KaI600-128_9 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Theoriae secundorum mobilium perfectae Mögling, Johann LudwigandZimmermann, Johann Jakob » u H * " ». & » x ^ U : Z * " - 2 * & - t hs ". » w A & & - w — " - " " iJ H* p " i K ^ M d & * LU d - z m 4 L as —— — —— ——————— —— ——5 n iidies d M a rxmsamasaqKsu. — gp —— — -- — um P — -- " ER - ———— — TT - i - Y A — RO Mu : - z GE N " x - ] — 74 v l R ZEMR- SMR, 3 EEE a ia | — € (7 ^t * ^ 4l À —: E r [:! « AR Z ROE - OCHROPED, M. At JACT AR A. II o a m us LEEONA, MONLLO HUR RU MCHEN TeM E — MM ÉT T. NB f1 £. 16 )ml th,t TfïEORIfE ts t (quh; o dl Secundorum Mobilium Perfectze Wil Ilg03eUp4dt^. ulk propru,quiälfm, ridotam fytrifta Sub c«Maoderamine 5 J cnrcrdcmonürmmg 7 d DN. JOH. LUDOVICI MOEGLINGI, P i ii x princpis necfrri Med. Do&. & Math. Phyficeque ltumad eüvdemm. Prof. Publ, Klicam a quofas umk än(j'cu, inttt Pro Haporibus Magifferii vità confequendu, opptfie ; vl dionfe £, Inhitentem quidey Mathematophilorumx Examini fubjectum ritftcz r denueer citer ll difolubl nyenenta gl JOHANE JACOBO fgfmmcrmann/ Vayhingano; tepaturdem nece(- Philof. & Mathef, Studiofo, j &WWWW 5»1[1:'. jdlenem, Ingnidon e/Ad difm mlumemion fl .--..'u z - vlexenjanigim "h IZ N N vlatis, at R — V. P m Wt dzfc&m $ N D A um , mf [] ) A A S N 7 : M É . l i ET bicmim d!bui!illïmdl s A BN Ts N 2VA N ; J d fj t m v ( i:]ha f gumwa'a ff e SNaCdO :f d ii n À N N mbu£tt NM A ] ] :MMM"f A,-(//WM/ w TART -— q y Ev AT ESACUmara P * a / ib m — ^ (l I ( jat hisdus x — if d jadi, Plincipli ad unum Mp z —R 7 N :;;f:r;;mcg,lnü. Idm ä/',« * contineret contrad TNBINGh , ss nn diapt Ex TYPOGRAPHEO REISIANO, fecus n ggU i lEns& non hff; e1NNO CHRISTI 44. DC. LXIF. £ Gloiüm ET * 'l | 2K VIRIS Excellentifhmà IN obilitite, p ,»**';X ? x ily Reverenda Dienitate, Confulari Prudentia PER-INCLTYIIS EEDOSNUE CONSPICUTS, DN. JOH. LUDOVICO MOEGLINGO, Medicinz Doctori, & Phyfice, Mathefeosque Pro- VL feflori Publico, meritiffimo; Promotori ac Prece- D [ ptori fuo colendiffimo: DN.M.GEORGIO HAUSCHIO, Mulifontani hucufq; Ah Til ü Collegii, & íuo quondam Praceptori fideliffimo, DN. M. JOHANNI BECKIO, Dürmenfium Paftori libemus, N vigilantifs.& Cognato fuo fümmo honorando. j ompimodan 1 DN. JOHANNI GEORGIO BOBIO, Reip. Vayhingae wmifitu X nz Przfecto Ampliffimo ; Fautorimaximo, [ronomie Ledorem DN. JOHANNI ENDERES, ejusdem Reipubl,Coníuli lm eones cala prudentiffimo;& Cognatochariffimo: Q T rI Yalhtin at C/JETERIS CONSULIBUS, aliisque SENATORII OR. w DINIS Vayhingenfis ApJuNcris fpectatiffimis, as cdgut m s ronmumt Domintà Mecenatibus , Patrouts ac. Fautoribus pe- Tidinabus redi petim veuerandis, colendis, amandis, Unico dfe u um r His ErEcrIs: teldum vl I Splendida fu[cipite baud eari, äu.z ( fponte favorem IUI,'J.IFOCUC (C.»'I'A"J | Sperat enim boc Studium) Mens canit Aftra, VIRF. D Ll 'trum N INovi etenim, nitidos nec vos verfArier or bes d Petlore, nec celfos fcandere nolle polos. ) Conft Ut me jam rutilas ceircum[pe&lare cobortes, Fallacemque juvat nofcere Mercurium : -þ«Täli.m Hnaxim laredior j Mathematicum fuum qualecunque Specimen In ulteriorem fui commendationem ^ Qibus Sacratum voluit d * lypothe RNM, rs Johannes Jacobus ginimermann. blbt n $63 08 llt, ( DSPSUSPSUSPSEGSEBSISHSSISP X X 0X 0X RK K ** X* X* *X ** X CX X X * * P. - [2 l aM se ET t t - jres pRX o - ECONSPIC'U[g, ZUy Ge:.; MOGUN $t c a J M&rhcfcosqm m an : UM nobis hic loci fecuzduem. Planetarum E C A Fromotori ACPrace. 7 emotum xectificare , aliorumque halluci- " Q22 nationem oftendere (it animus, par eft, Mulifontanihuoif L ut pro meliori intelligentià paucis an- i NI (,'-w : Fceptori fdeliffmo. 2 - ) teà Geometrica pariter atque Aftrono- l.DUrmcnüumPafiori mica fecundorum mobilium principia libemus, Nequetamen expedit, in hoc parvo opuícu- Ufmo honorando, lo omnimodam fundamenti Aftronomici tractatio- I0, i, Varhitge nem inftituere. IEOr] matimo, Non enim ejusmodi imperitum A- ftronomiz Lectorem defideramus, qui ne Circuliqui- em Republ Con(ili arifimo: dem fectiones calleat; Qualem fe fuiffe Raymundus Maylhat in tractatu Philotophico ipfemet prodit. Is I SENATONI OR namque gart. 2. phyf. difp. 1. fééf. 2. $. 