret, ſi
per actus inter vivos parentes omnem bonorum ſub-
ſtantiam alienent & hoc modo efficerent, ut vel nemo-
liberorum, vel aliqui ſaltim legitima poſt mortem por-
tione carere debeant. Quamvis etiam largiamur, ex-
preſſis & claris verbis non diſponi in legibus, ut legi-
tima neque peractus inter vivos, neque mortis cauſa
gravari vel adimi queat, hoc tamen neutiquam no-
ſtram infringet ſententiam, cum ſufficiat, mentem le-
gum

AyItonum
u wnel⸗
Domnmibus
Mlio, upere
1 lefündtt
igentibus
Llomimium,
Uenrunm quu
,boc en
In heree
Memn &!
Mror, W
itdo, hr

MW
Parendä
C0 e
ſt guno
inter
lteltame
MWillnd
Akie
IS bo
Elnis vita
Omnmoda
Apetere P
Aemndcn
(llinz
1 ie

m
e
Ken.

N.
Aelg
ime,
ein
1ſt
en.
n

le⸗

in⸗

III

n

ee⸗
Men
edi
ſb.
en
M.
6,
1

9 (0 * 27
gum eſſe apertam, eamque animam quaſi omnium di-
ſpoſitionum conſtituere, eaque reperta, cortici verbo-
rum non eſſe inhærendum, utpote quod Legulegiſmum,
ab omnibus cordatioribus Ctis, æterno mulctatum
exilio, ſaperet, ratio autem legitimæ & mens legum in
eo ſe fundat, ut partim legitima hac portione, liberis
indigentibus de alimentis proſpiciatur, partim illud con-
dominium, quod liberi in bonis parentum adhuc vi-
ventium quaſi habent, hac ratione ſuos ſortiatur effe-
ctus, hoc enim ex fundamento, filii dicebantur jure Ro-
mano heæredes ſui, i. e. ſui ipſius, unitas perſonæ inter
pPatrem & filium fingebatur, omnique modo præcave-
batur, ut liberi non alio, quam honorabili inſtitutionis
titulo, hujus legitimæ fierent participes.
XAll.
Non ſolum vero qurdann ſed omnia etiam bona
a parentibus vivis, liberis cedi poſſunt, utut quoque hoc
pacto eo ipſo ſe privent teſtamenti factione, falſum enim
eſt, quod nonnulli fingunt principium, ac ſi omnia ea,

quuæ inter vivos geruntur, ita debeant eſſe comparata,
ut teſtamenti factio ſalva maneat ac integra, præſertim

cum illud tam ratione, quam lege deſtituatur. Hoc
tamen facile concedimus, parentes ejusmodi in caſu ſe
omnibus bonis privantes, nec aptos, ut ſibimet de ne-
ceſſariis vitæ ſubſidiis proſpicere poſſint, a liberis hac
omnimoda ceſſione peculiari beneficio affectis, alimen-
ta petere poſſe, ipſa æquitate naturali hoc dictitante,

quemadmodum enim parentes ad liberos nondum

educatos & indigentes alendos omni jure ſunt obligati,
ita ratione liberorum hæc obligatio eſt reciproca, acce-

dit

18 (0O) .⸗

dit & hoc fundamentum, quod hanc ceſſionem ſibi a
parentibus vivis factam, liberi peculiari beneficio acce-
ptam habere debeant, utpote ad quam nullo tenentur
jure, quare grati animi declarandi cauſa, alimentorum
præſtatione defungi tenentur, præcipue cum nemo poſ-
ſit in dubium vocare ipſis parentibus tantam bonorum
vim liberis cedentibus, ad exemplum donatoris com-
petere beneficium competentiæ, adeo, ut ſi ipſos im-
menſæ hujus ceſſionis pœnituerit, tot bona poſſint re-
tinere, quot communi illorum neceſſitati conſulendæ
ſufficiunt, ſiquidem ratio, quæ donatori concedit hoc
beneficium, hac in ceſſione ſibi pariter locum vindicat,
uti enim illa ſoli liberalitati natales ſuos debet; ita &
hæc ex ſolo favore in liberos fit, & quemadmodum il-
la, nullo jure cogente ſit, ita & hæc ſoli parentum ar-
bitrio eſt adſcribenda. Denique nemo eſt, quem fu-
giat, liberos ad parentes egenos alendos, ipſo jure, licet

