JiI7c_fol Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Hortus sanitatis. R . 4 . . . X . * D * 4 — . . — — — — — ð N — De1 UII ₰ 4 ◻ 14 „ 120ϑ1 4 ₰ 2 . “ I — Archivyfim £ C E „ W Sl . 34 5 . 4 4 — ð Deherbis etplantis. De animalibus et reptili . . = / . 6 . 4 „ . X 2 . 7 8 — 1 D * – . „ D 1 D 7 – . . . . H . 5 — 4 ²* „ 4 — „ . . * N * 3 „ =WSsð 8 7 1 . . „ . . 1 1 . .„ / . 2 2 „ 7. „ . Depildbus et natatilibu⸗ De Napihibus. 4 4 a80—— α . „ mmpottis eterniq; dei:totius natu re creatoꝛis oꝑa mirabi Jia admirandaqʒ; mecuʒ vicibo iteratꝭ crebꝛiꝰ pꝛe o gitãdo reuolui. Qua liter a mũdi exoꝛdio celo pb ⁊ influẽdũ increata oĩa ſub celo vim d edit ⁊ virtutẽ.OQuomodo etiã elementa q̃ttuoꝛ mi ro inter ſe modo differentia ex nibilo pulłcher⸗ rimo pꝛoduxerit oꝛdine.Jgnem videlicet cali⸗ dũ et ſiccũ. Aerem calidũ ⁊ bumidũ.Aquã fri gidã ⁊ bumidã. Terrã ſiccã et frigidãẽ Bugm pꝛopꝛiam vnicuiqʒ pꝛebens naturã. Qualiter inſuꝑ ſummꝰartifex et magiſter berbis: lapi⸗ dibo:cũctiſq; anĩantibus ꝓductis:ad vltimuʒ hoĩem:ceteris oĩbo creaturis nobilioꝛẽ fecerit atq; foꝛmauerit. Ac ſic cuncta diſpoſuitxt cũ cca ſub celo eſſe vitaʒ ac modũ habetia. Stcl lis mediantibo ſuã ſoꝛtirent᷑ naturã ac ſubſi⸗ ſtentie ꝑmanẽtiã.Eſſentqʒ in omiba ex q̃ttuoꝛ erumpentibo elementis ſiue berbis.lapidib.ſi ue etiã aĩ alibꝰ qᷓttuoꝛ elementoꝝ nature.calidi tas.frigiditas.humiditas.ſiccitaſq; pe mirxte Etiã in hũanis coꝛꝑibus in mẽſura ac tẽpera mẽto optimo vite ac nature boio cõuenienti. Et illo ſtante temperamento ꝑfecta hõ potire tur ſanitate. Ipſo vero diſſoluto per debitire giminis diſſolutionem. cum caliditas victrix ſuꝑ ceteras exiſteret naturas frigiditatẽ erpel lere laboꝛaret. Aut caliditatem frigiditas ex⸗ tinguere velit. Giue hõ cũ inoꝛdinatꝭ replere tur humoꝛibo. Uel a naturali bumiditate.ſi ni miũ ꝑ defectum recederet. In magnas ſtatim incideret infirmitates moꝛtiappꝛe pinquans. Huius ãat ratio diſſoluiiõis naturarij.In qui pus hominũ vita cõſiſiit et ſanitas. Nonvna ſed multiplex foꝛet aſtſignanda. Nunc eteni ce li occulte venenate inftuẽtie hoĩs nature ↄtra rie. Cunc vero aeris impuritas: ſen cibus in⸗ cõueniens:laboꝛqʒ inoꝛdinatꝰ.Alieqʒ; qplu⸗ res a perfecta ſanitate trãſſerentes hominem. Quas enumerare om̃s ſi velim facilius mihi foꝛet arene marie(vt arbitroꝛ) reddere rẽnem Profecto cũ plus mille circumſtent pericuia boĩem. Suntq; accidentia ſanitatẽ hoĩs diſ ſoluẽtia. Juxta ſyderũ v ariũ inftuxũ ſfere innu mera. Ita vt quo vere ſecumus ſit hõ ſanitatz aut vite vix vllum momẽtuʒ ſit repenbile. Hec tacitus dum mecum reuoluerem.E x aduerſo memoꝛabar creatoꝛis ſapientiam:qua ab ini no generi humano in tantis ꝑ eum conſiitutʒ periculis de ſalubꝛi conuenientiq; remedioꝓ creato lucidiſſimis ipᷣm poꝛnauerit ſtellie Qui uiderit:herbis ſcilicet anĩmantibus ceteriſqʒ; creaturis quibo eã virtutẽ indidit vt naturas diſſolutas reducerent ad debitũ temperamẽ⸗ tum armoniam ⁊ ꝓpoꝛtionẽ. Una etenim her⸗ ba calefacit.altera ſrigiditatem inducit.queqʒ ſim gradum ſue cõplexionis et nature.Cetere qʒ ſic creature in aqͥs ſeu terra eſſe habentib⸗ ad conſeruationẽ vite hoĩs ↄferũt. Creatoꝛe nature ita diſponẽte.Ut harum virtute her⸗ barũ creaturarũq; ceteraꝝ homo viribus de⸗ ſtitutus ꝑ pamarũ qualitatũ diſtemperamen tum in integrã redire poſſit ſanitatẽ.Et qꝛ in hac moꝛta li trãſitoꝛia q; vita carioꝛẽ ac deſide ra bilioꝛẽ vere ſanitatis coꝛpoꝛis theſaurum: hoĩem poſſidereſit impoſſipile. Sa piente di⸗ cente Eccliaſtici.xxx. Melioꝛ eſt inquit omni guro ⁊ argẽto ſalus anie ⁊ validũ coꝛpꝰ q; cen ſus immẽſus. Hon eſt em cenſus ſuper cenſuʒ ſalutis coꝛpoꝛis. Niſum ẽ mihi ſoꝛe optimum eum cõponere libꝛum multitudinem figurarũ ſub certis pꝛopꝛijs coloꝛibo effigiataꝝ habaꝝ lapidum:anialium: ceterarumq; creaturaruʒ cõtinentẽ ipaꝝ etiã deſcriptam virtutem:HNec laudabilius efficere me potuiſſe hoc opere:cũ beneualentibus magnũ afferat ſolatium.pati entibuſq; ↄferat nõ modicã vtilitatẽ. Idipᷣm autẽ perſiciẽdũ me p mo pᷣncipaliſſimeq chari tas vrgebat.que coꝝ inopie me fecit compati: quibus tempoꝛalis nõ ſubmimiſtrat ſacultas. pꝛo neceſſitate conducendi medicos et apote⸗ carios pecunia eis deſiciente. Nam hi huius doctrina libꝛiadiuti:ſumptibus ad modũ exi⸗ guis concurrẽtibe. Ipſis ſibi conferre valcbũt pꝛeſernatiua remedia perfectaq; medicamina Adidem aggregendum nõ minus me mouit ſʒ ⁊ ꝑmaxime nobilis quidã dũs quiregna ter raſq; varias peragrando:videlicet alemaniaʒ Italiam: Hjyſtriã: Slauoniã: Croaciã: Dal maciam: Sreciam:Coꝛloniã:Moꝛeã.Candi am:Rhodum:Cypꝛiam: Terriquoq; ſanctã cum ſua ciuitate Iheruſalẽ. Abinde paruam cundo Arabiom verſus montem SGynai. A monte xyna verſus mare rubꝛum Alcayr 2 Babxylonem.per alexandriã vſq; in E gyptuʒ et ceters de ſepe dietis herbis:animalibus:la pidibus:ceteniſq; ad confectionem medicina⸗ rũ neceſſarijs.: ꝓpter raritatẽ incognitis.ma⸗ gnam accepit experientiã: eaꝝ virtutẽ deſcri⸗ bens ac earum ſimilitudines ſub lineamentis cõuenientibus:ceteriſqʒ coloꝛiboeffigare ꝓcu rauit. Que etiã omnia ⁊ ſingula ſub debitis ſi gura:ſoꝛma:coloꝛe:exquiſitoq; oꝛcine in pꝛe⸗ ſenti oꝑe depicta inucnies. Nieigitur vuob⸗ ꝑmotus lauòabile hoc opus incepi:deiſretus auxilio.(onfec iqʒ ex Behatiſiniäng ctnol mngfis: Auicenna vidclicet Hxpocrate:Gali⸗ eno:Uincẽtio: Serapione: Plateano: Plu nio: Dyaſcoꝛide: Pandecta: Johanne meiue. Paladto:Eonſtancino:A lmanſoꝛe.Ccteriſqʒ oꝛtus ſanitatis appellare.q¶ Diuiditur ãt hic totus liber in tractatus octo:quoꝝ vnuſqͥſqʒ ſingularẽ ↄtinet materiã. Primꝰ iraq; tractat Doe berbis ceteriſq; q̃ ad vſum medicine cõcur⸗ runt. Inq̊ etiã herbaꝝ aptas ſiguras cõperi⸗ ce. Scdᷣs e natura cõpletioneq; multoꝛum Aialiũ vitã in tertis ducennũ.Lertius deaui⸗/ bus carũqꝛ naturis.Quart: depiſceiba earuqʒ Ppꝛieratibus ? naturꝭ. Quint de lapidibo pci oſlis coꝛuqʒ; vᷣtutib. Sextus de viſpoſitione vrnine eius coloꝛe ⁊ ſignilicatõe. Septimus cõ tinet regiſtrũ ꝓ facili inuentiõe egritudinũ ⁊ re medioꝝ. Octauus et vltimꝰ tinet tabula ſm alphabeti oꝛdinẽ :oĩa in hoc libꝛo contẽta ve molſirantẽ. Pergat hic oꝛtus ni redolẽs ame niſſimꝰ in vniuerſum oꝛbẽ.cũctoſqʒ ſeſe veſice riztes recreet. Libiigu o creatoꝛ celoꝝ terreq; Q cũct; berbis aĩalbo lapicib ceteniqʒ in oꝑe Pↄtẽtis:inſiuxiſli curanuã vᷣtutẽimmẽlſas re fero gi ascũ theiaun huc dactenus abſccdi⸗ tum mihi dederꝭ in lucẽ paucere.Libihonoꝛ c gloꝛia in ſecula ſempitemma. B—i JVVD Tractams Capitulum.. bice Siricantica. Latine o Barba Splurimis non minus erꝑtis. Placuitqzvt 2 KXaaronvel laurue: vel ſerpentaria mi⸗ PP pãdecta ca.i. Aarõ grecc Ara noꝛ. Ibidẽ aaron beiba eſt habene ſolia dꝛa⸗ gontee ſilia:ſed minoꝛa ⁊ plana:nõv aria.hñs virgã duax palmax:⁊ coloꝛẽ purpureũ.E ui⸗ ſemẽ coloꝛis eſt crocci.⁊ habet radicẽ albã ha bẽtẽ bulbi rotunditatẽ ſilem tragontee q̃ cru⸗ ds ⁊ cocta mãducare poteſt:quia nõ eſt valde amara.Jolia cius polita in ſale manducant᷑. Eſt ca.⁊ ſic.cõplexicis in.i.gra.virtutis diſ⸗ ſoluẽdi:laxandi ⁊ extenuãdi.¶ Bal.li.ij.de cib circa ſinẽ ca.de aaron.Eſt quidẽ radix huius plante ↄſilis comeſta ei que rape.Et ſuboit. Etopoꝛtet quidẽ pꝛioꝛ eſt ipiꝰcrtundere aquã fſm eli ationẽc.deinde in alterã calidam intro⸗ mitt ere:vt in cauliba ⁊ lenticula dictũ t. Et idẽ li.vi.ſim.far.ca.A aron ſiue ſerpẽtariami⸗ noꝛ. Nec m ex terreſin pceſiit ſuba calida. Ec ideo abſierſiue virtutis eſt:nõ t̃ violẽter ſicut dꝛagontca:ſed in calefacienco ⁊ ſiccando pꝛi migradus ſm vtruq;. Sed vtilioꝛes ſunt ra cites iplius.¶ Paulus ca. A aron calide ⁊ ſic ce eſt cplexionis in.i.gr. = ¶ Oyal.ca. A aron. Cirtus ſiue oꝑatio iſins cſi in ſe mie radice ⁊ ſolis.q mixta himo buba lino ⁊ cathap laſmatibo adhibita podagricis medei.¶ Racix eius etenuat pinguee humo res nõ meciocriter. Uñ ad expellendũ toꝛacis humoꝛẽ vtiliſiima eſt tota berba.Eĩtenuato⸗ riã habʒ virtutẽ:ſed nõ ſoꝛtẽ ſicut dꝛagontea: ſic iñ calefacit.¶ Radix ei collecta reponitur ſicut dꝛagontea ⁊ ciclamis.i¶ Padecta admẽ ſtrua puocanda:ſuccus cius ꝑ pcſſariũ initia tur. ¶ Cõtra infiationes auriu tuburoſitates garxron cũ ipᷣo herba buliatur in vino ⁊ oleo cõ muni addito cymino ſiat inde emplaſiꝝ ¶¶ Cõ ma cmoꝛroides vdl ſicus berba ipſa et tapſus barbatus decoquantur in vino vcl aqua⁊ fi⸗ gat ſuper cis eucatiſma.¶ Contra frigida apo⸗ ſtemata hei ba ipa cũ tuburoſit atibo cum au⸗ xugia veteri terat᷑:et in teſta calida ponatur ⁊ ſuperponat᷑.¶ Cõtra ſcroſulas nouellas her ba ipla ⁊ ſquilla cũ auxugia vꝛſina veten ſuꝑ ponat᷑.¶ Ad faciẽ depurandam ⁊ cutim ſub⸗ tilianda ex tuburoſitatibo ſuis deſiccatis fiat puluis ſubtiliſſimus:⁊ coficiat᷑ cũ aqua roſarũ et ponatur ad ſolem donec aqua ex toto ↄſu⸗ matur.⁊ ita fiat ter vel quater vel am ꝓliug: ct cx puluere ſolo vel conſecto cũ aqua roſaʒ il⸗ lmatur lacice et hec vocatur geria vel c a 8 28 ü d Ohn .M De Herbis ſerpentarie minoꝛis. Et ſilr põt ſieni de maio⸗ rni. ¶ Hal. i de cibis Eſt em ipſius nuinmen⸗ expellere vellet in ipſis collectoꝝ ⁊ groſſoꝛum et vilcoſoꝝ humoꝝ iã comelta. ¶ Hal. deſim. tẽperata humoꝛũ groſiiciẽ.quare et excreatio vero ad boc magis eſt idonan. Capitulum.)/ 2◻☚ P5:otani gre la am heſum · Pli. lib. .xxi. Abrotani eſt herba iocidi odo/⸗ Ans et grauis.ſloꝛet eſtate.flos eius eſt aurei coloꝛis.vacuim ſponte puenit. Serſtur aut ſemiemelius q; ſurculo vel radice.i¶ Se⸗· li. aggre.ca. Abrotanũ. Sunt eius dueſpes vna ðꝛ maſculus et alia femina:ſed fania eſt fere ſicut maſculus.et dꝛñt in boc q ipſa eſt planta ſimilis arbuſto hñs folia alba.c&t ẽ ple na lolijs que ſunt ſuper ramos eius ſciſſa par , 6 ua ſciſſura ſicut ſo.feniculi.et in ſumitate cius eſt flos ad rotunditatẽ tendens.aurei coloꝛis apparẽs in eſtate.et habet ocoꝛẽ bonum cuʒ pauca grauedine amari ſapoꝝ. Maſcnlus ve ro bhabet ramos lignoſus aliq̃ntulum et ſubti les.et eſt hñs ſemina parua ſicut abſinthium. ¶ Dxaſco.capil.de abrotano.Abrotanum quod multi eracleam dicunt aut gliciaconon ct eſt ſemina: eius frut ex eſt cum albis lolijs SA.A „ ſalleclne Wtergscgcaſſomarkhelt „ , C,νNH,. — ſinthiü cuſtomaticũ eſt: pꝛecipue ponticum. — . Aui. li.ij. ca. ð abꝛotano. Abꝛotanũ eſt ca. ⁊ minutis ⁊ diuiſis ſicut eriſio.circa ipſa flo⸗ res hñs auroſos:⁊ ĩ eſtate naſcentes:⁊ ipᷣa eſt odoꝛata cũ aliq̃ grauedie guſtum hʒ amaniſſi mũ.tale em̃ eſt ſiculũ abꝛotanũ.i¶ Sa.vi.ſim. far. ca.i.Abꝛotanũ ex co ẽ maſculꝰ⁊ femia et ipius ſuba eſt terrea quã ſubtiliauit caloꝛ:ct ſa poꝛ eius eſt amarus.⁊ eſt in eo paꝝ ſtipticita⸗ tis.⁊ eſt ca.in.iij.gra.⁊ fic.in.ij.Et eſt calidius abſinthio ⁊ min? ſtipticũ vł aceibũ.⁊ ẽ cũ q̃dã ſalſedine ꝓpter qð cacoſtomaticũ eſt. Sʒ ab⸗ ſic in.ij.gra. eſt ſubtile amaꝝ.⁊ in ipᷣo ſunt terreitas ⁊ ſubtiliatio.¶ Pla.Abꝛotanum eſt Operationes. ¶ Pan.ca.x.Si ex abꝛotano fiat ciniſ:⁊ ex es facto lixiuio caput lauer:curat allopiciaʒ.hoc operatur ſimiliter ipſa herba in lixiuio bulita. ¶ Semen eius in aqua bulitũ curat aſma et pectoꝛis conſtrictionẽ.i¶ Abꝛotani ſumigiũ lerpentes excludit.Succus eius bibitus va⸗ 2 let cõtra venenũ reptiliuʒ.¶ Eucatilma ex aq R cbulitionis ipſius factũ puocat mẽſtrua. Ipa herba cũ oleo veteri trita et peruncta:ſrigoꝛa tiptica febꝛium curat.i¶ Hal.in li.vt S. Abꝛo⸗ tani folia et floꝛes vlcerũ mundiſicatiua appa rent ⁊ exacerbatiua.quinetiam Aorquot m periodos occupantur:ſi etiam ſuꝑfricauenis D ante inuaſionẽ minus rigebunt. ꝙ autẽ lum⸗ bꝛicos occidat decẽs eſt.co ꝙ ipᷣmeſt amaꝝ. ¶ Et elicum cũ malo citonio. vel pane appoſi tum ſanat inflationes oculoꝛũ:ct cõfert puſiu lis cruda ipſa herba ⁊ elixa.¶ Abꝛotanũ vſtũ ca.⁊ ſic.eſt virtut plus q; cucurbita ſicca vſia Igem. iſta vlcenbus humidis cõucnit ſine in⸗ fiã matione:⁊ maxime ei qui in pꝛepucio pudẽ di exigere cernitur. Et io ad alopicias cõſert cum oleo veteri.ſ.anetino aut ſiſamino.Eſt cm ſubtiliũ partiũ moꝛdicatiuũ et calidum. Auic.Abꝛotanũ aduſtũ confert alopicic:p pꝛie cum alkerua:aut olco de raſano.Et abꝛo tanum conbfert adhoc vt naſcaĩ herba que tar de eſt natiuitatis:quãdo coquit᷑ cũ quibuſdaʒ oleis ꝓpter ſuã aꝑtionẽ᷑.¶ Et ↄſiringit ſangui nem gingiue:et reſoluit apoſtemara flegmati ca. ¶ Dyaſ. Semẽ abꝛotani eliium in aquga : aut crudum inſuſum in aqua:oꝛtomicis me⸗ det᷑ cõquaſſatiõibꝰ pleureticis ⁊ paraliticis cũ betonica ⁊ 2dito data.⁊ ſciatic ⁊ diſiurie ſin⸗ gulare pꝛeſidium eſt ¶ Sera. Soluit ventrẽ expellit lumbꝛicos et aſcarides:ct ſolui ſuꝑer fiuitates flegmaticas ab inteſtimg. Jlio ſemi ne carcmus in partibus iſtis. ⸗ 3 44 „ . . . B 29½ Ar 3 — . — . Capitulum. ii l»tir. vpr Era — Wyry KH Bſinthiũ la.gre.abſinthion.ara.ſari⸗ Peon. Abſinthium grecum nomẽẽ:cu⸗ ius ꝓbabilius eſt qdð ia ponte regione naſcit᷑. Cñ et ponticũ appellat᷑. Pla.li.de ſim. me. Abſinthij duo ſunt genera. vnũ in ponto ſnſula reꝑitur. Cel qꝛ põticũ hʒ ſapoꝛẽ:coloꝛeʒ hʒ vuidẽ.ſapoꝛe amarũ.et tale minoꝛis eſt effe ctus. A liud eſt abſinthiũ romanuʒ:et melius ex co eſt qð eſt remotũ ab odoꝛe maris.et qð oꝛit᷑ in ter is liberis:⁊ hʒ ſolia alba lenia ⁊ pla na ĩ fine veris colligit᷑.in vmbꝛa eiſiccat᷑:⁊ per annũ ſeruatur. Abſinthiũ duas vᷣtutes habʒ Ecõtrarias ↄſtrictiuã ex groſſitudine ſubſtãtie 2⁊ põticitate.laxatiuã ex caliditate ⁊ amaritudi ne.¶ Gal.in epla quã Glutonimiſit. Abſin⸗ thiñ inqᷣt ᷣtutes rias hʒ.vnã laxatiuã: ⁊ alte rã ſtipticã ꝓpterhocſi dat᷑inmo:bo nõdũ di⸗ BGeſtio.materiã vt ſugat inobediens indurat. ynãſibellũ facit. Uirtꝰ em̃ laxa tiua materiaʒ mouet: xt cui egeſtiõe excat:et virtus ſtiptica materni indurat:⁊ ꝓbibet ne moueat᷑ quare la boꝛat natura. Quo dato cum materia moꝛbi digenta eſt ſit obediẽs:faciliſq; ad exeundum Duobo modie.Uno qꝛ vis laxatiua ceiꝰ materi am dilloluit. Altero qꝛ ponticitate ſua cõpe⸗ rimẽte adiuuat ad excludendũ materiã moꝛbi qeſt in concauitatibꝰ mebꝛoꝝ.¶ Et LHypo.in quadã epła. Abſinthion eſt calidũ quideme⸗ diocriter.ſuccus aũt nimis hũpꝛes colericos ſi fuerit infuſum in vino ꝑ vꝛinã purget. ꝓpter qð in vetre ſiegma ↄſiſtes nibil iuuat.viruteʒ em̃ ſtipticã bʒ.⁊ q̃ in oo eſt amara virtus eſt. gra. ſic. in. ij. Ex li.de na.re.Cnũ eſt genus ab ſinthij viride magꝭ amaꝝ aliud vero ſubalbi: dũ nimis amaꝝ.Et ðꝛ habere q̃litates ↄtrari as.ſ.ↄſtrictiuã ex groſſitudine ſubſtantie.Et laxatiuã ex amaritudine ⁊ caliditate.¶ Auiẽ. Abſiuthiü eſi berba ſimilis ſoljs oꝛigano.ca. in.i.ſic.in.q.Et eius ſuccus ſictioꝛ eſt in.iij.Eſt autẽ herba qmara ⁊ ſtiptica aperitiua ⁊ acu⸗ ta.i¶.Pli.lixxvij.Abſinthij genera ſũt plura. Santomicuũ dictũ a gallie ciuitate. Ponticuʒ a ponto vybi co pingueſcũt pecoꝛa:⁊ ob id ſine felle reꝑiunt. Hec eit aliud pᷣſiantius multũq; italico eſt amarius. Sʒ medulla põtici ducꝭ. ba ba ſacilima:⁊ inter paucas vniliſiuna. Pperationes. ¶ Pli li. vt ð. Abſintbi ſtomachũ roboꝛat:ꝛ ob hoc hic ſapoꝛ tranſſert᷑ in vina. Nauſeas maris arcet in nauigationibus potũ.¶ Suc cus eius libꝛos et ligna per multos annos a vermibus ac muribus ſeruat.i Ad digeſtio⸗ nem etiã ⁊ ſtomachũ conſoꝛtancu multuʒ va⸗ let:ſi coquatur cũ olco:⁊ inungant coꝛꝑa hu⸗ mana ex eo a moꝛſu ⁊ moleſtia pulicũ ea pꝛe⸗ ſquat.¶ Contra loquelã amiſſum optimum remediũ eſt. E ſt ergo abſinthiũ herba quidẽ amariſſima:ſaluti humane ccẽmoda.¶ Z ui. Abſinihiũ ꝓhibet pannos a tineis coꝛrupti⸗ one vermiu.Abſinthiũ libꝛos a muribus ⁊ ti⸗ neis tutos reddit.¶ Cõtra lumbꝛicos ſuccus abſinthij cũ puluere betonice vel centaurie: vł perſiccarie:vel nucleoꝝ perſicoꝝ ſucco:vcl ſus n ſolio detur.¶ Joh. me.in. ca. de abſin. Ab ſinthiũ educit coleraʒ a ſtomacbo ⁊ mteſiinis ⁊ cepate.⁊ extendi operatio eius ad venas:et mundiſicat eas ab humoꝛe colerico ⁊ aquoſo ⁊ interdũ ducit ipᷣmꝑ vias vꝛine:⁊ pᷣſeruat ob ſinthiũ a putrrefactione:⁊ ꝓpꝛie potus mſuſio⸗ nis ipſius in vino decoctiois ſingulis dicbus circiter. .i.aut.ij.vel aqua ſublimatiõis eius. Et oleum ex co factum confert doloꝛi aur et tinnitui ⁊ ſurditati:⁊ colluitſos acco deco⸗ ctionis eiꝰ a coꝛtice citni:⁊ conſert fetoꝛi oꝛis. Et abſin.coꝛroboꝛat ſtomachũ ⁊ epar.⁊ exci⸗ tat appetitum moꝛtui.¶ Opilationes apqit et mo:bos opilationũ curat:⁊ vermes interfi⸗ cit ⁊ educit pꝛopꝛie emplm ĩ bũcmod.x. abſin. ʒ. ij. euſoꝛ. ʒ.i.coꝛnu cerui nduſii.ʒ.ſ. mellis. tum ſufticit. ¶ onlen et abſin. iuuamentij Kaonſtañ.inli.graduü. A bſin hiũ ca. cſt i. li. dDd N 8 „ d . „ 7 Vj. puriſica BDe Herbis. magnũ ſebꝛib⸗ lõgitpis. fe opilationũ. ¶ Wodus opaliome ſucci eius eipꝛie ſucel ipius Snrwichroh gpꝛie in medio ve ilũ fᷣm modoe notos. et ſac ſicca re in ſole łcinere.ca.in vaſe vitreo.ſicut ſiccat aloes ¶ Aqua aũt ſublimationis eius fit.ſi⸗ cut fit a qua roſarũ et ſimilia que fiũt in vaſis 4 Fr *ANorn Ecatia grece dicit᷑.⁊ latine.ſʒ arabi.al tarti. Aui. li.ij. ca. ð accatia dicit ꝙ eſt de ſucco pꝛunelloꝝ. Accatia ᷣm quoſdam eſt catia. Accatie et ipᷣm quidem ſolium eſt acer⸗ be.ect fructus et ſuccus qui qdem et lotus de⸗ bilioꝛ:ſimul et minus foꝛtiſicatiuum efficitur: quãdã acredinẽ in lotura abijcice. Si veroꝛ ſuꝑa gatur alicui mebꝛo ſano:ſtatim illud ſic⸗ cius et aridius oñdit.E t caliditatis qdẽ ſenſũ nunẽ; fert. ingiditatẽ ᷣo nõ valde vehemen⸗ ter bʒ. Palã ergo ꝙ frigidũ ct teneſtre eſt lar⸗ maci:admixto ctiã ſibi quadã aquoſa ſubſtã⸗ ſtãtia. Putabit᷑ aũt nec ſubtiliũ partiũ cſſe.ſed habere quaſdã pantes diſperſas ſubtiliũ parti um. caliditate in lotura decedente.ponat᷑ autẽ et hmõi tertij quidẽ gradus ſiccantiũ.ſecundi vero infrigidantium:poſtq; fuerit lota. Poprrationes vẽtris bibita et ſuppoſita pꝛohibet capi ficit. ⁊ lota ſicut cadimia ſolet oculoꝛũ ↄtectio ¶ Dxaſ.Accatia ignẽ ſacꝝ extinguit:et per⸗ monas ſanat.pterigia oculis tollit.vulnenby — oculoꝝ mirifice pꝛodeſt.pꝛoflu⸗ et um nibus miſceri. ¶ Itẽſuccus eius collirijs miſ⸗ cetur. Humay in li.de tyriaca.accatia termi⸗ nus eius eſt ꝙ eſt foꝛtiſſime ſtipticitatis n Per. ſuccus altarti. boct caretes facimus J. SE 4A 5 acrinee. ſed flo.q; vt ait Se.l.aggr. Accatia ſit ex fructu cuiuſdã ſpinoſe arboꝛis gũmi ara bici.que noĩat᷑ amgailẽ. Dyaſc.ca.de accatia. Accatia fructus eſt arboꝛis ſpinoſe.que ma⸗ Ekime naſci in egpto Hic ſmuerus velut olina pᷣmit᷑et ſuccus in ſoleſiccat᷑.E ſt ergo opnma . que eſt leuis et ſubrufa. cum ſuauitate odoꝛis. ſubacida et guſtu valde ſiiptica. hec eni maxi⸗ me de immaturo fructu pᷣmitur Nam nigraẽ de maturo fructo. Omnis autẽ accatia ſtrin git et deſiccat nimis.et infrigidat habundan ter. frigida eſt in ſecũdo gradu:ꝛ ſicca in tertio SPalienus ſexto ſimpliciu farmacoꝛũ ca.de ac Zcoſa la. gre otilapatiuz. A rabi. bu⸗ PAneadi ꝙ acctoſa apud Aui. q un Tapitur B Trattätus Ii. ꝓpꝛio ca. Et opud Dyalſ in ꝓpꝛio ca. Et ꝑ „ Sera.ca. de acetoſa. Idẽ eſt ꝙ lappaciũ. Cex rũ hoc nomẽ ad acctoſa cõuenit ꝓpꝛie illi ſpeci ciloppacij:qd eſt acctoſiſapoꝛis que dꝛ fuile C(V cognita ab Auicenna cum dixit. Et non eſtin ſilueſtri ſicut dicũt acetoſitas.quaſi dicat:q; vene noui.¶ Unde Auicenna in ij.ca. de ace⸗ toſa vocat lappaciũ acutum acetoſam dicẽs Acetoſa alia domcſlica:aliaſuueſtris. Unde vera acetoſa ẽ domeſticũ lappaciũ in quo eſt gcetoſias.quoniã acctoſa ſilueſtris vel lappa ciũ agreſte nõ eſt acetoſum.Etideo Auicẽ.q; noõ eſt in ſilueſtri ſicut dicũt acetoſitas.immo foꝛſitan eſt in quadam ex ea acetoſitas:quia ĩ acetoſa domelſica q lappaciũ domeſticum eſt acetoſitas.Et ſubdit q lappaciuz ſilueſtre vel acetoſa ſilueſtris eſt foꝛtioꝛ in ommi re⁊ acu⸗ tioꝛ. ¶ Dyaſcoꝛides q̃ttuoꝛ dicit eſſe ſpecies bonaci vt inuenies ſileges lappaciũ. De qͥ⸗ bu ſ vna quã vocãt oxilapaciũ.i.acetoſum lappaciũ. ? illa eſt acctoſa.¶ Dyaſco. capi. de acctoſa. Acetoſa ſſt duplex:maioꝛ et minoꝛ. maioꝛ eſt oxilappaciũ.mioꝛ habet ſolia minu⸗ ta cũ ſiipite paruo ſemimb pleno.aueniũt in vᷣtutibo:ſed maioꝛ efficaciꝰ oꝑatur. Iſta voca bula inuenics etiã ꝑ aggre.nicaſi. Sed ſcien dũ ꝙ maioꝛ acetoſa eſt quã moderni vocant acctoſellam.¶ Pau. ca. ð acetoſa Acctoſa eſt frigida et ſicca in ſecundo gradu. ſcmen eius frigidum in pꝛimo:ſiccum in ſecundo. HPperationes Auicenna.Radix acetoſe cũ aceto cõuenit ſca biei vlceroſe ⁊ excoꝛiationi vnguie.et quã⸗ doicoquit᷑ cum vino ⁊ uenit emplaſtrũ eius al baras ⁊ empetigini.i¶ Ex ea ſit emplaſtrũ ſcro fulis.ita q; dici radix eius ſuſpendat in collo hagentis ſcroſulas iuuet᷑ ea.i Et eiue deco⸗ ctio cũ aqua calida ↄuenit pꝛuritui:⁊ ſimiliter ipſamet in balneo eſt vltima.i¶ Qolluitur os ſucco eius in vino:et conuenit apoſtematib⸗ que ſunt ſub auribus.C onuenit ctericie ni⸗ grecum vino ⁊ ſedat nauſcam:⁊ comeòitur ꝓpter deſid eriũ luti.ipᷣa et ſemen eius ſiringũt 2 pꝛopꝛie eius que magna ex eo eſt. Serapio g.ctelte autem Halicnus:ꝙ in mecicina non admini qucto Dyaſco. Jolia acetoſe quanco come⸗ duntur ſiringunt ventrem. et ſemẽ acetole ha bet kipticitatem maniſeſtam. Semen eius eli am bibitu cum vino et aqua.Et ſimiliter flos cius confcrunt vlceratiom intelunoꝛũ:⁊ fuixui antiquo et puncture ſcoꝛpionis. Capitulum. fj= Eoꝛue. Iſidoꝛua in libꝛo etrmologa rmum libꝛo xvij. Acoꝛus eſt herba ſoli Rſimilibus yridis.radicib iat denl rimi:ſed iocundi. pꝛopter quod aromatica ct Draſcoꝛi.Acoꝛue id eſivenerea vl affrodiliꝗ et eſt herba habens ſolia vri ſimilia lata et ob longa exalbida:in ſummum denſa et acuta qᷓ ſi gladius. auroſum habet floꝛem. radiceʒ diſ ſimilem. obtoꝛtam geniculatam et nodoſam: xxterius ad rubedinem declinantan: gulium acxrem et aliquatinus odoꝛatum.ſemen vero babet planum er ſpiſſum et integrum: ipſum odoꝛis ſuauis. poteſt quod et men:ſed in o ne nibus cfficacioꝛ eſt et magis calefacitit. AZuicenna in ij canone. Acoꝛus eſt radix dDeclinantes:in q boni odoꝛis.et ie: parũ⸗ tcalidus ⁊ acutus. Ditxit „ ſiratur niſi radix eius E iuſq; vinus eſt ppin⸗ qua vłtuti ariſtologie ⁊ yrcos.melioꝛ ei aco rusille qui eſt ſpiſſioꝛ magiſq; ſolidus et dul⸗ cioꝛ:ac melioꝛis odoꝛie. Natura calidus ẽ ac ſecuas m pꝛincipio ſecundi gradus et vſq; ad q Pan. Acoꝛus calidus ⁊ ſicc inſcco F. din 8⁶ De Herbis. aquoſis locis ſed etiã ſiccis ⁊ marinis creſcit. Eſt alia ſpecies gladioli q iuenies.ſi leges ca pitulum gladiolus de.B. = Contra vitiũ ſplenis ⁊ epatis accipiatur li⸗ bꝛa vna acoꝛi aliquantulũ triti.⁊ maceret᷑ per tres dies in aceto.poſtea coquatur ad mediũ aceti.⁊ coletur ⁊ colature addatur mel.ꝛ ſterũ ad conſumptionẽ aceti coqua᷑. Iſtud autem oximel detur cottidie in mare patiemi cũ de⸗ coctione acoꝛi.i¶ Ad idem. Re.lb..ſucci apij) ⁊ pulueris eius.ʒ.ᷣ.⁊ aceti b.ſ.olei cõis..i.ſe rapimi.ʒ.ij.pulueris armoniaci.:.ij.ſimul per⸗ mitte pernoctem. ⁊ mane coque vſq; ad medi⸗ um. deinde appone puluerem ipſius acoꝛi⁊ ex tali vnguento Penemr epar malaxando ma nibus inunge. Et ſi vis facere ceronum. adde decoctioni ceram.⁊ ex tali ceroto vnge.inũ etiam decoctiõis eius valet ad idem ſed non detur febꝛicitanti.¶ Contra hictericiã coqua tur radix acoꝛi in aqua ⁊ coletur.⁊ incolatura coquat᷑ cicera rubea ⁊ detur ius patienti.ſum mum remedium eſt. ſi fuerit ſine fe. Balneum eius ad idem valet.i¶ Dicitur ſi quis habet acoꝛum ſuper ſe nunq; poteſt incurrere fluxũ ſanguinis vel ſpaſmum.¶ Ha. Acoꝛus pꝛo⸗ uocat vꝛinas.⁊ ſplenibus ſcliracis confert. et abſtergit ⁊ ſubtiliat groſſiciem.coꝛiice melioꝛ eſt ſuccus eius.i¶ Diaſ.Succus radicis eius daritatem oculoꝛum pꝛeſtat mirilice: que ra⸗ dix ca.⁊ ſic.eſt virtutis nimium ⁊ leptomeris ſcliroſim iuuans ſplenis.⁊ mouens vꝛina po⸗ tato ſuctco. ¶ Aqua vᷣo in qua decocta fuerit diurctica elt. vnlis etiam eit et pleureticis.⁊ toꝛacis paſ ſionibus ⁊ epatis ⁊ terminoſis ⁊ coꝛruptelis ſpleneticis vtilioꝛ eſt.⁊ ſtrangnirioſie.qui vꝛi⸗ nam faciunt cum doloꝛe.Et ad moꝛſum ſer⸗ pentis efficax eſt. ¶ Ad mulierum menſtrua per fomentum vti lis eſt. miſcerur etiam antidotis ⁊ tiriacis. ¶ Ad duricieʒ vꝛine ex radice eius cum aqua decocta ad tertiam dabis bibere per tridu⸗ Sne vꝛinam miriſice deducit ⁊ ſtranguiriaʒ anat. Eie apes examinent ⁊ fugiant.herbã ißam in vaſe apum ſuſpende.⁊ a vento nunq; ſedu⸗ centur.hec herba raro inuenitur. nec eam ſci⸗ re quis poterit.niſi cum floſculũ emiſcrit. Ha ſcitur locis cultis.⁊ oꝛtis ⁊ aratis.lege eã men ſe auguſti.NHam vix inuenitur ſine foꝛe.qꝛ per floꝛem agnoſcitrr. Capitulum. vij. . „ — —☛ . „ ba oĩbonota:quã multi albnciũ vocst:hñe ſo lia ſicut poꝛtꝰ virgulã lene:ſuꝑ quã hʒ ſemẽ ni grũ.vadices oblõgas ⁊ romidasbalano ſimi/⸗ les.Cui radici virtus eſt calida et viſcia. HPperationes qCrini pꝛonocat. mẽeſinus unpat. doloꝛẽla teris tollit excõquaſnombo.¶ Luſnetes medi — — cat᷑ bibitaxiq; ad · 5.i.ũ tepida.letã diẽ ducit moꝛſibo venenatꝭ occurrit.folia et radix eius cathaplaſmatibo adhibita. loꝛes eiꝰſiir cuʒ vino paſcẽtia vulnera ſoꝛcida ſaluberrie cu⸗ rat. ¶ Cumoꝛẽ feliiũ mamax ipoſita ſpargit pultulas ⁊ oꝛiolos addita ſtringit: maxime ſi cũ fece vini cocta ⁊ impoſita fuerit: addito vi/ noꝛ dulcoꝛe ⁊ myrrha ⁊ croco ⁊ cocta ſimul. ¶ Ocul maxie pſtat effectũ.doloꝛes aunũ et ſanies vino addito ⁊ liba noni et melle aami⸗ xta detergit. aunib tepidꝰ infuſa ſucceiꝰ ſi de xtra ꝑtis dens doluerit:ſiniſtri auri ifuſus me det᷑. ¶ Cinis radicꝭ eiꝰalopicias emãdat.Ra dix excauata et cũ oleo calefacta parmonibo⁊ doloꝛibo auriũ ſingłare pᷣſidiũ ẽ.¶ Radix eius macłas albas i ſole factas emẽdat.¶ Radix eiꝰ bibita cũ aq̃ vẽtrẽ mollit.Semẽ eiꝰ⁊ flos ſerpentibo priũ eſt ſi cũ vino bibitũ fuerit. Capitulum. vuij dillus. Iſi. lib. ety. xvij. inͦt. Affos dillus herba eſt quã latini a caloꝛe al bucuũ vocãt.i¶ Dyaſ. Affodillus her⸗ vd OBaricus grece et latie. Arabi. garic Dyaſ.Agaricꝰ eſt radix fungo ſimilis Al ẽ q̃ſi ſungus reſcẽs circa radicem arboꝛis.maxie in babilõia vel lõbardia. Duo eius ſunt genera. ſcilicet maſculus et femina q melioꝛ eſt.Et hʒ foꝛmã ronmdã. deſiccat⁊ fit albiſſimus. Naſculus hʒ ſubſtãtiã longaʒ et ⁊nõ ẽ adeo alb. Femiĩa vᷣo ẽ albo lenis ⁊ frãgi bil bñe qſqã tuboꝛoſit ates intus.⁊ fruliula qᷓ ſipoꝛoſa. li.i xvi. Arboꝛes glãdifere galla⸗ — ratus.efficax antidotie.in ſumis arboꝛibo na⸗ ſcẽs.noctiborelurẽs. ¶ Signũ h̊ eiꝰ ꝙ in te⸗ mneꝛis decerpit. Jdein l xxv. Agaricon vtſũ gus naſcit᷑ in arboꝛibo circa boſphoꝛũ coloꝛe Cidido. Id qð in gallia naſcit infirmi⸗ babet᷑ Das ſpiſſioꝛ et maioꝛ eriſiit. qͥet capitis do⸗ loꝛeo facit. Jemia vᷣo ſolutioꝛ initio quidẽ gu ſtus dulcis: moxin amaritudie tranſit. Sera. li.agg.ca.Garicꝰẽ ſimił radici anuiden ſʒ eſt minꝰ durus q;ipᷣa ſpõgioſus.et putãt qͥdã q; ſit radix herbe.Etquidã dicunt ꝙ generatur Xxputrefactione aſboꝛum ſicut ſungus.Et iã reꝑtusẽ ſuꝑ arboꝛes ſerbin niſi quia eſt facile frangibilis et debil ſoꝛtiter.ꝛ eſt radix ſpõgio ſa moll ſubſtatie.⁊ ẽ duax ſpẽꝝ maſculꝰ ⁊ femi na.ſed femia habet gdatim in ſe ſicut tunicas. Maſculꝰ vᷣo nõ habet tunicas.ſed ẽtota ſub ſtantia eius continua.et femina eſt maioꝛ.Ga lienus ſeptimo ſimplicium farmacoꝛum capi⸗ mulo de Aganico. Agancus eſt ſicut radix: rũ ferũt agaricũ.Eſt aũt ſungꝰ cãdidus ⁊ odo aut eſt planta qᷓ naſcit ſuꝑ arboꝛes aliqᷣe. ꝛ eſt beſi beilein ao ione.⸗ ſuba eius eſt cõpoſita ex ſubſtãtia gerea:quam ſubtiliauit caloꝛ. nec in eo eſt aliqͥd aquoſitatio oĩno.⁊ ſa poꝛe eius dulcedo aliqua in pꝛimis cũ obuiat guſtui. ſecudanio vᷣo eſt ſubamarꝰ.⁊ in co ap⸗ paret aliquantulũ acuitatis cũ ſtipticitate. et virtꝰ eius eſt ca.⁊ ſic.Ex quibo oĩbo cõpoſituʒ eſt farmaamm ex ſuba aerea ⁊ terreſtria coloꝛe ſubnlia. Nequaq; vo particeps eſt aquoſe.et ꝓterea diafoꝛeticꝰeſt m vᷣtutẽ et groſſiciceii⸗ aſiuis. Itẽ aga. eſt ſicut radix ſilis ſilo.ſʒ nõ ſic dura anus genera ſunt duo:maſculus⁊ fe mina:maſculus rotũdus eſt in ſe collectꝰꝛ⁊ ma ſoꝛ.femina vᷣo pectini ẽ ſilis qͥ capilli diſcernũ mur. radios mittit cũ albedine:glauca videtur ambobo guſt eſtynus. pmo dulc:ꝛ⁊ poſtea a⸗ maricas. Naſci᷑ in arabia ⁊ in ſamaria ⁊ ĩ po to:qͥ oibo eſt melioꝛ.E ſt ci ᷣtus calida ⁊ ſtipti ca ⁊ diaſoꝛetica.¶ Jo.in ca.de aga. Aganic⸗ eſt ex medicinis magni iuuamẽti:cuiꝰ oꝛtꝰ eſt ſecus arboꝛes qo accidit coꝛroſio ⁊ putrefa⸗ ctio.Et eiꝰgeneratio eſt ſicut gencratio fũgo⸗ ⁊ videt᷑ ꝙ ſit.Etqᷣdã dixerũt q ſit ſicut apᷣa ſa cũ ex putrefactioe.E ius aut duo ſur genera. ſcʒ maſculꝰ⁊ femina.maſculꝰvo eſt malꝰ.2 eſt nle q elt logus 2 guis. ⁊ hʒ in fracturꝭ ſuis ſicut pductioõcs neruoꝝ.⁊ eſt durus ⁊ dſus.A ga⸗ ricus aũt quẽ ſapiẽtes laudauerunt eſt femina habẽs ꝓpꝛietates qᷣnq; bonas.: ꝓpꝛie vt ſit al⸗ bꝰ leuis ⁊ velocioꝛ frangibil ⁊ poꝛoſus ⁊ ra⸗ rus valde.⁊ vt apareat ipncipio dulcꝭ guſi⸗ ciꝰ.deinde ſucceoit ei amaniudo ⁊ ſiipticitas. melio: ꝑs ſoti coꝛꝑis ſi ſuꝑioꝛ gs ipᷣius. et Operationes. ¶Can.ca. xtij. Ad meſtrua puocãda accipe ſubtiliſſimũ puluerẽ aganici ? ↄfice cũ ſucco ci daminis ⁊ oleo et calefac ad ignẽ cũ bombice intincta ſupponat᷑. ¶ ontra fiſtulã accipe ſa lem coſtüũ: tartarũ et ana:et facto ſubtililſimo puluere cũ melle aficect tentã inunge ?⁊ impo⸗ ne. oſia fracta exn ghit:carnemglam coꝛrodit er fiſtulã ſanat.i¶ Cõtra moꝛtea albã pulucreʒ ſ. alis. oſti tartari ⁊ agarici pone ſuꝑ moꝛfeaʒ pꝛius facta ſcarincatiõe.i¶ Dyal.De alto ca⸗ dentibo vtiliter adhibet᷑. bibitis obulis duoba⸗ um vino:ſi nõ ſebꝛiunt. ſi fbꝛiunt cum aqua calida.¶ Epaticis aſmaticis et diſſurijs et ne freticis ct vctericis maimũ pᷣſtat effectum:ac⸗ cepta de co..i.malũ caloꝛem emendat.ptiſim medicaĩ:ſpleneticis cũ oximelle auxilia tur. ¶ Asanic Xomeſius reijcientiby languinẽ ab — , He Herbis. ſtinet. digeſtionẽ celebꝛat. obulus vnius cum aqᷓ acceptus doloꝛẽ arteticũ cõpeſcit.epilẽticꝭ cũ puſca vtiliter dat᷑.⁊ oẽs cãs intraneoꝛũ do loꝛũ curat f̃ᷣm vᷣtutẽ hoĩs vel etatis datꝰ Paʒ alijs cũ aqua dandus cẽ.alijscũ vino.alijs cuʒ oximelle.alijs cũ mulſa.¶ Se.au.gal. Agani cus reſoluit ꝑtes groſſas:et apernit opilatiões que ſunt in epate ⁊ in renibo.Et curat ycterici⸗ ↄmq̃ acciàit ab opilaiiõe cpatis.¶ Et conlert epilenti e:⁊ curat rigoꝛes ſebꝛiũ: q̃ ꝰtingũt ab bumoꝛoſitatibo groſſis Et confert moꝛſiboty ri vel alteriꝰ aĩalis venenoſi qñ ponit᷑ eterius loco emplaſtri.Et bibi de co qntitas aurci.i. cũ vino mixta aqua.⁊ ẽ medicina laxatiua. ¶ Etidẽ auc.Redagoꝛas ꝓpꝛietas eius eſt ð fiegma et melancoliã.i¶ Et idẽ auc.Ra᷑. In⸗ ueni vl ab oib hoĩbo ꝙ purgat huoꝛes noci⸗ uos.iiEt idẽ auc. Humay in lib.ð tyriaca.ex⸗ pellit hũoꝛes a neruis ⁊ cerebꝛo cum ꝓpꝛietate mirabili q eſt in eo.i¶ Et idẽ auc.abẽ meſuay ð eius ꝓpꝛietate ẽ laxare flegma.⁊ eſt ↄriuʒ vene nis¶Et idẽ auc.abix.Agaricꝰ purgat colerã et ſtegma ſil:ꝛ foꝛtiſicat medicias magnas qñ miſcet᷑ cũ eis:⁊ facit eas penetrare ad extrema coꝛꝑis.⁊ eſt ᷣrius medicinis moꝛtiferis quan do bibit᷑ aut miſcet᷑ cũ alijs medicinis.¶ GBal. Expurgat opilationes que in viſceribus:⁊ S Xctenicos ſanat q ſic exopilatiõe laboꝛãt epa⸗ tis,. 9fat etiã epileticis ob candẽ virtutem. tur areis apudnos. Capitulum. ix ..- , ſ . . -erraria minoꝛ.Dyalſ.ſils eſt in oibus nnn eſt beba omnib nota qde 2 agreſii papauerivel herbe ammomi. Scd in hoc diſcernit᷑ q caput ſuꝑius hʒ lati⸗ us et ſerius floꝛeſcit:nec floꝛẽ facit ita feniceũ ſed croceũ. Radixeſt illi rotunda deoꝛſum ex q̃ dunittit croceũ acrioꝛis virtutis ſuccũ qͥ cõ⸗ uenit nebuli oculoꝝ.Naſcitur in cõpis vel cir ca ſepes. Radix eius ðꝛ eupatoꝛiũ greco no⸗ mine. ¶ Pli. ca. de agrimonia. A grimonia hʒ ſolia equaliter diuiſa apij modo.caput in cau lculo papaueris ſilueſtris radicem hʒ:cuius ſuccuseſt crocei coloꝛꝭ acris et acutue: Haſci Operationes ¶ Pan. ca. de agrimonia Agrimonia calida ẽ⁊ ſicca.Et eſt diuretica valde:que viridis tri ta ⁊ potata antraces.i.puſlulas malas ſanat. ¶ Et ad ſerpẽtũ moꝛſum et canis et hominis rabidi et cõtra venena valet.ſacit ⁊ ad ventrꝭ doloꝛem ſic potata.i¶ Item vulnera cancero mata viridis mita et impoſita ſanar. ¶ Item ſerpentũ moꝛſum.ʒ.ij.cum vini ciatis duobo data diſcutit mirifice venenũ.¶ Ad ꝑ⸗ cuſſum ferro cũ aceto impoſita facit Jerrucas tollit ſic ſimiliter.i¶ Ad ſplenis doloꝛẽ in eibo ſumpta conſumit.i¶ Radix cius in vino cocta et potata: paraliticis pꝛodeſt Halienus libꝛo Pinamidiaꝝ capitulo ð cancro dicit ipam va lere contra cancrũ peros ſumpta. ⸗ —‚Q⁊. (4., ο.. R 2 „ E „ Capitulumn.x Britolium. Sera.li.agg.capᷣ.ſadar.ſ. agrifoliũ. A grifolium eſt arboꝛ cuius fructus vocatur Habach. cuius due ſunt ſpecies. Una eſt aſri et alia eſt dabal.ſʒ al ri nõ hʒ ſpinas:ſed acuta folia:⁊ ſolia alterius ſpeciei.ſ.dabal ſunt lata ⁊ rotunda:et eius ar⸗ boꝛ habʒ ſpinas.⁊ nabach exaſni ſunt pami:?ł melioꝛes ex eis ſuntilli qͥ ſunt exilla regione. ⁊ ſunt dulc ioꝛes oĩbo alijs et mediocris odoꝛꝭ ⁊ aromatiſant os comedęẽtis ſicut alia aroma tic a.Et nabach ex dahal ſunt maioꝛes. ¶ Etidẽ auc Iſaac eben aragi.Nabachẽ ſu cut ſoꝛba in frigiditate:et plus ea in ſiccitate. Bal.vij.ſim.far.ca.lotos.i.agrifolium.E ſtar boꝛ ſtiptica quidẽ nõ multũ participat quali⸗ tate:et eſt ſubtiliũ partiũ et ſiccatiuus Dperationes ¶ Sera. auc.Dyaſ.QOñ coquit agrifoliũ cum aqua aut cũ vino ſᷣm neceſſitatẽ confert fluxui matricꝭ:⁊ fluxui vẽtrꝭ qñ fit criſtere cũ ea:: ſtri git radices capilloꝝ:⁊ ꝓhibet caſum coꝝ.De⸗ coctio ſerrature ligni eiꝰqñ bihit᷑ et ſit criſtere cũ eo:fert vlceribaet curſui humiditatũ ma⸗ tricis antiq̊.⁊ fubiſicat capillos:et cõſtringit radices coꝝ ne cadãt.i Etidẽ auc.habẽgue⸗ ſit. Agritolium vel nabach dulcis laxat cole rã q̃ eſt in ſtomacho ⁊ inteſtinis:ꝛ repꝛimit ca liditatẽ.i¶ Etidẽ auc.albaſari. Nabach ſtrin⸗ git venirẽ et repmit colerã:⁊ eſt grauis digeſti oni.⁊ qũ nõ bñ eſt maturꝰ eſt ſtipticus et reti⸗ net ventrem foꝛtiter.⁊ maturus dulcis eſt mi⸗ ſtomachi ꝓpter dulcedinẽ q̃ cſt in eo:ſtringit et repꝛimit colerã:et vſus eius minus inducit fa ſtidium. ¶ Et ideʒ auc. Iſaac ehen aram. QOñ nabach.i.agrifoliũ comedit᷑ ante cibũ eſt meli oꝛ et pꝛouocat appetitum.Et buiuſmodi res que ſuntnimis ſicce quando inueniunt humi⸗ oitat em in ſtomacho aut inimeſtinis pᷣmunt eas:ct inducunt fiuxum vennis.Et folia cius cum teruntur et ponunt᷑ ſuꝑ apoſtemata cali⸗ damolliſicant et reſoluunt eꝗ. ¶ OHalienus. Serrature lignoꝝ cius ad fluxũ mulicbꝛẽ cõpetunt:⁊ ad vllacas diſpoſitiões Coquitur autẽ⁊ qnq; quidẽinaqua:qñq; au⸗ tẽ in vino ſicut neceſſitas iubet:et non immiti tur ſolum ſedbibitur. Atuero ꝓ co ꝙ defluen tes capilosdetinet nõ modicu ſignũ eſt.quo niam itiptice quidẽ cũ eo ꝙ ſiccat moderate elt virtutis. Dictum eſt em̃ in ſermone qui de laudamo:talis eſie opoꝛtet vᷣtutis:qð debet Ocinere capillos denunentes Trattatus Jch medicina in ca. de agno caſto.Eſtfru Vvtex in q̃rto cali.⁊ ſic.OQm̃i tꝑereꝑi vi⸗ ridis:et magis in locis aquoſis:minus aũt in 8 Gnus caſtus. Plate.in li.de ſimplici tinrico oialüg: riti eſt mi⸗ ſiccꝭ. Cſuimedicine cõpetũt folia:nõ radix.ſio nus ſtipticꝰ oĩbo alijs:⁊ citius deſcẽdit ab oꝛe res etiã magꝛfios eius ʒuccaniũ noĩaĩ.Qirgul ta vᷣo a quibuſda ſalices marini dicunt.E ius nãq; floꝛes qͥ vebent in receptione poni vere colliguntur.ac ꝑ annũ in efficatia multa ſer⸗ uantur. Dicitur em̃ qꝛ libicinẽ repꝛimendo ca ſtum reddit vt agnꝰ ca.etſic.in.iij.gra.ꝗ¶ Aui cen.li.ij.ca.deagno caſto.Ca.in.i.gra.ſic.in ij. Et eſt reſolutiuus:ſubtiliatiuus:diſgregati uus ventoſitatũ.⁊ in ipſo eſt aꝑtio cũ ſiiptici⸗ tate.Et eſt remotiuus doloꝛis.i¶ Sera.lib:o agogre.capᷣ.amarikeſt.i.agnus caſtus.et eſt ar boꝛ abꝛae ſemen eius dicit ſemen agnicaſti:et noiatur piperella:⁊ ẽ piper eunuchoꝝ.⁊ ſunt ei due ſpẽs.⁊ dꝛ kiſtos:co ꝙ religioſiſternũt hãc planta ſub lectis ad rerrenandũ libidinẽ.⁊ no minat loginꝓpter duriciem virgaꝝ cius.⁊ eſt planta in magnitudine arboꝝ. Naſci ꝓpe a⸗ qs ⁊ loc aqſinibo.hʒ virgas duras ad trangẽ duũ.⁊ ſolia cius ſũt ſimilia ſolijs oliuarũ:niſi qꝛ ſunt lõgioꝛa maioꝛa et mollioꝛa.Et q̃dã ſlpẽs buius plante habet floꝛẽ purpurcũ.et quedaʒ Canitulume eg õ õ =èð . 2= * 7 ◻ 8½ O N S & n De Verbis. habet floꝛẽ album:ꝛ: bʒ ſewen ſimile piperi.Et idem auc.Gal.qð admiſtratur exilla arboꝛe eſt ſemen folia et foꝛes. Exſeminis quidẽ⁊ ᷣo rum ſubſtãtia eſt ſubtilis valde.Et eſt ca.⁊ ſic m.iij.gra.¶ Galie.vi.ſim.ſar.ca. de agno ca⸗ ſto. Id ad qð adminilirat᷑ ex illa arboꝛe in me dicina ſunt ſemen ⁊ fios.Et ſeminis quidẽ ei?ꝰ et floꝛis ſubſtantia eſt ſubtiliſſima:⁊ in ſapoꝛe eius eſt acuitas ſiue acredo et ſupticitas:⁊ vir tus eius eit ca. et ſic. in: ij. gra du: HPHyperationes ¶ Lectus ex eo factus repꝛimit libidinẽ. Fo⸗ mentent᷑ ⁊ genitalia ex aq̃ decoctiõis ipſins ? ſuccus etiam potet᷑.¶ Contra gomoꝛreꝭ fio⸗ res eius vł folia decoquant᷑ in aceto:⁊ addito caſtoꝛio cathaplaſmenĩ genitalia CNalet enim agnue caſtꝰ? mirabiliter ad libidinie extinctio nẽ inaniendo ſpũs ⁊ cõſumẽdo ſperma. Hoc ſimiliter facit ruta:maioꝛans:ciminum:cala⸗ mentũ ⁊ anetũ:ſed in hoc potẽtioꝛ eſt agnꝰca ſtus.ſunt enim ca.aperitiua et extenuatiua. Sunt etiam alia que extingunt libidinem in⸗ ſpiſſando ſperma et cõgelando:vt pſillium: ſe men lacauce:citrulli:melonis.cucumeris poꝛtu lace.ſcariolaꝝ.acetum.a greſta ſumach.cam phoꝛa et ſimiua.i¶ In ſucco agni caſtiſeminũ feniculi.ʒ. iij.⁊ eſule.3.ij. coquant᷑.et mane cola tura det᷑ leuco flegmatico.vinũ etiã decoctio⸗ nis agni caſii multũ cõſert.¶ Agnus caſtus dimittat᷑ in amurca olei vt putreſiat:et addito vino ſoꝛti ſiat decoctio coletur:et addita cera et oleo fiat vnguẽtum.cuius inunctio ſplenis duriciẽ exſiccat:et eius ſumit ſuperfluitatem et ipſius oꝛificium anguſtat.ad menſirua pꝛo uocando fiat ſfomentum ex aqua decoctionis ipſius et centrũ galli.ꝙ Contra litargiaʒ fiat decoctio cũ agno caſto apio ⁊ ſaluia in aqua ſalſa:⁊ foꝛtiter fricetur ex cea poſterioꝛ ꝑs ca⸗ pitis.i¶ Sera.auc.Gal.Agnus caſius abſci dit libicinẽ coitus.i mal ime qñ comeditur ſe men eiꝰ. ¶ Exuocat menſtrua et reſoluit a⸗ poſtema ta dura que fiunt in mẽbꝛis coꝛpoꝛꝝꝭ: ¶ Dxal. Agnus caſtus perbibeturmederi ſer pentum mo:ſum. Itẽ ſemẽ eius bibitũ hydro⸗ picis et ſpleneticis medicatur.¶ Qac mulicris cat. mẽſtruis imꝑat.bibituũ 3.i:cũ vino ve⸗ teri.extinguit venerem. doloꝛem capitis com mouet: adbibens ſomnun. ¶ Balie. Agnus ca⸗ ſius abicindit lbidinẽ coitus.⁊ malime qñ co meditur ſemẽ eius.Et agnus caſtus a mulieri bus athenienſibo in lecto ſtemũ:et repꝛimit li dicinẽ. ¶ Auicẽna. Quando ex ſtipitibo eius ſternitur ſub doꝛſo ꝓhibet pollutionẽ et virge erectionẽ.¶ Et ſunumigatur mulierescũ ve⸗ hemens deſideriũ adeſt coitꝰet remouet ulð. ¶ Sera.auc.DPyaſ.Semen ipſius qñ ſumi? in potu:confert moꝛſibo venenoſis.er conſert ad hydropiſim qñ ex eo ſumũtur.ʒ.ij.cum vi⸗ no.⁊ ꝓuocat vrinam et menſtrua:et dehilitat virtutem ſpamatis.⁊ inducit ſodam H A gamarina eſt herba maris habens rYtolia longa veluti coꝛrigie.et nĩo idio mate vocat᷑ alga:q̃ a mari ciecta in lit toꝛibo inuenit. ¶ Pli. ca. de alga. Alga naſat᷑ in aqͥs ſtantibe.ita deniq;nomen ſumpſit ab algoꝛe aque. vel ꝙ alliget pedes:q craſia eſt ſo iijs:aquã ex ꝑte ſuꝑantibi. Dyal. Aloſach⸗ ne incidẽs q dẽ eſt veluti ſpuma marꝭ q̃ ꝑetris inlſidet.⁊ remanet qð nos algam vocamus. Pperationes ¶Draſ Cirtus ciꝰ ẽ ſilis ſali.inijcit ⁊ ꝑ criſte⸗ re in paraliſi. ſeu ex putredine vitiatis inteſti⸗ nis.alienitatẽ circũſcribit. vᷣtutẽ habet ſimileʒ ſali. et intro ſiipticam ſimicticam et leptincui⸗ cam. Diſſintericis ⁊ ſciaticis antiquis conſert ci. ſtere eius. Jomento ſimiliter vtilis eſt — 2 M ALed e- 6E .ee va 2 . * . — B Trattatus 2◻ 1canna la. grece cipꝛus. Alcanna eſt . arbuſtii vndeſit oleum cipꝛinũ.et eſt il 2lud quod de alcãna vt apparet per cõ coꝛdiam. ¶ Sera.li.aggre:ca.henne.i.alcan na.flos alcanne eſt ſimilis floꝛibus nitri.niſi quia eſt in racemis.⁊ flos eius eſt albo decli⸗ nans ad glauceditẽ acuti odoꝛis.E t idem au cto.dyal.Eſt arbuſtũ hũs folia ſupꝛa ramos ſuos ſilia ſolijs oliue:niſi quia ſunt latioꝛa et mollioꝛa ⁊ viridioꝛa.babet floꝛem album ſileʒ vſnee.boniodoꝛis.ſemẽnigrũ ſile actis.⁊ qð de ipſa aaminiſtrat᷑ ſunt folia ⁊ ſũmitates ci⸗ ¶ Platea. Alcana eſt heiba in tranſmarinis partibo ⁊ etiam in Sicilia copioſe inuenitur. Eſt aũt frigida in ꝑmo.ſicca in ncipio ſedi. Et qꝛ nõ vbiq; reperu i poteſt:qui eam habẽt pulueriſant.⁊ ſic per regiões depoꝛtãt.puluis q;ʒ ſubnigri coloꝛis eſt.per annos tres ſeruat᷑ Et habet virtutẽ conſolidandi⁊ extergendi ac mũdiſicandi.i¶ Gal:vij.ſim. far. cap.de Cipꝛo ſm trãſlationem arabicã.Cipꝛus.i.alcanna. huius arboꝛis folia ⁊ extremitates ad vuilita⸗ tem ꝑuenerũt.ſubſiantia cius eſt compoſita ex acuta ca.cũ tẽperamento:et ſubſtantia terrea frigida et ſicca.et ſapoꝛ eius eſt ſtipticus.⁊ vir tus eius deſiccat ſine moꝛdicatione.Unde vir tus eius repercutit ⁊ diſſoluit Pprerationes ¶ Sera. auc. Dyaſ.Uirtus ſolioꝝ eius ſtipti ca eſt. Et iõ qũ maſiicant curãt alcolã.i Et in fundit᷑ decoctio eius ſuper cõbuſtionẽ ignuis ¶ Et qñ terni et infundũ in aqua aſtaracios. ⁊ liniunt᷑ inde capilli fit rubei.i Et vnguẽta que fiunt ex ea molliũt neruos.⁊ facit in vul⸗ neribus illud qð facit ſãguis dꝛacõis.i¶ Gal. ꝓhibet dilatationẽ pupille et combuſtio nem ignis.et qñ coquit in aqua:et ꝓijcit᷑ aqua illa ſuper locũ cõduſtionis. Et ipa adminiſtrat in medicinis heriſipile.¶ Et cõuenit vlceriby. ſ.alcole que fiunt in oꝛe pueroꝛum Capitulum. xiiij Allum dictüu eſt: eo ꝙ oleat. Ambꝛo. in hexameron li.v. Allium tantã vim odo ꝛis hʒ vt leopardus cum ſuſtinere nõ vales: fugiat. UInde ſi qͥs allium alicubi cõ fricauerit:lcopardus inde reſilit:nec reſiſtit. ¶ Plini.de hiſtoꝛia naturali li.xix. Allium ad mult a ruris pꝛecipue medicamenta ꝓdeſie cre ditur ¶ LHypocras in q̃dã epla. Allium calide eſt vᷣtutis.E ſt aũt aperitiuũ et abſterſiunm:cõ ſolidat vlcera fraudulẽta.¶ Rabimoyſes ca. de allio.et ca.de ſcoꝛdeon.i.allium agreſie eſt calidũ ⁊ ſiccũ ꝓueniens vſq; ad quartum ¶ Palladius li.j. Meſe Janua. Alliuz ⁊ vlpi NMO —ʒ “R . &α r He de DSBDe Herbis cum bene ſeſpoteſt:ſed alio alba terra pꝛoſis cict. Idem in li. xij. Menſe quoq; Nouembꝛi allium et vlpicũ ſeritur beneterra matime alꝰ⸗ ba foſſa et ſubacta ſine ſtercoꝛe. Sulcos in ae ris opoꝛtet fieri.et in locis alcio:ibo ſemina po ni.qutuoꝛ digitis ſeperata: nec altius.ſoſſa eqᷣliter ſarculida ſunt:et inde puleſcẽt. Auic. n.aliud am aliud quod dicitur poꝛrinum. Et eſt com poſite virtutis ex allio et poꝛro Eſt et aliud qᷣ Dicitur allium ſerpentis. Eſt autem allium ca⸗ lefacciuum et exſiccatiuuʒ intertio vſq; ad q̃r⸗ in. j. canone. Allium aliud domeſtieu ſilueſtre:quod eſt amarum et ſtipticuʒ. tum. Et ſilueſtre plus alio. ¶ Dyaſcoꝛides. Alqj genera duo ſunt.ſcʒ oꝛtiuuzʒ.aliud quod in Egĩlbpio naſcituriſed non ſatis diſſunile. Virtus cius eſt viſcida inflatilis:ſtiptica:cali⸗ da. ¶ Conſtantinus. A llium duplex. Dome⸗ ſticum et ſilueſtre ſcʒ ſcoꝛdeon domeſticum ca lidum eſt in medio quani gradus. Ideʒ in pã tegni. Allia calidioꝛa ſũt cepis et ſiccioꝛa.acu ta ſunt:et doloꝛem capitis faciunt.que ſi co⸗ quantur ardoꝛ ille amittitur: potioni q; cibo melioꝛa ſunt.Cocta magis nutriunt q; cruda ſanitatem cuſtodiunt.quia naturalem caloꝛeʒ confoꝛtant.digerere faciunt. Operationes ¶ Plinius libꝛo viceſimo. Allij magna vis ? contra aquarum et quoꝛumlibet locoꝛuʒ mu⸗ ¶ Odoꝛe ſerpentes abigit et ſcoꝛpiões odoꝛe Et omniũ beſtiarũ ictibʒ medetur.ac puatim contra cmoꝛ:roidas cum vino ſllinitur. ¶ Contra canis moꝛſus et in vulnera cũ meł le imponitur. E¶BDuſ̃ pirioſis coctum. aliqui qudum. aliqui et tritum in lace dederunt. 4 Pare vino mücutt Et contra yleum in oleo et pulte ſic illiniunt Antiqui et inſanientibus dabant crudum ¶ Oxocles autem freneticis elirum. Dentiuʒ dentium addatur. Ptxriaſes et pꝛurigines ſanat potum. item⸗ q; cum acceto vel nitro mſuʒ. Compeſcit dilſtil lationes cum lacte coctum vel tritum. vel cum caſeo molli permixtum. Quo genere⁊ raucita tem extenuat.Coctum vtilius eſt crudo. ¶ Tineas et animalia reliquaintrancoꝝ pel⸗ amnal mo in, pulte mee etur. Tuſſim cura ſum rabidi cani agoꝛas. et contra moꝛbum regium . doloꝛes tribus capitibus in aceto tritie immi nuit.vel ſi aqua decocta colluant᷑ ⁊ in cõcaua cũ adipe vetuſto vel cũ lacte coctũ.aut ſi ſan⸗ guis etiã excretur vel pinulenta ſin. Jacit et ſomnos et totum rubicundioꝛa coꝛ poꝛa.ventrẽ quoq; ſtimulat.cum viridi coꝛi⸗ Poꝛro vitio eius ſunt:quod oculos ebetat inflatiões facit.ſtomachum ledit.et copioſius ſumptum ſitim ginnt ¶ Platearius. Allium inquit groſſam diſſol uit ventoſitatem:ventrem humefacit. lumbꝛi⸗ cos et aſcarides excludit:vrinam ꝓuocat:moꝛ aquam potauerunt ſubuenit. ¶ Cataplaſmatuʒ locis groſſos humoꝛes ba bentibus diſſoluit. — ¶ Doloꝛem dentinm de frigiditate mitigat.ſi tim ꝓpter flegma coagulatum ſtomacho am putat ſcabiemamoꝛfeam: impetiginem: et pu⸗ ſtulas in quocũq; loco fuerint:potenter curat ſi ex eo conſicentur aut cataplaſmentur. Meſtrua et vrinas puocat. ſecundinaʒ ex⸗ pellit ſi in cius opoʒimate mulieres ſederint. ¶ Silueſtre allium virtutem babet ſicut do⸗ meſticũ.tamẽ calidius et ſiccius eſt. Hec inue⸗ niee inſpeculo naturali wlicentij. libꝛo i cap. pvi. Et widem plura ais caß. „ . . 6 * * 2 8 curat cis etlam qui malam * p 75 Capitulum. xv Atea eſt agreſtis malua ſiuemaiu aui Trattatus apoſtemata et pꝛohibet ea. et reſoluit ſangui⸗ nẽ et maturatvulnera. Lonkfert apoſtematibe inflatie: et ſcroſulis 1 ſcus. Sed altea ⁊c: co ꝗ in altũ ſurgit uilcus aũt q glutinoſus ſit ex ſynoni mis. Altes bie malua: cuiſcus: maluauiſcus: ibiſcue. Idẽ eſt maluauiſcus ſolia hʒ rotunda ſicut panis pꝛocinꝰ fos eius roſe ſimilis.radix SEmuſcilaginoſa.E ſt cẽplexio ciꝰ calida cũ cq̃/ litate. ¶ Gal.v i.ſim.ſar.ca.E uiſcus ſiue altea Et eſt malua ſilueſiris dyaloꝛetica eſt ⁊ laxati ua:nõ vrẽs. abſterſiua.mitigatiua. digeſtiua. vo difficile digelubiliũ ¶ Dyal.c.altea.Altea folia ſunt cei roti nda ſimilia ciclamini.floꝛem hʒ roſis ſimilẽ.haſtã duoba cubitis longã:ra⸗ CLirx eſt illi muſcilaginoſa.⁊ intꝰ alba.⁊ ⁊?⁊ altea co ꝙ ſurgat in altum. Euiſcus quia glutinat. Sera.ti.og ca. de maluguiſco Radix malua uiſcihʒ vᷣtutẽ ſiipticã.⁊ totis herbe volo dice⸗ re:ra dicis:ramoꝝ: oꝝ ⁊ ſolioꝝ:⁊ ſeminũ.vnð xirtu s 9 eſt ꝗᷓ deſiccat: verũ radix ⁊ ſemẽ ſunt mag' dcſiccanua: ⁊ plus ſbtiliatiua ¶ Hal. xij ſim.· far.ca.de malua ¶ Altea ſiue moaluauiſcꝰ magis dyaloꝛelica eſi qᷓ malu? Auicẽc.li.ij.ca. De gltea. A ltea ca.eſt cuʒ equalitate. Undein ipſa eſt leniſicatio et reſolutio:cet ſemen ⁊ radix ipſius ſunt in virtute eiue ſoꝛtioꝛa plurimũ:et plurimũ exſiccatiua et reſolutiua Hoprerationes ¶ Pand ecta ca.xxx. Jolia eius trita cũ axun⸗ gia et aliqᷓntulũ calefacta ⁊ ſuꝑpoſita apoſte⸗ mata maturãt.duriciẽ relaxãt⁊ mollilicat Itẽ berba cũ ipᷣa radice decoquat᷑ fere ad ↄſũpiio nem.Et ſic apparcbit ãdam viſcoſitas:q ſuꝑ⸗ ponat᷑ ⁊ apoſiemata maturai:duriccs remol lit ⁊ relaxat.Ex aq̃ etiã ciꝰ addita cera ⁊ oleo tit cõpetẽs vnguẽiũ ad pꝛcdicta. ¶ Aqua decoctiẽis ſeminũ ipiꝰ: malue valet S tuſſim ſiccã.et ↄſert ethicis. Scmins etis ci⸗ ccrata et in oleo decocta duriciem ſoluunt ¶ ypocrates. Uulneratis ac ſitientibe deſe⸗ ctu ĩ anguinis bibendũ dedit ſuccũ de cocte ra dicis.Iplam vᷣo vulnerib cũ melle ac reſina. Idemq; conuulſis lu acis ſumenticus et mu ſculis ucruis articulis impoſuit cet almatic ac viſinten icis in vino bibendũ dedit. ¶ Auic. Altea nomẽ in greco deriuatum ẽ ex plurium iuua mentoꝛũ nomine.cuius natura calida cſi cum equalitate.Inipſa ſunt leniſica tio matur atio et molliſic auio et reſolutio Sc⸗ men ct radix ſunt in eius virtute ſoꝛtioꝛa pluri mum e ſiccatiua et ſubtilioꝛa ¶ Lenitur luꝑ moꝛleam cum accto. mollilicat et valet ad duriciem matricis. . ¶ Sedat doloꝛem iuncturarum.et pꝛopꝛie cũ gdipe anſeis. ¶ Tumoꝛẽ⁊ inflatiõeʒ reſoluit q̃ ſt ĩ palpebꝛꝭ ¶ Semẽ eius tuſſi calide confert.et ſacile ſpu tum cficit.pꝛohibetq; fluxum ſanguinis cum * virtute ſua ſti Et ponit in emplaſiris pleureſis et peripleu monie.cius q̊ gł mi ſitim ſedagat. ¶ Decoctio radicis ciꝰ bibita ↄſert vrine ⁊ in teſtinoꝝ ardoꝛict apoſtemanbo ani. ¶ Dxyal.ca. Molocbia cum adipe anſeri ge⸗ nitali partiſuppoſita aboꝛſum facit. Inutilis eſi ſiomat ho.ventrem mollit. ¶ Itẽ vulnera recẽtia ſolijs eiꝰ curat: ſolia ciꝰ trua ⁊ ĩpoſita ſcoꝛpiciba credunt᷑ afferre toꝛpo rẽ.Eadẽ ſcmori alligata ſtimulat in ventrem. ¶ Eadẽ nigra lana obuoluta ⁊ alligara mã⸗ marũ vicia 2peſcit. Itẽ ⁊ idẽ capᷣ.Altea.qlos cius in mulſa coctus aut vino et tunſus ⁊ im poſitus vnlnera curat.