KaI600-1036_5

—

ia

—

*

E

L.

i

E

a ii Mi

-

z

*

AE

"

U

äwvf

i

i

ts

x

x

a

s

—

z

g

Digitalisat

vorhanQen

O

NSS.

T.

DISPVTATIO INAVGVRALIS ]VRID!CA

BAPTISMO

um

Dmna adlþxrantc Gratia

- Autoritate Illuftris in Inclyta Salana

JCronvMw SrzNATYS

SVB

PRESIDIO

VIRI

Magnifici , PreNobilifimni , Confeltiffrmi atqua. Excellemiffmi

DN:NICOL.CHRISTOPEH.

LYNCKERI,

A

C Conf'ummaufï' mi , Ducum Saxon. Confiliarii

eminentiffimi , Facultatis Juridici Senioris, ejusdemque Pro«

fefforis Primaru Curiz itidem Provincialis ac Scabina-

tus Affefforis gravilfimi ,

DN. Patroni ac Prorotori Jfiiomni obférpantie cultu etatem

fre fequendi

PRO LICENTIA

Supremas in ntroque Jure Honores ac Privilegia mmore

:

Majorum cape[fendi ,

Publice fubmittit dxsqulüuom

JOH. JACOB. foattung/ Malishuf. Thur

4d D. April. Apyo M. DC. LXXXVF.

EDITIO QVINTA,.

Litteris

N ERTHERIANIS

^

o

E

ae

^

3

"

"

E

.

-

z

&

M

s

AUR

TAR

"

-

"

c*es

r

»i

-

"

lf??

Z

a

w

ERE

m

NS

N

]ä

p as

.

d

2

W

»»

fs

E

——

&x

3

f

Wyy

)

m

C i

Ó

N

OUK 3

,

E

»

CU

E

NT

ä

| Jova Juva!

. PR ./EFAMEVN.

"Int, qui dicunt, Jus Epifcoþaïe feu jurisdictionem

Eccle(ia(ticam in aulis Principum Secularium (edem

olim folüm habuiffe, & neminem, nii hos Patro-

nos agnoviífe , poftea illud Paparum Tyrannidem &

povagxiCiMopa ; càm Imperatoribus & Regibus fre-

na injicere coeperint, & manibus Principum Secularium non

folum extor(i(Té , fzd quoque vi aftuque, tanquam proprium,

fibi vendicaffe, Joh. Gerhard. Lec. de weimifler. Ecclef. Sedt.

$« $, u2. i f. Carpz. Proc. Tít. 1. 4, 2. 8. 2. latiffimé Anton;

Faber. de. Re/ig. regend. im Rep. L. c. 4. , 2.6.10, & paflim

per tot. lib, r. in quam & fententiam inclinat Reink. e R. $,

€9. E, L. 3. cl. t. cap. 10. in addit: Quod autem, re bene pon-

derata, per transactionem Paffavien(em , de azzo i5$2. & hanc

fubfecutam religionis Pacificationem , ( de qua ineunda &

pt?rficicnda Imperatores & imperii ftatus & Proceres ultra

triginta annos in comitiis tam univerfalibus , quàm particula-

ribus anxié tractarunt: ) in Receffu Imperii qe azzo :s5.

A

J

/5. bamif

G

*

&. battif aud) ibi: Cio foll bie Gifil, Jurisdidtion tbicber bt

Sfigfpurgifd)en Confesfion , Religion , Glauben , SScficlfung ber

miniftericn , &irdyengebrdud)e , Orontngen, Ceremonien , fo fie

auffacrid)tet ober autricoten. móc)ten , biff j enelid)er. QSerglei

djung ber SRefigieit nict exerciret, gebrand)et unb. gelibef tverz

ben , fafpenfam atque Statibus Imperii, qui Crbzunb. fanbcgz

SSulbígung , 9Mlicot , faubzunb Seeréfefge habent, iterum

datum vel potiusreftitutum eft: Coler. Cozf. 24. 2.125. €8 féq.

Befold, Difturf. Poliz. c. g. de arar. pub/. S. 24. ut ita illi non

folum regionis, ( Ducatus, Principatus, Comitatus &c.) fed &

eligionis,( jurisdictionis Ecclefaftice ) curam & rationem

habeant vi fuperioritatis territorialis, &rafft Dabenber fanbe$z

G. Obriglcit. Carpz. 6. Refp. a2. n. 22, 69 in. Comm. 4d

Leg. Reg. €. 3. Setf. g. Vluftr, Dn. Struv. Ex. 9. 15. 16, quod &

Cothmann. Re/povf. 4dcad. 1. &. 64. vocat axioma JCtorum

in Germania, quó , tanquam priacipio Jurtspubiici utantur.

lgitur non inconcinné dicitar , Superiorern Principem Im-.

perii, ( preprimis apud. Evangelicos,) duo habere brachia

feculare & Ecclefiafticum : vel duplicem territorii fuftinere

perfonam, Principis nimirum, & Epifcopi ; qua propter &

daplicem eum exercere jurisdi&tionem , fecularem fz. & Eccle-

fiallicam, ita , ut in- Conciliis Patrum , in Comitiis autem

Principum partes füftineat: in Ecclefiis immolet, in Palatiis

dominetur: Ex hac parte claves, infulam , facraria 5 ex illa

eladios, purpuram , tribunalia &c. fibi vendicet. Expediun-

tur autem illa, quz fünt Jurisdictionis Ecclefiaftice in Confi-

ftoriis, quibus przfedi fànt Theologi pariter atque Politici,

qïüi inde Canfiftoriales dici confaeverunt. Befold. z Thef-

Praél. voc, S8ifd)off & tales fere apud omnes Principes &

Status Auguftane Confeffionis inveniuntur.

Gylmann 25

omnes

Syuphér. Tom, & p. 1. Til 3: 0 X.';ice-t quidem nen

Ecclefi-

enut

Ecclefiaffiez caufe fine difcrimine. ad Confiftoria fped

E ES 35

fed falüm illz , qua *funt pot«."ïams Ecclefiaftice: externz,

Cexclufis iis, qua funt poteítatis interng ;-ot. pradicato v&.b;

& Sacramcntomm adminiftratio &c. ) ut -cura vocationis

Miniftrorum, cura & difpafitio bonorum Ecclefiafticorum,

Synodorum Provincialium convyocationes , qu.zmtunouum

Ecclefiafficarum promulgatmqes Sitdyenz

ett, fc&et , earun-

demque . mutationes , dlf"penfmones , wfxtatxems & alia;

Tamen, cum vifitationes peragantur à Con(ftorialibus,

quibus imprimis in docdrinam ( quam profitentur Eccle-

fiz miniftri ) inquirant , Auditores examini fübjiciant , fcan«

dala, fi qua orta removeant, Sacramenta juxta inflitu-

tionem divinam , ut. adminillrent , curent , fequitur, ut: &

de his, ratione exceffuum , qu& occurrunt in adminiftratio-

ne Sacramentorum , aliorumque, qua aliàs fünt internz po-

te(tatis, folliciti int, qua propter & mihi , hàc licentià in-

duco , animus eít circa ea, quz ex adminiflratione S. Baptif-

mi ad cognitionem Confiftorialem fpectant , difputationem

con&ribere: & quidem hac methodo utamur diftribuendo

eam in octo capita , ita, ut in I. cap. agatur de Baptizandis,

II. de Adu Bapnfmi & infpecie de Baptizantibus III. de Bap-

tifmo, qui peragitur in cafu extremz neceffitatis IV. de Rei-

teratione baptifmi V. de Baptizatis V. de Conviviis Baptif-

malibus VII. de Patrinis & Obftetricibus, tanquam ad;am.æs

Bapnüm HX, de Contrariis Baptifini.

2ui conatus nofter,

ut eó felicius procedat, divini Numinis gratiofam affiftentiam

atque aüxilium , quod (üb initium Pemmus bumillimis implos

ramus precxbus.

A

2

CA.

2E

CAPVTI,

De Baptizandis.

$L

&

—

u s

Rrore Pontificiorum crafso, qui campa-

/2

nas, utfint immunes à Satanz potelta-

N

.

zg te,naves, arma , vexilla ,aliasque res

——

x

xxä

inanimatas baptizarunt , explosó , No-

7

L——

z

ftrátes ex S. Scriptura , Ma/P. 24. folos

d

E ET

—

xR

4

p2

A

homines tanquam nobiliffimas & ad.

^^

4

Imagitiem Dei conditas creaturas pro

AT

objecto"baptismi conftituunt; ubi re-

quiritur , ut homines vivi & in lucem (int editi.

Renafíci

enim prafüpponit nafci & nemo pote(t renafci nifi prius-

natus fuerit. c. »;/y. de Cosfée. dif. 4. vid. Bellarm. Lib. de

Baptifmo c. $. Barbos. £a Colleéz. Tar. Can. pag. 18, 71. 26.

S. 2. Primo autem loco quari incretur, an . non illi,

qui ex ona parte faltim fünt editi, ex parte autem altera ade

huc exiftunt in utero matris , (int baptizandi? Dicit fumma

Angel. in ver£o. &aptifmi metmb. 6. queff. ;. multiplices effe

opiniones Canoniftarum in hac queflione: primó enim Tho-

mas p. 7. fumm. quaff. 6$. in prollem. n. concedit quidem ,

regulariter expectandam effe totalem egreffionem , fj autem

mortis periculum immineat , & caput primum egrediatur ,

partum debere baptizari, quia in capite fundantur omnes

fenfüs , quod & alii affirmant , licet quácunque alià parte

egrediente , tmodó periculum mortis immineat , ita tamen,

ut poftea , (í integr& nafcatur, iterum conditionalis baptif-

musfit adhibendus,hisce verbis; Si non es baptizatus, Ego

te baptizo , (i autem es baptizatus , egote non baptizo; fed

quid

quid de tali ba

*

ptifmo fit habcndüm, infra czf, 4. $. 77. dice«

tur ex Luthero

Tom. $. Germ. jeuenf. fol. 51 ubi hunc bapti-

zandi modum vocat intolera

bilem , propterea, quod incertos

reddat homines, ut nefciant utrüm

fit verus baptismus? Nos

Con[il. Theol. V. 1. L. 2. De B4p-

potius fequimur Dedekenn.

aptifimum adminiftrandum effe ,

Lifin. B. 1. 2. 3. qui negat, B

nifi in €o; qui totus (it natus

arg. Tob. 3. v. y. Augufrin. Epiff.

uod certatum 3. Cod.

ó

7. ad Dardan. Luther. alleg. lot. m. $0. 1.

n4. de confees

de pofibum.

bered. inflit. add. && gloff. $m c.

bus Ecclef.

difl. «. quod & variarum Ecclefiarn

m Conftitutioni

em clarum ic

redditur per

fancitam reperitur, imprimis aut

San&t. Ecclef. Elect. gez. 4*7. Lib.

6. cap, Cboni tet Soototauffe

ibi: Cemnad) benn. bie Jocil. Qauffe cin Cracramtenf ber

CfBiebtté

bafi ba8

geburt i(t, erforbert bie

Sjtatur. biefe$. Coacramente ,

$nb fo ba$ Gjiacrament ber

Ciebergeburt emp(afen foU, $u

Eadem fere verba inveniens

ot an. bíe CIBelt gebobren qep.

. 1. & ordin. Ecclef.

in ber. QBepm.

&itd). tb. L. 2. cap. 12. $

Hallenf. Tic onbet Sootbtauffe

)

iü verbis toa$ tucitcr &

SXeiebeta

ibi s fünfffen muf ,ctc Sic

Cyác. &itd)en « Drbnung f2 177.

obftetrici cuidam , pro»

etiam novimus cafum , ubi in patria

qu& o

b pudorem, paftorent

pterea, quod fuafü parientis ,

( putabat enim eum advenienitei

baptizaturum e(fe partum )

admittere recufabat , foetum nond

umtotaliter ex ventre egret-

d aliquotdies dictatam fuif-

dums

(üm baptizaverit;poenam carcerisa

e(tineo cafu,u

fe. Quod idem obfervandum

bi partus quidemr

puerpere ob alia impcdimenta

perfectus, ab utero tamen

feparari non poteft vid S5rau

nfdro. Sirdensorb. fol. 9. i

verb. Cioubetn fold)e &ibcefrudit-

nunr partus immatue

$. 3. Succedit jam altera quaftio ,

tformam huma-

rus, qui nafcitur $. vel 6. menfe, itatamen,u

nam, omtniaque membra non folum habeat ;

fed & vocens

A3

emite

'e:mïtfat, fit baptïza&dus? Affirmatur, cum à (ummis & experi-

entisimis Medicis & Philefophis partüs fsptimeftris habeatur

pro legitimo; hoc prafuppofito, fequitur, quod partus men-

fe 5. neceffario fit habendus pro vitali ; conftat enim, quod

aliàs in jure v. g in pundto abortus , pattus poft dimidium

nterum gerentium tempus pro animato & viveute habeatur

quod & per Conltit. Elect. 4. p. 4. expeditum eff , ( quamvis

non pauci fint, qui foetum mafculinum poft diem 40. fmi-

ninum vero poft diem 9o. à die conceptionis vivere volunt

Plin. L. 7. natur. bifler. cap. 6. Menoch. L. 2. de arbitr. jud.

quafl. cent. q. caf: 357. ". 3. alii po(t diem 35. indifferenter

Damhaud. i9 Prax. Crim, cap. 74. 9. 15. lterum alii vitam

quzrunt poít diem 30. in mafculo; 40. autem in feeminaex

fententia Hippocratis, Anton. Teffaur. Decif, 12.2. 12.) nunc

autem certó certius eft; quod nemini hominum vivorum fit

denegandus baptifmus , quod & confirmat Confilium apud

Dedeken. v2/. 7. L, 1. fecZ. 3. 9. $. Super hac quaftione , ad

eadem principia refpiciens, ubi & hzc decifio extenditur ad

quartum menfem.

Verba autem lhiec fünt: &a tvít benün

alfo fcbtieffen , man. (oD| Écitten. lebenbigen: 9mtenfd)en 2 Sinbe bie

cif, Sauife auf. S3egcbren oer. Cbriftticoen Gltern verociger,

nun aber iE in biefen gefeGten yall, Qubi partus 4. menfe naf-

citur ) ba8 Sinb, fo $uv GGdt aebobren , ein febenbtgés. 9"te

f&b , bat

ünt folf m ibme bic il Sauffe nicbt vcte

Tocigetn,

$. 4. Vicinam ponimus hanc quzftionem ; num mon-

ftra fint baptizanda ? Tota decifio hujus qua(tionis dependet

ab eo, an monftrum habeat, animam rationalem, nec ne?

quod colligunt ex co, fimembrum principale habeat formam

hominis v. g. fi.capite humano fit preditum, licet quoad alia

membrg yideatur fimile cani ; yeluha;'bcat P;glcs Caprinos.

.Si

[

$i hoc, utique fequitur, monftrum habere animam ratiorias

lem , cüm caput fit fedes animz rationalis.

Quibus cum

convenit Jus Civile, ut videre eft z /.44. ff. de Religiof, €8

fümpt. fun. & in l. 1a, de flatu bominum , qua liberos eos;

& confequenter homines pronuntiant, qui membrorum

humanorum officia ampliarunt juzcf. /. 3. Cod. de poflbum.

& econtrario , non liberos efle ,nec homines , qui contra

formam humani generis converfo nomine procreantur , innuit

L. 129. €8 . igj. f de. V. S. Confer. Gaedd. ad. citz, LL. Joh.

Gryphiander za difcurfu de boraine polit. confid .ad Arumeum.

add. Dunt. Cef.. Conf. c. 14. SeCt. 1. quafi. 24. Gerhard. Tomz.

4. lac. 23: de $. ääp!ifm. Prückner $..quaff. 21,. Dedeken;

Conft. Theol. d. L.2.2. €? 4. ubi & hoc extenditur ad illum

faxtum ex concubitu cum beftiis orientem , pro quo & re-

fpendit Facultas Theologíca Jenenfis, ut videre eít apud

Dedckenn. 4./. fe&l. g. num. 7. quod huc apponere haud

piget.. CGiBen abtr ex concubitu cum beftiis bie 9ftifgeburt

Dberrüpzct, (E cim Mnterfibieb gu madjen , fe bie reibte. Cxite

$em Davpt bifi auf ben Guf cinem SXtenfdjens bie linde aber

einet Cl aleid) if ; vel econtra: alten woir bavor, roeferne

ba$ Saupt eínes menfebfid)en Joanpt8 Gftalit betfe , bafi in

^

beebetfep Gállen bie Satrffe cíner foleben 99ufgeburt. mitgutbeilen

"

in 2tufe

bung, baff ba8 -Daupt iff fedes animz rationalis, tinb

tocil boffelbe eine Sorm menfdjlid)ce -Datipt$ Daf, if babero abz

guncomen, baff ín bemfelber: partu monftrofo cine menfalide

serntnfftige Cede 9orbanbet. — Secos autern fi pars corporis

minus principalis tantum formà hiominis fit pradita, v. g. fi

pédes habeat hominis, caput autem declinet à natura homi-

nis , quod idem comprehenditur fub refponfo ibi ; fBent abet

ba8 Untertfeit alicin af Stenf, as SObertbel al cin. CBieb

drftalit ; tiro billig bie Deilige &auffe bemftlbon ecrmelgert ; quod

tamen

tamen reftringere viäetur Dedekenn. loc. cit, ad talem cafum ,

ubi non folum caput habeat formam humanam , fed & pra-

terea adhuc plura membra humaunz nature fint convenien-

tia, quod colligitur ex exemplis fubjedtis, confer Paul. Zach,

in quefl. Medic. Legal. L. 7. Tit, 1. quafr, 4. . 5

;tä Gä;

8. 5, Alia exinde exíurgit que(lio , quid de bicip

tuendum, an in eo baptiímus fit

to

ceminandus? Item & hic

—

rationem decidendi quarimus in eo , a

n biceps fit donatus

düabus animabus rationalibus, in diftinctis & quafi feparatis

corporibus, qua quidem circa partes inferiores cohzrent ,

qu

od interduni , licet raró., accidere folet : Zach. L. 7. T.

& feqq. & hoc colligitur ex diverfis operationi-

t Qu j H. T

bus, ( upa eni

m eademque anima unó eodemque modó,

locó & tempore contraria velle non poteft. ) Exempla videre

licet in Francifci Cidjaubübie p. 7. ubi , dumalterum bicipitis

caput preces fuderit , alterum . maledictiones. evomuit. ad

Zach.4. /. Sitamen unum caput alteri tantum , ut rudis quz-

dam carnea moles, adjacet, tunc nullum habebit locum ba-

ptifmus, confentiente Huttero zp. Dedekenn. /zpe alleg. loc, .

