KaI600-106_19

08, gui nonnii
ſtica pihtare de. 1

gratis eragnnu.
ns lubliſtere po.

nrſtio ſand hæc

urez ſpititus ele ſ

e homine legi⸗

ſale nidet, i.
ien & Gi H

& poſt montem
o damno.

Dlltkatias eſſe ſe⸗
1, guod nos de⸗

imus.

ſecho nec hie e⸗

lioguer eNomar

Eam ien di⸗

igemibns, Judd
tuat. Sed 191.

C. 6. denn,

wehenſin/ riut

nuges & ſtultus

00 d nos, ilte
2Dll4 NC5.
ſ ſciptione bie
teinun Belind
lales dilech te⸗

SYTLLOGE

CUESTIONUM
THEOLOGICARUM

denuò tritiorum,

Duam

Zy O&
PRÆSIDE,

JOH. CHRIS TOPHORO PFAFFIO

S. S. Th. Doct. Profeſſore & p. t. Decano,

FPublicæ &σνS‿ισαα
expenent

M. SA MLIEI. URLSPERGER⸗ Kürcho- Tccccnfs.
M. GEORG-ERYCIS REMMELIN. Balingenſis.
M. PHILIPP. SIGISMUNDUS MOSER. Stuttgardianus.
. 7RISTIANI; FRIDERICUS FABER, Stuttgardianus
M. w H. VILHELMUS SCHMUCKER, Görlingenſis.
VILHELMLIS FRIDERICUS LENTILIUS, Nördling.

Add Jept.

7BIN GO A,

Literis IOH. CONRADI EITELII,

A, clo. IoccCVII. —

—Zor

intert
ſand
Dis e
Aangol
utno
Alter,
gunt!
cunt.
non!
grach
Mag
ſibus
tuſta⸗
tente

Liber

EE

C (IIIa capitalior peſtis eſt quàm, præ=
ſertim in ſacris, opναννοοανον morbus
ſacer Heraclito dicta, pridemq; à Pau-
oxi 2aπ½ς enim, qui ſibi ſapiunt ſoli,
EE , quicguid probatur aliis, damnantes, lon-
gè alia, & præſertim cercbri nen niſi ſui abortus ad-
optari prætendunt. Scripturam verò, ſi obvertas,
ita torquent, ut aliud quaſi loqui cogant quàm ſen-
tit, omniaque quæ ex fonte illo legitimè derivas. ab
internàâ demum convidione ſuſpendunt. Nec Sacro-
ſantis fidei Myſteriis parcu nt, ſed illa ad humanæ ratio-
nis calculum revocant, ingeniiq; decempedâ menſi
anguſtis judici ſui finibus circumſcribunt; Deinde
ur noſtratis etiam Eccleſiæ, quàâ non eſt cœtus ſanctior
alter, cadat auteritas, pientiſſimæ Matri mille affin-
Egunt rugas, ejusque Miniſterio & verbum DEl abdi-
cunt & Sacramenta, & claves regni eœlorum, & quid
non? Denique in ipſa quoque Eccleſiæ ſepimenta
graſſantur, ſymbola ſeil. Ordinationes, curamque
Magiſtrats civilis eccleſiaſticam, & nequid novis au-
ſibus deſit, illos, Gibeenitarum ad inſtar, attritis Ve-
tuſtatis penulis vidcas palliari. Quibus omnibus ita
tentatis, ruptisque & éοοοανα & ivra?las Tepagulis
Libertinimo, Donatiſmo, Anabaptiſmo:hæreſibusq;,
4A omhi-=

ae⸗

Omnibus, quin & confuſioni plusquam Babelicæ, eu⸗
jus noſtram hactenus Eccleſiam inique arguebant.
novam vel tandem parari viam, cœcus fir- qui non vi⸗
det. Unde cordati ſe Theologi hucusque oppoſue=
runt, ſed ab iis, qui aliàs nil niſi dilectionis Chri-
ſtianæ flagrantiam urgent, duriùs excepti ſunt. Evan-
gelii tamen nec tædeat, nec pudeat. Id itaque, quod
ultrò citroque diſputatur, compendifacturi, ad Mul-
torum petitum in timore Domim noſttum quoque
addemus judicium. Spiritus veritatis atque pacis pio
intentui affulgeat atque benedicat .

QüUESTIO PRIMA.

Lilri noßri ſymlolici an divini ſint,

& nerma religienis!

Onfeſſores dogmata fidei non euderung

nonicis xdunæ per juſtæ interpretationis
media prompferunt, qualia per legitimas in=
de conſequentias eruta materialirer Scri-
ptura ab ipſo Chriſto dicuntur, Matth. XrI. 29. 30.
31. 32. Nec enim id ſolum ad ſeripturam canonicam-
pPertinet, quod litera ipſa & verba propoſita immedia-
tè indicant, ſed etiam, quod ex verbis propoſitis im-
mediatè, ut rivus è fonte fluit, ob homogeneas ſcri-
Pturæ divitias. Nec verbum Dei in ſacri tantùm co-
dicis contextu normandi facultatem habet, ſed ubi-
Vis, adeoque & in ſymbolis. Hinc L. L. ſymbolicos
L huma-

*
sn

nova, fſed tantùm latentia in ſcripturis ca-

ſuisot⸗
Aumar
nierin
teant,
cjpiot
illos,
lcil. Di
Leclel.
eingol
Konis
Al⸗
volum
Grinx
n dd
Motel
horumm
(unt ae⸗
licis a⸗
pus,ill
hodi
Hyadol
i enin
quos
Atiuse
vdr iue
Cemg.

E, (ll⸗
tbant,
0 vi⸗
volae⸗
Chni⸗
Evan.
quod
ilat.
noque
eirpio⸗

lemnr
kis er
tionis
nasine
Sel⸗
9,30 0
tica
necdi⸗
tisim⸗
ſcri⸗
m co⸗
dubi⸗
olicos
NRe

(3.) Se⸗

humanà quidem induſtrià conſcriptos, quòd eos

Spiritus S. ſi non αα nmediatà, eiονοο tamen.

mediante verho ſuo & aſſiſtentià ordinarià electis
(uis organis adipiravit, ſeripta divina magis quàm
humana appellamus, cùm nec vocationem ad Mi-
niſterium, ſi peculiaria Divini nutüs figna appa-

eant, humanam, ſed divinam vocemus, pro prin-=

cipio tamen normave ipſius fidei non obtrudimus
illos, niſi materialiter, quàâ contentum, verbum
ſcil. Divinum, quocum eos idem eſſe diximus, ſed
Eccleſiæ noſtratis teſſeram, ſepimentum veritatis:
eingulum unitatis, vexillum concçordiæ, Confes-
Kſionis ac doctrinæ lapidem lydium, mediumque
21ροροσιοα, I. Corinth. XIV. 29 commendatæ eſſe
volumus. Nec obſtat I. quòd ipſa Scriptura S. ſit do-
ctrinæ normaac principium, nam ſolis quoque mo-
tus norma temporis & horarum eſt, nihilominus &
morelogia commodéè adhibentur, ſic L. L. quoque
Symbolici, utut ipsà Scripturâ S. non præſtent,
horum tamen temporum controverſiis ſpecialiùs
(unt accommodati. Nec IlL. quòd Libb. ſymbo-
lieis Apoſtoli virique eατνι ι non habuerunt o-
pus, illi enim nec linguarum ſtudio egebant, quod
hodiè tamen neceſſarium. Nec IIl. quòd Libb-

ſymbolici variis paſſim limitationibus tutandi ſunt,

id enim per ſe non fit, ſed ob Adverſarios, propter
quos ipſa etiam Scriptura ſubinde limitanda venit.
Arius certè omnia Scripturæ loca eluſit, usque dum
vOx iuesi aſſumpta fuit in limitationem; vide
Chemn. L. LD. P. d. f. . 53. Nec IV. quòod L. L. Sym- 4
àA ⸗ boli⸗

26 (4) 50

bolici us que fuerunt audti, multiplicatis enim ere-
roribus multiplicandi quoque obices ſunt, uti ac-
creſcentibus delictis augentur quoque leges, quæ
adtionum tamen moralium nortma eſſe non deſi-
nunt. Ult taceam ipſum codicem ſacrum ſua ce-
piſſe incrementa. Nec V. ſequitut: Paries inter.-
gerinus legis ceremonialis, qui Judæos à gentibus
diſtinzerat, ſublatus eſt, Eph. II. 14. E. nec hetero-
doxi aborthodoxzxis ampliùs diſcernendi ſunt, con-
tra g. Tim. VI. 5. II. Joh. u10, Nec obſtat VI. hos
libros dæ 22%πρhoc fine non fuiſſe ſeriptos. Dantux
enim fines quoque acceſſorii, vide I. Corinsh. VII. 2.
ſie Compendium Hafenrefferi in typum doctrinæ,
quà juventus & Suecica imbuitur, audias adopta-
tum, quod beato tamen Autori in mentem nun-=-
quam venerat. Nee VII. laqueus conſcientiis ita
injicitur. Si quis enim in confcientiâ ſeſe aliter

—

convictum putat, illi integrum eſt atque liberum

profiteri. Nec jurans jurat, ſe confeſſionem illam,
ſive conformis ſacris literis ſit ſin minùs, pro ortho-
doxâ habere, ſed ſubſeriptione teſtatur tantùm,
quod eam in conſcientiàâ pro orthodoxàâà habeat.

QXSTIO II.

An in libris noſtris Symbolicis

appareant errstes?

Ulli conſpiciuntur,. Non I. Dogmatici,

fatente ipſo Spenero in der Übereinſtimmung. Ar=
. tice⸗

Eened
paßt⸗
Feſal
undh⸗
ſtini
tantu
Po 1
in Bay
heli
ulurp⸗
invol
ocev
moch
Vicero
merte
i e.
Perea
1Cy
eo,; q
& ten
miſſo,
kunt,
übi At
iſß ⸗
ſyngy⸗
lurte
Melc

—
im er⸗
uti ac⸗
, quæ
n geſi.
lus ce⸗
inter.,
entibus
netero⸗

t, (Ol.

Vl. hos
Dantut
VIl2.
drine,
Gopta-

m hun⸗.

dNtüis ita
e aliter
lberum

Nillam,

ortho⸗

intum,

eN

dieſelbe dem Gottlichen

₰ (5.)
tie. V. prælim. th. 5. J. y. Hs bleibt auch freylich da⸗
bey / daß GHit die Autores derſelben nur gnaͤdig be⸗
wahret hat / daß ſie in der Lehre nicht gefehlet / ſondern
Wort gemaͤß auffgeſetzets
und bezeuget haben. Nam p. 15. ſuppoſititii Augu-
ſtini libri Hypognoſticar allegantur ar dvbecazo*
tantùm, quod à Pontificiis etiam ipfſis, Stapletono
pro L. A. p. 296. & à Bellarmino pro exſufflatione
in Baptiimo L. I. d. Bapt. c. 2 5. citantur. Etſi etiama
P. 117. & 336. novitatis ac yenovationis voces laxzx
uſurpentur ut & converſionem & juſtificationem
involvunt, quo quidem ſenſu & 2. Cor. V 17. Ebr. V.6.
„alibi tamen, pag. ſc. 666. & 690. ejus-

oceurrunt:
modi vocabula, e. g. vivificationis, regenerationis,

Iaſßtifcationis, renovatioenis, ſanctiſicationis, &c. etiam
Krictiùs recurrunt, eoque ipſo ſatis accuraté à ſe in-
vicem diſtinguuntur. Pag. 136. vita æterna vocatur
merces, ſed eo ſenſu⸗ quo & à Chriſto, Mat h. V, r2.
i. e. gratuita. Et p. 137. legitur: quòa bena qpers
mereantur; ſed mereri itidem impropriè, ut paſſim
à Cypriano, Ambroſio ac Auguſtino, capitur ibi pro
eo, quod eſt ex fide aliquid DEO gratum præſtare
& remunerationem gratuitam conſequi ex pro-
miſſo, 1. Tim. IV. 8. Nodum certè in ſcirpo quæ-
runt, contradictiones ſe p. I55⸗ aucupari perſuaſi,
ubi Articulus VIII: Qudd ſacrament ſint effcacia,
eiß per malos in vitâà Miniſtros tractentur, qui Miniſtri
funguntur vice Chraſti, non repræſntant ſuam perſenam,
Iexia iſtud: Qui vos audit, verbum prædicantes

meum, Matth. XXVIII. 19.

Gal. I. 8. Me audit. Econtrario
3 Impiü

*S (⁶.) Se
——— — e
Impii Dectores in Doctrinàâ ſc. deſerenai ſunt, quia hi fam
mon ſanguntur perſond Chriſti, ſed ſant Anti Chriſti.
Et Chriftus ait: Cavete non aſſentiendo à Pfſoude-
Prophetis mendacia ſua prædicantibus, &c. Porr,
nec p. 877 Bulgarius pro tranſſubſtantiatione, ſed
reali tantùm incœnà corporis Dominici præſenti,
nec p. 72 CGyrillus pro redemtione damnatorum
eæx inferno, ſed pro Chriſti Deitate adducitur. Præ-
terea, pag. I6 77 Abſolatzio dicitur Sacramentam 1, latè
tantùm, neutiquam verd propriiſſimè aut univo-
ce inve rigore, uti p. 202. innuitur: Si omnes res an-
numerari ſäcramentis debent, quæ habent mandatum
Dei, & quibus aaditæ ſunt promeſſiones, curnon addunt
orationem? Z. Non categoriee, ſęd tantùm hypo-
theticé p. 200. Si ſacramenta vocamus ritus & c.
3. Comparate tantum ad confirmatienem, extre-
mamqut unclionem, quas non æqquè habere manaatam
Dei. p. 201. dicitur, Denique orationem pro mortutss
cuchariſticam, Encomiaſticam, ut & quietis in pul⸗=
vere lætæque corporis cum anima reunionis voti-
vam, non, ut Aërius, Apologia p. 274 prohibet,
ſed tantùm expiatoriam, iatisfactoriam, merito-
riam damnat. Nec Ii. Exegetici. Quòd enim
Zachar. I. 12, Angelus introducatur creatus, Apolo-
gia p. 224, largitur zgar aybenzer tantum Pontifi=
cus, cum loeum illum pro invocatione ſanctorum
communiter allegent Bellarmin. L. S. d. B. S. c 18.
Bailius in Catechh. q. 45. & Becçan. T. Ve f. m. y29.
Poſt p. 283. perlegem non bonam, Ez. XX. 25⸗ recte in-
telligitur lex Dei, quæ transgreſſoribus evaſit talis
. Peg

17

1.
Matth
ele.
ſigtatia
II1. Tin
primi
oh. .
Vnà co
tio illu
10. lep⸗
IIII. ,
qui me
illum
cabis;
bis, hen
lurgit,
migrare
leamo,

mas
liſins

rihi.

ſoudh.
ott,
enti
Otu
te⸗
b lats
niyo⸗
etan.
latuß
Auupt
nypo.
6 Ac.
kxtre.
datuß
ntlß
n pol⸗
yotl⸗
nibet,
erith⸗
lenia
vol⸗
zntiſi⸗
otumn
e 18e
1729,
e In⸗
1 talls
Pet

*(7.) Se
peraccidens, Rom. VII. 1O. II. Corinth. IIl. 6. Nec
p- 313. legituxr: ut Angelus ſignificat Apoc. XII. ſed
urt Angelus Apoc. XII. depictus ſeil. egnificat rugitum
puta Anti-Chriſti, quo de Apoc. XIII.

An in hominem quoque irregenitum

notitia verbi ac Myſteriorum Siri-
eaalis cadat 7

JOmo †âαKαe ſe non capit, quæ ſunt ſpititſis-
IJ. Cor. II. 4. nec caro & ſanguis illi revelane.
Matth. XVI. 17. ſed mens ſibi relicta mera calige
eſt. 2. Cor. IV-3. 4. Eph. IV. I. Joh. II. 4. præſertim
figratiæ prævenienti obluctetur, I. Tim. VI. 4. f.
II. Tim. III. 7. Illa enim Gratia intellectui cœco
prim ùm illucet, Pſ, CXIX. 18 Luc. XXIV. 27. 4 .
Joh. XVI- I3, Ac. XVI. 14. II. Cor. IV. 3. nec ſemper
unà colluſtrat & voluntatem, ſed cordis ſanctifica-
tio illuminationis tantùm conſequens eſt, Col. l. 9.
0. feparabile, Matth. VII. 22. Luc. XII. 47. Joh.
XIII. 17. I. Cor. XIII. 2. I. Pet-II. r2. Quoties enim
qui melioza ſcit, deteriora tamen ſequitur? Nec
illum qui adhuc in tenebris eſt, ſandum deprædi-
cabis; nec hypocritam, quod ſimulat, noſſe nega-
bis, nedum quories homo labitur moraliter, & te-
ſurgit, toties ejus ſpiritualem quoque notitiam
migrare & remigrare affirmabis. Quis nequior Bi-
leamo, qui verbi tamen divini auditor audit illu-
minu⸗

„

— () f

tinatus? Num. XXIV. 4. Qui graviùs peccatur
luam contra conſcientiam, inque Spiritum S.
fuorum tamen utrumque ſcientiam infert. Eb. Vl.
4. X. 26. & quidem plenam 1I. Tim. I. v. 13. Scien-
lam rerum ſpiritualium alii quidem irregenito con-
tedunt, ſed tantùm naturalem. At ex ſemine ſpi=
rituali tam prima herba eſt, quàm plenum frumen-
tum, Marc. IV. 28. Dein ducem cæcum ceu caput Me-
duſæ opponunt alii, ex Math. XV. 14. ſed Chriſtus ĩbi
inrelligit non tantùm irzegenitum, ſed Pſevdopro-
phetam potiùs veritatis lumine caſſum „qui ram
doctrinæ typo ſeducit, quàm vitæ exemplo v. I13.
Denique Mandus quà talis non poteſt ex viribus na-
tivis capere piritum veritatis inhabitantem, Joh.
XIV. 17. Sin hæc verba abſolutè intelligas, Mun-
dus ſ. indigni nee Chriſti cœnam capient, quo degie
debis infra Queſt. XI.

An otudia in ſacris impedimento ſint,
iaeeg, exſudanda?

VIEritas una & ſimplez eſt, nec ullibi eruditio cara
pitur, ſed ceu Dei donum potiùs commenda-
tur, quòd in ſacris nec Juſtino, nee Tertuliano,
nec Clementi Alexandeino, nec Baſilio, nec Hiero-
nymo, nec Auguſt. fuit impedimento, ne dum Moſi,
Act. VII. 22. Salomoni, Coh. I. 13. 18. Danieli c. I. 17.
aut Eaulo, Act. XXVI. 24., qui Poëtatum didta ceu
Ægy pti

&alee lt
Spiritus

wuilitans

unde !
t. C
ru d
ſariotun
Philoto⸗
Aulirina
DElir
ahus
Rißßn
aukrten
Bs fran
Mltert
mperuti
Mll. 2.
nil erl
quidem
rati non
Vero or
iafuſun
ae eere

—
teater
.
.l.
Scien⸗
dco⸗
neſpi⸗
umen⸗
ut Me⸗
kus ibi
lopto⸗
ni tam
5V. l.
dus m.
Jonr
„Mun-
olegi⸗

iut,

oeat⸗
mencz⸗
uliano,
Hiero-
Moßi,
lc. .l/
lla cen
Eoy

(9.) 5*
Egypti (polia ſandificans, in uſus ſactos convet-
tit, Act. XVII. 28. I. Cor. XV. 53. Lif. l. 12, Lot in-

de Scholæ, Pantæni, Origenis, &lementts à lexangt.

& aliæ in hunc usque diem (uerunt apertæ, qued
Spiritùs Sandti officinæ ſunc, ex quibus Eccleſia
militans ſua contra hoſtes arma capit ac ſubſidia,
unde & ſuo tempore Julianus multas iterum elau-
ſit. Quid enim neceſſarium magis quam lingua-
rum Studium, ſi fontes Gtis, ſin Strog has Adver-
ſariorum deprehendi oporter, quid Iobriâ urilius
philoſopniâ * Eiſi ipſa fibi ſaſfcit, net opes alienæ eget
dactrina Saltvatoris, ouin ſit potentiæ & ſapientis ibſius
DEI1, irmuit Clemens Alexz. L. l. Strom. tamen Græ-
canica tacceſſit, non quidem validiorem acit veritatem,
ſed ſophiſtos inſaltus ab eà amolitur, & inſideas omnes
avertens ſepes & lerica eſt Dominicæ virez, Nec ma-
gis fratribus ignorantiæ Schekius noſter favit, qui
in De dic. co atr. Antitrin. Veròè hocmibi dréturus videor, ni-
Ie alsuratins homines incipiant thiloſophari, faturum,
ait llas ſectarum, nullus errorum Juturus ſit finis,
quandequtdem haäc ignozatiene aceda!, ut néque
accipere legetimè, negue redaere rationes Diſutatotes
imteriti valcant. Eoimnveto ille uxmiαραι⁵ο EXx Jer.
XXill. 28. paralogimus, quo de infra XXXKI. non
nil ex Logicæ neglectu enatus eſt. Tot diſciphais
quidem, curis, Icholis, literarumne ſtudlis præpa-
rati non fuerant Apoſtoli, conf. Matth. X 19. Num
verò omnes A poſtoh’ 1. Cor. XII. 29. Quos plſis
infuſum fuctat immediatè, hoc longo nobis ufu
ac exercitio demùm eſt acquirendum, conf. Syr.
B XXXIX

(10.) 5*

XXXIX. 1. 2. 3. 9. II. Tim. III. Iy. 16. Efſi etiam unus
alterve præaco tam exereitatos in ſcripturis ſenſus
habest, ut ex bono cordis ſui theſauro vetefa atque

nova ex tempore promere eonſueverit, meditatio=-
nem tamen, ſcripturæ & ſerutinium Joh. V. 39. &
orthotomia 2. Tim. IHI. 15. important in plerisque.

Q. v.
An Baptiſmus aqua ſit eficax ac

geceſſarins?

Eceſſitatem præcepti probamus ex Math. XXVIII.

I9. médi autem, eoque ipſo & effffaciam ex
Joh III. 5: Niſi quis renatas ſis ex aqud Eezberita, re-
ghum cæœlorum intrate nequit. Quâm veré homo
ex Spiritu renaſcitur, tam veré fegeneratur & ex
aquà (verà ſcil. ac naturali, qualis in 5gnon prope
Salem. vers. 23.) nifi geminum eidem particulæ
f ſenſum affingere vslis, nec conjunctio ET i& =
T G &α vααι α Exegetica eſt, alias ixrekini fo⸗
ret abſurda: exv Piritu & ſpiriu: ſed copulativa tane
tùm diſtinctarum adque eundem regenerationis ef-
fedum ordinatarum ειανH⅓Hοαναπς partium, qui in-
de (non nudum ſignum ſed) lavacrum dicitur rege-
nerationis, TLit. III. g. quin & aquæ Eph. V. 26. uti
c. gr. & ille Iohannæus fuit efficax ad tum pœniten-
tiam, tum peecatorum remiſſionem, Luc. III. 3. Neæ
infantis regenerationem ab ipſo ita aquæ baptimmo-
pendulam dιιâοα diſtinere poteſt five Baptiſtæ ſive
Yatrinorum, inſons aliàs nequitiam lueret alterius.
Args ,

ana
Atgume
Eetfi cacla
sapelt
viruiſ
quo 4
Pledies
Felas
cicato
ℳ 4
negztun
ſie potte
ſit reen
Aamini
Ziſmmata
lidem
iple Ch
generat
Ditum
modum
Plsls
Ranui
cilus ab
gno bale
tame
Paulus
liam be
dum mi
Aun.

—
Amunne
iis lenſas
la atque
editatio⸗
. H&
risque,

hXXVI.
ciam er
Titu, e⸗
1e howo⸗
tur ” er
von pkope
Palticulz
T is le
mfö=.
tiya tan-
ioniset⸗
b gul in-⸗
ut tepe⸗
.16. Uti
Eniten⸗
l.,, Nee
Aptiſmmo⸗
tiſte ſve
alteriuse⸗

Atge

—

1112 S*
—— —
Argumento palmario, quod contta ρaIvͦͦe“s
effi caciam Adverſarii ita informant: Näklus renæ-
Zus peéccat, omnis baptizates beKat, ergò nullas bapti⸗
zatuseſt renatas; probari nimium non eſt mirum:
quod quatuor abundat terminis. Majoris enim
prædicatum non niſi ſub hae limitatione procedit:
Wullus renatus pectat qud talis: quæ reſtrictio præ-
dicato ſi addatur & Minoris: Omnis Baptigatus pec-
cat dud talis; tota propoſitio evadit falla meritoque
negatur. Si renaſceretur quis éX Fuminis baptiſino,
ſie porrò novelli inſtant Sociniami, Chriſtus ipſe ſuis-
ſeit regenitus, nec ille baptiſmo Fluminis baptiſmum fla-
mints ſaper daniſſet, Matth. III. 11. Verum Baptilmus
Ramiais vitam ſpiritualem non contulit, ſed cha-
riſmata tantùm extraordmaria Act. I. F. Xl. 16. queis
pridem renati demùm tingebantur, Act. II. 3. 4. Imo
ipſe Chriſtus tingebatur & Spiritu S. qui aliàs re-
generat, nec tamen ſandum ſanctorum inde rege
nitum dicent, cum ſubje dum recipiat non niſi per
modum receptivitatis ſuæ. Denique?: N. V. C.
Pkelus ad baptizandum non fuit miſſus 1. Corinth, I. 17.
E. non eſt opus baptiſmo agaaæ, præſertim cam Chriſtus
spſe aqua ſit vita. At Chriſtus & Agnus Deieſt ce-
ciſas ab origine mundi: E. nunquam opus fuit à⸗-
Zno Paſchalie Pariter panis vitæ eſt, Joh. VI. 35, 48.
& tamen panis in cœnàà ſ. eſt neceſſarius. Nec
Paulus & Criſpum, & Gajum, & Stephanæ fam-
liam baptizavit plane aατ „ utut ad baptizan-
dum miſſus non fuerit zgarα, ac ad evangelizan-

Aum.
B 2 Q. VI.

8 (12.) Se

C. VI..
An Baptiſmus ad infantes quoque

EOectet?
VArd r& enr èy quidem in ſeripturis ſpeciale pædo-

baptilmi necç praceptum habetur nec exem-
plum. At quid tum ⁶ Plura enim facta ſunt, quàm

ſeripta, Ioh, AX 30. Circumcidiſſe legitur in genere

& Abraham omnem familiæz ſuæx maſculum, Genes.
XVII. 23. & Joſua c. V. 3. Omnes in deſerto natos, quis
infantes inde, quòd neutrubi exprela iplotum fit
mentio, excipiet? Nec ſpecliale in Codice ſacro
præceptum aut exemplum de anicularum occurrit
baptiimo, quem tamen non negabis. Ita & pro
Infantum baptiſmo garad 21anetan argumenta ſuffi-

ciunt generalia: I. Inſtitutionis univer-

ſali tas, Matth. XXV III. 19.20. Ma ρτιοοον asr& T

. —5 4 .
*α, Baztio†d⅓ aντε adeogue & infantes, αa
5 *
cνô– aντνι, quæ ſingula verba mera forent ade-

Neνα&âα, ſi baptizare idem eſſet ac docete, uti vulgò

exelpiunt Seciniani, gratisque dicunt & alii, quod
inſtitutio h. l. baptiſmum antec edat, adeoque non
niſi in præceptis Dei priùs inſtitutum baptizari
demùm poſſe, ſed rà& Gazl,, potiùs r6ο αααρι
Præ mitti, textum inſpicienti originalem patebit. So-

lum antecedit ua0ατιι quòd proprièé eſt diſcipulos

facere, conf. Matth XXVII. 57. cum Johan, IV. I. Act. XIV.
21

—
41, .
210
leet
& infa
Adult
cem ſ

Gen. )
Quan
late
Phan,
goi
tenn
ne/ce
eſt.
latoe
neceß
Ause
inc⸗
annu
potu
atqu
cram
dum

ziot

ciren
cup

Dei
A

—

del⸗

elem.

„quam
genele
,Genes,
0s,quis
tum ſit
e ſiero
ccuttit
& pi
2 luſfi⸗

liver⸗

ara 14
,dda.
at ahr.
jruled
,qod
ge non
4ptizari
Raou
bit. So⸗
cipulos
AdcXIV.
21

2s (13.) 5%
1. i. E. Chriſtianos, Acor. Kl. 26. quod fit tam per Gæ.
rin cuàm per ddοναο, quæ duo ſunt r aατροραν
, ſp ecies, ſ. media, ſ. gradus. Nam per baptiſmum
& infantes evadunt Chriſti diſcipuli ſ. Chriſtiani.
Adulti ante initiationis ſacramentum docendi qui-
dem ſunt, ut Abraham, reliqui non item, ut lſac,

Gen. XXI. 4 II. Univerſalis neceſſitas.