ſcrofas ſpargit. Item cicatrices vulnerũ curare ſacit S ¶ Elixa ᷣo et trita addita axũgia poꝛcina aut Anſerina et reſina ⁊ tercbintina:iumoꝛes ſieri⸗ cos et offocatiõcs appoſita medet᷑. Itẽ elixa⸗ turg eih oĩa facere nouit.⁊ ſecũdinas excludit ¶ Sola in aqua cocta et ſomẽtata inteſiino rum doloꝛẽ tertio die ſanabit. Hoſipſi eperti ſumus q trita cũ axungia veteri ⁊ impoſua po dagram tertia die ſanat Et multi dicũt ancto res collectiones oẽs vel duricies que in coꝛꝑe naſcuni:decocia cũ ſenugreco et lini ſemie pel line impoſita aulert. Serapiõ. Altea pꝛobibet apoſtcmata: 2 ſe Gat doloꝛẽ:⁊ maturat exituras dum eſt recẽs et racix quidem eius ⁊ ſemen:qꝛ in cis eſt vir⸗ tus ab ſterſiua:curat moꝛteam. Eοοsratgit lapidẽ reni ct aqua in qua decoquit᷑.radix eiꝰ pꝛopt᷑ ſtipticitatem que eſt in ca vlccrib inteſunoꝛũ⁊ fiutui vẽtrꝭ ct ſputa ſanguinis contert. ¶ Et cñ coquii ſola et teritur:cſert exituris 2 at oſte matibo q apparent poſt aurẽet ſcroſul t cõſert apoſiematib ami calidis. ¶ Halicnus. Radix maluauiſci et ſemĩ malua uuci vn ida intenſiue qdemopcrani qᷓ herba. ct magis abſter ſiusm orendunt viriutem: vt moꝛteam abſtergant Et ſemẽ diuidat lapides in renibe conſiſtento. ¶Racix autem . Tiſintcrie ⁊ diartie:necnon miſnonb ſlangumie eh vtilis. pticitas.eius folia conferũt apo ſicmatibus mammille. ðWD „ 3 $S h *W 8S *9 2 M 5 2ðòð „ 2 2 dictis. Fructus vel ſemina cius matura aliq lem babent dulcedinem. „1 4 2 6 2 . . 2 . Aleluia vłluyula vel panis cuculi.lux eſt paruum et tripliciter diuiſum.⁊ in cacumine cuiuſ ibet partis eſt alia inciſura. Semina eius ſunt in vaginulis ſimilibo coꝛni culis. que cum tanguntur tempoꝛe maturatio nis euolant ab eis.ſemina ſimilia andachuce tendentia ad rubedinem.et vocatur trifolium gcetoſum.ſicut apparet in capᷣ.tritolium.Lri⸗ tfolium acetoſum:id eſt alleluia.ponitur ada⸗ maſceno in vnguento dygfinicon. ct voc. tur ipſum triſolium. ¶¶ Plinius ca. bachacl ig eſt trifolium acetoſum.folia floꝛes ⁊ fructue unt frigidi et ſicci.ſolia tamen ſunt humidioꝛa pꝛe — ¶ Auyula ſiue alleluia medet᷑ vlcerib oꝛis et fütulis.ſinulatur in virtute acetoſe ſilueſtri.eſt ſtiptica.cõſolidat vulnera et vlcera.¶¶ Succꝰ eius valet vlceribus oꝛis antiquis et alcole I¶ Plinius capᷣ.bachael pꝛopter acetoſitatem exiſtentẽ in ipſo valet ad alcolam:ct alias egni fudines oaiiis.. . ula herba eſt acetoſi ſapoꝛis.ſoliuʒ eii pr ocat vrinam ꝑuocatione ſoꝛtii. Doe Merbis. 2% . „ Nð — — . . . 4 Abekengi vel kekengi. Serapion li⸗ Abꝛo aggre. Alkekengi eſt ſpecies ſola⸗ tri quod dicitur kekengi.quod habet ſolia ſimilia folijs ſolatri.niſi quia ſũt latioꝛa eis ct rami ecius quando elongantur declinãt inferius verſus terraʒ.et habet fructum in chi ſti rotundum ſumilem veſice.⁊ eſt fructus cius granum n bicundum.ſimiulem vue quem qui⸗ dam kikilium voconant. Serapion.Rekengi quod quidã nominant kakabumn virtus eius eſt ꝙ fructus ecius pꝛo⸗ uocat vrinã. ¶ Et idco acmiſcetur iſte fructꝰ in multis medicinie que conteri t epati xeſice ct renibo. hec he ba adminiſiroĩ in medicinis et non comedit᷑.⁊ fructus bic mundiſicat icteri tiã ⁊ ꝓpuocationẽ vrine.¶ Et idem auc habix Alßckengi eſt aliud montanu aliud ſilucſire. et eſi albu. et eſt ſimile in ſoꝛma ſolatri ſupeꝛ io ii. Et ſuccus eius bibitus uenit apoſtema nbus tam in trinſecis ᷓ cxtiinſecis.¶ Et qn⸗ do lini ſuꝑ apoſtemata extiinſeca ccuenit cis ¶ Et granum cius quando bibitur conuenit vlceribus renum ⁊ veſice.et grani ciue eſt foꝛ tius domeltico. ¶ Succue granoꝝr alkckegi — . . „.. * „ „ . . . . „ R Ny D 7 . 4 Capitulum xviij „. OQ Toe.yſidoꝛus in libꝛo ethimologiaꝝ Aloa eſt herba ſucci amariſſimi. AX/q· Platearius. Aloe ſit ex ſucco herbe que appellatur codem nomine.hec herba non ſolũ in Brecia reperitur et in India et Perſia Uerũetiam in Apulia. Et ſuccus vtilis eſt ad multa. ſicut dicetur infra.Aloes tria ſunt ge⸗ nera.Epaticum. Succotrinũ et Cabalilnum Mogus autẽ factionis eius diuerſimode cre ditur.quidam dicunt qð herba ipſa teritur et ſuccue ettrahitur ⁊ ad ignem ponitur quoul⸗ qᷓ; buliat.⁊ poſtea ſoli exponitur et exſiccatur. Illud enim qð ſuperius colligitur pꝛius appel latur ſuccotrinũ. Quod in medio minus pu⸗ rum eſt. Epaticũ dicitur. Quod in fundo fecu lentum vocatur caballinum. Aliqui aſſerunt 7 aloes diuerſas maneries fieri ex herbis diuer⸗ ſis. nõ genere ſed bonitate. ex quibus iſte tres maneries fiunt aloes. Alij dixerunt ꝗq; Aloes tribus modis eſt. Unũ rubeu de quadam in⸗ ſula Indlie.q̃ dici᷑ Scotra.Aliud eſt nig um . Tractatus amariſſimum. Sed pꝛima opinio melioꝛ. Di⸗ ſcernitur autem quod eſt optimũ ſuccoirinuʒ ggaere. ex citrino coloꝛe ſeu ruſo.Et pcipue cum fran⸗ gitur cius puluis.apparet quaſi puluis croci. et ꝙ leniter frangitur nec fetidũ nec valde ama rum.Epaticum autem coloꝛi epatis ſimilatur: ſcilicet quod eſt ſubnigrum.et hincinde habet ſfoꝛamina vt oꝛa venarum. et obtuſam habet ſubſtantiam et non claram. Caballinũ autem eſt nigrum.et obſcuram et feculẽtã habet ſub ſtantiam amariſſimam.cet hoꝛribilem ꝓtendit odoꝛem.quia valde fetidum eit. Sed attende ꝙ illud quod de natura ſua eit aromaticũ.q̃n to eſt aromaticus tanto melius. Et quod eſt fetidum.quãto fetidius tanto melius excepto aloe. Similiter omne quod debet habere ali⸗ quem ſapoꝛem.quanto in ſuo ſapoꝛe eſt inten ſius tanto melius accepto aloe.Nam cũ ſit de natura rerum amaritudinẽ habentium.quan to minus amarum.tãto laudabilius.Et elt ſci endum ꝙ quando aloe ſimpliciter ponitur ꝓ ſuccotrino intelligitur.licet fᷣm Alexandrum intelligatur ꝓ cpatico Serapion libꝛo aggre. capl.ſabet.id eſt aloe.Aloe ſit ex plãta que ha bet folia ſimilia ſolijs ſquille in quibus eſt hu⸗ miditas viſcoſa multa.tenax adherẽs manui. et ſunt latioꝛa ſolijs ſquille parum.et quaſi ro tunda.et indurantur et inclinantur ad poſteri oꝛa.et ſunt in cis ſpine que egrediuntur ab eis bꝛeues et rare. ct habet ſtipitem ſimilem ſtipiti aftodilloꝛũ. Et tota herba habet odoꝛẽ grauẽ et ſapoꝛem amarum multum.Et radix eius ẽ vna ſimilis canmicule lignee. Haſcitur multuʒ in India ct in terris arabumet in terris dictʒ atima ct in maritinis et ripis et inſulis que di⸗ cuntur ancaros.Et non ſlolum cius gummi ẽ iuuamenti magni.ſed etiam flos eius. Ram quando teruntur et ponuntur ſuper vulnera fadiut ipſa adherere.Et aloes ſunt due ſpeci⸗ es.quarũ vna elt arenoſa. xet eſt fex. et alia eſt cpatica. Jo. meſue cap. de aloe. Aloeẽ de ſub limioꝛibus medicinis et melioꝛibus. habens P rogatiuam ſuper alias medicinas. Ham quã q; intentio vniuſcuiuſq; ſolutiui ſu m pluri⸗ mum debilitate v irtutes et membꝛa que ſunt minere virtutum.hec tamen intentio cadit ab aloe.quia non ſolum non nocet.vmo inueni⸗ tur ad confoꝛtationem membꝛoꝛum debilium Sperationes quod eſi de perſia.Aluud citrinũ.et fit in Ara ¶ Pondecta capitulo ciij. Aloe purgat co⸗ bia.quibus omnibus laudabilius eſt ſcotren⸗ ſe.pꝛecipue ſi fuerit pꝛelucidu.et rubeum quaſi coloꝛ epatis.citoq; frangibile et odoꝛilerum ⁊ leram et flegma. viſum clarificat. opilationem ſplenis ⁊ epatis aperit.meniirua pꝛouocat:ſu pei fluitates circa pudẽda ſi ſint ex ſrigida cau — 8 De Herbis ſa extergit ⁊ ſcabiem curat.i¶ Coꝛpus diſcolo ratũ coloꝛatũ reddit.Contra ſcabiem ⁊ putre dinem pudendarũ et pꝛuritum digitoꝝ qui fit ex ſerioꝛibus aloe cum aceto confectum et ſic inunctum valet.Contra arteticam detur cum ſucco bardane. Contra alopitiam et caſum capilloꝛũ ĩ foꝛ⸗ tiſſimo buliat aceto.radix oliue vetuſte ⁊ poſt ea coletur ⁊ in colatura ponantur due partes farine lupinoꝛũ amararũ et tres aloes.que ſi⸗ mul conficiantur.et addat᷑ puluis ſtafiſagrie. ⁊ inungatur caput per diſcriminalia. ¶ Aloes puluis optime diſtemperatum cum vino albo et aqua roſarum multum valet ad pꝛuritum oculoꝛuum· ¶ Suppoſitoꝛiũ factum ertrifera magna cuʒ puluere aloes et maſtice pꝛouocat menſirua ¶ Puluis eius cum melle datus.lumbꝛicos occidit.Et cum ſucco perſicanie auribus inſtil latus vermes neceact. ¶ Dyaſcoꝛides capitulo de aloe. Cirtus eſt ei ſtiptica et mediocriter calida.et ſic nimis ven⸗ trem mollit.purgat putredinem.coleram ⁊ fle gma deducit. ¶ Balienus.Aloe ſanat difficile circa triſabi lia vlcera.et pꝛeſertim que in ano ⁊ pudendis cõfert etiã flegmoni eoꝛum collectũ cum aqua Eodem quoq; modo vulnera ſolidat. ¶ Johãnes meſue. Aloe ſolutione educit co⸗ leram et flegma: ⁊ mundificat caput ab eis et ſtomachũ.et cõfert iuuamentũ magnũ doloꝛi bus eoꝝ.Et confert etiam inflationi ſtomachi et ſiti et doloꝛi eius ex colera factis. ¶ It qui aſſiduat acceptionẽ eius diebus cõ⸗ tinuis.non videbit in coꝛpoꝛe ſuo.⁊ in inſtru⸗ memis ſenſuum eius egritudinem.que non ſit abilis ſanari.et pꝛeſeruat a putrefactiõe.ita q; etiam cadauera ⁊ pꝛopꝛie mixtum cum myrra Caue id dare tempoꝛibus frigoꝛis. excoꝛiat enim.Et ſolutione educit ſanguinem. Quanti tas que poteſt adminiſtrari ex eo eſt ab aureo f. xſq;.ʒ.iij. Et infuſionibus ab aureo.id eit vſ⸗ ¶ Serapion autem iu libꝛo aggre. capitulo pꝛopꝛio multa dicit de aloe.que om̃ia ſunt de mente Dyaſcoꝛidis. ¶ Galienus autem alioꝛũ hic implicite vel ex⸗ plicite tacta.quare pꝛopter bꝛeuitatem ea hic ponere obmitto. — Toes lignum. Aloa vel agalaym eſt Pader ſuauiſſimi odoꝛꝭ. Unde grece ſic nominat᷑. Arabice vero hoab. Latine lignum aloes vel xiloaloes vel aloes lignum. Aloa dicitur eo ꝙ lignũ tale altaribus adole tur.reperit᷑ autẽ in magno flumine ſuperioꝛis babylonie.cui coniungitur flunius paradiiſi. Vnde quidam dicunt qꝙ impulſione fluuij ab arboꝛibus terreſtris paradiſi conducit᷑. Nul⸗ lus tamen huius arboꝛis fertur vidiſſe oꝛigi⸗ nem. Alij dicunt eꝙ in cacuminibus montiuz ſupꝛadictoꝝ locoꝛũ circa pꝛedicta loca exiſten tiũ oꝛiatur hoc lignũ.⁊ impulſu venti aut tem⸗ poꝛis vetuſtate cadit in fluuium.Eſt calidum et ſiccum in ſecundo gradu. Sed ſciendum q; ſunt aliqui deceptoꝛes.qui accipiunt radices camellee in mõtibus amalſie.et quoniã viden tur aſſimilari.xt ũq; in coloꝛe pondere et ſapo re cum ligno aloe.ſophiſticant iſpas.ponendo in vino ebullitiõis pulueris ligni aloes per ali quos dies.quod deo et hominibus abomina bile eſt quoniam camelea multũ laxatiua eſt. Lignũ aloes vero eſt ſtipticũ.Et camelea de ſe nullum habet odoꝛẽ.ſed lignũ aloes eſt ſua uiſſimi odoꝛis.i Caſſi.fe.capᷣ.de ligno aloes QLignũ aloes tribus modis eſt. Uno modo fit in quadã regiõe.et dici caume.eſt aliud qð fit in inſula Indie maioꝛis.et vocatur cumar: Tertiũ oꝛitur in quadam regione Indie.⁊ ðꝛ fales.Eligendũ eſt autem lignũ Aloes quod non eſt coctum iu aqua.Nam arabes faciunt ipſum bulire in aqua.et illa aqua vtuntur ad multa cõmoda.tale ergo lignu amiſt ſpirium „ à S ie de P Tractatus et paucã aut nullã habet oꝑationẽ.¶ Auicẽ. libꝛo.ij.ca.ulo aloes calida eſt et ſicca in ſcdᷣo gradu.et eſt ſubtile aperitiuũ opilationũ.fran gitiuũ ventoſitalull. ODperationes ¶ Pandecta.ca.xxxij. Lignũ Aloev alet con 7 tra debilitatẽ coꝛdis.ſtomachi.epatis et cere⸗ bꝛi.¶ Cõtra coꝛdiacã. retentionẽ mẽſtruoꝝ cõtra oẽs paſſiones ⁊ debilitates coꝛdis potiſ ſime ex frigiditate.¶ Uinũ decoctionis eiꝰ di⸗ geſtionẽ cõfoꝛtat.¶¶ Et ſtomachũ inirigidatũ celefacit.Et ſi abominabile fuerit ponat᷑ parũ ligni aloes integri in vino per noctẽ.mane vi⸗ nũ exhibeatur. ¶ Suffumigiũ ex eo factũ ⁊ re ceptũ inſeriꝰ a muliere perembotũ ꝓuocat mẽ ſtrua. ⁊ ſuffocatiões matricis medet᷑.¶ Simi liter tritera magna ſumpta cũ decoctiõe ligni aloes menſtrua ꝓuocat.¶ Jumus eius ꝑ na/⸗ res receptus cerebꝛũ confoꝛtat.i¶ Similiter ſi accipit᷑ puluis ligni aloes ⁊ gariofiloꝝ ⁊ oſſis de coꝛde cerui.¶ Et conſiciant᷑ cũ oleo ⁊ inun⸗ gatur caput galli.in die illa et nocte non ceſſa bit cantare. ¶ Caſſius felix lignũ aloes cõtoꝛ⸗ tat ſtomachũ.et oĩa mẽbꝛa interioꝛa.ſuꝑfluaʒ coꝛpoꝛis humiditatem expellit.maxime deſto machoventoſitatẽ diſſoluit.opilationẽ aperit ventrẽ cõſtipat.fluxui vrine repugnat.i Se⸗ rapion.Lignũ Aloes eſt cõpetens multũ ha⸗/ betibus egritudines in epate:⁊ ad diſſinteriaz Et ſedat doloꝛem lateris et ẽ ex fumigijs bõis ⁊ datun ex eo aureus vnus ⁊ remouet putredi nẽ a ſtomacho ⁊ foꝛtificat ipᷣm.i¶ Et ideʒ auc. atabari. Lignũ aloes ſtringit ventrẽ.⁊ coꝛro⸗ boꝛat viſcera ꝓpter virtutẽ ſtipticam que eſt in eo cum aromaticitate.Et eijcit ſuꝑfluitatẽ hu miditatũ coꝛruptaꝝ a coꝛpoꝛe.i Et idem auc. Ralis. Lignuʒ aloes eſt bonũ ſtomacho hu⸗ mido.¶ Et idem auc.yſaac aben arã. Lignũ aloes elt bonũ cerebꝛo.⁊ foꝛtificat viſcera.Et e pellit ſuꝑfluitates humidas.⁊ facit deſcẽde⸗ re flegma a cerebꝛo quãdo fit ſuffumigatio cũ eo.⁊ maxime illud flegma quod generat᷑ ex va poꝛibus aſcendentibus a ſtomacho.⁊ expellit vẽtoſitates.iſ¶ Lignũ aloes remouet ſuꝑfluita tes humiditat ⁊ confoꝛtat viſcera.⁊ pꝛohibet iram.i¶ Et maſticatio eius facit oꝛis odoꝛẽ bo nũ.⁊ contoꝛtat neruos.⁊ acquirit eis vnctuo⸗ ſitatẽ ſubtilem.⁊ confert cerebꝛo valde.⁊ cõſoꝛ tat coꝛ et letiſicat ipᷣm.⁊ cõfoꝛtat epar.⁊ in ipᷣo eſt virtus conſtringes naturã.⁊ confert diſſin⸗ terie melãcolice ¶ Et idem de viribus coꝛdis dicit ꝙ confoꝛtat coꝛ. ßm quoſdam eſt ſperma ceti piſcis. Et Pnan gre.latinũ nuncupat᷑. Ambꝛa em quoſdã eſtfructus arboꝛis ſub ma ni creſcẽtis.vel gummi.vel mana coꝛ fontis in mari.Et ſᷣm quoſdam eſt iecur piſcis. Et ſᷣm quoſdã ſpuma maris.Et ſm alios eſt ſtercus aĩalis marꝭ.ſed falſo.qm̃ ãbꝛa generant᷑ in fra Calida ẽ ĩ.ij.ãdu ſicca in.i.circa ſinẽ.Sophi⸗ ſticat᷑ aũt ambꝛa cũ ligno aloes ſtoꝛace cala⸗ mita et laudano reſolutis.addito muſco reſo⸗ luto in aqua roſarũ.⁊ appoſita aqua in parua quãtitate.Sed cognoſcit᷑.qꝛ ſophiſticata po teſt malaxari ſicut cera.vera aũt ambꝛa non. Sera.li.aggre.capᷣ.Hambar ideſt ambꝛa Naſcit᷑ in mari et generat᷑ in ſpeciẽ fungoꝛũ qͥ generant᷑ in terra. Et qñ mare turbat᷑ eijcit a fundo eiꝰ lapides magnos.⁊ cuʒ eis eijcit ſru⸗ ſta ambꝛe.Et plurimuʒ ex ea ingredit᷑ in mari qð eſt in terris gingios.et in occidẽte.⁊ illa de fert᷑ almacavde.Deferũt em̃ illuc hoĩes qͥ no⸗ minant᷑ mihere.i.veloces qñ nouerũt ꝙ mare eoꝝ ciecit ambꝛã. Melioꝛ autẽ ex ea eſt illa qᷓ inuenit᷑ in inſulis illarũ regionũ.et in littoꝛibꝰ ipᷣius cũ figura rotũda coloꝛis celeſt. Jla vᷣo q eſt alba ſicut ouũ ſtrutic is eſt mala.⁊ eſt ila quã deuoꝛãt quidã piſces magni qͥ dicũt᷑ aʒel q.cũ deglutiũt eã occidunt᷑ ab ea.et natãt ſuꝑ quae.quos vidẽtes hoĩes de ʒingios gij ciut 8 N N dD De Herbis. ſuper eos vncos ferreos.⁊ extrahunt ipſos de mari.et extrahunt ambꝛam de ventre eoꝝ:⁊ ẽ ambꝛa non bona:maxime que in vẽtre repent᷑ ⁊ nominãt eam apotecarq ꝑſie maioꝛis madi Vex illa q̃ reperi iuxta ſpinã doꝛſi.⁊ eſt pura et munda multũ ⁊ bona valde.i¶ Aui.li.ij.ca. de ambꝛa. Ambꝛa ẽ cali.⁊ ſic.Et dꝛ ꝙ ſit cali⸗ diras cius in ij.⁊ ſiccitas in pꝛimo gradu. Hoprerationes ¶ Pan. ca.xxxviij.Contra ſincopim accipe.ʒ. i. ambꝛe.⁊.ʒ.i.ligni aloes.et.ʒ.ij oſſis de coꝛ⸗ de cerui.q̃ oĩa reſoluant᷑ in aq̃ro.et fiãt pillule et ꝓpinent᷑.¶¶ Contra epilentiã.pone ambꝛã ⁊ coꝛnu cerui in vaſe vitreo ſuꝑ carbones et pa⸗ tiens ſuſcipiat per os et nares et multuʒ valet ¶ Cõtra ſuffocationẽ matricis q̃ oppmit ſpi⸗ ritualia.ponat᷑ ſilr in vaſe vitreo cũ alijs aro⸗ maticis:⁊ recipiat fumus ꝑ os vulueꝗ Sera. Ambꝛa ↄfoꝛtat cerebꝝ ⁊ coꝛroboꝛat ipſum et ſenſus oẽs et coꝛ:⁊ ↄfert ſenibo ⁊ frigidis com plexionibo.¶ Sera Ambꝛa virtuteʒ cerebꝛo pꝛeſtat.⁊ ceteris ſenſiboſeu coꝛdi.adiuuat qᷓ ſe nes ⁊ illos qͥ a frigidis humoꝛibus poſſident. ¶ Aui. Ambꝛa ↄuenit decrepitis ſubtilitate ſua:⁊ ↄfert cerebꝛo ⁊ ſenſibi.⁊ confert pectoꝛi. Et idem de viribo coꝛdis ait.ꝙ ↄfoꝛtat coꝛAl manſoꝛ.tra.ii.ca.de ambꝛa Ambꝛa calida eſt Cerebꝛum quoq; atq; coꝛrobuſta efficit Jer. 6e- r-tt W Capitulum. xxj 2◻ Mbꝛoſia alias ambꝛia vagi noĩs ẽ N. Pli.li. xxvij. Ambꝛoſia circa alias her as fluctuãs.vnũ fruticẽ denſum ra⸗ moſum tenuẽ.triũ fere palmaꝝ hʒ.tertia parte radice bꝛeuioꝛe.folijs rute.circa imũ caulem. ſemen eſt vuis dependentibus.odoꝛe vinoſo Qua de cauſa botris a quibuſdã vocat᷑:ab a⸗ lijs arthemiſia. Coꝛonant᷑ illa capadoces.et vſus eius ad ea que diſcuti opaſit yſið.li.ethi. Ambꝛoſia ẽ herba quã latini apiu ſiluaticum vocãt.De qua Clirgili.ait. Ambꝛoſieq; come diuinũ virtute odoꝛẽ aſpirauere.¶ Dyaſco. Ambꝛoſia quã multi botrim vel arthoniſiaʒ dicunt frutex eſt multas habens virgas trib⸗ palmis longas.⁊ folia initio minuta rute ſimi lia. virge lunt plene ſemine DOperationes ¶ Galienꝰ vi.ſim.far.ca.de ambꝛoſia ſiue api um vim hʒ ſtipticã ⁊ repercutiẽtẽ.i Om̃e coꝛ poꝛis reuma phibet:cathaplaſmati adhibita. ¶ Ipſaqʒ; cum vino bibita rotundos lumbꝛi⸗ cos excludit.Et ſuccus eius cum lana impoſi ta mulieris fluxum extinguit.E ademq; turbo res oculis imcta pꝛohihbhbet. R D „ CLapitulum xxij/ Momü. Pyal. ca. e amomo. Amo .mũ genus ẽ adoꝛatiſſime herbe cuiꝰ fruterx eſt ſilis botruo:in circũitu cu⸗ ſuſiibet arboꝛis naſcẽs.ramulos habet ſiccos ⁊ duros virgulł ſiles coloꝛis ſubrufſi.circa s ſoliola iũcta⁊ copioſa ex tirſo butruoſum ſe=, inẽ rodẽs ⁊ ſibi cõnexũ floꝛẽ albũ veluti viole folijs ſuibo bꝛionie.Cuiꝰtriplex dat᷑ ſpẽs Eſt em̃ qð appellat᷑ frumetũ.ceteris melius auroſi/ coloꝛis vel flaui:odoꝛis boni.Aliud eſt quod appellat᷑ medicon pᷣmo inferiuſ naſci in locis bumectis:? ꝓpterea ſoꝛma maius atq; viride ?-.i/ lene tactu.ſapoꝛẽ oꝛigani habẽs.Lertiũ vero qð appellat᷑ ponticũ.runſum eſt ⁊ nõ lõgũ:nec difficile frangibile:butruoſo ſemine plenũ.et odoꝛe ꝑcuſſibile.ideſt ſtipticũ.Eligendũ aũt ẽ recẽs et albũ.virgas purpureas habẽs epan ſum ⁊ ſemie plenũ.¶ Pli.ca.de amomo.Amo mũ vocat᷑ eo ꝙ veluti odoꝛẽ cinamomi iferat naſcit᷑ in ſxria ⁊ armenia.frutex eſt botruoſum ſemẽ reddẽs ſibi cõnexũ.floꝛe alboveluti viole figura folis ſimilibs bꝛionie.odoꝛe etiã bono ſomnũ incitat:Et eſt ca.⁊ ſiciniij S.¶ Gal. vi. ſum ſar.ca.de amomo. Amomũ hoc quidẽ vi detur m virtutẽ aſſimilari acoꝛo.niſi ꝙ ſiccꝰ plus eſt acoꝛue:digeſlibilius vero amomum Et dixit Gal.in qnta amphoꝛiſinoꝝ.q; omĩa alia calida foꝛti caliditate ſunt ſilia.ſq; in hoc amomo.ſicut ſt caſſia lignea.capſus.amomũ cinamomũ.⁊ faciũt ſodã.Et ſilr faciũt plures alie ex ſpeciebus q̃ ſunt ſubtiles ⁊ calide.Et q̃ dam adulterãt amomũ cũ plãta q̃ dicit᷑ amo⸗ mides.eo ꝙ ſunilat᷑ amomo.niſi qͥ a non habʒ odoꝛẽ eiꝰ nec tale ſemẽ.et naſcit᷑ in armenia.et flos eius eſt ſimilis oꝛigani.Si vis nõ decipi ab bac vel a ſilib caue a plãta q̃ ẽ nimis iuue⸗ nis.⁊ elige illã cuiꝰrami egrediunt᷑ ab vna ra⸗ dice. Cirtus eius eſt calefaciuna ODperationes ¶ Dyaſ. Amomiʒ eſtpᷣſtãs ſomnũ. tumoꝛes etiã cathaplaſmatibꝰ admixtũ ſedat. Miſcet᷑ Diueſis antitotis ⁊ miris et varijs odoꝛibus grate miſcet᷑.¶ Serapᷣ.Amomũ inducit ſom nũ ⁊ ſedat ſodã qũ emplaſtrũ cũ eo ſit ſuꝑ frõ⸗ tem. ⁊ maturat apata calida.⁊ ↄfert pucture ſcoꝛpionis:qũ fit emplaſtꝝ cũ co ⁊ oʒimo ⁊ po nit᷑ ſuper locũ pũcture.i¶ Et idẽ auc.humaym filij Jiaac. Amomũ eſt res q̃ inebꝛiat.etem̃ de Pꝛietate eius elt ꝙ inebꝛiat et facit doꝛmire. ¶Aui.Amomũ maturat apᷣata ca.Et eiꝰ de coctio bibi ad podagrã ⁊ ſedet᷑ ĩ ea.Et cõfert doloꝛibo matricis.⁊ intrat in peſſarijs matri⸗ Trattatus isa ſede in decoctione eius ad doloꝛẽ rennſ ca.ẽ ſic. qd ad opilationẽ epat ex rigiditate E pficiens.doloꝛẽ aufert matricis.in capite ſif grauedinẽ ⁊ doloꝛẽ atq; ſcothomiã generat. Capitulum xxi,j)/ Meos. Serap̃. li. aggre. c. nachana Pas ameos. auc. Dyaſ.qͥdã noĩant ipm poiuuũ anthomation.id ẽ ciminũ ethiopiũ. Uerũ natura cimini ethiopij eſt alia a natura ameos ⁊ eſt notũ.Eſt nãq; ſemẽ fere ſile cimina ethiopio.niſi qͥa eſt minꝰ eo multũ ⁊ albiꝰ⁊ duriꝰ.et in ſuo ſapoꝛe eſt de ſilitudine ſapoꝛis oꝛigani.Et illud qð ẽ elegendũ ex eo illð qdð ẽ recẽs ⁊ mũdũ.Et idẽ auc.gal.Ma⸗ gis iuuatiuũ qð ẽ ex eo ẽ ſemẽ eius.⁊ in ſapoꝛe eiꝰ ẽ amaritudo pauca ⁊ acuitas.et virtus ei⸗ Eq̃ calefacit ⁊ ſiccat in tertio gradu. Dperationes ¶ Dyal.auc.aben meſuay ditxit ꝙ ꝓuocat vri nã.⁊ ſemẽ ẽ bonũ ſe.antiqͥs.iſ Et qñ eius de⸗ coctio ponit ſuper pũcturã ſcoꝛpionis aufert doloꝛẽ.et ẽ bonũ frigiditati ſtomachi et epatꝭ ⁊ auſert opilationẽ.⁊ ſedat nauſeã.et deſiccat humiditates ſtomachi.i¶ Et eſt bonũ humidi S De Yerbis. tatiqẽin pectoꝛe.⁊ mũdificat viqꝗs renũ ⁊ veſi ce:et ectrabit lapidẽ ex cis poſtq; fuerit factus Capitulum xxiiij Midũ vel amilũ.⁊ eſt ſuccus frumẽ⸗ N ti. ⁊ ð? amilũ ab a qð eſt ſine ⁊ melos Agrece.i. mola eo ꝙ ſine mola fit:vnde amidũ ſiue amilũ eſt medulla frumẽti qð ĩfun⸗ dit᷑ ⁊ tundit᷑ donec furfur ſuũ dimitat.denide cũ aqua mittit in ſpoꝛtulã. ⁊ cũpᷣſſura colat.et cũ in vno vaſe velut fex recederit aq̃ᷓ effuſa in ſole ſiccat poſt hoc leuiter ſtringat᷑. Caſſus felix ca.de amilo. Amidũ tẽperate caliditatie eſt ⁊ bumidũ qð ſic fit. Frumẽtũ in aqᷓ frigida ponat᷑ per diẽ ⁊ noctẽ ⁊ de die in diẽ aq̃ romo⸗ ueat᷑ quouſq; frumẽtũ videał᷑ putreſieri.dein⸗ de aqua remota optime teratur et cũ eadẽ aq̃ᷓ optime confectũ per pãnũ expmat᷑.et ſoli expo nat᷑ vt exſiccet᷑ vſq; ad aque cõſumptionẽc.⁊ fre quẽter remoueat᷑ aqua frigida donec dealbet qð reſidet deſiccat᷑ ⁊ idurat.¶ Sera.li.aggre. ca. de ami. Amilũ infrigiditat et deſiccat plus qᷓ; frumentũ.Et melius ex eo eſt illud qð fit in eſtate.Et modus operatiõis eiꝰ ẽvt accipias de frumẽto:⁊ ipᷣm bene purges:⁊ infundes in aq dulci ⁊ laues ipᷣm cũ ea ⁊ poſt pꝛoijce aquã illã cũ qua ipᷣm lauiſti ⁊ funde ſuper ipᷣm aquã aliã.⁊ facies ita qnquies in die ⁊ ſi potes ĩ no cte ſilr.⁊ q molliſicat opoꝛtet ꝙ eijcias aquã eius cũ facilitate ſine agitatione aliqme cũ aq̃ᷓ egredietur aliqͥd de lacte.Et poſtq; hoc fecerꝭ calca cũ pedibo ⁊ ꝓijce ipam aquã.⁊ qð ſuper⸗ natauerit ſuper aquã ex furfure college cũ cac⸗ cia ꝑfoꝛata.⁊ abijce reſiduũ.poſtq; vero pur⸗ gatũ fuerit a furfure ⁊ colatũ poneſuꝑ lateree nouos ⁊ expone ſoli calido.⁊ ſi remãſerit in eo aliqua humiditas poneſuꝑ ignẽ.Et ſapoꝛ eiꝰ⸗ eſt acetoſus.⁊ virtus eiꝰ eſt pauce caliditat ſʒ ẽ cõpoſitũ ex virtutibo cõtrarijs.Nã vna ẽ fni⸗ gida ꝓpter acetoſitatẽ q ẽ in eo et alia calida a caliditate eiꝰq̃ eſt a farina.q̃ ẽ in eo a caloꝛe pu trefaciẽte.Eſt aũt optimũ amilũ recẽs ⁊ candi dũ et leue ſine vllo acere ⁊ inqͥnoſo odoꝛe HPHbpbperationes ¶ Dyaſ. Amili facit ad abſtinenduʒ reuma oculoꝛũ.altavulnera oculis replet:aſpꝛedineʒ oculoꝝ tollit.¶ Danguinẽ renjcientibus bibi tum ſingulare pꝛeſidiũ ẽ.i¶ Aſpꝛedines arte n arũ defleuit. Jus collo lactis miſcetur ⁊ pflu⸗ um ventris ſtringit valde.poteſt autẽ leniter ſtringere ꝓpter qð in collirijs lachꝛmas ſtrin gentibus miſcetur. valet ſilr apoſtemata ſoi ritualium et tuſſim coctum in aqua oꝛdei cum lacte amigdalarũ additis penidijs.¶ Sera⸗ pio Amilũ confert humoꝛibus curratibus ad oculos ⁊ vlceribus que dicuntur fel ſeoles ¶Et qᷓndo bibitur abſcindit ſanguinem qui venit a pectoꝛe.⁊ lenit aſperitatẽ gutturis ¶ Et q̃ndo miſetur cum lacte in aliuo cibo H̊ idem facit Trattatus Capitulum. xxu PPeen⸗ grecũ nomẽ eſt. latine nux A. longa dꝛ.Cunctis arboꝛibo poꝛſe flo Xreↄucſtit.⁊ ad ferẽda poma arbuſta: cetera puenit Ex his alie ſunt dulces:alie ama re.Sed agricole huic generi ſic mederi ferunt Tercbꝛant cius radicẽ et in medium inſerunt ſurculum arboꝛis qᷓ pice dicit᷑. quo facto ſucii amaritudo deponit. Hec yſidoꝛus.i¶ Plini. li.ij. Arboꝛes quedã pꝛime germinãt.⁊ ĩter no niſſimas nudant᷑.vt amigdali⁊ fraxini⁊ ſam⸗ buci. ex his nempe que aquila hieme oꝛiẽte cõ cipiũt. Primo oĩm amigdale foꝛent menſe ia⸗ nuario.Pomũ vcero maturant menſe martio Perditq; faocillime fructuʒ ante maturitatem amigdala.ſicut et ficus et palma. Ex libꝛo de natu.rerũ. Amigdalus in locis calidis fructu abundat.igidioꝛibus aũt locis arboꝛ vetu⸗ ſta floꝛe Bper⸗ neger. Pprrationes Bli.li.cxiin. Amigdale amare radix ð cocta cutẽ in facie coꝛrigit ⁊ coloꝛem hilarioꝛẽ facit. HFiuces ipſe ſomnũ faciũt et auiditatẽ ¶ Aui. Arboꝛ amigdalarũ amararũ cũ optime terit atq; cũ aceto et oleo roſaceo permiſcet᷑:ꝛ inde fit emplaſtrũ fronti confert ſoda. Radix etiaʒ cius decocta et ſuꝑ pannũ linita.foꝛtis eſt me dicina.¶¶ Conſtantinus in libꝛo gra. Radix amigdale amare pulueriſata:et cũ aceto tẽpe rata:ſit bonũ vnguentũ cõtra lentigines ⁊ im petiginem. omneſq; ſoꝛdicies cutis.⁊ maxime contra moꝛfeam. Quʒ vino potui data tuſſim curat.lapidem frangit.¶ Dyaſ.c.de amigda lis. Arboꝛ amigdalaꝝ dulciũ ẽ debilioꝛis ope ratiõis q; amaraꝝ arboꝝ.amare ſunt ſubtili⸗ atiue et pꝛouocatiue vꝛine.i¶ Sera.aucto.ar thigenis dulces amigdale ſunt calide ⁊ humi dein pꝛimo gradu. Etidẽ aucto. Meſuay Quando comedunt᷑ cũ coꝛticem ſuo ſtringuůt gingiuas.⁊ ſedat qð accidit in oꝛe ꝓpter ſuam põticitatẽ.Et qñ comedunt᷑ cũ ʒuccaro ſuo de ſcẽdũt a ſtomacho.⁊ qñ ſicce toꝛrefiũt ſunt cõ uenientioꝛes ſtomacho ⁊ augent ſperma ſicut auellana ⁊ ſiſtici.¶ Idem auc.albugerig.Bũ mi caꝝ adminiſtrat᷑ ſicut gũmi arabicũ et pꝛu⸗ nax.¶ Gal.xi.ſim.far.de amigð.Dulces ami gdale in cis ẽ amaritudo eaꝝ occulta que non apparet ſenſui:qꝛ vicit in eis dulcedo.veꝝ qñ vetcraſcunt apparet maniteſte. Uirtus earuʒ tẽper ata eſt cũ caliditate.pꝛeualet em̃ in ipſis abſterſiua ⁊ ſubtiliatiua ſubſtãtia. ꝓꝛopt᷑ quã expurgat viſcera.et pulmonem et toꝛaccem.ex⸗ puitiones opcrantur bũoꝛum.¶ Rabbimoy d n D bꝛo ſco. Anacardus eſt ſrucs ſilis oſſi dac tili. ⁊ medulla eius ẽ ſilis medulle nucis dulcꝭ⸗ rarus frangibilis: in cuius raritate eſt mel: vi maſticant ⁊ non nocet cis.⁊ Hohprrationes mouet etiam calida apoſtemata in interioꝛib⸗ ¶ Confert frigoꝛi neruoꝛum.et eoꝛum molli⸗ ſes ca. de amigdalis. Dulces amigdale pꝛo⸗ uocant ſomnum temperatum. et coquinatum cum eis humectat ventrẽ.et ſunt laudabiles. et ſaluant ſubſtantiam cerebꝛi. imperitis medicis dicit᷑.qdð eſt falſuʒ K[Rſec eſt fructus cuiuſdaʒ arboꝛis que vocatur pediculus elephantis.iſ Auicẽna li⸗ PPhpenuun pediculus elephantis ab in quo nõ eſt nocumentũ.Et coꝛtex ipſius eſt coſum habens odoꝛcm. Et ſunt hoĩes qͥ i᷑jm 8. pꝛopꝛie cum nuce calida eſt ⁊ ſicca in quarto. ¶ Auicenna. Eius mel eſt vlceratiuũ apoſte⸗ matũ ⁊ aduſtiuũ ſanguinis:et humoꝛuʒ.Era dicat verrucas.et auſert albaras:et eradicat barulos.et ſanat alopitiam flegmaticam.Cõ d8 ficationi:et paraliſi et toꝛtureſſ Confert coꝛ ruptioni memoꝛie:cũ eius conſectio nota ana cardiuum ſumitur. Sed tamẽ cõmouet alie nationem et melancoliam. ¶ Suflumigant De Herbis cum eo emoꝛroides et exſiccantur E ſtex ſum⸗ ma venenoꝛum.et addutit humoꝛes et interfi⸗ cit.¶ Ex eius quidem tiriaca eſt lac vaccinuʒ butiro inde extracto.Et oleũ nucis eius fran⸗ git virtutẽ.loco eius ponitur quintuplũ pon⸗ deris cius de badaham. et quarta ponderis ipſius de oleo balſami.et certia põderis ipᷣius de napta alba. Capitulum. xxvij Netum eſt herba oꝛtulana odoꝛifera Pla.Aneti ſemẽ pꝛincipaliter cõuenit vſui medicine.radix ſecundario.herba vero tertio.i¶ Palla. Menſe febꝛuario anetuʒ ſe ritur loc frigidis. Omnẽ ſtatũ celipatit᷑ ſed tepidioꝛe locat᷑. Rigandũ eſt ſiſe abſtineat im⸗ ber:ſerendũ eſt rarius.aliqui ſemẽ eius nõ ob⸗ ruũt. Opin ites ꝙ a nulla auetangat᷑.¶¶ Se⸗ ¶ Merito ergo coctũ in oleo diafoꝛeticũ ⁊ im moleſiũ ſomniq; factiuũ ⁊ digeſiiuũ crudoꝛũ. necnon indigeſioꝛũ humoꝛũ etiſtit:appꝛopin⸗ quat vtiq; oleũ quod ex eo aperitiuis digeſti⸗ uis farmacis dictis niſi quia paulo calidius il lis et ſubtiliũ paruũ eſt.Et ideo diaſoꝛeticum. vſtũ vero tertij ſit gradus calefactiuũ et ſiccũ. Et ideo mollib vulneribo appoſitũ pᷣſtat ope⸗ ram.et pᷣſertim eis que in pudendis.humidius aũt et minus calidus ridere eſt ad hec.⁊ euchi mũ q̃ſi digeſtibilius eſt et ſomni factiuũ. Et idem Serapion auc.aben meſuay. Anetum aſt calidũ. Inducit ſomnũ.et oleũ eius eſt bo⸗ num ventoſitatibus.Et ſemen eius in polẽtis poſitum multiplicat lac quando accipitur ſo⸗ lñ minuit ſperma.et debilitat viſuʒ.maxime ni mius vſus eius.i¶ Paulus capᷣ.de qneto.De⸗ coctio eius valet ſtranguirioſis ⁊ diſſurijs da ta.et potiſſime ſyrupus factus ex decoctione eius et ʒuccaro.i¶ Plinius libꝛo.xx.Anetum ructus mouet.et toꝛmina ſedat.alitũ ſiſtit.Ci⸗ nis eius vuam leuat.oculos.et genitura ʒebe⸗ tat.¶Ad emoꝛroidas accipe puluerem vrti⸗ ce et puluerẽ aneti.confice cum melle.et emoꝛ⸗ roidas iunge. rapion.ii.aggre.ca. Uebet id eſt anetũ oibus notum eſt. virtus eius eſt que calefacit in fine . tertij gradus. ⁊ deſiccat in pꝛincipio ſci ¶ Ha lienus.vi.ſimpli.far.ſm tranſlationẽ grecam. Anetũ calefacit quidẽ adeo ſemꝑ vt ſcdi gra⸗ dus ipᷣm intenſiputanduʒ. vel.iij.remiſſi.in ſic. vero.ij.gradus eſt inchoanter. vel pmi intenſi OPbperationes H . —— Capituluum. xxvii N O n „ Tractatus .flos viciſſi. IJdẽ ſunt Dyaſ.ca. Enantil umicd eſt antefloꝛuʒ. vel flos vitis agre ſtis qᷓ cũ ceperit floꝛeꝛe.colligendi ſt floꝛes ipᷣi ⁊ deliccãdi.⁊ alio noĩe vocat᷑ vitt iſta labꝛuſta floꝛes eius optime redolẽt et ſiccant in vmbꝛa: et inteſtare reponedi ſũt. et meliꝰ naſcit᷑ ĩ ſyria HPperationes ¶ Dyaſcoꝛides. Clirtus eſtei ſtiptica. vñ ſibi⸗ bitũ fuerit euſtomaticũ eſt et diureticũ.ventrẽ ſtringit.ſanguinem reijcientibus ſi ubuenit. 2 bi bitũ ⁊ impoſitũ ſtomacho fetoꝛẽ oꝛis emüdat. digeſtionẽ ſtomachi celebꝛat. mixtũ oleo ⁊ ace to doloꝛẽ capitis fomẽto tollit.¶ Succus vi⸗ ridis in cathaplaſmatibo adhibitus vulnerare cctia ſine tumoꝛe ſeruat.E gilopas initio vul enribo oꝛis et gingiuaꝝ vtile eſt. ¶ Uulnera ad ſanitatẽ perducit. melle addito ⁊ oleo roſarũ? croco ⁊ mirrhai¶ Peſſarijs neceſſanie adhibet fluxus matricis peſſario facto ſtringit. reuma oculis ſuſpedit.¶ Cathaplaſmatibo adhibitũ ſtomachi egeſtionẽ ſoluit.et maxime cũ polen ta a vino mixtũ et impoſitũ.i¶ Cõbuſtuʒ vero inteſta cũ carbõibo collirijs benemiſcet Pana ricia oculoꝛum et pterigea purgat melle addi⸗ dito reuma gingiuarũ.⁊ vulnera curat. * Nte floꝛum vel flos vitis agreſtis.lei Capitulum. xxir. DHNiſum. Platearius. Aniſum quod Pͦ nomine ciminũ dulce dicit᷑:ſemẽ eſt cuiuſdã herbe ſimile nomĩe appel⸗ late. Et eſt calidũ ⁊ ſiccũ in tercio gradu. Uir⸗ tutẽ habet diſſoluẽdi ⁊ cõſumẽdi.q Dyaſco. ca. de aniſo. Aniſum feruentis eſt virtutis. ſcz calidũ ⁊ ſiccũ.⁊ nature mictualis ⁊ ſcarotice id eſt inceſiue. ¶ Sera. libꝛo aggre. cap. Aneiſin auc. Dyaſcoꝛi. Aneiſin qð deo eſt recens eſt bonũ.habens groſſa grana plena ⁊ non exco riatur quando fricat᷑ excoꝛiationibo ſimilibus furfuri. Et habet odoꝛẽ bonũ foꝛtem.Et illud quod eſt ex inſula Cretenſi eſt melius.Et poſt ſllud eſt babylonicũ. Hyſpanicũ vero eſt dete nius.Et quod ex planta eius eſt magis:iuuati uum eſt ſemen eius. ¶ Halienus. vi. ſimpli.far ma.ca.de aniſo. Sapoꝛ eius eſt acutus. ama rus modicũ.Et virtus eius eſt que calefacit ⁊ deſiccat ĩ tercio gradu.Pꝛopterea ergo ⁊ diu reticũ eſt. Uentoſitates autẽ que ſᷣm ventrem ſiſtit ¶ Auicena libꝛo.ij.ca.de aniſo. A niſum eſt ſemẽ feniculi romani acuitatis maioꝛis q; nabati. Et ex eo melius eſt quod eſt pondero ſum.⁊eſt calidum ⁊ ſiccum in tercio gradu. ¶ Dyaſcoꝛides. Aniſum qꝛ mictualis eſt vir tutis yctenicis medetur.ſitim tollit bibitũ ve⸗ nenis occurrit.inflatiões amputat.ventrem ſtringit. menſtruis imperat.i¶ Lac mulierib⸗ ꝓuocat ⁊ auget.bibitũ ventrẽſtimulat. Jumi gatiõe nanibus adhibitũ doloꝛẽ capitis tollit Auriü doloꝛem cum oleo roſarũ adhibitũ mitigat. ventoſitatẽ vẽtris tollit et doloꝛem. ¶ Optimũ aũt eſt cretiqmm. deinde egyptium Hallicũ vero meritiſſimũ.Oaulus capᷣ.de ani ſo. ¶ Contra liuoꝛem expercuſſione conterat᷑ ciminũ ⁊ aniſum.⁊ incoꝛpoꝛent᷑ cum cera et ca lidũ ſuper ponatur.¶ Aniſum ſimiliter auget lac⁊ ſperma aperiendo meatus.⁊ mdat hu⸗ miditatem matricis.i¶ Almanſoꝛ tractatu ter cio capitulo de aniſo. Aniſum calidum eſt qð ventoſitatis diſſolutiuum exiſtens. epatis ape rit opilationem coeundi pꝛeterea voluntatem ſtimulat. ¶ S erapion libꝛo aggregatoꝝ au⸗ ctoꝛitate.Oyaſcoꝛides Clirtus eius eſt deſic⸗ catiua ⁊ calefactiua. Et expellit ventoſitates a coꝛpoꝛe ⁊ ſedat doloꝛem Et puocat vꝛinam ⁊ ſudoꝛc.⁊ cõfert hydropiſi.i¶ Et abſcindit ſi⸗ tim qᷓ fit ab humoꝛib ſalſis qũ ſumit᷑ in potu. Et eſt conueniens venenis ⁊ inflationibus et ſtringit ventrem. et abſcindit bumiditates O SKD A de D ü 7 — — — SJA W,‿n⸗, —w⏑ De Herbis NKabas a matrice fluentes.⁊ pꝛouocat lac.¶ Et 4 excitat libidinem.et quando attrahitur odo⸗ ratu fumigatio vapoꝛis cius ſedat ſodaʒ ¶¶ Et quando tentur ⁊ miſcetur cum oleo ro. diſtil⸗ latur in aurem.curat quod intra ipam accidit ex caſu aut percuſſione.et ſedat doloꝛem eius (Et idem auc.bugeri. Aperit opilatiões epa tis.ſplenis renum et matncis. Et mundificat vias que ab humoꝛibus opitulantur. Et pꝛo⸗ pter hoc confert ſebꝛibus antiquis.⁊ habet in ſe acuita tem ꝓpinquam aduſtioni.quare ſol⸗ uit ventoſitates:maxime cũ ipſum aſſatur. ¶ Auicenna.Aniſum eſt aperitiuũ cum ſtipti⸗ citate parua.Et eſt ſedatiuum doloꝛum.et re ſolutiuum ventoſit atũ:et pꝛopꝛie ſic aſſetur.et in ipſo quidem eſt acuitas qua medicinis adu rentibus ſit vicinum. . * — 4 7772 & D 5 4 ““” Secũda eſt que folia et haſtas ſuniles came⸗ pithi habet.ſed aſperioꝛa et minoꝛa.floꝛẽ pur⸗ pureũ et odoꝛẽ grauẽ:adix cicoꝛce ſimilis Dperationes Halienus ſexto ſimplicin farmacoꝛum cap. Antcillis.D uplex quidem eſt.ambetamen me diocriter ſiecant.vt et vlcera ſolidẽt. Alterave ro que camepitheos aſſimulat᷑.plus vtiq; q; alia ſubtilium partium eſt:vt epilenticis confe rat.hec autem et abſterſiuioꝛ q; altera eſt¶ Al manſoꝛ tractatu ternio capł.vſnen.id eſt.antil lis calida eſt et ſicca que purgat et aperit epila tionẽ.carnemq; coꝛrodit ſuperſluam.vniuer⸗ ſaliter autem omniũ iſtarum herbaruũ bonum habentiũ odoꝛem qᷓ; plures calide ſunt.niſi il⸗ le ex quibus ſentitur illud quod diximus ſcili⸗ cet frigiditas manifeſta:ſicut ſentitur in aqua roſata et camphoꝛa atq; ſandalis. CTeopitulumxrr Dyaſcoꝛides. Duo ſunt eius genera. Anum habet folia lenticulis limilia. Alia habet folia ſimilia camepithi Pꝛunna ba bet haſtam alcam duobus palmie erectaʒ cuʒ folijs mollibus. Radix eii ſi miioꝛ ectenuis Naſcitur locis herboſis etſolaris guſtu ſalla Capitulum. xxxj . Hthos vel Roſmarinus q idem eſt: ¶Sera. li. aggre. ca. laieralmarien id eſt anthos inquit. Eſt arboꝛ maris.et eſt alpinal fac et xacola. Et dicit auctoꝛ Dyaſ. Species roſmarini ſunt tres. Una earum ba bet ſemen quod nominatur ſachi. Et habet ſo lia ſimilia ſolijs maratri. niſi quia ſunt la⸗ „ d dO △ D tioꝛa parum groſſioꝛa.et extenditur ſuper ter⸗ ram circulariter. habens bonũ odoꝛem et lon gitudo ſtipitis cius eſi vnius bꝛachij et puus. t haber multos ramu os ſuper q̃rũ ſummita⸗ ies ſunt capitella in quibus eſt ſemen album ſi milc ſemini plante que diciũ ſpondilion mun⸗ dum anguloſum. acuti ſapoꝛis.in cuiꝰ odoꝛe eſt ſimile odoꝛi reſine pim.⁊ q̃ndo maſticatur moꝛdicat linguã. Radix vero eiꝰẽ alba mltuʒ c(nius odoꝛ eſt ſicut odoꝛ thuris.Et eſt ſpecies aglia ſupꝛadicte.niſi quia ſemen eius eſt latum mngrũu ſimile plante ſpondilion. habens odoꝛẽ bonũ ſed moꝛdicat linguã. ⁊ habet radicẽ exte rius nigram. interius vero albam. Eſt ſpecies alia ſimilis ſupꝛadicte.miſi quia ipſa nõ habet liipitem nec ſemen nec fioꝛem.et naſcit᷑ liano tis locis petroſis ⁊ agreſtibꝰ.iyſi:Roſmari num latuii ab effecttu herba lalurarẽ vocant. ſolia habet leniculi ſinnlia atq; aſpera.et rota tim terra pꝛolirata.¶ Pla. Roſmarinꝰ ẽ her ba calida et ſicca:euius ſolia ⁊ floꝛes compe⸗ tunt vſui medicine.flos autem anthos dicitur vnde ſu electuariũ qð dicit᷑ dyanthos. Inlo⸗ cis marinis creicit vnde et nominat᷑.habet vir tutẽ cũſoꝛtandi ex aromaticitate:diſioluẽdi ex caliditate.eltergendi ⁊ mũdiſicandi:et cõſumẽ ai ex ſiccitate et virtutẽ diafoꝛeticam ex caloꝛe ꝗperiente.uq; calida ct ſicca eſſe dicat᷑ in ex⸗ cceſſibus ab auctoꝛibus nõ determinat᷑.herba ipa lbanotides vel dentrolibanũ dicit᷑ quidã tamen dicut ꝙ ſit frutex.alij vero q; herba ſit Cum inuenitur in medicinis receptio anthos vel roimarim.debent poni floꝛes folia vel liba notidis vel dentrolibani.loꝛes ad ſolem de⸗ ſiccati.per annum ſeruantur in efticacia mul⸗ a. Dimiliter et foÜllaia. Operationes ¶ Contra ſincopim et cardiacã paſſionẽ dat᷑ dianthos cũ v ino oſſis de coꝛde cerui.Uel de coctio ſit in vino vel aqua roſarũ.ipᷣmq; vinuʒ datur patiẽti.i Cõtra frigiditatẽ aut debili⸗ tatẽ cercbꝛi roſmarini decoctio ĩ vino ſit.⁊ pa tiẽs diſi ooperto capite ſumũ recipit.i¶ Con⸗ tra vue humiditatẽ acetum vel vinũ decoctio nis eius gargarilat᷑. ¶ Comra ſtomachi fri⸗ giditatẽ ⁊ ad d igeſiionem conſoꝛtandã dyan thos vcl vinũ decoctionis eius.⁊ maſticis na⸗ ſcitur. ¶ Comtra ſiomachi doloꝛẽ ⁊ in teſtino rum cx ventoluate. inum decoctionis eius. ac cimini ponatur.¶ Ex ſinonomis notandũ hoc nomẽ anchos apud grecos pꝛo quoli⸗ bet f oꝛc ſumitur.ſed apud nos pꝛopꝛie roſma riii vcl libanondis anthos ⁊icitur. Capitulum. xxxij ◻ ½ M A iſa eſterba cuius radix digitos ĩ⸗ Piirconn Sanguinei quoq; colo⸗ ris eſt.vnde etiam pictoꝛibus ad pur⸗ urã effio iendam vel efficiendam in vſu cẽ.Ex erbario ancuſa duplex eſt. Unam quam af⸗ fabatam vocat.alia que maxime medicine ap ta eſt. hec ĩ terra pꝛeſſa.ſpinoſis folijs ſine cau le naſcitur.et menſe ſebꝛuario legitur. ¶ Dxyaſcoꝛides. Ancuſe duo ſũt genera Una ſiquidem habet folia lactuce ſumilia.ſed acuta ct aſpera ⁊ integra ⁊ ſpinoſa. Radix ceſt ei groſ ſitudinem habens digiti.coloꝛis ſanguinci.in cſiate digi os inſficièe. Haſcitur in locis cultꝭ habens in E gypto ſolia ſuper terram ſparſa. virtutis redarguentis eſt.radix medetur com bullionibus: Dperationes ¶ Oyaſcoꝛides.Ccra et oleo additis v ulncra renum optime curat. ¶ Ignem ſacrũ cum xo lenta extginuit. maculas coꝛpoꝛis et lepꝛas cũ accto impoſita emundat.¶ Suppoſita men ſiruis imperat.aboꝛtum facit.¶ Eius elixatu ra recte mulierum ſtericis adhibeĩ NHe freticis aut ſpleneticie opitulat᷑.et cum vino ſcbꝛienti bus ¶ Ems quoq; ſolia ventrem ſiringut cũ vino bibita. Ipius berbe decoctio men bꝛum arcuatum ſanat. Radit eius in oleo deco⸗ c(ta et cera facit ad combutionem. Capitulum xxxjü. db OESN in i 4 to nen e i⸗ 1 5 — — = d De Herbis. Pannzn' sen libꝛo ethimologia⸗ rum. Apium dicitur eo ꝙ aper id eſt caput antiquoꝛuʒz eo coꝛonabat᷑. Hãc herbam hercules pꝛimus capite circumtulit. ¶Auicenna Apium aliud montanũ aliud ſil ueſtre aliud domeſticũ.et aliud quod oꝛitur in aqua domeſticominus.cuius eſt ſicut dome⸗ ſticivirtus. Eſt ⁊ alia ſpecies eiꝰ que nominat᷑ ſumurion minus domeſtico Crus habens cõ cauũ ad albediuem decliue.ſoꝛtius eſt roma⸗ nũ montanũ.Eſt autem in pꝛimo calidum in ſecundo ſiccum.i¶ Pandecta capitulo quin⸗ quageſimo.i¶ Apij plures ſunt ſpẽs Nam eſt apium domelſticum vel oꝛtiuum.Et eſt apium ramnum ſiue apium riſusEt eſt apium emoꝛ roidarum.Et eſt apium quod dicitur cereſoli⸗ um. Et eſt apium campeſtre.Et eſt apium hx⸗ ſpanũ.Et eſt apium perſicũ.Et eſt apiũ agre⸗ ſte. Et eſt apium montanũ.Et eſt apium aqua ticum.Et eſt apium ruſticũ.Et eſt apiuʒ quod dicitur regalia.A pium domeſticum om̃ibus notum:qð Dyaſcoꝛides vocat oꝛtiuum quod calidum eſt in pꝛincipio tertij gradus.ſiccum in medio eiuſdem cuius ſemen maioꝛis eſt effi⸗ cacie.ſecundario radix.tertio herba.Cũ auteʒ in medicina receptio apij ſimpliciter inuenitur ſemen apponendum eſt.quod a multis ſelinuʒz appellatur.licet tot a herba ſic vocatur. ¶ Palladius.Et apij genere eſt ypoſelinon durius.aut auſterius.et oleoſelinõ molli folio et caule tenero.quod naſcitur in lacunisEt pe troſelinon quod maxime in locis aſperis.hec omnia genera poſſunt habere diligentes in oꝛ ti cultura.¶ Conſtantinus.Eſt autem apij ge nus quod vulgus cereſoluʒ vocat de quo ſci⸗ licet dicitur inferius. Operationes ¶ Apium domeſticũ puocat vrinã ⁊ mẽſtrua et reſoluit ventoſitates.et pꝛopꝛie ſemen eius. ¶ Succus eius in quo ſatofragia decocta fu erit ſtranguirioſis et diſſurrioſis ſubuenit.lł ſaxifraga. grana ſolis.ſilipendula et lapis li⸗ cis coquãtur in ſucco apij.et in colitura addi⸗ to zaecaro fiat ſirupuſt.qui mane detur cum calida. Succus apij agreſtis vel acetum et oleum violarum vel roſarum miſceantur.et buliãt in vaſe vitreo ad ignem. Et cum tali olen calido caput patientis inungatur.valet contra litar⸗ giam et freneſim.pꝛius capite ralo. ¶ Succus decoctiõis apij et tamariſci ſple⸗ nis et epatis opilationem ſoluit et duritiem ſzʒ pꝛopꝛie ſpleniiis. .— ¶ Aliud Sumatur decoctio radicis apij ſe⸗ niculi petroſilini.ſiat ſyrupus cõtra vcteritiaʒ ex ſucco apij et ſcariolarũ.⁊ detur cũ calida Contra hydropiſim radix apij ⁊ feniculi bu liat in ſucco fumi terre.et in aqua decoctionis addito ʒuccaro.ſiat ſyxrſupus.miromodo con⸗ ſumit flegma. ¶ Jiant etiam iſti leuco flegmaticis et ypoſar tica laboꝛantibus. Recipe ſucci apij lib.i.ſuc⸗ ci ſcariolarũ lbᷣ.ſ.maſticis.ʒ.i.facta decoctio⸗ ne coletur.poſtmodũ addito zuccaro ſiat ſyru pus in ſine decoctionis addatur pulueris eſu⸗ le ʒ.ij.⁊ pulueris reobarbari.ʒ.ſ.mane cum ca⸗ lida eꝛ hibeat᷑ contra amꝑ humerinam pᷣccdat purgatio.deinde coquatur agaricus cum ſuc co apij in pomo coloquintide.vel in in alo ter⸗ rev acuato ſeu cauato.et decoctio talis detur quotidie patienti. „ V.ota ;' apium nocet pꝛegnantibus:qꝛ vir tute ſua diſioluit retinacula tetus Capitulum xxxiiij d W O½ NN Pnſnn⸗ 3 ium ſuucſtre. & Salienus octaus Hſimplicium farmacoꝛum capitulo api⸗ 2 unm ſilueſire alij ſelinum vel equinum. glij vero alexandrinũ nominãt.ex eodem gene re eſt.Et hoc amm ſelino ⁊ petroſilino macedo nico.et erit quidam ſelino ſoꝛtius.petroſelino vero debilius.menſtruoꝛũ vtiq; ductiuumeſt et vrinatiuum. S ¶Apiũ ſilueſtre virtutẽ habet in ſemine cins. ¶ Auicenna. Apium ſilueſtre eſt vlceratiuuʒ impedieno et magis aleenroruchlen⸗ S= ¶ Apium ſilueſtre in emplaſtro vlcerat ⁊ con fert ſcobici et empetigini.ac vulnenibꝰ vſq; ad ſigillationem ¶Eſt autem malum epilentie erſiccans eam Piſces quoq; ſi egrotant in piſcemis apio ſil⸗ ucſtri viridi recreantur. Komtra opilationem ſplenis et epatis valet ſemen apij ſilucſtnis ſumptum cum vino. Capitulum xxxru. Pium muſticum eſt Apium quod dici etur regalia.et eſt herba cnius ſuccus ĩ gredinu in quadaʒ confectione ad ſca bioſa vlcera in antidotario virili Pperationes ¶ Succus eius radicis cũ aceto fricatus va⸗ let contra ſcabiem et vlcerationem. . ¶ Galienus ſexto ſimplicium farmacoꝛũ capi tulo de ambꝛoſia ſiue apiuʒ ruſticũ habet vim ſtipticantem ſiue repercutientem. ¶ Oculis valet illitum cum melle ita vt ſubin de foueantur. ¶ Opilationem epatis ſoluitt Et eſt reſolutiuũ inflanionis aperitiuũ opi⸗ lationis et ſedatiuum doloꝛum. Capitulum. xxxuj — U D dN N 8e De Herbis Büm emo:roidarnth. 4f alienus ſe botrachion inquit. Apium emoꝛroi⸗ darum eſt cum folũs guttaticis guttis quaſi ſanguinis melancolici.calide et ſicce eſt vehe⸗ menter radix.et ſimiliter tota hberba. Operationes Apium emoꝛroidarum in vino coctum ca⸗ thaplaſmetur naribus. emorroidas inflatas. er flegmaticas excirat. Cauendum tamen eſt ne eis fluentibus boc fiat ſi ſine fluxu cum tumoꝛe ⁊ dolore ⁊ extẽſio ne illarum venarum fuerit:doloꝛ mitigatur et tumoꝛem ſiccat.Et hoc apium emoꝛroidaruʒ dicitur. Item ſcabies et lepꝛas ccoꝛicat ctyngues kyroloe. Cunindiumm ru xto ſimplicium farmacoꝛum capitulo Aooſs ig klcamebala nos. Et ſecun ¾E quoſdam dicitur raffanus agreſtꝭ Et dico fᷣm quoſdaʒ.quoniam mve· ritatem raffanus agreſtis eſt ille qui deſcribit infra in capitulo Raffanus agreſtis. ¶ Dyaſ coꝛides capitulo appios.Appios haſias ha⸗ bet duas vel tres viſcoſas et teneras et rufas Folia ſunt ei rute ſimilia oblonga et viridia et parua.ſemen paruum cuius radix eſt affodil⸗ lo ſimilis:ſed obrotũda ſimilis pile lachꝛymo plena. defoꝛis nigra intus alba. Radices eius duo ſunt ſuper terram. Operationes 4 Radices accepte vomitum faciunt.colerã et flegnem excludunt.radices eius de ſubtus id faciunt. Omnis vero cauſa ⁊ accepta. om̃ia ſimiliter facere nouit. ¶ Lachꝛymũ eius ſic colliges Incide radices et in aquam mitte quod ſi/ upernat auenit cũpẽ na collige ſicca et repone. Dyaſcoꝛides. Si obuloꝛum ſemi triuz mo dũ datum potui per ventrem purgationei fa cit. Herbe autem ipſius ſuperioꝛa vomitũ fa⸗ ciunt et inferioꝛa ventrem purgant. Capitulum. xxviij Tractatus 2☛◻ Proſlilla. li. a. Apꝛoſtilla eſt herba PXn8â⁵o duos ſiue tres ſpargit in terra rubentes.ſolia habet rute ſimilia.radi ces vt cepe ſed amplioꝛes quã quidã raffanuʒ agreſtẽ vel ſilueſtrẽ vocãt.intus habet medul lãa candidã.extra coꝛtices nigros.naicit᷑ in mõ tibus et aſperis aliquãdo et vmbꝛoſis locis. Hptrationes. (Pliniꝰ. Apꝛoſtilla purgat inſenꝰ ⁊ ſuperius ¶ Excitat libidinem in vins et mulieribus. ¶ Et ꝓpter banc cauſam pꝛobibetur nutriciby Capitulum. xxxix 12◻ Rthbemiſia. yſidoꝛus. Anbemiſia eſt ꝑerba dyane agẽtibo cõſec ata.vnde⁊ nũcupata. Dyana ſiqiidem grece ar⸗ themis ðꝛ.i¶ Pli. lib.xxv. Arthemiſia q̃ antea arthenis vocabat᷑ ab arthemide cognomina⸗ tam.ſicut quidã putant. tiã dici᷑ arihemiſia qm̃ ſic vocabat᷑ vxoꝛ reg mauſolei qui voluit eam ſic vocan que antea (vyt inquit Pliniue) arthemis vocabatur.⁊ ſunt qui ab arthemide arthemiſiã cognominatã putãt.qm̃ pꝛiuatim medicat᷑ feminarũ malie.i Dyaſcoꝛides. Ar themiſie tria ſunt genera. Unũ eſt qð voca tur arthemiſia monodoe.id eit mater herbarũ q̃ eſt fructicoſa ct ſimilis abſinthio ſolia maioꝛa et pinguioꝛa babẽs:⁊ haſtas longas.naſciiut in maritinis locis et lapidoſie. Floꝛeſcit auteʒ eſtatis tempoꝛe.floꝛibus albis paruulis gra⸗ ue olentibus amaris.Altera arthemiſia tage⸗ tes nominat᷑.que tenera eſt.ſemen habens mi⸗ nutũ et vnam haſtam folijs plenam. Naſciti locis mediterraneis et altioꝛibus fioꝛẽ mellinũ atq; tenuem ⁊ iocundioꝛẽ cõparatione pꝛioꝛis ferens.hec a grecis vocatur tagetes vel tana⸗ cetum.Et nos in lingua latina vocamus cam hanaſiam.vel fᷣm quoſdam athanaſiã. Et eſt tertia arthemiſia q̃ lepta fillos dicit᷑.naſcit᷑ cir⸗ ca ſoſſas ⁊ agroe. oſculũ eius ſi contriueris ſamſuci odoꝛem babet.⁊ ipſa amara.Has ſpe cies arthemiſie dyanã dicũt inueniſſe et virtu tes eaꝝ et medicamina chironi centhauro tra⸗ didiſſe. Hec herba ex nomie dxane que aribe⸗ mis dicit᷑.accepit nomẽ aribemiſia que calefa cit et ſiccat ¶ Balienus vi.ſim.ſfar.capᷣ.de ar⸗ themiſia.Arthemiſia duplex quidẽ eſt berba. ambe tamen caleſaciũt mediocriter ⁊ ſiccãt.cet ponat᷑ in calcfaciẽdo quidẽ ſecũde in ſiccanco vero pꝛime intẽſe vel ſccũde incipiẽtes ſunt q; medciocniter ſubtilium partium HOperationes ¶ Dxaſcoꝛides: Arthemiſia virtutem bobet acerrimã.purgatiuam attenuantem calidam leptinticam.¶Elixatura ceius cauſas mulieris mitigat.menſtruis imperat.ſecundinas exclu⸗ dit.moꝛtuos infantes in vtero deponit. cõſiri ctiones matricis reſoluit oñ es tumoꝛes ſpar Sit. accepta calculos frangit vrinam ꝓuocat. herba ipia tũſa et in vymbilico poſira mẽnruis imperat.¶ Succus eius mirre mixtus ⁊ ma⸗ miiſuppoſitus omnia ſimiliter facere nouit ¶ omatcius ſica bibita..iij.ſtericas cauias componit.ꝗ¶ Si quis iter faciens eum lccum poꝛtauerit non ſeniiet itineris laboꝛem. Ju —. 1— *— 8 ſtinoꝛũ doloꝛẽ tollit. W 5 gat etiaʒ demonia in domo poſita.Probibet eniã maledicamẽta ⁊ auertit oculos maloꝛum ¶ Item ipſa tunſa cum axungia ⁊ ſaperpoſi⸗ ta pedũ doloꝛem exitinere tollit. In puluere re dacta,.et cum aqua vel mulſa potui data inte⸗ ¶ Artemiſia que tagetes vocatur facit ad ve⸗ vncias duas. ¶ Jebꝛicitãti ex aqua ea ciati duas potui dat Succus tunſa cuʒ axungia et aceto coxaꝝ doloꝛi medicatur ligata vſq; in tertiu diem ¶ At inſautẽ bularem facies incende et ſuffu⸗ migabis,et om̃es incurſiones maloꝛum auex⸗ tet et huarioꝛem faciet infantẽ.neruoꝛum do⸗ loꝛem et tumoꝛem trita cuʒ oleo bene ſubacta mirifice ſanat D ¶ Doloꝛe pedum grauiter vexatis radicẽ cius da cum melle manducareet ita ſanabit vt vix cedi poſſet eã tantã virtutẽ habere. ¶ Succo auus ci oleo roſax ſebꝛiẽs perunctꝰ ſaris odoꝛem habet,. curatur ea. Hanc herbam ſi confricauenis la⸗ BGalienus. Ambe ſpecies arihemiſie conue mat lapidibus in rembus exiſientibus : ad c lefactiones et extractiones ſecund ariun. ☛ . — ice doloꝛem et ſtranguiriã ſucco dato ex vino . Capitulum. xl. Riſtologia rotunda. yſidoꝛuo Ari hsi⸗ dicitur eo ꝙ mulieribue fetis optimaſſe cõpꝛobetur. Nam poſt par tum ſuperſeſſa. matricem bencficio vapoꝛis ex purgat. Huius genera ſunt duo.Una dicitur rotunda.co ꝙ habet radicem rotundã. Alte⸗ ra vero longam babet, cum ramis et folijs lõ gioꝛibus. Quinetiam dactilinam vocant eo ꝙ radice ſit roboꝛe digitali et longa. ¶ Plini. libꝛo viccſimo quinto.Aniſtologie nomen in⸗ ter nobiliſſimas herbas grauide dedilie vidẽ⸗ tur quoniã eſſet ariſte recuſes. Hoſiri materre vocant.Et quatuoꝛ cius genera ſeuant.vnuʒ tuberibus radicum rotundis folijs inter mal⸗ uam et hederam nigrioꝛibus ac mollioꝛibus, Altenm maſcula radice.quatuoꝛ digitoꝛum longitudine baculi caſſitudine.Tertium vero longiſſime tenuitatis vitis nouelle ein lit pꝛe⸗ apua vis omnes coloꝛe buxeo caulibus par⸗ uis floꝛe purpureo. ¶ Platearuis. Aniſiolo⸗ gia vtraq; calida in pꝛimo gradu,et ſicca in ſe cũdo. Rotunda mag competit medicine.? ra dix magis q; ſolia. Radix colligit in hyeme an fe pꝛoductionem foꝛum. Habet autem virtu⸗ tem diſioluendi conſumendi et expellẽdi vene⸗ num. poſſunt autem per biennium ſeruari Seeon libꝛo aggregato: capitulo aca nug.id eſt atiſtologia. Eius ſunt due ſpeciee: maſculus et ſemina.Et longa eſt maſcnlue cet rotunda ſemina. Rominda vero duas habet ſpeciee. Una habet lolia ſim ilia ſeiſlos quaſi rotunda odoꝛifera mollia et lenia:et habet ra⸗ mulos oblongos egredietes ab vna radiceet foꝛẽ babens album interius rubei ſet ei oco ris et nullius vtilit aſis.et habet radieem ſotũ dam ſimilem rape.