KaI600-101_11

"

4

4

!

2

-

v

—

as

——

m ss Ri n

TA

-

^

n

E

Tf

$

— À

2b

d nte-

m

C M

n

,

--

z

—

v

P

W r qoe r du

TREORIOMA

d

:

——

o

d

A.

, CARMISESNTYE

of

Y

ul

L bj

mä,f (

Vf

E

[

g

(.]y

4 t

ä

n

er

M

)

Ó

H

]

Yi

ä

N ;/ J

DL CA LR

. Z ng

"

!"W

]

J

?2/* (4*,»';*»

yyl

/

l

hat 7

- du

2

K

^

|

! WPM

I TY

M '*C«l

qn

TEU

y^

]

'/Jg,

]9 C«*':')

uj

h

q0

W

al

C .)' I LGUT

VC TU U

Q3./e P'aejo s

|

[ d

N

1UA,

ÓX

':3

"

9*(«"

fitt

N

f 0

QREU U

^l

X

Qu

AU

2l

fgu

W

Ü

u

TA

À

P

ss

(

i

M

'€&

m

TU

VRM

—

Digitalisat

|

4

vorhanden

—

z

t n m

R.

DISSERTA TIO THEOLOGICA.

(77/

EFENSIONE

Mi

SUI PRIVATÀ,

Quam

ju

Sub Divinz Grati Civpeo

Wij

PRIBSJID&E,

(/

3?0 CHRISTOPHORO PFAFFIO,

S.S. Theologie Doctore; P. P. LccleflæTubmgcnüs

& p. t. Facultatis fuz Decano,

Defendet

Ad D

Jaa MDCCXYV

L. H. $. C.

Aucron & RgsPONDENS,

M CORNEL, WILHELM. HOFSTETTER, Stuttg

S.S, 'Theologiz Studiofus.

TFBINGAE,

Literis HIOBI FRANCKII

-

gie Duéis

Scrcn»hi*llïligni,' Würtember

- ftico,

;?ygicdrip Ecc!cha—

(f

GÉ R D.5

E

m

CMa gni?co :

Confultilfimo, $umme Reverendis , 4

p!)[irhi:, Ex&fm.

tilfimis , atque Digniffomnis,

DN. LOHANNI OSIANDRO, Potentiffimis

Sueciz & Poloniz Regibus à Confiliis Ecclefiafticis, & Sereniff. Vür-

temb. Ducis Intimo Statüs Confiliario, & Confiftorii Direc&tori Emi-

nenriflimo, Coenobii Hirfov, Abbati, Ordinumque Provincialium

in Sele&tiori Senatu Adfefforilongé Graviffimo,

DN. IOHANNI PHILIPPO DATTIO,JC:ro

Famigeratiffimo,S

ereniffimi Würtembergiz Ducis à Confiliis Jufti-

tiz, Confiftorii Duca

lis Adfeffori , Senatüs Fifcique Ecclefiaftici

j

Advocato Nobilitfimo.

l

DN, CHRISTOPHORO ZELLERO, Co-

L

nobii Laureacenfis Abbati Reverendiffimo, nec non Confiftorii.

T.

-' Adfeffori Graviffimo.

DN, ANDREX ADAMO HOCHSTETTERO,

S. S. Theol. Do&ori & Profeffori Publico Ordinario Profundiffimo , Se-

;;j

reniffimi N/ürtembergiz Ducis Concionatori Aulico, Ducalis Con-

fiftori Adfeffori & Monafterii S. Georgiani Abbati Digniffimo.

DN. WILHELMO EBERHAR DO FABRO, Ecclefiz

Cathedralis Stuttgardianz Atiftiti Vigilantiffimo, Confiftorii Ad-

feffori Meritiffimo.

DN.SAMUELI ULSPERGERO, Concionatori

Auli,c-ol "

nec noa Coníiftorii Afi(cffori

» Dexterrimo,

Dminis"l'rvmotqribu: 4

tque Pätravnis fnis eà , qua par eþ, amm

*

reverentia Colendis

Paucis hifce pagellis te fuaque ftudia de meliori

. ,mota commendare debuit & voluit

M, CORNEL, WILHELM, HOFSTE'F'I'IR

((2

ra63 (52 89

4

DO

m

baod d

Laj

$$

$99

$

æä&æ&: $68

$9UOUU-O 99

$

$

æ

$s

$9999

27/77

F.

9.

fiftis

|

: Wür.

$.

f

J

l

i"

TiPater Filio dedit vitam habere in femetipfo,

S]u) Joh. V,26.Siceam à &sáySoere; pofuit quo-

j

Cro

&l

v

N

j

queà (emetipfo,poteftatem habens & ponen-

*

,

b

di & recipiendi. c. X , 18. i. . juxta T heophy-

i]u&i-

la&um, vitz atque mortis Dominus eft illefo-

lus.

Nec aliter Bernhardus: Poreff bumana vefania fibi :pfé

:

sp mortem fceleratas injtcere manus , [éd mon boc eff ponere ani-

d

mam [uam ,urgere cam magis C* violenter abrurmpert, quam ad

nutumponere: tibi impie juda, mifera blane facultas fuit nom

ponendi animam fed pendendi ; nec tradente te [ed trabente la-

Q

queo nequiffimus ille [piritus tuus exivit , nom emi[fus à te fid

b2

ami[fus.[olus in znortem: tradidit animam fuam , qui folus vir-

£ure propria regre[fas ff ad vitam ; folus poteflatem babuit po-

Íg

nendi , qui [olus facultatem babuit liberam re[umendi : impe-

rium habens vita )r;artis. Scrm , Pa[, Dom. f. m. 140,

.

Ullus itaque :i[;Azpeze; poteftatem in fpiritum

n

N

habet , Cohel, VIII, 8. fed ejus conftitutus eft can-

tüm cuftos , ne defit fibimeripfi, vitam divinitüs conces-

fam nefarié negligendo , fed modo potius , quo usque po-

teft , tucatur periclitantem atque defendat , l, quidem pre-

«t , Nomen Domini enim tutiffimum eft in perfecutioni-

bus refugium. Prov. XIIX, 1o. quo feafli&iffimus David

usque recepit, P(, XVII. XXVII. LIV. LV. LVI. LVII,

CXLVII. nec non Apoftoli, AG. 1V, 24. XVL25. decurre-

runt, Modó inops falutem potius exoret fuam , quàm ho-

ftibusimpreceturperniciem, ^ 1l. CMagi/fratus Politici im-

r efttibi in bonum, nec fine

plom(ione , qm Dei Minifte

A2

cau(a

93 (4) 8&

7!?, :

exofa gladiumgerit víndex ením efta.i icam: male a;gcn;i,

Kom. Xlll, 4- uti Efther, c. VIIL, s. fe caendi facilrarem

Stgw

à Rege p

ro toto populo- Judaíco impe ravit. Et Paulus.

hr

300 £3n1

u

N

m infidias fibi ftru&as ad "Ttibunum detulit ,.

nili

(cd adípfum quoque provocavit Imperazorem, A. XXIL.

lt

v.1. XXV,in - Mdl. Facultatiem f[usvum. oblattone. Pxo

vira enim. mortales quid nonámpendunt $ Job, II, 4.. Ma-

ximé veró muneribus placatur íra. Prov. X X , 14.. uti Efauiz.

Gen, XXXII, 20, XXXLIL s. & Davidis. 1.Sam. XXV, i85.

a7. ÀV. Ferbis. byfrnis, & his enim averticur ira, Prov, XV.

v.L uti olim Ephraimirarum,, Jud. VIIL, 2.5. . V. PazAeti-

cis Apologiis, his quippe invafores iniqui petcelli. quoque

g

poflunt.. Luc. Xil, 1. AG. XXIV, i, XXVI, s. Quo:

h

etiam quadantenus Apologiz fpectant , quas viri pii & do-

U/

&ipro Chriftianorum innocentia confcripferunt, ipfisque:

^i

infidclibus Imperatoribus dedicarunt , ut Apologia Qua-

"

árati, Ariftidis, Juftini, Melitonis, Apollinarii (apud Eu-

febium.in Hift. Eccles. Lib.1V, c.5. 8. 11 12«.25. V , 16.

h

Rec non zeez(día.Athenagorx & Apologeticus Tettullia-

8

ni. VI. Fug4 , quam Chriftus non. tancüm. periclitantibus:

pracepit. Matth; X , 25. fed ipfe- etiam. fzpius capeffivit,

Matth. XII, rs. Joh. VIII, go.. X , 39. Xl, 54. Ut nil adda-

mus-de fuga Jacobi ,. Mofis , Davidis, Eliz , Pauli & Barna-

bz ,ut & Cyptiani, Polycarpi , Dionyfii, Epifcopi Alexane

2

drint, Gregorii Thavm ; Athanafii, aliorumque fan&to-

;

rum, Ebr. X1, 3s. atque Martyrum, de quibus Athanafius;;

Jp per [ecutianum procelits fagam ceperunt ( ia locis abditis de-:

litueruut 1fé

féd tamen ,cum erant veperti , certamen M"fï."ü lie

bepter ofzig(unt? jn. dpol..

THE

'ä

;is. emnibus defenfionis incruentz: modis locum mis.

. niüàs habentibus, & invafus vim vi repellit, cum czde:

etiam invaforis , in foro foli abfolvitur.

Ad legem enim.

Corneliam deSicariis hzc habentur: 45 2 aggrefforem., vel:

df-

gumesnque alinm in dabio.vite difcrimine conffitutus-occi

vt

AR

803 ( 50 &i

i

l,

a';t, þtd/din

ob id fatkum calumniam metuere de

ber, I:cm

Di

Sí quis percu/forem ad fe vegnientem ferro depulerity non tene-.

zur erimine homicidi, quia defen[or propria falutis videsur im

t

nulla feccaffe.. Etadlegem Aquiliam7 o wirepelere ,omnes

i

Iegesomniaquo jura permiteunt.

[Q

"rmaquein armatos famerejura finumt,id. Ovid. de Mrte,

[3.'

Lib, lL.

ll

l

IV.