numquam bona ab illis acceperint, vel etiam illa ſpera-

re non poſſint, eſſe obligatos, ex quo eo magis prono

Huit alveo, hanc obligationem illos tune arctius ſtrin-

gere, ſi bonorum jamdum acceptorum, grati animi re-
cordatio, hoc exigat, & tamquam duplex vinculum officii
magis memores reddat.
8. KlII.
Ceſſionem noſtram bonorum, liberis vivis adhuc
parentibus factam, inſtar donationis ſeſe habere, modo
aſſeruimus, donationem autem quingentos ſolidos ex-
cedentem, ut perfectum robur accipiat, apud acta inſi-
nuandam, alioquin quoad exceſſum revocationi eſſe
obnoxiam, inter omnes qui primis, ut ajunt labris ju-
ris

ſentiarm
l le conat

Inhujns le

Hammw cel
lonltäh n

ibeumrin

0 uiti ilan
Eriz Viadr
0S MOEHNE
al diat
Mteorltati
1e dis ſe

Dent elle

Wod ta
ebenc
Gueorni
tinentiur
Clir fiji
Umnem .
Monium
ioniobice
le Volunta
Tcaredh
npedien
Ias & go⸗
Dre/i, 1. 2
Wimmen
mhmin

bi 2
ccer
ertur
oum
⸗
ruͤt
COr⸗
d im.
1 re⸗
ende
tloe⸗
irt
aS

n9
A⸗

2 (0) 'M 19

ris ſcientiam delibarunt, exploratum eſt, & l. pen. g.

2. C. de donat. ſancitum. Nulli proinde dubitamus,

quin hujus legis diſpoſitionem, etiam ad noſtram ap-

plicemus ceſſionem, idque eo propitiori jure, quo ma-
gis conſtat, rationes hujus legis etiam hac in ceſſione
ſibi locum vindicare, tribus autem potiſſimum rationi-
bus niti illam, ſatis erudite demonſtravit Ctus Aca-
demiæ Viadrinæ celeberrimus JOH. sAMVEL FRIDERI-
CGVS BOEHMERVS in dihertat. de infinuatione in donationi-
bus ad pias cauſas exule, H. 2. Primo nimirum legislator
integritati patrimonii donantis proſpexit atque cavit,

ne quis facile circumducatur in profuſa majoris alicu-

jus ſummæ donatione, cujus temere profuſæ comites
ſolent eſle pœnitentia & egeſtas, id enim non ſolum
modus tabularum conſcribendarum, judicique poſtea
exhibendarum, in l. 2)7. h. t. definitus, probat, ſed quo-
que omnis contextus reliquarum hunc in cenſum per-
tinentium legum, præ ſe fert, quibus hoc præcipue
curæ fuit, ut omnem præcipitantiam prohibeant &
omnem donantem de deliberata circa proprium patri-
monium diſpoſitione commonefaciant atque diſſipa-
tioni obicem ponant. Altera ratio conſiſtit in liberta-
te voluntatis, quæ ut integra ſervetur, utilitas pu-
blica requirit, ejusmodi cautio enim necefſaria fuit, ad
impediendas iniquas coactiones, fraudesque clandeſti-
nas & domeſticas prohibendas, quibus fatente Impera-
tore in I. 27. C. de Gonationibus olim pleræquæ donatio-
nes immenſæ originem debebant, hanc etiam ob cau-
ſam hanc inſinuationis neceſſitatem non tantum in com-
munibus ſervandam voluit donationibus, ſed etiam in