1. Zodiacum in365. gradus, & aliquid amplius dividit, deceptus affertio- us petanfimis, ne Aftronomorum, quà Sol, quem diebus 365. & ho- r & Bu j ris aliquibus przdictum Zodiacum peragrare nórunt, unico die unicum gradum, (id quod platicé faltem in- almdi m telle&tum volunt,) in di&o Circulo promoveri dici- t ' ' tur; adeoque contra communem , ufuque receptiffi. / fimm mam & Veterum & Neotericorum, quibus tamen hàc il 12 p)Mnsuni ,(/m, [ in materià magis fidendum zfesez ftatuit, (ententiam j w[j&f r m ignarus fcribit. Conítat equidem eos uno fenfu & ma- , ximum & non-maximum circulum in 360. gradus di- f i videre, Aggredior itaque potiora duntaxat zzoras fe- , Mi : - cundi principta , quibus veteres fimul ac moderni fuas aukcuque Spccimen demonftrare hypothefes aí(folent, In compendiolis li'commendauonem A 2 enim Athm 'W[lm bus gt — — 4- , AUA ii Qu um q enim hujusmodi omnes examinare modos impoffibi- axtatll futt) Te eft u Quandoquidem finguli feré Aftronomisz arti- ( Bo Circi fices proprias ac peculiares fib1 Theorias fabricent. 1 piadi Principia Affronemie Theortoe, eorumq, du um m deffmittones, Iu ( m iL at j us Planetará duplex ell: Primus unus: alter fecundus di&?. MOt varo m Tf gju m'. I. Primuns Ícu communis eft;quo omnes evidentiffimé ve- Hido pliot locifimeque circa /Equatoris Pulos & axem, 24. horarum fpatio ab ortu in occafum gyrantur, ged t gf jin !irarazioneh;v:- | 2. Secundus veró, quo finguli circa Zodiaci polos & axem;perio- dis cuique peculiaribus, movcatur. Dehoc folim difcurfusinfti- qosd conanim at ! tuetur. Hoc autem motu vel confiderantur moveri juxta feriem f rion p g fignorum, feu eig s érüpeva , ficque dicuntur planetz Diretli ; vel centicr ao Em w Nodrí 4Eacii Lt contraferiem fignorum, Gracis eíe vu aresnyspievos, ficque vocantur Retrogradi ; velin eodem Zodiaci loco quiefcere , ubi Srarionarii Sr'm,n;ïmationcfpiq'c f appellantur, Duvo poiteriores Laminaribus non competunt , quia lrigcun citanenr; ( jcmpcr directé moventur ; reliquis omnes. gacud Ecenccu ls d i a uv Omnes modó nominati motus dicuntur Longitudinis ; datur porró etiam Latirudinis, qui eft deflexio planetz ab Ecliptica , me- Direnen gt dio Zodiaci circulo Solisque folius perpetuá vià., Eftque illa latitu- t ynyurm, D do Septentrionalis & Auflvalis. glaesrem (emmilog Septentrionalis cít, quà ab Eclipticà verfus Boream , 442/?ra- quituun üngu&ihïguïomm; I5, quà ab Eclipticá verfus Auftrum Planeta recedit. Utraque eít d ib pid cramdun vel Affcendens vel Defcendens. Latitudo Sept. Afc, eft , quando ea m Te0t 0000 majoratur ; Defc, cüm minoratur. Latitudo Aufr, 4fc. quando .fupesn'm. QU Ectomas o minuitur, Defc. quando augetur, D t Prmomrorps orró cüm Planete per fe quidem f'egulariter ; refpc&tu noftri tamen irregulariter moveri intelligantur : fecundus motus fubdivi- [! J v:';).ir,:a(untou'b;S,?il' i Ál ditur in ezzedium ( verum. "Medius (aliis equalis , Gcacis xivose J l "j crun (s Yorum þMoms & $AA X91 404 ) eít , quo Planeta zquali tempore zquales or£zs fui Q Pydum o arcus, zqualesque ad ejusdem centrum angulos defcribit. — erzz, ü ibcenrios. quo zquali tempore inzquales orbz fui arcus , inzqualesque ad ] mundi centrum angulos defcribit, vocaturque etiam motus inz- - ïï:ïxonridmnda Yenli n i Mumq t Uituo) unt qualis, apparens, Gracé xivnaye dpouvopstva Yb D. D j4 o Or- tl Dlnen dre $ — À od l lr offbi, Á Orbes autem; quibus reprafentantur , oculisque fubjiciuntur u motus Planctarii , funt potiffimüm hi : ratione fitus Concentrici & AOf [b T Excentrici,&Epicycli;tatione finis & officiiDeferentes & zquantes, 4f ('It, M)*j[m& L. Epicycli lunt Circuli , quorum & centrum & circumferentia eft extra centrum mundi, Planetamque imgmediaté circumferunt. II Concentrici funt, quiidem cum mundo centrum obtinent. DI Md s III, Excentrici funt, qui quidem centrum mundi ambiunt , di- !0 0mnes eyyden t ve. verío tamen centro gaudent. 178 4. lorrum fpw'o )) Hi duo pofteriores Circuli funt vel figaplices vel comprfiti, utri- que vel ratione Saperficiei, vel ratione Epicycli. adiad polos&'aïem;petïo- Simplices ratione Superficiei (unt, qui & quoad convexam , & lehoc folim dcurfasif quoad concavam concentrici faltem funt , vel Excentrici. Conepo- aur moveri r fertm. fiti ratione Superficiei , qui alterá fuperficie concentrici , alterà ex- um planerz Didi; v centticizut funt, Excentrici xaT é£oxiv fic dicti,equantes,deferentes Yovysuens lcquevocamr Nodorü, & Eccentrici Eccentorüquaten? in duos orbes dividuatur. quiecere, ubi Jutinari Simplices ratione Epicyclorum funt, qui in peripheriá fuà nul- dbus nop competunt , qu lum Epicyclum circumferunt ; Compofiti, qui circumferuot. Illius 5 generis elt Excentricus Solis: bujus generis funt reliquorum pla- r Lrgtung ; us Retarü Excentrici, Suntq; vel concentrepicycli,vel excentrepicycli. yplanez