ſed longa habet folia longi oꝛa q; rotunda.et virgas lubiilcs ſongas cir⸗ citer palmi menſuram. os ciue cſt coloꝛ⁊ pur purci et odoꝛis fetidi:qui eſi in ſua operatione ſimilis floꝛe herbe.que dicitur actu. Et babet radices in longimudine vnius palnu et plus:ct in groſſitudine digiti:ct qð eſt inter radicec:ẽ ſimile ligno buſſi:et odoꝛ eius eſt pinguis. Et eſt ariſſologia longa. E ſt et alia ſpecics rotun de q virgas ſubtiles habet ſuper quas ſũt mł ta ſolia rotunda ſilia ſolijs ſemꝑ viue minoꝛis ct fos eius eſt ſimulis fioꝛirute.etradix cius ẽ longa ſubtilis.ſuper quam eſt coꝛtex groſius boniodoꝛis qua apotegari vtumur in coſe⸗ ctionibo vnguentoꝛũ et electuarioꝛum. ¶ Auen ois libꝛo colliget. capitulo o ariſtolo c iij D „ ° 8 ü O O 3 T ractatus gia. Ambe ſeales aus alikeur⸗ ſecein ſe cundo graddu. Dprrationts. . 4 A aſtologia rotunda valet cõtra aſma bu mida due partes pulueria ariſtologie.et dimi dia gentiane cõſiciantur cum melle.et tale ele⸗ (tuar ium Detur. NLonera epilentiam ariſtologie romnde eu foꝛbij.caltoꝛci ſulphuris viui.ſiat decoctio in olco petroleo vel muſtellino vel ſaltem cõmu ni. et inungatur ſpina a collo inferius. ¶ Iple etiam puluis coniectus in acero ſcabi em et ſanicm curat. ¶ Contra venenum moꝛſum venenatoꝛum animalium detur palrie eius cum ſucco men te yel vino. ¶ Puluis cius moꝛtuam carnan coꝛrodit ſi⸗ ne lt in vulnere ſiue ĩ ſiſtula.foꝛmetur liciniuʒ fm pꝛofunditatem eius et melle inunctũ aſper gatur puluere ariſtologie et immittatur. Ad expellendũ fetũ ſine viuũ ſiue moꝛtuum coquatur radix in vino ⁊ oleo ⁊ ſiat fſomentũ. ¶ Draſcoꝛides. Moꝛſibo venenatis aut po⸗ tionibus venenatis cũ vino aniſtologie.ro.3.i. data medetur.et impoſita id etiam pꝛeſtat. ¶ Secundinas deponit. Aboꝛſum facit bibi ta cũ pipere ⁊ myn ba peſſario adhibita. Si⸗ milẽ effectũ babet longa ſicut rotunda. ¶ Sed rotunda plus aſmaticis cõfert ⁊ ſi ub glutionibo et frigoꝛibus pleureticis cij aqua bibita ſingulariter medetur. Inſixa coꝛpoꝛi euocat vulneribus ſoꝛdici⸗ em ⁊ putredinem tollit.alta vulnera replet. ¶ Bellis et yris ilirice mixta gingiuas ⁊ dẽ⸗ tes a purreimne purgat. ¶ Dyaſcoꝛides. Nirtus eſt omnibus ſpecicbo eius calida et feruens.ſaciunt deniqʒ; ad pu⸗ tredines.et purgamenta oſſium deſpuenda. Et ad frigidas ſebꝛes.et ſolitã in ſeminis pur⸗ gationem pꝛouocat.potui data. . ved catha plaſmaribus impoſita. ¶Ad vſum tamẽ medicine aptioꝛ eſt re gu⸗ ſtu amara. hec enim in emplaſtris milſa caua vulnera replet. ¶ Facit et ad viperatum morſum. Et ad alia⸗ 4 vencna extrinſecus poſita ⁊ doloꝛem de ven⸗ toſitate pingui ⁊ indigeſta curat: adiuuat. ¶ Etiaʒ aſmaticos cum aqua bibita. Ad rau ma et ſpaſmata luper omne medicamen vu⸗ lis eſt. 4 Frigoꝛe exuſtosi inoleo vs okngi 2pou na cocta caleacat. 3 digeſti rotunda ſanat magis q;longa.Et ſti⸗ Canainomata que in naribus naſcuntur cum aqpero et dragontea ſemina cum melle tri ta.et in naribus ſemel et iterum yvel tertio im⸗ poſita perſecte ſanat. ¶ In febꝛibus acen mis aniſtologia ſiccam ſuffumigia fugatq; demonia. Et hilanioꝛeʒ ſa⸗ cit infantem ſuffumigata. ¶ Radix cius purgat ſiſtulam cet ad ſanitatez perqucit.Et podagricis cum aqua datur. ¶ Halienus.Ariſtologia doloꝛes qui pꝛopt opilationẽ vel aliquam groſſiciem ſpiritus in⸗ mulos educit.et putref actionem ſanat. ¶ Et ſoꝛdida mundificat vlcera.⁊ dẽtes ⁊ gin giuas clarificat. Adiuuataut eʒ aſmaticos et ſingultiantes.Et epilẽticos etpodagricos azʒ aqua bibita. 4 Soa et wpumia et conquaſſationibus ſup gliqnod aliud qfannacumidonea eſt. . Capitulum. xl) . 9 .„ . — 1 . 7„ 4 . . α¾½. .„. L, De Herbis anrsn 07 „*L. n 7 . 62 Riſtologta longa. Pyaſcoꝛides ca⸗ pitulo de ariſtologia. Ariſtologia ðꝛ a grecis fetalogos et apiſton. Cuius tria ſunt genera. longa rotunda et clemati⸗ tis. Longa maſculus eſt.que et dactilis dici⸗ tur.ſolia habens oblonga ⁊ virgellas tenues longitudine duoꝛum palmoꝛum. floꝛem pur⸗ pureum pꝛofert. Radix eſt illi roboꝛe digitali ⁊ odoꝛis boni.Rotunda de qua ſupꝛa dictũ ẽ appellatur femina.folia habens edere ſimilia odoꝛsata cum viſcitudine obꝛotunda et mollia et lenia tactu.multas virgas babẽs exvna ra dice oblongas:florem album et rotundum ha bet. in medio floꝛem croceum ſed eſt inutilis. Radic eit illi rotunda et odoꝛe non iocunda⸗ guſta tamen bꝛamoſa.deilla in pꝛecedenti ca pitulo dicta.Illa que dicitur deinatitis virꝰ gas habet tenues et longas.folia rotunda et foꝛem ſimilem rute.Radicem oblongam ⁊ te nuem.coꝛium babentem groſſum et odoꝛatũ. quam pigmentarij ad confectionem oleoꝛum miſcẽt.et reliquis medicaminibus ſicut rotun dam. Galienus ſexto ſimplicium farmacarũ capitulo de ariſtologia inquit.Aniſtologia lõ ga eſt ſubtilium partium q; rotunda.nõ tamẽ? NiN ipſa inutilis eſt. immo eſt abſterſiue ⁊ calcfacti ue virtutis.et minus quidem qᷓ; rotũda abſter it et euapoꝛat. calefacit autem non minus: ſ3 oꝛte magis.Unde in quibus opus eſt medio⸗ criter abſtergerelonga eſt melioꝛ.ſicut in vlce⸗ rum incarnationibus. In quibus vero volu⸗ mus groſſum humoꝛemſoꝛtius ſubtiliare ro⸗ tunde eſt opus. Operationes ¶ Auicenna.Anlſiologia duplex eſt.Quedã eſt longa.quedam rotunda.Operationes ro⸗ runde in pꝛecedenti capitulo dictu. Sed lon⸗ ga in naſcentijs et vlłceribus dignioꝛ eſt.quia calidioꝛ et magis abſterſiuaa ¶ ODungdiſicat quoq; peaus et pulmonẽ et cõ fert doloꝛilateris amn aqua bibita. ¶ Mundliſicat etiã vlcera ſoꝛdida.et excoꝛiati oni generat carnem pꝛopꝛie lõga ¶ Prohibet fraude vlcerũ putridoꝝ. Confert etiã pucntureſcoꝛpiõis et ad multa ꝓficit. ¶ Platearius.Znſtologia vtraq; calida ĩ pꝛi mo gradu et ſicca in ſecundo. Rotunda magꝭ competit medicine.et radix magis qᷓ; folia.De qua in pꝛecedenti capitulo dictum eſt. “ Capitulum xlij. — Rdoꝛ glandis.Sera. aggre.ca bu Pes auc.galie.Sapoꝛ omniuzʒ ꝑtiũ ba . arboꝛ ẽ ſtipticꝰ et maxie coticis medij inter exterioꝛẽ coꝛticẽ ⁊ lignũ. Et ſiliter pellica la q eſt inter fructũ ct coꝛticẽ ſuũ ⁊ noĩat᷑ Geſt. et abulos.Et fructus q dẽ infrigiditat in frigi⸗ datiõe pauca.t poſſibile q ſit in ̊ ſicut medi⸗ cine tepidepᷣmi gradus ⁊ deſiccat.i¶ Dyaſ.ca. de arboꝛe glandiũ. Arboꝛ glãdis eit totaliter ſtiptica id eſt in quo eſt maioꝛ ſtipticitas ẽ pel licula q̃ eſt inter coꝛticẽ exterioꝛẽ ⁊ lignũ ·.a ſilit pellicula qᷓ etiter fructũ ⁊ coꝛticẽ.¶ Pli. li xij. Arboꝛ glandis ſiue quercus in alo marina⸗ ſcitur quercus et abies cubitali altitudine:cet ramis eoꝝ adherẽt cõche. Quercu etiã tingi lanas tradũt. Gloſa ſuꝑ yſaiã. Quercu aridi⸗ tate concuſſa deſfluũt ſolia. Lnde ꝓpheta Ju⸗ deis. Eritis inquit velut quercus defluetibus folijs.Et iteruʒ.Baſan habet glãdiferas quer ciw que non bominum ſed poꝛcoꝛum eſt cibo. Unde unta pꝛophetam. Dies domini veniet ſuper querceu baſan.i¶ Palladius. Arboꝛ glã dis ſiue quercus ðꝛ q̃ſi quernus.putredine em̃ diftic le cedit in ſicco ſeruata.i yſi.Quercus ſiue a boꝛ glandis eſt a boꝛ multum annoſa. Sicut legit de quereu mabꝛe.lub q̃ habitauit cin Trattatus abꝛabam que fertur vſq; ad conſtantini regis imperum per multa ſeula perduraſie Operationes ¶ Dxaſcoꝛides. Cinis quercus cum olłeo mi⸗ tus et inunctus mouet ſudoꝛes. Noc ct ccteni pꝛeſtant cinercs.ſed ma gis quercinus.Lili⸗ nia quoq ex cineri quercus ad vſus medicine ò cfficaciſſima cſt bominibus et pecoꝛibus que tenſione pulmonis vexant᷑.et quibus aliqua venenata res obſiſlit. Gibita nanq; ſtatim ſa⸗ lutem affert. M uiserameſt runs bus humeclis.et in fütulis. ¶ Et vulnera vifficilia ad ſanandũ et calloſa longis tempoꝛibus ſoꝛdida. ¶ Quotidie itaq lauanda ſunt. et ſic apto me dicamine ſananda.quia virtus lixinienon ſa⸗ nat ſed ad ſanitatẽ diſponit vulnera. ¶ Sera. au. gal.Curat nimiu fluxũ ſanguis menſiruoꝛũ et ſputũ ſanguis.Et conuenit vl⸗ (eribo inteſi inoꝛũ et fluui ventris. ¶ Et idem.Et ego quidem conglutinauiyul⸗ nus in quodam quod factũ fuit cum enſe ¶ Et vniuerſaliter fructus ceius eſt ſimilis bu⸗ ius virtutis. calidis in pꝛincipio coꝛumet in augmento * . 4 — 62 5 „ . . . 2 — — Rboꝛ vel lignũ vite par adiſii. ¶Hanc naturaliter habẽt vmtutem.vt qui ex eius frucu comederet perpetua ſoliidtate fir⸗ marcetur et beata immoꝛtalitate veſtiretur nul la inſirmitate vel anxietate vel ſenij laſtitudine vel imbecillitate fatigaretur ¶ Auguſtinus ſaper geneſim. Arboꝛ quidem vcl lignum ſcientie boni vel mali crat coꝛpoꝛa le ſicut arboꝛes alie in paradiſo terre ſunt nec cibo erat noxium. Sed dictũ eſt lignum ſcien tie ognoſcendibonum et malum: quia poſt ꝓ bibitionem erat in illo ſutura trangreſſio qua homo expeniẽdo. diſceret qͥd inter obedientie bonũ er in obdedientie malu interafſe. ¶ Hieronymus ſuper leinticum. xxvij. facies (inquit dñs) altare de lignis ſethim.⁊c. Ecce altarꝭ ligna qͥ delignis paradili ſunt igne vici no non cremantur ſed purioꝛa reddunt᷑. Nec mirum cum eriam amithon genus ligni.quã⸗ to plus areſcit tanto mundius inunemat. albe ſpine. rotunda quoq; ſunt et candida Ex eis ſacta ſunt fultra.ſcilicet ad foꝛtitudinẽ tem ¶ Et aliquando adminiſirat in apoſtematiby pliſulietacula et omniũ mulicani mnlirumẽta: 4 „ N õ △ U De Herbis . Capitulum. xliiij W longe abeat.et in excelſum pꝛomineat hHuius natura eſt expers terreni hu⸗ moꝛis ac perinde abilis habetur et leuis. Eſt autem ſine modo.t de hac fiunt naues.hãc pꝛopter candoꝛem gallicam vocant quidam. g dicta eo ꝙp̃ ceteris arboꝛibus Pbperationes ¶ Palladius libꝛo duodecimo.Abies quam vocant gallicam vtilis eſt materia.que mii ꝑ⸗ pluatur.eit leuie nigida et in operibus ſiccis ꝑ henne durabüis. ¶Bloſa ſuper qechiclem. vij. Ex abietibus tabulata ceduntur.quibus nauis texitur pꝛo⸗ pter leuitatem.iuncturaſq; tabularum molli⸗ bus inuicem ſeſe tenentium atq; moꝛdentium ¶ Ex libꝛo de naturis rerum. Abies arboꝛ eſt leuis.et abſq; nodoſitate que ditnicillime cecit putredini vermib autem nunq;. ¶ Plinius libꝛo duodecimo. Abietis vmbꝛa ſicut in gla⸗ dium quacunq; attigerit eit venenũ.¶ Obieti et pinoſi quis detraxerit coꝛcicem ſole thaunũ vel geminae tranſeunte.cum geminst iiatim moꝛ:ꝛiuntur. JU CLapitulum xlu. .Rmoniacũ. Serapion libꝛo aggrega Pooniacagtus vaſac.auctoꝛitate dva⸗ ſcoꝛidis Armomacum eſi gammi plã te ſilueſtris ſimilis plãte galbani in figura ſua Et naſcitur in terra dicta a regemonise.ct eſt in partibus codi. Hec herba grece dititur ali⸗ os cuius radix vuineratur.et egrecditur lachꝛy mus qui colligitur et ſcruatur.ſed aliquando de ipſo cadit ſuper terram.quare admiſcetur cum co terra et lapilli ⁊ alij ſoꝛdes.ſed melius ex eo eſt habens odoꝛem bonum:in quo non ſunt lapides nec ligna.et tendens ad albedinẽ cuius fractiones ſunt ſimiles fructus olbani. et eſt purum ſine ſurde.et cius odoꝛ vergit ad odoꝛem caſtoꝛei.⁊ ſapoꝛ eius eſt amarus.⁊ ha bet in ſe pinguedinemet ſplendoꝛem cum ſoli⸗ ditate et illud quod eſt huiuſmodi dicitur car niſſima ſed illud quod continet terram ⁊ lapil los nominatur chironia.Et deſertur de terra que dicitur monacon et eſt ſuccus plante ſuni lis plante galbani OPperationes ¶ Paulus capitulo de armoniaco valet con⸗ tra tuſſim antiquam et humidam et aſma etc⸗ groſſo ct viſcoſo flegmate in gutture Pillule armoniaci accipiuntur in ouo ſoꝛ⸗ bili:vel diſtemperentur in melle et dentur. vel fiunt pillule ex eo et melle. dentur tamen pꝛius pectoꝛe molliſicato cum dyaltca et alijs ¶ Contra ſcrofulas in pꝛincipio accipe armo niacũ.ſal.gemma.nitrum.ſuccuʒ marubij.ce⸗ ram et reiolue armoniacum cum aceto et di 7 mute per noctem et poſtea reſolue cum cera cct alijs rebus et iunge. ¶ Contra lumbꝛicos detur armoniacum at ſucco abſintbij et reſolue ipſum in aceto.et ſi⸗ At emplaſirum in vmbilio ¶ Ut dentes cadant accipe armoniacũ. ſuc⸗ cum iuſquiami et iunge dentes et cadant. calida eit in tertio.ſicca in ptimo ¶ Auerrois quinto colliget.ca.de armoniaco Capitulum.xluj 7 4 6 . Tracttatus 7 / . 7 4 . 4 ☛— gummi quoddam quod vocatur aſa. fetida.Et dicitur odoꝛifera quia paruum ha⸗ bet fetoꝛem re paruum odoꝛem. Et dicitir fſe tigda quia per excellentiam habet fetoꝛem. Et elt gummi herbe annuidẽ.et eſt habens vehe⸗ mentemigneitatẽ.ſed aſa odoꝛitfera ſit ex ſuc⸗ co ipſius he be habens aliqualemodoꝛẽ her⸗ be pꝛedicte.Serapion libꝛo aggregato.capi⸗ tulo anuiden. Anuiden ideſt planta cuiꝰ gũmi eſt alihit ideſt aſa fetida.radix eius dicitur ma haroch plsnta eius habet ſtipitem qui dicitur maliates et eſt ſimilis ferule.et ſolia eius ſunt ſimilia folijs apij et ſemen eius latum.¶ Halie nus octauo ſimpliciũ farmacoꝛũ. capitulo de ſilſioꝛ ſubſtantia eius eſt aerea.⁊ virtus gümi eius quod eſt aſa.⁊ virtus ramoꝛũ ⁊ radicum et floꝛis eius eſt que calefacit caleſactione foꝛ⸗ ti ⁊ eſt ca.⁊ ſic.in tertio gradu ⁊ illud quod eſt de ipſo maioꝛis ſapoꝛis eſt gummi.⁊ ipla plã⸗ ta qit calidioꝛ et ſubtilioꝛ aliaruʒ plantaꝝ om⸗ nium.Et pꝛopter hoceſt magis reſolutiua. et ita lac aliarum arboꝛum ommum. et eſt in ſine (ogliditatis.et eſt ſubſtantie venenoſe.niſi quia elt plus in ea ſubſtantia ignea aerea.Et idem ſm aliam tranſtlationẽ ſilfq.calidiſſimus qui⸗ dem opos quinvmo ſolia ⁊ ſiipes ⁊ radixcale Sa fetida. Sciendum quod aſa eſt huius quedam eſt odorifera. quedaʒ facit generoſe ſunt autem ventoſioꝛie ſubſian tie omnia.⁊ ſᷣm hoc difticile digeſiibilia.extoꝛ ſum tamen coꝛpoꝛi appoſita operatioꝛa ſunt. et malime omnium opos attractiue ſuflicien⸗ ter exiſtens virtutis et còſumere carnem.et de ſtruere habet pꝛopter pꝛedictam eius comple xionem ¶ Auicenna libꝛo ſecũdo capitulo de ala. Aſa eſt duarum ſpecierũ quarum vna eſt fetida et altera odoꝛitera.non ſoꝛtem habens odoꝛem.ſed calidioꝛ cvxrum eli fetida.⁊ eſt her ba vehemẽetis igneitatis.inſe tota et plurimũ quidem huius ſpecici eſt cirmſe ⁊ eſt gumma almaroch. Et ca.in pꝛimo.ſic.in ſecunco Operationes ¶ Draſcoꝛides capl. ſ ilfium. id eſt aſa fetida. Lirtus eius radicis eſt termantica.ſtiomachũ inflat.ructuationẽ puocat.indigeſtabilis eſt.⁊ veſice cõtraria accepra. Cerotis mixta et impoſita puſtulas et ſcro⸗ ¶ Oleo addito liuoꝛes coꝛpoꝛis limpidat. Oleo cipꝛino vel yrino addita ſciaticis frigi dum humoꝛem ſiccat.in aceto cocta et catha⸗ plaſmatib⸗ impoſita ani cauſas competit ¶ Bibita venenis occurrit cuſtomaca eſt ¶ Et idem Calaſar. Uino additum alopitias emendat.melius id agens ſi piper et acetuʒ ac ceperit.ſuffuſiones oculoꝝ limpidat. ¶ Auicenna.Aſa diſrumpit vẽtoſitates.effu⸗ gat eas pꝛopter reſolutionẽ ſuam et eſt cũ hoc inflatiua.et incidit et reſoluit ſanguinẽ conge⸗ latum in ventre.confert alopitie illinita cũ ace to et pipere. ¶ Et quando adminiſtrat᷑ in cibarijs ſacit bo numcoloꝛem.Et abſcindit verrucas que ſunt vt cauu. Et cum inciduntur apoſtemata fraudulen⸗ tia moꝛtiſicãtia membꝛum.ſi ponatur aſa ſuꝑ ¶ Et eſt bona in cura duballet apparentium et occultoꝛũ.confert empetigini quando bibi⸗ tur cum aqua granatoꝛũ. Lonfert cõtritioni lacertoꝛum ¶ Et confert doloꝛi neruoꝝ ſicut tetano et pa raliſi ſi excipiatur ex ea aureus ⁊ miſceat᷑ ſm dicitur.cũ cera ⁊ deglutiat᷑ aut ſi bibatur cum vino pipere et menta. Serapion aucto.dyaſco.Radix huius ar boꝛis elt deſiccatiua ditticilis digeſiionis.ctẽ nociua veſice.quando miſcetur cum ceroto re ſoluit ſcrofulas ex exituras. ¶ Et quado fit et ea emplaſtrũ cũ olco auſent liuoꝛem qui ſit ſub oculo.et quando coquit in GB 1 e ſe de 16 I in . ſir / vot 4 Ae bo Int n⸗ * e vun t von pe vmn g lte rt „7 in — tiriaca.eit medicamen moꝛtiferoꝛũ.et venoſo⸗ rum.Et ipſa pꝛeparat᷑ et comeditur ſcilicet cũ ſemmibo et ſale et eſt bona ſtomacho. Et hoĩ⸗ nes ſcindũt ſiipitem et radicem.⁊ egreditur in de lachꝛymus qui colligitur et ſiccatur. Et eſt illud quod dicitur aſa.i¶ Et melioꝛ ex aſa eſt il la que vergit ad rubedinem.et eſt clara ſimilis myrre habẽs bonum odoꝛem nõ ſimilem odo ri poꝛri.nec sdoꝛẽ hoꝛribilem ſubito et quan⸗ do teritur et infundit cito reſoluitur.Et quan⸗ do tenetur in oꝛe pꝛouocat ſaliuam cito.foꝛtiꝰ autem in tota bac planta eſt.eſt gũmi ⁊ poſt illud eſt folium.et poſt illud eſt ſtipes. gummi autem eſt acutum inflatiuũ quod quando mi⸗ ſcetur cum aceto vino et pipere.et ponitur ſu⸗ per alopitiam:curat eam. ¶ Alia autẽ que di⸗ cit Serapion ſunt hic poſita ſᷣm mentẽ dyaſ. galie.⁊ auicen.quare pꝛo nunc tranſeo. Capitulum. xlvi Sarum. yſidoꝛus. Aſarum naſcitur E vmbꝛoſis montidus.herba floꝛibꝰ Acaſie ſimilib Ineſtq; fios iuxta radicẽ De Yerbis. aceto et coꝛtice granati.et ſit inde emplaſtrum purpureus in quo ſemen continetur vuarum curat emoꝛroidas ani.i¶ Et quando bibit cuz ſimile.radicibus pluribus ac tenuiſſimis.ct be ne redolentibus.et eſt virtute ſimilis nardo. ¶ Dyaſcoꝛides.Aſarus eſt quam multi nar⸗ dum agreſtam appellant.habet folia edere ſi⸗ milia tenuia et rotunda.floꝛem inter ſolia iu⸗ xta radicem purpurei coloꝛis in ſimilitudine. Juſquiami ſemen vero ſimile vuis.habet ⁊ ra dices plurimas tenues atq; nodoſas ct geni⸗ culoſas ſimiles agreſii ideſt gramini.odoꝛe ſu aues ac linguam remoꝛdentes cũ feruoꝛe ſuffi cienti.¶ Auicenna. Aſarum eſt berba habẽs ſemina plurima.cuius radicum nodus eſt toꝛ tus et aſſimũatur piperi boni odoꝛis linguam moꝛdicantis.habet floꝛem inter folia apud ra dicem ſuam.cuius coloꝛ eſt purpureus ſimilis floꝛi iuſquiami. Radix cius eſt magis iuuans q; aliquid quod in eo fit.Et eius virtus eſt vir tus acoꝛi vel eo ſoꝛtioꝛ.Et eo melius eſt ꝙ ſub tilis odoꝛis eſt. Flam calidum eſt et ſiccum in tercio graduet dicit᷑ ꝙ ſiccitas eius eſt maioꝛ caliditate ipſius.¶ Plinius lbꝛo.xxvij. Aſaꝝ eſt herba habens folia edere ſimilia. ramos lõ gos.radices numeroſas.tenues.odoꝛatiuas. fios eius aureus.grane ſemine ſermlatum.na ſcitur in montibus. Operationes ¶ Contra ſerpentem ictus valet non ſolum modoſꝗſed etiam linitum.i¶ Plinius libꝛo xxi. Aſarum eſſe ſalutare iecoꝛis traditur vicis. Axũgia ſumptum in emina mulſi mirti aluum purgat elleboꝛi modo ydropicis quoq; pdeſt ac pꝛecoꝛdijs vulſis et moꝛbo regio.in muſco ſi addas facit vinum vrinis eijciendis. Cuʒ ſo lia mittit in vmbꝛa effodit᷑ atq; ſiccat᷑.¶ Aui⸗ cenna. Aſarum apenit et ſedat om̃es doloꝛes crctrinſecus pꝛopꝛieq; inſuſio eius.et ſubtiliat et reſoluit. mem bꝛaq; frigida calefacit.i¶ Con fert etiam ſciatice ac doloꝛi aunium antiquo ⁊ pꝛopꝛie ipſius infuſis.i¶ Confert iterum groſ⸗ ſitudini coꝛnee et opilationi epatis.Eiuſq; du riciei ſplenes veſicam et renes. Prouocat ciuſ q; potio ſicut elleboꝛus albus in purgatiõe vẽ tris amn aqua mellis ſoluit¶ Johanes meſue Melius eſt ꝙ ei miſcet᷑ ad ſolutionem facien⸗ dam eſt aqua caſci cũ ſpica et aqua mellis.Et quidam infundunt aliquid ex eo in muſco.et conſeruantur in vaſe per tres menſes.Et eſt il lud v inum medicina ad ydropiſim et ſplenem ¶ Subſinet autem aſarum de decoctione cõtritione rem mediocrẽ et elaboꝛatio in cõtri tiõe ciꝰ ſacit ißm magis ꝓuocatiuũ qᷓ ſolutiuũ dùN , — Tragatus Et ex rebus facientibus romitũ.Et educit per ventrem.Et eſt pꝛouocatiuuʒ vrine.⁊ edu cit coloꝛem et flegma.Et eſt ex rebus bonis. In quibus eſt ſpecies iuuamẽtoꝝ ad opilatio nem epatis ⁊ ſplenis et duriciem eoꝛum ⁊ moꝛ bos opilationuũ.ſicut eſt ydropiſis ⁊ ycteritia et duricies ſplenis.⁊ ꝓpꝛie vinũ infuſiõis eius quod diximus.i¶Et confert iuuamentum ma gnũ ſcbꝛibus opilationũ.et febꝛibus antiquis et inungitur doꝛſum et ſpina ex oleo ipᷣius cuʒ laudano et facit ſudare.iſ Et confert opilatio nifebꝛium et pꝛouocat vrinam. Et in ſperma⸗ te augmentũ facit. Doſis eius infuſi potio eſt ab aureis.ij.vſq; ad.ʒ.iiij.et pulueris eius.ʒ.i. 9 vſq; ad aureos.ij „ . Trr. „ r de. an Grrr Stragulos vel aſtragallos herba eſt que folia habet longa cũ inciſuris mi⸗ tis. obliqua circa radicem caules tres pli.farma.capᷣ.Aſtragulus ſiue ficus terre ſi⸗ ue glandula fruticuloſus eſt habens radices ſiipticas.quapꝛopter ex deſiccantibus eſt. aut quatuoꝛ floꝛem iacincti.radices viloſas ĩ plicatas rubeas pꝛeduras habat. Naſcitur in petroſis et aſperis locis.i¶ Halienus vi.ſim⸗ ¶ Galienus. Non debiliter cicatrvat vulne⸗ A ra vetera.¶ Et ventrẽ fluentẽ ſtringit ſi quis radicem eius coquens in vino bibat. Naſcit aũt plurima hec herba in neuete arabie. . Capitulum.xlix. folia ſtipitem nodoſum.et in quolibet PRecſatann herba minuta habel 22 nogo ſolia in gyro poſita quinq; vel ſex vel ſeptem oꝛdinata ad modum ſtelle ſicut herba que dicitur rubea vel ſicut alguaſcẽ. et ab eiſdẽ nodis pꝛocedũt alij rami ſimili modo frcti cum nodis et ſolijs vt ſupꝛa in ſigura cuʒ floꝛibus paruis albis ſiont floꝛes oliuaruʒ Eſt enim calide et ſicce complectionins Dperationes ¶ Omnem duriciem et apoſtemata durare ſoluens elt. ¶ Ouando emplaſtrũ cũ ea humi acontert apoſtematibus et reſoluit exterio⸗ ra apoſtemata. ́”MMVMẽ B R De Herbis folia eius contuſa ⁊ impoſita ignem ſacrũ cõ⸗ peſcũt.¶ Jolia eiꝰ comeſta doloꝛes veſice am put ant. ¶ Similit et reuma ſtomachi et ven⸗ tris ꝓhibet.comeſtũ febꝛes acutas extinguit. ¶ Et lumbꝛicos rotũdos educit. Sanguineʒ reijciẽtibe ꝓdeſt. Diſſintericꝭ comeſtũ auxiliat ¶ Kathaplaſmatibo oculoꝝ vtiliter adhibet᷑. Reumatiſſimum inteſtinoꝛum ſi adhibet᷑ com peſcit. Doloꝛes matricis ſuppoſitum mitigat ¶ Serapion auctoꝛitate Raſis. Semen ei⸗ facit vomere foꝛtiterEt vidi hominẽ qͥ bibit ex co.z.ij. et aſſelauit vſq; ad debilitatẽ magnam SGScdlienus.Atniplex domeſtica multo frigi⸗ dioꝛ eſt agreſti.quapꝛopter et flegmonib etiã frigidis incipientibus quidem et creſcentibus ac mollibus adbuc et quaſi feruentibus oꝛtu⸗ lana :cis vero que in ſtatu et declinatione⁊ in dureſcentibus frigeſcentibus agreſtis ſunt cõ uenientioꝛes. Fuctus autem eius abſterſiue vᷣ tutis eſt. Ande et ad yctericos ex opilatiõeepa ris vtilis exiſtit. ¶ Almanſoꝛ tractatu tertio N capitulo de atriplice. Atnplices frigide lunt ”M —ee et humide. que ventrẽ mollificantes benenu⸗ S— miüt. Ictericis quoq; et calidum babentibus = = 2 d 8 N — — „Par beneficium pꝛelianx 2ı△K Triplex. Serapio. li. aggre. capitio 77 araf. Auctoꝛi. Dyaſcoꝛides. Araf id· E eſt triplex. Olus eteganere duplic⸗ cioꝛtiuũ aggreſte frigidũ ẽ:ſed domeſtiea mł to frigidioꝛ ẽ agreſti.Galienꝰvi.ſimpliciũ far⸗ macoꝛũ capitulo andrafaſis Andrafaſis ſiue atriplex ſiue cnſolocãna fnigide et humidevir tutis ẽ.humida qͥ dẽ in ſecũdo gradu.a medijs frigida in pmo:quã qͥdẽ tepidã dicebant eſſe qualitatẽ qualis et roſis nris damꝰ:niſi qꝛ nõ eſt particeps ſtipicitatis.ſed eſt aquoſa et mi- nime terreſtris:ſicut malua.ſed ſecundũ vẽtrẽ facile tranſit ſicut illa ꝓpter viſcoſitatẽ.om̃ino aũt modicũ qð diaſoꝛeticũ eſt ei. Sunt etiã et bl orꝛtulane tam malua q; anfradaſis mulio bu⸗ iben midioꝛes et frigidioꝛes agreſtiibus. KcWOPprerationes A Dyzaſcoꝛides. Andrafaſis. id eſt amnpler ca thapiaſmatibꝰ adhibita cruda ⁊ cocta bapur Bimpoſita medet᷑.¶ Scmen coʒ cũ mul a bibi tũ yctericos curat.E ius virtus ẽ leptintica cũ polenta cathaplaſmatibus adhita ⁊ impoſita Doloꝛem capitis tollit.¶ Tumoꝛibo oculoꝛuʒ I“ — ge 3 neceſſe ad hihet᷑.et fatigationẽ ſtomachi impo . P . li 1t „ 8 . an à D atollt f Bemen uoneſrencis meük. Capitulum. ! ſr ci⸗ llana Inda ſimilat: ſiue ẽ ſimili ma liter acutioꝛ.⁊ alia c planaiita ꝙ poſſit ſtare recta ſicut alicuius qͥ in ludo ðꝛ pedes.in ceteri intus ⁊ extra nuci muſcate ſilis eſt. ſine ocoꝛερ ne ſapoꝛe naſcit incluſa in q̃dã lanu gine ſili folliculo ſericianlrotiẽs detert᷑ int᷑ ali⸗ as ſpecies:maxiĩe cũ cinamomo a caſu.et ego vici ipᷣaʒ in ſuo ſolliculo eii ſuipticũ valde.⁊ cqͥ parat᷑ ſandolis in frigiditate¶ Sera.li.aggre. ca.fautcl.i.qandllana inda. Eſt em̃ arboꝛ faufel ſicut arboꝛ netegel.et cmittit canulas in ùbus naſcit᷑ tautel ſicut Dactili.Et iſta herba nõ ẽ in terrꝭ arabũ.Et idem auc.yſaac benarã faufel c aucllana indica.⁊ ẽ fructꝰ ſilis nuce muſcatę in qlitate et coloꝛe ſuo.⁊ ſunt in ea ruge.ct in ſapoꝛe eius eſt parũ caliditatis cũ pauca ama niudine.et defert ex ſini ct eſt frigida ⁊ foꝛtiter ſiptiiaaaaaass — Pperationes (¶ Sera. Joꝛiificat mebꝛa. ⁊ virtꝰ eius ẽ ſicut vᷣtus ſandali rubei.? cõfert apoſtematib cali⸗ dis.q̃ qũ nõ inuenit᷑ ponit᷑ ꝓ eo ex ſandalo ſu⸗ beo. ⁊ mecietas põderis excoꝛiãdo recenti. ¶ Eſt em ſoꝛtiter ſtipticũ:⁊ ſoꝛtiſicat membꝛa. ¶ Etẽ bonũ doloꝛiba dẽtiũ.cõſirmat dentes comotos:⁊ gingiuas ſua ſupticitate.et repꝛi⸗ mit caliditatẽ oculi qñ ſit ex eo copol aut em⸗ nuci muſcate:niſi qꝛ pars vna eſt aliq⸗/ attätus Capitulum. li Uena. ſlinius capitlo de auena.ſiue E greci egilops. Herba eſt que creſcit Ain ſegetibus cum ſolijs tritico. ſimilib⸗ ſimplicibus quidem ſed hirſutis cum tenui ca⸗ lamo habenti in ſummitate tribus tegminib⸗ ambitum:ex quibus ariſte ſimiles capillis ex⸗ tant᷑.¶ Serapion libꝛo aggregatoꝛis.capi⸗ tulo kuſir. auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis. Kurſir ſi⸗ ue cauſir vel dolara.id eſt auena Eſt herba cu ius folia ſunt ſimilia ſolijs frumenti.niſi quia ſunt mollioꝛa.⁊ in ſummitate calami eius eſt ſe men duabus vel tribus tunicis veſtitutum. ex quibus exeunt ariſte ſimiles capillis in ſubtili⸗ Operationes ¶ Galienus 4 implicium farmacoꝛum ca pitulo de egilops. Sapoꝛ eius eſt acutus pa⸗ rum et acris.Et virtus eius eſt dyafoꝛetica.ſic ꝙ reſoluit apoſtemata dur. — ¶ Et conſertſiſtulis que ſiunt iuxta oculũ que egilope vocantur. ¶ Et quando ſit cũ ea omplaſtrum aum farina curat ſcabiẽ et reſoluit apoſtemata dura.Eſt autẽ vtcũq; ſtipticitateʒ; habens vt et diarrijs que ſᷣm ventrẽ confteert. — idẽ libꝛo pꝛimo de cibis. caplo de auena . . . Auena eſt cibus ſubiugaliũ non hominum.ni ſi ſoꝛte alicubi fameſcentes extreme cogitan⸗ tur ex hoc ſemine panẽ faccre.Extra famen au tem per aquam elixum: comeditur cum vino dulci.aut melle conſimiliter cvſe Caliditate au tem ſufficiente participat conſimiliter illi.qᷓ;⸗ uis non ſimiliter illi durum exiſtens. pꝛopter quod alimentum minus exhibet coꝛpoꝛi. Et Aliter autem indelectabilis eſt.quia ex ipſo ſit panis:non tamen retentiuus veninis. aut pꝛo nocatiuus vt pꝛius.ſed in medium ſecundum Serapion. Mollit dunties. Et idco ad egi⸗ lopas farina eius cathaplaſmatibus cõmixta congrue ſacit. ¶ Item eius ſuccus ſeruatus admixtus fari⸗ ne lextarij in paniſeulos redigitur et iteruʒ re⸗ ſoluitur aqua in ſucci qualitatem quoniam vſus ciua eſt neceſiarius.vires autẽ habet le⸗ Mier et cficaciter relaxantes.Et ad omnes tu moꝛes facientes. . * . * ,* Capitulum. xli,)j) 2 114 , ſſie na . d d nni an nau ſro⸗ feau t ſü Po ſei z — — 4 eſt deſiccatiua rubiſicatiua. De Herbis P murio. Auicenna. Auricula ñmuris eſt herba virtuti herbe q̃ vitruʒ abſtergi ſimilis. Et hboc nomen abſo⸗ lutũ eſt duad berbis. quaꝝ vna eſt quã nomi nat Halienꝰ babẽs malue odoꝛẽ etnõ habes dDuritiã. Alterã quã nominauit᷑ Dyaſcoꝛi.eſtti mans q ſit ſilis volubili:niſi ꝙ habet folia mi noꝛa cõparata qd ipᷣm.Et eſt herba expanſa ſuꝑ faciẽ terre.paruos ſtipites habẽs.domeſti ca bona ſine odoꝛe.nec habẽs ſapoꝛẽ foꝛtẽ.fo res aʒulinos habens. Huius ſemẽ aſſimilatur ſemini coꝛiandri.Et yrũdinesex ipſo edũt.Eſt aũt calida et ꝓpꝛie cinus oꝛigo nõ ẽ aque/ꝓpin⸗ qua. Juuamentũ eius eſt( vt ait Muſaiach) inuamentũ abſinthij. et eſt res q non eſt mon ſtrata ſimul in duaba plantis.Que nota eſt ex eis (teſte Halieno) fnigida eſt et bumida in ꝗ⸗ du pmo.Altera vero eſt ex ſumma medicinaꝝ calidariſ. In pma vero eſt ſtipticitas.Altera Operationes Halienus. Spinas et ſurculos ertrahit:et plagas adherere facit. Conſert epilentie bibi⸗ ta.Coꝛture quoq; ſternutatione facta ex ea.⁊ eius ſternutatio cerebꝛũ muncdlificat. ¶ Succus eius curat oculoꝝ caligines.Con fert hydropicis et calculoſis et epaticis. ¶Et betba ipſa contuſa et ſuper vulnus im⸗ ita attrabit infixa coꝛpoi. an areemerusillinoberbe ſlegma pur gat pꝛopter eandem cauſam. ¶ Et vniuerſaliter loquendo ſiccatinam habʒ virtutem. quapꝛopter etiã vninera ſolidat.et putrecoinbus confert. Coapitulum. Iinf. frucũ ſimilẽ nabach.et nominant euʒ Judei mirabolanũ.Et eſt arboꝛ mag na. Radix eius calida in ſecundo:et ſicca in ſi ne pꝛimi.Fructus eius ſᷣm plurimũ eſt mal ſtomacho et foꝛtaſſe interfiat. Pperationes os eius aperit opilationem cerebꝛi. ¶(Radix eius cum vino interficit pediculos. æ auget capiloo. irie Capitulum liu ʒedar vel aʒederach. eſt arboꝛ habens R DV * . auc. Galieni. Subltãtia aceti eſt ſub⸗ ſiditatẽ frigiditae. ſiccatiuũ vero ſuflſicienter e hoc farmacũ.vt ſit tertij gradus iam complcti Operationegs ₰ Trattatus podagrã cẽuenit.i¶ Et qñ coquit᷑ cũ melle et linit cũ eo liuoꝛ qͥ fit ſub oculo aulert cũ.i¶ Et qñ infundit᷑ pongia in aceio q pus ſuerit inſu ſa in olco roſaxꝝ et apponũ fronti cõuenit ſode ex caloꝛe ſolis.i¶ Et fumꝰ eius cõuenit graul⸗ tati auditus:⁊ tinnitui auriũ.i¶ Et qñ diliillat᷑ in aurẽ occidit vermes qͥ ſunt in ea.¶ Et quãů⸗ do bibit᷑ calidũ ↄſfert accipiẽtibo medicinas ve nenoſas ¶ Et qñ bibit᷑ cu ſale obuiat nocumẽ to toꝛici.i Et qñũ bibi eradicat ſanguiſugas q̃ adheſerint gutturi. Et ↄuenit tuſii antique. LRRANNXX: Et qñ bibit᷑ calide cõuenit aſmati.i¶ Et qñ ſit Mſeon gargariſmus cũ eo abſcindit curſue bumoꝛuʒ AhiziWEEE NXN N venieotiũ ad guttur. ¶¶ Et ↄuenit ſquinantie ſiNIIRE D —N et cauſui vulue.⁊ collutio oꝛis cũ eo ca.ↄueni WErrrrTYNOHSERVD N N doloꝛi dentium. ¶ Paulus ca. de aceto.rica — tio eius cũ ſale circa volas manuũ et pedũ va i let contra ſlreneſim et ltargiam. EE NNS EE libꝛo aggr.ca.thal tilis compoſita ex caliditate et frigidi⸗ tate.niſi quia frigiditas eſt amplioꝛ in eo qᷓ ca liditas.Et deſiccat in tertio ẽdu ꝓpe ſinẽ quã⸗ do ſuerit antiquũ.et ẽ nociuũ neruis Hal.viij ſim.far.ca.oxos.Fm trãſlationẽ grecã. Oxos .acctũ mixte ſubſtantie exiſtere.ſcʒ calide ⁊ ſri gide.Ambabꝰ ſubtilib ꝑtibe.ſuperat vero ca Dxyal.Acetũ infrigidat ⁊ ſtipticat.⁊᷑ bonũi ſomacbo.⁊ ꝓuocat appetitũ.⁊ abſcindit ſan-ꝰ guinẽ a quocũq mẽbꝛo fluat.ſi bibat᷑ aut ſiat ſeſno in eo.i¶ Et coqͥt cũ cbis.⁊ ↄuenit cin ſi ſuꝑfluitatũ ad ventrẽ.¶ Et qñ infunditur ĩ co — lana nõ g onc turakanoſlemarg in ”M. ncipio ipᷣoꝝ.i¶Et reſiringit manicẽ egreſſaʒ C 111 cihio Cakd rrctun mheman ſanguia ap itulum. lvj “ nolentã.¶ Et ↄfert vlceribꝰ fraudulẽtis et he⸗ Qua.ypocras in libꝛo ð acre ⁊ aqua riſipile.et foꝛmice.et ſcabiei vlceroſe.et impeti⸗ A qua que in altis locis ſiue bulientis gini.et emoꝛroidib.et panaricon.Et sbluunt᷑ exurgit montibo aquarũ optima a ſa⸗ cum co vlcera fraudulenta.¶ Et quãdo miſce luberrima ſapoꝛata.talis vero multa vim per tur cũ pauco furfuris et pꝛeponit ſepidum ſuę mixiiõe indigẽe.eſi hyeme calida:cſtate vao *$D b § zu Soe 2— —w— = B =☛ — * = frigida. Similiter q̊ʒ q ꝓſundiuſculo exurgũt fonte.q̃ꝝ etiã melioꝛ ea q ab oꝛtu ſolis ⁊ maxĩe eſtiiuo tꝑe decurrit alba ꝑſpicua. atq; pculdu trefactiua.Opoꝛtet autem eſſe attentũ circa ᷣ itutes a quarum.vtpote q̃ diuerſe in ſapoꝛe et pondere ſunt:de hac em̃ que turbidi qͥ biberit coꝝ virtutes calidi ac tumidi fiunt e bio eſt odoꝛitera.q̃ vero lenta eſt ⁊ grauis pu⸗ Pboperationes ypocras. Coꝛpamacra cubitiſpatule tenn es ſimmiliter facies q; maxie mñ ad ſplenẽ nfluef cogñ.vñ malus ſanguis pcreat᷑ illã nõ biben tes multa ſuꝑabundãt comeſtlione.i¶ Eſuries illis ꝑſeuerat atq; creſcit.⁊ ſitꝭ ſimiliter.ſuꝑio ra vẽtnium ⁊ media inflant.quapꝛopter catar ticis foꝛtius illis vtenduʒ eſt.q hac egritudine hieme et eſtate ↄtinẽt᷑ accidit illis aqᷓ citrina ⁊ intereũt.¶ Eſtate vᷣo diſſinteria lieteria lõga t q̃terna laboꝛãt.qͥ moꝛbi naturã ꝑuertunt ct mutãt.et in aquã cadũt citrinã.et ꝑcunt iuue nes illoꝛũ pulmonis doloꝛe.alijaq;ᷓ paſſic ib coꝝ mẽtes ꝑturbãtibo affligũt.ſenes acuta fe⸗ dꝛe ⁊ ꝗrdẽti ex vẽtrnũ ↄſtrictiõe accidẽte vexĩt Mlienbꝰ apoſtemata de genere albi flegma lis ĩnaſcunt᷑.neq; ↄcipiũt vel parturiũt niſi cũ magna difficultate atq; moleſtia.coꝛꝑa coꝛuʒ magna et groſſa:q;to plꝰ in lõgitudie ꝓptẽdũ᷑ tãto gracilioꝛa fit.meſtrua vᷣo iuxta qð opoꝛ tet fluũt.pueri berma vini cauſone cruriumq; vulneribꝛinfeſtant᷑. Sed qͥ huiuſmodi nature ſüt his vitã impoſſibile eſt extendi.ſʒ in tẽpeſti ua ſenecta pᷣripiunt᷑.i, Oulieres vᷣo grauide vident᷑.cũ vᷣo tꝑa partꝰ adueniũt.vteri ſetꝰ in anes tumoꝛe relaxant᷑ cuiuſmodi paſtiõe detẽ ta matrix q̃cũq; aque citrine coadunatice in⸗ tumerit laboꝛat.ad hanc itaq; quã pꝛedi imꝰ aquã pertinẽs eſt et ea q̃ a calida terra ſurgit aut fngido metallo vel ere ſiue argento vel auro ſiue ſulphure aut alumine.i¶ Aqueplu uiales leues et ſopoꝛate ac lucidiſiime ſunt. NHam ſol qð ſubtiliꝰ atq; leuius in attrahẽdo aſſumit Aque pluuiales cito putrent.malũq; exalãt odoꝛẽ.quare cm̃ ex multꝭ cõgregate ſt ddᷣs Ideo leuiꝰ alijs putreſcere olẽt ↄac muta ri. ¶ Aqua niualis vel glatialis oĩls mala eſt poſtq; ſemel fuerit ↄge lata nüq; ĩ pſtina ↄuer tet᷑ naturs.qcqͥd ẽ ſapoꝛitũ ⁊ leue ⁊ claꝝ ſuerit aut purũ id totũ gelu aduẽniete receſſit.qð vᷣo turbidũ remãſit.¶ Et ſic poter ꝓbare.ſi enim aquã ĩ vaſe ad mẽſurã poſitã ſb gelu agelari dimiſer ꝭ cũq; ↄgelata fuerit ĩ ſole vłĩ qnbʒ ca lido liqſactã remoueas eadẽ mẽſura multomi nus iuenies eſſe. ſilß aut de gelu et niue. eis a de niue et ſilibe peioꝛ eſt omi aqua.¶ Aq̃ frigi da debet dani digeſta materia.¶ Auiccñ ii cañ.ca.de cura fe.in generali.Aqua frigida iu uat in digerendo. Auiccñ.codẽ li.A qua cali da citiꝰↄgelat᷑ q frigida.Auiceñ.p mo cano⸗ ne doctri a.ij.ſen.ij.ſumma.i.capᷣ.iij.Aq̃ ſigi da nõ debet dari ſi ẽ humoꝛ cqrudo⁊ groſius. Auicẽna decura fe.in generali.A qua ſrigida digerit humoꝛẽ colericũ. Auiceñ.codẽ loco. Aqua nõ nutrit Aui.i.canone ſen.ij.doctrĩa ij. ca.xvxi. Sine aq̃ nõ põt eſſe cõplementũ rei nutrite.i¶ Auiceñ.codẽ loco.Aqua currẽs et diſcooꝑta eſt melioꝛ aq̃ꝝ.Auic.coð li. Mcli oꝛẽ aq̃ q ſuꝑ petras vadit q; q ſuꝑ lutũ.Aui. coð li.Quato aq̃ mag longat᷑ a luo pncipio tãto melioꝛ ẽ. Auic.eodẽ loco.A qua q eſt eſta te frigida hieme calida ẽ melioꝛ.Aui.eodẽ lo;- co.Aq; cocta minoꝛis inflatiõis ⁊ velocioꝛis Deſcẽſiõis.i¶ Auic.codẽ loco.Aqua pluuia⸗ lis ⁊ ſpecialr q in eſtate colligit᷑ ⁊ c ſimt toni⸗ tmua cſt in a mehioꝛes aquae. Atniẽ. codẽ lo); co.Aqua pluuialis ĩpedit pectꝰꝛvocẽ.Auiẽ. coð loco.Aque putceoꝝ deterioꝛes aqueſunt. „ Eodẽ loco.Quedã aque generãt flegma:⁊ q̃; dã colers.E odẽ loco. Aq̃ paludũ ad apoſte⸗ ma ſplenis ⁊ ydropiſim ꝑducit.Eodẽ loco.A que nõ currẽtes quocũqʒ mõ ſuerint nocẽt ſio macho. ¶ Auic, eodẽ loco. Aqua calida coꝛ rũpit digeſtionẽ ⁊ nõ tollit ſitim illico.Eodeʒ loco. Aqua multũ calida inuat ĩ colica ⁊ ſple⸗ nis vẽtoſitate.Eodẽ loco.Aq̃ nõ nutrit.Aui cchñ.i.cañ.fen.i.doctria.iij.ca.iiij.¶ Aqua de bet exhiberi materia exiſiẽti digeſta ⁊ virtute ſoꝛti. Pal.vi.terapẽtice.ca.ij. Aqua tepida ſa cit nauſeã.Auiceñ.i.cañ.fen.iij.doctria.ij.ca. viij. Aq̃ multũ calida ſtringit cutim. ¶ GHal. vij.terapentice.ca.ij.Aq frigida nocet defectꝭ Gal.codẽ loco. Aqua tepida mollit coꝛpꝰ et mectat ⁊ delectat.Bal.eodẽ loco. NHatãs im⸗ moderate in aqua a luminoſa ↄſtringit cutim ⁊ trãſpiratiões intꝰↄſtringit.⁊ ſi ſũt ſumoſe ge neratfe.Gal.i.de ac.⁊ moꝛ.ca.i. Multi in fri⸗ gida aqua balneati moꝛtui ſũt anteq; domũ venirẽt.Gal.codem li.ca.iij. Aqua frigida cõ ueniẽs eſt colericis tꝑe ſanitatis ⁊ tꝑe egritudi nis.⁊ hoc ſi fucrint cõſucti coꝛpoꝛi.inconſueto nequaq; dari niſi pꝛius venerit ad ſanitatem. ¶ Hal.viij.tera.ca.iij.Di timeas dare aquã frigidam coꝛꝑibocolericis ꝓpter incõſuetucinẽ ſuadeo ꝙ nõ ⁊t beas dare.¶ Auiceñ.i. cam. ſe. / ij.ca.xvi.doctrina.ij. Terree aque ſplenẽ reſol uunt.⁊ nõ coire volẽtes adiuuat ⁊ aeree coꝛru ptiomi completionis vtiles exiſiunt. Daſco. cꝗ.de aqua.Aquarum omniũ natura frigida eſt ?⁊ humida. A qua que de lapide cmanat le⸗ uioꝛ ⁊ limpidioꝛ eſi ventrem ⁊ vꝛinam ꝓcurat. * oꝛ (ſt cocta Trattatus ¶ Aqua q̃ de paludib argiloſis eminat gui⸗ Salutẽ coꝛꝑie oꝑat᷑ ⁊ mliũ mede tur. Et qꝛ in o. bo infu miratibꝰ aqᷓ ẽ ncœeſſaria. Inter oẽs aqs pluuial optima eſt. et lenis et xuilcis et facilime digerit᷑ cito em̃ caleſit.⁊ cito infrigidaĩ.¶ De ſontanis aqᷓ eligit᷑ illa que ad ſolis oꝛtũ tendit ⁊ meridiè.et de mõtibo caluis cxit. Hec er ꝓpinq̃t pli niali.que vᷣo ↄtra occi dentẽ currũt ⁊ ſeptentrionẽ peſiime ſunt.aque peirã in veſica ⁊ reniba curãt.: mulierẽ ſterileʒ. ſaciũt:⁊ coꝛꝑitoꝛpoꝛẽ ⁊ ngoꝛẽ nimiũ mẽſirua ſiringunt inbibentes cgritudmiſudoꝛem pꝛo⸗ rumpere vcl funum ventnis vel nauſcam. . D yaſ.ca. de aq̃ marina ſ m traſtatõeʒ greca Aqua marina vᷣtutẽ bʒ viſcida ⁊ te motica et cacoſtomaticũ ventrẽ tunbat.ficgma deponit Kolcra t᷑o ſacta ⁊ ſomẽto aohie ita apoſte⸗ mata de alto educit.durccics ſpargit. oĩby dia foꝛeſim pᷣſiat.neruoꝝ cauſas ceponit.tumoꝛẽ mmoꝛu eẽpeſcit ¶ Jnucnit᷑ cià aqua ſulphu 1ea aluminoſa ⁊ ferrea q̃ habet virtutẽ carum a quibus recpiũt deno minatioes. Capitulum. Ivij Arba Jouis yſi. li eiby. Barba ionis . 7. 3 X. ,Y ſticados cit inũ icẽ eſi. Unde qͥdaʒ ait. PBar ba iouis ſlicacos ſed ſomper viua iouis barba.¶ Platcariꝰ. Barba iouis fri.in.iij.ã. ſic.in. ij. Et ꝛ ſemꝑ viua:q; ſemꝑ viridis repe⸗ ritur. Itaq; viridis multe cfficat ie eſt Etinme ipa eſt emꝑ viusg Sed batba Jouis ?2 Pperationes Plagelle in ſucco eius ⁊ accto vel aggreſii in tincte valent ð caleſactionẽ epatis epyiimatr. ( Cõtra doloꝛẽ in calida cauſa in pnciĩpio va let ipᷣa heiba trita ⁊ ſuppoſita.¶ Cõira apᷣa⸗ ta calida v alet ad materiei reꝑcuſtionẽ: licʒ pꝰ modũ obſit ↄſtipãdo materia.¶ Cõtraignis vel aque vſſuras.ſit vnguentũ ex ſucco cius ⁊ oleo roſeo ac cera ¶ Còtra finũ ſanguis e na rnib, q ſit ex cbulitione ſanguinis in epate ac venis in iuuembo. et in cſtate plagella in ſucco eius ac aqua roſaꝝ intingitur ac fronti actim poꝛibus ⁊ gutturi iuꝑponit᷑.¶ Actoꝛ. Eſt aũt barba ioins ſpecies minoꝛ acidule.i NMHacer Adiuuat auditꝰ mire pellitq; doloꝛeʒ. Altera mino: ſpẽs eſt ſiiꝰ he be:qua ſemꝑ viuam di⸗ cunt.qm̃ viret omitꝑe.Gaba iouis vnlgari moꝛe vocat᷑.Eſſie refert pᷣcicteſileʒ. Plimiꝰ iſtaz,3D nec minus banc pꝛcdictis poſſe iuuare ꝛc. Arba ſiluana eſt plantago aquatica q̃ iuxta aquas naſcit᷑cuius lolia ſunt ob⸗ longa in acutum tendentia erecta ſuꝑ gicinieponi debet: crſiccata vero nõ. Cirmtẽ? aquam ſimilis folijs plantaginis:niſi quia nõ haobet infrigidandi ⁊ alteranci. ſunt ei coſte apparẽtes ſieut plantagin. CNN Lapitulum lwiiſ. 7 8 . 8 3 De Herbis SG Hperationes oñdebam ome ſtipticũ terreſtre aſe⁊ frigidũ. BBptiauomms. Bullioaut alteri⸗ſapoꝛis hʒ indicium. Et idco A¶ ñ̃ in dinanudis ſcnbit Halie.ca.de curis ponet vtiqʒ h̊ aliqᷣs ſiccareꝛ iſrigidare no de⸗ B genitaliu valere ad impꝛegnadu. ᷓEt idẽ di/ biliter.ſiqdẽ nõ male oſtẽdebat᷑ a nob in qmto cit coð li. de epilẽtia. ꝙ barba ſiluana eſt ce/ boꝝ monumẽtoꝝ ineſſe ſupticitatẽ terreluib⸗ tũneruia aq̃tica.⁊ ponitur ſiliter barbaſilna⸗ z frigidis coꝛpoꝛibi.deinde ⁊ apparctia teſtan na in antidotario galieni minoꝛi. in qͥdã medi tur. Etem̃ ſi ꝑatritiõibo ⁊ alijs vlceribid appo camine qð incipit medicamẽ ad ↄcipiendum. nas citius qẽ videbis ad cicatricem ꝓccdere Hinc eſt em̃ ꝙ in emitẽtibo ſanguinẽ ⁊ diſſin⸗ terijs adhuc in fluxibi qͥ in vẽtre ⁊ matrice nõ eſt aliqs medicoꝝ ſenbentiũ curatiuum nego cium cui no vtatur hocfarmaco. Operationes. — Tſ –— + — –ä ¶ Sera. Galauſtia incamat ⁊ ſtrigit cunt A tenaſinonẽ.et ↄſolidat vlcera in teſtinoꝝ.⁊ c⸗ fert ſputo ſanguinis ⁊ ſiuxui in teſtinoꝝ. ⁊ con fert ad omia ad q̃ ↄſert ypoqſtidos.¶ Anicc. B Balauiuia eſt ↄglutinatiua ⁊ retinetoẽʒ fluuxũ ſanguis ⁊ generat melãcoliã.¶ Et ẽbona gin E giue ſanguino lẽte.⁊ ↄſolidat plagas ⁊ vłera antiqua.et alhocoꝛ.⁊ pexcuſlionem pulus iʒa ta deſuper. ¶ Er ſirmos efricit dẽtes motos. D ¶ Et ꝓbibet fiurũ ſanguis.ꝛ ſiringitfinu in? E teſiinoꝝ.⁊ ſiuxu matnuis ſaguinẽ. Loco eius ponit᷑ coꝛtex glandinis.⁊ caput granau. — Alauſtia eſt flos maligranati caduc⸗ Ba Dyaſ.vocat quitinũ ca.ð malo⸗ nato fri.eſt ⁊ ſic...qᷣdu. Sera.li.ag⸗ gre. ca. lulitia.i.balauſtia.⁊ ẽ flos malignati. tecmalis granatꝭ qdã ſunt domeſiica: qdam lſilueſtria. Gflos ſilueſtri dꝛ balauſtia.qᷓꝝ qdi inuenit᷑ alba.qdã purpurea.⁊ qᷓdam roſacea. Auiẽ. li.q.ca.ð Balauſiia. Galauſtia flos eſt granati ilueſtri ꝑſici aut egyptij:Et ip qdez qñq; ẽ rubea.qñq; alba.⁊ qq; roſea.Et ſuc⸗ ci einatura eſt ſiẽ ſuccibarbe hircine.frigida eiſt in ſine pmi gradꝰ.ſicca in ſco. Bal. xi ſim. far. ca balaultiu. Galauſtiũ eſt ſios maligra⸗ az . nati ſuueſtris. qᷓtis domeſtico vicinꝰ vchemen Ll teer aut ſtipticat guſtu.necnõ deſiccatiue ⁊ ſtip if iice vᷣtuti cit. pal s ' eit groſſappartü ſier colam-victa in qrto box monamenos uauumm 5 7 Tractatus Capitulumm.c rx Min codeʒ ſtatu.aut piracãcon.ſolia ha⸗ bet ſimilia rute.ſed paulo albioꝛa.nõ ſemper viridia etiſientia. Iloꝛes non caducos habẽs Naſcitur ſolum in India curtibus vel locis humidis.Eſt enim arboꝛ tenera et aſpera ob longa.ſtipitem habẽs ſimilem viti.Arboꝛ di citur balſamus:lignum ꝛilobalſamuʒ.ſemen carpobalſamum. lac verovel ſuccus balſamũ Hic vero fructus optimus eſt.qui eſt recens atq; vehemens odoꝛe ſincerus ſerenus.leuis moꝛdens atq; mediocriter linguam redargu ens.Adulteratur autem cipꝛino oleo aut len⸗ tiſcino.qut balſamino ſiue mirtino:vel melle mixto.quod leuiter pꝛobatur.quia aqua in q̃ Dum miſſum fuerit oleum ſupernatans balſa⸗ mum fundum petens eſt balſamum purũ.ve⸗ ſtem non maculat ſuper aſperum.cuius tan⸗ ta vis eſſe dicitur:vt ſiſol incanduerit in ma⸗ mnu teneri non poſſit.pꝛeterea arboꝛ nimis eſt calida et ſicca extenuans,.ſuccus autem ſubti lioꝛ eſt virtutis. Opobalſamũ quod appella⸗ tur lachꝛymum eſt arboꝛꝭ que eo ſimil malo⸗ granato vl licio ramoſa.ramis tenuibo et ex albidis. in India tantummodo creſcit. Aliqͥ tñ dicũt ⁊ in India naſci:fructũ habet q̃ſi ob⸗ rotũdũ ̊ mediũ qſi ventroſum ad capita vtra q; deductũ rubicundũ.valde grauẽ et plenũ.⁊ ſi frangit᷑ ſimile melli eſt.Et ſi maſiicat᷑ ſimile eſt piperi moꝛdẽs et ſuauiter redolens.qð car po balſamũ vꝛ. Huiua aũt arboꝛis lachꝛymũ colligitur ⁊iebo caniculanibo.ſᷣm alios vᷣo tẽ⸗ poꝛe autumno. Incidit autem truncus huius arboꝛis ꝑ loca et ramuli ipſius.Et ſic ſuppo⸗ nunt᷑ vala (vt pꝛeſens ſigura arboꝛis oſtẽdit) que lachꝛymũ fiuẽs recipiat. Cuius eſt opti⸗/ mũ recens ſincerum ⁊ exalbidum ⁊ odoꝛe acu tum.leniter linguaʒ ſubmoꝛdens.ſequens eſt coloꝛe ſubrufum.ct quaſi glutinoſum.tertium cſttcnuium partium valde et ꝑluciduʒ. Om̃e autem balſamum quod vetuſtatem recipit ſit rubeum et reſinatum et ſiccũ.Quod aũt opti⸗ mum eſt ſincerum eſt:quodq; in aqua munda ſtillatum non pꝛotinus diſtunditur.ſed magꝭ Deſidet.et poſtmodum totam aquam albidaʒ ſacit.et lacti adnut tum.illud in caſeum ſtrin⸗ git vt coagulum.quod enim ſincerum non eſt in ſummo aque diſtunditur ⁊ ſupernatat.⁊ vt oleum quaſi ſtillam oſtendit. Sciendum q; balſamus dicitur arboꝛ balſami. Galſamum vero dicitur oleum vel gummi.qð melius eſt dicere.Hã nõ eſt oleo vere qð ꝓ ban multis ) Aiſamug. Dyoſcoꝛides ca. de balſa⸗ mo. Balſamus arboꝛ eſt ſimilis licij. et exemplis. Primo co ꝙ vlidemus aùbererela bijs vulnerum. Et ſacile de panno co infecto lauatur. Similiter Dyaſcoꝛides dicit ꝙ ĩ aq̃ᷓ iniectum petit ſundum: poſtimodum diſſolui⸗ tur.et totam aquam albam facit.et pꝛopteres vocat ipſum lachꝛmũ. Item lignum eus vo catur ulobalſamum.et ſructus vocatur car⸗ pobalſamum. Multis modis ſophiſticatur Quidam vendunt terpentinam pꝛo opobal⸗ ſamo.quidam admiſcent parum balſami ter⸗ pentine.et ita habet odoꝛẽ balſami. Alij acci piunt ſuccum lemoncelli vel folioꝛum citri.et admiſcent terpent ine.et addito croco oꝛiẽta⸗ li calefacit et deſiccat in terno gradu. OPbprerationes ¶ Opobalſami z.i. datus cnz vino ſupfluita tes matricis mũdificat.fetum moꝛtuũ educit. ⁊ menſirua ꝓuocat.bom bace intincta ⁊ ſupo ſita cõuenit. et diſſurriaʒ ⁊ ſtranguiriam et la⸗ pidem veſice.ſi etiam fuerit opilatio ex frigido humoꝛe.detur cũ vino vel ᷣga pus madefa⸗ cta ex aqua calida erecta inflata iniciatur cuʒ oleo muſtellino vel nardino. ¶ Contra omnes paſſiones capitis venientis ex frigiditate detur cum appꝛopꝛiato aliqduo paſſioni conueniente. . ¶ Contra quartanaʒ et cotti ¶ Contra tinnitũ auriũ ex bumiditate paniʒ inſtillet᷑. Cõtra doloꝛẽ dentüũ ex parte dolenti aliquantulum in aurem diſtilletur. ¶ Coꝛpoꝛa moꝛtuoꝝ incoꝛrupta cõſeruat.qꝛ quantũ diſſoluit tantum cõſumit ¶ Sera.auc.al. Opium balſami eſi bonũ et ſubſtantia eius eſt ſubtilis.et virtus eius eſt que calefacit et deſiccat inſecido gradu Bal ſamum quoq; eſt ſubtilioꝛis virtutis q; arboꝛ Branuz vero eius eſt maioꝛis ſubtilitatis eẽ oleum. ottidianã ſacta pus purgatione detur cumvino. Igdem auc. Dyaſco. Uirtus balſami eſt que abſtergit tenebꝛoſitate viſus.et aufert frigidis⸗ tatẽ matricis.qñ ſit naſcale cum co cum cera- olco et expellit ſecundinã ⁊ ſetum.⁊ qñ ſit inun ctio eum eo pꝛohibet nigoꝛem. et munditicat vlcera ſoꝛdida.Et quando bibitur pꝛouocat vrinam.et eſi bonum ammai. ¶ Auiceñ. Ballamũ aperit opilatõcs ⁊ cõone nit vlceriba groſiis mũdiſicat vlcera.⁊: ꝓpꝛie cũ vreos,et extrahit fracturas oſium. coclio pꝛopter ſpaſmum. confert vlcenbus ca epileniie ct vertigini.. ¶ Idliergit pan 12 . K . ₰ i . — S — RU☛ E — De Herbis nũ im eivoleũ.lignũ elx: ipius ſemẽ: nferũt * Doloꝛi vtroꝛũq; laterũ ⁊ ſtricture anhelitus. ¶ Et doloꝛi pulmonis.⁊ ↄuenit ſemẽ ciꝰperi⸗ pleumonie ingide ⁊ tuſſi ⁊ ſili iᷣm oleum. „ 8 ð Alſamita.i.ſiſimbꝛiũ. Sed ſiſimbꝛius ½ vocat᷑ menta aq̃tica.⁊ alio noĩe vocat᷑ vpalſamita. Dyaſco.ca.de ſiſimbꝛio ſᷣm trãſiationẽ grecã ſiſimbꝛion ⁊ ꝛ cardaminõ eo ꝙ cardamo agreſti ſolia hʒ ſimilia. cuʒ folia eius rotũda naſcant᷑ ſicut folia cardami agre⸗ ſtis cũ creuerint ſcindũt ſe ſicut eruca. Uirtus eſt ei ca.diuretica.Paulus capi.de balſamita ca.eſt ⁊ ſic.in.iij.gradu.Aliud eſt domeſticuʒ aliud ſuueſtre.ſed domeſticũ nobis eſt in vſu quod omnibus eſt notum:virtutẽ habet diu⸗ reticam diſſoluendi ⁊ conſumendi. Operationes. ¶ GBalſamita crudũ ⁊ coctũ lentigines vultib⸗ tollit.⁊ maculas emẽdat ſi vna nocte impoſi⸗ tum fuerit ⁊ alia die locus ablua᷑ qque. ¶ Cõtra viciũ pectorꝭ ficũ pultes ex fanina oꝛ⸗ dei ⁊ aq̃ apoſito puluere eiꝰ ⁊ dent᷑ patienti. ¶ Cõtra frigidũ reuma ſolia eiꝰ in teſta calcſa cta ſine liq̃re ⁊ in ſacculo poſita capiti ſuꝑ po⸗ nat᷑ valet vinũ decoctiõis eius ↄtra doloꝛem ſtomachi ⁊ inteſtinoꝝ ex frigida cauſa- ¶ Et opilationẽ epatis ⁊ ſplenis.et vꝛinalium viaꝝ.berba ipᷣa decocta in vino ⁊ cataplaſma ta.ſoluit etiã ſtranguriã et diſſuriiam. Ualet etiam conira yliacũ doloꝛẽ.Et con⸗ tra doloꝛem factum ex ventoſuate. menſirua educit.conceptum iuuat.matricem mũdificat. ſomentatio ſi ſiat exeo. . ¶ Teneroſitates eiꝰ in oleo muſtellino vel ſal tem cõmuni decocte et ſuperpoſite idem ope⸗ Coapitulum. Ixif. — Aſiue vnũ ſigniſicant. O zimum quoddã OIcſt gariofilatum. quoddam ceſt cõmu⸗ ne. et quoddam eſt latum plus alijs: quod ci/ trarium vocatur. O ʒimum garic filatum eſt illud quod ob autoꝛibus laudatur. Ozimum citrarium eſt quod vituperatur ab omnibus. Eſt em̃ oʒimũ garioſilatum cõpetens medici⸗ ne⁊ berbe ⁊ ſemen. Cum autẽ ſimpliciter po⸗ nitur in medicina ſanen vebet intelligi. et po⸗ tiſſime in electuarus. Sed in vngẽtis ⁊ in em⸗ plaſtris herba intelligit eſt ca.et ſic. Et ſemen Bena gariofilatum. O zimum ideʒ — * —— bet virtutem conſiringẽdi ⁊ cõglutinandi. quod patet ex co.quia ſi ponatur in aqua ſta⸗ tim ingroſſatur ⁊ ſit qucdam cõglutinoſitas. herba ipa ex aromaticitate habet virtutẽ con⸗ Tractatus I Et idẽ octauo ſumplici farmacoꝝ capł pe⸗ nultimo.Gaſilicon non garioſilatũ ex ſcvo eſt gradu calefacientiũ.babet aũt caliditatẽ ſuꝑ⸗ foꝛtandi ex qᷓlitatibſuis diſſoluẽdi cõſumedi ⁊ obſtergẽdi ⁊ mũdiſicandi.i¶ Scra.li.aggre. ca.berengemiſch. eſt baſilicon ſiue oʒimũ gani Ode oſilatũ:et ſolia eius ſũt ꝑua q̃rũ coloꝛ ẽ medi⸗ inter roboꝛẽ et glaucedinẽ. Huiꝰherbe ẽ odoꝛ ſilis garioſiloꝝ ⁊ ſtipes eiꝰ eſt quadrangulatꝰ cuiꝰcoloꝛ eſt ſicut ſolioꝝ ipiꝰ⁊ ſemẽ eſt minutũ nigru.⁊ colligit in menſe Julij. Et eſt ca. et ſic. in fine ſcdᷣi gᷓdus.i¶ Dyal.ca.oʒimũ.Oʒimum cuiꝰ vᷣtut ſit penitꝰ inter medicos opio ẽ incer ta. Haʒ qͥ autoꝛe criſipo criminãat᷑. Hi eiꝰvicia percenſent ꝙ ſit ſtomacho imitilis q oculos chetat q; inſ aniã facit.iecoꝛi obſiſtat.Addunt pꝛeterea ſi tritum lapide contegatur ſcoꝛpiões gigni cõmanducatũ.⁊ in ſole poſitum vermes creare pediculos enutrire. Afri etiam putant hoc eſſe ꝑſuaſum ꝙ ſi quis eo die quo oʒimuʒ ſiunpſerit a ſcoꝛpione feriatur non poſſeſalua ri.ſed qui in diuerſa et vera opinione ſunt.hec oia falla aſſeruerãt.qnimo ſtomacho pꝛodeſt co ꝙ inflatioões eius diſſoluit.et facit alia iuua menta que ſᷣm ipᷣm inferius dicentur. OPperationes ¶ Contra ſincopim ⁊ cardiacam paſſionẽ det᷑ aqua roſarũ decoctiõis herbe ipᷣiꝰ.i¶ Ad ideʒ valet vinũ decoctiõis in q̊ herba ipᷣa ſtetit per noctẽ. Jpᷣa herba valet õ frigiditatẽ ſtomachi H̊ mõ.decoquat᷑ in multa qntitate in vino.ſed melius ẽ in muſto.⁊ poſt decoctionẽ addat᷑ vi nũ albũ in multa qᷓntitate.tale vinũ ẽ ↄfoꝛtati nũ multũ et aromaticũ.⁊ valet cõtra pᷣdicta.et cõtra indigeſtionẽ ex frigiditate. ¶ Uinũ etiã decoctõis ipᷣius herbe ↄfoꝛtat di geſtionẽ. fluxũ ventrꝭ ex fnigiditate. Semen oʒimi cum modico puluere accatie decoquat᷑ in aqua pluuiali et detur patienti. Ad marricẽ mũdiſicãdã.⁊ mẽſtrua puocan da ſiat decoctio eius in aq̃ et fiat fomentuʒ et ſuppoſuoꝛiũ ex teneritate ipius herbe Succꝰ⸗ ipius herbe pulueriʒatꝰ matricẽ mũdincat.cõ ceptũ adiuuat.et menſtrua puocat. Herba ipᷣa decocta in vino ⁊ oleo ⁊ natibꝛꝛ anchis cataplaſmata valet ↄtra tenaſmonem Halienus in li. de cibis.capi.de oʒimo.Oʒi mũ ſcʒ nõ gariofilatũ peſſimi quidem chimi ẽ et pꝛopter hoc infamãt quidaʒ ipᷣm dicentes. ſi tritũ immitatur olle vacue celerrime generat in paucis diebus ſcoꝛpiões.et maxime quãdo in ſole quis quolibet die calefecerit ollam. ſed hoc quidẽ cacochimũ eſt.et malũ ſtomacbo ⁊ indigeſtibile.Olus vero ita dicemus ipᷣm ẽ ca lidũ in ſecundo gradu.Et habet humiditatem non naturalem. . fluã.vñ nec vtile intra coꝛpꝰ aſſumptil:catha⸗ plaſmatũ vᷣo exteriꝰ vtile ad conſumẽdũu. ¶ Almanſoꝛ tractatu tertio capi. Albetha⸗ rogi qð exponit᷑ oʒimũ ſiue baſilicon non gari ofilatũ cali.eſt ðꝛ et doloꝛẽ efficit capitis ⁊ ma le nutrit.cuius comeſtio vtentis viſum tunbat qndo eo multo vti᷑. Sperma quoq; aut lac deſiccat.oꝛi tamẽ ſtomachi cõfert coꝛoboꝛat enim tpſum atq; coꝛdi auxiliatur. — ¶ Sera.O ʒimum garioſilatũ cõfert ſtoma⸗ cho.et facit digerere cibum groſſum.et cõfert epati et coꝛdi.et aufert triſtidam et ſollicitudi⸗ nẽ et odoꝛiferas facit eructuationes.et apenit opilationẽ cerebꝛi. Capitulum lxiij) - Ranca vrſina herba ?. cuius folia ſũt Beragn ſicut folia caulis:ſed ĩciſa ſicut bꝛanca vrſi.in medio eoꝝ oꝛitur ſtipes in cuius capite ſunt multi floꝛes ſpinoſi cõclu⸗ ſi. ca. eſt ⁊ bu. in ſcðᷣo gradu. Uirtutem habet mollificandi et maturandi et lenieudi. 9 8 ſt 9 i m bet B , R n vt L FN1- A α —R—ð De Herbis Pperationes ¶ Cõtra ariditatẽ mebꝛoꝝ ⁊ viciũ ſplenis fiat vngẽtu ex bꝛãca vꝛſina dtrita ⁊ macerata diu — — 2 Toleo ⁊ colature addat᷑ cera liat vngetü ð vi ciũ matricꝭ ex frigidate ⁊ vẽtoſitate.i¶ Recipe ſuccibꝛãce vrſine.ʒ.iiij.bherbe ſauine.ſaluie nal uarũ. maioꝛane.roſmarini.ana. M. ij. garioſi⸗ ioꝝ. 3. iij cinamomi. z.i.. ſpice. 5.iij. cimini. 5.i. pi * cis grece.ʒ.i.cere albe.ʒ.iiij.thuris maſiicꝭ ana z. üij. boli. 3.i· cere albe. 5. iij. vini greci. lb. iij. lar di ſcroferotulũ.i.pꝛedicte herbe piſtent᷑ cũ lar⸗ de pᷣdicto.deinde ponant᷑ ſuꝑ ignẽ cum vino ⁊ ſucco pᷣdicto donec coquat᷑ vſq; ad cõſũptõeʒ vini.deide colet᷑⁊ iterũ reſoluat᷑ in igne ⁊ addi ta cera cliq̃ta ponantſi pecies pᷣdicte ⁊ d nittã tut coagularict vnga Parg. H d-— erPns rvrata Radices et folia ſunt ei inrinta.Semen D☛ ☛ N er. 1 Ar Capitulum xliifſ. ceſtron. Ceſtrũ grece latne dictum be⸗ tonica vᷣtutẽ habet inciſſiuã.ſicut oñdit guſtus amarag ẽ et ſubacris hec herba ſicut in⸗ dicat Betonica ca.ẽ et ſic.in mo gradu.cui⸗ folia pᷣcipue viridia cõpetumt vſui medicinę. ex iccata etiam multa ſunt eflicacie. vnde cũ inue nitun in receptiombus ſolia ponenda ſunt. Br Eieriumſe ceſtruʒ ſiue 0 67 Lera Pe- E. 2 . . 2 2 l ¶ Contra doloꝛẽ ſtomachi det᷑ decoctio ipſi⸗ — us cum ſucco abſinthij cũ calida.ſiadſit vche B — mens conſtipatio.vt in yliaca paſſione pꝛcce/ „— dence critern. g ¶ Siat idẽ remediũ ad matricẽ mũdificandam ad ↄceptũ adiuuandũ fiat fomẽetũ ex decoctio * “D . ne ciꝰ.ſiat etiã ſuppoſitoꝛiũ. Det᷑ etiã electuan,/ — — riũ confectũ ex puluere ipſius et melle. A . 8 F.Sarapion aucroꝛitate Halieni. Betonica P N☛ — mncidit ⁊ abſtergit humoꝛes groſſos.ſrãgit la⸗ 8 XN pidem renum:et mũdiſicat et abſtergit pulmo ,„ *$% mnem er puocat menſirua. ? conkert epilentie. et 2 . rat cicatrices neruoꝛũ et lacertoꝛi. F Praſcoꝛides Radiccs eius acccpte in po⸗ S tu cum ydromelle. nauſeaʒ pꝛouocat.folia e? K ⸗ dantur ad conquaſſationes et de alio caden⸗ 2 tibus medenrdur. CF. †T ( Et offocationes ſtcricas ſoluunt dꝛagmas vna .. cum mulſa accepia. Moꝛſus venena⸗ F G tos cum vino bibita ſaluberrunecurat „ ¶¶ Epylenticis cũ aqua bibita maximũ pᷣſidiuz £☛ £ eſt. Epaticis et ſpleneticꝭ cũ oꝛimelle dꝛagmaſ 6 2 vnã aecepta cftectũ ſanitatꝭ exhibet.digeluiõeʒ 2 cclcbꝛat. s 4 : In fructura capitz berba ↄtuſa ⁊ ſuꝑſcaput ☚ ¶ Sera.li.aggre.ca.GBaſtarcm.auc. Dyaſco. Baſtarẽ.id cli betonica herba ẽ.q̃ naſcitur.oĩ anno habens virgam ſubtilem.cuius longitu do eſt vnius bꝛacbij aut plus.et eſt quadran⸗ gulata.et hʒ folia mollia et lõga ſilia in ſua ſi⸗ gura folijs arboꝛis glandium in ſciſiuris ſuis bonum odoꝛem habentia.Et folia que ſunt ꝓ pinqua terre ſunt maioꝛa alijs.⁊ in ſu mmitate 6 virge eſt ſemen collectũ in ſe ꝓpe collectionem ſpice frumenti.⁊ aſſimilatur ſaturegie.ſolia eiꝰ colligunt᷑ ⁊ deſiccant᷑ ⁊ ſic ſeruanĩ.Fam q ex co plurimũ admimſtrat᷑ ſunt folia.⁊ habet ra⸗ dices ſubtiles ſicut radix elleboꝛi.¶ Dyaſco. capitulo vectonicon. Sc⁊ miraſiationẽ no⸗ ſtram vectonia herba ẽ omnibus nota vᷣgas habens tenues et lõga vnius cubiti.⁊ qdrata folia longa et tenuia obrotũda ⁊ diuiſa ⁊ odo eius ẽ vt ſpica ſimile timbꝛi. Folia eius colle⸗ cta ſiccantur et vſui neceſſaria ſunt. Radices babet tenues ſicut ellcboꝛus d 4. – 6E& r=- Dperationes ¶ Ad doloꝛem capitis factum ex frigida cau⸗ & r n. ſa fiat gargariſmus ex colatura decoctõis be ſ ElLa nſ tonice cũ ſtafiſagria ĩ aceto.ſiſiat vitio ſioma — chi detur vinum decoctionis betonice, vbi ꝑcuſſio eſt impoſita vulnus mira celerita⸗ te glutinat Et id melius ſit ſitrita reccs ipona tur. Eſt ãt ſibi vis data vt oſſa fracta extrahit ſpaſmũ qñ ipᷣmbibit᷑.¶ Et ðfert ſputo ſangui⸗ nis. ⁊ doloꝛi ſtomachi ⁊ fluxui antiq̊.⁊ ꝓuocat vrinã.⁊ delet apoſicmata flegmatica.i¶ Et qñ bibit᷑ ſemẽ eiꝰ cõfert puer hñtiboſpaſmum.Et qñ ſuſpẽdit᷑ ſuꝑ aĩalia venenoſa amittũt toxi⸗ ci.¶ Dyaſ.Radix eiꝰ bibita emoptoic ꝓdeſt ſciatiq ⁊ ſtomatic fert opẽ.Lũoꝛes oẽsã ca⸗ taplaſm atibo ſpargit.¶ Elixatura eius detiuʒ cõpeſcit doloꝛes. Semẽ eiꝰ bibitũ cõtractos infãtes ſaluberrie curat:moꝛſibo venenatꝭ oc⸗ currit.i¶ Et qͥ eã in collo poꝛtauerit incurſũ ſ⸗ pẽetũ non timet. Radi deſiccat mediocrit.Et ſtiptica eſt:et iõ ciliacos et ſtomaticos iuuat. ſanguinis eductionẽ repmit.et tumoꝛes vice cataplaſmatis ſpargit.¶ Semẽ eius leptome ris et calide ẽ ᷣtutis.Et putrefactꝭ mebꝛis iu⸗ ugt potatũ et fluoꝛẽ ſanguinis medetur. et ſic intraneoꝝ reumatiſmũ.i¶ Itẽ feſſionibus q̃s greci eucatiſma vocãt.fluoꝛes matricꝭ abſtrin git. cataplaſmatibus miſcet᷑ cõſtrictiue mede⸗, tibus.i¶ Halł. Bedeguar cõfert iliac ⁊ ſioma, ticis.emiſlionẽ q̊ʒ ſanguis cohibet.tũoꝛes eti⸗ am cathaplaſmata cõtrahit.¶ Juuat etiã dẽ tes dolẽtes ſi gargarʒat decoctiõe Semẽye ro ſubtiliũ partiũ et calide virtutis ẽ.quare et O%᷑ „ △K dt R — „α 9. 91 ſpaſmantes bibitü iuuat. ¶ Aui. Semen ei? 272 —or/e 7 c(fert infantib⸗ qñ bibunt ꝓpter coꝛruptionem 60 apitulum lxv uin moꝛſibus lacertoꝛum. Edeguar ſiue ſpina alba Auiceñ. libꝛo èMðMDc ij. ca. bedeguar: Bedeguar elt ſpina al⸗ bg et eſt ſilis cameleonte albe.vehemẽ⸗ tius eſt alba. et habet longioꝛes ſpinas.ſimilã curq; eius ſpine folijs amomi:veruũtamen ſunt ſubtilioꝛes. et vehementiꝰ eſt alba.et eius qͥdẽ ſtipes ꝑuenit vſq; ad duos cubitos:t eius flos eſt purpureus.Et ſemen eius eſt ſicut ſemẽ car tami.verũtamẽ eſt vehementioꝛis rotundita⸗ tls.et in radice ipſius eſt infrigidatio et exſica tio cũ reſolutione quadam. Semen vero eius eſt calidum et ſubtile.Et dixerũt qͥdam q; tota eſt calida valde. Et in ipſa eſt virtus reſoluti⸗ ua et aperitiua.et pꝛopꝛie in ſemine eius.Et in Sπ eagaeſt retenno fluxus ſanguinis. et eius reren⸗ tt eſt equalis. Pli.ca de acantifleuce.i.bede⸗ guar et eſt cardus cum aculeis in folijs albis „ et frigidis in pmo gradu ⁊ medius inter humi gitatem et ſiccitatearn. „ ODbperationes A Begeguar contert fluxui ventris. et debili⸗ toti ſtomachi. et abſcidit flurũ ſanguis.Et ap ponit᷑ exteriꝰſicut emplaſiꝝ ⁊ deſtruit apoſte⸗ mata mollia.i¶ Et qñ fit collutio oꝛis cũ aqua HB eius in qua coquit.ↄfert doloꝛi dẽtiũ. Sed ſe mis eiꝰ ſubſtãtia eſt ſubnilis.et cõſfert bñtibus . . * „ 8 NN O 8α ¶ Capitulum.lxxi. 2 Ellirici. Sera.li.ag.ca.belligʒ.Belligs i.bellirici ⁊cſũt ð gñe miraholanoꝝ :.t᷑ 4 * fri.⁊ ſic.ĩ fi.iij.gra.et extingũt acuitatẽ ſanguĩs et caliditatẽ colere.hoc idẽ mirabola ni emblici.vt hr̃ in ca.emblici Jo.meſue.ca.de mirabolãis. GBellirici ſũt ex medicis bñdictis expectat᷑ em ꝑ eos ↄfoꝛtatio:melioꝛes ſũt groi ſi põderoſi ⁊ denſi coꝛticis.fri.ſũt in.i.⁊ ſic in.ij. In coꝝ oꝑatiõiba ⁊ ꝓpꝛiet atib ſũt ſicut embli⸗ ci. bi ſciẽdũ ꝙ mirabolani emblici et bellirici ſunt ex alio arboꝛe pducti q;; alie ſpẽs mirabo lanoꝝ:ſicut apparet ĩ ca.mira.Et iõ h detmi⸗ nat᷑ ð iſt. In ca.Sᷣo mirabolani determiat᷑de glijs ſpeciebꝛ mirabolanoꝝ. ¶ Opatiões HBelliria hñt ꝓpꝛietatẽ denigrãdi capillos ⁊2 ꝓhibẽt caſũ eoꝝ ⁊ ↄferũt emoꝛroidib:et ipᷣitu meſcũt in aq̃.i¶ Et ↄditi ex eis faciũt oꝑatiões mirabolanoꝝ nõ ↄditoꝝ:niſi qꝛ ſũt debilioꝛes eis:et in belliricꝭ maioꝛ eſt ꝓpꝛietas ĩ acumine q; in emblic.¶ Mirabolani emblici bellirici et kebuli mixti cũ oleolamigdulaꝝ dulcium:⁊ cũ melle tĩgũt capilloſ coloꝛe nigro ¶ Jo. meſ. Bellirici educſit ſolutõe flegma:⁊ ſunt ex reb valde cõfoꝛtãtib⸗ cerebꝝ et neruos:et augẽtin tellectũ.i¶ Et cõfoꝛtãt coꝛ:et conferũt tremoꝛi coꝛdis ⁊ mũdiſicãt ſtomachũ a putrefactiõe:⁊ cõfoꝛtãt ipᷣm:⁊ ſedãt feruoꝛẽ in eo:et auferũt ſi ti.Et addũt in appetitũ:⁊ ſedãt vomitũ.̊ideʒ faciũt emblici.i¶ Sera.Gellirici auferũt ſinim ſua frigiditate et pparãt ſtomachũ.puocãt ap petitũ.et ſtringñt ventrem ꝓpter eoꝛuʒ ſtiptici. BDeherbis Capitulum lxvij ₰ —. 1, Elvel Sel. Serapiõ.li.aggre.ca.bel. auc. yſaac benaram. Gel eſt citonium indũñ.et eſt fructus rotũdus ſicut auel⸗ lana.nõ hũñs coꝛticẽ ſuꝑ ſe in q̊ eſt ſemen ſimi⸗ le odoꝛe.et eſt illud qð de ipſo admiſtrat᷑.⁊ vᷣtꝰ eius ẽ ſicut yᷣtꝰ ʒinʒiberꝭ.ca.in.iij..⁊ hu.in.i. Pperationes ¶ Serapiõ.Bel. Subtiliat chimos groſſos ¶ Et cõfert duriciei neruoꝛũ.i¶Et valet vẽto ſitati emoꝛroidaꝝ.¶ Et augmẽtũ facit in ſper⸗ mate.et valet ſicut ſel.¶ Arboꝛ eius vocatur doꝛſiſahã:vt apparet in ca.granati ſilueſtris. RRN Ebem. Sera. li. aggr.ca. Behan. Be hem ſpecies eius ſunt due.ſ.rubea ⁊ al ba. Et ſunt ambe vene in magnitudie reb = Bafer radicis paſtinace parue: quarũ quedam ſunt toꝛtuoſe:deferunt᷑ ab armenia:odoꝛ earum eſt bonus: et eſt in eis viſcoſitas quedam: ambe ſpecies ſunt ca.et bu. Aui.li.ij.c. bebem. Behẽ ſunt fruſta aſpera que ſunt radices exſiccate contracte:et ſunt duarum ſpecierum:quarum vna eſt alba et altera rubea: eſt calida et hu⸗ Dperationes A Scera. A mbe augmẽtũ faciũt in ſpmnte Mnorgtinne. B¶Aui. Gehẽ ẽ impinguatiuũ:⁊ cõfoꝛtat coꝛ D Pe ratio nes N.—. valde:et cõfert tremoꝛi coꝛdis:⁊ maniſeſte au/ ¶ Dyalc. Ex co. .i.bibita cũ puſta ſylẽ ſiccat ginẽtat ſperma:loco eius ponunt᷑ q;tũ ipᷣm eſt cũ yris vlirica mixtꝰ ⁊ in cataplaſmatibus po Detuderi:a medietas ponderis lingue auis. ſitꝰ:⁊ mulſa adhibita doloꝛes podagricos mi 3 tigat.¶ Aceto aũt mixtus lepꝛas et maculas et puſtulas coꝛꝑis tollit.¶ Acceptus ſolutio⸗ nẽ ventrꝭ facilẽ pꝛeſtat.Expᷣſſus ſuccus ciꝰvti lis eſt vt aſpꝛedinẽ et pꝛuniginẽ coꝛꝑis miriſice purget. ¶ Sera. Ben cõfert empetigini et len ⸗ tiginibus que ſunt in facie:ſcabiei et pꝛuritui: et egritudini cũ qua cutꝭ eleuatur cũ aceto. ¶ Et attenuat duriciẽ epatis et ſplenis ſi cis ſuꝑponat᷑ cũ aliquo far.ex deſiccãtibo.ſed ĩ ſuc- co eius eſt parũ ſiipticitatis.i¶ Jo.meſ. Genꝑ vomitũ ⁊ ꝑ ventrẽ educit flegma crudũ ⁊ groſ ſum. Et eit medicina mirabilis ad colicamet 8 flegmaticã ⁊ ventoſam.i¶ Aui.li.ij. ca.de ben. B Ben eſt mundiſicatiuũ ⁊ ꝓpꝛie eius medulla ?ꝰ inciſiuũ humidarũ groſſaruʒ.Et aꝑit cũ aceto et aqua opilatiões viſceꝝ.Et in arboꝛe ipſuiis ẽ amaritudo et ſtipticitas:et ꝓpter h̊ ẽ in iß5aꝰ tus cauteriʒatiua:⁊ eius coꝛtex eſt ſtipticplus Etroleũ ipiusnõ euacuat a ſtiptictate⸗ct inn · ipſo raro eit abſterſio et inciſio.¶ Semẽ eius 22 confert lentigimbus magnis.ſ.⁊ ꝑuis:et pãno J et moꝛfee et veſtigijs vlcerũ:et ſimilr eius oleu Et contert apoſtematibus duris omnibus ”M d cum ponũ in emplaltris et vnguennis. „ „△ d apitulum. xix. En vel balanus. Dyaſ. m tranſlatio⸗ nẽ nr̃am ca. balanus.i.ben:eſt ſemẽ ar⸗ boꝛis ſimilis arboꝛi minice:nuces ha⸗ bens abintus:q̃s cum digitꝭ ↄfricauerꝭ humo fes eijciũt:qͥ ↄfectiõibo miris ⁊ nobilibꝰ multꝭ miſcet᷑ pꝛo oleo. Haſcit᷑ vᷣo in Etiophia et in Arab ia et in locꝭ indie. Ipſe ſuccus medlioꝛ ẽ qͥ eſt recẽs et odoꝛe plenꝰet albo.¶ Sera.li.ag⸗ gre.ca.habẽ.auc.Dyaſ.Haben.i.granũ ben: et eſt frutex arboꝛis ſimil tamariſco:et eſt ſru⸗ ctus ſimilis auellanis.medulla eius expꝛimit᷑ ſi cut amigdale:⁊ egreditur aliquid loco olei.Et naſcit᷑ hec arboꝛ in ten hahabes ⁊ in babylo nia et in locis ar abũ:et in tenis paleſiine que nominat᷑ nitrã.Et melioꝛ ex co ẽ nouꝰplenꝰ al bus facilis excoꝛiatiõis.Et idem auc.Galieni. Hec medicina defert᷑ ad nos ex terr arabum: ct pigmentarij vtunt᷑ ſucco medulle eius loco olei.Et cõplexio eius eſt calida.Oleũ eius ex irahitur ſicut oleum de amigdalis. De Herbis Capitulum. lxx. Leta. Iſi. Bleta vel beta alia candida Ba nigra alia ſilueſtriſ. Itẽ greci duo genera faciũt:nigrã ⁊ candidã:quã ꝓ⸗ ferũt par ciſſimi ſemĩs appellãtq; ſoelon.et eſt bleta agreſtlis:q eſt bleta lata q̃ facta eſt ſicut elleboꝛvalb:vt aparet ꝑ Dyal.capᷣ.de ellebo ro albo:⁊ iſta vocat᷑ blitis.⁊ licet Dyaſ.faciat ſemotim ca. de bleta ⁊ de beta.erroꝛ ſcripto⸗ ris fuit vel tranſlatoꝛis. NHam idem dicunt et Debent continuari illa ca. Bperationes. I¶Hab vi. ſim. far ca. bletũ. Gletũ eſt olus co meſtibile fri. ⁊ hu. cõplexiõis in ſcda mãſione a tꝑata abſtantia. . Et idẽ li.ij.de cibis ca. de beta. Succus bete eſt mediocriter abſterſiuꝰ qui ⁊ ventrẽ ad egeſtionẽ excitat:⁊ ſtomachũ aliqñ moꝛdicat:v maxieilloꝝ quicunq; facile paſſibilem ⁊ ſenſibilẽ hñt iõᷣm:⁊ ꝓpter h ipᷣm eſt edulium malũ ſtomacho amplius comeſtum. ¶ Alimentũ aũt ab ipᷣa modicũ magis idone um eſt qᷓ; in alua ad opilatiões q̃ ̃m epar.ad⸗ huc aũt magis qñ cũ ſinapi aut oĩno cũ aceto comedit᷑:⁊ ſpleneticis eodem modo comeſta ſunt bona medicina magis q; alimentum. Sera.li.aggre,ca. de bleta. Ex ea eſt alba nigra:⁊ in ſapoꝛe eiꝰ eſt nitroſitas:⁊ vᷣtꝰ eiꝰ eſt qͥ abſtergit ⁊ reſoluit ⁊ expellit ſuꝑfluitates calidit atis:quã do cũ ea fit ſternutatoꝛium. ¶ Et qñ bleta coquit᷑:egredit᷑ ex ea viſcoſitas ⁊ acuitas:⁊ ſit virtꝰciꝰ q ꝓhibet gener atiõem apoſtemati:⁊ reſoluit reſolutiõe pauca.In al ba vero eſt de virtute abſterſiua ⁊ reſolutiua. In nigra eſt res ſtiptica:⁊ ꝓpꝛie in eius radice. ¶ Et idem auc.Galie.in.li.de cibia. In ea ex iſtit humiditas abſterſiua abiterſiõe tempera ta:⁊ cum illa humiditate laxat ventrẽ:⁊ molli⸗ ficat inteſtina ⁊ ſtomachũ:⁊ maxie cum fuerit boni ſenſus.i¶ Et iõ accidit q; bleta eit mala ſtomacho:et ꝓpꝛie ülli qui eſt ſicut diti:quãdo vſus eiꝰeſt mmiꝰ:et nutrimẽtũ ciꝰ eſt paucum ſicut nutrimẽtũ aliaꝝ herbaꝝ. Sed bleta qui dem eſt magꝭ iuuatiua qᷓ; melochia in aperien do opil atiões epatis.i¶ Nigra autẽ ſtringit ventrẽ ficut lens:et maxime qñ coquit᷑ radix ciꝰeſt plꝰ ſiiptica ↄſtrictiua ventrꝭ:⁊ alia ſpẽs eiꝰ ſoluit ventrẽ.i¶ Et ambe qͥ dẽ ſpẽs ciꝰ ſunt mali chimi ꝓpter nitroſitatẽ q eſt in cie.Etic o qñ fit ſternutatoꝛiũ cũ ſucco cius ⁊ melle mũ⸗ diſicat cerebꝛũ et ↄfert doloꝛi auriũ.¶ Et qñ ex decoctiõe bleteꝛ radicis eiꝰabliit᷑ caput au fert lendines et mundiſicat ipᷣm afurſummus. ¶ Et qñ pꝛoqcit᷑ ſuꝑ ſciſluras q̃ fint a frigoꝛe confert eis:et cñ coquit᷑ cũ ſolie ciꝰ curatbo tar. Et valet ad cõbuſtionẽ ignis et heriſipi lam. Et idem auc.aben meſuay:qñ coquitur⁊ comeditur cum fabis digerit cito. Delliũ. ¶ñ ſciendũ ꝙ bdellium quod⸗ B⁵ eſt iudaicũ:et eſt gũmi cuiuſdam ar Aboꝛis q vocatur melealiend. et illud eſt bᷣdelliũ iudaicũ.et arabicũ qð naſcitur ĩ india ⁊ arabia.Et eſt aliud bdelliũ ſᷣm Sera.li.ag. ca. Melk. qdᷣ dꝛ bdelliũ de melka qð eſt ex ar boꝛe nolata melk que oꝛit᷑ in meka:q arboꝛ eſt ſatis ſtiptica:cuius fructus maturat᷑ in meka et comedit᷑ dulcis:ſed in hyſpania non matu⸗ ratur:ſed eſt foꝛtioꝛ põticus pauce aquoſitatꝭ et aſper.et talis arboꝛ et eius gummi vocatur de meka. Et ẽ bdelliũ qð ſcribit in pncipio hBe neſis ca.ij.qð eſt in paradiſo voluptatꝭ:cuius fructus ſat eſt dulcis.Et de iſto bdellio facit Aui.ſuffu.ↄtra fluxũ in ethica circa finem vbi ponit curas ſinthomata ſuperuenientia ethi ce. Et iſtud bdelliũ eſt frigidũ et ſiccum. Et cõ⸗ ſtringit ventrẽ. Sed bdelllũ iuc aicum eſt ca⸗ lidum in ſcdo et humidũ in pꝛimo.Ue quia in receptis inuenit᷑ bdelliũ conſtruigerc et rela xare et calcfacere et infrigidare ⁊ c. Quando xN „ — F 5 Et confert moꝛſui vencnoſoꝛum volum⸗ apire mollikficare et reſoluere ⁊c.pona tur bdelliun iudaicũ. qñ vero volumus ↄſtrin⸗ gere et infrigidare ponat᷑ bdelliũ de Meka.⁊ tale bdelliũ eſt celeſtinuʒ.i.coloꝛis celeſtini:ſed bdelliũ iud aicũ eſt ſubnigrũ ſiue ſubalbidum. verũ antiqͥ noſtri carẽtes bdellio de meka lo⸗ co cius poncbãt quandã aquoſitatẽ ↄgloba⸗ tã q inuenit in veſciculis vlmi.i¶ Pliniꝰ ca. de bdellio. Gdelliũ eſt calidũ in.ij.gradu.humidũ in pꝛimo.i¶ Almanſoꝛ tractatu.iij.ca.de bdel lio.Gdellium iudaicũ calidũ eſt.b dellium ta⸗ . 5 m en de meka frigidũ eſt et ſiccum. Pbdperationes Serapion auctoꝛitate Galieni.Gdellium ſtringit ventrẽ et foꝛtificat ſtomachum:diſſol⸗ uit apoſtemata q̃ ſiunt in canna pulmonis:et tumoꝛem ò ſit in crepatura inteſtinali:qñ diſ⸗ ſoluit cum ſaliua hominis ieiuni donec fiat ſi⸗ cut vnguẽtũ vel amplaſtrũ:frangit lapidẽ re⸗ num:qð ſumi: in potu.puocat vrinã et diſſol⸗ uit apoſtemata cruda groſſa ventoſitates ner uoꝛũ.¶ Halie.xi.ſim. far. ca. bdellio. Quidaʒ gutem co vtunt᷑ et maxie arabice in bꝛonrun⸗ lolie:id eſt hernijs inteſtinalibo ieiuna ſaliua madcfacicntes:d onec perucniat ad cõſiſtentiꝰ am emplaſtri.¶ Arabicũ vero ct lapices qui ſunt in renibo fringere bibitũ:nec non vꝛinas ꝓuocare et diſcurſus indigeſtibiliũ ſpirituum ſanare:necnon laterũ doloꝛes et rupturas. ¶ Almanſoꝛ. Gdelliũ iudaicũ dura diſſoluẽs apoſtemata emoꝛroidib vtile iudicat᷑. Gdelli um de meka ventrẽ ſtringit.¶. Auic. Gdtclli⸗ um reſoliit ſanguinẽ ↄgelatũ ⁊ eſt linitiuum ⁊ maturatiuũ diſrũpit ventoſitates.i Et ara⸗ bici eſt ſiccus co niſi recens. etreſoluit apoſte mMata dura ct pꝛie oiſſolutum cum ſaliua ieiu ni. ct ſilr reſoluit reliqua frigida.¶ Et mechũ qð non eſt ex fructu palmarum ſilueſirium eſt ſtipticum. Gdelliũ iudaicũ reſoluit ſcrofulas: ct bibir decoctum ad apoſtemata dura qᷓ ſunt intrinſecus et linit᷑ c aceto ſuꝑ ſahafati. Konfert conmſionilacertoꝛum et ſpaſmo ⁊ .Duricicineruoꝝ ct ↄgelationi ipſoꝛuʒ.¶ Et de mceka ctiã eriſiimauerũt q;' ipᷣm pꝛouocet:ſed noõ Dubitat qn ipᷣm ſtringit et frangit lapideʒ Bdclliũ do arabicũ claruʒ rubeũ qñ tent᷑ ex co qnitas duoꝛũ aurcoꝛũ:ct bibitur cũ aqua mollis minuit fegma.¶ Et bdelliũ vtrumq; re ſoluit ramiccʒ aque et aperit os matricis clau ſum. Et educit fetum et mundiſicat matricem Et reſoluit apoſtemata ani et teſticuloꝛum. aberis. Aui.li.ij. ca. de berberis.Exco B* rotundũ et rubeũ cãpeſtre:et aliud ẽ nigrũ longum arenoſum aut monta⸗ num. et eſt foꝛtius fri.et ſic.in fine tertij gradus ⁊ eſt vincẽs colerã valde.Gal.viij.ſim. far.ca. oxia cantũ. Hec arboꝛ eſt ſilis virtute et ſpecie garboꝛi archandi.i.piroꝝ ſilueſtriũ:niſi quia ar boꝛ piroxeſt ſtiptica ſtipticitate foꝛti:ſed in fru ccu eius cum ſtipticitate eſt res incidens ſubti liter. ¶ Serapion auc. Dyaſ. libꝛo. aggre. ca. Amiberberis.Et eſt rubus achiſſa:ct dictum gcutum. et acſa:ct eſt dictum ſpina acſta. ? eſt illa que facit ſructũ qͥ ðꝛ ʒabuch ſiue zaxtach. et eſt amiberberis et defer᷑ a coꝛaſceni. et eſt qoꝛ ſilis arboꝛi piroꝛũ ſilueſtriũ que dicitur abhimis ſiue abaras niſi qꝛ eſt minoꝛ:et ha⸗ bet multas ſpinas.Et habet fructũ ſiem gra⸗ nomirti:niſi qꝛ eſt maioꝛ et rubeus facile fran⸗ gibilis:ct hʒ interius grana.et hʒ radicẽ habẽ tem multas radiculas infixas terre. ODperationes Sera. ructus cius qñ bibit᷑ aut ctiã come dit᷑.abſe indit fiuxũ antiquum et humiditates antiquas que flnũt a matiice.¶ Et qũ fit em⸗ plaſtrũ cũ co mito attrabit ſagittas que ſunt Inltixe carni:et aſcellas ct ſpinas et alia ſimilia he es N n 1 — D E 5F De Herbis Et q ꝑcutit᷑ vẽter mulieris pᷣgnantis cũ ra dice huius terre. aut fit inunctio cũ ea expellit fetũ.Et eſt fn.⁊ ſicin.ij.gra.phibet ⁊ incidit ſi tim calidã. ⁊ foꝛtificat ſtomachũ ⁊ epar. Et ꝓpꝛietas eius eſt ꝙ confert apoſtema⸗ tibus calidis.Et hec auc.Aben Meſuay. ¶ Et idẽ auc.Armaſios.Fructus eiꝰ retinet⁊ ꝓhibet oẽs egritudines q̃ fiũt a fluxu vẽtris. ¶ Auic.Fructus berbens ↄfert apoſtemati⸗ bus calidis ex eis emplaſtrũ ſuꝑpoſitũ.⁊ con⸗ foꝛtat ſtomachũ ⁊ epar.⁊ abſcindit ſitim val⸗ de.et cõfert raſure ⁊ fluxui ſanguĩs inferius. Capitulum. lxxiij. Weiden ſunt radices albe.¶ Serapi⸗ B * li.aggre. caplo buzeiden. eſt ſimile oehem albo. ⁊ eſt medicina indie qua nos paꝝ vtimur.Et quidã vero detuler̃t idaʒ ad nos.⁊ vidimus eam ſepe.Et meliꝰ ex co eſt quod eſt albũ.habens lignũ groſſum ⁊ mitas virgas.Illud vero quod eſt ſubtile lignũ ha⸗ bens ſuperliciem lenẽ parue albedinis eſt non bonum et nullius iuuameti. Hyhrerationes. Serap.anc.habix. Habirx ditit q ciꝰ? iuua⸗ mentum eſt ſicut iuuamentum herdomactuo „ rum remouendum doloꝛem iuncturatũ.et po dagre.laxat aquam citrinam. Capitulum. lxxiiij. Itumẽ iudaicũ ſiue aſpaltũ.ðet ðꝛ bitu⸗ Ba iudaicũ eo ꝙ in iudea inuenit᷑ſ.in ſtagno qð mare moꝛtuũ dicit᷑.in q̊ in⸗ gredit᷑ fumẽ ioꝛdane.Et ipſum eſt ſpẽs napte ſed nõ napta.qm̃ napta eſt petroleũ vel ſtercꝰ demonũ qð idẽ eſt ⁊ eſt ſicut oleũ liquidum vt habet᷑ inferiꝰin tracta.de lapidibo pᷣcioſis ca. petroleũ.Sed bitumen iudaicũ vel aſpaltũ. vel bꝛafalendiq̃ igem ſunt. eſt duꝝ vtcũq; qð põt pulueriſari.ſed nõ reſoluit᷑.⁊ hʒ vt cũq; fe⸗ toꝛẽ napte.vt ptʒ ꝑ Sera.⁊ ꝑ ↄcoꝛdiã Dyaſ. ca.aſpaltũ.A ſpaltũ eſt bitumẽ iudaicũ.et eiꝰ aliud eſt aridũ aliud liquidũ.vñ bitumẽ iudai cũ qdð fit in lacu iudee qͥ ðꝛ alſfriden.coagula⸗ tio eiꝰ ꝑ ripã ipſius lacus inuenit᷑.⁊ naute na⸗ aunſcafa.⁊ ſic eã colligũt ⁊ ſiccẽt et vendunt. Aliud genꝰeſt qð neq; ferro neq; aqua rumpi poteit.miſi tm̃ menſtruo mulieꝝ.aut ſanguie hircoꝝ.Et ſi volueris rüpere.ſic rumpe.colli⸗ ge vinũ de lana ⁊ intinge ipſum in ſanguine.⁊ ſic incide.E ſt autẽ bitumen ſummũ purpureũ odoꝛis grauioꝛis.reparabile aũt nigꝝ eſt. Re perit᷑ aut babilonicũ bitumẽ albũ ſeu nigrum. longo interuallo rapiẽs ad ſeignẽ Ome vero bitumẽ bʒvirtutẽ malacticã ⁊ ðvaloꝛeticã. et e iij Traltatus bʒ vires viſcidect etiſ fficaciter rclaxantes. Pperationes ¶ Oyaſe coꝛides. Gitumen tumoꝛes repꝛimit. Oftfocationiboſtericis occurrit Eadentesma trices ſubleuat fumigando.i¶ Epilenticos fu mus eius pꝛouocat cũ caſtoꝛeo.menſtruis im perat. tuſſim ſedat.i¶ Aſmaticos et diſnoicos ad fanitatẽ perducit.¶ Moꝛſibovenenatis oc currit: ſciaticis pꝛeſtolat᷑.ſciliacis datur in mo dũ catapucie et maxime pꝛeſtat effectũ.coagu latũ ſanguinẽ cũ aceto reſoluit.diſſintericꝭ cũ ſucco ptiſane ſuppoſitum curat.¶ Cat arrum ſuffumigatione cõpeſcit.dentiuz doloꝛem ap⸗ poſitũ mitigat. podagricos et arteticos cum nitro et cera vt malagma impoſitum curat. Capitulum. lxru id eſt bꝛionia. ſiue vt latini vit alba:⸗ba ſtas et folia ſimilia habet viti noſtre. ſʒ aſpera et minoꝛa capꝛioli ſimiles ſunt implicã 1.3. aimꝛ: et conuenit appoplexie ſic adminiſirata ? B e⸗ Praſc capit ampeleoslenti. tes ſe ſemen ipſi vue ſimile eſt ⁊ botruoſum ra rum et fuluum. ¶ Balienus ſexto ſimplicium farmacoꝛum. capitulo ampeleos leuki.id eſt vitis alba.quam quidam ⁊ bꝛioniam et pſilo⸗ trum vocanc.in ſummuate eius eſt ſtipticitas ℳ ccch Aoꝛem et iſtulam ani.Et quando miſcetur cũ et amaritudo pauca et acuitas. et ipſe come,/ duntur in pꝛincipio ſue natiuitatis ſm conſue tudinem et in tempoꝛe venis: quia ſunt iuuan⸗ tes ſtomachum pꝛopter coꝛum ſtipticitatem. ſubamaram autem et leuiter acreʒ habet ſtip ticitatem. ¶ Serapion libꝛo aggregatoꝛis capitulo veſcra. Yeſcra herba eſt qᷓ habet lo⸗ lia et capꝛiolos in ſimilitudinem vitis commu nis. niſi quia ſunt aſperioꝛa.et rami et capꝛio⸗ li adherent. implicantes ſe quibuſcũq; appꝛox imant ex arboꝛibo alijs et ſuſpendunt᷑ eis cum capꝛiolis ſuis.ct habet fructum ſimilem race⸗ mo rubco. Pperationes ¶ GBalienus. Bꝛionia vrinam mediocriter p⸗ uocat.Radix rero abſterſiuam quandam et ſiccatiuam ſubtilium partium habet virtutem necnon mediocriter calidam pꝛopter quã ſple nes attenuat.i¶ Scliratos ſanat.exterius ap poſita cum ſicubus:ſcabiem et lepꝛam ſanat. botruoſus autem fructus in polipirijs eſt vti⸗ lis.i¶ Serapion auctoꝛitate Raſis. Uirtus eius eſt que calefacit mediocriter et abſtergit ct ſubtiliat et diſſoluit duriciem ſplenis quan do ſuperponitur emplaſtrum ex ea cum ſicub Et curat ſcabiem et egritudinem cum qua ele uatur cutis. Sed fructu eius vtuntur coria- min arij.Nam cum cis abꝛaduntur pili coꝛio⸗ rum..¶Et idem Serapion. Uirtus folioꝛum. et fructus et radicis eit calida et acuta. Et iõ quando ſit emplaſtrum cum eis et ſale cõfert ylceribus que dicũtur granita.et illis que di⸗ cuntur fagedenica.curat fiſſuras labioꝛuz ¶ Radix cius mixta cum oꝛobo et fcenugreco q uando cum cis abluitur cutis mundificat ⁊ abſtergit eam. Et aufert pannuʒ et veſtigia ni gra et bothoꝛ et cicatrices vlcerum. Et conſi⸗ citur cũ olco donec ſiat ſicut cera:cet ſedat do⸗ oleo donec diſſoluatur:conuenit ad hoc⁊ ex pellit liuoꝛem qui fit ſub oculo.Et quando fit ex eo emplaſtrum cum vino ſedat panaricium et reſoluit apoſtemata et aperit ea.Et empla⸗ ſtrum factum cum eg extrahit oſſa: ingrediiur in confectionibus vnguentoꝛum coꝛrodenti⸗ um carnem.Et potatur de ea...i.ad epilenti⸗ opilationi.Et quando bibũtur ex ea.ʒ.ij.on⸗ fert moꝛſibus tyni et occidit fetum. Et quãdo extrahitur ſuccus a ſtipitibus eius et accipitur cum frumento cocto: pꝛouocat lac 4 3 oꝛum cubitoꝛum ſpinoſas. Naſcitur in locis algoſis q̃ cataplaſmatibus adhibit a:omnib⸗ vulneribuns impoſita et quotidie mutata me⸗ Coapitulum. xxvj. ca herba eſt habens folia ſimilia lappa A B tio agreſti:ſed paulo nigrioꝛa lanoſa guſtu ſtiptica. Haſtam vero habet longam ⁊ radicem paruam et tenuem:ſolia eius exſiccã⸗ tur:ſuccus eius collectus in ſole ponitur et ſic c atur:et eſt illi virtus ſiiptiira. Operationes Dyaſcoꝛides. Succus eius ſiccatus in ſo⸗ le pꝛodeſt vulneribo:vel cancris oꝛis et fauciũ cum vino et his qui ptiſim incurrũt.quidaʒ di cunt ꝙ eſt lappacium acutum. ¶ Oyaſcoꝛides capitulo bꝛio.id eſt bꝛictani⸗ ca herba eſt duoꝛum cubitoꝛum longa:vᷣgas multas et tenues habens in quibus folia na⸗ mo virgarum pꝛofert ſemen floꝛem album ha ſcuntur lepide ſimilia mollia et alba:et in ſum bens. . Dyaſco VUirtus eius eſt que cum ſucco pti⸗ ſane cocta:⁊ a capadocijs comeditur pꝛopter frigiditatem ſtomachi:et ſemen eius pꝛo pipe⸗/ ree vtuntur miſcentes in coctunis. Aln memo⸗ rant hanc empetigines mederi: ¶ Dyaſcoꝛides capitulo bꝛictoꝛis.id eſt bꝛi⸗ ctanica herba eſt cuius radix aſpera et ſtricta cet ſibi coherens guſtui dulcis: facit haſtas du Capitulum. xxvij/ Oti.Dyaſcoꝛides capitulo Botris Reſt herba ſucilcola tota ſpanſa ſuper terram. coloꝛem mellinum habens ꝑ interualla furcata.virge eius in omibo ramis ſemine plene:folia habʒ ſimilia in cibo agreſti cum maximo odoꝛe et bono mon inuenitur in partibus noſtris.multi pꝛo ſuauitate odoꝛ ꝭ re⸗ bus alijs eam adiungunt.naſcitunin locꝭ cul⸗ tis et paſcuoſis.capadoci vero eam ambꝛoſi anam dicunt: alij arthemiſiam. ¶ Dral. Cum vino bibita anbonoicis pdeſt. ſuccus eius bibitus in balneo yctericis colo⸗ rem reddit. Sed notandum q; plures berbe non inueniuntnr in partibus noſttis. Et idco noſtro ydeomate non poſiunt nominari. E iij LCapitulum. lxxviij Dꝛago. yli. li. himo. Boꝛago cal. eſt herba eſt ſatis nota calida et humida ẽ in me⸗ dio pꝛimi gradus. Hab et enim virtutem gene randi bonos humoꝛes Pperationes ceb ant eam medicinis cardiace valẽtibus paſ ſioni.i¶ Que etiã cum aqua cocta.et cũ melle aut zuccaro potui data cannales pulmonis ⁊ gutturis optime mundant.¶ Platearius.Cõ ualeſcentibus ex egritudine valet ſyncopiſan tibus cardiacis commeſta cum carnibus vel condita cum ſanguine.Semẽ eius per duos annos in multa cfficatia ſeruaetur. ¶ Radix non competit vſui medicine.Herba etiam cruda comeſta. bonum ſanguinem ge⸗ nerat. ontra yctericiaʒ cocta cum carnibo co et hu in pꝛimo gradu. Platea. GBoꝛa go folia habet aſpera. et viridia ſuntpᷣ cipue competunt vſui medi cine.exſiccato non ſecundario ſeminata. Cõſta. Boꝛago eſt cali⸗ da et humida in pꝛimo gradu. Item boꝛago ¶ Iſaac. Boꝛago in vino potui data letitiã generat. et coꝛ conſoꝛtat.pꝛoinde antiqui mii meditur. ¶ Conſtantinus. Goꝛago coleram rubeam purgat.cardiacis ſubuenit.ex colera nigra patientibus. ¶ In vino miſſa et potui data leticiam generat.i¶ Eiuſq; apoʒima cuʒ melle et ʒzuccaro bibitum. et contra gutturis aſperitatem et pulmoms ac pectoꝛis valet. ¶ Ualet ſᷣm Pyaſco.conualeſcentibus ⁊ ſyn copiſantibus.cardiacis.melãcolicis.comeſia cum carnibus.¶ Contra ſyncopim ſiat ſyru⸗ pus ex ſucco eius et ʒuccaro ſiat ſimiliter con⸗ tra cardiacam paſſionem. addito pulueres oſ ſis de coꝛde cerui.i¶ Ualet ſimiliter contra me 7 ◻ 8§ C lancoliam. .R— MD r Capitulum. lxxix ombax vel cotum. Ser apion libꝛo ag Asre.capuulo goꝛon.. bon bax. Dixe⸗ vrunt quidam medici de kelbe. ꝙ cotuz naſcitur inter cos in arboꝛibus.que ſunt ſicut arboꝛes antiperſicoꝛum.et durant annis vi⸗ ginti:et ẽſt ex eo ꝙ omni anno ſeminatur. Et idem auctoꝛitate aben meſuay. melius eſt ex co nouum.Et quod eſt piantatum anno ſuo: Dpirationts De Herbis ¶Serapion. Succus folioꝝ eius conuenit ¶ex vinidi et citrino. Adminiſtrãda autem eſt in flurui ventris qui accidit inſantibus medicina illa que groſſa habet ſolia ſuper q⸗ Et ſemen eius conuenit tuſſi.Et eſt bonum rum faciẽ ſi unt puncta: queſunt radices ſpino pectoꝛi:et eſt calida et humig mum aut piloꝛu exeuntium ab ea. Protima eſt ¶ Et oleum eius contfert lentiginibus facici et equalitate in caloꝛe.ad caliditatẽ cm̃ parmam puſtulis calidis que fiunt in facic:ct facit aug declinat.Et eſt in ſine pꝛimi gradus in humidi mentũ in ſpermate. tate.Que aũt ſicca eſt:minoꝛis eſt humidita⸗ ¶ Dyaſcoꝛides ca.coꝛon:id eſt bombax.me⸗ tis. Serapion li. aggre.capł. Ledenalchaur dulla ſeminis eius calefactoꝛia eſt molliſicat auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis Ledenalchaur. ideſt pectus.¶ Et pꝛodeſt ad tuſſin. lingua bouis ſiue bugloſſa:et eſt planta que ¶ Succus vero ſolioꝛum eius potatus flu⸗ aſſimilatur herbe que dicit caromas:et habet L xum ventris infantium ſiſtit.Et eit calida ⁊ hu folia verſus terrã aſpera et nigra:et aſſimilat᷑ mida completionis. è’r in figura ſua lingue boniis. DPbperationes ¶ Plinius libꝛo vt ſupꝛa.Gugloſſa vino mi⸗ A xta animi voluptates qauget:et vocat᷑ euphꝛa⸗ ARd 8 RR — 2- ſinum fliitiões:quas greci thaumatiſmos di cunt ſedat.et ſciaticis cum aqua bibita ſingu lare pꝛeſidium tributt. “ ¶ Auicenna. Gugloſſa ſicca et aduſta alco: B la que ſunt in infantibus remouet:et inflatio⸗ nem oꝛis ſeglt ¶ Et etiam lenificatiua pectoꝛis:et confoꝛtati ua coꝛdis. ¶ Bona melancolie ex ſolicitudine ac tremoꝛi coꝛdis in vino ⁊ diſpoſitionibo melancolicis. Quidam in potu tribuunt eam ad tremo⸗ rem coꝛdis calidam. O Confert etiam tuſſi ⁊ aſperitati canne pꝛopꝛie que cocta cum ʒuccaro et ydromelle. Serapion auctoꝛitate alcauʒi. Bugloſſa eſt fnigida:et qñ flos eius cõburitur conuenit fluxibilitati dentium:et gingiuarũ:et ad alco⸗ lam ꝓpꝛie que accidit in oꝛe pueroꝛum:et omni bus infirmitatibus que ſiunt in oe— Cõuenit cardiace que fit a colera.Et quã⸗ F. do aliquis vult eam ſumere:ſumat cum bolo HGBalienus octauo ſimpliciũ ſarmacorũ capi l A – tulo de bugloſſa 'm tranſlationẽ ara. 5 TP, B. 1 2. Virtus eius eſt calida parũ et humida.Et cõ⸗ Capitu m. lxxx nenit tuſſientibus ex aſperitate canne pulmo⸗ ss nnnns. Et cocta cum mellicrato aut pꝛoiecta in ⸗ a grecis eſt dicta: eo ꝙ aſperrima fo⸗ 7 ſſabumcerealida at cE niz lia in modum lingue bouis habeant. n Bualal n anrnd alcomhla⸗ nt Que ne moi ab ſabianinm nutriẽdam a An, vno potata etift ee yͤ veteribus infundenda vino memoꝛat᷑.Pli.li⸗ rer aſer bꝛo. xxv. Bugloſſos folia babet bouis lingue Sonerſtailc giopohrer ſherualez ſimilia ſuper terrã ſparſa ⁊ aſpera ⁊ magna et io: minoꝛa. A uicenna. Lingua bouis eſt herba ¶Aui. de vinbo coꝛdis dicit ꝙ contoꝛtat coꝛ — lata habens ſolia.Et canna cius eſt plana:cu ius rami ſunt vt pedes locuſtarum:et coloꝛ eiltt Capitulum. lxxxj Z „ — 2. 1 Trattatus 82 4. 60.2.. 2 R vav Trrr LA ve 3 lus bouis velvacce. Et habet floꝛes ni BDeltcriptiones. ¶ Dyalſ.ca. Butalmos.q̃ tranſlatio coꝛrupta eit: qm ſera.ex ð bis Dyaſ.ᷣm aliã trãſlatiões Dyal.dicit ꝗ habet floꝛes citrinos ſiles floꝛi⸗ bus camomille mos ha ſtam eiſcit mollẽ. folia maratri ſilia floꝛẽ melli nũ bns.oculo bouis ſilem. vñ ⁊ nomẽ accepit Naſcit᷑ in ciuitatiba ⁊c.i¶ Sed m trãſiatiõeʒ noſirã Dyaſ.GButalmos habet duas ſpecies. Vna ẽ q̃ habʒ ſolia ſilia maratro.⁊ floꝛes ſimi les floꝛibo camomille.Etiſta vocat᷑ cotula fe⸗ tida:ct latine vꝛ pucida.Et Dxaſc. vocat eam partemon. Alia eſt que hʒ ſolia ſilia coꝛiadro et floꝛes citrinos.naſcens iuxta muros ciuita⸗ tis.et vocat᷑ cotula nõ fetida.et latine dicit᷑ ocu lus bouis.et grece ſimilrita ſonat Butalmos Sed ara.vocsi bibar.i.oculus vacce.et ideo dicit ad lr̃am. ¶ Bultalmos eſt herba mollis antimo ſulis.leues emittẽs tirſos.⁊ ſolia tenui ter ſeiſia et mollia:ſilia maratro:ſfloꝛes citri⸗ nos ſiles floꝛiba camomille.cet iſta ſᷣm veritatẽ eſt cotula ſetida q̃ alio noĩe vocaĩ pucida. ¶ Et ſube it:eſt alia butalmos caul mollie:ſo. coꝛiãdro ſilia:lloꝛcs citrinos habens:naſcis Atalmos herba eſt cnius flos ðꝛ ocu⸗ gros m antiquam tranſiationem ꝛet h̊ verũ eſt. ¶ Butalmos ha ſuxta muros ciuitatis:et iſta vocał oculus bo uis vel cotula nõ fetida.et deiſta herba eſi h veritas clare intuentibe:quã latius inuenies in ca.inferius de oculo bouis ⁊ iſtius oꝑaticie. b. Neaer); Caoapitulum. lxxxij AUxum eſt nomen grecum a latinis ex parte coꝛruptum. . Operationes ¶ Pixos em̃ apud grecos arboꝛ ſꝑ virens eſt appellata:et leuitate materie elementoꝝ apici bus apta.Uñ ſcriptura. Scribe inqͥt buxo ar boꝛũ. Guxus expmendis elemẽtoꝝ apicibo vti lis leui materia infoꝛmat vſum manus pueril. Simul em̃ ãmouet te ipſa materia que ſꝑ vi⸗ ret:nec vnq; ſuis exuit᷑ ſolijs ne vnq; ſpei tue diſſimilatione vendenis:ſed ſemper nibiper fi⸗ dem germinet ſpes ſaluuis. ¶ Plinius li.xvi. MHoõtes amant ilex et buxus itaq; buxus pirencis ac citeris motib pluri⸗ ma. berecinthio tractu craſſiſſima in coꝛſica floꝛẽ nõ ferẽdo.Que cã amariudinis mellis. Semen illius cuctis inuium anianiibo. Hec in olimpo maccconie gratilioꝛ eſi ſed bꝛeuie. Rmat lrigida aꝑꝛica.In igne quoqʒ que fer⸗ ici on Di l. ſwe r s luri⸗ lics clie. e lt elen R d t O 8 ro duricia:meq;ᷓ carbone vtilis neq; flãma. ¶ Buxo folia cõcaua ſunt et non decidũt. hec arboꝛ in plures ramosdiſperſa ſicut ⁊ lochos tr anſmanina. Spiſſiſſima vero ex omni ma⸗ teria:et ideo grauiſſima iudicatur. ¶ Buxus ſiait et hebenus natura gracilis et neutra fluitat in aquis B Buxus et coꝛnus et olea medulla et apidibo atq; coꝛneis.caret:minimũq; ⁊ ſanguĩs habet ¶ Cariem vetuſtatemq;buxus non ſentit:⁊ ri mam fiſſurãq; ſponte non capit. ¶ Ei ſicut in cipꝛeſſo tered ines naſci pꝛohibet amaritudo:ſic et duricia in buxo. Arida em̃ latius qᷓ; virida ſerris cedũt pꝛeter robur:⁊ bu xum qᷓ pertinacius reſiſtunt:ſerratũq; dentes inerti equalitate replent:ſq; quãdo lamine ſe⸗ cciles ex eis ſfiunt. Igẽ in li.xxij. Poroueniũt buxi tenuiſſimis il q; virguli colligatis depacti. ¶ Actoꝛ. Guxus eſt arboꝛ oĩba nota. Huius ramis vtimur in die palmarũ vice palmarum quales oliuarũ ſunt que in regiõe nr̃a nõ abũ⸗ dant. Huiꝰ etiã ligni ꝓpter ſuã ſoliditatẽ leni⸗ tatemq; ac decoꝛẽ ad fabꝛicandas tabellas ⁊ cocliaria atq; manubꝛia et alios plimos vſus aptiſſimũ inuenit᷑.¶ Eſt autem arboꝛ humil⁊ tenuis.neq; enim multũ groſceſſit. De huius autem natura nihil penitus in libꝛis medicoꝝ recperiſſie me memini. Capitulumm. xxxiij 4 Me rr ● 2Nuſcus omnibus notus. Paulus ca. debꝛuſco:folia eius ſunt folia mirti cũ erxtremitatibus ſpinoſis. Jaciens plu⸗ res ſtipites cum fructu rubeo ſicut fructus ce⸗ raſi:et eſt temperati coloꝛis:vt ypocras et Ga lienus teſtantur. R ) Operationes tentus oꝛis vitia emendat. Prodeſt ſtomacho et doloꝛi ventris a cole⸗ ra Temperatus cuʒ lacte ⁊ inunctus vitia ocu loꝛum emendat. ¶ Potatus cum zuccaro emoptoicos ſanat †. etram frangit Succus eius coctus et bibitus coleramꝰ menſtrua expellit. Puluis radicis eius vulne⸗ ra bene ſanat. N * * Capitulum. lxxxiiij Utirum a buando:id eſt pꝛofundendo Btciaunzt vicr Iſidorua Dua em̃ vnctuoſitate et humiditate habet im⸗ buere ⁊ ꝓpfundere coꝛꝑa q̃ cõtingit. Nam buti rũ eſt fos lactis multũ habens caliditatis et bumidqitatis cum dominio aeritatis: ratione cuius habet multũ vnctuoſitatis Eſt enim bu tiroſa ſubnaturaliter calida et humida viſco⸗ ſa et vnctuoſa: humane complexioni vicina: xt dicit Jagss— Dperationes Butirũ ſepe comeſiũ ſtomachi ipᷣius eſt hus mectatiuũ:ventris ſolutiuum maxime ſi recẽs fuerit. Et ideo antiqui vt dicit Iſaac aſſimila⸗ uerũt butirum oleo mixtũ pinguetudini dicen tes:ꝙ ſi quis acceperit valet ſcreatui de pecto re⁊ de pulmone matime ſi ibi fuerit apoſtema quia pꝛopꝛie eſt maturatiuum et humoꝛũ diſ⸗ ſolutiuum: et ſuperfluoꝛũ pectoꝛis mundifica tiuum:maꝛime ſi cũ melle vel ʒuccaro comeda tur. ¶ Subdens ibidẽ. Butirũ repugnat ve⸗ nemis:membꝛa humectat:aſperitatẽ oculoꝛuzʒ eius lotura mollificat et emundat: apoſtema Diſſoluit et maturrrrrrttttaee ¶ Lulnera pulmonis guttur gat:neruos indignatos et cõtractos ſeu ſpaſ⸗ matos molliſicat ate; laxat. - ¶ Auicenna. Contra venena butirum interiꝰ ſumpta ſingulare pꝛeſidiũ eſt. Si intoxicatus butirum in lacte calido reſolutũ bibat in ma⸗ gna quantitate. Nam vnctuoſitate ſua opilat meatus ne ad coꝛ aſcendat ſubito vis veneni. pꝛeterea venenoſitatem totam ad ſe trahit et ipſam inuiſcat per vomitum cuacuat de coꝛ⸗ ꝑe et educit:vt dicit igdeam. ¶ Salitur autẽ aliquantulũ butirũ vt melius conſeruetur:ct vt eius potentialis bumiditas ſigccitate ſalis temperetur. Inſuper vt eius ſa⸗ poꝛoſitas augmenteſru. ¶ Ham guſtui in ſapoꝛe eſt magis gratũ: qñ mediocriter eſt ſalitum. quando nimis antiq/ tur: cius ſapoꝛ cum odoꝛe diminuitur:et in / uem odoꝛem ct ſapoꝛem guſtui hoꝛribilẽ traſ⸗ mutatur: ct tũc non valet ad cibaria condiẽda ¶ Aalet tamen ad varia medicamina et vn / guenta:quia ſepe accidit id quod non conue/ nit gule: congruit tamen nibilominus medici⸗ ne alicui ?ZUMR Capitulum. lxxxv. . inera pulmonis guttur: et pectoꝛ; mire ſanat:renum et inteſtinoꝛum moꝛſuras miti⸗ N Trattatus nota. Sed alia eſt cuius flos eſt citni⸗ nus.Et alia cuius flos eſt purpureus. Alia cuius eſt albus.in pꝛimo gradu eſt cali. et ſicca.Et ſᷣm Galienum ꝓpinqᷓ virtuti roſe in ſubtiliatione ſua:ſed eſt in modũ olei ccueniẽ⸗ ter calida.Eſt aũt aperitiua:ſubtiliatiua: mol liſicatiua:reſolutiua. Dyaſc. Camomilla vel α 9 3 g . 2 „₰ „ — .2. . 1 We. * WWM * 2—— — 2 g 9 . ,m, E e 6 /AAr Amomilla. Auicenna. Camomilla ? en⸗ gntumios herba ꝛ quã alij errantẽ yridẽ vo⸗ cant:co ꝙ; verno tꝑe floꝛeſcat et ad vſum colli gat᷑. A lij vero camelionẽ:co q babeat odoꝛeʒ malimaciani ſimilẽ. Huiꝰ herbetria ſunt ge⸗ nera differetias in floꝛe habẽtia.haſte ſunt vel duarũ palmaruʒ fruticoſe q̃ ramulos multos cũ viminibe multꝭ ac tenuibo generãt teneraq; parua et anguſta folia. Duperius vᷣo capitel lum habet cũ qᷓdã rotunditate. habens dein⸗ tus f oꝛẽ aureũ qui regiĩ exteriꝰ alboꝝ aut mel lini vcl purpurei coloꝛis obiectione ſolioꝛnm magnitudine timi ſimiliũ. HNaſcit in loc aſpe⸗ ris vel circa ſemitas vel vias.Colligit᷑ aũttꝑe verno maxie virtus eſt ciradici ⁊ fioꝛi ommq; frutici vernãtica et leptomerica Sera.li.agg. ca. behomig.i.camomilla.Eius ſũt tres ſpẽs: et diſcernunt ſᷣ m coloꝛes floꝛũ ſolũ.et ipſa eſt e nel m e. lb: De Herbis herba habẽs virgas longas circiter palmum vnũ fruticoſos hñtes ramulos et ſolia parua minuta gracilia et capitella rotũda parua ali⸗ quibus quoꝛũ floꝛes albi et in aliqbus aurci coloꝛis.et fios qͥ apparet ſub capitello eſt ro⸗ tundus hñs circũquaq; floſculos ſiles floꝛib rute.et coloꝛ ipoꝛũ eſi citrinus aut purpureus et naſcitur in locis aſperis:et ſuper marecolli gitur in vere. Et opoꝛtet ꝙ reponantur ſolia et floꝛes poſtq; teritur quodlibet de per ſe⁊ fi⸗ ant inde trociſci.¶ Galienus ſexto ſunpliciuʒ ſarmacorum capitulo autumus:id eſt camoꝗ⸗ milla.dictum quidem eſt in tertio tractatu de hac herba latius.dicatur autem et nunc ſum⸗ marie ꝙ calefacit et deſiccat ſecundum pꝛimũ gradũ.Eſt autem et ſubtilium partiuʒ:⁊ pꝛop terea dyafoꝛetica necnon et rarefactiua et lax agbilis virtutis. Operationes ¶ Auicenna. Camomilla ſedat apoſtemata calida mollificando et reſoluẽdo ipᷣa:xt leniſi cat dura que nõ ſunt ſtricta valde.¶ Et bibi⸗ tur ꝓpter apoſtemata viſcerum ſpiſſa. molliſi⸗ cat tetanum:⁊ ↄfoꝛtat mẽbꝛa neruoſa omnia. Et eſt ex medicinis plus ↄferentibus laxituci ni q;ᷓ reliqua:quoniã caliditas eius eſt ſimilis Cgliditati anim alis.¶ Eſt conſoꝛtatiua cere⸗ bꝛi cõferens ſode frigide et ad eugcuandã ma terias capitis:quoniã reſoluit abſq; attractio ne. Et hec eſt eius ꝓpꝛietas.i¶ Et cõſert puſtu⸗ lis oꝛis:ſanat algarab diſtemperata et moꝛe emplaſtri ſuperpoſita.alleuiat ſputum.auſert Xctericiam.pꝛouodat vrinam.egredi facit la⸗ pidem:et ꝓpꝛie que ex ea eſt purpurei coloꝛis. 7 cum camomilla quidem euapoꝛatur veſica ꝓpter doloꝛes frigidos.¶ Et pꝛouocat men⸗ lrua bibita et ſedendo in aqua ipſlius Et edu cit embꝛionem etſecundinã.¶ Et confert ylia ce et fit inunctio ex oleo eius in ſebꝛibus perio dicis.et bibitur pꝛopter febꝛes antiquas in fiꝰ ne earũ:et conſert omni febꝛi abſq; ſoꝛii acui⸗ tate:cũ non eſt apoſtema calidum in viſceribꝰ ¶ Et quandoq; confert apoſtemati:cum non eit calidũ:⁊ eſt eius maturatio.loco ipſius po nitur in confoꝛtatione cerebꝛi et iuuamẽto qð confert in ſoda berengeſi.¶ Serapion auc⸗ toꝛit are Halieni. Cirtus camomille elt que re ſoluit et fluxa membꝛa contoꝛtat.et laſſitudi⸗ niconfert plus omni alia medicina ſedat do⸗ loꝛes: et mollificat mẽbꝛa dura:⁊ lemit ſpiſtitu⸗ dinem cutis paucam.i¶ Et expellit febꝛes que tiunc ab humoꝛibus colericis.Et ꝓpter ſpiſiuu dinoem cutis quãdo in viſceribs nõ ſt apoſte⸗ ma calidũ:et iam facta eſt digeſ io. Sed et fe⸗ bꝛes que ſiũt a fiegmate ⁊ melancolia:aut pꝛo pter apoſtemata q in viſcernbue ſunt quando er hibetur:iuuat iuuamento maniteſto multũ ¶ Et ideo cõtigit q; ipſa eſt vyna de ſoꝛtioꝛibo R medicinis in ſedando doloꝛcs cet demelioꝛib⸗ molliſicatiuis ex mecicinis conueniẽtibus mẽ bꝛis interioꝛibus que ſunt poſt mirach. y ¶ Et ipſa et olcum cius conterunt ſode ſfrig?⸗ de.HNHNam curat humiditates que ſunt in capi⸗ pite per reſolutionem ſine attractione.Et hec operatio eſi ſibi magis pꝛopꝛia q; alicui alte⸗ rimedicine.i¶ Et quando ſit emplaſirum cum . curat ſcabiem oculi et palpebꝛarum:⁊ con B⸗ ſoꝛtat ccrebꝛum. ρα M Q — — Oe, J24 (Po der⸗ e Ana pis ſiue canabum ad ſimilitudinẽ canne vocatũ ferunt.vcl ab ethymolo . . * nabin dicunt. ¶ Plinius libꝛo decimonono. Utiliſſima funibns canabisſe r iur afauonco quo dentioꝛ eſt eo tenerioꝛ. Semen eius quã do maturũ eſt ab equinoctio autüinni delrin 1 . 22*2 7 cLDn, rnr d Je P, 9 4 α Capitulum. lxxxvj gia greca. quoniam canabum llli ca⸗ 5 Trattatu gitut et ſole vel vento vel fumo ſiccat. Ipſaq; Anter poſt vindemiam vellitur ac lucubꝛa⸗ tionibus decoꝛticata purgatur. Optima eſt alabandica. pꝛecipue plagarum vſibus. Idẽ nlb Ficeſuno. ananis nata eſt pꝛimum ĩ luis. ſolio nigrioꝛ et aſperio.. ¶Auicen. Schedengi:eſt ſemen canabi.Et aliud quidem eſt oꝛtulanum. Aliud capeſire. Humaym dixit ꝗ arboꝛ campeſir =’m cubi ti qᷓntitatẽ in deſertis egreditur:ct ſuper ſolia eius albedo dominatur.Eiuſq; fructus pipe⸗ peri et gramini aſſimilatur. Natura eſt calidũ et ſiccum in tertio. Succus cius conſtrictio⸗ nem ſoluit:ac ſolutione flegma et coleraʒ edu cit =D „ ..MDłD ¶ Palladius libꝛo tertio. In ſebꝛuario men⸗ ſe vltimo.canabum cõuenit ſeri terra pingui ſtercoꝛata rigua vel plana ⁊ humida et altius ſub acta. Idem in libꝛo q̃rto In menſe quoqʒ Martiovſq; ad cqͥnoctium vernum tantũ po telt ſen canabum Pperationts ¶ Plinius libꝛo viceſimo. Samen eius vſroꝝ genituram extin guere dicitur. Succus ex co vermiculos aurium ⁊ quicquid intrauerit eij⸗ cit: ö¶ Sed cum doloꝛe capitis tanta vis eſt ei vt aque infuſa co agulare eam dicatur. Ideoq; iumentoꝛum aluo ſuccurrit potata in aqua. Radix eius cõtractos articulos cmollit in aqᷓ cocta. Idemq; podagras ⁊ ſiles impetus. ¶ Auicenna.Canapis campeſtnis reſoluit vẽtoſitates et exiccat ſoꝛtiter:humoꝛq; eius p aucus eſt et malus. ¶ Ex cius radice decocta fit emplaſirũ apo⸗ ſtematibus calidis. In locis duris in quibus „ chimi viſcoſi.ſedatq; cali Exiccat ſpemma:ſolutione flegma educit et coleram. Uiſum obtencbꝛat.ſtomacho nocet. Succus eius diſtillatur ad doloꝛẽ auris opi latiuum.Et ad cius humiditatem:ſimiliter et olcum ipſiue. Jolia vero eius cradicant ſurfu⸗ res in copiite. ¶ Idẽ.Ex decoctione canapi ſilueſinis ſit em⸗ ditatem et ſoluit du plaſtrum heriſipile et apoſtematibus calidis. E ius grana diſicilis ſunt digeſiionie: ⁊ ſto⸗ macho mala.Cunq; plurimum ex coꝛticibus æ ius ſumitur intcrſecat ſperβma Capitulum lxxxvi) 9 poſt alopiciam capillos recreet:ſiue q; capilloꝛum fluoꝛes coercet.Ael ꝙ ſit vᷣ gulis nigris lenibus cũ ſplendoꝛe quaſi capil⸗ li. Naſcitur autẽ in aquoſis locis.: ¶¶ Platea. in libꝛo de ſimplicimedicina.apillus venerꝭ frigidus et ſiccus eſt.temperate tamẽ ex ſubti⸗ li ſubſtantia.vᷣtutẽ habet qim eticã. Recens multe cfſicatie eſtſed parũ ſeruari poteſt:quia herba ſubtilis cſt. Ex herbario.Capillũ vene⸗ Auanchmnctnn z. ſiue clapſos ris herba videlicet que et politricos dicitur: in parietibꝰ videlicet naſcitur.habet ſolia co⸗ riãdro ſilia.caulẽ nigꝝ:ſed nec floꝛẽ hæbʒ:nec ſemen. ¶ Conſtãtinus. Capillus veneris teſie Gal.inter calidũ et frigidũ eſt mediocris Hoprrationes ¶ Plateariꝰ.Corta calcfactionẽ epatis datur qq̃ decoctiõis cius.vel de aq illa ⁊ ʒuccaro ſit ſvrupꝰ.Si ctiã ſit vitiũ ſplenis aliqͥd additur calidũ diureticũ:et plagellein ſucco eius inti cte ſupponat.vel etiã herba ↄtrita.i¶Conſiã. Eius apoſima valet hanc lituoſis.lapidẽ frã⸗ git. cũ vino bibitus veneno reſiſtit⁊ hũoꝛiba ſtomacho fluẽtib.meſtrua ꝓuocat. doloꝛẽ pe ctoꝛis ⁊ pulmonis mitigat.i¶ Et vt dicũt qͥdã Oc ſtomacho ⁊ ĩteſtinis ⁊ xõit colcrã mubeã:a⸗ lopicie v alet catap laſmis.Etſcrox his cũ aq̃ coctꝰ capite ex co loto puſtulas eti ⁊ putreia⸗ – — ⸗ — —,—8 —2 ◻W —. ⸗2* –— — –☛n — — – S ctionẽ mũdiſicat.¶ Hec in oleo decocta facit ad mlieꝝ capillos nutriẽdos.decoctio eiꝰ po⸗ tata yctericos ⁊ eos qͥ vrinã difficile faciũt ad iuuat:mẽſtrua mouet:vẽtris fluxi ſiſtit.¶ Ca⸗ pillos etiã cadẽtes cõtinet ſi cũ vino et liviuio coquat:et cũ eodẽ humoꝛe caput abluatur. ¶ Itẽ cũ vino appoſita ſtomacho pꝛo catha⸗ plaſmate moꝛſui canis ac ſerpẽtium medetur Eius autem radix eſt vtilis. Capitulum. kxxxviij. Ardo benedictꝰ.Pli.ca.Cardo bene 8 dictus ðꝛ qꝛ veris tꝑeſeneſcit.⁊ ẽ ber⸗ pa teriſſa gũ ſpecie:⁊ cũ mollicie cauli⸗ culis ſuprubicũdis. Naſcit in teguł⁊ in muris nomẽ h̊ greci dederũt ſenicion:qꝛ vᷣe caneſcit caput eiꝰ.nũeroſa diuidit lanugine q̃lis eſt ſpi ne inter diuiſuras etũte.i¶ Gal.vi.ſim. far. ca. de car. bñ.Erigoꝛon ſiue caꝛdo benedictus vł herba bulne vᷣtutẽ hʒ inflatiuã ⁊ mediocriter yafoꝛeticã.i Dyaſ.ca.Sedũ.i.cardo bñ.iſt herba quã ſenicion vocãt. NHaſcit in tectꝭ ⁊ in petrꝭ:folia hʒ virida ⁊ denſa ſilia quercule:ſed goſſioꝛa ⁊ pinguioꝛa.tyrſuʒ ſubruſum capitel lũ in ſimitatc tyrſi hñs in modũ viticelle lanu gtnoſũ.Nires hʒ ſtringentes et refrigerãtes et eadẽ pᷣſtãtes q⁊ plãtago.ſolia frigida ſunt. HPHpprerationes ¶ Folia eius cũ floꝛibo ĩ cathaplaſmatib cũ vi no dulci facta ⁊ ipoſita ĩſlatões teſticloꝝ tol⸗ lit.¶ Et aniplagas ſanat.ad neruoꝝ inciſio⸗ ₰„ nes cũ aceto facit:⁊ cathaplaſmatibo impoſi⸗ ta.Ipſa vero potui data offocatioes facit. ſ RAt. e „ Capitulum. lxxxix Ardus. Sciendũ ꝙ camelon eſt ſpẽs cardonis ſilueſtrꝭ: qͥ cardus hʒ plures ſpẽs inter ſe differẽtes. Differt a came leon:qꝛ in ſolijs nõ hʒ aculeos.Pli.ca.de car. Cardox duo ſũt gña.vnũ fructuoſius altero. Alteꝝ vnicale craſſiꝰ.Ltriq; ſolia ſpĩoſa muri cat ꝭ cacumĩba:ſʒ alteꝝ floꝛẽ purpureũ mittit in ter medios aculcos celerit᷑ caneſcẽtẽ ⁊ abeũteʒ cũ aura.ſtolimõ gre.vocat᷑. Itẽ cardꝰ⁊ ſolia⁊ caules ſpinoſas lanugines bʒ. Itẽ in anchoꝛa leucãcus ẽ dictũ ſpina alba.Eit at alia dꝛntia ꝙ qͥdã in his miti caulia ramoſaq fiũt vt car dus.Clino ãt caule nec ramoſo necenetos q̃dã cacumie tm̃ ſpinoſa ſũt vt tringil.qdam eſtate foꝛẽt vt terrałet elixenes ſcolimos ⁊c. Operationes ¶ Gał.vij.ſi.far.ca.ſcolimi.Scolimos.i.car⸗ dus ſil.cuiuꝰ radix młtitudinẽ vrinarũ educit fetidarũ ſiquis invino coquẽs eã bibat.: pter boc fetitudines curat aſſellarum ¶ Et totius coꝛpoꝛis purgatiuo hoc H fuxui nimio meninuoꝛum. Tracttatus “ Capitulum. ꝑe. co talie bũoꝛis ex tota ſubſttia oiſtete: q vo Fm qlitatẽ energia qdẽ ca.in.iij. S. vel tertio in cipiẽte indicat hoc farmacũ.ſiccu aũt in ij. Pli. ca. camelconte albe.i.ſuchaa vłcardus alb. Cũ paſſo mixta vrinã mouet: bydropicũ Delſiccat:lũbꝛicos occidit. Hã illa q̃ mgra ẽ fa⸗ cit ad maligna vulnera qᷓ grecivocãt cacian⸗ culas:et lentigincs aufert.¶ Hal. Camelcon⸗ te nigre radic hʒ qͥd delicterioſum.vñ extr inſe cus ẽ vſus ciꝰ ad ſcabiẽ ⁊ empetiginẽ ⁊ alios⁊ oĩno oia q̃ abſterſiõe egẽt et mollitiuis ⁊ dxa ſoꝛeticis micei ſoꝛmacis et fagedeniaca vlce⸗ ra ſanat cathaplaſ.i¶ Alba vᷣo camelcõte ra⸗ dix ad lũbꝛieos rotũdos dat in qntitateoxila bicũ vino auſtero. Afferũt aũt eã et yctericie: ſiłem eiñtẽ radici.magis atiñ amarioꝛ illa eſt. ¶ Sera. Radix ei tert fluxui nimio matricꝭ ⁊ tert oiba cgritudibo in qͥba ↄfen bedeguar. tus ↄſolidatiua cũ tꝑamẽto.¶ Et idẽ aucto. timo ẽ/ ꝓpe natura bedeguar.⁊ ẽ ſuptica:ei ſe⸗ mMẽ eiꝰ et ſoꝛti ſatꝭ.⁊ ↄfert rdaxationi vulue ct ſhuxibilitati ani:ct glunnat vlcera.qm̃ſiptici⸗ tas eius eſi pauca line ſuꝑfuutate.⁊ raditx ceius cõuenit curiui bumiditatu antiquarũ matnicũ EEktrtfructz eis ? radiraſenit apati vulue: apari ⁊ uſpcne. Fruter eit bipalmis ci ſe 5 Snataneer en Eimen At yxal.(ardus ẽ berba.⁊ bmoi berba ſᷣm q ex 8 drcoæ eſt hberba que latie quercnia vxi⸗ Wcitur. ⁊ ab aliquibus triʒao ga.ſolia ha bet magna mente ſimilia ⁊ viniſa vt quercua. „Amedreos. Plinius capitulo ca mes foꝛe pene purpurco.aliqui ipſam ſerracaʒ dix cunt:ꝛ ab ipſa ſerram inuentam cſſe.¶ Sera pion libꝛo aggregatoꝛis capitulo Camedre⸗ os auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis.amedrcos no minatur quercus terre. Haſcitur in locis pe⸗ troſis ⁊ aſperis.Et eſi he ba parua longitudi ne vnius palme hobens ſolia parua ſimilia in ſiguram in oꝛtu ſuo ſolijs quercue.fᷣos cius cit coloꝛis purpurei paruus.Et tempus colli genai eſt quando ſemen eſt maturum.⁊ colli⸗ genda eſt cum ſuo ſcmine.¶ Dyaſcoꝛides ca pitulo camedreos. Haſcitur in io ctmente ſimilibus ⁊ amarie.floꝛem caliditatis:⁊ plus in co in ſiccitai tate. vnde folia eius ſunt ſimilia folijs quercꝰ. Et ideo latini ipſam querculam vocant. VBPbrrrationes. ¶. Dryaſcoꝛides capitulo cameropa ſm tranſ lationem noſtrã. ameropa id eſt camedre⸗ os viridis ⁊ ſicca bibita cum aqua conquaſ⸗ ſationibus ⁊ tuſſientibus valet.⁊ ſplenis duri cies ſoluendo medicatur. ¶ In innio ydro⸗ iſis iuuat. meniiruis imperat:aboꝛſum exclu dit:cum aceto bibita ſplenem ſiccat. Moꝛſi⸗ bus venenatis occurrit cum vino bibita.ꝛ⁊ ca⸗ thaplaſmanbus adbibita omnia ſumiliter fa⸗ cere potdt melle adcito: antiqua vulnera pur gat: trita ⁊ oleo mixta caligines oculoꝛum de tergit. Omni coꝛpoꝛi trita ⁊ peruncta calefa⸗ ctionem pꝛeſtat.i¶ Galicuus. Damedrcospᷣ⸗ gdominantem habet amarum ſapoꝛcm. eſt au tem ⁊ acre quodammodo ex quibus videlicct ſplenem liquefacit:⁊ vꝛinas ⁊ meſtrua mouet: ⁊ groſiiciem humoꝛum incidit ⁊ eas quein vi⸗ ſcenibus obſiructiones expurgat. ¶ Serapion auctoꝛitate Albugeri. Ht ſru⸗ pus ex ea ad tuſſim antiquam ⁊ ad coꝛruptio nem digeluoms ⁊ in pꝛincipio ydropiſis:? ad ſpaſmum.⁊ quanto ſyrupus eius cnit vetulii⸗ oꝛ tanto erit maioꝛis virtutis ad ea que diuiu⸗ mus. ¶ Et heiba ipſa contnta contertſiſu⸗ lis lach:mauum. Et eius decocuio contert Yctericie iniggge. cis ſaxoſis us minut; babet pur pureum ? minutum:ſed colligenda et em ſe⸗ mẽ matumm eſt. ¶ Galienus octauo ſimpli,⸗ cium farmacoꝛum capᷣ. camedreos. Camedre os ponit eam quis in tercio gradu ſiccitatis ⁊ Ecᷓ in calidi⸗ De Herbis Sera.auc.Galł. Camcxithcos ſi ſumat᷑ in A rotu mũdilſicat aꝑit ⁊ abſtergit mẽbꝛa intcrio ra qm eſt herba ſicca:⁊ incarnat qñ eſt recce:⁊ ofert ſuꝑ oẽm medicinã hũtibe ctericia:et vlr oufib bntib opilationẽ epat :et ꝓuocat men iua qñ bibit cum melle ⁊ qñ fit naſtale.¶ Et 8 ꝓuocat vrinã et coquit᷑ cũ mellicrato et bibit et ↄfert ſtranguirie.i¶ Et qñ ẽ recẽs hʒvᷣtutem mit a 9glutinadi ? mmcarnadi vulnera mag: et curat plagas. et ſoluit duricies mãmillax ¶ Oyal.Radix ciꝰ bibũ dicbo ſeptẽ.vctericis medet᷑:diebo.xxx.bibita ſciaticꝭ fert opẽ maxie cũ mulia.epaticꝭ ⁊ diſuricis et neſreticꝭ Pſtat effectũ.toꝛtioibo ſubuenit.hac em̃ maxie vtunt in põto. ꝗᷓ Elixatura ei? dat ptra vim aconi / e ti cathaplaſmatibꝰ adhibita cũ polẽta:⁊ elixca?⸗ v tura eiꝰ mixta oĩa ſili facere pᷣt trita cũ caricis „ ⁊ durũ in modũ catapucie ventrẽ mollit. cũ re ſina tepida impoſita ſoꝛdida vulnera purgat melle addito cãs matricis cõponet. Duricies . vulnerũ ſoluit et paracoleſimpſtat.Gal. a⸗ mepitheos in guſtu qdẽ foꝛtioꝛẽ hʒ ſapoꝛẽ q; acrẽ.in energia vo abſtergu vlcera plus q; ca lefaciat ꝓpterea in arteticꝭ ⁊ oino ꝗb obſiruũ . tur facur epata bonũ ẽ farmacũ. Ducit aũt et . 2 meſtrua bibitu ⁊ cũ melle appoſitũ:ẽ vo ⁊ diu . —— rreticu farmacu. qda vo dat ſciatic ꝭ coquẽtes ĩ mnellicrato. ¶Cirtus vero huius herbema⸗ Capitulum. xc) gna vlcera ſanare potcſt: ct puindola vlcera F „amepitheos grece interpᷣtat᷑ infima pi⸗ ſanat:duricieſq; mamillis d aſoꝛttt. 1 (Nnusa came et pitheos qð eſt pumoto ð , 8 ARofm omes ſui ſpẽs odoꝛẽ hʒ pini. Et —,.àGSGS 4 6 fſciẽdũ ꝙ camepitheos et camedrcos vn⸗ et ea i dẽ hñt vᷣtutẽ et cõplexionẽ. Et ſunt ca.et ſie: in 5 iij.̊. al viijſi. farm. Camepitheos ẽin deſic 1 cã do tertij ẽdus:in calefaciedo vᷣo ſcdiq¶ Se ra.li. ag. ca. Hamepithis.i.camedreos eſt her 4 ba naſcit oĩ anno: ꝛ⁊ dilatat eis oꝛigo ſuꝑ fa⸗/ MZ ciẽ terre vndiq; Et ſunt eiꝰ tres ſpẽs. Cna eag 6 foꝛtioꝛ alijs.et hʒ folia ſil ia ſolis ſꝑuiue:nili x q ſunt mioꝛa eis et bʒ ſuꝑhuiditatẽ tenacẽ.et ſũt piloſa:et ſunt folia illa circa ramos ſpiſſa ⁊ 4, odoꝛ eiꝰ eſt ſicut reſini pini.Et hʒ floꝛes minu⸗/ N4 tos glaucos:et radices ſiles radicibo herbe di . 4 cte picoꝛion:et ſemen eiꝰ ẽ nigrũæuiꝰ odoꝛ eſt ſicut odoꝛ reſine pini.et rami eiꝰ ſunt aliq̃ntu⸗ . lũ lõgi et curuatiſicut rami berbe q̃ ðꝛ hacaſa. 1 Secũda ſpẽs eſt q̃ hʒ x gas lõgitudine vnius bꝛachij ⁊ ramulos ſubtiles.folia vᷣo ⁊ floꝛes in d oogoꝛe ſilia ſupꝛadicte.et ſemẽ eiꝰẽ nigrũ.er⸗ tia vo ſpẽs qᷓ ðꝛ maſculus hʒ folia ſubtilia mi⸗ d nuta albida piloſa.et hʒ vᷣgã aſperã albã⁊ fio rẽ albũ minutũ ſuꝑ ramulos: et odoꝛ eius eſt ſicut odoꝛ pꝛime . EHorraätio nes 8 Arui:Platearius.Carin appcllat ſe⸗ V mẽet herba in.iij.g.c.⁊ ſic In traſma MWWvynnis ꝑtibo et in ſicilia reꝑi in qntitate multa ꝑ annos qnq; ſeruani pᷣt.Uirtutẽ diure ticã et dy afoꝛeticã hz. Operationcos ¶ unde vinũ decoctõis ciꝰ ↄfenſirãguiric ac diſſurrie.puluis etiã ciꝰin cibis ſump:? dige⸗ ſtionẽ ↄtoꝛtat:vẽtoſitatẽ excludit et poſimʒ in ſalſamẽtꝭ appetitũ excitat.Conſtãtinꝰ in li.g⸗ duũ.Carui ẽ ca.et ſic.in iij.ſ.vãoſit atẽ ⁊ infa cionẽ diſſoluit:ſtomachbũq; coꝛroboꝛat:lũbꝛi⸗ cos occidit:digeſtiuã dtutẽ ↄſoꝛtat:vrinã pꝛo uocat.i Aui.Carui ẽ pximũ diſpoſitionib⸗ aniſi.ca.eſt ⁊ ſic.in ij. Expiũiit vẽtoſitates ⁊ cx citat:⁊ nõ ẽ in ſubtiliatõecymini.Eõfert temo ri coꝛdis.Eſt bonũ vᷣmib.inteſicit ẽm̃ cos ¶ Pli.li.xix.Careũ gent ꝭ ſue nomie appellatũ in q̃cũq; terra ſeri vult eadẽ rõne q̃ olus acrũ laudatiſſimũ iñ in caria pꝛimũ in ſrigi. ¶ Oyaſ.Carcos ſemẽ oib notũ virtus ceſt illi calida et vnctualis aniſo ſilis euſtomacha:mi ſceturqʒ antidotꝭ et oxipoꝛijs.Radix eius cõe dit᷑ cocta ſicut paſtinaca. Conſtãtinꝰ vbi ſupᷣ. Silueſtre carni qð ðꝛ cardumeni valet epilen ticis diuq; tuſſientib:ſciaticꝭ neſretic::ſtrã gui rioſis ac reptiliũ moꝛſibo.¶ Toꝛtionem ven⸗ triſq; doloꝛẽ de groſſa ventoſitate ac viſcoſo flegmate curat.cũ aceto impoſitũ ſcabiem im Raigtdern alopiciã ſanat.de quo qͥ ſumigatꝰ ent ſtridoꝛem ei pꝛouocabit. XT ractatus WA 1 * 3 N 2 4. . Capitulum. xciij Ardamomum.ſcmẽ cſi viq; naſiurcij 8 qð in ar bia naſcit᷑ et alijs locis.Scd vclcgendũ ẽ fragilc.flauũ plenũ grauedi ne et quaſilentũ:ſed nõ rugoſum clauſum. ſi frangatur pulucroſuʒ:guſiuq; ſubamarũ cale facics ocoꝛc ſuaui et graui.Eſt aũt calide vir tutis aliqd hñᷣs amaritudinie.¶ Platea. Car damomũ cſñi fruci? vel potiꝰ ſcemen cuiuſdã ar boꝛis.⁊ ẽ ca.ct ſic.in.i.g.mai melius cẽ.Et hʒ aliqntulũ acimninis: dulccdinẽ im mixtã.ꝑ an nos.xx.pt fuari.virtutẽ hʒ ↄfoꝛtãdi ex aroma⸗ ticitate diſſoluendi ct ↄſumendi ex q̃litatibus Operationes ¶ Platea. Cardamomũ valct ðᷣ ſin opim et cardiacã paſſionẽ ex frigida cã et ad debilita⸗ tẽ ſtomachi.i.indigeſtionẽpſoꝛtandã:ad ap⸗ petitũ ꝓpuocãdũ:⁊ ↄ vomitũ ex frigida cã:con traq; debilitatem cerebꝛi.i¶ Ex epla ypocra. Cardamomũ calidã vᷣtutẽ habʒ:⁊ aliqͥd ama ritudis:qꝛ li bꝛicos occidit:ct ſcobies foꝛtiter ſanat. ¶ laobluſ⸗ lũbꝛicos latos occidit.cũ aceto bibitũ ſcabieʒ ſanat et expur⸗ gat.cñ aq̃ vᷣo calida ꝓdeſt epilẽticq.tuſſim miti gat. ¶ Sclaticos curat:paraliticos ſanat.Et Am̃ aliqͥd hʒ cauſtice vᷣtut:.et quẽadmodũ ſy⸗ napis relox at. Idcoq; vẽtis toꝛtionẽct infia tionẽ relaxãs ſanat.vrinã ct mẽſtrua ꝓpuocat. ¶¶Pot atũqʒ partũ expcllit:aĩalia vẽtnis exclu dit.ſerpentium moꝛſibus occunit ¶ Cũ vino ncufreticos adiuust.Id oſqʒ ſcoꝛ ionũ vdl ſerpẽtiũ oĩm ſalubꝛiter curat.xcſice lapides frãgit. mẽſtrua ſfumigãdo deponit. ¶ Aui. ardamomũ quoddã cẽ magnũ ſicut cicer nigrũ.quod cum frangiĩ intenius habet granũ album moꝛdicans linguã ſicut cubebe Et aliud eſt paruum ſicut lens:etiam aroma⸗ ticũ.calidũ eſt et ſiccum in tertio gradu.Etin ipſo eſt cum calcfactione ſtipticitas ꝓpꝛicq; in illo quod babet caput et ꝓpꝛiein capite ipſius Conſert nauſee ac vomuui cũ maſſicis aqua vtriuſq; granati.i¶ Conſtantinus in ubꝛo g⸗ duum.Card amomi duo ſunt geners: maius æt minus.vtrũq; in pꝛimo gradu calidũ⁊ ſic⸗ cum. Sed maius cſt minoꝛis coloꝛꝭ ac xonti citatis et magis odoꝛiferũ. ¶ Jðo ſtomachũ cõſoꝛtat:et digeſtionẽ ad⸗ iuuat.Uomitũ colcricũ arcet cum ligno alocs maſtice acſucco mente potatum extinguit fleg ma:maxime ſuis coꝛiicibus bibitũ.Eoꝛtexei ſiipticioꝛ eſt et ſtomachi conſoꝛtantioꝛ. Capitulum. xciif =Iöf= — — — -——-4 — —— — i Doe Herbis . Artamꝰ. Johes meſuec. de cartamo. Kuartamus duoꝛum modoꝛuʒ eſt. Eſt vem̃ domeſticus et ſilueſtris. Et dixerũt qdã ꝙ nil ẽ de ſpeciebs cartami et elõgati ſunt Cartamꝰ de q̊ hic lomur eſt domeſticus et melioꝛ ꝑs plãte ipᷣius ẽ ſemẽ.Et poſt illud flos eius.⁊ meliꝰ ſemẽ eius ẽ qð ẽ albũ planũ plenũ ⁊ groſſum.cuius medulla ẽ vnctuoſa pinguis et coꝛtex tenuis.Et melioꝛ flos eiꝰẽ qͥ ẽſicut pi li coci.Et eſt cali.in pꝛimo gradu.ſic.in.ij.Et fios eius ẽ minꝰ ca.Et ſilueſirꝭ ẽ calidioꝛ et ſic cioꝛ.Et in eo eſt virtus lacticinioꝛum remiſſa. Eſt aũt cartamꝰ aperitiuus. abſterſiuꝰ: tur⸗ batiuus faciens nauſeã.Aui.li.ca.de cartamo Cartamus alius eſt domeſticus et alius eſt ſil ueſtris.ͥ ſilueſtris ca.eſt in.ij.gradu.ſic.in ter tio ct domeſticus ca.in pmo gradu.ſic in.ij. Dyaſ.ca.cincu ſᷣm tranſlationẽ nr̃am cincu.i. cartamus ſolia babet oblonga et diuiſa ⁊ aſ⸗ pera et ſpinoſa. tyrſum habet longũ ſpinoſum in q̊ ſunt capitella obrotũda cum floꝛe crocco ſemen album babens obrufum et oblõgu ⁊ an guloſum. floꝛes eius multi exiccant.Serapi⸗ on li. aggre.ca. de cartamo aucto. Dyaſcoꝛi⸗ dis Cartamus eſt ex eo domeſticus et ſilueſtrꝭ Domeſticus habet lolia longa: aſpera: alta: ſpinoſa:diuiſa: et habet ſtipites longos duo⸗ rum cubitoꝛũ ſpinoſoset ſuper cos lunt capi⸗ tella in magnitudine oliue maioꝛis in bus ẽ flos croceus ſimilis croco:et habet ſemen al⸗ bum et oblongum anguloſum. Operationes ¶ Johannes meſue auctoꝛitate pauli. Acci⸗ pe medulle eius.ʒ.x.coꝛdumeni.ʒ.i:p.fac ex eis grana ſicut cicercula.ʒ.v.ſoluit cm̃ ſufficiẽter. ¶ Et dicit etiã liga ex medulla quantitatẽ ſuf⸗ ficientẽ in panno:ꝛ ſuſpende in oximelle quan do coquit:⁊ erit ſolutiuũ.et pꝛopꝛie ſi fuenit oxi mel ſquilliticum. ¶ Et idem auctoꝛitate aligaſelis.Accipe eius medulle aureos.xxij.penide aurcos.iij.coꝛdu meni ʒinʒiberis ana aureũ aggregent᷑ oĩa cum melle:et fiãt foꝛme ſicut nuces.et da vbi opoꝛ tet vnam vel duas.i¶ Etidẽ aucto.Gal.Coq̃⸗ tur medulla eius in iure galline vel galli cum ſpeciebus et ꝓpinetur vbi opoꝛtet. Et dixit etiã fiat ex medullis eius et ponder tertia ipſius ex amigdalis:et ſexta ex pineis et aggregentur omnia cũ melle et decoquantur cũ ſucco ſquille et fiat hec mirabilis iuuamen⸗ ti ad ea que dicemus. ¶ Extrabit᷑ em̃ ab ea oleum iuuamentoꝛũ:et cius operatio eſt ſicut olei de ben:et oleis de amigdalis.Et ſolutione educit f egma ꝑvo⸗ mitũ ſilr et aquoſitatẽ.et valet ad egritudineʒ ex cis ſicut eſt colica ct criſterizatur. ¶ Et mundiſicat pectusct pulmonem et ꝓpꝛie loch pꝛedicti:et clarificat vocẽ et ſimilr oleum ipſius.i¶ Et vſus cius in ſpemnate augmentũ facit. FOos vero cius cũ aqua mellis remouet vctericiã.i¶ Auicen. Oleum eius eſt ꝓpinquum oleo vꝛtice:veruntamẽ debilius:et eſt ex cis q̃ caſeant lac:ct nutrimentũ cius eſt multe parui tatie:ct mundiſicat pectus et claritatẽ yocem et eſt malus ſtomacho:et caſeat lac in ſtoma⸗ cho et aufert colice. ¶ Dxaſcoꝛides. Scmen cius datum cũ mul⸗ ſa ventrem purgat:cacoſtomancũ eſt ⁊ dulce multum:et ipſum ventrẽ deponit amigdalis et nitro mixtũ et aniſo cun malle cocto acce⸗ pte ante cenã due vel tres velut nuccs ventrẽ mollit: digeſiionem pꝛeſtat. ¶r Seraoipn auc. DPxaſ. Quando terunt᷑ ca⸗ pilli cartami ſilueſtris aut fios et bibunt᷑ cũ pi pere et vino conferunt puncture lcoꝛpionis ¶ Et qdã putaucrunt ꝙ ſi quis ꝑcuſius a ſcoꝛ piõe tenuerit radicẽ cius in manu ſua nõ ſemi e doloꝛẽ cius.et q ꝓijcit eam tunc ſentiet. Capitulumm. xlu Tractatus N¶ CLõtfert occultatiõi ſanguĩs moꝛtui:⁊ ↄtritt A oni lacertoꝝ:et apoſtemati epat et ſlomacho ac tuſſi.v alet etia ad tumoꝛẽ: abſtergit viſum: apata reſoluit. mẽbꝛa expulſiõis ꝓuocat Etcũ A ſemine apij cõfert renibo ac diſiillationi ruine nniine. Koõſtãtin? in li. ꝗduũ. Calamꝰ ẽ ſubttk G W.2 (iitrini coloꝛꝭ:cõcauꝰ:deſiccatiuus:et facillime mũpit. digit aſtricta. in india et ꝑſia naſcit:ſed laudabilioꝛ ẽ ind icꝰ.Eſt ãt ca.⁊ ſic.in ij.gradu valetq; ad doloꝛẽ ſtomachiet epat potui da tus. Mẽſtrua ꝓuocat:⁊ veteri tuſii ꝓdeſt ſiſu ſumigiũ inde ſiat.Ad ſtrigẽdũ qͥʒ ſanguis fiu xũ valet.i¶ Pla. Lalamꝰ aromaticus ca.ẽ et ſic. Quidã reꝑit᷑ in ꝑſia qͥ citrinus ẽ.Et eo phi ſici nõ vtunt᷑. Aliꝰin india qͥ ſubalbidusẽ ⁊ co vtunt᷑ Eſt aũt radix cuiuſda frutiq valde aro⸗ manica:calamo ſilis:qꝛ ↄcauga eſt.Cũ cm col⸗ dus ẽ aũt calꝗamus ſub albidi coloꝛi.qͥ cũ fragi tur nõ facile puluerizat:ꝑ tres annos ſeruatur ligit q̃ddã lignũ qdð iterius ẽ extrabit Eligen⸗ Habet vᷣtutẽ contoꝛtandi. Puluis cius valet D C(Cooötra doloꝛẽ ſtomachi ex frigiditate vel vento ſitate. Ad digeſtionẽ ſtomachi confoꝛtandaʒ H datus puluis eius cuʒ puluere cinamomi.hoc etiam valet contr a cardiacam. Alamus aromaticꝰa ſilitudie calami (Nyiuai⸗ vocat᷑ Gignir in india multis ¶WVe.no dis geniculatꝰ fuluoſragrans ſpũs ſuauitate. Qui cũ fragit in multas ꝑtes ſit ſciſ ſilis. ſimilãs guſtu caſiani cũ leni agrimoia re⸗ moꝛdęẽte:vt ðt Iſi.in li.cty.Dyva. Ealamꝰ aro maticꝰ in india naſci.⁊ ẽ optimꝰ coloꝛeruſus cũ nodis ſpiſſis:ꝛ cũ ſrangit᷑ ſciſſiłet arcnoſus ꝗpꝑet ac fuluꝰ:odoꝛe ſuaui guſtu ⁊ viribaſtip⸗ tico atq; glutinoſo.Pli. Juncus odoꝛatus ni hil differut a ceter ſui gener aſpectu. Sʒ ca⸗ lamꝰ odoꝛatꝰpᷣſtãtioꝛ ẽ. Odoꝛe ſtati de lõgin q̊ inuitat: mollioꝛ tactu:melioꝛq; q min?frãgi bil. Et qꝛ ſolo ſe potiꝰ qͥ raphani mõ frãgit Inelt ãt fiſtule araneũ qð vocant floꝛẽ.Auic. Eglamꝰaromaticꝰcalidus ẽ ſiccꝰ vſqʒ ad ſcdᷣʒ Melioꝛ ẽ ille qͥ ẽ iacinctini coloꝛ: ꝓpinq̊s hñs nodos:qͥ in plima fruſtra frãgi:et cuiꝰ canna plena re ſili tele aranee.et ĩ maſticatiõe eius ẽ acuitas.Et eiꝰ tritũ ẽ boni odoꝛꝭ. Et ẽ decli nas ad citrinitatẽ et albedinẽ.Eſt ãt ſubtiliaai een uus. In ipo eſt ſuba ſubtil:ſicut in pipere et ci X 4 namomo ac relqͥs ſpebo hmõi. In iplo elt ſti⸗ M N Reicins pauce cum acredine. Et in uaſu⸗ 7 444A4A 2 antia ſunt terreitas et aquaitas.et etbone gpitulum. rinf cõmixtõis ad equalitatem pertinens.ſed euus ap itulum † V cxiccatio maioꝛet. (adainhaekarrnterc atena . prsanos-s toꝛ.E alamus eſt grundo vel arũdinei Dperationes — * == — —. — — — ̃M— —— = — — 0 6 . a generis. Sed eſt etiam calemus aromaticus q̊ ſupꝛa pximo capitulo.Iſi.li.vi. Inſlagnig mcicꝭ arundines calomiq; dicimi naſci.cx q̊ꝝ radicibo expꝛeſſum ſuauiſiunũ ſuccum bibunt Indi Unde ⁊ Uarro. Indica nõ magnũin ar boꝛe creſcit arundo. Illius et lentis pꝛcmũ ra dicibo humoꝛ. Dulcia cui nequeãt ſucco come dere mella. SGloſa ſuꝑ Eſaiam. xij. Calamus Deqᷣ carta ſit medulla habere videtur:et nõ eſ ſe vacuus ſed gilis eſt et cito marceſiit. Unde ſcriptũ eſt. Calamus et iuncus marccſcit Poperationes ¶ Draſco.Calamus agreſtis maioꝛ eſt in oĩ⸗ bus agaricis.Quẽ ſi comederint aialia:citiꝰ infertur moꝛtem.⁊ maxieille qͥ naſcitur in ba⸗ bylone et in parnaſo. Haſtas habet multae: ſolia edere ſimilia.ſ os cius albo ⁊ odoꝛatiu: ſemen vero minutũ et bonũ. Radices quinq; velſex babet albae et longas et dulces vnius digiti groſſitudinem habentes ¶ Et eius elixatura cõſicit medicamentum qð tollit caligines oculoꝛũ ¶ Elixatura radicis cius tantũ potcſt qnantũ radit. ¶ Semẽ eins diureticũ eſt. Nauſeam ꝓpuocat vcnteſiringit. in icilia nalcitur:q bouẽ im⸗ pinguat ſi fuerit viridus comeſt. K EE it coꝛtex qui cũſrangũ nõ De Herbis VApans ſiue caparue. Iſidoꝛus in li⸗ deiur:co q habeat in ſumitatibus ro⸗ bꝛo et molo giaru.xvi.E apar d icixvi tunda quedã ſeminũ capitclla. Plinius libꝛo Decimo nono. Ditimus interperegrinag fru⸗ tices de caparo non vtendũ tranſmarino in⸗ nocentius eſt ita licuʒ.ferunt illosqͥ quotidie cdũt paraliſi nõ pcrichtan:nec lienis volo:ib. Platcanus.Laparis ſiue coparue.Nctba ẽ vel ſnnex in tranſmarinis paribue:cuius coꝛ tex pꝛecipue conucnit vſui medicine. In pꝛin⸗ ciꝑ io veris colligiturct deſiccatur.per ſex an⸗ noe in multa cficacia ſemiat᷑.Elegendue autẽ?⸗ ꝛeriſat᷑:⁊ qui ali quantulum ſubꝛutus eit et ſubamarus.floꝛes cnim achuc ti bero ſi colligi debent:qꝛ iaui di lat ati non valent.Cum ſale vel aceto conciti ſeruantur.Conſtantinus in libꝛo graduũ.Ca pan ſunt in ſecundo gradu calidict ſicci. Ho⸗ rum racix et frondes et poma et ſanen intrãt mccdicinã. Magis tñ cibo poma et frondes. radix vero medicine peninet. DOperationes ¶ Praſcoꝛides. Caparis ſchiroſim ſplenia ſuꝑ omia medicamina iuuat.frutex cius ſpino la iuper terrã ſparſa::vnctione plena.habens ſolia cxconie ſunilia.ſemen autem ſicut oliua Racices magnas et multas.locis aridis et matime in muris naſciun ¶ Samc eius ventrẽ mollit.Comeſtũ auteʒ cacoliomachum eſt. Radix et ſemen cuʒ vino bibita ſplenem attenuant:vꝛinam pꝛouocant ſanguinẽ deponunt.ſciaticis et paraliticis bi⸗ bita miriſice pꝛodeſt.menſtruis imperant.Se men cius coctum aumm acdo et oꝛe retentum: Doloꝛẽ dentium mitigat.radix cius trita ⁊ im⸗ poſita duricias et ſcroſas ſpargit. Succ? eiuu0 dem ami infuſus ve mes occidit. ¶ Iſaac.Capari ſunt et radix et frondes ⁊ fru ctus eius omnes calidi in ſecundo graduqnᷣ ſcſlan coꝛum ponticitas acumen et aman⸗ ¶ Idco incidunt et diſſoluũt et mũdiſicãt ſto macbum a ſuperfluis humoꝛibus. ¶ Opilanionem ſplenis ac epatis aperiunt: et diniciam ſoluunt.vrinam ⁊ menſirua pꝛo⸗ nocant. ¶ Mclioꝛes ſunt fᷣm medicinã q fm cibum: qm̃ illaudabilis nutrimenti ſunt:vtpote cole⸗ rici nigri qᷓ ſanguĩs generatiui:neruos etiam ſomacbi impediunt et pereutiunt almcfacti. 2 0 PDP Tractatus vnde opoꝛtet eos eliroę manducari:ablataq; coꝛum aqua cõditos cum oleo et accto. Qui ſi cũ carne vel alio comedant᷑:nõ abſq; coꝛiã⸗ dro manducandiſunt:cuius natura tẽperiem ¶ Platearius. Capaꝛi virtutẽ habent incitãdi appetitũ.humoꝛem in oꝛe ſtomachi exiſtenteʒ digerendiſtomachũ conſfoꝛtant:infrigidatuʒ caletaciunt:cibus enim ſunt et medicina. Contra vicium ſplenis et duriciẽ epatis va let vinũ decoctionis capaeuius ¶ Succus folioꝛũ eius auribo immiſſus ver⸗ mes necat. valet etiã herba hec ad yliacaʒ paſ⸗ lionem et arteticam: Capitulum. xwiij. ‚‚Amphoꝛaca. Platearius. Campho⸗ Praca eſt Rata ſune ſuccus eſt cãpho⸗ vra:multipliciter vtilis in medicina:ſi⸗ eut videlicet in iſio capitulo habetur: Hec her ba noſtre camphoꝛace ſimilis eſt. In fine ve⸗ is colligirur acteritur: tinde ſuccus eius exp⸗ mitur. Quod feculentum eſt reſidet et abijcit᷑. quod liquidius ac purius retine. Soli expo⸗ nitur et ericcal:ac deſiccata in camphoꝛam re qucitur. Idem Lamphoꝛa eſt iu tertio gradu frigida et ſicca.dicunt quid amiſed falſo gum⸗ mi eſſe:cum ſit ſuecus betbe cuiuſdaʒ(telte dy Contra faciei pan aſcoꝛide multiiſq; alijs) Nerbaq; ipſa dicit c phoꝛa capitulo.vt in pꝛincipio huius capitu⸗ li dixi. Camphoꝛa eligenda eſt alba et lucida NHNam turbulenta nõ eſt adeo bona. Et admi xtione autem vernicis ſophiſticat᷑ dum inter ipſius camphoꝛe:et ex admixtõne ſimilis eſt in odoꝛe.Diſcermitur autẽ quia vernix ſolidã hʒ ſubſtantiam et difficile ſrangitur. Campboꝛa vero cito.et ſi tractetur in manibꝰ:de facili pul ueriſatur. Camphoꝛa niſi arniſicioſe ſeruetur de faeili perditur. Eſt enim gromatica:et ome aromaticum eſt fumoſum. Ideoq; in fumoſi⸗ tatem ſoluitur. Seruari autem poteſt in vaſe marmo:co:et melius in alabaliro.ſeruat in efficacia multa in pſillio vel in lini ſemin ZPverationts. ¶ KContra calefactionem epatis puluis eius cũ lolatri ſucco conſicit᷑:in quod plagelle intin cte ſepius epati ſuꝑponuntur. ¶ Cõtra fluxũ ſanguis e narib fiunt magda o.ſeruaturqʒ liones ex puluere ipius:et ex puluere ſemis vꝛ⸗ tice vſti atqʒ cõfecti cum ſucco ſan guinarie et imponunt᷑ naribi.ſivero ſiat flurus ex ebulitio ne ſanguinis vel ex epate:puluis eius cãphoꝛe cũ aqua frigida cõficiat᷑:et plagelle infule frõ⸗ ti et timpoꝛibus ⁊ gule et epati ſuperponant ¶ Contra maculã oculi conficitur puluis ei9 cum aqua roſarũ:addito feniculi ſucco in va⸗ ſe ponatur enco. iei pannũ et ad faciẽ clarifican⸗ dã cõſicit᷑.conſficitur quoq; cũ aqua roſarum addito albo atq; mundiſſimo. ¶ Contra libidinẽ odoꝛet᷑ camphoꝛa ꝑ nares Flimia em̃ actione frigiditatis ſpũs inſpiſſat coꝛpus infrigidat et libidinem ſtringit.vnde: CLaphoꝛa ꝑ nares caſirat odoꝛemares. ¶ Nota ꝙ ſatis cõpetẽter ponitur in ſyrupis contra acutas egritudines. = ¶ In freneſi cõpetenter puocat ſternutatões ſi puluis eius diſtemperetur cum oleo roſaruʒ et penna intincta per nares intinguatur:et in alijs fe.acutis.quia non augmentat coloꝛem nec naturam. H ¶ Auicenna.Uſus camphoꝛe facit caniciem 2 ꝓhibet apoſiemata calida.Et cũ aceto ꝓhi⸗ bet fluxi ſanguinis narium.aut cũ expꝛcſſione Dactiloꝛum cũ aqua mirti. . ¶ Et confert ſode calide.Et remouet vigilias Et conloꝛtat ſenſus calefactoꝛum.Et contert alcole vehementer. Et cõtert in medicinis ob⸗ talmie calide. J S DdeD w num et veſice⸗ — — — —— „☛ ☛ ☛n r—, , S . ns d res . ſat ſde: his ¶Et ſtringit fluxum ventris colericum. Capitulum. xtix Amſice aut ſicen. Dyaſcoꝛides capitu lo camſice. Haſtas habet longas digi Vtoꝛum quattoꝛ in terra pꝛoiectas la⸗ chꝛymo plenas.ſolia ſunt eius lenticule ſimi⸗ lia ſed minoꝛa et tenuioꝛa.ſemen habet ſub ſo lijs rotundum ſicut peplam.et eſt ſine floꝛe.ra gix eſt illi tenera et inutilia Hpperationes ¶ Dyaſcoꝛides. Haſta eius trita cum vino et vt peſſarium ſuppoſita doloꝛem matricis mi⸗ tigat.Cathaplaſmatibo adhibita tũoꝛcs ſpar git:clauos coꝛpoꝛis tollit mirmiceas mundat cocte et comeſte ventrem ſoluunt. Idem ſuc⸗ cus ipſius facere poteſt.ſuccus ipᷣe perunctus ictus ſcoꝛpioninm mitigat:ſufiuſiones et cali⸗ gines oculoꝛuʒ addito melle curat. Naſcitur vero ſaxoſis locis et aſperis nii. Coapitulum. c. N¶ Erabſcindit coltum: ? generatlapiden r rl, 4 E. . due ſunt ſpecies. Maioꝛ videlicet mi⸗ WVvnoꝛ. Maioꝛ eſt ſicut arboꝛ ficꝰ licet mi noꝛ.folia eius ſunt ſicut folia platani. Semi⸗ na cius ſtant in arboꝛe ſicut vuei Minoꝛ ha⸗ bet haſtam duoꝝ palmoꝛũ ⁊ inanẽ. ſolia ſimi lia amigdalis ſed longioꝛa.ſemẽ eius in cacu⸗ mine vige rotundũ.deſoꝛis nigrũ.deintus al⸗ bum. Sunt cm̃ ambe q̃ſi eiuſdẽ cõplexionis ⁊ virtutis.ſunt em̃ ca.in tertio.⁊ hu.in pᷣmo virtutẽ habẽt purgandiflegma pꝛincipaliter ſecundario colerã ⁊ melancoliam. Serapion li.aggre.ca.cathua:ideſt catapucia auc.dyaſ. Catapucia maioꝛ q̃ vocatur cathua:ẽ arboꝛ in magnitudiĩe ficus habẽs folia ſimilia dulb. niſi qꝛ ſunt maioꝛa lenioꝛa ⁊ nigrioꝛa:ſupites ⁊ rami cius ſunt concaui ſicut et canna:et ha⸗ bet ſemen velut in ramis aſpex.et qñ excoꝛia⸗ . 8 Atapucdia. Iſdo li ermo. arapucle tur ſemen eius eſt ſimile kyrat:⁊ ex eo expꝛimi⸗ tur oleum de kerua. Minoꝛ eſt planta quam multi cõpuatt inter lactic inioꝛũ ſpecicehabet ſtipitẽ vnius bꝛachij longitudinẽ habentem:⁊ cõcauum in groſſitudine vnius digiti et in ſũ mitate ſtipins ramoꝛum ſunt ramuli parui:et ex ſolijs quedã ſunt ſuper ſiipitem:et quedam ſuꝑ illos ramulos.ſed folia q ſunt ſuꝑ ſiipiteʒ lunt longioꝛa ſimilia ſolus amigdale:niſi quia £ , T * =DWJMB 5 . 7 + „ 44 UN Trattatus ſunt latioꝛa ⁊ lenioꝛa:ſed folia qᷓ ſũt ſuꝑ romu los ſuꝑioꝛes ſunt minoꝛa ſolijs ſtipitis ⁊ ſunt ſimilia ſolus aniſtologie lon.appꝛopinquãtia ſimilitudini fſolioꝝ edere.⁊ habet ſructũ in ſum mitatibo ramuloꝝ triangulatũ:⁊ velut rotun⸗ dũ ſicut grana capari:⁊ inter ipᷣm ſũt ſemia q̃ dinidan Bpariete que ſunt in eo que ſemina ſunt in magnitudine oꝛobi:exterius ſubnigrũ habentia coloꝛẽ.ſed qñ excoꝛiant᷑ ſunt alba:et habẽt ſapoꝛẽ oulcẽ:c habẽt radicẽ ſubtilem in qua nullũ eſt iuuamẽtũ.Galie.vij.ſim. far. ca. cicrii.cat apucie fructꝰ qͥ purgat. Abſterſiuã ⁊ dyafoꝛeticã habet virtutẽ.ita aũt ⁊ flos ſed oĩno debilioꝛẽ.oleum vero qð ex fructu eſt:eſt calidius:ſubtilius:⁊ dyaſoꝛetiaim. Pperationes. ¶ Sera. Catapucia maioꝛ habet virtutẽ que abſtergit ⁊ reſoluit.Et virtus folioꝝ debilioꝛ eſt virtute granoꝝ.ſed oleum eius eſt calidius et ſubtilius oleo oliuaꝝ:⁊ ꝓpter h̊ reſoluit plus co.Ex ſemine eius fit oleum quod non admi⸗ niſtratur in cibis:ſed in lucernis:⁊ ponitur in vngentis.i Et quãdo excoꝛiantur ex granis cius.xxx.⁊ teruntur ⁊ bibuntur purgat colerã 2 flegma ⁊ humiditates aquoſas:⁊ cõmouẽt vomitũ ⁊ fluxũ ventris.Et grana quidẽ eius ſunt grana dura.laxant ſtomachum laxatio⸗ netoꝛti.Et ꝓuocant nauſeam ⁊ vomitum. ¶ Et quãdo grana eius terunt᷑⁊ fit emplaſtꝝ cum eis mũdiſicat empetiginẽ.i¶ Et quando fit linitio cũ oleo eius ſolo aut cũ aceto ſedat apoſtemata mammillaꝝ.¶ Et tempus quan do debet fieri illud oleum eſt qũ cadũt grana a coꝛtice ſuo.qð oleum cõfert ſcabiei ⁊ olceri⸗ bus humidis que ſunt in capite:⁊ apoſtemati bus eoꝝ:⁊ coartationi oꝛis matricis:⁊ cicatri ciba fedis q̃ remanent poſt ſolidationẽ clauoꝝ ⁊ doloꝛi auriũ qñ miſcent᷑ cũ aliquo vngento ſoꝛtiticante operationẽ cius.i¶ Et quãdoq; la tat ventrẽ. Et expellit lũbꝛicos.Et idẽ auc.be digoꝛas. Pꝛopꝛietas granoꝝ eius eſt ꝙ dil⸗ ſoluunt.ſubtiliant ⁊ foꝛtificant membꝛa ⁊ inci dunt ſuꝑfluitatẽ.Et cõferunt lepꝛe.Et ſimili⸗ ter oleum eoꝝ Dyaſcoꝛides.Uirtus catapu pucie minoꝛis eſtcatartica.ſeptem grana ac cepta aut nouẽ ſicut catapodia comeſta.cet ſũ militer ca.aqua accepta flegma ⁊ coleram de⸗ ponit.i¶ Succus ex co factus ſicut detitimal lo omnia ſimiliter ſacere poteſt ſolia eius cum gallina aut iuſcello accepta ventrem ſoluunt. ¶ Sed catapucie maioꝛis:ſi.xxx.grana pur⸗ gata fuerint accepta: colerã ⁊ ſiegma ventris deponunt. vomitum pꝛouocant guſtu nõ bo no hec purgatio ſtomachũ ledit.i¶ Cõtritũ et . impoſitũ macvlas limpidat ſolia eius trita cãõ polenta tumoꝛes oculoꝛũ ſpargunt duricieg omnes maãmarũ ⁊ tumoꝛes cõpeſcunt. JIgnẽ ſacrum ſola extinguũt ipᷣm cum aceto mixta nrauſ N dius frutex: ᷣ vulgo tyrſus dicit: eo q; aterra ſurſum ↄſcẽdat.Ex qͥ derniuatũ eſt vt ſpecialiter quoddã genꝰ oleꝝ caulis diceretur qꝛ tyrſus eius plus ceter oĩbo coaleſcit.i.cre⸗ ſcit. Auic.Caułcoꝛpus naturaliter eſt humi⸗ dis folijs. ſilueſtris autẽ eſt calidioꝛ et ſiccioꝛ: ipſe totus ẽ calidus in mo:ſiccus in ſecunco. Caulis ſiquidẽ alius eſt domeſticus:alius ſil⸗ ueſtris:alius marinus et alius caul aque.Sil ueſtris eſt amarioꝛ ⁊ acutioꝛ et a cibo remoti⸗ oꝛ. Eſt aũt groſſi nutrimenti ingroſſans ſan⸗ guinẽ.Et inflat et ſacit coꝛpꝰ doloꝛoſuʒ. Ma turatiuus ẽ aũt et lenificatiuus.⁊ deſiccatiuus ꝓpꝛie qñ decoquit᷑ et ab eo ma aqua cffundit᷑ Eiuſq; nutrimentũ eſt paruum ⁊ humidius nu trimento lentium.Et ſanguineʒ facit malum. Cum ergo cũ carne pingui et gallinis decoqͥ tur parum bonus efficitur. Palladi.li.iij. In mẽſe febꝛuario caules ſerũturqui et toto ãno ſeri poſſunt ſolũ pingue et ſatis ſub actum dili gunt. Argillam et glaciẽ timent. Sabuloe et T. Aulis. Ilidoꝛus in li. ethymo. Caulis eſt generaliter herbarũ vel olerum me De Herbis. gerenis nõ delectant᷑ niſi gbẽnis vnda ſuccur⸗ ratOmnẽ ſtatũ celi patit᷑ caulis frigidũ magꝭ tra auſtrũ poſiti citius ferũt.Cõtra ſeptẽtnio nẽ ſeruis.ſed H̊ ⁊ ſapoꝛe caulis vincit ⁊ robo⸗ recimis delectat᷑.Et ideo ponende ſunt plãte ꝑ bulbinos areaꝝ.Gaudet ſtercoꝛe et ſarcola tione. Rarius poſitꝰ ↄualeſcit.celeriꝰ coquit᷑: viroꝛe ſeruat᷑.ſi dum eſt trium vel quattuoꝛ fo lioꝛum.nitrum tritũ cribello deſuꝑ ſparſas et ſpeciẽ pꝛuine canentis immittetur. Pbperationes 4 Auicenna. Caulis habet ꝓpꝛietatẽ in ſedas tione doloꝛũ ſtipticus eſt eius cinis ⁊ ſoꝛtis ex ſiccationi s. Silueſtris ⁊ marinus ⁊ domeſti⸗ cus maturant flegmones atq; duricias: ¶ Idem caulis conſolidat et pꝛohibet fraudu lentis ambulationem.poniturq; cum albugi⸗ ne oui ſuper aduſtionem ¶ Zremoꝛi cõfert cũ fenugreco embꝛacat᷑ ſux podagrã. eiuſq; decoctio ſuꝑ doloꝛes iũctura ruũ. Iteꝝ eiꝰ decoctio ac ſemẽ tardãt ebꝛietateʒ ¶ Conſert etiã furfuriboꝛ fit caputpurgiũ cum ſucco eius. Er eius ꝓpꝛietatibofit euſiccatio ln gue:facieq; ſomniũ.⁊ obtenebꝛat viſum. ¶ Cum ſucco eius aut decoctione ipſius cum et cõſtipatiuũ. Ideoq ab eor nocumento tẽ⸗ peretur elixentur:et aqua pꝛoiecta in alia co⸗ quantur cum pinguiſiima carne pecudis vel E oleo ſiſamino fit gargariſinus cõtra pꝛefocꝰ⸗ tionẽ. Et eius comeſtio claniſicat vocẽ. eſt aũt malus ſtomacho. ¶Succus eius cñ vino depaſſis ↄfert ſpleni J ⁊ctericie puocat vrinã et menſtrua. eiuſq; ſe 8 men vᷣmes interficit cũ lupinoꝝ aqua. ¶ Cinis radicis lapidẽ frãgit.Caulis marinꝰ declinat ad ſalſedinẽ ⁊ amaritudinẽ.et ideo le nit naturam.ſoluitq; ꝓpꝛie cum pingui carne. Eius folia ſunt ſicut ariſtologie:que oꝛiũtur ex vna radice. Succus eius cuʒ vino confert moꝛſibus etiam canis rabioſi. „ ¶Dryalcoꝛides. auliculi oꝛtiui elixi 2 nõ val deꝑcocti ventrem molliunt. HNam caulis tyr⸗ ſus li foꝛtius elixetur ventrem abſiinet: et ma⸗ xime ſi in calido cinere coquatur. ¶ Quinaſcmi in egipto amani ſunt. ⁊ ſi come ſui fuerint caligies ocloꝝ detergũt.typicꝭ pſũt crudi comeſti:ebꝛietatẽ in ↄuiuio nõ admittũt yſaac. Caulis ſiccus eſt et frigidus in pmo gradu. Turbidum et melancolicum generat languinem odoꝛem dantem. r ¶ aules eiliui vſtioꝛẽ ſanguinẽ generãt.colo re em̃ vſte vicini ſunt et mundiſicatiii. ¶, Hyemales po nõ tanti acuminis ſunt: ſed . — vis eoꝝ ventre ſti eudẽ ↄſtipat.coꝛpus em eoꝝ ſiccũ eſt.vnde ẽhumect at et vrinam pꝛonocac Hon ius bibitũ ventrẽ ſoluit.et ſine iuri come Capitulum. tj) .— Auda equina. Auicenna libꝛo ſecun⸗ 8 do capitulo de cauda equina. auda equina eſt planta naſcens in locis co⸗ cauis et in vallib. habens ſtipites concauos — ad rubedinem declinãtes. aſperos: duros.no doſa cum nodis intrantibus.et ad nodos ſũt ſicut folia ſquinanti minuta ſpiſſa. et adheret arboꝛi cui appꝛopinquat.deinde generantur ex ea extremitates plures ſicut cauda equina cet habet radicem duram eſt frigida in pꝛimo ſicca in ſecundo.ẽ ſtiptica:et ꝓpꝛieſuccuseius ẽ vchemẽt exſiccatõis ſine moꝛcicatione ¶ Balienus ſexto ſimplicium farmacorum ca pitulo de cauda equina. Clirtus huius plante eſt ſtiptica cũ amaritudine pauca:pter hoc deſiccat violenter cũ moꝛdicatione.E ſi frigi⸗ da in pꝛimo ſicca in ſecundo.¶ Paulus capi⸗ tulo de cauda cna. Eſt queda cauda mioꝛqᷓ 6 Trattatus grece vocatur coꝛſanda habens ſtipitem ſub ruſum ⁊ ſolia ſuperioꝛa minoꝛa.i¶ Dyaſcoꝛið. capitulo Hipparis ſiue anabaſis. Hipparis i.cauda equina aut anabaſis. Naſcitur in lo cis humidis et in monumentis.habet haſtas rufas et aſperas et nodoſas que haſte quicqͥd vicinum habent alligant. in quibo folia ſunt ĩ ſũmitate acuta et tenera et iunco ſimilia.⁊ ſpiſ ſa ſurſum aſcendentia. Hec etiã ali quotiens de pariete pendet comis plena abundantius et nigris ſicut caude.radices ſunt ci lignoſe ⁊ Dure. virtus eſt ei ſtiptica. A Auicenna. Eauda equina eſt valde inuati⸗ ua ad fluxum ſanguinis.conſolidat vulnera ⁊ vlcera mirabiliter. Etſi in cis ſunt nerui cõſo lidat etiam. Conſert quando linitur aut fit ex ea emplaſtrum inteſtinis. Conſert etiam apo ſtematibus calidis ſtomachi et epatis et ydro Piſi.et ceter. BGBalienus. Culnera maxima quinũmo et cõ ä tra emiſſionem ſanguinis ⁊ finxuũ muliebꝛm. ? Et contra diſſintenias etiam et ceteros vẽtrris fluxus. Hec herba farmacum validum eſt cũ aquaet vino. Scnibunt autẽ quidam hãc ve⸗ Ncenecnon ſubtilium inteſtinoꝛum vulnus ſa . 2 . Alſia fſtula. Johãnes meſue. Eaſſta nanre . fiſtula ẽ ex medicinis in quibus ẽ fidu⸗ ¶ Succus autẽ eius emoꝛroſagijs que exna cia iuuamentox. Et eſt ſine nocumẽto ribus confert.et fluidis paſſionibus venti cũ dnrena aeuit ate et moꝛdiſicatiõe ?⁊ omni exceſy⸗ aliquo vino põtico bibita.vel cim aqua ſi cõ ſi ledẽte: que poteſt ehiberi in oi etate.itaq; tingant febꝛicitantes. ” pucnis et pꝛegnanibus. Conſñiat autẽ eius cle⸗ DP¶ Paulus. Cauda equinaminoꝛ curat ⁊ de eti in ſex pꝛietaribus. vt eaius arundo ſit let antracem ſinnpta ⁊ emplaſtrata. groſſa plena ſplendens multi pondeqis. ct ſit ¶ Draſcoꝛi. Succus cius nanibbus ſanguine Pulpa eius ſplendẽs ⁊ pinguis.et haſia ex arũ pꝛofluentem abſtinet. Diſſintericis cũ yvino bi dine ⁊ ↄſeruata in vaſis vitreatisẽ equalis cõ bita medicatur.vrinam pꝛouocat.ſolia cius i⸗ plexionis ad latus caliditatis declinans. ⁊ eſt poſita vulneribus recentibus paracoleſim fa⸗ Pumida in pꝛimo.ct ẽenitiua etreſolutiua cla . ciunt.et radix ⁊ herba eius tuſſientibus ⁊ oꝛto riſicatiua ſ⸗ angumis. nocet debilibus habenw z e noicis medicantur. conquaſſationibus opitu cibus vilcera lubꝛica. remouct᷑ ab ea he c nocu lantur. dicitur vero ieiſlones velice et inteaſi mentum in pemittione mirabolanoꝛũ.ꝛ reu⸗ noꝛum ſolidare. barbari et aqua maſticis et ſpica et quãdoq; FJ Serapion auctoꝛitate Dyaſcoꝛi. Quan 60 neccſſarium eſt addere lubꝛicitatem. ꝛ pꝛopꝛie 2glutinat vleera recẽtia.et ſiſintnerui ĩciſi cõ de amigdalis dulcibi ..et diuretica faciũt eaʒ ſolidat eos.Et decoctio radicis ⁊ ſolioꝝ eius declinare ad vias vrine.quare neceſſe eſi eoꝛũ contractioni anhelitus Et ſi potenter trita epulſionis conlerre.⁊ ipſa eſi de tarde ⁊ debi et ſicca idem faciunt.Et quanco lit omplaſiꝝ liter ſolutionem facientibus. pꝛopter quod EL2 1 cum cis receniibus confert atiritioni lacertoꝝ miſcenda ſuntcum eq exrebus hobentibꝰ aaun tatem: ſiue alhaſceet yſopus etem̃ vigoꝛant O gnituin A1 aas opationé. mag aohuc ſi cũ quibuſdã er Cap itulum * lu xctrem ſoluẽt ibue miſceatur. iplach aua p. „ „₰ 4 ⸗ Ne N 6 i ge bi un e. a De Herbis. caſei eſtnobilis opatiõis. ¶ Sera. b. aggre. nepaſſularũ. Octauũ ponderis ipſius denn ca.chiarʒambeth.id eſt caſſia fiſtula.⁊ ſut can bit.et qũq; ponit᷑ loco paſſularũ liquiricia. ne caue.quarum coloꝛ eſt rubeus ad nigge, „ —” dinem decliuis.⁊ inter ipas ſunt lamine ex car nenigra ⁊ panietes diuidentes inter eas.⁊ in⸗ tra laminas ſunt grana ſicut grana xilocara cte ⁊ eiuſdẽ magnitudinis.ſapoꝛ eius eſt dul⸗ cis.⁊ coloꝛ eius eſt inter glaucedinẽ ⁊ ruboꝛẽ. ⁊ gffertur a babilonia ex terra aliemen. Et vir tus eius eſt ꝙ ipᷣa eſt equalis complexionis et electa.Ex illa eſt ꝗᷓ eſt in canna ſua interius ni⸗ gra grauis ⁊ lucida.Et qð deipᷣa vtimur plu nnmü eſt caro.licet etiam coꝛtice aliquãdo.Et 8 ° „ vr reſoluit ⁊ extinguit acuit atẽ ſe anguinis. Pprerationes. Jobannes meſue. Eaſſia fiſtula müdificart 5 idẽ aucto. Aben Meſuay. Uirts eius eſt qu ſanguinem. ⁊ remouet acuitatem eius.⁊ ſedat Deputato f̃ᷣm arten. ¶ Et ipſa quidem mũdificat ſtomachũ:⁊ edu cit coleram ⁊ flegma.⁊ illud operatur ſineno⸗ cumento.⁊ caret moꝛdicatione. ¶ Et ipſa quidem lenit guttur ⁊ pecttus. I¶ Et reſoluit apata acuta ĩ eis.⁊ ↄfert calefa⸗ ctioõi renũ ſũpta cũ diureticis ⁊ infuſiõe liqͥris. ¶ Et pꝓbibet generationẽ lapidis ĩ eis.⁊ ↄfert febꝛibo colerici. Et doſis ciꝰ ̃ᷣm Serapi. au⸗ ctoꝛitate Aben meſuay eſt a. ʒ.vi.vſq; ad.ʒ. x. ¶ Serapion auctoꝛitate Aben meſuay. Caſ ſia fiſtula extinguit acuitatem ſanguinis.⁊ ſe⸗ dat apoſtemata dura que fiunt ex co.⁊ reſol⸗ uit apoſtemata dura que fiunt in gingiuis et gutture quando fiunt cum co garganſmata cum aqua arboꝛis vulpis ⁊ paſſulis. ¶ Et confert ictericie ⁊ doloꝛi epatis.et pur⸗ gat coleram aduſtam.⁊ molliſicat ventrẽ me⸗ diocri mollificatione.⁊ mundiſicat neruos. ¶ Auicenna li.ij.capᷣ.de caſſia fiſtula.Caſſia futula eſt equalis in calidit ate et frigiditate et humigditate.et eſt reſolutiua et lenitiua.et con ſert apoſtematibus calidis.⁊ viſceribus ꝓpꝛie et gutturi:quando ex ea fit gargariſmus cum aqua ſolatri.⁊ linitur ſuper apoſtemata dura et confert eis.et liniuntur ex ea podagra ⁊ iun cture doloꝛoſe.quando diſſoluitur manibo in aqua coꝛiandri bumidi cum ſpuma pſillij? de inde fit ex ea gargariſmus confert puocationi ⁊ mundihicat epar.⁊ confert yctenicie.⁊ doloꝛi epatis.⁊ eſt lenitiua ventris.et educit coleram aduſtam ⁊ flegma.et ſoluit ſine nocumento et abſq; moꝛdicatione adeo ꝙ ipſa eſt cõueniẽs pꝛegnãtiba.et ſoluit eas.loco eiꝰ pomt mediũ ipſiꝰ de tereniabin ⁊ triplũ põdenis eiꝰ decar⸗ ſitim. et pꝛopꝛie cum ſucco endiuie aut ſaltem „ — Capitulum. ciif VAſſia lignea. Hal viij.ſim far. capi. de Eaſſia lignea. Subſtãtia caſſie lignee veſt multum ſubtilis.et ſapoꝛ eius eſt a, cutus et ſtipticitate pauca.⁊ virtus eius eſt ca lida et ſicca in tertio gradu.¶¶ Serapion lib. aggregatoꝛis capitlo Melochaa auc. Diaſ⸗ coꝛidis.Sũt eius multe ſpecies.⁊ naſcuntur ĩ terris arabum vbi naſcuntur ſpecies alie aro⸗ matice habet ſtipitem groſſum et coꝛticem.ſo lia eius ſunt ſimilia foljs yreos nigra purpu⸗ rea.et babet odoꝛem ſimilẽ odoꝛi roſe.Et hec ſpecies eſt in pꝛima bonitate ⁊ ſecũda.poſt häc in bonitate eſt illa cuiꝰ coloꝛ eſt ſicut coloꝛ co ralli.et eſt ſubtilis.leuis.longa.groſſi calami et plene moꝛdicans linguaʒ cum ſiipticitate⁊ acuitate pauca.bonũ odoꝛẽ habẽs participã tem aliquod odoꝛis vini. Hee due ſpecies ſũt vtiles in medicina.alie vero non ſunt admini ſtrande:et ego volui eas rememoꝛari vt non adminiſtrentur:ſed abijciantur.Et eſt de eis quedam que eſt nigra habens odoꝛẽ malum et coꝛticem ſubtilem.e’t reperitur res quedaʒ ſi milis caſlie lignee et non eſt caſſia lignea.Et Trattatus cognoſcitur ꝑ ſapoꝛẽ.qm̃ nõ eſt acuti ſapoꝛ: nec odoꝛifera.⁊ coꝛtex ciꝰ ẽ adherẽs ligno.⁊ reꝑit ſitr q̃dã hñscalamũ latũ lenẽ mollẽ aſpeꝝ tactu. ? ẽ minus mala q; nunc dicta. ſed pecioꝛ oĩby illa eſt cuius coloꝛ ẽ alb.⁊ odoꝛ ſitlis odo ri po:ri.nõ hñs calamũ groſſum ſed ſubtilem. Hyperationes Gał Qlirtus eius ẽ q̃ reſoluit et incidit ⁊ foꝛtiſi cat mẽhꝛa.⁊ ꝓuocat menſirua que retinentur cauſa groſſoꝝ humoꝝ et viſcoſoꝛum.,. Sera. Caſſia lignea hʒ vᷣtutẽ ꝓpĩquã cyna momo calefacit et deſiccat et puocat vrinam ⁊ ſtipticat leui ſtipticitate.et agminiſtrat᷑ cum medicinis acuẽtibo viſum:⁊ qñ admiſcet᷑ cum melle et linit᷑ ha miditas lacte que apparet in facie aufert eam ” ¶ Et pꝛouocat menſtrua.et conuenit veneno tvyri quando ſumitur in potu.. · ¶ Et apoſtematibo calidis intrinſec quando bibitur.et doloꝛi renũ facto ſomẽto cum ea:et dilationi ma tricis qn fit eucatiſma.i.fumigiũ cũ decoctione eius.⁊ ponit᷑ loco cynamomi ĩ cõfectionibo duplicato pondere ex ea. ¶ Et ideʒ auc. Meſaac.Joꝛtificat ſtomachũ ⁊ epar.et expellit fetũ cũ ſoꝛtitudine.Aui.de vi ribo coꝛdis dicit ꝙ confoꝛtat co. Capitulum. u Aſtanea. Iſido libꝛo ethymologiarũ PKXaſtanea dicitur eo ꝙ fructus eius ge vmini in modum teſticuloꝛum rotundi ſunt. qui dum eijciuntur quaſi caſtrant᷑. Hec — arboꝛ ſimul vt exciſa fuerit.tanq; ſilua expulu tare conſueuit. · Plini. li. ij. Caſtanca diligit montes? val- les:ſicut robur ⁊ abies. Nec amãt aquoſa lo⸗ ca cypꝛeſſi ⁊ caſtanee.ſed ſunt ſiccanee.Caſta nea ẽ a ceris modo criſpa et ẽetiam eidem ſre⸗ mitas ſpiſſa. Itqq; cariem veruſtateme ſen⸗ tit tardiſſime. In vere aũt ↄcipiũt caſtanea te rebinthus et aquiſolium ℳ ¶Idem li. vij. Semen ipſa ſercre docuit na tura:cum decidens viuiſceret terra exceptum. Nec aliter pꝛoueniunt in glandes atq; caſta⸗ nee. quibus eſt pꝛo ſemine fructus ipſe. Caſta neam inſeruit Coꝛellius eques romanus ſuo⸗ metipſo ſurculo in agro neapolitano: illa copioſioꝛ.hec coꝛrelliana melioꝛLempus vero ſtatutũ caſtanee ac pinee ſerendi eſt ſepti mo kalendas Marcij Kaſtanea pedamentis omnibo pꝛcfertur fa cilitate tractatus perdurãdi pernicatia reger minatione cedua. Salice quoq; letioꝛ fuerit facile ſolum.nec tñ arenoſuʒ.maximeq; ſabu lũ bumidũ aut carbunculũ vel coſi etiã farinã quamlibet opaco ſeptentrionaliq;? pꝛcfigido ſitu.vel etiã decliui. ¶ Recuſat eadem gallina rubꝛicam cretam: omnemq; terre fecunditateʒ aua ſeni nuces di⸗ cimus.ſed non pꝛouenit.niſi maximis.inecni⸗ ſi quiuis aceruatim ſatis.perfringi ſolum de⸗ bet ſupꝛa ex menſe Nonembꝛi in Fcbꝛuariũ. quo ſolute ſpõte ex arboꝛecadunt atq; ſubna⸗ ſcuntur. Intemalla pedalia ſint vndiq; ſulco. x hoc ſeminario tranſferuntur in aliud. bipe dali intemualio plus biennio. Sunt ⁊ pꝛopa⸗ gines nulli quidem facilioꝛes. Nudata ſiqui⸗ dem tota radice in ſulco pſternitur.⁊ tunc exa cumine ſupꝛa terram relicto alia quoq; ab ra⸗ dice renaſcitur.ſed tranſlata neſcit hoſpitan: bauetq; nouitatẽ biennio fere poſtea ꝓſilit. Capitulum. wj. HVec inter laudatos ab canomen accepit. Poſtmodum heres ciuſdem libertus coꝛrellia nanm inſeruit. Hec eſt inter illas differentia.q; Dꝛ Herbis Elidonia. Iſidoꝛꝰ in libꝛo vbi ſupꝛa. Celidonia dicit.vel eo ꝙ aduentu yrũ dinũ erumpere videa tur. Uel eo ꝙ pul lis yrundinũ ſi oculi auferantur matres coꝛuʒ illis ex hac herba mederi dicantur.¶ Plinius libꝛo viceſimoquinto.A nimalia herbas inue nerunt in pꝛimiſq; celidoniam. Hac enim vrũ dines oculis polloꝛum in nido viſum reſtitu⸗ unt.vt quidam etiã volunt erutis oculis Eius genera duo ſunt.maioꝛ fructicoſa caule ſolio paſtinace erratice.ipſa amplioꝛe.duoꝛum cu⸗ bitoꝛum altitudine flos albicane.fios luteus Minoꝛa ſolia ſunt hedere rotundioꝛa minus candida. Succus crocimoꝛdax:ſemen papa⸗ ueris.floꝛent vyrundinum aduentu.marceſcũt diſceſſu.floꝛentibus illis ſuccus expꝛimitur et in vaſe ereo cum addito melle leniter cinere fer uenti decoquitur. M ¶ Plateanus.Celidonia eſt calida etſicca in tertio grað.cuius duplex eſt modus.videlicet indica.que maioꝛis eſt enicacie.Et cõmunis que in noſtris regionibus inuenitur.et eſt mi noꝛis efficatie.na tamen poteſt poni pꝛo al⸗ tera. Indica citrinam radicem habet. Et in re ceptione non herba ſed radix poni debet.que per annos tres in efficatia multa ſeruari valet Ex qualitate ſua virtutem habet dilloluendi et attrahendi et conſumendi.i¶ Dyaſco.Celi donia maioꝛ virgam habet vnius cubiti lon⸗ gam et amplius teneraʒ ac tenuem. Que in ro habet folia plura botracio ſimilia ſed mo lioꝛa et ſubalbidioꝛa.ſoꝛem auroſum pꝛofert ſuccum croceum habens. virtus eius eſt viſci da moꝛdens et amara:non boniodoꝛis. Ra⸗ Air deſoꝛſum eſt vna deſubtus plures Pperationes ¶ Platearius. Eelidonia contra doloꝛeʒ den tium in frigida cauſa valet radix hec aliquan⸗ tulum trita. valet et ad caput purgandum. Et vuam ex frigidis humoꝛibus repletam. ¶CLontra colicam paſſionem herba trita ⁊ in vino decocta ſupponitur. ¶SEt ad cancrum oꝛis aut neruoꝛum puluis ragdicis cuʒ puluere roſarum conficitur.⁊ cum aaceto decoquitur. . ¶ Ad ſiſtulam eius puluis cũ capitello confy citur et oꝛi fiſtule cum melle immittitur. N¶ Galienus octauo ſimplicium farmacorum capitulo de Celidonia abſterſiue foꝛtiſſime et calide virtutis.quinimo et ſuccus eius ad aug mentationem viſus eſtvtilis.in quibus cemit groſſum quid ſᷣm pupillam et dyafoꝛa re indiꝰ gent. Aſi vero fuerunt quidas radice:⁊ ad oos qui obſtructionẽ epatis et yctericiam patiun in vino albo dantes bibere.Similiter autem maſiicata vtilis eſt in doloꝛibus dentiũ.Par uum vero celidonium acrum exiſtens magna vlcera citiſſime cuti cathaplaſmatũ et vngues lepꝛoſis eijcit. expurgat vero ſuccus eius perr nares ſufficienter acris exiſtens. ¶ Dxaſcoꝛides capitulo de celidonia. Suc⸗ cus celidonie maioꝛis melle addita in certami necoctus ſuper carbones oculoymaculas de tergit. Jolia et radix ⁊ virga in vmbꝛa cſtate ſiccantur.et ſicut crocus cõponuntur. Radix eius aniſo mixta et vino albo bibita vctericis opitulantur. Jolia eius cũ vino et cathaplaſ-⸗ mata adhibita maculas detergunt.maſtiica⸗ ta doloꝛem dentium pꝛohibent. ¶ Celidonie minoꝛis virtus eſt viſcida.vul- nerat cuitim:ſcabiem detrahit.vngues lepꝛo⸗ ſos excludit.ſuccus eius radicis melle addito nandbus infulſus caput purgat. E adem dicit Serapion capitulo pꝛopꝛio auctoꝛitate Dy aſcoꝛidis:licet per alia verba. Capitulum. cvij) Truntatus a4 coitũ veniẽs. ¶ Si inde veret vnteris ge⸗ „2 Eg ο. Dyaſ-a. cedrus Cedro arboꝛ ẽ vnde pix cednia ſit.cuiꝰ ſemia ſunt ꝑx⸗ vua atq; ſpinoſa. fructui iuniperiſilia mirte. Alia ẽm ioꝛ qᷓ ab aliquibus cedrslara appellatfructui Ie i ſimilãs:ſed minoꝛ eſt. q̃ᷓ tamẽ eſt vexabi bilis ⁊ vtit queẽ ſpiſſa limpida ⁊ in odoꝛefoꝛ tiſima inqᷓ cũ d igitũ intinxerꝭ pinguedie ſua rarius defiuit. Itẽ ſerpin.i.cedrus.⁊ eſtarboꝛ cuius guümiẽ gumi cedri.⁊ abiſta arboꝛeema nat pix cedria vel cedrina. ⁊ ẽ pix liqͥda q ara . hice vocatur hictan.et eit genus abietis ¶ Pli. a. de cedro. Eſt inqͥt cedrus maioꝛ et minoꝛ. Minoꝛis duo ſunt genera.ſcʒ licea et ſenices Differut ſolia nãq; derogatũ hñt ſpi noſum.oticedros vocat᷑ ramoſa ⁊ nitoꝛe inite ſta.altera odoꝛẽ pᷣſtat.ſructũ ferũt mirti in ma gnitud ie dulcẽ ſapoꝛẽ hñtẽ.Et maioꝛis duo ſũt genera.Unũ qð floꝛet ⁊ nõ fertfructũ.Ali cti occupat nouus. ſemẽci? cypadio ſitei q Ccedrolẽtẽ vocat ex hac reſina laudatiſſima fit Itẽ alibi inter arboꝛes qͥbo pix fit cedr groſſi oꝛ quidã putãt ꝙ; ſit iuniperus licet ſaſo BPprrationes A¶ Dxal. Uirtus eſt ei ſiccatiua ⁊ recoꝛꝑatiua pter nimietate colo: ſuipellibo iucta vnt „ tamẽ eſt vexabil ſtomacho. atq; feruentebzʒ virtutẽ.de qua ſit cednia.Eſt aũt cedria xba⸗ nitalia ſtringit intm vt filios facere nõ poſiis. ¶Sdquinãticoꝛũ cauſas ourat fauces.lſivn⸗ xeris deintus tumoꝛes tollit. . ¶ Et pediculos ⁊ lendines ꝑuncta necat.moꝛ ſibus lerpentũ cum ſale et dulcoꝛe bibita oe⸗ curnit.percuſſum lepoꝛis maritini ad ſanita⸗ tem ꝑducit.¶ Stomanicis vncta medet᷑.vul⸗ nerxra pulmonis optime curat. ¶ Uermes ⁊ aſcaridescliſteri addita occidit. Mln vo oleu ex cedria dũ coòꝛt deſuꝑ cũ pen na colligut ſicut oleũ picis.⁊ ſcabiei ⁊ pediculi Aialiu ꝓdeſt vulneribo vtilr adchibet. hui? tumꝰ tĩ ꝓdeit qᷓntũ et picꝭ durei¶ Itẽpotui data in Qaaati qnticate vlcus fluidu pulmois faciat. ſit dift oleu ex arboꝛe vt de pice.i¶ Eſt at oleu nimi unm leptomeꝛe:molles cames abſq; doloꝛe cõ fuãs. ouras ãt lõgo tꝑe.et nigra coꝛꝑa deſic⸗ cat. ¶ Lachꝛymũ vᷣo arboꝛis eiuſde viſcide⁊ erfic aciter ⁊ cu veſicatõe refrigerat ⁊ ſiringit. nam moꝛtuoꝛũ recõdita in arboꝛeeadẽ a tabe defenoit.vnde et moꝛtuoꝝ vita vocatur . R . et ſiccat.caligines oculoꝝ detergit. glaucoma ta et cicatrices muncta limpidat.i¶ Eũ aceio milſa et infuſa vermes auriũ occidit.cuʒ yſopi ſucco mixta ſonos auriũ tollit.¶ Si mi a in foꝛamine dẽtiũ vbi doloꝛ eos crepafeſacit ꝛſi diu in oꝛe retinet doloꝛẽ dentiũ amittit.ex hac d B d UR OON UO 7 —◻ „ð õ s De Herbis Capitulum. niif/ Ereſolium vulgo ⁊ꝛ q̃ddã genus apij calidũ in tertio gradu:ſiccũ in ij. Dyaſ co. Cere ſolio vis ignea eſt ⁊ acerrima 1Exr herbario. Cercſoliũ naſcitur in locis cultꝭ A Oe in menſe ſebꝛuario.locis frigidis poſt ĩdus ſe ritur cerefoliũ.quod agrum deſiderat lentum humidum ſtercoꝛatum. Hyperationes ¶ Iaac. Indietis particulanbus in capitulo de apio. ereſolium potui datum cum melli⸗ crate vrinam et menſtrua pꝛouocat.lateruʒ ac doloꝛem renum et veſice placat. ” ¶ Uentnis ſolutionem de groſſa ventoſitate miciger. ¶ Stomachi ventoſit atem et omnium viſce⸗ rum diſſoluit:et opilationẽ apert·· ¶ Dxal. Cerefoliu cum melle addito medetur canceratis lateris doloꝛem bauſium ex vino 8 mitigare videtur. Et aqua mullſa pituitatẽ reſoluit.Ex aceto lubꝛ icos et tineas ꝑimit:vrinã et mẽſirua im pellit. ¶ Omnemq; tumoꝛem ſoluit. ¶ Macer. E ſt cereſolio vis acra ⁊ ignea val⸗ de.Appoſitũ cancris tritũ cũ melle medetur. Cũ vino bib itũ lateris ſedare doloꝛẽ. Sepe ſolet trita m ſi nectas deſuper herbam.Cum * mulla bibitum pituite noxia ſoluit ꝛc vocetcapiloo. Epe.Dyalſ.cap. Sulbus.i.cepe.E ius ſpecics ſunt due Una ẽ q̃ habet ruim vbulbũ qͥ bonus eſt cx terra pingui ⁊col lectus cuſtomaticus ẽ.Alia eſi ſpcs bulbiplꝰ iſto euſ omaticus. Oẽe ẽ bulbicali.⁊ vilci⸗ di ſunt. Plini.ca. cepe.Cepe virtutẽ ha bet in⸗ lſiuam.ect oblonga plus eſt l. iptica qᷓ rotun⸗ da: ct que coloꝛẽ muſum he bent qᷓ ille q album icccãt viſcidioꝛcs ſũt q; virides.⁊ crude.Et crude plus viſcide q; cocte. Sera.li.agr. cap. Baſal.i.ccpe.Gaſallonge exceptis ſunt acuti oꝛes q; otunde.et plus ſi iptice.Et ille que ſũt rubei coloꝛis ſunt acutioꝛes q;albe.⁊ ſicce q; recentes. ⁊ crude q; aſſate.Gal.vij.ſim. ſar. ca. de cepa. Cepe ex quarto gradu eſt calcfactiuũ ſubſtatia xcro cius groſſarũ parciũ t Pperationes exaſperant.ſtiomachum inflant. ¶ Eathaplaſmatibus adhibiti laxationibus⸗ doloꝛib iuncturarũ.et poda gricis maximum pꝛeſtant effedum. Coꝛpoꝛiinſixa cuocant.ſo liet melle addito id facere poſſunt· ¶ Tumoꝛes ydropicis bulbus impoſitꝰ ſpar git. Caninie moꝛſibus ſubucnit.Addito mel⸗ ¶ Dxvaſ. Gulbi comeſii erigũt linguã ꝛ⁊ ſauces le ſiomachi doloꝛẽ compeſcit. ¶ Et fſurfurcs ⁊ acoꝛas nitro adcito purgat. Liuoꝛes et maculas tollit. Medio oui addi⸗ to et aceto et melle lentigines coꝛpoꝛꝭ emẽdat. ¶ Conquaſſationibus auriũ ⁊ vnguiũ cũ po lenta bene adhibet᷑. Coctus in cinere calido et polenta addita ⁊ capitibo minoꝝ piſciũ nigris cicatricibus reddunt coloꝛem. ¶ Kocti⁊ comelli doloꝛẽ lateris ↄpeſcũt. Sʒ nõ multũ comedendi ſunt.quia neruis contra rij ſunt ⁊ ſiccatiue virtutis Pli.Cepe comeſte inflatões pᷣſtant.faſlidiũ tollũt.ſitim pꝛouocãt.et tollũt oꝛꝭ ſetoꝛẽ cuſio matice ſunt. E moꝛroidas impoſite ꝓbibent. ¶ Succus cius immiſſus naribo caput pur⸗ gat. Moꝛſib caninis occurrit melle et ruta ⁊ ſale addito.Cum ſexo gallinatio auriũ dolo rem et ſuperflios ſonos compeſcit:ct advlce rationes aurium pꝛodeſt. uis cius comeſiꝰ doloꝛẽ capit remouct. cus eius optime caput purgat. Naribꝰ attra ctus colericꝭ rieflegmaticis vtiles ſunt. ¶ HGalienus.Cepe emoꝛroidis aperit appoſi⸗ 8½ 3 ta. Aut cuʒ aceto illinita in ſole aluos abſter git. Et ſricata in alopitijs citius q; altionũ ꝓ ¶Eauda vo ricota alopitias mendat Quli J K * * ¶ Si vero ſeparanerit quis ſuceum eius totũ qntũ eſt reſiduũ ſuſticiens terreſtris ſubſtan⸗ cie. Ipſe aũt ſuccus aquoſe et acree ẽ calidita⸗ tis. ita ãt et ſuffuſos et abliopinatos pꝛe groſ⸗ ſicic humoꝛum iuuat vnctuus. ¶ Ex huiuſmodi autẽ cõplexione tota cepa in flatiua eſt cõmeſta.et ꝓpterea quacũq; ſiccioꝛa ſunt cõplexione minus ventoſa. Hoc idẽ auc. Dx aſcoꝛidis in ca.vi.bulbus. ¶ Zulbus cõmeſtiuus frigidioꝛ eſt bulbo vo⸗ mitiuo ⁊ groſii.necnon vicoſi humoꝛis eſt ge neratiuus. Naʒ difnicile digeſtibilis eit ⁊ infla tiuus ⁊ libidinoſis ſuperplaſmatus.Eo autẽ ꝙ amaritudinis atq; ſtipticitatis ꝑticeps eſt abſterſiuus et ſolidatiuus efficit᷑ et ſiccatiuus. Oſtenſum eſt em̃ ꝙᷣ amarus quidẽ ſapoꝛ in abſterſiuis ſubſtantijs eſt. ſtipticitas vᷣo in ſo lidatiuis.ſiccitas vero eſt in vtraq. (Stidẽin li.ð cibis. Cepa calefacit coꝛpꝰ⁊ ſbᷣ tiliat in ipſo groſſos hũoꝛes et ĩcidit viſcoſos. ruda et cocta pauciſſimũ dat coꝛꝑi nuni mentũ. nocet colericis.ſed his ͥ flegmaticum humoꝛẽ et crudũ groſſum ⁊ viſcoſum collectũ babuerint ideo ea talia eduloꝛum ſunt. terach. Aplenon folia habet ſcolope⸗ Mdrie venenoſe ſimilia. Naſcitur in locx rruznnanttetane Adcſtce⸗ lia eius ſũt multa ex vna radice aſcẽdetia. di⸗ uiſa ſicut polipodium ſubtus rula et aſpera e ſuper vinida.E ſt vero ſine haſta.ſine floꝛe.⁊ ſi ne ſemine.Gal.vi.ſim. far. ca. Aplenon. Dub „. „ tilium partimn quidem mon tamen calide vir Pperationes ¶ Pyaſcoꝛides. Folia ceterachelixa cum ace⸗ to ⁊ bibita.xxx.dicbo ſplenẽ ſiccant. Item ſo⸗ lia ipſius vino addito et cathaplaſmai ta:ſpleni ſingulare pꝛeſidium eſt. ¶ Iſopi folia cũ aplenon folijs trita cũ leuiſſi ma vini bibitione ſplenem ↄſumunt ¶ Stranguirijs et ſub glutionibo et Yctericis pꝛodeſt. Bibita calculos frangit. ¶ Dicit᷑ ꝙ folia cũ ſplene mule collo ſuſpenſa mulierẽ generare non linit. ſane nocte ſuſpen⸗ dendda eſt. et obſeruãdum ne luceat luna aut de die ſuſpende.et ſi bomo ꝓmuliere eandẽſo Derit. ⁊ aſſit alius qͥ dicat: inde ſodite vt illa nõ generet etiã hoc dicitur pꝛodeſſe. H5alicnus. Teterach lapidem frangit erſple nem ſubtiliat vel attenuat. Capitulum. cxxſ. Orebinaahzafee cap. Cheuri. auc.Dyaſcoꝛidis.eit planta nota ba⸗ '́vbens diuerſitatẽ iu ſpecie ſua a diuer⸗ ſit ate floꝛum cognoſcitur. Nam quedã floꝛeʒ mpoſi⸗ ? be iuc fog De Herbis. albũ q̃dã purpureũ.et q̃dã citrinũ.Etq̃ hʒ flo rem citrinũ melioꝛ eſt ⁊ aptioꝛ in medicia.Sʒ q̃ͥdam dicunt ꝙ cheriſunt floꝛes ſiles violarũ nõ in die ſed in nocteredolentiũ.quoꝛum odoꝛ ẽ vt odoꝛ violarũ.et verũ dicunt.E t idem auc. Bal.E ius floꝛis ſubſtantia eſt ſubtilis aquo ſa ⁊ ꝓpꝛie ſicca ex ca.⁊ ſapoꝛ cius ẽ amarue.⁊ vxv tus eius eſt que calefacit ⁊ deſiccat abſtergit: 7 ſubtiliat. “ HW Pperationes Sera. Subtiliat maculas groſſas q̃ ſũt in oculis.⁊ aq̃ decoctõis eiꝰ puocat mẽſtrua ⁊ ex pellit ſecundinã.et fetũ moꝛtuũ qñ ſedet᷑ in ea. et qñ bibit cũ aq̃ aut alia re coꝛriunpit fetum. qEt curat apoſtemata matricis quando ſup ponit eis.: ꝓpꝛie antiqua dura.Uirtusſemis eius eſt ſicut pſius tios. ( onfert ſiſtulis qñ deſiccatur et puluertza 4 . in eis.⁊ ↄfert omni apoſtemati duro putrela⸗ cto.et habens coloꝛẽ citrinũ ad oĩa eſt loꝛtioꝛ ¶ Cheri floꝛes ſunt ſimiles violis in odoꝛe. quoꝝ alij ſunt albi.alij ſũt glauci in nocte po⸗ tiſſime redolentes.et eoꝝ herba alio nomie vo cat᷑ herba gallica vel floꝛes cipꝛi. ¶ Et alij ſũt coloꝛis purpurei.q herba a roma nis vocat᷑ ↄſolida.licet incõgrue:Prime autẽ dueſpeẽs ſcʒ citrina et alba ſunt ſpẽs violeſᷣm Dx aſcoꝛidẽ.vt apparet in ca.Uiola. Entaurea. Dyaſcoꝛides. Centaurea fin tranſlationem noſtrã. Centaurea maioꝛ quam multi narcam aut genti⸗ anam dicunt ⁊c. ſed falſo.qm̃ in l̃a gentiana dicit ꝙ ſuccus centauree efficit ſicut ſuccꝰ gẽ tia ne.Ergo centaurea nõ eſt gentiana.vt inl⸗ Capitulunn cxif. i dicũt. Similiter Dyaſcoꝛides facit ſemotũ capitulum de centaurea a capitulo de gentia na. ergo non ſunt idem. Dicit autem Dyaſco rides. Eentaurea abũdat in Licia ⁊ Archa⸗ dia.folia hʒ ſimilia nuci regali viridia:⁊ ob⸗ longa ſicut cauliculi.⁊ rotunda ⁊ ſerratim ex⸗ teriꝰ inciſa ſicut tres digiti.⁊ vᷣgã ſimilẽ lappa tio duoꝝ vel triũ cubitoꝝ lõgã.radix ẽ illi ml⸗ tas virgas habens.in qbo capita ſunt ſimilia miconio ⁊ lẽga cũ floꝛe purpuraſtro et ruſo. Radicx eſt groſſa ⁊ grauis et ſoꝛt acerrime ſuc culentia.qͥ ſuccus ſtipticꝰ ⁊ viſcidus ẽ rubei co loꝛis. Locis naſcitur pinguioꝛibus et ſo lanis cuius ſuccus exſiccat᷑ ⁊ coquit᷑ ſicut gentiana⸗ Centaurea minoꝛ quam multi linoliam dicũt ſoꝛtiter deſiccat abſq; alia moꝛdicatione. No minatur ctiã ab alijs elleboꝛitis ſiue amaratꝝ vel febꝛiſugia. Naſcitur in locis aquoſis.vpe riconi atq; oꝛigano ſimilis.virgam habens ꝑ longam anguloſam.floꝛem purpureum. folia minuta et oblonga ſicut ruta.ſemen ſicut triꝰ ticũ.radix eſt ei oblonga ⁊ inunlis.guſtu ama ra.Galienus ſeptimo ſimpliciũ far.ca.de cen⸗ taurea. Magna ra dix ſicut in guſtu qualita⸗ tes contrarias habet.ita vt in vtilitate opera tionis:ſed ſᷣm guſtum aeris ſimul ⁊ſtiptica ap paret cum quadam bꝛeui dulcedine.ᷣm ope⸗ ratiões vero acredo quedam caliditatis o ꝑa oſtendit.Centauree parue radix quidem omni fariam in operatiua eſt. Rami vᷣo eius ⁊ maxi me frondes quiin eis ⁊ floꝛes vnliſſuni.domi⸗ natur autẽ in eis amara qualitas.modica ſti⸗ pticitate participans. et pꝛopter hanc cõplexi onem foꝛtiter multum eſt hoc farmacuz abſqʒ moꝛdicatione.quoniam autem omia talia vti lia ſunt multotiens dictum eſt. ¶ Sera.liaggre.capi. Entoꝛion.id eſt Cen⸗ taurea.auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis. Centaurea maioꝛa habet folia ſimilia nuci regale longaꝛ viridia ſicut folia cauliũin ſummitate grada⸗ tim inciſa.habet virgam ſimilẽ virge acetoſe. cuius longitudo eſt duoꝝ aut trium bꝛachio⸗ rum habens ramulos plures egredientes ab vna radice. ſuper quos ſunt capitella ſimilia capitibo papaueris nigri rotũda tẽdẽtia ad lõ Gitudinẽ.et habet floꝛem cuius coloꝛẽ ſinulis 4 reitatem· et habet folia parua oblõga ſicutſo ſiccat ſinemoꝛdicatione. Pli. ca. vecentaurea N¶ Radir aũt eius eſt candens ſicut ignis mol na amaritudine. õ Tractatus kaolh.et ſemen ſimile cartamo inter foꝛeʒ eius et ftos cius eſt ſimilis lane.⁊ habet radicẽ gra uem. cniꝰ longitudo eſt duoꝛũ bꝛachioꝛuʒ. Et naſciĩ in ter ſoli expoſitis ĩ mõtibe arboꝛoſis ⁊ in terra ꝑingui. Minoꝛ tᷣo cẽtaurea naſcit᷑i aquoſis locis ⁊ eſt ſimilis herbe pericon aut pulegio montano. habet virgaz vnius palme quadratã:floꝛem rubeum vergentẽ ad purpu lia rute.⁊ ſemẽ ſicut granũ frumẽti.et habetra dicem paruam in qᷓ nullũ eſi iuuamentũ. et in ſapoꝛe eiꝰvincit amaritudo plus q; aliud.⁊ eſt in eo ſtipticit as pauca.⁊ virtus eius eſt que ðꝰ Slia maioꝛ:alia minoꝛ.ſunt ambe calide ⁊ ſic ce cõplexionis in ſeundo graddu. O perationgse Diaſcoꝛides. Eentaurea maioꝛ vires babz cum aliqua exaſperatione relaxantes.vnde to tum ventrem purgat lis fragilis cumſucco ſubruſo ⁊ acro cũ mag⸗ ¶ Hec radir cõquaſſationibo vtilis eſt. pleure ticis ⁊ diſnoicis marime ꝓdeſt. tuſſim antic; cõpeſcit. aſmaticis et emoptoicis ſingulare pᷣ ſidium eſt. non febꝛientibo cũ vino. ʒ. . de radi ce eius dat febꝛientibo cũaqua toꝛtõnibo ⁊ cau ſis ſtericis ſimiliter data pꝛodeſft. ¶ Menſtruis imꝑat.aboꝛſum facit in modg—i collirij ſuppoſita.nam acredine ſua pᷣdictũ fa cit. et fetum moꝛtnũ expellit et vinũ coꝛrumpirt et extrahit. In hboc autẽ ꝙ ſtiptica eſt plagas glutinat.ad reumataiuu. ¶ Succus omnia facereilla nouit maxime vulneribus acanicem inducdit:.· Par acoleſim facit:carnibo inciſis ⁊ in ſoco poſitꝭ addita memoꝛãt ꝙ carnẽ in ſe coagula re facit.licij modo exſiccãt ⁊ ꝓ licio illã vendũt Eent aurea minoꝛ tõſa et impoſita viridis vulnera purgat paracoleſim pꝛeſtaet. Fairices vunerſto rerentibuo et veterib⸗ Elixatura eis bibita colerã ⁊ boꝛes pĩgues deponit.ſciaticis ano ſuppoſita ſanguinẽ pꝛo uocat ⁊ doloꝛẽ illiꝰ mitigat.ſuccꝰ eiꝰ melle ad dito caligineʒ oculis detergit:aboꝛſum facit: neruis dolentibo fomẽto pᷣſtat auxiliuim ¶ Sal.Eẽtaurea magna ꝓuocat mẽſtruaEt eſt embꝛiones moꝛtuos euellẽs et viuos coꝛ⸗ rupens euc ens.ſiipticitas vᷣo ea q ſunt groſ ſe partꝭ et terreſinis frigiditatꝭ in glutinando vulnera et iuuãdo eos qͥ ſpuunt ſanguinemn gqua.eis qͥ ſunt ſine febꝛecum vins. ¶ Secundũ aũt virtutẽ que ex omnibo quali?ꝰ tatibus inſeſſioniboet vulſiib et diſicis ⁊ an tiquitatis conſfert tuſſib.nõ em̃ euacuare ſolũ opoꝛtet in his quod eſt pᷣter naturam. ſed ⁊ ro boꝛareet vigoꝛare que expurgata ſunt ad ea vẽ igit᷑ vtilis eſt que acerrima.qñ nõ ſola nec ſincera exiſtat ſed vel dulcedini alicui ꝓꝑmiſcet vel non omnino amaritudini. Joꝛtitudinẽ vᷣo ⁊ violentiã non habebit ꝑmixta ei aliqua ſub ſtantia eucrata.talis enim eit que dulcis.Ad itas eſt neceſſrig. ¶ Et centaurea igitur minoꝛimagna vulnera conglutinantur cum cathaplaſmatur ipa her ba ad huc recentiet etiam difficile congluti⸗ nabilia vlcera cõſolidat eo modo vtentibo.ex confoꝛtandam autem et congregandaʒ ſtipi icaat autem cum conglutinatiuis ⁊ ſiccatiuis ꝑmiſcetur virtutibo.quecũq; em̃ et ſiſtulas cu rarenate ſunt et duricies antiquas molliticat 2⁊ mala moꝛigerata vlcera ſannat. ¶ Serapion li. aggre.ca./pꝛio de centaurea maioꝛi et minoꝛi.eodem dicit auctoꝛitate Dy aſcoꝛidis et Galieni.que bic dicta ſunt: licet per alia verbꝛo. De Herbis . Capitulum. cxiij. Eraſum eſt fructus.Ceraſus᷑ arboꝛ. Et eſt fructus qui arabice vocatur ce⸗ rafie. grece et latine cerafar.et aliqͥ vo cant ea grana regũ. Sera.li.aggre.ca.cera⸗ fie.i.ceraſa.Et dicũt ꝙ ſint grana magna ſi⸗ milia pꝛunis.⁊ ſunt in oꝛiente et eſt granumre gum. Et eſt illud quod eſt apud nos.Et auct. Bal.Sunt ex eis dulcia.põtica et acetoſa ſi⸗ cut inueniunt᷑ malagranata et poma.Et ipo rum quecunq; nedum maturata ſunt.quedaʒ quidam ſufficienter põtica ſunt.quedam autẽ acida ſimilia ſunt moꝛis.ſed in moꝛis quidem non maturis acida qualitas dominatur pon tica in ceraſis vero non ſemper. DOperationes ¶ Serapion.Dulcia deſcendũt a ſtomacho cito.⁊ iuunamentum quod inferunt ſtomacho paucu ẽ.⁊ põtica faciũt ↄᷣriũ eius. . ¶ Acetoſa vᷣo deſiccãt flegmata et ſuꝑfluita tes ſtomachi plus qᷓ pontica.⁊ cauſa huius ẽ qꝛ in eis ẽ res incidens.et conferũt ſtomacho flegmatico et pleno ſuperfluitatibus ¶ In arboꝛib vo gũmi ẽ cõis.virtus oĩbo vi ſcons ⁊ ĩ moꝛdacibo farmacije ꝓpterea in eo ẽ vᷣtus medicinarũ inuiſcãtiũ ſine moꝛdicatiõe. ⁊ iõ ↄferũt aſꝑatõis pulmõi.⁊ ẽ in covirtuos ſiᷣ tilians.⁊ ideo conferũt lapidi qñ bibuntur. ¶ Dxyaſ.ca.de ceraſisCeraſum viride pomuʒ vẽtrem hume ctat et ꝓuocat.aridũ ſiccat ⁊ de tinet ſtomacho vinide cõtrariũ. Siccũ(inq;) vtile accipitur. Hoc quidã cſtimãt vninã mo⸗ uere a non paucis autoꝛibo tradit.ſi mane re⸗ centia cum ſuis nucleis deuoꝛata ſunt aluum tam copioſe fluere vt exeadẽ cauſa etiam moꝛ bo pedes implicati liberentur.ſit ex eis dyace⸗ raſton.quod omnibus cſt notum ¶Halieno placet non vnã in oĩbus ceraſcis pomis eſſe virtutẽ. Nã in qͥbuſdã auſterus ſa poꝛ:⁊ in qbuſdã calidus.⁊ in qbuſdã dulcꝭ ap paret.et vult auſtera ad ̊ valere q; ventrẽre⸗ ſtringant:ſtomachũ vᷣo cõſimment.A cida in⸗ dicat fiegmate abundantibo ſiomachis opti⸗ ma.nã magis ſiccant et groſſitudinẽ dẽſioꝛis bumoꝛꝭ incidũt:dulcia ſiomacho aduerſa pꝛo nunciant.cit ius iñ per inteſtina deflucre. ¶ Bũmi qð truncus illacrimat.exaſperitas grterias optime lenit.ſi in vino veteri detur in ſolutione reſolutũ ſimili modo datũ:faſtidiuʒ ſtomachi nauſeantis auertit. q Et de facile feditatẽ palloꝛis excludit cũ me ro hauſtũ calculos quibus etiã veſice cannał obſemuitur in arene puluerem ſoluit. · Capitulum.icxiiij Retanus. Dyaſ.ca. Cretanꝰ frutex herbe duos ramos habẽtie in vnius cubiti longitudince.et naſcitur in locis ſaxoſis et maritinis cum folijs albis ⁊ pingui⸗ bue ſimilibus andragne latioꝛibus et oblon⸗ gis. foꝛem habet album et ſemen libanotido ſimile magis roomdum et odoꝛatũ.quod de⸗ ſiccatur vt triticum:Radices tres aut quattu oꝛ habet digiti groſſitudine.odoꝛis ſuauilſi⸗ mi plenum. Galienus ſeptimo ſim.far.capitu⸗ lo de cretano.Cretanum ſalſum quodammo do et cum guſtatur ſimul cum bꝛeui qualitate quocirca eſt virtus eius abſterſiua elt ſimul ⁊ eſiccatiua.debilioꝛ autemeſt f̃ᷣm vtraſq; ama ri longitudine OPperationes ¶ Dxaſcoꝛides.Folia ct ſemen eius et radices cocte cumvino et bibite vrinã pꝛouocant:vcte ricie medicantur menſtruis imperant.crude et elixe comedi poſſunt.⁊ in ſale compoſite mã ducantur. ſolia eius in guſtuſatis acida ſunt ¶ Paulus ca.de creta no. Cretanus calidꝰ ẽ et ſiccꝰ in tertio gradu. Nerba eſt que in locis mar itinis reperuur.virtutem habet valde di⸗ uretic am ex ſubtili ſubſtantia. A B Tractatus 9 9 ¶ K ontra diſſurriã ſtan guiriã et viciũ lapidis ⁊ viacam paſſlionẽ bei ba ipſain multa quati tate buliat in aqua ſalſa vino et oleo: et in ea ſedò cat patiens vſq; ad vmbilicunm ¶ Item contra liacam paſſionẽ ponatur in Capitulum. ru. 8 cuta. Sera. li. aggre. ca. ſuccarã vc „ . ſiiptitẽ ↄcauũ in qͥ ſũt multi nodoſi:ſi⸗ cut nodi feniculi.: eſi multũ maioꝛ feniculo.et hʒ folia ſilia folijs ferule habẽtia grauẽ odoꝛẽ ſtipitẽ eiꝰ eſt coꝛona in q̃ ſr foꝛes albi.et ẽſe mẽ ſimile ſemini aniſi.niſi quia eſt albius.et hʒ radicẽ non multum infixam terre qᷓ eſt frigida valde.hec radix occidit ſua frigiditate.Pau⸗ lus capitulo de cicuta.eſt planta cuius ſemen frigiditate ſua eſt interimens.ſed vino puro et calido eius nocumento ſubuenitur. Galienus viij.ſim. farmacorum.ca.comum.id eſt cicuta quoniaʒ ſumme elſi infrigidit atiue virtutꝭ om nes ſciunt. - HPHobperationes Sera. Coꝛona huius plãte accipit᷑ cũ toto ſemine anteq; deſiccet᷑. et terit᷑ et ex mit᷑ ſuccꝰ ⁊ ſiccat᷑ in ſole.ct adminiſtrat᷑ in collirus qᷓ fi⸗ unt ad ſedãdos doloꝛes ocloꝝ⁊ c optimũ in H ¶ Et qñ poniĩ ſuꝑ maâmilla⸗ iit eas magnilſicari.melioꝛãt ex bac planta eſt üllla qᷓ naſci in crete inſula.in chia ⁊ in atica. ¶Plinius coniza.id eſt cicuta que omnibus coniſa auc. Dyaſ.Eſt planta habens ¶ Et quando ſit cmplaſirum cum co ſedat ca liditatem ⁊ heniſipilam ⁊ foꝛmicem. ¶ Et quando teritur hec planta cum ſuo ſe⸗ mine aut cum ſolijs 2 fi emplaſirum cum ca: ſuper teſticulos abſcindit pollutionem ⁊ go⸗ moꝛream.⁊ ſi ſiatmplaſtrum cum ea ſuꝑ vi gam pꝛobibet erectionem. 1. J — 8 t quãco emplaſt ant cũ ca mãmülle mulie mrum pꝓhibet ab cis lac.Et quãdo ponit᷑ ſuꝑ te⸗ ſticulos pueroꝝ ſinit os augei. millas puellaꝝ nõ ꝑmit nota eſt. Cuius ſolia viperas ct ſerpentes effu gant. ⁊ eſt frigida frigiditate moꝛtali. ¶Platearius. Cicuta nõ viimur intcrioꝛibo. quia ven enoſa eſt ⁊ in ſubſtstia ⁊ in qualit ati bus. Intantum em̃ diſſoluit.qꝙ ſpũs inaniun tur.⁊ ex hoc membꝛa moꝛtilicantur. Uirtuteʒ habet potiſſimam ſᷣm radicem.ſecundo ſᷣm ſo lia. minoꝛẽ ſᷣm ſemẽ. Unde ſcmẽ eius qñq; po⸗ müt i medicinis.et ex ca vngentũ potiſſimũ ſit contra artaicam et podagram. ¶Iſidoꝛꝰ. Cicuta vꝛinã ⁊ menſtrua puocat⁊ augmentat. LQumbꝛicos et aſcarides necat. Sciaticos ⁊ arteticos de groſio fiegmateiu⸗ uat. ſi in ciꝰ apoſimate lauet᷑ aut potet᷑. Groi⸗ ſanm intcſtinoꝝ ventoſitatẽ diſſoluit.Colicam pagſlionẽ ⁊ vlij doloꝛẽ curat.pectꝰ⁊ pulmonẽ de viſcoſo ⁊ groſſo flegmate purgat. Plinius libꝛo.v. Cicuta venenum eſt pub lica quadã athenienſiũ pena inuiſa. ad multa iñn vſus nõ omittendi. Scmen habet noꝛium LCLaulis aũt eſtv iridis.⁊ vꝛit pleruũq; ſicut ĩ pla tanis.lenis hic ⁊ geniculatus vt calami nigri⸗ cans.Altioꝛ ſepe binis cubitis. In cacumini⸗ bus ramoſus.habet ſolia coꝛiandri tenuioꝛa graui odoꝛatu.Aniſo craſſius.radice ↄcaua nullius vſus. Scmini ⁊ ſolijs ineſt vis reſni⸗ geratoꝛia.q̃ ſi necat:incipiũt augeri ab extre mitatibo coꝛꝑis. Remediũ aũt eſt pꝛius q; ꝑue niat ad vitalia.natura vini ex calcfactoꝛia ac ĩ vino potata irremediabilis exiſtimat᷑. Suc⸗ cus expꝛimitur folis atq; flounbus.tunc enim maxume eſt tempeſtiuus et melioꝛ. ¶ Semine trito apꝛeſſus et ſole denſatus in poſtillos:necat ſanguiem ſpiſſando.hec alte⸗ ra vis.Ideoq; ſic necatoꝛum in coꝛpoꝛibo ap⸗ parent macule. — ¶ Ad diſioluẽda medicamera vtunt᷑ illo ꝑ aq̃ ⁊ qad refrigerãcũ ſtomachũ fit ex oo malagian. valet ad cohibẽdas epyſoꝛas eſtiuas.oculo⸗ rũq; doloꝛes ſedãdos circulinitũ. Miicct᷑ col lirs. ¶Et alios omes cohibet reumatimos e⸗⸗ d * D d ——— = — — b. gi uiq nſo li t1 K. eiu⸗ roß lam one nuls Nin tiptt igni⸗ nini/ ſoꝛ⸗ aua raſni⸗ Ge aai oin woin alte kol inos De Herbis. Folia quopð tumoꝛem omnẽ:ac doloꝛẽ et epi foꝛam ſedant. RIcoꝛea Platearius. Cicoꝛea q̃ et ſpõ ſa ſolis.⁊ ſolſequium et intuba dicitur. WVvtfrigida et humida eſt in ſecundo gradu ¶ Conſtantinus in libꝛo graduum. Cicoꝛea ſi ueſponſa ſolis frigida eſt et ſicca in pꝛimo gra ¶ Plinius li. xx. Intubum erraticum apud nos quidam et ambugiam appellauere. In Egypto voc ant cychoꝛium. ¶h/ĩ Igem in libꝛo viceſimopꝛimo Lycoꝛiũ poſt vergilias naſcitur.floꝛẽtq; particule eius. Ra dix eſt eis lenta qua vtuntur ad vincula. ¶ Actoꝛ. HVec herba ſcz que vulgo dicitur cy⸗ coꝛium:ipſa etiaʒ alijs nominibo pꝛeter ſupꝛa⸗ dicta dicitur elytropiuʒ et dyoniſia. Unde de ipſa quoq; dicetur inferius in capitlo. Elytro⸗ Pperationes ¶ Platear. in ca.Cycoꝛea.NHerba ipſa come⸗ ſta valet Z vcnenũ Succus eius valet ad opi lationẽ ſplenis et epatis ex calida cauſa.⁊ con tra calefactionẽ eiuſdem. NHec herba viridis ẽ et multe efficatie. ſicca vᷣ⸗ nullius vel parue. KCocta et comeſta valet opilationi ſplenis⁊ epatis.25 calefactionẽ epatis. Succus epati ſuꝑponitur vel cathaplaſmatur. ¶ Et quia virtutem habet reſtringendi vene⸗ num: aĩalia quedãa venenoſis animalib⸗ leſa huius herbe tactu ſanantur ¶ Conſtan.li.vt ſupꝛa.confoꝛtat ſtomachuʒ et valet contra ſcoꝛpiones.alioꝛũq; reptilium moꝛſuʒ cũ myrrha mixta.et mulieri ſuppoſita pꝛouocat menſtuuaa. ¶ Plinius lixx.ca. Intubum. Id refrigerat ĩ cibo ſumptũ.et collectiones ſanat illitů. Suc cus decoctus ventrem ſoluit. Renibus et ſtio⸗ macho pꝛoſicit. ¶ In aceto decoctum vrine toꝛmenta diſcu⸗ tit. Itemq; moꝛbum regium cum mulla ſi ſine febꝛe ſit reſecat et adiuuat. Mulierũ purgati⸗ Eonibus in aqua decoctũ adeo ꝓdeſt vt moꝛtu os trahat partus. Capitulum.cxvij) Ino gloſſa. Ilid. in li. ethymologiaruʒ -·:inogloſſa eſt herba quã linguã canũ .vocant. A cinos qð ẽ canis.⁊ gloſſos qð eſt lingua. Inde cinogloſſa.id eſt lingua canis.Et eſ herba ſimilis arnogloſſe: niſi qꝛ ſunt ei coſte apparẽtes in ſolis eius.ſed ſunt leuia ſatis et elt in eis boꝛra apparens „ „ n d8 Trattatus BVMedetur vlceribus oꝛꝭ et alijs vlcernib frau⸗ Qdulentis frigide et ſicce cõplexiõis.⁊ curat al colã.halneũ detoctiõis ceius curat gomoꝛreã ¶ Plini. li.xxv.Linogloſios.caninã imitans linguã topiarije oꝑibe eſt gratiſſima. ¶ Aiuntq eã q tres iirſos ſeminis cmittat. Eius radicẽ potatã exaqua pꝛodeſſe ad tertia nas.que quattuoꝛ ad quartangaas. ¶ E ſt ⁊ alia ſimilis et q̃ lappas ferat minutas cuius racix pota ex aqua ranis ⁊ ſerpenubus aduerſatur. — Capitulum.cxviij/ Itonia. Dyaſcoꝛides.Citonia vel ci⸗ 2 tomus eſt arboꝛ maloꝛũ citomoꝛũ Hu vius folia virtutem habent medicinaleʒ „ ¶ Palladius libꝛo ſecundo. Oẽſe Jannario tuberes inſerunt᷑ ci omo. Idem li.ij.Citonijs ſerẽdis pleriq; tempoꝛa diuerſa dixerũt tamẽ mihi vſu compertu eſt. In Italia circa vrbeʒz menſe Jcbꝛuario vel inchoaãte Marcio plan⸗ tas citomoꝛum radicatas in paſtinato ſolo te „ 2 nuilſſe.adeo velociter vt ſepe lequeti anno (vt frugi) gauderẽt. Idem menſe Iebꝛuanio cito⸗ tonia inſeruntur melius intrunco q; in coꝛtice Recipꝛunt in ſe ſurculoæ ꝓpe omnis generis. punioj ſoꝛbi.omniũq; maloꝝ que melioꝛa pꝛo dutunt. Inſcrantur autẽ nouelle arboꝛes qui bus ſuccus in coꝛtice eſt. Si maioꝛ eſt circa ra dicem melius inſerctur vbi coꝛtex ⁊ lignum be nelicio ſoli adherentis hbumeſcit.¶ Pgꝗlienus ſecundo libꝛo de cibis. Mala ipfa non ſunt habentia vnam naturam:quod eſt.quia cdã ex eis ſunt dulcia.quedam pontica.et qucdaʒ ſtiptica.et quedam acctoſa.⁊ quedaʒ inſipida. Et in dulcib eſt ſubſtantia aquoſa tempera⸗ ta.Ex pontica vincit in eis frigidum terreum. Sed in ſtipticis hec eſt eadem ſubſiantia cuʒ aquoſa ſubſtãtia dulei. In acetoſis aũt ẽ ſub⸗ ſtantia frigida.⁊ virtus ponticoꝛũ ⁊ ſiipticoꝛũ et acetoſoꝝ eſt virtus queincarnat ⁊ q̃ cõglu⸗ tinat vulnera.Et ꝓhibet illud qð currit ad a⸗ poſtemata in pᷣncipio eoꝝ.⁊ ſoꝛtiſicat os ſio⸗ machi ⁊ ſtomachũ laxũ et fluxũ.maxie vᷣ o q ſe ſtipticioꝛa ex cis acetoſioꝛa. Scd illud qð vin cit ſuper naturam inſipidoꝝ eſt aqua.Et com plexio eoꝛum eſt humidioꝛ et frigidioꝛ.Et ipᷣa qdmilſtratur in medicinis apoſtematũ in pn⸗ cipio coꝝ⁊ in augmento.⁊ vniuerſaliter in ma lis ẽhumiditas multa.⁊ ſuꝑfluitates frigida. ⁊ ideo deſtruitur ſuceus coꝝ et areſcit. Seruã tur tamen quando coquuntur cum melle. fit inde rob. Et ſeruantur eodem modo citonia ipſa cum melle ſicut et ſucci coꝛũ.itonia ma⸗ ioꝛa vocantur ſaturninia.⁊ ſunt maioꝛis inua menti q; alia. Rememoꝛãs ergo illoꝝ quecũ⸗ qʒ poma ſtipticant ſcias frigidum ⁊ terreirem chimũhabere. quecũq; aute; acetoſa vident᷑ frigidum quidem.ſed ſubtilius partiuʒ medie vᷣo complexionis eſſe que dulcia ad calidius declinare vidẽtur.ſicut que pertecte apova.id cſt ſine qualitate⁊ valde aquoſa ad lrigicius inclinata. Utaris ergo ipſis ̃m pꝛedominan⸗ tium humoꝝ virtutes. Auſtenis aũt pomis qͥ⸗ dem quando pꝛopter humidit atem multam a tonus.id eſi ſine vigoꝛe venter extiterit:ponti⸗ cis autem quando ſufficienter excreuerit hu⸗ iuſmodi. Acetoſis vᷣo qñ eſtimaueris in ipſo groſſum humoꝛẽ eollectũ eſſe nonvald ealiqͥd frigidum tanq; frigidius quidem nõ acetoſis ſed trimeis indiget. Siccant autẽ ambo groſ ſitiem humoꝝ acetoſa et drimea. Diferunt ãt hec in hoc q bec quidem cũ iningidatiõc:illa vero cũ caliditate opcrant᷑palam autem cx iã Dictis ſcpe ꝙ ſiiptica quidẽ ſuꝑfluos ſecceſſus reſiringunt. acetoſa humoꝛem quidẽ groſlum inuenientia in ventre diuidunt hunc.ſubou⸗ cũcq; ſtercus.ꝗpter hoc humectãt egellioes. Nt — — — S – — S — — RK α. t U9 8 De Herbis purum autem inuenientia ventrem reſtrin gũt ipſum magis OPperationes. ¶ Auicenna lib.ij.cap.de citonijs.Quando abluitur cinis ⁊ folioꝝ eius ſunt ſicut nithia.⁊ rob pomoꝝ eius areſcit ꝓpter illud qð eſt ĩ ipo de humiditate aquea frigida.⁊ aſſatũ eſt meli us ⁊ magis ↄferens.⁊ eius quidem aſſatio ſit quandocũq; cauat᷑ ⁊ eijciunt᷑ grana eius.⁊ po nitur in ipᷣo mel ⁊ lini᷑ luto eius coꝛpꝰ.⁊ poſiea ponit in cinere.frigida eſt in pꝛimo ⁊ in fine.et ſicca in pꝛincipio ſecũdi.Et eſt ſtipticũ cõſoꝛta tiuũ foꝛtiter.⁊ flos eius eſt ſtipticoꝛ.Et ſimili⸗ ter oleũ ipſius ⁊ dulce.eſt minus ſtipticũ.et ſe⸗ men eius eit lenitiuũ ſine ſiipticitate. ¶Et ꝓbibet curſum ſuꝑfluitatũ ad viſcera.et retinet ſudoꝛt.⁊ oleũ eius ↄfert ſciſſuris frigo⸗ ris et ſoꝛmice.et eſt vtile vlceribo ſcabioſis.Et multitudo eiꝰgenerat doloꝛẽ neruoꝝ.⁊ allata ponit᷑ ſuꝑ apoſtemata oculi calida. ¶ Et eius ſuccus ↄfert dilatiõi anbelitꝰ et aſ⸗ mati.⁊ ꝓbibet ſputũ ſanguinis.⁊ ſemẽ eius cõö ſert aſperitati gutturꝭ.⁊ lenit cannã pulmõis. et muſcilago eiꝰ etiã humectat ipᷣaem cannã. ¶ Et ↄfert vomitui ⁊ ebꝛietati.⁊ ſedat ſitim.et ↄfoꝛt at ſtomachũ recipientẽ ſuꝑfiuitates. ¶ Syrupꝰ eius ⁊ ipſiꝰ infuſio.⁊ qð de eo eli⸗ xatum eſt ex ipo vtuntur multi in ſecũda men⸗ ſa ſuper vinum. pbibet ebꝛietateam. Et fit ex eo ſyrupus contoꝛtans appetitũ de iectũ valde ⁊ moꝛtuũ.⁊ conſoꝛtat ſtomacbũ. ¶ Et pꝛobibet vomitum flegmaticum.⁊ꝛ eſt ꝓ uocatiuum ⁊ iam dictum eſt q illud eſt per ac cidens.Et illud quod cum melle elixatum eſt eſt maxime pꝛouocatiuum. ¶ Uerũtamen quãdo ſoluit ventrẽ ⁊ nõ ſtrin⸗ git ⁊ generat colicã ⁊ doloꝛẽ ventris pungiti⸗ uum⁊ cõfert diſſurrie.⁊ retinet fluxu meſtruo⸗ rum. et cõtfert arſure vꝛine qñ diſtillat᷑ ſuccus eius renibus et veſice. eius aut oleum ipſius in virga.et cõfert oleum ¶ Et quando ſumitur poſt cibum ſoluit adeo ꝙ quando plurimũ ex eo ſumitur extrahit ci⸗ bum ante digeſtionẽ.et criſteriſatur decoctio eius ad eminentiam ani ⁊ matricis. ¶ Rabbi Moyſes. Citonia a pꝛegnantibus comeſta generant filios hilares.et comeſtio ipſoꝛum aſſoꝛum poſt cibũ generat gaudiũ. ¶ Serapion libꝛo aggregatoꝛ ꝭ capitlo Cafa auctoꝛit ate Dyaſcoꝛidis. Arboꝛ citomoꝛum et maloꝝ folia ſimiliter ⁊ fios ⁊ ſumitates ſunt ſtiptice. ect pꝛopꝛie arboꝛis ciromoꝛum. et fru⸗ ctus immaturus eſt ſtipticus. Mala aũt illa q colligunt in vere generant . colcram citrinã.⁊ inducunt inflẽ mationè ꝛ no cent neruis ⁊ iuncturis: membꝛis queſunt de gencre neruoꝛũ. ¶ Sʒ citonia ſunt bona.⁊ ſi aſſant᷑ ſuntmeli oꝛa hñtib fluxũ antiquũ.⁊ vlcera inteſtinoꝛũ ⁊ ſputü ſanguinis.⁊ colliricã paſſion. ¶ Et illa q̊ dicuni mellomella molliũt ventrẽ et expellũt lumbꝛicos.ct ſunt mala ſtomacho et inſiatiua ipſuus. l Szʒ illa q nominant᷑ in latino arnicata ſũt bona ſiomacho:⁊ ſtringunt ventrẽ.⁊ ꝓuocãt vrinã.niſi quia ſunt debilioꝛ ꝭ virtutis qᷓ; cito⸗ nia.⁊ iſta ſunt illa q̃ vocant᷑ atyrotipa Et ſimi lia ex eis ſunt ſimilia malis in vere naſcentib⸗ in ſtipticitate. l Et opoꝛtet.q adminiſtrent citonia in egritu dinib in quibus opoꝛtet ſtipticare anteq; ad maturationem perueniant. Capitulum. lxix· . Ipꝛeſſus. Iſidoꝛus. Cipꝛeſſus grece dicitur eo ꝙ caput eius a rotunditate in cacumen erigũ.vnde et conon vo⸗ cat᷑.id eſt alta rotunditas.Ninc et ſructus eiꝰ conos dicitur:qꝛ rotũditas eius conũ imitar̃. Hmus lignũ cedro pene pꝛoximã habet virtu tem. Zemplo:ũ quoq; trabibus np m impe 9 Trattatus metrabili ſoliditate nunq; oneni cedit. Antiqͥ ramos cipꝛeſſi pꝛoperogum conſtitucre ſole⸗/ ant. vt odoꝛis ſui iocuditate cadauerũ odo⸗ rem dũ vrerentur oppꝛimerẽt. Hec arboꝛ apð paganos moꝛtuie conſecrata eſt.eo q in mo⸗ Qum hominis exciſa non pullulat ¶ Amb:oſius. Eipꝛeſlus ?⁊ pinusin alta ſeca ¶. enteroc 4 Ei (as ſiccat vt cathaplaſma appoſitũ ſolia cius cumina extulerunt.ma netq; pꝛerogatiua cipᷣſ/ ſis. vt nulli eas venti hoꝛroꝛe ſuis diſpolient coꝛonis.Hec qj boꝛ lacunarib eſt vtilis.(om mendandiſq; faſtigiis. Undein canticis vicit eliã. Lacunaria noſtra cip:cſſina.¶ Palladi la naſci credun: cipꝛcſſi.oꝛem imbꝛibo decuſ⸗ ſum terre alitu animane. ¶ Platearius.Cipꝛeſſue eſt calida in pꝛimo gradu.ſiccain ſecunco. Huius arboꝛis ſolia lignuʒ ⁊ poma cõpetunt vſui medicine. Secd poma ſtiptica ſunt et conſolidatiua.Lignum ⁊ ſolia diuretica ſunt.i¶ SGalienus ſeptio ſim. far.ca.de cipꝛeſſ o ſᷣm tranſlationem grecam Cipꝛeſſi germina ⁊ ſolia ⁊ bacce que iuuenes ⁊ molles magnoꝛũ vulnerũ in coꝛpoꝛib dunꝭ ſunt conglunnatiue ex quibus maniſfeſlum eſt qm ſiccatiue ſunt virtutis.nonbabẽtes appa rentẽe acredinẽ ⁊caliditatẽſiccut ⁊ guſius teſta tur. Apparet em in ea modica quideʒ acrecdo. plurima autẽ amaritudo.⁊ multoplurima eſt ponticitas q̃ in tota plãta:tanta vero eſt acre⸗ do et caliditas.quanta ducit quidem pontici tatẽ ad pꝛofundu.¶ Sera.li. aggregatoꝛꝭ ca. ſo adminiſtrat᷑ ſunt folia extremitates et nu⸗ ces eius.et in ſapoꝛe eius eſt acuitas etpunc⸗ tio parua ⁊ amaritudo ſatis.etpunctio eſt ſoꝛ Cioꝛ amaritudine.ſed de amaritudine et acui⸗ tateineſt quantitas tanta q facit eã penina⸗ re ad pꝛoſundũ coꝛꝑis ſine caletactione ⁊ moꝛ dicauone.Et virtus eſt que deſiccat in qua ñ eli acuitas ⁊ moꝛdicatio apparenter.et quãti tas que eſt ſufticiene ad penetrandũ.Etelt ca Nide et ſicce compleuonis. ¶Plinius ca.de cipꝛeſio Arboꝛ omnibus no ca que a grecis nomen ſumplit.co ꝙ; babet in ſummitatibo rotunda ſeminum capita que di . cuntur galle cypꝛeſſe Bperatio nes ¶ Dyaſcoꝛides capitlo de cypꝛeſſo.Eſt arboꝛ omnib nota coꝛium lemen et ſolia cum dulco re bibita cum mynba modica veſice reumanu mum compeccecit. Diſſinic medctur. buſue ſimẽ viridexdpi ra eius bibita cmoptoicie medentur. Diſtins tericis et ciliacie maimc pꝛodeſt.tuſſi et oꝛto⸗ noicis p ſtolatur.E ius elixtura tantũ pꝛodeſt quantum ſuple ſanen eius quod in aceto co⸗ ctum id facere nontt. ¶ um puluere lupini admixtum enterocelli ſimilem babent virtutem. ¶ Ramus eius cum ſemine in domo poſitus conopes vel ʒinzalas fugat. Nec ſola vt ca⸗ thaplaſma adhibita recẽtigpulnera curãt. Ius libꝛo duodecimo.Cipꝛceſſus ad fabꝛice ma ¶ In aceto coctaet inſuſa capillos inſiciunt. Keriã eſt egregia.¶ Plini.li. xxiij. In choo inſu Polente trita et acmixta ignem ſacrum cõpe ſcunt .vulneribue medẽtur. Cabunculis opitulantur.tumoꝛes ocuio⸗ rum depꝛumunt. Eerotis nobilibus miſcent᷑. Et conſoꝛtant ſtomacbũ.⁊ ſanguinẽ ſiringũůt Auicenna libꝛo ſecundo capitulo decipꝛeſ⸗ ſo. Calide complexionis eſt in pꝛimo gradu. ſicce in ſecundo. Et quidam dicunt q eſt fri⸗ gidus v alde.et quidã iudicauerunt q; cſi vir⸗ tus cius cõpoſit a.⁊ caliditas eiꝰeſt ſm quan⸗ tfitatem que fadit penetrare ſtipticitatẽ. ſiiptici tas pꝛofundaturet peruenit admembꝛa. Jo⸗ lia ⁊ nux eius ſunt ſiiptica.et in ipſa et reſolu⸗ tio et reſoluithumiditates. Et nux quidem eius foꝛtioꝛ eſt ĩ omni re qᷓ; folia ipſius.Et in ipſa eſi vis faciendi acbere⸗ reſanguincm:ita ꝙ remouet putredinẽ quan do decoquitur cũ aceto ⁊ lupinie.ꝛ linitur ſu⸗ per vnguem t remouet eius veſiigia. ¶ Eteius ſolia delent moꝛſeam.ſolia eius re⸗ centia et nux ipſius conſolidat vulnera que ſunemenembais vunoch ſuerint recenter col⸗ lectga. . = ¶ Et conferunt loꝛmice et heriſipile.⁊ pꝛopꝛie cum farina oꝛdei. HNux ⁊ ſolia eius bona ſunt collo. cum ex eis ſit emplaſtrum conferunt. ct cum fanina oꝛdei ſuperpoſita heriſipile. ¶ Et conſoꝛtat neruos.⁊ extinguit ramicem moꝛe cmplaſtri ſuperpoſita. et roboꝛant mol⸗ liſicationem. ¶ Et ſiingunt etſã quando teritur nux cipꝛel ſimultum cum ficubus. Erponitur de eis lici nium in narem. et ſanat carnem additam. ¶ Et decoctio eius cũ accto ſcdat doloꝛẽ den tiũ. Et datad bibẽdũ nux eius cũ vino ad ſpu⸗ tum ſanguinis. et ad viflicultatem anhelius: et ad iuſiim antiquã.⁊ ſimiliter eius decoctio ¶ Et bibuni ſolia eiꝰ cũ vino:⁊ ↄſerũt dificul tati mingẽdi.⁊ curſu ſuꝑfluitatũ ad veſicam. ¶ Et confuũt eniam vlccribus que ſunt in in⸗ teliinis. ¶Qoco eius poniiin medietas ponde ris eius de ſarcocolla mbca. 8 d n „. — . — 3 Capitulum. cxx J 4 pꝛus Dyaſ.Cvypꝛꝰ eſt arboꝛ habens 8 ſolia oliue ſimilia: ſed viridioꝛa ⁊ pan⸗/ vlo groſſioꝛa. Semẽ nigyꝝ:⁊ floꝛẽ albuʒ cũ germine et odoꝛe bono.Gloſa ſuper cãtia CEipꝛus eſt arboꝛ aromatica in egipto:ſemĩe candido et odoꝛifero.qui coquit in oleo ⁊ exp⸗ mi vnguetũ regale qq vꝛ cperus. ¶ Pli. in li. xij.Cipꝛus eſt arboꝛ in egipto ʒiʒifi folijs ſemi ne coꝛiandri candido et odoꝛato. Pperationes ¶ Dyaſ. Huius ſolia maſticata tumoꝛẽoꝛis cõpeſcunt.qꝛ virtutis coberentis ſunt.ſed ce⸗ tecra ciuſdẽ arboꝛis cathaplaſmata humoꝛes ⁊ tumoꝛes calidos tollunt. Harũ etiã elixatu⸗ ra fomento cõbuſtis medetur ¶Eadẽ q; ſucco ſtrurij mixta ſi caput aſſidue fomẽtes capillos inſiciet.flos eiꝰ cũ aceto ca⸗ thbaplaſmatibo adbibit? doloꝛẽ capit ſoluit. ¶ Plinius li. vts. DHec in oleo coquit᷑ ct poſt⸗ ea pꝛeteritid qð cyperus dicit᷑. Optimum ẽin ca nopica in ripis nyli nata.Scom aſcalone ſudee.Lcrtium cypꝛo inſula:odoꝛis ſuauitate Quidam hanc dicunt eſſe arboꝛem qin Ita⸗ ſia iiguſirum rocctur. Etiã alcannꝗ appellat. vt ſupꝛa ve ea capitulo tredecimo. Alcãna. ¶ Item Plinius in li xxiij.Ex cipꝛo fit oleum: cuius natura calefacit neruos ⁊ emollit.Folia ſtomacho illiniunt. ⁊ vulue con citate ſuccus coꝛũ apponit᷑. Yolia quoq; cõmanducata re⸗ centia medentur vlceribusin capite mananti bus et oꝛis collectionibus ¶ Decoctũ earũ ambulſiis et luxat: ꝓdeſt.Ru fant capillum tuſa adiecto ſtrucij mali ſucco. Jos capitis doloꝛes ſedat cũ eceto illitus. ¶ Ulcera putreſcentia ꝑ ſevel cuʒ melle ſanat Oddoꝛ aũt floꝛis olet:qͥ ſiomnũ facit Capitulum xxj Iperus. Dyoſ. ca. de Cipero.Ciperꝰ ſiue vt alij criſceperon.ſolia habet ſi⸗ Vmilia poꝛro. ſed oblonga ⁊ tenera.⁊ aſ cendit detera cubito vno et ſemie haſtaʒ ba bens anguloſam ſin ilam iunco. que haſta in capite ſemen generat. Radices ſub terra ha⸗ bet rotõdas ⁊ oblõgas ſicut oliua nigra q mł te ⁊ ⁊iuncte naſcunt᷑ coloꝛe nigro ⁊ odoꝛe ſua ui. guſiu ſubamaro. Naſcitur in loc aquoſis et in pꝛctis et in paludibo.In his rac inbo ea nobilioꝛ eſt que grauioꝛ et diu ioꝛ ⁊ groſſioꝛ ſu erit.⁊ nõ ſran gib ilioꝛ.ſed aſperioꝛ.⁊ ocoꝛe ꝑle nioꝛviciſſitudinẽ odoꝛis babene. caialtand D . d. % de ü9 d 8 Habet Cilenſis aut Syriatica. Uires babet calefaciendi et deſiccandi abſq; moꝛdicatione Serapion li. ag.ca. Sabade. auctoꝛitate Dyaſc. Sabade.id eſt ciperus.habet ſolia ſi⸗ milia folijs poꝛri.niſi quia ſunt longioꝛa eis ⁊ ſubtilioꝛa et durioꝛa.et habet ſtipitẽ longitu⸗ dine vnius bꝛachij et plus.ſed non rectum. in co eſt toꝛtuoſitas.et eſt quadrans ſimilis ſti⸗ piti ſquinanti.⁊ infra ſũmit ates ſunt ſolia g⸗ ua. ⁊ ſemen et ruix eius eſt ſimilis oliue.⁊ que dam ex eis eſt longa:⁊ quedam rotunda.⁊ eſt nigra.Naſcitur in locis domeſticis ⁊ aquoſis Et eſt alia ſpecies cipꝛi in India que eſt ſimi⸗ lis ʒuccaro in ſapoꝛeſuo.et quando naſcitur eius coloꝛ eſt ſicut coloꝛ croceus.et quãdo ſri catur ſuper cutem coꝛpoꝛis facit pilos ſtatim cadere. Melloꝛ autem ex cypero eſt ille quiẽ plenus granis et groſſus durus. difficile fran gibilis.habens odoꝛem bonum cũ pauco acu mine.Et quod adminiſtrat᷑ ex cypero ẽ radix ipſius.ct odoꝛ eius eſt bonus.et in ſapoꝛe eius eſt acuit as cim pauca ſtipticitate et calefacit ct deſiccat ſine moꝛdicatione Operationts ¶ Pxaſcoꝛides auctoꝛitate Aben meſuap. eſt calida et ſicca in ſecundo facit augmentum in ſenſu.et confoꝛtat ſtomachum. ¶ Et melioꝛat coloꝛem.⁊ eſt bonus ano:oidi bus.et efficit oꝛis odoꝛem bonum. ¶ Et quando bibitur cum oleo lentiſici cale⸗ facit fenes. ¶ Et cõfert frigiditati veſice⁊ diſtillationi vꝛi ne et adÄit in ſanguinem calefaciendo ipᷣm.q re timetunne vtens fiat lepꝛoſuas ¶ Galienus.vij.ſim.ſar.ca.de eipero. Ciperi vtiles maxime ſunt radices calefa cientes et ſic cantesſine moꝛdicatione. ¶ Undevlcera que pꝛopter humiditatem mul tam ſunt difſicile cicatriſabilia mirabiliter iu⸗ uat. habet autem quid et ſtipticdunm ¶ Et ꝓpterea vlceribus que in oꝛe ſunt idone⸗ us:ac vero et inciſiuam quandam vᷣtutẽ habʒ Attendendũ em̃ eſt:quia lapidẽ patientibus cõuenit.et menſtrua et vi inas mouet. ¶ Itẽ Dyaſ.ca.de cipero. Uires habet calcfa ciendi et dcſiccandi abſq; moꝛdicanone.clñ multũ infuſa vlcera q aiſfficile cicatriſant mira biliter curat. Habet etiam aliqᷣd ſtipticũ in ſe et eit d iuretica.Et bʒ cõſinnedi vim per quam lapides in renibo generatos cõminuitt. ¶ Urinã et menttrua ꝓuocat.additet malagi natibo calidis et cõſectiomibo olcoꝛum. Dicit᷑ etiam in India c perum naſci ſimſe zuccaro et cũ maſticat᷑ coloꝛẽ croceum facit ¶ Et hoc ſi capillis traiectũ fuerit cadũt a co⸗ pis mixtum pᷣcantioniba medetur. Cocuũ ſeſſi onibo facit. Aui.de viribo dicit ꝙ cõſoꝛtat coꝛ Capitulum. Ixxix) ¶Inamomũ. ſPlini. li. xij. Cinamomuʒ 8 frutex eſt duoꝛũ altitudine cubitoꝛum WVampliiſſimus:palmiq; minimꝰ q̃ttuoꝛ digitoꝛũ oaſſiudinis ſtatim a terra ſex digitꝭ ſurculoſus arido ſimilis cum viret nõ odoꝛa, tus.oꝛgani ſilio.ſiccitate gaudẽs. Imbꝛeſtez rilioꝛ. ſeu dire nature. Gignitur quidem in pla nis.ſed denſiſſimis in vepꝛibus.rubiſq; diffi⸗ cilis collectũ. NHon metitur: niſi deus permiſe rit. Hec ante ſolis oꝛtu vel poſt occaſum me tere licet. Scrmenta quondam ſacerdos ha⸗ ſta diuidebat.deoq; Joui patrem reponcbat: Reliquã vero partem mercatoꝛ in maſſas cõ⸗ dit. Eſt et alia ſama cum ſole diuidi trinaſq; partes ſieri.deinde ſoꝛte geœrmia diſcern Oð⸗ ſoli ceſſerit rehinqui:ac ſpõte cõflagrare. ¶ Exli.de na.re.Cinamomi atboꝛ aride ſilis Ccũ viret ⁊ fioꝛet ſiccitate gaudet. Itaq; ſterił imbꝛe ſu.fecundioꝛ auũt in denſiſſimis vepꝛilbo nz uum moꝛ igig De Herbis. ſt ac pꝛouenit.Auicenna.Cinamomum cali⸗ dum et ſiccum in tertio gradu. Meliuſq; eſt il lud quod eſt boni odoꝛis ⁊ acuti ſaroꝛis ſine moꝛdcgtione:coloꝛis puri non commixti. Et vt ait Dyaſ. Melius eſt nigrum ad igncita⸗ tem ⁊ rubedinem declinans.Planum ramos habens pꝛopinquos ſubtiles.in quo ſunt dul cedo ⁊ ſalcedo:⁊ moꝛdicatio parua:ne ẽ val⸗ de frangibile.Ex eius quidem bonitate eſt vt vincat omnem doloꝛem pꝛeter ſuum ⁊ nõ ſen tiatur cum co.E ſt autem vltimũ in ſubtilia⸗ tione actractiuum: aperitiuum:rectiticãs om⸗ nem putrefactionem et virtutem coꝛruptam. Oleum eius calidum eit ⁊ valde reſolutiuum liquefactiuum. Platearius.Cinamomum ca lidum eſt in tercio:ſiccum in ſecundo.E ligen⸗ dum elt illud quod ſubnile t acutum. habẽs odoꝛem dulcedini mixtum cum multa aroma tic itate ⁊ ſubꝛutum. Quod autem ſubalbiduʒ eſt aut nigrum abijciẽdum: per decem annos poteſt ſeruari. Dyoſ.ſm tranſlationceʒ noſtrã capitulo de cinamono. Cinamomi genera multa ſunt.ſed melioꝛ eit ommbus que cſt ſi⸗ milis caſſiemaſ olites:qui recẽs ſuerit ⁊ niger coloꝛe.⁊ qui miſſus in vino ſoluat ſe.virglas pabens teneras ⁊ lenes ⁊ nodis plenas ⁊ cum odoꝛe pleno veluti rute acer atq; moꝛdax gu⸗ ſtu in ſumlitudine naſturcij ſeminis cum qua⸗ dam ſalſedine ⁊ feruoꝛe ⁊ parua viſcituqine.cu ius haſte aum fregeris emittũt pulueres odo⸗ reomnia vincẽtes.has haſtas cũ a terra euul ſeris:vadices earundẽ ſequunt᷑. Hec eſt pꝛoba tio optimi cinamomi.E ſt etiam alterũ genus cinamomi montanũ tactu aſperius hoc groſ⸗ ſius elt et ſubꝛufum coloꝛe.Tertium genus eſt ſimile caſſie maſcltiotice ſub nigellum coloꝛe tactu lene ⁊ non multos habens.Quamm ge nus eſt coloꝛe albo:tactu molle: ſunile caſſie. in roboꝛe groſſum et fragile et radicibus ma⸗ ius. Quintum genus elſt odoꝛe ſimile caſſie co loꝛe ſubꝛufum et coꝛio caſſie ſimile.haſtam in ſe habens ſoꝛtioꝛem cum radicibus groſſioꝛi⸗ bus ſimilibus libanotido:⁊ multas haſtas re tinẽs ſimiles mirte ⁊ caſſie:ſed non tãtũ odo⸗ replenum. E ligendum eſt autem cinamomũ pꝛimi generis coloꝛe ſubnigrum ſcabioſum. et emen babens ſumile piperi ⁊ lene lignũ:cuius radix inutilis eſt.extum genus eit cinamo⸗ mi.quod appellat lotos et motos:ſed nec vir⸗ tutem nec odoꝛem babet. Septimum genus eſt quod a grecis nominatur xilocinamomũ. id eii lignum cinamomi.radicem habens ma⸗ loꝛem cuz haſtis nodoſis ſimililibus cinamo⸗ mo. et in odoꝛe non ſuaue hoc dicunt aliqͥ me us eiſe cinamomo. — Operationes ¶ Sera.auc. Gal.Subſtantia cinamomi eſt ſybtilis.et virtus eius eſt calida in tertio ⁊ nõ eſt aliqua medicina calida cuius deſiccatio ẽ ſicut deſiccatio eius ꝓpter ſubſiantiã ſue ſub⸗ ſtantie.Sed illa ſpẽs que dieĩ eciſe eſt cina momũ quaſi debile.Et ſunt quidam qͥ nomi nant in cinamomum zoꝛ:. ¶ Et dixit Galłin li.de cibis:q; cinamomum gromatizat ſtomacbũ.⁊ contfert frigiditani eiꝰ et frigiditati epatis. Et ſacit euenire ſomnũ.et aperit opilatiões et pꝛouocat menſtrua.et abſtergit obſeurita⸗ tem viſus. ¶ Et deſiceat humoꝛes qͥ ſunt in capite et in ſtomacho. Et de ꝓpꝛicate vſus eius eſt ꝙ viꝰ comeſiionis eſt coteres obſcuritati vuus que accidit ab humoꝛibus ¶ Et idem auc.Dyaſ.Cinamomũ ingreditur cõfectionẽ medicinarũ odoꝛilerari bonarum et eſt maximi iuuamenti.et terũ et cõſicit᷑ cum vino bono.et ſiunt inde trociſci.qͥ veſiccant ſeruari poteſt ¶ Dxaſ. Cirtus omi cinamomo eſt calida et Diuretica et malactica et leptintica. ¶ Et potatũ cũ aqua ſecundinas mulieꝝexclu dit. et menſtrua pꝛouocat. Melius his rebus opitulat᷑ ſi mirre fuerit mictum.c ¶ Uenenatio moꝛſib occurnit velveneno po tato:caligines oculoꝝ detergit.cum melle ii tũ ma culas vellentigines de ſaciepurgat ¶ Zuſſim ſedat.catarrum mitigat.yctopicis medetur. ð ¶ Heſreticis vtiliter daĩ. Miſcet etiã cõſectio nibo occullarijs et in omib vtilioꝛes iuenitur vires babens ⁊ guſtum acrem extenſa ſimmgit Et in antidotis pꝛeciſum eſt. ¶ Gal.vij.ſim.far.ca.de cinamomo. Cinamo mũ ſumme eſi ſubtilium partium:non tamen ſumme calida.ſed in tertio gradu.⁊deſiccstio eius eſt ſicut calefactio ipſiue ꝓpter ſubtilitatẽ ſubſtantie ſue. Sed canella cnamomũ cl q̃ſi cina momũ debile.Et quidaʒ etiã caltion vo⸗ et reponunt᷑ in vmbꝛa et ſic virtue eius diunꝰ⸗ cant cinamonũ.Et quidã ſunt qui nom inaãt cimmomum azzet. ¶ Auicen.li.ijca.de cinamomo.Cinamomũ vltimũ eſt in ſubtilitate.attractiuũ.aperitiuuʒ rectificans omnẽ putrefactionẽ:etomnem vᷣ⸗ tutem coꝛruptam:⁊ omnem ſanioſitatem hu⸗ moꝛalem “ ¶Etidem in libꝛo de vinbus coꝛdis ait ꝙ cõ foꝛtat co.ł⸗ b Trattatus . Capitulum. exxiij. ¶ůy‚öJIminum quoddam eſt quod dicitur Frciminum carmenum.quo ddam quod dicitur ciminum regale.quoddam qð Dicitur ciminum album.quoddam ciminũ ru ſticoꝝ.quoòdã ciminum ethiopium.quoddaʒ ciminũ baſilicum.quoddã ciminũ E ciptium. quoddam ciminum dulce.quoddam ciminuʒ agreſte.quoddam quod dicitur ciminũ plato nicum. Eiminum carmenumid eſt ſiſdeos. LCiminum aibumid em quod ſupꝛa. Ciminũ dulce idem quod ſupꝛa.Ciminum ruſticoꝛum idem quod ſupꝛa ſimiliter: Ciminum eihiopi⸗ um dt quoddam ſunẽ ſimile ameos et eſt git: ſicut apparet intfra in capitulo Git:deg.Cimi num balilicon idem qð ſupꝛa.iminũ egipti um eſt ciminũ vſuale.Ciminũ agreſte eſt illud qð per Dyaſcoꝛideʒ multa in capitulo iſto de ſcribitur Platociminũ.id eſt ſiſeleos.Ciminũ vſuale eſi ſemen herbe in multa quantitate na ſcens pᷣaſe vt pᷣſens figura iſiiꝰ capituli oſten⸗ dit.virtutem he bet diurcticã.⁊ ſubtiliandi fu⸗ moſitates.Eſt calida ct ſicca in tertio gradu. Et quidam dicunt qꝙ elt ſicca in ſecunco. Ga lienus vij.lim.farma.capᷣ.de Cimino.Cimi⸗ ni ſemine mal ime vtitur ſicut aniſiet leuilſici et carui et petroſi ini.E ſt aũt caleſactiue vir⸗ tuti ſicut iloꝛũ ſingulũ et diuretice: et deſtru⸗ ctiuevẽtoſitatꝭ.de tertio ãdu eriſtẽs calefaciẽ tium. Dyaſco.capᷣ.de Eimino.Fm tranſlatio⸗ nem noſiram. Ciminum quoddam eſt vſua⸗ le.quoddam Egyptium. et quoddam oꝛitur in alijs partibus.et iſtud eſt ciminum noſiruʒ quod communiter babemus in vſum et euſio maticum eſt. Sed plus illo quod oꝛi in Egv pto quod ypobaſilicum vocat. Undetale ci⸗ minum vſuale in omnibus pꝛouincijs inueni tur. Sed ciminum agreſte naſcitur in Calce⸗ donia et Hyſpania.virgam habet duab⸗ pal mis longam.in qua folia naſcuntur quattu⸗ oꝛ aut quinq;.et tenuiſſima et diuiſa ſicut gin⸗ gidium.in qua virga ſunt capitella quinq; aut ſex rotunda et mollia. in quibus eſt ſemen qð ſi guſtui applicaueris viſcidioꝛ eſt noſiro. NHa ſcitur locis humectis:iminum noſtrum vſu ale habet virtutem ſeranticam et ſeruentem ⁊ mictualem et ſtipticam. Serapion libꝛo ag⸗ gregatoꝛis ca.camin.aucto.Dyaſco. Camin id eſt ciminum noſtrum quod vocatur Egyp tium. Eſt ⁊ aliud Ciminum quod dicitur car menuz. Et eſt aliudqð dicit᷑ agreſte.Et eſt qd dam ex eo boni ſapoꝛis.eſt pꝛopꝛie carmenum et ipius eipoſitio eſt regale.Et poſt ipᷣm diba buonicũ.Et idem aucto.Halieni.ex co eſi do⸗ meſticũ et agreſte. Domeſiicũ vero eſt qð ma⸗ gis adminiſtrat᷑ et marime ſemen licut admi⸗ niſiratur ſemen aniii et leuiſiici et carui etapij mõtani.virtus eius eſt calida in tertio gradu PHperationes ¶ Dyaſcoꝛides.Ciminũ noſtrũ toꝛtionibus ⁊ inflatiõibus in oleo coctũ ⁊ ſuꝑpoſitũ medet᷑ cathaplaſm atibo miſcet᷑.oꝛtoniocis cuʒ puſca neceſſarie datur moꝛſibo venenatis cũ vino opitulatur. ¶ Lumoꝛem teſtium admixta pollina ſabe⁊ vyue paſſe et cerotis impoſituʒ medicatur. ace to mixtum menſtrua abſtiner:et ſanguinẽ na⸗ riũ ꝓfluentẽ ſic ſiringit.potui datuʒ ſiue inun⸗ ctum palloꝛem facit. (Et quia celidiſſimũ eſt doloꝛem veſice pla⸗ cat:et calculos iuua. ¶ Semen cimini agreſtis toꝛſiones et infla⸗ tioncs aque mixtũ ſaluberrime curat.Cũ ace to vᷣo ſubglutiẽtibo opitulat. CNenenis occur⸗ rit.doloꝛem ſtomachi compeſcit. ¶ Maſiicatum ⁊ impoſitum liuoꝛes detergit Melle addito ⁊ vuapaſſa omnia ſimiliter ſa cere nouit. In hoc flos naſcitur niger veluti ſemẽ qui bibitus ſimilis eſt melantio. Moꝛli ☛☛ = D̃☛ 2 — 1 r d ba do⸗ n⸗ ni pi⸗ faeu die er no bet b r, a nene run, e pfla⸗ Goce (Cur/ talt? n ahnn hoi BDe Nerbis buavenenatis occurit. Stranguirijs: dolo nbus veſice pꝛeſtet effectum. ¶ Et coagulatũ ſanguinẽ ꝑ vrinã mingi ſacit Haxime ſingulare pꝛeſidiũ eſt ſibibitũ fuerit cũ elixatura apij. ¶ Auicenna li.ij.ca.de cimino.iminum ſcqʒ noſtrũ vel vſuale expellit ventoſitates ⁊ reſol⸗ uit. et in ipſo eſtinciſio et exiccatio.et in ipᷣo eſt ſupticitas cum lanatur facies ex aq̃ ipſius cla rificat eam.et ſimiliter eius acceptio ⁊ vſus ip ſius cum menſura cius nanq; mimius vſus fa ciem citrinat. “ ¶ Et adminiſtratur cũ ceroto aut oleo ⁊ mel⸗ le conſolidat vulnera pꝛopꝛie ſilueſtre.Cuius ſemen eſt ſimile ſemine lini.cum ex eo implent ¶ Cum teritur ciminum cum aceto et fit odoꝛa mentum ex eo abſcindit fluxum ſanguinis na rium et ſimiliter cum ex eo intromittitur licini um in naribus ”ẽäs ¶ Ct qñq; maſtic atur et miſcetur cimn olo et Diſtulatur ſuper vngulam et ſuper coagulatuz ſanguinem ſuper oculo et contert ¶ Et qñq; maſticatur cum ſale et diſtillat᷑ ſpu tum ſuper ſcabiem et ſebel et vngulã abſciſam ęt pꝛobibet adherentiã. et ſuceus ſilueſtris ab ſtergit viſum.et attrabit lachꝛymas.et nomia tur grece fumus ¶ Et ipſum etiam ponitur in cauterijs euulſi⸗ onis piloꝛum in oculo et nõ naſcit᷑.Et quan⸗ do bibitur cuʒ aceto mixto cum aqua confert difficultati an helitus:et tremoꝛi coꝛdis frigi⸗ ¶ Et adminiſtratur cum oleo ſuper apoſtema ta teſticuli.Et quandoq; adminiſiratur cum oleo ct farina fabarum:et frangit lapidem: et pꝛopꝛie ſuneſtre. ¶ Et confert diſtillationi vrine et mictui ſan⸗ guinis:et doloꝛi pungitiuo ventris:et inflatio ni. ⁊ ſuccus ſilueſtris triti cum aqua meilis ſol ¶ Inquit Rufus. Ciminum nabatium ſoluit ventrem.carmenũ vero non ſoluitimmoſtrin Tei herba ſilueſtris pꝛouocat coleram invꝛi na. et datur in potu cum vino ad moꝛſum ver miumvenenoſoꝛum.et pꝛopꝛie ſilueſtre.cuius ſemen en lunue ſemini lini. REItmullus. Iſaac in dietis particulari⸗ bus.li.ij.ca. de citrullis. Sunt frigidi oꝛes et grauioꝛes cucumeribo. frigidi⸗ tas enim coꝛum eſt in fine tercij gradus. Pperationes Sera. li. aggr. ca tabera. auc. Hal. Citrillꝰ ſrigidioꝛ eſt ceucumere et generat cbimũ viſco ſuz ⁊ hũoꝛes crudos in venis:et accidũt ex cſu Aꝗ febꝛes antiq male.neq; pꝛouocatvninem ſicut melon. A¶ Et nocet ſtomacho quareopoꝛtet qui vult vti ceis vt vtatur ameos niſiſtomacho cius ſit valde calidus. ¶ Etidẽ auc. Habix.Aane citrulli et cucume ris ↄſert infl amatõibus febꝛium ⁊ ſedat ſium ¶ Etlaxat ventrẽ laxatiõe bona ſine nocu mẽ to aliq̃:⁊ debet bulliri cũ ʒuccaro albo:⁊ non opoꝛtet det᷑ hñnibonaturã durã ad mouen⸗ dũ nimis.quia illa aqua nonbabet tantã vir⸗ tutẽ q laxat naturã durã.⁊ ſi ipſa faceret mo ram In ſtomacho ſoꝛſitan inducxcret laboꝛem et nocumentum ? inflationees. ¶ Rabi Moxſes. itrulluecuʒ eius digellis tardatur generat hbumoꝛes venenoſos: ¶ Iſaac in dietis ꝑticulanibe li.iij.ca.ð citmil hs. Sunt frigidioꝛ es et grauioꝛes ⁊ cetera.ꝓ inde groſiuʒ generãt flegma et neruoſitati lio macbi magis nocent cucumeribus. „ Traltatus ¶ Rurſus ꝓpter ſuam duriciem et frigiditatẽ . ſunt groſſloꝝ hũoꝝ generatiui.qð certilicatur. qꝛ citrulli in ſiomacho moꝛã ſacientesveneno ſoꝛũ coꝛruptionẽ ſubeunt hũoꝛũ.Citrulli ma gis ſtomacho nocent:medulla tñ eoꝝ perfecti oꝛem generat chimum. Capitulum. xxu Itrum. Quicen. li. ij. ca. de Citro. Ci⸗ 2 trum omnibo eſi notũ.cet oleũ ipſius fa ctum ex eo et ex coꝛdicibo eius eſt ſoꝛte. et factum ex fioꝛe ipſius eſt dehilius om̃i alio. Coꝛtexciuseſt calida in pᷣmo.ſicca in ſine ſecũ di.Et eius caro eſt calida in mo.et humida in ſecundo.Quidã ãt dixerunt q eſtiri.⁊ hũi. in ſecundo.⁊ eius fri:.magis eſt.et ipſius aceto ſitas fri æt ſic. eſt in tertio.⁊ eius ſemen cali.in pᷣmo.ſiccũ in ſecundo.Idem. Coꝛtex eius cſt temperatus in caliditate.et eſt ca.in pꝛio gra⸗ du.ſicca in ſemndo.Samẽeius eſt calida.(uzʒ ſoꝛte ſiccitate.Pulpa cius frigida et humida. BGBalienus ſeptio ſimplicium farmacoꝛuʒ.capᷣ. de Litro ſᷣm tranſiauonem grecam Muliai⸗ dica.id eſt citrum huius fructus ab omnibus nominat᷑ curum.in ſamine quidẽ acida quali tas et ſiccatiua dominani viſeciſit ẽdus ſic⸗ catiuũ ⁊ inſrigid atiuũ.in coꝛticeꝭo ſiccatina psarticipat cõplexione.nõ modicam tamen ba bens acedinem. quo circa ⁊ ſiccat hic coꝛtexſe cundũ tertiũ gradum.non tamen cſt frigidius ſed vel cõmoderate vel infra.Caro vero cius groſſarum partium eſtet flegmatica ⁊ frigida. Ipſa itaq; comedit᷑ ſicut et coꝛtex eius elibilis eſt. et humidum quid babet acidum. de quo pꝛius locutus fui. Et quidem in co inuenitur quod vere eſt ſemen.amarum autem:et eſt pa lam quoniaʒ dyaſoꝛetice eſt et ſiccatiue vᷣtutꝭ in ſecundo vero gradu recedens a cõmodera⸗ tis ⁊ ſolia ſunt exſiccatiue et dyafoꝛetice virtu tis.Et idem in eodem libꝛo et eodem capitulo m tranſlationem ara. Hatroxid eſt citrũ et eſt pomum aque.coꝛtexeius non eſt frigidus: imo eſt aut eqlis complexionis.aut minus e⸗ qualis parum et exſiccat quantum eſt de vir⸗ tute et cõplexione ſua exſiccatione hab ente a⸗ cuitatem non paucam. Et ideo exſiccatio eiꝰ deuenit ad ſecundum gradum. Semen ſiccũ inſecundo gradu. Jolium eſt eiuſdem virtutꝭ exſiccatiue et reſolutiue.i¶ Dyaſcoꝛides capi⸗ tulo de Citro.Citri nõ in partibus omnibus vis vna eſt eadem natura vel virtus. Nã me⸗ dulle eius vbi eſt ſemen acidam poteſtatem ac per hoc ſtipticam ineſſe manileſtum eſt. Ideʒ Atrum habet ſemen ſimile ſemini piroum Pprerationes ¶ Anicenna libꝛo vt ſupꝛa Caro eius inflat. 2 folia eius ſedant inflationẽ.et eius flos eſt ſub tilioꝛ eis.et eius acetoſitas eſt ſliptica franges coleram ubeoam. ”ü ¶ Et eius ſemen et coꝛtex in pannis pꝛohibet tineas.⁊ eius odoꝛ rectiſicat coꝛruptõem aerꝭʒ et peſtilentiam.etiacetoſitas eiusabſtergit co⸗ leram rubeam. Et auſert pannum quod eſt ex coꝛtice eius gduſtum eſt bonũ in albaras linitum. Et de⸗ coctio eius efficit odoꝛẽ bonũ oꝛis.Et eſt im⸗ pinguatiua coꝛpoꝛis. . ¶ Et coꝛtexeius recentis in oꝛeodoꝛem oꝛis efficit bonum.et eius decoctio ſimiletur cum retineĩ in oꝛe.et acetoſitas cius valet impetigi ni illinit a. ¶ Eius oleum valet molliſicationi neruoꝛum nõ ſiat niſi excoꝛtice eius.et ↄuenit paraliſi ⁊ ipſius acetoſitas eſt mala neruss. Eonſert toꝛture oꝛiscũ ſit collirium ex aceto ſitate eius.et remouet yctericiam oculi.E ius acetoſitas ſedat tremoꝛeʒ coꝛdis calidi.Et nu tritũ eſt bonum gutturi et pumoni. ¶ Sed cius acetoſitas c mala pecioꝛi ⁊ medulla citri rſe ius ins de. Dlis go riuur ſn Vinn ſtulo me se vir, neg, iocg ſcc riung p nibus ims nae⸗ Jaq um te: aſtſib funges bibet maer, tco (ccs EIdNH aſtin es⸗ ru gigi om arallt acci⸗ .Eis Etnu Sal ni 8 c accto.ſi potat᷑ erx ea medietũs aſcariatiint⸗ ſicit ſanguiſugas traſgiutitas ? educit cas: ro ipius ẽ mala ſtomacho inflatii:a.tarde di⸗ geſtionis.qᷓre opoꝛtet vt comedat᷑ cũ almuri. ¶ Et ſilr nutnita cũ melle ẽ ſanioꝛ et magis re cipiens digeſtionẽ ⁊ niſi ſit plurima. Et eiuſdem quidẽ folia cẽtoꝛtant ſtomachũ ⁊ viſcera.⁊poſtea flos ipſius ⁊ coꝛtex ciꝰponit᷑ in cibarijs.ſicut ſemina que pꝓ condimento po nuntur ꝓpter ſui duricie ¶Et ipſius decoctio ſedat vomitum colericũ: et facit appetitum. Et opoꝛtet quidem necitꝝ comedatur ſingulariterq non miſceatur cibo ante ſe et poſtſe. ¶ Eius caro facit vtentem ſe poſſidere colicã. ipſius acetoſitas retinet ventrẽ.⁊ ↄfert ſoluti⸗ oni colerice.⁊ eius ſemẽ ↄuenit emoꝛroidibo.⁊ in eius ſemineẽ virtus ſolutin a ¶ Et ſuccus acetoſitatis eius ſedat in infirmi⸗ tatẽ ſciatica m mulierum. ¶ Semis eius põqus.ʒ.ij.cũ vino ⁊ chilem ⁊ qq̃ calida illinitum reſiſiit vencnis oĩbo.:ꝓpꝛie ſcoꝛpionis bibitũ aut linitũ.et eius coꝛtex ẽ vi⸗ cinus ulis.i¶ Et idẽ de viribacoꝛdis ait.ꝙ coꝛ tex eius ↄſfoꝛtat coꝛ.⁊ ẽtyriaca ↄtra venena.⁊ ad hoc valet acetoſitas eius ſimiliter. ¶ Oyaſ. Citrũ pᷣgnantibo faſtidio laboꝛãtib⸗ eſui datũ ſtomachũ ⁊ nauſea mũdat.Citra et in potione vini datũ medet᷑ querelis iecoꝛis. ¶ Et aqua tritũ ⁊ in ſparſum humidis vulne ribo adhibet᷑.et parmonibus ex ea ſingulare pᷣ⸗ ſidiũ eſt.Coꝛtici auſterioꝛ natura cõceſia.que qᷓntuʒ valeat etiã de ipſo odoꝛe teſtat modico ſumptus.aut potioni calide diutius in menſe bñtficiũ nature digellionis operatur. ¶ Paulus ca. de Citro. Coꝛtex eiꝰ digeſtionẽ ↄfoꝛtat.⁊ valet contra cardiacã.media ſubſtã tia eiꝰ male digerit᷑.ſq interioꝛ.i.acetoſa cõpe⸗ tit vſui medicine.appetitũ cõloꝛtat.⁊ valet cõ⸗ tra febꝛes peſtiferas. Demĩa ciꝰ ſũt diuretica. ¶ Ragi Moyſes vbi loquitur de citro dicit ꝙ coꝛtices cuni valent contra egritudines ſio machi.et expellunt maliciam intcſtini ieiunj.et acetoſitas cius conſoꝛtat ſpiritis. ¶ Auerrois cap.de Citro. Coꝛtex eiue habet manileſtum inungmentum ſtomacho et epati. Medulla citri curat cõbuſtiones ignis.et cu⸗/ rat mirabiliter ramicem pueroꝛũ.ct potiſime ſi ex ea fiat vnguentum illo modo.A ccipeme dullã citri ſubt iliter inciſam ⁊ buliat in axun⸗ Gia poꝛci reccti.⁊ poſtea coleĩ per petiã.⁊ iterũ reponatur ad ignem.⁊ in ſine miſceat᷑ maiſtix olbanum et cera alba. et cenit oꝑptunum vnguẽ um citriauunm. 4 5 * — ci cnoſbaton appellauerunt. — ¶Sed attendendũ q; qñ aliq; vngucnrũ vel emplaſtrũ ſit excitro. debet fierierx erro bene⸗ maturo. Ham m qð dicit Auicenna. Diaci⸗ m. t que fiunt excitro debent fieri eitro ſo — — le exiliccin capꝛicoꝛno.id eſt a medio decebꝛʒ vſq; ad meo. u Januarij. ́”MUd Capitulum. xz) Inoſbatum. id eſt aiglentricum. Dy⸗ gaſco. Multi vocant Ciricanta.E deſt ́⅞Eygrboꝛ nimium ſpinoſa cũ radice alta.⁊. in plurimas partcs diuiſa.ructũ habet mir te ſimilem:ſed paulo maioꝛem. rubeum exteri⸗ us cum venerit ad maturiratẽ.ac deintus la⸗ nam aſperrimã. Semen eius ſiccum ſine la⸗ na. Plini.li.tredecimo. In egipto eſt caparis frutex ſirmioꝛis ligni ſeminiſq; ac cibi vulgati. caule quoq; vna plurimũq; decerpto. Jceʒz li. viceſimoquarto.Cinobaton:quã alij Cino⸗ baſton:alij Feuroſbaſton vocãt.habet ſoliũ hominis veſtigio ſimile.fert vuam nigram.in cuius acino habetur neruus vndect neruus paſius dicitur. S lia eſt capanim:quam medi⸗ 4 =èðZD R Tractatus Operationes ¶ Dyaſ. Cynoſbatũ ventrem ſtringit . qr vtu⸗ tis eit coherẽtis.medet᷑ etiã in ceibo et rpotu da tum.ſanatq; fluoꝛes ac femineum fluuum. ¶ Eius vero radix acrioꝛis virtutis eſt. Nam oppolita cathaplaſmatibus euocat e coꝛpoꝛe ſtirpes. Folia etiam eius appoſita cathaplaſ⸗ matibus occurrunt apoſtemanbus: Semen tius granatum eſt ¶ Pli. Eauẽda ſunt eius genera ꝑegrina. Si qͥdẽ arabicũ peſtilẽs.affricũ gigiuis inimicuʒ Marmaricũ vuluis ⁊ oĩm in flatiõib.Apu⸗ lũq; vomitus facit.ſtomachũ et alui mouet. ¶ Idẽ. Huiuſq; tyrſus ad remedia ſplenis et inſ atiões mandit ex aceto cõditꝰ Neruus ei⸗ cum maſtice chya manducatus os purgat ¶ Item Dyal.capara quã multi eynoſbaton vel capꝛion appellauere ex luctantibo cõponit᷑ vFᷣtutibus. habetq; pꝛoijcere ac purgare et exte nuare et euentare acredines ſimulq; adduce⸗ re ⁊ conſtringere.E ſt em̃ ſtiptica. Ideoq;ſihi roſiſplenis ſuper oĩa iuuat medicamina ſicut videlicet iam dictum eſt ſupꝛa CLCapitulum. cxxvij marciaton ponit᷑ in antidotario galie Av ni minoꝛi. Et ẽ heiba alba:minuta ha bens folia criſpa.vᷣtus eius eſt calida ⁊ ſicca perationes 8 : heiba cancii in vnguento ¶ WMedetur doloꝛes et egritudines frigidas. Eſ mala ſtomacho: et opilat cito et inducit ſtupoꝛem. ðW 4 Bioe olla D al en ocolla anſtin SDWD ðꝛ vᷣga.eſt herba im Dyal.cap.criſo⸗ Vcolla ariſtin in ꝗᷓ eſt capitellum ſile yſo po.radix eſt illi aſpera et tenuis ſimilis ellebo⸗ ro nigro.guſiũ ha bẽs cypꝛeſſi ſubdulcẽ⁊ au⸗ ſterum. Haſcitur locis vmbꝛoſis et ſaxoſis. OPperationes ¶ Dyaſcoꝛides.Clirtus eſt eitermantica et ſi ptica.Radix eius peripleumoniacis apta eſt. ¶ Accipit vero in mulla cocta:in purgationi⸗ * bus ſtericis maximum cffectum habet. Capitulum. exxix lie b e u 4 In leſo⸗ ctℳς 1 AH bis⸗ gaſi 5 uc . Ntiondh (N Knam eſt dictum ſemen aureuz 8 De Herbis. vel coma aurea.Eſt enim criſogoniuʒ fm Pyaſcoꝛidem herba:cuius eſt vir⸗ ga recta et alba.ſolia habẽs anguſta in circũi iu ſicut abrotanũ.et comã in ſummo:et in gg ro auroſam:in qua eſt capitellum obrotundũ radix eius tenuis eſt. Haſcitur in locis aſperl. Operationts ¶ Dxalſ. (oma eius bibita cũ vino diſſunijs ct moꝛſibus venenatis ſalutare pꝛeſidium eſt ¶ Sciaticis et cõquaſſationibus medei men ſtruis imperat A Coagulatũ ſanguinẽ ventris⁊ veſiceſoluit vino aut oximelle bibita catarrum abſiinet. ʒ. i. cum vino albo appoſita rebꝰtutas easa ti⸗ nea ſeruat. Capitulum. xx lubꝛina. Dragõtea ſiue vt alij aſclepi⸗ vas.folia hʒ aaron ſilia:ſed plura mino ra.cuius virga vel baſta duoba cubitꝭ ẽlõga. ⁊ ipſa vania ſimilis ſer penti.liuoꝛes.i.macu⸗ Sas ecee tragotea. I. las purpureas hñs ſolidas vt digitus in quas ſemen eſt ſimile botruo.pᷣmo coloꝛis viridis: poſt maturitatẽ vero coloꝛeʒ eſt ci ſimilis cro co.ct eſt guſſu moꝛdax.radix eius bullihʒ rotũ ditatẽ ſimilẽ a aron cũ coꝛio tenui.Naſct vm⸗ bꝛoſis locis et hoꝛtis. Sera.li.ag.c.luf.i.dꝛa goõtea ſiue colubꝛina.Etẽmaioꝛ ⁊ minoꝛ.Ubi ſciẽdũ q; maioꝛ ẽq̃ vocat᷑ ſerpentaria.⁊ illa eſt bñs ſolia criſpa q ponit hic.i minoꝛ ẽ illa q, o cat᷑ aaron.et eſt illa hñs folia plana.Pro q̃ le⸗ geca.aaron ⁊ eſt tertiũ in oꝛdine.Gal.vi.ſim. lar. ca.de ſerpẽtaria. Subſtãtia radicis eiꝰſſᷣ tilioꝛ ẽ ſubſtatia radic agron.⁊ in ſapoꝛe ciꝰẽ acuitas ⁊ amaritudo ⁊ ſtipticitas pauca.Et yirtꝰ eiꝰ eſt ca.2 ſic.in.i.gra.¶ Johones me⸗ ſue ca. de luff. Luff eſt plãta que ðꝛ collũ dꝛa⸗ conis.ex ea eſt alia plãta hñs ſolia plana.alia criſpa.ct radix plana eſt exterius ad nigredi⸗ nẽ attinens: Interius vero cſt alba Ariſpa vᷣo exteriꝰ cinericia: Interiꝰ vᷣo eſt alha ad citrini tatem declinãs.et ſuper vtriuſq; radicẽ cleuan tur ſtipites hñtes maculas in modũ ſerpentis Mclioꝛ ꝑs totius plãte eſt radix.etmelioꝛ ra dix eſt groſſa et completa et oꝛta in locis libe⸗ ris.Et melius tpᷣs collectionis eius eſt ver et pꝛincipiuʒ eſtatis.et criſpa calidioꝛ eſt plana. Plana.ca.eſt in.i.niſpa ini⸗¶alien⸗ ditin⸗ — 2 O 8 b. ⏑ de Plana ca. eſt in pꝛincipio ſecundicriſpa in ſi ne ⁊ verius c:et in vtraq; eſt caliditas ⁊ acui⸗ tas qᷓ ſi poſita in ſuꝑſicie cũ ſubſtãtia terrea:ſʒ in plana ſba terrea ẽ vinces plus:⁊ vtraq; eſt abſt ſiua:inciſuia:penetratiua:aperitiua:ſub tiliatiua:hũoꝝ groſſoꝝ ⁊ viſcoſoꝛũ adherẽtiũ Enlpa aut ad hec oĩa eſt ſoꝛtioꝛ Pbrerationes Dxyaſc. Semen ei eypᷣſſum vᷣtutẽ habet in Aucco. NHã addito ſlibi olco doloꝛem auriuʒ cõ peſcit. Lane inuncius in nariboadcitus po⸗ lipos maxime curat:et cancros opꝑtime ſanat. Semis eius triginta grana cũ ꝑuſca bibi⸗ ta caligines oculoꝝ emendat. loꝛes eius cus ceperint matureſccre ſi a muliere pꝛegnãti fue rint ocoꝛati aboꝛſumfaciunt.¶Uirtus eſt radi cis cius calida.vnde oꝛtonovcis moꝛe clectua rij accepta medicaĩ.i¶ QZuſſientibo et catarruʒ pũtibus matimũ pꝛeſtãt effectum.i Thoꝛacꝭ tumoꝛes curat non reuerſuros:maiime ſi aſſia aut cocta accepta ſuerit.ſicca tunſa et in pul⸗ uerem ducta melle addito om ia ſilr ſacere pẽt ¶ Dinretica eſt: ventrẽ ſtimmat cũ vino bibi⸗ ta: vulnera ſoꝛdida ſagedenica cumbꝛionia al ba et melle purgati Et cicatrices curare ſacit ex qua colliria ad puſtulas neccſſarie ſiunt:ab oꝛſum facit:¶ Impoſita dicitur ꝙ ſi quis ex ea radiceſe rinx erit tutus ab incurſu ſerpentũ ſeruat᷑. Aceto mixta maculas limpidet. ¶ Johannes meſue. Solutiõe educit flegma ſubtile ⁊ groſſum.Et mundiſicat et conſoꝛtat renecs:et ꝓuocat vrinã:ct excitat coitũ.i Et ẽ ex rebus mundiſicãtibꝰ pectꝰ et puimonece. ¶ Et cõfert eis ſuꝑ quib timet᷑ freqntia anhe litus.vel aſmatic ꝓpter exuberantis humoꝛuʒ viſcoſoꝛũ in eis: ꝓpꝛie lohoc ex ſucco cius cũ melle et rob:⁊ cñq; adminiſtrat᷑ cũ ouis ⁊ va⸗ let ſimil ¶ Et dixit Democritus Juuomẽtuʒ vtriuſqʒ ſpeciei eius magnũ eſt emoꝛroidaꝛuʒ doloꝛibus ⁊ ventoſitatiba coꝛũ ſᷣm oẽm modũ admininiſtrationis ipſius et ſumptũ ⁊ empla⸗ ſſratũ:et nos eperti ſumꝰ.E t exꝑti inuamen ti eſt ſuper humoꝛe cruco qui eſt in ſtomacho et renib.¶ Et dixit Galie. Reſoluit duricies et apoſtemata dura ſplenis alio; mebꝛoꝛuʒ et conuenit vlceribo fraudulentis:et ſiſtulis:et conſumit add itiones carmũ innaribe.¶ Etp hibet lieri in cig corroſioneʒet cancrũ. Suceꝰ autẽ eius diſtillat᷑ inaure cũ melle ct connenit tinnitui ct ſurdiati et doloꝛi auniũ et abſier⸗ git ipſius ſurdicies et ericcat vlcera cius.vtia ʒ eius ſpecies eſt ex rebo qᷓ mundilicant facicʒ Et auſerũt ſcditatẽ cutis et velent pannum et lent igines:ct moꝛſe ꝓpꝛic cum malle et ſliat emplaſtrũ ex ea cũ melle:: ſtercoꝛe capꝛarm ſuꝑ podagrã et ↄcuſſionẽ neruoꝛũ.¶¶ Et con⸗ uenit coꝛuʒ doloꝛibo et ſuppoſitio ſacta ex co educit mẽſirua:et facit aboꝛſum:ct ⁊ꝛ ꝙ ſugat ſerpentes ervermes venenoſos Coapitulum. lxxx Oloquintida. Johannes meſue.ca. ð colloquintida. Colloquintida quaʒ ꝑ tur in planta quam ctiam ſel tene vocant.co in toto ambitu hoꝛtꝰ eius interſicit herbas Et eſt quaſi venenum cis:vnde vocant eem Arabes necem plantatũ.Et eius lolia ſunt am pla piloſa. et extenduntur romi cius ſuper ſaci m terre:ſicut extenditur cucurbita in terra ſu per quam iacct.Duoꝛum eſt modoꝛum moſcu lus et femina.et ex eis maſculus eſt ſuper queʒ naſcitur:ſicutet lanugo:et ei grauis cum du⸗ ricie et aſperitate attinens nigredini. Etlau⸗ datur ex cis fſemina.et pꝛopꝛiehabens pꝛopꝛie tates bonas vt ſit coloquintida groſia.ct qn⸗ ſo groſſioꝛ et leuioꝛ tanto melioꝛ:ct ſit alba la xa leuis ct ccmplete maturitat is:cuius pars eius intcrioꝛ ẽꝑulx oſa lata et alba et leuis ve hementis albedinis. erum que nondi com pleta in maturitate mala eſt.contriſiat emm ſuſcipientem illam et ventolit atem cum vtfti⸗ cultate ſacit cet ſoluit ſuꝑerabundanter:cec ſolu / ſes vocant cucuibitam deſcrti:ã naſci — — — — —.— 15 ge ſai 00 48 em aſ⸗ N ig ti⸗ u⸗ tione equcit ſanguinẽ. Et ſoꝛtaſſe interficit.⁊ cũ ſigiliat ex foto ge mine plantevt naſcat᷑ co loquintida vna ⁊ illa ꝑnicioſa et mala imo eſt venenũ.et cũ in tota regione nõ eſt niſi planta eius vna ꝑ ſe naſcẽs ẽ mala.et q naſcit᷑ in terrꝭ foꝛtibo ⁊ puluerulẽtꝭ:aut iuxta loca reptilium: Aut in loc termarũ coloqntidas facti mioꝛcs ⁊ ſunt ſilr male.Que aũt naſcit in terr latis ⁊ grenoſis ⁊ liberꝭ eſt illa q̃ eligit.Et cũ extrahit pulpa eius ipᷣa debilitat eaʒ. Tempus autem collectionis eius eſt autumnus.: ꝓpꝛie dũ iaʒ citrineſcit:et remoueĩ ab ea viriditas:calideẽ ⁊ ſicce cõplecionis intertio.Et eſt (ompoſita ex pa rtibus igneis et terreis aduſius.⁊ eſt ſolu tiua attractiua ſuperfluitatum. Attractiua ẽ ⁊ a remotis multũ:et eſt reſolutiua inciſiua ab ſterſiua. Quattuoꝛ ſunt q̃ debẽt coꝛrigi ĩ ipſa. Nocet em̃ coꝛdi ſtomacho et epati.⁊ eſt cõtur batiua:ſubuerſiua viſcerũ:ſaciens oꝑationes difficiles:et aperit oꝛiſicia venarũ aꝑitiõe ſan⸗ guinẽ fluere faciente.Et operat᷑ id vehemen⸗ tius qᷓ; aloes:⁊ excoꝛiat vias.E mẽdat᷑ cm̃ pꝛi — mũ et ſcᷣm nocumẽtũ ex ea miſcẽdo ci ex me⸗ dicinis coꝛdialibo ⁊ ſtomaticis ⁊ epaticis que melioꝛare poſiũt ↄditionẽ eiꝰ:ſicut addiĩ ei ma ſtix ꝓpꝛie ⁊ gallia ⁊ ſilia.Et emendat᷑ tertium ⁊ quartũ nocumẽtũ eius cũ rebus acqrentibus ei viſcoſitatẽ ct glutinoſitatẽ et remouẽtilo ab ea ſeroſitatẽ:⁊ cito eã lubꝛicare faciẽtibſicut eſt dꝛagantũ ꝓpꝛie et bdelliũ ⁊ gũmi et maſtix ⁊ ſilia.¶ Et dicit Galie.Jiunt autem ex ea cet laudando partes ſumendo eq̃les poſt fricatio nẽ eiꝰ cũ oleo roſaꝝ pillule.et ſunt bone et ſa⸗ ne ad ea que opoꝛtet. Modus rectificationis eiꝰ ſᷣm ꝙ narrauitfilius Serapionio. Inſun dat᷑ pulpa eiꝰ in aq̃ mellis:⁊ ꝓpꝛie decoctionis myrrbe:⁊ exſiccet᷑ poſt illud ⁊ terat᷑ vltima cõ⸗ tritione ⁊ admiſiret᷑ cũ aqua mellis pꝛedicta. Modus rectificatiõis ciꝰ ex inuentionenr̃a. Incidat᷑ in minutiſſimas partes cũ inciſoꝛioꝛ inus luatur ſubtili inuolutioe cũ glurine dꝛa⸗ ganti aut bdelli:et exſiccet᷑ ct ↄterat᷑ pꝰilludvl tima cõtritione.⁊ ſiãt trociſci cum pauco ma⸗ ſtice reſoluto in oleo roſarũ vel laudano.vel cũ aqᷓ mellis.Hec em̃ ars facit illam ſine mole ſtia.Et ſcias ꝙ de decoctiõe rem ↄpletã ſuſii net. Et dicit ſiliꝰ Hqʒar. Nõ opoꝛtet vt mul⸗ tũ terat᷑. Ultima em̃ pulueriſatio excoꝛiat vias ⁊ venas.i¶ Et dicit filius Serapionis.Opoꝛ tet vt perueniatur ad vluimũ pulueriſationis eius.aliter em̃ vlceraret viſcera.Et mihi vide tur ꝙ vltima pulueriſata frangi virtus a per⸗ mitione adiũctoꝝ ei:⁊ ꝑtraniit loca viſceruʒ abſq impſſione nocumentoꝝ in ipſis.Et ſoꝛte in a in ꝗᷓ nõ exqᷣſue ſit iltlud:ꝑs iñ ſenſataad⸗ hereuns in villis et inuolutionibo eoꝛ um apo⸗ ſicmat et vlcerat. Expelluntur autẽ nocumen ta ipſius a coꝛꝑe accipiendo aqu paſiularum cũ oleo de amigdalis vel oleo nucum aut aqᷓ mellis cum oleis pꝛcdicti BDyperationgs ¶ Johs. Weſue. Solutiõe educit flcgma et humoꝛes v iſcoſos attrahens ip̃ᷣos a ꝓſundi⸗ tate mbꝛox.¶ Et dt Humaxy. Solunõe eti am cducit colerã citrinã.et cius oꝑatio exten quur ad neruoꝝ iũcturas.¶ Et dicit Dyaſco. Hon cfficit oꝑationes in materis que ſunt ĩ vijs de quib ſit curandũ et in materus q ſunt in ꝓſundis locis diſtantib.¶ Et eius poſſe magnum eſt in mundiſicatione cerebꝛi vel ner uoxꝝ lacertoꝝ pulmonis et pectoꝛis.Et eſt me tudinibo neruoꝝ oibo et venigini et deſcenſui aque ad oculos Et eſt res magni iuuameti ad aſma et aniiquã tuſſim:et ad dilatationẽ an⸗ belitus.¶ Et eſt eius oꝑatio virtuoſa ad do⸗ loꝛem iuncturaꝝ et podagram ſngidã et ſciati cam ꝓpꝛie ſᷣm omnẽ modum adminiſiratiois cius:et in criſicribaet collirijs.i¶ Et conſert co lice flegmaticect inflatiue iuuamẽtum vliimũ et bydropiſi.Et ſi ſupponatur in matnice occi dit fetum. ¶¶ Et ſi ex eo cum aceto ſoꝛiifricetur moꝛlea ſanat eã.et ſilrlepꝛã et elephantiam ¶ Et ſieuacuet᷑ qdð eſt in teſta eius ei impleat᷑ olco et buliat in cinere et inungantur capilli denigrat eos et tardat caniciẽ.et ꝓhibet (aſuʒ lorẽ eius.et cõuenit tonitui in ea Et ſiumꝑleat᷑ inaceto ſoꝛti et colluatur ex co os poſt bulliti onẽ ipſius ſanat doloꝛem dentis. Serapion auctoꝛi. Galieni. Sapoꝛ eius amarus foꝛtis amaritudinis:et qũ ſumit᷑ non facit operationẽ malã neq; periculoſam:quo⸗ niam vclociter egredit᷑.¶ Et qñ ponit in criſte ribus cõuenit ſciatice et paraliſi ⁊ colice:⁊ la⸗ xat flegma ct humoꝛes crudoò ⁊ cñq; ſangui nem.Er qñ ſit cum ca naſcale occidit ſenmet pꝛouocat menſtrua.i¶ Erqñ ipſa cauatur ⁊ ex trabunt᷑ interioꝛa eius:deinde inuoluiũ circa ipſa lutũ et ponit in ipſa acetũ et caleſit ſuꝑ ig nẽ:et fit cũ aceto oꝛis collutio:ct aufert doloꝛẽ dentium. Et lit ſuppoſitoꝛiũ cũᷣ pulpa cius et laxatventrẽ.E t dũ coloꝛ ceius cſn viridis:⁊ ipᷣa eſt recens:et exirahit᷑ ſuccus cius et fricat᷑ ſuꝑ ſciaticã eſt iuuatiua valde. ¶ Oyaſcoꝛi. Uirtus eſt i ſipurgatoꝛia obulo vno accepto cuʒ mulſa nixio nitro et min ha „ b 8& dicina magna cgritudinũ coꝛũ ſicut eſt ⁊ olo capitis antiqͥ et doloꝛ cranei ⁊ emigranea dif. ſicilis:epilẽna e apoplexia.i¶ Etↄuenit cgri⸗ 7„ ⏑ 3 „ OW D R — Amcle cocto in modũ catapucie benepurgat ipſe vero pile ſicce tunſe et mixte ?⁊ criſieread⸗ pybite ſciaticis medicanĩ.paraliticis ſilr pᷣſio⸗ lat.fegma ⁊ colerã veponũt. meſtruis iper=t aAboꝛſum faciunt.doloꝛem dentium tollüt. CLolliria exinde fiunt:q ſuꝑpoſita vẽtrẽ de⸗ ponũt.Uiridis autem ſuccus perunctus ſcia⸗ cicos curat. N . Lapitulum. xxrxi) Onſolida ca.deſimphito.Simphitli ¶t-id eſt conſolida.Et eſt maioꝛ et minoꝛ De ſolida minoꝛi in ſequẽti capitu⸗ lo tractabit. Maior ↄſolida naſcit in locꝭ a⸗ ſperis.virgas hũñs ſiles oꝛigano ⁊ tenues ⁊ ca pita ſicut ſhimum. virge lignoſe et odoꝛate et dDulces in guſtu. et radix eſtilli longa ⁊ obrufa groſſitudinẽ digiti bñs.Eſt aliud ſimphitum qð pictenũ vocãt.haſtã habet aſperã ⁊ longã duoba cubitis anguloſam:abintus inanis eſt in qua ſunt ſolia aſpera et anguſta ⁊ oblonga ſicut bugloſia.habet etiã ipſa haſia angulos in quibusſolia naſcunt᷑.Roꝛes ſunt illi mellini ſemen habet ſuꝑ baſt am ſicutflãmos.Haſta ct frute hñt pulueri ſile.qð cum carni applica tum fuerit pꝛuriginẽ facit. Radix eſt ei coloꝛe nigra:que cum fracta fucrit alba apparet et muſclaginoſa. ct iſta eſt conſolida maio: ℳ OPperrationts ¶ Radir conſolide maioꝛis trita et bibita es⸗ tumoꝛes ſpargit.i¶ Et cũ folijs cathaplaſma⸗ tibns adbibita oĩa ſimiliter facere poteſt ¶ ulneribo paracoleſimfacit camnesinciſas fruſisin cacabo ma as inſe glutinare facit „ „* ¶ VOnſolida minoꝛ. allenus. vii.im. far. ca.ſimphitũſᷣm tranſiationẽ gre⸗ WEcam inquit. Conſolida minoꝛ ex con⸗ trorijs conſtat virtutib:. Habet em̃ quid ab⸗ ſterſiuum:quo contentũ intoꝛace et pulmone pus expurgare natũ eſt. Habet autem quidt congregatiuum quo ad ſan guinis eductiões iuuat.E tcõtinet vltra boc humiditatem q̊n⸗ dã calidã non immoderate ꝓpter quã et dulce apparet et guſtantibo et delectabilẽ odoꝛatũ OHperationes Inſiticuloſuʒ eſt cũmaſticat.Et aſperita tes in arteria ſanat. Scom mixtionẽ vᷣo que ex oĩbo pᷣdictis vᷣtutiba ſimulet dyaſoꝛare ſuſi ciens ẽ ⁊ colligere ct cẽſiningere coꝛp?.¶ Erp pterea intinalibo heinis apponi ⁊ ad cui moptoicis medeiur. Conquaſialiones relicit RD 8 1 ſcit a ſuet De Herbis ſionẽ ⁊ ſciſſiones cũ oximelle bibit. Quicunq; vero ad diſſinteriã ⁊ fluxũ rubeũ coq̃ntes in vi no dant. vt ſiccante ⁊ ↄgregante vtunt᷑.⁊ qui cunq; ad nefretica vt purgante et madente ¶ Simphitũ aliud ma gnũ ſue eſt virtuti pᷣdi cti:nõ tñ guſtu oulce:neq; odoꝛifem olfacien tibus apparet:ſed ſᷣm hoc abſcedita pᷣdicto. Scõðm vero qð viſcoſitatẽ quandã ⁊ moꝛda⸗ citatẽ habet quodaãmodo ſiłr exiſtit. ¶tuntur autẽ co in omnibus quibuſcũq; ⁊ pꝛius dicto ¶ Dyaſcoꝛides.Cõſolida minoꝛ elixa in mul⸗ ſa pulmonẽ purgat.rejcientiba ſanguineʒ ⁊ ne freticis cũ aqua medetur. Radix cum vino co cta et bibita fluxum mulieris diſtringit.⁊ dil⸗ ſintericis opitulat.cum oꝛimelle data conq̃ſ ſationes et doloꝛes lateris ſaluberrime curat. maſticata amput at ſitim.aſpꝛedinẽ fauciu mi tigat.vulneri recenti paracoleſim facit. ¶ Conſolida ſᷣm Pliniũ auctoꝛitate vel opi⸗ nione multoꝛũ diuino miraculo curat et rum pit antracem intra duoslapides trita. Capitulum cexriih herba ſilis pentaphilon:niſiquia habz Vſeptem folia vtrimq; piloſa.et ideo vo catur eptaphilon:cuius radixẽ rubea et toꝛtu oſa ſimilis galange:ſed non habʒ acumẽ.flos eius auroſus.et ipſa iudicatur frigida et ſicca 8 Onſolida rubea ſiue Biſtoꝛta. Et eſt intertio gradu. Sed notãdũ ꝙp eſt ſpecies bi ſtoꝛte hñs folia ſilia lappacio acuto:niſi quia coloꝛ folioꝝ ex vno latere eſt celeſtis:et ex alio viridis.fos eius rubeꝰ et radix rubea:q ab ali quibo vocatur bardana minoꝛ:et ab aliqbus lappa minoꝛ.irtus eius in oĩb ſicutyirtus p me ſpeciei ſed remiſſioꝛ. Dperationes 4 Cõſolida nubea ſiue biſtoꝛta habet virtute ⁊ſolidãdi et ↄfoꝛtandi ↄceptũ.i¶ Contra diſ⸗ ſurniam detur puluis biſioꝛte cũ ſucco planta ginis.ad conſtrin gendũ menſtma fiat fomen tum ex aqua pluuiali decoctionis pulueris eiꝰ vel ex duabus partibus eius.et vna ſpice ſiat puluis qͥ aſpergat᷑ ſupꝛa ventrẽ ipſo pꝛiꝰ mel⸗ le calido emplaſtrato:⁊ iuuat conceptit. ¶ Ad ↄceptũ iuuandũ fiat emplaſtrũ ex pulue re eius ⁊ alijs ſpecieb aromaticis.Puluis eiꝰ vulnera conſolidat. ¶ Contra vomitũ ex debi litate et furoꝛe colere puluis eius conſiciat᷑ cuʒ albumine oui et coquatur ſuꝑ regulã et detur . patienti. ¶ Halie. Radix eius eſt abſterſina er E vrinatiua et calide cõplexonis. rOndros apud grecos duo kcat. Haʒ (Nkan riſum. Cñ reſpõdens mihi grecꝰ⸗ MWinterroganti quid eſſet condros dixit —iih furſur farine Item condros exponit᷑ quodeſt aliqua cartilago.ſiłi cõdros eſt genus frumẽ⸗ ti. de quo Dyaſcori. Condros ſunt eius due ſpecies. In vna inuenũ vnũ granũ: et in alio duo grana:⁊ quodlibet ipſoꝛum eſt ſtameru⸗ la et maioꝛis nutrimenti q;oꝛdeũ:boni ſapo⸗ nis.⁊ panis qui ſit ex eo minus eſt nutritiuꝰqᷓ; ſit ex frumento.Et ſpecies in qua reperiunt duo grana eſt plus nutritiua q; nſum: ⁊ ma⸗ gis conſtrictiua ventris ⁊ melioꝛſtomacho Hoperationes ¶ Halie.li.i.de alimentis ca.ð condro. Genꝰ frumenti eſt condros ſufficienter nutritiuũ vi⸗ ſcoſum habens chimũ. NHoc vocatur in libꝛis de arabico tranſlatis candaruſium. Et apud Auicenn am condaros et candaruſio ꝛc. ¶ Gal.viij.ſim.ſar.ca.condros.Eſt quidẽ op timus cibus ſicut et triticũ:ſed nõ eſt pꝛeſentꝭ negocij de cibo determinare vt farm acũ vero emplaſtice eſt virtutiscõplexionis vero ſilis ẽ frumeto.plus illo vilcoſioꝛ et nutritioꝛ.eſi plꝰ iülo ſiccatiuum ꝓpter cõmixtionẽ ſiccantium farmacoaꝛuu ¶ Dxyaſc.Condros conſtrictiua eſt qñ ipſum coquitur cum aceto:⁊ ſit linitio cũ eo.et eradi cat ſcabiem vlceroſam:⁊ eradicat vngues ſciſ ſos.¶ Et curatfuiulas que ſunt inlacrymah. et qñ adminiſirai in pꝛincipio earum:⁊ fit ex xꝭ coctione eius dliſtere.Et eſt iuuatiuum vlceri Capitulum. cxxxvj c Onges. Sera. li. ag. ca. condes auc. — HBal. Illud quod ex eo adminiſtratẽ radix ipſius.virtus eſt calida ⁊ ſicca in.iiij.gra du. UVñ iſia medicina vtunt᷑ lauatoꝛes lane:et ad faciendũ lanã lenẽ ⁊ pulchꝛã qñ fumigant ipᷣam cũ ea:⁊ eſt nota.Radix eiꝰ eſt acuta:⁊ in foꝛmaſua lõga ⁊ rotũda.¶ Dyaſcoꝛides vo⸗ cat᷑ ißam ſtruciũ a macro obſtruciũ.qð quidã radicẽ elleboꝛi albi putãt:co q; ſiernutamẽta mouet vt ipᷣm licʒ falſo.ꝓqͥ macer ſternutame? tũ puluis ꝑ ſe mouet einariboinieciꝰ vererro nõ ſegniꝰalbo.ielleboꝛo.¶ Gal.xiij.ſim. far. ca.de ſtrucio.ſᷣm trãſlatõeʒ grecã. Strucij ra dicemaxie vtunt᷑ acri qͥdẽ exiſtẽte.m guſtum ca.⁊ ſic.ᷣm cõpiexionẽ ex q̃rto fere gradu. Ppprrationes. ¶Dyaſcoꝛides. E paticis tuſſientibo etoꝛto⸗ noicis medentur. Mo:bo regio vtiliter adhi⸗ bentur cum lacte nanbus infuſe.cum melle coclearium vnum acceptum ventrem mollit. cum panacis ⁊ caparis radicibus accepte et bibite calculos veſice frangunt et excludunt. Scliroſim ſplenis ſpargũt ¶/ Cõdes matrici gappoſitũ menſtruis imperat:aboꝛſum ſacit.cũ polenta ⁊ aceto poſitum lepꝛam tollit. ¶ Puſtulas cũ farina oꝛdei impoſitũ limpidat Collirijs mixtũ caligines oclie detergit. Me dicaminibo neceſſarie miſcetur. ¶ Tniũ lier⸗ nutamenta pꝛouocat.cũ melle tritum et in na⸗ ribus miſſum caput purgat. ¶ Sera.de pꝛo⸗ pꝛietate radicis eius eſt ſi accipiatur quod ab ſcindit flegma et melancoliam groſſam:et re⸗ ſoluit ventoſitates.¶ Galienus. Radix cius eſt abſter ſiua et vꝛinatiua. mouet ſternutatio⸗ nes ſimiliter alijs quecunq; amara ſunt guſiu colide complexionie. 4 Item. Dyaſcoꝛides facit ſcmotum capitu⸗ lum de ellebero a condiſi. Ham condiſi vocat ſtrucium: aiens capitulo de ſirucio.Lanarij vtuntur ad ſlumigium lane:co q; limpidat la⸗ nam. Radices ſunt rotunde et oblonge: que ſi bibite fuerint diuretice ſunt et calide. ¶ Plini.li.xxiiij.Cõdes ſiue ſiruciũ.i.herba la nania ouiba datꝗ ieiunis fac abũdãtiã lactis. ¶ Platearius. Strucios id eſt agreſiis cauli culus ca.⁊ ſic.in.ij.gradu.Succus ac ſemina ſoliaq; cõpetunt vſui medicine.Cũ inuenii re ceptio cauliculi ſemen caulis agreſlis debet poni.Ei aũt ipſa ſolia debent poni. ¶ Succus ita debet pᷣparari.qolia conteran tur: et ſuecus expꝛeſſus ad ſolẽ deſicceur per bienniũ durat. ſolia viridia poni debẽt in me⸗ dicinis ⁊ in vnguentis. Uirtutem habet dil al uendi ⁊ extenuandi⁊ diureticam. 1 J l⸗ ai 9 nns ine bat n! lal ⸗ — Oriandrũ. alladius li. ij· E oꝛiãdrũ 8 a menſe Marcio ſerit vſq; in octobꝛẽ. nat ien inguẽ ſed ⁊ macro ſola naſcit᷑et eius ſemẽ qð vetuſtius fuerit melius pucatur:humoꝛe delectatur ⁊ ſatũ bñ cũ olere quocũq; naſcit᷑. Sera.li.aggre.ca.dyaboꝛa: ideſt coꝛiandrũ auc.Gal.Subſtantia eius eſt terrea ſubtilis.⁊ eſ cũ hoc in eo aquoſitas te⸗ pide vᷣtutis non pauce quantitatis⁊ in ſapo⸗ re eius neutatet amaritudo:Et virtus eius eſt q̃ abſterg far.ca.de coꝛiandro.Uirtꝰ eius pma eſt vᷣtus t 2 reſoluit. Galienꝰ vij. ſim. calida.Uñ Dyaſ.Infrigiditatiuam dicit hãc herbã nõ recte.cõpoſita auũt eſt ex cõtrarijs v⸗ tutibus:multũ quidem bñs amare ſubſtantie que indicat ꝙ ſubtiliũ partium eſt et terreſirꝭ non modicũ aũt habens et aquoſe humidita⸗ tis vel tepide ſᷣm virtutẽ.habet autẽ ſtipticita tem nõ modicã in quiba omnibus operat᷑ qui dem varie omĩa q̃cmq; Dyaſ.ſcripſit.ſed pu⸗ to ſic euſtere ſicut ſi mox ᷣm pncipia pla gatis vel qnaliteroamq; percuſſis in aliq̃ particula tumoꝛ linidus vel niger fieret.trigida putare⸗ tur paſſo eſſe et egere dyaloꝛantibo et calefa⸗ cientibfarmacijs ᷣm eundẽ puto modũ.ſitrã ſcẽderit aliqñ calida diſpoſitio ad frigidaʒ ob liuiſcenduʒ ẽ pꝛioꝛis nõ iãdum vero alio ſco De Herbis noĩe. Cel ſinomen voluerie permutare ſed fa⸗ cere ſicut qͥdã qͥ alia quidẽ pncipij:alia ᷣo de clinationis ſcribũt auxilia.non aũt opoꝛtet fri gida eſlimare eſſe declinationis farmaca.Cõ cedendũ em̃ eſt heriſipilã noĩinare ſi qͥ volue⸗ rit hmõi diſpoſitionẽ nõ tñ ca.vocareeam P mittendũ qñ depᷣſſa ẽz remiſſa, nequaq; ergo tuc ꝗðᷣ auxiliat᷑ ei inrrigidatiuũ eſſe putemꝰ ſi⸗ cut Dyaſ.vt coꝛiandruũ.qm̃ cathaplaſmatum ſyt ipe ait) eũ pane.vel etiã cum alſitis.ſanat heriſipilã. certü eſt heriſipilam q vtiq; inflma tiua eſt nunq; ſanabit cum pane coꝛiandrũ:ſʒ Eid qð infrigidat. Jam ꝓpterea et nos in ante rioꝛibus ſermonibo qñ cum detemminata expe rientia ꝓbarecuiuſlibet farmaci virtutem po⸗ ſtulad amus. ſimplicem em vt poſſibileeſt ma⸗ ime potionẽ eligere conſulebamus.plurimi autẽ medicoꝛũ neq; quecũq; plurime egritudi num mox a pᷣncipio inuadũt cõpoſita noſcũt. neq; quoniam alia paſſio eſt heriſipila certa. alia vero vocatur ab omnibus nobis iam cõ⸗ ſuete et ab antiquis flegmon.alia autẽ in me⸗ dio qᷓ; multe. Hec quidem et vt vtiqʒ; dicat qͥs heriſipila flegmoſa Hec autem velut flenmo⸗ nes quidẽ heriſipilatos inuenies:aut velut fle gmones aſiquando et neutrum pꝛedominãs. At vero ⁊ ydemaſcoſus quãdo apparet ſicut et heriſipilas.ſicut ⁊ alios ſcliraſus.Unde de compoſitis omnibus non modica haberetur multitudo.latius vero in quibuſdam alijs di⸗ ctum eſt de his Et in libꝛis terapentice metho di dicetur.et nunc eſt de cis neceſlanum me⸗ moꝛari ꝙ etiam heriſipilam nunq; pꝛedictum ſanabit cathaplaſma.voco autem certam:qñ a colerica humiditate repieta ſuerit particula quoniam autemlonge abinſrigidado eſt co⸗ niandrum. licet tibi ex hbis que ſcripſit Dyaſ⸗ coꝛides addiſcere.Scrofulas cnim ait diſſol uere.quoniam nullum autem infrigidaniium farmacoꝛuʒ ſufficit diſſoluere ſcrofulas.neq; em̃ puto Dyaſcoꝛidem dubitare multa quidẽ ſcribentẽ ſcrofularuʒ ſanatiua omnia vero cõ coꝛdantia et calida cõplexionibus et dyaſoꝛe tica operationibus exiſtere. Hopperationes ¶ Oxaſcoꝛides ca.coꝛion.ideſt coꝛiandtũ om nbus eſt notum. Cirtus eius eſt fnigidũ tritũ et in cathaplaſmatibus redactũ cum poleta. et panetriticeo mixtum et impoſitum. Jgneʒ ſacrum extinguit. ¶ Tumoꝛes igneos tollit mclle addito:et vna paſſa impoſitum epimeti das et tumoꝛẽ teſtium ⁊ carbunculos curat:⁊ collectiones compeſcit cuʒ ſaba frixa mirtum i üi . £☚ Tracttatu. ſcyofulis et puſtulis p̃ſtat effectũ. ¶ Samnẽ ei⸗ m . bibitu cũ dulcoꝛe lũbꝛicos extiguit.genitalia cenne.li. .ca.de coꝛiandro. i. ſemina viri decreſcere facit. Ham ſi multuʒ acceptuʒ fuerit ſemen ſenſus hoĩs hebeteſcit: aut citius infert necẽ.Uñ non dʒ quiſq; vſum eius frequẽtare.¶ Succus eius aceto mixtus gaut ſpume argenti et ceruſe et vino:oẽs puſtu las et caligines ebuliẽtes etinguet. HNic ſuc⸗ cus viſcide eſt vᷣtutis reſtringit et refrigerat.et ideo ꝓpꝛie ad ignẽſacrũſacit licut et ſolia cius c(ciũ ſucco maligranati:et oleo in potiõe permi⸗ xtũ aĩalia intraneis permixta ignita perſequit᷑. Semẽ eius ex aq̃ potatũ ſolutionẽ ventris abſtrigit.mirũ eſt qð xenocrates tradit ſivnũ ſeminis granũ femina biberit vno die eimen ſtrua ↄtineri ſi duo et totidemiã diebq̃t gra⸗ na ſumpſcrit.¶ Sera.Coꝛiandrũ diſtillat᷑ in oculum: et cõfert doloꝛi eiꝰmagno cum lacte mulieris.Et fit emplaſtrũ cũ eo ⁊ abſcindit hu moꝛes deſcẽdẽtes ad oculuũ.i¶ Et idẽ auctoꝛi. aben meſuay: Quando tfoꝛreſcit ſemen coꝛiã ri ſtringit ventrẽ.et abſcindit fluxũ ſanguis: qui eſt ab interioꝛib.et bibũtur de eo duo au⸗ rei cum.iijqʒ.et dimidia ſucci plantaginis ſiue eo ꝙ buliat.et ſi ẽ fluxus ſanguinis ab interio ribusmembꝛis curat᷑ſi ponat᷑ſupꝛa locum flu xus.i¶Et idem auctoꝛitate albugeric.Loꝛian drũ eit frigidũ nartoncũ inducens ſimcopim et ſtupoꝛẽ:et eſt toxicum:quoniã odoꝛatũ cõ⸗ gelat:⁊ pꝛohibet ſumoſitates aſcendere ad ca put.et ideo cõſert ſode ⁊ ebꝛietati.et abſcindit fluxum ſanguinis:et ſtringit ventrem Etidem au-Aicrancn- onandtii ppibet fumolitates aſcendere ad caput et ad ccrebꝛũ et ꝓpter hoc ponitur in cibis epilenticoꝛũ:quã a ſtomacho ¶ Et idẽ auc.Alcauʒi:quãdo coꝛiandrũ ſiccũ infunditur in aqua eius cuʒ zuccaro abſcindit do cauſe epilentie ſunt vapoꝛes aſcendentes virge erectionẽ et deſiccat ſperma Etidẽ auc.Raſis Si bibantur. .iiij.deſuc co eius recentioccidit:⁊ abſcindit fluxumſan guinis a naribus quando odoꝛatu ¶ Et idẽ auc.Humax.in libꝛo permutatõnis Dixit: pillule Galieni ſunt ei ↄtrarie.Dyaſ. vero cõtradixit ci cũ ſq Galienus ditit:q; co⸗ riandrũ declinat ad caliditatẽ quomiã maniſe ſium eſt ipſuʒ eſſe virtutis ſrigide.Et ex dicto ſuo qñ ſumit᷑ ſuccus eius occidit ¶Etidẽ auc.habir. Coꝛiandrũ recẽs eſt moꝛ tificatiuũ: congelatiuũ::ſi homo vtuur co m. tũ.Cel potũ aque eius eſt toxicũ.⁊ ſi ponatur aqua eius cũ aliqᷓ ex alijs hei bis ⁊ qñ cũ aqua eius liniũtur apoſtemata ſanguinea aut cole⸗ rica contert et exiinguit coꝛum infiammatio us nes. O mnia pꝛedicta etiã ſunt de mente Aui Capitulum. exxxviij. y/Orea arboꝛ ſiue cranea. Dxaſco. ca CKoꝛnea ſemen et fwctũ habet ſimilem oliue:ſed paulo oblongiꝰ et viride.Et vocatur grece carmu.qð cũ maturatuʒ ſuerit obruſum habet coloꝛẽ bonũ in ſe habẽs ſopo rem ſiipticu meſt.et ideo diſſolutionẽ ventris et diſſintericoscurat.et cũ in dulcoꝛepoſitũ ſfucrit manducari poteſt quomõ oliue conciũ⸗ tur cũ ſale frigida eſt ⁊ ſica ¶Dxval. Duius lſolia cũ ligno ſuo in ſoco miſ ſa ſudationem reddũt que illinita ʒernas opti meſanaggtt: ¶Palicnus.ij.decibis ca.de cibis ſilueſinibꝰ Coꝛnu vero ⁊ bati et glandes et ceteriſructꝰ ſilucſires modicum nutritõnis habentcacho chimi ſunt.Et mali ſiomacho et indelectabi⸗ liſlimi.poꝛcoꝛum vero eſca etiſtentes non do⸗ meſticoꝛum ſed inmontibus moꝛantiũ:ab ip⸗ lis em ꝓlimũ hñt alimentũ.i Et idẽ.vij.ſim. far.ca.cranea.Lranee aꝛ boꝝ fructꝰ ſupticus cſt ſufficienter eſibilis exiſtens.q circa nullum 79 ⸗ ſd i llt o i — 7 *. . . BDe Herbis mirabile attrabere et foꝛtiter detinere eũ ven⸗ trem ſicut et meiſpila.fſolia vᷣo et germina pon tica guſtu ſunt:⁊ ſiccant foꝛtiter:vt et maxima vulnera conſolidare poſſint ⁊ maxime ditroꝛũ coꝛpoꝛum.paruis vero vulneribyvel mollibus coꝛpoꝛibo contrana magis ſunt.tendunt cm̃ bec ſiccatiua plus vecente. Capitulum. arrix Oꝛdumenum. Dyaſcoꝛides capitulo Neſt que naſcitur in Sicilia.eius frutex eſt ſarmentoſa:ſemen habens rotundum:⁊ du plex ſidit ſunt fabe:viſcidũ et odoꝛatũ. Hperationes ¶ Draſ. Semen eius ſi bibitum fuerit puo⸗ cat vrinam et menſtrua. Succus eius virge⁊ ſeminis tribus obulis bibitus cuʒz dulcoꝛe die bus decem nefreticis medicantur. ¶ Radict eius tunſa et vt dectuaniũ compoſi ta toꝛacis cauſas mirifice curat.Plimus.Ra dix eius potata lapides frangit. Coapitulunnrl coꝛdilion:id eſt coꝛdumenum. Herba ¶‚Oſtus. Auic. li. ꝗ capᷣ. de coſto Eoſti 8 ſpecies ſunt tres. Unaearũ eſt arabi⸗ Vca. ⁊ eſt albus leuis ⁊ aromaticus.Et ſecundo eſt inda qui eſt miger leuis:⁊ ille ama⸗ rus eſt.Et tertia ſpẽs grauis odoꝛis qͥ noinat garioſilatꝰ.Bonꝰ aut coſtue falſificat᷑ cũ roci cibo cnule duris:et ꝓpteres non moꝛdicat lin⸗ guam:neq; habet odoꝛẽ ſoꝛtem. Melioꝛ eſt i le qui eſt albus recensplenus nõ coidſue:ne e fetidi odoꝛis.neq; moꝛdicans vcl leceno lm ℳ guã.deinde yndus niger lenie:ct niger abemi⸗ us.et melioꝛ eſt marinus ſubtilee habens coꝛ tices.E ſt ca.in.ij.ſic.in.ij. In ipᷣo eſt qualitas amara et acris valde ⁊ caliditas et acredo a⸗ deo q ipſa v lceret.Dyaſ.capᷣ.coſtus vtilis eſt arabicus.E ſt autẽ eligendus cibus letis cum odoꝛe plurimo Secundus eſt yndicusqͥ groſ ſioꝛ eſt ⁊ niger et leuis vt ſerula.Teriius ẽ ſy⸗ niacus pomiere grauis et coloꝛie buxei cũ oco re ſiiptico et moꝛdaci ſapoꝛe.habet quidẽ ali⸗ quã amaritudinem et plus acredinẽ ca partici pans qualitate vt extrahat.Paulus ca.de co ſto.oſtus eſt ca.et ſic.complexionis in ter⸗ tio gradu. . PHyprerationes ¶ Auicenna. Lonucnit omni men bꝛo quod ii bibet całkſactiom:e vt e co attra⸗ J— K ⁊ ille qͥ eſt amarus exiccat vlcera humida. ¶Et ↄuenit mollificatiõi neruoꝝ et attritioni lacertoꝝ:⁊ eſt bonꝰſciatice.et emplaſtrũ ex eo ↄuenit litargie:⁊ ↄuenit doloꝛib pectoꝛis. ¶ Et ꝓuocat mẽſtrua bibitꝰ et ſuſumigatꝰ in traiectoꝛio:⁊ interficit fetũ:et ꝓuocat vꝛinã:et extrahit aſcarides ⁊ vermwes. ¶ Et dat vires ad coitũ:⁊ ipſe ſupponitur ad doloꝛes matricis:et conuenit doloꝛi matricis fri.bibitus et ſedẽdo in decoctione eius: ⁊ mo uet naturã quãdo bibit᷑ cũ vino.et ipſe nõ dat vires ad coitum niſi ꝓpter humiditatem ſuper flu am inflatiuam que eſt in ipſo. Et couenit rigoꝛi linitus cũ oleo ⁊ cõuenit moꝛſiboibus ſq; moꝛſui vipere ⁊ alijs moꝛſi⸗ bus qñ bibit cũ vino aut abſinthio.loco eius ponitur piretri:medietas ponderis ipſius. ¶ Dyaſ.Coſtus cũ oleo tritus ⁊ coꝛꝑiꝑunct⸗ cũ reba ſtipticis ſubuenit. Si aũt ante acceſſi⸗ onẽ ſic vngat᷑:rigoꝛẽ in periodica febre:⁊ quar tanã amputat ac etiam par aliticis et ſciaticis ¶ Unctus extrahit humoꝛẽ de ꝓfundo.in po⸗ tione vero:qꝛ virtus eſt ei calida diuretica.mẽ ſirua puocat peſſarijs adiunctus idẽ voloꝛẽ matricis mitigat moꝛſibus venenatis bibitus ʒ.ij. opitulatun cum vino et abſinthio doloꝛẽ ſtomachi et infigtionem:et tota eius vitia cõ⸗/ peſcit: ventrem ſtimulat. ¶ Eũ vino dato lübꝛicos latos deponit cũ a qua pot at oleo mixtꝰ.⁊ fricatiõi adbibitꝰ toꝛ pente frigoꝛe calefacit:eadẽ vnctione ⁊ parali ticos curat. reumata et ſpaſmata ⁊ doloꝛẽ la/ terũ ſanat.cũ aqua mulſa tritus ad efialas fa cit.melli mixtmacłas in facie natas detergit. malaginanbo ⁊ anridotis neceſſe miſeetur. Adulterat᷑ aut cõmixtꝰ cũ enule maioꝛibus radicibo:ſed facile intelligit᷑ cũ necodoꝛẽ coſti habeat nec ſapoꝛẽ moꝛdacẽ. Hã comeſtus vi res habet acres ſtringẽtes ⁊ calefaciẽtes. Serapion auc.Galie.Eoſtus ↄuenit rigo ribofe.q linit᷑ cũ eo ⁊ oleo coꝛpuſ.⁊ ↄuenit ſci⸗ atice ⁊ paraliticis ⁊ oibus in quibocalefacere opoꝛtet aliquã coꝛꝑis particulã vel de ꝓfüdo ad ſuꝑſiciẽ attrabere aliquẽ buinoꝛem. ¶ Pꝛopter eandẽ aũt cauſam ꝓuocat ⁊ men⸗ ſirua ⁊ vꝛinam ⁊ conlert ad contritionẽ lacer⸗ toꝛum et ad doloꝛem lateris:et interſicit alca⸗ rides pꝛopter amanitudinem. ¶ Et quando linitur cũ aqua et melleſuꝑ em⸗/ petiginẽ mundiſicat eam:⁊ adiuuat ad ubidi⸗ nem.quoniã elt in eo de humiditate inflatiua ct venoia quado ſumitur in potu cum vino. Capitulum. cxIj Taltatus batur humoꝛ ex ꝓfundo. A bſtergit pannũ qn ns linitꝰ cũ aqua ⁊ melle. In ipᷣo eſt vlceratio Wvmes.i.coʒula.Clirtuseoꝝ eſt frigi.⁊ bu 8 ʒula. vel melaperſica fructus iſte eſt mi.in.q.gra.Ha ꝓpoꝛtionant᷑perſicis. ¶ Etidẽ aue.Alcanʒi Laxãt colerã ⁊ generãt bũuũoꝛes groſſos.Et idẽ auct. Raſis. Quidam patiebat᷑ fumoſitates ab aliq̊ humoꝛe exiſtẽte inſtomacho ſuo.et dedi ſibi alib vicbus de criſomolis.i.coʒulis recẽtibo:⁊ ſedatus eſt ille fumus.E t ego nõ credo ꝙ reperiatł cibo aliqͥs frigidioꝛ et magis iuuatiuus ſtomacho cali⸗ do q;ipſa ⁊ iõ faſtidiũ tollũt¶ Aui.li.ij.ca.ij: de criſomulis. Melioꝛaſunt armena.nõ em̃ cito aduenit ei coꝛruptio et acetoſitas:etcum ſumunt᷑ criſomula.opoꝛtet vt accpian maſti cis et aniſi equaliter.ʒ.i.vſq; ad.ij.cũ vino pu⸗ ro autvino de paſſis parũ et mellis ſunt ſri.et hu. in. ij.⁊ olen nucleoꝝ eoꝝ eſt ca.⁊ ſic.in..7. ; Eoꝛuũ humoꝛ ẽ ſacilis putrefacnonis ⁊ coꝛũ infuſio ſedat ſitim.i¶Et criſomula qͥdẽ ſunt cõ ueniẽtioꝛa ſiomacho q; ꝑlica.⁊ armenañ coꝛꝛ runpunt᷑ in ſomacho:neq; aceſcunt velociter ex eis vero que expellunt coꝝ nocumentum cſt v* de bch zaba icam hete wsde cſile vdli⸗ 00 ie h hiñ auum emali obu tſi4 ne, gtl ſunt nane coai tn 4 vt pmo ſumatr aniſum et maſtix cum miua aut vino depaſſis et conſiciantur cum melle puro olcum nuclei iploꝛum etiam confert emoꝛroi⸗ dibus. grauant criſomula pꝛopter velocitateʒ ſue putreſaclionis.veꝝ inſuſio ſuccoꝛumↄtert febꝛibus antiquis.¶ Johannes meſue in an tidotario ſuo. Oleum de criſomulis ſedat do loꝛem ani et emoꝛroidaruʒ:⁊ reſoluit tumoꝛes vlcerum et impedimentum lingue et doloꝛes aurium. Rabi moĩſes idem vutt. ‚O tula fetida vel oculus bouis. Sera. 8 l. aggr. ca. bichar auc. Dyaſ. Bichar Wvigdeſt cotula habet ſtipitẽ mollem ⁊ fſo⸗ lia ſimilia ſoljs maratri:⁊ flos eius eſt citrinꝰ plus floꝛe camomulle ſimilis floꝛe cotule.et iõ nominant eã hoc nomine.A&t idem auc.Gali. acuitas et moꝛdicatio ſunt in ea plus qᷓ in ca⸗ momilla.et reſolutio eius eſt amplioꝛ reſolu⸗ nione ipſius.Pyal.ca. butalmos fm manſſati onẽ nr̃am butalmos.i.cotula.Herba eſt mol⸗ lis.cuius folia ſunt tenuiter ſciſſa maratro ſi⸗ milia. et caulis eius mollis:naſcens circa mu ros ciuitatis:floꝛes citrinos habens ct vehe⸗ menter ſplendentes:ac in oculoꝛum ſimilitu⸗ dinem rotund os. Unde et nomen trait floꝛi⸗ bus camomille ſimiles.et illa herba que voca tnur lingua noſtra pucida vł cotula ſetida:Eſt Capitulum. cxlij) De Herbis. alia butalmos hñs folia coꝛũãdro ſilia:naſc iuxta muros ciuitatis cuiꝰ fioꝛes ſunt extoto citrini.⁊ iſta ẽ ha ba q̃ vocat᷑ in lingua nr̃a o⸗ culus bouis vel cotula Gal.vi.ſim.ſar.ca.Gu talmũ ſiue ſemen incoꝛruptũ vel oculus bom⸗ nus.vel cotula fetida.noiatũ quidẽ ẽ ita a fio rib⸗ qͥ vident᷑ ſᷣm figurã ſimilani oculo bouis. fm coloꝛẽ vᷣo ſimilis eſt artemidi.magis aũt et multo acrius elt ob bocmagis dyaloꝛeticũ vt ſanet duricies cõmixtũ cocoto BPbprrationes ¶ Dxaſ. olia eiꝰtrita et cerotꝭ addita puſiu⸗ las ⁊ duricies apᷣatum ſpargit:⁊ ſi floꝛes ceus terunt cũ croco.¶ Affirmant aliq ꝙ ſi poſt la nacrũ ⁊ balneũ cundẽ qͥs bibcrit bonũ coloꝛẽ A B. reſticuet et facit ißm vomere et maxime arcua to moꝛbo infectos acris eſt:et ideo dyaloꝛeti ca et ꝓpterea ſchetemata ſoluit cuʒ ceroto tirſi cius in cihum ſumuntur.i¶ Aui.odoꝛciꝰ con⸗ fert ventoſitatibo groſſis in capite. Capitulum. cxliif. ⸗”⅜nGÜy‚’‚Otula non fetida.vel oculus vacce.et 8 habet floꝛes nigrosᷣm antiquam trã vſlationem. Hyhprerationes ¶ Dxaſcoꝛið.ca.Gutalmos Quetranſlatio coꝛrupta eſt.quoniam Serapion exverbis Trattatus Dxaſcoꝛidis ſᷣm aliã trãſlationẽ. Oyaſcoꝛides Dicit q hʒ fioꝛes citrinos ſiles fioꝛibus camo⸗ mille:ct hoc verũ eit.Na et traſlatio quã alle⸗ gat Sera· Butalmos haſtã eijcit mollẽ. Jo⸗ lia maratri ſilia floꝛẽ mellinũ hñs ſicut ãtimꝰ ⁊ maioꝛẽ oculo vacce ſimilẽ.vndeet nomẽ ac⸗ cepit. Naſcil in ciuitatibo ⁊c.¶ Sed mtran ſiationẽ nr̃am vyaſ.Gutalmoe hʒ duas ſpẽs Una cſt qᷓ hʒ ſolia ſilia maratro:et floꝛes ſimi lcs f oꝛibo camomille.ct iſta vocatł᷑ cotula ſeti⸗ da:vt in pꝛccedente ca.tractat.⁊ latine dꝛ pu⸗ cida.et Dvyaſ.vocat eum partemon. ¶Alia eit que hʒ ſolia ſilia coꝛisdro ⁊ floꝛca citrinos naſcẽs iuxta muros cuitat::⁊ vocat᷑ cotula nõ fetida:⁊ latine vꝛ oculus bouis vel oculus vacce.⁊ grece ſilr ita ſonat butalmos. ſed arabice vocatur bihar.i.oculus vacce:cet idco ðᷣt ad littoꝛam. ¶ Butalmos ẽ herba mollis ꝛat lenes cmittẽs tirſos:⁊ ſolia tenuit᷑ ſciſſa ⁊ mol⸗ lia ſimilia maratro.floꝛcs citrinos ſimiles flo lis:antimo ſimilis ribus camomille.et iſia ſm veritatem eſt co⸗ tula fetida que alio noĩe vocat᷑ pucida. ¶ Et ſubdit.E ſt alia butalmos caulis mollis ſolia coꝛiandro ſimilia. Roꝛes citrinoe hñs na ſcens iuxta muros ciuitatis.et iſta vocat᷑ ocu lus vacce:vł cotula non fetida.Et de iſta her ba eſi hec veritas clare intuentibus.lege capi⸗ tulü pꝛecedens ſeʒ cotula fetida. Capitulum. cxliiif 44 * 4 Ocognidium. Camelea vel Mezcreoᷣ 8 Kamelea grece quaſi inſima oliua di⸗ cta:coq folia ſimila oliuc habet. Nec eſt que ðꝛ meʒereon et cocognidiũ.Unde coco gnidiũ meereon ⁊ camelea ſunt ideʒ: vt appa ret ꝑ Dyaſc. Sera. Dyaſco.ca. camelea m trſlationẽ nr̃am Camelea aut cocognidium haſtas hʒ ſuꝑ terraʒ ſpanſas.palmis duobus longas:frutex eſt ipſius ſarmentoſa. Jolia hʒ ſimilia oliue:ſed tenuioꝛa⁊ ſpiſſa guſtum moꝛ dicantia et gulã exaſperantia. Sera.li.aggr. ca.meʒzercon.auc.dyaſ. Meʒereon.i.camclea eſt aibuſiũ ꝑuũ cuius rami ſunt apti aaigne,z accendendũ.et ſunt ipſi rami extenſiſuꝑ terrã longitudine duoꝛũ palmoꝛũ hñtes ſolia oliue niſiquia ſunt ſu btilioꝛa eis moꝛdicantia et ex aſperãtia linguam.et ſunt ſuper ramos dẽ‚ſa. Galie.vij.ſim.ſar.ca.camelca.Camcelea pᷣco⸗ minantem habet qualitatẽ quocirca vlcera.⁊ quecunq; maiime eſcaras habent:cum melle expurgare poteſf. . . Bperationes ¶ Draſ. Camelea accepra coleram 2 flema deponit. debẽt vero ſieri trociſci ex hbie acmi⸗ o abſinthio duplici menſura⁊ vna parte ca melee et catapucie iuncto melle vel aqua Jo⸗ lia eus impoſita vulnera ſoꝛoida curant Johãnes meſue. Meercon ſiue cocognidi um ſolutionce cducit aquaʒ citrinam cum ſoꝛti tudine vehemeniti. Et dixit Alexander.mixtũ cũ rebꝛeducẽtib- melancoliã educit ipᷣam.et cũ reb educentib⸗ flegma educit ip̃ᷣm.⁊ abſinthiũ duplicatũ ⁊ cũ mira bolanis:addunt eibonitates notaeꝛ:⁊ ſa ciunt educere coleram. ¶ Maius aũt iuusmẽ tuʒ quod ex eo expectaĩ eit ad vdropiſim. cdu cit em aquã ꝰgregatam in ventremocet tamẽ cgæpati immo oib mẽbꝛie nutritionis iplius dulentta. “ ¶ Et ſi ex aceto decoctionis ipſius ablutio :ct confert doloꝛi deniiũ et coꝛrolioni:⁊ gii giue ſãguinee et molliſicatiõi ¶ Et ſit ex co vngentũ ¶ Et interſicit lübꝛicos ⁊ vᷣmee.⁊ ſolutione e/ ducit eos et ſerpẽtes viſceru.Et ſi fiat vnguẽ⸗ tum ex co ⁊ melle curat ſiſtulam et vlcera frau et aceto ⁊ oleoꝛ cera adſcabiem bonũ.cei ſit ex co liniamẽiuʒ e ſulpbure ⁊ melle ⁊ aceio ſoꝛii ad mo:ſeam ⁊ lentigines ⁊ baras ⁊ delet ese. ¶ Et qñq; ſit ↄſricaiio ſuꝑ moꝛſcam ci baras cuũ folijs cius et aceto foꝛtucſi et vltimum ¶ Et dixit Johãniciꝰ Cocognidium valet ad quaran. 7 Rlini.i Auin 3olue in duabus d S R red d e d Na Ci des luß nwo c melen ens Nteni golie laae eda, Aaße lane nmele feni gemi⸗ anela a Po n Nognii lemloni ccatt⸗ cctib güꝛũ gerſd ſuname m e ne ipſe ionth Ccu⸗ Vrgen aſtg 1 co ſol daletce. *MZ ntuni trs mdtu De Herbis. Abſinthij ꝑtibus decoctis coq; ſucco cũ melle poto.ſolijs etiã impoſitisvlcera curãtur ⁊ pur gant᷑.¶ Ait etiamidẽ Quomodo collectũ ſa⸗ lucare eſt oculis iumentoꝛũ et pecoꝛũu. Capitulum. gxlv. ¶G /Rocus.Aui.li.i.de croco.Crocꝰ me 8 lioꝛ eſtrecens boni odoꝛis ſubtilis ſuꝑ vcuius pilos ẽ parum albedinis nõ plu rimum.Crocus ſanus nõ velociter tingẽs nõ ſinuiſcatur neqʒ frangit᷑ ca. eſt in.ij.ſic.in.i.eſt ſtipticus reſolutiuus:digeſtiuus et glutinati⸗ uus.eius caliditas eſt foꝛtioꝛ ſtipticitate eius. et eius oleũ eſt calefactiuũ.¶ Pla.Croci ſunt due ſpecies.Ortẽſis q̃ in oꝛtis naſcitur.⁊ oꝛiẽ talis q̃ in oꝛiente. Iſte in medicinis nõ vomi⸗ cis ponit᷑.in medio floꝛũ tres vel qᷓ̃ttuoꝛ floꝛes ꝑui naſcunt᷑.Eligendi ſunt ſubruli.qͥ aũt citri⸗ nitatis aliqͥd habent abijciedi.in ſacculo ſtri⸗ cto de coꝛio ſeruant᷑:per qͥnq; annos ſeruari poſſunt.Cirtutẽ habẽt ↄfoꝛtatiuã ex q̃litatib⸗ ſuis et ex aromaticitate.¶· Palla. li.iij. In fe⸗ bꝛuario menſe crociſerendi ſunt bulbi⁊ ſubti liter ſi fuerint arte fodiendi.¶ Sera. li. aggre. ca. Jamfaram. auc. Dyaſc. Ille qͥ foꝛtioꝛẽ in medicina eſt nouus pulchꝛi coloꝛis:cuius cri nis vergit ad albedinẽ:lõgus nõ fragilis:ple⸗ nus:qͥ q fricat᷑ tin git manũ cito acuti odoꝛis ¶ Gal vij. ſim. far. ca. de croco Em tranſlatio nẽ arabicã. Subſtantia cius ẽ terrea trigida ſed qð vincit ſuꝑ eã ẽ cõpleiio calida.et in ſa⸗ poꝛe cius ẽ ſtipticitas pauca.Et vᷣtus cius eſt q̃ calefacit in ſco gradu et ſicca in pmo. vnde maturat ⁊ digerit aliq̃li maturatiõe.⁊ qð ad⸗ iuuat ad hoc ẽ ſtipticitas ꝑua qͥ reꝑitur in eo Etẽex medicinis ↄ glutinatiuis et digeſtiuis et nos diximus ꝙ medicine cõglutinatiue ⁊ di geſtiue ſunt ille in qͥbus ẽ caliditas nõ foꝛtꝭ cũ pauca ſtipticitate BDperationes ¶Aui.· Potus ipius coloꝛẽ efficit bonũ:reſol⸗ uit apᷣata ⁊ linit᷑ ex eo heriſipila.facit ſod aʒ:et ipᷣe nocet capiti.i¶¶ Et bibit᷑ cũ rob ad ebꝛieta⸗ tẽ.⁊ ẽ faciẽs ſomnũ.et obtencbꝛat ſenſus.⁊ cõ⸗ fert apoſtemati calido in aure.Abſtergit viſũ ⁊ ꝓhibet fluxũ ad ipᷣm.iEt valet ad pannum Et ſit ex eo alcohol ad varietatẽ acqͥſitã ĩ egri tudinibo:ↄfoꝛtat coꝛ:leniſicatiuꝰ odoꝛat ipᷣʒ pleureticꝰ⁊ phirneticus vt doꝛmiat:⁊ ꝓpꝛie eis oleum. Et facit anhelitũ facilẽ.⁊ ↄtoꝛtat in ſtrumta anhelitus.ipᷣe q̃ facit nauſeã:⁊ deij cit appetitũ ꝓpterea q oppoſitus ẽ acetoſitati q̃ẽ in ſtomacho.¶ Sʒ ipe ↄſoꝛtat ſtiomac hũ ꝓpter illð qð in ipo ẽ de caliditate ⁊ pᷣparatio⸗ ne ⁊ ſtipticitate Et dixerũt qͥdã q crocus ẽ bo nus ſpleni.excitatcoitũ:et ꝓuocat vrinãi¶Et ↄſert duriciei matrici.⁊ eiꝰ ↄſtrictõi ⁊ vlcerib⸗ fraudulẽtis In ipᷣa iñ acmiſtrat᷑ cuʒ ſauo gqut cũ medulla cũ duplo ipᷣius ⁊ alio.¶ Quidã di xerũt ꝙ ipᷣm in potu dederũt ad ꝓliꝛũ partũ et factus ẽ partus ſiatim Et ðꝛ ꝙ aurei.iij.ðᷣ ipſo interſiciut letiſicando.loco ciꝰ poni decoſio cq̃le põdus ipᷣius.⁊ de ſpica quartum poerꝭ eius:⁊ põdus ipᷣius de coꝛticibo caſſie lignce. ¶ Et idẽ.iiij.fen.canonis mi.ca.ij.ait.q du cit medicinas ad coꝛ.¶ Et idem deviribo coꝛ disait ꝙ cõſoꝛtat coꝛ¶ Se. auc. Raſis.Juit mulier qdã q laboꝛauit aliqͥbo dicboin ꝑtu: et dedi ſibi in potu.ʒ.ij.croci et peperit ſiatim:et exꝑtus fui hoc ſemper et ſemper fuit ſic ſactuʒ ¶ rocus inebꝛiat incbꝛiatiõe foꝛti: oñ ꝑ onit in vino letificat adeo:donec faciat inſamã ex⸗ cellenti leticia.⁊ digerit cibũ:: cõſoꝛtat ſ oma chũ ſua põticitate:et ſoꝛtiticat epar.Et no lau dat᷑ ccrebꝛo:aufert appetuũ ebi:⁊ ꝓuocat vꝛi nã ⁊ melioꝛat coloꝛẽ¶ Rabbi moĩſee.decro co ait ꝙ auget appetitum coitus. ¶ Ilgac in viatico ca. de emigranea ait:q; fit emplaſix ex croco:gũmi arabico:culoꝛbio:et min ha cqli⸗ ter diſtemperãs cũ albumine oui.contra cmi Granta;. Pulus ca oe podagra. Racipe R D KD d dao O Trattatus vrocũ cũ vitello ouoret oleũ roſan ⁊ aquã ros ſedat inflationẽ ſtomachi et ſitim:qñ comedit larum ct miſceantur:ct cum penna vnguatur et ſedat ſincopim ex calidit ate et cõfert eiexp locus podagre ex eo actu frigido pꝛietate quã hʒ.¶ Et idẽ auct. Habix. Aqua C ôU citrulli ↄfert inflãmatõi fe.⁊ ſedat ſiti:⁊ laxat . ventrẽ laxatione bona ſine nocumẽto aliquo: S — et debet bulliri cũ zuccaro albo.Et nõ opoꝛtʒ — R q; detur habentibo naturã durã nimis ad mo —— R uendũ.quia illa nõ habet virtutẽ tantã ꝙ lax⸗ AAt naturã duram èUWG CIsßtſiipᷣa feerit moꝛam in ſlſomacho ſoꝛſitäẽ D - RO0 I inducit laboꝛẽ et nocumẽtũ et inflationes. W WEEERabbi moyſes auc. Gal. Cucumeres ꝛpc, E pones ſi cito nõ digerant.ſũt venena moꝛtife⸗ ra. ¶ Hal. viij.ſim. ar. ca. Sikinis. videt dice F re ꝙ cucumer dicat᷑ de pepone et cumere iãẽ di cto. Nã dicit Sikinis.i. cucumer eſibilis qͥ qͥ⸗ dem pepon eſt ſubtilioꝛis ſubſtãtie.qͥ vᷣo nõ ẽ talis groſſioꝛis ſubſtãtie ac etiã abſterſiua et inciſiua ꝑticipat vᷣtute.vnde diuretica ſunt et ſplendidum redduũt coꝛpus.⁊ maximeſi ſicca⸗ uerit quis ſemẽ deinde incidens et cribꝛans le nire faciũt.dominat᷑ aũt in cis frigida ⁊ hũi⸗ da cõplexio:nõ tñ foꝛtiter:ſed in ſecũdo gradu locatur. ¶ Si vero quis ſemen ſiccauerit vel radicẽ non adhuc humide nature eri:ſe,’,d G iam ſiccantium in pmo quaſigradu:vel ſecDim do incipiente.E ſt autẽ ⁊ abiterſio in his pluse qᷓ; in carne frutſtus 8 Capitulum. xluj. Acumer. Uhiſciendum q cucumeres Pſunt melones Indi ſᷣm q̃ſdam. Sed BHBeſue cap¶. de cucumere aſinino vi⸗ det᷑ dicere q ſunt citrulli.Sʒ aliqͥ dicũt ; cu cumeres ſunt fructꝰſicut cinulli:oblõgi tamẽ nuũq; citrineſcunt:⁊ habẽt follas ita diſſinctas ſicut melones.⁊ cũ maturant᷑ hñt parũ dulceæ dinis:ct ſunt inſipidi.qð ego ↄcedo.vnde cus cumeres non ſunt melones Indi.qꝛ Aui.iiij. cañ.ca.de cura tertiane pure ponit melonem Indum et cucumerẽ ergo non ſunt idem. ¶ Sera. dicit Cucumeres nõ ſunt citrulli ſi⸗ cut apparet in ca.Citrullus Et etiã Sera.ðt auct.Galł.qꝙ citrullus frigidioꝛ eſt cucumere: ergo cucumeres non ſunt citrulli. ODPDoperationes A Serapion li. aggre.ca. Rachera. auc. Gał. id eſt cucumeres. Lucumerꝭ ſubſtãtia ẽ groſſa vur a digeſtioni:⁊ genera chimũ malũ paratũ coꝛruptiõi quis melon ſit citiꝰ coꝛruptibilis. BGEti vᷣtus ciꝰcq infrigidat et hũectat in.ij.ãdu SEt mollit vetrẽ.⁊ ꝓuocat vnnã.Et qũ ſumi tur curob aut iake ↄfert vlceribo veſice:et „ LYDerbis 4 1 6 „ 3 Uanbita. Pli.li.xij. In inſula perſica tunſum et inſperſum impleat vulnera q̃ caua ſunt arboꝛes lanigere: erũt etia cucur ta ſunt:q¶ In cibo ſumpta ſiomachũ relaxat a Wvpbitasc otonei malimagnitudine: que bibẽdi deſideria nõ excitat.ſuccus tepcfactus maturitate rupte lanuginis pias oñdũt ex q/ doloꝛi auriũ qͥ ex inftẽmatione caloꝛ fitinfũ⸗ us veſtes pꝛecioſe lincheo faciut ¶ IJdemli. diũ humectat aurẽ ct inſrigidat abundãter. ct ix.Eucurbitis eſi natura cucumeriſimil dũ/ ptiriaſiminſantium raſura depellit cum polæe⸗ taxat in naſcenco.eque hyemẽ oderunt.amãt ta. Hec eadem dicit Serapion auc.yaſco⸗ 6 rigua et fimũ. Serunt᷑ ambo ſemine in terra ridielicet ſub alijs verbis. ſequipedali ſoſſura inter equinoctiũ vernum ¶ Almanſoꝛ tractatu tertio.ca.decucurbita. i et lollticii. parilibotamen aptiſſime. Aliq ma CLCuculbita eſt frigida et humidaq; ſtomacho lũt ex kalendis Marcij cucurbit as.et nonis mala eriſtens appetitum deſtmiit.ſitim qͥʒ ſe⸗ cucumeres et per qnquatrosſercre:ſimili mo dat:tet epatis ⁊ ſiomachi ardoꝛem extinguit: e do reptatibus flagellis per arteſum aſpera in oñ in cis abundat calo. ee tectũ vſq; ſcandũt natura ſublimitatis auida ”ÿMBü e vireſq; ſine ãminiculo ſcandinon ſunt.¶ Pal 1d ladius li.iiij. In menſe Marcio cucurbita ſe zen renda:amat ſolũ pingue bumidũ ſtercoꝛatuʒ me ſolutũ hoc in cucin bitꝭ inſigne eſt ꝙ lõga pa⸗/ uc riunt et elegantia ſcmina qᷓ in earũ ceruice na⸗ mnre ſcunt.que in ventre fuerant cucuibitas faciũt ſn craſſioꝛes.Que in ſundo latas ſi in cacumini⸗ hol bus obꝛuanĩt᷑.vbi adoleſcere ceperint ammini büs culis adiuuentur. Que ſeruant᷑ ad ſemina vſ du ad hyemẽ in ſuauitate dependeãt.deinde ſub ait late in ſole ſiccent᷑.aut fumo fumentur:aliter ſe ſed 5 mina putrefacta depereunt:¶ Sera. li. aggr. dan ca.hara.i.cucurbita.Uirtus cius eſt frigida et ls hbumida in ſecundo gradu. r DOperationes ¶ Dyaſ.ca.cucin bita. Cucuibita cruda trita et cathaplaſmatibo adhibita papulas coꝛꝑis amwpu at. apoſtemati calido maximũ pᷣſidiu ẽ. yH dN 8 à ¶ Succꝰ raſure eiꝰ doloꝛẽ calidũ auriũ miti⸗ gat cũ oleo roſarũ mixtꝰ et auribe inſtillarus ⁊ cercbꝛo appoſitus eſtuatões inſantiũ mitigat ¶ Etr ↄfert apoſtematibe calidis q fiũt in cere bꝛo eoꝝ.Zũoꝛibooculoꝛũ opitulat᷑. Podagni⸗ cis maximum pᷣſiè ium eett. 2%N% 4 „ ¶ Elixa qᷓ; et eipꝛeſia melle ? nitro addita bi Capitulum. xlviif. — 4. K¶ñ Ulcaſia ſine Eaſo. Plini. ca. de culco⸗ bibatur ſür ventrem mollit. 8 * ulcaſia quã aliqͥ Cyamonvocãt E ¶ Erudect triteleniunt omnẽ tumoꝛẽ.ſuccus Wâ nobiliſſima banc in E gypto enxlo me⸗ eius doloꝛẽ dẽtiũ mitigat ſi diutius in oꝛe te⸗ tunt.caulecũ coctus ceſtarenoſo in mandẽco. ueatur:ſp et oleo roſarũ mittus ex vnctiõecoꝛ⸗ Bullo aũt qͥ intra ſolia cmicat ſpectabili ſo⸗ bita vẽtrẽ mollit.cruda et excauata ⁊ vino im pleta ſi ſic manſerit vna die et nocte et poſteg ꝑis ad motus ſebꝛiũ reſtringit ardoꝛem. Semini ſicca illa vis tradũ vtin puluerem lis latiſſimis etiã ſi atboꝛes cõpareni ad ſimi F„ ¶ Et qñ ſit emplaſtrũ cũraſura eius ⁊ medulla litudinẽ coꝛum qᷓ̃ perſonãtia.i.lappa go ma⸗ panis ſupꝑ pod a grã calida: qaut ſuper heriſipi? ioꝛ dicunt᷑ fᷣm Dyaſcoꝛidem in noſtnie parti⸗ B lã cõterr.i¶ Cinis aridi coꝛticꝭ efficaciter pxõt bexocamus aquenyli ſuis donba gaucentvt cõbuſta ſanare.E undẽ cinerẽ dicimus ab q ꝑ impꝛeſſis collocaſie ſolijs in xariam ſpeciè va⸗ tis vulnera in verctro ia inputredine vᷣſa pur/ ſoꝛum potare gratiſſimũ habeant ⁊(. Nec hex gare: ⁊ ad cicatricẽ ꝑducere.podagre eſiuanti. ba cſt quã diaſcoꝛides vocat ſabam cgyptia⸗ „ et ignibo ſacris coꝛiices virides ſubueniunt. cam. cuius pꝛopꝛietates et virtutes ſm ip m in uenies in littera faba egyptiaca.Et ſtam lebã bam egeyptiatam vocat. Auicenna hulcas. ð qua capitulũ ſacit in ſecundo canone. Eſt em̃ culcaſia ſatis nota in egypto apud mercato⸗ res pꝛacticãtes.⁊ in S yria.Et ego ipam ha⸗ beo Salerni in viridario meo ſecus ſpectabi⸗ lem ſontẽ: q̃ culcaſia vulgani nro vocat᷑ caſo. Cuius folia aquis moꝛe vaſoꝝ plena egroꝛuũ et conualeſcentiũ mentẽ delectãt:necno coꝛuũ animũ cxcitant ad bibendum Operationes ¶ Sera.li.aggre.ca.hulcas.i.culcaſia.In ſa poꝛe huius plãte eſt acuitas et moꝛdicatio mi ta ⁊ ſtipticitas pauca.et virtus eius eſt calida in. ij. ⁊ qñ coquit᷑ ↄfert ſtomacho. . ¶ Et idẽ auct. Aben Meſua y. Culcaſia ẽ ca⸗ lida ⁊ humida.⁊ auget ſperma.⁊ radix coquit᷑ et habet bonũ ſapoꝛẽ.Et eſt bona ſtomacho. et uppetitum pꝛouocat ⁊ vrinam. Eſt calida ⁊ bumia.et auget in ſpermate. Hec herba eſt multũ egyptijs nota:naſcitur iuxta aquas et habet folia magna et lata.⁊ radix cocta ⁊ co⸗ meſta auget coꝛꝛspbus. ¶ Paulus ca. de culcaſia. Culcaſia eſt herba oibo nota. ⁊ naſci iuxta aquas:cuius radix co melſta et cocta ſtomacho eſt vtilis. ¶¶ Iſaac in dietis ꝑticularibo capᷣ.de culcaſia. Culcaſia ẽ herba in egypto naſcens aliqᷓntu⸗ lũ pontica cum acuitate.vnde monſtratur ca lida et humida Enius radix ſi elixetur acumen emittit.et vi⸗ ſcoſitas quã pꝛius latenter babucrar ĩ ea apta ſiet. IJdeoq; duri groſſiq; nutrimenti eſt gene ratiua.ſed cum ſui ponticitate ſtomachum cõ foꝛtat:⁊ ventrẽ cẽſtipat. Si iñ moderate co⸗ medatur bonum generat nutrimẽtum. v alet⸗ diſſintericis cum viſcoſitate et ponticitate quam habet ”lü ¶ Auicennna li.ij.ca. hulcas vł culcaſſia.Eſt planta in qua ẽ aſſimilatio ve aliſnen. Calida Eet ſicca in mo gradu.Et in ipᷣa ẽ ſalſedo cũ Ripiicitate:? partes eius nõ ſunt ſimiles: ⁊ eſt cum inf atione p auca.cet ſit ex ea gargariſmꝰ cuʒ lacte ipſius ⁊ ſale.⁊ in egypto decoquit cũ co caro et ſi ixat᷑ cũ oleo ßMä ¶Et eſtillis cibus q ſolutione educit aquã ci⸗ trinam et ꝓpꝛie ſemẽ eius et ſuccus ipſius.⁊ mi noꝛatur ex ea vt debilittet ¶ Prouocat vrinam:et gencrat ſperma. et ex pellit colerã.⁊ aquoſitatẽ cum facilitate.⁊ po⸗ tusciꝰ ſit ab vna tertia libꝛe vſq; ad duas ter⸗ tias libꝛe. Capitu lum. (xlix ℳ 2 . Aſcuta. Sera. li. aggre. ca. E aſuch. (Naſa a. Et eſt res q̃ adheret herbis in uoluẽs ea ſicut ſila:ſed in ſũmitatib hʒ fructũ ſubtilẽ.et ipſa creſcit in arboꝛib: ct ĩ ſũ mitate eius inuoluit᷑ ſimul. Reperitur de ipſa multum in vincis:et deſtruit multum herbas ei in ipſo eſt amaritudo.Et idem auct. Aben meſuay Cuſcuta eſt berba q reꝑitur intra linũ et ſuſpenditur ei:in cuius ſapoꝛe eſt am aritu⸗ do ⁊ põticitas plus amaritudine.et virtꝰ eius eſt calida in pꝛimo et ſicca in.ij.i¶Et idẽ auct. Meſarugie eſt ſri.⁊ hu.Et idẽ aucto.alabati Eſt cõpoſita ↄtrarijs vᷣtunbo.⁊ eſt in ea ama⸗ ritudo ⁊ ſt ipticitas.et ẽ cali.in pᷣet ſic.in.ij.Et idẽ auc. Saboꝛ Eben.E ius caliditas aut fri⸗ giditas eſt ſᷣm cõplexionẽ arboꝛis cui adheret qm̃ ſit ca.ꝑ adherẽtiã calide arboꝛis.et eſt fri⸗ gida ꝑ adherentiam ſi igide. . ODbperationes ¶ Se. au. Hal Cuſcuta abſtergit et ſoꝛtificat A et aꝑit opilatõcs epatꝭ et renũ et fell.¶ Et mu; GB dificat ven at ſubtiles et groſſas ab bumoꝛidb groſſis ⁊ coleric.et ſoꝛtiſicat ſiomachũ ⁊ ear 7 9fert ictericie facte ab opilatõe epatꝭ ⁊ ſebꝛi. et ꝓpꝛie ſcbꝛi infãtiũ.⁊ purgat colera.¶Et ide,z C. auc.Meſarugie.Cõfert ictericie et opilationi cpat ct ſplenio Etidẽ auc. Alabati.Coͤten D –☛ chee gisin r giſi dehſ habes Aben falnd gucet. batt ama/ d.Et utfi⸗ Nchet Nchf liſst 5 Etnü 5 noh 1ſbin Eticg itd. Ci 2 N ſtomacho et epati ⁊ eoꝛũ opilatiõibi.⁊ expellit ſuꝑfluitates neruoꝝ et venaꝝ: ⁊ mollit ventrẽ et ↄfert febꝛibus. ¶ Et de ꝓpꝛietate eius ẽ expel lere ſuꝑfluitates antiquas a venis.i¶ Et idem auc. Saboꝛ eben. Eſt bona ſtomacho.etma ime qñ miſcetur cũ ea aniſum ⁊ ſemina ſilia. * Ca pitulum. d êOloſonia. Pli. ca. de colofonio. Pix . Perica ſic dicta ab erice filioveneris:qui Ẃyictus ab Hercule mutatꝰ eſt in mon tẽ ſui noĩs. In q̊ mõte creſcũt arboꝛes:q̃ꝝ gũ⸗ mi ðꝛ colofonia:inde eritica carpos fructos il lius arboꝛis.Et ðꝛ pix greca:qꝛ de ea ĩ grecia in młta qᷓntitate inuenitur.q Paulus in ca.ð colofonia:calida ẽ in.ijj.⁊ ſic.in pꝛimo. Phoperationes ¶ Cõtra diſſinteriã fit ſuffumigatioex puluere ipius.i Cõtra tenaſmonẽ ex frigida cã ex pul uere ipſius ⁊ naſturcij eq̃liter mixtis ſiat aſper ſio ſuꝑ renes melle calido ꝑunctos.i Ad pi⸗ los de facie remouẽdos ⁊ faciẽ dealbandam Accipeꝭʒ.iij.coloſonie.ʒ.i.maſticis modicũ ar⸗ moniaci puriſſimi:⁊ diſſolue in vaſe terreo no uo et mũdo:⁊ ad vltimũ tres guttas armonia ci et miſce et cola ſuꝑ aquã frigidam ⁊ miſce ⁊ malaxa.Eũ auũt volueris pilos tollere reſolue paucũ ad ignẽ et ali qutulũ tepeſactũ pone ſu per faciẽ ꝑ vnã hoꝛã vel duas.poſtea remoue pilos remouet ⁊ faciẽ depurat.Et ſit locus ſic catus cũ pannis et parũ cũ digito madefacto pꝛemevt melius adhereat.Poteſt illud empla ſtrum decies apponi:et poteſt ſeruari ꝑ duos dies.i¶ Cõtra aſma exfrigida cauſa:materia exiſtente digeſta ⁊ diſſoluta accipiat patiens fumum peros. N E ?Mͦ1 ⸗ Capitulum. ich Era. Galie.vij.ſim. far.ca.de cera fm 8 tranſlation ẽ arabicam.virtus eius p ma eſt:ꝙ eſt ex medicina media inter caleſacientes et infrigidantes ⁊ etſiccantes et humectantes:miſi qꝛ eſt cũ hoc groſſa respaꝝ viſcoſa.et ideo nõ ſolũ deſiccat.verũetiam hu mectat ꝑ accidens.poſtq; ꝑ ſuã viſcoſitatem ꝓhibet reſolutionem.Et idẽ eodẽlibꝛo ex eo⸗ dẽ capitlo ᷣm tranſlationem grecam.Cera in medio equaliter eſt calefacientiũ ⁊ in fri.⁊ bu. ⁊ ſiccantium. Habet aũt q̃d groſſarum parni um ⁊ emplaſticum ꝓpter quod non ſolũ ſiccat ſed etiam ᷣm accidens humectat foꝛtaſſis vti⸗ q; videbitur ꝓhibens tranſpirationes. Unde et mareria eſt aliquoꝛũ farmacoꝛum que cale⸗ faciunt et infrigidant. Ipſa autẽ ſᷣm ipam de digeſtiuis vᷣtiq; erit debilibo nõ intra coꝛpus ſumpta:ſed extrinſecꝰ appoſita. Habet em̃ qͥd paucũ dyaſoꝛetice et calide virtut qᷓ plurimũ participat mel. ¶ Et Seraaucto. Dval. lioꝛ ex ea eſtgroſſa mũda a ſoꝛde.in cuius o⸗ doꝛe eſt odoꝛ mellis.⁊ eſt in coloꝛe ciusparuʒ rubedinis.Et illa que eſt alha per cocturamꝰ pingins eſt poſt ipſſam. i W 1 HPperationes ¶ Sera. auc. Albugerig. Mollificat groſſt cies apoſtematũ:et cõuenit aſperitati pectoꝛ.: quando poni ſuꝑ ipᷣm cũ oleo violato. q¶ Et mollitficat neruos ⁊ vlcera.⁊ maturat et reſoluit reſolutione debili.et nõ ẽ ðͥ medicinis qᷓ ingrediunt᷑ in coꝛpoꝛe:ſed ve illis q̃ apponũ tur extra.et eſt materia omniũ emplaſtroꝛũ ca lefacientium ⁊ infrigidantium. ¶Etidẽ auc. Dyalſ. Cirtus ẽ mollificatiua ree plens vlcera repletione mediocri et non ſoꝛti: 2 foꝛmant᷑ exea grana in modum granoꝛũ ge guers.⁊ bibunt ex eis decem grana ad vlcera inteſlinoꝛum ¶ Et phbibet coagulationẽ lactis in mãmillis lactantiũ.⁊ qñ ponit᷑ ſuꝑ neruoꝝ aſperitatem mollificat et lenit ipſam. Et eſt ſuperfluitas et ſoꝛdes quam apes eijciũt ecra domicilia ſua ⁊ reꝑitur in aluearijs.pꝛo quo lege ca.apes in ractatu de autdhbbuauus. ¶ODxaſc.ſᷣm trãſlationẽ grecã Cera vtilis eſt rufa:et pinguis ⁊ odoꝛata odoꝛem bñs mellis munda.et eſt pontica ⁊ cretica.alba cera ⁊ pi⸗ guis ſecundã habet virtutem ¶ Exalbare ſic ceram debes.Cerã alb inci de minutis partibus et mittein cacabo nouo:ct miſſaa qua mantima impone foco:et cũ ſe ſol uerit ſꝑge deſuꝑ tritũ nitrũ.et poſtq; bis aut ter bullierit depone ej. Cũ ᷣo — leua de cacabo et purga ſoꝛdiciem ſi dum cacabi fracti:aut illud ſit rorunduʒ a qua aſperſum:⁊ deſuꝑ cere quod fuenit vel heſerit ponein ſole aqua perfuſum. Nam ctlino inſer tum album ſacit coloꝛem. Quiſqͥs aute aquã ſalſam plus miſerit.plus albam ceram faciu. ⁊ erno ſuper herbam ponitur: D ¶ Cirtus eſt omi ccra termantica ⁊ plerotica miſcet᷑ aixẽ ſuccis ⁊ pultib ꝓpter diſſint ericoſ cõfectis adiũcto aliqᷓ mellis quo decoctio ſiat comeſtibilis:in modũ pillule tnia grana acce⸗ oĩs cera relaxare vuricies molliter ¶Eſt enim media inter calidum etfrigidum: ſiccum et humidum. Unde matcria elt alioꝛuʒ medicamentoꝛum.quia ex ea conſtruuntur c⸗ Caro de cacabo et em ſi ſucrit. Et ſe⸗ cundo id ſacias:⁊ cum bullicrit.mitte ibi fun⸗ pła coagulat lac mammis ſoluent. viree habz Trattatus 7 2 S m 4 . N R N N ¶ Rabi moyſes. ca. de camibo. auc. Hal. Car nes volatiliuũ in coꝛꝑibo calidis gencrãt mittiiè colerã.⁊ oĩa cerebꝛo ſunt mala ſtomacho:ſed teſticuli galloꝝ ſunt boni:⁊ id qð oꝛił ex aĩalib⸗ ſilueſtrib eſt melius qᷓ; ex domeſticis.Et euitẽä da ſunt alalia veterata ⁊ vicina partui:⁊ bꝛo⸗ dia gallina rũ elixatarũ adopta nt cõplecioncz B impinguant coꝛꝑa.et pulli colübaruũ indus cunt doloꝛẽ capitis.Lurtures cõſirmant ſen⸗ ſum. Gallini et galli laxant ventrẽ. Pauones diſſoluũt colicã.(¶ Carnes edine fere puemũt osẽs alias carnes.Carmes capꝛcoline coꝛrobo rant ſpũs.et relaxant virtutẽ que cedit:ivalẽt contra ſincopim. Zcſticuli galloꝛũ ſunt boni quia iuuant defectos:cet multũ nutriunt et au bone ſunt:caro ouina que cũ caliditate ẽ ſubz tilis.et iuuenũ capꝛarũ et tauroꝝ.⁊ carncs illo rũ qͥ de eis ſunt ꝑui magis ſunt ſuſceptibiles digeſtionis et ſi btilioꝛis nutrimenti.et edina quidẽ ẽ minoꝝ ſuꝑfiuitatũ q anictina Ca⸗ ro lactãtis lacte laudabili eſi bona lacte vᷣoñ laudabili eſt mala.¶ Et caro decrepiti queeſt ex ouib eſt mala.et ſimiliter cxtcnuati eſi ma⸗ la.¶ Et caro nigi cſt lcuioꝛ et ſuauioꝛxt ſimi⸗ liter caro maſculi.et rubea diuiſacx animali⸗ bus plurime pinguedinis.⁊ albe ſunt lenioꝛcs: ct vꝗria eſt minoꝛis nutrimẽti.et natat in ſto-⸗ macho. ¶ Medioꝛ caro et digeſiibilioꝛ eſt illa que eſt cirea os.et dextera quide melioꝛ ⁊ leni⸗ oꝛ ẽ q; ſiniſtra.⁊ q̃ẽ in medio lacertoꝛũ mũdioꝛ cſt carne neruoꝝ.i¶ Eaꝗro aut laxa ſuꝑ quã nõ elt neruus: loꝛtaſte eſi ſua uix:ci ꝓppꝛie que lt p pter generaiionẽ la ctꝭ:ſicit caro mẽmille. Et . . — .. .B tr lcſoi un ginid ſoce : inſo⸗ ati naland mic⸗ gin gell⸗ De Herbis mmlle quidẽ nutrimẽm eſt bonũ.ꝙ ſi ĩ ea eſt lac eſt groſſum. LCeſticuloꝝ vero caro eſt meli oꝛ alijs.⁊ volucrũ qͥdẽ caro melioꝛ ẽ adurach et gallinarum:⁊ ſunbtilioꝛum earum. ¶ Omnis pꝛeterea anima lis ſicce complexio⸗ nis caro parui eſt melioꝛ ſicut caro edi. Ipſa enim eſt bona.cap:ina vero non eſt bona mul tum. et eius humoꝛ foꝛtaſle eſt malus valde. Hircina vero caro eſt mala abſolnce. ¶ Et caro lupoꝝ mala.Et oẽs volucres ma⸗ gne aquaꝝ male:⁊ habẽtes colla longa.⁊ pa uo ⁊ miluus ⁊ palubꝛos qure plurima genera tio eſt melancolica.⁊ paſicres oẽs mali ſunt. melioꝛ caro ex ſilueſiribo eſt gaʒel.veinde poꝛ⸗ ci ſlueſtres. Hã eſ vclociorꝭ digeliiõis q; do meſtica.⁊ plurimi nutrimẽti.(aro cius omni⸗ no ſiccioꝛ eſt carne quadrupedis. ¶ Et caro vaccina ſiccioꝛ ẽ capna.ſʒ capꝛina eit ſiccioꝛ ⁊ difficiliorꝭ digeſiiõis carneouina. . . . caro ⁊ veteꝝ ẽ vehemẽtiorꝭ calefactõis ⁊ groß ſinutrimẽti. Lepoꝛis vᷣo caro ca.eſt ⁊ ſic.ꝓq̃ᷓ lege capitulũ epus. in tractatu de aialibus. ¶ Larnes magnaꝝ auiũ ſũt groſie Anat o laudabilib ſunt cames perdicum. ſed decli⸗ nant parum ad frigiditatem et ſiccitatem ⁊ ſũt ſicut galline deſerti. baberoperaem ſtri genal ven trem aſſe et elixe. ſimiliter bone:ſed declinant plus ad calidita⸗ tem:et habent mirabilẽ pꝛopꝛictatem in acu⸗ endo ingenium. ¶ Columbe ſunt ca.et ſicce.groſſioꝛis ſubſtan ne q; turtures.Et pulli eoꝛũ babent bumidita tem ſuꝑfluam.et hoc ſignificat grauitas mo⸗ tuum ipſoꝛum ſicut ſigniſicat caloꝛ eoꝛuʒ acrua alis ⁊c.Et tantum de carniba in generali:ſed inſpeciali inuenies inferius de animalibus. ⁊ caro aquaticaxꝝ eit vebemẽtis humiditati. c eſt ꝓpinqua in hoc carni ouine. Caro vaccina plurumi eſt nutrimenti groſia melancolica ge⸗ nerans egritudines melancolicas.⁊ quod eſt medlius eſt caro vitulouum. Poꝛcelloꝝ vᷣo pamui elt nutrimẽti ꝓpter. foꝛ titudinẽ ſui reſelutiõis : vchemẽtii ſuchumi ,⸗ E ditati. Et caro anatz eſt plurimi nutrimẽti. n“5 tñh eriſtit in bonitate gallinaꝝ ⁊ ſimiliũ.Caro vipere ↄfert lepꝛe.caro ericij eſt hemectatiua⁊ 2ↄuenit lepꝛe ⁊ ydropiſi ⁊ doloꝛi renũ.Qaro ra naꝝ ↄuenit puncture vermiũ venenoſoꝝ. ¶ Einis camis aſini ſᷣm Auiceñ.⁊ epatꝭ eius cũ oleo ſuꝑpoſitꝰ valet cõtra ſciſluras irigo⸗ ris ⁊ delet ſcrofulas:ſanat lepꝛã.cõtractis exx⸗ ſiccitate ſedẽti in iure carnis eius.Epar eiꝰ aſ⸗ ſatum ieiuno comeſtum conuenit epilentie. ¶ Auerrois.in li.colliget.ca.de carnibo. e⸗ lioꝛ caro ex volatilibo eſt caro galline iuuenis ſane ⁊ pinguis.⁊ hʒ mirabilẽ/ ꝓpꝛietatẽ in tẽpe rãdo cõpletionẽ.ꝓpterea bꝛodiũ ſuũ eſt opti⸗ ma medicina lepꝛolis.qꝛ cerebꝝ eiꝰ augmẽtat ſubſtãtiã nii coꝛꝑis:⁊ acuit ingenii Ex ambu latiuis poſt ipᷣas ẽ caro edi:⁊ poſt caro arietũ. ¶ Sed Galleno videt᷑ ꝙ carnes vituloꝝ ſunt melioꝛces carnibo anietꝭ.Et Auiceñ dicit. De lioꝛ carniũ ẽ poꝛcina.⁊ ſentit ꝙ illa caro ena turalioꝛ hoĩb q; illa caro aisaliũ ambulantiũ. ⁊ miti vituperãt carnes agnoꝝ: ꝓpterea quia dominatur multa humiditas ſuper eas. ¶ Raſis.Carnes agnoꝛum ſunt poſt bonita⸗ tem carmium cdoꝛum. ct ex volatilibus. et ex Capitulum. cliij 2* põderibarguai. Ubi vᷣo ſolidari cperit ĩ opa co ponẽdus ẽ loco autfrigido.Et ſubinde de pᷣſſus ad actis ꝓ acquilita ſoliditate ponderi- bus:rito ac toꝛrcfacto ſale debet aſpergi.ctiã durioꝛ vehementius pꝛemi.Poſt aliquos di⸗ es ſolidate iam ſoꝛmule per cratcs ita ſiatuan tur:ne inuicem ſe vnaqueq; contingat Sit anteʒ loco clauſo et a vẽto remoto:vt teneritu dinẽ ſeruct atq; pingucdinc. Gicla cale ſunt:ſi uz ed turtures ſüut Afeus. Iſidoꝛus. Caſeuz vocant quæ Q careum.co ꝙ careat ſero. Hamq; oẽ=ẽ WVVſerum ei deducitur vtpondus argune Pa ladius. aſecus mẽſe Maxo coagulãdꝰ eſt lacte ſincero cuiſerũ oẽ deduci debet:vt et „ 6 P Trattatus aut ſiccus ſit: aut fiſtuloſus.qdeuenit ſi aut pa ruũ pᷣmat᷑:aut ſales nimios accipiet.aut calo⸗ re ſolis vrat. In recenti caſeo ↄficiendo aliqͥ nuclcos virides pineos terũt:atq; ita lacte mi xto gelant.Aliqͥ thimũ tritũ ⁊ freqnter colatũ ↄgelant. Qualẽcũq; etiã ſapoꝛẽ velis efficere poteris. adiccto qð clegeris 2dimẽto.ſeu pipe ris:ſeu cuiuſcũq; pigmenti.Ex li.de na.reꝝ ̊ ᷣt Halie. Caſeũ generaliter eſſe malũ.deſba caſeata pura eſt inteltigenduũ. Hã ex tniplici la ctis ſubſtãtia caſeus ẽ.ſerũ quidem bonum eſt ⁊ butirũ melius.caſeus aũt ꝑ ſe epiſſim?. Ita q; ac butiroſus bo⸗ caſeus lacti vicinꝰ et craſſus nus eſt et ſanis ſanus. Pperationes ¶ Pli.oꝛoaſtres in deſerto ſolo caſeo vixiſſe annis viginti:ita temperate vt nõ ſentiret do⸗ loꝛem alicuius moꝛbi. “ Igem li.xi.C aſeus nõ fit ex vtrimqʒdenta tis qm̃ coꝛũ lac non coit. “?YM ¶Igẽeli.xxviij. Seſtius eoſdẽ cflectoeqͥno ca ſco q̊s bubalo tradit:ſtomacho vtiles.qͥ non ſũt ſalſi.i.recẽtes.Ueteres aluũ ſiſtũt:coꝛpuſ⸗ q; minuũt ſtomacho vtilioꝛes. In totũ ſalſa minuunt coꝛpus:alunt mollia.aſeus recens cũ melle ſigillata emẽdat:mollis aluũ ſiſtit. Dygal.Caſeus viridis ſine ſale euſtomachꝰ eſt: pingues facit hũoꝛes: carnes replet. ventrẽ mollit Elixus ãt et aſſus ventrem ſtringit.tu⸗ moꝛibus oculoꝝ medet᷑:liuoꝛes tollit. Salli tus aũt maciẽ pinguibo facit.Cacoſtomachꝰ eſt:qꝛ facit ardoꝛẽ.⁊ maxime bubalus.qͥ tamẽ coagulatꝰ oĩba tũoꝛibo medet᷑ ſuppoſitus ⁊ o⸗ cul maxie.apnus qͥdẽ ſtringit et etiã bubalꝰ ſed plus ardoꝛẽ facit qꝛ ſiccioꝛ eſt. Ouinꝰ qͥdẽe plus nutrit: minꝰ vetrę ſtrĩgit. qꝛ pinguis cẽ. Itẽ ſallitus ventrẽ mollit.vetus ãat ſtringit. Aq̃ vᷣo caſei carnes impinguat ( Jſaac in.iij.li.Caſeus vniuerſali peſſimꝰ? ſtomachi guatiuus oigeſtiõi difficilis Jdo ſe piſſime illo vtẽtes colericã incidũt paſſione ¶Et lapides in eoꝝ renibo generat:ſz m̃ diuer ſo mõ ẽ.Caſeus recẽs nimis calidus ẽ ceteris et acums.vñ vicinus in frigiditati ⁊ bũidita⸗ ti q̃ſi inp.gra.qð ẽ ꝓpter huiditatẽ lactꝭ aq̃ſi⸗ tatẽ in ſeſe ↄtinetẽ.quare ceterig nutnibilioꝛ ẽ: ⁊ ventrẽ humetacit abſq; vllo ſiomachi noc mento:pcipue ſi ſale careat. s ¶ Uetus aut et ſicciſſimus acumẽ et caloꝛẽ hʒ palã ꝓpter ſal et coaguli ſiccitatẽ ſoroinde ci⸗ to in fumoſit atẽ et colericos humoꝛes cõuer⸗ titur.qð duobo modiiſ cõtingit.vnus ẽ qꝛ cius vnctuoſitas in ꝓpatulo eſt.ob eius aq̃ſitatis carenã.Alius ꝓ acumine qð acqſiuit coagu⸗ lo et ſa lo.ideoqʒ ſtiptieus eſt et vitãdus.quia non eſt bonus ad nutrimẽetũ.nec ad bonũſan guinẽ generãdũ.nec ad ventrẽ humectadum. ¶ Aui.li.ij.Caſeus melioꝛ eſt medius inter il⸗ lũ qui extendit᷑vt viſcus et frang ilẽ:ambo dem mali ſunt. et ͥ ſapoꝛe puatuset ↄcclinYĩs ad dulcedinẽ. Jactus autẽ ex acetoſo melioꝛ eſt eis. aſeimaliciã augmẽtant ſubtiliantia: quia faciunt ipᷣm penetrare dũ eum unpellunt. ¶ Et caſeus capꝛarũ q veſcunt᷑ ſubtiliatiuseſt melioꝛ q; earũ q nil de robelijs. Inipſo ẽ ab⸗ ſterſio et ex eo fit emplaſtrũ obt almie ⁊ extremi tati palpebꝛe percuſſe. ¶ Heerat autẽ lapidẽ in renibo et veſica pꝛo⸗ pꝛieq; humidus.ſed contert vlceribe inteſiino rũ pꝛopꝛie aſſatus:et ꝓhibet ſolutionem. Co⸗ ctus aut in aqᷓ et in potu datus abluctanibo lac eoꝛũ multiplicat. — ¶ Dicitur etiã ꝙ caſeus cum calamento mon tano ſuper venena epitbimat᷑.Caſceus recẽs frigidus eſt et humidus in tertio.nutritiuus ⁊ impinguatiuus. S ¶Laſeus quidem recens nõ ſallitus bibet plagas apoltemati lenit natura:et cius aqua ſoluendo educit colerãa. Sallitus auũt non ve tus velocioꝛ eſt in digelnone et deſccnſione. Mni ſallitns et nõ ſallitus malus eſi ſioma⸗ i eS 2 ſnect 1 eb pon Cino 1H⸗ lanub⸗ toron s ſes uns! ſtte acni tonve ſione, lona⸗ ſiemãt caput.⁊ emoꝛroidas creoant. — ¶ Qui aũt ab ipis di quidem ab iyſo cpar obiirvinn. ti.quoꝝ ⁊ nomina variantur. Nã ali appellatur palmule ſimiles mirabolanis.Alij thebani.alij mucales.quos greci ⁊ caniaihos vocant.i¶ Areſto.in libꝛo de vegetabilibus. Succoꝛũ qui fructib inſunt.quidam dulces ſunt ac melioꝛes vt dactili ſicus. Item fructꝰ quidam cũ quibo ſtatim ſemen fit.aliq̃ opercu lo cooperiuntur vt dactili.ꝗ· liniꝰ libꝛo.xiij. Palmarum ſemen.id eſt ligni quod intra da ciilos eſt oblongum.non vt obliuis oꝛbicula⸗ tum.vnde radix pꝛimũ ſpargitur. Serit᷑ auteʒ paruum.: bina iuxta ſe compoſita ſemina.ſu perq; totidem.qm̃ inſirma ſingulis eſt planta. quaterne vᷣo coaleſcunt. Auerrois.v. Colli⸗ get. cap.de dactilis. Dactilanũ.i.arboꝛ dacti li cum fructu ⁊ ſloꝛibus omnes partes ipſius ſtipticitarem magnam habent.ſed fructꝰ eius cum eſt maturus aliquam habet ſtipticitatẽ. Coꝛtices vero arboꝛis pꝛedicte maioꝛẽ habẽt ſtipticitaten. Operationes. ¶ Rabbi moyſes.capᷣ.de dactilis. Dactili ge nerant doloꝛem capitis.Opilant epar.et apo ¶ Sera.aucto. Raſis. Calefaciũt ⁊ generãt ſanguinẽ groſſum.⁊ ↄuertunt᷑ cito ad colerã. ⁊ ſunt maliillis quoꝝ complexio eſt ca.⁊ epar. ca.et cui cito euenit ſoda.⁊ ſquinãtia ⁊ bothoꝛ et opilatio in epate ⁊ ſplene. ¶ Et deterioꝛes ex eis ſunt magni ⁊ dulcioꝛes et non ſunt aliquo modo conuenientes illis qͥ ſunt calide complexionis:⁊ nõ ſunt debilis na ture impinguantur ab eis.Et dactili qui vo⸗ cantur hairon vel heyren ſunt melioꝛes omni bus.quoꝛum coloꝛ eſt cirinus et rubeue. ¶ Gal.ij.de edulijs.cꝗa.de ſructu palmarum. quidam ex dactilis ſiccioꝛes ſunt et ſtiptican⸗ tes.vt egyptij dactili.quidã aũt molles ⁊ hu⸗ midi et dulces.ſicut qui vocantur heyron vcl kanochi. Optimi autem naſcuntur in pale⸗ ſtina:ſiue in hicricho. Intermedij aũt amboꝝ dictoꝝ geneꝝ ſunt omnes alij dactili.ſunt aũt indigeſiibiles ⁊ grauatiui capitis. Ham om⸗ nes dactili indigeſtibiles ſunt: et capitis leſiui umplioꝛes comeilll. iſtribuit in coꝛpechimus grolſus ſemper eſt.habet autẽ aliquid viſcoſũ quando dactilus fuerit vnctuoſus.quãdo au tem tali chimo dulcedo admiſcetur. cclerrime Herbis u =E Capitulum tliiſ. 0 acuetogad ſunt palme ſru ctus.a digitoꝝ ſimiltudine nuncupa⸗ TTedi autẽ et flegmoniʒĩs ⁊ turgeſcẽs ſim· me ab cdulio ipſoꝛum. conuenienter autem et epar cet ſplen opilant᷑ et ledunt᷑ multo autem magis ledunt virides dactiliad omnia paulo amplioꝛes comeſti palã igitur ꝙ calicioꝛẽ ba bent chimum qui dulces:tigidioꝛẽ aũt qui ſii ptici.ſed inflatione nocent: et implent virides dactiliſicut ficus. Eandẽ em ꝓpoꝛtionẽ habẽt ſicus virideo ad G ſiccas:quã virides dactili ad alios. In nõval de vᷣo calidis locis nõ maturant᷑ ꝑfecte dactili vt ad reponendũ ſiant vtiles.et ꝓpter hoc co⸗ acti virides comedere ipſos crucis humoꝛibo replenur.et rigoꝛibo difficu lter calefactilibi capiuntur. — — Capitulum. lox. NANucus. Pli. li. v. Dauci differetie lunt due. Probatiſſima eſt in chꝛeta moxin achaia:⁊ in ſicc vbicũq; nati feniculi ſilitudine.cãdidioꝛibo ſolijs ⁊ minoꝛibo hirſutiſq; recto caule pedali.radice guſtꝰ⁊ o⸗ dorꝭ ſuauiſſimi.hecin ſaxoſis naſcit meridia⸗ nis.Redliq̃ genera naſcunt᷑ ybiq; terrenis colli bo limitibuſq;:mec niſi pingui ſolo:folijs coꝛiã dri caule cubitali.capitib rotũdis.Semẽ eiꝰ cimino ſimile.pꝛioꝛis milio.album et acre.o⸗ doꝛatũ omiby acſernes. Secdu quoq; byꝛs A b aeß. äse, vcbemẽtius ?. Jdeoq; parceſumi debet Pla⸗ tearius. Dqucus eſt calidus et ſiccus in tertio gradu.Et duplexẽ eius modus:videlicet dau cus chreticus ſic dictus:quiain chꝛeta reperi tur pꝛecipue:et eſt maioꝛis efſicatcie.Et daucꝰ alininus qui pꝛecipue aſinoꝛum eſt cibus hic ecr pꝛo chꝛetico ponitur quiaille rarus habe⸗ tur. Habetq; daucus maioꝛem efficaciamſʒ herbam et floꝛes nullam vero vel modicã fᷣm radices.herba itaqʒ cum floꝛibus dʒ colligi: et abiectis radicibʒin vmbꝛoſo loco deſiccari per annum in multa ſeruatur efficatia.virtutẽ habet dilloluendiet conſumendi et attenuan di ex qualitatibus ſuis diureticam exſubſtan ſfſiia ſimbtili: 2“” * 7. 6⁶ Operations A · Platea. Cõtra frigidũ aſma et frigidã ⁊ hu midã tuſſim datur vinũ decoctionis eius ſicũ “ ſcamtercorr ſtomachi doloꝛem ex ven B ((fmKontra ſtranguiriã et diſſurriam. Stra co licam et yliacam vinum decoctionis eiuſdẽ ex „ſarxifraagsg . E (Kontra opilationẽ ſplenis et epatis ex frigi da cauſa.⁊ vdropiſim fit ſyrupus ex ſucco feni culi ac decoctioneillius ?DMW D¶ ontra frigidum reums ſaccellatur caput ex puluere ipſius bene calefacto. E Konſtãtinus in libꝛo graduum Daucus eſt calidus ininitio tertij gradus et ſiccus in ſecũ do:Jebꝛem flegmaticam et moꝛſus reptilium ac pleureſim et ydropiſim curat: vrinam ⁊ mẽ ſtrua pꝛouocat.eius apozima potui vatum pe ctus a ſcreatib mundat groſſosinteſtinoꝛum humoꝛes diſſoluit vnde vẽtris doloꝛes ac toꝛ ſiones amputat. ¶ Idem. Splenis et epatis aperit opilatio⸗ nem. Et ſi cũ api ſemine miſceatur.eius actio ſoꝛtioꝛ effictr. GS Drxaſcoꝛides. Gibitum menſtruis imperat rinam pꝛouocat. Loꝛtionibo ſubuenit. Ad omne vicium toꝛacis ydonee facit.Luſſienti⸗ hpbryug effecum tribuit percuſſionibus ſpalangi onisoccurrfffirrr H¶ Zuſii veteni et toꝛminoſie ꝓſicit cathaplaſ⸗ ma tibe adhibitũ. Puſtulas et tumoꝛes com⸗ peſcit. Omnia ſemma cum vino bibita laciüt contra moꝛſus ſerpentum. Oeen vel dꝛagagantu. Platea. „ .* Dragantũ eſt gũmi cuiuſdam arboꝛꝭ vltra mare naſcentꝭ. Humiditas em̃ effluens ex actione caloꝛꝭ denſat᷑ et in gummi ſubſtantiã mutãtur. Eſt aũt frigidũ in ſecun⸗ do gradu:hbumiduʒ in pmo. Huius triplex eſt maneries.E ſt em̃ albũ qð melius elſt ſi ſit cla⸗ rũ ⁊ purũ.Eſt et ſubruſum ⁊ citrinũ:qð ẽ adeo bonũt In medicinis frigidis albũ ponit᷑:ſub⸗ rufum autẽ vel citrinũ in calidis. Per annos qdraginta ſeruat virtutẽ bʒ infrigidãdi:mun dificandi:humectandi:cõglutinandi. Sera. li.aggre.ca. habe: Habe eſt arboꝛ cuius gum⸗ mi eſt dꝛagantũ:cuius radix groſſa lignoſa.⁊ vocatur dꝛa gantũ:ex q̃ apparet res quedam ſuꝑ terrã:vñ egrediunt᷑ rami eius.et ſuntrami ſeu virgebꝛeues duꝛi exteſi ſuꝑ faciẽ terre àbꝰ ſunt ſolia gracilia ꝑua plima.⁊ inter ipᷣa ſunt ſpine albe eqles dure q̃ tegunt᷑ ⁊ occultant ab ipſiafolijs. Dra gantum eſt humiditas quee⸗ manat ex radice ipſa qñ vulnerat᷑ ferro et iꝑe ſue maturationis apparent qñ vul nerat in lo co ſciſſure:⁊ radixipavocat᷑arabice chachita ⁊ meliꝰ ex dꝛaganto eſt clarũ puruũſſubtile:cu⸗ ius ſapoꝛ vergit ad dulcedinẽ.qð arabicevo⸗ cat ſichiratim. grece nagantũ.latine vero cea⸗ gantum. Halie.viij.ſim.ſar ca.de dꝛagano. — . — ⸗—W vo lun, ⸗ Wς Be Herbis Dragantũ vinus eius eſt pꝛima qᷓ deſiccat et ſecunda gluninat:et tertia eit q frangit acuita tce reru et acutaꝝ calidaꝝ.fri.in.ij.humi.in.i. DOperatio nes ¶ Sera. auc. Dyaſ. Clirtus eſt ei glutin atiua ſicut virtꝰ gũmi arabici.⁊ ipᷣm adminiſtrat᷑ in cohol oculoꝝ ⁊ in medicinis tuſſis et aſperita te canne pulmonis:⁊ abſciſione vocis:⁊ curſa catarri ĩ vuula.qũ fit ex eo ↄfectio cũ melle ⁊ ponit ſuꝑ linguã.⁊ tranſglutit᷑ qd de ipo diſ⸗ ſoluit᷑.aut datur de ipſo.ʒ.i:poſtq; infunditin vino cocto dulci:et tunc valet etiã ad doloꝛẽ renũ.vvlcera veſice qñ miſcetur ei ex coꝛnu cer uino aduſto.⁊ parũ aluminis yameni. phibet nocumentũ moꝛſus ſerpentũ. (SEt idẽ auc. Albugerig. Dragantũ eſt frigi dũ:et ẽ in eo humiditas q̃ laxat ventrẽ.⁊ ↄfert tuſſi ⁊ vlceriba oculi:⁊ lippitudiniba eius:⁊ re⸗ pmit acuitatẽ medicinarmũ laxatiuarum. ¶ Etidem auc. Meſarugie.Eſi bonũ vlcerib⸗ veſice et aſperitati gutturis et lingue. Et idẽ auc Habix.Eſt in eo res modice cas lldit atꝭ ⁊ hũidit atis ⁊ laxat ventrẽ ⁊ ↄſert tuſſi et vlceriba pulmonis.⁊ glutinat vlcera inteſti⸗ noꝛũ:niſi qꝛ addit in ſolutiõe et ↄfert vlcerib⸗ ocijli.⁊ lippitudini qũ inſundit⁊ diſſoluit᷑ ꝛcol liriſat᷑ cũ aqua eius.aut ponit᷑ in vulneribus:⁊ cõuenit ⁊ miſcet cũ medicinis acutis laxatiuis qꝛ ꝓhibet nocumẽtũ earum et aggrauationẽ ipſius medicine ſupꝛa naturam ſi deo placuit. Jounã aſſandi dꝛagantũ inuenies in ca. Gũ⸗ mi arabicuůdeg. ðMB q Dyaſ.Dragantũ in pulucrẽ redactũ ⁊ cũca lida aq̃ potatũ cos qͥ ſpaſmũ patiunt᷑:vel qᷣbꝰ aliq̃ intrinſecꝰ vene crepuerũt ſilr ſanat I Balienus. Aqua oꝛdci in qua coctũ fuerit dꝛagantum per noctem remouct ſiim ¶ Contra ſciſſuras oꝛis et labioꝛũ ⁊ palati vl ceratões vel excoꝛiatiões.diſloluat᷑ dꝛagantũ in aq̃ ro.et ꝑ pannũ epmat᷑:⁊ cũ glutinoſita⸗ te ↄfic iat᷑ puluis amidi.⁊ inungaĩ petia.⁊ illi⸗ niat᷑ lingua vel labiũ ſepe et cito curantur ¶ Ad faciem dealbondam et pannũ ſuꝑf luũ remouendũ ponat᷑ dꝛagantũ in aqua ro.ꝑ no ctẽ mane addito goꝛace vel camphoꝛa in par⸗ ua qntitate.⁊ facies freqᷓnter illiniagk ¶ Scd attende q; qũ dꝛagantum in medici⸗ nis ponitur:per ſe debet teri:quia contritiõi reſiſtit.Si enim cum alijs ſpecicbus contera⸗ tur pꝛius in fumum reſoluentur alie ſpecics qᷓ; dꝛa gantum ↄteratur. Capitulum. dvij NN — — 5 2 .S 1 * *„ „ —— . Oaan dicũt eẽ pulegiũ agreſte vel batin berba ẽ incida et plus chꝛetica moꝛdax:vt pulegiũ hʒ ſolia lanoſa:⁊ ſuꝑocẽm fruticẽ ineſt ei velutlana ſed nec floꝛẽ hʒ nec ſe men. Cirtꝰ eſt ei tãta q̃nta pulegio.ſed paulo inſcidioꝛ. Eſt et aliud genꝰdiptanni qð habet folia ſiſimbꝛio ſilłia ʒ vᷣgã maioꝛẽ nigrãꝛ mollẽ ciuſq; ſo. odoꝛẽ hñt ſiſimbꝛij.E ſt ãt diptãnis leptomerꝭ et calefaciens leniter ac ſtringene. Hpprrationes Iſi.Diptãnu tãteporentiecſt vt ſerrũ a coꝛ ꝑe expellat:⁊ ſagittas excutiat.vñ ⁊ciꝰ pabulo fere ꝑcuſſe ſagitas acoꝛꝑe in herẽtes eijciunt hãc qͥdam latinoꝛũ pulegũ matris dicũt ꝓ⸗ pter belli tela exeuticnda. ,„ ¶ Plat. Diptannũ expellit venenũ.xñ pᷣcipue ↄtra moꝛſus venenatoꝝ aĩaliũ daĩ ſuccus ꝑo tui et ctiã vulnere imponit᷑ vel puluis ſi ſuccus nõ habet᷑. E ſt aũt berba ca.⁊ ſic:in.ii.gradu: Huius radix eſt maioꝛis efficatie qᷓ; he ba et vij idis qᷓ; ſicca.q¶ Ex diptãno ⁊alns qbuſdã põt fieti ↄfectio q̃ vicetriace ꝓbet̃᷑. — Diptannũ etiam educit ſetũ moꝛtuſ.valct e tiã contra cpilentiam et cõtra paraliſm. ¶ Dxyaſcoꝛides. Si igne ſuꝑponatur auiſfu⸗ migio adhibeatur moꝛtuos in vtcro infantes cxcludit.ui etiaʒ tãta eſt virtus:vxt a capꝛeis Iptamũ. Dyaſ. Dyptamũ vel diptꝗ O tieſt. ſemen vt caulis. radix tenuis et ſuperua cua.Et in chꝛeta ãt nõ ſpecioſe naſcit᷑ mireq; a D K Trattatus 4 xc aliquibbeſtũs ſagitta ꝑcuſſis ſi comeſta fuerit:itotim eam foꝛis eijciat. Preterea pſeun? do dipta nnũ loc multis naſcii ſile ſupdicto. ſed virtute interius:q; nimis inſcidũ ẽminoꝛẽ q; cfficatiaʒ hʒ.¶ Idem diptannũ vrinã mo⸗ uet:ac mẽſtrua pducit.et odoꝛe ſuo incẽſa vi peras et ſerpẽtes interſicit. ¶ onſtã. Diptä nũ vulncra hũoꝛibo et melancoliã mũdificat. bibitũ aut ſuppoſitũ menitrua ꝓuocat.ſecun⸗ dinã et fetum moꝛtuũ expellit. Pli.li.xxv. Cer⸗ ui vt indicauimus) diptanum oſtẽdere vulne rate eo paſteſtatim decidẽtibo telis. Nõ ẽ ali⸗ bi qß in chꝛeta. ramis pᷣtenue pulegio ſileʒ ferꝰ uens et acre guſtu. Jolijs tm̃ vtunt᷑ flos null⸗ capꝛis experitur. ¶ Pro eo eſt 1 pſeudo dip⸗ tannuũ multꝭ in terris naſcẽs ſolio ſimili ramu lis minoꝛibus.a buſdã condris vocatũ.mĩo ris eflectus ſtatim intelligit᷑ diptannũ mima poꝛtiõe accendit os.qͥ eã legũt in ferula vel a⸗ rũdine ↄdunt pꝛeligantq; ne potentia euaneſ cat. Sũt qͥ dicũt vtrãq; naſci multipharniã ſed deterioꝛes in agris pinguib.i¶ Et verũ q daʒ diptannũ vel dictannũ nõ niſi inaſperis.Eſt et genꝰ tertiũ diptãni.nec facie nec effectu ſile folio ſiſimbꝛij ramis maioꝛibus.pcedente illi ſualione. ꝗcd inchꝛera naſcit ininito ſtare ceterꝭ eiuſdẽ generis alias genitꝭ. ꝓrime vero qð in parnaſo.alioqͥn biferum eſſe.¶ Et pel⸗ uim mõtẽe in Zheſſalia:⁊ eleutriũ in euboca.⁊ totã Archadiã et Lyconiã:Zradunt archa⸗ des q dẽ nõ medicaminibo vti: ſed lacte circa trẽpus veris.eo ꝙ; tüc maxime ſuccis herbetur geãt:⁊ medicent᷑ vbera paſcuis.i¶ Bibitũ aũůt lac vaccinũ ceo ꝙ boues omino voꝛitere in her bis ſunt.i¶ Idẽinli.xxvij. Diptannũ ſagittas pellit pota.et alia tela extrahit illita.¶ Halie. Specici q̃ vꝛ diptannꝰ virtus eſt ſicut pule⸗ gij vomeſuci:niſi qꝛ ẽ ſoꝛtioꝛis vᷣtutis:qꝛ non lolu bibitu:ſed ex eo factũ naſcale ſeu fumigiũ ctrrabit fetu moꝛtuum.et extrahit ſagittas de coꝛꝑe ſtatim deeo accepto cbubod Oronicũ. Sera.li. aggre. cap. vgro⸗ albe interius.exteriꝰ vᷣo ad citrinita⸗ tẽ tendentes.et ſunt fruſta in groſſitudine ra⸗ moꝛũ ſcitaragi.et in magnitudine nodi pulli⸗ cis ad plus.et ſunt aliqᷓntulũ dureet graues ⁊ deferunt᷑ ex ſyria.Et doꝛonicũ ex ſyria eſt illð quod magis adminiſtrat᷑ eſt calida et ſicca in nig.i. doꝛonicuz. Dicit ꝙ ſunt vene M ¶ Doꝛonicũ ↄſen doloꝛib qͥ generant᷑a ven toſitatibs matric ¶ Et cõfert moꝛſibveneno ſorꝛpaſcun eoꝝ bibitũ.et facio emplaſtro cũ co et ſic eo et ficubus. z intrat in cõfectioib⸗ —— ¶ Aben meſuay. eſt ca. ⁊ ſic.⁊ ↄfert vẽtoſitati cauatã.i¶ Aui.de viribocoꝛdis ðᷣt ꝙ ↄſoꝛ.coꝛ DO 2 — S. S Pe ☚ De Herbis Capitulum. tlix 6atica. Pplatea: Epati üaäaaga⸗.àa? herba creſcẽs ĩ locꝭ Raqdſis lapidof.hʒ fo.mi numa Terre lapidibuſcq; aeadcherẽtia. Et dici epa⸗ nniica qpcipue epat at iu b figida ẽ et ſicca. Et que bʒ maioꝛa folia ẽ melioꝛ.habetq; vᷣtutẽ in ſri⸗ gidãdi:et ex ſubtilitate ſubſtãnie ſue cõfoꝛtãdi ¶ Serapion aucto.Galieni.E patica naſcit in lapidibo humectis.⁊ cadit ſuper eam ros vył gutta aque.et eſt ſimilis lenticule aque.Et q̃n to maioꝛ a bʒ folia:tanto melioꝛ eſt.irigida eſt ct ſicca in pꝛimo grau. HPHoprerationes ¶ Epatica valet ↄtra opilationem ſplenis ⁊ epatis ex calida materia.Et cõtra oẽm egritu dinẽ epatis calide Et cõtra apoſtemata cali⸗ da ſuperpoſita trita.Eſt enimrepercuſſiua ¶ Sera. auc. Dyaſcoꝛidis.Uirtus eius eſt q̃ inſrigidat frigiditate pauca et deſiccat et ab⸗ ſtergit.Et emplaſtrũ cũ ea factũ abſcindir mẽ ſtrua.Et poſita aut cathaplaſmata etiam ſe⸗ dat apoſtemata calida.Et cnrat empetigineʒ et confert yctericie. ¶ Et couficitur vel miſcetur cũ melle.aſpꝛedi⸗ nem oꝛis vel lingue diſlenit. Et ꝓhibet fluxum bumiditatuʒ ad membꝛa.Eſt enim frigida:ſic ca et ſtiptica. ¶ Platea.Et ðꝛ epatica que pꝛecipue epatis ? lunatiua. Syrupus factusex aqua decoctio niseius:addito reubarbaro in fine decoctẽis ptra vctericiam eſt optimus. Sedin oibusaqͥs ex quibus ſyrupus ſit cõ tra calefactionem epatis poni debet epatica multum enim iuuat. Itcruũ.Lontra calida a⸗ poſtemata valet in pꝛincipio trita et ſuperpo⸗ lita: Operatur enim repercuſſionem. BGB anus vel Ebenus.Ariſtoteles in li⸗ bꝛo de plantis. Ebenus ⁊ ea que illi vi cina ſunt merguntur in aqua: quia in eo raritas eſt parua:mec eſt aer in ipſo qͥ poſ⸗ ſet ipᷣm tollere. Partes enim eius ſuntmultuʒ ſolide. In terris nempe valde calidis et ſiccis lante nõ habẽt humoꝛẽ qͥ materie ſufficiat. deoq; partes cõpacte ſunt et anguſti meat⸗ Vndec aloꝛ plantam mter albedinem et nigre ainem coloꝛat. Jitq; lignum huius nigrumet nuatiua. Inpmo gradu mergikin aq vtchenus. Pryaſcoꝛides.Ebe⸗ num eſt lignum qð ex ethiopia venit:coloꝛem habens nigruʒ duplici caligine.tactu lene du mm et guſiu ſtipticum. In coticula conſrica⸗ tum. oſtendit coloꝛem ruſum.E ſt alterũ ex In dia coloꝛe vario:ſed melius pꝛedictum. Muls⸗ tiq; amomina ligna et accanticavendũi:qiia cbeno ſimilia ſunt:ſed inde fiunt nota.qꝛ mol⸗ liaſunt nõ grauia.Cunq; fructũ ferunt haſii⸗ lia coꝛũ ſubruſi coloꝛis apparent:nec ocoꝛem nec guſtum talenbabent. Eſt autẽ optimum quod eſt nigrumet equaliter lene vir es habẽs in guſtu acres.¶ Exli.dena rex.E benue eſt arboꝛ cuius lignũ duniſimum ct imputribile: non ſacile cedens igni Quod licet in ignẽve⸗ hementiſſimũ ardeat quodãmodo et abſuma tur:nunq; tamen cius com biſtio manſit in flã mam. Coꝛtex cius lenis eſt vtlauri hionum Pperationes ¶Dxaſ. E banũ vlceriboculoꝝ vrilitatẽ ſacit Lirtus eſt ei etiã purgatoꝛia.Et idco caligies oculoꝛũ ⁊ rcumatiſmum deterpit acpꝛohibet. Multi cotilas medicinalesex co faciunt ¶Aliquivcro miturã et raſnameius et linii B tura minfundunt in vino die ax noctett poſt/ terunt facientcs colliria. lij Parino aquaz mittunt Combmritur etiãin cacabo cmdo be ne munito q;giu cinerẽ ſaciat ⁊ lauat᷑ vt molib do qutpulins ſacit ad ſiccitatem oculoꝛiu. ¶ Auicen. Ebenus calida eſtet ſicca in ſecun do.Ex eo melioꝛ eſt nigra equalis in qua non ſunt linee.et in ſuo tactu ſimilatur coꝛnui toꝛ⸗ natili:E ſt aũt valde compacta ⁊ ſolida.in cu⸗ 4 . ius ſapoꝛe eſt moꝛdicatio. OD ¶ Cunq; ſuꝑ carbonem ponitur oe acutus ex ea odoꝛat᷑ fricicat᷑ in aqua ſicut pul ueres lapidum.Et eſtſubtiliatiua et abſterſi⸗ ua.abſtergit pannum oculi et albuginẽ:et ad eius fricationẽ colliria ſiunt. ¶ Confert et vlceribo antiquis eius ſerratura aduſia et obt almieſicceet ſcabiei oculi. ☚ . . „* P . 84 õ Capitulum. elxxj. IPnue habet ſolia rotunda eraſpera ba⸗ è‚vſtas tenues ſimilia elixine:ſec minoꝛa et rotunda et aſpera. haſtas habʒ tenues duo drvus palmis longas.qͥnq; aut lex exxnaracice babens folia plana guſtu ſtiptica Faſcitur lo cis cultis et in agris.i¶ Plinius caxꝑ itulo cla⸗ nn. Elatin ramulos habet quinq; aut ſex tenu Exgxꝑget oblongos.lſolia quaſi piloſa et ſiiptica ¶ Balie. vi. ſim. ſar. ca.elatin:mcdiocruterẽ in⸗ — tur odoꝛbonꝰ et £D 2 Latinus. Dyaſcoꝛides capitulo elati . — 5 —— ¶Drxaſco. Jolia eius in catbaplaſmatibo ad/ bibita polenta reuma oculoꝛum et tun oꝛcz ꝓ biber. E lixatura ciuus bibita diilinericie muͦi fice medicatur. ¶ Olinius. Jolia eina in ſomento lachꝛmal ¶ Alexandercapitulo de paraliſi et agiro ⁊ e⸗ latis acoꝑum id eſt mitigatiuum ex agyro mi kum a connotlcc flatAd giſtißtaals in A . „* . Capitulum. tlxi. Dera arboꝛea. Iſidoꝛꝰ.Edera dicta ?t co ꝙ arboꝛib reptando achereat vel vq; hedis ſupꝛa lactis abundantiam a vetenibe in eſca pꝛebeat᷑.E dereſnigide terrein⸗ dices ſunt fm phiſieos. NHam antifarmacon cbꝛictas eſt ſi s ad edera coꝛonet᷑.¶ Plimius libꝛo vin. Apꝛi edera medeni ſibi. Idem libꝛd xvi.Edere quoq; ſolia nõ decidunt:ct angulo. ſa ſunt.ſolioꝝ quidