KaI600-129_46

——

j^

-

t

L u

P^

ii lgt

sst

d

—

-s

Jzie.

x

u us M

EPT

[ s

-

-

w

CEecumt

AUE

X

p

pxen

w

»

p

:

"—

?n

"— "

"

MT

"

-

-

Vg

: od

E

:

,

-

rl

s.

m

ii

5 .

dl

um

-

F»

Y^5

H

*

J*

m

x

QF

-

^

-

f

Ls

-

&

*

^

,

3

"

d

-

o R

Y

i

.

T

.æM

.Hï&

e*

tx»ämï..

d

^

M«

lu

m

v s

n

-

^*

p

--

n

Awwuu..

M

AE al

$

-

x

^*

*

E d

Pa

E

:

t

fe

& *

(*

E n

-

n/om

j

— n

.

A

ä&.

&

Vv n

$

W/

&.-

1AWQ»

:

V u

"

L

s

^

*

^s

as

-

zi

s d

Mx)l

L

.HL

H

n a

M

.

MM

p

B

r

3

E

,w

"

b

Q,w

*

d

phn

35

m*ïp

£

N

d n

5N

»

-^

EM

P i«

Zm.

LA

2

at

i

s

:

24

u-

l d

*

*

L

--— .

"

$-

p

x—»vu.«x

s

A.

D

E

-

"

*

lfs

fodea

AT, u

?.

-

w

,

hs.

i

:

A

n

*R

E

*

P^

Pt

gt

Q

fs

.X-wm

"-

'Wq

* j4

iL

J

Pa

-N ..

* äs .æu.«æïs,

ia

Ed

"

*

ao t M

-

n

*

—

u

od

o

T$

-

r i

h

m

"

^

Ht

—

- n

æm»l.

*i...ufxä

P

-

GHJQ *

r

»

E

Anc.ä?

».

—

od

Ra

u

"

!G.MIS

--

»

-

.

F

"

T

d

m

&

^

".

x

-

p x

——

s

w

[ a^

—

d

-

^"

«*

»*

M

*

i

at

a d

& a

"W

r od

Rl

j«

N

$ p

»d

Ed

d «æw

X

od

t^

.M.Hm

od

»c-

"

d

$e

*

"

&vï

-s

$

»

»*

*

-

At od

r

r -

"

Ms

ao

O

*

gt

-

"1

*

VM

d

m

d

g o

Hk

.

^.

m

JM

u

i

U

s

d

»s

g.

o

g

-—

,»£

--

*

"

,

;

j

*

h.

?

MH

r

M o y

"

£.

* d

m

f

av

m

À .

- E

"

&

Q.M.

-—

PX

-

li

* d

L

. E7

" s

AF

À

v*

3*9

"

-

p

t

.*.ï.

*

tFÉ s

* a

"

M—i

i

-

*

* ,CW

LA d

T i

xühu

*

i d

"us

r

--

*

—

j

$5

EE

Wa.

TM

£

m.a.

" ]

b brs

2*

u

P ia

"

"

D* w

EI

f ag

m

p-4

. U

/^y

F

" i

-

Z

"aT

"

-

s*

E J

» d«

EX*

W«

:

- k

b

E r

7

k»ma

»

E

-

f dars

"

Kym.

:

$&

hs

s

".

$ a.

LE

m

1

-

*

m

P

Ed od

p* i

El

d

*

*

w

& p

4

Lj

d

mW

N us

d.

^ d.

—

^

M

*s

N&uw

*

*

*z..ä!

p

d m

j

D*

teMQ.

"

F^

odb

t

* has

av

[

"

"

*

",

W.

Es

*

lt

À

I

*

-

M.M

-

st

*

äk

T

^

"-

»

-

2

A

"

*

x

ov

n

2

yo

j

43

mwæ

**

E

.

h

M&

5

*

ls

-M.

u

&

:

L]

M

^

9.

E

-^

E

*

"

AC

ls

- t

2

k !

æW

*

,

W

M

LoM

P

-

u

o

t

&

^

.H

s

5

W

,

P

m t

T

A

Y

*

w

uw«

r d

n J :

z

, N

A

2 d

d

LL

p

n ^s

*

?

p

*

at

-

E

E

&2

&

-

EY

7u d

dÀ

"

(*

*

w

"

A

.

"Á

n

P

*

1

at

"

atb

*

**

i

Ls

.

n

i

a

N

"$

l-

As

; 4

"

»4

W.

*

d

*

tf d

*

v dul u

-

»

—

L T.

—PÓ€

d

*

9

*

fa.

at

"

m

hs

A!

a *

»

E

w€

"

E

e

d

* ,

9- PTá

*

*

A^.

H

Á

E

.

r 3

st

2

MW&,

*

:2

--

-

ub

*

—

gï

*

m

--

P

i.

*

"

H

-

—

"

3

p- d

E

hn

ET

E

*

""

- M,—M

d

&

'd

P

^

n

1

P E UF A

4

*

*

"

-

x

"N

Bw

a

p m

"

*

».

p

P

o

n

E

--

al

Á

de

, $

w

*

--

&9,9)2

Es

—

^.

ES

R

J

s.

m

x

*

"

"

& l

E.

-

»

u l

p

-

h

*

^

.

24

Á

4«,

,

F

,

:

*

»

n

a.

LA

P^

ag

"

*

-

*

h

4

"1

u

-

-

P

P*

19

"-

|

r

"

T

*

phu

u

i

*,

"at

Av EX

-

aW»

E

d

";

?

J

r

x

:

d

"w

--

L

fw

*

!

*

*

h.

F d

d d.

*

L

P

p

i

a

Es

4

$

-

; »we

—

^ M

FT

28

d

?

M

J

E

hr

zL *

m

L

»

"

*

s

N

j

E

-

TR

-

!

"i

E

at

E

af

-

Á

*

m

*

»

*

-

»

E

*

H

*

"*

-

H

"

.

v

h.

^

at

x

r

-

á

»

*

| d

*

iE

——

——

—

———

MERSEUTUE

m a .

EL

E

"

w*

"

es

hi

3

L

E

2

ts

"

-

*

-

-

-

r

-

——

E

ass

DISSERTATIO THEOLOGICA

^

m. f

TERTIA

i

(]Uæ l

h üret

üm d

| CafC.

f bello

JURESUMMARUM

2 vald

]tumen

POTESTATUM

lud «(f

]i

.CIRCA SACRA,.

od &

.SEU

yefitltm

CONCORDIA IMPERII

dinan

h, tum

Tatorie

SACERDOTII

t li

yaliud

QU.424

DIVINA FAVENTE GRATIA

ial

i oct

Pro materia Difputationts

od P

) ULbLS

Prafide»

y Dohe

OH. WOLFGANGO lAGERO D

rem i

Cancellario, Profeffore Primario,

i Ct

APORO"

& Abbate Adelbergenfi.

É HOM

Refpondendo defendet

n Cr

M GEORG FRIDERICH BETZ, Stuttgardianus.

Om m

. SS. Theol. Stud. & Serenifl, Alumnus

bbas !t

Ad diem

Novembr,

t q

faCCIC

TUBING s

RRONE

Literis Jos. CusnAp: Rnsl

At (

/

ANNO 44 D CCX

D

&

"

kn

L. d*l

igo

[

t

Wauu

T 1

et

11

ii

01

X H

Cul

Secu

1

]

]

T ul

äïxgeï

Mor

quíd

' quod

- Cl

füm

cle

bd

Vil

"Y

T

türc

li

Q

Íd

7

A

-

^CAD, VL

De Sentmtia Ec

clefia Romana,

quamnam illa

-PO,TE/S.T.AT

EM ribust 7Majeffati Pfll,t:':f

Circa $acra,

Pc.&äviMiis in antecedentibus, quid fehïia-n-t Dnn, Refonmati um

yuitiores vum rigidz, hoc eft ut in -"duglia vocari folent, Epicopaler

& Presbiteran, quid Juris competat Magtffratui Sppertori, íeu Po-

TESTATI Politice Circa Sacna; Nunc vídendum nobis quoque eft,

pl

*60

..gmd

"

N

lefia Catholico-Romana credat; Quod Pun&um co Majo-

£em requiret difcuffionem, cum pra-diéta Ecclcfia jam potiorcm nü-

inerum facier in Chraffiani[mo , atque Jmperatoreng Rom: Auguflis:

pro Dsszzwsonz; Gallam weró fub titulo

& rerrore habeat,

Qhri&if*fniüïï:.i pro .Sflenda?'

lefe R.

Hic veró ante omnía Íciendum, qued per vocem Ecc

Catholice, non intelligamus eam , quz in primis fex Chriftianifmi

— 'Seculis floruit, magna enim difparitas eft inter Ecclefiam primorum

Y Seculorum , & Sub[equentium. — Adeó , ut aperte profiteamur , quod

ingens Scelus fuiffet, 8 NosrR A Ecclefría à PR1MA illain F1pg &

Monaus fe dividere ac feparare volniffet, Agnofcimusitaque, quic-

. quid contradicans Romanenfes, ac füb SS. Religione profiteiour,

Pej

!

quod Membra adhuc fimus illius Ecclefie , ut;jam triumphautis in

Calo; acfi hodie Roma cum Epifcopo fuo Primorum fex Scculo-

rum FrpEM tenerer, nos cum omni Veneratione eam pro VxnA Ec-

. Clefia habituros; de illa ergo nobis cft quaftio, quz à Tempore Rc-

bellis Impérazoris Phocz, initium ceepit, & poftmodim fub Gregoiio

. VII. ac Bonifacio V I 1. ad fümmum in- Rebus humanis faftigium

evecta fuit; & adhuc in eo fe Apice ac faftigio faperbit.

De hac igitur Ecclefia Rom. nobis eft Sermo, non de ea quam

|Paulas &c. Petrus, in humilitate CRucrs Chrifti plantarunt, ubi quazi-

. tur quid illa tribuat vel concedat Jun 15 Circa.Sacra Poreffari Polttice,

Hic veró non multis opus eft' ut in Sententiam. inquiramus ,

mam omncs cjus Scriptores ac defenfores clamant ac vociferantur ,

quod Sscuranzs PorrsTATESs nibil Junis habcaut in Ecctzs1AM ,

fed quod Chriüu$--.OMNEM VIM 3C.P0T5$TATE.M rcgendi Conms fu-

um

l

-

— - (5o)

um tradiderit Petro, & in hoc ejus Suctefforibus Pontificibus

VR'Om::

]

ut late oftendimus in Tr. de Ecclefia; Quid ergó relinquunt Impe-.

»

rátoribus, Regibus, ac Principibus? nihil nifi meram dfezfozem atq;

»

Executionem n reliquo aflimio , YxrRA Clericos omnes ponunt.

»

Caterum ut conftet, qua Pebementia Jus hoc pratenfüm, fibi

»

vindicent. Pontifices Rom. afferamus in Meridiem literas illas, quas

»

Paulus III.ad Carolum V. Imperat. Gloriofitfimum fcripfit , cum is

»

OpriMA INTENTIONE , atque ex fundamento Junis Drvii & Sandta

»

Pnaxt totius ANrrQU11ArIS Ecclefiafticz ,. ad Sopiendas cfuehta;'*

b

Religionis Controverfias, CoNvENTUM Spire Nemetum haberets.

b

4 lll. Pont: didfatoria a

d Caraf :

Epi/folq Paul

4

— dum V. pperatorem,

23

X Edi&o Majeftatis Tux a&a Conventus tui Spirenfis cognovi-L, :

j

93

E

"

mus, de quibus-cüm noftram fententiam diffimulare pateraus no-

»» fter er

o

[*4

a te amor non patitur, tüm veró oflicii & muneris à Deo no- .

, bis per C

hriftum commendati ratio in cura univerfalis Ecclefie , ut

,, apertis verbis te admoneamus, compellit. — Nec veró parum nos a

»» hoc movet grave feveritatis divinz in Heli Sacerdotem exemplum ,

; in quem liberos indulgentius tractantem, & ad eorum errata conni-

. ventem extat feveta illa Dei in hzc verba fentcntia, Qg/z indigna no-

nec corripuit eos, 1deircó , nquit Deus , ss2 ex-

, verat ageve filios [uos,

» pietur iniquit

as domus ejus villimi Cj m

uneribus ufque in aterzmm.

, Hzc quidem

Dei fententia fuit, quam ftatim liberorum primum, de-

Heli repentina & violenta mors confecuta, hincque po-

, inde ipfius

, fteritas à facerdotio repulfa ,

verbum domini verum & ratum fece-

,tunt.-. Nos vero, Fi/j, cüm te indigna quadam decreta in Conyentu

indigniora veró defignata effe, & tà-

, ex ipfis actis animadverterimus,

»lia, que fi propofitum exitum, quod Dcus avertat, confequantur ;

, non folüm te in cerüiffimum animz falutis periculum adductura, fed

,. Ecclefiz paci atqüe unitati,

majorem , quàm qua ha&tenüs laborarit,

noluimus fané pratermittere, quin te à

» perturbationem fint allatura,

, Deo nobis commendatum his no

(tris literis de tanto tuo & Ecclefie

», periculo admoneremus. :

— Omnia, £ in eo funt, fi ab unitate

, Ecclefiz te abduci non finas, à con

fuetudine Majorum tuorum reli-

»» giofiffimorum Principum non recedas,

fed eumdem, ut debes, mo-

», rem, in omnibus, qua ad Ecclefix difciplinam,

ordinem, & inftituta

is, qua ad

» peg:incntf obíarves. Is veró eft ejusmodi, ut quotics de h

, religio-

j

-

-

a

| Ceeadtisquns

bus Rom:

: Reli"gioü&di þþe[tfihent,,k

difbept..atur,

ad Sedem Apoftolicam omue jdi-

jtt Impe-'

Tu veró nune,

» cium femper referatur, n

ihil illà inconfulrá ftaruatur.

Vntfh at

cüm vel de Conci

lio generali, ranquam de rem

edio omnium

*nuntn

, Fili,

flli&tis Ecclefis: rebus, & ipfius inprimis

Germaniz,

fam, fihi

» opportuniffimo a

ycl de fu-

,, mentionem facis, vel de Nationali,

cujus etiam. meminifti,

lls quas

n

num I

I

eriali Conventu , in quo de, reli-

, turo ad proximum autut

it, cum is

qua ad illam pertinent, tra&

l

are promittis ,

» gione, caterifque rebus,

& $n

, ita agis , ita ftatuis,

ut fupprimas

ejus Nomen ubique, c« drviza 3

s Crüentas

fupremam, tum co-

, Pumana jure , appro

Lante tot [eculorum con[en[n ,

Ktits

tum /Zatuezds de his, &

ordinandi, quz ad Ecclefue

» gendi Concilia,

e&tant, audtoritatem dederunt. — Quod Lai-

, unitatem utiliratemque fp

!Cmf

,, cos de rebus fpiritualibus

judicare vis poffe, neque Laicos modo, fed

affertorcs ; quod

5 nullo dif

crimine Laicos, & damnararum barcíum

"

& de eorun futuris controverfris f

a

uis, quod

cognovi-,

;; de Bonis Ecclefiafticis,

v no«

», €0s, qui extra Ecclefiam,

fant, & per Edictum ruum pridem damna-

| Deo 10-

; ti, honoribus priftinis in ju

diciis ac tribunalibus rcftituis, azquic hoc

flate facis, minimé approbanribus cxre-

]i , üt

, pro tua & Imperátoria pote

obedientia perfeverant.

—uid tanden

m no54

, tis, qui in antiqua & fancta

;, horum cum divinis inftitutionibus ac legibus,

quibus perpetuo Eccle-

fmp/um j

b omni rccta di-

2 COntül-

», fia eft gübetnai:a convenit?

Hzc seró, quo magis a

fuetudine Majorum funt aliena ;

- eó minus nobis per-

lgt

»» Íciplina & con

, fuadere poffumus,

é tuo ipfius fenfi illa unquanä emanare po

cvuiffe ,

$, n (à-

aerut.

;, fed eamdem pietat

em animo tuo fuppreffam quidem ad tempus ma-

jum, df-

, lorum confiliis, qui

huic fanctz Sedi funt rebelles, pntamus, qui fiíà

ut quz contra eam volebant facere, pro-

que p

7j, te impetrare non potuctunt,

num iece

; bares, faltem, ut ejusmodi edicti

s aliquam abalienati aninsi tt figni-

Conventt

, ficationem dares, abs te contendiffe,

facile poffumus exiftumare, im-

debemus, quanto id

tibi & Ecclefiz,, nifi

')HE; & IJ'

,, petraffe veró tanto magis

majori damno fore nobis maxime cft per-

p

ntUL

[

, Citó ad te ipfum redeas ,

(dd

[ ,, fuafum, quod non poffamus nor in dies m

igis magiíque timere, quo

Quia,

n attentiüs. confider

amus, quibuícum amiciuam inieris. —Si enim, ut

Iab'oran'f?

Corr. zemfpznt !m:f;a: e»nores c 0170?52'4 .mazlzz , qlilnï() gfä-

uin t à

,, inquit Apoftolus,

,, vlU$, f quis cum -malis conjunc"tä C

onfilia & foedera habeat, hoc de

; Eccküæ

fficia

,, o timendum crit. . Ut in domo bené inftituta, in qua divifa o

p uniat

omnia €xcrcere ,

m r r

2,,& munera non licet unicuique pro fuo arbitratu

quamvis bono id animo faciat,

d patre camen fa-

lbeg, mo.

'5, quod qui tentat ,

ui fuo- iptempefüyo zelo ,

- jnfttutà

milias merità. reprchenderur , quipþ»'ch

p

» quod

; Ua

;,fchgiof

-2 (/s;z,.) $épe |

"

» quod puïdlïefrähum eft in.domo ,.g,nelïfpefiþfum ordine;n; Ene (ju

5,::62

» nulla domus diutiüs ftate poteft, tollunt, & prudentiz ejus, qui il«

» u

» lum inftituit, fumrnam injuriam faciunt: fic prorfus in Ecclefia Chiri-

» Qü

» fti, que eft domus Dei, in qua omnia munera funt difpertita, & fin«

ia 5

», gula fingulis ita diftributa, ut inferiores füperiorüm officiis non fun«

v brat

» hot

» gantur, co minüs licet ordinem pertutbare, quo majori prudentia eft

» ordinata Ecclefia, quàm de ulla domo cogitari poffit; ^ Nec te fatis

» Qur

»; adhuc videre arbitramur , quantum injurix inferas diviriz providens

? ftiel

» tiz in hac domo Dei, in qua fupremum munus facerdotibus eft com-

DAU

» mendatum, cüm horum tibi partes & honorem fumis, Nec vetó

»td

»» vidit Ozas, cüm honoris caufa Arcam Dei curtu boum vedam pro»

» qnar

»» fequens, illis calcitrantibus, tnanu admota, düm ruimam timet , fu«

»td

», ftentare voluit, — Quis veró hominum hoc factum improbare aufus

?if 1

s effec?. Nemo quidem hoc non ut pié fa&um laudaffet, nifi feveritas

à]os:

», te vindictz minime id fibi gratum fuiffe Deus oftendiffet, cujus qui«

» g&lï

», dem ultio Ozam ffatim é vita fuftulit, nullam aliam ob caufam, ferie

5 cip

», ptura teflante, nifi quia temere quod ad Sacerdotüm & Levitarum

i

», officium pertinebat, füppkere ipfe aufüs effet, - 1n cümdem laqueura.

3 qiï:'!

», inciderunt Dathan, Abiron atque Core, qui agré fererites ii fanctg

b ore

», populo unum pra cateris dignitate fümmi facerdotii fulgete; (e tam

5 (Dlü

», Moifi, quàm Aaroni oppofuere. Quám vcró graviter hac res di-

b ?Dïïq

», fplicuerit Dceo , infigne in eos divini judicii & fevetitaris exeimplüm

»5 Kläi

, oftendit , quos terra dehifcens, uiá cum univer(à fuppelle&ile & o«

» äi.

,, mnibus bonis vivos abforpfit. — Quanito gravius putabimus eos in die

» af

,, Vinam provideritiam peccare, qui vel hanc confündere, vel ád fe trans«

3 ä M

,, ferre poftulant, vel alio modo de illa ftatuere volant , quam longa

3

,, Ecclefie confüetudo fundata in teftimoniis fcripturarum promittit &

5 h[.

,, declarat. — Ozias Rex, aliàs laudatiffimus, in hoc tantüm fuperbige

y .ä.

,, argüitur, quod iricenfum ad altare thymiamatis adolere voluit. . E/e«

5 f

,, vatum eff; inquit fcriptura, cor Ozia.

In quo veró elevatum; nem«

3 T

; P€ quod alieno tinifterio fungi voluit, de quo poftquám à facerdo-

-

» &i

,, tibus admonitus, riec illis paruiffet , ftatim 4 Deo lepra eft percuffus,

ape

,, Quid autemi, a non putas hoc incenfum effe coram Deo ; leges de

à C&[

, Keligione fancire, — Eft quidem incenfum, idque omnium Deo gta-

,5 tiffimum, fed non eft tuum munus illud, Imperator, eft facerdotuni

^ CaP

àü

, dominium, eft noftrum imprimis, quibus Deus poreftatemligandi &

4 Qi

ra$, cüm

a folvendi dedi — Vide ycröb,m quam tà partem templi int

F

--

A

FCes

w

us dEcHSEmÉ Edv eererc um

üie qu

» iïddie tibi mikni&erkiü;ln—j füimis, nen qu»idem» in

Vatriu'm $ aurmSan&a ;

jqil

»; ut Ozias, non enim tantüm fantum eft hóc fa&um, fed fan&iffimum.

Clire

» Cüm ergo huc tu pehettas, in domum Domini tu penetras, & in San-

& [it

»» &a Sanctorum, atque ipfum Chrifti corpus penetras, ejus officium ti«

n fs

» biarrogans. Necte excufat, quod fan&um fit fadum , vel quod

iti eft

» non perpetuas, fed ad tempus, hoc eft, ufque ad futurum Concilium

(e (tti

»» duraturas leges laturum te, effe dicas: ut enim id per fe pium fit, ta-

videne

» nien in eo, cui Deus hoc minifterium non dedit, maximé eft impium,

Lcome

35 Sumis enim tibi jam perfonam, que propria eft Dei, cui folum de (a»

C vtrO

» cerdotibus judicium-relinquitur ,

uam ne ad tempus quidem cui-

» quam fumere lice — Si quis quafi de manus ejus praripere hoc ten-

4

] pIOi

t, füs

» taverit, is femper pro tali aufu graviffimas peenas dedit. — Veluti con-

: duf

» tra nullo unquam fzculo intermifit certis quibuídam fignis teftari il-

» los majoribus gratiis & omni genere bonorum dignos effe, qui au-

yertte

Is qu*

»; gendo & ornando facerdotum genus, Ecclefie fuz unitatem ac prin-

H

fr

tlje

i*

» cipem Sedem aixilio & gratia foverunt,, ut in Cowffantino Magno ,

tarütà

» in Zbeodofeze , i Carolo AMaguo accidife videmus , quibus nulli un-

gue!mï

»; quam Chriftiani Imperatores, vel. divinis gratiis, vel vi&toriis illuftri-

ag

» ores fuete. — Contra veró Deus, eos; qui facertotibus reftitere, non

z (

»» folum palffus eft in omne genus turpitudinis labi, fed fæpc & infi-

m

» gnibus quibusdam penis caftigavit. 24f afium, quem à Gelafio Pon-

yvliià

5 ufice Romano àdmonitum , ne 2dcaiz, Epifcopi Conftantinopolita-

;&0;

», ni 4 Sede Apoftolica damnati partes foveret, cüm nec monitis cjus

d

», paruiffet, óc Hormsda ejuldem fuccefforis legatos ad eum milfos, ut

»,à communione cum Hareücis defifteret, contemptim primüm audi-

üg

2 tos contumeliofiüs dimififfet, divina tandem ira fulmine 2 vita fuftu-

longä

ttit &

», lit. Sequuntur hujus impietatis (accelfores, fed per intervalla, mul-

ierbid

» & alii Imperatores, quales fuére JMarritius, Conflant Secundus, fufis-

H

» iams Conftantini Pogonad, Filius, Philippus, Leo. Sed hos nu-

», merare longum effet, qui diverfo quidem genere mortis; fed omnes,

iens

s atit vro/ento , aut ignomimtofo , fpoliati ahteà imperio & omni :

dignitate

edo

[e)

d

;HHUS:

» perierunt, Qu feries ufque ad Hezricum illum perduci

P

et, qui

», €üm graviflimé Sedem Apoftolicam vexaffet, tandem eum.à fuo filie

;es-de

», captum Leodii, ultio divina in carcere mori fccit, juftiffimam quidem

) g

(oniri

: inobedientiz peenam ab ipío repeteiis, ut à filio c-a&i,garcfm'ï,'qui eum,

», quem patris loco divina ei providentia in Ecclefia conftituerat, tot

d&

um

derico 1I. dici poteft, nifi quod

" modxs vgxqsïþgaf, —Id quod & de £:

hod

G j

» infcb-

í

EEE

N

fuo,wipfo cäfniüciä mu-

i, infeïii:iörj mortis gchäre eft füblatüs, qui f,nlo'

»

dur

, nere fungente, flrangulatus interiit- — Nec veró in fingulos cantüm

, fl

» homines hzc ultio divina, caftigans eorum inobcdientiam erga hanc.

Inil

»

»; principem Sedem eft pervagata; fed in nationes etiam & provincias.

» 10

» Duas veró nationes à Deo imprimis caftigatas atque afflictas vide-

,v

»mus, quz olim florentiffime fuére. " Quarum una pertinax in ne--

» Ln

» gando Chrifto permanfit, altera aliquandiu cum Vicarioó ejus conten-.

:fle

»dit. Illa eft Judzorum, qua nulla majori miferia eft oppreffa: hac

» G'

» veró Gracorum, quz proximé ad miferiam Judzorum acceffit, quia.

25 Ul

» proximé ad eorum impietatem accefferat. — Quare, fi Chriftus ipfe,

» 1

» in ceteris Imperatoribus,, Regibus, populis, & nationibus nunquam

5

» inultam tulit Vicarii füi fpretam auctoritatem, fi feveris judiciis odi-

? pE

» ofos fibi femper fuiffe hujusmodi conatus oftendit, quanto in te, Ce-

? qü

» far, f (quod Deus avertat) hanc oppugnares, cüm apud Deum, tum

a

5 03

32 £

pud homines, hoc odiofis judicaretur, qui ex illis Imperatoribus

n

, oginem ducis ,

.qui non plus honoris SeZ; /4poffelice detulerunt ,

»d

At neque hzc, Cariffne Fili , Ícribie

. quam ipfi ab ea receperint.

»t

. mus, quafi ullo modo nobis perfuadere poffimus, hujufmodi te con-

»0

33

filia in animo rata habere, fed ut amans pater falutis filii & honoriss

»d

. 3€ de utroque follicitus , fimul atque £ithum ipfius Spirenfis Con-

3

: ventus vidimus, te admonendum duximus, eo quidem gravius , quo -

ä)d

. magis exploratum periculum, in quo verfaris, habemus. -Denique

»(

':, fi plutibus diffüafimus, ne in difceptationes fuper his, qua ad religi-

.

E Y

".,,, onemxpem

nent componendas , jus tibi fümeres, non ob id (cripfi-

us, quód difceptationes componi non maximé optaremus , qui,

»)

)m

»'

, tcfte noítra confcientia , ut hoc rite fieret , vitam & fanguinem li-

»

,, behter effunderemus ; Íed ut exemplis te admoneremus ,. ne quod

»j

,ad tuum minifterium non pertinet , ipfe tibi arrogares, & pro tua

ni, ma-

» (

,, & Imperatoria dignitate juberes, fed potius Conftantini Mag

,, ximi ac feliciffimi Imperatoris, exemplo te hortamur, tit cos primüm

:,ä

[5

gr

,Íuo judici & fus judicibus judicandos

corrigendos ' rq'l-inquas.

))(

3)c

Nám ille cüm rogatus cffet ab ipfis facerdotibus, ut in eorum di-

, fceptationibus fe judicem prebcret

, prorfus recufavit. ^ Quod 'veró

»

, prz te fers ftudium , ut componantur controverfiz in

religione , &

l)(

; Tein

,, üt aliqua difciplina morum in univerfa Ecclefia removetur

»

hoc ope-

»

,, hoc quidem'magnopere laudamus, & abs te petimus, ut in

ifit.. Ut

2

» raa tuam prabeas, & cu; Deus curam hujus miniftcrii comm

,enim

-

!

2

A

Pvl —

5 28

—

us h'ujufmodi: -trä&a;ndis minimé feren-

mifïds Iu

,,I'cfnini',tï:,;'ahquääïwtäput in.reb

, dum cenfemus, ita tanquam ;

B

RACHII accommodatiffimi tuam impri-

los taatuim

c veró noftrum defiderium fecit, ut ad

» mis opem defideramus. Ho

egà hauc

Concilii OEcumenici non folum

pmvincias.

, minimam quamque fpem cogendi

ad illud indicendum, fed ubi

1as vide-

, Dos femper promptos prabuerimus,

», Vel minima fpe

i fcintilla eluxerit, cogi potfe,

eo ftatim legatos mifc-

iax 1f Dte:

Univerfalis Ecclcfia utilitatis caufa Concilium:

»rimus. Cüm autem

jus conrete-

imus , tüm veró pracipue illi

us inclytz nationis

xeffo: hac

» fieri fummopere cup

» Germanicz, qua jam

pridem difcordiis in his, qua ad religionem pet-

ceflt, qua

cujus faluti commodiflimé per ge-

»» tinent, plurimüm vexata diffidet,

ts ipfc,

»» Derale Concilium opitulari non poffe

femper fpemvimus. Ad tale

j nunqna'm

» ergo Concilium Te vocamus, in quo

"Angelos tpfos affeffores habere

idicis od

nitentiam agente gaudent ,

» fperamus, qui fi fu

per uno peccatore poe

jinte, G

Ecclefia ad posnitentiam congregata

Jeüm, tutt

» quanto magis fuper univerfa

» gaudebunt ? Quare fterne viam,

diletle fili , ad tale Concilum, hoc

eratoribus

Sternes auter , fi -vel pacem red-

» enim tui muneris proprium erit.

jetulcruttt

opulo , tantopere ab omnibus

»das, quantum in te eft, Chriftiano p

li, Ácobi

»» expetitam; vel faltem arma exhibeas, dum E

cdevfiya in Concilio con-

yxdi te cot

» gregari poffit

, ubi equius eft quàm per vim veftras difceprationes

" fionori$g

»» decidi. ..,]am'

Concilium adeft ; jampridem enim inducum eft, nc-

yfis Cor-

» que vcró abruptum eft , etfi

bellorum caufa in commodius tempus

avius , Q9

» dilatum. . Itaque huc incumbe ,

& hanc latitiam primüm populo

Jeniqu

ritus, redde; deinde

» Chriftiano, qui jampridem inteftinis bellis eft att

, ad [Cligl-

» vero Nobis id fpecimen divinz in te virtutis prxbe , ut non modo

idienptr

» patrem te pié mon

entem non averferis, fed ut eumdem omni pietate

ni, Qu

er audias, monitis obtemperes. — Satis

,, amplexeris, ejus vocem libent

] qnenn i«

», Veto optempcrabis, fi nullum i

n iis, qua ad religionem pertinent tibi

? fié qUO

,jus & au&oritatem vindices ,

- fi divinam inftitutionem & Ecclcti

à quibuS'

& P[() d

, confuetudinem fequens', ab ipfis Cogveztibus Juiperialibus ,

lügnia 033'

,abíunt, qui au&oritatem de cjufmodi rebus cognofcendi habent ,

"

imurm

905 p

, omnes de facerdotibus atque de religione difcept

ationes prorfus ex-

relinquo

de Bonis Ecclefia-

,, cludas, & ad eorum proprium tribunal rejicias, f1

eorum &

,, fticis, quorum judicium ab ipfo Domino, cui (unt confervata, face£-

uod velo

,,, dotibus relinquitur & cómmenda

tur; fidenique ea, qua per nimi-

nes

Iglo

, am indulgentiam rebellibus huic

Sanctz Sedi & contumacibus con-

l,

Tcin

Hazc enim cüm ita fint, que tuam

e-

», ecffifti , ipte refcindas ac tollas.

, h 0

. & Ecclefiz

Jt

^ igüus animam m magnum falutis periculum adducant ,

R P' accin

nmlüï-

cmm

r

-5 (56) feMs

',,'"'pacem magis magis&lue pcrtu(berit, facilé videte potesj!,

Bifi þ'er;;ä

te facturum

fa

4

uamprimum his mális remedium adhibeatuc , (quod.

335-

[peramus ) in quas anguftias fis nos compulfürus, üt aut officlo, aut

j

, muneri nobis à Deo per ejus Filium dato, deeffe cogamur, cum mas

D

, ximo Ecclefiz detrimento ; aut iterum feveriüs agere, quàm vel con-

ga!

, fuetudo noftra, vel natura ,. vel voluntas ferant,

Quamquam offi-

p

U

; €lo, quidem deeffe, in tanto Eccle

fiz difcrimine, nec debemus pror-

,Íüs, nec volumus.

It

: Datum. Roma apud S. Muarcum 24. Aggæff&*

tf

n 1544*

l

h

"TUDIC 1 U M

p

/Ec Pontifïcis Epiftola, feu Bre;ve Apo&ölia;m,þ aut Lfi maïunï

H

d

Pontificis DU1LA , compendium quoddam Bnrvr eft, ex quo

ingens faftus & Bullata Iup1&TAs illius qui fe VicaniUM Chrifti ap-.

K

pellat, clariffimé elucefcit.

*

X

j

k

Nam pri

móo ;

Auguftiffimum

f

Caíarem 'compatäc'cum Filiis

HELI impiiffimis; ideo, quod pro Turzn 1 1 Salute, & tranquillitate

Germaniz, quam falfa Rxr 1610 turbaverat, Cunas fuas Augulftas, &

pt

à Dco praceptas impenderat ac Conventum Proccrum Imperii in-

gh

flituerat. — Quid veró magis faftuofum poteft effe , . quam Cefarem

3

pro falute publica vigilantem increpare, & filiis Heli flagitiofis com-

parare? annon hoc]eft blasphemare Majeftatem. Jud. v.'8. Et quid-

magis Impium eft, quam impedire Cefarem in Sanco officio fuo; nec

ferre poffe, ut Germania in- San

:

guine fuo Natans per jufta & in Ver-

bo Dei fundata remedia ad fanitatem poffit perduci :

Caterum, quam hoc exemplum filiorum Exr non. Cefarem fed

Paulum III. premat & condemnet ,' ex Hiftoria patet; . Quis enim

magis flagitiofos filios & Nepotes habuit quam Paulus IHI. De legi-

E

zi55 quidem nihil nobis conftat; fed de Srun 10 Aloyfio (proh pu-

dor in homine, qui caftitatem folenni Voto juraverat, imo de facer-

dote fummo Romano dicere , quod SPux 10 habuerit ) refert Gwi-

* eardisus Hiftoricus nobiliffimus, atque Aule Romana & fecrerorum

ejus perfpicaciffimus infpector, quod fuerit flagitiofiffimus , immani

(

Sodomiz ícelere infamis ; An veró hic PAULUSs filium iftum fuum re-

prchendit?. nihil minus, fed, Patmz & Placentiz Ducatu tantum fce-

jus cgromvitg multó ergo kdr:terior eft Hzr 1 Sacerdote.

u-

-P*o'rto

ass

P0

-

——

T

Il pj

Pörrä , ,-'-:qua.rätiöhe i&&- Eri Frriuw füum fuf&ep.crit-,;, ïtä

ïe-'

fadturum

fert Hiftoria: Per Anconitanam provinciam cum effet legatus , fub

Idio, aut

Julio 1. pontifice, **Puclläm ejus civitatis nobilem nefarié circumvenit,

Cnm niae

Diffimulavit enim quis effet, feque pro nobili quopiam gerens ex le-

vel cots

gati familiaribus, fub pacti matrimonii colore illam vitiavit. Quz

m offis

pofteaquám eum effe, qui erar, cognoviffet, feque non legitimam

uxorem , fed concubinam ( quod ex jure Pontificio notum eft) fatis

s proï;

i

refcirer, in infaniam feré incidit. Ex eo tamen connubio fucato Pe-

trum Aloyfium, Sodomitarum primipilum. poft. patrem, fuftulit.

Porró quum Nicolaus Querczus , congredientem illum cum Laura

Farncíia uxore fua, fed ejus nepte, deprehendiffet, tale ei vulnus pu-

gione incuffit, ut ejus cicatrix ad mortem ufque cum ipío manerct.

FHoec P. Pergerins , & poft eum Baleus in Hift. B. . Hic Paulus id-

f malubt

dem ftatim poft affümptum Papatum, Alexandrum ex filio notho Pe-

, « quo

tro Aloyfio , valde adolefcentem, & Afcanium x Filia notha Con-

hr p*

ftantia nepotem, Cárdinales, creavit. Perufinos oppreffione tyrannica

fine ullo Tu&z fubegit : & Aícanium Columnam principem juftiffi-

um Filus

mum, in rabie veíana, éíuo regno pellebat. . Camertium. urbem

xqumimtc

g[//];]i, &

peffimo dolo, pulía ejus Principe femina, fingulari fapientia ac reli-

gione pradità, fibi capicbat, Pézzz paupertatem faflidiens. Miris poftea.

,Qetii lll*

Calaren

artibus collegium Cardinalium in fuam pertraxit fententiam , ut fa-

li com

€ka permutatione Camertii non fui,in Parmam & Placentiam, urbes

clariffimas non fuas, Petrum Aloyfium, fuum fpurium, perditiffi-

thui .

mumque nebulonem, Dominum ac principemin eas tyrannice intru-

yfüo; 1*

vin -

deret: Quod fa&um poftea juftiffimo Dei judicio, meritam illi Pe-

cto mortem attuli..— Cum fuis quoque Cardinalibus (zpe delibera-

bat, quomodo impediendum fir nationale in Germania concilium :

i d

precepitque füis legatis, ut Principum animos in Angliz regem ac-

üjs enim

cenderent: ejusque ditionem omnem in

DC /:gi..

przdam dare cogit-aligt. Vid.

J*f:ti*i Suavis Eift. Con. Trid.

;

i

Y

É

*

Ex hac Profopographia PAuz:, III. Pont. qua

non eft à ho-

: df (aCGf'" :

bis fida , fed ex Nobiliffimis Hiftoricis Catholicis /ace£o Zdzguf

f O

Thuano, Prafide in Parlamento Parifreufi Mluftriffimo; item ex Guzc-

crerorm

eiardino, quem fuffns Lipfius pariter Catholicus Scriptor fümmis en-

; inmon

comiis exornat ; Perro Paulo Pzrger:o Epifcopo quondam Juftinopo-

um r

litano, Frazcifco de Pargas & Petro de Malvenda extradta eft; prom-

gum *

Sonnenbergi Jetuita Valida fit

;9131 cít co!ïigere,'quam euam tefte P.

H

Pa4s-

vpo'rro

-N2 ( 58. ) Sàl«

p

300 seemmenpane o H I e»uþ'.*l&uu --

Ms Bo CA

us Pa

balisPoweifidi d

1h 'Ver'i»-k

-

"Y

PrassUMT10, quod doErizalia & Fipzs

tatem habeant: 1ta enim ratiocinatur citatus Jefüita, contra L»;be-

p &

t u a

vum, quod quia //Zidrze fuerit inquinatus, non fucrit verus V.x n a&

DocrRisA Pmaeco. Nos dicimus, quia Paulns HI. L4i4izibus fuit

inte/ltga

inquinatiflimus, SrUn 10s habuit, quibus ingentia Boza Ecclefesflica

f t

diflribuit , adeoque facrilegium commifit ingens, non poffit Pa.e-

gmfz 4

'SUMI , quod Capur fuerit Eccrzste Vsnue , que eft ConPUs Cuni-

pounre

ST1 MYSTICUM, illi

hfragi

adherens: Hac ee i. sagibo.

que per F1pnzM SANCTJTAïEM & CA,STEAT?R

titidtte t

Porro reprehendit Cefarem Pon

J

tifex -(juod deferat VesrtG1A

endum,

Majonu, qui in Re Religionis omnia ad SEpgM Arosror1cAM re-

tt, m'qua

tulerint: inprimis autem detoriat, quod Carolus V. Generale vel Ia-

Wt atl

tiorale Conciliam meditetur, cum tamen Pontifex June Div 1x0-&

Jordin

támen (

Fiumaso folus eam Au&toritatem habeat, talia Concilia convocandi,

Eclrj,

At veró Pzffzgia Majorum fecufusk eft Czíar, quz Paulus 111

Curj

Dont. turpiter defetuit, nam quinque Cózezlz wcumemca Authorita-

Aninu.

te Imperatorum, & non Pontificis Rom. fuere convocata, ut ex Hi-

uj

(

ftoria & ex ipfis fcriptoribus Ponuficiis optimé & invi&te docuit £Z-

epundus Kschersus decus illud Sorbonz : Et quidem quþd concernie

ln .

quam a

Synodum Nicenam Cuonffantinus tmagnis Vevo1 CouwuUnis Ep1sco-

c'witan

!US", ut pacem Ecclefizs req'äläre:, aC aüþlz'cjimm.äcde/iy?ïcþrg f&;;gaz'.,

11 t

vet Syzodos comvocavit ,. €8 zn confeffa Epg?aporzz;;z Jeztentzam dixit..

hat

Auctore Eufebio lib. prime vitz Conftantini capite wigefimo fepti-.

clefa (

mo: Deinde Aicezam Syuodum coczit, Epifeopos nadeguaque bontri

U ouy,

fíce acciviz, jumentis, comcatu, atque Alits rebus neceffaris juvit : d-

li jn

emaue Epicopss praffituit, ad quem de rebus Fidei cbnrräve;f: decide—-

retur ; eleganti oratione de pace concilianda Synodam aperutt : diffidi-.

IN

Wiie

m vuter Epifcopor fubortum , € ad [e ab Epifcoprs delatum placaust a

tutuque demum Conxciti1 DECRETA SUO SIGILLO RATA FEcIT. lib.

qu :pp

T

tertio vitz Conftantini à cap. fexto ad vigefimum quartum: Ruffinus

afifquc

lib. primo & fecundo, Socrates lib. primo cap. quinto & fexto. The-.

doretus lib. primo cap. feptimo & Sozomenus lib. primo capite de- -

QUs

cimo fexto Hiftoriz. — Confonat Epiftola Synodica Patrum Niczeno-:

IOPOI

1um ad Ecclefiam Alexandrinam, qua legitur apud Socrazezz lib. 1.

cap. 6. & Theodoretwma libr. l cap. 9. cujus hec íunt initialia.

VOCau

K

Souonam Dei gratia ] mandatq fS'anöïi/]z'mi Tmperatoris Confhanti

T

gu

*3659)&4*-

-IHM

--

—

«

p MW

lav ver-

qui nos ex vArims czwmuäw 89' provincizs im unia congregauit , ma-

t2 Luhe«

gnum ä Santium . Conciliem: Nicanum coatlum cff: necc[æz d vides

/íYNixk

£ur Ut à toto Sacro Cancilio litera ad vos muttantur , ex quións polfitis

iaibys hüit

sutelligere, cutn ea qua in controverfiana addutta & exqag/' 7 dgæptata

clefalica

funt, tum qua decreta C cmjlabzlzta. Primtm mpia €$ pervería do-

li Pa

gmata -Arrii corumque qua eji [etlam feguatur coram Sanctiffmo Im«

Us Cio-

peratore. Conflautino perquifita [unt : unde placuim Concilio communibut

TT ITATEM

Jeitfragus anathema denunctare ejus nef avia opinmiomi , €d verbis þnfe;z-

tinque execrabilibus quibus ufus eff ad Filium Dei blasphenitis affici-

'isT!c1A

endum, €$c. — Verum cum e/£e ptus non nzodo tlla opmza;zu Pcrwrf f

JCAM TC*

ge, nequttia, . blasphemia, [ed etiam cevtis homimibus qui in populo vi-

v

rvd Ni-

tam ante ilud tempu pacate $ tmngm/le de genze fedittonesm €$. di-

iv

Jfeordiam concitare mon veriti effent , Dei gratia peuitus diberata effet :

tamen adbuc pertmax anÍcitta tum Melezu, Iuua eorum qtm'ws banara

fvocandi

AEcclefiafticos detulerat , de qua re quid Concilium decreverit , fratve

lus 111

Chariffinzi , /' Gc babetote : Concilium clementius altquzda i Meleitum.

uüthontae

animatur ( uam ff accurate in eum mgu uetum futllet, n certe com-

*

a r

mernilfet venie) decermt. ut in praprm ac fna civitate remaneat , nnl«

xuit Ed

lquzte babeat poteflatem vel cuiquam smanus zmpmendz . vel QHETe

oncermue

guam Ad aliquod munus Ecclefiaflicnm deligeudi: wel in aliena regtone

w

civitateve 6jn rei gratia. comnorandi : fed st folusm dtgmmm' €$ off-

q [

cii nomen retineat : $li autem qui ab eo presbyterà defignati funt, fimm-

7 disit

latque [anthore ordinatione ca;g]ïrmatz fuermt bac conditione im. Ec-

n frpte

clefia Comamumionens adpittantur : mimirum ut. Ecclefüafhica dignitatis

t fæawz-

€5 miniflerii gradum babeant il quidem : Jed tamen omnibus. Priby-

Kut;:

agerzs $n fingulis Provinciss €$. Ecclefits verfantibus qui jimt ab bonora-

j dmdf-

niffimo Firo €$ Collega nofiro -Alexandra ordinari, fiut omnino tnferioret.

MMP

)RUn etiam ut uulla ilizs pate/lzu fft eos suiniftros Ecclefia dofrgnauds,

»[;WZW "

qui ipforum probentur arbitrio: neque INominationem penes fe habeant

T

[]

eorum. qui fizt ad. Ecciefia munera obeunda deligendi , neque qqu,mm

vl

4!:/'791: confen[a Epifcoporum Catholica g&y ArosrotLic& EccLES1/

QUI SUB IPSO ÁLEXANDRO SUNT , 0n5ino rranfigant.

? ThC'

yite de

Pariter Concilium [ecundum Oecumenicum, quod Confianti-

(icgo*

nopoli habitum eft Ao. 35 1. à Theodofio M. INp1crUM, & con-

vocatum füuir; teftes (unt Soerarzs /ib.: s. cap. $.

Theodoretus libr. «

; i.«

Cap. 7. 8.

Sozomenus lib. 7. cap. 7. ac . confirmat Epz/lala Syno-

mmälla

dus ad 'Nleodofmm lmper fcupca, qua ita ionat

WWW !

2

Kelis

"

—-þg(äo)äe!—

[/7/1/

Relgzonæ AC pzemm aäjärwzmgü" 750 , Deique mmmn[ 1720 Impe-

eatori 'Theodofio, f[auiluzs Concilium Epifcóporum qui ex- dwerjï: pro-

In n

vincizs , prafettarifue C'an/imzwzapalrm comvenerunt. uitw quidem mo-

gief

[//7/7

ffri ad tuam Pietatem Jeripti gratias agimus Deo, qui tua pietatzs im-

perium conflituit ad communem pacem Ecclefiarum ,. €8 [aua frdei con-

&D

firmmationem : agentes atttem Deo debitas gratias , meceffaria ngoqw eA

qflt [

qua atta [unt tu Jfantlo Concilio ad tuam referimus pietatems -

nempe

clejr

[ d

7uad ex quatempore, €$ MaNDATO mæpzetm*þs Con/ïa,mmpalzm Conve-

lat

8124 » Przmzm 72&6[67)2 mwzmm zuter nof concor d'þlm Ven0oUAUIMIMA *

nl

deinde vero breves ettam pra[cripfimus ac promuciavimus aliquos quas

g

Conl

JE terminos vegulafves quibus €$ Pairum qui Nicaa congregati fuerunt

fidem confirmavimus , comproäæwmwywe €8 aqua adver[ns eam abor-

demu

t þ»zm*, per*verf;u berefés, ac pravas opiniones extrema cutm execratia-

lmpe

we ac deteflatione Yeprobaviguus.

Praterea etiam ad veile: cmþzrzæn-

u

du 85 ordinandum flartmn €3- dzfczplzmzm Eccleffarum , certos Cana-

nes ff atuimus ac pmj&rzpf 792 :

qua omuia buic noffro [Cripto fubjeci-

en

9REKH - Kogamm II Ut ïCkmem*mm ut per bteras tua Pietatzs RA«

:

TUM efe jubea, corzf?rm&;qze Cozcilii decretum: €8 frcut literis quibus

p

ziós comvoca[hi , eccleffam houore profequuteus ex , dta. ettam fitmmam eo-

L

vum qua decreta [unt couclufonem [eutentia atose freille tno corrobortt.

Dominus antem. Imperium tuum in pace €$ jr/zzztm Jffabiliat. * -

Tif

Eadem Ratio eft Coücilii Ephef ini, quod "Theodofius 11. in-

Tare

dixit: ubi hz legitur INpicrio: Jweratores ; Cu[ares Theodoftus

YOCi

€9 Faleutinianus , Ficlores , Teiuimphatores , Maxini , þmper ugufii ,

Cyrillo Epz/äapa. Rerpublica na/i'm couflitutia ea qea in- Deum eft Pig-

Thyl

lia i

TATE pmcz]»æ D7 1717 mzz[taqzæ sster bauc €9 z/!am CocNATIOZzc

P]a li

FAMILIARITÁAS Zztercedere foler. — Nam €9 ex fe iyvictu pendent: 6d

Atraque profferes altestios facce]fbus incrementa fumit : Wæm'oqmdem

Q f

st vera religio Jufla attione peiyïczmr 2777 Kejþuä[zm utrinfaue ope mi-

dO C4

lö IN

X4 ]?orefczt.

Cum ttaque Dens tomperit habenas nobis tradidertt, zzfqze

qui imperro noffro parent , quetatis 68 fevuritatis quoddam quafí vincu-

m

jum uos e[fe voluerit : barum vuter f€ foctetarem , partim quidem pri-

Qüt

vata mfhra pro*vwlmtza freti , partzm quoque bumano prafidio nff , in-

t E

divul/am perpema con[ervare enixe contendimus :

ad eurque modnum

Ityo]

promawndæ pietati prapter Respublica falurem Vucttmbinma, Ht in omni-

"p

bus fere fubditorum voffroruns commado vatenti, numm boc perpema ur-

M

gmma a COHLCHdamh[ que j&du(o ) p:e rehgtofegue privatim vivant

Qu

979/266

:

al

ii

mantenn.

77 Iny-

0»?716; $ ö üt :

Ep'iaw.'c' decet n Keþuäli*c; verfentur un

z'*üe;f]ï. 'þ Demï?u'e ne

"? UlX

'/e?f: jn-

triqzze quam p

ar eft cuvam impendere non defifiimus .. feri eni

T

alterius curam nof uegligant. — ddnte

potefh, ut qui alteri ferto imuig'lant,

HIBUE Tf

omnia autem id operam damus, ut

Ecclefraflicus fPatus eju[modi fit, qui

ide?ae

fiei at

€$ Deum deceat , €$ temporibus noffrss quammaxime congruat :

?u

gue ex omntum confe

ufrone [mam tramquillitatem obtineat, rum per Ec-

:

vfrarum pacem à turbis €9. [edit

ioribus liber ex-

WMPE'

clefaflicarum Controver,

n türtt

sflar: tum demum tt pia veligio ab oui omninn mota

€9 reprebezfiane

1777

mmunis perfeveret : Neque a

liter quam per Imperatorem Martta-

Et per fuffinianum

720: qui

n convocatum eft Concilium Chalcedonenfe :

Conftantinopolitanum fecundum : &c. Quod al

ibi pi'olixä often-

i fuerut

(tiiit Carolus V.

a btf

demus.. Veftigiis itaque majorum laudatiffimus in

etetltlie

Amperator volendo CoScrrruw. contra ?Cïö P-at-tlu-s III, per tur-

vjttitt

.pem artogantiam ca deferuit. .^

; veter,iä Te&ä'rhcn—ti ! veiïigia

tor Cattt-

- Quin fi placuiffet Pontifici Paulo

,

[5

explorare ; tum deprehendiffer; quod

etiam ibi Conventis Sacri à

( /;!äj&? va

C€. 23« 0. 24*

un Me

Magiftracu fideli fuerint indi&i;ut conftar ex

emplis fof»e

7 7/!!!//4'

Davidis: 2. Sam. 6. — Salomomis 1.Reg. 8. — fo[aph

t

ati 2.

nittt er-

Exechie 1. Chron. 29..— [ufía 1. Reg. 214- &c.

j

*

gt

eraiofi, *ho-c- ïeit boæ

| Scd pergit in Zzdfa fua Paulus, atque Zm?

*

*

:

n

mino fuo, (ita enim Epifcopi Rom. Cx

fare

j

s in primis feculis nomi-

-

Ó corn-

113 I [ it-

niare folebant) iram divinam graviffimam minatur, fi Conciliut

df

vocare prefumat;

Exemplo Regis Ozze, qui /epra fuerit percuffus cum

n.

5

cum cohorte

J

'Thymiama Deo offerret.. Sic & Core; Dathan & dbiras

:

M p

fua in cu

ndem laqueum irz divinz incidiffe. : Sed, quam hec excme

yrto dt

pla impie à Paulo P

ont: ad Carolum Czfarem ápplicentur ; quivis

r

cui mica bona mentis

$

eft intelligere poteft. Nam Cafar indicen-

do Concilium non tra

&avit MUNUs SAceRDoTALE , vel Epifcopa-

le INrERNUM ; Sed Epifcopiat

n exercere voluit imó vi officii debuit

1 Wg

ExrERNAM: Udü Con

ftanunus M. convocans Epifcopos Niceam

N

um Fpifcapis Ex-

dicit, vos eftis Eprfcopr INTRA Ecelefranz, cgo vevo

tra EcctesrAM. ^ Nec Carolus V. Sacerdoiinm FORMALE ad íe rape-

um

z

n

7 if

.Ke

voluit, ut fecere Core, Datban & zdLiram. , Quare mera ealum-

Til

ia Pondficis Pauli II

I. fuit, quod. Caroluzs V.. Cxfarem vel cum

j in mm.

Ozia Rege, vel cum impiis Core , Dathan & adbiran comparat :

ajcftatem commiffa:,

gravem

[ gfw g

Qua ipía calumnia contra Cafarcam M

&cniu-

H 3

1] '(JWM'

ulb

B«l

VRESENUS

/&än(ur/am .& Drrosir1 okm»i ab þflicio

tam mahgnc ac fupek;ge*

. fto, merita fuiffet.

ftis, o

. Sed adhuc atrocius eft,

Diéc t2

quod He;-.zric'-'zi-h & Fridericum l: Iinf

peratores optimos producit,

quos ultio Divina perfecuta fuerit, uc u-

fzram d

terque per Filios,

carnificis munere fün

TAVit ub

gentes, interierit, quia contra

Pontifices infurrexerint. Nam fi

Hiftoria ceu fida prateritorum ma-

Uot

i

D

-giftra confülaur , rum parcbit,

quod non Urrio Divina, fed Ponti-

ficum Rom. per/fdia,

fuerit o

proditio & Tyrannts cos neci dederit; Ut proin

. 4ETERNA INFAMIA a

.

pud Jvenzizsm fcriptorem Catholicum Pontifi-

pafica

«cs illi laborent, qu

i F 11105 per varias przftigias eó impulerunt, ut

Cütione

Parentibus truculen

tam mortem intentarint.

itEpi

Producemus in eam verba ipfa Heinrici VI.

| Irriperat: qui .aci

Xte Sici

Celtarum Kegeno Gilotum intcr ali

a ita fcripfit: Z» bac perfecutionis &

1h vicen

edii f'amma, cum parum fe videre

nt proficere Pontifices Rom. ,, con-

Gulbe

ss tra ipfüm jus naturz laborantes, quo

d fine maximo cordis doloze,

1l ;

:,» fine multis lacrymis dicere non vale

o ( & quia dicitur, vehemen-

quiden

,tr contremifco ) filium meum ,

1 exem

Abfolon inquam dile&ifsimur ,

, non folum contra me armaverunt

» fed etiam tanto furore arma-

bis, ]

, Verunt, ut inprimis contra fidem & facramentum , quod ut miles

I

» Domino jutgyerar , regnum meum invaderet , Epiícopos & Ab-

afït&atxj

, bates meos deponeret , inimicos & períecutores mcos fuftineret-

du

», ad ultimum , quod maxime vellem taceri, aut fíi taceri non po-

Carmifi

, teft, vellem non credi, omnem affe&tum naturz abjiciens, in-

lobiny

, falutem & animam meam intenderet

, hec quicquam penfi habe-:

que u

, Iet, quomodo ví & fraude ad hanc p

ericuli & ignominiz fua füm-

bt

,am afpiraret. — In hac tanta mali fui machinatione , ctm effem

(Ctfé p

»in pace & in aliqua falutis mez fecuritate, in locum , qui Con-

loreng

» fluentia dicitur, in ipfis Dominici adventus fanctifzimis dicbus ad

h tem

» €olloquium evocavit me, quafi de communi falute & honore fili-

düj

i &

, u$ tractaturus cum patre.

Qu;m cum vidi, illico, ex paterno

$

, affe&tu tactus,

intrinfecus dolor

r

e€ cordis mei ad pedes (ï;osv- prpcidi,»

» admonens Sc obteftans per fider

m

» per falurem anunz, 1? pro pec-

UYT &

» Catis meis flagellandus eram d Deo ,

de me ipfe nulizm conquirc-

um p

, ret maculam honori & nomini fuo ,

. quia culpa patris vindicem :

Ctte

Qu

, filium efle, nulla divinz l:

gis conflituit fanctio. Arille quafi abo-.

füb

,minabile & execrabile (c

Qito

clus: caepit dete&;rï. Et PfOCïde.hS ipfe'

ho a

» ad gf:des meos, de græterir/is' ceepit veniam

deprecari. Sed hazc

quos (

Filü

& Rut

——

tD

1pcï£ö* g

Filii humilitaä diu non d'ü"ravit* ; nam m&igandbus P

onzuficis mi&h

firis , optimus Cefar coa&us fuit omnia Imperii infignia deponere ;

n Il In-

nec tamen fic in gratiam Filii »*tccept'us ; fed in carcere detentus mi-

erit, u u«

feram duxit vitam , ut flipem peteret. — Denique Leodii mifer expi-

Ia COntra

ravit, ubi tanta fuit rabies Pa

pe, ut etiam terram invideret.- N am per

OFU Ima»

quatuor annos inhumatus jacuit.

y!

P

D

td Pouri-

: Deïiiq'lie' uod F.

Pet

d

ericum

II. fiae&at, coniht quod Imperator

Ut proin

fuerit omni laude dignifsimus ; Sed & is fine ullo demerito atroces

perfecuriones 4 Gregorio IX. Caleftino, & Innocentio IV. perfe-

i Duxif-

enunr, t

cutiones paffus, ter perfidifsim? excommtmicatus fuit, nec finis odii

in Epifcopis illis Rom. (qui Patres amore deberent effc), donec in iti-

nereSiciïia'm veríus , per infidias 'Mihifirorum.Papalium propinato ,

mor

vid.

yions &

in vicem Medicinz , veneno vitam cum morte commutavit.

D Qu

Gurbberlerus && Aventinus. — Quam impium itaque eft, quod Paulus

; dolore,

III, in parricidiis & fummis íceleribus, qualia ne apud Gcnciles

vcbäüäü-

quidem audita, triumphare , & Carolum V: terrere auder? Quis

á exemp

Simum ,

la witiozzs Diviza audite vel legcre yoluiflEt in chgt;&bri»

s

bus, luculentiora inveniffct.

tt arm;-

jt nles

Formofiss Pontifex, qui ante Sedem 24poffolicam 1e nunquäx*a

affe&aturum juràverat , à Stephano VIII, non éx ratione Sanóka ,

& l-

[pnerat'

fed in favorem Sergianz fadtionis, póft mortem & fepulchro per

10n pe-

carnificem effoffus eft; Deinceps eum in Sede Pontificali Sacerdorali

habitu indutum, prefente Synodo canquam impium, do&tinarum-

, 1

( habe-

que Sanctarum inícium (ita miferum cadaver compellabat) damna-

u lo

bat, moxque exutum veftimentis , digitisque tribus ; quibus bene-

diceré moris erat, abícifsis, in Tiberim jacari curavit: de quo ,

f e&m

horrendo proceffu vid. Lwrprandus Ticinenfis Ecclefa Diaconu:, qui

ui C()n'

tum tempo

ris vixerar libr. 1. R 8. Sigonimi hbr6 : "duxiliu in

n

cus ad-

oft äh"'

Sed hujus Steph

ani Pontificis abominandam fyrannidem. flcu.

bt

ta eft quo

od

)

ue U/rio Divisa nam Succeffores ejus ,X Rosmares , Theo-

dorus & Johannes X. Ravennas, nontantum Fermofoante dicto dignita-

yo p«

tem Papalem reftituerunt fed & Stephano $ throno deje&o in car-

n quie

cere gulam laqueo in

ndgcem

je&o fregerunt. — Sic & Bonifaciüs VIIL, cum

fubditos Regis Galliz à Juramento fidclitatis liberaret, átque éà thro-

jj ao-

no Regem dejicere vellet, captus ab codcm Rege, & impoficuscffenie

:fïS iP[e

j at

quo, ad caudam verfa facie, Phremef in catcere correptus, atubitio-

1 Mon-

jl

(z Stultitiz panas dcdic , atque in vi.ncuï;'s obir. Sic euan

: firum

*

o

* —56'3?4) $d-

ERECHIONREEDIRNMDURIUNE iercs cstrsati

firüm illud homínis Alexander VI: Urrrowe Dzr expert

us eft v

G

exitumque habuit impierate füa dignum. - Teflibus enim Oxenphrio

Panviut, Gutcciardino; D. Bembo Card. quos fecuti funt Sm*aälþzw,

& Carriere , cum per poculum Penegatum Cordinales aliquot ,. qui

ipfius fceleribus applaudere nolcbant, & medio rollere vellet, ac per

j

errorem , fingulari DEI providentia, pocillator Pontifici poculum

[

i

preberet, perfidia in CArur DrerzsrAB1LE Authoris recidit , atque

UZOqu

ita Su1 ipfius CA 17Ex periit : Cui laudatus fupra hiftoricus Cuie-

Bulla

siardinus tale elogium dedit..| Quod non SiwcsnirAs, non VrAar-

fumn

€UNDIA, non VrzniTAs hon Frprs, non Rzrrcro ulla apud ipfum.

deTi

fucri. Mittimus alia Dzviza sultiouzs exet

npla que Paulus I&I'I. ante

guinf

eculos þabcre debuiffer.

Sacen

gf;wz'

Denique impellit Pohtifeä Rom: Imperatorem Caröluin V. ut

pitr

ea quz Relellibus , hoc eft, Proreffantibus Concelferit iterum refcin-

pop

dat. . At veró quid hoc aliud eft, quam pratendere ; nt Carolüs

colà

FipEM fuam violet, & quid femel füb Rzr 16rowe Jun &wswr: pro-

Car;

miferat, revocet. —Talem perfídiam nunquam fuafit fupremm Eccle-

Íciet

féx fug Mrebitetlas Chrftus. — Et fi hiftorias corifulere placet , páte-

bit, quod gravifsimé DEus Urrus fuerit ejusmodi V rorAT10Nss,

impol

fidei datz. « Exemplum eft Manifeftum in fnliano Cardinale ,: qui

ex ;u]?»z Pontificzs Uladzslaum Hungariz egem eo impulit, ut. pa-

dum

«cm cum Turca fancitam frangeret fed infelicifsimo exitu: nam ex-

Con

ercitus Uladislai in fugam actus, ipfe veró in paludibus Mohahizis

miferé fuffocatus , docuit PER F1 D1A M fummé DEO exofam effe ;

-

i?ïqu.

etiam fi illa contra Turcas committatur, quanto magis fi inter Chri-

UET

ftianos Fipzs JUnATA negotiis interponatur: riec Paulus III, quod

!

Iu [

Obiter. monemus Caufam habev, nos Proteflantes titulo REBELL(UM.

fs

onerate: Adhzremus Chrifto Domino, V zx o Carp17T 1 noftro;

iem

Nec bella gerimus contt

^

a VERITATÉM &.F IDEM CHRiSTU.äIAiM 4

Centi

fed pro Ea.

lub

&t

Ex quiBus ohinibus fatis f'uperciue pac&t, /qüid Carolus V Im-

perator arroganti atque impio Pontifici refpondere potuiffet. — Nos

fon

in Compendio ac brevibus ,. fcd veris lineis refponfionem Defezfo-

&

riam fubjicimys; quia à C/ero Pagäæ-MANCIg.Io; defüituitur.

ff

E

Caro-

N

TL

^

SGPRESCENE

B arscecuc

ttus eft,

manomm

Ünghrh

,[ftnþemtar Paulo lllf

i

vtl

Pontiffà Romauo Sal,

ot, qu

, C

" [teras Tuas nec Me n'cc TTe dignas —acc'e,pri. Nam cum papefhuln

pooulum

in iis affedtum & Sacerdoralem humilitatem expedarem ; in u-

malevolum animum, fupercilium ingens, & turgidas

t, dtqie

t'foque deceptus,

as Cut-

Erenim unde de TE merui; ut me flagitiofis E/

Bullas expertus fum.

SanéSacerdotzs FxriUsnon fum, nec

n Vg

fammi Sacerdotis Filiis comparares;

ud ipfum

de Tribu Levi1vel Cafa Farzefiana,

fed ex Imperatorio & Regio San-

ilem , quam hi ex Ts

III.A ante

guine Natales duco;

Nec quicquam minus vc

Sacerdote Natales traherem;.— , Liberi enim Tui ,

nec Liberi nec Ia-

(cd ex infami Semine Oriundi ,. libidines Parentum tur-

g'mzzï funt,

Nofti Tuum Petrum . ÁLoys1UM -

um V. ut

piter manifcftant ,

& imitantur.

& xternam nominis ac Pontificatus Tui ma-.

um

propudium honiünis ,

üus, quia Tu totus es

- Carolas

culàm. |Nec Spiräï»mlzä poffum effe Eizs T

Proles natutam fequitur Genitoris: Quare ante omnia &

NT pro-

C. Av A2AÍA.

g It

fcveró moneo ,

nomen £jj;j quod mihi citra caufam & culpam,

Farnefianus audire nolo.-

t pa*rc)-

impofuifti, Tibi Tuoque SrUn 10 ferva.

TIONS;

Porto illuä fammopere miror,.qt/ïpd cafligare & fcvero Styïo

de, qi

ut VurNER A Germanie funefta curarem ,

damnare audes ; dum,

., QUE-PQ.

Id Tibi grande fcclus

qm &

Conventum Imper

ii procerum Spirz inftitui.

ramentum DEO praftitum me jubet.. Sed,

Aohobs

eft, quod Pietas, quod Ju

inquis, turb

asin Religione obor

tas ad Te pertinere, Tuum effe illas-

fam tie;

curare, ac remed

ium afferre; Sed obfecro quis turbarum , quz tan-

ger Cl

or cíft, quam Tu & Tui fimiles Pontiä

to jam San*guine ftant Àuth

^

] quo

fices: Id fi negare au

des, Tcftem Tibi d

t

o omni exceptione majo-

30

tem Adrianusms NY. fideliffimum meut

^*

n quondam Magifttum , TE

I nolro;

dei ficut & Originis fuit ; non

centies meliorems Germanz enim f

rxAifAMr

lubrice, quales-Itala Terra & Aer quamplurim

oS generat. qulicem

enim Te & ambiguum cffe, fama vocalis loquitur.

Ita autem ille Tuus praanteceffor omni memoria digniffimus,

7 v, Im'

fontem mali in Germania Sanguinem fpumantis per Cheregatum le-

" Nos :

texit. Sczgans inquit, 42 bac fagtlas

gatum füum nuper[Norimbergz de

/

Yitta-

o

4

*

de aliquet jam ab antuis multa abominanda fi

Jfe y. ääufzþs in Spi

u

fiz'aw ,

Caröf

m

6.

K

ii

Gunaecus

dimil

libus , exce[fus in mandatis , e goäzm'a äe/m'gwe m pcrväiflgk mAcatA.

ANec amirum ff agrittdo 4 CAPITE in smembra, à Summts Pontificibus in

&Y

lios inferiores Pralatos defcenderit. — Omucs mos (. Pralati Ecclefrafh-

gäf, |

€i) declmavimus unu[quifque tn vias fuas - . nec fuit jam dia quu face-

vet honum : nom fuit ufque ad uuum.

m R;

Quamobren necel[ama efó , u

ennes demus glortam Deo ,. €$ bussiltemus ammas noflras ei : videdt-

Tum.e

que un[quifoue noffrim , wnde ceciderir:. €$ fe poties quiliber judicet,

Quod i

infidia

quam à Deoin virga fæ.zrarz's fft judicari velit..

H n Y€ , Guod ad

fcelere

zos attinet , polliceberis , mos onmem operam adhibituros , ut primam

CURLA hbac. ( wunde omne boc malum procefft ) veformetur : ut ff

U5 nor

€ut unde corrtptio 2n ommnes unferiores emanavit , ita etiam ab eadem

am.

Jfanitas C reformatro ommnium emanet: ad quod procuraudum mos tantà

illud :

um in

aréhs obligatos Yeputemus ,. quanto Untver[um mundum

þnju:ma(li

veformationem auidims defiderare videmus t$c..

A

Deus

ac E

Vides ergó Pontifex unde malorum omnium prima Ougo 4

Roma eft, à Vitiis in Vaticano impune hactenus graffantibus.

us

ad ne

€rgo exinde dignam medicinam fj perabit,unde morbus eft Ep/Zenzicr.?

iplisi

i con

Cura prius Te & Curià Tuá; deinde de Germaniz malis efto follicitus.

Sed ais ; optimos Im

;

quod ;

peratores Conftantinum M. Th;odolïu'mv PC

.imon convocaffe Concilia fed Pontifices Romanos.

brm ]

ammït

Verum , diim iftud afferis magnum prateníze Tuz INrAzLI-

$iLlfAT! cum ex Cathedra logücris vcl fcribis prajudicium affeis :

datiiï;zä

Nam ApwoDnuM FarrtsRis; atque alios turpiter FAtLIS; laudaci illi

jp(um

Imperatotes , nihil minus agnovere, quam quod Jus convocandi

& dy

Concilia ad Epifcopum Rom pertineat : Con(ule Hiftoriam primo-

rum quinque feculorum , ac Te fefelliffe, vel decepturm effe literis

Atüs j

füofr.

fole meridiano fcriptis deprehendes ; fed oportet ut legas , noa A-

Ambiti

dulatores & Parafitos, fcriptores Tuos, qui Calamum Venalem habuz-

i y

re, fed adi Sozomenum, Socratem Eu(cbium; Quin & acta ferio evol-

ve Concilii Carthaginenfis V I, cui etiam interfuit, Illuftre illud Eccle-

Iores

ANCT;

fix Catholicz fydus Auguftinus, ibi cum legati Sacerdotis Rom: pra-

Pür t

tenderent , ut Caufa in illo Concilio tra&ata ad Sedem Roinanam

N

devolveretur; Nam id in Concilio Niczno definitum effc; pro Re-

fponfo ab Epifcopis illius Confilii accepere. —Falli Pontificem : ac

Wiïet Ó

1 ?)47104

terminos Epifcopatus Sui infolenter transgredi ; In Concilio Nice--

$

T N

n9 nihil cale *'gi;&ni;unn ; atque ita non fine ratere Legati

Pontificis

dimiff

0C fei

——

UER

m mutqn

dimiffi : Stupente Afiica , quod tales criftas ,. Petri Succefföfq:

nfb

& Vicatio Chiifti indignas , & indecentes Epifcopus

Ecthfafe

gat, atquc Lupcrium in alias Ecclefias affectet.-

Ro.xn. eri-

t

qu fuc-

Sed initas, graviffimé à DEO punitos Imperatóres , :

q

; ul S;a-

ütm:f', at

DI RouasNa Vinerationem & obe

dientiam non exhibuerint.

Ve-

1 : Dd

rum étiam in ifto pun&o Te mirum in modum proftituis. . Nam

ler judiat

quod Heinrici IV. Filius in Ab(alonem degenetavit, & Parenti optimo

^, qund u

infidias ftruxit, nonex Urrrows Divina, ut Tu prodis, íed e

u [rrim?tm

fcelere & impulfu abominando Pontificis prodiit. K San&iffimus De-

u : atf

us non armat Filios in Parentes ; Sed imperat illis feveré obedienti-

7 a& mdem

am. Lege quartum in Divina lege preceptum ; $i quidem ingens-

! n hanto

illud Surz&ciriuw & SupzRBiA immanis Tibi permittunt, ut De-

; gjumdi

um in Lege fua lo

uentem audias; ac deprehendes, quàm à Filiis

Deus expofcat ob

d

edientiam ac cultum ! V proinde illi , Sacerdoti

ac ZErERNuM V/E ,. qui Linrnos armat adveríus Parentes , jeösqup

g 4

ad nefandum illud fcelus inftigat , ut Sce»r&uM ac CoRoNAM à Deo

bus. Qus

Pyjgemict?

ipfis impofitam ,. eripiant , carceribus includant , atque fame & fi-

ofollictu»

u conficiant. . Quare mi Pontifex, RETRAcrTA illud exemplum,

quod mihi proponis; ne UrrioNzM Divinam, quaz jam Antecef-

ofum &c.

Íorem Tuum, Gregorium VII. &

Innocentium IV. in Igfemahbus

flamnis premit ,. proximé etiam ex

periaris.