b Edipta, me- Deferentes funt. criplices , vel deferentes nodorum , vel apooeo- 1um , velperigaorum. Deferentes nodorum Íant osbes in theoriá 6. pu i Eüquemahxit,u-ï planetarum ( Sol enim nullo opus habet ) uniformes , concentrici, Sd s Borem, Af qui totum finguli fingulorum planetarum fyftema continent, & no- lt Ug dos fub Eclipticá circumducunt. Deferentes Apogzorum funt il $p Af d qnin otbes, przter deferentes nodorum, fuperiores, compofiti ratione Luiwà Af Af quti fuperficiei, qui Eccentricos omnes intra fe comp!eätuntur. De- ferentes Perigzorum funt orbes Planetarum infimi, e/Equantes funt orbes, vel potius Circuli in plano Eccentrici 2 fgouhrfr:r ! i [ W' defcripti, ad cujus centrum ( quodcunque illud fit ) Eccentricorum " & Epicyclorum Motus zquales funt , adeoque Soli non competit (diszou Qu ss zquans, cum Epicyclum non habeet; eftque in Lunà concentricus, u;lr tenport j Vr/ ( in reliquis Excentricus. T m , rj qu? ad In his confideranda veniunt tria, 1. puncta, 2. re&z, 3. arcus. f:'»'l At ' L. Pun&orum quatuor fuont genera, Centta , Abfides, mediarum motus Dd« IY gt t longitudinu t , & locaPlanetarum füb Zodiaco. Centra funt quin- ipim 0 Á 3 queé P — 6. -—/ — — wndia E que. 1. Corporis Planetarii. 2. Epicycli. 3. Centrum Eccengyi- Jineam ci. 4. Centrum mundi. . x D ]nt ; gm& oli fingulorum orbium. "Ahfide (unt duplices, vel Abfidum una eft fumma , vel altera irin o dim huY ima, lla(alio nomine Aux in primá fignificatione item apogz- inicus n um)eft pun&um Eccentrici, vel Epicycli maximé diftans à centro fj Alphon mundi. Hazcveró (aliàs oppofitum Augis aut perigzum) eft pun- U. u m &um Eccentrici vel Epicycli, minimé diftansà centro mundi, -A n iz dMutA Pantta mediarum longitudinum funt pun&a contingentiz, É Df'uW/M J Eccentrici & ZEquantis, quibus curfus planetarum zquales & mediz quzu'on:m« ;igzi:m hia diítantiz à terrá defignantur. Locus Planete eft pun&um arcus alicujus , quod Planeta mo- mento temporis tranfcurrit, ^m P II Recarum linearum reperiuntur potiffimum quinque : v Linea Zdpogai C* perigei , quz eft recta ab apogzo per cen- Ó!, j 9 trum Eccentrici & mundi ad perigeum ducta. [ El 2. Linea medii motus eft re&a ex centro mundi ad Zodiacum extenfa, zqué diftans ei re&z,qua ex centroExcentrici ad corpzzs So- lisin ejusdem theorià, velad centraum epicycli, ex centro zqualitatis | in reliquis theoriis ducta eft. a :3. Linea veri motua elt vel ad centrum cpicycli , vel ad corpus Ut planete ducta recta, quarum illa determinat verum motum epicy- cli, hzc centri corporis planetarii, ll 4. Linea media. longitudinis eft reGa per centrumterrg ad duo u pun&a mediz longitudinis utrinque ducta, lineam apogzi & peri- i gsi ad angulos rectos (ecans. s. Linea Eccentricitatis ct pars re&z apogzi intercepte inter hloc(demte 4f centrum Eccentrici & cnntrum mundi, quz differentia Eccentrici- Dund, J centrum Erg £44 Vocatur. r lbs) Ecenri IIL Arcuum funt potiffimüm 6. 1. 7Medius motus, qui eft arcus in Eccentrico planetz ab o 'y* ad * »;'»"l'gr! ] deleremes i ll lineam medii motus numeratus. m £ Bol 1. V'erus motus c(tarcus Eccentrici ab o 'y? ad lincam veri mo- "ts peleri o us, vel centri epicycli, vel corporis planetz fupputatus. .hh;fï. .un;n;,al)yl.sff 3. dux infécundafignificationeelt arcusZodiaci à o 'Y^, adlincam ^L i cree diameter »pogzi numeratus. T U Grereng 4 44 no- CH Ecccrzrrici, 5l Plydi, v 7- Aüm E d — "Buorum or )lumn . HInomalia Eccentri media vel vera, — Ylla eft arcus Zodiaci à 3.v 4[!*1 lineá apogzi ad lineam medii motus numeratus: hzc ad lineam veri 1 [j galfica Wt maP ( motus vel Solrs in theoriá Solis, vel cestri epicycli in reliquis. — Co- P'f,vc ! mizime df A5 itty pernicus mediam hanc anomaliam vocat awomaliam Eccentrici E T Augis Wt ptrioe Um) dl Alphonfini argwmeztum. F QUSIOS2 centto mon di, $. e/£quatio anomalie (five argumenti eft. differentia anomaliz mediz & verz. IU lunt P& corr i BPanctarum zqges r 6. Diverfitas diametri eft arcus Zodiaci ; quo &quatio circa pe- rigeum facta, zquationem circa apogzum factam fuperat, OU iicjus od Dane j n L. Vs Dttt otimum erisqy mm,,"' EC 32 db pogzo p IIII,,"', $4 4' m duda f Q SS 7 Y centro mundi ad Zodicus 4 z A ,,/ä cenroErcentricad.rrpu /// d (I5) S a Qpiycl ex centro aqultuts ( / ii 4 / 1 /*w I',' - v tum eriydl, vel ad corpus ... LO » s (2 minatverum motum epiy. N L DI AT. u9 Supe ommterz ad dio d ERE & linempoggi & peri- eiz ipeden inter In hoc fchemate 4. eft centrum Alteró hoc in fchemate D. eft j u r imundi , B. centrum Eccentri, C. apogzum Eccentrici. E. ipfius orbis (albus ) Eccentricus.. D, & i perigzum. Lineamedii motus F. (n'gri ) deferentes apogzum 4 1. zquidiftans re&z C 74. genrio p b o i &perigxum., F.Epicyclicentrum, Linea veri motus Epicycli P K. Planeta :4. L. Excenrricitas in cujus peripherià convertitur d linam verí 0« planeta, G.equans,cojus centrum B A. Si Planetz cft circa apo- 2) O,W KH Paivi circelli diameter B. Z. "] ii geznm, profthapharefis eft F ,3L110V1 X li in cujus circumferentia circum- L. i circa perigeum G L. fiigi- o ertur centrum Eccentrici , cujus 1; tur G O. zqualis eft ipfi F L. n An cea- 8. — o ha - o a od centrum 7 K L. orbis ( lineis | tunc F L.excedetur àG . þer qidem u) Íc&us ) Eccentrus Excentri ejus O L. qui arcus diametri diveifi- cici imrodun V centrum Z. Deferens nodos cít tas ideó appellatur, L ferens, o fapremus 24. os lt ejuott Hac funt veterum, & plerorumque itidem modernorumfun. m eos fs lp damenta, in quorum examine, non eft , ut me diutiüs decineam : id ho ( t veró nunc potiüs exquiram, qui hypothefin omnium veriffimam lu- T ranvffllmlwf m ( cipublicz demus, id ut fiat, prius pauculis faltem Aftronomorum, nv rems Efiqu qui hacin fcientíà familias dueunt , Ptolomai , Copernici , Tychonis, fgcpi (quibus Cocceum & Rbeitam fubjungam) placita delibabo. Hinc dub ' [I t m« L Ptolomzus , divinus ille Aftronomiz Pater , cujus vigiliis goftieall Adasinge,niul; if c lucubrationibus cocleftium doctrína radices egit , nullus dubito, l quin, -ut erat fagaciffimus , eam omni expertem mendi pofteritati dorehnder o confecraffet, fitot experimenta , tot obfervamina , quot Modernis Benere t li i i urüsqu j l Ál fortuna Mathematicis conceffit, auxiliatrices manus przbuiffent, fuas theorias & rationes motuum cceleftium emendandi. Errárit lo Veim motum igitur circa apegea , errárit circa. Excentricitates , errárit , inquam, r(uosmu/tp/rrmsdw!u J anroadotoafrntim u circa epicyclos, circa difpofitionem & harmoniam motuum , errárit circa alia, jam non ampliüs intereít ; non equidem decet, ipfius er- difrni umf stlb st b rores multüm exagitare : cüm nihil fimul natum eft & perfe&um. Mirandüm potiüs, non enormiüs exorbitáffe, & gratiz potrüs agen- en n [ um da prifcis , quód primam nobis glaciem fregerint. Adde, quód figremypnit j pl tyr.- Venimenimyo w ipfiuslapfusà Copernico & aliis talibus noftri feculi , quantum tàm iis licuit, corre&iores evaferint. Qu dunonm Av ! IL Quodad Nicolaum Copernicum attinet, nulla ci , quic- am,neninemegidtmia quid à prifciserratum fuit, corrigendi defuiffet folertia, modó ob- l Qundonadem ii fervationes idonez , non arbitrariz faltem fuppetias iviffenr, Is, wauw., feorilien, cum Ptolomaicas hypothefes fumma a3ewuereia & abfurditate ad- TV, Toicígeto i vertiffet laborare, novum iteringreflus, novum íyítema indagavity (á, qud per epio imó veró, ut veriüs dicam , antiquiffimum Ariftarchi refufcitavit, Yt0, u e dia, a quem circa annum 44. poft mortem Alexandri M. viguiffe ex Pto. taqulibusinerei lomzo manifeftum et ; uti legere eft,in primà M. Gceorgii Joachi- Vinz, frimqpecf mi Rheticiad D.Joannem Schonerum narratione. Quuare tamen, Ti uf quanquam tàm temporis fimpliciffimas , neque tot oneratas cum LO bothe(h Prolomzo circulis hypothefes habere videretur , hypotheticz veri- n'rcw tmin, h UC 4jn(irf tatis u —..N —Às — 9. é XW .I";c:&ri(; — d Nam , rejectis [ 200 t du Rtri d tatis Ícopum non omninó meo judicio abíolvit. 1 SII quidem epicyclis Ptolemaigis , minores aquantium munia obeuntes [ / ts ideb il introduxit, tantam circulorum fupelle&ilem non ex omni parte au- ferens, epicyclammqmadhucdum tenax ; quos tamen caelo. incon- ITque itidem Ioderron : gruos valdé atque itidem infufficientiz accufat ronius de Rbeitas , Q me dittis detinen eos fatis fuperque in duobus prioribus libeorum, quos oculum Xotdelin omnjum Yerifimam h Enoch & Eliz infcribit, expugnando: Quare fimpliciorem, coelo- auculis flrem Aflronomon U que convenientiorem conftituemus bypothefin, motusque veros Vil Cyrgi hi ) remotis Epicyclorum & eguantium füperfluitatibus , fimpliciffimé plactadeli;bo, H demonftrabimus in fine paucis. Mironormi Pater, u r ho de Brahe, Danicus ille IIL — Copernicum fecutus Tyc n ridie egt lus d noftri feculi Atlas ingeniufxmmus,cüm Ptolomzi pofitiones ccelo Di erpertem nendi ol deprehenderet contrarias, neque etiam Copernici dogmsti de mo- : ODfervasina,quot Modenis bilitate terrz vellet fubfcribere, ut horum inter duos incdius iret, riliatrices mangs prebulfen, utriusque /j/Pema faltem invertit, coacturus illud ad quandam regs- lum emendind, Erdrt laritatem. Veràm moleftiam calculi, duplicatam quafi reddidit, at eratit, g, per fuos multiplicatos circulos , & per translationem e/Equantis ex armponiam motuum , errarit centro ad circumferentiam epicyclorum, retentis nihilominüs epicy- cli Ptolemaicts ; id dum faciat, metacente, vel ab ipfo Rheità , cujus on equidem dece ilser ul vatup lE& perfedum, modó meminiraus, easdem ob caufas merító oppuguatur ; ideoque Jïtäü&,&'gntiæpotiüs gu- cum epicyclicis fute ( equatorets mtdiis cenfuram noftram fubter- hoc ipfocum prioribus in devia laba- m g, Adde, quod ugere non potuit , ut qui in tur.- Verüm enimyeró nemo fi bi perfuafum habeat, me in hoc oc- sf quntum cim cupari, qui tantorum Authorum mun dana evertere fyftemata que- neraini adverfus effe vo- at dad, quice am ; neminem equidem in hoc vel culpare, ife at nod ob- lo. Quandoquidem in id folàm incumbo, qui caleulo fimpliciori Qawviptyes fcratarilic cat. emlpeisii ^ ha&enus Mathematicorum auribus Jacobi IV. In infueto st gaudiate ad- m Euftathio fuo perfcripfit , /yflemates Í Coccei , quod pet epiftola l, nbw;n ln ! im iragiri is fundamento, tria diftin&a ponuntur dub r liavit, veró , ut jpfe judicat , art mum centra,zqualibus inter fein vicem diffitá intervallis ; Uinum in terrá, m | g Pto. alterum Solr« ; tettium & medium ho- ss quodlunz, fixarumque cft ; p r M Googi joa(hl- mÁmmunt, per qua tria centra diapseter fixa- rum quinque erronibus co st Qumtamen, - t tranfit : Ià bypothefi hac auzuam motum & fixis & Soli , illis yue tot ont qus wü) fed circum parvum circel. J circium terram;h uic zon circum terram, ffu fuo & receffu efficiat ; diurnum Krett hypoxhem v:;:l lum, in quo anni cempeftates accc terra - — 1o, sss j n mspamer VARRENUE cociitadlty cumetenumes & Iu g diet d gt terrz concedit; adeoque neque terra circa Solem, neque Solcirca j t 'terram, nec diurno nec annuo rotabiturmotu, Verüm bac omnia, Cus N Is Wd quz ad fuum fyfïema fpe&ant, apponíit qu'idem » fed quod rei novi- ( tas expoftuliffet tamen, mathematicé non demonftrat, montcan ngn (/ Non igi- m2 tur video, neque forfin & ipfe videbit ,qui irregularitatem appa- m t ] af O rentem motus annui folvat, cum fixz, * ut ipfe fupponit,eodem cum ! b[f uon mundo centro gaudcant E] yyae qui porró fua apogza & perieza mutent, ftella ; quíi zquinoctiorur npreceifonem ; imó fi mathematicé exa- frarhi Pnon 1 ri:ua":':;krm)thm n minaretur, pluribus fcateret Íphalmatis , q t 10d hoc compxendiolum jamnon eapit. Pofito tame:r, habere fefe, ub'nharmonirista jj quomodo allataxdemeu- ftret;yelíola Excentricitas i pfum falfi arguit. Certum enim eft, & wr/f,z/mm;r'ngummgr::.f ab Antonio Schyclzo de Rh eità fufficienter comprobatum , i abf- n um (W'WT',!, asiupómm n que epicyclis & zquantibus, ut i pfe gloriá inglorius gloriatur fine demonítratione, motus Planetarum veros cir ri»m,gmrzä;:rimmf 7 Y culo-demonftrare pof- fet,id ipfum fieri debere, utc * üique Planetz proprium ac peculiare dul v l n det ür centrum , propria4uc exinde cuique Excentricitas , verüm ne frmiudjin tta ho c quidem fatisfacere fmpicfima, ml Z Qavopntrors 10 fcquentibus propofitioni- bus videbimus, ernde, od r r - XZ'O Antonius Maria Sch yrleus de R heitá, multa fateor, uti- (tmyobzrdendatn lia & fecreta ha&tenus, nunc mundo detexit quidem , Veterumque. ii g, Mdf itidem epicyclos & equantes utpote circulos » quibus ha&enus d- Siene ls umpica visra, operosé demonftrare debueramus ;nuncczlo diffonos , & v i gt M p intricatos potiüs, quàm calculi ad jutores evertit , fimplicioremque t du um Al l W multó pofitionem adinvenit. Conítanter enim afferit , quód pro- caldtbsopimecolor priàfaltem ac corre&á cuique planetarum peculiari datà Excentri- nic & rrtin ia Gitate, additzs tamen, ut requiritur, veriffimis apogsorums, nodorum- Buj ab omni felorum que motibus, C radicibus,cum legiti mé ampliatà /pherarums fingula- támeacum enpors ij rüm eplitudine, omnia Qa«ipeve, demonftraturus fit. Verüm tomodiori opportii ut paucis ipfius hypothefinnon omnino veram effe demonüreml - oriniar Planeterumi : hoc contraipfum argumento utar: (denimterr (idere J Si motus Planetarum fitin ellisfi (cu excenvricà, feu concentri- Tidà ttlqus at ao tem cà,n on fiet in cirezulo feu excenttico feu concentric 0 ; qualis qualis musäïed ltidem elipticu etiam accipiatur Eccentricitas, Atqui prius eft: E. & pofterius, Confíequentia cft certiffinia, em?*;x*.oco jimfmemys quia fi Qaavissve, eadem demonftrabi. liacffent, & per Ellipfin, RAU tetemptem & per Circulum, Ellipfis & Circulus figurá ; non ltl Ilj d E —-* .—--.—-.-—.W—.-:—-—.. ia Solen? e :tUFmot V : (HSolp jr| uá folá poteft effe difficultas, proba- non effent di-uer(i-. Minor, inq Dltqul Cm,fed Qp bitur per propofitionem fequentem ; & hoc argumento contra o- QUodtero Qon d fmon mnes przdictas hypothefes ire licet ; quia omnes per,Circulos de- füt, N "monftrari folent. »qui VTegularinten VL Jamadnoftram accingimur hypothefin; orbitas Plane- aLtPffu POnIt,eodcm : tarum ellipticas oftenfuri, Id ipfum, quanquam K:plerüs itidem B apopza r neris m Ut invenit, & folis obfervationibus nixus,à pofteriori quidem demon- '.F'm T0 ( mathen t ftravit; à prioritaraen przftari id poffe defperavir. De quà Keple. ts : Quod hoc com tndiln rianá /tizerzs Planetarum elliptici inventione Laurentius Eichftadi- "6 Quorodo alridengs, us in harmonicis tabulis fub fin£ ita fcribit: Quia fagacitasKepleri bic Tigult, Certum tnime[t Do- veritatem propinquam tetigit;idcivco eà poterimus e[fe contenti. Rlentet comproDatum ( nec Deus quendam. excitaverit, otio, [amptibus, ingenio ( aliis necef- Bl ingoris eoru fariis vite f udiorumque [ulfidiis abundantem 7Mathematicum egre- " Srosirelo demorffrey l gium, qui emendatiorem theoriamo abfolutas tabulus motuum cole- n&te roprim i ptcular flisielaborabit; nobiso, vel pofteritati compendiofam norma con[ecrabit Ique Excentrita verimne & Aftronomie adjicict. En hzc aliqua eftnova theoria;perfe&iffima, n fquentdu propofiionj. fimpliciffima , mirabiliffima , certiffima. — PerfetHiffimam efle eam, exinde , quod à priori procedat ,manifeltum eft. — Simplicitatem t de Mi multa feor, i. comprobat ejusdem dependentia, quam habet à folo Circulo, àquo etiam dirigitur. ZMirabiliffima porró cft co ipfo; quàd, cüm à perfe- detit qudem, Vetrmque tctlos, qubus hadeqms Qu« &ione circularis fimplicitatis, qualitercunque recedere videatur, mus, tuncczla difonos tam mirabili elegantiffimarum proportionum ellipticarum harmo- nia abundé compenfetur. Certiffma. denique eft , & Qonvoutvoig tores vt implicorempy cxleftibus optimé confona; quippe omnibus obfervationibus ura- anter enimaftrt, qud p nicis, & przíertim in Mercurio , cujus etiam fchema apponere li- eüanm pl du Eutatr- buit, ab omni feculorum memoria conquifitis refpondens. — Quas m apyumm, n tamencum temporis injüria nunc prodere prohibeat , differimus & imcanpl hn commodiori opportunitati refervamus. — Czterüm , cüm eadezs fit , demonframr . Jirm omnium Planctarum in hec pofitione ratio, nifi quód theoria Lunz ytino veamdfedntitm; derea,) aliquid peculiare habest, & diverfum non- (cft enim terra fi nihil à reliquis, ut fuo tempore, fi vitam Deus concefferit, oftende- ' (cuareþu/ii,/äaroprsnsz. nicum motum ; Ex- mus, fed itidem ellipticum & ad Solem harmo o quisqus mus theoriam Mercurii, ftellz obfervatu dif- empli loco jam affume g at E polteris ficillimz, ejusque motu m intricatiffimum demonftrabimus. Nolu- Á demontri- re, j mus dutem lic ipfam Ellipfeas naturam ac proprietates examina 2 Ea l gypn;&Circulus 12, UMMMAEAI CRaCUEUUA rP VAAR Ea enim vel ex conicis Apollonii Pergzi, vel ex ejusdem epitoma- Demon ia tore feu potis Commentarío Apollonio Catto Benjamin Brameri uFE W M' peti fufficienter poffunt. Supponimus infuper in hac demonítra- tione oczlum, tanquam veri motus ceztrgm, circa orbitam Mercu- g() a6 1qul g ngp'üdl ( rii obazabulare. Quamvis enim terra & immobilis & centrum piseng li o m folt (hzc enim Phyficisrationibus impulfi uluó approbamus) univerfi o p fit; placuít tamen artificibu: , sobilitate e jusdem fuppofitá, Ícalas ap- "n fipto t ii plicare, coelum fÍcandere , & orbes metiendos circqu-e,propter la- ii Pa ffmper i boris quoddam compendium & commodiratem. ^ Utut enim o- culo Geometrz immobili magnitudo quedam menfuranda cir- d lH.nC'. ; JP)O ( cumgyratione quàdam fuá omnem fucceffivé faciem exhiberet ; in ( ipnttiiqd ipsà tamen refolutione obfervationum triangula connectenda ita un dipicm Dito igirurMommg delineari deberent, ac fi magnitudinem immobilem oculus ipfe cir- cumambuvlans ex diverfis ftationibus effet dimenfus. Sequitur ita- qodeplenspifin o q; iL T. Ra que ipfa Mercurialis Elip/es ratio in Íchemate : Doebigutia r t - Id hoc pun&um D.2- a, ul OC quabilifüme Circuit , tra- v 22f DC - hensfecüPlanetam ipfum HU CM . p «E in pun&o C. inzqualiter EAC et AH 1 poftíe. Ubi Muv COT H 7. Extrianguli FG.D. 2 Vi t í datis lateribus FG & F Pb hat od df '..'..' Ls D. & angulo intercepto .** . L odp SGÓP nililno n ( ( 1.. « D F G. Quezruntur an- fin : r rím d f U i*x guli F D G. & DGF, cum latere D G, ao ) M Gfel T5 EC g ( II. Ex trianguli 44 .a r;. NV - G. datis latere a G, dimi- EGEDGC n " -* pl n s I " lI * dio 2 G D. & angulis re- — —— -- Go 744 G.& 4G M. x- untal:gmi if demqyd " e nto. Tudt fl quali 2 F D G. inv Quazritur G 77, latus, quod duplicatum lt e erit diftantia Planetz à Sole, Deinde ex angulo F G D. fubtrahe Bithtt r a 24G a, refiduabitur FG 24. diftantia Planetz ab Aphelio. —Hinc apparet caufa , cur ex zquantis pun&to £, Planeta zqualis vifus fit. MEWPCTHC Viat Demon- VR vedan X d l;l Avj TW e ï s Wm iomp (; Wt Demonftro enim , quod etiam EC. & F D. fint parallelz. E,rgö P dllmus li upcl. i nf ll duotriangula G.F 44. & EGC. funt fimilia, Proinde, ut fe habet G F.ad F F. ita G 74. ad 7MC. Atqui G. zqualis eft 74 F E. Er- Q termy mrum,csrcaorbm yx & innolis gó &G 7M.zqualis :5 74 C. Quare bifeca G D.& ex pun&to fetio- Ir'*p( nis erige perpendicularem 42 atque ad punctum 7. ubi D F. fecat, TTE I4f 1uluj approhamusj ee mitte éSole lineam G M. cui continua zqualem 74 C, hujus extre- '. jusdefq Á mum erit Corpus Planetz, ut füprà fa&umeft, &5 C'thendos drcüte, n n Ommodtatem tn Suppono per tangentem J D. generati orbitam Dlanetz; & Ut &t ipfum Planetam femper verfari in conta&u; imó neceffarium eft Ttudo qualim mey Ut j hoc,u: Planetafitin C. Namquiaoculo apparet alicubi in linea B TY luccefre m &liu: C, oportet utique in ipfo conta&u effe , alioqui egrederetur orbi- TO00T trangns cppedie k " tam ellipticam. m imobiem ol Dato igitur Motu me dio anomaliz, veram reperies àpriori : YUsl dimenus, Septyris quod Keplerus paffim habuit pro impoffibili , vid. Aftr. Copern. f o fchemte : 605. 80$. & "T ab. Rudolph. de : Martis fol, 299. Media efto 4 Tihcpmóum D D. verbi gratia 100. refpe&u centri F. (non Solis) trahantur li- nez , ut fuprà, &c. Sit G C. ipfi K B. vel F B. parallela. -"Ergo quablifime Gircut, t triangula D B K, & D CG, Íunt zquiangula. Érgó ut K G, vel ersleciPlneamipfum E B. ad G D. fic BC. ad C D, ubi inpudo C, Iaqulit N t Phyfica erit angulus D FC. l, Ui ZEquationis pars g Optiea, Angulus CF B, (vel FCG.) x*x, l Extr'nnguli F6]. Ut fit zquatio tota anguli D F B, ad Solem $GC. dris htecbus PC E Probatio hzc poteít effe, Quia G 74. & 74C. equantur ex pa- D pl inepo rallelifmo linearum G C. & K B. ubi etiam K F. & F F. pares D EG, Quermr a funt : funt enim duo femidiametri circuli. « Porró probatur, tci- pi G EDUE angulum-D 74 G. cffe líof:eles, vel angulos 74 D G. & /4G D. pa- cum nert D6 res, triangula E B C. & G .D C. ptoportionalia. — Ergó Anguli B EC. & DGC. pares erunt.. Jam veró BEC. & GD3S. propter [ Ertinptfa C du d- parallelifmum etiam &quantur ; & rurfus $G D. cum G D F. qui PT. funtalterni ; Hifce demonftratis, cozquata Anomilia planetarum at H Eruditis facilis qua(itu erit. Qua hác vice pauca fufficiant. nam;ut carmine rem componarm; u u quodäuplicat?m yetd tt W;Uf bF 6D. QOX Aphdio, Eo: roperare viam potiüs, quàm fingula circum m[j] Dntt Ü M** Sidera vectari machina tanta monet, b E p o li V-leläo:: B 3 3 Nec F I4, p n Nec, fimul athereos libuit confcendere currus; hon qsamen Culmina ftellarum tangere fumma datur, Faales r Hunc vocat Orion, magni pars maxima coeli, x pirare Vs p Illumque Heroum, qua fecat aítra, ratis. yutifcum Uf Ac Ariadnéz coleftia dona coronz yrerci aorum Exornant alii Gnofia figna caput. EHUH pretuis Me vero inferior motum variantibus orbis Ignibus, in medio tutius ire docet, j 4 f d d Sed nec enim tutó fatis indagare Planetam, Cum greílu à Fixa liberiore meet. Nam gradibus niodó promotis, jam tramite verfo; Laxatos nimiüm frana retorquet equos, DX MESP Jam ftatio, folitis in plenos vertere gyros, Arridet ; curíus fic variare placet, lr gt F Qu du ol h In centro refidens radiantum Cynthius albus Erronum claras gyrat in athre faces. r W/lf(l, m at Quó propior Phobbo quisque eft, gyrabitur inde AAERMANNE, Hoc citior : meliüs nam propoira trahes. Smc hw ipum Sic vicina magis fecretis ductibus atri x Modbosd tl Magnetis poterit ferrea maffa trahi, Auitine us h Ecce Tibi ! infueto fpectari tramite noftram mf f Uraniam, in(íuetis motibus aftra licet, uz fuit antiquis via circulus, illa modernis Ellipfis, corpus quà vaga ftella movet. *AFO[ " J , "rgng, Non aliter meliüs potes obfervamina codo Monftrare, & tabulas rité parare novas. Verüm perplexi