N veróoccidere invaforem & in confcientix foro tüue

f

tum fic , altioris eft indaginis quaftio. Multi ne-

[

gant & prafertim Sociniani. Sicenim ipfeSocinus: Cs

la.

praceptis Chrifli puanat , quod. apud Evangelicos conceditur , ita:

quim "vi repellere ,'ut etiam bominem interficere liceat ,.f aliter

vis repelli nequeat , pre[ertim veró cum bellum injuflum nobis

le:

dufertur , cum tamen Chriflus. c«.F. Matth. dis, qui nos affliouut

& per [equuntur benefacere jubeat. 'Tom. L. £. 696. b. Gemel-

à ad queftiones Schlichtingii- annotavit Wolzogenius

q-u"dquc-: Etft non vindicandi , fed vitam tantum tuendi ani-

mo latronem occidos rcverà tamen tale bomicidium à vinditia:

;

excufarinonpotefl, — Eo ibfo enim , quod vitamlatro ;Zer-dzt u-

fla etinfligitur, pro [ua temeritate, pena, w.4t quid pena À«vin-

ditda differt? Et poft pauca : Majws adbuc add? , tale bomici-

dium agarejforis pro eraviori delicfo babendum e[fe , quam eft.

ipfa vindicía.

Vindicando enim. vetribuo injuriam Jar tcce-

piam at bic occido bominem ,qui me for[anmondum laferat , me-

dum.occiderat, fcd qui voluntatem tantüm me ladends aut occi-

dendi babuit , imà-dequo certo [cire mom po[füm j m m& animo

eccidendi , & non patius terrendi tantüm , quo tutiusme [Voliari:

poffft , aggrediatur. f. 71. b.. Nec aliter judicat Oftorodus::

bír(agen fintemabl etn Gbrift atic) (cinen Seinb 3u fiez

ben feulbigift/ baf ee ibme nicbt frep fepe] eimen SAduber

obes SWórbee / baimit ev feín €eben erbalte

.

" mö.a,e.,/x;-n exfg

'þþ[agmmü:t.cap.XXVlIfW;,. n ^

?

"U* 8

emumem

V.

PT'heo-

Erum longe pluribus arridet tum Politicis tum

logis affirmativa, quam tamen, ne quis putet, irz fic

K

acvindi&tz laxari habenas , moderamine inculpatat tutelz

limitant omnes atque circumícribunt , ut fcil. (1.) vis fit

H

iniqua, fubita , manifefta aliterque inevitabilis , adeoque

(2) ut omnia illa , quæThcüs noftra II. iriculcat, fruftra

fuerint tentata (5.) ut defeníio fiat in continenti, ex inter-

vallo enim fpeciem illa induit vindidx. Ex. XXl1,s. da-

mnatz. (4.) Ut proportio fit offenfionemintet ac defen-

fionem, ne ffatim glande fternas;qui te inermis vel cum ba-

culo tantüm aggreditur. (5.) Ut invaforis eveniat lzfio

non.ex irá aut impatientiá , fcd vitz: potius ruenda quàm

vindidtz nocendive ftudio.

VI.

"[s ita obfervatis, hominis innocentis vitam lzfione, fe-

sá

ralemque fi infultum nequidem vulnera fiftunt, i

;;

P

^oe

czde injufti aggtefforis jufte , licite ac impune redimi,

litici probantlege naturz, communiter cum Cicerone, qui

de offic. Lib, l. prima juris naturalis officia ita defcribit:

Principio omui animantium à natura tributum efl ,ut fe , vitam

*

corpusque tueatur , declinetque ea, qua pocitura videntur. Nec

non pro Milone ita perorat : Hoc & ratio docis & nece]fitas

barbaris Q* mos gentibus d fcris Natura ip[a praferipfit , ut a-

muem [imper vim , quacimque ope poffent , & corpore,à capite ,

vita fua prapul[arent.. Cum vero hz legis innatz notitiz

poft acceptum naturz vulnus obfcuriores ,fpiffaque pecca-

ti originaliscaligine & craffaomnium affe&uum corruptio-

ne captiventur inique, à naturz adeó corruptz inftinu;

tamque venenato omnis & odii & impatientiz & avaritiz

& ambitionis & vindi&a privatz fonte , pro juftitia fa&i ac

commendationé , argumenta fatis folidé ac pcrfpicu'ä haud

déducuntut , nifiin iis , ubi Lex D

ci ;icccfiit Ícripta quoque,

VII. Pu-

uti c g. Matth, Vllyi2 ^^ —

93(7)8&

VII.

0.

Ufendorfus rationes addit adhuc alias (j.) vix videri

P

üc

probabile, me mágis folicitum effe debere de anima al.

xkæ

terius; quàm alter ifte de fua eft, : Siergoifte neglectá ani.

fit

mz fuz curá vitam meam impetat, cur ego pretiofiffimz

rei mez cjusque irreparabili difpendio iftius animam redi-

T

n

mam? (2.) Jure ejus periculi non haberi rationem,in quod

quis: non tantum fuà fe culpá conjicit , fed & liberare fe

ï&-

poreft , quando vult, poteft autem maximéiu przfenti ca.

fu,fi videlicetpetulanter me oppugnare definat. (4) Non

[le

P

conftare,an talis aggreffor damnationem fit evafurus , fi vel

lQ

maxime jam occifus non fuerit. — (4,) Sententiam oppofi-

ram majorem tribuere favorem fceleri quam pietati, íic

enim latrones & aggtcílores temerarii inviolabiles reddc-

rentur; contra

ii homines in perpetuo viverent metu

à

mortis, dum ne

ariis homicidis tenerentur jugulum prz-

bere, ne, dum refiftunt , ipfi in periculum zternzg damna.

i

tionisincurrant, .(5.) Eum , qui tnvaditur non femper ita

effe pararum ,ut non fpatio aliquo opus fibi putet compo-

l

nendz animz & fubducendis vitx rationibus, feu ut farci-

roficifcaturé vita. ZHuc il

nascolligat,anrequam p

^. L. H, de

]. N &6 G. c. F.n. 14, p. 267. 264.