Ceterum dehacquaf(tione vid. Pruckner Cez. 5, quaf. 22.

$. 6, Adjicere hic licer queftionem tam à Theologis,

quàmà Canoniltis (at agitatam. An nimirum infantes iafi-

deli—gm,parentibus invitis, poffint. baptizari? Sunt, qui ne-

gant; propterea , quod fi hoc procederet, impofterum nullus

effec Judzus in orbe, & (ic non impleretur Prophetia Efaie

10. ££ Rom, 9. ubi fore dicitur, quod reliquie lírael falva

fiant, adde cap. 9. X. de judais. ex qua ratione exiftimant

permulti, fud«os etiam in plurimis Rebuspublicis Chriftiano-

rum tolerandos , ut impleantur Scripturz , vid. Thom. 2.

m fim-

queft, 1. art. 12, Calder de Z'ua*ai: C. j. Alii contrariu

pliciter

D

x

L]

fimpliciter fuadent, dun-u

ejusmodi infantes per violentiam

jüandam five clam f. manifefté parenübus rapiendos,raptos

baptizandos, baptizatos vel parentibus reflituendos vel fub

noítro imperio effe retinendos, volunt. - Alii diftinguunt in-

ter infantes, qui in Chriftianorum potetatem redadti funt five

per emptionem, five pär bellum, five alió modó, vel non:

ita ut'priori modo quaftio rectis(imé affirmetur , quia ad il-

los quoqde pertinet promiffio & confequenter ejus obfigna-

tio.

Pofteriori autem modo quaftio fit neganda, cum tali

modo Sacramentum qua(i proftituatur & à canibus dilacere-

tur; accedit, quod hzc fententia non folum fit contra jus

Nature & Divinum, fed & contra jus Civile, que feverisfi-

mé proliibent, ne bona aut facultates multó minüs infantes

vi rapiantur. " Dedekenn, fzpe allegato loco' Se&. 2. . 7. &

pBalduin L. 4. cap. $. caf: $. Pruckner. y. queff. 32. Quamvis

inveniantur , qui judzis poteftatem in liberos vel totaliter

denegant, vel eam faltem reftringunt ad temporalia , 47g. c,

30'4- dt þ

baptifin. ut ad. fpiritþglïa non per.tinþg-t.k vjd.j Apglcs

Coufc. 1. 9. 2.

" T

$. 7. Con

fültum & hic de infantibus expoGtis agere exe

iftimamus, an nimiram illi, fi non fatis conítat ; an fint ba-

ptizati j fint baptizandi? In hac quaftione aliter fentiant Pon-

tificii: aliter Noftrates; illi volunt eos effe baptizandos fub

cónditione : Si fc. baptizati fint, eorum bapti(mum de novo

nullum esfe debere : Sin vero non baptizati,eorum baptifmum

jam adminiftratum valiturum Caranz 4eparz. natur, C Jegit. o

d. tt. $9. Sayr, cap. . . 1. Noftrates vero abfoluté & absque

conditione, propter fümmam baptismi neceffitatem. 7oP. 5.

y. . Talis enim Pontificiorum baptifmus nullius eft cfficaciz

ad confolandum , quia baptizatus tum femper incertus eft de

fao baptifmate. Brochm. iz Syffem. Univerf. Theol. de Baptif-

9o cap. 7. mj.' confc, $, quà

c*ä facit S?ieberfäd)äf $irdan ,Ot;b:

*

"

fä»'-—t4i7'-- C8ent fïtf) audj i»o(&f Begï&f)cf, ; ba8 boffe , gottloe ;

nndyrifilid)e, ocrgeffene Sute tbre Sinber auf. bat. Goffen umb

Sirdjen ober iemanben oor fcine Q6v , ober fonft on anbere Ofv

£cr binlegen , va fie bernad) lebenbig gefunben mverben, unb Toer

ber fdyrifftlic)er SOerid)t nod) einige niünblidye ober anbere Sunte

fijaff£ eorbanben , nod) gu; befommen , fonbein - 8 gar umge

Jvif ifb wnb Dicibet, , vem foloc8. Sinb angebórig ,. 0b c8 gt«

fau(ft fcp ober nid)t.: K fol muit fold)en Sinbern nut. (oledter

Zoinge gue Srauffe geeplet tociben, tocil von ciniger borigen Qoufz

fe gat Fcin beftánbiges Geugniff oorfanten ift, unb Éon oifi- nicbt

Sor eine CiBicbcrteuffe gefdholten toerben , benn cine QBicbertauffe

i(t , tocdlde gefcidot, micber eine. óffentlice befante Sinbertauffe

umb gilt aud) bice Auguftini Cprud): non poteft dici iteratum

& hac in re Lutheri

quod neí(citur;effe fadum. e. se. 65 0. de Confec. diff. 4« vid;

k

7 s

D

$

Soebondien oon. Sinbeïfinberm& Tom;

Jenent & ..

$

:

j

u$ 8 Idem

alferendum effe putamus s. fi (chedula ütadz

dità de baptismo. collato, cümin tam ardua cauía fchedulz j

tanquam private Scripturz , non fit fidendum;..| Eccle(im

enimteftimonium pravalet, quippe publicum. Gerhard, 7s

4. loc, 23. $. 707. Konig. n p. 1. cap. de baptifmo caf. 14 , Pruck-:

ner de Laptifmo... Nec fic Infantibus illis aliquando in adul-

ta atate gravestentationes & dubitationes perpetuó metuendz.

funt , quippe qui certiores de baptifmo & confequenter gra-

tia Dei facti funt, vid, Dedekenn. 4. /, ». 9. Regula enim eft,.

uod in cafibus dubiis fatius fit bapiismum.;rcp:tcrc,-q;uämf

de femel fuíceptó tam ratione quidditatis, quam veritatis per.

omnem .

*

f

vitam Gubitare, Dedckenn, £, 2. p ppend. P

CA-

CAP VT» it.

De A&u Baptifini & ia

[pecie.

de Baptizantibus.,

gu I&

um baptifmus ex principiis revelate Theologiz

fit ordinarium regenerationis medium, fanctum

initiationis Sacramentum & Janua , per quam

intrare poffumus coclum, fequitur , quod nemo

eum fpernere vel procraftinare , imo nec paren-

tes pro füo arbitrio vel for(an propter apparatus fplendorem

falvà confcientia baptifmum infantum differre posint, Nana

ficut zquitasin V, T. octavum diem circumci(ioni deftinans

prohibebat hujusmodi procra(tinatione:a , ita & hic, quando

differtur baptifmus, qui fücceffit in locum circumcifionis,

videtur , id fieri non. folum ex vilipendio & contemtu, fed

etiam maximum periculum falutis creari infanti afaz/ieu;

job. 3. ». . Amet de. Confcient. L. 4. cap. 27. Balduin. 4. c.

&. cap. $. Kesler ;2 Thef. Caf. Confc. c, 34. Mufculus i /oc.

Tit. de Baptisin. pag. 335.

$. 2. Interim fufficientes caufas fufpendendi bapti

-fmum

neutiquam dicimus effe convivia , quo fc. eo magis pompofa

lelebrentur & apparatus cibi & potus commodius & largius

apparetur, quod impritnis fieri folet à Nobilibus, vid. Pruck«

ner. 5. queff. 20, qua propter & à diver(is Ecclefiarum confti-

tationibus füb varia & gravi poena prohibitum eft, ne differa-

tür, ut in Conftit. Ecclef. Ele&. 5yzod. gem. Decret, de anna

1624. Verf, o follen bie &ufe in Cotábten unb auf ben (bf

$, jut

;gm Stei antvenben, baf ibre äfnöer fo bafo 8 mügli

&

i,

PA Qauffe geferbert , unb nidt baran. oerbinbett , nod) übef

einen obcr 2. Sage bey Cittaffe eine8 guten Oidjodi'8 ber &ird)en

su ctfegen , angebalten. toerben, & Gotbaifd). $anbeó ? £orbr. p.

z C6, 1, Verf. Soiemeil atd) ; ibi : al$ foll niemanb feín Sinb,

au8 18 lirfad)en:es. aud) gefd)eben módjte, über. ben. anbetm

Sag ungefauft liegen faffen , bep Ctraff s. ober niad) Glegene

beit ber Serfonen ro. & bafr. à qua parum recedit Ordin. Polit.

Comit. Schvvarzb. Sondershuf. Lin. cap. 9001 ber. &inbtauffe

$, ubi hoc. füb eadem paena praceptum reperitur , juncta

erdin, Ecclef. ejusdem Comit. cap. 00n bet . Q'auffe $. 2.

$. 3. Cum & Ecclefia introduxcrit, ut ante baptifmum

infanti à patre nomen imponatur, quo & nominetur in actu

bapti(ini à baptizante c. 6o. de confec. diff. 4; nece(fe duximus

paucis de hoc in prafenti agerc. Solliciti autem parentes effe

debent , ne fuis liberis vana, fcurrilia & ex gentilifmo venien-

tia,fed porius Chri(tiana & a virtutibus defumta nominaia-

ponanr; Quod & fuadet Jus Civ. z Nov. 24..c.. 1. ubi [uftinia-

nus Imperator vult ut rebus & perfonis pulchra nomina den-

tur: verba enim ha funt:quia pulchrius fuerit regiones Chri-

ffianorum 69 Regum nominilbus defignare , quami bis ,qua Uelli

Sic olim divería nomi-

6 L umultus pra fe notionem ferunt.

na hominibus à variis vitiis impofita fünt, v. g, Xenarchus

Rhodius à bibacitate dictus e(t Metretes,te(te Alex, abAlex, L. z.

€. 2. Fabius ob devoratum luxu patrimoniumGurges vocatus eft,

Autore Macrob. apud Volat.// 16 apud Anthrop. Adhuc plu-

ra exempla videre licet a

pud Mafcard. de.probat.fC'mcl. 432

9. 22, €9 feqq.

0$.44Sic & o

Iim ap;ud Grzcos & Romanosimponeban-

tur infantibus nomina tamà patrino , quam a patre, prafere

iet&

nat

tim autem , ubi jam morise

nullis, nifi Pafchatos & Perite-

bant

co(tes fcítis (excepto n:ceüïcagis caíu) nomen dare fole

cam.

gan. 1. €? feq. de con[ec. difl. 4. De impolitione autem nomi-

nis apud Hebraos in die octavo circumcilionis conftat ex fa-

cris Bibliis. Apud Romanos fiebat die lu(trico , maribus nono,

foemellis octavo Vid. Macrob. 1. Sazurz. 16,

$. $. Hic autem quaritur, an non nomen fem

el impo-

fitum mautare líceat? aff. per expre(fum textum i /. wnir. C.

cuique integrum It »

de mutat, nomin, ubi dicitur, quod uai

füum &omenvel prenomen mutare , eo

, quod ab initio cuili-

e d. L. uric. &

bet liberum fuerit nomen pro lubitu affumer

praterea nomina fint indita ad placitum

,quib

us unusab al-

manurai[f. S. 29-

tero dignofci facile poffit /. 10. C. de ingen.

Inflit, de Legat. Carpzov. Prax. Crim. quafh. 93. 9. 33

. plures

caf. 31&.

rationes vid. apad Menoch, de arbitr, ju2.

qu&ft. L. 1.

z. 2. C D D. ind. [ unic. c. de mutat. nom.

inprimis Brunnem.

7. . modo absque fraude

fiat. Carpz. &

Brun, 44. //, fic ex

dum funt mutata , ut Abram Gen,

SS, patet, ubi nomina inter

^

17. 5. di&tus Abraham ; Jacobus dicitur lirae

] Gen. 32. V. 28-

bus aliis locis.

Saulus dicitur Paulus. Act; 13 v. 9. & pluri

Utut autem licitum (it , tamen. temere &;ex libidin

e aliqua;

levítateque , nomina non effe mutanda, fed gravi de cauía;

Pruckner. $. quaff. 47. arg. Num. 3. ver] 17*

füadent plurimi,

quomodo Hofeas a Mofe Jofua , Sit

non a Chri(to Petrus

Theol. p^g- éo6. 'Tali

di&us eft 7eb. 1. v. 42. Fiack. i» quef?.

enim modo facilis confufio nominum & hominum ex eoex.

i(teret Siedlfübt, im Pindic. Epangel. in Fefl.. Circumcif. 9. 46.

Pratermitto, quod fzpe füfceptores f. patrini , quo

rum no.

fibi ip(is

mína fere- femper adipifcuntur infantes , injuriam

fieri , putent, (i.illius ; quem füfceperunt , nomen mutetur;

& explicent, hoc fieri ex coptemtu.

$. 6. Hactenus confideratis iis, qui poffint & quotem-

eceffitasnunc poftulat ,utvidea

mus;

pore debeant baptizari n

&

Cüe

*

B 3

eujustiam fit baptizare ? Regulariter autemi. hoe' officium

Ípectat ad miniftrum Ecclefiz ordinarium legitime vocatum

& orthodoxum.. C. 19. && 20.de. conféc. ifl. , " Tertüll. de

Baptifmo c. 17. Bartholom. 4z Inffitz Tur. Can. pag.580. Zieg-

ler, «d Lemcellot. Inflit. L. 1. Tit. 22, vid.. & Conft, Ecclef,

Eiedt. gen. deer. 16. 68 24. Vert: infonber

DA2

Áet

£ , ibi: QBiemmoblLfid)

ntumn Éciner , ber nicjt. ein orbentfidjer 9et

vt obxr Caplan. ifi,

;

auffee bem Dodifien unb. áufferfien: 9ot

bie Satuffe stt ocrrichteri &c. & ibi: Seín;Cuftos &c.

)fall- untergeben 'foäï /

$. 7. Neceffe autem e(t, üt baptismus peragatur in Ec«

clefiis feu coetu publico, quod non folum jure Caa. requirie

tur, fed & a jure Civ. approbatur, ut NoveZ. s$. ubi. Juftinie

anus fanxit , ne facra fiant in adibus privatis? idem repetitur

i& Noyell, ij1. ubi expres(e ad bapti(mum applicatur hoc:quo

& fpectat Conflit, Ecclef. in Eled. Sax. de ao is80. Tiz. 6

ibi : Co fellen bie SYarrer fic) beflciffigen , bag fie in Gegete

$

toarf ber oerfammleten sircben geftbebe -& dict, Ordin. Ecclef.

Schvvarzb. cap, C3ont ber Deil. S'aufic . 3. ibi: Gold)e$ toollert.

tsir Dicrmif gánslid) abgetbau unb Pefoblen Daber - bag. fcit

?Sfatr eine folcbe Sauffe, auffer toenn. bíe. gebacbfe Sotl) obce

ün

fere. difpenfadion znb CBergünfligung verfjauben, oerrid)ten

folle.

Quod tamen non eft trabenduat ad Illufires.nec non

fpectabiles perfonas »quippequs.exprésfe.excipiuntur Ordin,

polit. Eledt. de a. 1661. Tit. 7. ibi, €8 follen veré icbod) Dicte

$»n ausgeogen "Tocrben bic o

E

E

" 'S&Dcl- / Gï)mfzzr&! Sïatï)e u;xb

bodjgraduirte SYerfonen.

A

| $.8. Cum & hoc Sacramentu

m: bà ptifþmii» adco fit fans

&um,; ut Divina Majeflas cum omhnibus Angelis'non folum

adítet, fed & per hoc codlum renato referatur; debent.ejus.

Adminiftratores £. Sacerdotes füumima cum réverentia: illud

6 Af

peragere & adminiftrare, cgueïl ï;*[uaü;..þg;þcms n

£7«

m

47. Cen.cutm dicit :vos Gáprigantes genta. foettere l f/alusi

füare debemus $n fgmum. adaratiomis feu reverentie , aut. grati-

itidinis & a Kemp. de imitatioue Chrifli L. 4. c. p..5i baberes

angelicam puritatem ,. 6 $. Tobamuis Baptifia San&litatenm ,

mon effzs digmus boc. Sacramentums traclare, Et paulo. poft.

Efl magna dignitas Sacerdotum, quibus datum efh , qued Ange-

lis mon eft. conce(fum : add. Gerh, ia Medit. 13. adeoque ab o-

mnibus vitiis, impritsis autem ab ebrietate, quz. alias vocatur

fadix omnium peccatorum , abftinendum e(t, cum maxima

fcandala'exea profluant..| Sicetiam de hoc reperitur Con(lit.

f

vv

t

"

Ecclef. in Ducatu Sax-. Vinarienfi L. 7. «. 2. ibi. Coonbir

abet follen bíe SMarree. ifrer. felb(t obf roabenebmen , bag fie

micjt ttnbefonnen, ebet oevovoffen , oicltveniger abet , fo licb ibnen

it, fdjmere unnadjáffige Ctraff. $t oermeiben

, ínndean

fepi , tocnm fiebie Qanffe pereicbtor, bamif fie bie

bethe unb saferber(t bie CBorte baviunen bie. Sauffe vornemtid)

beflefet , ocriiánblid) nb semepmlid) fered)eu , auf Daf fie nidt

icutebr $uv 2fnbad)t

giecumb(ichenben Qubbrer árgerm, fonbern. 9

qub Corifiüdoen Qbanden beroege, & Ordin. Ecclef. Elect,

Gen. art. 1591 Tit. 6, £m verbis. berob)aloen c8 aud) mobl vedyt

ub biflig ifb af nran nicbt itrundenc unb robe SMoffen. tauffa,

laffe:. : Confer &

1

R

Aj:-?j?äï /zf/egard Écclef. in Comit. ,S*ChV vartzb,

é g

558 9.5

: quu pamchorumautem hac in re tïärgiv'e'ffä'-:

fobrie ad actum baptifmi accedit, illi neuti«

tur , minusque.

^

f

quam 'condonandusm eri

LDit

ed,ad Cenfiftorii cognitionem

vocandus , (everaque-correctione paniendus , vel etiam, füf-

pendendus , fi. (emel,faltim in hoc vitinm ebrietatis inciderié

é hujus lapfusferio pornituerit, [in vero habitum ebrietatis

fibi contraxerit,,&. per hunc evidens. ftandalum in, adminis

:

Ddus, aut mis

Pfïaffwe?barmiüäïäïä?!?? »velab officiójetipye

" " Bimums

nimum ,- fi fpes emendationis adhuc fit , in alium locum.

transferendus, ubi (cilicet exigaum falarium habent, veletiam.

cuftodia paltorali muldtandus e(t. Pruck. s. quef^. .. Sic

cüidam Paftori ,qui , omilfis folennitatibus ad baptifmum alias

neceffariis, ex ebrietate contra Inflitutioneme Chrifti bapti-

zavit hunc in modum , 9d).gláube bid) i Soobnen be$ CBate

fet&, bc8 Ciofync8 , unb bc& Jociligat: Ocificó: poenam fufpen-

fionis dictatam fuiffe a Facültate Theologica Lipfienfi 4520

1654- V

idere eft apud Dedekenn. P. 2. append. «d Fol. t. L.2.

Stä- l.

Go viel aber. bic anbere Grage betrift , tocil bet- fart

ín fciner

vundenbeit gang untedbt. mit ber. S'affe fimgangen ,

unb baburd) nid)

£ alleite bie Gltern i Dodyfie SOcfümmemnifi,

mie aud) ba$ &inb in Gefabr feiner CeeligEcit. gefcet , fonbcra

aud) ben ber gangen Geineinbe , unb oiefen anbern. Seuten grofs

teiv bafür, baf , ob cr roobl

fc8 9fergernifs acftifftet , fo Dalten

, fonberlid) tveil ev and) mit

bíe remotion gar toobI ocrbienet

bet Genteinbe in aBibertoertigEeit lebef : bennod) abet , baferne bít

eradus admonitionum rticf fd)on eorbin ünfonft an ibim adhie

birct finb , oor bicfe8mabl mit ber. fufpenfione ab officio uf

ein CBiertel Oyabe gu. mebrer 9I bmoeiburig bc8. gegebenen. groffen

S(eraemifjcs , beleget toerbe , ncbi

r

enft ern(et SScbroDung bet enbe

liye remotion , foojcrüie cr 00

n folcber &rimdenbeit tinb Sabte

lagigfeit, fo tvobl aud) fciner CiBibermártigeit mit bet Genttte

pe nidjt abfteben , umb fein 9fmt beffer in adt nebnmen merbe,

$. IO. Et alii, qui etíam ex ebrietate, omiffis aliis neceí-

fariis , faltim primam perfonam Trinitatis &tunc Trinitatem

bie cil. Gorcpfaltialeit nominaverat, pocria translocationis

à Collegio Theol. Jenenf. adjudicata fuit: 9fBa8 enblid) bie

britte Srage betrifft , (( fol)er excefs bem SDfatrer. gebübr «unb.

ernftlid) st sermeiffen ,tnb mofemne er. SSefferung mirb sufagen,

C

fon et fünffttg qu einen, anben Ofb tcanslodiret toerben ?

"i

$ 11 Quoniam igitur ob hoc venerabile Sacramen-

*v

tum baptifmatis in adminiftratione ejus omnia honefte & fe-

cundum ordinem , ut diximus , fieri debent , nemo baptizan-

tem turbare aut quovis modo leviter tractare debet, quod &

Jure Civ. prohibitum reperiturut 74 ro. C. de Epifc. &9'. Cleric.

ubi Prxtor expreífe jubetur ei qui Sacerdotem vel Miniítros

Ecclefie vel ipfum cultum locumve aliqua injuria afficit,

capitalem fententiam imponere /. s. $. fíz. de bis qui ad Ecclte

ffam confug. Nov. 125. « 1. autbent. [ed novo jure de Epifc. 65

Cler. c. 29. Cauf. 17. quefl. 4. Add. l. 2. C. de judais : ubi ha«

betur: quod, quicunque cum faxis vel alio modo contra il-

lum, qui actu baptizat vel voluit baptizare , aufus fuit infurgere

& ipíum moleítia afficere vel male tractare , mox flammis

dedendus & cum omnibus füis participibus concremandus

fit. Jac. de Belluiff. L. 3. Pract. Crim. c. 13. , 9. vid. Berlich.

4. Concil. zo. n. fí. cum delictum hoc in crimenlzfz Majefta-

tis divinz incidat. c. 29. cauf. 17. quaff. 4. Carpz.3. Confifh, 4«

».. $. Brunnem. «d d. /. de Epifcop. && Cler. quod delidum

tamen moribus Saxonicis ultra poenam capitis non punitur,

vid Carpzov. Pra&. Crims. quafl 45. . 52. ubi tradit, quod a

Scabin. Lipf. Nobili cuidam, qui paftorem baptizantem in-

fantulum ligno ingenti percutiendo S. Baptifmum turbaverat,

o

cena gladii dictata fuerit, hifce verbis : oütbe gebadbter $R. 9.

auf bem on feinetmegen getbauen unb eínigebrad)ten S3etántnüg

vot Gerid)te freptoillig oerbarren , ober bcà fonfien roie red)é überz

toiefen , al8 nemfic)en , af , al8 ber Sviefter umb Gaplan, bavont

in a&is unb feinem S3efántnü gemclbet, i ber. Sird)en geffan,

ben unbein $inb u fauffe angefanger: €r Inquifit eínen mi£

2. 9Merben. oor ber Sird)en balten laffeit , unb feine anbere Sotener

wuno SSferbe bor bíe QrDore geficdiet, unb in Ctieffcln nb Gpob«

uno

ven in oie Sird)egangen, uno Aeinen gyo]ïen yügcl gebabt,

/

ald cr ben Caplan mit bem inbe bep bet *-äzi:ïfe geïunben ,-ï)ingtt

getretten , bemfelben mit ciner grofían Speitfte auf bie Daut gt«

bauen unb mif bem Spcüge nieber gefd)lagen unb vie Sauffe ocs

Sinbe8 verbinbert, fo votirbe er vou toegen fold)cs ín ber Sird)en

i bem Syrieffer über ber Cauife getibten nb begangenen Greocfe,

Gebalt, COcrfinberung unb Surbierung bcó -Deil, Gottfican

&acramenf$ ber Ebrifilid)en Sauffe, alle. feines Desalben bee

fcbebenen Sürtvenbené ungcaditet , eermbge gemeiner &apfert, bee

Tabriebenen. Stecte , mit bc

u Cibmerot voni feben jum Sobe

gfgï, ä?ï; CB« Sïo Cigo( neu

! ^$.5. Hic autem fpinofa ex

oritür coricertátio ; Ah , fi talis

€afüs acciderit, & infans baptizandus morti proximus elfer,

Sacerdos baptizaturus Sacramentum hoc omittere, feque ad-

verfus vim injuftam tueri poffit ? Sunt quidem, qui hanc quz-

ftionem negant tutioremque Paftorem effe tali in. cafü cxifti-

miant , fi potius rnortem oppetiat , provocantes ( 1.) ad Jolr.

1O. ubi dicitur quod bonus Paftor animami ponat pro ovibus

fuis. ( 2.) ad hoe , quod, quando tali cafu fe defendat paftor,

duas animas per hanc defenfionem periculo objiceret, bapti-

zandi fc. dum ipfüm privat baptifmo, & agerefforis , qui in

hoc füoó peecato mortali extinguitur: & confequenter .certg

periculum damnationis incurrit, precipue cum hoc delidum

circumftagtiz : s/i £? guando maxime aggravent. Molin. Ze

g. 6 F. Tom. 4. Tr. 3. Difb. 14.. Sed hifce non attentis,

placet potius fententia eorum, qui affirmant, Paftorem hoc

incafü fe defendere poffe , tam ob generalitatem textuum

3543 ff. de T. 69 T. €9 im c. imic. Clement. de bomicid. ubi

enim lex non diftinguit, nec nos diftinguamus: Z £. pr. de

public. in rem act, quam , quod vinculum naturale nos magis

& fortius obliget ad propriam, quam ad alienam cujusque

falutem confervandam ac tuendam , autA z'talg:fe C. Cemm

klf;

de

N

de fücceff. Otánis efiim-ordinota charitss indipit.a fe iþfa.'

pauci ftatuunt , d&«

L. 6. C., de. férvit. & aquá:unde non

fenfionem eífe Joris naturalis praceptivi

,Qquos videre licet

. Quod autem de

apud Ziegler ad Hug. Grat, L. 1. £. 3. CH

infante dictum e(t,quamvis prive

tur baptifmo,propterca tamen

damnandus non eft, cum fecund

um Bernhardum non

privatio

Sacramentorum quempiam daninet, fed contempe

dw. 40 Cæte"

tüs. Gem. 17 Y. 7. c. Daptifini 34. de confec.

rumr vide dc hac qua(tione Farinac. quéf^. Crizo t25. m 3-

Theod. zr, crízt. c, n. z.

Ayrer de bomicid. meceff. n. 854 22*

$. qui omnes affirmative inbzrent,

Sed quz hactenus brevi-

ter tradidimus , aliter intelle&ta nolumus

É

,quamin thefi; Nam

(i examinemus , prout hic

in hypothe(i hanc. quaítionem ,

& nunc, & circumftantiis fc. Quis, Quid &c.

beneconfideratis ,

robabili ,' íempere

an forfan ille paftor fit in hac opinione p

que fic docuerit , licet ex conícientia erronea;

melius eífe, vitam

indefenfam relinquere

, quam alium in peccato occidere, &

tamen poftea , accidente caíu , aggrefforem occidit, tunc om-

nino contrarium ftatuendum erit , quoad forum fc. confziene

tiz,cum «ontra eonfcientiam egerit.

CAPVT II

3

De

Baptifmo que fit in. cafü extremz

neceffitatis , germ. gaatauffe/ WRotbtaute.

. L

.u,t & ccäüdercfnüs

Erfpecto adu 'baptifmi regulari, eft,

ea, quz fiunt circa baptifmum , qui ex füumma necefíi-

tate adminiftratur: bie Stetftatiffe, Syagtaufe , Ritters-

huf ip expofit. Noyell, Part,

L cap. 4. . 16. Cafas;au-:cm ne-

C2

ceffitatis

s*

ceffitatis h. 1. eft ejusmodi , quandoinfans receng iatus ita infï:-

mus ett , ut (ine baptifio videatur moriturus.

$. 2, Quemadmodum autem , s fupra cap. praced. $

"

pofuimus,regulariter baptizare effe tantum mini(tci ordinarii &

orthodoszi, fic in cafü extrema neceffitatis quilibet bapti-

zare poterit , qui praditus eft ratione, fi Ordinarius ha-

beri nequit , modo valeat atque obfervet & debitam for-

mam & materiam explicet. Barthol, Zzffiz, gur. Can. L.

3. T. 42. Chamier, de £aptifmo cap. $. dub. 2, Qui omnes

uno ore ténent, urgente periculo, licere baptifmum pee

tere a quocunque laico. In cafü enim neceffitatis extrema

extraordinarie agere licet , ( unde in proverbium abiit , £icb tnb

Sfteth bat Écit Ocbot,) modo nihil committatur contra ex-

preffum Dei verbumatque inftitutionem. — Clarum enim eft,

ad (ubftantialia baptifmi nequaquam requiri , ut is, qui hoc

Sacramentum difpenfat , fit minifter Ecclefie ; ficut circum-

cifio in V. T. urgente neceffitate potuit adminiftrari ab ho-

minibus privatis & laicis. « Quod autem licetin re pari , licet

etiatminre compari. Pratereaalias concedunturtali cafü plura

irregularia , v. g. diximuscap.preced. S. 7. quod baptifimus debe-

at fieriinTemplo feu coetu publico , perNov. $4 1 cap. g. Ta-

men,exigente tali ca(u,licitum eft privatisin zdibusid contribu-

ere;ut colligere licet ex Ne». Leon, 4.€815. & D. Juft. Meier. Difp.

de fumma Trinit. 9 45. quitextusallegatos fic conciliat, quod

priores fint intelligendi de eo cafu ,qui fit ordinario modo

e€xtra neceffitateim,

Rittershu(. z. c. 4. 25 n. autoritate c. 20.

&f . 21. de confec, diff. 4. & Tertull. de &aptifm, Cui nec re«

fragatur v. r. X. de cler, nom ordm. suiniflr. quippe quod eft

intelligendum de cafu , ubi neceffitas abeft & ordinarius habe-

7i poflit, vid Ziegler ad Lancellot. pag. 567. $- 20. £2 tot.

$. 3. Plura irregularia tali cafa admitti in baptifimo, mo-

do

do tion fint contta fub&antïalia ejusdetm ; f. precedente audi-

vimus; bene itaque cavendum eft, ne alio liquido prater a-

quam naturalem ad hoc utantur tali

cafu baptizantes v. g. vi-

dicata &c.

no,cerevi(ia, vel aqua me

job. 3. b. . Balduin. Ze

Baptifmo c. 4. D. Scbilt, 7. T. C. K. 2. T. 2. ,

i2. de quo vide

onem Ord. Eccl, Elect. Sax. Gez. a7£, c4p.

expreffam Conftituti

vor ber Stetbtauffe,

ibi &xfialeid)en follen bie Q3v

bmüttcr mif

enbocer8 nidjf$, benn mit

cfBaffer fauffen , ub nic

yfjt10ic cfroan

toa$ fie ergrciffen, a

$ Cicinefia,

in folc)er Sotb) gefbeben,

dlidben QBote

Sfild) , barsit gebraud)en , me

il €briftus mit angbrü

ter alicin QBaffer bargu. ocrorbnet

Dat, toeldjeó mon aud) tbrte

Idera reperitar cautum

scit in folden Stotbfállen baben fan,

i ber SiBepnt, Sird)en « rb, L. 2. c. 12, $. 3-

Cafum receníet

Chriftian. Mattlriz S, S. Theol. D. $». Tbeat.

Hiflor. Tbeer.

s Cat

Pratl. Monarch. 4, pag. 109. quod Judzu

echum:mfs

cum aliquo iter feciffet per Arabiam deferta

m,&inmorbum

haliturus fuerit

incidifet graviffi

mum , ita, ut animam ex

Baptiftni ,

petierita comite,

nt fibi imperuret Sacramentum

haud dubitabat, Deftituebatur autem ibi-

cui gratiücari comes

m baptiza-

dem locus omini aqua ; hinc arena ter injedta i

aqua ablui

voluit.

vit, quem poftea þx»morbo reftitutum /Epifcopus

N

$. 4 Hicoccurr

ï"t'qnæ[üo j

nutm ad ïbaptizandum talí ca-

fu Gr admittendus , qui ipfe non eft b

aprizatus?. Affirmant

ftin.

l. 7. de Baptifio uti

per eap. $2. de Confec. difl, 4. Augu

di&tum , períonz adminiftrantis qu

alitatem nihil addere ve

detrahere integritati baptifmi , mod

o (ub(tantialia.ob(etvene

alis eft ille, in cujus po-

tur ; baptifinum enim effe talem , qu

teflate datur, non , qualis ille ; qui

adminiftrat... Quod ul

er exemp

lum Johennis Mat/P. 7*

terins probare conantur p

fe autem non baptizatus fuit ; Ger-

har

» g qui alios baptizavit , ip

3

hard de Baþ:zj'nto )d fücauten cafitrariam dcfcnäxt De-

dekenn. d. 5, 1, s. $. iz fím. co, quod talis infidelis neque de

S, S. Trinitatis myfterio recte crcdat neque Chri(ti meritum

agnofzat, neque formam aütintentionem Ecclefiz fervare pos-

fit; i enim hoc crederet & teneret , tuminfidelis amplius non

cfl?:t. Et promdetalembapmfmump:oxmto inefficaci, imo

mero ludibrio effs habendum , tandem concludit.

$. $. Non mtcmpcülvc hlc quzritur, an tali eafu ahquxs

( utcaptivus vel peregrináns, ) fibi ipfi baptifmum admini-

ftrare posfit aut debeat? Quodnegatur. Qu uemadmodum. e-

nim nemo (ibi ipfi generationisAutor e(fe potcít,itanecregenee

rationis, praxerea in verbis Inftitutienis duplex períona expri-

mitur,baptizans & baptizanda; (i autem quis diceret: Ego bapti-

Zo me,emergeret mutatio formz Dedck. 7. Sed. de äa;mþm .

9. €. 4. X. de baptifme, 'l ales adhuc hodie inveniunturin Bri-

tannia,quiinde Seba

. dicuntur, de quorum origine vid,

Honerius Regiu£( e(tautem hic Autor Georgius Hormus lite«

ris trarispofitis) de Statu Ecclef. in Bnt:n, erglcr ad Lanccl-

lOt.L. 24 T 3- 5 f

"$. 6. Nec minus hic disquiritur, num pater in loco,

ubi mmx&crmm cohflat ex perfonis Religioni Pontificiz vel

Calvinianz addidis , habitans vel per illum tranfiens, ita , ut

uxor'enitatur filium , poffit infantem przfentibus tc[hbus, &

fabftantialibus baptifimi, aliisque neceffariis requifitis adhibi.

tis, baptizare jita; ut valeat tanquam bapti(mus ex neceffitate

cra&us? Quam quz(tionem cum Dedekennio hunc in mo-

dum'decídere neutiquam hafitamus: nimitum, qüod pater

omnino fitobligatus infantem Paftori deferre, ibique utbap-

tizetur, curare, cum , ut füpra traditum, baptiímus itinftitu-

n

!;XO Chrifti, exquc mhxl obefle fidem vel harefin baptizantis ,

quae

b

decien

quz non ad fubftantialia pcrtïheniä Igitur, modo (iibflantiae

lia fint obfervata, five factus fitab haretico, five orthodoxo ;

idem valet. Quemadmodum & verbum Dci & Evangelium,

vires fuas non accipit a dignitate vel períona admihi(lraritis

qui illud docet, fed a fide potius; nunc autem apod Ponifi-

€ios & Calvinianos baptifmus quoad fübftantialia adhuc falvus

eft, vel non mutatus, itaque füb prarextu baptifmi , qui fit

ei neceffitate , neutiquam Pater ipfe porerit infantem bapti-

zare; quod Reíponfo confirmavit Colleg. Theol. Lipf. anno

1601.die 7. April. Cujus verba hac funt: 9l[$ tbun retr at

GOtta. CfBort. auf gefialite Srage i bicfeim gall . SOcticbf,

baf einem Cori

licben;bet Stugfpurgifioen Confetfion oerroanbten

Cnater. Écines. QIBege8 gcbü

« moolte, bafi er nti£ JDibanfe&ung

f

bc8 beft

£t

itet Minifterii enttocber. fcber in. bepfepr. anbern feome

:

VV

^ow

burd) cinen apbetn , bce biersugefebictt , feit

tiien Cbriften, p

i

f*

)

vfo

S$ino fa:

fie faut ber 08

$

;

V

bet Cinfegung ber Jeil, Sauffe

smb ba&, foo folc)e8 qeícoebe, ba8 QBetd bermoffen. oevi)it

2

nicbtoor eta

*

Sorbfauffe subalfen. — Secus tamcu , fi hetero«

ufant, antequam parentes

doxi iofanti baptifmum dare rec

cüm fua familiaad Ecclefiam heterodoxam publica confes:

fione fe conferant , & tamen orthodoxus Ecclefiz minifter

ob longe diffita loca& iter haberi nequeat , turic habendus

€(t bapti(mus, ut ex necesfitatis cafü factus , exemplo mulies

rum , quz ín per(ecutione Antiechena infanres (uos circum«

cidebant , z. Maccab, 1. b. 65, &j z. Maccab. 6. "b 1.