Quam latè enim patet Originale peccatum, tam
latè patet quoque regenerationis remedium, cùm
Than, III. 5. Propoſitio Chriſti fit nniverſalis: Ni-
6 quis renatus fuerit ex aquàâ & Spiritn, non po-
teſt intrare regnum Dei. Quod natum efſt ex car-
ne, caro eſt, & quod natum eſt ex Spiritu, Spiritus
eſt. Unde argumentamur. Quicunque ſunt
garo de carne, iis regeneratio ex aquàâ & Spiritu eſt
neceſſaria. A. omnes quoque infantes. E. San-
Gus quidem ſan torum, quòd illo ſactamento non
indiguit, ſed bono tantùm noſtro id ſuſcepit, in
annum ætatis trigefmum differre ſine periculo
potuit, ſed noſtri, qui in peccatis concepti ſumus
atque nati, alia eſt ratio. Ut taceam bapriſmi ſa-
cramentum tempore Chriſti adhuc infantis non-

dum fuiſſe inſtitutum. III. Circumci-

sionis paritas. Si enim infantes capaces

circumciſionis, cur incgapaces ſint baptiſmi cir-
cumciſioni ſurrogati? Col. II. 11. 12. Nec Gratia
Dei imminuta eſt aut reſtricdta in N. T. ſed poriùs

ampliata. IV. Promiſsionis foederalis
B z3 com-

Communttas, quæz uti in V. Teſt. infantes in-
volvit, Geneſ. XVII. 7, 9. 12 ita ad eosdem quoque
in N. Teſt, à Petro extenditur. Actor. II. 38. 39. Ke-
ſepiſcite, dicente, & baptivetur aunus zuisque veſträm.
Vobis enim facdda eſt promißio, g reis rinteis pedhr, 1. E
infantibus quoque, nam rixver vor generalis eſt ne-
tatq; partum quemvis & modò genitum, Act. XXILa.
Ap. XIl. 4. Nee Pædobaptiſmo vocum ordo Keſipiſoitt
acbaptizetur unusquisq;, 30bſtat, ac ſi nemo niſi pruæ
pœnitens demùm baptizari queat, viciſſim enimmd
baptigans & pradicans, Marc. I. 4. JOhannes legitur.
V. Infantum qualitas, pars enim Eccleſiz
ſunt, quam certè integram ac totam Chriſtus lava-
ero aquæ vult ſanctificatam, Ephes. V. 26. quin &
ipſa acdta atque Geio (quæ vocabula infantes
paſſim tenellos notant ac plerumque adhuc laden-
tes Luc. I. 41. 44. II. 2. 16. Act. VII. 19. I. Petr. II. 2.) invi⸗
tavit, ulnisque excepit, ipſorum eſſe regnum D El
publicè atteſtatus, Matth. XVIII. 2. XIX. 14. Marc. X. Ice
16. Luc. XVIII. 15. 16. Quis itaque ſacramentum ini-
tiationis, quo via ad Chriſtum inque regnum DEI
paratur, infantibus deneget? locis eitatis quidem
de illis ſermo eſt parvulis in quos cadit ſcandalum.
non tamen actuale, rationis uſum ſupponens, ſed
tantù⅛m potentiale, cum malefacta alicujus ad ex-
citandum ſcandalum in ſe ſatis quidem apta eſſent,
alter tamen vel ex naturæ perfectione, ut Chriſtus,
Matth. XVI. 23. Vel ex ætatis teneritudine, ut talis in-=

fans, actu non movetur- VI. Cana Ant iqui⸗

15.
wüm
integ
lante
EIb.
tladit
Becl.
ſed ja
rv
f. m. 1
dunt
ſeien
Pace
pem
obice
gubij
Gallll
Joh.
le en

niſi il
XVIII.

Mnt⸗

gin⸗
dque
Re⸗
hin.
l. S.
Ktne.
XI.
Prüs
eniſn
gitut

(leſig

lava.
lin &
fantes
Gen⸗
invi⸗
DE1
Rini⸗
DEI
igem
Hum,
3, ſec
ad ex.
eſſent,
riſtus,
lis in⸗

6 (15) &

Fas. Pædobaptiſmus enim in feculo non des
mum tertio invaluit, ſed jam Apoſtolorum ævo
integræ familiæ. E. & partes illarum integrales, in-
fantes ſe. tingebantur, Act. XVI. 15.·33, X VIII. S8. I. Cor.
. 16. Neeë baptiſmum infantum ab Apoſtolis fuiſte
traditum, antiquiſſimi E. P-diffitentur, Dionyl. I. Ge
Eecl.. ult. & Origenes in Rom. VI. lib. V. T. II. f. m. 743.
ſed jam ſeculo ſecundo perCbriſtum renaſei infantes as
parvules Irenæus aperte aſſeruit, Lib. II. adv. Hær. ep. 29.
Em. 106. Qui frigidam hodie Anabaptiſtis ſuffun-
dunt, duo opponunt, quòd imepa'ses bonæ con-
ſciestiæ non wadat in tantillam ætatem, nec ullus
pædobaptiſmi effectus oſtendi poſſit; Sed æthio-
pem lavant. Præcipui enim in hac ætate, quòd
obicem malitioſum haud ponit, effectus ſunt in-
dubii regeneratio, oh.III. 5. Tit.lIl. . Chriſti induitio,
Gal.II zv. emundatio Eph. V. 26, ſalvatio, Marc. XVI. 16.
Joh. III. . Quod vero per organa nondum diſpoſita
fe exerere nequeunt inde tamen negandi non Iunt,
niſi illi & iplam negare fidem velis, eontra Matth.

n Ee eeeen

XvVIII. 6. quòd effe Qus ejus ſenſus æquè non incur-

Wnte⸗

Q. VII.

Vſus S. cœna ſitne ritus tantuùm in
derens, gai liberò negligiquest, an ſaera-
weniuss N. T. seseſſarism, 6

AEcefſitas non tantùm præcepti ex tot imperati
Nyis, accitite, edite, bibite, hec facite patet, ſed &
medii

medii neceſſitas colligieur inde, quod hor epulo fi-
des nutrienda inque tot icntationibus usque corro-
boranda, peccatorum remiſſio obſigaanda, Do-
mini memoria recolenda, fideliumque communie
celebranda eſt, Matth. XXVI. 26. 27. 2 8. 1. Corinth. X.
16, 67. 21. XI. 24. 25. 26. Necçeſſitas verò cosdtio-
nis locum hic plané non habet. Neminem enimn
nedùm invitum inve fide diſſentientem cegimus,
qui librorum noſtrorum ſymbolicorum tenot eſt.
p. m. 5762. aut violenter ad iy naxin noſtram impelh.
mus, cum ſanctum obttudere canibus nefas, Deo-
què cordi ſit populus non niſi ſpontaneus, Pfal. Ll. 12.
LIV. 8. CX. 3. Matth. VII. 6. Nec illud Comvelle Luce
XIV. 23. violentiam phyſicam infertaut coactio-⸗

nemeivilem, 2. Corinth. X. 4. ſed ſpiritualem tantùm

Gara px; vocatoris, qui invitatis nec manus, neg
vincula intuliſſe, ſed varia tantùm argumenta pro-=
poſuiſſe legitur, vers. 17. 21. 22. 24. quibus omni-=
bus, qui nondum moventur, nec juſlum Chriſtis
Hoc ſacite; audiunt, nedùm faciunt; Johan. XIII. 17.
Jac. I. 23. ſed corpus ejus ſanguinemque contu-
maeiſſimè reſpuunt, oves illius non ſunt, Johan. VIII.
31. X. 27. ſed fidelium conſortio indigni reputantur.
Quanta averruncgare offendicula totius Eccleſiæ in-
tereſt, & antequam pars ſingera trahatur, totumve

ovile corrumpathr, aexwz iy putrida membra &

ſcab ioſa depellere. Gal. V. 12. Quod ob ipſum quo-
que S, Euchariſtiz deſpedum Donatiſtis Auguſti-
nus denunciavit L. II. ad Gandent. 6. 1 Ne vorrectionens

impeaiatis aliorum, in exilium wisszemini. T. PIl. F. m. 336.
v. & Luib. 1. N. Jen. fon. 196.

Tie

gen

vini,6

eſſe ntil⸗

mottis
holpit
nilve
talem
Icoti

vNagla

ri⸗
XyVIII.
136. 40
Ve⸗ 10 ( .

YXVI.

AAXVI.

po ten

inmed
Petind
nti
in ſen
gue te
ntene
conlſec

Lionis

—
uloſ.
corto⸗
„00

nuni

U. A.

dio.
eai
inat,
ot en,
Deo.
II. 1
Ale buc,
dactio⸗
autluen
us net
fapro⸗
Ghriſte
III. 17.
Cohtu⸗
m.XII.
taotut⸗
lix in⸗
omve
bra &
1 quo⸗
vgulti⸗
Gionetz
. ⸗

(IVle

Q VII
An Eccleſiis A. C. cæna

ſet vera?“

UTique apud Nos enim werbum inſtitutionie in
us genuino ſenin aucedit aa blementum & panis &
vini, & ſit ſacramentn n, ut nihil quod ad ejus ſpectat
eſſentiam, jure deſidetati queat. Nec memoriam
mortis Domini negligimus;, ut ealumniantur, nee
hoſpitum abulu nozisque ſacramentum everritur,
niſi verbi quoque, quin & coenæ ſtatim primæ veri-
tatem reddere dubiam velis, cum nulli non viſibi⸗
li cœtui ſua adhuc Zizaniaſint. Denique nec zere=
xMaglas defectus objici poteſt. Si enim illa pro
diſtributione ſumitur, ut padſim, Jeſ. LVIII. . coll. Ez-
XVIII. 7. Jerem, XVI. 7. Thren. IV. 4. Matth. XIV. 19. XV.
236. Ac. XXVII. 35. inter nos non exolevit, quatenus
vero diſtributioni aρααονανααι.ναoα inſervit, Matth,
XXVI. 26 Marc. NIV 22. Luc. XXII. 19. Auguſtino inde
praparatio dAiſtributionis di ca, epiſt. LIX. T. II f. m. 30,
. pro temporis circumſiantiâ eſt indifferens, ive enim
in medio demúùm s. Cœnæ a u ſuſcipiatur, ſin ante,
perinde eſt, cùm contra inſtitutionem t neutrum,
uti & vini effaſio, quæ fta dioni panis reſpondet,
in ſe æquè neceſſaria eſt, ratione Miniſtri verò at-
que temporis indifferens, cùm à quo & quando,
antene cœnam S. primam, an poſt cœtan demuùm
conſecrationem fuerit peracta, ex hiſtoria Inſtitu-
tiohis neutiquam liqueat.

c C. IX.

(18.) S

C. IX.

„5„ —
An adminiſtratio cœnæ permittenda
t & Laicis

, ſed in caſu neceſſitatis tantàùm, inclinaſſe vi-
dentur Tilemannus Heshuſius & D. Joh. Gal-
Ius, apud Bidenbachium noſtrum Decad. III. Conſil.
5. p. 35 Lutherus autemconſtanter improbavit, præ-
ſertim T. VI. Jjen. f. 339 in epiſtolâ ad paſt: ceu rem
vocatione, exemplis, conſenſuque Antiquitatis de-=

ſtitutam, quin potiùs damnatam, prout ex Epiſto-

là Ignatii ad Trullianos, ex Athanaſii Apologiâ con-
tra Arrianos, ex Epiphanio Hæres. LXXIX. & Theo-
doreto Lib. IV. H. E. c. 12. conſtat. Caſus neces-
ſitatis enim tantus non eſt hic, quantus in Bapti-
ſmo. Adulti quippe jam in fide ſalvificâ ſunt con-
ſtituti. Infantes econtra unicum tantùm medium
habent, quo fidem haurire ordinarie poſſunt, ini-
tiationis quippe ſacramentum. Multò minùs ex=
tra neceſſita tis calum Euchariſtiam adminiſtrandi

poteſtas Laicis competit, uti ipſis tribuunt illam

H. Grotius, à Petavio confutatus, & Thomas Tanto,
contra quem A. 1669. Miniſterium Lubecenſe libel-
Ium edidit ſub rubricâà: Chriſtliche Prob der neuen

Schmwaͤrmerey / da etliche Manns⸗ und Weibs⸗ Her⸗

ſonen eigene kleine Zuſamenkuͤnffte halten / darinnen

nicht allein unberuffne Maͤnner ſondern auch Weibes

das H. Abendmahl austheilen. Nam in Eccleſiasubi

—
omni

NI0
nothis
quippe
elt aan
Matth
putulu
Vit.
ſonan
60, UI
bet, ve
Demin
men
Port
XI. 22.
ll
at v.
cum à
ſona
Dis,eu
epittol
forüi, 4
4Al Ecn/
W.V.
ci Dod.
S4nu
4 lli⸗
Pit ipl

44

Allevi⸗
n. Gal.
Conſll
iupte⸗

en tem

Ntisde⸗

Epiſto⸗ .

iicon⸗
Theo-⸗
necez⸗
Bapti⸗
t con⸗
ecium
t, ini⸗
user⸗
randi
illamm
anto,

neuenn

Per⸗

finnen
Veibes
iaaubi
innia

Omnia iugusνανα . ar†Sαπ rekgts fieri decet 1. Cor.
XIV 40. dilpenſatio hujus Sacrachenti non niſi Oeco⸗
nomis Myſteriorum competit, I. Cor. IV. I. ſolis
quippe ordinariis Eceleſiæ Miniſtris, horum enim
eſt adminiſtrare Sacramenta, ut docere verbum,
Matth. XXVIII. 19. Nec zevorstnραιεilla, I. Cor. X. 16.
Foalum benedictionis cui benedicimus; lateos invol-
vit. Corinthios enim ubi Apoſtolus petit, in per-
ſonà non primâ ſed ſecundà alloquitur, totus in
eo, ut ipſorum ſynaxin culpet potiùs, quàm ira pro-

bet, verſu quippe zl. inquit?: Non poteſtss poculum

Domini bibere & pepulum Dæmoniorum, non poteſtis
menſæ Domini participes eſſe & menſæ damoniorum.
Portò, Annon domos habetis ad edendum * I. Cor.
XI. 22. Quotiescunq; comederitis panem hunc, &) de po-
ualo hoc biberitis v. 26. Propterea inter vos multi infirmè
unt v. 33. ubi communicantibus præter eſum & po-
um Apoſtolus nihil certè tribuit, nedum in per-
ſonà pariter ſecundà ſcripſt: Poculum benedidtio-
nis, eui benedicitis. Deinde, quam frequens in his
epiſtolis pluralis primæ perſonæ ce. g. Dei ſumus coope-
garii, 1, Cor. III. 9. Nos æſtimet homo at DEl Miniſiros
ae æανοροMyſterierum, c. IV. Icon fer & 2. ep. III. 1.
IV. 7. V. 13.20 VI. 1. XIII. 9. Nam ergò omnes quoque lai-
ci Doctores? 1. Cor. XII. 29. Similiter c. l. 23 praædi-
gamus Chriſtum crucißxuam; ſeribit Paulus, & tamen
ab illius præconii wunere fœminas omnes exci⸗
Pit ipſe c. XII, 28. 29.

C 2 CX.

268 (20.) Se

An adminiſtrareuni tantum cœænam in
privatis æaibus ſas ſit?

reumſtantia loci nihil addit, nihil demit huic-

ſacramento, quod propter hominem non pro-

pter temporis locive circumſtantias novimus in--
ſtitutum. Ordinarié quidem: ubi verbum DEl-
auditur, L. c. in publico conventu ſacram quoque
ſynaxin decet celebrari, I. Cor. XI. 20. 33. Eb. X. 25.
In caſu tamen neceſſitatis, ubi communis ordo ces-
ſat, Commnnio privata nullibi vetatur, locorum dif-
ferentiâ dudum ſublatâ, Matthe XVIII a0. Ioh. IV. 21,
Si enim domi decumbentes erigere verbo, ſi & pri-

vatim tingere licet, A G. VIII. 38. 39. X VI. 33. Quidni

Glinicis & iOρεεR[ν& liceat? Ut taceam conamin

privatis ædibus fuiſſe & in ſtitutam, & pridem cele-

bratam, juxta Canonem XIII. Concil. Nicæn: Lat

recedunt à corpore, ultimo & neceſſario viatico non de⸗
fraudentar, Vetus Eccleſia id ad abſentes, apud Ju-⸗
ſtinum Apoh. II. fe 179. & ad Serapionem ægrum,

apud Euſebium L. Vi. E. H. c. 44. f. m. 246, miſit. Exu-
perius apud Hieronymum Epiſt. ad Ruſt. T. L f. m.
48 panem in caniſtro vimineo, vinum in vitro ad æ⸗
gros detulit, & Chiyſoſtomus apud Nicephorum
L. XIII. c. 36. beatè moriturus communionem priva-

tam ſuſcepit. Ob vocem &ôaxeesautem S. co am

negare uni & ſoli:idem eſt, ac ſi ob vocem cnονοes
= non⸗

ſon
el
ubn
bls:
iis

1
20
Pan
Lhe
is
ne
eat
Der
pot
juc
XI.
ig
Nei
Ma

—

in.

it huie⸗
onpto.
nus in⸗
m Dbl
guoque⸗
b. X. 3ſt
kdo ces⸗
um dif⸗
nelV. an,
ſiri.
Quidni
enacnin
m cele⸗
non de⸗
ud Ju⸗
2gtum,
t.Exu⸗
lkm.
t0 1de⸗
hortum
nprive
(naſh.
selles⸗

non⸗

reicyis „Uti pPanis corporis,

2 (2l. ) 5e*

gon niſi velperi commuhirare. Chriſtas quidem
cosnam adminiſtravit non tantum uni & loli Petroy
ſtd difcipulis unà omnibus, ſanmis tamen & valen-
cibus, in communio nis exern plum ordinatiæz, no⸗
Dis autem de ægro lermo eſt in extremo neceſſitas=

tis caſu⸗-

*

An corporis o ſanguinis Dominici ſub-
ſtantiam indigni etiam pereibiant?

6l panis benedictus eſt realis xeivανâa Corporis Chri=
ſti, (I. Cor. X. 16.) guſtando eum indigni & hoc
participant. Dieuntur quidem etiam idololatræ v-
20 usivανασαdæmoniorum, quæ tamen non partici-
pant, uti Judas forté⸗ At in abſtracto non vocantur
nedum de idolothy-
tis dicitur: Edite, hæc ſunt dætmmonia; uti de pa-
ne benedicdo: Edite, hoc eſt corpus Chriſti, ut ta⸗
ceam, non edentes ſed offerentes idolothyta xoνοανπ
Dæmoniorum nuncupari⸗ Proinde ſi impii non
offerendo ſed ind ignè manducandose bibendo cor-
poris & ſanguinis dominici rei fiunt, hæc ipſos (ad

judic ium) participaſſe ſubſtantialiter oportet,I. Cor.
XI. 29 Nec abuſus ſigni tantum infert zeatum, in-
digni aliàs & Mannæ & Agni paſchalis comedones
gei fuiſſent corporis Chriſti.
ma diſcerpit, pictive oculume
Geulive regii reus dicitor,

Nec qui Regis diplo⸗
ruit, ipſius corporis
ſed læſæ tantùm regiæz
C 5 = Maſer-

283 0 (22.) ℳ656*
— — rrrrrrr——rrrrrr-r
Majeſtatis. Deinde indignèò edendo ac bibendo reum
Eeri corporis ac ſanguinis Chriſti plus dicit quam ſan-
guinem Teſtament: ducere impaurnns Eb. X. 29. id ob-
Jecti præſentiam apertè poſcit, hoc non item. Sym-
bola itaque, quæ percipiunt riso, non nuda tan-
tùm ſigna ſuut, ſed ipſius corporis ac ſanguinis Do-

miniei zouνſσε. nen certée à communicäãtium fide ſed

Chriſti potiùs inſtiruto pendula, quod hominum
dr:ss non labefa Gtat, Rom. III. 3. I. Cor. X. 16. Nec
fides hominis ad Sacramenti ſubſtantiam ſed tan-
tuùm ad ſalutarem ejus uſum facit, quod porrò &
ezemplis conſtat Corinthiorum illorum ,1. ep. XI.
30. Judæque ipfius, biberunt enim omnes, Mare-
XIV. 23., adeoque & Tudas, quem poſt cœnam S.
adhuc adfuiſſe Lucas teſtis eſt c. XXII 21. Chriſtas
primum ſacramentums lada nonduam exclaſs, comma-
niter emnibus aedit; ſetibit Auguſtinus Ep. CLXII.
T. II. f. m. 742. Nec obſtat Marthæum teſtari,
buccellam datam ante inſtitutionem cœ, c. XKX VIL.
23. quâ acceptâ ſtatim exiverit, Joh. XIII. 30. Lu-

cas enim änο⅛ραιαιι eſt, l. z. & zubéa apud ohan-

nem cum aliquâ morâ, ut & alibi Marth. XXIV. 29.
Marc. I. I2. TOh. XIII. 32. eſt aceipendum. Etenim

cum udas exitet, nox fuit, ar euchariſtia veſperi

celebtata. Si ante hanc ſe ſubduxiſiet, in prodi-
tionis, quam tacito ſub pectore volvit, prodito-
rem ipſe abiſſet. Denique verbis illis 1. Corinth.
X. 2.. Non poteſtis poculum Domini bibere &) pocua-
lam deæmoniorum; potentia tantùm moris negatur
& licentia, (uri & Cen, XXIV. 5o. XXXIV. 14 Deut.

cln⸗
dur
irque
ſuam.
Deo
divin
ſed ſe
alien⸗

Acus

—
Pre
ſiz.
ldob.
ym.
1tah.
s o.
de ſec
Ninnm
. Nee
tn.
11
b. Al.
Mare.
nm§.
Hyißet
na.
IXI.
eltati,
VI
9, Lu
ohan⸗
V. 29.
teni
eleti
odi⸗
dito⸗
unth.
ut.
gitut
Deut,

WV.

*63 (2.) S*
XVI. F. XXII. 29. Matth. VI. 24. Act. IV. 20. II. Corint à.
XIII. 8.) Corinthiosid jure non potuiſſe. De fado
zutem, uti Iſrae! & Petræ & menſæ demoniorum
particeps fuit, ad judieium ſuique exitium, Deut.

XXXII. 17, ſie Gorinthios quoque & de Cœnâ S.

& de Idolothytis a du participaſſe, vel hæc ſola Apo=
ſtoli invectiva arguit, I. Corinth-X. 21. Si inſtes.
cœnam S. indignis non eſſe inſtitutam, certé nee
oves pro lupis, nee pro canibus panes, nec mella
pro fueis in promptu ſunt, quorum tamen ſubſtan-
tiam depaſci ab illis non negabis. Nihil ergoimpedit.

quò minùs corpus Chriſti & pro reprobis traditum,

Rom- XIV. Ix. I. Corinth. VIII. 11. Eb. VI. 6. X. 29. 1.
Ectr. II. I. ab iisdem & accipi queat.

CQ. XlII.
An fſuſtifcatio peccatoris in foro divi-

no ſold jaſtitiæ alienæ impatarione
ahbſolvatnre

6! non operanti ſed etedenti ſides (objectiva im.
putatur ad juſtitiam ſine openibus, Rom. IV. y. 6,
isque in Chriſto invenitur juſtitiam habens non
ſuam, ſed alienam, illam quippe ex fide, quæ ex
Deo eſt, Phil. III. 9. Juſtificatio peccatoris in foro

divino nullis demùm legis operibus completur,

ſed ſolius obedientiæ Chtiſti vicariæ, i. c. juſtitiæ
alienæ imputatione abſolvitur. Imò uti Chriſtus

factus orε iHwαοοι peccatum, ſie nos in ipſo juſtitia

2. Co-

„6 (14) de

2. . Corinth. V. 21. Atqui factus eſt peccatv „ non

intrinſecè, nec effectigè, ſed tantùm impu atwée,

F. Nam etiam quz agon inſunt, imputantur, Numn-
XVIII. 2 7. Pial. X L. 13. 16. L. X! K. 6. Jef. LIT. G.
Marc. XV. 28⸗ Luc. XXII. 37e Kom. II. 26. Philem.
Vers. 18. nec tamen fidte tantùm ſed veré, impg-
tare enim non eſt tantum putate: ſed reali ſuo fun⸗
damento gaudet, & c GRa, c. g. Neiαα Ititiee
victariz non tantum Gratia Dei in Chaiſio eſu ſuf-
fulgitur, Rom. IL24⸗led efficit quoque, ut peccator
inde juſtus conſtituatur, dene mineturque Rom.
V. 19. Ne digas; Si juſti denominamur Filnq; Dei
à juſtitii tantùm imputat, viciſſim ab im putatis
quoque peccatis Chriſtus ſalutari peccator & filius
diaboli poterit. Chryſoſtomus ꝗ iidem & rellqua
Grzcorum turba dicere non horzuit, Chtiſtun red.
ditum fuiſſe pPececatorem per imputationem veram
atque ſolidam, quàâ iniquitates nofſtras in ſe rece-
Pit fecitque ſuas, Pf. XXXI II. XL. 13. LXIXC. Jes. LIII.
6. II. Cor. V. 21. Ob easdem & ezecratio factus Gal.
III. I3. Abſit tamen, ut impius inde dicatur filins=
ve diaboli, ecum ipſ nee inhæreat peccatum, nec
fecerit ipie, Diaboli filius é eontrario audiat, qni
ex perverlà malitià deſtinatoque conſilio contta
conſcientiam peccat, unde ne pii quidem, etſi ha-
beant peccatum, filii disaboli dicendi ſunt. Acce-
dit immanis quoque not inter Chriſtumque diffe.
gentia, nes veré juſti Deique filii jure ſalutamur,
quèd juſtitiâ gaudemus perpetuàâ, Chriſto autem
peceata noſtra tempore tantùm exiguo ineubue-
Xunke

B

kunt

qux
ipfu
da
ſed
elt,
nec
10 .
poli

cator
Kom.
Dei
Utatis
flllus

lece⸗

llll.
Cal.
n, nec
, qui
tſiha.
Acet⸗
diffe⸗
a,
Aütetn
ubue⸗

2 (25.) 5e .

gunt, unde nequit æquè dici filius diaboli, aut iræg
quæ itidem non manſit, ſed tantùm tranfit ſupe
iplum. Denique inhæret quidem Juſtificato quæ-
dam quoque juſtitia, quæ tamen nec à ſolo Filio.
ſed & à Patre & à Spiritu S. dependet, nec perfecta
eſt, ex vitio quidem ſubjedi, unde nec juſtitiæ Dei,
nec legi Ejus ex aſſe reſpondet, ſed hominem in fo-
10O ſoli declarat vix ſanctum, juſtum verò in foro
poli minimè conſtituit, Pſ. CXLIII. 2.

Q. XIII.

An Chriſtus non quà extra nos paſſus pro-
que? nobis mortuus, ed quâ nobis per fidem inexiſtens
Iit conſaummatus demum Salvator, qui
Feccatores juſtißcat?

(Hiiſtus non dividitur, I. Cor.. I3. ſed unus nume-
Sro idemque Mediator eſt, I. Tim II. 5, & qui foris
Mſtat & qui aperientes intrat, Ap. III. 20. Ab ipſo tamẽ
extra portã paſſo Eb. xIII. 12. 13, acquiſitio ſalutis jam
pꝓridem reré)εο Ch.XIX. 30., Nec Exaltatus ampliùs
(nedum in nobis) moritur, Rom. VI. 9. Eb. IX. 26.28.
In nobis quidem exiſtit, Rom. VIII. 10. II. Cor. XIII.
F. Col. l. 27. vivit. Gal. II. 20. formatur Gal. IV. 10.
fructificat, Phil. I. 1I. ambulat, 2. Cor. VI. 16. ha-
bitat, Joh. XIV. 23. Eph. IIIL 17. manetque Joh. XV.
4. ſed in nobis non niſi juſtificatis;, juſtificat enim
impium Rom. IV. 5§. inhabitat vero non niſi juſti-
ſicatum Jeſ. LIX. 2. ut ita Juſtificatione peccatoris
. D inha-

*₰ (26.) S*

inhabitatio Dei gratioſa ſit poſterior, & tamen ne

ſic quidem plena, vitio ſubjecti quidem recipien-
tis, in quo peccatum adhuc habitat, Rom. VII. EBSe
20. &ũ corpus adhue eſt mortuum, Rom. VIII.
40. Quis ex tali itaque inexiſtentiâ, quàâ Chriſtus
eſt in omnibus nondum omnia, I. Cor. XV. 28. ju=
ſtitiam tamen omnibus numeris abſolutum inq; fo=
ro divino validam ſibi promittat? Crucifigi quidem
Chriſtus adhuc legitur, Eb. VI. 6, non tamen effectu
ſed tantùm affectu, non propriè ac phyſicè, ſed tantũ
metaphoricè, non in nobis, ſed tantùm inter nos,
Gal. III. 1. uti è ſæpè notat inter Luc. I. 28. v. Glaßiph. S
p. zor. Quin etiam Juſtificatio legis impletur in no-

bis quidem imputativè, non tamen effectivè à no-

bis, Rom. VIII. z. 4. Imò innuit illam Scriptura per
inexiſtentiam potiùs N OSTRHM IN GHRRI-
STO, quàm Chriſti in nobis, Jes. XLV. 24: N.
OMINO mihi iuſtitis. Rom. VIII. 1: Nuylla conde-
mnatis HlS IN CHKISTO IESD. Phil. III. 9: Ve in-
veniar IN IPS0 non habens Iuſtitiam meam, Jux
eſt ex lege, ſod quæ per ſaem eſt Chriſti Iußtitiam, quwa
ex Deo eſt per fäem. Col. l' 14: 1N IPSbhabemus re-
demiienem per ſanguinem Hus Mazimé verò 2. Cor.
V. 12: Effcimur Iuſtitia N IPS, non quia in nobis
peceatum ſubdomuit, ſeò quia pro nobis peccatum fa-
ctus eſt, ad quem locum elegantiſſime Auguſtinus:
Ipſe peccatum & nos Iuſtitiæ, nec nefira ſed D El., sers
7N NO5 S ſed I1 N IPS0, ſicut ipſe peccatum non
Jſuum ſed noſtrum, net in ſe, ſed in nobis; Euchir. e. XLI.
7. II. f. 167. & 1. I. FfF. 2zs, kerm.! I.d. verb. Ap. VYiuete ae.
Iußzäe

1ne
jene⸗
18,
UllI.
ſtus
ju⸗
ſo.
demm
eu
nti⸗
nos,
u.
lo⸗.
10.
per
Al.

e
tin.
ſe
gu4
Pre⸗
on
dbis
fe
ase
ts
yor
IIl.
An⸗
ilr.