.VIHL

--

rmiora itaque & illuftriora argumenta funt, que ei

p

Scripturz S. demum PandeGis affumuntur à Theolo-

gis.. Extat enim. Ex. XXII,2. quidam privatz ejusque

violentz defenfionis cafus: 5j effriogem' furs demum five (uf-

fodiens fuerit invventus & acctpto vulnere mortuus fuerit , per-

eu[fór nonerit reus [anguinis. . Prafumiturille animo veniffe

graffandi , nec difcerni potuiffe no&u, furandine tantum,

an veró ctíam occidendi animo effra&ionem illam tentarit,

ld

co

ui fe defendit fuosque, jure fuo utitur & abfolvitur,

Ne& icas, Legem hanc fuiffe tantüm forenfem Judxorum.

ia

1i nox

;imigig'gnün &inLeg. XII, Tabularum obvia funt :

od

r]

[

furtum [axit , c [

i

quis occiditur , jure cafus 'c/lo.- Qäæ Cice:

onc.

f

;zg etíam adducitpro Mil

Vit

:

f

Ecundumargumentum locaprabentVeteris Teftamet -

S

tifequentia:Si Animam Lothi Abraham incola terra-

rum illaram privatus armata tamen manu & manibus ho-

ftium vindicavit, ut de expeditione illa ipfi Melchifedek

gratulatus pcflïibucri tin Ábrahz manus fuiffe hoftes à Deo

datos, Gen. XIV , 15.16. 20. Si Mofe cede ZEgyptii Ifrae-

ditam quendam aggtelli prlufic liberationi totius populi

£fui, Ex. IL, 42. A& VIT, 24. 25. f denique quivis infons,

prafercim«utelx ac fidei tug commiffus, ex invaforis fauci-

bus eft eruendus. Prov. XXIV ,.

— DRENE - o ÉR 7- 0 N

?

iuiusto magis defenfio

xiolenta fui iyiius eritlicita

X.

Ertium argamentum fubminifï:rant-Chrif'ci'vcfba: 9 ui

non babet , vendat tunicam fuar'zfä' emat gladinm, Luc.

XXH , 26.

u

amvis Chriftus hifce vérbis myftice ac para-

i

bbolice fignif

cet graviffimam perfecutionem illa ipf4 no&te

imminenrem, mox adfuturis hoftibus cum gladiis & fufti-

bpus, adeo ut fi quishumanis niti prafidiis velit, fibique mo-

doufitato confulere,re&ius agere nequeat,quàm fi venditis

emnibus, adcoque ipsá & tunicá, gladium fibi comparet,

quo hoftiurn violentig obfiftat, (imul tamen conceditur

ladiiad defenfionem libere , & ubi nec gloria Chrifti, nec

curíus Evangelii aliud pofcit , ufurpandi acquifitio.

Id

enim requirit : (1) Forma yetborum Chrifti, qui paranda

ejusmodi prz'fidia fupponit, utut myftice dein ad fpiritua-

lia munimenta accommodet. . (2.) Oppofitio , opponit

enim Chriftusinftru&ionem hancadfecundam miflionem

inftrudtioni ad primam , ad quam omiffionem gladii, pe-

rz. &c. reftrinxerat. Matth, X ,o.10 . in miffione itaque

fecundá gladii acquifitio cenfetur effe licita, .(3.) Finis in-

ut in-

ggg&ioms ,qui ceste non fm: difcipulorum exitium

difcri-

V

"$3558 —

M

ä'i(&rilninatim omnibus expofiti lpefi.cu!is omnique appa-

ratu victus , amictus, gladii, &c. deftituti profundercnt

vitam , ubi id nec Chri(ti

-glaria , nhec Ecclefiz zdificatio

[à

ïequircrct.

3 - k

XL

lu

é

Ec à defenfione füialienus effe potüit Ambrofius , '-qlui

N

canti libecationem fecic & 'alterius , ut fcriberer: 9ui

00

son repellit à focto iujuríam, fi poteff ,tam eff in vitto,quam-sde,

o

il

qui facit.. Unde fanttus Mofas binc prius or[us eff tentamenta

bellica fortitudisis. — INam cum vidiffer Hebraum ab JEeyptio

"

injuriam accipientem , defendit ita ,ut ] gyptium flGerneret , at-

que r areua abfconderet. Salomon

uoque att : Eripe cum,qui du-

Q

citur ad mortem. — Etiam dicit Jo

/

: Saluum feci pauperem de

mant potentis , d pupillum , cui adjutor nonerat , adjuvi, Be-

nediéclio perituri in me veniebat.