C2 ſpecie

20 2 (0) 8

ſpecie inter conjunctas perſonas cuſtoditam voluit, at-

que legem de omnibus donationibus ſancitam, ad has
nominatim traxit. Tertia denique ratio reſpicit in-
tereſſe creditorum, ne debitoribus anſa detur, doloſis

circumventionibus ſe ſubtrahendi nexui, qui ipſis cum

creditoribus intercedit, qui certe hoc modo per in-
directum omni deſtitueretur effectu, ſi alicui incir-
cumſcripta donandi atque bonorum diminuendorum
libertas integra relinqueretur. Quis vero non animad-
vertit, omnes has rationes, ad ceſſionem noſtram eo-
dem modo eſſe applicabiles? plane quidem & aperte
illius in legibus non fit mentio, neque etiam commode
fieri potuit, dum hoc inſtitutum Romanis non æque
fuit frequentatum, uti Germanis ex rationibus ſupra
in medium prolatis, hoc tamen non obſtat, quo minus
rationes ex jure Romano petitæ, etiam ad illud ex iden-
titate rationis poſſint trahi, quæ identitas rationis in eo
potiſſimum ſe exſerit, quod ceſſio hæc bonorum ex eo-
dem fonte, ex quo donatio fluit, nimirum mera libera-

litate promanet & hinc propitio jure ſuo modo ad do-

nationes referri queat, & forma legalis in aliis donatio-

nibus obſervanda, etiam ad hanc ſit accommodanda,

ſiquidem non ſolum in iis, ubi voluntas legis eſt mani-

feſta, ſed etiam ubi illa conjecturis ſufficientibus colligi

poteſt, ſequenda eſt, nec exceptio ficta vel contorta re-
gulam convellere debet, præſertim cum ratio inſinua-
tionis non tam concernat ipſum donantem vel ceden-
tem, quam etiam utilitatem publicam & jus tertio quæ-
ſitum, quod ſalva juſtitia, ſub nullo prætextu ipfi eripi
debet. Licet autem non poſſimus infitias ire, legisla-
tores

Aleenfin
tünink
hmindr

Vpuntut Mn

Iren eel

Melern
laret, wun
it
IIesmIitb
lgon gi
Mutone, i
Monhunciat,

Pris & e.

Wendi

Ce
Ale,
repeti

hono

cbiran

, n⸗

Cnantem

WNddver

uIn kocl
rurn
Utlegesi
In Cer⸗

Ile e

knm li

1 t-
Abas
dtin
ls
on
r ir
ner⸗
fum
.
l⸗
te
Ne
W
nins
iden⸗
inen
e⸗
bberr
Och⸗
tio⸗
nde,

NAn. .

Gii
1e

86 (0) 9 23

tores licentiam donandi laxaſie certis in ſpeciebus α

profuſioni in his ex ſpecialibus, iisque novis rationibus

locum indulſille, quorfum pertinet v. g. . 26. J. 1. C. de
donation. nhilominus tamen, ubi ejusmodi rerum mo-
numenta ceſſant, Hiberalitatis licentia incircumſcripta

plus æquo extendi non debet, ſed ſatius eſt regulæ in-
hærere, cum donatarii favor, qui produxit exceptio-
nes in caſu, quo privatus Imperatori, vel præſecti mi⸗-
litares militibus donant, I. 34. princ. C. de Gonat. vel cau-
ſæ favor, qui donationes piis locis factas absque inſi-
nuatione, nullo habito reſpectu ad quantitatem, validas
pronunciat, ad ceſſionem noſtram fuffragante analogia
juris & ceſſante identitate rationis neutiquam poſſit
extendi.
Quemadmodum certæ a legibus proditæ ſunt
cauſæ, ex quibus donatio in alterum collata revocari
& repeti poteſt, ita ex iisdem cauſis revocationi ceſſio-
nis bonorum a parentibus liberis factæ, locum eſſe, nul-
li dubitamus. Pertinet huc in genere in gratus ani-
mus, qnando nimirum donatarius & ceſſionarius in
donantem & cedentem tale quid admittit, quod leges
animadverſione dignum judicarunt, impium enim eſt,
ut illi, qui beneficia alteri exhibuit, ab hoc injuria infe-
ratur, eoque ipſo probetur, omnem memoriam bene-
ficiorum collatorum oblivioni datam eſſe, quali facto,
ut leges indulgeant, tantum abeſt, nt potius ſeveriſſi-
ma coercitione illud dignum putaverint. Sed ne
omnes etiam fictæ ad donationem & hinc etiam ceſſio-
nem reſcindendam ſufficerent, certas ſolum notarunt