Iuſtitia DEI zon neſra, N IPSO, NON N NOES.
Gemella & Lutherus haber in Joh. XIV, 20: Wir
muͤſſen dieſe zwey Stück faſſen / wie wir in Chriſto /
und Ehriſtus in uns iſt / Dins geht uͤber ſich / das An⸗
dere unter ſich. Dann wir muͤſſen zuvor in Ihm
ſeyn / mit all unſerem Welen / Suͤnd / Tod / Schwach⸗
heit / und wiſſen / daß wir fuͤr GOtt davon gefreyet
und erloͤſet und ſeelig geſprochen werden durch die⸗
ſen Chriſtum. Alſo müſſen wir uͤber uns und auſſer
uns in Ihn ſchwingen / ja gar und gantz in Ihm ver.
leibt und ſein eigen ſeyn / als die auff Ihn getauffe
und ſein H. Sacrament darauff empfangen & pauloò
poſt: Darnach gehts wieder von oben herab / alſo /
wie ich in Chriſto bin / alſo iſt wiedtrumb Chriſtus in
mir / ich hab mich ſein angenommen / und bin in Ihn
gekrochen aus der Suͤnd/ Tod und Teuffels Ge⸗
walt getretten / ſo erzeigt Es ſich wieder in mir und
ſpricht: Geh hin / predige / troͤſte / tauffe / diene dem
Nechſten / ſey gehorſam / gedultig / ꝛc. Ich will in dir
ſeyn / und alles thun / was du thuſt / das will ich ge⸗
than haben. Allein ſey Getroſt / keck und unverzagt
auff Mich / und ſihe baß du in Me bleibeſt / ſo will ich
gewißlich wieder in dir ſeyn / I. VII. ſenenſ. f. m.
10I. a. b. bubſiſtunt itaque verba F. C. tanquam
Marpeſia cautes: Etſi Deus Pater, Filius & Siritus S.
qui eñ aterna & eſſentialis uſtitia) per ladem in electis,
qui per Chriſtam juſtificati & cum Deo reconciliati ſaunt,
Hahitat (omnes enim verè pii ſunt tembla Dei Patris,
Filii & bpiritus S. 4 qus etiam ad reitè agendam im.
Pellantur) tamen hac inhabitatio Dei nen oſt juſtitis
D 2 ide

1

illafdei, de qud Paulus agit, eamq uſtitiæm Dei appel-
lat: prepter quam coram Deojuſti pronunciamuar. Sed
inhabitatio Dei ſequitur antecedentem ſidei juſtitiam.
Càm igitur in Eccleſiis neſtrisapud Theologos A. C. extræ

contreverſiam peſitum ſit, otam juſtitiam noſtram Ex-

1RA NOS, & extra emnium hominum merita, eperæ,
virtutes, atque dignitatem quarendam, eamque in ſo=
&ο Demine neſtro leſz Chriſto conſiſtere & c. pag. m. boy.

QW XIV.

An renati ad ſummum perfectionis api-
cempertingere in hdc vitd queans, as
Iamiam ſins datagrnros

Enato duo inſunt quaſi prineipia, earo & Spi=
ritus, Gal. V. 16 & 7-homo internus & externus
2. Cor. IV. 16. vetus & novus, Eph. lV. 22. 24. quo⸗
rum tanta eſt diverſitas, tanta etiam pugna, ut ſan-

Rificati primitias tantùm ſpititůs habere Rom.

VIII. 23, tantùmque ex parte cognofcere, 1. Core
XIII. 9. 10. II- intelligantur, econtrario pronior,
usque caro in malum ruat, Jac- l. 14. ſpiri⸗
tuique ſemper obluctetur, Gal. V. 16. 57, unde ce-
ram Deo nemo inſons, Ex. XXXIV. 7. aut purus„
Proverb. XX. 9, aut juſtus ‚Pſal. CXLIII. a, nedum
perfectus, Phil. III. 12. 13, qui nes peccatum ha-
beat, I. Joh. I. S8. neque peccet actu, 1. Reg. VIII. 46.
In multis enim labimur omnes⸗ Jac. III. 2. ut omnis
Roſtra quoque juſtitia panniad inſtar polluti, Jeſ-
J LEIVe.

Ppi⸗
nus
guo⸗
ſane
om.
Cor⸗
i,
piti⸗
e⸗
tus,
dum
N he⸗
l, 4,
mnis
lel⸗
IN

—.—

2 (29.) 5*

LXIV. 6. Hinc Juſtiſſimus Tudex ſub incredulitate

Koneluſit omnes, Rom. XI. 32. perfectione graduum
quam lex poſcit, Deut. VI. 5. Marth. XXII. 37. Gal.
III. 17. 2 1. 22, ſtatui gloriæ reſervatà, I. Cor. XIII. 10.
Nec interim in ſtatu viz, in quo lex neminem
reddere perfectum potis eſt, Ebr. VII. 19. D EUS
pro potentiâ agit abſolutàâ, ſed mavult ſuam exſerere
virtutem i* οριαν.. Cor. XII. *. Quid verò perfe-
Qionem minùs dicit, quàm &ενα, quæ deprecatio-
ne & remiſſione potiùs habet opus? Matth. V I. 12.
Hine Lutherus quoqʒ T. IV-Witteb. f. 76. Im Reich
Chriſti iſts mit uns halb Suͤnd und halb Heiligkeit /
dann was des Glaubens und Chriſti in uns iſt
das iſt gantz rein und vollkommen/ als nicht
unſer / ſondern Chriſtt / welcher durch den Glauben
unſer iſt / und in uns lebet und wuͤrcket. Aber was
noch unſer aigen iſt / das iſt lauter Suͤnd / doch unter
und in dem Chriſto / durch Vergebung der Suͤn⸗
den zugedeckt und vertilgt / dazu taͤglich durch die⸗

ſelbe Gnad des Geiſts getoͤdtet / biß wir gar diſem Le.

ben abſterben. ipfte etiam Hieronymus ſeribit:
Hac hoeminibus ſola perſeltio, ſi imyer fectos ſe eſſe nove-
zint, epiſt. ad Ctefiph. T. II. f m. z2/. Nec diſcrepant il-
ja B. Speneri: Was aber anlangt die ſo genante
geſetzliche Vollkommenheit / iſt dieſelbe in dieſem Le⸗
ben / ſo lang namblich das Fleiſch uns noch anklebt /
unmoͤglich zuerreichen/ noch kan ein deſſen ver⸗
ſichertes Exempel gezeiget werden; Conil. I. I.
p. 13 & L. IV. p. 113. Wir ſeynd unſerer Un⸗

vollkommenheit gar wol eaͤße und welß ich nie⸗

mMand

(30.) 8e=
mand / der ſich weiter kommen zuſein einbildete / als
daß wir junge Kinder ſeyn in Chriſto Jedoch trach⸗
ken wir nach der Vollkommenheit / damit wir nicht
immer moͤgen Kinder bleiben: Wie die Schrifft auch
pfleget das jenige eine Vollkommenheit zu nennen/
wo wir nunmehr zunemmen in dem Werck deß HEr⸗
ren / obwol die hoͤchſie Vollkommenheit / daß man
nicht mehr weiter vollkommen werden koͤnte / in jenes
Leben verſparet bleibet. Evadimus quidem perfe=
cti vel tandem, ſed in Chriſto, Col. I. 29. Uti in
ipſis etiam ſcripturis perfecti fuiſſe nonnulli legun-
tur, ad quorum exempla Felagianis pridem reſpon-
derunt Catholici, ut G. J. Voſſius ceu in compen-

dio refert: Per eam perfecteonem intellixi tum ſencert

zatem ſive verum & non fimulstam ſindium obediendi
umxnibus Dei maxdatis, tasm obedient:a iſtius altualem
impletionem, ſed pro modulo higas vitæ & comparatè ed
alies faeles: nen plenam & emnibus nameris abſolutam.
Mempe quemode domus vocatur, gqaæ etiamnum ezx-
traitar. Quoaßeri triplici poteſt reſzectu. Primam
retione initis æc deſiderii, as ſit æovindooνod partis, &
perasvala finis. Deinde comparatione nderum, Yei
imperfeltionis Araczgre. Denig ratione promißt, as

ſi guis quwa gzäsficio deeſt, hec de ſas ſeé ſnptleturspe re-

gepit. Simeliter igitur juſtitiam hujus vitæ perfectar
dKici cenſent I. inehoat? ſive kara ννροa w*v initii &
deſiderii ratione, 2. comparatè ſive karaà ανααιι
gatione impisrum & imperfrcétiorum, 3. an gelicè, Fi-
ve cum velaments gratiæ, qaia omniafactae deputantur,
g vanas quos faltum nex eſt, igneſcitnur, Quibusad-

—

X

derre

len,
Er⸗
s
ke⸗
iin
n⸗
en⸗
ari:
ens
dlens
54ℳ
en,

y

ei
4
n.
Semn
70

α

tur,
.

4I

„* (31‧) 5
dere peſæmas, quod vuigò won apertè minis qudm verde.
citur, aliam eſſe perfectionem partinm, alias graasum!
Fuer perfectus eſt priore ſigniſßcatn nen peßerieri. Ie

Chbriſtiani ſunt perfelti quatenns ſerio ſtandent ambula-

re, ac reanſe ambulant, non in und parte, aut certis par-
tibus, ſed omnibus præceptis Dominicis, ulam esrum
pariem ab obedientiæ ſaæ fiudio ſeparantes: non tamen

ita perfecti, as DEVA ſaumnièò amens, proximam planè

juxita ſe diligant, pravas enpiditates exſcindant radicitus.
in Hiſtor Pelag. Libr. V. part. I. Antith., 1. p. 46, & g 6᷑.
& ſie fanaticos etiam Thraſones confundit B. Arnd-
Etliche ſchwaͤrmen und ſagen / ſie ſeyen ſchon Voll⸗
kommen und koͤnnen nicht mehr ſuͤndigen / mißbrau⸗
chen dazu die H. Schrifft und andere erbauliche

Buͤcher / wie der Sathan / welcher auch Gites

Wort mißbraucht und ſich in einen Engel deß Liechts
verſtellen kan. Die ſind Schwaͤrmer und unleid⸗
liche Fantaſten / welche der Teuffel in dieſen letzten
Zeiten erwecket / die wahre Buß zu verhindern / wel⸗
che ſich durchs gantze Leben eines Chriſten⸗Menſchen
erſtrecket biß in den Tod hinein / alsdann iſt er ge⸗
rechtfertiget von der Suͤnde / wann er namlich das
ſuͤndliche Fleiſch abgeleget hat. Daher ſich nie kein
Heiliger Gottes geruͤhmet / daß er vollkommen ſey
und nicht mehr ſuͤndigen koͤnne. — Ob wir wol die
neue Geburt und die troͤſtliche Kindſchafft Gottes
empfangen haben durch den Glauben/ ſo geſchicht
doch die Erneuerung nicht gaͤntzlich auff einmal / ſon⸗
dern der H. Geiſt reiniget ſein Haus von Tag zu Tag:
S. Paulus klagt daruͤber / daß die Suͤnd noch in
= wohne

2 (32) 8

ohne und nemm ihn offt gefangen! widerſtrebe dem
ſeines Gemuͤths. Rom.7 ⸗ und Gal. F. beſchrei⸗
et er den Streit deß Geiſtes und deß Fleiſches. Was
ſagt der widergebohrne H. David HErꝛ ſo du wilt
Suͤnde zurechnen / wer wird beſtehen / Pſalm. 13 0.
Und Johannis 1. am 1. So Wir ſagen / wir haben
keine Suͤnde / ſo betruͤgen wir uns ſelbſt / und die Was⸗

beit iſt nicht inuns. Ein groſſe vermeßne Si⸗

cherheit iſt es/ ſich der Vollkommenheit
ruͤhmen und ohne Suͤnde ſeyn wollen⸗
da doch vor GDT T niemand unſchuldig / Exod.
33. Daß aber 1. Johannes 3. ſpricht: Wer
auß O TT gebohren iſt / der thut nicht Suͤn⸗
de / c. da machet er einen Unterſcheid unter Gottes
und deß Teuffels Kinder / dieſe haben Luſt zu allen
Suͤn en / das iſt ihr Freud und Kurtzwel / Gatt es
Kinder aber haben kein Luſt zur Suͤnd / ſondern huͤten
ſich / Betten darwider und wann ſie auß Echwach⸗
heit ſtraucheln / reut es ſie von Hertzen / dann Gottes
Sam iſt in ihnen / Gottes Wort und Geiſt / der laſſt
ſie nicht in Suͤnden verharxen. Lib. V. c. 1. Deß wahren
Chriſtenthums. S ð
Q. XV.

An renatus legem ſervare, quin &
implere queat
Ius certè neminem reddere perfe dum poteſt, Eb.
VII. 19, nedum vivificare, Gal. III. 21. ſed jugum
eſt 6aααα.οοο , Act. XV. 10. totaque Spititbahs,
Rom.

₰ (33.) He=

——

Rom. VII. 14. qui itaque impleat illam, qui ſpiri-
tüs tantùm primitias habet? Rom. VIII. 23. qui
Spiritus carnis que luctà jugiter diſtrahitur? Gal.
V. 17. ut impingat ſubinde Jac. III. 2. & quotidia-
nâ peccatorum tum confeſſione tum remiſſione
habeat opus, Matth. VI. 12. Pſ. XXXII. 6. XIX. 1z. Jeſ,
LXIV. 6. Rom. VII, 14. I. Joh. I. 8. Deinde ſi legis im-
pletio foret poſſibilis, per ipſam foret Juſtificatio,
quod negatur, Gal. III. 18. 21. Chriſtusque veniſſet
fruſtra, Matth. V. 17. Rom. VIII. 3. 4. Gal. II. 21r.
III. 11. 13. W. 4. Juſtificati quidem ρααα ιααα
paſſim leguntur, zige autem non notat ſervare
ſed per ſynonymum uvare, cuſtodire exponitur,
Matth. XIX. 20. Nec non qui diligit alterum ſicut
ſeipſum legem implevit, Rom. XIII. 8. ſed ubi eſt is5
David quidem, Joſias, Aſſa & Zacharias in præce-
ptis Dei coram ipſo perfedè totoque corde am-
bulaſſe leguntur, integritatis laude νrορυτι in-
de macti, abſoluta tamen ipſis draαaναuIvO Oe2 tribui
nequit, quæ quippe à Davidis adulterio, loſiæ bel-
lo minùs neceſſario, pravà ſodalitate Toſaphati, &
Zachariæ incredulitate, ſingulorumque morte mul-
tum abludit. Negantur quoque mandata DEl eſſe
gravia, I. oh. V. 3. ſed juſtificato, qui ſpontaneo
piritu actus lege Dei delectatur Rom. VII. 22. VIII.
1. 2. Nam fert onus id leviter, quod portat quis-
dque libenter, ut Jacob. Gen. XXIX. 20. XXXIL. 4. &
Ciceto: Magnunm opus omninò, Brute, conamur, ſod
nihil difficle amanti puto. Imò promiſſis divinis cre-
denti omnia poſſibilia Marc. IX. 23. beneficia ſe. Dei
E i

₰ (34.) 50
Si enim ra rav capias abſolutè, renatus implere
poterit non tantùm legem ſed totum quoque mun⸗=
dum poterit creare & quid non? Pariter & Paulus
Phil. IV. 13. Omnia poſſaum ſatiari ſc. & eſurire, abun-
dare & egere v. 12. ſi verò peſſe hos ultra æquanimi-
tatem in utrâque fortunàâ extendas, potuiſſe Apo-
ſtolum peccatum originale eradicare Deumque
ipſum vincere concedes. Denique lex non præ=
cipit impoſſibile τRααα ſed tantùm αρ ααπ in ſta-
tu demùm deſtituto, ob corruptæ tantùm carnis
infirmitatem, Rom. VIII. 3. Nihilominùs à ſervo-,
etſi non ampliùs ſolvendo ſit, debitum Dominus
jure exzigit, Matth. XVIII. 25. Luc. XVI. I. rationem.-
cur id fiat à Deo, Bernhardus & hanc addit: Non
latuit præcepterem, præcepti pondus hominum excedere
vires, ſed indicavit atile, ex hoc ipſo ſuæ ipſos inſuffcien-
tiæ admoneri, us ſcirent, ſand ad quem jaſtitiaæ nems
niti pro viribus eporteret. Ergo mandandsimpeſſbiliz
non prævaricatores homines fecit, ſed umiles, & at
omne os obſtruatur, & ſubait us fiat omnis mundus Deo,
quia ex operibus legis non juſtificabitur omnis caro corans
ipſo. In Cant. ſerm. L. fol: m. 715. a. prâſertim confer Melch.
Wicolai lubar ver: Selét: II: à p. 51. uſque ad p: 390. & Be-
Speneri Caput Il. integrum 6 Fesee :oonina Breving.

—„—„ =

An pars peœnitentie tertia ſit nova obe-

dientia, uti Socinianis viſum, vel ut hodie alii
malunt, immutatio cordis?

EX verbo Dei de duabus tantùm partibus conſtat⸗

quod uti geminum tantùm terminum, à quo, ſc.
walas

A
19.
Eg
tant
ſe 4
er.
in 0
Una
dem
rerſi
reme
eiga
tiam
elt /
lep.
neri
ſatisfil
Elh
Paſſim
Eb. .
Noas
1a zuta
P. 6. C
e fue

pinttur

Fiſe, .

lia bou,
iA Dey

walam & ad quem ſ. bonum AG. XIV. 15. XX. 21.XXVI.
18. innuit, uti etiam dae tantùm doctrinæ capita
legem ſc. & Evangelium exhibet Joh. I. 17. ita daaæs
tantům pœnitentiæz partes recenſet, averonem
ſc. à malo, ſeu contritiovem, quæ legis effectus,
Jer. XXIII. 29. & converſionem ad bonum, ſeu ſaem
in Chriſtum, quam parit Evangelium, Mare. I. 15.
UlInde libri etiam Sym bolici primo ſtatim loco non
demum tertio immutationen in deicriptione con-
verſionis paſſivæ ponuntſ, poenitentiæ, cujus potio-
rem quoque partem, fidem quippe, obeaientiave
erga Evangelium vocant, uti bona opera obedien-
tiam erga legem, p. 125. & 67 5. Evangelium enim
eſt lexfidei, Rom. III. 27. Habemus, inquit ohannes
I. ep. III. 23., præceptum, cui non per præſtarionem
Operis legalis, ſed apprehenſionem medii ſalutaris
ſatis fit, ut nimirum credamus nomini Filii e;us Ieſa
Chriſti, Credendo itaque agimus, quod præceptum

Eſt, & imperata agendo credimus, unde etiam fides

paſſim τo GäD*»́⅝3ℳVFRhriszα Rom. I. . KVI. 26. II. Cor. X. 5.
Eb. V. 9. I. Pet. I. 22. & 2. Cor. IX. 1 3 αατω T7 ο.
Rolas éis 1⁸ sαασσ Hν ννερεαοhaäptur. Fidespu-
ga puta obedientia eſt, ſcribit Lud. d. Dieu in Rom.
P. 6. Cur autem fidei obedientia tribuitur ;non tantàm
quòd ſiae obediama; emnibas præceptis DEI, ſed qubd
ipſa fiaes in obedientia conſiſtat. Non enim rationibus
zsititur fides, ſed loquentis Dei veracitate, autoritate ac
Fjuſſu, car credo tres eſſe in DE perſonas, Chriſtum eſſe
sαρονυτιοο, mortem ejus eſſe expiationem pro peccatis?
guia Deus mentiri neſcius omniumque Doeminus bæc

E 2 de ſe

₰ (36.) 50
de ſe Rlioque ſuo teſtatur ac credere ubet. Ab evan-
gelicàâ hae obedientiàâ, quæ ita ipſa fides eſt, longé
alia interim eſt legalis illa, quæ vulgò obedientia
dicitur nova fructusque pœnitentiæ, Matth. III. 8.
Act. XxXVI. 20. Quis arborem verè ex pomis con-
ſtare ſtatuat, ſic nec nova obedientia vocari pars
peenitentiæ ſtrictè talis meretur. Non diſſimulo
quidem Apologiæ verba p. 16 7. Siquis volet adaere
tertiam, videlicet dignos frulctus pœnitentiæ, hoc eſt, mu-
tationem totius vitæ ac morum in melius, non refraga-
bimar: Sed, uti ipie Ariſtoteles I. pol: & liberos fa-
miliæ partem latè appellavit, ſic latè quoque poæ-
nitentiæ partem vocitari novam obedientiam no-
ſtri Theologi non ref ragantur Gerh. d. Pæn. S. XL-IV.
LEIII. EIE. f. 2oz. zio. Hulſem. Brev. C. IJ. §.5. p. m. 107. Menze
in d. C, p. 223. & Z. D. Cland. Exer. All. in C. A. p 175⸗

CQ. XVI.

An Eccleſiam plantatam inter ac
plantandam rectè diſtinguatur 5

LDihindio hæc non eſt diſtributio generis in ſpe-
cies, nedum diviſio totius in partes, acſi Eccleſia
non eſſet una, ſed eſt tantùm limitatio ſubjecti jux-
ta varias ætates. Uti diſtinguitur juvenem inter
atque ſenem, infantem inter ac puerum, ſic & Ec-
eleſiam naſcentem inter ac adultam, quæ non tan-
tum, variis Scripturæ dictis, Pl. LXXX. 9. Jeſ. V. 2.LX.
TIe

—

tua
hui
40
i⸗
luli
Sir
XIII.
cleſi
jnva
inkie
vejic
relti
lu

hhe⸗
Qeſa
W
intet
Kbe⸗
n tan⸗
,2X.
Al.

6 (37.) §e⸗
2t. LXI. 3. Jet. II. 2. 21. XI. 17. Hoſ: IX. 10. Rom. XV.
20. I. Cor. III. 6.7. 8. 10. XIV. 22. Gal. IV. 1. 2. 3. 4. ſed
exemplis quoque Eccleſiæ ſuffulcitur tum Judaicæ
tum Chriſtianæ, quarum utraque notoria ſua ha-
puit incrementa, ætates ac periodos. Corpus Chriſti,
quod eſt Eccleſiæ, inquit Auguſtinus, tanqaam anns
quidam hemo primè junior fuit, & ecce ſjam in fine ſe-
culi eſt in ſenectä pingui, in Pſ. XXXVI. T. VIII. f. 302.
Si verò alia pueris conveniunt, alia viris I. Cor.
XIII. 11. quid mirum multa, quæ in naſcente Ec=
cleſia vigebant, exſpiraſſe in adultà, & viciſſim
invaluiſſe commodè multa, quæ per Imperatorum
infidelium duritiem nondum licebant. Nec omnia
zejicies, quorum nullum in tribus ſeculis prioribus
veſtigium, niſi & campanas è turtibus ſacris ſatagas
deturbatc.

C XVIII

An nullus viſibilis vocatorum cœ-
zus Eccleſia Dei vera ſit ⁶

ITa Weigel Poſtill: P: I: f: 140. docet. Nos au-
tem pro Art: VIII. A. C. ex veræ Eccleſiæ notis
contrarium ita demonſtramus: In quocunque cœ.
tu verbum Dei purè prædicatur, & rité admini-
ſtrantur ſacramenta, is Ecelefia Dei eſt vera. Atqui
in viſibili vocatorum cœtu (ſi non omni, tamen
aliquo e. g: noſtro) purè prædicatur DEl verbum.
G&c. E. Idem & ex parabolis liquet, Matth. XIII. 25.47.
E 3 XXII.

—,—— —
KXXII. 11. ubi Regnum De I. e. procul dubio Eceleſia
Dei vera confertur cum agro, in quo bonum ſe-
men & Zizania, cum ſagenàâ, in quâ piſces boni &
mali, cum convivio, in quo noſpites amictu nu-
ptiali ornati, eoque deſtitutus, confer, 2. Tim. Il. a0.
Matth. III. 12. Accedunt & exempla Eccleſiarum
Aſiaticarum, quæ utut ſtellæz in manu Domini
fuerint, ac candelabra, in quorum medio ille ambu-
lavit, Ap. I. 20, multos tamen immixtos etiam ma-
los foverunt, Ap. II: 4. 14. 15.20. III. 2. 15. Corin-
thiacæ quæ non usquequaque pura, 1. ep. V. I. XV-
12. II. ep. XII. 21. & tamen vera ac juxta formatn cx-
ternam viſibilis Dei Eccleſia fuit. I. ep. I. 2. IX. z. II.
ep. I. 14. III 2. 3. ac Judaicæ, quæ impura quidem
adultera fuit, nihilominus vera Dei Eceleſia effe
non planè deſtit, ſed per circumeifionem, quod
ipfſi ſacramentum adhuce erat integrum „filios Deo
genuit atque filias Ez. XVI. 20. XXIII. 4. 37. lInterim
EBecleſiam electorum inviſibilem cum Pontificiis
pro Repl. Platoaicà non habemus, perhibentes
potiàùs, Eccleſia viſbilis ubi vera eſt, ibi & invi⸗
ſibilem eſſe, cùm verbum nunquam redeat, quis
fructificet, ſaltem apud aliquos, Jeſ. LV. 10.
Qui itaque à viſibili ſe Eceleſià ſepa-
rat, deſerit & inviſibilem, in
illà quippe latentem.

Q. XXL.

K
Hur
waß
ture
Hera
4am
ſie
Prit
nate.
hoe co
atem
Er hi⸗
nota
purape
hoc ta
ſdeliu
dabile.
9. (jant
que nu
dubius
XIVI.
14

„ h5 —r

—

04
eg
titn
ciis
tes
ni⸗

uis

N

A8 ( 39.) S

Q XIX.

An dilectio proximi genuina
Ecclefiæ notaſit ⁵

WEigelius affirmat in dialogo de Chriſtianiſmõ
W C. I. p. 44. An der Liebe inquiens, kennt man
aur die Juͤnger Chriſti / das iſt die Gliedmaßen des
wahren Catholiſchen Kirchen. Conſona viden-
tur obvia & in P. P. & in ipfſis feripturis: Pilectienis
eperatio notam nobis (Chriſtianis) inariz penes qucu-
dam (gentiles) vide, inquiant, at ſe invicem diligant,
fic Tertullianus in Apol. e⸗ 39. & CGhryſoſt. homil.
33 in ep. Ebr. Malta guidem ſuns rævagaàhρρνιαι rey
vermiavistesy, magis autem & meliès, quàm omnia
muatza inter ſe ditectio &ax., Imòô Chriſtus ipſe: I=
boc cognoſcent omnes, qud diſcipuli mei eſtis, K chari-
gatem habaeritis ad invicem. oh.XIII. z5.I. JOh. III. 10.
Ex his tamen nequit evinci, quòd dilectio proximi

nota ſit Eceleſiæ ſola, apodictica & à priori, æquè ac

pura verbi divini prædicatio, Joh- VIII. z1. X. 27. ſfed
hoc tantùm fequitur, dilectionem eſſe praesen
Kdel ium à poſteriori, Gal. V. 6. ac. II. 18. tantùm pro-
babile. Hic enim affectus im corde latet, Jer. XVIH.
9. (juxta Hackſpan.) Coh. IX. 1. I. Cor. III. 11. adeo-
que nullius nota eſſe poteſt, effectus verò omninò
dubius eſt, càùm & hypecritis competat Matth. VI. 2.
XXVI. 9. Syr. XII. 15. 16.— & gentilibus, Matth.

Y⸗ 46.