, vrALLI*

- Idem Tibi refpondeo ad exemplum Friderici II. Cafaris 1au-

um afes!

u

datiffimi, in quem Anteceffores Tui, co usque defzvierant ut ter

ho i

ipfum íine ullo demerito fülmine excemmunicationis percufferint,

;onyoctnt

& demum veneno viram cripuerint. Talia fulmina non vibravit Pe-

trus; Nec Chriftus ejusmodi Zzrrocizzz un

am prino

quam. vel imperavit vel

.ielittis

fuafit.. Quare vide, & ferio vide,

ut tandem aliquando effrenem

ambitionem,accruenta Confi

;; 101 A

lia difcasTu& Curia Tua corricere. Scan-

o

lem ab

dala vos Pontifices infinita hactenus Chrftianis prabuifti

$. Mumte

(erio &i0"

mores , nec Ecclefiam cujus primus Character & intrinfeca forma eft

ud E*

SaANcTA HuM 11 (1AS veftra SupsEns1A fadare.

Non poteft effe Ca-

:

Rom: pre*

Pur tam San&i Corporis, quod infame eft fcel

eribus.

Non eft Se-

des Apoftolica, in q

Romanat

ua fedet ac tyrannidem exercet Supens1A ; Non

^. pfO RC

tenet V 1cxs Chri&i

,

l1 ut

qui Orzna facit TENEBRARUM :^ non pradicat

fcem:

Evangelium ; Qu

i

3

/ne* ambitionem, tonat , fulgurat , fulmi-

ilio Ni

nat. Non cft verus Sacerdos Chrifti,

qui mutilat Sacramentum Cez.

! pontft

Hoc reilitqc j

prout Salvator infütuit; & tunc de reftiutione Pa-

ldu

cikc

-

$

Z

anir

cis 'in Germania, cujus cürà adti;e'pertinet, follicitus c—iïo*: atq-,A üt ge-ï

Th

nuinum Petri Succeforem decet, vive & doce. lta enim facilis in-

.I,' ;

tcr nos erit—.Colz»ic.cmpnxA; Vale & genium Chrifti ind/ule.

j

al

uf

CAP. VIL:

YUs 2

n talis fít. Concordia inter Sace*kdotium €s

qi i

p una. Perfüna utraque Poteflas Politica

lrnpfrz,äm at d

impez

Ecclefiaflica combinari queant.

Lei

Den,

Oc cäputf vatils di(ceptationibus eft obnoxium. Ét quidem

VM

quod fpectat ad Curig Romanz Dodctores & defenfores', illo-

n .

rum intereft , ut CoxjUNcr 10s8M utriusque poteftatis Civilis vide-

hum

lícet & Eccclefiaftice defendant , nam Pontificem Romanum non

rantum Perfonam Ecclefiafticam effe, fad etiam Politicam , cum ma-

hab

Ne]

gna partis Italiz: PR rwcEps fit , eft in 'Confeffo: Unde etiam cum

Áo. 1677. Aloifius Bevilagua nuncius Pontificis Innocentii XI. ad

füp

tractatus Pacis /Voviomabum veniflet , atque 'Magiüratus.Neomagi-

Ilufliffini & Reverendiffimi Domini Salutaret;

t

enfis ipfum fub zztzdo

is humaniter admod

um tirulum Feverendi[[ni deprecabatur , me-

p

UW

moramus, fe non uti Perfogam Ecclefiafficam (exat autem Patriarcha

A

TE

Alexandrinus titalaris), Sed ut Prizcipes 4tahi Minflrsm iuc veniffe.

oties eriam in ipfa zra&farieze mentio Pape incidebat; nunquam

df

Qu

1

Jut

ipi

[*

um Papam , aut freatma Santiztaten , Ícd tantum meum . Prigcipem

vocabat.

Tefte Pufendorfio libr. 15. v. 358.

Hinc etiam Bel/ar-

fu

munss libr. g. de Pontif. Romam, cap. 9. 10. proïixä probzicï,

j

poffe in ;4o [ubjetlo conjungi Pereffatem Sacerdotalesm & — Politi-

4

häül

cam. Nec Prigcpe Proteftantes hanc conjuuéliogem repudiarunt ,

utradicere , vel

Aed p

otius Czfari.Carolo V. refponderunt: fe zoz co

wpzfg;

vare , quod Epi[cop Lboza Temporalia , & Regiones po[[ideant, qua

IQ

^

;

u

(iy;

spfi, a, Cefaribus frat. don

at4, ut videre eft apud. Horrlederum de bello

Conf. Carpzovit Yarispr: Eccles. libr.

Germanico libr. 1. cap. 56.

1. def- 2.

Ex Anglis-Fadriazus

de Savaria in tr.de divers /Mmzjlï

M

Eccl. Grad. cap.

25. Ícqq. etiam Unionem illam non improbat. De

Y

D

fob: Hilfemanno Tieol. Lepfen

f fupra jam diximus, quod pariter inïo

fortius fit in eadem fenreentia.

tat,

4 loce

*

u

Contra Thcologqïs exixinius fenenfis Tob. Gerbardus

TheoL

Qi

-

z

]

UE

-t52 (69.) 2—03- "A

IK t ge-

facili ll

Theol, de miniftr. $. 295. adverfam fenrentiam fortiter pulfat acce-

it; maximé ex DscisroNz Salvatoris noftri Matth.. 20. yf. 25.

M

arc. 10. V. 42. Luc. 22. V. 25. Ubi Doui1NArus & Poltica Po-

seflas vxanquam abfoluté fcowross181r1A declarentur.

Ex Patribus Teftimonia funt fatis clara pro hac Sententia Di-

m &

vus zfubrofius defuga Seculi fic fcribit: Cuz portio Dens eff, hoc cít,

qui Sacerdotio fuugitur ,. mlil curare debet uifi Denu , ue alterius

empediatur. nece[rtatis munere. — Hilarius im P. 118.inquit..— Efis

Z |

Levi mon erat portio , neque fors in AMedio fvatrum ,. quia: Dominus

Deus cff PAns sfforum: ANullam ergo, Deo fervientibus, Lex data ter-

t qudem

)I69 ; HO'

renam voluit e[fe portionem, quia pars eorum Deus effet : Memint eti-

vilis vidé-

am Evangelis ille pradicator Petrus, aullam frbi effe portionem poffeffroms

bumana , cum oranti alimoniam re[fondit : Aurum & Argentum non

ADm non

habeo, quod autem habeo Tibi do. Eadefn mens eft Hieronymi ad

, Qu m

pam. Cuta

Nepotianum ; Atque À

i

brbatihs Cla/rævallenüs Bernbardi m Declam.

fuper Eo.

yi Xl od

£

Alii diftinguunt & dicint; Al

ios effe Epz*/cäpwxqui (iuoad Ix-

Neomag*

falitatets

TERNAM OzcoNoM1AM manus fuas nóh velint admotas; hoc eft non

uf , me

przdicent VensuM Dei nec adminiffrent Sacramenta; adeoque quz ad

On»n1NEM pertinent, non tangant: Hos faltem Jus Ep 1scopALs Ex-

Sagarcta

TERNUM; adeoque fine UtLA CoNtTRADICTIONE rebus Politicis prz-

luc venit

effe poffe; de quibus etiam videtur loqui 24pologia Zdugnftane Confcf-

Jfonzis Tir. de Pot. Eccles: fub his verbis. — Q zune funt. Epiftopi, non

pnygtn

faciunt. Epifcoporum offcia juxta. Evantelium : Sed fint [ane Epifcaps ,

juxta Politicam Canonicam,, quam NON KePnEnENDIMUS: Jeruss nor

Ee [()baf)

-de EpiscoPo Joquimtr jixta Ev ANcELtuM, vid. D.-

K piii-

Toh. Cunrad Dan-

*

hauer Theol: Conícient. Tom. 1. p. 2.-Dial. 5. q. 3.

gdiault»

* . Noftrain hac diverfitate Sentenuarüm eà imens fedet, qxuod ne-

Jiettt t

o minus poflit has duas poroffares Ecclefiafticam fcilicet & politicam

;/l'Mfr'f , qW

Combinatas habere, quam Pontifex Romanus.

M bello

Nam is prztendit, quod non faltem quoad ÉxtkRNAM OscoNo-

(

n /;'['r-

MIAM in Eccicfia fit Epifcopus, fed vel maximé quoad INrERNAM nam

ff ,MW r

PauapicATOR vul effs, quemadmodum Perrz; &- maxi-

ob3ts )

me hodiernus Pontifex przdicat Acru qnoque Vensuu DEL, ut pu-

antd im?

tat, fincere; Et deinde celebrat Missaw Actu, quod non faltem $-

U

caurIciuM juxta doctrinam Curie Romane eft, fed & Sacramentum :

lxe

"L

Quin c/avibus utitur folventibus & Ligantibus, Clavis ligantis nüper

7

hb "

EEWILE ExkMPLuM dedit, ià ExcoMMuNicATIONE totius Excrcitus

Cafarci,

Cafarei, imó etiam par felmen minatus eft Jofepho Augu&og declara-

to prius FiLro R eszrLr; Hi ales actus pettinent ad mrNTERNUM SrATUM

Ecclefiz ; Unde fi Paulus III, ut in antecedentibus vidimus, con-

demnat factunr Uziz Regis, quod ille hec duo officia &egzzz videli-

cet & Sacerdotale conjunxit, tum non videmus, quomodo ille Paulus,

alii

atque ejus zfztece[fores && Succeffores parilem dagsmattoneza evitare que-

ant, nam & illi voluére; & totis viribusannifi funt UrR

ln

UMQUE GLADI-

uM SPIRITUALEM & TEMPORALEM Jgeflare. :

Inu

Deinde Pontifices Rom. pretendunt, fc EmscovArqugetere fu-

ed

Íen

pra omnes alios Ev 1scoPos, prout in Cozczlio Tfidentizo recla-

mantibus licet multis Epifcopis, in ipfo Confilio definitum eft; Sed

hoc officium tam amplum eft, pofito.quod Pontifici Romano Jure di-

T

vino id competat, ut ille ne quadrantem, imó ne momentum temporis

U

habeat, ut re£ss Politicis impendat., Sed drviza negotia, & quz perti-

nent ad confetvationem Conponis Mysrict hoc eft Ecclefiz femper

D

&cx OnprNATIONE Chrifli infinities priora funt, quam Zzzporal2,quo

C

ergó Juns affe&ar TeRnENA, confulat potius Pau/s»s & PernuM Gr-

r

DE

M1NOs Romz Epifcopos, prout egregié illos defcribit Perzes de Mzrca

Archi Epifcopus Parifienfis primus in track. de CozcorZ. Sacerd. & Impe-

li

rj & poft eum Zrzauld.in tra&. la Grasdeur de I Eglife Romaine, &

Id

que

videbit hodiernus Pontifex CLEMENs XIT, quod TERMINOS ac FruEs Po-

1

TrsrATIS füz longé eg-rediatur, & dum de Parma Placentia, ac Cozc-

J

macbio follicitus eft, ac bella gerit, Coclum amittat & Scandala cpmeæ

DE

sittat atrocia.

)

h

. Inaliis Epifcopes

,quales exempli gratia funt in Grcrma—ni'a hoftra,

hat

AncniEpiscopi Ezecrongs & alii aliter res eft Comparata, nam illi fimul

m

funt SrArus Iurzn ex officio & ContATIoNE Cefarum. . Unde ejus

[2

funt ex antiquo Titulo CowsiLTARH, & . ApsipeNrEs; qui non praten-

dunt Jus ExcowwunrcATIONIS, fcu Clavem ligantem in Capur fuum

D

Majeftaticum Cafarem exetcere; nec fe totius Ecclefix CaP11A vocant.

H

Nec pro Aaairiuo Caufas Religionis difponere fatagunt; quamquam

(io

pherique id longé melius poffent, quam Pozrzficer Romani; qui jam à

lioj

longo tempore in Rzsus Frpz: funt ignoratiffimi, & nulli ftudio mi-

tne

nus quam.Th*eologiæ operam dedere; Hinc cum Controverfiz ,

Aitg

ffent , ad DscirsrowsM ; ille

z

faufeniane ad Innocentium X. delate e

iT

ultro. ccnfcfïqg eít fo uon [on Theologo h. c. vEgo acp [um ,T?e?lbgz:.

(

L]

23

m

-

T RUR ETE

UWj "uccmeedMUeTSenA.

]

- al

CAPUT V.

; declátze

ramux

: beïurew

candi Miniffres Eccleffa.

U$, COftv

Oc Caput multis iterum Controverfiis eft obnoxium , nori in

h viddi«

Theoria tantum, fed etiam in Praxi, quz adeo varia eít, ut vix

H

e Paulus,

: ""fit Ecclefia particularis , qua non aliquid habeat Srngnlare, ab

aliis diffentiens. Nos ut co facilius & re&tius inter avia & devia ambu-

(att qBC-

lemus. Primó breviter contra £azaticos oftendernus, quod Z2cario ad

i GLADE

munus przdicandi Verbum atque adminiftrandi Sacramenta, fit. Ne-

t f«

ceffaria. Deinde examinabimus varias Doctorum , & Ecclefiarum

j teOd-

fententias de Zre vocandss cuinam fcilicet hec potcflas vocand, Mini-

di: 5d

ftfos competat. Tertió noftram promemus fententiam: Faxit DEUS

j JuEC dl-

T.Opt. Max. ut cuilibet JUS SUUM in ardua hac materia tribuamus,

Caufa eft Chrifti, & Conporus füi, hoc eft Ecclefiz:; violari non debet.

emporis

üug pet fi

Itaque quod ad primum punctüm attinet, certum eft & ex Verbo

z p

Deiinfallibili conftat, quod neceffaria fit talis V o c A T 10, quia omnis

»Mlil/l',quo

CunstrATIO fine seffrone legrtzzma Deo exofa eft, & proJVora Cbar atle-

m GF

rifiicafallotum Doctorum in CodiceDiv. allegatur. Sic Jer. 3.2. dicit

ld MJZTM

DEUS : INon nyfe. Prophetas illos, 88 tamen currebant; mon [um locutus

L

ad illos ,€9 tamen prophetabant. . Et verba talium currentizm, quocune

omámts

-—

que colore pietatis proponantur , MeNpAci à DEO arguuntur. Jer.

Fs D*

27. . 14.15. MENDAcIUM vobzs lognuntur

; qiia xon mifi eor. . Et

,4c C

Panlus Hebr. $. Yf 4. aitz ZVemo fibi fmit bonorem, [2d , gui vocatur a

DEO, ficut JAaron. — Hoc eft, nemo femetipfum rwrgupzRe debet in

la o

officium facrum, fed expectare tenetur VocarioxEM füam, ficut etiam

ia noltt

Aaron vocationem fuam accepir 4 DEO , non feipfum Sacerdotem

fummum confüituit. Et Rozz. 10. v.4.

yill fmi

J. lIdem Agoüolus ait: Qu«

Unde lel!

modo pradicabunt , niff mttantar.

J

ü d

Hazcautem VocAT1o duplex eft,aliacft IwMtp1ATA, alia Mr»

DIATA.Immediata à Deo z»oe

;

ut (um

Teft.Pro

diate pxocedit. . Sic vocati fuerein Vet.

phetz à Filio DEI; & in Novo Tcftamento Apoftoli, à Chri-

z gt

fto ceu Filio DEI Zrvcarzato.

gunqim

Quanquam autem hec Zmmediata ,

jqi n

non ita amplius locum habeat, quemadmodum olim ; Focationes tàe

men Miniftrorum non dcfinunt cffe Divize: Sic Lcvitz in V. Teftam.

ftadio f*

»itdiate eránt vocati, & tamen DEUS dicit, Ego tsl fcu feparavi in

' rm.e[ 1'5 ,

meum fetvitium Zevita; à

tG !

fflias Hfrael. Nutn.cap. 5.v. 11. " Ac Chri-

ftus

dics/hr adbue dare Paflores, qui tamen prafentiam fuam vijfiilem

l

Íub- |

por ( p.) 'ä-eü"-u—

$

VRIEEDE

E

ï;bzraxi; & (eäet glbtiosä ad dextram D-þEIQ, 1. (Gors 126 ag pr 4-

t

.11. Ec Miniftri Ecclefiz Ephefine, qui sediaré vocati erant, dicun-

.prw'zez

tur à Spititu S. confFiruti Epifeopi, A&or. 20.v. 33. . Quarent DEUS

pt. Max. in hunc usque diem eft Dominus meffis, ita & ]ug Vo-

cand

candi fibi refervavit. Delegatum tamen. concetfit Vicariis fuis in

Tical

his terris.— Quinam veró illi Zzcarzi fint in hoc arduo negotio, quz-

*A

ftio eft , ut diximus, qüz ob varietatem fe

J

iW

E

(ntentigrum intricata &

fauo

dichilis facta eft.

Primó itaque Pontificii "Do&ores Ius hoc Vocationis ttane

E«

À

"ribunt Ecclefre ; fed cum quaritur ,

uidnam pet Ecclefiam incelli-

Ca;

i

cei

gant, an cerum fidelum,, uti aliás Eccle

1à deícribitur, illi vel tergiver-

IT

fantur, vel cum apertius loquuntur, Pontificem Rom: producunt ;

i

iiQ

U patet ex Atlante Ecclefiz Rom. BeZarmizo Card.lib. L. de Pontif.

Cor

€. 4. qui etiam defendit , quod E/ecfio Epi/coporum Jure Divino ad

folum Pontificem Rom. pertineat.

,

!

Altera & huic & diametro oppofita fententia dicit , .quod']ius

vocandi Miniflros Ecclefiz pertineat ad eum, qui habet Kvesor five

17!

'Suprcm;am Poteftatem in Ecclefia; & inhac Íententia inter Dnn.

R«eformatos eft Clariffimus Theologus David Paréus, Profeffor quon-

dam Heidelbergenfis; qui (icut in Commentario in Epift. adRoman.

€ap. 1 3. Poteffatem attribuit Magiftratui Politico Archirectonicam

anonizantumin Civilia, fed etiam circa Sacra; unde confequenter eidem

í

Magiftratui attribuit Tus vocandi Miniftros Ecclefie. In eadem

5

Ji

fententia eft Nicolaus Vedelius, Profeffor in Ac

?

—

ademia Frifia, cu"jqu

hac eftaffertio in libro de Ep//op. Conftantini M.

i

"

[ ]

Vocatio Paftorum pertinet ad Poteftatem ZMaggffratus, for

--

[/

maliter & objectivé: cui fe acriter oppofuere Socii Religionis 74

zolos Triglandius , Profeffor Leidenfis, Zacobua Revin:

p/

Kegens Colleg.

"Theol. Geilielous "dpollonius, Minift. Ecclef. Medioburg. &c.

h

- Fedelims contra pro fe attulit primó praxiz optim conftitute

Ecclefiz Gezevesfis, dc qua refert, quando Paffor: fucceffor dandus vi-

fe

derur, Senatus Ecclefrafticus , antequam «d Nominationem proce-

gl

dat, petit facultatem à Magillratu; quam f6 non irmpetrat, fuften- -

d

J

20

dit, at plam oruttit Nominationem; $i Wwat' prfgfedä:ur

d

8

j

T

m

II

(

*

L 8

j pr 4

[A

-

ft, dicun.

ia g

at

Lïiæ Prapon;t eum, qui ipfr maxz'äzä placæfä

i

| U 417-

ves vata eff; fí difhlscet altus eligumr.

at DEUS

probeiur Magiffvatzi

Deinde ut fe melius explicet 7de/ius, dicit, quo

d

h

Jus hoe yo-

JUS V -

candi cerhp'etat Magiftratui non ex Privile

o

eio.Humano; five ex

js frisin

Titülo Turis Patronatus ut'vocant; Sive aliqfimi!.i privilegio, fed cx

XiO, qu-

ttica &

| ]'u te üivind,& quïdem duph'c j nomine,tum ratione Perfonaetum

ratione muneris,ratione Perfonz;quatenus Magiftratus eítMembrü

Ecclefiz; tum ratione tuncris,ut Princepseft.| Sic enim, inquic, eft

)nis ttan

m ixceli

267. Virum in Ec-

Caput Populi; provocat autem ad Rivetum p.

| tergiv efe

clefia Reformata nominatiffimum, item ad Ja/zzm, p. 173. Ad Pro-

fetfores L

oducünt j

ii

'denfes in Synopfi purioris Theol. p. 5 2. Amg'äuæ in C?.f;.

dc Ponti

Confc. p. 26 . & plures alios.

hj

" Arminiani ul

tetius progre

diuntur , ut Tïu;gza;);lw notat p. 159.

j«no à

;; Producit autem ante omnes Uttenbogardum inter Arminianos hàud

oftremum, in libro quem infcripfit de Authoritate fupremi Chri-

;uod Sus

»P

, ftiani

Masg

o

iftratus in Rebus Ecclefiafticis, ubi pag. 33.' poftquam

gj r

ytét D'an.

;; dixiffer dari. poteftates & officia fibi mutuo fübordinata, & in fche-

,, mate quodam, Cafarem, id eft, Supremum Magiftratum , pofuiffeg

jrquoni-

,inter Dei verbum & Miniftros Ecclefiz, Verbum fcil. Dei loco fu-

jNomate

»; premo, Cafarem medio, & Miniftros Ecclefiarum infimo: fenten-

'onicam

», tiam füam fuorumque, fchemare illo quafi in tabella ob oculos po-

eréldem

, fitam, fic explicat: Senti

o (inquit) f/apremum IMaaifiratum à Deo can-

€$ id quod Eccqua/fim;;z, C? :d quod . Politi-

n um

flieutum e[fe ad utrumque,

cum eft , proctrandum; eundemque id quod. Spirituale ef? adminiffrars

if cij

facere pev. Miniffros verbi. divini: AMiniffros etiam verbi dyvimi , ilud

*

admiuifirantes juxta De

i mandatum, adminifivatione illà fua fungi ee

fHll, fot-

precepto AMagiffratus fini, quippe qui munus illed , vice ac numine DEI,

jonisfi

€$ juxtaipfius verbum, tllis impofuerit, ut verbum DEI tam Magiftra-

tibus quam fubditis aumimctent ,. dno ipfo [smmus ie Magiffrarus [e

gs Colleg.i

cl

DEO, €$ pradiéhzs ills Mumnflrzsy (in quautum D EIverbum daocent)fub-

onfliriti

jecit.. Eodem [iil. modo quo drajauus Romauorum Ipsperator Fitario [ua

du i

gladium in mauus dedut , nan cantum pro fe , ed €$ contra fe, wfurpan-

fj PTWE'

dum» ff qua.in ve delinqueret. .Et quo modo probi Principes fe Juflitie,

p

id efl, poreflati judiciali, fabmtttunt , etiamft illorum nomine, (utpote qui

Áittt ;

à DEO adid confhituti funt) ea exerceatur , quandoquidem af mania

u

1La. confluunt €3 ordinant, fupremamque in ca inppetlisnem [emper o£-

e

Iim*?lf:

"M2 (74) f0

[

Lb i

&inent.

Pagina verà 64.6

j. de hac materia fïcrloquituvr:. Mul

ts d

tAVUnt, qHia res Ecclefiafliea & Politice adeo multum i2

er fe d'fevunt,

Gular

Jfibique invicem adeo funt. diffim

iles , debere etiam à dive

vfes , tuna bas,

Confef

40 7aodo? a in

um illas, admnifirari. Ro gat,.

poteffate €9 gradn

(

J'iemamo, st4 ut. alter alteri non [ubfiz ,

O adminiflratio utraaue non fiat

zomine eodem, non tautum DEI

a(ferun;

»fed etiam bumani Magiflrarus, vice

&ylan

€j«[5 DEP Refp

ondet, Neauaguam boc ita effe, quta boc plane ocm-

)

s fit C abfurdum.. Dicit ergo utramaue adminiflrationem, tam Ec-

quod

elefiafficam, quam Politicam, fferi umo eodemque nomtaue, DEInon tan-

euro, fed C bumani AM,

"

petfici

Lflratus: ac proinde divina uontantum, vr-rum

Minf)

€9 bumana autboritatzs

effe.

tiam «

Contra hanc fententiam non tantum Reformati awte citati, fed

l non

& noftri pugnant Theologi, quos inter primum nomino D. Chezzzi-

tiles c

PiuP, QUi in part. 3. loc. pag. 32y.lac loquitur: ,, Sicut Pontifex Roma-

Dec fj

s, us in eo commifit facrilegium cum fuis; quod Z/e&ionem & Poca-

NU

»» /one Miniftrorum eripuit Ecclefiz,

& Ap Sr [uosquc tranftulit:

2

1

»» Ita ejusdem Criminis reus eft MAcrs

TAATUS, quando exclufo Mi-

/I'afb'ci:

» niflerio, & reliqua Ecclefia,

fibi foli poteftatem conftituendi mini-

»» flerii in Ecclefiá vindicat.

Ecdjefr

tici con

Sic & fac. dndrea Difp.29. de Jure Voc.Min.

graviter excandefcit,

t te

€ontra illos, qui Magiftratui

j vocandi in folidum tranf cribunt; Z-

&t

pi^, inquit , €? /zjs/7a e/? alieni Juris U(urpatio,czm Mariflratus

MIsgto

Politict Primum Unud el

£

4

Dd

gend: defignandique. Per[onas Ecclgäa(i;'m:

fuffragium Preyrerio adimunt.

1j ipy,

Sic & Do&iffimus Anglie Epifcopus Chaldermood Altar. Da-

GEC fu!

mafc. p. 3 3 2. iis irafcitur , qui Jus Vocandi Magiftratui tribuunt:

Diarit ]

Ita enim fonant emphatica

tütn (y

ejus verba : Disicant inter fe Canonifls ,

& Jraperialifle; ii pro Pon

tifice;

|

dulatio, 24« pro Ecclefia,

dMfspre Impcrator.e: Urrizaue A-

ANon 2uia Po

utifices bac libertate fpolia-

gm

ennt Ecclefias, cam fibi vindicare debuerunt 1

Vaper atores

€9 Principes, fed

in o

poru ue Nutriciité Aduocati Ecclefia, figt

zde

75

bzs elogizs gaudent , Eccle-

que F

ff« reftituere delerent. Tributa exigant,

chah'a, aut furisditliones

Datteg|

«lias Civiles, temporatibus Epjfcop

MFHHT.. ABHCXAS, vecipiants Eletlionem

Pafforum, Libertatem Ecciefr.

K 073 ?721221222A774,

CB ex qua Salus Eccie-

m]

L^ 1

bun-

(

Jf pendet , .Ecafc;(i:ä rcfinzuæk; » 6lioquin major.

d

-

facrilsgfä poffeta

Hs

Secuhs

/ (75) $e8-

U useerni

GCDSMEYSMEESU Gikrn

:

ul

Mulii ]*

am

fur qimm £ mille Epifcopatuum prk;lia a'z'nþermt; Yid. eüi

df

Gerbardus 'Tom. VI. de Minift. Ecc

i

]

lefiaftico, ZAenzerus in Exeg, Aug.

£ bb

Confeff. att. 1 4.

g p

uarta itaque fente

htia- eft Riäidomm inter Reforma—tös, -qui

2717

afferunt quod TJUS VOCANDI pertineat ad EccrzstAM qua talem ,

(s VE

& plané non ad AMag/ffratum: Rationes horum Do&torum fünt:

[ute &v

tun E

Primo, quia Z2catzo ctibuat Zerzsditliozen fpiritualem, & munus

quod ffirzrualem; Corporis Chrifti edificationeza vi fuz inftitutionis

[771772

perficiat. Eph. 4. v. 12. & faciat hominem rité vocatzzs LecATUM ac

j, "m

4Minifirum Chrifti 1. Corinth. 5.v. 1. non 7Magiffratus Politici: unde

etiam dicantur Oecezorai ac Diffenfatores myfteriorum DEI, qui Chti-

ii fed

fti nomine, LzcArtONE füa füngatur. Perfpicuum autem cfie, quod

Chemir

tales cbaratferes non poffit conferre Aagiffrarzs Politicus , quoniam

x Romie

nec forzaaliter nec emainenter ei.competat Junisprerro fpiritualis, aut

& lu

Muuus Speinrruars ad ædiücationem'Corporiä Chrifti.

anftalic:

Secundó provocant ad primam Inítitutionem Mrzifferiz Eccle-

hfo Mi«

fiaftici; / Jefüs Chriftüs, inquit Zrzglaudius , Caput & Rex fpiritualis

Á miti-

Ecclefiz fuz , immediaté citra interventum alicujus Magiftratus poli-

tici conflituit primos ptzecones Evangelii Apottolos fuos, quos in to-

,ahä(i(&'iïs

tum terrarum Orbem mifit , ad edificationem Aegzz fui fpiritualis;

atque ut fcirent Apoftoli , ex qua poteftate Chriftus ipfis hanc Cow-

u Ir-

MISSIONEM det, ideoque ZMarth. 28. v. 19. dicit: AMibi data eff omnis

gfþïrm

poteffas i celo g in terras euntes ergo docete ommnes gentes; Baptizamtes

u

s2 nomine Patris, Filii, € Spiritus $. Hinc concludit Zr do£lus, hanc

effc (apremam €5 archueflomicam Poteflatem Filii DEI , ex qua dima-

u De-

narit Inftitutio & Confirmatio Miniftrorum Ecclefiz fu : In qua al-

ribuuat:

wum fit filentium Cafaris vel Magiftratus Politici cujusvis.

le]g fs

*

Denique David Blozdellus vir in antiquitate verfatiffimus inte«

u

grum librum fcripfit de /sre.P x & 815 in Regimine Ecclefraflico,

atque

1] 'led'

in eo oftendere fategit ,

quod in primitiva Ecclefia, PJebs Chriffiana,

FW:FJ

quz Fn ATER N1TAs5 appellari confueverit, magnas imó potiffimas

1:,56'6' h

partes habuerit in Regimine Ecclefiaftico, & maximé in VocATIONE;

i

atque multis contendit, hoc JUS adhuc hodie debere relinqui inta-

&um PrEbr, quia originem habeat à DisPosrrioNg divina.

um

gEf.[l"

Conítare id ex Praxitum Apoftolica, tum tribus primitivz Ecclefiz

r

Seculis: Et quidem Petrusizquiz, quanquam primus inter Apoftolos,

i

à

& juxta

E l

EE

"76

P

Á

SERESS a

lus'ïefc

ffet in lo-

& juxta Pontificios Caput eorum , cum eligendus aliquis e

tuerim

ta fent

cum Judz proditoris; quanquam Spiritu San&to. plenus nihil camen

egit dvJernxás Íeu wpx ovmxag , (ed in coetu fidelium, quorum nume-

]

rus ad centum & vieint

o

iexcreverat, verba faciens, poftmodum cum

Vg ipj

yenieni

iis preces ad DEUM f

idit; & cum iis fortilegium inftituit, ut con-

ftat ex Actiscap. 1. v. 24. Concurreruntergo ad Electionem Apoftoli

fttiiore

religio:

tum témporis omnes fideles; dicitur enim ewzz ar.gw]mr Jortes jf-

2

Ceraunt.

Sic etiam

'A&omrïn i cu-m in Ecclefia fnurmur fuiGet exortum

meno,

dio ter

ob viduas in Eleemofyna negle&as ;; Apoftoli non foli de remedio

fatagunt ; fed FaATERNITATI univere committitur cle&tio ,. feptem

fciban

Diaconorum, qui feptem viros bono teftimonio ornatos eligunt; ubi

de Cle

Chryfoítomus ait z sule 7«v xelzy. Qonaeémes

;

. Multitudini judi:-

tint, $

cium. permittit Apoftolorum chorus.

tantun

^

*

Sic & orta dií

ceptatione non parva , à

Paulo & Barnäba adveilg-

fus eos, qui non circumcifos ritu Mofis , falvari non. pofï*'e contende-

Cm tr:

bant, àf/delibus Ecclefiz Antiochiz conftitutum fuit; ut Paulus & Bar-

[HUIS' &i

nabas, & quidam ex fratribus Hierofolymam ad Apoftolos & Pres-

N

byteros afcenderent, & hanc quaftionem ad. decifionem propone-

Gd M

rent, id quod etiam faétum ; ubi Hierofolymitani fideles, non Apo-

ftoli tantum, nec Presbyteri folum , fed tota multitudo fidelium ad

rïm,qm

ïïlï*äïxyx&y'

Antiochenos referipfit, vi/us eff Spivitui S. & INonis. Epiftole ad An-

Paftoæ

tiochenos Titulus fuit. 24poffol, &$. Presbyteri€8 Fratros.

u hos

£ ng uris prerogativa gavifa fuerit. multirudo fidelium feu

:

plebs poft Apoftolorum atátem docet nos Apoftolis füppar Clemezr,

ehim d

,

& Succeffor Petri , qui in Epiftola ad Corinthios data fic loquitur :

fl'C,l

uts inter vos genevo[ie', quis mifevicors ? quis cbavitatis pleuus ?. di-

pertine

cat. - Gu prapter sae feditio 9 contentio, €8 [chifinata oriuntur, Excedo,

OAT

abeo: quactnque "volueritis , quaque. à MuvrvrUDINS pracepta. [unt fa-

T ear

cí. Agnofcitergó Clemens, quod multitudo fidelium , feu plebs

D

' Paï&bilc

Chrifliana przcipuas habeat in Jure circa SacRA partes.

Iquey

.Sic cum Ánno poft natum Chiiftum Martyrium fubiiffet Fabia-

epïilïx

us Papa; non folus Clerus, fed. Fraermtas Univerfa ; vacante Sede,

Va e

de falute Ecclefix fuit follicita. . Eadem Cypriani de fua plebe mens

COntter:

fuit ; Unde in Epiftola 6. fic fcribit.

Ad id quod fcrip(erunt miht

üllm,

Compresbyteri nofti Donarus GÀ Fortunatuss Novatus Gj Gordius, fo-

lus

TM

s

i cuel

lus referibere nibil potui :

Qu

iigndo à pdniofdio Epi(cöpatus mei fta-

&ffet inlo-

tuerim, nihil fine confilio yeftto, & fine CowstL10 Prgs1s mea privas

hi camen

7

3

ta fententia gerere.

um nurmee

Item in Epiftola 14. ait. Hoc & verecund

ïæ & difciplinæ : &

xdum cum

vite ipfi omnium noftrum convenit, ut Epifcopi plures in unum con-

jt, Ut COl

venientes , præfente & SrANTIUM PLEBE , quibus & ipüs pro fíde €$

d Apo&oli

£izaore füo honor habendus eft, difpone;e omnia confilii communis

i firte je-

R

feligione poffimus.

Ítem in Epi&o

la.22. fic pfonuhciat : Defiderafti, ut de Philu-

or exortum

meno, & fortunato Hypodiaconis , & Favorino Alcolutho, qui me-

e remedio

dio tempore recefferunt, & nunc venerunt, quid mihi videatur, re-

o, feptem

Ícribam; cui rei non potui me /o/gz fudicez dare, cum multi adhuc

de Clero abfentes fint, nec locum fuum vel feró repetendum putave-

ligunt ubi

rint, & hac fingulorum tra&tanda fit & limanda plenius ratio, non

udini judif

tantum cum Collegis meis, fed & cum PrEBE 1?sA UNrygnsA.

ub adiete

Hic fané iterum Cyprianus non exiftimat Caufam Ecclefiafti-

contenoc

cam tractari poffc (ine fuffzagiis PreBrs: Tacco alia infinita Antiquis "

yuskat-

tatis,exempla, qux laudatus antea B/ozdellus copiosé producit.

oj & PWS'

Nos in ifto fententiarum divortio exiftimamus; qued JUS vo-

candi Miniftros Ecclefiz, RApicALrrER quidem fit in. Ecc/efz; Inte-

ropone-

rim, quia ex triplici Statu conftat Ecclefia; Nempe Pe£rico, füb quo

n Apo-

oimus

idelium 2

intelligimus Zagiffratims Deinde Ecclefiaffico; per quem inrelli

o

dead At

Páaftores; Et papulari, qui eft coetus Audirorum, ac píebs; Iäeoque ac!f

tres hgs SrArUs fuo modo peranet Vocarto.

delium fe

Primas partes deferimus Magiftratui , fi Cbrz)?iamu fit, illius

enim eft ceu Supremi Redtoris Reipublice, fumma curá in id inten-

r Cs

dere, ut Religio & cultus DEI, ac quicquid ad ejus promotionem

c loquitt:

177 a

perünet, redte inftituatur, fed nihil magis promovetcultum DEI,quam

if EJ. ((b

Vocario idonci Miniftri; nec quisquam magis prodcffe poteft Eccle-

fiz,, camque zdificare, quam f/ds« Paftor; Sicut contra damnum irre-

277 uti fh'

parabile inferre regno DEI poteft malus & infidus Paftor. — Summé

j [fqubþs

itaque peccaret Princeps, qui hanc Vocationis curam omitteret; Dein-

,ürfetv ?»biä'

de Princeps feu Magiftratus cft PximAR1uM MzMsRUM Ecclefiz , ug

fupra ex Pafenderfo audivimus in sract. de Hab. R.elig. quicquid in

a 665

contratinm dicant rigidiores R eformati.

Neque ullam rationem vi-

|de ne ;

demus, cur populojws [ff47:: in Vocatione Minifti adícrbant, at-

ferunt m

que

d

— -2 (78.) lao

32

COIENSMEMEEU NU

[

;;e illud iþfum 'jUS RECTORi—pOPuh velint adimere;

cu'nj ex

(

juffu & przcepto divino officium Magiftratus Supremi fit, Pon rAs

tember

MT

Chrifto operire. Pfalm. 24. *f.7. hoc eft, RgeNux Chrifti in fuo

WKCIT

Kegno promovere , & curam omnem có impendere , ut cultus DEI

recté inflituatur; Er

o

gó officii quoque fui eft, profpicere, ut idonei

um e

Maziflri adhibeantur, ad przdicaridum

fepor

cramenta rité adminiítranda.

puré Verbum DEI, &ad Saf

inVc

Deinde nemo, quantum nobis conftat, ha&enus negavit,quod

tendit

Principi competat Jus conftituendi CoxsisroniA , quz ex mandato

quod :

ejus infpectionem gerant in Miniftros Ecclcfiz, ut fi qui negligentius

üpet

verfentur in officio , vel per fcandalofam vitam plus noceant quam

zdificent, in ordinem redigantur; Imo per CousrsroniA pleranque

«Th

Vocariou£s Miniftrorum, & quidem authoritate & nomine Principis

mulu

fieci folent; qua igitur ratione JUS vocandi Principi adimi porcft, cu-

peaum

jus Confiliariz ceu Dnflrumenta id actu exercent. Trita eftilla 7zrz re-

!

&*la.. Quod quis per alium facit, id ipfe feciffe intelligitur.

Yitth|

Hinc B. D. D. Ofiander ze Zbeo/. Cafzali nervos ait: Princzþef

d (0

funt. Prafides Reipublice, NOBILISSIM A ejus M EM &., imó C A-

ptionf.

PIT.A [unt: item Cuflodes ttrimque Tabula , unde debeut profficeve, ut

n6 [

freis [abditzs ft quam optimé; ut fiat felices mou tautum in boc feculo,fed

1.

etiam aliquaudo in futuro, in Colo; quapraprer zpforum quoque efh curas.

inqui

ve, ut. Ecclefia praficiantir idonei , Orthodoxt, 1ateg

f;e vita , [celerisque

p

puri , nt cultus vigeat IDEO placens.

Hl

.. Ut non dicàmus, quod per Paesficationem Palfavienfem, & Ma-

naflerienfem Yurisdictio EerscoPAz:s, JU R £ quoque HuM AN o . ad

Mini

Conp

Principes Proteffantes f translata , ita ut Cafar vi Inftrumenti Pacis,

talem in iis agnofcat PoresrATEM, qualem habent Epifcopi in Ecclefiía

Prc*sbi;

Romana; Liquidum autem eft, quod Epzfcopo Ecclefia competat JUS

fXCEP!;

,

vocandi & conftituendi Miniftrum Ecclefiz in fua Dicecefi.

QUm j

Interea, ficut Principi hoc TUS vocandi transícribimus , ita

Rögal

pariter hanc obligationem hoc ipfum JUS ipfi imponit, ut in VocA-

ais

TIONE non ex arbitrio & libidine agat; atque promiícué dignos & in-

uro]

ft a

dignos promoveat. — Aliasenim graviffimam DEO rationem reddere

tenebitur, proomnibus illis animabus, qua per inidoneum , & pra-

uj

vum Miniftrum funt negledz vel deperditz. — Plus enim valetunius

P.z.[

animz jactura , quam totius orbis Divitiz , tcfte Chrifto Matth. 16.

I

LT

Quod

I

mfheem:

Qin at

Quod ipfum grave periculum attendentes Sereni$1ni NU ür«

Pon TAl

tembergia Principes, Conditores Conflitutionts Ecclefiafitca, (Stdbetin

(tiin fno

fybnung) maluere Confiftorio /; vocands , fub certa tamen Re-

itus DEÍ

STRICTIONE, concedere, quam fe ranto difcrimini exponere. . Certiffi-

utidond

mum enim eft; quod etiam pius alias & bonus Princeps, & qui ratio-

nepropriz Perfona ac vice in favore & gratia DEI vivere poffet, fa

ïö(ad Sa-I

in Vocarrowe Miniftrorum Ecclefiz. partes officii fj non recté ate

tenderet , atque inidoncos vel fcandalofos ad tam Sazwm Officium ,

vit,quod

uod etiam Anoselicis humeris tremendum D. Bernh

mandato

3

o

ardus jure 'dixir,y

*

Jigentis

in periculum animze certiffimum incurreret.

artenm

m qnam

Caterum ipfis Confiftoriis, in quantum maximam fui

*

)Ierunqu;

ex Theologis conftat, & (ic ECCLESIAM fuo modo repraentant,

:Principls

multa in VOCATIONE Miniftrorum Ecclefie PER SE quafi com-

ordft, ot-

petunr, aut potius ex officio incumbunt.

Primum autem eft, ut ab eo períona idonea quzratur ad ssiziffe-

2?""? ff

vium (acrtm, ubi procul abeffe debet, omnis refpe&tus humanus, uti

Prinipt

eft cognatio, vel commendatio feu interceffio ab aliis fa&a , corru-

tiones &c. Pauli monitum eft z. Tim. 2.v, 2. Ur guarantur, qui ido-

m Ca-

nei funt ad. docendum: 1dem pracipit, ve alicut crto manus semponantur

iert,

2777

1. Tim. g. v. 22.ad quem locum pulchre Leo. c. 5. dift. 6 1. Qzid eff,

inquit, cé smanus imponere , niff ante maturitatem atatis, ante tempus

f at

examints, ante meritum. laborts, ante expertentiam dfciplina, [acerda-

dengi

zalem hbonoreso tribuere.

Requiritur ergó in DPeríona, que VOCABILIS eft ad officium

j KM

Miniftri Ecclefiz primo jufta ztas; quz juxta Z/Vovellam 123. in Dia-

ANO

cono debet effe ad minimum xxv. annorum, in Epifcopo veró vel

yi Pxcis

Presbytero xxxv. Quanquam autem facilé concedamus dari hic poffe

Ecdd

exceptiones, fic de Jercäæia & Timotheo conftat, quod in axate íta-

u JU

tim juvenili ille ad Prophete munus, hic ad Epi(copi fuerit vocatus;

Reeulariter tamen longé fatiüs eft, ut qui adhuc in juvenilibus funt

àUS , j

annis d primo gradu incipiant. Sic Cyprianms de Aurelioita fcribit:

] VOCA-

durelius frater Muffvis, [npertores quideu gradus mevetur, neque enim

o &

ex annis , [ed ex meritis «flimandus eff, uaterim placum, ut ab afficio Le-

WreddCfC

&orzs smeiperet. Epift. 5 3.

B. Dasbaserus veriffimé in Thcol. Contc.

P. z. Dial. 3. Sect. 4. de hodiernis Juvenum moribus ait: Z;deas zon

, &Pfä'

lt uniü/s

raro in fuggeffu juvenar logquemta]] mos , auraque popularzs aucupes feli-

eufanes-

j 1

and

-

"

ÉD

ais aR RRE CRESPEERE d

qunEatest

esfunos. Seaf quia ab experientia crzäd? adbuc, nulls autea tentationm

Ventis ob/irmatr, alienam botius, quam fQasma Pevjonam agunt. . Non

-

- itaque facilé juvenes/

1Bl

y Irief

in fuggeftus publicos admittendi, quia plerun-

que non ex impulfü pio, fed. ex carnalibus rationibus publicé audiri

» getid

cupiunt. Quanquam etiam illud recté obferyacuny fit 4 D. Ziezlero

»tirp

: ad Lancellotum lib. 1.tit. 7. Iemá D: Gerbaydo de Miniffer. Ecclef-

P

$.14$. quod non neceffum fic, ut praciséaliquisterminus anni v.g.2 j«

,l

in Diacono, vel in Epifzopo 5 $. ut' /Iovella prafcribit; attendatur ;;

y tll

Nuliam enim Regulam vel Chriftus vel Apolttoli ceu fixam &deter-

N

-minatam praícripfere, fed res Prüdentie Confiflorii rel«inquitur;

» æf"

Huc petünet etiam infpectio vite ante adbz ; nemo repente fit:

m

malus, nec etiam repente bonus;unde in eligendo Paftore ratio

y €VàC

quo-

que habenda . eft morum boncflatis, quorodo quis ante vixerit.

,bit,

in re laude digniffima eft Conftitutio Sereniffimorum N/ürte

mber«

»ptn.

gie Principum, qui per mültos annos

in Monafterus alunt iilos, qui

7

ad officia Ecclefiaftica adfpirant,, ur accürata vite-ac morum haberi

ytitia:

queat infpe&io:

Quin & fingulis anni quadrantibus Teftimonia Illu-

, üpi

ftri Confiftorio exhibentur; ut ita de vocazZo certa haberi potlit fci-

z)D' C&

entia, quis qualisve. . Simile aliquid in Z422/de2f. Concihio jam olim

$

fuit conflitutum; ut ií, qui ordinari cupiebant; nullatenus ordinaren-

n

ftire

&t, nifi in loco certo ac religiofo, vel etíam: iu civitate ad minimum:

SIOR

-perintegrum: annum.commorentur, ut de vita ac conver(atione at-

Qie

que do&tina certi aliquid haberi queat.

Vid. Regino Prumienfis de

Fán,

Diícipl. Eccl. $.42 9. -

Citn, ;

Án etiam Zz£

on

"T heolo

egritasin corpore itt vocazdo refpici debeat apud

b-l

m

gos & JCtos in controverfia cft. « Equidem Canones Eccle--

hi a

fiaflici veteresin hoc puncto duri funt ac rigidi, nt videre eft c. Pa-

?Mm

nitentes dift. $. Q9 n cap. uli.de Unoculo.: Sed D. Danbauerur afferit,,

hion (

Canonum rigorem in hoc paffü judaizáre ex Levit. 2 r. v.

17.aC pro-

ffþwc'r;:z

infequendum non effe in iffo rigore. Ipfe veró poftea d

i&inguit in-

Zfl() l

ter viria talia corporis , an videlicet impedimento fint i

n officio, vel

tüm t

defeétum bra-

an nullum impedimentumafferant; Pro priori ponit

df&ml«

chii, manus, morbum Epüepfiz &c. Talibus vitiis affe&os non ad-

mittendos effe idem, Dashaserus afferit; illos veró qui ad fecundum

)slf*:l!m

genus vitii pertinent, admitti poffe. D. Gerbardus deciionem ex alio

;

FI

» d"dl

€apite adornat. , chit" enim quod quamvis Ecclefia. Novi

Tefta-

»itl

menti

* Il

Ssigdrttigrs

p

PHLBUDE

"

u : Non

2 n*xe'nti non preeife ädk Legem illam Le?iticam fit alligata , ta

E

iuli'a plcrun—-

P

», Inen tvaespoevwie Grgo quantum fieri poteft , rales Miniftri cli-

yice audi

» geüdi, qui ob dcfe&tum aliquem corporis non fint aliis con-

» temptui.

De cztero per vitia illa externa in Leviticis notata ,

D Zieglero

fuers Eal

, animi paffiones & defe&us quoque denotari duoium non cft,

nivga.

,1ta Ut oculorum occacatio ngiücet Zgteletius, inopiam 5 2da-

» r amputatio inobedientiam : Narzs ablatio , facultatis difcer-

atendatur ;

m &deter«

», hendi privationem: Zs abfeiffro, in agendo focordiam. Gi5-

» bofin eff, quem rexrena follicitudo deprimit, ne uriquam fuper-

)quimr.

yrptitt r

»nDà refpiciat: Zzppws cít, cujus fenfüm & mentem natura non

t quo-

» €vacuat,, fed converíationis pravitas confundit: 24/Pzgisem ha-

» bet , qui candarem juftitiz vel fapientiz fibi tribuens à luce fu«

r Qu

l

/£

ürtémbite

» petnz cognitionis fe per arrogantiam €xclgdic.- fugem babet fca-

a ilos, qui

», biem, cui carnis petulantia dominatur: amperieimem , cui ava-

» Litía: JHerziofus eft, qui in abditis, hoc eft, in mente pondus

n habed

, turpitudinis geftat ; qua verba ex Gregorii Paftorali refert Dn.

monialIlte

»D- Calovius £z B:bl. Hluffrat: contr. Grot. ad verf. 17. Lev. 21.

j POGI [ Íc-

; jam um

Secunda Qzz/it4; in Candidato ad officium Ecclefiafticum,

ordinaren-

zequirenda eft PxzrAs. Ad hancinprimis par eft ut refpiciat CONSI- .

| minimurt.

STORIUM; fcu quicunque is fit; qui ad Jocatiozem AMimntflri Ec-

clefie concurrit, nam ut re&é fcripfit z4bafveraus Fritfcbius ad . Ant:

atione t*

';;W/llfyif dC'

Fabrum. Qïgz!ecmzquo fft affcium five Eccleftaflicum frue .Politss

cum, maxima pietutis €9. Chriflsani/ms babenda efl ratio, tta-ut xe-

ia od

gulari'ter pius do&o ,. a/izsque donzs pradito ommnino praferendus: fit s

hus cumprimis Seculi suoribus plus. efficitur pia ac Chriffliama uua ,

ones Eccte*

quam, praclariffema. daiivina.

Quamquam enim in ea Sententia

edic Pt

en ämïfllfï

Don fimus, quod à Miniftri Eoclefiz pictate vel fide dependeat.

efficacia V eibi Divini, prout olim DozatéfAe ftatuerunt, quos jufto

hr

-

AC pr-

Zclo zefutavit dugufIiaus, 8c Optatus Milevitamus id tamen cere

flingit lfl

tum. eft, quod zmpius Minifter per malum exemplum fzpe plus

j OHl(ïiO; v

deftruat, quam per pradicationem zdificat.

f &um bri-

» Spedtat huc. Lan&antii locus //£. .. Zoffir. cap. 16

Bo-

jj 001 47

d

».hum eft , re&a & honefta pracipere, fed nifi & facias,; men-

f

ecut

u

» dacium eft , & incongruens àc ineptum ; non in pectore , fed

»,in labiis habere bonitatem. — Er //&. . Jnffir. cap. 23.. . Homines

von 182

aftare

menü

» Inalunt Exempla, quam Vexba,- quia quui facile eft , pr

2

autem

-

-,

:Sàc

p

OMEEREEREGP k

um

,, autem difficile, utinamque tam multi benefa&eteht, q'uam mul-

» ti bene loquuntur.

Pins fane, Íecandum Auguftinum, valez in

caiur

» Paflore vivendi , quam loguends smodus. — .Bene loqui , €9 prave

aut Q

» Vivere, eft fua fe voce dámnare: Ex quis fccundum. Ambtof. £.

CAT

5y £05 Epäal. 82. ferat , ft spfe fe guäemare äeq»zaat ; qità alios gu-

ÀM.

effe «

» Dernaudas vecep

erzt? $i euram [ufcipiat gznimæ alicua , qui [nam

») "equit cuflodimre ?

L]

Cuf

Poftquam Vocandi Q»zzhrates pro legitimis fuere agnite ,

bt À

admittendus eft Candidatus ad Examen Confiftoriale, in quo ac-

perci]

curata fieri deber inquifitio, an futurus talis Minifter fincerus fit in

ttude

Fide; an per omncs Articulos, aut przcipuos adminimum fanam

d u

foycat do&trinam? 7Modicum enm fermenti totam ma[[am inquinat,

exigu:

tefle Paul: 1. Cor, $. 6. — Hodie talia examina eo ma

2

gis funt ne-

li un

ceffaria , quo magis quotidie nova Sententiz & opiniones Eccle-

kd&

fiam & finceritatem fidei turbantes exurgunt; ubi id iaprimis do-

linnd

lendum, quod fepe etiam bon& anime & qux Zclum pro pieta-

(pie

te, G cultu Divino babent, talibus NOVITATIBUS periculofis

tf!fa :

funt infe&z ; Exempli gratia, de Salute Diabolorum €9 damnato -

ïfipiaz

veum , dezneffacia Verbi Divini , 4 Miniftro irregenito propofiti ;

MY

de falute aterna Gentilium, qui honefté vixerunt & Virtutibus

ftaduerunt. — De neceffitate Baptiími ad Salutem De participatio-

De cru-

ln

ne peccati , fi quis eum IND1cNrSs communicet &c.

U

dioribus novitatibus ut nihil dicamus.

Á

Certé maximopere vigilandum eft, ne cathedra Ecclefiafti-

At

i

€ea talibus NOVATORIBUS concredatur , cum magna eorum

W

pars parum d pernitiofo Fanatifmo, aut etiam feditiofo Anabaptif-

i

mo abfit... De veré PIIS omnibus aliis anteferendis, jam diximus.

Pars examinis eft admiffio ad Concionem , fnondum tamen So-

a

lennem , fed quafi.privatzie ; uti laudate Confuetudinis vel Le-

N

di

gis eft in Ducatu W'irtembergico, ubi examinandus Concionem

lnde

hahert in Templo Stuttgardiz Primatio cui interfunt Dnn: Confi-

Ceni

ftoriales Theologi, uttum de difpofitione , tum de Materia &

piob

Forma Concionis Judicium ferant, quin &.de Eloquio & gefti-

HO'&;

bus. Siquid in tali Concione cenfura dignum videtur , id po-

CO

ftca in pleno Confiftrorio examinando exponitur, & ut vigum Can-

SUUNE Miulcili conidd us

WK

Po&cg

B

"

n

"

]-

Pöftea' exan

tlato eäamine , uübi idoheus r&per:us éli.- Wvo-

[/

catur ad officium & quidem Solenni Voce Confiftorii Directoris,

[j

aut qui cjus Vices tenet ; fic tamen ut. plena & coníummata vO-

il.

CATIO non iatelligatur , nifi prius Concionem PROBATORI-

[II'

AM habuerit ineo catu vcl Ecclefia, cui ex VOCATIONE prz-

n

eff- debet. — Hic fi, Coetus. vel. plebs illius Ecclefiz juftas hibeas

Caufas contra talem Prafentatum , Verbi gratiá , quod Vitia ha-

E.

bet Zdoralia; vel Naturalia, linguz, vel nimis tenuis fit eloquii ut

aCe

percipi non poffit, vel dono docendi plane careat, tum non ob-

I

trudendus eft talis Minifter, ut re&é docet Brwonemanazus in tt.

m

dc Jur. Eccl. ejusque Gener laudatiffimus Dn. rryc&ius. — Et hoc

hi,

exiguum illud eft, quod PLEBI in Focatione Miniftri Eccl. eft re-

fic

li&um, cum in primiriva Ecclefia non tantum NEGATIVUM,

dee

fced & POSITIVUM fuffragium habuerit, ut fupra ex Davide

Hinc nonnulli non infimi Nominis Theo-

do-

Biondello audivimus.

It

logi exiftimarunt, injuriam hac Ratione PLEBI fieri ; quod con-

loíis

ceffà Facz/ta: ex Jure Divino & Apoftolico, ipfis hodié vel prorfus

At0-

eripiatur, velira mintatur, ut Vix UMBRA v«l Veftigiam Juris

^

& in co Concuríus ad ocazzonem Vaftoris fui fit rclictum.

lhl"l j

ibus

Sed advertendum eft , JUS VOCANDI Miniftros Eccle-

00

Aä'æ, n

on habuiffe eandem Rationem per omnes temporum peri-

odos; fed variaffe; Alius enim modus, & alia forma erat ztate

Apoftolica , ut conftat ex 44&z ; Alia fuic in fcculo fecundo , à

fiu

Chrifto Nato, Alia Seculo tertio, cum Imperium Cafàares Chri-

ftiani tenuerunt, Álius etiam ZMdodus fut intzoductus per JU S

orutm

PATRONATUS , ut infra audiemus.

s

)apïï *

(uni

- Advertit hoc quoque H. Grocius in tr. de Tur

i Majefc. Cit«

j $v

ca Sacra; qui pluribus exemplis quin & cx ipfo Cypriano often-

dit, quod Ele&iones non fempcer à Plebe factz fint; probar de-

dLe

inde ex Can. 22. Concili Carthaginenfis tcrtii. . Imo in Laodi-

'lonem

Coale

cenfi Synodo, cujus Canones à Concilio Occumenico fuerint ap-

probat, populares ele&tiones fuiffe rejectas: — Ad quem locum

erià !

notat Balfimo, Antiquiffimum morem ele&ionum Plebis, ob in

gefh-

commoda inde nafcentia co Canone fuiffe abrogatum;

y p

)G

Ex his concludit Grorius ; n&que ex Sactis literis probari ,

neque à Vcteri Ecclelia creditum,

Eletlionem aut Presbyter

: - Orutmn

auxc

I

L;p

polm.

eege

N E

d

cocsoscsctin EEE um

aut Eþi(cdþo.rum immutäbiliter ad pop.

7

"Ium pertinere; fed pro Ra-

tione temporis & Status Ecclefix variaffe: Paria & confonantia habet

ä

-Chytraus in agendis pro Eccl. Auftt. P. 420, inquiens. —.,, For-

» Inam & Modum Ele&ionis Miniftrorüm verbi effe Turis pofiti-

» Vi, & proinde pro ratione temporum, locorum & aliarum cir-

» cumftantiarum effe diffimilem. "Nam initio Nov. Teft. folos A-

» poftolos cun fuis difcipulis € egiffe; deinde totam Ecclefiam ,

, fivé^omnes ot

dine

s fimul hoc negotium expediviffe , & hunc

, morem per muït

a fecula duraffe ; poítea propter turbas , fedi-

» tiohés, cadesíin populo, ex Electione, feu potius Diffenfione

» Multitudinis exortas, effe hoc Tus eligendi Ecclefíaftas ad Ma-

'» giftratum & patronos devolutum : Denique poteftatem elizen-

» &i Epifcopum ad Collegia iterum pervenilfe: hodié veró in pie-

» fisque Ele&toratibus &[Ducatibus Aug: Conf: addictisElectionem,

» NNominarionem, & Conftitututionem Paftorum Ecclefiz effe pe-

» nes ordinarium cujusque luci Magiftratum & Patronos, à qui-

. , busSupendia folvuntur , ita tamen ut eledtus , antequam ordi-

, netur & invefliarur , Supetrintendenti, aur Presbyterio ,' fivé

[

» Confiftorio ad Examen prefentetür, & populi etiam de ejus Do-

, Grinà & vitià Judicium audiatur.

Unde Zarazowens a,

Í

, Penes Ecclefiam eft jus eligendi Miniftros , in qua fünr primo

, loco paftores, deinde in populo Magiffrarus feu patroni Eccle-

Á

» fiarum, & Diaconi, quibus rcliqua Ecclefia jus fuum concettit,

Y

», patet ex . bis ipfer agendeas Ecclefisfieczs ,. ia quitus €8 AMagiffratui

"

» five patronte , €8 AMinifierio, &8 popslo [mas partes 12 fuffraguas 68

U ]

», Jdicits de vocandas valt effe-falvas €8 liberas.. «dtgap tt4 ad

lic

» banc modi Q6 ordints ia eligeundo varsetatem , vel ad furz divim

», €0ACefjtonem , [rue imperatam , fve ultraneam,, referimns , qua

^ 'lz'äz'a'em' tAnquam jurz pofitivo cosmprobanda fnbjuntla habeutur

»i

Á

»Q

Neque rejiciendum hic eft Teftimonitwi Calyini qui libr.

4«Cap. 4. $. 12. Poftquam approbaffez canonem Laodiceni Couci-

» qz

Ut de, eleilione tarbis y. ffue promi[cuo populo, mon permaittenda, fi-

»p

— ml docet , quomado incommodis , ex &jusrodi perturbata €$ tumul-

» d]ï

tf eligendi ratiose pleti permiffa, exortturis, occurri folitum fues

» 1:?,;

rH . DTipe vel populum ad extreumra rogando , vel eidem , f pr-

» ).(13&

muuo regabatur , clericos adjuugende. — Flojce rationilius 6 ejtadem

» qu;w

| factzo-

zl

-2 ( 85. )

?

* ; "

m

—

VNSURCRRSEUSISUI G MER - ii

VWT

"

i faäænwawr*z m potuerunt , -concedeye [uum jus féperiors M.

4g

€

Jfratui necelje babnerunt , qui eo legitim nti nom feiverumt ,. ac

6:/-'

j

Jf páffea ex liberaltate dotatia quadame Ecclefia » dua. conceffionem

)f«

juvas , ante neceffariamiy fecit ffoutaueam-

(

-Dices. Nimiüm ita tranfcribi Poreffati feculari; quia pe-

lI«

né totum JUS eligezd: &t Focand; i eani derivetur ; at hoc non.

À-

tantum repugnare Praxé zdpoffolica , & primitiva Ecclefia, íed i-

,

pfi Conflitutioni Internze &egoi Chri/fi , quirt iO latam quoque

I

portamvapcrire infititis abulibas.... Nam Principes, i habeanr ta-

d

lem Poteftatem in eledtione Paftorum, facilé potfe &:liger;; €os, qui

one

siuti fint. Cazer, qui Vitia Principum caftigare non audeant;. aut

1

qui plané Infltumenta finz luxurix- Grave etiam periculum fore,.

Ctle

Circa puritatem in Religione; nam cum Principes plerique nonità

g

informati finv in Rceligione ut omnes. Veritatem habeant.perfpe-

Yill

&am, unde illos faeillimé decipi atque ita totam Ecclefiam in fum-

] Pc-

mutm difcrimen adduci poffe..

g

Verum enint veró fi hifforia infpiciatur tum clar

Qm, e&adet;

d-

quod abufüs in Zocarionbus intercefferint íz

pc Clero vocame, lape

t

etiam p/e£e ;. prout Chemnitius lat& etiam id oftendit in Exara 7

Concil.:

T

D*

*

tid. p loc;

13.p. $. 88- Ut proinde mirum non

i ,

fit , fi abufus ctiam dent

ur in Poteftate feculari.

ao

Deinde ABUSUS Poreflatis, nori ffatim tollir ipfam Pore-

i

£-

j?;szm;

vocandi adi;

alïoqui ex Paritate Rationis ( /ero & popa

Jo Poteftas & Jus

ceiil

ni deberet, nam & ibi a/u/as quotidie in Statu Dezo«

i?

cratíco ,

riti

vel etiam Ariffocratico depreliendi ,. clamat experientia,

Sumantu

ZM

f tantum éxempla Ham

burgenfia. ^ Advertit hoc Ízpe à

(f h

nobis laudatus Grotius de ?"ur;

$. P. Circa Sacra. inquiens

Á

(

» Videamus Jam cztera, qua contra Summas Poteffates hac

H qlM

» in parti afferr

i foleant. Ajunt nonnulli R€g€s quOfdam & Prin-

Mi

» Cipes abufos electionibus

, aut perfordes, aut pergratiam. Quod

» quidem verum eff; (ed ad hujus controverfiz dcfinitionem non

Ti

» perünet. Nam abufus Jüris nerninem Jute privat, nifi forte füb-

, Gitum intercedenze Su

"

perioris fententia, Multó minus abuti pof---

» fe, ad amiffionem

Jurisfaris eft- — Alioqui nemo ccrtus erir cu-

( ul

i

» jusquam Juris. Neque véro minor eft laudabilium eledionum Y

j

» quas Reges fecerunt, numerus. Et contra cx popularibus ele-

i

étionj-

d

-

"M (86'*) ä'æ"

RUR M. Lsasaccaa —

Eogese u n O B SIUR

;, &ionibus res fzpe ad feditionem, cedes, vulnera, incendía ,

» perducta e

ft: nequeClerus Gratiz & factionum femper expers, ne

Ita ut fi incommodorum metu everu poffit eledio,

,, tüncquidem.

Cum Genebrardus, in feníus fu-

, nulla cjus fpecies fit fubftitura.

, i Regio, dixiffet, Epifcopos Romanos ab Imperatotibus clectos,

,, monftza h

ominum fuiffe, contra d noftris oftenfum eft, aut bo-

à Clero veró & populö mera mon-

,, nos aut mediocres electos,

ff

: Accedit ,. quod Summarum Poteftatum. ma-

»Ítra prodii

non

*

tàm facile quàm privari largitionibus corrumpitur,

, gnitudo

, neque in

juftis aliorum defideriis equé obnoxia eft. Deinde or-

es Paftores mánet, & jus contradicendi, quod

, dinatio, qua pen

fi non omnibus quod vires humanas excedit,

» plebi relinquitur,

s; Cete majoribus malis pracladit aditum. . Hactenus Grotzzs.

Caterum ocarionem rité ac legitime factam, fequitur OR-

DINATIO, qua Perfona illa vocata ab Epifcopo vel fuperinten-

E enim unum idemque officium ) Ecclefiz prafenta-

dente (in R

tur, commen

datur, ac per PRECES & IMPOSITIONEM ma-

nuum coníe

cratur, atque ofhicii fui in totius. Ecclefix confpectu

ex Verbi DEI admonetur : Videatur |Ger-

folenniter & graviter

bardus de Minifler. Ecclefiatt. Sect. 12. $.

139. & Confliturio

feu Ordinutio Wirtemb. Maj.

Licet autem Concilium

Nicenum definierit, quoä omnes

Ordinationes fieri debeant per Epifcopos , aut noftro.Stylo, per

ndentes; in Cafu tamen zeceffitatzs, aut deficiente Epz-

Superinte

[copo vel .Supe

vintendente etiam à Presbysero feu Seniore Ecclefie

offe fieri OR

DINATIOREM ret&é afferit Gerbardus de Minift.

Ecclef. $. 154, pro fe citans

Augnflinum , cujus hzc funt verba.

Ia Alexandria €9 per. totam v Egyptum co

vfecrat Presbyter . f defit

Epzj?apm.

An vcró tà

lis ORDINAT.IO abfoflute fit näceffaria difgiuiruht

D. Stryekius de collar. funá.

Dod&ores. Videatur Carpzov. fereepr-

Eccl. Con fift. libr. 1. def.. 1. n. 8. . Z/aac À Tika lr. de legit.

Dftor. Vocat lib. 2. cap. 4 Zreebzeas. Theol. loc. de Minift. Eccl.

Cap. 3

Nos ABSOLUTAM q*uic"iem NECESSITATEM non ag?o-

Ícimus, ccnfcmus ca

ucn pi grave Impedimentum adi'it,v peragen-

dam.

El

bw,

s

EEE

3

EE TERRE VN MR

-

d

3)

VONVEN

REO E RT

d

ls

7'-

"

Y5

odf

J

?h

"

a

liW

d

"u

ddi

T

vln

ij

LL((L'

hv

Ect

ag

U

fr

a

V

aL pR

ss

a

du

ia

"

E

— — u

-

—

?

-

m

*,

/

&

Pt

E

[ d

"

E.

-

*

-—m

$s

i

-

"

——

n

—

t

M

p

*v

xPWI

s

w

M..

$

fewn

a. z

——

E

$u

D

**

--

g

EE

*

d n

w u

W

..M

s

.w..

"

9Q

a

]

59 5 3

" j

ä»f u

l

Sine i^

t

4T.

eaw

sss

p

^

ET

L

WW

&

tM,

Qulv gU

a

2

gl

e

"d

T

r

s*

E

—

d

"

—

s

P

&

din.

* 4

a

"

A

s

* g

Dd

x

D n

ial -

P

-aï.&&kv.

t

4

T4

p

r

d afon

* d

&

H

——

M.

À

Ls

w x

(:x.xw

Ab d

P H

"-

d

".

maar

4 me

At

p

*X

*

:

-

v

"

- m

o t

»

n ial

2 T al

P

*

-

.

t

sE A.

u irte

—

Y

ia

nb

Wv

N

Ka

m

EX r

À

La 4à

.W

; MP

".

f«

.

—Ó€Ó:

J

RA

W

» *

£v

x& : i ii ;

—

*s

—

gl

^

$

a

E i

-- r

E

1

i

M "

» du i ,

M as

a^

T U

:^

vb y

.

. Ri

n

N-

—

du

ss o

H

z

& -*

v

: x

y:

POT

.

2

W

w

d n

i

a

v

y

!ES

Té

M

r ia

E

o

LONV

u

.

Mgan -

n

W

3

Ed

»ea e

m

x

Á

d

p

n

É5

,

i

u^

É

I *

»owr

"

-

o

Jei

t

at

iei

—

»--

E

s22

AE

a

.

M

CT w

MÉ

»

«t

Ts

?f

—

i 1 a

r

AC

u

»

t

E

pw

K&.i

-

.iäü

d

-X

d

odl

r

pe m

$

ld

m d

s

ao À

—— d

1

-

e

^

-

P

"" d

i^

^

^s

d

2eccme, M

-

k.z&

N

Ms d

t

Pl

»

Lt m

Nv

p

u

5

ao

w*

-

r

n

m

od o

»

-

ruS

al

x

^

p

GC

as

u M

x.

"

po

*s

s

L

at

"

,

2

at

L

d

4

E

d

od

t ag

d

ml

z

:

*

ïäw

*

2b

"s

tf

VE A

;

*

^.

"T d

—

-

H

M:

k

W^Y -andipen-

ais ]

r

E5

LIZ

Vt

*

od

& s

4

^

Ldne d

-s

*

.

*s

LA

v

s

M - y

-s

—

d-

PS H onren:

f

p

-

d

,.X

"

x

Vxä

[ a

-

t

.Mwiw

J

2

ä;*.

n ]

d

1

n

.

H

p4

» d

g*

dÉ

d

b d NI

J

À

-

n

$

d*

w

P

W&æ&v&

r d

um

E

^.

P ^

A*

*

»

—

p

p

E

w.

d a

"

5 d*

dl

L

n tl

u

p

u

E

T

".

!

*

w

a

*

$.

r

T nge

ü—!

b

"

LT d

v

M

g

d À

y

A 4

*

äd

-

-

"

—

$

»-

E t

*

E

-

at g

N

j*

-

P

v

Kw,ats

*:

s

z

*

«

x dl

P d

^

**

hw

de

r

V Küa W»u»&äï&n

a. ha ,

«

B-

P

s. at

i.

Y

5

—

E

"

A^

"

41

ial

»

—

qu

a

n

A

m&ä&ïw "

j

F

It

*

m

r at

Pj

——

t

a

v

h

É*

*£&£

"-

H

d

5

v

M

n d

*

- -

nw

a*

*

X

"m

E

E

A

A

L

* f

i d

f

o AUE

-

Jm,

-

E

"

NT

v«

M

:

du

j

..»mmM

J at

"

- ^

js

4

y

-

(*

E

x*

r

v

r ndibdb . !

)

m

rP

wä

À

*

LE

d

"

h.

df

a*

v

E

MP :

"—

m

-

x L

av

-

bxd

d

"d

k

| g

MA

d

ab

"

FR M

a

p

wiaiude

d.

.ww.

N

d

z

mf

a

-

w

-

Ó

——X

s

*

.rM

w

P

r

J

F

b

?

"

"H

"a

T

d

r

h

3

» J

P.

k

*

*

d

N

w

u

a^e

1 *

^

d

"

F4

-

»

-

H

W

N

*

h

st

det

m

m

£

V

dl

"* 4

E

w

-

a

,Wm

E

2

M

&

F

& Qw

a

»

d

"

É

AM;

d

-

"

.

i«

E

p

d-

* dpece

"1

P

a

P

"d

w

-

-

"1

I

*

^s

^

L

t

"

ET

L

h

k

h

:

*

"

. a

hod

ä«i

^

*

p

*

-

^

" d

E

*

b"

—

E

P

F

Á

E

z

-

*

»^

d

*f

at

i

I

*

w

F

-

^

"

s

«

-

*

"-

L n

*

w

-

M,

gen

"

—

E

*

FÀ

— 1

-

E

1

"

A u

"]

as

"-

»

$.

E

n

m

Pt

&

»

"4

a o

ss

*

"

a

,,

"* !

d

E

"

*s

du

LL

*

h

d

E

-

9 s

E

u

-

h

&

a

d

E

E

*

d

F

a*

n n

-

"

»

"

F

L

I20 cm

al

DISSERTATIO THF OLOGICA

o

idu

TERTIA

üt qu

N

lida ut ex

-l

e

VierFarbSelector Standard * - Euroskala Offset

rrim de

1011 Caten

IURE SUMMARUM j

ä

i tl bel

qui vl

POTESTATUM

uodtamen

s illud efe

ä

bi didu

CIRCA SACRA

S

lia ed &

v Gentium

o

CONCORDIA IMPERIÍ

Terdinan-

.

K

aw(a, tur

SACERDOTII

v

wperatoniz

icantut Lt-

utoal

e

&«

DIVINA FAVENTE GRATIA

nemxüü

Pro materia Difputationts

qu; OCl

uod p

Prafide»

atm Uibis

non BOhï

7

rtorem It

]OH WOLFGANGO JÁGERO, H

Gancellario, Profeffore Primario,

6

T APOQO'

& Abbate Adelbcrgcnh

ud *W

Refpondendo defendet

5

)lan HO*

af&f fl

M. GEORG FRIDERICH BETZ , Stuttgarchanusq

4

; Rn !

—"SS, Theol. Scud. &Seremff Alumnus.

j Abbis i*

Ad diem

Novembr.

3

ircit, q?

Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

cn lh.e 89

TUBINGZW

2

Literis Jos. CuxnAp: Rnl

t 0

1

E

]

B

ANNO 4M D CC X

v