L. I. offic. c, 36. T. L. £. m.

23. Suffragiaaliorum quoque Do&orum fc, Chemnit. LL.

II f,150.. Gerhard. L. d. Leg. f. 65. Ofiand. C. C. 1. £.1256.

F

in Hug. Grot, paffim. Dorfch. Theol, Mor. p.;514. Dannh.

Dec, p.697. Brochm,1L £.56. Bald. C,C. p. 66;. B. Meifn,

d. L.L.p.a2t. & in Photin. p.2. Feurborn. Anti-Oftor.

p« 354 Calov. AS. 1. f. 317. Scherz Colleg. AS. p. i128.Spe-

ner Part. 1V. Conf. p. 392. D. Thumm. de Bello p. $8.

H. Muller. Jef. Pat. c. IX. Rivet. T. 1. £. 1591. Perkins.

C. C.f, 1596. Marcf. Syll.1. p.93. Amef. C,C. p. 346. Thom.

L. 2. Quzft. LXIV. Artic. Vll. £m. 127. Molinzus T. IV.

difp. XI. p. 565. huc integra transfcribere non vacat.

R

XIL

D hanc quoqueluce

min media Socinianorum caligi-'

A

ncevigilavit JonasSchlichtingius à Bucowic , ad quz-

ftionem enim : !/45 Chri/Hanis liceat vitam [uam , fuorumque

contra latrones Qv syva[ores vi oppofta defendere , fi po[fet ?. has

ille refponfiloco Qoorriduc casque dkvrteas regeffit : ,Quid-

mi liceat? 1po. verb uon licet tantum ,. féd. etjam id cujus-

u$ de-

gue fani ac probi offiiumefl. Charitatens quidem omnib,

:mæg

893 (12 $6

bemus ,etiam inva[ar ibus ac latronibus , quatmti.f bomines fmt,

éi quoties Charitatis evga eos exercenda locus eff , fed fi charitas

exga illos , cumcbaritate qua aaobis ipfts , qua noffris , qua bonit

*

Pk

eb innocentibus , quá Chrifftami Chriffiapis devinili [umus , pu-

Til

uet,nec utrague [rmil,

paffrt canfiflere bac amunino fræþrmd; ef.

diy

. Welzoge Lc. f 72 P.

ml

dik

ter

Rgumenta, quz opponí folent vatiís, vatia funt ac

,

16

fpeciofa, non tamencjusdem omnía toboris : Eligen-

dum quidem femper cft tutius inter dubía, interque duo

H

mala minus. At negligere vitam fuam;adeoque indire&te

]s

occidere femetipfum, minus tutum majusque maluftb eft,

quam fe defendere cde invaforis protervis prarfertim fi ad

iam áy&Ava» zque imparatus effes;ac ille, quem utut vi-

tz ejus jamn peperceris,poft tamen poenitentià du&um iriac

i

falvatum vix fperes, Vita quidem latronis zterna videturan-

teponendatuz temporali,hac fi & proficua eft & neceffaria

ad illam fervandam,ita ut, nifi vitam corporalem perdas tu-

am,is fuam fpiritualem nec eonfequi queat,nectueri. Cum

veró proximuscitra vitzctuz corporalis jacturam habereac

tucri falutem fpiritualem poffet, modó vellet , fed datáope-

rá inhzret latrociniis, à quibus defiftere facilime utique

offet , & ita interit , melius eft atque tutius , vitam corpo-

ralem fervare fuam , quam faluti obftinati latronis aternae

adeó incertz gratis impendere , in tanto quidem confli-

&üs fervore nemo facilé necat àne magnaanimi indigna-

tione, quá xterna veró vita przcludi videtur. — At affectus

nec in iis ceffant , quioccumbunt , & ne in fan&iffimisqui«

dem Martyribus, cum ipfe Petrus ad fupplicium non nifr

reluctantecarne acinvita fuerittractus. Joh, XXI , 1$. Ne-

dum fideles alios eque omnes ad fui necem adeó improvi-

fam dixetis, five in.quovis momento paratos,(ivcfubiw

com po&tqs. Wl. B : D. lgifola; Jub. Verit. p. 233.

^

XIY. ?'ä-l

-

'493(n)8&

l,

J

XIV.

ut

Mje

r

Otiorafunt, qux defentioni (ui obvertüntur ex fcriptu-

ris, przfertim ex Matth, XXIl,

39. Diige proximum

/

Fsum uti temet ipfum & ex c, XXIL, g,

Qui fumferint gla-

dium, eladio peribunt. Defentio fui aute

m locorum horum

naüllo convellitur

£el

illo enim dile&io mei ceu cypus fiftirur

dile&ionis proxir

ni,quam itaque antecedit , pofteriori au-

X

tem loco gladii non legitimns ufus (ed temerariatantum ar-

o

reptio damnatur

» quo fenfu vox Aeg9áyew occurrit &

üo

Matth. V,

40. X1X,35..39. AG.1L25. Ebr. V,4. Adceoque

Qle

invafor ,

qHi gladiuim cemeré famferit , gladio defenforis Ju-

,

re peribtf.

i

]

XV.

1«

,

X eodem Evangelifta ejusque capite V, Defenfionem

fai oppugnant illi jam fupra $. IV. notati Sociniance

[l

lg

rum Duumviri,Socinus ac W'olzogenius , ille quidem T.I.

* 696. b. «/4psd E-vangelicos conceditur , inquit, if4-vim vi

]«

repellere ,ut eriam bomnem interfíceve liceat

1

Bequeat,cum tamem Chr.

»[i Aliter vis repelli

fffis eodem Cap. V. Matth. iis qui nos af-

C

f

qunt ac perfequuntur , benefacere jubeat. — Hic vero T. lI

d

'. 270l

fectam

totus inco eft , ut nullam fui defenfionem

; fed per-

ommniüm in

juriarum patientiam competere Chri-

|s

ftianis demonftret

.

eXV.so. Nerejfiffite

»ftd fi quis te percu[fe-

Yitin dextram maxi

Ülam tua

"; Verteei * alteram.

At neu-

a

trubi defenfio fui prohibet

ut,

fed vindi&a tantüm privata

& pridem vetita, Lev. X1X x

8, Prov. XXIV, ig. XXV.

!

vV.21,22. Gen.Vl, ;. 4, 1.Sam. XXIV,7. XXVI, o.

2. Reg. Vl , 21.22. Luc. X , 43. deinde loco pofteriori non

de vit periculo eft (ermo ,fed malo tantüm leviori , quale

alapa , quá proverbialiter contumelia aliàs quzvis expri-

mitur. Nec injun&a alterius maxillz porre&io p

roprié

€api poteft." Quidfi enim percuffor alteram ferire

nolit?

fed vel dextram denuó vel neutram?

Q uid fi percuffio ma-

xilla: dcxcrkæ tamgravis fir,

ut novz ferendx impar fist Qui

d

2

fi

am n€s

n

&cbwerfio ficitriratioac provocatíoad novam injurí

cemve ?

Sic non liceret fubterfugere exurbe ín u

rbem.,

[

fthi

Matth. X,2; Hocitaq;

dié&tum non eft propríe aut ofitive:

Chriftus ipfe nec Paulus fecerunt

p

incelligendum,quod nec

E

di

ercuffiimó refliterunr poti

us coram judicio injuriam red-.

7

arguendo, fedneg

ative,de non rcta

lianda prívatim injurid»

/i

la.gravior fit concoquenda,.

1

adeout gon'us dup

*

Enique & Epifcopius -Pä.'

tt, lL. opp. £. 332. allegat lo-

D

cum Rom. XÀl, 18.19.. 57

fferi patefl , quod in vobis eft..

cum omnibus bominibus pacem babete, vosm

H

et ipfos món ulci-

vatam Apoftolus, nec:

ftentes.

-]ta vero vindictam vetat pri

bus commendat fimplicitet, fe

d tantüm

ï;ï

pacem cum omni

fub conditione , 4wousque f

evi gqueat.

Quin imó in hoc id

cum. vio

lenta fui defenfione pax pu-

cafu poffibile eft, nec

gnat , fed amice poti

us. confpirat ;

quod nemo liquidius

Pufendorff. 1.c, cujus verba ;

quodï,

quam illaftrisedocet

nt,adícribere integra non piget, le-

quam elcganti[ïima-äi

iffe non pæ;nitcbit. ,E*qui-dc

m.ad pacem cum [ui frmilibus

£

re leges, quaalios.

4 gen

dam homo conditus efl ,omnesque, natu

em . conflitu

endam & fervan-

lhomines fpettant,primario ad pac

turaad vim confugere quane-

dam tendunt, Necminustamen na

s injuriam falvi e[je non pof-

doque induleet,ubi aliter per Alteriu

fumus, — Scilicet obligatio ad

£xercez

das invicem leges natura &

homines equaliter ftringit $ nt-

offütia pacis e/l mutua , & omnes

ue nlli pra alzero privvilegium pe

r naturam competit, ut ipfe i

lter autema

dver[us. bunc pacem

altero vialare eas leges queat , 4

sontimuare teneatur..— Sedutrinqueftring

ensobligatio facit , u

A

quuniapacts mutu

v

) debeant exerceri.

deoque ubi alter con-

lia adver(us me fufcipere aggreditur, qu& 40

1va leges pacis 14

mueión perniciem [p

ecfant ,imps

dentilfume À me poffulaverit , ut

antfum babeam » id ef

, st meam falu-

Ig 0134,0/

um deinceps facrofa

Sed cum

uo ipfins malitia impunt

graffari queat.

pem predam ,

ineptum ad reti-

i5 infociabilem

efe adverfus me exlübeat , &

4

, 4d expedieu-

'pimda-f'

A9

i Ht þfcia pacis reddats omnis mea vura

-

d

dam proþr:iam falutem revosaturs qua ubi eitra iffius lefonem

fervari nequit , habet quod fibi tmputet , qtib ad iflbane neceffita:

ye

zem me adegtt. Horat, Serm, ll.8at. 1,. Nec qusquam . moctat eu-

nt.

pido mibl pacis, . At ille, quá tme commóriz (mmelus nom tangere

d

clama ) Flebiz d infgnis tota camtabitur urbe» . Alias quippe

"

l;

omníabona, que natura Aut induffria nobis dedit , fruffra fo-

rent coneeffa v fi alscrà injuffe illa invadenti vim non liceret op-

pouere s C parataprada improbis expofiti forent. prolá , f qui-

dem illt bifce vim nunquam deberent opponere. — Sic,ut violen-

0s

;

£am fui defenfionem plane proferibere , baudquicquam pacz fed

exitio generis bumani conducat.