folis, lunzque meatus Aftrorumque vices lance Tychonis egent: Et correctorem motus- V101Iemque laborem M Expofcunt, fumptus carmen inane tacet, Qh »»Ll rl Vg LR Al- " t A UP a, Dicendere Cür t N 15, T fümma dity vlpbonfos ,tam&h haud cundoos iviä'e fub umbras 55 Daxima cal fataftra m Fatales credam, & flebile mortis iter ; Et fpirare Viros, ponendos inde labores TOf Artificum lranicos qui relevare fciant, H Caput, Intereà aftrorum peritura mathemata claris Wa'ntibus orbi Erige in ingeniis, qui regis aftra, Deus! Ire docet, ire Panetam, ebesdibeedpe if edpe'eiDeedBesdpe OrC meet, c4d 5 jm tramite verj, '€[0fql.l€ï €quos, DN. RESP ONDENTEM. erttré eyros t placet, Hova progeuies Fabrorum? /Quala tentar, Cynthius zbui QUæ Cui ducen.]a Poli linea zeesze veni; ? ethre faces, E? boc infolitus, verum artis ffremuus index ed gyrabitor jade ZIMMERMANNE ! Zue, du modo fffhis opus, Wopoiramhas. $45£ materiem *Lignum ze, agguror effe jbus atr « Motibus a2 zalez perviam ubigue domum. mf trahi, eQuin ieitur brovia bec Tibi fundam veta, quid olffat ? tramite nofrramt * Cum fHpula femum w (uperadifices, ibus adra fictt, ' Hac pauca b. o. e us la modert *Apoc.zi.v.z. 4tnico fuo frmaulari abpomere s; fcla mort * 1,Cor,s.V.12. atb enamita at M. Johann- Jacobus Baur, j atl Stutgard, wemb]f ) T Ti (f l V (i ! !j & elll DHIIEIMIMIMIMSIHMIMIMEO RE ERIHERRUMNIH E ERE fj JAJW()fum zn 3Bunbee ift ber QGclt/ von alfen Bocb geprifen gt n * " 4l af jencr Simmermann ber Dadalus 'erwq*en t 16 äer butch acfcbidite Joanb ein nelice QBerd erbacbt Lnb fích un» feinem Cobn bat dlügd angemact Cit fu chten eine $8an bie nic fan Ctenfch erfabrenz: Unb flogan burcb bie £ufft alcicb alo ber CDógel Chaaren 9^if bie COameffenbeit ben jungert Icarus Gyet fich i Boch geibagt/ (tiirit in ben Sveeres Sluf: (€:0 ii J9tt1 Candidat/ (ioie et muf (elbft befennen/) Crin tecbter 2tmmermann unb Daedalus sunennen; V Ginneat Sonn Cr bm öääg:l nimt burcd) faner (£5etg] J Unb (chiwingt fidh Joimmel an biB st bet Ctermen Cxin Bober Goeift fübrt jbn auff unaebabnten 2Begen/ Syarauff vil weife Sopf vor bifem feprib erfegen; J t ferfcht; t«r Cteraen £auff 25eegung/ unb I AUG atur / l Gyarob fic vormablo vif umbfonft bemübet nut.— atocr Cinnen ditügel/ Stun voob o ! fabret fortrinb fchwin vollam 3ügcl ; &et Fama éobgerücht eift nach mit V Gyer breymabl brepen Gbor iE ben verbienten £obrt MOAU gu gcen/ fdhon bereit bie atüne Saificr Cron. Geintm JDeeactitbten BvubereScelinp LEN ünb $anbémonn fenec olfca qocnige VT : $. SNobann Dbifipp Gurbin. t ss Utri C ng E IZGIN I o [ [ON ( m — X E s— vl..;i;,- ,,,q. z ha PA — iA ia X od GE LL IN 14 IPTL Wa T E* VaL AEMUECS LU Ed d 2 NU A BX I^ i. lss Ol at aX — d [ - s. d m - - 5 *s s x z W ILAnU RI MENNLIME T I CeSe . . —— m ag - —— x DO — a AL - — ao t | m —À — " 5 " - "s ha " * - * U M E d JI asl x - E ^ us d F. s * h " * »i ; — u- - * " » u E - ". 4 »X - ^ * " !20 em V | I;I - | U 19 290 .21 £. f1 T l ", M. V THEORIJ; 18 cauv'l ht S ] d(monfhm; Secundorum Mobilium Perfedcte Cltdfynre, 17 R UPE U IlgogeUpA d. e AT ertrifca Sub c«Moderamine 5 16 Q "emyirny. VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset ?/ DN. JOH. LUDOVICI MOEGLINGI, / hii 15 Balance rE us necclfriy Med. Do&. & Math. Phyficzque d ndem m« Prof. Publ. 14 O e Lgm:'i quodan » 0 jap, lt 2j Ye aliunde Pro Honoribus Magifleri vità confequendu, 13 Focus C entem quidem ä l deniueer Mathematophilorunz Examini fuübjectum N & l ibl 12 ia l plyl- JOHANE JACOBO äimmcrmamv Vayhingano, fem necclf- Philof. & Mathef, Studiofo, M 11 vdiga e/4d diem julzi. L 12 . laguim 10 valins fl zf 10 lani um 8 [5 6 ,-...!3,':: ; N K - it,qu ii * IT D Q * 9 J jamwaft i ; ? ; $ N : 9 iil e A : ? $ ". i E gt J '4' S ;j , SS 2 $ .- « -ï ?' ; x 8 [ ; umwia 1 .f::' N ILuUN3CHO f ä/? " 7 M adu ii N db C W WI " 2 A 7 H nl X "d Es SEENN T. 7 jdndt Ti COTX 6 G ii . ...... A. w[(q.pl[ft — ,lmffuia&uf. 5 F j pincipt ——Á E — unum Mp S E fmec —— : ERN I 4 ret contrd zl ln T Z;BINGw , h^ D v d p | Ex TYPOGRAPHEO REISIANO; 3 N x aE n(a,SKUndra' män Tnr, L e1NNO CHRISTI 44. DC. VLXIV. m pl l i d i E Ree d U rUn E z - ml[Hllli-lllHIHIIIHHHH!IIHWII'IHHHHlHIIIIH!UIIIH H!IIIHHl14IIllPH1I!IlIHl!1!!lIH1IllIlH1IIlll)1l1I!!PV1I!llI1lIIH'H1HHH!IIIHIIIIWIHIIII'II 2 opyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com 'lgll'l"l*l"l* I,/ IIl z — sz p — z Jl peucmn | V]llllll W H TT ITIII]III QIIII'II T 2 IlH Ill 4 5 6 7 8 [llhhl*nlx'li'llh!EH1lllmHIIIJ'EI'HHMMT 15 17 21 | 2c ia JJl | Y