22 68 (0) 8

ac reſciſſione dignas judicarunt, quæ recenſentur in lI. Hore
7 2d. dona Tisg in Cca6 e r.
10. C. de revocand. G. 2nat. His in cauſis primum occu- W

pat locum atrox injuria verbalis, cujus atrocitas æſti- erne, r
matur ſecundum F. g. Inft. de injuriis 1) ex facto, inii: e 3 ene
gni nimirum convicio in aliquem eructato, 2) ex 1o. 1 me⸗
co, ſi alicui in theatro, domo principis, vel alio loco a iul
publico injuria inferatur, in tanta enim celebritate ali- innen
quem vel quali injuria adficere, indigniſſimum eſt, 3) 3 miten
perſonæ reverentia atrocem facit injuriam, qui modus nr
præcipue huc ſpectat, quando nempe liberi parentibus üth n!
injuriam inferunt. Secunda cauſa eſt ſi in juria realis illi Kam⸗ dd⸗
qui beneficiis alterum cumulavit, ſit illata, quæ pariter II
variis infertur modis, quos ſigillatim recenſet CARP- Gt at
20 VIVS in praxi crim. p. 2. qua ſt. 9g. hnum. 2. Iéa,. Tertio dak
hunc in cenſumſpectat, ſi gravis jactura bonorum, ma- Nadds
litia donatarii illata ſit donanti, ita, ut arbitrio judicis ſie; ul
fit relictum, utrum hæc vel illa bonorum quantitas ad Agnmin
revocationem beneficii ſit ſufficiens. Quarta animad- Cö
verſione digna cauſa eſt, ſi beneficia accipiens, confe- rrand
renti inſidias vitæ ſtruxerit, variisque artibus illicitis is &h
ac prohibitis necem illius promovere ſtuduerit, Quinto ANalfone
denique loco huc pertinet, ſi collatio beneficii ſub mo. Penccicin
do vel conditione facta ſit & modus vel conditio non
fuerint ad effectum dati ab illo cui funt præſcripti. His 4 Pancit
ergo ex cauſis modo recenſitis revocationem uti dona- nhetgt li
tionis ita etiam ceſſionis bonorum a vivis parentibus Uckliy ve,
liberis factam, locum habere, eo certius poſſumus de- ANiNd
fendere, quo clarius illud analogia juris & identitas ra- nn,
tionis, quæ inter utramque intercedit, poſtulat, & Pa- hred
ritatem jurium importat. Minpare

in /,
Ndl⸗
lo
te al.
9
Nls
bis
Ulli
iet
W.
rti⸗

præjudicium legitimæ.

½ (00) *

Hucrsque egimus de revocatione beneficiorum
ob ingratitudinem, operæ igitur pretium, ut etiam in-

dagemus, utrum repetitio illorum, locum habeat, pro-
„

pter ſupervenientiam liberorum & quidem inſperato
ſuccedentium? agit de hoc caſu, licet non explicite, ta-
men implicite l. 5. C. de revocand. donat. licet enim illa,
ſermonem tantum faciat de patrono & liberto, quo-
rum diverſa & propria eſt in plerisque rebus ratio, re-
Ge tamen DD. quorum cunque donationes eodem ju-
re cenſendas eſſe, ſtatuunt & quidem ex præſumta do-
nantis voluntate, in pietate ac amore erga ſobolem po-
ſita, dato igitur caſu, ut parentes bona ſua hberis ce-
dant & quidem in tanta quantitate, ut partus deinde
natus non poſſit commode ali, vel ipſi de legitima pro-
ſpici, nullum eſt dubium, quin parentes ex lege ſupra
allegata jus quæſitum revocandi ceſſionem & bonorum
ceſſorum habeant, adeo, ut ſi etiam hoc jure ex propria
perſona non uti velint, ipſi filio vel filiæ poſt ceſſionem
natis & hac ratione in legitima læſis, actio competat,
ad ceſfionem eatenus infirmandam, quatenus vergit in