2 (40.) 50
— —.
Q XxX.
Anꝝ omnes apud nos ſtatus adeò corrupti

Kut, at aniverſa A. C. Eccleſia nihil
niſe Babel ſit &

Ho- convitium Eccleſiæ ſanctiori ab iis tantùna
impingitur, qui omnia turbant ipſi. Quos ve-
1 plerique Chriſtiani per totum terrarum orbem
diſperſi fugiunt, quos illorum præſertim corda ,qu
de Eccleſià ſunt inviſibili, latent, illi multo minùsae
Elias divinare, (I. Reg. XVIII, 22,) nec (2. Petx. II. 12 %
citra calumniam dicere poſſunt, nullum in Mini=
ſterio pium, nullum in ſtatu politico juſtitiarium,
nullum in oconomico probum usque ſupereſſe.
Querelas enim illas, Pſal. XIV. 3. Jes. I. 21. Jer. I.

—

9. Hos. II. 5. viri longè perſpicaciores ediderunt,.

vates quippe entheati. Nec Babylen illæa Myſtica
mater ſcortationum ſpiritualium, idolomaniæ ſe. &
ſuperſtitionis, Apoc. XVII. 5. morum præcpuè fla-
gitlis condita eſt, ſed erroribus potiùs doctrinæ, quo
autem fermento per Lutherum ejecto fides noſtra
adeò pura eſt, ut cum cathedra papæ plané irrecon-
ciliabilis ſit, labisque convinci ullius usque neſcj'a,
conf. Pſ. XCIV. 20. Jer. XXIII. 28. Quo minus Ba-
beliſmum gignunt morum vitia, hæc enim non ſta-
tim omnia Babylonica dicas, cum plurima extra
Eccleſiæ pomœria inter Iudæos ac gentes, multa

in tra illius latifundia longè lateque luxurient, adeo-

que pauciora ſoli Babeli propria ſint „Vera enim

Eceleſia moxab origine ager illæ eſt, in quo Wazxie

Mag

gia tun
I. epiſt
4 50
Ecqyuis
tet, gg
Kortipit
aln
perana,
ℳ us

u,
teſe,
elel.
tunt,
en
eK. E
puefle⸗
inee
Sholtia
trecon⸗
nelci,
ads B4⸗

noNA

D ex
8, multa
ent, ceo⸗
en eniin
pa

25 G)

Mam partem infeliz lolium & ſteriles dominan-
Kur avenæ Matth. XIII. 4. F. .27. pars vix quarta
eſt frugifera, v. S. Ergone ob ſpinas ac Zizania mo-
rum à primordlis ſtlatim tota Eccleſia Babel fuit?
Recdtiàs Lutherus: Es iſt ein groſſer Unterſchied
unter Lehre und Leben / mit der Lehr gilt nicht ſchertz⸗
Ens / die muß rein und recht bleiben / aber mit dem
Leben halten wirs nicht ſo ſtreng / wie man auch
im Evangelio ſihet / daß Chriſins gedult hat mit den
Juͤngern / und durch die Finger ſihet / wann ſie
gleich groͤblich ſtrauchlen / doch ſtrafft Er ſie zu⸗
weilen auch und ſpricht: Es iſt nicht recht / das iſt
Die Lehre. Mit den Phariſaͤern aber und Heuchlern
hat Er kein Gedult / dann es trifft nicht das Leben /
ſondern die Lehre an / es ligt die groͤſte Macht an der
Lehre / wann die rein iſt und bleibet / ſo kan man aller⸗
ley unvollkommen Leben und Schwachheit tragen⸗/
ſo fern / daß man an der Lehre halte und bekenne / daß
das Leben anderſt ſein ſolte / wo aber die Lehre ver⸗
Ffaͤlſcht wird / iſt dem Leben auch nicht mehr zuhelf⸗

fen. T. IV. Altene f. 69. Quot colliſiones ac jur-

gia turbabant Ecclefam quoque Corinthiacam *
J. Epiſt. III. 3. quam tamen non Babel ſed ſanclifca-
tam potiùs in Chriſto Ieſa Apoſtolus ſalutavit, c.1.2.
Ecquis in Babeliſmum S. Eccleſiæ illa ſcelera impu-
tet, quæ deteſtatur ipſa inque reprobis ſeverius
corripit? Nanc- vos Iud admoneo, infit Auguſtinus,
d? aliqaando Eccleſiæ cathelicæ maledicere deſinatis vitu-
perando mores hominam, quos & ipſa condennat, &
Akos quetiaie tanquam matos lios errigere uaet à-
F d. mor

('42.) 8*

mor. Eccl: c. 3. I. I. f. m. conter & elenche Præconum pa’iks

An ordinationes Eccleſiæ noſtre Liben-
taten Chriſtianans, in & conſoientiæ
ſuſſtaminent “

Rdinationibus illis, quæ nec fub opinione ab-
iolutæ neceſſitatis, nec eultus divini per ſe, ne-
dum meriti, conſcientiis à Magiſtratu obtibguntur,
ſed à totà Eccleſià decozi tantùm ac turagias gta=
tiâ liberè receptæ ſuat, finiſtré Libertini ac Anti=
taſtici libertatem opponunt Chriſtianam, quin &
conſcientiæ. Nam ne libertas quidem Chriftiuns
eν Xααααat effronis pro libidine & arbitrio dis=-
ſolutèê vivendi licentia eſtac impunitas, ut ſuſcipe-
re promiſcuè liceat, quæeunque fingulis libent.
Rom. VI. 18. 22. I. Cor. VII. 22. Gal. V- 13. I. Pet⸗-II. 16:
ſed ſpiritualis potiùs ac myſtica renatorum manu-
miſſio, quà Filius DEl Joh. VIII. 36. per ſanguinem-
ſuum, Eph. I.7. ab on ere multiplicis calamitatis Luc.
1.74. ac ſervitute ſcepeecati Rom. VI18. VIII. 2. à juge
legis, Rom. VII. 6. Gal. III. 13, præſertim Geremo-
nialis, Act. XV. 10. Gal. IV. 9. V. 1. & traditionum
humanarum I. Cor. VII. 23. col. II. 21. 22. 23. deniquæ
& à tyrannide Diaboli atque mortis, Eb. II. 14. 1 56.
emancipatos in immunitatem filiorum Dei afſe-
ruit, Rom. VIII. 15. 21. II. Cor. III. 17. Quantacun-=
que ita libertas hæc, abioluta tamen non eſt, ſed
uſum ejus lex charitatis Ac: XVI,. 3. Rom. e;
le 02.

ſeqvant
konet,
Ultro pr
1544N

mentes
Eequise
1LCon)
ſetè lhe
vertitun
judicale
nemno tt
udicate
tir elhe
Lec ia e⸗
Kimpe
Deuscie
tia eſton
nili Deu
M nem
DEO. A
Abeenſin

4

neae⸗
le, Nee

Untut.

e glar
(Auti⸗
gvin &
illane
to die⸗
luleipe⸗
libent⸗
eIl. IE
dmaol⸗
guinen
tis Luc⸗
2 jl
Ceremd⸗
tionuc
deniqus
Il. 14, i5
Dei alle⸗
antacun⸗
elt, ſes
P. XIN2
lCa,

J. Cor. VI. 12. VIII. 9. 13. IN. 19. N. 23. Gal. V. 13. boni=
Aue ordinis I. Cor. XIV. 40. moderatur, conſcientiis
tamen adeò aceommoda, ut lubentiâ lubentiùs ob-
ſequantur, quod à coaſtione ſervorum multùm ab-
korret, c. g: omnes boni non tantùm in ordinem
ultro propenſi ſunt, ſed honeſtas quoque in ideâ
zS aaν neſcio quod à‿ Xnοςσι habet, quod bonas
mentes ineluctabiliter, ſuaviſſimè tamen allicit-
Ecquis dicat ordinationes ſy nodi Act. XV. 29. & Pauli
I. Cor. XI. 34, libertati Chriſtianæ derogaſſe? Et par
ferè libertatis coxſcientiæ ratio cſt, quæ non in eo
vertitur, ut de rebus Divinis quivis liberè ſentire-
judicate & loqui auſt, neque etiam in eo, quòd
nemo cogi poteſt, ut judicet hoc verum eſſe, quod
judicat eſſe falſum (quæ non tam libertas conſcien-
tiæ eſt, quam facultas judicii ab alio cogi neſcii)

ſed in eo potiùs, quòd nemo ab ullo hamine ju-

ſè impediri poteſt, quò minùs dicat & faciat, quod
Deus dicere & facere juſſit. Quia enim conſcien-
cia eſtævvæawaε bs, I. Pet. II. 19. adeoque neminem
niſi Deum, Dominum habet, ita libera eſſe deber,
nt à nemine mortalium juſtè impediatur obſequi
DEO. AKt. V. 29. vide & A. C. art. W. nec. non openeri
Abereinſtimmung. Art. Al. th. 1. S. 2.

An conventus Eccleſia publici ſint
Kecſſarii, nec ullus privatus Iſit to-
. lerandas 2 .

FT 2 Utut

24*

U Tut regnum Dei ſpirituale non veniat cum obi
ſervatione νααοας ιο W pompæve externæ
ac mundanæ, qualem & quantam Pharilæi expe-
ctarant, in Fecleſiâ tamen viſibili conventus ſacros,
qui à pluribus non niſi certo loco, A &. XIX. 8. ſtas=
toque tempote Ac. XIII. 7. 14. 42. 44. I. Cor. XVI. r.
fieri poſſunt, eſſe ne ceſſarios, evincit I. Mandatum⸗

obſervemus alii alios, ut nos acuamus ad charitatem

& bona operæ non deſerentes ri8 n bααυ‿s Ro7;.
Kicut mos eſt quibusdam, ſed aahbortantes invicem, id-
que hoc magis, en additur & ratio, quòd videtis in-
ſtare aiem, Eb. X. 2f. IIL. Promiſfum: Vvi dao vel
eres congregati ſant in nomine meo, ſum in medio es-
rum, Matth. XVIII. 20. III. Exemplum Eccleſiæ:
Corinthiacæ, quæ congregata fuit, . Cor. XI. I72.
34. & quidem in publieâ etiam ſcholàâ ubi Paulus

docebat, A c. XVIII. g. 9. 10. 26. Accedunt IV. Pre-

ces publieæ, quæ uno ore fieri debent à pluribus,
Ad. II. 6. 24. IV. 24. 31. XKX. 36. Rom. XV. 6. V. S. Synaxis,
ubi convenire & de uno pane participare oportet
multos, I. CGor. XI. 33. X. y. VI. Diſciplina Eccle.
ſiaſtica, Matth. XVIII. 17. & coram omnibus argue-

re opus eſt I. Tim. V. 20. Maximè verò V. ver-

bi divini publica prædicatio, I. Cor. XIV. 24. quade
vid. Cav. erſt Chriſtenth. e. IX. p. 222. Chriſtus Joh. IV. 21.
22.23. nOs oratorio non ampliùs uni, utin V. T. alli=-
gatos eſſe aſſerens publicum cultum non fuſtulit,
ſed loco potiùs omni licitum edocuit. I. Tim. II. 8,
Nec tamen in publicis congreſſibus acquieſeimus,
juæta⸗

en
nta
Pfnlem
ta ſiei
ſielitt
nullam
gulos,
hibus a
bis ꝛyte

catechu

PtEpal
neimn pel
limn, tun
6Ondten
10 net
publiei
lj, guos
ſuis tame
* Minikr
Ventibus
ſuppleatu
in his pee
cogyentu
non excte
ſit /inqu
weſen aus
Mntereinan
uernnern,
leſne in diet
9es HEre

Vfſanlar

—

m obe
Atetne
i expe.
ſictos;
ſa⸗
Wl. E.
ndam⸗

ritute

, nli,
iren id.
iletis in⸗
i duo vel
meliget⸗
Eccleſiæ:
ot. l.l.
bi Paulun
tV.bre⸗
luridus,
dypnanis,
opottet
nalede.
us atgue⸗
, Pe vel⸗
2½. quude
ſoh. Nen.
1V. Talli=
n Auſalit,
Timll.
gieleimus,

===

₰ (43.) 50
juxta id Act. XX. 20. 31. Rom. XVI. f. I. Theſſ. II. 10. 114.

Philem. v. 2, fed uti quivis Paterfamiliss fundamen-

ta fidei, preces & reliqua pictstis excrcitia domi
fideliter urget, ſic quilibet quoque verbi præco
nullam prærermittit occaſionem inſtituendi & ſin-
gulos, e. gr. Juventutem in ſcholis, catechiſatie-
Ribus aliisque examinibus, meœſtos in ludtu, in mor-
bis ægtos, inque vinculis captivos, præſertim &
gatechumenos, cum ad primum S. connæ uſum ſunt
præparandi, neogamos, eum voti ſui denunciatio-
nem petunt, inordinaté ambulantes tùm priva-
tim, tum in cenſuris Eccleſiaſticis, maximè autem
conſitentes antequam abſolvuntur. Quod ſi ve-
16 nec hæc exercitia privata, nece tot conventus
publiei fereꝗue quotidiani ſuffieerent, & alii priva-
ti, quos collegia pietatis vocant, permitti poſſent,
ſuis tamen cicumſcripti limitibus, ſ I. dirigantur
à Miniſtro ordinario coque orthodoxo. 2. ſi con-
ventibus publicis non derogent, ſi 3. his tantatmn
ſuppleatur, quod iis deeſſe prætenditur 4. fi tanti
in his peccatores non compareant, ob quantos
conventus aliàs publici deſeruntur y. fi in nimiam
non excreſcant frequentiam. Eg kan nicht unrecht
ſein / inquit Spener. Wo einige gute Freunde zu⸗
weilen austrucklich zuſamenkommen / die Predigten
untereinander zu widerholen / und ſich des gehoͤrten

zuernnern / in der Schrifft zuleſen / und wie ſie das ge⸗

leſne in die uͤbung bringen moͤchten / ſich in der Furchte
des HErren zubeſprachen. Nur daß es keine groſſe

Verſamlungen ſeyen / die ein anſehen einer tren⸗

F 3= nung

146.) 56
nung und offentlichen Zuſamenkunfft haben moͤchten⸗
daß ſie nicht dardurch den offentlichen Gottesdieng
verſaumen / veraͤchslich deßwegen davon halten / die
ordentliche Prediger daruͤber niche verachten / auch

ſonſt in ihren Schrancken ſich halten / ihre nothwen⸗

dige Arbeit und Beruff wider ihrer Vorgeſetzten odes
Eltern willen nicht unterkaſſen / willig alles deſ⸗

ſen / was ſie gehandele / rechenſchafft geben und ais
len boͤſen Schein dabey meiden Saarρ 6. ſi ab⸗

ſit hypoctiſis, faſtus, æmulatio, aliorum contem-
tus, omnisque mali, præſertim ſectæ (pecies, nee
alia maj ora ipſo uſu incommoda eonſequantur, in
quem caſum rectiſimè D. Schomer in præfat: Col-
legiatis: Collegialem docendi moaum ſzernenawa gan
puto, ſe abaſum poterit & diſcoraiam dacenzinzs
evitare, id verb ſi obzineri nequit, ea via eligenda ef,
qu veritati pariter & paci proſßicitar.

Q. XXIII.

2

An 4, ublico Eccleſia conventis ſa
. Snaxi fas Ge wencen Krig,

Udd congreſſibus noſtris immixti paſſim ſunt
quoque mali, ideòque non tantùm Anabapri-
Młæ, ſed pridem Audiani, multique alii ſegreges eva-
ſerunt. Qualis verd Separatiſmus eſi. I.
divinitus interdictus. Detertio rzs ize⸗
ea „us Prohibetux Eb. X. 25. & Omne ſchiſina

flatel

4110 91
torucn e
udicare⸗
3. M/
Acrind
vyn &
Magilervi
Lada, H.
cellari
4 inque
Uti niciſi
a to ſel
fuum. Gal.
von 14 en
t, oonianm
Ri nulden,
meſi⸗
imſ. m./
Wi nun ſe⸗
Am aruit f.
Fumeptun
IV. blane
Zizihiizite
Retmundo

—
hickf
deng
/Re
auch
ſen⸗
Rodes
es di⸗
und N⸗
.Kad⸗
Ontem⸗
es, het
intur,is
1t:Col.
anm ges
aentiss

4

AAn ſurs
Auabapi⸗
gregezert⸗
65 eli. l
o i r
nne ſchiing

— (47. Se
I⸗Cor. I. 10. XII. 255. ut & ορaααοαι οπ⅓ XVI. i ubie-
gontra ſumma animorum & linguarum harmonia

2 fraternâ conteſſeratio commendatur. II. ſatis

arrogans. Sepatatiſtarum enim non eſtpecea-
rorum corda penetrare Pſ. LXIV. S.I. Cor. II: 11. aut
judicare. Matth. VII. I. Luc. VI. 37. Rom. XIV. 4.

13. Me prætextas plenus ſuperbie & é Phariſeeram

dogzrind manans. Nam & iſti ſapremum enima-
rum & corperum Medicum accnfant, dicentes . Apo-

Kolis: quare sum publicanis & peccateribus mandacaz

Magiſter veſter? ita de Audianis Theodoretus judi-
cabat, H. E. L. V. .a. fm.ie. III. Minu's ne-

ceflarius. Juſtus enim fide vivet ſuâ, Hab. II.
4.. inque ſe gloriam habebit non alio, Gal VIL. 4⸗
Eti viciſſim unicuique etiam ratio potiùs redden-
da pro ſe Rom. XIV. 12. onusque portandum efſt
fuum. Gal. VI. 5. Etſi videntær in Etcleſia eſſe Zlzanis,,
non tamen impediri debet, aat ſides ant charitas noßra,

vi, quoniam Zivanis eſſe in Eceleka cernimus, ipſi deFcele-

i recedamas. Nobis modo laberanzdeum, at frumeg-
zum eſſe peſimnr; Hæe Cyprianns: L. III. epiſt. IIl. ad Ma-

xim f. m. 72. &S Anguſtin. ceontr. Epiſt: Parm. D. II. ctape 22.

AQui non lfacit malum, net facienti conſentit & ſatien-
zem arguit, firnus atq; integer inter iniquos, tanquans
frumentum inter paless converſatur. T. VII. f. 1e.
IV. Plane fruſtraneus. Agrum enim ſine
Zizaniisi. e cœtum omninò putum inventuro fo-

zet mundo planè ezeundum I. Corinth. V. 10, ind

86B( 48)
—— — — 8
& fides ſemper forêt dubia, ſi illi proximi drist
1 utpote nunquam ſatis perſpeda:) poſſet derogare
V. Nimis præcox. Separatio enim dici de-
mùm noviſſimo reſervanda eſt, Matth. XIII. 30.
Nemo ante tempus deſerat aream, inquit Auguſt. d-
verb. Dom. ſerm. XVIII, soleret peleam in triturâ,
toleret in ared. T. I. f. m. 6. VI. Maxime no-

Xxius. Eceeleſiam enim dilaniat, quæ una ek

Cant. VI. 8. anima una Act. IV. 32. unus Spiticus,
Eph. IV. 4 unum corpus, Rom. XII. . pet commiſlu-
ras & compagines coagmentatum, Col. Il. 19, unum
ædificium conſtructum, Ephes. II. 21. uti unus pa-
nis ſie & corpus unum, I. Cor. NX. uv. ſumus, potiquæ
in unum Spiritum, I. Corinth. XII. 13. ita ut contig
ſeparatiſmum efficaciſſima ad alendam Spiritũs uni
tatem per vinculum pacis argumenta ſint unum ca-⸗
put, unum corpus, unus Spiritus: unus Dominus, una
fſides, unum baptiſina, unus Deus Pater & omninm,
Eph. I. 10. IV. 3. 4. y. Nee pertinet ad Cbrifti præ-
mia, qui relinquit Eccleſiam Chriſti. Alienus e, pro-
fanas eſt, tſtis eſt. Habere nen poteſt Denm natrem, qui
Eecleſtäm non habet watrem. di potait evadere, qli
exira arcam Nos ſyit, & qui exira Eccleſzam forss
fuerit, evadit. Manet Dominus & dicit: Qat nez
eſt mecum, ad verſus me eſt, & qui non mecum coilgit,
ſpargit. Dast pacem Chyriſti & toncordiam rumpit, za-
verſus Chrißium facit; inquit Cyprian. a. Stmti: Præ-
lat f'm. 16 4. Pariter & Auguſtin: d. Temp ſerm. 184.
Avelle radium ſolis dà corpore, divſtonem Mcis Anitas
Sgig

we
ℳ ci .
nun utni
1r
divlſanen.
Arudi
zumun f
ditate.
4Aite
Jy vihi. 7
Luthetan-
nodis eg
08 eyal
dem den
notum, 4
ferentiam
ſelatiost
Separatite
tionetn 2t

ctantüm fa

lertim 2,0
(a1 sa i
qod mal
publicusn
Lere, ſeyar⸗
6. 14. 4
lundue /,.
eenur uer
d, Nmiti
„ 10. ll⸗

—
irtis
rogare.
Giei de.
UIl zo.
Uguſt. c.
niuns,
le g⸗

eu ek.

Spitieu,
ommiu⸗
19, unn
nans pr⸗
8,Pdtique
ut contte
pititis uni
tunbn ca⸗
Dinus,ung
otNniktn,
Chrmfigte⸗
zulcf, /r.
en Hti
adere, a
Aleſtam ſorts
1: Lur ß
cunn eligit,
,rungit, 14.
4. npliktt-
np ſem. 1i.
Macis M

268 5 (49.) 8e=
on capit. Frenge remum ab arbore, f'altas germinare
non poterit, Aſonte præcide rivum, preciſas areſceik.
gu his Cypriani verbis intedtigimus, lacem non capere
diviſionem, niſi in ſanétis regso Dei bPræaeſtinalis, qui
dividi ab Eccleſid nulle modo poſſan: & non germinare
ramam fralczum ſalutis æterne germine accipimks. Ari-

ditatem verò rivi à fontepraciß, in ee, oqkod Spiritn §.

Tasuantur, gui ab nagitate ſeparantur, agheſcimus
In. vigil. Pentec. ſerm. I. T. . f: m: 994. Eccle fia quidem
Lutherana Separatiſtis ſecta eſt. At Separatiſtas &
Robis egreſſos potiori jure ſe Rarios dixetim, quàm
nos evaſimus Babylone excundo. A Dodore qui-
dem denominamur Lutherani, non tamen ob do-
mnorum, quod vetatur I. Cor. I. 12. ſed do ctrinæ dif-
ſerentiam, ut ab Athanaſio Athanaſiani & à Chriſto
Chriſtiani Ac. XI. 26, nomen acceperunt, quos
ſectarios tamen nemo dicit. Nec dicta, quæ pro
Separatimmo magno numero adducuntur, ſepara-

tionem ab Eccleſia evincunt, ſed converſationem
tantùm familiariorem eum ſceleratis cavent. Præ-

ſertim 2. Cor. VI. 14. cum infidelibus trahi vetatur
(Srislas in religione inque vita dventas) jugum,
à quò mali contagium metuas- quale vero cultus

publicus non eſt. Quasmvis etiam juſſiſimus ſubda-

cere, ſeparare, ſubtrahere nos eE as 2. 7 46. II.
6. 14. 45 omni fyalre inordinaiè ambulante, & nen ſe-
cundum traditionevs A-»eſtolicam. Duamvis etiam jſu-

beamur uos ſeparare converſatione familiæri ab aaulze-

po, homieidd, avaro & qui frater dici vult, 1, Cor- V.

9. 10. II. Nen tamon jubemur nos ſeparare eultn, ad-
. G oralie-

₰ (5o.) 9
— — =
oeratione, profeſſtene, ſaeramenioerum ſumiione & facrs-
rum tomumanione à cæta ilo, en quo vivunt bæ perſo.
waæ ſingul ares, ſed tantuùm ab his ſingularibus jerſopis, &
quidem quo ad intemtorem aameconem & fſraternaæm
converſationem attinet; quæ mens & verba Hulfe-
manni de Corrept. Frat. p. 23–.
Nec mehioris farinæ Separatifmus eſt à S. Syn-
axi, ſed æqué I. ρια ι, Communicans jubetur
probare (non alios, led) SE, I. Cor. XI. 28. ad quem
lIocum L. Oſiander: oObſervanaum, quòd Paulus di-
cat: Probet ElPS†: M bhomo. Non igitur vult, ut pno-
pter proximi noſtri indignitatem à cænaâ abſtineamus ſed
quisque && IP7†¾da probet. Quod enim Paulus afi.
bi vetat, ne cum impænitentibus Chriſtianis cibum capis-
mus, id non ad cænam Demini trabendum eſt, Agit
enim Paulus de nimis familiari convicta, quo inpæniten-
Zes in ſud malitid confirmantur. II. Arro gan tiæ
plen Us, ſie enim Separatiſtæ ſapere volunt non
tantùm ſupra Paulum, qui dignis Corinthiis ob con-
vivas indignosS. Synazin non diſſvaſit, in αονο
potiùs invectus, I. ep. XI. 2 1. 33. ſed fupràâ ipſum quo-
que Magiſtrum, quem & ludæ cœnam adminiſttaſſe
ſupra ad QC. XI. demonſtravimus- quod & Auguſti-
nus urget, non dixiſſe Deminum, præſente Iudd, xon-
dum maendi eſtis: ſed iam mundi eſtis vos: aadit autem
non omnes:quia ibi erat, qui mazdes non erat, qui temen,
. præſentid ſad cœteres pollueret, aon eis diceretiur, jam
vos mundi eſtis, ſed diceretar, us divit, nondam man-
di ofis. Feſßqmam ille diſeeßit, dixit eis: Iam vos
miaedi ctis, nec addit: ſea nen omaes, 4nia Em aiſers-
leras

1 4 9 1
erunt, ſ
cn
ets heni
Fum iM

mceps
111, e. g.
derogate
eln fibi
potius fl⸗
I. Ma
lie keelon
umubet
lme, M⸗
an, ſa
en is a
Aliera ette
urtabit/ſ.
ur Cyiſi
Kulerg lil
Autey dici
ſbis hin al
Sinu G
upli ali

Apans cun
Pus ſpiur
Eecleſtaſtie
lis ita diab
Mnè ꝛdi
Kan l. Le

—
e ſien.
be eyß.
Miut, 6
aernen
N Hulke.

kidSyn-
ns udetur
a guem
aulat di.
al, ut zyͤ.
eemut ſil
baulus ℳ.
ibumciie⸗
1t, i
inpenitnz.
oganttæ
vofunt non
iisd cOn⸗
NarmtNir
lplum quo⸗
imiaicttade
& Augolti.
e ludi, von-
Aldit Autem
nitanen,
cereis/,4
ondam mun-
: le
/ A.
S r

—— .

Jerat, quo etiam præſente, ſitut eis dictum eſt, wundi
erant, ſed non emntes, quia erat sadic unus immundus.
Qaaprepter his verbis magis Dominus declaravit, in uns
cætu hominum eadem ſacramenta ſamentiam aliquo-
rum immanditiam mundis obeſſe non peſſe. III. Plan
anceps ac dubius. Si enim aliorum mali-
tia, e. g. hypocriſis dignitati hoſpitum piorum
derogate poteſt, quis dignam epuli hujus ſumtio-
nem fſibi polliceri poterit? Quis non in perpetuum
potiùs fluctuabit, num intet dignos etiam incedat?
IV. M axime noxius. Qaiszais ab häc cathe-
licà Eceleſid fuerit ſepuratus, inquir Auguſtinus, qaan-
zamiibet landabiliter ſe vivere exiſtimet, hoc ſoloſie-
lere, quèa Chriſti avitate digunctus eſt, nen habebit
zitam, ſed ira Dei manet ſuper ip-am. Qitquis au-
tem in hic Ecclefiâ bene vixerit, nihil ei præudicant
dliena pectata, quia unusquisque in es proprinm onus
pertabit, ſcat Apaſtolus dicit: Et quicaænque in ed cor-
pus Chriſti manducaverit indiguè, jaudicium ſibi man-
dueat & bibit. Nam hoc etiam inſe Apeſtolns ſeritſit. Cum
autem dicit judicium ſibi manducat, ſatis olenait,
gauis nen alteri jadicium mandacat, ſeaſibi. Boc nos
egimus & dAlenaimas, guia commanio malorum non
seaculas aliquem participstione ſacramentorum ſed cen-
ſenſione falzorum. Epift. CII. J. II. f. m. 619. Et ſi etiam
dignus cum indignis communicet, unà tamen cor-
pus ſpirituale cum iplo increduli non faciunt, ſed
cgecleſiaſticum modò viſbilis coœtus, nedum fide-
lis ita diabolorum communionem incurrit, niſi
planè ad idololattas deficiat, ipſe dæmoniis Sacri-

Atcans, I. Cor. X. 20, 21, G2 QxXIV.