$. 7. Hucusque foliciti fuimus , à quibus commiti«

nicari debeat bapüfmus in cafü nece(fitatis, tunc & vide«

bimus ,quid com hisce infantibus , qui fupervixerint , agenduri

fit? Lurber, Torm. $. Tenenf. German. fol. go. vult infantes e(fe

s

deferendosad locum congregationis Eccleliz publicum , non,

ut denuo baptizentur , imulto mitus ut formula esorcifm? ad»

amá-

hibeantur, fed ut inguiratur de iis; qui baptizaverit , qu

b

tcria

-

teria & qua forma, & qüi Baptïzanti ad(titerint, ut publicum

de tali baptifino extet teftimonium, an vere fit baptizatusins

fans? quod (i id fa&tum deprehenderit Paftor, eundem bap-

tifmum denuo (üo fuffragio comprobet & de eo conteftando

atcinos commonefaciat , deinde recitatione Symboli Apofto-

lici & hiftoriz de adductis ad|Chriftum infantibus ex Evange-

lio Marci , orationis Dominicz & precationis ultimz ex libello

D. Lutheri de baptifmo confirmet. . Junge Ordin. Ecclef.

Eleá. Sax. cap. vott ber Sootbtatffe fo/. 12. 1. 14. & egregie

43illifce Sitd)en « Orb. codem titulo. — Ibi: QfBent foldye vor:

fállet& Cid)roareb, Sird)en «Orb, d. e. a. $. n

. $. 8. Quod (i vero non certo deprehenderit, effe vere

baptizatum infantem ,ne fcrupulusinjiciatur con(cientiis, ipfe

eum categorice baptizet, non autem conditionaliter, ut Pon-

tificii folent. — Anton. Auguftin. Ce//ec 3. Decres. L. 3. Tit. 1.

cAp. 2. & Barbos. Co/lecf. 2. pag. 417. mmmer. 1. ibique plures

Canonifl. quem modum baptizanti graviter reprehendit Luthe-

rus cit loc, && Tom, Wittenbergens. fol, 122.c0 quod per hoc

bapti(ius infantium adhuc incertior reddatur;nec licet for»

mam baptifmi categoricam in hypotheticam mutare, cum

dubitationes perpetue exinde ex(ürgant, tam in eo, qui ad-

mini(trat tam qui percipit conditionaliter Sacramentum 5 nec

oteft dici, ut fzpe jam monitum, iteratum, quod nefcitur

eíle fadum, —Vide & hac in re judicium Gerhardi apud De-

dekenn. :...Se&. 3. mumer. 15 Balduin 4. Caf:. Conf. cap. $.

caf. 9. Pruckner. Cent. 4. queff. 1. cuidemum (üffragatur Con-

ftit. Ecclef, Eledt. Sax. Gesm. ar£. 6, ibi : Cyonberlid) aber follen bie

9yfatrer nic)t aufeinen Srociffel tauffen , mie eftvan itm 3Yabfitbunt

addeben , ba fie gefaget S81t bu getaufft , a taujfeid) bid) mdt,

bi(t u aber nict getaufft, f tauffe id) bidb , 1c. fonbern , menn

pie Sauffe amgemoifi , foll. ber. Sirden « oiene nicbt vicl fragen ,

VUD

-

- fodj fid) ticl Bebendfen , fonbern ba8 Sunb euf ben. SScfeb[ tb

at

V5it*

Quibuscum cornvenit:d. Or-

nad) ber rbnung Gbrifti tàuff

f

din Tit. Q3on ber 5Yootf)

L2

auffe etc. Süefil.

CReint.&icdyen ron.cap-

14.late & egregie J cicoct

Gäaöf.äïäïeäcziüïbn. fol.ig. übi hac

omnia clare explicantur.

*

CAPV T iV.

De

Rciteratione Bagtismi.

5' l.

Apti(mus femel collatus amplius reiterandus non eft.

Qui enim baptismum , quo in Ecclefiz confortium

recipimur, & filii Dei efficimur, iterat; priorem fi-

dem facit irritam . z, 7iz201b. $; & indutum fe-

mel baptismo Chriftum Ga/a/. cap. 2. v. 27. exuit,

primumque Sacramentum vere inceftat, quod maximum eft

peccatum , ne dicam Blasphemia , cam per hoc temeretur

divina Majeftas , & promiífio, quz prime facramento per

verbum fuit efficax; unde & omni Jure non folum prohibi-

tum, fed & refragantibus maxima & fevera poena eit pofita,

Jure enim Can. paena eft, ut (i fuerint Clerici , int deponen-

di. c. «j. de conféec. diff. 4. (in vero Laici , non pos(int adordi-

nes promoveri, Jure vero Civili illi,qui. baptifmum nefarie

iterant , ( CiBibertàuffet ) non folum hareticis annumerantur

L. 1. C. ue baptif. iter. (ed & adverfus dibaphos feu rebaptiza-

tos ( quod intelligendum de adultis , qui fe baptizari patiuntur)

cena esilii, ac decem librarum muléta conftituta eft/. ;. 2 ;.

infimulque adempta teftandi & donandilicentia, quin & eadem

poena ip(i judicii prefcriptam poenam diffimulanti in reis ca-

ftigandis

fligandis imponitur & quod magïs,ilïc,*thi rebaptïca&, f

Chriítianus eft , fupplicio adjudicatur. Z 2. 4. z. ubi ardue in-

ter f& contendunt Juris Interpretes , quid intelligatur in Z. £. z.

per ultimum füpplicium ? Wefenb. 49 £. ».. ulr. intelligit

deportationem & exilium , eo , quod lex fübíequens exilio

duntaxat & mulcta decem librarum auri , cum ademptione

juris teftandi & donandi eosdem damnuet. Cui fententiz pa-

trocinatur Z. 25. pr. ff. de pa.

Verum valde obftat Z 2:. eod.

cui fübícribit Brand. /u Tr. ad d. T. ue $. Baptises. inter m.

2, Rittershuf, $u exgof; Nov, L. 6.c. 10. Battholom. i» expof. Tit.

jur. Can, L. y. Tit. . Et adductas Leges ita conciliat Matth.

Stephan, n ipterprt4. C. L.y. Tit. 6.n. ult. quod ex dictisdua-

bus legibus oftendi quidem poffit, ultimum füpplicüt prin-

cipaliter ad mortem extendi; fecundario autetn & illas. poe-

nas faüommum & ultimum füpplicium dici , que morti fint

proximz:ut e(t metalli coercitio & in infulam: deportatio

d. /. 29. deportatis cni

m vita folet efTe fupplicium, mors ve.

ro folatiam.

$. 2. Sed quicquid fit , hodie pocpam gladii in Ana-

baptiftas, ut & in dibaphos fcientes & volentes effe pefitam,

non folum W'efemb. in (in. fatetur, add. Rittershu£ Z. /. fed

& experientia id docet, quin & idem per Recelf, Imperii cla«

rum redditur: ubi poena hec adhuc magis exafperata & ad

posnam ignis usque extenfa eft, vid. Reccíf. Imperii Ze auze

1519. $. Sead)ber atcb Éürelid), ibid. SOaf alle unb icbe CfBiebera

A

tüuffer unb 9

Y^

bie

bergetatffte, SXann z unb. CBeibeS z SPerfonen ,

verftánbiges Sfiteré , vor nattulic)en £eben sumi. Qobe, mit at

er, Cfmerbt ober. bergkicben nadj. Gilegenfeit er Serfonen,

obic sorferaebenbe ber Gxiftl. 9idter Inquifition , geríd)t unb

acotad)t werbett, — Quod & repetitum elt iisdem fere verbis

ARHO

in Confüitutione eodem anno gcgen biciïgiäeïïäufär, & de

1530.

( £

1530. €2 1551, ibl : Stadfbettt

ii ..ilu) L»)chï iï'æn/ü'

*fh unb Citánbe,

quod e(t intelligendum de iis, qui obltinate ii l;ioc errore

perísverant,

Sx enim erroccs eorum fateantur ac revocent,

poeüxque fe propterea fabmittant, illis grariam , imprimis i

aliz circumftantiz illud fuadent , e(le conced *nöam lp(a vc-

lunt verba d. Recetff. ibi :

Cæ?kï)» Syerfonen. aber. ibren. Sycrfal

für fíb f

bft , obee auf utecrictune Carmmaonung amugnghd)

befcnncn , benfelben gt moieberrujfen , aud) *5u6 unb Gtraffe

barüber angunebmm toilli i finb , utib um Gnabe bitten mürber ,

paf bicfelbe nad) Orfegenpeit ibre$ Citanbes , Cbefene , Syugenb ,

unb allecfen tinifidnbe mogen begnabet. tocrDelt.

$ 3. Sed hæc de poena (cienter rebaptizantium & r reba«

"n

ptizatorum : qualitatera paena ii afficiendi, qui etiam fcientes

' infantem ad rebaptizandum paftori ignoranti , non in contem-

ptum quidem Sacramenti , íed tantum lucri cauía offerunt;

nunc videndum.

Sxpe numero autem accidit, ut homines

vagatbundx & mendicantes, xmpr:m!s autem Cingari , quxbus

arum eít abuti Sacramentis, dum vitam humanam nundinas

credunt ,fidemque Chriftianam contractum , adeoque ex omni

negotio lucrum quzrendum autumant,) infantulum baptizas

tum nondum baptizatum efle ,. dolose

p.ofx .eantur, quod

^ pro crimine fali extra dubium habetur, exindeque, cmsch.

na tenentur.

Eckolt. e4 ff. ad Tit. 44 L. Cornel. « mj fallis &5 c.

Pa

$. f.2, 2. lMluftr. Dn. Struv. Ex, 49. 9 72, i2

Jär

7. SiC accidit

talis cafüs anno 1597.

Ubi feemina infantem ter baptizari

fecerat, propterea, ut munera, qua fufceptores

"t erre tolent

nobis Sþaü)znocïb toties confequerctur j quap: apm & ipf

poena fufho-atxoms cum relegstione dictata eft,

bt videre e(t

apud Carpzov Prax. Crim. quefd. 03. , 44. h;sca verbis: &ic

ef

tcif atu8 beni überfanbten G:I)müen yit befinben, Paff bíe (9

v)S

a«

gene ibr $ib i oreben unterfcoiebenen Qsmgm unp rfen , voije

w

D2

f&!lt ïub;

fentïzd), alleit tttrt be8 Spatï)engeïbeä toillet , tauffet Iaf'en / 'Ci

fofdoeà auid) felbfien befanbt unb geftanben. — Cio mirb fie, von

tvegen. foldyes vorfestic)en 90t: Boraud)s ber -Deil. Sauffe , mit

Ciaupenfd)lágen be& Sanbes civig billig vermiefen , C6. 98. Clï?

$. 4. Hinc, ut tutius hac in re agatur, taliaque m)u

facta intermitrantur, Elector Sax. in Ordia. Ecclet, gez. 7£.

de an, (5 go. Tit. 6. prohxbmt Zingarorum , aliorumque vaga-

bundorum liberis baptifmum porrigi, uifico inloco, ubi ma-

terenixa fait; vel ad minimum teftimonium afferatur , infan-

rem non effe bapnzatum, ibi: Soieteeil. fíd) aud) m ï)tmubiö

yigetragen £ baf bie Bicocimer ibre &inbcr alfeine um fdjánblidoc8

Gereinfie tillen tauäï"n Infïen,tm alfe aeftheben. Éónte, bafi fie

nv!)r?*e.zsex ninab gctszr?*ïmuwu,f fe(lct foldycfirbce on iv

!

aiübern £rt, alé ben;emcr i, tafíe gcbobrer , umb nian befïv:n gcvifi

ift, getauffc iperbcn.

Ordm Pohr de AB. 1Ó6r. Tz'

08 4

SW tg P.

CBepmarifd)e &itdetz Jorbi. L. 2. c. i. $. 4. add

€4f,

D.

$. $. Nemo autem hzc, qux hactenus de poena rebap

tizatorum & rebaptizantium tradidimus, aliter intelligat, quam

(ut & (zpe monitum,) de iis, qui jamdum Iegmme baptiza-

tos denuo temere baptizant:fienim dubium exoritur de ali-

quo ,numne baptizatus vel etiam forma a Chrifto prafcripta

fit obfervata ? tunc procul omsi dubio poterit infans rebapü-

Zari.

Quo ca(íü tamen non tam eftreiteratio baptifmi , quam

verus baptifinus vocandus fecundum fepe allegatam regulam ;

quod non poffit dici iteratum, quod nefcitur fa&um : & quod

nonfactum eít le:

gitime, idem eít, ac i fadtum non effet,

interim tamen, cüm fc dici COD(JGVCH[ & nos retineamus

terminum.

$ 6 Non ultimum inter alias occupat locum hecquz-

ftio: num baptifmus ab Ebrio, Adultero, Haretico vel alio

impio

? Neg. cum, ut füupra Cap. 3-

impio peractus fit gcigggnjüs

$. 4. €? 6. latius deduximus ,

baptifmus propterea non fiat

melior, quod per meliorem datur,

néc propterea deterior ;

miniftris Dei munus

quod per-deteriorem. - Difparibus enim

equale manet , Spiritus enim Sanctus my

(tice illud vivificat,

Civ. €9

de quibus v

ide latiffime Rittershuf. de. different, Tur.

prian. de &aptifmo

Cason. L. 7, & 12. per tot. &9 2. c. 20. & Cy

Sive Judas (; Paulus baptizet , Chriftus eft, qui peccarerem

lavat, & abfolvit; inde & ejusmo

di mini(tri qui alios ad falue

ur.Fa-

tem erudiunt, ip(i vero improbi evadunt , aquiparan:

bricatoribus arca Nohz qui fabricarunt illam & tramen ferva-

ti non fant. . Ofiand. zz G/aj".

ad cap. 9. Luc. Gloff.. Qvi-

buüs omnibus addimus e. 24. z. 26. 27. €9 fe

qq. de Confcc. diff.

4. €Pc. fíirmiter 1, X. de [umma Tri

nit4t. dummodo . debita

EE

TY

Magpificus

forma & materia utantur. c. z. de carfzc. difl. 4.

Dn. Schilter- Tzffrr. 7ur. Can. L. z. Tit. 2 $. 6. Exquibus nunc

fponte fluit refponfio ad ea, qu& oppenunt a

dverfarii hujus

ere ,ime

fententiz ; quod nimirüm inquinatus non poflit ablu

mundus emundare , fupplantator erigere ; perditus liberare,

damnatus abfolvere &c, vid, Lancellot, L. 7- T. s. $. «. Bar-

tholom. de &aptif/gto $. 15.

/ $. 7. Qux omnia, ut diximus redtifime fefe

habent, G

fübftantialia baptifmi paftor obfervaverit; (i autem fecus, tune

fine ha(itatione iterandus erit.

Sic hoc in ca(u, de quo fu-

pra e. z. $. 9. . 10. quo Paftor

ex ebrietate contra inflitutio-

nem Chri(ti iis verbis baptizavit:

Gdj gláube bid). i Sab»

U

?

il Gdfice ; Paptifmum

men oc8 CQater& , beó Coofus umb be8 o

tanquam mütilatis & imperceptibilibus , nec non formulz

baptifmatis inconvenientibus verbis adminiftratum iterari,

jusferunt Theologi devotisfimi; cum periade fit, aliquid non

ime factum , juxta Chritti fc. in-

e(fe fa&gm & non effe lezir

ftitutio-

D5

üxtutxonem,qucänd apud Dedekenhi, 7. C'mf Theol.p.2. pag.

2;. Simili ratiene etiamad illum cafutti; dequo c. z. $. g. ubi

Paftor ex ebrietate prima faltem Trinitatis perfonz & poítea

vocabuli Trinitatis inefitiouem fecit, rcfþonmt Colleg,Theel,

]enenf' extinguatur 2, apud Dedekenn. d. /. $5; a;x(nrb bíe f'w

Stege, bal tei moi basot, totil (& gang nngemoifi , n6 gebadjtcs

6 fone

S&inb eben mii

£ Qd

t QBertat ber äm fegung:id) £duge bic) fut

Sfvafuten be8 Caatteré., Deó Coofnes , unb bc8 ï:)c*ïmm Giffe8 ,

bogamobf aefau(jt feo , bie ll-ng?u,c iben atd) bavor ad)tar, c8

fep nidbt ved)t sugangen, mie $ fepu folte, unb ber Sfavee mit

femcc QBdmutb uio Q;»ffwmcmug felbft- anseiaet : ev toiffe cie

gentfid) nid)t ioie et qeta

aufft babe, ba&, i S3etraditung oiefer

tnb anberer umw ribe, ba8 &inb mít benr anébrüdidyen Cilote

n

fen, bcrer Cbriffas in oce Cf

l*xz

l'w

&ung bicfc Coacranents. gebraus

dxt, nod)rwp[ä $u fauffen fey, bantit nicbt tocgett foïd)ct Iingez

ng octt ü tömc fünfitia , fo c& cetvacbfen folte , acfábrfider Smeife

fel in - Derg

en entiteben módotes benn in folc)en Gáffen I)e*& c8

nad) ber äïïcgu! Leonis uno anberer CBáftr , fo in jure Canon,

angdogen tuerben: Non . poteft dici iteratum , quod nefcitur

e(le factum

?Xean aber. if e8. ciretiep ; non efle fa&tum, &

non effe legitime juxta Chrifti inftitationem factuim.

$. 8 'Sed quid ,f Sacerdos grammaticz ignarus bapti-

zaverit in nomine Patria, Filia & Spiritua. Sancta,an tunc

iterandus baptifmus ? Näg licet enim fenfibilis verborum

Mattb. 24. 9. 19. fonus mutetur,idem tamen fenfus remanet,

Ch«iffi enim inftitutio non tam de fono, quam de fenfu ver-

borum integro & incorrupto accipienda ; neque verborum

fono magica quzdarma. & occulta proprietas eft adícribenda,

Quemadmodum &dej 1urc Seculari nullus centractus , nulla

conventio , nuïïaque actie pronunciatur pro nullo

" propxerea j

guad per imperitiam fermoms non recte fint expreífa mentis

r

connata ;

copitatà t e. w?a', de couftc. difl. 4, nec inconveniens [iruftura

fermonis facit , quo minus: voluntatem, quàm vet

ba contra-

hentium fequamur: & imprimis error fyllobz

maxinie in Bine

dictionis non nocet, Kónig i» Czf- Catecb. p. 1. cap. de Dap-

zifrio,

& de hoc facete differit Baldus z. cemf. 33. &i. 2. per ^. 7-

C. de teflam. Mala dicit,

grarmatica non yitiat contracdus,

quia leges moflra mon fup-

/

f conflat de vaente contralentium -

jacent Prifciano , moda berba fic prelata feni , ut intelliei poffrat.

Alias autem baptilimnum nimicum & non perfpicuam , trüatam

& mutilatam verborum Sacramentaliumy pronunciationem ,

t Bellarm, £. 7. de Sacram. . 27

qualem picz ac pfittaco tribui

ad Lameelíat.

non effe verum Sacrameutumi, probat Ziegler.

^

L.2.1.3. & d. in fin,

$. 9. Reliquum eft, ntetiam hanc

.

uaflionem exami-

";

J

b ft

ett

X

&

;

1

cafu neceffitatis,

nemus: an baptilmus, *Qt?-;aiïdübi

ü

t

f5

Dä

e

ï

;

ve] Paftor ex fümma ne?i

is puerum pro pucl-

.'.

;

nat Jaf»m. in l. 4. ". 2

à

la baptiziverit, lic re

/f'

A w E

Derer

Oftermann. 42 74Ali0-

'C. de teflam. & Sichard. i£id. n

nal. ad Inflit, de legat. $. 2g. i2 fs. fundamenta queren

tes(1)

in l, 4. ff. de leg, i, €9 in ]. u S. 1. ff- d« contrab. empt. ubi

!

i

propter errorem noimtos viaet

r adtus. (2 ) In eo, quod in-

tentio baptizantis fundata cffe debeat fuper vero, quando au-

4

1

M

fl*

L

la , error commaittitur craf-

tem maf

fuüs.

cuma bapïizamrgw p

$. 10. Sed

negativam , tanquam firmiorem & veriorem

- fententiam fovet Gerhardus , Jec, de baptifro c, 3.m. 26. 6 $.

a

z.4f.eco quod fubflantialia in

tali baptifmo fint ob(ervata :

I

H

ad(perfig in nomine Patris

adhibita enim eft aqua, fa&taqu

T

Filii & Spiritus $. 27g. c. 24. de cenfec, difl, 4. Accedit , quod

-aliasin civilibus error in noinine veriteti non noceat , nio*

. arg. S. 29 Infe. de

-do corpus nomine denotatum certum fit

Iegat.

—

Pa

/

legat. x'"unkde & Im"perat'or ip. L. g. pr. ö qui teflas. fac. pof.

- dicit: nihil nominis commemorationem ambiguitatis parere.

Ceterum Refolutionem dubiorum fupra propofitorum vide

apud Finckeit

h, O. 74. 7. . Et hunc in modum etiam Confi-

ftorium Ele&torale Sax. Lipf. refp

ondit ezno 1650. d. 23. Tunii.

j

addito tamen hoc,ut pramoneantur

Parentes atquePatrini,

blice coram coetu publico in Eccle-

prius privatim & poítea pü

fia? bapti(mum vere effe p

eractum, nihilque obeffe errorem

nominis.

Verb. refcripti h

zc (ünt: at N. N. Ginmobner gt

$. am 6, 9*à

i jünaftbin ein &inbl

cin sur Sauffe acgen G.. fraz

ic 9*atf)

en in ber Sied)ern vor Dent

gen fafien , nx

(des cr butrd) D

of unb in eigner ycrfon , oor einen

Of(tat , gleicomi

c aud) suoor fe

Gob ober Smáblein au&gc

beri , unb baffcl

be Wofannes su nene

nen begebret , inmaff

n er aud) 2.

SYtanuca « tb eine QBeibeszSyere

tn gebetten.

G8 Dat abcr bernad)male fid) befune

fon $i Gebattc

Q»

f

it , fonbern cine &odbter fep , umb alfo

ben , baf c& nid)f cin

U

f gcirtef

pie ciBebmutfer , at a

dolagigécit unb tInad)ffamEti

babe , baf)

eto ibr begcbuet , €

ud) gu verftánbigen , tucil baburd)

eber alíerbanb unglei

doe Gebanden umb Stcben bey ben

bin unb toi

bep ben €

(tem felbi, unb fonberlid) bep

$euten gefallen , uiio

fidye Ocband'en fid) cteige

benenfelben , etto

a8 (d)

tocre unb Pümmer

nen roollen , tocffc

n ibr end) Dierimn

en 3u crbalfen : bavatif feben

foir eor guf a, inmoff

n benn an

Gitatt S9ro &burf.. Sourdf.

db befeblen , ife moollet bep. ber 9Mate

$ Ciad)

fen toir Dicemit et

baf «t be8 Stinbcé Glterm bencben

r $u C

CReroronung tbuin ,

beficiben 3

*

Sjatfen üt b

a$ 99iaat

ban ,erftlid) vor fid) erforberm,

d) auff folgeben &on

ntag, fo ibnen im SMfartbaufe

nb berna

[bcf roerben Éan , üt

ber &iren vor benr 2iltar üt

4uoor angenie

6en G1

termunb brepSatpen notf)bürffe

fRepeon be8 Stirnbes ,

beffel

"

fige Grínerung fb

un,

baf i

n bem S9tabnten bc8 Sinbe8 , fo o«

Kp, unb ibnan

bann$ getaufft tv

g*ben , &in Sertbunr begangen

L

N

hd

E

yt. Genütbe fabret, ag fe ibren Feine ?cöwsi*e Gb

,

£

La d

^

e b

áttie

T

Qu

i

H

r

6 eine- fec

j

Ajv

f fe

[1

*

?'6

$

ol

ber ntadoen foíten, fintemol ba8

"u-*

&i

]

ia

$

*

Éonumene Sauffe empfangen , u

u

Écine anbere fetnere Sat

IpV

f

£

L

[tro

N O

ífj02060»?

fcff

ia

L

Deo

2

N

A 4

mtena

bürfite, uD

bemm bent $inbe D

IIBEBC

[3

f

ov

1 at í

eo

vVVE

9inná

P

igcigie

W

»g

X

Cyobanneg beti 933-»2:*:':":*:3» SPVHW j

ben. folle«

$. 11 Eadem intelligas & applices velim , in eo cafu',

fi aliquis hermaphroditus pro maícolo,. cum tamen Sexus

foemininus prevaleat: vel & contra; fi mafculus prevaleat pro

foemina , baptizetur, add, Finck, 242//.

5 $ónig. Pruckner

$. quafi. 27.

$. 12, Necre

baptizandus erit infahs; qui in a&tal baptie

fminomennon ef(t adeptus, ex eodem fundamento:: Nominis

enim impofitio vel omiffio fübítantiz baptifini nil quicquant

addit vel adimit.

Interim tamen infans idem in templum;

Sufceptore ac Parente comitantibus, portandus eiquenomen

baptismale imponendumerit. Nominis enim in baptifinate

impofitio non immeritoChriftianismi tefferajudicatur: Fínck.

quift. Theol. gu2ff. y1. &onig $m Caf. Catbech, p. t, de Baptif.

eaf. $. Pruckner Cezz. . quaft. 45.

$. 3. Szpc enim contingit,ut in cafu neceffitatis mater,

fi alias nemo prafens eft ; baptizet: ubi quaritur, fi remotis

arbitris hoc fit factum , An matri foli fit credendum , infantepx

legitime effe baptizatum , an vero fit rebaptizandus? Pofterius

affirmat Balduin. 2, Czf. Cenfc.cap. i. caf/7.. cum tnatri, ut

tefti unic in re tam arduajfides vix fit adhibenda, Quod

idem procedit, fj una vel altera períona quidem. prafente;

mater tamen prz fübita confternatione ignorat , quid in tali

caíu dixerit aut fecerit? Cum, bapti(mus fic utiqne res magni

momenti, de quo nec unicam dubitationis micara in nobis

dminis

foveamus, acfinon rite & juxta inüigu»;äoqcm Chnfh a

E

P

firatus .

- firatus e(fet Baldum. de Caf. confc. M. eaft i, Gerhard; Tom.

4. loc. de äzzptzjim $: 210. Quo- tamen cafü . novus bapti(mi

acus potiüs primus bapti(mus, quam iteratio vocandus, fe-

cundum regulam multoties allegatam /g c. 112. 117. de confec.

difl. 4. Prackner Cent. g. quaft. zg.

$. 14. Igitur ex hadtenus traditis fatis coïhgcre licet',

baptifimum illius .cafus, de quo füpra cz. 7. $. . quando ïc.

pateriafantem inloco, ubi miaifterium conftat perfonis Ponti-

ficiz reiigioni addxdhs ( etiam extra neceffitatis cakm) ipfe

- baptizet, neutiquam c[ï'c reiterandum fed valere , (i alias( ut

prafüpponimus, ) in fubftantialibus nihil fit om:Fa.n quocum

confentit Refponfüm apud Dedeken. /zpr. ciz,

£b aud) af

mir uns bod) mcbt oerfeben , ) fold) CBerd. , osmagcregter nafe

fen, unb mie bíe Grage lautet, oon etlid)en privatim fürgenonte

gien unp ocrvicbtet movboon: tónten roi simat fold)e Sauffe, toent

fíe Taut oer. Ginfegung - Gbriftt vemcï)tet unb bag &un'*äïcm tmit

€orifil; Gebetbe unferm. licban GYOtt præfent i unb. fi

ütgetraz

geu roirb an-ibr fdlo(t , al8 ob üc nid)tredot uno unfmgïteg , md)t

Detmerïïen etc

Q APVX MW

De

Baptizatis.

0T

$

Uemadmodum autem nero baptizatus pVæFumx-

tur , fed probari debet, -

Mafcard. Concdl. 365. z. 6.

m(ï fitinter Chrif&anos natus & educatus «. coz

veniens. de Presbyt. nonbaptizat. Jacob Caflellan.

n Tmä' de CanonizAt. Sanét,

Qu. 4. 49 2:;75.:6.

Dn. Schilt. In/l

C Ls Ti2 $ ia dwerhmüde probari

ic

id potelt. .]

am"aufcm ceteris omnibus repofitis, faltim

illum modum proban

di, qui per libros baptifmi, — ircbete

Sunt autem libri bapti-

ober Qauff? 380dje

t , fit , attingimus.

uibus a Lu

dimoderatore feu cuftode, addito nomine

fini ,q

baptizati infcribi folet dies baptifmi & nativi-

& cognomine

"tatis, Mafeard. Concl. 163 2 3. q

ui mos & antiquis in ufu

d acta profiteri nomina

fuit. Solebant enim antiquitus apu

liberorum , addito die & Confule, Patre

& matre, quo facilius

dixer. Ytap &

«tas probari poflet, Z z.

C. fí, minor fe, major.

! baptifmus, ejus Suf-

hodie per libros baptifmales non folun

alia,imprimis autem atas probatur. 47g-

ceptores; Parefites &

ad 1. .. G.

c. ij X. de prafirigt. Franfc. Caldas im. Cemment.

de t9. ibid, in integrum reflit. m. 38. vid. latittime Rebuff. z

Tr. de Regiftris »e

] libris. Baptifiat, Ex ea ratione etiam. me-

ur in(trumentis publi-

rentur illi libri fidem , quoannumerent

cis. Phil; 1. Eccl. 47. t. 10. Mafcard. de probat, 2,. Concl, 95f

29. 1mo Carpzov. 1. C. 1.

d, 26..n, ult. argumentatur a minoe

des babeatur,

ri ad- majus , ftatuens , (i fcripturz publice fi

multo magis libro feu calendario Ecclefiaftico propter auto-

ritatem Ecclef(iz , favoremque ipfius , fides erit babenda. add.

Volckmann. p. . Tit, 1. . 2. Mauritius tratlat. de reflit. in in-

; hocuniverfam Galliam approbare;

Legrum cap.321. ubi tradit

co, quod ex,hac probatione nulla fraus r

efuültet. Velobhanc

(altim caufam Parochi netent, ut fciant, quosnam Parochia-

nos habeant ; neque indealiquid utilitatis privatz autcommo-

di pecuniarii metuendum , cum faltim per accidens & inci-

denter de ztate baptizatorum cx iis conftet.. Et pro hac fen-

im , refert Francifc, Vivius Decif.

tentia judicatum fuifle jam ol

144. 9. 2. L. s. Nicol. Janua 7r. de privat. fcript. L.

« j Rag.gztï:

fius. Curiatt

».16, Qui hanc difputationem , utrum liber ip

ocat. Caterum d&

hoc corifer

.g—;obet, vanam & futilem v

E

Befold-

Befold. ;!e trar.( fl 224. Ruding. frzg. 015/67;-1!.1?06. Qauffiæud).

W'ehner. voc. æüdger & Befold, 24 vor, Menoch. prefimpte

$h . $3-

,

$. 2- Quoniam & ex con

fuctudihc pro neceffario requi-

fito literarüm natalitiarum habetur, ut iis apponatur immere

fio facri fontis atque Patrinorum nomina , ideoque ex fxpe

dictis libris hoc mutuandunmveft. Formula autem . confueta

plerumque folet effe hzc: Goafi aud) berfclbe sue Deif. Cbrifil

f

Sauffe oen N. Eebr. anno N. gefotber£, unb 5u bej

jen Sautfpae

fben bie Gortoüirbige , 9fdotbare nb iaoflgelabrte N. N. mb N.

audy. Grbabre. unb. Qugenbfame Jerem N. Gbrmeib. crbetben cte

Nec minus per hofce libros etiam te[tificatur , qui ex illegitimo

& qui ex legitimo thoro natus fit, — Quod teltimoniam (xpe

petitur ab eo, qui in terris exteris & longinquis ad conjugi-

um animum applicat. vid, latiffime Zepper. iz polir. Ecclef.

€Ap. (4,

$ 3. In

hóé capite & quaeri meretur, num per bapti-

fmum pornaquam alias baptizatus meruit, midigetur? In hac

qua(tione D D. non funt unius fententix: Nam affirmativam

tenct non minima pars apud Czvall.zz Spec. aur, Comm. opin.

contra, commua. quefl, 704. Tiraquell. de paw. temperand. vel

renittend. per c.1. difl. 6 €8 cauf. 32. qu. 1. c. paenitent. & c.

2. in ffn. de confec. difl. 4. uli , quicquid ab bomine factum

diclum , cogitatum efl , per baptifraum aboletur & quafifacium

s0n fit , babetur. add. c. (36. feqg. de confee, difl. a. €8 cap. &.

de divort, ia FI. Et hoc in foro obfervari, teftatur Gloff. ult.

eodem. Fertarius Caut. 24. ubirecenfet , fuiffealiquando obten-

tum Paduz ii caafa cujusdam Judzi, qui, commisfo quodam

enormi delicto , Chriftianum fe effecerat, ut convocaris illu-

'firioribus totius Univer(itatis Doctoribus , ea per utramque

rarium

de

MM

m

1

pariem ïdi'fputata 8; ipfe tan

Á

liberatus fuerit, Cont

autem

'

Fichel. Difé.

;ütcm Theod. 'Crim. c 1o, 4pb. 4—-1172.7.43'- ££. $o.

£9. jure aggratiandi 9,

$1. &. 38. a^

de reimiffonibus pemnarum

t£uunt , locos fc. allegatos reftrin

gi poffe ad forum poniten-

tiale, non etiam judiciale, cum

baptifmus tantum refpiciat

amentum enim qu

[

H

s cfficitur meme

forum animz : Per Sacr

brum Chrilti. c. 36. de confec. diff.

5

4. & fic talis remiffio vide-

AISX. Ales

tür habere caufam limitatam , re

fpc&u fc, animz.

uelli 20, muetub. 1. Art. 2.

& Thomas /2z 3.

in 4. [u&. fumma q

ffri: dum fcribit quod bap

tizati debeant

Sumnmna queft. 6g. a. 5. in

latis: vid.

(atisfacere proximis de inj

uriis ante baptifmum 1

ecian. Cosf. 170. Marquard.

- & Glolf. ffz. in. c. $. X. de divorz. D

Valer. Zifferent. utriusque

de jud. 3. p. €

g. uumer. 1. Johann.

Aliás enim tali

modo facile poffit quis»

f?ri voc. Baptifmus.

que Judaus aut alius-E

thüicus poenam criminis evicare , ac

(icautem occafio delin«

baptiim

um fraudulenter confugiendo:

m evitandam effet;

quendi ,

dum via illis paratiffima ad poena

mam dicit

omnibus

daretur. ^ Quam opinionem communiffi

"

Qu. 49 Dumer. 74

Czvall.4u. 294 ad D. Carpzov. Prax, ertm.

nec hi negare poffunt, aquioren

.

x

| effe illam

Interim tamen

onis laudes affe«

(ententiam & magnas etiam pietatis

& religi

arias, Judao

cuturós Principes, qui hujusmodi poenas ordin

em baptifmi ex parte aliqu

a condonant

vel Ethni;b in favor

dio hoc homines ad bäptifmum invitens

vel mitigant, ut me

tur Cuch, £. . Infhit.

Tit. de baptif. $. 1. . i1. & Joh. Monach.

Y

Proceff. jud. pag- 2. cap. 6. nutuer.

47. Vld. & Zicgler. 4d Lmld

eellet. L Tjt. , Q Hs

- CADVI

x

: CAPVT. w.*"

De:

Ba

pzifmä!ilbv

anviviis |

ALiS:'ï

5, Io :

Unec delabimur ad convivia baptismalia ( S*auffiabl)

in noftris terris valde u(itata ; & quamvis mos ille

nobis haud improbandus videatur, co qudd ficut

€xtera convivia mutuz animorum conjunctionis

- ^'caufa inftituuntur, ita & hec eundem in finem

,—þeïebrän

tur, ut focietas humana mogis magisque ftabiliatur,

S; Numen uno quaíi oreatque corde, fuavique concentu cola-

turatque depredicetur. Nec longe difcedit ab hoc, quod

£radit Cornel. Tacit. c,22. z. 4. de Morib. German, dum (cri»

bit: quod in conviviis foliti fuerint inimicos fibi invicem re-

conciliare atque in gratiam reducere , amicitias affinitatesque

contrahere: Imo & horum baptifimalium conviviorum origo

ab ip(is Judzis in circumcifionibus fuis conviviainftituentibus

poteft dedaci; quin & adhuc hodie Judzi, Grzci, Romani

átque Turcz , aliique pagani (ingularia in fuis eircumci(ionibus

convivia.habent, . Quorum ommnium u(üm jam tum in. pri»

mitiva Ecclefia invaluifífe, multum teftimonii afferunt Scri-

ptores, propterea ea eo minus effe damnand

ratio.

:

a, ipfa fuag!cþ

$.2 Attamen corum,aöuäs&pe ihtercurrens neque

negari neque approbari poterit,

Hodie enim imprimis Ger-

mani conviviisadeo indulgent, ut nullus fere opifex vel alius,

qui manu victum quarit, in conviviisinftituendis contentusfit

(ut mutuem verba cgldbeyyimia&icuiuþ Politici) carne bubul-.

p

Y aünma, vxmïma at'silrma, gallinacea; fed & praterea pi«

fces per»grmos exotica vina , frudtus Italices , Hifpanices,

omniaque aromatxbus pretiofiffimis praparata [ibi comparet,

nihilque rerum pretiofarum, quas in divitum & Nobilium

menfis viderit, omittat, & tam magnum «s alienum contra-

hat, de quo hoeu adhuc in fenectute fcenus exfolvere neceffe

habcm omitto quam multz contentiones fceleraque etiam

ex hac prodma itate fzpe oriantur. Caterum vid. de hocdif-

ferentem Klock Ze erar. L. 2. Cap. 3.

g.

. Hifce autem omnibus obítaculum ponere potefi

prudens Migi(tratus per leges , ( quas famptuarias dicere con-

füevimus ) quibus non folum parfimonia tanquam virtus no-

biliffima fed & praterea Reipublice falus obtinetur, ex qua

deinde ubertas, divitieque muliz nafcuntur ; Reipublice enim

intereft, ne cives rebus fuis male utantur; Abbas Cerf. 4£.

fed potius fint divites. Sunt quidem, qui i fne judicio fuadent

luxuriam Civium & volunt, erarium hoc medio fc. ex vedi-

galibus cibo & potui larams impofitis & folvendis augeti.

Quod tamen neutiquam ferendum eft. nde enim folvant

tandem, (i nihil , unde folvere poffint , comparca*at fed uno

hauftu omnia fua effundunt?

$. $. Redte & prudenter hinc ille leges, quas in mul-

tis territoriis vigere videmus, introducte funt: quibus tum ad

certüm numerum hofpitum ,tum etiam fumptuum , ciborum

fc. & potus (alutariter refpicitur.

SicMoguntiz fumptus funt

definii non folum fed & numerus & tempus conveniendi

& recedendi.

quod vid. in Politica Adam Con:zen L. $. C.

14. $. 3. quod. non minus per Receff. Imperii eft cautum,

precipue de 4250 :530. ab rubric : Q3omt. übrigen. &ofteri oct

eoMn

Syodseif , Sinbtauff

!!vl

unb SBegtábnig, $, Stad)bent aud). Et Or-

din. Polit. Elect. Sax. 4e Md 1661 Tit, 17, Sonmad) num

bigbero

*

bifipers bep benen Ghibtaufon alicibanb exeeffe ostgarigan-tunb

fiberflügige Mafofien. aufgeroenbet rootben , tveld)e8. benan i

toobnern nicbf eine geritige SSefirecbrung nb Cobabenr ibrer

[l

Vib

áfp

Sabrung. — 50 follen nummebro folcoe unnotbige unb übc

fige Uneffen, (sumabI ba&. Gefeeffe atif ben Sobrffem , eingee

elfet,

Et de auno téiz. $. 12, vers, CiBeil ntiti, ibi ? Co ift auc)

folcoes gánglid) eerbotben 1b abgefibaffct morbet bep r4. Sage

Gebotfams. Gtraffe. — Quod tamen non fic intelligendum;

ac fi plane hac convivia effent abrogata, fed (altim abu(us;

ufus vero reftrictus e(t multis in locis, ut & in ipfo Ele&t, per

Gen. Decret. ubi hzc convivia re(tridta inveniuntur ad 3. vel

. fercula, ibi: uno suntabl auf ?ei Coórffem über 5. pber otet

Gffen in allemt bep pbgebaditee Citrafie nic)t auffe&er. — Tange

Ordin. Ecclef. Archiepifcop. Magdeburg. cap. 3. 47£. 15. ubi

de numero hofpitum. lt & in Provinciis Sax. Goth. a pi-

entifimo Principe Ernefto, in SBepfügen stte faro8 « Orb. parz,

3. Lit, 4. Syned. Cbluf. T. y. de amuo 1645. convivia limita-

ta fünt ad. certum tempus, ita ut ultra 4. horas durare non

debeant: cum íntra tale fpatium tempori

s homines fat inter fe

amiceconfervaripoffint. $. imD mueil 2. ibis o tsefyre fola

8 Convivium ( fc. baptifmale ) be8 CfGinfers tb 8. umb be8

Gyomiiers. umb 9. 1b st enbigen, fintemablLin 4.. Gotunben bie

feue. fid) sue. Genüge mit. cinanber i gestemenber GrobligFeif

étgeGen. fOrnen, — Pariter in Comitata Schvvartzb. S, L, per

Ordin. Polit, czp. f. S.4..£? 7. certus numerus hofpitum, fer-

culorum, üt & certum tempus eft determinatum, & qui in.

hoc excedit , tenetur poeuz loco pro fingulo hofpite, fupcc&

)

numerario fc. & pro fingülo ferculo , thalerum folvere,

* $. 6. Si itaque horum quafi publicorum conviviorum

ufus reftrigendus eft , & abufus abrogandus, multo. magis &

fub graviori c;igm' poena , privata, claacula & luxurioía

fym-

I

pofia ,qüibus inharere folent Patri-hi*-, aliique bofpitcs;infän-

IÉ

tem ad exteram parochiam ut in multis, ocis moris eft, fe-

cum ducentes ; (ive fiant ante, five poft baptifmum , abolen-

da (unt. Imprimis antem talia celebrantur a ruflicolis, quiin

nulla re magis gaudii fzpe quxrunt, quam in hisce conven-

ticulis & compotationibus, quas tamen non raro comitata

funt maxima infantuli tenelli pericula, . Ferunt, factum fuis-

fe inaliquo loco preclaro, quo rufticolz fuum infantulum

etiam baptizandum geftarünt , peracto autem baptifmo con-

volarunt ftatim ad aliquam tabernam vinariam, e qua poftea

adeo vino fafcinati & temulenti egreffi funt, ut infantuli fe-

cum ducendi plané immemores facti fint; imo,cum iter fe-

re abfolvi(fent & aliquantulum mens eorum regreffa fuiffet ,

viderunt demüm Infantuli abfentiam, & flatim revertentes,

anxie quafiverunt, putantes, illum in via ex negligentia de

manibus excidiffe,

Accedit quod per hoc inDeum maxime

eccent. ..Si enim ante bapti(imum hoc fit, peccant in eo;

quod non fobrie accedant ad actum Baptifmi, tanquam ve-

nerabile Sacramentum ; fi poft baptifmum , gratias perfolvere

debeant Deo; qui infantem per baptifmum in gratiam rece-

pit, quod tunc temere negligitur. Quapropter & hoc in

Elect. Sax. per Conftit. Ecclef. Ges. 4r£. Tir. 6. S. S1acbbenm

aud) auf beni. Qanbe : (evere prohibitum eft.— Verf. 9((8

foílea aile uno íebe Cbriateiten bíerauf genaue tinb fieifits

&c Uffficot baben, eevgleicoen Linfug £cince tegee veerftate

ten,tno fo fie iemanb Detreffen , fo enttvebee 3uvor, ober

nadb ber Zauffe, in bíe Siere ober Ucinbáufer mít Dent

$ínbe gebe£, unb Linfug treibet, folcben nad) Gelegene

beit oer 1imftanpe , tiit 2. guten Cbodten , (meldye trbíe

&irce, babini bíe Cltern ees finoee gaebovíg i überante

gnif

fevortem, $ynod. Gen. Decret.)3, cbeg 4.&.agc mit Gefán

ra 4

1

fïmffm, óbet' wobï dat' anbem gut befdöeu anbit fmea

gev 5alecifen ober Soarrenbaufer ftellenTaffen. — Confer

ol. Dï D. de anno 1661. Tít. 17. $. 6. Idem & conftitutum repe-

ritur in Archiepifc.

Magdeburg, cap, 3. art. 15.

$.

7.' 'Ubi autem nihil ratione hofpitum feu convi.

viorum pofitum vel prohibitum eftjin arbitrio cujuslibet relin-

Certis autem in locis

quitur , quot hofpites invitare velit.

Patrini fecum ducunt Umbras;nobis in Thuringia gud)ter, quafi

abítemii , a modeftia & abftinentia fic didii, acf hisnontan-

tum licitum fit, quam cateris & folenniter vocatis.

Inde ufus

loquendi etiam derivatus eftin virgines , quz. cum ejusmodi

conyiviis parcifime eibum fümant, vel plane recufent, ideo

dicuntur abftinere $üd)fein.

Hujns latini vocabuli autem ori«

go commode deduci dicitur a modo fequendi: ubi quis al-

terüm , quocuique fe confert , continuo & perpetuo fequitur.

Sic in tantuni Patrinorum fectatores nomen Umbrarum me-

ruerunt, quia utumbra corpus fuum, ita hi patrinos fuos cone

fe&abantur. vid. hic Wehn. o//; Prat?. voc. Sanbfafferep, Ab

his non mult&

abludit, quod antiqui habuerint fervos cer-

t05, quos ad c

vivia euntes adducebant (ecum, & vocabant

«5€ nacómiv aréidae five 0sAsc, fervos , qui quafi pofï faciem

vel a tergo ftabant, ia modum fere umbra.

Aliia modo

comparendi originem derivant, ubi ultro & non inviatus quxs

fe fiht.

Sicut pafrmerum comites ad Convivia non invita-

» fed fponte & inopinato comparere folent, umbrz diai:

(.,alh Coumfans

Quo refpicit Horatius L. £, Fþj? d futis

xéut. locus efl plurióus wmbris.

Et hec acceptio accurate

convehit cum iilis, qui Lmbrae vocantur pronoftris moribus

Qui quidem etiam a domino convivii non fpecialiter funt

vocati , id propter autem non ingrati aut invifi funt, G vene-

tfint & adducantur augendi hilaritatis gratia,

Qui mósjam

tum

tum vig*üiïïc/dicïtuf tempore Socratis, qui Ariftodemuhi iri

dacebat, ut fecu

n

ceron. éz Perr. 3.

1 ad Aggihonis conviviam i*ret.. vid. & Ci-

$. 8. Eorum Numerus autem , ne in immenfam

crefcat, per cenfüetudinem determinatus eft non folum, ut;

fi tres Patrini fint invitati; fingulg faam Umbram; fi vero fal-

m

tim tinicus fit Patrinus, tunc ipfi duas imbras fecam ducere,

liberum fit ,(ed & expreffe interdum a Magiftratu pracriptus,

Talem fanctionem in Comitatu Schvvartzb. in Ordin. Polit,

cap. $0n Stinbfauffet. $. 3. reperimus. ibi: &8 foff aud) ber ee

vatfer ntebe nid)t beni einen 2ücbter mit fic. nebmen 1c.

$. 9. Deprehendimus & locos preprimis in Saxonia,

ubi Paftores una: cum ZEdituis vel Ludimoderatoribus, qui

4Edituorum vice in pagis funguntur , poft pera&tum bapti(mum

ad convivia baptifmalia invitari debeant.. Cie müffen sut

S5ietfuppen eingelaben roetbett, — Qu confuetudo neutiquam

itrationabilis nec inde abroganda, íed bene toleranda eft. Pa-

rochiani enim Miniftris Eccle(iz debent reverentiam ac. be-

nigüitatem in remunirationem illorum fpiritualium bonorum;

quz fibi ipfis a Paftoribus hoc in paífü conferuntur, Matth. de.

Affict. in prafat. ad Docit, Neapol, . 2. quod & convenit S,

Scripturz 1. Corintb, 9. verf. i. Reinking. de Reginz. Seculari

& Ecclef, L. 3. claff. t cap. $. . 3. Luc. 10. 9. 7. Et non minus

ex antiquitate clarum e(t. In primitiva enim Ecclefia &

Chriftiani inftituebanr Agapas h..e.convivia, coena dominica

percepta , in-quibus & pauperibus & Mini(tris Ecclefiz beni-

gne faciebant. vid. Gabriel Albafpin. o5/7 de vez, Ecclef. ritib.

L. 1. c. i$. Stolberg. z2 Diff. de veter. Chriffiaz, Agap. & Joh.

Henric. Oldekop. de Agapis latiffime. . Alias,fi for(itan ho-

mines minus civiles & adeo tenaces effent, ut fibi vitio non

verterentminiftros Ecclefiz plane pofthabere & honorefn in-

E2

Vita«

-«

vïtatibnïs ad colvivia ejusmodi detrahere , non iniquum effe,

puto, fi intermiffis hifce, fubveniatur illis. — Et enim pars

Salarii , quod inde patet: quando alii hofpites offerunt mu-

nera,, (o fie fdjenden: Ludimoderatores fuum officium loco

munerum offerunt , Cie vercren bic. Sinbbetferinn mit ibren

Ofmpte, ^ Verum , nec hoc difficultate.caret, quoties etim fit,

ut talis non ferena fronte, fedinvitus exipiatur. — Quis ergo

fibi mutuam & jucundam converfationem, & amicas amici-

tias promittere inde vellet ? Propterea huic.hoc remedio pre-

venire voluit Elector Saxoniz , ut fc. ille.Parochianus , cujus

infans baptizatur, in compenfationem horum accidentium

( uti vocari folent, ):nummarium honorarium ' exfolvere te-

neatur pro ratione facultatum hofpitis ; vel unicum vel duos

groffos. Vide de hoc latiffime Carpzov. 1. Confiff. 120, Qu&t

omnia clarius elucefcunt. ex verbis Reícripti Confiftorii Su«

premi , quod Dresda eft,.die 2.Septemb. anno 1618. — OXt

SBierfüppen DalGen aber , Tofjert tott c& bep euer SImorbnung , unb

baf baeor ( rooferme ba8 Q'atffeffen 90n be& Sinbee CSater auió«

acridytet toirb.,) bie bifbero gegebene stucp 9Menniae mit. eingt

red)net , icber cinen Grofdjen bem Cuftodi-rtidjen follen; beroene

bar. ^ Cie molten bentr an- (fatt beffai ibm. be8 Sauffefjens mit

genicfen laffen: unb ift toer

«

bt b?vbe äbeiïe þieragf yit befd)cis

brantviffen.

$

IO.

Quantitas autem hu«jus»þrefii ratione Paftoris

valde variat. In quibusdam locis porrigitur Semithalerus ;

vel 8, gros(i, plus vel niinus; pro-conftitutione legis , vel ra-

tione arbitrio illius, cujus infans baptizatur.

In pagis ultra

duos vel quatuorgroffes vix fe extendet, quod pofitum eft

in Conft, Ecclef. Sax. Vinar. £. 2. c.20. $. 6.. Cycbod) nad)beiti

ivit borictet morben ; baff an etfidjen Zorfen anf bem £anbe ben.

102 cit

?faz*&m 9on ber Qauffe entioeber gat nic)té,ober nug eí

Olof

r)ref werbe*, ;b foll fold)er Stiforatid) ub !

Gltaf 501! Gjaf$ 09&

ibdftanb abaefebaffet

, uno an beffen. (fatf- benen SPfarrem vot

bic Saufft 2.

QGrofd)en gegcben moerben,

$, H

Nec eft, quod ex hoc fpeciem Simonis colli-

dminiftratione baptifmi aliquid accipiant

gere posfis, fi pro a

Paftores , ut quidam volunt,a

2

rgumento dedudto , ex z. Aep. .

£ ex Alor. $. Cum & in primi

tiva Ecclefia Sacerdotes fua

tiones victimarum &c. 1

mo Domie«

acceperint munera , por

nus mandavit , ut minift

erium non verbis folum, fed & mu-

neribus honorari debeat. Dewt. i2. v. 1.

Accedit: quod, ubi

lare fit nimis exiguum , & ob

hoc introdu&tum, falarium regu

hanc caufam a Magiftratu con(titutum, vid. egregie Kóppene

Enucleat. qur. Decad. 2. Enucleat.10, v. $. 4, Dignus enim e

fua. Luc. 10. v. 7. Ideoque Paítor hoc ju-

operarius mercede

re poteft fumere ;

(icut alind falariums Nec hoc ip(ifolvitur,

vel paftor poftulat tanqua:

ii pretium venditiouis, fed in re-

o

nem laboris.

compenfatwi-

— À

liter intelledta nolumus quamde

$ 14 Qu tamcna

tali cafü , ubi hoc po

fitam , vel confuetudinis eít, alias enim

neutiquam Paftori integrum eft, aliquid pro baptifmo pete-

resi

mo id ipfi potius iraprobandum & maximo vitio ver«

tendum eft, i aliquid p

oftulat pro hoc. vid, Carpz. . CopfHits .

129. latà, quod expreffe prohibitum reperitur in Ordin. Ec-

clef; Sax. Eledt. artic. gen. 26. ip pr, ibi: C8 foll niemanb 0on

SRidbung be8 Do

domürbigen Goacramenté ber Sauffe umb

SRadotmabl

8 be8 £)Grtm , ben. Sirdpenbienern. eftoa8

suacben

' $i quis autem Paftorum hoc non obfervet,;

vflicbtig feon.

mercedemque cer

tam poftulet, ob fcandalum exinde exor-

tàm a Magiltratu Ecclef. poena remotionis puniendus eft; ut

demon(trant verba Refcripti a Confiftorio Supremo Dresdenfi

fticuten bey C3arfuft. fcine$

emisü, X QBolit unterbeffen bon Suä

j

S;Dämf

&yienfteà Befeblen,, baf crr 9t bäe'þääieicöte,uäb Qouffe son ben

Veuten, infalté be8 26. Gea. 9frticulu& , nidot8 for

betrt , aud)

fenften aller Soeurimg fid) gánglid) eutbalten folit.

Nifi ipfis,

quod non invidendum, a parochianis aliquid ultro porriga-

turj Hoc tunc audit fignum gratitudinis auditorum. Et (icut

aliis, ita & hislicitum eft, donationem accipere. Quodper-

mittit ipfa Qrdin. Ecclef. arz. geu. 26, in ffg.in verb. g

ibüet abcr, iemanb8. efroaa frepmillig n

nb tngefobert teicpe,

bafi fod ibnen g nebmen

t Confiff. 11£.

-mvetöptþen fept, — vid. Carpzov,

$. I3.. Sed obiter hic quzritur, num 'Epifcopus vel

Magiftratus hoc ipfum quod'aliquid folvatur pro baptifmo,

falva confcientia toleraré débeat? Diftinguunt inter id, quod

nondum, & id, quod jam introductum e(t, ita, ut priori mo-

do negetur: pofteriori autem modo, (i introductum, utique

falva confcientia tolerari poffit; necabsque pregnanti cau(a

fit abrogandum , prafertim in hoc ferreo feculo, ubi grati-

tudo auditorum excitanda potius, quam extipguenda eft.

Balduin. Ze Caf: Confe. L. 4. c. 10. caf. g. Et illuc Sereniff,

Duc. Sax. Vin, refpexere, cum refcripferunt: £55 $toar niee

manb €en ber S9Reid)umg, ber Bodymürbigen Gacrantente, ber

Qauffe unb bc8. 92achtmabI8 be&. -DGrmi, ben. Sirdyenbicneng

:

eftoa $u gcben fiulbig, fo verftben. moir un8 bo

V

d) gitábigft,

«8 merben bie CBermógenbe. Gingepfatteten . in bief.

ent unb Derz

gfeicben Sállen. gegen. ibre Coeelforger, at freptvilliger 9t

bigfcit fid) guttbátig $u eroeifen, oon fi

) febft geneigt fepi.

Cf5 aber. bipfalls ein g

doiffcà -erfonm

, E;avf €$ barbep fein

C.D,;etbieibm» 5

CAPVT

'CAPVT"VU; |

De

Patrinäs & öbftetricibus.-

$. I.

Ic, fi moremur, latus fe exereret campus diceitdi de

Patrinis, ut & de Obftetricibus largiffimus fe effunde-

ret quzftionum Oceanus, — Veram cum adhuc novise

iïme, dedita opera, hzc materia ab aliis fit delineata, acta

agere nolumus, fed potius manipus , terminalia quzrere in»

Hoc tamen non obffante , liceat brevisfimis

jungimus.

quedam admonere circa eorum officiam in actu baptifmi

Ineccffaria,.

$. 2.

Te(tium , quos in baptiï'mi adminiftratione ad^

hibere fql&:mus , feu Patrinorum, (qui & infuper vocantuf

Sufceptores , Propatres , Fidejuífores c. 10f. de Cozfec. dift. 4.

ac Sponfores,) ufüm in Ecclefiis obfervandum effe , omnes

fuadent Theologi, eo quod non minus eorum ufus ex jure

divino probari poffit, ut videre eft E/zie $. v. z. Ubi Pro-

pheta impofiturus filio fuo ex mandato divino peculiare no«

men, in circumcifione duos impofiti nominis teftes adhibe-

bat. Qui & mos nec Juri Civ. eft incognitus, ut conftat

ex £. 26. C. de mupt. ut. E. Can. tit. X. de cognat. fpir. can.vor,

& fegq. de conftc.difl. 4..— Quamwis abfolute ad baptifnum

necelfarii non fint: vid. Balduin, £z. Caf. Confc. pag. 413. €9.

4:2. tamen variz cau(e occurrunt, ob quas adhiberi pos-

funt, nim. (1) ut infantes baptizandos Mini(tro verbi offe-

rant & fiftant, ac precibus [yis eos Deo commendent, Marz7. 1g.

t. (3)

»,n. (2) Gonfcfüoh;m ngmin; infantulorum edan

T?&cs

Tefles fint ba;gtifihi legitime adminiftrati. Efaä £& xf

(4) & tandem obligent (e ad inftituendum infantem in do-

étrina.

Brochm. i& art. de bapti[m. Sec. 1. in. fín. Finck.

Tom. . Carpzov, z. Conffff. 271. Dunt. Caf. &on[r. c.14. Sec?.

pofler. de baptif. quaft. g.

$. 3.

Sed occa

fione huirus:' ( Quando dicitur; con-

caufam Su(ceptorum effe , ut fint teftes baptifmi ) quaritur,

quot Sufceptores fiat adhibendi in baptifmo? Extat quidem

85 can. 101. de confec. difl, 4. quo pracipit Leo.1. Papa: Non

plures uno accedere debere ad füfcipiendum ex baptifmo in-

fantem Zepper. Po/, Bcclef. L. 1. c. 14. Svarez. Tora. 3. quafl. 67.

Sed repugnare videtur hoc preceptum Juri divino & huma-

n0; illi, quod Num, 3;. *. 3o, Deut. 17.v. 6. C 19. v.:5. non

uni teíti credatur; huic, quia in ore duorum vel trium te-

ftium confi(tat omne verum, c. cuz effes 10. X. de Teflam. €9-

uilt. bel. €£ c.10. 9. 25. X. de Teflib. E5 attefl. L. 9. C. de teff.

Cephal- s. Conf. ógr. 9. 28. Maícard. de probat, 1. concl. s.

7. 117. Unde & miratur Rittershuf. de differentid Jur. Can.

& Civ. L. I. cap. 17. quod non hic fecutus (it Pontifex, Leo,

illud, quod tamen alias in omnium ore femper volutatur,

Quod poftea non obfervatum , fed in defuetudinem devenis-

fes cognofcitur ex c, w/t. de cognat.. fpirit. in VI. €$ c, ult.

Cauf. 30. quaf). 4. Hoc autem iterum priftino vigori re(titu-

tum & denuo conclufum fuit, in Concil. Trident. Seff. 24.

c. 2, ut unus tantum five vir five mulier , vel ad fummum

unus & una

bapüzatum ex baptifmo fufcipiant,'Rit;ershuE

däo 1000

:

$ 4. Hic, quamvis nemo fit, ut opinor, qui non

certum & definitum Su(ceptorum numerum inter adiapbora

referat.

Integritati enim & efficaciz baptifmi nihil accedit

nfir-

vel decedit. Gcrh?xïd. loc. de laptif. $. 269. Quod & co

mat

)

mat Decret, a Con(ift. Suprem.'bicsdcn(ï— Menf. Septembr,

Anno 1617. ibi : £*6 nun nio bic Ingabl ber Gxoatfern vor ein

n&glid oiug 3. Daften , in melcbem Gyall bie Sirdoe 3u Éciner o

toifieif oerbunben, — Tamen fatius & tutius effe, (i duo vel

plures adhibeantur, propter teftimonii infirmitatem atque

educationis necetfitatem , ut fc, Parentibus ut & Patrinorum

uno yel altero mortuo , infans pie educari poffit, dodte ju-

dicat Gerhárd. Jer. de &aptistao $. 269 & Rittershuf. c. 4 . Ni(

alia in loco aliquo vigeat confuetudo, quz plures feu pducio-

res Patrinos admittat , tunc illi inherendum. 4 7.

5. vit. f de

bent, in[pic. [.go. $. ult, ff de legat. t,

$. s.. De illa confuetudine, quz unicum faltem Su.

fceptorem tolerat & prz cateris locis etiam Coburgi floret,

te(latur Finck. qu2/f. 0;, i ffv. Et de ditione Norica adeas

Rittershuf. pre/aud. oc, Quam confuetudinem ubivis intro-

ductam exoptat Zepper. L. 1. c. 74, multis ex rationibus hoc

demonftrans, De Haífia vero, Thuringia & Mifnia : impri-

mis etiam de terris Sax. Eledt. videatur Carpzov. z. Cov/fft. 265.

In quibus locis plures quam tres adhiberi nequeunt, ( habi-

to tamen refpedu Sexus; ut, (i maículus baptizetur, düo

mafculi , una fcemina: fi autem puella duz foeminz & unus

mafculus adhibeantur,) Propterea, ne Sacramentum hocin

türpem quandam & avaram nundinationem & que(tum con-

vertatur, pracautum eft in ordin, Ecclef. Elect. Sax, ar'íc.

gen. 6. S. 9Il5 aud) unfangbar vermerdet, bafi bep vielen ag

Syodymürbiae Gacramenf ber Deiligen S&auffe , &im ba8 Ginbin:

2

4

Dentg , Gefcbend'e unb fonberfic)en 92ugen, etivan aud) unstemli

cben 9 radot$ unb obeit roillen , ntif groffer SOtenge bcr gebetez

"en. Geoottern ii araevfid)en 9Dufbratud) aciegen unb alfo etfídie

bietburd) Srámerep , faft bergleidhen tuie verrüdfter 2eit oie Sicf

(f obne

ïþfaä*en'im 9Nablitbum mit (van ä*tcïän ; 8ctricbon , ní

gtofies

gvoff*es ngemg aufrzd)ten j unb sü eröärm icen 9ínffoff bet

€infáltigen einfübren , umb alfo benfäbtgen gleid) fünbigen qnb

mif biefer £etcbti erttafc't G.Otte$ Sorn mteber 1n8 erreaer tbun :

€» follen binfübro ricbt nier benn 3, Geoafterm. gebeten unb

I LUE

Dicrüber niemanb $taclaffen tuerbent. xc. Ecfecundum hac judi-

cavit füprem. Confift. Dresdenf. die 24. Septemér. am. 16:7. ad

cafüm : ubi quis omnes fuos Cognatos & Affines Patrinos iri-

v:ca;c voluit. ibi ; oicrocil aber gleidjtvobl bie Gburfürfi. Gdf

Sitden«Oronung beétyegen Elare SXtaffe gicbet , ub bicfe CBere

mbzmng tbut, ba Dep eincr Sinbtauffe mebr nidbt, al8 3. &«

Satfetm gebcfen unb erfüdjet rocrben follat, — o babt ifr cud)

bifffall8 barnad) st rícbten unb nag eudy mebr , of8 3. Qäevattetn

3 bitten, nibt eerftaftet roeroen, €5, 3.

$

. Siquis igitur ab hac confueradine recedat , p&e-

nà non immerito a&ïcuendus eft, Non enim fufticit , leges

promulgare , nifi fübditi etiam rnetu poeng ad. has leges ob»

ligentur. 4 79. ff- de offtc. Prafd. l1. $

$. 15 ff- de Went. infpic. Efk

autem paena in Electoratu Sax. conf(lituta gez. 4r£. 6. centurm

florenorum, ln verbis: Go follcn pinfübro nidot tebr , benm

bre) Gebvatfern, bep. aufaefceter Citraffe 100, fl. tweldoc8. toir

biermit oicberunr ernetiert baben toollen, aebeten , unb. bierüber

fiieianb $ugclaffen toerbert.

Qu tamen lex aut nondum in-

crebuit; aut ftatim decrebuit, ita ut hodie poena fit arbitra-

fia , & pto ratione perfonamm delinquentium [udicis arbi.

trio telinquatur. Z ;7. pr. /.

. B. ff de pamn, Gometz. de delic. c, 3.

z. 66, Reufner. L. 2. Decif. 20. 9. 6, Quem & inmodum refpon-

derant Confi(teriales in Elect, Sax. Dresd. die ij. 7u/ii amuo

1/2;. ClBa8 mafen ber. Sbfavvee bep eud) fid) über einen daufiae

noffen , fo $. Geoatterm gu bitten fid) unterftanben , befdmeret ,

ba8 ï;cwt ibe infieaenb 2 befinbett,

egc)ren Dierauf 26 — Sybe

Sooüct if vor cud) erfoberm , ibor fcinen Wnfug permeifen,

unb

1

*

tb anbem.gum Creimpef, auf etfidoe Sageimit Gefát

gnäfä Ctta£

fe befegen.

$. 7. . Dein

de d:xxmus Sufceptores adhiberi propterea,

ut confeffionem nomine infantum edant. v. g. fi quzratur a

Paftore : abrenunciasne Satanz , it. credisne in Deum Patrem,

Filium & Spiritum S. Hi ref(pondent: abrenuncio: credo. Ubi

notandum, quod fint, qui hunc ritum, ut Patrini. pro infan-

te fponfiones interpenant, abrogatum volunt, fundamenta

quarentes in principiis Jur. Civ. ideo, quod Patrini vel pro

infantibus vel pro adultis ftent:(i prius, notum eft, quod na-

mo ad alienum factum promittendum obligetur. $. 7. 7. de

inutil. flipul. Sed his alii refpondent, concedendo quidem Ju-

re Civ. alterum alteri non poffe acquirere obligationem ; 2. $.7.

interim tamen excipi Tutorem , Curatorem atque Patrem:

pro quibus & Sufceptor habegtur , dicaturque Pater fpiritua.

lis (zpa in Canonibus. Hzc autem fi&io neutiquam hic pro-

cedet, cüm faltim in quibusdam locum fibivendicet & ultra

prohibitionem matrimonii fe vix extendat. Itaque potius

ad fandamenta S. Scripturzrecurrendum effe exitimant. Re-

quirit enim Deus ex parte baptizandi nihilaliud , quam fidem;

quam parvulos habere affirmat Salvator. Marr. 9. ». 42. Hanc

tamen fidem loco parvuli Su(ceptor interrogatus publice con-

fitetur, refpondendo fc. loco ejus: Se credere; & fic quaü

interpretis lecum tenet,

$. &. Alterum membrum hujus capitis, nempe Ob«

Dico harum verecundiz caufa ad-

fletrices quod attinet,

mittendarum munus. etiam in fingulis civitatibus & pagis

füummopere eííc neceffarium: quippe, (ine quarum auxilio,

& ope multz przgnantes , ut & foetus de vitafua facile peri-

clitari poffent , referente Hygino , apud Cujac. 77. 0, 27. Qua-

propter & Achenienfibus non injufte vitio vertitur, quod lege

^

G

a

pree-

OC

prxcaverint , nequis fervorum aut fo:minarum artemi medí. -

€am di(cetét; & fic Obftetricibus etiam omnem viam aliquid

difcendi & aliis applicandi, precluferint, Quo tahdem eve-

hit, ut plerzque mulieres verecundia dacte , dum mares me«

dicos adhibere nolebant, perierint. A quibusautem recteno-

ftrzRespublicz difcefferunt.que petfectisObftetricibus oprime

fibi ubique préfpexerunt & adhue profpiciunt, — Vide ürfil,

Giotb. &anb«Orb, Synod. Cbfuf $. 18. Cid)licglid)en , roeil an fo

Toenía £orten verpflictcte CBebimütter j finben , ja an mand)ant

£yrtt gat fcite, of ift vor febr notbig unb nüglid) eradytet , baf folz

dbc 9vrfonen bep ben geiftlLntergeridhten beftellet;umb barbep robl

explotirct rerben folten., bàmit fie in bem Gbriftentbunt dnugfatt

acarimbet, o5 benen. Gadyen , bátjt fie st gebratidien , guten

CXer(fanb Daben , tinb attd) fonjten ciie8 Ebriftlid)en £ebens unb

Cbanbdi8 fejm móget. vid, & Cafpar Huberini 98ebendien oon

ben Joebantmteti unb. ibrenr 9tmbte apad Dedckenn. z. 4 Se,

ult.. N. ule, latisime in ber SSraunfdm. Sitd)en « Orbr. cap.

Cfon ber Sotbtau(fc. $. Soemitad) an ben docbamimett,

$. 9. Tranícamus jam , repofitis aliis, ad ea quz ad

Obftetricum officium h. l. pertinent, quod deprehendimus

impiimis in hoc copfiftere, ut curam habeant & diligenter

vigilent, quantam fieri poffit, quo baptifmus non folum tna-

turetur ; fed & infans, ficut ante, ita & poft bapti(mum, fri-

gore vel alio malo non gravetur, velledatur. Et hoc pr&-

caveri poteft , (i infans denndatus mature iterum faíciis in-

volvatar, Quod & vult cit. Huberin. 4. J ibi: Sjnbef follen

áttd) bíe Jyebaninten bep ber. SPaufre 2id)tung Daben tm auf unb

gubinben , bafi bt Sinblcit , nicót burd) langfant ümaedben cifale

Ml

Y

ien, unb bermad) babon fr

G foctben , ünb eftvan arefíen

Gxdymerben emofaben aué dintáfta&it ub Linacbtfameit ub

?

Sieberlidfat, SOddem gctreue,

&

i^

Eige, umb bebeioc Debamnren

kcicbtlic) ff;;fommc'n fónnent.

$ 1o.

i

; 6, 16. , Cum & füpra menuerimus, tempore neceffi«

tatis quemlibet poffe adminiftrare baptifum , nemo forfan

etit , qui contendat , excludendas ab hoc obftetrices quippé

qua feraper fant proximiores tali cafü.. ;Quod & Jure Cati,

expreffe approbatur. c. sulier. 20. C. m meceffrtate 21. de con»

fé

éc, difl, 4. Ipo p. , . 191. Niceph. 4 1. Jur. Grac. Rom. Sel. .

&, 1. Rittérshuf. p. 1. Nov. C. 4. fttt, 1. Quibus textibus ex

affe füffragatür Sanctio Ecclef; in Elect. gesm. 477.

Tif 6. CDof

filid)en .

ber Siotptauffe Ibi : CIBdl aber atid) in oer. Cbti

[teti

mciribe cite lbblice unb. obl gegtünbere Ceibobnbeit gcba

toito, a alle &brifilid)e Spet

fohen tnb.fonbetlid) bie Qbxbimnüte

fec , Cin 9bifeung bafrdtd) bi

c Ogeibet SDtit Grben bcó Otcicoe

icbt tintermoorf

€riftt fepn: lnb bic

SRtotf) ber gemeinen SRcgtil f

fer if£,) stir Selt ber Stotl) in 9lbrmo

efen ber SDtánne , bie Sinbet

actaufft baben , tecldoe& ma

fí.bie 9

otbtatffe genennet. bat, €&6

ift bice nid)t aufgeboben ;

fonbern iu ibree. Srofft vccbliebett.

Con£ Goth. CBebemuttereOrbin.

de anhó 1658. S. bà fid) c$ bt«

2.O:din. Eccle(.Schvvattzb. cag. 4. $.10.95tatin(d)m.

gebei folte.

$idjen « Orbn;

& Magdeburg. Ordin. Eccle(; Tamen Obfte-

tricibus praferri debeant viri, (i haberi poffint.

- Quod col«

lieitür ex Ordin. kcclef; Eledt, d. . onbern: ba. fie cinen fite.

:

doenbiener obcr fonfi

eineh: Grifil, Sann in ber pI $t Danbeit

babet fennen , benfd

ban. bergffet;l, uünb ba$ äinþlcin tauffct

faffet

$. 1. J'Sed, qüämvis muïi&rc;S ad Bäpzifmum edmite.

&htur hoc in cafu, tamen prohibitum eft, ut Sacramene

tuty hoc in Ecclefiis peragant, cum ipfis in Ecclefiisfilen-

tium fitimpofitum. — Quod illuftrat illud judicium Bugen-

hagii Poroerani , apud, Dedeck.

Fol, 1. L. 2. Se&l. 2 de baptifm.

toie anfete QBciber in oet

Bum. g. COQS tOun moit ábcr, g!gif!)

j

Sirdyon

e

: ä&d)en st mü

f

]

ett prebigett,. Mqü»eäkir—ä *.Ej.s;.,iïegäa, m;a; : afj? -

W?W F end) nidit in ber Sorcben fápffen,

! ,(:;APVT Vm

De

Contrariis Baptifri,

$. 1

4

Rimgm','ngd quzri mþretur ín hoc capite, eft: At

c

non baptizato fit cotrimunicanda Coena domini? Neg,

P

E. quia bapgiünüg eft Janua & fundamentum omnium Sa-

cramentorum, Ziegler. 47 Laucellat. pag. 163. /Edificium autemm

füperzdificari non poteft, ubi fandamentum dee(t, Lancel-

lot. L. t. Tit, 24, $. 16.. Accedit, quod Sacramenta (Gint bona

Ecclefie propria. ^Et propterea, qui fünt extra Eccle(iam

conftitati, ad eorum ufüm non fant admittendi z. Corintb. ,

P. 12. 4/g. C. 4. de coufec. difl. 4. Quémadmodum & ad Sacra-

mentum féu epulum agni Pafchalis, quippe quod typus fuie

Euchariftiz ; ficut Circumicifio bapti(imi , c. s. de confec. dife. g.

rion fuerunt admiffi, nii qui per Circumcifionis Sacramen-

t£uüm in confortium Ecclefiz fucrintrepti. ExoZ. 12. 9. 44. Prius

enim eft na(ci, quam pafci,in vitanaturali. Ita quoque per

baptifmum ex aqua & (piritu oportet nos reuaíci, antcequam

Chriti corp

ore & Fangume ad viram eterham alamur,

z

gob. $. v. a.

$..2. Praterea illud hic qu

äeritur , num infantes non-

dum baptigg,ti honefta fcpul,tura & cum confuetis ceremoniis

cultari

fjnt fgnggaqg:i;;z; ggodncganx Pontificii , qui cos in pe

aliquo

-

äliquö íà coeméteriis angolo absqué tantiomibus & ritibus

Chriftianis fepeliunt, ee quod velabfoluteillos condemnan-

dos effe, eredunt. Vid. Quenf(ted. de fepultura Veterum c.7.

p^BR $j VWel,ut quidam, qui eos nec beatos, nec damna-

tos judicarit, fed peculiarem juxta infernum locum ip(is as«

fignànt; quem lim

infantum non baptizatorum vocant?

W

: Quid

in quo ipfis neque bene neque male effe exiftimant.

autern de hoc limbo habendum fit, egregie deducir Salom,

Glaffius in Tract, cui nomen attribuit: ben 9Ytofaifd)en $cbre

ib Gefdbidtz Se, — Nos vero, cum fecandum Theologo-

rum no(íirorum communem fententiam ejusmodi infantibus

propter immenfam Dei bonitatem & mifericordiam faius

&terta deneganda non fit, propterea: quia in eorum culpa

fion eft, quo minus utantur Sacramento baptifmi. Gerhard.

Loc. Thcol, $. $. 139. & in hoc fequimur fententiam eorum;

qui ftetuunt; illis nentiquam effe denegandam fepulturam

honeftam, cum confíuetis ceremoniis.

Potius namque eri-

£i, folatioque affici debent Parentes pér talem cafum mae-

ftum dejedi, Quod & mulüs ordin. & fan&t. Ecclef, eít

cemprobatum & praceptum: precipue autem í(n ber Sdit

bejádfé. Qirden Crbn. quam . vid. apud' Dedekenn. Conf.

'Theol, Z Menér, 2. Secf. $. 1. cujüs verba hac funt.

Cnbs

li roollen tvir. aud) uné mit tnferm. Gbrififiden. SSegrábn

i(fen

^

yon benfpapiften bicr abfontetnbof toie mitnidyten mollen juloffea,

baf bie ungetaujfte Sinberlein , fo ettoa in. SXutterleibe gelebef

Jinb fobf atf bie fBelt gcbobren , mit ber Glteen unb. fürmebme

li ber 9Xuttee. fmerglidoee Quovigfeit umb 2mmfeebtungen ,

nicbt folfen €6rtfilid) begraben roctben: beun moa8 *on fold)en

&inberri 1ady GXtted CIBorf gu Dalten tinb st glátiben ift ? -Dae

beu toit 5usor at feinem Jvte aeticfoet. — COarum . follen fic mit

atl &orifil, Ceremonie, Gxlrite sg? Ovfange jür €t

ben bes

Mfigef

as

Y

fáfget toetbett,

ïIdv.ctgjgx vult Ordin. Ecclef. Sax, Ele&t. Z. gen,

art. Tit, 1. $. Soieioeil atd)

-

« &, C.Isepn;ai'ifgfjc $irdeneOrbn,

.L-ch, 17' '5' 3' ï:

.

,;'5. 3-

Szpee

r;iau,n,iq,äjccidit),' uüt hoc Sacramentum relí.

eio(isfimum ab

hominibus minus religiofis contemnatur &

pedibus qua(i conculcetur: ideoque & de hoc tanquam de

contrario in pre(entiarum agere neceffe duximus. . Nam ac-

cidere polfe, ex experientia haberzus , ut ünus vel alter Edi-

tuus vel ís, qui locum ejus tenet, nefcio, an Diaboli fuafu,

per ato baptifmo, aquam baptifaalem aliisad petitum ero-

get; vel ipfe ad ufus füper(titiofos utaturz Quibus quidem

obviam ire voluit Ele&. Sax. per Decret. Synod. de 40 1624,

hiíce verbis : 9fBegen 9fuàgicfiung pe8 Cauffpaffurs iff. anbete

iocit unfer ernfter QPBille unb Steinung , bof su COermcitung ab

fcà Sigerandys, bafftlbe oon Cuftode bep QXerfuft feineá otenfts

inb onberer. fdotoebren Gtrafen nicyt ecrfaufft , ned) verbanbet,

fonbetn (itadió im 33cyfeon bes Parteré an gebübrtidyeOrte g

ftagen, tb rcgaegoffen merbe, — Verum quomodo hoc fzpe

ex negligentia Pa(torum , qui interdum /Edituornm fuorum

fidei nimium tribuunt, intermittatur? non dicam,

$. 4. Quaritur itaque, (i quis /ditnorum huic ad.

serfetur , quali pona fit puniendus? Quamyis quidem olim

certa fit (latuta poena ; d, Deeret, $yuod. Íc. remotionis, illa

ramen neutiquam eft proportionata deli&o. . Quod & eluce-

(cit ex verb. d. Decret. tinp anberm fdmebrat Gtrafen.. Difpi-

ciendum igitur, quid

tali ca(ü obtineat? Certi autem juris eft,

oena in jure haud. definita, füccedere arbirium Judieis in

p

di

&anda coercitione. Farinac. i2 Prax. Crim. L. 1. Tit. 4

T

gus[l. 30: . 9. Tiraquell- . d pan. aemperand., cauf. 3t, n. 34.

(i vero arbitraria muléta cerram in jure^non . habet legem

Et

t:tamen

::;Præ('cfiptaml, fed :.,dc:,iüogem—,aJuri;p,critis petere jube

pl;rum-

plenítidüe hodie eati erþcäarä!?äimüä; relegationett) five

a

temporalemfeu perpetu

Xfu'

ftigationem;vel amputationena

fmanuss.

qua non raro cum

?...

antecedenti connedlitur: itenx

carcerationem, aüt etiam' mulctam pecuniariam ; nunquati

aütém poenam mortis G/eff. im cap. itquifitionis X. de accufat,

Quod & in terris Ele&oratus Sax. multis Conftitutionibus

comprobatum , ut Conflit. 4. 25. 41. 4. 45. P. 4. Patet igiturs

quod graviori, quam relegationis ad certum tempuss aut

in perpetuum ; vel fuftigationis porna afficiendi neutiquam.

fint tales Cuftodes aqua baptifmi abüténtes, cum nonineant

padionem- cum Dzmone : nec miagicis artibus quicquam

damni inferant hominibus , fed faltim fuperftitiofis remediis,

vel morbos vel fafcinationes depellere ftudeant. vid. Carpz.

2, D. $j. Proinde' etiam judicatidum eft pro ratione ufus. Si

ad magicos, pravosque ufus adhibita fit; paena etiam exafpc- —

rabitur v. g. fuftigatio cum relegatione, ita tamen, ut nom

deveniatur , ut jam'dictum, ad ultimum fupplicium. Quem

& in modum refponderunt Lipfienf. Scabini , qui cuidam cu«

ftodi, qui aquam baptifmalem muliercule dederat , quam ta-

men ftatim poenitentia ductus repetierat , poenam relegatio- -

nis ad aliquot annos dictarunt,

de alíis S. S. baptifimate

$. $ : Eandem etiam poenam

abutentibus famendam effe, ine bzfitatione ex generalitate

textus parilique ratione ftatuimus. v. g, (i muliercula fuperfti-

tiofz, vel vetule infantibus baptizandis corallia, margaritas,

aureos & argenteos globulos.& (imilia annectaot, ut imul

cum infante , ut loqui folent, baptizentur , ut fingulares inde

vires ac efficaciam confequantur; ad que omnia refpicit ge-

neraliter in Ele&. Sax, gez. ar£. de an. 15$0. Tit.6. Verf. SYa$

bod)mürbige Cacrament fell mif aller

bodyfier Sxeoereae , Gbrere

feidbtfete

tigfeit

biemgg ,-unb bbue cinige und)rijifidye ?äigbräucþc obet

figfeit bes Qen s obetümüeömbm, Oinfalté bet GitdbeteCbutiite

&er gebanbclf toerbér, — Specialiter autem ín ber. OBcomatif;

Sirdanz Otbrt, £. 2. e. 12, $. 20. Et in bet Otáfl, Cibmargb,

Sitdeit « Éorbr. c. 2. $. ?. ubi infimnl cautum; üt infantes in

totut denudentur; ne aliquid fuperftitionis locum habeat

vel dolus exercea

;-

J

tur, ibi: QfBie beiin aud) binfübro alleter t

fen bie Sinbet. ni

ót

cittgetoidelt , fibee ba8 daupt ollcii , fonz

betri bloB au$ ben

follei.. Sed.-

Sibinbcfn and) übet. ben &ib aetaufft merben

cum pagelle .

j

t&tct. fpera creverint;. plura ada

dere, hic füperfedeo mu

aque. lubens omitto. .Tu ine

terim , benevole Le&tor, ha

hc qualem qualem Opellam In»

auguralem (ereno pectore

füfcipé: A te aütem non rigidam

Cenfuram , fed 2quum

;

&xpédo judicium. Tandern..

?

. .RimDéo T,. O

M.qrosum huncliborem

. C(æpl, fació

D

"

A a

a

&

h)

u*

Plas uïirta. ii

i in egritudine conftitutüs baptizatut Pres-

G)QU

byter Jure Can. "ordinári néquit.

(2.) Baptizari poffunt

& dementes & dormientes.

an.non poteftih uxorem du«

(3.) Baptizatus Jur.C

eere filium illius qui eum baptizavit.

s

R.

Sed cogna-

lis quam fingunt Canones in tore

&io illa fpiritua

fioftro non attenditut,

(4.) Nemo cogendus eft

àd baptifmum.

(

ii 2Beepfctb

aige)þba*-

(5.) An füppofito infanti

:

. ptifius conferendus

€

V,

À

:

Neg. Si magis transtote

inátus quam cteatus conlpicitur,

(6.) naiéBas]euas etiam ex Jure Civ.

dempnüraü

oteit:

(7.) Bapuzati

is &inaxbaþriäapdus eodem privile-

audent.

ultis in locis etiam inter. Lutheranos Exor-

ol

M

&fmu

s inufünon eft, in aliis re&te fervatur,

(9.) Non baptizati non poffont efie Patri

ni feu Su-

Íceptotes.

merus Patrinorum geminandus

(iþ.) In bici/giggnu

( '1:) Abbates ; Monachi, & Moniales Patrini effe

neaueunt?

n tefti-

(1.) Competit liberis f;tïone munerum 3

moni-

2

thonium baptlf'mx aeceptgrum in bonis parcä-

..tum hypotheca,

( .) Si pater Patrinos yel Su(ïepteres ad bapt;fïæum

infantis invitare recufat , mater aliique cognan ad

invitandum admittendi fünt,

(14.) Judaus baptizatns füccedit Patri,

(1&.) Poteft quis nonnun

uam pro przítanda Hdc,a

ju(fione fpirituali requifitus: ofEcmmxliud hOHCs-

j

fte & licite recufare.

(16.), Patrinus pro füfcepto & vice verfa poteft te,

ftimonium ferre. .

(17.) SiMedici& Obfletrices concurrünt & hz affic-

mant,illi autem negant aliquam virginem adhuc

elTe, Medicorum fides pravalet.

— (18.) Si par numerus eft Obfletricum ahqüam vir-

inem effe affirmantium atque ncganuum

,magïs

aääxmannbus grcdendum ett,.

$ (o) S€&

dd

44 Clariff. DN, Doltorandum.

N, Tibi quam gemini Themisinélyta Juris honorem

Deftinat! hinc méerito munera larga feres.

Made animi Virtute, Deo ; Patrizque Tuisque

Chanor haud ulla lege tuendus eras.

Plaufus votivut,

N. C Lynckeu. D.

X zerra gremio jam furgunt agmina florum,

Turöague vaua fibi vilia ferta parat.

überis mgemx frut?u;, HAÁARTFNGE, tulifi ,

ui Tibi dant ingeus conciliantque decus

Floribus ex tnitidá , gemitis Permesfidos unda,

Serta Tbemrais ncódit mäz/tam Tibi.

: Gratulab,. £.l m.

Henr.. B. 3tot/ D. P z.

TE

baptizatum nova differtatio demonftrat ;

Perque hunc. BAPTISMVM datnova dona Themis!

Nobilif.. atque Clariffimi

Dm. HARTVNGII .

"honoribus optime meritis

" FELICITER ! acclamat :

Auguümus Henricus- Faíchius, D, P. P.

IT Doé&torales bene nanafcans honores

" Degelidis dantis BArrisM1 diíferis undis,

Pa

Aitéctiam requiem; & dulciffima gaudia coeli,

Hinc TIBI fplendidulo pro munere tempore euncta

Totius vitz ridebunt: florida Maji

Verficoloris erit TIBI valde femper imago!

Hifte Nobiliff. aique Confultiff. Dn, Doitorandoy Cóntevv 4ne 46

ainico [uo defecato gratulari voluit , debuis

3e6. Güriftepp Stündj/ D. Cuc. Prov, & Illuftr.

regim. Saxo- Jen. Adv. Ordin,

iL

Dum

£.

j

m tentas docte Ba»riswr tradere - jurg ,

DU

'Te doctum & Sacri juris inarte probas

Per Themidem dudum promiffi hinc dantur honores

D:gno, fraterno grator amore TIBI.-

lta Fratri jim dileétisffmo , de . Summis in lltraqut

qure henoribus

395 git)ufï. Spartung/ Phxl &J U D

abriqal, -

85 O tvciff fi cbs eibíid) auS/

N5

æawæertbe&er .sbmwurbeauacbaæf/

'ate Ct ber bteä qen « pemif» Soaug

3uttt erfïenmafg( betvate/

uno íi 9 pollene Btmfït (id) t[mte*?

o uf au

epn/-

fonft (tel[te mander bas Gubitemn ein:

e8 bliebe mandyes SSud) in ODindel ftecien/

mand) f(uges Spun foft 9If umb asb bebedeins

Openn nidyt €ntaelt wf Sycübe folate /

«if its ; tvas 9'Sertbeftet ,

Kj unteroroffean pat gentiadt :

(&t raucbe, wie & tput/ num foíd)et Q'*[rcen mow

Gt tvirb &»ie bóllia nad) tb nad) erfangen /

unb bafo tm Qurpure Sute prangen: -

etit äbemlö bátt-Spatot.

Ov5 Exc. þermD JSyatfungs

eóànctide Siffgaaofinfigafft.

E

f

d

.

-

t

"

—

x

z

-

J

W

M t

ii

m

-

A

-

EM

o

]

d

5

PT

PISSINIA

EVADVR

TOIASINISSIUMAZSEER.

A

-

"

io-Auera

— — À

&

(

l,

N'SS'.

T.

DISPVTATIO INAVGVRALIS JVRID!CA

-

G

9

BAPTISMO,

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

um

us

(iä

-

bivina adrpxrantc Gratia

Azttorz;:zte lÜufiyis im Inclyta Salana

JCronvM SENATYS

ä

SyB

PRESIDIO

VIRI

s

Magnifi , PreNobiliffmi , Confultiffpi atqua. Excellemiffmi

.

DN:NICOL.CHRISTOPH.

t

LYNCKERI,

11

C Conf"ummatlfï' mi , Ducum Saxon. Confiliarií

ä

eminentiffimi , Facultatis Turidici Senioris, ejusdemque Pro«

fefforis Primarii , Curiz itidem Provincialis ac Scabina-

10

l

tus Affefforis graviffimi ,

DN. Patroni Ac Promotorts füi omni aäjänwntm eultu etatem

pro fequendi

.PRO LICENTIA

Supremos in utroque Ture Honores ac Priroilegia suore

.

Majorum cape/fendi ,

m

Publice fubmittit dxsquxfiüom

]OH JACOB. $yattung/. Marlishuf, Thur,

44d D. April. Agpno M. DC. LX XXV.

E

EDITIO QVINTA.

Litteris

NUVERTHERIANIS

Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

E