KaI600-1110_20

—

2
3 ◻
„

ℳ₰

E*
△

Digitalisat
vorhanden

Q D z. 2

FEVDIS
FVIDNNNVS

EORVNDEMQVE

QORRIGINRE,
NATVRA FT DIVERSITLATE,

DISPVTATYIO 7ERYIA

QVAM
PRAESIDE

D. IO. FRIED. KAYSERO.
IN REGIMINE ET CONSISTORIO ECCLES. DIRECTORE,
IVR. PROFESSORE P. O. ET PRIM. NEC NON RERVM OECON.
IN ALMA LVDOVICIANA INSPECTORE PERPETVO,
ORDINIS SVI H. T. DECANO,

AJD DIEM 12. MAl! clo 12 α xxxxvI1.
PVBLICE VENTILABIT

GEORGIVS HEINRICVS WILHIHI- H
MMMVS SITORCHIVS.

ewν w ιαα

G 1 § 5
ExXxX OFFICINA 10 ANNIS MVTTERL

sEREMIS50 ET Cecauruus
PRIN CIPI. Ac I 50 Nr ,

DOMINO

CAROLO WIILHI
FRIEDERICO.

MARGCG HIONI BRANDENBVRI,
DVCI IN PRVSSIA, MAGDEBVRGIL, STETINI,
POMERANIAE, CAsSSVBIAE ET VANDALIAE,

OUM NEC NON IN SILESIA, CROSNAE, BVRGGRA-

VIO NORIMBERGAE, PRINEIPI HALBERSTADII,
MINDAE, CAMlINI, VANDALIAE, SVERINI ET
RACEBVRGI, COMlITI HOHENZOLLERAE,
SAYNAE ET WITTGENSTEINAE Frc
SPLENDIDI ORDINIS AQVILAE NIGRAD
PRVSSICAE EQVITI,

DONMINO SVO CLEMENTISSIAA0O,

SEMPTFTERNAM FELICTTATEM
RERVM GERENDARVM. PROSPEROS SVCCGESSVS
EiI OPTIMA QGAEQCVIVI“
L NMENI E DEVOTIISSIMA
pkääCATIVvVOIYI“
SIMVLQNVyE —
noc WDCVID EST OPEILAE ““
IN
DrEVOTISSIMAE MENIIS
TESSERAM
CVLTV HVMILLIMO
OFFERT, DAT, DICAT, DEDICAT, CONSECRAT
AIQVkE SE ET QVALIACVNQVE SVA- TITFTERARVM
SIVDIA
OMN SVBMISSIONE l
COMMENDAT S

PpEVOTISSIMVS8

cEORGIVS HEINRICVS VIIHETMVS sTORCNVS

8

e

6 S 8st òòôMW. “

eX ee Ee Bae Aeſ.

PEVDIS FVI DENSIBVS

EORVNDEMQVE
O R 1 GIN E,

NAT VRA EE DIVERSITATE.
1N P V7 d2 7 0 M.

3

. .
—— 1

AEuderun- rFuldenſium ¹ impropriain- eſie naturam & kmina-
ram fſucceſſionis haud impatiemem hactenus probatum dedi⸗
mus 1) ex natuta feundorum Eecleſiaſticorum in genere 2) ex
Sorigine & indele feudorum Fuldenſium in (pecie, quæ im-
preſſam feudorum Eccleſaſ ticorum naturam ſequitur. 32) fide hiſto-
rica, 4) Przæjugieiis Curiæ feudalis, ac attefkatis Reverentiſſi imorum
Abbatum uaimn plurimis, quibus addi poteſt omnium recentifſimum
Abbatis A DALPERTI anno 1 70 5†. quod infſerzum teperitut apud III.
Du. BOEHMER. Dißſſert. de feudit Eoeleſ. 6. F. He §. & SE denique
5.) commüni docdtorum tam veterum quam recentiorum, tam exte-
orum quam domeſticorum. calculo, id quod & per inductionem ex-
emplorum quam plurium te feudorum Fuldenkum, maxime Landſaſmia-
lium in Wetteravia, Dynaſtis Schlitſiana, in Electoratu Hanovera-
no, aliisque in locis; i in quibus indubitato fœmineæ fucceſſioni lo-
cus Prelinquitur, p9bari poſlet, niſi hanc Partem Diſſertationis noſtræ
in commodiorermn cum refſervate confultius vilum (uerit. Eredo
autem, ſi in genere eivilium rerum demonſtratio datut aut conclu-
dens probandi ratio, hanc eſſe omhium fortifmam, esmque cum ra-
tione in dubium vocari haut poſſe. Hoc tamen non bſtante haud its
kiiderd Vir Olanſhinns Dn. Or. FKIED. 5CIIANNaI; C dius in illu-
A *“ ſkrandis

. Ds” FEVDIS FVLDENSIBVS. .

ſtrandis antiquitatibus colligendisque monumentis Abbatiæ Fuldenſis
induſtria atque indefeſſa opera merito omni laude eſt proſequenda, in
CLIENTELAFULDENSI BENEFICIARIA quæ an. 1726. Francofurti
ad Mœnum lucem adſpexit publicam, communi omnium doctorum opi-
nioni contradicere non eſt veritus, dum capite inprimis ſecundo partis
primæ ſtatuit multisque argumentis & rationibus probare contendit,
feudorum Fuldenſium naturam regulariter eſſe propriam, maſculinam
ac ſucceſſionis fœminarum impatientem. Quæ res, cum magnorum
Principum aliorumque Statuum Imperii, qui feuda ab Ecclefia Ful-
denſi recognoſcunt, jura ac utilitates in diſcrimen vocare, novumque

plane ac incognitum hactenus ſyſtema juris feudalis Fuldenſis, mul-

torum damno atque incommodo, introducere videatur, operæ pre-
tium viſum fuit non quidem animo diſceptandi, ſed pro libertate
Academiea & Superiorum juſſu excitatus, novum ejus ſyſtema paucis
& fſimpliei ſcribendi genere hac diſputatione Academica in diſcri-
men vocare, cujus inſtituti veniam me a B. L. eo facilius obtenturum
ſpero, eum non ſemel de hac materia in Facultate noſtra conſulti,
reſponderimus, ex quibus reſponſis hoc, quidquid eſt oppellæ,
animam & primes ſpiritus duxit. Eo vero progrediemur ordine, ut
primum theſin Autoris ejusdemque probandi rationem proponamus,
cui antitheſin noſtram, vel potius omnium doctorum communem, op-
pofitam dabimus, eamque ex principiis huc uſquc à nabis traditis, pro
exiguo ingenii modulo, inter perpetuas cauſarum forenſium, quibus Di-
caſteria & Facultates juridicæ quotidie diſtinentur, tricas, quam fieri
poteſt breviſſime, probabimus, refutatis in contrarium argumentis, ee
vero prævio in ſimili materia caſum illuſtrem ſuper quo non ita pridem
conſulti fuimus, ex ipſa facti ſpecie proponemus, ad eumque Facultatis
noſtræ Reſponſum inſeremus, aliasque quæſtiones ad materiam de
Feudis Fuldenſibus pertinentes enucleabimus, & tandem quid de il-

luſtri hacce controverſia cum fundamento judicandum ſit prudentis

lectoris arbitrio relinquemus. .
§. II. 7

Prodeat igitur Vir doctus, & reconditæ eruditionis expandat
theſauros. Is vero Capite II. Clientelæ Fuldenfis beneficiariæ ſtatim §. I.

ad ſtabiliendam theſin fuam ante omnia præſtruit Feuda ab origine ſaa

Jaiſſe temperaria, quin & pro dantis arbitrio petuiſe sadimi. Quod ur
U de

l

i
rti
pi⸗
niis
t,
m

un

ul⸗
fne
Ul⸗

DE FEVDIS FVLDENSIBVS.

—
NA

de antiquo jure feudali Longobardioo notum, ita ſane certum, nec ad

kanc præſtruendam ſententiam ex fundamentis juris feudalis Teutonici

Prætermitti debuit, eo tempore, quo primum apud Germanos florere
cœpit Chriſtiana religio, feuda proprie ſic dicta, quæ ſcilicet domi-
nium utile transferunt in beneficiatum, incognita prorſus, eaque quæz
feudi ſeu beneficii nomine eo tempore fuere poſſeſſa, nullatenus tunc
poſſidentis propria, nec ad hæredes transmiſſa, ſed aliena, alterius be-
neſicio poſſeſſa & pro arbitrio concedentis revocabilia fuiſſe, id quod
probat charta donationis apud AlBERTFVAMI MIRNCVMin Ced. Piar.
Donat. Cap. 72. ubi ita legitur fideli noſtro Theodoro Comiti, quicquid no-
tro Conceſſa halctenut in beneficium tennit inter duo flumina, quæ vocantar
Livra & Hisla, in preprium dedimus, cum omnibas atenſilibus, quæ in
codem beneficie regio conceæſſa per frulctuarium uſum ante hæ- poſſedit &c. &
pluribus teſtimoniis confirmant AWT. DADINVS ALTESENK Ain
Origin. Feudor. Cap. 1. & B. Du. 110 M ASlUS in ſelect. Feudal. b. 22.
Pg. 52%7 Verum ur quilibet, ni fallor, facile perſpicere poteſt, per-
tinent hæc ſine dubio ad beneficia a domino ex liberalitate data, & ad
ea, quæ ab ipſo vaſallo ſponte oblata, ac quibus is minimum ſibi heredi-
busque ſuis, præjudicare voluiſſe cenſendus eſt, maligne applicantur.
Deinde male probata videtur præſtruéta Autoris ſententia per char-
tam, quæ in ora allegatur, permutationis quorundam prædiorum in-
ter Marquardum Fuldenſem, & Adam Everacenſem Abbates ,‚in Corp.
Tradit. Faldenfium Charta bvo. de anno 1151. quia permutatio iſta
cum conſenſu & reſignatione beneficiati Fuldenlis facta, eidemque
aliud vinetum ejusdem bonitatis retributum fuit, quod ſane non con-
venit beneficiis & liberalitatibus pro arbitrio revocabilibus „probatque
adeo manitfeſte, Fuldenſia feuda ſua natura pro arbitrio revocabilia nun-
quam fuiſſe, male itidem probata videtur autoris ſententia, ex eo,
Tuod ex probationibus Clientele Faldenfis n. 212. adductum eſt novæ in
feudationis exemplum de anzo 1324. Eſt hæc charta Henrici Abba-
tis Fuldenſis, quam integram Inſerere operæ prætium viſum fuit: HEN-
RICUS Dei gratia Faldenſis Eccleſiæ Abbas recognoſcimus univerſis, tan
praſcutibus quam poſteris, publice prefitendo, quod nos mediam partem
caſtri Bruberg, nec non caſirum Branbach, cum jurisdiktidne c& dAiſrièts
attinentibus eidem., ac cætera Bona univerſa, quas felicis recordationis

Juondam nobilis vir EBERHARDVS de Braberg Fidelis neſter, s no-
ℳ 2 bie

DE FEVDIS FVLDENSIBVS.

bir & Eceleßs noſtra, antedicta hattenn: in Feodum tennik & poſſedit „
ad nos per ipßst mortem legitime develuta, WNebili Matrone MECH-

TILDE, Kelibta ejnzdem Eberhardi, nec nen ELISABEIH, & LU-

CK ARDI Fisliabai ſuit, ad vitæ ſauz temepera duntaxat tenenda &ρ poſa

Pdenda, kitalo fzedi contulimut & cenferimut per piaſentet, hac tamen

conditione addita, quod ſi Eliſabeth & Euchardis lia jam præſcriptæ He-

redes maſesslini ſexies genmerint, sn Mos bona eadem ſeodalia debeant de-

rivari, ſin dutem, tane devolvantur ad eum, vel eos ad quem vel sd
quos de jure faerint devolvenda. Caterum bona memerata Nobili viro
RDOLLPHO Comiti de NERTHEIM marito Eliſabeth ſupradibta
centulimus in hunc modum: Videlicet, quod i ipſe cum eadem Centhora-
li hæredes Fenderum capacet: ſcilicet maſculuns aut maſculot generave-
rit, ipſa bena deſcendere debeant ad esidem: ſi vere iidem conjugei hare=
es bejuimodi non procreaveriat, tanc nihil quippiam jaris ipia Eliſa-

beth de huſus vitæ m edio ſublata, in iirzdezs fendis ſibi empetentibus ha-

bere volumur, ſeu recognoſcimn,: nifß nos aut noſtri ſucceſſores, T", Es
tempore fuerint, de nova gratia ſibi duxerimus eadem zonferenda. Abenm
&& Datsm Anno Dom. MoccXXIE. III. Non. Maj.
Antequam ad examen hujus chartæ progrediamur, opus eſt, ut
Ktatim ab initio aliquas obſervatienes præmittamus, in dilucidando
opere SCHANNATIANO ubiqge ſeiru neceſſarias, quarum prima eſt:

Litteras inveſtituræ, quales continentur in charta noſtra,

in curia feudali reconditas, ſine reverſalibus va-
ſallorum pro domino directo, ſeu pro curia feu-

dali, nihil probare. Quin potius probant vel, indicium
præbent, Vaſallum recuſafſe in ea ferma feudum recognoſcere;,

& ideo reliquiffe litteras inveſtiturz in manibus domini directi, ſeu

apud curiam feudalem, & bona ſua hæreditaria, olim forte Eceleſiæ
Fuldenſi oblata, ſine ulteriore nexu feudali, jure ſibi vindicaſſe. Lit-
geræ inveſtituræ in manibus vaſalli probant contra cutiam feudalem, ſeu
dominum directum, pro vaſallo, qui in iis intentionem ſuam fundat.
Reverſales autem probant pro domino, quibus ſc. vaſallus confte-
gur, ſe in ea forina, quæ in litteris inveſtituræ continetur, feudum illud
ſuſcepifſe eretafaolt ere: quem in finem reverlalibus ipfæ litreræ in-
eſtituta integralites inſeri ſolent. Quod ſi ögitur curia feudalis Ful=

denſis

1

10

8

DE FEVDIS FVLDENSIDVS. .

denſis in Icrimiis fuis nihil aliud aſſervat, quam conceptas littetas inve-
ſtituræ, ſane reconditi ipſerum theſauri ſuo pretio deſtituuntur, nec
pro curia feudali produci poflunt. Si vero Reverſales vaſallerum in
cutia Fuldenſi aſſervantur, male ſuo ofücio functus eſt SCHANN A-
TVS, quod, loco litterarum inveſtituræz, quibus refertus eſt integet
codex probationum, nonillas potius publici juris fecerit, quia pro cu⸗-
ria feudali probant. Qum autem de tanto Ariſtarcho, qualis SCHAN-
N ATVS videri voluit, talis culpa vel negligenrtia Præſumi nequit, con-=
ſequens eſt, curiam feudalem Fuldenſem deſtitui genuinis ſuarum Pprar-
tenſionum fundamentis, ipſa mque SCFHANNATVM ſuperſedere po-=
tuifſe ſua pella, qua nihil aliud egit, quam utr cauſam Fuldenſium
tarpiter proderet. Secunda obfetvatio hæc eſt: Noh omnia do-

cumeata & inſtrumenta à schannato producta

ſine diſcrimine pro genuinis eſſe ſuſcipicqda, ſed

quamplurima eorum laborare manifeſtis indiciig
olsiag⸗ Quod jam ante nos per exempla ad lucenz expoſuit ILL.
retum Franciæ Orientalis Scriptor ECCARDVS, qui SCHAN-
N AT VM idee refutavit in Bulla Zachariz Pomtifcis „quam ſpus=
riam eſſe docuit Tem. . KRer. Francic. P. Voo, fot, Jo2. Pipini quoque
Diploma Fuldenſe ſpurium eſſe oſtendit ibid. P. 153. ubi hæc notabilia
verba adjicit: Paldenſes janm anse ſetulum n decimnm, inſtrumentg Jpue⸗
ria procudiſſe; nec non Fuldenſem Bullam Stephani Papæ, pag. 517. ſeg.
& traditionem Fuldenſem ſpuriam b. J59, 59o, Ygl. ſeq. Ubj p. Ybg.
hoc addit: ſed tamen Fuldenſia inſtrumenta ſubtiliter expendendo Aidie
cimus, es non eſſe ſine vamine recipienda. Idem laudatus ECCARDVS
docet in Caroii M. diplomate, qua Hamelam Fuldenſibus donat, ſup.
poſitio, p. bzρà ſeg. ubi graviter ea in re verſatur; ur & in Bulla Jo-⸗
hannis VIII. Pontificis Tom. II. rer. Francic. p. Sta, ſeq. ubi docer,
quomodo autographi S& aurentici nomine abuſus ſit SCHANNATVS,
& lapſum cjus in nomine Nomencimiſ p. Tst. & in Diplomate La-
dovici Regis de decimis Fuldenfium Thuringicis. Zom. II. p. 590, ſeq.
Quod ſi nunc chartam noſtram ſecûndum has duas obſervatio-
Res paulo penitius examinemus „coôſtat ſane, eam nihil aliud con-

unere, quam conceptas litteras inveſtitutæ Hentici VI. Abbatis Ful-

A 3 denſis

8 DE FEVDIS FVLDENSIBVS.

denſis, quas, poſt mortem Bernhardi de Druberg, filiæ ejus inea forma
accipere jure detrectarunt, nec per eas ſibi imponi paſſæ ſunt, ut Dy-
naſtia earum hereditaria & allodialis, forte, pro ſuperſtitione iſto-
rum temporum, Eccleſiæ Fuldenſi olim oblata, arte & aſtutia Abbatis
Henrici converteretur in feudum proprium & maſculinum. Dinaſtia
enim Bruberg jam ab antiquiſſimis temporibus habuit ſuos Toparchas,
qui eam dynaſtiam propriam & allodialem hæreditario jure ad ſuos
deſcendentes utriuſque ſexus tranſmiſerunt. Sic notus eſt in hiſtoria
Naſſovica Henricus, filius Dieterici, ex poſteriore ejus conjuge Eliſa-
betha, Toparchæ Breubergi filia, qui patri in Comitatu ſucceſſit. Qio
jure igitur Abbas Henricus hanc Dynaſtiam ad ſe devolutam fuiſle in
charta noſtra aſſerere potuerit, hactenus quidem non liquet. Multo
minus concipi poteſt, qua ratione illa Dynaſtia in qualitate feudi maſ-
culini ad Eccleſiam Fuldenſem pervenire potuerit. Probabile igitur
eſt, has ipfas quoque litteras inveſtituræ ocioſas remanſiſſe apud cu-
riam feudalem; nec per eas probari poteſt maſenlina & propria quali-
tas feudorum Fuldenſium. Inſolitæ quoque locutiones, quæ in charta
noſtra deprehenduntur, ad nor per ipfus mortem legiecime devoluta, tuin,
mediam partem caſtri Bruberg & aliæ valde ſuſpectam reddunt ipſam
chartam. Devolvi enim proprie dicuntur bona ad heredes L. 1. C. de
bon. matern. in quo ſenſu etiam hæc locutio in inferiore parte hujus
chartæ legitur. Domino autem directo feudum per mortem Vaſalli
dicitur fieri apertum. Et quamvis eam vocem improprie pro retro de-
voluto, accipere velis; inſolita tamen ea eſt Idcutio, & eo ipſo charta
falſtatis fit ſuſpecta. Offendit quoque ulterius media par: caſtri, quæ pro
dimidia quidem, etiam apud bonos ſcriptores, ſumitur; dubito autem
an apud ſcriptores feudales maxime medii ævi, in eo ſenſu deprehen-
datur; quin potius medietas fendalu longe aliud denotat. Vid HENR.
SPELMAN in Gloſſario ea voce. Et media pars caſtri, non determina-
tis ejus finibus, quid importat? quid quantumve confert in Vaſallum
ſeu beneficiatum? Deinde & ſubnotatio temporis ſeu Datum in char-
ta noſtra Anno Dom. MCCCYXIIII. Nen. Maj. ſuppeditat aliquod
indicium falſitatis; cum poſt Rudolphum Habſburgicum, in chartis
præſertim Germanicis, nomen diei a Sancto, qui nomen diei dedit, aut
die, qui feriatum vel præceſſerat vel ſequebatur, plerumque dinumera-
ri conſuevit. v. gr. Die Mercurii poſt feſtum Sancti Michaelis. vid. B.
Eanc. HERT. in Diſers de fide diplem. Sect. 1. J. 11. in ſin.

i⸗
i

DE FEVDIS FVLDENSIBSVyWs. .

Ponamus vero, eſſe genuinam non ſuppoſititiam hanc noſtcam
chartam; ponamus etiam ipſas litteras reverſales Vaſallorum in Curia
Fuldenſi aſlervati: nullatenus tamen per eam probabit Auctor, Feuda
Fuldenſia ſua origine eſle propria S& maſculina. Quamvis enim in ea
inveſtituræ ſpecie, poſt mortem Eberhardi de Breuberg feuda ejus eo
tempore permutata ad Eccleſiam legitime devoluta dicantur, ejusdem-
que Eberhardi viduæ nec non filiabus ejus tantum ad vitæz ſuæ tempo-
ra tenenda & poſſidenda titulo feudi collata dicantur: addita tamen
eſt conditio: quod ſi ſiliz PEliſabeth, & Luchardit heredes maſenlini Sexus
Keune, int in ilos bena esden ſeodalia debennt derivari; ſin autem, h. e.
ſi minus heredes malculos generaverint, tane devolawmier ad eum vel
ad eos, ad quem, vel ad quos de jure fuerint devolvenda &c. & quæ ſe-
quuntur, docent, non agi hic de ea beneficiorum ſpecie, quæ pro arbi-
trio concedentis erant revocabilia aut ſaltim morte beneficiati extingue-
bantur. Eberhardus de Bruberg, Vaſallus Eccleſiæ Fuldenſis ſine here-
tibus maſculis deceſſerat & eo reſpectu hæc feuda legitime ad Ecele-
ſiam devoluta dicuntur. Potuit enim in ſpecie eorum natura eſſe recta,
per modum exceptionis a regula, ſecundum quam alias feuda Fulden-
ta communiter præſumuntur impropria & fœminea; potuerunt &
feuda iſta eſſe promiſcuæ ſucceſſionis. Nam ut feudum Eccleſæ legitime
apertum Henricus Abbas abſque gravi ratioꝰ⸗ uon præſumitur filiabus
Eberhardi eorumque heredibus conceſae, ita ſane filias id feudum ex
fundamento aliquo juris, ut feudun promiſcuæ ſuccefſionis impe-
tiifſe, clauſula finalis verborum "do allegatorum ſatis videtur evin-
cere; Nembpe eo tempore 100 conſcriptæ ſunt hæ chartæ feudorum
obls-Zium maxime Y-Eteſiaſticorum plena jam erant omnia, ut ex ipſis
traditionibus Fuldenſibus ſuo ioco demonſtrabimus, eaque de quibus in
præſenti quaſtie eſt, etiam talia fuiſſe, & ex eo capite à filiabus Eber-
hardi prætenſa, ur credamus, præſumtio, quæ pro oblatitia ompnium
ſeudorum Eccleſiaſticorum qualitate militat, efficit.

Eadem K. I. Cupiti: II. Clarus Autor hunc morem, quem in fen- .
dis Eccleſiaſticis obtinuiſſe Puta?, primum Seculo XI. immutatum di-
Gt, idque probare contendit teſtimonio IPPONIS, IdiConradum Sa⸗
licum

A.

9 pp FEVDIS FVLDENSIBVS.

=

licam Imperatorem astiqua benefcia parentunm nemini poſterornm auferre
ſuſtinuiſſe teſtat er in ita Cexradi. Enimvero Wippo Presbyler de
feudis Imperii loquitur;, ex liberalitate imperatorum de pattimonio
Imperii datis. Ab his vero ad feuda Eccleſiaſtica nulla valet conie-
quentia, In feudis Ecclelſiaſticis primum de origine éorum & üatura
diquirendum erat, qua ſc: ratione & quibus conditionibus 2f. Eccle-
ſiam pervenerint. Eecleſia enim per ſe & propriis ſuis inſtitutis pau-⸗
pereula eſt, & qnæ poſtea ad dotem earum pervenerunt, per QOano⸗
nes alienari ſunt prohibita. Quando vero in verbis ſubſequentibus
Auator dubitat, num illud Conradi II. inſtitutum, ocum ubique obti⸗
nueris,tunc ſane male dubitandi anſam delumi t ex charta cohcellio-
nis Egberri Abbzris de anno r194 8. Corp. Sradit, Hlden , 606. JWip-
eo tempofe

p0 Presbyter, ut dixi, de feudis Immperi loquirur, &
ubique feuda Imperii ſimul ag ſemel hergditaria facta fuerint, quæſtié

1, & an ab

eſt juris publici, ad materiam feudoram Eccleliaſticorum nullatenus

pertinens. Sed nec larta illa pre Autote probat id; qucd per catn
prahare inhtendir,; nempe eg ð

ſtquid video, plane contrarium: Nam Verinhardus iſte benefcium,
quod in ipſum Abbas contälit, non lane ex gratia & liberalitaté Eccle-

via faiſſe, &s ex, pacto zs, ginrs aſekts a ſlio sranfr,ſe, Probat ilta porits

ſæ acceperat, led titulo plane onefhio, (c. Permhhationis, Proßtct alia
Prædia latis laurs Se zmpla; qux ile S. Gonifacio tradiderat, ut Chat-
Ta ſtatim ab inimio fdent e. IIbrſe ne probabile non eſt, Werinhatz

Meah Propris parrimonie . gr atis privaturum kuiſle⸗

propter benefeium Eccleſiz hohlam vacans, iplique demurn poſt mor-

tem Acclæ viduæx quletn tantuct ai diés vitæ obventurum. inc
Patim in, ipto Sadiionis sctu Pacrum füie Nedema A Acke lu⸗
hoc beneficium Eceleſix poſt pattis, mortem ſuſciprixg QAig chyYrn⸗

dio non zodtaè niatutsmetendoerum Paldenfiun

fd5”s
Oihs, declafat,

2

õ

gatm ab antique eſſe fœmineam, originé mnque ſuam ex oblatio

deliuen ducere Acela enim vidqua-Po ſledit iſtud beneficium: Werir=
hardo viro nobili ex permutatione conceſlum. Ergo anté conceſſio-
nem illam fuit ſœmineum. Acela vidua, Aαn ſine dubio & pro mœ-
re ſeculi, fuperſtitioſa, ut cœlum mereretur & temiſſionem peccato-
zum beneficiuch iſtach ex oblatione ſpontanea in Eceleſiam contulerat

plane ut ſuo tem porg teſtatur M MIZNIHIS NIARCELLINUSL 27
Epiſſe diteſcere; Nan

de Matzomailhnn oblgtiomib usEcclehan Romnzham

llio⸗
ib.
or
elti
enus
eatun
or⸗
is
am;
cle⸗
nal⸗
hare
mof⸗
Ainc
Ve⸗
S
us
eti⸗
elllo⸗
C
C4t0.
llerat
L.27
⸗Nan

”” 8 . . ,„ 222?säsä * „ 7 . „„ 8
ſtantes, his adſcriptis verbis: Zeſis eſ mihi DEI'5 wed cupists

DE FEVDIS FVLDENSIDVS. „

ut fœminæ, quæ nulla ſervitia, neque militaria neque aulica præſtare
poteſt, de dete eccleſiæ tam lautum beneficium liberaliter datum fue-
rit, ut credamus, prohibita rerum eccleſiaſticarum alienatio non pa-
titur. In quo ſane exemplo notandæ funt artes & Cleri diteſcentis
genius, qua ratione ſcilicet feudum hoc, vix dum ſibi oblatum, vi-
vente & poſſidente adhuc vidua, in proprium & datum convertere
didicerint, & ne id quidem gratis ſed permutato æque lauto & am-
plo prædio allodiali, eoque acquiſitione ex acquiſitione aucta, vide
quæ de hoc exemplo in Diſlert. II. §. XII. congeſſimus. Similis permu-
tatio continetur in cherta ſequente de auno 1049. n. 607. Rohonis no-
bilis militis, qui tamen cautionis gratia hanc clauſulam caſſatoriam
adjici curavit: kt ſ Abbas aut alius ſuperventurns in loco ejas Abbas,
aut alia quælibet imperatoria peteéſtas hog pactum infringeret, ipſe Roho &
nxor ejus, bonum quod dederant, nulle prohibente reciverent Add.
Charta oblationis Guntramni & Conjugis Otthrudæ de anno 841. g.

Tradit. 4 53. & Charta Gerardi & Suelburgæz Conjugum de anno 944.

n. 574.: Caeyp. Tradit. Quis vero ex his concefſionum exemplis conje-
Gturam capiat, eam feudorum Puldenſium per ſe ſemper fuilſſe natu-
ram, ut nec ad pofteros, ne dum ad fœminas tranſmitterentur; ſed
fuiſſe pro arbitrio revocabilia? quis non meliori jure concluderet mes
cum, eccleſiam Fuldenſem iniquam futuram fuiſſe & homini illi non ab-
ſimilem, qui naves in Piræo conſpicatus, omnes ſuas eſſe ſibi perſuade-
bat, aliisque perſuadere nitebatur, ſi Ic. eccleſia liberalius permutan-
tes Werinhardum, Rohonem, alioſque fideles ac eorum poſteros
utriuſque ſexus, una cum beneficio eccleſiæ, ſimnul quoque bonis ſuis
Propriis in vicem beneficii permutatis privare voluiſſet, niſi quis dicere
auſit, ſic jure olim inter privatos & Eccleſiam factam fuiſſe bonorum
diviſionem, ut una cum beſſe etiam trientem ſibi arrogaret eccleſia, at-
que ſic totàm jure auferret prædam, ut de Leonina locietate in fabu-
lis eſt, qua occaſione in mentem venit, quod ex veteri Mfct. in Biblio⸗
theca Fuldenſi reperto memorat LAYRITIZ im Pabſt⸗Thron L. 5. c. 2,
& 2. depictam in illo eſſe lupi eftigiem, qui indutus veſtitu Monachali
& ſtans in cathedra, orationem habebat ad anletes ſuggeſtum circum-
"mnet in viſceribus meif. Plura de cleri Poncificii avaritizg, indeque
in rempl. redundante damno legi poterunt in ſcriptis PAVLI SER-
VITÆ adverſus PAVLVM V. Pontificem Rom. add. egregium lo-
B8 cum

„

„

1.„⅔ DE FEVDIS FVLDENSIBVS.

cum ex PETRI. de FERRARIIS Praffica, quem adducit THOMA=
SIVS in Diſere. de dif. jnr. civ. & can. in dostrin. de teſtam. c. 2. F. 7.

Kie

2 7
4

In S. 2. d. Cap. 2. Autor noſter theſin proponit, cui inniti debet tora

juris feudalis Fuldenſis diſciplina. Feada inquit Fuldenſia, ſua natura
temporaria imo pro arbitrio revocabilia & 1) pacto demum transfor-
mante ad ſlium tranſiz’ſſa, mortno hoc ſecundo poſſeſſore, pro veteré
ſaa conſuetudine reverſa fuiſſe ad dominum ac nec dum in iidem tune
Nacceſſiſe nepotes, mlto minus fœæminat, quæ 2) Terius admodum idque
primilus ber Eimultaneam inveſiituranz una cum maritis, quibut in bunc
esſum cnnika ſervitiorum onera incumbebant, admiſæ, non niſi ex pacto
p62 borum obitum beneficiis ſic obtentis ad dies vitæ duntaxat frueban-
tur; quemadmodum Secnlo AIV. plerumque aſitatum erat, donec ſub
idem vere tempus indulgentioret effectti ex recentioribns Abbates nonnulli
tanta erga illas Juris benignitate afi ſant ut beneficioram ſen fendorum
Fealdenſinum, gjue aniverſin a natura ſaa hucuſque maſenlina fuerant ——R
multa converterint in fæminina, multa alia, occaßione palctorum, Con-
ventoramque lio immutarint, ut premiſcnæ Sacceſſioni in iisdem loen m
Natnerint; hac quidem lege, ut fœminæ zon admitterentur, niſi poſt e
eulos ex primo acquirente ertos, eæ tamen ſic admiſſaæ excluderent proXi-
miores agnatot. Theſis ſane ſatis inſolens & contra communem docto-
rum calculum, quantum conſtat, à ſolo autore hactenus defenfa.
Quam ſi pro negotii, de quo agitur, gravitate, debite probatam de-
derit, næ, laudis eximiæ & reſtauratæ rei beneficiariæ Fuldenſis gloriam
unus & ſolus reportabit. Sed vereor, ne in tanhta veritatis luce, in ma-
teria, communi doctorum calculo jam aliter comprobata, autor de-
mum magno conatu tantum ventos paviſſe deprehendatur. Ut ſal-
tem ſpeciem aliquam veritatis & concludentis probationis etroneis ſuis
hypotheſibus Auctor affunderet, debuiſſet provocare ad textum ſingu-
larem jutis feudalis Longobardici, II. Fend. f4. de cujus interpreta-
tione alioquin non una eſt Doctorum ſententia. vid. B. Cancell. HERT.
de fend. oblat. p. 1. F. 5. Si vero contigeri, inquit textus; allo-
dium aliquod etiam infendatum conferri Eccleſie, vel pro oblatione fde-
lium, vel per emtieone: & venditiones, alteriuſve hujuſmodi contraltuw,
infendatut, niß per gratiam EKccleßa tanquam de novo recipere Frlen
eE. ,

DE FEVDIS FVIDENSIBVvAS 11

4
“
1

quod habebat, retinere non poterit. Docet enim in eo Feudiſta, allo-

dium, etiam infendatum, Eccleſiz oblatum, non amplius retinete

propriam ſuam naturam & qualitatem feudi recti, niſi infeudato ite-

rum ex nova gratia concederetur. Verum, ut eſt inops veræ jurispru-
dentiæ feudalis noſter, huuc textum ſilentio prætermiſit & pro more
ſuo ad inanes probationum chimeras & larvas confugit. Videamus
igitur de ſingulari ejus probandi ratione. Primum quod probare con-
tendit illud eſt, ut diximus, fenda Paldenſia origine ſun & natura pri-
mum tantum temporaria & revocabilia pacto demum ad ſolos lRlios tranſ-
miſſa, eogne mertno, pro veteri ſuaæ conſuetudine reverſa fuiſſe ad de-
tminum, ac nec äuns in iisdem tane ſusceſſiſſe epotes miylto minus fſaxmi-
nas. Qui novum & inſolitum thema i. e. opus magnum é& difficile
idonee aggrtediunrur ſcriptores, illi ſtatim 4 principio argumentum
aliquod palmarium ac principale ad convincendos lectorum animos.
velut Herculem ante aciem collocant, ut vel primo conflictu, quid
ſit verum ac ſincerum in ea re, quidve ab eo abhorreat, quilibet fa-

cile perſpicere poſſit. Noſter vero autor diverſo utitur inſtituto. Quod

ſi enim ejus probandi rationem cum ipſo themate conferas, falleris an

ludat autor & technis utatur, an ipſe fallſis rerum imaginibus decep-

tus aut memoria lapſus, in chartam conjecerit, quod ab hoc loco plane
eſt alienum. Scilicet mirum alicui videri debet, eum ad probandum
tam inſolitum thema, nihil aliud proferre, quam quasdam ex corpore
Traditionum Fuldenſium collectas Chartas donationum pro animæ te-
medie. Ea enim, quæ ſub n. 84. in ora allegatur, Charta talis eſt,
qua contihetur donatio viri cujusdam, qui dicitur Voten, improlis,
qui in caſum, ſi Deus ipſi dediſſet filium legitimum, eidem expreſſe

—

ſane autori noſtro apette contradicit. Nam nec de feudo in ea quæſtio
eſt, nec ſi eo traheretut donatio, quod non niſi per violentiam ſieri
poteſt, tamen nec in ea firmum jus eceleſiæ quæſitum, ſed à filio revo-
cabile & tranſmiſſibile ad quoscunque heredes. Hoccine eſt probare
theſin ſuam. Sed nec majus præſidium inveniet autor in charta ſuh
n. 71571. citata. Eſt in ea ſimilis donatio Pro animæ remedio Wyolfbal⸗
di, reſervata precaria vel præſtaria ad dies vitæ pro ſe & filio ſuo;
Cui qua & convenit charta a. 414. Corp. Tradit. ubi precaria in ma-=
trem pacto extenſa legitur. Neſcio vero, an non iterum heic ludat au-
tot & technis Mratir, ut decipiat inrautos: Notum eſt ex jure Canoni-
3 % 092

reſervaverat faculcatem redimendi donata duobus Werigeldis. Quæ

2 ps FEVDIS FVLDERNSIBVAs.

— ——

co, precariam vel præſtariam eſſe uſumfructum in re Eccleſiæ donata,
Yel in alia re Eccleſiaſtica propter rem Eccleſiæ donatam, eundemque
& ad flium potuiſſe extendi, ex voluntate liberaliter donantis & Ec-
cleſiæ acceptatione. Sed qualem quæſo lucem inde fœnerabitur autor
materiæ ab hac toto cœlo diverſæ, de feudis nimirum Eccleſiaſticis Ful-
denſibus? Mihi ſane videtur hic ratiocinandi modus vitio in conſe-
quentiæ laborare valde & ſordeſcete. De feudis enim nobis quæſtio
eſt, non de uſufructu ex pecto ad filium tranſmiſſibili. In hoc pa-
ctum adjectum transformat uſumfructum, qui citra pactum & ſua na-
tura eſſibus fructuarii inhæret nec eſt tranſmiſſibilis in heredes: Feuda
vero, maxime eccleſiaſtica, & in his Faldenſia non ſunt jura perſonalia,
nec eum perſona vaſalli extinguuntur, ſed tranſmittuntur, ex com-
muni omnium doctorum ſententia, ad hæredes etiam ſequioris ſexus,
nec clarus aueor hucuſque contrarium probare potuit, quin in proba-
tlone aperte defecit, imprimis cum & reliquæ ad oram allegatæ Char-
tæ nihil ahiud contineant quam ſimiles donationes, reſervata precaria
pro donatoribus eorumque liberis. viα. Corp. Tradit. n. 209. 270.

211. & 212.
. vm.

Alterum ſingulare, quod in theſi à nobis recenſita probare conten-
dit autor, illud eſt: Fæminas ſerins admodam, idque primitn: per F-
mulianeam inveſtituram una ecum maritis admiſſar, nen niß ex pacto poſt
horum obitum beneficiis ſic obtentis ad dies vita duntaxat fruitas fuihe;
quemadmedum ſeculo XIV. lerumqne nſßitatum fuiſſe dicit. Ad ſtabi-
HRendam tam inſolitam fententiam nemo non videt, autori probandum
ſuiſſe 1) per exempla feudorum proprie ſic dictorum, quæ ſc. ex be-
neficio eccleſiæ originem traxerint, non ex oblatione vaſalli, (Feuda
enim Fuldenſia ad oblata referenda eſſe autor noſter negat. Cap, 32,
Chient. benef.) 2) in his fœminas non ſecundum naturam feudi, ſed ex
pacto adjecto transformante & vi ſimultaneæ inveſtituræ admiſſas, & 3)
ne ſic quidem aliter quam ad dies duntaxat viæ bonis iſtis feudalibus frui-
tas fuiſſe: Tunc enim oατιππ& fronte aperta thema, quod proban-
dum ſuſceperat, demonſtraviſſet. Ia vero loco probationis iterum pro-
vocat ad Chartas conceſſionum vel potius permutationum ex Cory.
Tiadit. n. 6o6. & 607. quorum tenerem jam in paragrapho præceden-
.„ ze VI.

DE FEVDIS FVLDENSIBVVUW4. r

te VI. fideliter recenſuimus. Et fane in utraque eharta uxorum in
conceſſione fit mentio, eoque videri poterat, autorem probatione ſuâ
rite fuiſſe defunctam. Verum enim vero, cum 1) utraque feuda iſta
non ex beneficio & liberalitate Eccleſiæ ad Werinhardum æque ac ad
Rohonem pervenerint, ſed propter traditiones eccleſiæ factas, adeo-
que ex permutatione bonorum allodialium, ac titulo valde oneroſo,
2) non uxoribus modo, ſed & liberis in iis proſpiciatur, idque 3) non
ex pacto naturam negotii geſti transformante, ſed ſecundum naturam
permutationis bonorum allodialium cum aliis, quæ ab eccleſia in poſte⸗
rum recognoſcenda, quæque ideo non temporaria aut pro arbitrio ec.
cleſiæ revocabilia reputanda ſunt, ſed potius perpetua & ad heredes
tranſmiſſibilia. Quod uti in liberis verum eſle ex clauſulis, ipſi con-
ceſſioni adjectis, jam ſupra demonſtravimus; ita quoad uxores, chartis
pariter inſertas, illud adhuc notandum ex veteri Germanorum inſtitu⸗
to, inter conjuges olim communionem bonorum fuiſſe receptam, vi
cujus, ſicut ad faciendas pias traditiones ad effectum juris utriusque
conjugis conſenſus requirebatur; ita ſane ex natura ejusdem commu-
nionis & acquæſtus conjugalis & illud fluit, ut id quod propter tradi-
tionem Eccleliæ factam viciſſim ad maritum perveniret, uttique con-
jugi pariter eſſet commune. Et hæc eſt vera ratio, cur in antiquis iſtis
chartis tam in materia traditionis, quam in nova Eccleſiæ conceſſione
uxorum ſemper fiat mentio; non quod eorum jus à ſolo pacto & inve-
ſtitura dependeat, ſed quod in tali feudo eccleſiaſtico, loco commu-⸗
nium bonorum allodialium acquilito, ſalva æquitate & juſtitia-præte-
riri non poſtent; alias enim in traditionem bonorum ſuorum allodiali-
um nunquam kuiſſent conſenſuræ. Quæ ſi perſpecta fuiſſent SCHAN-
NATO, vereor, ut in re tanti momenti ad ſtabiliendam tam inſoli-
tam & invidioſam ſententiam chimæris potius, quam rerum argumen-
tis dimicaſſet, ſimilis profecto illis, qui ex nubibus;, quæ montes, ap-
ces ac dracones in aëre oſtendunt, faciemque ſubinde mutant, verita-
tem resum oſtendere contendunt. Quid dignum tanto tulit hic pro-
miſſor hiatu? Ventoſas credo prejecit ampullas. Sed perluſtremus & re-
liquas ad probationem thematis allegatas chartas. Mam. 6 13. continet lir-
teras oblationis Erenfridi militis efuſque uxoris Rucelæ de anno 106 1,
quibus ambò offerunt bona ſua eccleſiæ; ambo eadem iterum ab Ecclelia
recipiunt in feudum, & ita quidem, ut ſe maritus itu deckſſerit, uxor ejag
ptroquebeneßicie peteſtative uſque ad terminum Vitæ ſuæ ſyuatur &o. his ven-
l B 3 Priers

4 ps FEVDIS FVLDENSIBVS.

bis glorioſus autor ſe probaſſe putat, quod in themate controverſo pro-
bandum erat. Rucela uxor poteſtative duntaxat, uſque ad terminum vitæ
utroque beneficio fruatut: Verum ſi naturam communionis bonotum inter
conjuges conſideret autor, ſimulque conferat, per integrum corpus tra-
ditionum Fuldenſium, omnia oblationum exempla, quæ a conjugibus
facta ſunt, ſemper & ubique animadvertet, utrumque conjogem & obla-
tionem feciſſe, & utrumque pariter oblata bona in feudum accepiſſe
aut recognoviſſe, nec potuiſſe uxorem excludi, per leges communio-
mnis bonorum & acquæſtus con jugalis. Hoc non debetur pacto, ſed aatu-

ræ rei, cujus pactum hoc eſt declaratotium. Unde vero probabit au-

ror, hic liberos in iisque ſpeciatim filias Erenfridi a feudo fuiſſe excluſas:
Liberorum in Charta nulla fit mentio. Verum quis eſt quoque qui eo
audaciæ proceſſerit, ut Erenfrido ſeterer fidem chartæ, liberos adfin-

gere velit. Advertat Lector & conferat chattam 171. in qua fratres Hru-

adhartus & Leobhartus proprietates ſuas eccleſiæ in feudum offerunt,
ea ratione, ut ipfi uſque ad obitum eas ad nutrimentam, per beneficium Rccle-
ſiæ habere poſſint, poſt mortem vero Eecleſia perenwiter eas habeat. Uxo-
rum nulla ſit mentio. Credatne vero Lector uxores hic fuiſſe exclu-
(as, quas excludi leges communionis & acquæſtus conjugalis prohi-
bent. Nonne vero ſequitur hos fratres fuiſſe cœlibes, & ideo tantum
ad dies vitæ oblatas recepiſſe proprietates. Eadem ſane ratione in Char-
ca 61 3. Erenfridus miles eum Rucela conſorte ſua ſteriles fuiſſe cenſen-
di ſum alias enim liberos ſuos recognitionis formulæ inſeri curaviſſent.
Hoc quippe & per leges feudorum oblatorum & ſecundum conſuetu-
dinem iſtorum temporum fieri potuiſſe & debuiſſle, præter rationes
& documenta, de quibus jam dimus, manifeſte probat Charta tra-
dit. 623. de anno 1120. in qua ADELHARKDVS cum uxore ſua Haxe-
a & filiis ſex, filiqque unica bona quædam offerunt S. Bonifacio, ſed
ea conditione expreſſe interpeſita, ut & epſiſc. liberi, & poſteri eorum ea

gus nobiſeum bona obtulerunt, bereditario jure poſſideant. En genui-

num exemplum feudi proprie Fuldenſis, quorum naturam poſtea ipſa
quoque feuda Abbatum liberalitate de novo data, imitata ſunt, adeo

nt in jus fenudorum Fuldenſium proprium & commune migraveritx,

pro quo in dubio præſumtio militat, fœminas a ſucceſſione non eſſe

zahenas. Eximium nobis præbet exemplum autor noſter in Cod'ce

probat. n. 414. ubi Jo. Dernardus Abbat anno bzy. Ludovicum de Oben-
aut de bonis quibusdam in Beiſtatt inveſtit, tanquam de feudo novo, vos

PFEVDIS FVILDENSDVyWAOAs. ,

. —

—

nenem und alt ein neuer Lehen verliehen, & tamen pro ſe & heredibus

quibuſcunque ihme and ſeinen ehelichen Leibs- Erben beyden Mann-
end Weiblichen Geſehlechts, idque nach Fel. liſehem Herbemmen und

Recht. Verum & ipſa, de cujus tenore quæſtio eſt, Charta 6&1a. id non

diſſimulat, propter ſubjectam clauſulam caſſatoriam ut ſi quod abſit,
ab aliqua iniuſta poteſtate eis hæc conzentie infringatur, quod ſuum erat,

ad eos revertatar. In Charta vero 6t6. quæ ſimiliter ad probandam

theſin ad oram pag. 4 allegata eſt, Bertha libera fœmina ſe in mancipi-
um Eccleſiæ tradit, ut Herige, ſervo Eccleſiæ nubere poſſet, adeoque
nihil probat, ut potius per errorem calami interjecta videatur. Ex
Codice probati onum Clientele beneſiciariæ PFuldenſis, quæ autor ad pro-
bandam theſin ſuam attulit monumenta ſunt præter Chartam novæ in-

feudationis n. 212. quam jam fupra §. IV. explicuimus, eademque
nihil probari, ſatis, ni fallor, demonſtratum dedimus, quæ in ora ul-

terius allegantur Erobationer 30 5. & 546. non majoris ſunt valoris.

Enim vero ut non diffitemur, in ultima Charta ſeu annotatione potius,

referri exemplum bonorum aulicorum ad dies vitæ Colono conceſſo-

rum pro ſe & ſua uxore: Conrad Zogen hat empfangen ein Hof⸗Lehen,

genannt das Bradt Lehen zu Marbeezell gelegen mit ſeinen Zuge⸗

hoͤrung, als ihm und ſeiner Hauß⸗Frauen geliehen iſt, ſin und ſiner

Huß⸗Frawen Lebtag und nicht laͤnger, darnach ſoll es lediglich der
Berrſchafft wieder zufallen. Anno MCCCLXV. Quis vero crederet
referri hic exemplum veri alicujus feudi, ne dum Eccleſiaſtici? Eſt loca-
tio ad dies vitæ, neſtris terris uſitatiſſima, eine Lebenslang Leyh auf
Mann und Frau, quæ ad jura feudis vicina pertinet, inter vera feuda
teferri nequit. Habet curia & aula Fuldenfis ſua Feuda, habebit &
beona Colonis tantum elocata. Nec debet autorem offendere nomen
des Hof⸗Lehns, ib. Bradt⸗Lehns. Vex enim germana Lehn in ge-
netali ſuo ſigniscatu non feuda tantum ſignificat, ſed etiam ad bona
locata extenditur, ut notum eſt. Probatio vero 305. plane aliena eſt
ab hoc loco, eaque errore calami chartæ inſerta videtur. Nunc vero-
qui hanc partem theſeos ab autore debite probatam fuiſſe crediderit,
eum ſane cerehro caput vacuum gerere oportet. :

„ 4 IX.
fertium membrum, idque non minus ſingulare, Theſeos Schan-
natianæ illud eſt: Sab idem vero ſecnlum. Xlk. indulgemtiore, effeitog,
eX

ex rvecentioribus Abbatibus, nonnulloes, tanta erga fæœminas juris benig-

DPE FEVDIS rFvLDENSIBVOs.

—

nitate uſes eſſe, ut beneficiorum, ſen Fendernm Fuldenfum, que aniverſim
anatura ſua husuſque maſcenlina fuerant, multa converterint in fœmines,
multa alia oecaßene paſtorum conventornwque ſis immutarint, ut promiſene
ſaoceſſtoni in is locum ſlatuerint, haé quidem lege, at ſœæmine non aamitteren-
tur, niſi poſt maſculos ex primo acquirente ortos, eæ tamen ſc admiſſa
excluderent prexinmziores agnatoi. Quod bene vertat! probationibus
opus eſt, ad ſuſtinendum tam novum & inſolitum juris feudalis Ful-
denſis Syſtema. Eas vero ſuppeditat autor ſub num 12. 211. 222.
3200. 414. 171. 324. Codici⸗ probat. quas nunc ordine examinabimus.
Sunt autem in duplici differentia: in nonnullis aperte probatur com-
munis doctorum ſententia de natura feudorum Fuldenſium impropria
& fœminea, quorſum pertinent litteræ inveſtituræ de anna 1323. ſub n.
217. quibus Dominum de Bruberg, nomine ARROES ejuſque filiam
Mechtildem, & ejus maritum eéorumque liberos, feudis quibusdam
Fuldenſibus inveſtit. nec non litteræ oblationis de anno 137: Probat!

num. 22. & quæ anno 1I62g. datæ ſunt litteræ inveſtiruræ ſub n. Pro-

bat. 414. in quibus feudum tecognoſcitur ſignatis verbis, vor Erben
Mann und weiblichen Geſchlechts, vor ſich und ſeine Erben beyde
Mann und weiblichen Geſchlechts. Cui accedit inſigne illud præ-
judicium Curiæ Fuldenſis de auno 1156. ſub n. Probat. 34 4. quo con-

tinetun, filios defuncti Vaſalli in feudis Fuldenſibus præferri patruo

aliove proximo agnato, exceptis bonis Caſtrenſibus, Burg⸗ Guͤther

oder Burglehn, quæ ibidem agnatis præ filia adjudicantur. Ertelſti-

vum eſt omnino autoris argumentum, contendentis, quia dictæ chartæ
arbitrio autoris ſünt ex ſeculo demum XIV. depromptæ, ideo nec an-
iiquiorem eſſe feudorum f uldenſium qualitatem impropriam & fœmi-
ncam. Retellit ipſummn, quod ultimo loco allegabimus, præjudicium
Curiæ feudalis, quo filia Vaſalli ineſtirur, nach Fuldiſcher Lehn⸗Ge⸗
wohnheit und Herkommen, eoque & reprobatur ejus opinio, id non
naturæ feudorum PFuldenium, ſed pacto trausformante & benignita-
te abbatum deberi. Cur vero is retulit ad ſuſtinendam theſin ſuam

recentiores tantum litteras cum antiquiores adſint ex ſeculo nimirum
XI. & XII. quas jam ſupra allegavimus & quibus in rebus antiquis te-
ſtimonii dictio potior eſſe debet. Quas vero alterius in patrocinium
adducit autot chartas, eæ ſane deſperatæ omnino cauſeæ indicium præ-
bent. Namque FPrebat. n. 300. continerur „cum heredum in genere
aciat

DE FEVDIS FVLDENSIVvSs

.

faciat mentionem Hennen Libes PErbin, quæ vox, cum pro ſubſtrata
mnmateria nunc de herede feudali maſculo, nunc de fœminis quoque ac-
cipiatur, ut notum eſt, ipſa ſane hæc probatio impertinens & aliena
ab hoc loco cenſeri debet. MWumeras probat. 12. de anno 124. con-
iinet caurionem Alberti Saxoniæ Ducis pro 300. marcis, propter ac-
ceptum ab Abbate Fuldenſi feudum pro ſe & axore ſua ac pueris ſuit
uibaslibet, ut charta loquitur. Si vero hic annum arreptavit autor,
tunc eadem, quam ad priores chartas dedimus, recurrit reſponſio;
ſin puerorum nomine ſolos maſculos indicari putavit, quod non ſuſ-
cipor, tunc ſane uſu latini ſermonis refellitur. In multirudinis enim nu-
mero puerorum vox utrumque ſexum comprehendit. PONLANVYS Vol.I.
Progymn.pag.2t. BARNABAS BRISSON.in Lexico juris voce Paeri. Qugd
denique ex Probut. n. 171. deſumir argumentum autor, id vere in ob-
ſcuro eſt. Continentur enim in eo litteræ reverſales Kathrinæ ab
Aſchinvvege de anno 1425. quibus pro ſe & filiis ſuis Johanne & Or-
bano profitetur, ſe ab eccleſia Fuldenſi feudum aliquod jure & titulo
als Erbmann⸗Lehn accepiſſe, fidelitatem que ac ſervitia eo nomine pro-
mittit. Ut fuerit iſtud in ſpecie feudum maſculinum, per nos licet.
cum nullibi doctores profiteantur, Fuldenſia feuda omnia, ſine excep-
tione, eſſe fœminea aut ſucceſſionis promiſcuæx. Regulam ſtabilimus.
non diffitemur exceptiones. De formula vero inveſtituræ, als Erb⸗
mann⸗Lehn ad §. ſequ. erit dicendi locus. B

⸗ 4 § * X.
4

Hactenus clariſſimum autorem preſſe per verba & veſtigia inſe-
euti ſumus. Quod, cum nimium inſtituti noſtri rationem difflundat,
miſſa hac methodo, nunc alia demum incedamus via & per ſumma
tantum capita perſequamur ea, quæ ad quæſtionem controverſam &
theſin principalem pertinent, an ſc. feudà Fuldenſia ſecundum pro-
priam ſuam naturam commaniter ſint pro feudis fſœmineis reputanda.
His nen obſtantiburs, pergit autor, in g.5. d. C. 2. Salva remanſerunt fen-
da maſeulina quamplarima, quæ er es, quod priſtinam indolem conſtan-
ter etinuiſſent, & non nißi maſeulis etiam quandoque per pregenies tri-
èui ac conferri ſolerent, demum fenda maſeulina hereditarig Erbg L
Mann⸗Lehn/ quemadmodum pari vocabulo fenda Caſtrenſiä (gug
vnins cun, bis ejnsdemque naturæ ſunt,) fenda Caſtrenſia hereditarig,

STErbee-—

Ds” FEVDIS FVILDENSIBVSOS,.

Erb⸗Burg⸗Aehne munecuputa ſunt SGc. Diſpeream, nini hic fallir
autor & technis impetum facit. Dicit, his non obſtantibus falva re-
manliſſe feuda maſculina quamplurima; & tamen hactenus nullum an-
tiquum feudi Fuldenfis maſculini exemplum in medium proferre po-
tui. Quin feuda Fuldenſia origine ſua pleracque eſſe cblata, integer
docet Traditionum Fuldenſium Codex, quæ natura ſua fœminea præ-
ſamenda eſſe ſuo loco demonſtravimus. IIIud vero, quod addit argu-
mentum rectam eorum naturam ex eo pateſcere, quod nuncupata
fuerint Erb⸗Mann⸗Lehn non diſſimile eſt pomis lacus Alphaltidis,
fumo tantum factis. Erb⸗Mann⸗Lehn appellata fuiſſe quamplurima
ex antiquiſſimis feudorum Fuldenſium certiſſimum eſt, ea vero appella-
dlJarune feuda hereditaria maſculina indigitari, adeo falſum eſt, quam
quod falſiſſimum. Evolvat B. Lector, ſi placet, Litteras oblationis &
recognitionis in Codice probationum n. 222. ubi feudum expreſſe pro
heredibus tam maſculini quam fœminini ſexus conceſſum legitur, un⸗
ſern beyden Libes⸗Erbin, Mannen und Frouwen, & tamen in iisdem
litteris mox ſubjicicur formula: zu rechten Mann⸗Loehene ewiglichen zu
haben und zu beſitzen. Ergo formula illa non eſt præciſe indicium feudi
maſculi. Notum quippe eſt, atque adeo notum, ut recitatio ejus pene
creet faſtidium, in jure Teutonico Peudali vocem Mann non eſſe ſexus
& conditionis naturalis ſignificativam, nec ejus correlatum eſſe fœmi-
nam die Frau, ſed denotat Vaſallum ejuſque correlatum eſt ſenior vel
dominus directus, cui ſervitia feudalia a Vaſallo debentur. Unde in an-
tiquis litteris ſervitia vocantur Mannſchafft, & das Lehen verman⸗
nen idem eſt ac ſervitia feudalia præſtare. Quæ omnia jam obſervata
ab aliis vid. EY BE N in Eledt. feud. cap. g. J. 4. SCHILTER ad Jus feud.
Allem. in ſupplement ad cap. 103. pag. 474. B. Cancellarius HERT de fen-
dis oblatis Part. 2. G. 40: in Vol. ỹepuſc. Tom. 2. pag. 515. ILL. Dn. BOEH-
MER in Diff. de ſeudis Eccleſ, cap. 7. JF. g. Puto neminem fore tam eb-
Qinatum, cui tam luculenta teſtimonia non ſufficiant ad id evincen-
dum, quod hoc loco adverſus autorem probandum erat. Atque ex
eo quoque apparet, feuda Fuldenſia, quæ dicuntur Erb⸗Burg⸗ Lehen
mendofe ab autore noſtro ejusdem naturæ appellari cum feudis, quæ
dicuntur Erb⸗Mann⸗Lehn. Refellunt ipſum præjudicia Curiæ Ful-
denſis & reverentiſſimorum Abbatum ac Principum Fuldenſium tot
publia atteſtata, etiam illa, quæ ab autore noſtro Codici Probatio-
num n. 629. & 630. ſunt inſerta, probantque ex tot feudis foldenn⸗ .
us

PDf FEVDIS FVLDENSIBVSZS. 19

bus caſtrenſia, quæ dicuntur, fere ſola eſſe, quæ ſua natura pro maſcu-
linis ſunt habenda, cum quæ ſub formula Erbmannlehn conceſſa ſunt,
ſalva illa formula poſſint eſſe ſœminea, nili aliunde ex litteris inveſtitu-
ræ appareat, quod tantum pro heredibus maſculinis ſint concefſſa, daß
ſie auf maͤnnlichen Stamm benandlich geliehen, ur atteſtata loquun-
cur. De hoc autem infra commodiote loco fuſius dicemus, quor-
ſum etiam reſervamus ea, quæ de ordine ſucceſſionis is feudis Fulden-
ſibus hic autor inſperſix. 7

Eadem §.3. Commate VI. agtem p. p. Client. Faldenſi autor noſter
threim ſuam, hactenus nulla gatione probatam, ſequenti argumento
illuſtrare conatur: Sicut juri communi nibil derogatum eſt, quando fen-
da primitus temporaria, poſtquam in flios tranzmitti ſeu hereditari ρ
runt, paſſim feuda hereditaria, Erblehen!/ ditcta ſunt. Sio nec eidem
velin winimo praæjndieari debet, quod fenda noſtra (Fuldenſia) maſculi
"a, quando eX pravia Principit Abbatis voluntate & beneplacite, per maſ-
culos in una eademque ſtirpe continnantur, hereditaria maſculina, ſenx
Erb⸗ Mann⸗ Lehn/ cognominentur. Id guod dum ſexcentis exem-
plis demonſtrari poſſet, ſatis fnerit nonnulla ex iis allegaſſe, quæ reliquo-
rum omninm inſtar ſint; atque adeo quid in hoc clarius? quid expreſſius?
glzam litteræ reverſales Chriſtiani ab Hayn Henrici de Gladenbach, &
Toannit de Boventen &c. adducto deinde tenore litterarum eæx Codice
Probat. n. 303. & 311. ſic demum concludit autor: Hac facit enſuper
Charta Eberhardi a Mærll,; qui ad annum M1C CCCF. tam ipſe, quam cœ-=
teri ejus condomini ſen Ganerbii, ratione feudi ſui maſculini, ſe. caſtri
Urtzel cum attinentiis, ſeſe eccleſiæ Fuldenſis Vaſallos hereditarios profi-

temar, daß wir zu ſines Stiffts getrewe Erbmann ſin und bliben

wollen, eatdemque conditiones admittunt, quas nobiles ab Eberiperg
aliique pari nexn Vaſalliticog adſtritti. Neſcio profecto, in quo proprie
hujus argumenti vis conſiſtat, quod velut palmare tantopere depredi-
cat autor, quodque ideo vel ſexcentis exemplis, ſi opus eſſet illuſtrare
contendit. Si verum eſſet, formulam, zu Mann⸗Lehen, zu rechten
Mann -Lehen, denotate feudum proprium & maſculinum; ſi proba-
tum fuiſſet ab autore, feudorum Fuldenſium naturam, primis ſuis &
antiquiſſimis inſtitutis, eſie rectam & maſculorum tantum ſucceſſionis
M C 2 patien-

2ꝛ0. DE FEVDIS FVLDENSIBVS.

patientem, tune ſane aliqua demonſtrandi efficacia eidem argumento

ineſſet. Tunc enim per adjectionem vocis Erbe, Erb⸗ Mann⸗Lehn
non adeo eorundem mutaretur natura, ut ex feudis maſculinis, ſola
ejus vocis adjectione, redderentur fœminea. Heredis enim vox pro
ſubſtrata materia denotaret tantum heredes feudi capaces h. e. maſcu-
ios. Sed falſum eſt, per formulam zu Mannlehn præciſe feudum
maſculinum deſignari, ut jamjam ad oculum demonſtravimus. Feu-
doerum Fuldenſium naturam regulariter efle ſœmineæ ſucceſſionis im-
patientem, nuſpiam adhuc probavit autor. Ergo in fumum abit to-
tum ejus argumentum; ſicut enim ſola adjectio vocis Erbe ex fendo
per ſe maſculino non poteſt reddere ſœmineum; ita multo minus feu-
dum ſua natura ſœmineum, eadem hacce adjectione addita, transfor-
mabitur in maſculinum; Quid igitur per ſexcenta, ſi diis placet, ex-
empla probabit autor; nugas credo canoras & perpetuas petitiones
principiorum. Sed ut omnem elabendi viam auctori hic quoque præ-
ludamus, tria illa exempla, quæ ex ſexcentis in medium produzxit, quæ-
que omnium inſtar eſſe dicuntur, paulo ad veritatis lucem examinemus.
Ex illis vero ſtatim primo intuitu in ſpongiam incumbit illud, quod
ultimo attulit loco, Eberhardi ſcilicet a Meœrll, quia ipſe autor confi=
tetur, eſſe id exemplum feudi Caſtrenſis, adeoque ab hoc loco longe
alienum. Feuda enim Caſtrenſia Fuldenſium regulariter propria eſſe &

maſculina nemo unquam in dubium vocavit. Ut de reliquis duobus
eæxemplis eo melius judicare poſſimus, opus erit, ut ipſas chartas, ex

quibus illa ſunt deſumta, heic inſeramus. Ita vero habet, quæ ſub
„. 3o3. Cedicis Probat. eſt relata de anno 1399. Wir Heyſe von GLA-
PDEBACH Ritter und Hans von Boventen bekennen - =- das vvir
ven dem ehrvvürdigen in Gott Vatter und Herrn, Herrn JCOHAN-
SEN, Apt zu Fulde, unſern gnædigen Herrn zu rechten Erbe aund
Mans- Lehn, ſulche Lehen und Gute, als Eghebrecht von Weſterhofen

vermali von eyme Stiffte zu Fulde z Leben gehabt hat und darnach

von ime uf uni ſin gefallen emphangen han - - nnd En dis die Lehen die
hernach geſehrieben ſten, mit Namen das Dorf zn Wildershuſen, die
Zebende und das Kirch-Lehen daſellſt - - — geben Ge. Altera charta,
uam codex Probationum exhibet ſub nam. 311. his verbis concepta
eſt: Ich KIRSTAN voen HAYNE bekenue - - = das der Ervvirdig

Herre, Herre Zobann Apt zu Fulde, mir die Gnad und Wolthat ge-

tan hat, und mich zu lime und ſinz stifts Erbmann genemmen end haben
dorumb

— — — —

DE FEVDIS FVLDENSDVWs.

dorumb mir und mynen Erbin zu rechten Mannlehen gelihen ſolche

Phenning Gulde, als er bisher gehabt hat zu Appenheiligen uf den Hu-
ben daſeibſt - - Datum anno Dom. MCCCCXII. FEeria II. poſt Bonifa-
cii. His vero ſedulo lectis atque recognitis, omnino dolendum vi-
debatur, Aucterem operoſa ſua probandi ratione, nil aliud effeciſſe,
quam ut ex ſexcentis exemplis non niſi duabus tantummodo chartis,
formulas inveſtituræ Fuldenſis zu rechten Erbe und Mannlehen, it.
zu rechten Mannlehn demonſtratum iverit, quibus ipſis tamen nec

feuda maſculina delignari ſuo loco probavimus. Nec ſane contra-

rium hæ chartæ evincunt: in prima enim vaſalli noviter inveſtiti fa-
tentur, feudum iſtud ad ſe ſucceſſionis jure eſſe devolutum; de ſuc-

ceſſione per lineam maſculinam ſilet charta, idque nee temere præ-

ſumendum, cum proximus ipſorum anteceſſor Eckbrecht von Weſter-
hofen nomen gerat a familia noviter inveſtitorum longe alienum, &

tamen in ea fatentur inveſtiti, ſe feudum iſtud accepiſſe zu rechten

Erbe und Mannlehn. Altera charta feudi exemplum continer aaß

Ahbbate dati, quodſi maſculinum eſt, debet id naturæ feudorum da-

torum, minime vero formulæ, zu rechten Mannlehen, quamvis ex

ipfſa charta nec de eo ſatis liquet, cum & potuerit Abbas novum iſtud

feudum jure feudi fœminei concedere, id quod ſemper præſumen-
dum, nili litteræ inveſtituræ aliud doceant. Et feſtiva eſt omnino

. . . . . . . . „„ .
Autoris argumentandi ratio: Sicat juri commani nihil derogatum eſt,
uando fenda primitus temporaria, poſtquam in filios transmitti ſeu he-

reditari cœperant, paſſim fenda hereditaria, Erblehn, adicta ſunt: Sic

nec eidem vel in minimo præjudicari debet, quod feuda noſtra maſculina,
Jquando ex pravia Principis Abbatis voluntate & beneplacito, per maſcu-
ctos in una eademque ſtirpe continnantar, hereditaria maſculina, ſeu
Erb⸗ Mannlehn, cognominentur. Quaſi vero illi, qui primum

chartas noſtras emiſerunt in lucem, velut pueris tantum formandis, ſimul
& vocum ſyllabis diſtinctius pronunciandis intenti, has declinationes
excogitaverint, Lehn, Erblehn, Erb⸗Mannlehn, aut quaſi non ſine
operoſa illa vocum comparatione jam notum eſſet, ſolam vocis Erbe
adjectionem, feudum maſculinum minime convertere in ſœæmineum
aut hereditarium. arg. l. fend. 13. IIl. ſeud. 32. II. fend. 15. 25. & 26. F. fin.

WVRMSER. de fend. Impropr. Claſſ. 23. Sett. y. MYNSING. Cent. 4.
O. 2. nu. f. & 6. SCHRADER. de feud, Part. 2. C. 3. n. 371. STRVV.
Syat. Z. Fend. ap. 4. aph. 12. Z2. 6, & aph 12. n. 12. BESOLD. in Th. pract.

C 3 voce

.2 DE FEVDIS FVLDENSIBVS.

voce Erblehn, Erb⸗Mannlehn. SVEV. Ex. Feudal. 2. aſſ. 10. Exer-

cit. 6. aſſert. 2. & y. ROSENIHAL. de Fendis C. 2. Concl. 4o. & C. 7.
Conel. 31. per tot. G AlL. II. obſerv. 114. in ſin. KLOCkK. Vol. II. Conſ. 32.

per tot. S& Vol. III. n. 14. ſeg4. Dummodo ab Autore probatum
fuiſſet feudorum Fuldenſium naturam regulariter propriam eſſe & ma-
ſculinam, tunc ſane facile conveniremus de decantata iſta formula.
At vero in probatione hactenus deferit Autor. Quodnam vero eſt
jus iſtud commune, quod ſomniat, & per quod feuda noſtra reddita
(unt maſculina? Idem ille Autor eo nomine minime potuit intelligere
Jus Longobardicum, quia diu ante hocce jus cognitum feuda Fulden-
ſia erant conſtituta, habebantque jam tum ex inveterata conſuetudine
impreſſam propriam indolem, fœminarum ſane non impatientem, ut
per ipſas ab Autore noſtro productas chartas hactenus ad nauſeam us-

que probatum dedimus. Taceo ineptam Autoris illationem, dum

juri communi mihil derogatum cenſet, quod ex feudis tem porariis
feuda hereditaria ſint effecta. Eſt ſane hæc mutatio aut derogatio,
qua major eſſe non poteſt, dummodo probaſſet Autor, fuiſſe id olim
juris Feudalis Fuldici, ut feuda eſſent temporaria & pro arbitrio Abba-

tum revocabilia. Quod dum nullo probare poruit exemplo aut do-
cumento, ſane cavillationi non abſimilis eſt ea conſecutio, quam ex fallſo

format principio. —
Ita vero cordi ſuo Autor penitus infixam habet formulam, Erb⸗
Mannlehn, ur eam nondum poſſit prætermittere, quin in Commate
ſeq. & integro g. . pag. 6. & 7. probare contendit, Ludovico Haſſiæ
TLandgravio anno 1454. omnia feuda Fuldenſia, quæ in Comitatibus Zie-
genhainenſi & Niddano ad eccleſiam pertinebant, vi hujus formulæ
ranquam feuda maſculina ab Abbate Johanne fuiſſe conceſſa, vid. Cod.
Probat. u. 29. & 3o. eademque adverlus Eliſabetham Hannoviam, Al-
berto Hohenloico nuptam, quæ feuda iſta ut ſœminea ſibi arrogare

..

nitebatur, in plenis Comitiis Wormatienſibus Landgravio, ſecun-

dum inveſtiturarum litteras adjudicata fuiſſe. Potuit, ut opinor, in-

quit noſter §. 4. adverſaæ partis ſabtilitatibus locum aliquem forſitan de-
diſſe terminu Erb⸗Mannlehn, quam vis in gratiam Landgravii pri-

mum adjeétus, ſub quo imperitiorer nonnuhi promiſenam ſucceſſionem

certo ſubintelligi ae deßignari contendunt, ſed praterquam quod ex jam

lLepra

DE FEVDIS EVLDENSIBVS. 421

Jupra alegatis, contrarium tam evidenter pateat, ut ulteriore elucida-
tione opus non ſit, quss neſcit ? ad promiſenam illam ſucceſſionem ſtabi-
biendam pro fundamento requiri feudum ab origine ſua aut ex domini
ordinatione fæminenm, in quo nibilominus conditio maſculorum ſemper
eſt potior, ſie, ut ſi ex ſuperſtite filia Sà. Enim vero ſi ad probandam
propriam horum feudorum qualitatem, nihil aliud continerent litte-

I inveſtituræ Landgravio conceſſæ, quam formulam Erb⸗Mannlehn,

tunc ſane etiam hodie Sereniſſimi Haſſiæ Landgravii feuda in iis con-
tenta pro fœmineis jure haberi poſſent, quia, formulam iſtam etiam

feudis fœmineis adjici ſolitam eſſe, jam ſupra ſatis ſuperque, ni

fallor, deduzximus; Sed quisquis litteras ipſas, imo vel ea tantum
verba, quæ Cl. Autor ex iſtis inſeri curavit, fugitivo ſaltim oculo in-
ſpexerit, idem ille haud difficulter deprehendet, feuda hæcce Land-
gravio eſſe conceſſa, pro ſe & heredibus feudalibus, quique ſimul
ſunt Principes in Haſſia regentes, und ſine Lehbin-Erbin, and Nachbom-
wmen, die Bürſten det Landes zu Heæſſen ſin. Atque hæc induunt feudis
iſtis qualitatem rectam & propriam; An eadem qualitate priſci Comi-
tes Ziegenhainenſes iſta ab eccleſia recognoverint, noſtrum non eſt de-
cidere; cum etiam, ſi feuda fœminea ſeu mere hereditaria in fami-

lia Comitum Ziegenhainenſium fuiſſent, per tranſitum in Sereniſſimo-

rum Haſſiæ Landgravioruin familiam, priſtinam ſuam naturam perdi-
diſſent: quemadmodum hodie, ſi feudum alias mere hereditarium & nulli
juri primogenituræ fubjectum, ad talem illuſtrem pervenit familiam,
ubi jus primogenituræ locum habet, conſequens eſt, ut ſuam priſti-
nam perdat naturam. Res enim, quæ ſemel tranſierunt in familiam,
in qua pacta & ſtatuta vigent ſingularia, iisdem illis pactis & ſtatutis

ſub'jiciumtur. Confil. Marpurg. Eol. W. Conſ. 37. n. 11zo. SCHILTER. in

Supplement. ad Cod. Iur. Feud. Alemann. p. 456. ſeq. Eliſabetha ſaltim
Hannovia, Alberto Hohenloico nupta, ultimique Comitis Ziegen-
hainenſis, Johannis, ex ſorore Eliſabetha neptis, feuda hæc fœminea
eſſe contendebat, & ad probandam hancce intentionem ſuam, non
Potuit ad litteras inveſtituræ Landgravio datas, ne dum ad formulam
eorum, Erb⸗Mannlehn provocare, ſic enim contra propria com-
moda laboraſſet, ſed provocavit procul dubio ad communem feudo-
tum F uldenſium naturam, ſecundum quam & hæe quoque feuda fœ-
minea præſumi poterant. Nobis ſufſicit hanc controverſiam dudum
eſſe ſopisam & in Comitiis Wormatienſibus deciſam.

§. XIII

„ prf HEVDIS FVILDENSIDVS.

Interſperſis nonnullis, S ad ordinem ſuccedendi pert inent
quæque commodiori loco reſervabimus, Autor, deinde refert, libe-
ros de feudo, quod a matre ad eos provenit, ita inveſtiri ſolere: S⸗
von ihrer Mutter auf ſie erſtorben, und gefallen A: Idque jaxta ritn,
ac conſuetudinem fendorum Faldenſium, vulgo nach Feldiſeher Lechen
Herkommen, Recht und Gewonheit: qua etiam altinin clauſula non pro
libitu accipienda eſt, multo minus in alienum ſenſum torquenda, quaſi
ubicunque adbhibita reperiatur, promiſcuæ ſacceſſionis certum ac nänbhitde
tum ſit indicium, pront juris noſtri Faldici Gloſſatores, as Interpretes pe-
regrini dudum in vulgus ſparſerunt, quorum circa boc grande Præjudi

cium ac praconceptum Errorem, ut tandem aliquando deſtruamus, pansca
ea, quæ hic ſequnntur, abſervaſſe ſußiciet. Per formulam: nach Ful-
„diſcher Lehen Herkommen, Recht und Gewyonheit, feuda fœminea
& promiſcuæ ſucceſſionis deſignari magno conſenſu ſtatuunt Juris Feu-
dalis interpretes, non peregrini modo, ſed & Fuldenſes ipſfi. Idque
nec ſine gravi ratione. Primo enim feuda Fuldenſia, ut & alia eccle-
ſiaſtica, præſumuntur oblata, eoque & fœminea, ut §. Xl. docuimus.
Deinde tot adſunt non contemnenda antiquitatis monumenta hiſtori-
ca, tot Reverendiſſimorum- Abbatum & Principum Fuldenſium Curiæ-
que atteſtata publica, quæ teſtantur daß des Stiffts alt Herkom ⸗
men, Gewohnheit und Recht ſey, daß Futdiſch Lehen (regulariter)
ſo nicht ſonderlich Burg⸗Guͤther oder Burg⸗Lehen genant, auch nicht
durch beſtaͤndige Burg⸗Frieden oder andere Vertraͤge verbunden
(i. e. ausgeſchloſſen oder geandert/) ſondern die Erbfaͤlle an ſich ſelbſt
frey ſeynd, erben die naͤheſten Perſohnen vom Gebluͤth oder Sip⸗
ſchafft beydes Weiblichen und Maͤnnlichen Geſchlechts ohne Unter⸗
ſcheid. vid. ſupra b. XIII. ada. SCHANNAT in Cod. Probat. Charta 46.
ubi feudo indubie fœmineo ſubjicitur formula, nach Fuldiſcher Lehen
Herkommen und Rechten. Ergo ipſorum Reverendidimorum Abba-
cum curiæque feudalis teſtimonio formula iſta regulariter denotare de-
bpet feuda promiſcuæ ſucceſſionis, niſi in ipſis inveſturarum litteris alia
ſit expreſſa feudi indoles, tunc enim ſi ſubjecta reperiatur illa formula,
pro ſubſtrata mm ateria erit explicanda, de jure Fuldenſi conſuetudine
in hoc feudotum genere in ſpecie receptis: Sicut pro lubitu non eſit .
Qccipienda ea formula, quod Autori noſtto largimur, ita ſane ubi-
cunque adhibita reperitur regulariter non poteſt eſſe ſine miniſeno

ð

◻

—

DE FEVDIS FVLDENSIBVS. 2

ſignificandi id, quod eſt in ipſa natura & conſuetudine feudorum Ful-
denſium in univerſum poſitum, imprimis cum ea feudorum natura
tot præjudiciis, tam antiquis quam recentioribus, ſit confirmata, ea-
demque formula, ab aliis curiis feudalibus in Superiore Germania ad-
hibita, feuda efſſiciat fœminea, imitatione ſc. Fuldenſiam, quæ & ipſa,
ut propter hanc formulam regulariter pro fœ mineis habeantur, tatio
connexi poſtulat. Propter quod enim unumquodque tale eſt, illud
magis eſt tale, ut habet Canon Metaphyſicus. vid. Diſſeri II. g. XIV. N.
AVI. & XWII. Jam, an communem hanc & unanimem Doctorum
ſententiam, optimis rationibus ſuffultam præjudiciisque roboratam,
Autor fculneis ſuis argumentulis, hactenus ſolide confutaverit, bene-
voli Lectoris judicio dijudicandumn relinquimus. lpſe Autor, ut opi-
nor, de argumentorum ſuorum debilitate & inſufficientia, conſcientia
convictus, in poſterum ſpondet meliora, & ar grande præjædicium &s
' ecο waρρνιι erroren tandem aliuando Aeſtruat, ad ea quæ Togauntur
nos remittit. H

S§. XlII.
Nunc vero egregium committit circulum Auctor, dum loco no-
væ &, ut ſperabatur, melioris prokationis, Spho ſequente Vto ad
refutata dudum ſuperiora argumenta nos ablegat. Equidem, inquit,
Jjam ſupra ſußfcienter oſtendiſſe credimus ſimnligem omning fuiſſe olim
fendoram inſtitutionem, cujus deinde ampliorem Pornzam effecernnt pallta,
* & atrimque tam e Parte domini, quanm, Vaſallt probata, tandem
zonſ eeludine firmata ſunt. Ego vero feudorum Germaniæ eccleſiaſti-
corum, in iisque præcipue Fuldenſium, talem fuiſſe inſtitutionem eam-
que ſimplicem omnino, latis, ut opinor, demonſtratum dedi in ſu-
Perioribus, quod ſc. non beneficio Eccleſiæ data, ſed a fidelibus ob⸗
lata, eoque non propria ſint, nec ad normam & decempedam juris
Feudalis Longobardici menſurari poſſint, ſed peculiarem ſuam indo-
lem & naturam inditam diu & imprefſam habuerint, antequam juris
Feudalis Longobardici uſus in Germania cognitus eſſet, nec contra eam
ſententiam vel antiquiſſimæ quoque chartæ ab Autore noſtro allegatæ,
nedum alia ejus ficulnea argumenta, in præjudicium veritatis quic-
quam probare aut evincere potuerunt. Quousque enim chartarum
& monumentorum recurrit memoria, feuda Fuldenfſia natura ſua & ine⸗

dole ſemper impropria & fœminea fuerunt, quam eorum naturam pa-
D ta

26 DPDFE FEVDIS FVLDENSIBVS.

—

Ra utique & tenor conceſſionum exprimit. Nec feudum concipi po-
teſt absque contractu feudali & pactis inter dominum & vaſallum initis.
quxæ continuo uſu & conſuetudine, ut ipfe Autor largitur, confirmata,
jas firmum & horum feudorum proprium conſtituerunt, der Fuldiſchen
dehen Herkommen, Recht und Gewohnheit. Autor igitur non de-
bebat pacta feudalia inſtitutioni eorum opponere; Quæ autem addit:
Hanc conſuetudinem, poftqaam Eccleßa Fuldenſis ſemel receperat, con-
kanter retinnit, & ad eandem provocavit, quando per ſequiora tenpoyk,
in quibus jure ſeripto opus eſſe cœpit, frequentes Tricæ, & Cavillationes,
Legibus tum Alemannicis, tnm PLongobardicis, ſubnixæ, in Forum Fen-
dale irrepſerunt, idque ſeculo præſertim AlII, quo tandem formoſam il-
lam clauſulam, nach Fuldiſcher Lehn Herkommen, Recht und Gewon-
heit: primum in litteras ſuas Clientelares introdnvit Caria Feudalis Ful-
denfis, non alio fine, quam ut cundtis evidentius innoteſceret, fuiſſe ſibi
jam olim, eſſeque etiam nuam jura proptia At Ilingnlaria, eaqué vetuſtiſ-
Bima, qua omnino zon vellet, nec velit permixta &confeſa cun reliquis
nitimarum, aut aliarum quarumcumque Provinciariem juribus Oc. ea
utique cum ſententia noſtra aprime conveniunt, Autoris vero novam
& inſolitam theſin minime confirmant; Imprimis cum & reliqua quæ
ſubjecit argumenta, haud majoris ſint efficaciæ, quam quæ hactenus
diſguſſſinus. Fac enim formulam, nach Fuldiſcher Lehn Herkommen,
Recht und Gewohnheit, etiam illis inveſtiturarum litteris quandoque
inſertam vel ſimul cum alia ſed paulo reſtrictiore formula conjunctam
reperiri, quæ ſuper feudis indubie maſculinis funt conceptæ, quia id
videntur probare litreræ reverſales & inveſtituræ n. 712. Cod. Probat. in-
de tamen propitio jure concludi non poteſt, hanc fuiſſe eonſtantem
Curiæ feudalis Fuldenſis obſervantiam, vel claufulam illam ideo amit-
tere miniſterium ſignificandi id, quod ex inveterata conſuetudine de-
bet ſigniſicare, quin in Spho præcedente XX. peculiares explicavimus

rationes, cur ea formula aliquando, ſed parciſſime litteris inveſtituræ

feudorum maſculinorum fuerit adjecta; Mirum autem omnino vide-
zur & non leviter vituperandum, Autorem noſtrum in probando hoc
quoque themate adeo fuiſſe verſatum, ut vel luſiſſe videatur, vel
cauſam ſuam turpiter prodidifſſe. Advertat B. Lector thema proban-
dum: formulam nach Fuldiſcher Lehen Herkommen, Recht und Ge⸗
wohnheit, etiam illis inveſtiturarum litteris inſertam, vel ſimnl cum
alia ſed reſtrictiore formula conjunctam reperiri. Jam videamus, Jucs
modo

moe
linen
Call
ſed
con
kor
bane
Nan

here

iun
tiur
kul
ade
4 b
exel
u
ptoe
er
i
ur
qun
pro
efe⸗
kor⸗
ſort
noh
ali⸗
wo⸗
dat
ſan
eni
ten
tum
Nu
ſabi

—

i p.

nitig,
mata,

ſchen

n de⸗

dita :

an.
or,
zoner,
Eu-
m i.
won-
Eif.
ſeßhi
muis
0. e
pyam
gue
enis
men,
logue
Ctamm
in id
. in⸗
ntem
mit⸗
de⸗
mus
ute
vjde⸗
hoc
vel
bap⸗
Ge⸗
R
uo⸗
P⸗

DE FEVDIS FVLDENSIBVS. 27

—

EEE

modo in probationibus ad oram allegatis hoc ipſum probaverit. In
litteris inveſtituræ a. 293. Cod. Probat. prolatis conceditur Gotzeno de
Gaſſen feudum Caſtrenſe in Caſtro Gyſela, non ſub formula communi,
ſed expreſſe als Borg⸗Guth Recht und Gewohnheit iſt, nec ſimul
conjuncta reperitur communis Clauſula, nach Fuldiſcher Lehn Her⸗
kommen, Recht und Gewohnheit. Hoccine eſt probare thema pro-
bandum 2 Sed nec feliciore exitu Autor ad alias chartas provocat.
Nam ſub a. 3244. Cod. Probat., quas ipſe aliorſum interpretando tra-

here conatur p. ., in fin. Clientele Fuld., continetur elegans præjudi-

cium Curiæ feudalis Fuldenſis de anno 1486 Autori prorſus contra-
rium & noſtram ſententiam mirifice confirmans. In eo enim feuda
Fuldenſia communia & regularia fœminis expreſle leguntur adjudicata,
addita ratione, nach Fuldiſcher Lehen Gewohnheit und Herkommen,
ab iisque ſeparuntur caſtrenſia, quæ in eadem illa ſententia agnato,
excluſis fœminis, adjudicantur, idque peculiari expreſſa ratione, nach
Fuldiſcher Burg⸗Guͤther Gewohnheit. In Charta a. 76. Cod. Probat.
Rodlucda ſohannes Abbas Fuldenſis conceſſerat Mareſcallo ſuo Simoni
Görtzio feudum aliquod, tanquam apertum & poſt mortem Wer-
bergshuſii ultimi Vaſalli ad eccleſiam devolutum. Opponebant ſe

huic novæ Collationi Kohlhuſii avunculi ultimi Valalli, idque feu-

dum, jure feudi Fuldenſis, h. e. promiſcuæ ſucceſſionis, ad ſe tan-
quam proximes cognatos, pertinere contendebant. Inter ponebant ſe
Pro ipſis Margaretha Hennebergica, cujus interpoſitione id demum
effectum fuit, ut Gôrtzius feudum jam ſibi collatum, accepris 40
Horenis Rhenanis, Abbati refutaret, qui accedente conſenſu Kohlhu-
ſiorum, ut expreſſe charta notat, illud ilhelmo, Margarethæ Hen-
nebergicæ filio, pro ſe & ſuis heredibus de novo conceſſit, ſub nulla
alia formula, quam zu rechtem Mannlehn, nach Fuldiſcher Lehn Ge⸗
wohnheit und Herkommen, ſic tamen, ut, ne Kohlhuſii prorſus ex-

cluſi viderentur, W'ilhelmus Hennebergicus id feudum dictis Kohl-

huſiis iterum conferret, tanquam ſubfeudum Eccleſiæ Fuldenſis, ubi
ſane nihil eorum, quæ probanda Autori erant, continetur. Errat
enim errorem minime excuſabilem, dum putat per formulam, zu rech⸗
tem Mannlehn, denotari feudum maſculinum, ut ſupra demonſtra-

tum eſt. Et in hoc exemplo Simonis Görtzii in favorem Kohlhuſio-

rum facta refutatio, horumque demum obtenta infeudatio nomine
ſubfeudi, ſatis docet, hoc quoque feudum, nach Fuldiſcher Lehen Her⸗
D 2 kommen

2⁸ PEB FEVDIS FVLDENSIIVS.

— = ᷑ —

kommen und Gewohnheit, eo quidem tempore pro ſœmineo & pro-
miſcuæ ſucceſſionis habirum fuiſſe. Quod vero Autor addit, perdu-
rare hoc feudum vere & mere maſeulinum adhuc hodie in Sereniſſima do-
mo Saxonica, in quam tranßiit ex palto; nec unquam, ob adiectan ori-
ginaliter clanſulam prædictam, in dubium re vocatum fuiſſe, quaßi pro-
miſcui juris eſſe poſſet: id plane vel pacto debetur poſt extinctam Kohl-
kuſiorum familiam, cum Sereniſſima domo Saxonica de novo interpo-
ſito, per quod originaria hujus feudi natura fuit transformata, vel
uod hattenus ducatui Saxoniæ qua utile dominium incorporatum
fuerit, vel ſaltim pro incorporato habeatur. Adeoque nec hoc exem-
plo probat noſter, quod probandum illi incumbebat.

§. XIV.
Si vero tam apertis demonſtrationibus rerumque argumentis,
quod non crediderim, ulterius repugner, agedum, quid in receſlu
habeant reliquæ Autoris probationes hoc II Cap. prolatæ breviter per-
luſtremus. Hic autem ſilentio prætermitto feuda illa Fuldenſia, quæ
civitatibus vel Ordini Teutonico ab eccleſia ſunt conceffa, ea enim,
cum civitas non moriatur, ſua natura perpetua ſunt, nec ad peren-
nandum ſucceſſione fœminea opus habent. Adeoque quæ ſub num.
7146. 755. & 162. huc trahuntur exempla, ad probandam Autoris ſen-
tentiam incongrue omnino allegantur. In charta ſub n. g12. de anno
7372. fratres de Nerter propter relaxatum eorum ſervum, quem capti-
vum Abbas Conradus detinuerat, & in compenſationem tantilli bene-
fcii, Abbati liberaliter offerunt bona nonnulla allodialia ad deſervien-
dum, zu Mannſchafft, ſub formula zu rechtem Fuldiſchen Lehen,
eaque ab codem hoc nomine recognoſcunt. Quis vero crederet, fra-
tres de Netter hæc bona ſua proprietaria, propter tantillum Abbatis
in eos collatum beneficium, ut feudum maſculinum recognoviſſe cum
fotmula zu rechtem Fuldiſchen Lehen & fœminis conveniat, ut dixi=
mus, præter hanc formulam autem in charta nihil deprehendatur,
quod ad qualitatem feudi maſculinam trahi poſſit. Deceptus profecto
videtur Autor voce Mannſchafft, quam pro ſexu maſculino interpre-
ratus eſt, neſciens ea voce fervitia tantum feudalia defignari, quod
homini Teutonici idiomatis, ac feientiarum juris non ſatis gnaro vitio
verti haud debet, dummodo pluſculum repreſſiſſet audaciam, nec in-
ſtabiliendo novo, eoque prorſus inſolito, juris feudalis Fuldenſis ſy-
ſtemate,

ktein
facie

mg

guol
122.
tion
Aqe
pto

Pt0⸗

ca.

d⸗

n.
Dri
ohl.
rpo⸗
vel
IN

nis,
elſu
el⸗
ne
im,
el⸗

ſen⸗

in
Pli⸗
ehe⸗
jen⸗
enn/
fta⸗

41is

um
iri⸗
U,
60
It⸗
od
i
in⸗

Ale⸗,

DE FEVDIS FVLDENSIBVBZ. 2933

fſtemate, communi omnium doctorum ſententiæ, & aperte veritati in
faciem contradicere auſus fuiſlet, quod ſane, propter intercurrentes
magnorum Principum aliorumque, qui feuda ab eccleſia Fuldenſi reco-

gnoſcunt utilitates, impune ferre non debuit. Ceterum in Brobat.
122. de anno 141b. Henricus Comes Schwartzburgicus, in compenſa-

tionem alienati a ſe alicujus feudi Fuldenſis, offert Johanni Abbati

quipollens quoddam caſtrum & pagum Almenhauſen aliaque bona
Proprietaria, eadeinque ipſe viciſſim iisdem illis litteris zu einin rech-
tin Fuldiſchin Lehen; Henricus vero junior, ejus filius, anno 1447.
ſub num. 124. Cod. Probat. ab Hermanno Abbate recognoſcit zu einem
rechten Mannlehn, putatque noſter, ultima formula feudum deno-
tari maſculinum. quod in prioribus litteris feudum Fuldenſe rectum,

ein rechtes Fuldiſch Lehen. Feuda igitur Fuldenſia propria & recta

ſunt maſculina. Ohe viétoria! Ohe triumphe! Scilicet poſito falſo
ſequuntur plura falſa & aberrationes infinitæ. Si verum eſſet „formu-
lam zu rechtem Mannlehn propria ſua vi & efficacia denotare feudum
maſculinum, Autoris illatio coneluderet, & maſculinum feudum eſſet
Fuldenſe proprium. Sed falſum eſt prius, ergo & poſterius. Plura
non addo, ſed ad finem propero, ne incongruis Autoris argumentis
benevolo Lectori vel bilem moveam, vel certe non vulgare excitem
faſtidium. Neſciat vero aliquis, quid Autor per chartam refutatio-
nis ſub naum. Probat. 265b. pro ſua theſi vel ſententia probare intendat.
Refutat in ea Laurentius Fulhaber anno 1440 in favorem agnati ſui
Henrici Fulhaber feudum aliquod buldenſe, ſolch Fuldiſch Lehen, quod
ipſe Autor de feudo caſtrenũ in Stoltzenberg interpretatur. Largimur
ultro, caſtrenſia feuda natura ſua eſſe maſculina. Indene vero ſe=
quitur? Ergo omnia feuda Fuldenſta, eriam illa, quæ non ſunt Ca-

ſtrenſia, die nicht in ſpecie ſolch Fuldiſch i. e. Burg⸗Lehn ſind, eſſe

maſculina? Non putem. Tale argumentum vitio inconſequentiæ ſor=

deſceret, quia a particulari ad univerfale non valet conſequentia.
Conſequens eſt potius feuda Fuldenſia in univerſum, recht Fuldiſche
Lehen, regulariter fœminea eſſe ac promiſcuæ ſucceſſionis. Quid-
que tandem hæc omnia conferunt ad probandum Autoris thema con-
troverſum? Vulgaris formulæ, nach Fuldiſcher Lehn Herkommen,
Recht und Gewohnheit, nulla in his litteris fit mentio, nec ſi con-
tineretur ea probatura fuiſſet id, quod in theſi ſuſtinuit noſter, quia

non ſequitur, refutatio feudi facta eſt in agnatum. Ergo fœminæ in

D 3 60

ze⸗ PpP FEVDIS FVLDENSIBVS.

—

eo prorſus excluduntur, deficientibus licet maſculis: niſi quis in caſu

præſenti ſomniare vellet, Laurentium Fulhaber, dum feudum in gra-
tiam agnati refutabat, habuiſſe filias ex juſto matrimonio progenitas,
uas pater hac refutatione præteriiſſet, quod omnino, tacentibus re-
. Aratinis litteris, ſupponere velle audaz & temerarium foret, & nec id
quidem ad conſtituendam regulam ſuſſi iens, quia ex facto, eoque
ſingulari, non eſt deſumenda juris regula. His ita occaſione Capitis
II Clientela beneficiariæ Faldenſis SCHANNATI debite examinatis, Le-
Gtoris forte otio abuſus videri poteram, longius progreſſus, quam par
fuit in materia inprimis tam clara, tamque doctorum propemodum
ompnium confirmata calculo; verum per omnia diverticula Autorem
perſequi oportuit, ue æquis rerum æſtum atoribus palam fieret, quam in-
validis ſuperſtructum ſit fundamentis novum, quod SCHANNATVS
propoſuit Juris Feudalis Fuldici Syſtema, cum vita ſane & ortu ſubito
ad interitum ruiturum, ſi modo & reliqua Capita, quæ huc pertinent,

ex Clientela beneficiaria, eorundernque probandi rationem, quam fieri

poteſt „breviſſime in examen vocaverimus.

F. XV. l
In Cap. III, quod de varin feudoram Fuldenſium ſpeciebus agit,
Autor ſtatim in gpho ejusque n. 1. communem Doctorum convellit
opinionem, a nobis quoque ſupra jam defenſam, feuda Fuldenſia

regulariter oblata cenſeri. Es olim, inquit, temporibus Pipini, Ca-

roli M. aliorumque ſubſequentium veteram Regum mos invaluerat, ut

qui allodia ſua in jus & dominium Eccleßie Fuldenſis traneferebant, eadem
ſibi ad vitam per modum fendi ſeu beneficit, reconcedi rogarent, idque

per chartam precariam, ſeu libellum, guorum etiam petitioni mox per

aliam chartam, ſe. præſtariam, ultro deferebatur; quin S jam dibta

Eecleſia ſæpius rei ſua propriæ uſumfrattun ſuperadjiciebat, modico de-
nariorum aliquot cenſu annuo ſibi exinde reſervato, ut cognaſeatur, in-

quit jam Anno DCcXLI in ſimili contractu Robanus Abbas, vos non

ex jure proprio, ſed ex beneficio noſtro, ipſas es poſſidere. Egregia
vero mehercule Abbatis liberalitas ad convellenda ſcilicet feuda Ful-

denſia oblata aprime compoſita; Acceperat eccleſia Fuldenſis ſatis

opulenta bona allodialia Guntramni & conjugis Otthrudæ in Charta
Tradit. 4273 cum Clauſula, ut ipſas res nulli Laico vel Clerice in bene-
fiocium præſtentur, ſed ad ipſum locum, ubi . Bonifacins corpore quieſcit,
perpetus

/.
nabi
tuI
con
Ab
ren
loe

ſol
n/

ul

Tin

——

eaſu
las,
g te⸗
ec id
ogue
Le.
par
dum
Nein
d in⸗
TVS
bito
jent,
ſeri

ellir

nſis
(a⸗
ℳN
lem
ℳ.
ſer

in⸗
1
gi
ul⸗
is
4
e-

ℳ

DE FEVDIS FVLDENSIBVS. 2*r

perpetuo deſerviant, & fratribus ibidem manentibus, Deoque ſervienti-
Sν* ad neceſſaria baumane vitæ providenda proficiant, qua ſane inalie-
nabilitati rerum Eccleſiæ ſemel acquiſirarum ſatis proſpectum videba-
tur, ad quem uſum Eccleſiæ jam aliquoties provocavimus. In
compenſationem tantilli beneficii, Præter modum fcilicet liberalis ille
Abbas, eadem illa bona Eccleſiæ conceſſa per modum precariæ offe-
jentihus ad dies vitæ benigne concedit, nonnulla de bonis Eccleſiæ
Oca addens, ad dies vitæ itidem poſſidenda, & ne id quidem gratis,
ſed acceptis inde annuis denariis quatuor, hoc inſigni apophtegmate
e eco⸗⸗ ognaLanee, in futurum, non ℳα Jure proprio, ſed ex be-
Pas res poſſidere. Qua ſcilicet benignitate ſemper
uſa Eccleſia adverſus liberaliter donantes „ut ſive hi bona ſua plenarie
transferrent in jus ejus & dominium, conſentiret Ecclea; ſive preca-
num ſibi reſervarent, aut jus etiam ad heredes tranſitorium, non diſ-
ſentiret eadem, ſaltim uxores offerentium raro aut nunquam exclude-
ret, ghara, rerum donatarum evictionem haud præſtari, donec caſus
vacantis beneficii exiſteret; Dum interim ingenioſis permutationibus
& concambiis, ut loquuntut chartæ, ita transformatæ fuere bonorum
oblatorum ſpecies, ut utrum beneficio Eccleſiæ data, an ab ea reco-
Zuita fuerint, difficulter diſcerni potuerit, ut §. hujus Diſceptationis
XII. probavimus. Propenſiores autem in Eccleſiam præ aliis fuiſſe
videntur matronæ, cœlibes & qui in ſterili matrimonio vixiſſent z Hi
born rerum mundanarum pertæſ, & pre animæ tantum remedio la-
bant, pei. Eran ſu bona in Eceleliae, & minime difficulier, transfere-
otum uſu ad dies vitæz,. Accedebant donationes
Imperatorum & Regum Germanicorum. Sic quoque Eecleſiam Ful-
denſem ad tantas perveniſſe divitias egregie probant chartæ ex Corpore
Tradit. ab Autore noſtro ad oram allegatæ: præceptum Caroli Impe-

tarori de anno 994. . Tradit. 122; quo bona quædam in Wetereiba
1 8 cum mancipiis pro animæ remedio Abbatiæ Fuldenſi donat. Char-
² donationis HRODOTTI de anno 772 Z. 3, pro animæ remedio⸗

err da ſibi Præſtaria, charta 467, ex P1STORIO inſerta, Reginkardi
tbuvin conjugum, charta oblationis n. z47 de anno 974, qua

Gerardus & Snelburga conjuges pro peccatis & animæ remedio bona

ſ kFeclen Fuldenſi tradunt perperuo poſſidenda, ſed in quorum
7 mbeniationem ipfi alia quædam bona ab Eccleſia in beneſicium ac-
Piunt, felici permutationis genere, de quo modo diximus. Huc &&
charta

22 Dr FEVDIS FVLDENSIBVS.

–

charta pertinet Voulmundes u. 570. Sed quæ poſtea eſt allegata n. 596.
permutationem quidem continer Henrtici II. Imp. ſed ſinceram & æqua-
kilem „non iniquam, non lucratoriam. Et hactenus convenit nobis-
cum Autore. Veruntamen ex his principiis nihil adhuc poteſt con-
cludi, quod probet feuda Fuldenſia origine ſua haud eſſe oblata. Si
Auror docuiſſet eccleſiam Fuldenſem illa ipſa bona in dictis chartis ei-
dem plenarie tradita vel ſtatim, vel poſt mortem offerentium aliis in
proprium & verum feudum liberaliter dediſſe, tunc ejus ſententiam
optime probaviſſet, quod vero, quia id iſtz chartæ non docent,
tam temere quoque minime præſumendum eſt, cum Jus Canonicum
in rebus eccleſiaſticis infeudationem niſi lucroſam, prohibeat. Ergo
expectemus, dum meliora proferantur.

Minc relte quidem, pergit noſter, deducitur origo fendorum Ec-
cleſiaſticorum, ſeu oblatorum, ſed quæ, tum ob donantium puram ſin-
ceramque mentem, tum ob ingentes utilitat es ac divitias, quas in Ee-
cleſiam Fuldenſem invexerunt, cum yecentioris æuâ ſendis oblatis, Vix
alicujus nominis ſed propemodum imaginariis, confundi non merentut;
illa ſiquiden produxit ſola pietas, bæc excogitavit timor, aut. ſervilis
reverentia, aut lucri ſeu pramii ſpes, aut denique tuitionis kducia, exſtite-
runtque paſſim magis onerès, quam honori, ac emolumento; Quoaf pro-
fecto ex talibus fendis Curia Fuldenſis hucçusque anice eſſet compoſita, Vix
decem numeraſſet 'aſallot, nec ex his ei plures hodie ſupereſſent quam
duo, ſe. Dux Saxo & Haſſiæ Lanagravius; Prior ratione villarum Bet-
tenhauſen & Seba, ſeudi quondam anno MCCρ R.²..0rtholdo Comite Ae
Henneberg oblati. Alter ratione Caſtri sturm fels cum attinentiis, quod
pari modo Godefridus Comes de Ziegenbhbain JAnno MoCoLIII Eccleſiæ
Fuldenſi transſeribent, mox ab esdem pro ſe, ſais qué Haredibus recepe-
rat in feudum. Hinc vero potius deducitur origo divitiarum eccleſia-
ſtisarum, quibus artibus uſi ſint & quam difficulter eædem iterum alie-
nari aut in profanos uſus applicari potuerint. Feudorum ſane, ne-
dum oblatorum nullum ex his apparet indicium: quam enim noſter
feudorum oblatorum, eamque primigeniam „ſomniat ſpeciem, quæ
tum eb donantium puram ſinceramque mentem, tum ob ingentes utilita-

zer & divitias, quas in Ecoleſiam Fuldenſem invexer unt, unm recentio-

rig avi fendis oblatis, vix alicajus nominis, ſed propemodunm imaginariss
6

1J..
s⸗
obies⸗
con⸗
A
del.

iis in

tiam
eht,
cin

Lige

Be-

Ee-
ur;
vili
e-
ro⸗
ViX

An

let⸗

⸗ D FEVDIS FVLDENSIBVS. 33

êòẽJ.
1

confundi non merenutur, es profecto, in cerebro nata Autoris, omni

deſtituitur fundamento reali. Feudorum enim oblatorum, ſimul ac
eofum cognitum fuit nomen, ea ſemper fuit natura, ut quoad offe-
rentem utife rei oblatz dominium remaneret, idque non ſolum ad
dies vitæ, ſed ad heredes etiam tranlitorium ; quorum vero natales
non in prima Eccleſiæ diteſcentis ætate eſſe quærendos, facile largie-
mur. Ea potius ætate apertus legatorum ac teſtamentorum uſus, li-
beralitates Imperatorum Regumque, donationes privatorum, reſer-
vata precaria, oblationes pro amimæ remedio & remiſſione peccato-
rum, inexhauſti fuere fontes, ex quibus bonis mundanis & divitiis
abundare cœpit Ecclefia. Egregia vero iſta, ſi Diis placet æque ac
ſincera pietas eſt dicenda, quæ regnum Chriſti, quod de hoc mundo
haud eſſe ipſe profitetur, mundanis negotiis immerfſit, avaritiam aluit,

& impune peccandi produxit licentiam, dummodo non pœnitentia
facti & vitæ ſanctimonia, ſed donis & oblationibus, aut alio adſumto

pietatis involucro externo, placarentur Numen, aut ſi mavis Eccleſiæ
miniſtri, niſi pietatem vocare velis, ſuperſtitionem plus quam Genti-
lem & aſſerendi temeritatem, quæ ia rebus divimis turpis error voca-
tur; Eſt enim periculum, aut neglectis iis impia fraude, aut ſuſceptis,
anili ſuperſtitione obligemur, ut Tullius loquitur. Quis quæſo cre-
deret, pietatis veræ ſpeciem eſſe & animæ medelam, veſtibus mona-
chalibus mortuum indui? Id quod tamen olim frequenter factum, &
ob tantillum beneficium magnæ ſæpe donationes monaſteriis collatæ.
Probant id duæ chartæ inſignes, quas collegit TH. HIARNIVS iæ tertz
Roſſenſi: quarum prima Cap. 166. ſequentis eſt tenoris: Hæc eſt Con-
ventie, quam Godfridus Petit fecit cum Monachi; Sankti Andreæ. Qua-
dam vice pene ad mortem infirmabatur, & ideo requiſivit ab eis mona-
hiles pannos, ad ſuccurrendum vel tunc, Vel cum obiret. Altera char-
ta Cap. 15% legitur: Ansgotus de Roneeſira dedit Monachis totam de-
cimam ſuam de Deltſa, & de molendinis ſimiliter totam decimam & quan-
dam partisulam terræ, us ineluſa eſt intra murum Monachorum, &&
inque Acras terræ juxta Preſtefeide dedit eiz, &s ipſ juxta petitisnem
Iuam dedernnt ei pannos monachicos in articulo mortis ſuæ, & fecerunt
Jervitinm pro eo, ſicut pro Monacho; En egregium anilium ſuperſtitio-
num exemplum, quibus olim Eccleſia fuit ditata, quasque neque pie-
tas produxit, neque religio, ſed potius turpis error & mentiens pieta-
His ſpeciem involucrum. In his vero fruſtra aliquis feudfam aile⸗
iaſtico⸗

*
—

34 PE FEVDIS FVLDENSIBVOJ.

flaſticorum, in iisque Fuldenſium in ſpecie, origines quæſiverit. Prima
corum ætas in ſeculum IX incidit, ut probat B. Cancellatius HER-
TIVS, maximeque frequentata fuere per ſexcentos & quod excurtit
annos, quibus diffidationum in Imperio publicus fuit uſus, unde mi-
rum non eſt, ſeculis XII. XIII. & XIV crebra eorum exempla reperiri.
Hypotheſi autem ſuæ pluſculum inſerviiſſe cenſendus eſt noſter, dum

non alia feudorum Fuldenſium oblatorum produxit exempla, quam

ex ſeculo XIV, eaque tantum duo. Cur non adjecit antiquiora ex
ſeculo XI & XII depromta, quæ ſupra §. VI recenſuimus. add. &
aliud exemplum in Charta Tradit. 457 ex PISTORIO deſumta, ubi iti-
dem vera continetur ſpecies feudi oblati Reginharti & Atbarin conju-
gum, ad dies vitæ quidem utriusque conjugum tantum poſſidendi, ſed
in quo irregularitas illa ex eo tantum videtur enata, quod àτοαα⁰
fuerint conjuges; Ceterum natura feudi oblati & fœminei ex eo ap-
paret, quod ad uxorem quoque fuerit extenſum, cum Autor feudo-
rum Fuldenſium naturam putet efle fœæminarum impatientem. Sane
ex feudis oblatis non minus honoris & emolumenti ad Eccleſiam Ful-
denſem olim pervenit, imo longe magis, quam ex donationibus ſim-
pliciter factis. His enim temporibus defenſione opus erat Ecclefiis,
opus igitur fuit & fidelibus ac militibus, quibus Eccleſiæ & opima eo-
rum patrimonia defenderentut. Huic intentioni conveniens erat in-
ſtitutum feudorum oblatorum, vid. SCHANNA T. i2 Cod. Probat. n. 75.
Neque enim putandum eſt, qui bona ſua Eceleſiæ in feudum obtuliſ-
ſent, eos inermes & incompoſitos ab Eccleſia unice fuiſſe defenſos.
Abüit. Fuere hi milites ſtrenui, qui Eccleſiæ patrocinio ſidentiores
facti, & cum aliis ejusdem Curiæ Vaſallis in majorem populum coad-

unati, ſeque & Eccleſiam maſcule defenderunt; dum interim reli-

gioſi monachi, rerum omnium abundantia beati, Sancti Bonifacii, qui
pretioſo corpore in monaſterio requieſcit, auxilium tuitionemque de-
predicare non intermitterent. Et ſane, qui in conſortium tam co-
pioſæ, tam potentis curiæ per oblationem bonorum ſuorum aggrega-
batur, is quidem a metu deprædationum ſecurior, Eccleſiæ ſe de-
fenſione frui merito gloriari orera ; quid vero incommodi ex ejus-
dem oblatis feudis ad Eccle B

id nemo fors facile perſpicere valeat, commodi omnino ad eam per-
venit non parum. Prærer reciprocam enim defenſionem, de qua jam-
jam diximus, ſpem quoque conſolidationis nanciſcebatur Eccleſa,
ex-

iam pervemire potuerit, ut putat noſter,

exti
mir

Prima
Iün.
gurtit
emi⸗
dliti
dum

Adam

ta er
d. &
iͦ iti⸗
onju⸗
i,led
ude⸗
4,⸗
udo.
ane
kul.
m-
ſis,
eo⸗
tin⸗
14.
blil.
llos,
ores

ad⸗

eli.

qui
e⸗
o⸗
ge⸗
ge⸗
us⸗
er,
el⸗
in⸗
1 5
l⸗

D FEVD IS FVIDENSIBVS. 25

extinctaque offerentium familia, bona eorum oblata in plenum do-
minium ſibi acquirebatur, accedentibus maxime tam ingenioſis & pro-
Kcuis rerum permutationibus, quarum exempla nonnulla jam diſcuſ-

ſimus. Quas vero ad probandam hancce theſin Autor ad oram addu-
xit chartas, ex ſeculo XIV. de Iuduſtria, ut videtur deſumtas,

eas ex parte jam in ſuperioribus §. I & IX diſcuſſimus, conti-
nentque omnes exempla feudorum oblatorum, quz tamen nec
probant id, cujus probandi gratia in medium fuerunt prolatæ. Piget
earum contenta, prolixa recitatione, referre. Evolvat Lector, ſi lu-
bet, & propriis videbit luminibus, ut diſtent aera lupinis. Nos vero
ex Charta Probat. 11I. de anno 1372 nonnulla obſervabimus, quæ in
genere feudorum caſtrenſium fingularia videntur. Continet iſta obla-
tionem Crafftonis von Olfe & Luckartis uxoris ejus pro ſe & liberis
eorum utriusqué ſexus, quorum inſeruntur nomina, ſexaginta libra-
rum Hallenſium, uͤber ſechzig Marck Pfenninge, uff unſeme Holze
zu Wetterfelde, quod pgrædium accipitur ab Eccleſia zu einem Erbe-
Burg-Lehin zu Bingenheim, Sonen und Dochtern ewigliche zu beſizene
und zu habene. Vbi notandum, qualitatem feudi caſtrenſis in Bin-
genheim a Crafftone von Olfe fuiſſe oblatione comparatam prædio ſuo

in Wetterfelde, idque pro ſe & liberis ejus utriusque ſexus, eidem no-

viter conceſſlum, quod contra feudorum caſtrenſium naturam eſt, quz
regulariter ſunt maſculina. Ratio autem irregularitatis heic in obla-
tione eſt quærenda, cujus intuitu Eccleſia nunquam ſe difficilem præ-
buit liberaliter offerentibus, fatis emolumenti eſſe in oblatione exiſti-
mans. Quæ vero feudi caſtrenſis qualitas ad caſtrum Bingenheim, in
quo ſc. feudum noviter oblatum in Wetterfelde erat deſerviendum,
eum in finem fuit relata, ut & eccleſia caſtrum eo melius defendere-

tur, S ut ipſi caſtrenſes ejus defenſione tuerentur. Quod & probat

Charta 427 de anno 1332, quæ continer aſſignationem Henrici Abba-
tis ſuper prædio quodam CONRADI de am ENDE, in villa Obernof-
huſen, quod dictus Abbas ſtrenuo militi Bertholdo de Deckerode in
caſtrenſe feudum, perſonali per ipſum & ſuos heredes in caſtro Fur-

ſtenecke ſemper reſidentia deſerviendum pro ſexaginta libris Hallen-

ſium aſſignavit. Vbi & illud notandum, prædium iſtud in feudum
caſtrenſe aſſignatum, reſpectu beneficiati militis Bertholdi de Becke-
rode, non fuiſſe eccleſiæ oblatum, ſed ab eodem dicto Bertholdo pro
ſexaginta libris Hallenſibus aſſignatum, poſt mortem ſc. Conradi de am
15 HMallenlib E 2 Ende,

58 DpDE FEVDIS FVIDENSIBVS.

—

Ende, cujus voeatur prædium ſeu bonum, quique id vel in feudum,
vel reſervata precaria, eccleſiæ primum obtulerat, Plura non addo.
Patet enim cuique, ex his quæ dicta ſunt, Autorem circa hanc quo-
que theſin probandam officio ſuo haud ſatisfeciſſe.
=
Ejusdem Cap. III. Pphi I. n. II. pag.7. Autor ex iis, quæ hactenus
propoſuit, argumentis, putat oportere eos ſecum ſentire, qui dum
nil prater feuda oblata ſomniant, nunquam forßitan attente ſatis perpen-
derunt, ſub hoc nomine priſcas illas fidelinm oblationes plernmque intel-
ligi ac deſignari, quæ poſiquam a jure fendi ſeu beneficii obſolutæ eccle-
Farum ac pauperum ufibus, ad quos initio unice fuerant deſtinatæ, ali-
quandin inſerviſſent, tandem feudorum daterum naturam depoſita pro-
pria, non nifß ægre admodum induerint, quoties ſo. per tumultnaria illa,
ac civilia bella Abbates Fuldenſes ea wilitibus ſuis erogare compulß: ſunt,
ac neceſſe habuerunt, ut ſaltem hac ratiene per nam bonorum portio-
zem in eum modum quaſi alienatans, altera ſervaretur: id quod poſtea
tribus exemplis illuſtrat ex Cod. Probat. a. 1.11. & 63. Nos reſponde-
mus, per vocem feudi oblati oblationes fidelium denotari inſolens qui-
dem & inauditum videri. Quodſi vero hæc Autoris noſtti fuit ſenten-
tia, ut videtur, doctores feuda Fuldenſia origine ſua erronee pro ob-
latis habere, cum potius originem trahant ex oblationibus fidelium,
quas vel pro animæ remedio, vel alia moti pietate, ſimpliciter & ple-
naric in eccleſiam contuliſſent, tum quidem in verbis conveniamus, in
te ipſa Autori probandum kfuiſſet, ex his oblationibus poſtea feudz
data fuiſſe ab eccleſia, & probandum id fuiſſet non tribus tantum ex-
emplis, iisque dubiæ interpretationis, ſed quam plurimis & eviden-
tibus, quia quæſtio eſt de eo quod fit, vel factum fuit communiter,
quodque ideo erat inſtar regulæ præſumendum. Nemo enim eſt, qui
negat, eceleſiam Fuldenſem poſſe quoque habere feuda propria & data,
idque etiam permittente canone, in utilitatem ſc. eccleſiæ. vid. quæ ſu-

periore Spho XX eam in rem jam commentati ſumus. Triga vero

illa exemplorum, quam hic ad probandum adduxit Autor, minime
facti ſpeciem exhibent cum omnibus circumſtantiis, nec ipfas inveſti-
turæ aut conceſſionis litteras conrinent, adeoque ex iis nihil tuto licet
colligere. Sane in Prob. I. Hadamarus Abbas vaſallo ſuo Berne man-

eipia quædam & vincas & ateas tradere præcipit. Quis vero inde præ-

ter

jum,
do.
uo.

ehus
dum
en.
lel.
ck.
ali
Nro⸗
Me,
unt,
w.
lea
de⸗
lui
ell⸗
d⸗
Im,

le⸗

DE FEVDIS FVLDENSIBVS. 27

2 .
ter fidem chartæ colligeret: ergo ipſi tradidit in feudum, cum & alius
titulus dominii non translativus intervenire potuerit: aut quis ideo
ſtatim concluderet hæc mancipia cum arecis & vineis de proprio patri-
monio eccleſiæ fuiſſe; maxime in tam ingenioſis & lucratoriis rerum

permutationibus, quarum artiſta fuit Fuldenfs eccleſia. Reliqua præ-

termitto, cum ipfa chartarum inſpectio doceat, quam parum aut ni-

hil Autoris ſententia iisdem roboretur. In ſequenti vero commate in-
ſtat Autor & per plures alias tum ex Corpore Tradit. tum ex Coedice Pro-
bat. deſumtas chartas ſtabilire contendit, etiam ex præſtantiſſimis ecale-
Paæ Fuldenſit pradiis ſen latifundiuz, quæ olim potiſſimam ex liberali Re-
gum donatione ac munificentia provenerant, aut per commutationes cum
Viris iluſtribuns fuerant acquißita, potiora feuda Fuldenſia olim orta &
Proprie data fuiſſe, quæ ſub clientelari nexn conſtat, ſuiſſe aut etiam-
num eſſe, ac verſari in manibus reſpective Comitum ac Principum ab Oet-

tingen, Werthheim, Schwartzbur „ Naßſau, KRotenburg, Hanau, Ca-

Rtel, Hohenloo. Lowenſtein &c. nec non & Landgraviorum Haßiæ, aut
certe magiſtratus & communitatis civium Franco furtenſium, Erfordien-

Jiaum, Oppenheimenſium &: qualia ſunt Maſſenheim, Sumerde, Vn-

ningen, Dyenheim, Steina, Obenheim, Bonemeſe, Mechmul, Ome-
Fadt, Remlingen, Bingenhein, Echzell, Heidingſeld &c: quæ omnia
ubi debite probavit noſter, næ, eum nobis ſilentium impoſuiſſe &
communem doctorum de feudis Fuldenſibus ſententiam ex merito con-
futaſſe, nos ipſi meriro & liberaliter largiemur. ℳ

Advertat vero Lector ad theſin, quam hic novo plane inſtituto
Kabilire contendir. Illa vero eo potiſſimum redit: 1) præſtantiſſima
eccleſiæ Fuldenſis prædia ſeu latikundia olim potiſſimum ex liberali
Regum donatione ac munificentia proveniſſe, aut per commutationes
cum viris illuſtribus fuiſſe acquiſita, 2) ex iisdem potiora feuda Ful-
denſia olim ofta, eaque origine ſua data eſſe, eaque 3) etiamnum
hodie eſſe ac verfari in manibus Principum aut Imperii Comitum. Vi-
deamus nunc, quomodo fingula hujus theſeos membra ex notatis ad
Oram pag.ig. tum ex Corpore Tradit. tum etiam ex Codice Probat. locis
noſter probavetit, ubi ſane, ut ſtatim ab initio inoffenſo ubique pede
progrediamur, noſtrum eſſe putavimus, maxime circa membrum the-

ſeos primum, ipſas traditionum chartas, eo quo ab Autore ſunt alle-

E 3 Zaia

2 DE FEVDIS FVLDENSIEVS.

gatæ ordine, non quidem quoad verba, ne fſcil. prolixiores nos eſſe
oporreat præter neceſſitatem „attamen quoad ſenſum earum & ſignifi⸗
candi poteſtatem, ſideliter referre, easque poſtea cum membris the-
ſeos ſecundo &tertio, eorundemque probandi ratione conferemus ,Se-

tandem, num facta ſupputatione „integra thedis pro, vera & indoli
juris feudalis Fuldici congtua reputati poſſit, prudentis Lectoris arbi-

trio relinquemus. Primum theſeos membrum probatur ab Autore per
chartas Fradit. 514. V15. & dua ſequuntur. Prima continet Ludovici
Piilmperatoris præceptum, quo villam Maſſenheim Fuldenſi eccgleſiz
donat. Chartæ 575 ineſt donatio Conradil. Regis „prædiorum Hayer
& Sumerde. Charta 79 exhibet diploma Pipini Regis, quo. villam

Tinningen Fuldenſi eccleſiæz confert. Charta 5Syo præçeptum habet
Henrici I. Regis Rom. pro gcommutatione quorundam bonorum in pago

Eugilin. Charta 753 eſt commutatio inter Hadamarum Abbatein &
Brunonem, Ottonis Imperatoris fratrem,„ de mancipiis & familiis ex

PISTORIO mutuata. Ch arta 6οο eert commutatione m inter Rie

chardum Abbacem & Theophanam Abbatiſſam, qua Ahbbas a fua parte
Abbatiſſæ dedit in pago Saxonum quandam curtem Scerteti dictam 62
cum pertinentiis, ita quidem, ut ea defuncta in poteſtatem Abbatis
reverteretur: Abbatiſſa vero tradidit in jus & daminium S. Bonifacii
quoddam prædium in Nitahgouove in loce Bonemeſi nominato, ea con-

ditione addita, ut ſi Abhbas vel aliquis ſucceſſorum ejus vellet hoc pa⸗

Kum inktingere, Abbatiſla quoque tunc parte ſua poſſet, nullo pro-
hibente, ſuum repetere. Charta 165 complecétitur traditionem Bleons-
ſuvindæ, qua villam hereditatiam Mechitamulin, cum familia utrius-
que ſexus & omnibus pertinentiis S. Bonifacio tradit; ea conditione
impoſita, ut fratres S. Fuldenſis eccleſiæ, ipſius ſint ſemper in oratio-

mnibus memores, ſimulque ſe ipſam per votum ſolenne abjectione ſti⸗

pulæ firmatum, divino obſequio mancipat. Charta 27 de anno 764
nobis communicat Pipini Regis præceptum, quo Fuldenſi eccleſiæ vil-
lam Autmundiſtad, quæ ponitur in pago Moinigangio ſuper fluvio
Ricehina regia liberalitate dat dono. Charta 71ο de anno 91% ante ocu-
los ponit Ludovici Imp. præceptum, quo confirmat commutationem

inter Rabanum Abbatem & Bop ponem Comitem. Dederat autem Ra-

banus Comiti ex rebus monaſterii ſui manſos XI cum mancipiis, ſitos
in pago Vualſatio, in villa vocata Barahendingen: Comes Boppo vero

ex rebus comitatus ſui Rabano retribuit quandam ſilvæ Portionen . ſ
2 oreſto

—

loteſt
bitur
fert,
& kea
zetei
cdeli
ſlleu
ſape
Ra
run
ue
Vid
jn
n⸗
ike
fe
1ur
D
bo
ſn
de

—

os elle
igniſi.
Othe.
1, &
indoli
abi⸗
re per
dorici
leſte
lyer
ilamn

nabet
Pago
n N
is er
dane
;,
Daris
aci
ne
a⸗
bro⸗
I⸗
jus⸗
vone
ſio⸗
ſti⸗
564
Fil⸗
io
cll⸗
en
t06
10
in

DE FEVDIS FVLDENSIBVSs. 39

——

foteſto regio, vocabulo Spehteshart, quæ portio limitibus ſuis deſcri-
bitur. Ac tandem charta 2gg de anno 5⁶12 Ludoviei Imp. diploma re-
fert, quo eceleſiæ Fuldenſi locum confert proprietatis ſuæ Bingenheim
& Echecila nuncupatum, habentem mauſos 187, ſitum in pago We-
sereiba, ſicut eos manſos Burchardus Comes in beneficio habuit: ec-
cleſia vero Fuldenſis in contracam bium ipſi dedit de rebus ſuis, juxta
fiſcum regium Franconfurt, quasdam proprietates in pago Nitego e
ſuper fluvium Nitha, nec non juxta Bingam manſellos duos. Quibus
ita commemoratis cogitabit Lector, rariora eſſe donationum Imperato-
rum Regumque Germ. in eccleſiam Fuldenſem collatorum exempla,
quam ut ex iis feuda Fuldenſia Abbatum liberalitate originem durxiſſe
videri queat. De commutationibus quoque advertat ea, quæ jam-
jam aliquoties obſervavimus, eas valde fuiſſe captatorias & eccleſiæ
quæſtuoſas, in iisque illud potiſſimum heic eſſe advertendum, an res
iſtæ aut bona commutata aliis ab eccleſia liberaliter ac ſine fuco data
fuerint in beneficium, quod ſaltim primo non apparet aſpectu, refraga-
tur cleri diteſcentis genius, magnumque illud ac diu præmeditatum
eccleſiæ Fuldenſis inſtitutum, ex diſſectis per varias Germaniæ regiones
bonis, arte & ſtudio tandem formandi territorium aliquod clauſum
finibugque certis circumſcriptum, probat, quam fuerit opus tam in-
genioſis rerum eccleſiaſticarum permutationibus, minime liberalitatis
exercendæ ſtudio, ſed inzastns factis, ac proficuis fibi, & propriæ
utilitatis gratia exercitis. Illud ſilentio prætermitti non debet, per
abjebtionem ſtipulæ ſeu culmi, cujus in charta 1ss fit mentio, deno-
tari ſymbolicam traditionem, apud Germanos olim uſitatam. Vnde
frequentes in chartis eorum donationes culmo vel ſtipula ſubnixæ re-
Periuntur. Traditiones Fuldenſes L. II. form. 22. ejus hanc referunt for-
mulam: vos & ſucceſſores veſtri ad peſidendum & ad ſruendam in elee-
moſynam meam ulterius perenniter firmiſſimam habeatis poteſtatem, ſti-
Pula confixum vobis ad roborandum & tnendum. de quo argumento
plura congefft CAROLVS CANGIVS ia Glofſar. voceè ſtipula & voce
Jeſkuca. ECCARDVS in not. ad LL. Salicas Tit. XL. p. 73. ad verb.
Aaärhamire & Tit. 79. ad verb. Fiſtucam p. 91. Cui non abſimilis eſt
Scotatio apud Danos & Suecos olim recepta, cujus & in jure Canonico
fit mentio, ejusque ritum deſcribit BLVTINGIVS i= Comment., mſio
ad Ons jntienm cap. 35. apud PRANCISC. ERNESTVM VOGT i=
Diſertat. de Teſtamentis ſecxnndum jura Sleſvicenſia & Holſatica Sect. 2.

100.ſ DE FEVDIS FVLDENSIDVS.

ne r nen

g. 1. not. . & EKENBERGERVS, apud eundem 4. . his verbis: Stis-
den heiße, einem etwas fur Gcricht àbergeben, aufftragen und überant-
worten, aus ſeiner in eines andern Gewalt, und geſchicht alſo: der Per-
kauffer ſehneidet aus der Erden eine Rleine runde Sode, dar ſtecket er
ein Llein Stochlein ein, das in die Hoöhe gerichtet iſt, das nimmt der Ver-
banßfer in ſeine Hand, und übergibt es dem Känffer binnen vier Ding-

Stöchen mit dieſen Worten: Vor dieſem beſettedem Dinge verlate ick

N. das Huſs, Hoff, Grund, Boddem, mit all ſinenm 2 hobehé.
rung dem MN. als diſſes Ohrts Wiſe und Wohnheit k. Das Sode-
chen wirfft denn der Kauffer vuruck über die Schulter von Rch. O₰ -
TO SPERLINGIVS, patria Hamburgenlis, poſtea Profeflor Regius
Haffniæ, ubi ſupremum diem obüit, antiquitatum Germanicarum &
inprimis priſcæ linguæ apprime callens, vocabulum hoc derivat a Stod,

Schos, ſinus; quia tradens feſtucam aliamve rem jaciebat in ſinum al-

terius, qua ratione convenit cum Laiſa vel Laiſo, cujus mentio fit in
LL. Salicis Tit. 49. Laiſus enim idem eſt quod ſinus, quem Dani etiam-
num hodie Liſſe appe llant. vid. SPELM ANN. in Gloſſar. voce Leſiverp.
ECCARD. in not. ad EL. Salic. Tit. 49. voce Laiſam p. 91. Cum quo
convenit conjectura GVNDLINGII, qui in miſcellaneis ſuis Part. 7.
p. 173. ſcotationem deducit a voce Schutt, Scott, ſchutten, h. c. con-

gerere; profundere, infundere, einſchuͤtten.
§. XIX.

Verum ne prius quid aſſerere videamur, quam ipſum conſecu-

tionis filum, quo uſus eſt Autor, rite perpenderimus, agedum videa-
mus, qua ratione is probatum dederit, ex illis ipfis bonis eccleſiæ ab
Imperatoribus donatis aut permatatis potiora feuda Fuldenſia olim orta,
eoque origine ſua preprie data eſſe, eaque etiamnum hodie eſſe ac verſari

in manibus Principum Comitumve Imperii. In eo enim ſecundum ter-

tiumque theſeos ab Autore noſtto probandæ membrum conſiſtit. Pro-

batio vero IIl ex veteri membrano ſcripta ſec, AIII, quam primo loco

ex Codice Poobat. allegat, omnino aliquid in receſſu habere viderur;

In eadem enim recenſentur, hæc eſſe ſeuda, quz Ludwicni Comet de
Ottingen tenet ab ececleſia Fuldenſi: videlicet vilam Keiſingen, S villam
Hollenſtein, & villam dictam Thinningen & aliam villam dictam Hohini.

Sicut & Probat, Ioz, ex Kegiſtr. Cur. feud, anno 1395. in qua continentur
hæe

—

erant.
1Ver.
er
er.
i
lehs.
Goge.
01.
gls
n &
iod,
14d.
tin
1m⸗
ep.
gao
7
0h⸗

hac verba: Am Sanabonde vor. Epiphania Domini hat Tu Fj

r — —

Lehen emphangen Grave Zohann von Naſſau. Verum re penitius
perſpecta, hæc ultima ſane charta parum aut nihil ad probandum
idonca videtur, cum non referat bona nec qualitatem eorum, quo-
rum intuitu Johannes Comes Naſſovicus inveſtiruram eo tempore a
Fuldenſi eccleſia ſuſcepit; Probat. 103. de anno 111z. reperitur charta

Wernheri Archiepiſcopi Trevirenſis, ac Dynaſtæ Fale Ken ſteinenſis &
Minzenhergenſis, qua ſignificat Abbati Johanni, ſe ceſſiſſe Philippo Co-
miti Naſſovico dimidiam pagi Reichelsheimenſis partem, cum vogreis
& pertinentiis, ſicut antea dicta Dynaſtia Falckenſteinenſis & Mintzen-
bergenſis illam partem dimidiam ab eccleſia Fuldenlſi in feudum ha-
ctenus recognoverat, refutat itaque eandem Abbati in gratiam Philippi
Naſſovici, petitque, ut Abbas, vi hujus ceſſionis, de eadem nune dictumn
Comitem infeudare velit. add. Codex Probat. nu. 105. Probatione 122.
anno 11rIS. cujus tenorem jam ſupra §. XIV. retulimus, profitetur
Henricus Comes Schw arzburgicus, ſe vendidiſſe feunda Fuldenſia Grolſ-
ſenſommeren und Schatkeborg, cum pertinentiis, reftat igitur hæc
feuda Abbati, inque compenfationem eorum offett eccleſiæ caſtrum
S& pagum proprietatis ſuæ Almenhauſen, idemque nec non pagum
Abrtisbiſſingen cum aliis bonis recipit ab eccleſia Fuldenſi zu eime rech-
tin Fuldiſchen Lehen; Charta Probat. 6o. de anno 140£.. profitetur VIri⸗=
cus Hanovicus, ſe fratribus ſuis Reinhardo & Johanni, Dominis in
Hana ee, ceſſiſſe & refutaſſe integram ſuam dynaſtiam Hanovienſem,
petitque ab Abbate Fuldenſi Johanne, ut iis nune in feudum concedere
velit illas hujus Dynaſtiæ partes, quas ipſe hactenus ab eaden: eccle-
ſia recognoverat, mit Nahmen Steyna an der Straß, Burg und
Stad, mit ſines Zugehôtungen, und Was ich anders meht von uch
und von uw erem Stifft gehabt und detragen han. Probat. ys. anno
1221. VIricus Dominus in Hanoywe cum Agnetis Conthoralis conſenfu
reſignat Abbati & conventui eccleſiæ Fuldenfis reditus maldrorum fli-
ginis XIV. de bonis ſuis propriis juxta Oymiſtat ſitis, in compenſatio-
nem partis decimarum in Gruningen & Dorffgulle, quam Abbas ad
inſtantiam VIrici Hanovici monaſterio Arenſpergenſi conceſlerat & ap-
propriaverat. Probat. 43. ex Chartario autogr. Ebirhardi wonachi Fuld.
ſec. XII. catalogum Comitum continet, qui eo tempore beneficia ab
eceleſia Fuldenſi poſſederunt, ſine bonorum feudalium aut qualitatis
eorum denominatione. Probart. denique 46, dnno 1757, CGntinet rever-
i⸗ F ſales

Ptr FEVDIS FVIDENSIBVS.

.

ſales Comitis & Domini 2 Caſtell, quibus profitetur, aàa Johanne Ful-
denli Abbate ſe, nomine uxoris ſuæ Marthæ, natæ Comitis Werthei-

menſis, poſt obitum hujus patris Michaelis, nach Abſterben weiland
des Wolgepornen, auch unſers lieben Getreuͤen, Michels Graffen zu
Wertheim, unſers lieben Vettern, im Nahmen und von wegen der
Wolgepornen Frauen Marthen, ged. Graffe Michels eheliche Toch⸗
ter, ſeiner ehelichen Gemahls ꝛc. in teudum accepiſſe pagum Rem-

Rechten.

HIæc ſunt, quæ adprobandum membrum ſecundum tertiumque the-
ſeos ſuæ produxir Autor, quibus lectis atque relectis ſeduloque perpenſis,
ac cum iis, quæ ad probaundum ejus membrum primum addauxit noſter,
probe quamvis collatis, magis dubius videaris quam antea, fintne ex
donationibus Imperatoriis aut permutatiomibus cum viris illuſtribus

potiora feuda Fuldenſia olim orta, eaque origine ſua proprie ab ec-

cleſie data? & an eadem etiamnum hodie ſint ac verſentur in mani-
bus Principum aut Comitum Imperii: Non equidem diffiteor, mentio-
nem fieri villæ Maſſenheim ex donatione Ludovici pii Imp. in charta
Tradit. 314. nec non villæ Tinningen ex donatione Pipini in charta Tra-
dit. 19. de eaque in Probat. 11II. anno 1133. Ludovicus Comes de Ottin-
gen ab eccleſia Fuldenſi inveſtitus eſſe refertur. Fit mentio prædii
Sumerde ex donatione Conradi I. Imp. in charta Tradit. yö. idemque
prædium Groſlen-Sommerden, anno 141s. in Probat. 122. vendidit Hen-
ricus Comes Schwartzburgicus, in ejusque compenſationem Abbati

obtulit caſtrum Almenhuſen. Fit mentio Bonemeſi, charta Tradit. 600.

Bingenheimii & Echzeliæ ex permutatione Imp. Ludovici pii ann. &1.

charta Tradit. 299. nec non Steinæ an der Straß, in charta Probat. 60.

& Remlingen in charta Probat. 46. Verum rara tamen & in his depre-
henduntur exempla feudorum Fuldenſium, quæ ex donationibus Im-
peratorum ad eccleſiam pervenerint. Villa tantum una atque altera
Maſſenheim ſc. & Tinningen, ac prædium unum Somerde referuntur,
quæ ſane potiora feuda Fuldenſia non efhciunt, dubiumque ſemper re-
linquunt, qua liberalitate dictis Comitibus ab eccleſia in feudum data
fuerint, & annon a vaſallis, pro beneficio eccleſiæ, ſimilis bonitatis
aut majoris etiam utilitatis prædium aliud eidem prius oblatum fuerie,
alias

lingen cum pertinentiis, nach Fuldiſcher Lehen Herkommen und

2–

DE FEVDIS FVLDENSyũOLs „

ʒ— f

alias enim infeudatio bonorum eccleſiaſticorum, niſi eccleſiæ ſit pro-
ſicua, canonibus prohibetur, & nec inuſitatas fuille eccleſiæ Ful-
denfi eas artes, pluribus jam exemplis probavimus in ſuperiotibus.

Eademque obſervatio facienda eſt in illis Prædiis, quæ ex permutatio-⸗

ne cum Imperatoribus aliisque ad eccleſiam pervenerunt, prædio ſc:

.

in Bonameſe, cujus mentio fit in charta Tradit. oo. (nec enim integre

villa ea permutatione, alioquin ſatis jam lucratoria pro eccleſia, com-
prehenditur) ac in feudis illis Fuldenſibus Bingenheimii & Echzeliæ,
quæ etiamnum hodie Sereniſſimi Principes Haſſiaci ab eccleſia reco-
gnoſcunt, in quibus præterea illud adhuc dubium eſt, aunon alia ſinc
& diverſa a manſis illis 2 98 7 cx permutatione Im peratotia eocleſiæ de-

latis. Sane in litteris inveſtituræ ann. 172 LVDOVICO Landgravio
b. m. conceſſis ita deſcribuntur, ut identitas objecti difficulter appa-
reat: Das Dorff Echzell halb mit ſeinen Zugehoͤhrungen, und dann
ein Hof zu Bingenheim, oben an dem Kirchhove gelegen, in aller⸗
maßen ſolche die Wohlgebohrne unſer liebe Fruͤnde und Getruwe
Albrecht und Philipp Graffen zu Naſſau und Sarbruͤcken Gebruͤder,
Dero Vorfahren und Eltern ſeelige innengehabt ꝛc.: und in neuer⸗
licher Zeit Er, Landgraff Ludwig, folche Lehnſtuͤcke von ihnen, den
beyden Gebruͤdern, Graffen von Naſſau, mit unſerm und unſers
Dechants und Capituls Conſenz und Verwilligung an ſich erkauſſt,

apud SCHANNAT. in Codice Pnobat. a. 10. Steina an der Straß,
nec non Remlingen, cujus & fit mentio in charta Prob'at. u. 142. com-

memrantur quidem in chartis ſuperius allegatis, ut feuda Fuldenſia
nullatenus vero ut ab eccleſia data, nedum ut ex munificentia Impe-
ratorum aut permutatione cum viris illuſtribus primitus ad eccleſiam
Profecta. Libera urtique illa nullisque Pplane legibus reſtricta refuta-
tio dynaſtiæ Hanovienſis Vlrici Comitis non præbert indicium, feuda
Fuldenſia eidem annexa propria & ab eccleſia data fuiſſe, nec quod

pagum Remlingen cum pertinentiis Comes a Caſtell per Martham uxo-

rem ſuam & nomine ejus in feudum ab eccleſia acceperit, & quidem
cum formula conſueta nach Fuldiſcher Lehen Herkommen und Rech⸗
ten. Præbet id potius, ſi quid video, conjecturam,; feuda iſta im
propria & oblata eſſe, formulamque iſtam denotare feudam fœmi-
neum. Reliquæ vero chartæ probationis gratia, ſi diis placet, ab

Autore ad oram p. 74. allegatæ & a nobis g. Xl.. recenſitæ gratis omni-

no & dicis gratia adductæ videntur, ut latera exornent & lſatellitio in-
F 2 ſerviant

DP5 FEVDIS FVLDENSIBVs.

—ð

ſerviant theſi in ſe falſiſſimæ. Continent enim tantum aut liberalitates
privatorum, aut ſaltim tales donationes accommutationes, quarum ob-⸗
jectum in cenſu feudorum Fuldenſium hodieque reperiri nullibi de-
monſtratum eſt. Crebtas omnino fecit olim & proficuas ſibi commu-
tationes cccleſia: verum bona ex ejustnodi permutationibus ſibi no-
viter acquiſita non ideo aliis in feudum eſt elargita. Tam liberalem
E non praſtat clericus. Ex iis ſtudio & latenter collectum eſt pro-
prium, quo etiamnum hodie gaudet, eccleſiæ territorium. Inſolitis
igitur tremuerunt motibus Alpes: ime vero vanis ſtetere inconcuſſi, &
partus eſt ridiculus mus. Nam quod ad ſolidandain theſin ſuam pro-
bandum erat Autori, nempe potiora feuda Fuldenſia a munificentia &
liberalitate Imperatorum, vel etiam ex permutationibus cum viris il=
luſtribus ad eccleſiam perveniſſe, eademque ab eccleſia aliis in feu-
dum iterum liberaliter fuiſſe conceſſa, ac etiamnum hodie eo nomine
a Principibus & Comitibus Imperii poſſideri, id ſane ficulneis ſuis ar-
gumentis non præſtitit. Bona enim eccleſiæ ſemel acquiſita non alie-
nabant, nec in feudum dabant monachi, nec eadem permutabant,

rohibente Canone, niſi lucratorie, èανααοοιαι & quæſtuoſe. Lucellum

igitur illud, illa nova acceſſio, quæ ejusmodi infeudationis aut per-
mutationis bonorum eccleſiaſticorum occaſione ad eccleſiam de novo
deferebatur, unde quæſo originem traxit, niſi ex bonis vaſallorum,
eorumve quos infauſta ſors eo declinaverat, ut permutationem eum
eccleſia Fuldenſi celebrarent? lis enim ſemper licuit aliquid ponere,
ut amitterent. Hinc illæz immenſæ eccleſiæ Fuldenſis divitiz: Hinc
tam innumera ejus per Germaniam maxime ſuperiorem diſperſa bene-
Scia, tamn artificioſe ſaltim ſæpe transmutata, ut artes cleri non cui-
que apparetent. Inauditum igitur atque infſolens eſt, dum inter-
jectis nonnullis aliis n. 111. p. 11.
noſter imponit. Unde, inquit, evidenter patet, quam erronea muf.
torum circa hoc fit opinio, ſeu potiuns in contrarium aſſertio, qui dum in

rerum origines non ſatis inquirunt, hand dubie fenda ſabſtituta cum ob-

latiz, et facile, ſic peſime confundunt, ac falſo boc inuixi principio,
durius ſemper in euria ſecum agi conqueruntur, quando tamen nulla fa-
voris, nulla gratiæ impendendæ canſa ſabeſt, ſeæd potins illis regerendum
foret illud Apoſtoli: quid habes, quod non accepiſti? Ea ſiquidem eſs
fendorum Fuldenſium natura, ac genuina indolet, at pro datis & henefi-
siariis paſſim hubeantur, niß aliter probentur, conſequenter in dubio ſem-

materiæ de fendis oblata hunc inem

per
4d/
u⸗
0
cha

ple
das

res
ſu
tit
jun
4

i⸗
dli
Nul
Pro
ſtin
n0
tus
co
igit
cul

ia

DE FEVDIS FVLDENSIBVS. 45

T

per pro domino ſtandnm erit: zec enim decantato toties axiomati pe-
dam neminem ercludit, vulgo Krumſtab ſchlieſet niemand aus,
locus abique apud nos datur, ut fuſius in ſequentibus demonſtrabimua.
Origines feudorum Fuldenfium ex ipſis ab Autore noſtro productis
chartis, & iis, quæ hucusque profuſius eam in rem commendati ſfu-
mus, æquo rerum rltimaroti katilc dpparnt, nec dubium eſt, eas
plerumque ex oblationibus, ſaltim artificioſe palliatis, eſſe derivan-
das. Quid enim habet eccleſia, quod de ſuo largiatur? Indecens
quidem & profanum videri poterat; S. Scripturæ loca, ad deſignandas
res ſpirituales a ſacro Numine inſpirata, ad profana traducere & alior-
ſum interpretari. Quodſi tamen liceret, dictum P'aulinum, quo abu-
titur noſter, ad præſentem applicare materiam, multo ſane meliori
jure eccleſiæ Fuldenſi objici poſſet: quid vero habes, quod non acce-
piſti? Si autem omnia accepiſti, cur gloriaris?; Saltem illud certum eſt,
Apoſtolum hæc verba ſcripſiſſe ad eccleſiam Corinthiorum, non
ad eos, qui ab eccleſia feuda vel beneficia acceperant. Recte
igitur & jure durius ſecum agi in curia Fuldenſi queruntur Principes
aliique illuſtres ejus vaſalli, quod in beneficiis & inveſtituris Fuldenſibus
nullam favoris ſpeciem, nullam gratiæ impendendæ cauſam ſubeſſe
procaci calamo in publicum emittere non erubeſcat. Quodſi ad pri-
ſtinas caſas, iſtis monachis, ſanguine & arvina fartis, redeundum foret,
nonne durius ſecum agi quererentur? nec injuria ſane, quia & conven-
tus eccleſiaſticos, maxime tam celebres tamque autoritate & dignitate
conſpicuos, leges Imperii favere & tutamine complectuntur. Præbeant
igitur ſe quoque faciles ſuis vaſallis, quorum ſunt ditati bonis & ad
culmen, quo nunc conſpicuuntur, evecti. =èð

In (pho II. p. 7. ubi de feudis Fuldenſibus maſculinis ex profeſſo
occupatus eſt Autor, ſtatim ab initio eundem committit circulum,
quem jam S. EUIII. perſtrinximus. Ouandequidem, inquit, de feudis Ful-
denſibus, ntpote ab origine ſua univerſin maſculinis, jam Jupra capite præ-
cedenti late diſſeruimus, paaca nobis circa eadem hic rurſas examinanda
oecurrunt, enm prater maſculos, qui ſoli, juxta communem Kgnificationem
heredes fendorum capaces cenſentur, fœminas nunquam admiſiſſe repe-

riantur, nife ex pablo, aut Principis Abbatis indulgentia & quam egre⸗

Sie vero & ouαdααα Autor ſuperiore Capite hanc matctiam exequu-
F 3 tus

46 DFEVDIS FVLDENSIR P.

tus fuerit, ex Sphis VIII, IX, X & XI noſtræ Diſſertationis videri poreſt,
quibus, ſi æqui ac prudentis Lectoris deſiderio ex aſſe ſatis haud fece-
ro, id ſaltim ad oculum demonſtraſſe videbor, Autorem noſtrum nun-
quam probaſſe feudorum Fuldenſium indolem propriamque naturam
eſſe maſculinam & fœminarum impatientem. Maſculos ſecundum
communem ſignificationem, ſolos eſſe heredes feudorum capaces, hemo
eſt, qui negat; ſed feudorum Fuldenſium peculiaris eſt natura, eaque
fœminarum regulariter non impatiens, ut rationibus, Celſicimorum
Principum Abbatumque teſtimoniis, præjudiciis curiæ quamplurimis,
ae denique communi doctorum, non exterorum modo, ſed & Fulden-
ſium, opinione & calculo firmavimus. Quas vero Autor hoc loco, ad
roborandam ejus ſententiam denuo ad oram p. /5. produxit Chartas, ex
iis ſtatim exidunt Probat. 3o, quam ſupra 5. AIlI. Probat. 6go, quam
S. XIV. Probat. 211, quam g. XIII. Probat. 212, quam g. II. W. & PIII.
ac Probat. 222, quam §S. 1X. &A jam diſcuſſimus, iisque nihil, quod
monſtroſæ Autoris ſententiæ patrocinetur, contineri, ni fallor, ad ocu-
lum demonſtravimus. Quapropter mirum videri non debet, ſi & teli-

quæ probationes quas ad hunc locum Autor adjecit, non majoris vi-
deantur momenti. Quæque ſunt ex Cod. Probat. um. 10. 20 7. 713. J11.
6;z2. 190. & 414. deſumtæ. Vbi ſtatim primo loco litteræ inveſtitura-
les Ludovico Haſſiæ Landgravio ſuper feudis Fuldenſibus, quæ ſunt Bin-
genheimii & Echzeliæ, conceſlæ, haudquaquam probant feuda Fulden-
ſia regulariter eſſe maſculina: In iis enim comprehenduntur tantum
Ludovici heredes ſucceſſores in Principatu, Erben des Fuͤrſtenthums,
quod verbis ſignatis iterato exprimitur, nec feuda illa conceduntur,
nach Fuldiſcher Lehen Recht, Herkommen und Gewohnheit, ad deno-
tandum, hæcce feuda Landgraviis minime jure feudorum Fuldenſium
ordinario, de quo ſc. in prætſenti tantum controvertitur, conferri. In
Probat. 207. & Jgl. deceptus videtur noſter denominatione beredum
zudorum capacium, quibus ut ſecundum jus commune, ita & hic quoque
ſolos maſculos deſignari putavit. In prima etenim charta Henricus
Abbas aun. 1311. Heilmanno Eommersheim, Burggravio in Starcken-
berg, Irmingardi, uxori ſuæ & eorum heredibus fendorum capacibus duas
Hubas in Ricolfesheim cum pertinentiis in feudum conceſſit, ubi ſane
ro ſubſtrata materia, in qua verſamur, feudorum nimirum Fuldenſium,
in defectu maſculorum, fœminæ quoque pro heredibus feudorum ca-
pacibus ſunt habendæ: In altera vero idem Henricus Abbas ann. 430ℳ
W po

olt n
Pa
i De
Gole i
Dolter
ſo.
ler ej
nd!
eider
daſe
Quc
ab
bane
chat
Res
ati
ſem
cont
in ſi
inſpr
e
en
tan
e

uaht

n

ponekt,
fece.
nun.
Wram
ndüm
hefno
engue

oren

timis,
llen.
, id
45,6n
guam
Pili.
quod
oell⸗
ſeli.
SN⸗
I4l.
ura⸗
Vin-
den.
Ntutn
ms,
hrut,

eno⸗

ſum
Iun
en
Ne
icus
len⸗
luus
ſne
UR,
ca⸗
oe
polt

DE FEVDIS FVLDENSISy6W6s. “

poſt mortem Wiſſelsbeckii vaſalli & üxoris ejus, aut heredum ſuorun
Feudi non capacium, feudum eo caſu eccleliæx apertum, Conrado conce-
dit Decano Aſchaffenburgenſi. Vbi ſi vel maxime negationem men-
doſe interjectam eſſe exiſtimes, tamen iſta correctione nihil juvatur
noſter, recurrit enim eadem, quamn Priori chartæ oppoſt uimus, reſpon-
ſio. Probatione 413. Conradus Abbas ann.1379. Lamprechtum de Net-
ter ejusque heredes, ſin Libei EBrbin, recipit in caſtrenſem, zu aunſerpis
und anſers Stiefts Borgman, in unſer Sochloſs and Stad Vache, aſſignatis
eidem propterea VI. florenis, al- Borglehen and nach Borglehen, Recht;
daſſelbe in dem egenanten chloſs und Stat getrn velich &=u verdienen.
Quod cum referat ſpeciem feudi Soldatæ, jure feudi caſtrenſis conceſſi,
ab hoc loco valde alienum videtur, & minime ad theſin Autoris pro-=

bandam adduci poteſt. Probatio vero 632. non niſi etrore calami in
chattam poteſt eſſe illapſa, refert enim tantum litteras requiſitoriales
Regiminis Heidelbergenſis ann. 1719. ad curiam feudalem Fuldenſem
datas, ſuper obſervantiæ & curiæ Præjudieiis, in caſu dubiæ ſuccefſionis
fœmineæ. Et reliquæ duæ z. 190. & 11g. cum inveſtituras fœminarum
contineant, eoque Autori ma uifeſte contradicant, hinc eas tantum eum
in finem allegare voluiſſe videtur, ut probaret, diligenter ante omnia
inſpiciendas & attendendas ſſe inveſtutarum littera, in quo neminem
facile habebit diſſentientem. Nam quæ de ſingulari Abbatum indul-
gentia pactoque naturam feudorum Fuldenſium ordinariam transmu-
tamtibus intermiſcet, & quorſum ille has quoque chartas trahere voluit,
ca jam dudum a nobis ſunt confutata-

XAXJX.. XXIIII.
In ſequenti, n.11. & 117. P. 17. & /16. revertitur noſter ad formulas
tantopere ſibi amatas, Mannlehn, Erb⸗Mannlehn, de quibus §. XIII.
& XlV. hujus Diſſertationis nos quoque jam occupati fuimus, ex iis-
ue nunc prolixius diverſum ſuccedendi ordinem in feudis ſuis maſcu-
linis derivare contendit, prout ſc. vel maſculina ſimpliciter talia ſunt,
Mannlehn, vel maſculina hereditaria, Erb⸗Mannlehn. Cæterum, in-
quit, Neuda maſeulina, Empliciter talia, & fenda maſculina hereditaria;
vulgo: Man- Lehn, & En 5= Man-Pehn, eadem quidem ſunt inter ſe quo-
ad ſubſſtantiam, ſed in hoc vel maxime differunt, quod dum ambo ſolos
maſcnlos, a primo acquirente "rtορ, attendant, feuddnm maſculinum ſim-
Plex hareat ac Perßſtat nnice in linea deſcendente rebta: hareditarium

TVer9

„ D TEVDIS FVLDENSIBVS.

veyo etiam ad lineam transz verſam, ſen ald collaterales maſculos ſeſe gra-
ioſe extendat, quibus utrobique deficientibus, feudum Domine fit aper-
tum, nulla prorſus fœminarum ratione babita. Quod iteruüm novam
continet & hactenus inauditam juris feudalis Fuldici diſciplinam. Ad
Haturam feudorum Fuldenſium pertinere, quod tranſeant ad ſœmiuas,
ſupra jam ad nauſeam demonſtratum dedimus, nec intereſt, etiatnii
in inveſtituris maſculorum tantum feudorum, ea formula, qua tan-
topere delectatur noſter, Mann-Lehn, fiat mentio, ut auctoritate
FlCHARDI & FERRARII, JO0. RVDINGER. Cent. 3. Obſerv. 22.
docet. Ea ſiquidem formula interpretanda eſt ſecundum ſubjectam
materiam feudi, ita ut ſœminas includat, & intelligatur de deſcendentibus
ex maſculis & fœminis; item tam per maſculos quam per foœoininas'ex
primo acquirente, ſed nullo modo extendatur ad transverſales, vel ex-
traneos, præſertim, cum capiendo aliam interpretationem inducete-
tur zorteltio juris tam communis quam feudalis. SCHRADER. 7.
Conſ. 12. n. 345. RVDINGER. d. Obſ. 22. Hæe ſane melius onveniunt

diſciplinæ juris feudalis, quam quæ Autor noſter h. & g. ſeq. 111. h.

Cap. III. Chüientelz Fuldenfis de variis feudi Fuldenſis maſculini ſubdivi-
ſiomibus imperite nee ſatis accurate in medium produxit. Quæ omnia,
ut moroſæ diſputationi finem imponamus, hoc loco prætermittimus,
& ad materiam de ſucceſſione in feudis Fuldenſibus, tanquam ad lo-
cum proprium reſervamus. Properandum igitur nunc eſſet ad §. h.
Cab. IV. in qua de feudis Fuldenſibus fœmineis ſive promiſcuis more
ſuo, h. e. multa cum tα verborum, & fiducia pene Lhraſonica

oscupatus eſt noſter. Verum, cum præter intentionem noſtram hæc
tractatio plus juſto excreverit, & majorem campum occupaverit, quam

ab initio vix licuit prævidere, neceſſitas nobis imponitur, denuo hoc

Klum abrumpendi, & quæ ſuperſunt, ad Diſputationem quartam re-

ſervandi, quam, ſi DEVS vires & ſanitatem conſervaverit, & Nobi=-

liſſisus Du. Commilitonibus diligentiæ calcar addiderit, moz?

2

publicæ luci exponere non pigra-
bimur.

rTEVDIS
FVHDNNNVS

EORVNDEMQVE

ORIGINE,
NATVRA EFr DIVERSITATE,
DDesPyYATI0 7ERZIA

QVAMAM
PRAESIDE

D. IO. FRIED. KAVSERO,

IN REGIMINE ET CONSISTORIO ECCLES. DIRECTORE,
IVR. PROFESSORE P. O. ET PRIM. NEC NON RERVM OECON.
IN ALMA LVDOVICIANA INSPECTORE PERPDPETVO,
ORDINIS SVI H. T. DECANO,

DIEM 17. MAll õ
PVBLICE VENTILABIT

OEORGIVS HEINRICVS WIRI.

MVS STORCHIVS.

ew ααναοαα

61 5 § ℳ
Ex orriciINA 10 ANNIS MVLLERI.

VierFarbSelector Standard* -Euroskala Offset

11

10

9

8

7

6

5

4

8 c D
2 3

A
1

— £— Copyright 4/1999 VXyVMaster Gmb wwwW.VXymaster. com