2⁸ (ſ.) So=
—

rIVvYv.
An confeßio peccatorum coràm Ecle-
ſie Miniſitro privataæ ſit eliminands è&
Bhorrent illam, quotquot hodiè Calvino, So-

ecino, Weigelio ac Anabaptiſtis adhinniunte-
noſtra autem Eccleſia ex neceſſitate quidem nee

ſpecialis præcepti, nec medii, ſalutari tamen con-

ſilio, (quode prolixe Smbol. Libb' p. 12, 27. 2 : 5l. 153,)
retinuit, nimirùm I. O D exemplum tum Da-
vidis, qui coram Nathane, 2. Sam. XII. 13. tfůùm Judæo-

zum, qui coram Johanne B. Matth. III. 6. peccata-

ſua confeſſi ſunt. II. Correlatum, privatam
puta Abſolutionem, quæ vix ac ne vix quidem di--
gnè fiet, niſi præviâ confeſſione, quòd ſanctum
non eſt dandum canibus, nec porcis margaritæ⸗
Matth: VII. 6. III. Commodum, commoda
enim occaſio in eathedràâ ſe confeſſionali paſtoribus
offert, oves ſuas profundiùs explorandi ac digno-
ſcendi, rudieres informandi, corrigendi, emendan-
di feroculos, tentatos erigendi, ae conſolandi af-
flidos. Memorabilis eſt locus Rhenani in argum⸗
Tertull: : pœnit. f. m: 46 9: Confeſtonem biivatam

ſalaberrimam eſſe nemo poteſt inficiari, ſi woreſitatem

& ſerupuloſitatem nimiam amputes. Drid enim per-
DEEYMimmortalem ntilins habere poſſit Eceltſia adcon-
tinenaam alſcipuinam, quid commsainas, qudm priva-
tam Miam confeſſtonem ad populam in neceſariis eruaien-

A
um?1

4 uuna

eyaut
vel pren
mitate,
nnt, nl,
omine⸗
Cat, al
Huerarüt
item zu⸗
auler
pulus,
Cient 4
lusſ,
ſeni, ta
ſilutaris,
ran
Cum ſjt
illa tamen
Dei Minit
Medtas
Aur Denuixa
ſet Dei l
filear.
muümlate
introdudt
Utes, ejun
Cebi fun

„

le.

1n0,0.
inniunte⸗
enn dee⸗
Den cons.
11. 113,)
tum Da=
mudzo-
6eccatt
Privataa
vicem dis
ſan Rurm⸗
aeatite,
commoda
Naſtoribus
c cigno⸗
emendan-
ſolandi al-
in Agum:
mn mivltan
neriſtaten
id enin jer
leſis dn⸗
ſun zrm.
rirerudtß⸗
unm

dum à ubi horals ſyatio plas preficit laicus qudm tridude
na concione. Nam dum & ſaggeſta declamat ſacerdess
Zerpauci ailigester gaſealsant, mzlzi aliorſam zogitan-
do diſtrabhuntur, qsidam juxie preverbinm oο Xασια
vel propter ebtaſitatem ingeni, vel eb materie ſubli-
mitatem, cujas nen ſant capates, etiamſi curinsè aaſolel-
tent, non zamen perciziunt queod dicitur. Mt hic quam
rei ipſius tum ſacerdotis reveremtia attentaum reddit
hominem. Et dectrina quam illis cum petente communi-
cat', ad us captum attemperatar. Qaoaſi in luais
Uiterariis fraſtra præteptor ſehelaſticis pralegit, niſi sllad
idem paulòpeſt ab eis exigat, & at reaasut, «ogat: hand
aliter quantamcunque publitis concienibus inſtitnatur
populus, niſi ifto pactoe examinetar, long? menus preſi-
cient Auditores. Ttagque quoa D. Clbrianus Diſetplinæ
encemium pronkunciat, mihi libet actommodare confes-
ſieni, at dicam eam retinaculum ſidei, ducem itineris
ſalutaris, fomiten, ac nutrimentum bonæ indelis, ma-
Mtiram viriutis. Etſi DEO principaliter confiten-
dum fit. Pl. XXXII. 3. 4. f. LI. & I. Joh. I. S 9. 10.
illa tamen confeſſie immediata mediatam coram

Dei Miniſtro non ezxcludit, juxta illud, Coh. V: p⸗

Ne adicas coram Angelo, innecens ſum, ne fortè iraſea-
zaer Domizus & damnet univerſa opera tax, Si Mini-
ſter Dei loco abſolvit, quidni ci Dei loco & con-

fitearis. Nec zconfeſſionem hanc in Concilio de-

mùm Lateranenſij A: IZry. ab Innocentio II. fuiſſe
introductam, adeoque fermenti Pontificii reliquias
putes, ejus enim veſtigia jam deprehendimus in Ec-
eleſià lùm Græca, circ Annum 137. ubi Origenes
3 in

r rn Proba i e eui ⸗

canſas exponere, ut ſi Tuid ille dixerit, ſiquia conſlit de-
derit, facias & ſequaris. tùm in Latin, ei à Annum
450. ubi Leo cenſtituit: Submevendam eſſe conſue-

zuainem, jJud Ae ſingaloram pectateram Zenere libel.

lis ſeripta oonfeſſo publicd recitabatar, cuùm ſaßfciat,
reatus conſoientiarum ſolis ſacerdetibas indicare con.
Ee⸗ione ſecretd Snßcit ergo ile confeſio, qze primum

Deo ogertur, tum etiam ſateraunt, pil. yg.

C. XXV.
An abſolutio à Minißro falza ſit

glaucoma tantàm, impeſtura mernumq
falſimoninm:

Abielune noſtra non eſtinane tantum crepiracu⸗
lum, ut calumniantur Miniſteriomaſtiges, neg
s eαανꝶ tantùm abſolutienis in ceoelo fadtæ denun-
ciatio, ut Reformatis videtur, nec za‿N*α;
tùm aut eαaρατααο promifſionum divinsrum applica-
tio, qualis cuivis quoque laico competir, Coi,
III. 16.1I. Thefſ. V. II. Eb: III. 13. ſed eſt vera peccato-
rùm remiſhto. Quemadmodum enim Chniſtus mis-
ſus eſt, JIoh. XX. 2t. præcipué & ad remittenda
Peccata, v. 23. codem modo (ſimilitudinis ſc, ae
veritatis, quoad in fluxum realem, etſi fervato Ma-

Eiſterii & Miniſteri diſetimine )mittuntur & Mi-

niſtti, quousque meſſis durat, Matth. IX. 38. ad ée⸗

79 daueyias perfitiendum, Eph: IVIZ. Atqui hri-

ſus

—
ſtus fu⸗
&Min
glod
XVLE
operatl
PEtänee
Luc. V.
tio tam
cooper
miniſten
V 18.
tealis al
ſubordl
mo Mi⸗
Vat, 1. Ti
tonlellot
tamen ne
turoratic
in nomit
nicaſe /u
tamen ciy
bium, D
ſienollte
Iitate quan
Dondum 0
inde Chuit
guicem er
Flita erun
caz ſalce

Fuori
Aide
u
nſue.
1 libel.
itt,
t r.
inis

epitse⸗
es der
2 genuͤty⸗
rxtan.
mappliez⸗
it, Col,

heecatg⸗
Kus ms.

emittend

1

etyalo Ma⸗

Ntur & Mi⸗

ai

Nigei h

i⸗

lu

ſtus fuerat miſſus ad peccata verè remittenda. Ergò
& Miniſtri quàm veriſſimè etiam ſolvunt ligantque-
quòd ad id elaves regni cœloriatceperunt, Matth.
XVI. 19. quæ non crcpundia, nec nuda tantùm
operationis ſigna, ſed vera aperiendi inſtrumenta-
Etſ nemo, niſi ipſe Deus, remittere peccata queat,
Luc. V. 21, dvroxezroeαα ſ6. & avrebsiαορς, abſoln-
tio tamen dianeriwas Gompetit & Miniſtris Ejus, ceu
cooperariis ag ocanemis, I. Cor. III. 9. IV. 1. qui
miniſterio reconciliationis defunguntur, 2. Cor.
V. Iig. Nec poteſtas delegata ratione influx’s
realis alia, ſed potiùs eadem efſt (ſalvàâ ſolùm
ſubordinatione ac dependentiâ) cum principali.
Imò Miniſter Eccleſiæ effectivè (licet èρaοανπια ſal-
vat, I. Tim. IV. 16. ita & abſolvit· Licet Apoſtoli
confeſſos peceatores abſolviſſe nullibi legantur, id

tamen negandum inde non eſt, neque enim legun-

tur orationem Dominieam recitaſſe, aut baptizaſſe,
in nomine Patris, Filii & Spirits S. aut commu-
nicaſſe ſub utrâque ſpeeie & fœminis, præceptig
tamen divinis viros tam ſanctosparuiſſe planè indu-
bium. Dicunt denique omnes Miniſtros Eccle-
fiæ noſttæ ipſos eſſe ligatos, adeoque abſolvere non
poſſe. At judicium ſatis temerarium, aque cha.
ritate quam ja ctant, longè alieniſſimum de iis, quosg
nondum omances pernoverunt, 2. Petr. II. 12. De-
inde Chriſtus ad omnes Apoſtolos nullo, ne Judâ
quidem, excepto dixit: Quacung ſolveritis in terris,
ſoluta erunt & in cœlis, Matth. XKVIII. 18. E. & Ju-

das Valide abſolvit Hinc & Auguſtinus in Pſal. A.

22 (56.) Se⸗

Quaid vobis fecit Chriſtus, qui eundem traditorem ſaum,
Aguem diabelum nominavit, qui aute tradizionem Domt-
wi nec lotulis dominicis dem potait exhibere, cum cæte-
ris diſcipulis aa praaicanaum regnum calorum miſit, ug
gemenſtraret, aona Det pervenire ad eos, qui eum fie as-
cipiuns, etiamſi talis ſit: per quem accipiunt, Jualis SA Aa
Jutt, I. EllII. f. m. 34.

Q. XXNI.
An Feſta, Veſtimenta, vaſao'.

Eecleſiaæ ſacra fint hodie vetiza

¶ IUod nullum horum cxpreſſum ſ. præceptum ꝗ.
einterdictum in N. L. occurrit, illa Eccleſia A. C.
nec ut ad ſalutem neceſſaria adoptavit, nec ut in-
trinſecè mala rejectavit, ſed ut adiaphora tantum
ab antiq uiſſims jam temporibus frequentata, ex
ſuàâ, quâ gaudet libertate, decori bonique ordinis
gratiâ Art. XV. in hunc usque diem retinuit. Si
omnia enim que ex lege reſtare ceremoniali viden-
tur, loco movenda eſſent, azʒymum quoque in Cœ-
ni oporteret aboleri. Quod itaque concernit
I. Feſta, illa quoque quibus Sanctorum memo-
riæ recoluntur, retinemus in ſolius Dei honorem,
animo grato pro beneficiisper hæc organa Eccleſiæ

collatis. Nos, inquit Auguſtin. . c D. L. Y. e. s, uni Deo

deorum henefciorum ejus memoriam ſolennabus ſeſtis &
diebas ſatutis dicamus conſecramusq;, ne volumine tem-
Peram ingrata ſabrepat oblivio. I. E. fim. j4o, Nec gels
“ . l

mae
bramts
etbum
neoblga.
Pecleſil⸗
K Sandor
tionem fie
tie. XXI.
Rown.XId
Il. 16 qui
Cuidem ce
waneat,
inſacris q
Gitis amr⸗
ſirit. l, la
Byerpanal
E nlgeat⸗
fam umten
ſiſtunt & y
inyehuntn
tum hypoct
Culorum pan
in euteimpr
Luc. Al 9.
Kerno ſolend
utafecat,
ablolute ne⸗
Pratia iſdene
Viaum bene
Heit perian

nſiug
mDoml.
um (ett⸗
mißt, 4
unfceg.
iA

rceptumk,
celeſia Al.,
„necptin⸗
ora taatun
lentata, el
goe olgitis
etinnit. A
rieliriden⸗
uein ⸗
e (odeethit
tum meind⸗
eihonoteln,
D Ecclelle

P1tni

,nibu; M 6

,ullamnt e.

, Nes lete

288 (yv.) Se

Dramus dies illos ceu in ſe aliis ſanctiores, ſed ut Dei
Serbum à Sanctis propagatum ipſorumque ſangui-
ne obſignatum ad nominis divini ſandificationem.
Eecleſiæ ſalutem ac æ dificationem tuminetur, quin
S& San orum fides, virtutes ac conſtantia ad imita-
tionem fidelibus proponanrur. Eb. XIII. 7. A. C. Ar-
tic. XXI. Diem quidem cutamus, ſed Domino,
Rom. XIV. 6. Nemo nos inde judicçare debet, Col-
II. 16. qui libertati noſtræ inſidiantibus ne horam
Auidem cedimus; ut veritas Evangelii apud nos per-
maneat, Gal. II. 4. 5. Decent. II. Veſtimen ta
in ſacris quoque al ba. Dua, ſant, rogo, inimi-
gitiæz contra Deum, ita Hieronymus ſuo jamævo quæ.
ſivit. L. I. advers. Pelag. c. 9. T. II. f. m. 22,4. ſi tanicam ba.
SEners mundiorem? Si Epiſcepus, Presbyter & Diaconus
E&' veliqus orao Eeclefaſticus in adminiſtratione ſacro-
ram cum candid veſte preceſſerint. Denique III. ſub-

fitunt & Vaſa ſacra, in quæ moderni Ariſtarchi

invehunturex Marc. V. «. ubi Chriſtus Phariſæo-
gum hypoctiſin carpit, quòd externam tantùm po-
culorum patinarumque pattem purgarent; intus &
äin cute impuridhmi interim ipſi, Matth. X XIII. a5.
Luc. Xl. 39. Nallam vero ſanctitaris ſpeciem ex-

gerno ſplendore ut Phariizi: Eceleſia noſtra cçaptat

aut affectat, nedum ejusemnodi vaſa ſatramentis ſuis
abſolutæ neceſſitatis opinione, ſed decori tantùm
gratià liberè conſecravit. Si enim die dominico e.g.
vinum benedictum ex illis adminiſfaretur cyathis,
Sueie perintegram ſeptimanam potores in canpo-
H . nis

28 (5.) Ze

nis certarunt, res foret indigna ac offendicuii ple-
niſſima. Te zgτοο itaque exigit & ſumma fanctiſi⸗
mi ſanguinis dignitas meretur, ut calix ipſi inſerviat
Pecualiaris, eoque reverentiùs habendus, quo gra-
vius communi furto eſt ſacrilegium. Tantàâ etiam
religione jam pridem calices ſacri in Eecleſià cuſto-
diebantur, ut Euſebiani & Miletiani & quotquot
in abdito Arrianiſmum tuebantur, cùm, ſuborna-

to quodam lſchyrione, Athanaſium ſummis cri-

minibus onerare apud Conſtantinum vellent, Cs;=
licis fracti illum accuſarint. Eid. Athan. Apol. II. & Ba-

ron. T. III. Aßnal. A. CCCXII. nam. z4. & A. CCCXIXI.,

z„. 127,
Q XXVII.

An cujusvis promiſeut Uhriſtiani ſior tor⸗
dinarias Miniſterit Ecclefiaftici involare partes, pe-
culiaremve iliæ in Eccleſiä ordinens
evincant atq; ſtatumé

Rius ſomniant Anabaptiſtæ, Scriptura aſſerit po=
ſterius. Num enim omses prophetæ, zam emnes
Doctores? L Cor. XII. 29. Neutiquam, ſed alios de-
ait Chriſtus prephetas, alios Evangelißas, alios autem
paſteres & Docisres. Eph. IV. 11. qui Auditoribus op-
ponuntur, Eb. XIII. 17. uti & ovibus paſtores, I. Pet.
V. 2. Omnes quidem fideles (utriusque & ſexfs
& Teſtamenti) audiunt ſacerdotes, Ex XIX. 6. Jeſ.
LXlI. G Ap. I. 64. V. 10, I. Pet. II. 9. ad offerendum ſpi⸗-
rit va⸗

err
titwalesple
Zjum tame⸗
Plenisqpe
nunc Ke
11. H. 12,
net tamen
ſed paueiſſi
Abnuitur N
Anabaptiſt
pon eclue
Grinastant
jia fluente
& omnia,
Cunt, V.26.
Luctionis
baanes ilea
Decellatia
5. Winiderd
ite auer
Ausnet /
non niſ pie
(tr & multe

Leinſignes
Lelum, qus

erit, ſeh p
tus ſacer
ligio⸗
0

—
dieul ple,
2 fandtiſt
ſinletviat
quo gra⸗
antdetiam
leſi cuſto⸗
quotquot
n, ſaborna⸗
Umwis cli⸗

ellent, (4.

pol l.
4. CecYI.

miſton
neut, pe⸗
M

Ota aſſentpe⸗
i, Mn innts
ſed alios de.
t; alios aulen

onibes ob

pehotes,, bet⸗
l I.s ſel.
Kelendumn ih⸗
Aita⸗

4243 (59.) Se

Fituales prexum hoſtias v. y. Eb. XIII. 1 5. 16. Miniſte-
gium tamen Ecclefiæ ordinarium prohibitum fuit
plerisque tribubus Eb. VII. 13. 14. 15/. uti & tunc &
nunc fœminis omnibus, l. Cor. XIV. 34. 3. I. Tim.
II. I. 12. Quinimò fideles & reges creati ſunt ll. ec.
nec tamen omnibus regimen politicum competit,
ſed paueiſſimmis tantùm, Miniſtris verò Eccleſiæ planèe
abnuitur Matth. XX. 23.25.:26. Nec locço I.]oh. II. 27.
Anabaptiſtæ obrinent, quod volunt. Undtio enim
non excludit ordiniaries verbi præcones, ſed do-
Grinas tantùm alienas ſeductorum, textüis ovvαανMneα
ita fluente: Non haberis egus, qui noſtis veritatem
& omnia, v. 20. 21. ut aliquis eorum, qui vos ſedu-

Cunt, v. 26. vvs nova docess (adeo que nec ſcriptura nec

undionis miniſterium ezxeluditur, aliàs & hæc Jo-
Hannes ipſe ſcripfſſet fruſtra) ſed anctio vos omniæ
neceſflaria veritatis dogmata v. 21. docet per verbi v.
J. miniſterium v. 7. 14. Nec in Eccleſià veteri auhi-
fasgey àαορ οαααποο ctaà bant, ut loquitur Nazianze-
Rus, nec ;deobenia præcipitabatur, ſed in Miriſterium
mon nifſi pietatis ac conſtantiæ, ut & Scientiæ ſa-
IX & multorum ſpeciminum meritorumque lau-
de inſignes demùm adoptabantur. Præſertim Cor-
Melium, quòd ad Epiſcopatum haud ſubito perve=
Merit, ſed per omnia ecelefiaſtiea officia promo-
tus ſacerdotii ſublime faſtigium cundtis re-
ligionis gradibus aſcenderit, laudaf
Cyprianus. Epiſt: ad Antoniam.
k. m., Il⸗

H2 C. XXVIII.

2 (60.) 80.
—–

QL. IXVIII.

An ad Miniſterium publicum vota-
tio interna ſaßfciat 5

Non negamus, quòd vocatio interna ſit impri=
mis neceſſaria, inavérzs quippe in donis conſi-
ſtens adminiſtrantibus 2. Cor. III. 5. 6. g. Tim. IHII. 2=

2z. Lim. II. 2. 24. & ſlanctificantibus, I. Cor. IV. 2. IX.

27. I. Tim. III. 2. 9. IV. I2. Tit. I. 6. Il. 7 8, illa tamen non-
dum ſufficit, ſed raé ac vocatio accedat quo=
que externa neceſſe eſt, ut iis, qui ſunt idonei tam
ſandta demùm provincia ritêcommittatur, 2. Tim.
II. 2. Doctores enim ſunt legati, 2. Cor. V. 20, a6e
Oeconomi, I. Cor. IV. I. quorum nullus ſibi ho-
norem ſumit, ſed qui vocatur Eb. V. 4. nec homo-
ſibi ſumere quiequam poteſt, Joh. III. 27. Quomo⸗
do E. prædicabunr, niſi mittantur? Rom. X. Ij. un=-
de & duoxX/re²*ν* Curſum Deus adeò deteſtatur, Rom-
X. I5. Jer. XXIII. a 1. Si verò vocatio ſufficeret in-
terna, nec externa εαανναοâεaα trι “ddHat—+ deberetI. Tim.
III. 10. nec .ραοα, ut in Timotheo L ep. IV. 14. II.
ep. I. 6, quem internè fuiſſe idoneum nemo dubitat.
Hoc ipſum eſt, quod Eccleſiæ noſtræ Art: XIV. A.
C: de ordine Eccleſiaſtixodaocent, quòd nemo debeat in Ec-
eleſid publieè docere aut ſaeramenta aadminiſinare, nißs
ritè vocatus. Interim ſi vocationis nævi externæ
ipſum officium redderent irtitum, quis in politico
ſtaru ampliùs foret tutus ?&
XXIX=

4ℳ0

Oeqe
gat ve
Magiſtratt
„ Tim. I
ſiz homin
Plicati tan
gem Ulian-
ſertar, ine
1I, eig
vinaw titu
ls ſ. Tel
ui tegnunn
WVII⸗ze.t
Lur. XIli.
Matth. XX.
tüen indeab
corum /lbe
er nottis pa
a l. lif.

lem, 41, C.0

n. rig.
Bbk. Paie
I A. C. a

Amle ſin, 7

A

ſit inpti⸗
Onis conſ⸗

Ot. W. z R.

amen non-
cedat que⸗
idonei tam
tut, 2. Timm.,
1. V. 20, 46
lus ſbi ho⸗
nec homo
. Como⸗
n, . I. Un⸗
latur, Rom-
füicetet in⸗
betetl. Tim,
ep I Iell.
no dubitat-
rt: XIV. AN-
Aebeat in -
nieran, i;
zvi exteinæ
sin politics

An Miniſtri Eccleſia recté ſalutentur
AMagiſßtraius Eccleliaiticus ⁵ H

Ho⸗ quidem titulo rudis plebecula Miniſtros mas
*Iat vel invitos. Miniſtrum enim efſe & unà
Magiſtratum ſ. Dominum, a εοHραιiοIt, conf.
2, Tim. II. 4. ut taccam, quod Miniſterium Eccle-
fiz hominem poſcat totum, qui curiæ rebus im-
plicari tam non poteſt, quàm non decuit re-
gem Uſiam thuribulum. Qasod ad alia effcia con-
fertar, inquit Ambroſius, hoc religionis caltai divi-
noq; oficio decertiturʒ d. Fag. Sec. C.II. T. IV. f-m. zeo. Hinc
vanam titulorũ pompam non ambimus, nec exem-

plis V. T- ſingularibus vivimus, ſed ſolius Chriſti,

qui regnum ſuum de hoc eſſe mundo pernegans joh⸗
XVIII. 26. regimen ſecularé ac judicium detrectavit.
Luc. XII. 13. 14.- J0 h. VI. I5. quin & nobis interdiæzir,
Matth. XX. 25. 26. Luc. XX. II 25.26.1-Pet. V. 3. Quan-
tùm indeab allotriopiſcopià (prælertim Hierarchi-
corum]) I. Pet. V. 15, prohibitä abhorreamus, videas
ex noſtris paſſim, Gerbard, L. d. Miniſt. §. 196. 247. f.m.
InI4. 174. C. C. f. 633. Meiſn. d. Li. L. p. s 5.6ocα. Philos. §. P. IId.
p. m. 214. C. C. Dunte. p. 654. Baldain, p. 721. Koͤnig. p. 759.
Danh. C. Th. I. p. I6. Dram. p. 6äl. Hodom: Pap. l.p.yöz. Larp-

2ov. Jurisp. Eotl. L.- I. t. y. D. Eäll. S.1 p. 9. & Kein Euge

Bibl. Polic. L. I. Ax. 34. p. 5. maximé verò ex Artic.
VII. A. C. abuſ. ſequentia legas: Non igitur commi-
Kende ſunt poteſtates Ecoleſiaſtica & civilis. Eecleſia-
H 3 ſtica

28 (62.) 3
Bica ſaum mandatum babet Evangelii docendi & aami-
wiſtrandi ſacramenta. Non irrampat in alienum eff.
gium, non lraniferat regna mindi, on abvoot teges
Magiſtratnum, nons tollat legitimam obedientiam, on
impediat jndicia ae ullis evilibus ordinationibes art
contractibus, non præſeribat leges Magiſtratibas de for-
sma Reipl. ſicut dicit Chriſtus: Regisnm menm non de
hoc mundo: item: Quis onſiaan mejaltem &c. p. 38.
Gradus tamen inter Miniſtros non negamus, Deus
cnim non eſt Deus aανlaε ſed ordinis; Hinc &
Baſlius: Daidam en Ecclehid ſant velut ovuli, ut Se-
niores, quidam velut lingsa, a’ Paſtores; alii velns
manns, ut Diaconi, alii velut pedes, at qui vilioribus
Eceleſiæ Minifteriis ſerviunt. za Pſalm: KXAkIII.

Q. XXX.

Anipſum hominis irregeniti Miniſte-

rium ſit ineſſitax

Abbdt, ur malis hic Miniſtris patrocinemur ſ. hy-
pocritis l. ſcandaloſis. Epilcopum enim decef
imò de jure oportet eſſe asννπον. 1s Limne III,
2, ne vitâ plus deſttuat, quàm ædificat doctrina,
Qui vero prædicat alis, & ſemetipſum negiigif,
Rom. II. I8 21. ex nudâà doctrinâ illà, quòd ſine ſidę
eſt ac charitate, nullum certé emolumentum ca-
piet, Matth. VII. 22. I. Cor. XIII. I. 2. ſed Domini po-
tius odicium incurrit, Pi. L. 16. 24, qui enimw vo-
luntatem Domini novit, nec facit, duplo vapulsbit,
Lag,

sssrere
LueXll
torum be
D50 non
ctiam pet
dickum bei
tipeierit.
ludrobfi
precicatit.
Eecleliæ in
nu Chriſti,
pendet fi⸗
LV. 10, 11,
dulitasno
ex intentie
catur, Phil.
cdamn nequ
Undtos
IzZ. XVl.20.
cumciſio
nilterli effie
Evangeliun
Dei, quipla
genique de
ſoretertus
1, Cot. l.
illuſtrant:
ſit ſefetto
f n. z0
loca (ol
menque fin

—
an.
num S.
vgtr leger
iamn os
lbus As,
u le fer
1, ne de
e.3.
mus, Degt
8) Hine
uli, 41 .
alii velg⸗
i wiliribe,
All!.

liniſt

temt . ⸗
enim decet
„„ Titn. Hl,
1t Gorad,
in neptielt,
wentum (4.
Docmgi po
qui eni ſo⸗
lo ſipuledi

torum à bonitate Miniſtri non ſuſpendimus, quaſ

1,
e

Lue. XII. 47, Ipſius tamen vim verbi ac ſacram

ens=

DEO non perindeeſſet, quali utatur organo, cum
etiam per aſinum loquelam, per Bileamum male-
dictum benedictionem, & Oraeulum per Caipham
expedierit. Nec Jonz inobedientia nec avaritia
Judæ obfſtitit, quin verbum Dei efſicaciter uterque
prædicarit. Ut taccam Epiſcopum Laodicen ſis
Eceleſiæ in ſe cœcum & tamen ſtellam fuiſſe in ma-
nu Chriſti, Ap. I. 20. III. 17. Nec vis verbi à vaſis de-

pendet fictilibus, 2. Cor. IV. 7. ſed ſolius Dei eſt, jes.

LV. 10. 11, Rem. I. 16. cujus fidem hominum incre-
dulitas non reddit irtitam, Rom. III. 3. ſed Chriſtus
ex intenrione etiam malà efficaciter tamen prædi⸗-
catur, Phil. I. 18. Uti ex cathedrâà Moſis Phariſæi
etiam nequiſſimi erant audiendi, Matth. XXIII. 2.3.
Uti DEO filios Synagoga quoque adultera genuitr,
Ez. XVI. 20. XXIII. 3z7. UIti Zipporæ etiam iratæ cir-
cumeiſio tamen rata fuit, Ex. IV. z. Si verò Mi-=
niſterii efficacia à Miniſtti qualitate eſſet pendula,
Evangelium foret potentia hominum magis quàm

Dei, qui plantat & qui rigat, forent aliquid. Quis

denique de ſalutari ſacramentorum verbique ufu
foret gertus ? Nemo enim ſcit, quid fit in homine,
I. Cor. II. II. Clarius id veterum quoque ſimilia
illuſtrant: Eadem enim figilli figura eſt, üve auro
ſit ſive ferro inſculpta, juxta Gr. Nazian. d. Bapt.
f. m. 302. & juxta Auguſtinum, lumen ſolis etki per
loca «ο1a tranſeat, tamen non inquinatur, ſe-
menque fructificat manibus ſparſum etiam ar-
18,

(64.) S *
dis.: LiIlII. contr. Creſeé. 5. &in Job. 1. VII. f. 2o. X. f. as.
Hinc Articulus VIII. A. C. Quanquam Eccleſia pre-
priè ſit congregatio ſancterum & verò gredentiam, ta-
men cum in hac vitäà multi hypecritæ & m ali admixti
Eint, licet ati ſäcramentis, qua per malas adminiſtran-
gur, juxta vosem E&hriſti. Seaent öcriba & lhariſæi in
cathedrd Moſis, G&. Et ſacramenta &Cverbum prapter
ordinationem & mandatum Chriſziſant effcacia, etism-

Iſiper malos exhibeantar. Damnant Donatiſtas & S-

zales, qui negabant licereati miniſterio malorum in Ec-
gleſiä & ſentiebant miniſterium malorum inutile & in.
eicax eſſé. p. II: 12. Idem reſponderunt Tubin-
genles apud Dedek. Vol. I. f. v4 8. Canon verâà
quem Adverſarii obvertunt: Oaod guis non g-
Pet, alteri dare nequit; in causà valet tantùm prin-
gipali, neutiquam verò in organicâ (Miniſtro Ec=
cleſiæ) hæc enim non agit ſecundùm propriam for-
mam, ſed ſecundum virtutem ejus, à quo movetur,
v. Thom. P. III. O. LXIV. Art. 5. f. m. 134. Uti itaque
Haman Mardochæo contulit honorem, quem ipte
non habuit, uti Medieus æger decumbenti teſtituit
ſanitatem, quâ caret; Ut M. thaleros tabellio sffert,
Qqui ne unicum quidem poſſidet; ut corvi Eliæ co=
piam dederunt panis, qui tamen ipſis copizg non
fuit, ſic Miniſtrum quoque irregenitum organum
potiùs Spiritüs S. dixeris quàm habitaculum. Neae

Miniſtros irregenitos tantùm, ſed potiùs heterodo-

zos ſignificant ſpinæz nullas uvas ferentes, Matt
VII. 16. I7. & fures Toh. X. S. 10. quales fures Gig
Molſis cathedtâà fuerant, non quidem lmitandiga-

–

—
menaucier
lo teyerent

ℳ M

4

oniam
unm vet
io loellatæ
ſigas uiden
IV.2.l Cor
viæ tamen
guim Doch
olo gro,
teptodos .
terquafmn fui
1 A IX
Steghand, Ar
4 Matth. X.
pluria nunge
Alicabi tamen
cent, jel Lyy
Dominus: o,
verhane e eyn
Gρα‿7taα7α
nwen partien
Re ir adinſas

—
. N,a
eſ re⸗
iam, a⸗
Iirti
niniſtran-
khurſſaii⸗
eit etii⸗

Arum in kt⸗
gunleis.
int Tobin.
anon verd
lis zon Ae⸗
atum Priie
Uinikto Ec=
opriar fot⸗
0 moretut,
Uu ineue
h, guem inle
enti eirr
oryi Hlico⸗
, coia n0
im orpanum
culucn. Nes
uthetetodo⸗
ebtes, Maithr
les kales Kin

n Unitandlse⸗

. —
men audiendi ac venerandt, uti e. g. Pontifex à Pau-
To reverenter fuit habitus, Ad. XKXille p.

Q XxXXI.

2* (s5. ) be⸗

An Miniſri ex Auditorii qualitate
aijadicari queant, vegenitine ſint ipſi.
nec ne 5

Uoniam bonum æſtimatur exintegràâ causâ, ma-
Qum verò ex quolibet defectu, ideò ex Audito-
rio ſpectatæ virtutis, doctores ejusdem farinæ col-
Tigas quidem, queis id ſanè laudi eſt ac decori, I. Cor.
IX. 2. II. Cor. I. I4. III 1,2. I. Thelſ. HH. 19. Phil. IV. I. proter=
viæ tamen in Auditorio contumaci cauſæ longè aliæ
quàm Doctores eſſe bo ſſunt, e. g: petræ acſpinæ in
ipſo agro, Matth. XIII. Zo. 22. unde ad Miniſtros
reprobos N. V. Ceab auditorio improbo, quale præ-
terquatmn fuit & Jeſaiæ, IL. 4. & jeremiæ, VI. 10. VII.
13. XKX. S. XXV. S. XXIX. 49. XXNXV. 1 4. XXXVII. 2. &
Stephano, Act. VII. 5 1. 57. & ipſi Chriſto, proverb. I.
24. Matth. XXIII. 37. Joh. VII. 48. Deinde ſemen &
pluvia nunquam adeo excidunt in caſſum, quin
alicubi tamen, etſi minùs animadvertas, fructifi-
cent, Jeſ. LV. IO. II. Luc. VIII. Z. 15. Dixit quidem
Dominus: St ſtetiſſent in conſilie mes & nora Jeciſſent
verba mea pepulo meo, avertifent atique eos à vid mald

& cegitationibus ſais peOimis, Jer: XXlIII. 22. b hoc

tamen particulari ioαειαπο nimis liberalitar & pla-
nè aradοιο conſequens deducunt univerſale: E.

26 (66.) Se

ubi Auditores à vià ſuâ malà & cogitatlonibus pes-
fmis non avertuntur, ibi nec præcones verba Dei
nota fecerunt. Etfi enim in fſyllogiſmis hypothe-

ticis à negatione conſequentis ad negstionem an-

tecedentis valeat regreffus, ejusdem tamwen conſe=
quentis quantitas usque retinenda eſt. Pariter aliàs
& ex Matth. XI. ar;s colligere fas foret: Tyri &
Sigene contigiſſent ſigna in Corazim & Betſaiaä facta,

Tyrii ac Sidonii in ſacco & cinere refipuiſſent; E. ubi

nalla ſequitur feſipiſcentia, nulla qucoque ſigna
præceſſerunt, E. ne in Corazim & Betſaidâ quidem
ulla, quod tamen contra ipſam hiſtoriæ literam. LIti
itaque de poenitentiâà tantàùm Tyriorum ac Sidonie-
rum 1. c. ſermo eſt, & in particulari ab illius tantùm
negatione ad negationem ſignorum apud ipſos fa-
Gorum ritè procedimus Si Vri & Sidone contigiſſent
ſegna in Corazim & Betſaidæ ſacta, in ſacco ac cinere re-
Rpuiſſent, Atqui Tyrii & Sidonii in ſacco & cine-
re non reſpuerunt, E. (quia )illa inter ipſos ſigna
non contigerunt. Ita & ex ſer. XXIII. 22: Si ſte-
ziſſent in conſilio meo & nota feciſſent verba mea pepuls
meo, avertiſſent niique ees à via malä & à cegitalio-
nibus ſuis peſimis; hoc tantùm ſequitur: Atqui’
Judeæi tempore eremiæ non fuerunt à viis fuis malis
& cogitationibus ſuis peſſimis averfi, B. (quia/ Pſev-=
doprophetæ verba comminationum divinarum
ipſis non fecerunt nota, ſed inverterunt v. 86. Quid
hoc autem contra præcones orthodoxos, qui ver-
bum Dei non invertunt, ſed recte at finceré præ-
dicant, etſi reſi ſibiliter, Matth. XI. 17. I. Cor. I. 15,.
Theff. II.10. C XXXII-

Doni
IIIl. centr.
quas quoqu
ſ1, Poiret
Glaub. Bek.
1 Tiw. ll. 2
auimemzil

emn peryen

eminentid ℳ,
in ongi, en
4 lunt, 1c 1
limitata hiet
fatiens boetl
fortius er4
ligionis curat
tus ided inſti
us, ut qulete
dum tabulam
Pietefe, illl en
Bilktatus et ta
nis. Nmos
Do. Thoman
5, ) led fundn
4 Tologis

nibuspes⸗
Verba Dei
hypothe⸗
tloneman⸗
wen conſe⸗
baritetalias
N i
ſeidi falte,

ſent; E. dbi

1oque ſignn
zidi guidemn
lteram. Uti
nac Fidonio⸗
lling tantum
Pud ipſos fi⸗
Nruntigilent
A cinere i⸗
eco & elne⸗
1 iglos bode
I. 22 ſe
ba mieſtpyl⸗
61agiten⸗
itur: Atqu
riis lois als
(goaia) er-
n Givinarum
atV.6. Ci
10³ gui vet⸗
e bncelé ple⸗
.1. Cor. l
C XXA

- n

Q. XXXII.
An Magiſtratui Politico in Teſtamento

etiam Novs eura Relegionis lompetat 5

DOnati quidem impia vox fuit, apad Optatum lilr-
III. contr. Parm: Quid Imperater cam Eccleſiä 5

quas quoque tibias inflant Weigelius, P. II. Poſtill.

f. 327, Poiret L. V'II. œcenom. S. 5. 9. 0. p. m. 225. Dippel,
Glaub. Bek.p. 61. &ss. aliique. Contratium verò ex
1. Tim. II. 2, farilé patet, ubi injungit Paulus pre-

ces pro omnibus hominibus, queis ad veritatis agnitio-

nem perveniendum, v. 4. pro Regibus & omnibus in

eminentiâ conſtitutis, at vitam agamus tranquilbam

in omai, en verba A poſtoli haud adeò laxa aut va-
ga ſunt, arx illa Virgilit: DEUS nobis hec otia feeit ſed
limitata pietate ac honcſtate, ut taceam, quod otia
faciens Poëtis, favere & Poë” præſumatur, ſi longè
fortiùs ex Apoſtoli verbis Magiſtratui Politico Re-
ligionis curam vindicamus h. m: Quicunque ſta-
tus ideo inſtitutus eſt Deoque ꝑgrece commendan-
dus, ut quiete vivamus in omni non tantùm ſecun-
dùm tabulam ſecundam honeſtate, ſed & primam
Pietste, illi eura competit & teligionis; Arqui Ma-
giſtratus eſt talis ſtatus, E-.competit ipfi cura re ligio-

nis. Nimiopere quidem connexionem Majoris

Dun. Thomaſius ſlubvertere laborat im Fuͤrſten⸗Recht
p. 30. ſed fündamentum illa habet immobile, pridem

2 Theologis noſtris præſertim S. Schmidio ſequen-

1 2 tibus

28 (68.) S

tibus oſtenſum: Quanae oeramus Deum, ut per Mas
giRratum nobis vitæ det piam & honeſtam tranquilli-

zatem: oportet preces noſtras ſanm habere fundamen-

zum in promiſſione & inſtizutione diving. Ohi verè
Mnd fundamentum inveniemus niſi in inſtitutione, qud
Magiſtratus eum in fuem Ordinatas eſt *Et peſſimus ora-
7e: Da, Domine Deus, ut ſub Regibus & Magiſtratibus
noſtris ranquilè, piè, honeſtè vivamus: exaudi nos,

quia eum in ſinem Magiſtratus neſiros inſtitaifti. Part. II.

Calleg Bibl. p. z212. Præterea excipit quoque Pufendorf-.
Pro quibus vota conctpere jubebat täm Apoſtolus, Eth-

vici erant principas, queis nulls ades pietatis cura eras
camprimis Chriſtiang. d. Habit. Relig. p. 257. At Reges

quoque ethnicos non tantùm ad aperiendas Chri-
ſto portas præſtandaque ſervitia eſſe obligatos ex:
Pl. II. 10. 11. 12. XXIV. 9. XLVIE. 10. Jef. IL. 2 3. LK. 3. 10.
16. Dan: VII. 27: Apoc. XXI. 24. liquet, ſed multos
ipſo etiam adu curaſſe Religionem & Philoſopho-
rum ſcripta & Legislatorum edocent exempla. Con-
fer Dan. III. 29 Jonz. III 7. Si Religio enim eſt pro-
pugnaculum poteſtatis, juxta Platonem, ſi juxta Ci-
ceronem eſt ſocietatis humanæ vinculum, fi, docente
Lactantio, homines ſacramento ebſtringit, ne furta ne
latrocinija committant, ne ſidem ſallant, ne aepoſitum
appellati abnegent; Si abſoluto dominio Religio ma-
ximé Lutherana favet „uti ef apud Maßnm in Intereß.
Princ. p. 1o7, à curâ religionis, unde Magiſicatus auto⸗
ritatem, valorem humanæ leges, & univerſa ſocie-
tas humana concordiæ nexum ſortiuntur, qui ex-
cludi poterit prinçeps, præſertim fidelis & ortho-
doxus:

—.
Corus, 4
cure illiu
l famhili
Aheiſmmn
ſuptemut
parentibt
ctis Col.
Kille in .
ac imſmed
Ieligionis
Nationem
Quamvis
wundo,
e nec cun
uli guiden
iftatiiy
.1. petſon
Ladiotene
gue 7 z.bo
teltas itigen
Mitur, quat
Hinc, comi
ſoper habit:
ge Printinun
dinit? Ryit,
ir ieh G//
Dei lonſiit.
im, naxin
Rinum ℳ
Detatores T.

—
st her Ma.
anguilie
fusdemen.
Vi den
kuine ui
Ainu ora.
Magirutibus
erani 11,

ajfi en l.

ebofendott⸗
Poſola, Rtb⸗
iut cara er
. At Reges
iencdas Chi-
obligatos er.
l,13,. N zase,
ſed multos
Philoſopho⸗
templa. Con=
enicn el *
ſjunz Cl⸗
,F, ocente
,,ne fuftane
te Eepeſttuns
Rel Goma⸗
ſum in uſteſi
ratus zuto⸗
1oivetlaſocie⸗
intut, quier⸗

elis & oltho⸗
do

(6 9.) d*%
doxus, qui cen primarium Ecelefiz membrum im
guræz illius partem omninò vent? Sienim ne Pa-
Scf familias quidem ſuperſtitionem, idolomasiam⸗=
atheilmum, &c. tolerat, quantoe magis reſfiſtere iis
ſuptemum Reipl. Patrem decet, imo oportet, & ſi
parentibus parendum in omnibus, adeeque & ſa-
cris Col. III. zo. cur non æque & Patiw Pattié Et-

ſi ille in productionem boni ſupernaturalis dire éte

ac immediaté non inffuat, circa exercitium tamen
geligionis omnisque pietatis publicum ut & guber-
nationem Eccleſiæ viſibilis externam eſt occupatus.
Quamvis etiam Regnum Chriſti non ſit de hoc
mundo, Joh. XVIII. 36. eſt tamen in hoc mundo, un-
de nec curam ſecularium principum abhorret. De
tali quidem curâ nihik diſerté habetur in ſede Ma-
giftrats propria Rom XIIE, nif quod zâρα âι
v. H. perſonas quoque Eccle fiaſticas, -ùm hæ quoque
gladio terreri regive queant, & r &ναααν qualecun.
que v. 3ꝶebonum etiam animæ complectitur, ubi po-
teſtas iti dem nec rope Rerinz nec dicas αι aridaexpri-
mitur, quarü tamen neutram juaicibus abjudicçabis.
Hinc, communi aliàs pontificii cleri ſententiâ in-
ſuper habitâ, bené Thomas Aquinas lbr. de Regimi-
ne Principum 6 modò hic illius genuinus ſit fœtus)

dixit? Enis, ad quem Rex princtpaliter intendere debet,

in ſeipſo & ſubaitis, i aterna beatetudo quæ in viſione
Dei conſeſtit. Et quia iſta viſio eit perfectiſſimum bo-
num, maximè moveieaebet Eegem & quemeunque Do.
winum, ut hune fnen, ſubaditi conſequantur. Ipfi lm-
Beratores Thedoſius H Honorius ad Marcellinum
J 3 per=-

25 (76.) e=

perſetipſerun t: Neque aliud aut belli laboribus aeimut,

aut pacis eenſiltis ordinamus, niſi az vera m Dei lsz aum

orbis neſtri plebs devota vuſtogiat. Et I hee dofius
in epiſtola ad Cyrillum: Cæſarei eft maneris, z Auas
ſolum pacificè ſed piè etiam ſubditi vivant. Quog etiam
ſub prima ſtatim regiminis ſui auipicia Wünen-
bergico Duci C HRISTOPBORO fKopusfue-
rat præcipuus, ita enim moxz in primà Cyso-

ſuræ ſuæ Eeceleſßaſtie« editione præfatur: Als

wir zu angetrettener unſer Regierung / uns noth⸗

wendig und zeitlich erinnert / was uns von GOHTD

dem Allmaͤchtigen befohlen / auch was Amoͤt von ſei⸗
ner goͤttlichen Allmaͤchtigkeit wir fuͤrgeſetzt/ allen

muͤglichſten und deſten Fleiß anzuwenden / auff daß

unſer geliebte / getreue Landſchafft / und von GOtt
dem HErꝛen befohlene Unterthanen / ihrer Seelen
und Leibes halben und alſo zum ewigen / und zeitli⸗
chem / recht und wol unterwieſen / und regiert wuͤrden/
& paulo poſt. Wir haben faͤr nutz und nothwendig
angeſehen / die ordinationes unſerer Kirchen in ein
Werck verfaſſen zulaſſen / in deme auch unſerer ge⸗
treuen Landſchafft ewige und zeitliche Wohlfart zu⸗
ſchaffen / welche hierdurch zu rechter Erkan nus Got⸗
tes und ſeines Sohnes unſeres HErren Chriſti be⸗
wegt / daraus auch Frucht braͤchten / und ſichin ein
Chriſtlich Leben anſchickten / ꝛc. Hæc autem omaia
RerésειοσHπο ταιςσ damnare animum prodir perqnam
ingratum præſertim lubditi. Sed tritiora Wa lint
peiſſm qne obvia, qua perviſurns volvat Brentii neſtri prele-
imena Akol. Cocgf. E. 4 Jol. 203. 5 α ad Jol. 285, Ce h. L. T.
. Vdſe

rm.6M
. 4. 2 Pandi
e. 4 Repimn/
7CCn
llaud Autaye
nir 5. E
4, Dewirit 4

Aus

. Oe noa
tantume
Pinamur fid
ſollus, u Der
Conyerdoer
ſol us dat pel
ſos enim aded
ctitas jehaſ⸗
loquiturapu
Iig, 4, erit.
rit dd,
IV. Alien

gui nan ote

DMti0 eni,

neti ſubegen

Gagingt,
Neicaltuz
eo doſiu
, e N
Cod etian
Nücen⸗
copestut⸗
nà (jte.
itur: As
Uns noth⸗
1607 %
ntvog ſci⸗
ſett/ alles
8/ auff daß
von GO⸗
er Seless
und zeitli⸗
iörden
votptvendis
hen in dis
Unſertr ge⸗
ohlfun i
neus Got⸗
Chriſt be⸗
ſchin tin
lech ODI
ir pelqkam

6erh. Lile
, vi/
it

*W (71.) 5*
VI. f. 297, C. C, f. 926. Dorſeh. Theol. e Mor. p. ng. Hülſem!
Brev. C. XlI. F. 1§. AX. 5. p. m. 624. 667. Ciand. in H. Grot,
p. 4162 Wendalinum d. Jure Reg. L. W. c. 2. p. 302. 7 h. Keim-
Aing. A. Regim. Sec. & Eecl. p. 3o5. Walt. Q. Miſr. p. 169. K&-
nig. CC, p. 754. Rivet. T. I. f. 1521. Turret. T h. III. p. 353. Tri-
gland. Antapol. p. 721. Tilen. Syntag, P. II. 15o. Carpzov. Ju
rispr. f. 3. H. Grot. d. Imp. Summ. Pot. irca Sasra, & Ant,
J. Denezinis A. Kepl. Ecsles. L T I. erz. f. 122.

Q XXXIII.

An ad veram fidem vi quis ex-
teraa covi poſſi?
JIOc non dicimus, tanta enim violentia non
tantùm eſt I. iniqua, nos quippe non de-
minamur fidei, 2. Cor. I4. 2. ſed conſcientia Dei eſt
ſolius, 1. Petr. II. 19 II. Minus idonea,
Converſio enim eſt ex gratiâ Dei, Act. XVIII. 27, qui
ſolus dat velle, Phil. II. 3. III. NOXia, religio=

ſos enim adeò non efficit, ut effinagat potiùs hypo-

critas purpuræ non DEO thurißcantes, ut Themiſtius
loquitur apud Socratem H. E. L. iIll. c. 21. & H. Gro-
tius, d, verit. K. Chr. Lib. PI; Coactus, qui eredit, non
eredit, ſea credere ſe fimulat, ut malum vitet; Sed etiam
IV. Aliena à praxi Apoſtolorum,

qui non ore gladii, ] ef. II. 4. Matth. XXVI. 52. ſed
gladio oris, 2. Cor. X. 4, rationem gentium obſequio

ſidei fubegerunt. V. Inimica indoli Ke-
. ligio-

ligionis Chriſiianæ, quæ ſpontanea eſſe de-
bet, Pl. LI. 14. CX. 3. unde & Pufendorf: Si quis hu-
rnique poteſtatem ſummoerum imperantium extenderein=
Nituat, velut penes ipſos quoque ſit religienem Chriſtia-
nam, aut qsadam ejusdem adegmata nec modam legi
civilis ſancire, ſen tisaem ſanctienem legis civilis addere,
aut pæœnis temporalibusaliquem cogere «d amplectenrdam
religionem, vel ad profitenda aut abneganda certa das

gmata de quibasinter Chriſtianos diſſenſio eſt, is geniuns

religionis Chriſßiane, modamque téſa tdem bripagandæ
Chriſto & Apeftolis adbibitaum plavè evertit, as ſiaem ny.
Ilram, quæ gratid Ppiritus b. excitatur, & α.αd %⸗e
plena ſidacia cordis conſtat, transmutat in exiernazs
SHSõ linguæ ad verba fermanaa à ſenſu animipla.
noè diſerepantig, d. Habit. Relig p.22 e, & paulo poſt p. 222.
De cateroper vimpænasq;humanas intentatasilluming-
tio mentis, & intrinſetus aſſenſas dogmatum rationis
Klirelilta capt um exſaperaniium haudquicquam produs
voeeſt. Jenſa autem aninii diſſimulare & alzud ani-
mo teltam & aliud linguâ promtam habere ac vocabe-
lorum in ſummis labiis natorum recitatione defzengé,
adhibitis quibnsdam ritibus corporis, nihil minds qJuam
religio eſt, abi internus ac delitus animi ha buas motnsc,
abfuerit. Denique VI. nihil minuùs quàm
proportionata animæ, cui nec im ponegę
aſſenſum nec fidem extorquere poteſt. Duis im-
yonat mihi neceſſitatem credendi quod nolim, vel quod
velim, non credendi inquit Lactantius L. V.
Tuſt. c. . & 2o. Nen cſt opus vi &öinjurid, quia religis

— m
ainmm i
Gn ſrvel
mifaya
ſiucum er
alulguuiqs⸗
Aſuin liſe
Aultcſendi ſell
Ure ſufal,.
t eeſe e
Nan ſſingt
dere velit, ſ
labitur. Mu⸗
gitin qud ſi⸗
14 zin nula
pulientid all
S Dw gct
aAded idear
Veihl p.m.
Erbit, ut dc il
te jure poſſit.
Eevincit, Luc.
Cetiel, nec voe
Lulille legant

An He⸗

NEquehor
Kmglegie

—
eſſe Ge
i guithu.
endereiga
1 Clriſir
dum legn
lr altere,
lelerda
la tenti
agmnge,
t ſcen m.
in externußs
ſuarininli.
opolen⸗.
uuilunint.
tun fatid i
guen oMhl⸗
1GAalud NR;
Kr ulkg⸗
wwt Sſungi,
llminds uans
lutnmu
hus qudn
gec imponete
e. Quis in⸗
llin, del u
Cantins le,
i genle,

.⁸ G.) .

cegi nen poteſt, verbis potius quam verberibus res agende
eſt, at ſit volantas, & paulò poſt: Longè diverſaſant
cCarnificina & pietas Non poteſt pietas cum vi, aut ju-
Kitia cum crudelitate confungi ſed meritò non audent ae
rebus quicqutam docere divinis, ne d neſtris deriaeantur
& Aſuis deſerantur. Defendenda enim reiigio eſt non
occidenao ſed monenao; nen ſavitid ſea ſapientiz non ſoe-

ere ſed ſide. Ala enim malorum ſunt, haæc benorum.
Et neceſſe eſt benum in religione verſari, non malum,

Nam ſi ſangnine, ſi tormentis, ſi malo religionem atfen-
dere velis, pam non defendetur illa, ſed polluetur & vio-
dJabitur. Nihil eſt enim tam voluntarium quàm reli-

Cio, in qud ſi animus ſacrißicantis averſus eſt, jam ſubla-

Tta jam nulla eſt. Recta igitur ratio eſt, ut religienem
Ppatientid vel morte defendas, in qud fdes conſecrata &
Spſi Deo grata eſt, & religioni sddit autoritatem. Nec
adeò diſſentit D. Auguſtinus, cujus mentem D.
Veihl p. m. peculiati Diſquiſitione tam luculenter
Exuit, ut de illa nemo poſthac vel tantillum ambige-
Te jure poſſit. Contrarium etiam cempelle illud non
cevincit, Luc. XIV. 23. cum nec invitati fuerint hæ-
tetici, nec vocatores iis manus, nedum laqueos, in-
tulifſe legantur.

C XXXIV.
An Haretici ſiut morte plectendi?
NEque hot dicimue. IIIos quidem quos juxtim

& maledicos deprehendimus & maleficos, di-
J gna

* (77.) e

gna factis manent, nec ex affectato mentis errors
impunitas ſceleribus accedere poteſ, capitalibus
unde obſcuras luſorum chartas & carnificum flam-
mis videas illuſtrari. Chriſtianos verò ob errorem
mentis fimplicem, ob quem commileratione digni
meliusque inſtruendi ſunt, igne, 10tà, gladio tol-=
lere Antichriſtiana (& conſcientiarum) tyrannis eſt.-
Dan. VIII. 24. Ap. Xl.7. XIII. 15. XVIII. 6, à quà multum

abhorrent Chriſti I. ſcopus, qui eſt perdere nom

perſonas 2. Cor. X. S. ſed errores tantùm, 2. præ-
ceptum: Siue creſcere Matth. XIII. 30. 3 arma, quæ
ſpiritualia, 2. Cor. X. 4. 4. Spiritug, qui lenis,Luc.
N. yy. 5F. regnum, quod non de hoc mundo, oh-
XVIII. 36. Devitari jubentur hæretici,Tit. UI. 10:
non tolli de vitä. Quàâm multis loliis, quæ e. g-
ut Auguſtinus, in ſemen verti bonum poſſunt, præ⸗=
maturo excidio converſio præripitur * Hæretici
audiunr quidem lupi, fures &c. Matth. VII. 15. Joh=
X. S8. non tamen propriè tales, poſſunt enim in oves
adhuc mutari, E. nec gladio proprio ſed verbi tan-
tùm metaphorico excidendi laqueoque ſyllogiſti=
co ſunt ſuſpendendi. Licet Idololatras ac Pſevdo-
prophetas V. T. configendos legas „Deut. XIII. y.
Zach. XIII. 2. quod de filis quoque immorigeris
fuerat præceptum, Ex XXI. I. hoc tamen contra
N. T. homines non militat, ubi magis meretur ve-
niam hærefis, quòd cœcitas in Myſteriis fidei eſt,
quàm idolomania lumini & naturali adverſa. Neæ
denique ſequitur: Hæretici ſunt exeommunicandi.
E. & interficiendi, niſ & guloſos, & ſcortatores, &

liig oſod a
Eccleſi thent
4lios foliis
Petus non 6c44.
ttel. h. 419.

ſereli Cyer.

Duvendin
u infe⸗
libia

lvbertis
Moltiga⸗
gello lt us
quidyisſenti
Ai,unicuique
Falit nm aij.
Mulæus 4,li
ſumma peti
in his quam
paſlim experi
maſſam mo
ſetpitque gar
Il. 17. unde
Ppiltopis Al
Necmalè à.
gie rinlalin

—.—
ntis ettors
4pitalibus,
fcum fam.
Oberrofem
tione digni
gadio tol⸗

IVnnis eſt,

ä multure

erdete nem

1, 2. Ppkä-⸗
atma, que
Ulenis, Luc.
mundo, ohr
„Tit. III. 1o;
lis qux ehe
voflunt, pre⸗
t7 Hereties
VI i.. ſehe
enim in oves
ed verbitan⸗
ne llogiſi⸗
sac blemo⸗
eut⸗Y1IIl. 5.
mmmorigells
men conttà.
weletur ve⸗
us fde ell,
207etla. Nee
wunjcandi⸗
coltatoles,
lik

Uitigioſos & c. occidere velis. Hæc conſtans noſtræ
Eceleſiæ thefis eſt ac ſententia, quatn poſt multos
alios fuſiùs proſequuntur B. noſter Thumm de Ha-
moeticis non occidendis ſed coercendis, Balduin Z. II. Diſpp.
WMitteb. p. 47o. & Affelmann de hareticis ferendis non au-
ferendis Oser. P. I. g. 613.

Q XXXV.

Docendine E. libertiniſmus ſit tolerandus,
an infrena quiavis credendi ac diſſeminandi
libido minimaàam injianétâ emigrastone

ſit compeſcenda?

1 Abert: ejusmodi arridet hodiè haud paucis.
—Multi paràùm à Spinosâ abſunt eò dementiæ pro-
teſſo, ut jus contra revelationem quoque divinam
quidvis ſentiendi, & quod ſentiat, pro lubitu dicen-
di, unicuique vindicare ſuſtinuerit c. X. Tract. Theol.
Polit. p. m. 225. us verò non eſt, ut demonſtravit J.
Muſæus d. libert. Philos. p. 91. ſed iniquitas potiùs
ſumma perieulique pleniſſima. Connixiſſe enim
in his quam itreparabile dederit damnum, triſtis
paſſim experiehtia edocet. Parum quippè fermenti
maſſam mox univetſam corrumpit, 1I. Cor. V. 6.
ſerpitque gangrænz ad inſtar heterodoxia, 2. Tim.

Il. 17. unde ipſe Chriſtus tolerantiam hærefium in

Epiſcopis Aſiaticis culpavi, Ap. II. 14. 15. 16. 20.
Nec malè A. H. in ſpecim. th. C. II. p. 96. Quot toleran-

giæ zransattiones, tot nova ſchismata, tet ex vulnere
K 2 impuro

₰6 (76.) 3*
impauro purulenta ulcera interitam Ercleſiæ minitantia;

zot aiſftdiorum dinturna imò propetuaſemina, tot fane=
Kiſſimi arietes corpori chriſtiſubvertendo, aceranao, iſſt

panao ſappoſiti, aliis in libertiniſmum, aliis in Atheiſmum

provolatis. Errores itaq; in primâ ſtatim herbâà ſtran-
gulari juvat, non quidem tantâ cum violenti4, ceus
apud Sleidanum Eib. X. d. ſtat. Relig. Anabaptiſtæ Ad.-
verſarios malò malctatos poſſeſſionibus dejictebant, deinde-
Emul armati concurrunt, &öquicunque non eſſent ipfo-
rum ſectæ, ſtatim ex zarbe propellant, nullä nec atatis-
habitaà ratione, nec ſexüus, ita quidem, ut in his tur-
bis atque fugà præcipitifœminæ aliquot gravide abortum:
facerent. At errantes in regiam veritatis viam re-
duci præſtat, quàm longiùs propelli. Unde non:
quidem ad fidem, ad fidei tamen media, audien-
das quippe conciones, ni pacta obſtent majusve-
peticulum, cogi debent, interdictis falſæ religio⸗=-
nis exercitiis. Præcipuæ tùm Miniſterii partes ſunt,
ſeductis advigilare, non ſine eurâ ac precibus, Phile
III. 2. eximere errores, 2. Tim. II. 24. Tit. 9. dehor-
tando inſtare, Tit. III. Mo. tandemque excommuni-
care, 2. Theſſ. III. 14. I. Tim. VI. 3. 5. E Tim. I. 20. Si ve-
rò nec excommunicatio quid proficiat, ſed ſedu-
Qi in ſedudores ac Hæreſiarehas planè degenerent,
omnia noſtra ſacra non tantùm negligentes, ſed &
contemnentes: eos emigrare intereſt, non quidem-
in errorũ pœnam, ſed offendiculi averſionem, ipſius
Apoſtoli voto: VEtinam abſeindantur, qui vos labefaa:
Gtant, Gal. V. I12. ubäper apocopen ad avertendum
quippe contagium ſufficientem emigratio potiùs:
quâm

—ꝑ
Apm tantü
conk,l.Cor.
r lz ei⸗
gr04 chita .
Alla meyei
Aderet, ſali⸗
mneydun
Scenduseſr
pbect Adli,
iss Aut p
Aui nigremat⸗
uan legitin
ren ſuum fn.
Gucftiet,
termminayit,
tium ſcei acaſt
ſed exilio tan
tisaffitmet,
bendo haret
Contrariume
Keaelcit, o
Puébaptilenu
derotiope ſut
Pentecolles fe
lin auguratus
Tibns ag
nt llligamin,
lorricugem in
1Il fzzs S
mner nanſi⸗

—,—
minitintit,
a, ut fuze⸗
rraudi iſt.
dͦ Beiſnun,
herbä ſtran-
Oleati, cen
bahtite Adl.

ebant geir he

6 ſent .

A nert dtan
1in bis tur.
vidk abortuft
tis viamn te⸗
Unde non
dia, audien--
eut ajusye:
falle ieligi⸗
Upartes unt,
ecibus, Dhil.
1.1 9 Cehot⸗
excommmuni⸗
.l. 20. JDi e⸗
at, eo ſedu⸗
gegenetent,
entes, led &.
non qujdemm
onem iplius⸗
i lbeſia⸗
ivertenducmm
glatio hotiis
quacm

₰ (77.) 5%

. — . . .
gquàm tantùm excommunicatio intelligenda venit

conf. I. Cor. V. 13. Eadẽ & Pufend. ſubminiſtrat, d. Ha-
bit. Relig. p.23 : Si quis contra docere aggrediatur praſertinz
rca capitu ſumma religienis Chriſtianæ tangentia, is ut
abſiſtat monendus, & ſi quid rationum pro ſauâ ſententad
adferat, ſolidè reaargeuen dus, convictoq; ſilentium im-
ponendum eſt. Si ne ſicquidem quieſcere velit, civitate
eftcienaaseſte. Nam cum hæreticum hominem aevitarè
Sbeat Apoſtolus, & verò ànobis poſtulart nequeat, ut in
unius aut paucorum heteroclitorum capitam gratian:
alis migremas, conſequens eſt, ut ille ſolum vertat, paoſt-
quam legitimè convictus & monitus pervicaciter erro-
rem ſuum fovet & periculum eſt, ne alios cominus conta⸗
gio affciat: Uti itaque David & regiâà ſuâ impios ex⸗-
terminavit, Pſ. Cl. §.S8.9, üc hæreticos quoque A-
rium ſc, ac aſſeclas Conſtantinus M. non morte ipsâ
ſed exilio tantùm affecit: Quis autem ſanæ men-
tis affirmet, quòd pientiſſimus Imperator, proſcri-
bendo hæreticos, unà & Spiritum S. excuſſerit e
Contrarium demonſtrat: quæ, Euſebio teſte, & po-
ſtea edidit, opera certé Spiritůs non carnis, præci-
puè baptiſmus tot ſuſpiriis expetitus, tantâque cum
devotione ſuſceptus, quem placida dναwoν ipſo
Pentecoſtes feſto excipiebat. Pariter hæreticis exi-
lia auguratus eſt Auguſtinus ad Gandent. L. II. c. 2.
Tribanus ad quem loqueriz, non tale præceptam accepit
ut occidamines, ſea at corrigamins Oaodſi nolueritis, ne
correctienem impediatis aliorum, in exilium mittemini,
T. VII. f. 336. &. Alitioera in vos cuſtitnit, lmperator
Eropter manſzetaainem Chriſtianam. Exilium vobis vo-
. K 3, luit

— — (22) sSAr —
Eeizinfirre non mortem. Gemella quoq; Luth, haber:
Hiemit wird niemand zum Glauben gezwungen /
dann er kan dannoch wohl glauben / was er will Al⸗
lein das Lehren und Laͤſtern wird ihm verbotten / da⸗
vnit er will GTTund den Chriſten ihre Lehre und
WBort nemmen / und will ſolches dannoch unter der⸗
ſelben Aigenſchutz und Gemeinſchafft aller weltli⸗
chen Nutzung zu ihrem Schaden thun Br geheda⸗

hin / da nicht Chriſten ſeyn / und thue es daſelbſt / daẽã

ie ich mehr geſagt; Wer bey Burgern ſich nehren
will / der ſoll Stadtrecht halten und daſſelb nicht
ſchaͤnden und ſchmaͤhen / oder ſoll ſich trollen Piat.
EWXII. T. V. Hen. f. m. 176. Oin Libb. Symb. p. 361. 362
Rebus ita ſe habentibus hæreticorum migratio, ne
pœnι quidem rationem habet, uti iterum Augu-
ſtinus: Fauſtus convidtus vel confeſſus intercedentibut
Chrifianis léviſſimaäpænd, ſe tamen pœna dicenda eſt, in
inſulam relegatus eſt, quoa ſud ſponte quotidie ſer vi DEl
faciunt, ſoa wrbultento ſtrepita pepaloram removere
cupientes; Lib. E-c. .. contr. Eznſt. T. I. f.m. 229. Chri⸗
Rus quid m neminem relegavit, at nec adulteram
damnavit ch. VIII. 1. nec judicem ſeculatem egit,
Luc. XII. I4. Ergone nullus hodie judex eſto, à4
quo adulteræ condemnenturé Non obſtante re-
gno ſuo ſpirituali Chriſtus nihilominus num mula⸗
rios flagellis expulit, ſic illi regno nechæreticorum
rejectio repugnat. Si dicant eregesdgααοσσſe per
cConſcientiam nec abire poſlſe nec tacere, u0s per
conſcientiam infrenum elusmodi αιαα a 1à2

non poſſumus ſufferre, 2. Petr. I. 20. 21. Prophe-

tæ enim Prophetis ſint ſubjecti, 1, Corn. àV. 29. 34.

Alunid

Ullibie
ſtituta,l
pontificiive
ſglerinfidel
Titur tamen
ſtanutn, ben
iſte, Indepe
ter uds tan
tentia, on
gi vers omn
1. Siconſv
det, Eb. Vl.
1. Cor. Vll. 3
hius, ſi gem
juncdti foerum
Iologia non n
concionis An
broſius: Cn
innune encif
delponlatorun
Venit, lcortat
gitleges, er e
Ktatuat, etſine

nz, Mane,

ndir
wungen
will Al⸗
tten / da⸗
Lehre und
unter der⸗
lar weltli⸗
Hrgcheda⸗
hſeloſtdas

ſich nehtan

ſſelb nicht
6.). M
migratio, ne
rotb Augb⸗
terledentibu
enda , is
Ae erui Dfl
m renovert
2. Chir'⸗
ec adulteram
cularem egit,
ger ello, 4
obKadte e⸗
SnucN2⸗
ricticotbim
A)Nelle pet
ete, 0 pet
Dia i Nenr
1. Drophe-
„IV. 9 z
GNNN.

y. 703. & Menser. Dißß. de Sponßis ante ſolennem benediétionena.

* (79.) Sw

C. XIXVI.
Anbenedictio Neogamorum Eccleſiaſtica

ſit neceſſaria?

UIllibi quidem ſpecialiter præcepta eſt, aut inm⸗
ſtituta, de neceſſitate inde conjugii abſolutè, ut
pontificii vellent, non eſt, ſed hoc citra illam, e. gri
inter infideles, ex ſuis caufis completur. Requi-
ritur tamen illa ad matrimonium ſan um, Chri-
ſtianum, benedictum ac notorium, ſecus ac Brovv=
niſtæ, lndependentes ac Anabaptiſtæ ſomniant, in-
ter quos tanta inde divortiorum frequentia ac li=
centia, contra Chriſti interdidum, Marrh. XIX. 6.
Si verò omnia in nomine Jeſu auſpicanda. Col. III.
17. Si conjugium in omnmibus eſſe honorabile de-
ct, b. Xill. 4. & non niſi in DOomino ineundum,
I. Cor. VII. 39. Si nuptiis elandeſtinis nihil tur-
pius, G denique ipfi fiatim Protoplaſti ſolennitex
juncti fuerunt, ipſius Dei manu benedieentis, hie-
rologia non niſfi publica ſufficiet, cui totius quippe
concionis Amen reſpondere poteſt, unde & AQm-

proſius: Conjugium velamine & facerdotali bene-

*

dict ione ſanctificari eportet. T. III. ep. 20. Urut itaque

deſponſatotum concubitus, qui hierologiam præ-
Vertit, ſcortatio non fit, in Eccleſiæ tamen impin-
Eit leges, ex omni parte legitimos inde natos quis
ſtatuat, etſi nec dixerim ſpurios. v. Tarnov. de Conjug.

OA-

65 [80.) Se⸗

coneumbentibus. Appena. Diſ. Gieſ.p.5 46.& Wuͤrtemb. Ehe⸗
Ordnung. p. 6.

—

5

C XXXVII.

An certis precum formulis uti
conveniat?

Ngant Brovvniſtæ, Independentes & c. tanth

4. cum vehementiâ, ut orationem quodque Domi-

nicam damnent. IIlæ autem non tantum in V. T.
vVigebant, quantum ex Num. VI. 23-26. 2, Par. XXH.
30. 2. TOe. II. 17. & Pſalmis conſtat, ſed in N. qua⸗
que à Paulo commendatæ Eph. V. 19. & ab iplo
Chriſto frequentatæ ſunt, Matth. XXVI.0. XXVII. 46.
Luc. XXIII. 46. qui formulam precandi & novam ſu-
Peraddidit ac præſcripft, dicens: Si oratis, dicize;
eodem tenore pòſt & Matth. VI. 9. Luc. XI. 2. Fe pe-
titam. Ut taceam veterum liturgias, hymnos
armen præcipué, quod illi Chriſto ante lucem ſta⸗
to rempore dicere ſecum invicem ſoliti fuerunt, te=
ſte Plinio L. K. ep. 97. p. m. p9y. Quæ eòô tamen tra-
henda non ſunt, ac ſi in lolis hujusmodi formu-
lis ſemper acquieſcere quemvis, & adultiores quo-
que in fide, qui proprio rem remigio gerere poſſent,
verbis nihilominus alienis ſolicitudines Proprias
exponere oporteat. Spiritus Gratiæ enim atque
precum, Zachar. XII. 10. qui intercedit pro nobis
ονρει αιοτ+ Rom. VIII. 26. ad form ulas non
Adſtringitur, queis tantùm infirmitati maximé ru-

Giornmn

er
diotumn ſuec
qur tota oß
potiu cooß
cr ole preet
fatac utile ſ⸗
Nec ledione
hominibus
c1 libris, q
Ium, eſſe
dignam, ut
MAf. MX
XIIX. 13. col
Pet. Il , ut
in Eecleſiæ
ralia tantum
Non ſunt, a.
in ne in
msra, uiga
guoque ſenp
Z. Pl. CXlIn
4. potu Ex.)
plupia ſac. V.
5. Matth. V
lee. V. 16. I
XVII. n. I. Sal
10.. Mn
Ommnes cordi1
Aditio. Hine
An ueque inſ

Prüänns ad D

—
Unteinb Ehe⸗

lti

tant

e Domi.

ümin V. T.
ar. kE.
din N. gucr⸗
1& wile
1oXIVllss.
A nopam fu⸗
t, gicite;
c.Xl. 2 epe⸗
hymnos
te jucem e.
tiferuot, &⸗
d Ucenla⸗
wod fotmu.
lltiores gvo⸗
erere poſſent,
ines pioptias
enien alque

dit gro nobis

ſortmulas non

i maglche ine

Giotnft

₰6 (381.) 5*
diorum ſuccurritur, quibus etiam quòd exScripturàâ.
quæ tota Spiritus & vita, excerptæ ſunt, Spiritus S.
ꝓotiùs cooperatur quàm compeſcitur. Hine preces
ex ore præenntis Presbyteri ad Deum fundere ceu
fas ac utile ſupponit Paulus quoque 1. Cor. XIV. 16.
Nec lectionem certatum ejusmodi precationum ab
hominibus juæxta normam divinam compoſitarum
cx libris, quales ſunt, Agendorum Eccleſiaſtico-
rum, eſſe prohibitam Eceleſiæque Miniſtro in-
dignam, ut vult janſonius, probatur ex locis Ex
XX. 4. 5. XXX. 9. Pſ. CXLlI. I. z. Ap. VIII. 3. Lev. X. 1. Jes.
XXIX. 13. coll. Matth. XV. 9. Rom, VIII. 26. Eph. IV. 8. I.

Pet. II. g, ut ſingula evolventi patebit. Poſito etiam
in Eccleſiæ noſtræ litaniis magnam partem corpo-

ralia tantùm peti, illæ tamen eapropter eliminandæ

non ſunt, cùm temporalia quoque Dei dona ſint
in pane ιποι1. e. ad ſuſtentandam ſubſtantiam æeε
uridcay iuiéρaν neceſſariò comprehenſa, unde in ipſis
quoque ſcripturis tot preces pro victu, prov. XXX.
S. Pſ. CXIL. IV. 13. 14. II. Cor. IX. 10. I. Tim. IV. 3.

4. potu Ex. XVII. 4. Num XX. 6. Jud. XV. 18. pro

pluviâ Jac. V. 18. pro ſanitate Num. XII.13. I. R. XIII⸗
SG. Matth. VIII. 2. 6G. IX. 27. XV. 22. XX. 30. JOh. IV. 47.
Jac. V. 16. liberatione ab hoſtibus & victorià Ex.

XVII. II. I. Sam. VII. 9. Jud. III. 9. 15. IV. 3. VI. 6. X.

10. II. R. XIX. 19. 2. Par. XX. 3, quas ſupplicationes Deo
omnes cordi fuiſſe, ſingularum gratioſa edocuit ex-
auditio. Hinc hujusmodi liturgiis & vetus Eccle-
ſia usque inſtitit. Pro arcendis heſtibus, inquit Cy-
Prianus ad Demetrianum, &imbribus impetrandis
L & vel

& vel auferendis vel temperandis adverfis rogamus ſens.
er & pretes fundimus, Cyrillus item Hieroſolymi⸗=
tanus Catech. myſtag. v. Obſeeramus Deum pro com-⸗
muni Eccleſiarum pace, pro tranquillitate munai, pro
regibus, pro militibus, pro æagrotis & afillictis, &, in ſam-
ma pro his omnibus, qui egent auzxlio.

Q. XXXVIII.

An ad recitatum nomen Teſu ape-
rire caput oleat ſaperftitionem?

Ui honorem illum ac venerationem Salvatori

ſuo invident, ſub prætexru Zeli adverſus ſuper-

ſtitonem, hanc nobis ceremoniam exprobrant.
Verum enimverò nomen Jeſu eſt ſuper oemne no-
men, omni veneratione cultuque dignum, Phil.
II. 9. 10. 1I, quò & capitis denudatio ſpectat, I. Cor.
XI. 4. Si facta principis mentione caput adaperis,
cur ad recitationem illius, qui princeps vitæ, Gocl
ac Evergeta, caput non nudes, nec flectas genu?
Quod ad Patris nomen eadem reverentia non cx-
hibetur, non eſt ex prohibitione, ſed Eccleſiæ li-
berãâ conſuetudine. Poſſet & ad illius pronuncia-
tionem caput aperiri, ſed honorem illum Eccleſia
ad nomen Jeſu adhibuit, ut ſe hâc notà diſtingue-
ret ab illis, qui ab exordio N. T. nomini, officiis
ac cultui Jeſu Chriſti ſe oppoſuerunt, Patri nullam
de eſſentià moventes controverſiam. Præterea.
quoe

—
vde eon⸗

gibus ethit
id ett com
rr acqil
cl habend.
terminatur
ſond, qua

An co

1e ner
1 ge in lu⸗
1 oͤei⸗
Cynol. be
do tamen,
non facimt
nihilominu
ſuererunt,
los imd vich
lauunt, iplun
vOcatunt.
ſed certis qu
29.VII 36
Lalitatem, g
convivincn
Kprecibis
Huiis, ſoh.)

„ —.ꝰ
Gamuſſen.
lerololymi⸗
un pro lam.
nunaj 9ℳ

aye.
4

m Salratöri
etlus ſapet⸗
exprobtant.
t ochne no⸗
num, Phil-
Ctat, 1. Cot.
ut adaperis,
3Vitx, Goel
edas genu
ia non cr⸗
Pccleſiæ li⸗
Ptonunchz⸗
utn Eecleſis
a diſtingue⸗
ini, offeciis
atti nullatm
Præterei,

qud

6 ( 83.) 5* .

— —

quèd confimilis cultus nec cæteris Chriſti nomi-

nibus exhibetur, eſt ex gρoιnominis Jeſu, quòd
id eſt compendium omninm, quæ ad Salutis no-
ſtræ acquiſitionem faciunt. Denique nulla in me-
cu habenda ſuperſtitio; quia cultus religioſus non
cterminaturin nomine, ſed ad illius auditum in per=

Cond, quæ nomine illo eminet.

CQ. XXXN.

An convivium agere aut inire pietati
ofkciat benisque moribus ?

P'r ſe neutiquam, ſed tantùm per accidens, un-
Tde in luxum ipfi toto quidem die invehimur, ju-
Xta & Scripturam, Proverb. XXIII. 20, Luc. XXI. 34.
& Cynoſ. Eccles. Wurtemb. p. 4 7: Cùm Oſtoro-
do tamen, Anabaptiſtis modernisque Hypocritis
non facimus, qui alienà vivere quadràâ & convivia
nihilominus omnia Theonino dente rodere con-
ſueverunt, quibus Phariſæi præluſerunt, qui came-
los imò viduarum ædes degulantes muſcas perco⸗
larunt, ipſumque Chriſtum gulonem potoremque
vocàtunt. Hie vero convivia non tantùm iniit,
ſed certis quoque regulis circumſeripſit, Luc. VYV.
29. VII. 36. XIV. S8. 13. Quis itaque vitii arguat hoſpi-
galitatem, quam ipie Salvator adeò extulit? quis
convivium carpat, ſi ſervatur modus? Efth. I. 8.
ſi precibus condiatur Matth. XIV. 19. Piisque collo-
Auiis, Joh. XIII. 13. ut Eccleſiæ veteris agapæ- conf.
. L 2 Act.

₰ (84.) S0=
Ad. II. 46. 47. Non prius diſeiumbitur, ſeribit Tertul-

lianus in Apol: c. XxXIX, f. m. 879. qudm eratio ad

Deampræguſtetur, editur, quantum eſarientes capiant,
bibitar quantum pudicis eſt utile. Itas ſaturantur, ut
qui meminerint etiam per noctem adorandum Deum
ſibi eſſe; ita fabulantur, ut qus ſciant Dominum audi-
re. Poſt aquam manualem & lumina at quisque de
ſeripturis ſanctis vel de proprio ingenio poteſt, provoca-

zur in medium Deo canere, hine prebatur, quomodo

biberit. gqud oratio convivium airimit, inde diſcedi-
tur non in catervas cæſionum, neque in claſſes diſeurſas
zionum, nec is eruptiones laſciviarum, ſed ad eandem
enram modeſtiæ & padicitiæ, at qui non tam cæham ca⸗
na verint quàm diſciplinaam. De recto conviviorum
uſu pleniores crateres qui deſiderat, abunde inveniet

æpud Clement Alex, L. II. Pædag. C. 4. F. 163. B. Thum. in Dez

cad. p. 7426. Brodm. Li de leg. C. 27. f. m. s- Feurborn. Anti Oſio
p. 426. Dieterich. in Sap. III. 13. f. I56. Sanét. ad Sam. f. 4510.
Serar. in Pudith. f. 253. Aret. probl. CLII. f. 512. Voet Diſp. T..
W. p. 386., Polit. Eccl, P. I. L. 2. p. 143. & Limborch. f. m. zis.

Regnumne millenarium, quode Ap. IX.

4 fam pridem præterierit, an vers
adhuc inſtet 5

Si millenarium ligationis Satanæ, quod cum regnõ
millenario coincidit, Ap. xX, 3. 4. jam pridem
eſt elapſum, & hoc ipſum regnum præteriiſle liquet.
Atquâ

Atqui ciebo
frenumn foit
iim diu, taͤ
hibus triunn
perit, usque
lutus Eeclel
gele cepit.
flunit, nec à
hotius futu.
XIV. 22. 2
Luc. XVlll.
inkelix con
les avene hi
ſecuritatis
Matth. XXII
legnum cœ
ommgia ſog
Jwäm alienig
lunt fed poti
quogue ulti⸗
Quooſi tame
ſeculi conſun
Rovpiſimus de
MatthxxIV.;
Pinquus, ut tr
VRn oh.lI.
10 ſeducendx
Nuitur v, &
tremi ſigni

Cione,2, Tes

—
bit Tertut.
in yarin 4
ſtet capiant,
antur, uf
dum Deym
irum Audi⸗
guichue de
, nouga.

P, onde

nae dſſeli.
ſidlaſſe
14d tapdem
n ham (&.
dupiviorum
Ude inveniet

Tbum, ij Des .

um, AntiOſe
44 an. f. d l⸗
.et Di..
rehef. m. l

4II.

7

1eum kegnö
ſam pridem
ülleliquet.
Atqus

₰ (sß.) 86*

—

Atqui diabolo ſub Conſtantino M.cirea A. CCCvII.
frenum fuit injectum, ut gentes contra Eccleſiam

tàm diu, tàm latè & impunè ac in X.illis perſecutio=
nibus trium anteriorum ſeculorum excite nequi
verit, usque ad A. MCCCVIII. ubi Satan iterum ſo-
Iutus Eceleſiam per regnum Ottomannieum affli-
gere cœpit. E. regnum id millenarium dudum ef-
fluxit, nec amplius expectandum eſt, ſed tempora
potiùs futura ſubinde difficiliora erunt, Matth.
XXIV. 22. 23. Luc. XXI. Z6. rareſcet enim fides.

Luc. XVIII. S. charitas frigeſcet, Matthe XXIV. 12.

infelix è contrario lolium, Matth.XIII. 30. & ſteri=

les avenæ hypoctiſeos, 2. Tim. III. I. 2.. 5 carnalisque

ſecuritatis prædominabuntur, ut in diebus Noe,
Matth. XXIV. 17. 33. Denique per mulras tribulationes
regnum cœlorum oportet adiri, Act. XxIV. z22. Quæ
omnia & ſingula ab expectatione ſeculi aurei ſunt
quàm alieniſſima. Nec ex auro Coloſſi pedes fue-
runt fed potiùs ex ferro, Dan. II. 33. ſic tem pora
quoque ultima ferrea portiùs erunt quam aurea-
Quodſi tamen regnum aliquod Chiliaſticum adhuc
feculi conſummationem eſſet antegreſſurum, dies
noviſſimus nec adeò incognitus foret, ut dieitur,
MattheXXIV. 36. Marc. XIII. 32.3 5. Act. I. 7. nec adeò pro-
pinquus, ut traditur, I. Cor. X. II. I. Pet. IV. 7. Jac.
V. S. I. Joh. II. I8. nec gentes à Satanâ irerum ſolu-
to ſedueendæ amplius ſupereſſent, quod tamen i in⸗
nuitur v. z. & 8, completisque omnibus judicii ex-
tremi ſignis, e. g. jamjam factàâ Antichriſti patefa-
Rione, 2. Teſſ. Il. 3. quartæque Monarchiæ infirma-
L 3 tione

25 (86.) S0*
tione, Dan. II. 31-41, finis tamen nondum immi-=
neret, quod abſonum. Qamvis veiò regnum ml-

lenarium delineetur demuͤm poſt damnationem
Antichriſti, utpote jam c. XIX. deſcriptam, inde ta-

men non ſequitur ordine temporis hàc illud non

eſſe prius. Quod enim johannes ſcribit: * cidoον
non uca râulapéſt hec vidi; ſatis arguit ordinem non
eventuum, ſed tantùm viſionum. Nec ſempeg
poſteriori tempore evenit, quod poſteriori loco
enarratur, ſed prolepſis in libtis præſertim prophe-
ticis valde frequens eſt. Quis neſcit ratione tem-
poris priora fuiſſe, quæ de Cyro enarrat Jeſaias C.
XILV. iis, quæ de naſcituro prædixit Meſſiâà c. VII.
VIII. 1X. 2. & tamen ordine recenſionis hæc illis ſunt
priora. Sic & Apoc. XIX. Beſtia conjicitur in ſta-
gnum infernale, & tamen c. Xx. beſtia, quam fide-
les non adorant, adhuc ſupereſt. Anticipatio uti-
que eſt manifeſta, uti & Jer. 1. 3 XXI. I. XKVI. I. XXVII.
I. 12. XXVIII. 1. & XXXV. II. ubi Belgæ obſervant,
hautquaquam in vaticiniis ordinem temporum ſem⸗-
per inveniri. vid. & Glaſſ. p. m. 927. & ſeq.

Q Xrr
An anima juſtorum ſeparatæ in ſtatu

qübdam divertant intermedio, antequam
cœleſtem aaire Hiereſolymam
contigit?

Nntiquam- Mortem enim fidelium excipere
Snihil niſi vita legitur æterna, Joh. V. 24, inquę

erree
Domino me
M lb. II
guippe taben
bemus tabel
uure 4 1
V. 9. uti ani
im ja)uct
II 43. Ne.
tercalarem d
erella fit,
liateappulit
mus Gepieh
ges, cum ne
wox 4ios.
NNS. WeA=
cum 4,4lols,
&niſ:s, n.
pollur intratt
wwen non ſtatit
ſed, quia ecele
poſt fata intran

Aminipta kati

dere, unde me
tatus berque
14, Per Chniſtn
catorum nogire

k3,2deo en

Zipetois peccz

—
ndum immz.
legaumml⸗
lamnationem
Ntam, inde ta⸗
nüc illud non
Albit: g, ad0
otdinem non
Nec ſempet

oſtetiori loco

Atim prophe⸗
ttadone tem⸗
1trat jelaias t.
Meſſa e. V.
is hacillisſunt
njicitur in ſia⸗
1, quamn fie⸗
nticipatio uti⸗
MXVI.1. MVII.
gr obletvant,
epotumſem⸗

in ſatß
uteuan
m

elium excipelt
hV. 24 jaqus
Pomle

. (87.) 88

Domino morientes nuncupantur ſpiritus rerede
„Nor Eb. XII. 23. & τααα beati, Ap. XIV. 13. du.
quippe tabernaculum corporis ſolvitur, jam h
bemus tabernaculum in cœlis æternum, 2. Cor. )
1. Imo, diſſolvi & eſſe cum Chriſto ſunt conjundi
ſima, Phil. I. 23. nec non peregrenari Acorpere & bö
bitare apad Dominam immediatè cohærent, 2. Co.
V. S. uti anima converſi quoque latronis ipſo ſte
zim dvαπαοαοιαας die cum Chriſto fuit in paradiſo, Lu⸗

XXIII. 43. Nec Lazari anima ab Angelis in ſinum in.

tercalarem deportata ſed mox in Abrahæ gremiuta
evecta fuit, uti epulonis viciſſim in inferno imm
diatè appulit Luc-XVIL. 22.23. Nec quos dies novi=
ſimus deprehendet vivos,abripi in diverticula fin=
ges, cum non nifi Domino obvios, cumque eo
mox futuros legas, 1. Theſſ. IV. . unde A uguſti-
nus: Wec eft anlins alli meaius locus, at peſſit eſſe niß
cum diabols, qui non eſt cum Chriſto; L. t. d, pecc. merit-
& remiſſ. æ. 22. 1. PII. f. m. 65. Batemur quidem nihit
polluti intratutum cœlos-, Apoce XXI. 27. inde ta-
men non ſtatim intercapedo purgatoria conditur,
fed, quia eœlos non niſi mundi & draααοα quidem
poſt fara intrant, hoc potiùs inde evincitur, fidelem
jam in ipsâ ſtatim morte labis omnis expertem eva-
dere, unde mortuus audir etiam à peccato juſtifi⸗
catus liberque Acorpore peccati, Rom. VI. 7. VII.
24. per Chriſtum ſc. Hie enim purgationem pec-
catorum noſtrorum confecit per ſemetipſum, Eb-
1. 3, adeoque non per novum dem ùm purgatorium.