S8. XVI.

peaauciſſimis erit adhuc indagandum, quænam actio
competat liberis, quibus a parentibus univerſa ſunt bo-

na ceſſa, vel etiam aliqua pars illorum, ut quivis ſuam
ratam accipiat? ſi parentes ipſi partes aliquas unicui-

vis aſſignaverint, nullum eſt dubium, quinc huic divi-

foni ſtare debeant, præcipue cum omhnia peculiari be-
neficio parentum ſint adſcribenda. Nullis vero in ſpe-
cie

24 £ (o) XxłC

cie in bonis ceſſis, aſſignatis portionibus, ut ipſi divi-
dant bona, omnino opus erit, ad hanc diviſionem autem
non poſſunt provocare actione familiæ erciſcundæ, quo-
niam hæc ſolummodo illis datur, qui ad eandem hære-
ditatem vocati ſunt, iot. tit. E. famil. erciſe, hæreditatis
autem titulo' liberi bona non poſſident, quia hoc
in caſu, viventium enulla eſt hæreditas, ſed
potius actione communi dividundo contra ſe invwi-
cem agere debent, cum bona ad illos ſpectent, non titu-
lo univerſali hæredum, ſed ſingulari, qualis cefſio
& donatio, ex quo fluit, actiones contra parentes com-
petentes, contra liberos etiam poſt illorum obitum, non
poſſe intentari, utpote qui quoad bona hoc modo ac-
quiſita, non repræſentant illorum perſonam, & hinc
etiam a creditoribus hæreditariis conveniri nequeunt.
§F. XVII.
Plura adhuc ſuperſunt, quorum in hac Diſſertatione

mentio injici potuiſſet, niſi hoc animo hanc materiam

eſſemus aggreſfi, ut nos breviſſimis explicemus,
& ſaltim primas lineas ex generalibus juris prin-

cipiis duceremus. Interim ut benevolus Lector

huncce ingenii noſtri fœtum de meliore ſibi commen-
datum habere, & omnia in bonam partem interpretari
velit, eſt unice, quod enixe rogitamus. Quodſi impe-
traverimus, quippe quod nulli dubitamus, felix
hanc opellam coronabit

P I N I §.

—

U
AT

Focus O Balance Q

N

VY 2

X

18 19 W
VierFarbSelector Standard*-Euroskala Offset

17

16

. Copyright 4/71999 VxyMaster Gmohi wwW.yXymaster. com

O IVRIDICA INAVGVEALIS

NE BONORVM
IBERIS

BVS APHVC VIVIS
FACTA

Qwtgy eAM

LI AGADEMIA ERFORDIENSI
IE DIVINO NVMINE
V ET AVCTORITuTE

I ICTORVYVM ORDINIS
B MODERAMIN E

PHRISTOPH. HENNER

KVM ET IVDICII PROVINC. ASSESS. NEC NON
IVRIS PVBLICI P. P. O.
D CINERES VSQVE COLENDI

RA DV DOCTORIS

WTROOVE IVRE HONORIBVS
OBTINENDIS

V. I, ANVA R. MDCCLIIX.
D IVRIDICO COLLECII MAIORIS
HORIS CONSVETIS
DITORVM EXAMINI SVYBMITTIY
A VC I Q R

THEOD. MOTSCHMANN

E-RFORDIENSIS
Litteris HERINGIANIS, ACAD. TTLGGR.