Neque vero Lex uatura,im

[

falutem utique bominis inflitutayali quoque paci favere ef. cen-

fenda, que profentem ipfiusperniciem , & nil minus, quàm [au

atabilem vitam erat produéfurae. lib. 1L, c. y. p.25o.

l

XVII.

L

k TEc nobis refragantur S. Patres, Ambrofio qui'c-i'cm Hon

videtur, quod bomo Chriffianus C juffus d fapiens qua-

rere fibi vindiétam aliena morte debeat , utpote qui etiam im da«

)

£ronem armatum incidat, ferientem veferire nom poffit: ne dum

falutem defendit ,pyetatem contaminet. Quibus tamen D,Pa-

ter illam tantum fuidefenfionem carpit, qug ex vindidt

cupidine fitique infatiabili: cruoris fufcipitur alieni , ita

enim pergit quaritque porró: Cur nom ?uum tolerare potius.

incommodum quam alienum commaodum diripere affuefas.. Quid

zam adver [us naturam , quam won effe conteutum eo , quod ba«

beas, aliena quarere ,' Ambire turpiter ? L. H off.c. 4, T. ]

—— Á

f.m. 57.. Nec mortem pro fratribus urget' hinc inde Au-

guftinus, nifi in cafu, dum illam gloria pofcit Dei, fic

enim ille: $j Deus oni bomine amplius diligendus [f amplius

quisque debes eum di/igtre ,quam femet ipþn'n ltem: Amplius:

alius bomo diliecndus quam covpus noffrum,quia propter Den

772.

Z

—

omnta iffa diligenda

;.:

| /um, ' Liþ. J ?.-Doär.—'-Cbr;tW. 6".*27,3.7.. f

$

*

f m,.ft;

P5

393 ( 142 $&

i

CI

XIHX,

Ec enim addefenforium profilire homicidium fem-

N

et licet , (ed in cafibus przíertim fequenatibus nefas

;e&

; L. Si cau(a Dei, ipfa religio & fant&ta vocatio patien-

tiam potius injungant ac Martyrium, ^ Evangelium qui-

0^ - o 'É " t5

dem non abolec legem naturz , idem tamen Naturz Au-

&or etíam Lege ( non quidemEvan

[e]

eelica, in quo Socinia-

no eirziAa non quod pueri infaba fe invenifle putat H.

Grotius) fanxit, ut in neceffitatis cafu, fi quippe Gloria

Dei, 6 confitenda Evangelii veritas, fi (alus totius denique

gregis id flagitent, pro fratribus moriamur," Habemus

officii hujus varia non tantum argumenta, Matth. XVI,

25. Joh. X512, AG.1X;, 16. Phil.I, 29, Ebr. XII, 1. 1. Petr.ll,

p5 1.]0h. lll, 26.

Sed antiquiffimum quoque exemplum

Mofss, qui nihil, quàm pro populo fuo é libro vitz deleri

malebat, Ex. X X XII, 34, Cuicompar accedit vorum Pau-

li. Roa 1X; $. ut. & conftantia Martyrum. Jac. V,6. Ap.

XIL i. dequaSulpitius Severus: N allis wnquam magis bel-

ls muudus exbaufluseii,neque majore uuquam triumpho vi-

Gimus , quàm cum decem anmorum [firagibus vinci won potui-

mmtus,

Ficiffeut Tyranni, ff quod quaftverint , impetrajfeut.

Confer , fs Henr.- 7Malleri Conc.. in. Peric. Epiffol. Trinu. 17

f» tm. 1811 t GB pientiffimzi Theologi de boc. cafu judiciuw.

li. Si

Tota aliàs turbzs

rcs fit cum Magiftratu ab eove miffis.

retur Societas, patientia itaque & feditione przftat & pr-

ricidio, rutiusque vindicta relinquitur Domino. Zéleranda

ineo ca[n efh vis etiam injufla, quia nifé À privatis bac vis

feratur , effreni licentie ac tumltibus porta aperitur, nulla-

ue "vel legum vel judiciorum futura efl auctoritas , inquit

CL;Folfius, Lib. U. Harmon. c. 1.

llI. Si periclitetur honos,

isque fzpe imaginarius tantum , ( cujus idolum homicida

ille ab initio, diabolus ercxitin mundo, u illi fanguine li-

tetar bumano ) tum

uod honor recuperari poreft, vira

1

nunquam; tum,quo

;a?.i; czdes magis vindi&a c

fx illi-

;

:

cita,

ww

93(1:5)58€

i d

cita, quàm iäcu!paza tutela; tum deniä;u&,quoä five

vin«

uha.

cas fiye vincam , cadit anima & quidem haur tantüm

8

Píum ítaque D. Spenerídefiderium eff vorumqüe j5 D.

£.

.

D

Fid, Evatig. p.m.1556 . ut tetrz Chriftianorum , ín íi:

$que

]l

prxcipue Üniverfitates veltandem ab omn

í fanguine,

li*

cauíis , czdibus atque ducllis repurgentur, quz apud nos

r

quidem & pridem ín ftatutis Academicis & noviffimo Se-

p

reniffimi Principis edicto fanctiffime funt inhibita, IV. Si

14

vis non ipfi intentetur vitz, fed folum pudicitiz., Virgi-

üc

nitatis enim, ut naturaliter fpectata in cujisdam tantüm

U$

membri integritate confiftit, difpendium inter, nec non

V"

ipfius vitz interemtionem nulla eft proportio, fi vero üc

V]'

virtus confideratur moralis, habitus potius animi eft citsa

hujus confenfum eripi vique corrumpi neícius. Fruftra

n

excipit G,Kónig. rem etfe itreparabilem is C Cafech. P997.

(e

Taleenimtantulumque & digitidamnum eft, quodtamem

in eo,qui id dedit,ipfius vitz extin&tione vindicare,forer in-

"

l

quiffimum. Nihilominus virginem, quz ex falsá perfuafio-

[»

ne,nefandiconfenfus fpeciem non nif; (anguine invaforis (z-

"

ve przverti five delui poffe,ipfum internecat;à peená abfol.

,l

vendam ordinaria in cafu ejusmodi graviffimo cen«

femus , cum B, Ofiandro z» H. 6,

^

.622,

Í

SOLI DEO GLORIA,

uT

CLARISSIMO DN. M. H

OFSTETT ER-O

$. P,D.

P K ub REO

E Defenfienefui privatá , materiá certé perquàm[arduá, ex tuis , uti conjis

í

: €io; Anale£tis Tjefes noviffimé coneinnafli Phi/jfopbice- Theologicas. "T ania

tus vero nixusfub manu ita excrevit, ut contentorum copia fpeciminis

Academici limites prope excefferit, Hinc contrahére ipfum aliás haud cone

temnendum inque hoc maxime redigere con pendium vel tandem decrevifti.

Ac ne fic quidem male, - Atvtéga Qgovsidte enim. plerumque eofeTseat,

Laborquidemille prior graviimumCafum adeo ubertim exhibet;utqua mene

tua fit animique fententia, primo flatim confpe&tü etiam atque etiam compae

zeat. Paginis veró his pofterioribus nervus totius rei ita inharet, ut fuum in iis

fubfidium habeat memoria, — Neutfum itaque füb uíu caret.

Faxit Dens

"T. O, M, ut utrumque Nobiliffimo Domipo Paxcnn aceeptum. ktumqu.c,

Aibi vero honorym fit atque utile :

w

99 0:658€ —

CH

( Uin cum laudctuas potfis defendcete partes,

s.'

Q'

Hoc fpecimen quenquam non dubitare

finet /

*

Ita de Venerabilis Damini Refpondentit, Cozna»

zi fui aeflimatif[imi , laudabilt comatu

ominuatur

JO. CHRISTIANUIS NEU, P.P.

I

oris egregie curam fervare licere

Monítras , tutele fi moderamen adeft ;

(

Nam lex.

naturz corpus defendere mandat ,

Ut re£&t fiat, pagina do&ta docet,

Gratulor ex animo ftudiis : conatibus ultra

Numen adeífe velit, mente manuque precor.

Hac Venerabils atque detiiffno Domino AMuHorá, de tm-

deramine Inculpase mutela difputantà , appenere

voluit, debuit ,

Amicus,

EBERHARDUS DRAING,

Hamb. Opp.

E

Tibi, quá nullus capitalior hoftis, Amice,

NE

Privato infultet Lingua furore mala ;

Vindicat egregio, nec enim datur ultio major,

Hoc fcripto famam publica Mufía tuam.

Gratulor hoc-meritum , voveoque ubi plura fequentur,

Pramia mox videas digna fubinde fequi!

Puuca bac appofuit n gratiam Venerabilis €$. Cla-

riffimi Domini Refpondentis Compromottomalis

1

D

fsi

ymanóquAQ |

M. JOH. FRID. LIESCHING,

ETE at a t a —

Ser. Stip.

—

v

E

E

T

d

SENG

x

Es

E

A

—

PC

"

x

s

"E

[

É

ww..

OE

FE

u

H

|

E

]

|

M

—

Mp LrT EEE TE

EL

I

MW —

——

i s

d

TA

E

i dtciin

T

w n

M r r rl r

Fa Al

n

——

ü

p

-

r

- -

od

—2

L

m

Ts

at

N n

:

-

A

T

£:

A

m

-—

M

EE

——

L:

Z

Y

DISSERTA TIO THEOLOGICA

X

W

1177

-

" EFENSF.NE

E

CCl

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

SUI PRIVATA

E

ä

e

Quam

Ro

At

Sub Divinaze Gratize Ciypeo

ä

ä

$fj

PRJUEJSJIDE,

vl«/

30 CHRISTOPHOR O PFAFFIO,

E

& S.Theologlæ Doctore, P. P, Ecclefi æTubmgcnfxs

& p.t. Facultatis fuz Decano,

-

Defender

EE

e

AdD

Jan, MDCCXYV.

L. H. $. C

8

Aucron & RgsPoNDENS,

"

M CORNEL, WILHELM. HOFSTETTER, Stuttg

S.S, Theologlæ Studiofus.

6

ä

5

Literis HIOBI FRANCKII.

TFBINGAE,

4

3

2

Y sU EE

3

w Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com