Si vero is peccatorum tantummodo reatum luiſſet-
labem

2⁸ (8⁰.) S
. ,
labem tali purgatorio abolendam relinquens, unâ
eblatione conſummaſſe eos in æternum, qui ſan-
Rificantur, falsò diceretur Eb. X. 14. Sanctificatio
Auippe ſ. renovatio fit de die in diem, adeoque non
iemuùm in purgatorio aliquo, ſed maturiùs in ipsâ
Hſſolutione ſ. die ſtatim cujusvis ſancti noviſſimo
ic emortuali perficitur, 2. Cor. IV. 16. Hinc & Epi-
phanius: In zobis non eſt extirpare perfeciè pravitatis

edicem, verum neon in extenſionem ſinere excreſcene

ac fructiſßica-e. Nam aniverſalis & perfelcta radicum
ipſias ſublatio ac interitas it per corporis diſſolutionem.
Heres, ult. L.. II. T. I. fF. m. 49. His opponi ſolita Scri-
pturæ loca quàm non probant Pontificiorum pug-
gatorium, tam nec ſuadent quodcunque aliud.
Non ignis Mal. III. 2, is enim Chriſtus dicitur. Nee
e rcer irreconciliabilium, Matth. V. 26. ſpectat ad
Gos, ſed ipſa eſt gehenna. Denique I. Cor. uf.
II-IS. Architecti ſunt ſoli Dodtores, nec notant
omnes fideles, nec dies aut ignis piorum perſonas
Probat ſed doctrinas tantùm ac jlabores, quorum,
ſi inanes ſunt, illi patiuntur damnum, at quodnam
anima damnum capit, quando peccati labes adimi⸗=
tur * Quod hoc poſt hanc demùm vitam coge
ſequatur, nullum in textu docet veſti⸗
gium, ſed contrarium potiùs
præſens aτοναοπονοIπ
ſuadet.

—

Aun
umu
LJObbelio
Iacerequ
tati hominun
poris punire
enm ſlul exp
alii lequuntu
Zinum pidetur
A0u eoque
hitur, peen
del deng elert
Vumanis, cri
. m. y Mi⸗ .
nin oſſit, au
lommiſunm ſt
Des, tatti me
A nal gnu
ul aſe mſe
qualltas gelic
qud fuit com
ſtinus /br. ejut⸗
Afendimut iin
Peeca if guam
ij end ſuit
guln jt aina
gulilile hunia
ar, acmißt.
u Tullurs, g

—
nquens, uni
im, qhi ſan⸗
danclificati
deogue no
tuniügin isi
di noriſmo
ine EPpi.
i ymnititi

e exereſtee

fde radicnn
diſolutianem.
di ſolita Sen.
iciotum put⸗
unque aliud.
sdicitur. Nec
26, ſpectat 1
que 1, Cori,
, hec notant
ruw petlonas
1es, quorum
,atquodna
labes adin⸗
vu O.
et vehi⸗
tiüs

III

₰ℳ (89.) 5°
Q. XLII.
An pœnæ damnatorum aterns ſint, in
omne ævum ſine ſine duraturæ *
HObbeſo quidem nimis durum videtur, de Deo
dicere (qui Pater eſt miſericordiarum) quòd pec-
gata hominum cruciatibus extremis & ſine fine tem-
potis punire velit, unde æeternum ipſe perusque ad ſe=
mens ſecali exponit, in Leviath. p. m. 30o, quem hodie
ali ſequuntur, quibus Divinæ & juſtitiæ contra-
zium videtur, culpam fnitam, quæ uno ſæpe
adu eoque momentaneo ac tranſitorio contra-
hitur, pen tamen infinità vindicare ac æternâ.
Sed pæœna aterna ides dura & injuſta ſenfibus viaetur
Zumanis, ſcribit Auguſtinus L. XXI.d. O. D. . E. o.
F m.1293. guia in häcinfermitate mortbungorum ſenſaum
deeſt ill ſenſus altiſſimænuriſſimæjue ſapientiæ, qud ſen-
tiri poſſit, quantum nefas in ill prim prævaricatione
sommiſſaum ſit. Qaanto enim magis homo fruebatur
Deo, tanto majore impietate deneliquit Deum &factas
æſt malo dignus æterno, qui hoct in ſe peremit bonam,
gquod eſſe peſſet aternum. Ne in humanis quidem
qualitas delicti & attocitas ex tempotis mora, in
quà fuit commiſſum, æſtimatur, ut iterum Augu-
ſtinus libr. ejusd. c. 1n. f. 1291. Quidam eorum contra quos
defenaimus civitatem Dei, injuſtum putant, ut pre
peccatis quamlibet magnis parvo ſe tempere perpetra-
gis pæœna quis’ézae damnetar zæternd, quaſi ullius id un-
quam juſtitia legis atrendat, at tantäâ moraä temporis
guaisèut puniatur, quanta mora temporis ande punire-
zur, admeſit. Octo genera pænærum in legibus efſeſeri-
gis Talöus, damnum, vincula, verbera, talionem, igno-

Miidtalts

72

26 (90.) Se⸗

ziniam, exilium, mortem, ſervitutem. DQuid horum
ef, quod in breve tempus cujusque pro peccati celeri-
tate coaritetur, ut tanta vindicetur moruld, quantd
deprehenaitur perpetratum, nifi fortè talio? Ouid in
vincalis? Numquid ibi tam duu quisquejadicanaas eſt

eſſe debere, quamdiu fecit, unde meruit alugari, cum

Iuſtiſſimè annoſas pœnat ſervus in cempedibus pendat,
gui verbo aut ilctu celerrimè tranſeunte vel laceſſvit
Dominum vel plagavit lIam verd damnum, ignomi-
miæ, exilinm & ſervitus, cùm pleramque ſie infuigun-
tur, at nullä veniä relaxentun, nonne pro hujus vitaæ
modo ſimilia pæœnis videntur aternis àIdeò quitpe æter-
na eſſe non poſſant, qaia nes ipia veta, quæ bis plectitur,
porrigitur in aternum & tamen peccata, qua Vindi=:
tantur lengiſſimi temporispæœnis, breviſſimo tempere-
Ferpetrantun, nec quiſnam extitit qui cenſaerit tam-:
cità nocentinm ſiniendz eſſe tarmenta, quàm citò faltun:
ſt vel homicidium vel adalterium vel ſasritegtum, vel!
"oalibet alina ſeelus non/ temporis longitudine ſed ini-
gaitatis & impietatis magnitadine metiendum &c.
Peccatum itaque etſi icu oculi abſolvatur, reatum:
tamen infert infinirum, quòd in Deum impingit:
infinitum. Enimvero homo per id fine excidit ul-
timo, ſummo quippe Bono, Gratiâ Dei & merito-
Ohriſti, quod infiniti valoris, amittit Spiritum S..
àque vitâ æternâ longiùs avertitur. Hinc irrepa-
zabile damnum demeritumque infinitum, quod
autem malo, cum aliter fieri nequeat, minimùm
duratione infinito utcunque plecti iutelligitun-
Hinc tot tamque emphatica nomina, ut dicatur
hac poœna, æternus interitus, 2. Theſſ. I. 9. æternus:
crucias-

ð
clucietus, A
Dan AIl-.*
gtetha vincu
Matth. IIl.1n
gonextingnui
Tauletus:
inem 1 ,
Lignum cert
Audrum ſ: 4
albores mmalæ
ferno, Matth.
opus, nec im
Nec poſt dien
66, Gal VI.
4b, hoſtia
pelpleces,
Atio. Pl. L.A.
cClauſa Marth
Matth.Xxll.
vat quadrant
V. 26. Omknee
P.l. F. Tan
infernum int
ſibilis, Luc.)
nefen finie,
tit, ſie peen
Ltetna ejus 4
46, 2. Tegl.l.
eles adire b
ſe milm, ee
Plratentut

—
Vuis yrun
heccani caleri.
ale, guanta
to⸗ Qud
lulltanal
1aligen,
Aiturzenaat,
e vellueſirut
, ignmi.
e ſſ pfigun.
, uſar vite
engaihpe eter.

Lebittleinteg,

14, ſer indl⸗
iſine emmre:
1cenſaerit tem
An atifacin
irilgun el
ituline ſil ini:.
tiemium c.
lvatur, eatum
eum impiygit.
Rne exidit ul⸗
Dei & werito⸗
it Spiritum 5.
Hinc ittepa.
nitum, quod
at, tinimünm
li iutelligitun⸗
ina, ut dicatut
l 9. Eternus
Aucig

S (Hl.) Se=
cruciatus, Ap. XIV. I1. XX. 10. æterna ignominiz.,
Dan. XII. 2. æterna caligo, 2. Pet. II. 17. Jud. v. 13.
æterna vincula, v. 6., æ ternus ignis, Jeſ, XXXIV. 10.
Matth. III. 12. XVIII. 8. XXV. 41. 46. Jud v. 2, qui
Ron extinguitur, Marc. IX. 45. 46, Hinc ipſe etiam
Taulerus: Cam damnati æternam repudiazverint dalte-
dinem, juſiè ad æternam devotvuntur amaritudinem.
Lignum certè in quamcunque ceciderit plagam ſ.
Auſtrum ſ. Aquilonem, ibi erit Coh. XI. 3. Nec
arbores malæ frudtus ferent bonos demùm in in-
ferno, Matth. VIII. 18. Pſ. VI. 6. Jeſ. XXXVIII. 18. ubi nec

.——

opus, nec meditatio, nee induſtria, Goh. IX. 5. 10.

Nec poſt diem ſalutis, 2. Cor. VI. 2. & converſio-
Nis, Gal. VI. 10 Eb. VI. 4. Docum peœnitentia, Eb. VI.
4. ·6, hoſtia Eb. X. 26. (nedum in diabolis Eb. II. 16.)
wvel preces, Matth. XXV. 4I. 12. 1. Joh. V. 16. nec liber-

atio. Pſ. L. Z2. ampliùs habebunt, ſed janua Gratiæ
Clauſa Matth. XXV. 10, & debitum erit irremiſſibile,

Matth. XII. 32. Qnis enim ex damnatis ultimum ſol-
vVat quadrantem, quorum ſolvendo nullus? Matth.
V. 26. Omnes inde manere in inferno oportebir,
Pfſ. IL. uy. Tantum quoque chaſma cœlum inter ae
infernum intercedit, ut exitus utrinque ſit impos-
Aibilis, Luc. XVI. 26. Uti itaque vita eſt æterna &
Mefcia finis, quæ fidelibus cedit ex infinitâà Dei gra-
tià, ſic pœna quoque eſt æterna, quam infidelibus
æterna ejus dictat juſtitia, Dan. XII. 2. Matth. XXV.
A6ö. 2. Teſl. I. 6. 9. Si vero & damnatis contingeret
ſedes adire beatas, Judæ non eſſet melius non fuis-
ſe natum, contra Matth. XXVI 24. nec adeò pauci
Kalvarentur, contra Matth. VII. 14. XX. 16. Luc. XIII.

M 2 23.24*

622 (92.) e
23. 2 4. ſed omnes eſſent electi libroque vitæ inſeri⸗=
pti, ita ut ingens omnium quoque damnatorum
multitudo in mediâ gehennâ jubilare ta men poſſet
& æquè ac puſillus Eccleſiæ militantis grex diceret
7; 6Xrid: iοαααιαοο, Rom. VIII. 24. Verum enimverò
nevum ejusmodi Evangelium eſt oppidò feanda-
loſum, viamque omniimpietati ſternit latiſſimant,
ſpem enim facit, quam filii ſeculi am babus arripiunt

inque omnia deim ſcelera ac flagitia ſecuriùs ruunt,

om nind perſuaſi, ſiquidem verum ſit dari infernum⸗-
ex eo tamen dari & regreſſum. Hine non tantùm
Articulus XVII. A. C. Chriſtus impios homines condeme
nabit, ut ſene fine cracientur; ſed noſtri ibidem etiam
Damnant Anabaptiſtas, qui ſentinnt Hominibus da-
mnatis ac diabolis finem pœnarum faturam eſſe p. 14.
Interim quidem nalins eſt Miſericeraiæ Divinæ ſinis.
Pſal: LXXVII. 8. 9.r ſed erga vaſa tantàùm Miſericor=-
diæ, pios puta, de quibus integer quippe Pſalmus
agit, neutiquam verò erga vaſa itæ ſ. im pios ac dam-
matos, ſuper hos enim Dei potiùs ira manet, Joh. III.
36. Jac. II. 13. Nec Evangelium quod vocant æter-
num ſuffulcit Proſopopeœæia, A p. XX. I14 . Stageam
ignis enim in qued infernas i. e: Oom mis reprobus praæ-
wipitatur, non eſt z5 annihilationis- ſec æternatu-
rzæ potiùs afflictionis v. u0. Nec A&. III. 21, Axe-
xardsaots promittitur abſolutè omnium ſed eorum
tantùm qaa Dens locutas eſ, reſtitutionem damna=
torum autem nullibi eſt pollicitus. Promifit qui-
dem redemtionem ex morte ac inferne, Hos. XIII. 14-

ſed tantùm IIraeli ſpirituali, I. e. (Paulo interprete

IL. Cor. XV· 54· 5. Eb. II. 14. 15. )piorum reſuſcita-
tionen

Rogem er ſe⸗
alibjirepit.
1 AXα⅓ 4
Nodecn fut
plae ſe anim
ſeni de⸗
toriis, qu0
mnit non t2
U1coll.
qv0d faluti⸗
gnoꝛd ejus 6
guid hoc pfe
ptoquibus ne
eliuatum e
ulibus, ſen!
Iituali Cefun⸗
Nom. Vl. Ir.
Tim. V. 6he
dicari non po⸗
Longe aliter
fonctt & am
cavit Chriſtus
atque legaliter
obyia, Act. X)
Veu. Denique
Ap.NlV. uI. XI.
mum zternitat
nitar tantüm pe
Otuinia potids
oceurtit, tern
ue nelelam le

—
Fitk inſeri⸗
umnatorum
amen poſſet
gter dicetet
n enimyerè
Pidd Kcanda-
itlarcimant,
busartiiunt

curids tuunt,

Atl infernum,
non tantum
mineseondens⸗
ibidem etiamn
heminihut da-
um eſe p. 14.
Diviye fnin
m Milericor⸗
ippe Plalmus
npios ac daf-
anet, ſohll,.
vocant ztet-
4.
teprobus ere⸗
led edetnatu⸗
III. ri, Ast-
ſed eorumd
gaem dalmnne⸗
Procmifit qui⸗
Hos. Alll. 4⸗
ulo intetprets⸗
lum eluleſta⸗
tione

DWM 8s o3.) Se⸗

tionem ex ſtatu mortuorum, qui no mine inferni &
alibi venit. Gen- XXXVII. 35. Innuit exiam Zach. X.
II. ductun: q uidem, nec tamen præcisé poſt reſurre-
Qionem futurum vinttorum ſaorum, adeoque non
præcisè animarum damnatarum, ſed ſuppoſitorum?
siſernd àrb und, adeoque non ex duobus purga-
toriis, quot hodiè finguntur, Innevat quidem
emnia non tamen in gehenn, ſed in Eccleſia, Ap.
XXI. f. coll. 3. uti & Salvator quidem omnin eſt,
quoad ſalutis acquiſitionem, maximè verò ſideliuns
quoad cjus & applicationem, I. Tim. IV. 10. Sed
quid hoc pro infidelium reductione ex gehennà,
pro quibus nequidem intercedet amplius? Nec evan-
gelizatum eſt mortkais, I. Pet. IV. 6. niſi ſpiritualitex
talibus, ſen per lethales earnis illecebras vità ſpi-
rituali defunctis, v. 3. conf. Luc. IX. 60. XV. 24. 320
Rom. VI. I3. VII. 24. Eph. II. F. V. 14. CGol. II. 13. I.
Tim. V. 6. I. oh. III. 14. Ap. IH. 1, aliàs in carne ju-=

dieari non potuiſſent, niſi in carne adhuc fniſſent.

Longéè aliter iis verò, qui vità quoque naturali
functi & jam-actu in carcere infernali funt, prædi=-
cavit Chriftus redivivus, 1. Pet. III. 19. realiter ſe.
atque legaliter, quibus ſenſibus vox xngσαραασ paſſim
obvia, Act. XV. 21. Rom. II. 21. L. Cor. IX 27, Gal.
V. II. Denique ex phraſi illà: eie aαν. α αια
Ap. XIV. 11. XK. 10; unde etiam infernalium crucia-
tuum æternitate demonſtravimus ſuprà p. 91, æter-
nitas tantùm periodica adeò non exſculpi poteſt, ut
omnia potiùs reliqua loca, in quibus phraſis illa
Sceurrit, æterhitatem propriam, ablolutam finis=

Que neſciam loquantur, Gal. I. F. Eph. III. 21. Phil

M zs VI20.

62323(94.) *
IV. 20. II. Tim. IV. 18. Eb. I. 8. XIII. 2t. I. Pet. IV. 11. V.
I. Apoc, Il. 6. 15. IV 9. V. 13. 14. VII. 12.X. 6. XI. 1 5. XV.
7. confer & 1. Par. XVII. 36. Neh. IX. 5. Pſ. XC. 2. CVI.

48. Dan. II. 20. Syr. XLII. 21. & vid. Feſſel Advers. T. I. b.
230. zz1. & Glaſſ. Ph.. p. m. g15.
☛G

ADDITAMENTA.
dad Qusßſtionem IV.

Ti luſciniæ nunquam ſuus deeſt cantus, ſic Novato=

ribus quoque ſemper eſt quod ogganniant, ſtudiis præ-
ſertim Academicis opponunt locum, Col. II. J. ubi
verò Apoſtolus invehitur in Philoſophiam, non inab-
ſtracto, ut in Chriſtianorum ſcholis defecata traditur, ſed in
concreto, Græeorum, & in inanem fallaciam judæorum ſe-
cgundum traditionem hominum (Matth. XV. 9.) & elements
Jegalium ceremoniarum & umbrarum egena. Gal. IV. ..

Ad OQuaß. XI.

Uantum ex I. Cor. X. 16. relucet, unio convivarum
inter ſe non conſtituit ſed ſubſequitur demuùm admirabi-
lem illam in S. cœnàâ materiæ cœleſtis ac terreſtris coaονααν
ab inſtitutione ipſius quippe Dei pendulam, quam hominum
(hoſpitum ) diſſidium dirimere nequit, quale nec à primꝭ fum
conâ adeò alienum. Etſi etiam ante illam non tantm con-
tentionem ſed & ſacramenti inſtitutionem Judas elapfus fuiſſer,
de Agno tamen paſchali comederat, quo ſolo manducatio indi=

gnorum nihilominus ſarta manet atque integra. Interim nec ex

Proditoris titulis nudisque vocibus exſculpi poteſt, ipſum eoenæ
primæ non interfuiſſe, quia & Sataa Joh. VI. 20. audierit, &
Rlius perditionis, Joh. XKVII. 12. æque ac Antichriſtusa. Teſſ.
II. 3. Satan enim & Petrus audiverat, Matth. XVI. 2, ob id
tamen à coenâà non excluſus. Deinde Judas fuir filius perdi-=
tionis in primâà coœnàâ nondum patefactus, ut Antichriſtus
hodiè filius perditionis eſt & homo peccati & ααα
EOy

—
cmmpenti &en
pocdi enim notte
gon ſunt, adini
Humbola, etiam ee
Arum aliis ede
kragmus fupra;

Alliarum RJ
DEileſam,
Mem nobis opp
Nos enim funch
medifcati- N
bus ſidei pro pr
mnm, nec tradit,
Yec cOlloqnialA
Eed ſolum Dei ve
i cpitnerlir
Isnoſtræ feiatt
Del I. e. Bedleſia
Pertætamen ſpids
in te, M Ils bone
cet, Matth XIIl.
lleſiſe. g in Han
umen impol utis,
Chuſti Eeeleſii e,
feeliun Ciabolttea
ge aucotum dlle
Viyum Deiyerbum
ſhenta ſumt nuda ta
lieli, 5 122, 235,

Als arlor Sr
Machen anm

—.
t.W. n N.
C. 2.Cl.
dwert. T, l, 1

—

1

8, ſie Norto⸗

n Kuclis prr⸗
Col. l. 5. ubi
iem, nonninab⸗
faditur, ſed in
udxorum ’e⸗
9.) denens
llV..

nio conNerui
emüm admmirabi⸗
creſtris gare⸗
quam hominun
decà prim, fuft

,selapiig iuiſſe,
munducmiomd⸗
1. Anrerim becer
reſt ipfumegens
I.70. Audielit &
nüchriſtun lel,
h.NyVl. 13, 0b i
fuit lins pald⸗
, UI Antichriſtus

1*
K Gube,

* (952) H

—.—

—

ompertus, & tamen ſubinde communicat (in judicium Ejus-
Modi enim notoriè indigni ad cœnam quidem admittendi
non ſunt, admiſſi tamen omnes tam aperti quàm operti præter
Gymbola, etiam corpus Chriſti atque ſanguinem vere accipiunt.
Ullorum aliàs edendo ac bibendo non fierent rei, quod demon-
ſtravimus ſupra pag. 21.

Ad Q. XVIII.

. QAlirum Kegi perſuaſum olim fuit, nulam apad nos eſſo

Eecleſiam, uti refert præfat: Artic. Smalkald. p. m. 300.
Mem nobis opprobrium denuèò intentatur, ſed Ppræter rem.
Nos enim fundamento Prophetarum ac Apoſtolorum ſnmus
inædificati- Nos vocem Chriſti audimus ſolius. Nos in re-
bus fidei pro prineipio nec rationem, nee autoritatem huma-
mam, nec traditiones, nec Papam, nec Concilia, nec ſomnia,

nmec colloquia L.Angelorum ſ. animarum ſeparararum ſuſpicimus,

ſed ſolum Dei verbum, ex quo nulla Eccleſia alia ſuæ religio-
Ms capita; etſt jactet, tam ſolidé ac peripicué probase poteſt, ac
nos noſtræ fidei articulos inde deducimus. Etſi enim Regnum
Dei I. e. Eccleſia ager ſit, cujus pars vix qnarta terra bona,
petræ tamen ſpinæque prædominantes obſtare nequeunt, quin
in te.raà illà bonâ verbi divini ſemen radices agat as fructifi-
cet. Matth. XIII. 8. 2 3. Urut etiam numerus malorum in Ec-
eleſia (e. g. in Sardibus, Ap. Ili. I.) prædominetur, in paucis
tamen impollutis, v. 4, candelabrum perſtat aureum, Y. e. vera
Chriſti Kceleſia c. I. zo, ita ur idem vifibilis cœtus intuitu in-
fidelium diaboli ſcortum, fidelium reſpecttrautem quamvis lon-
ge paucorum dilecta Chriſti audiar ſponſa, penes quam nec
vivum Dei verbum in caſſum excidit, Jeſ, LV, I0. II. nec ſacra=

menta ſunt nuda tantùm ſigna. vid Nicol, Umbell. p. 28. & Muſs
A. Eccleſ. p. 222. 2855.

A Q. XxXxX

M arler (præſertim Pſeudopropheta) quàâ talis non fert
R.-Krnädtam benum (nedum ſanam dodrinam) Matulr Ii;: 8.

6860(96.) s*
Nec homo malus ex malo theſauro boni quid promit. Matth. XII.
35. At ſi ſcripturas interpretatur e. gr. Hypocrita, aut ſalutaria fun-=
dit præcepta, monita, ſolatia, &c illa certe non profert è corde
ſjuo, ſed ex ipſis ſcripturis. Conf. 2. Petr. I. 20.2 I. Nec admini-
ſtrat talis Miniſter ſacramenta in ſuo nomine, ſed Domini,
Matth. XXVIII. 19. 1. Cor. I. 13. Nec ſi peccat, Chriſtum
novit, I. Cor. II. SZ. 1. Joh. II. 3. 4. III. 6, cum ſalurati ſc. cordis
2X²ρ0 bρσιι gratii tamen præveniente ipſum ſatis & ad
graτοαπσπνπ sque perſpectum habet, Eb. VI. 4. Luc., XII.
47, uti præſertim Bileam vir ille illuminatus, cujus exemplo
non intendimus nos probare prophetiam donum omnium eſſe
irregenitorum ordinarium, ſed hoc tantùm exindè elicimus
dona adminiſtrantia à fide & pietate ſubjecti non dependere,
ſed citra ſanctificantia eriam ſubſiſtere. Accedit & Judæ
exemplum, qui non repentè nec demùm poſt diaboli ingreſſum
evaſit malus, ſed jam ante fur fuerat Joh. XII. 6, pridem que
audiverat Satan Joh. VI. 70. Servum quidem igpaviæ priva-
tive commodi ſuſpectum non conducis, nedumà quo prodi-
tionis tibi metuas periculum. Dominus autem tam bonus eſt,
ut nullus dubitark, talentum credere etiam ignavo id defoſſum
& veſtigio abeunti, Matth. XXV. 18, pluresque in vineam mit-
tere, in quibus nihil tamen laudare, ſied deſidiam potius ac mur=
mura reprehendere habuit, Matth. XX. 3. 11. quin & in Apo-=
ſtolos legere non tantùm famoſiſſimum Publicanum, Matth.
IX. 9. ſed ipſum quoque Proditorem, non obſtante diabolicâ
hominis perſidi4, quam tamen præviderat pridem, Pſ. KLI. 10.
LV. I4. CIX. 9 Quod denique Caiphæ attinet Oraculum, id nee
oum ſerpentis ictu, Gen. III. 15, nec cum lapidis Angularis contem-
tu Pſ, CXVIII. 22. nec cum Judæorum vociferatu Matth. X XVII⸗
25. comparandum, ſed longè ſublimius & planè eéνοαναρνο
eſt, totumque redemtionis noſtræ negotium per ſe, directè at=
dque plenè exhibet, Joh. XI. 50o, Immundis quidem inmunda
wmnea adiaphora, de his enim agitur Tit. I. 15. quid hoc vero
ad oracula DEl atque ſacramenta?

0°ε½ DEO &νοhäI1 1¹.

—,
Il honniſ

brare ge⸗

eragaur.
tere poe
ſanè hæc
iritus eſſe
ine legio⸗

4 1.
tider, Hi

& 0:

mortenm
mno.

1 eſſe e⸗
d nos ne⸗

ec hie ⸗
ge Noma-
ds, Ju
Sed ape⸗
Sudiem,
ne ſotigt
& ſiulens
nos, ilti
111NOs,
Ntione hac⸗

sSTLLOGE

QUESTIONUM
THEOLOGICARUM

denuò tritiorum,
Duam

15

Z0y &α

P RÆSIDE,

OH. CHRISTOPHORO PFAFFIO
S. S. Th. Doct. Profeſſore & p. t. Decano,

110

FPublicæ &αννσſσ.α
expenent

M. SAMIEL URLSPERGER⸗Kürcho-Teccenfs.
M. GEORG-ERYCIIIS REMMELIN, Balingenſis.
M. PHILIPP-SIGISMUNDUS MOSER. Stuttgardianus.
M. CHRISTIANIUIS FRIDERICUS FABER, Stuttgardianus
M. TOH. WVILHELMUS SCHMICKER, Görlingenſis.
M. ILHELMIIS FRIDERICUS LENTILIUS, Nördling.

Ad d. Jept.

7BIN GO ,
Literis IOH. CONRADI EITELII,

A Iocc VII. —
5 4 2o D

1 1 1

INE IIHE

c lo.

S

O Balance Q R

N Focus

= fFf G I 1 K 1I

D

V

X

VierFarbSelector Standard*-Euroskala Offset

◻

S
5
£
3
ES
E
G
5
S
E
=
S
E
E
E
E
„
◻
4

5

4

3

2

1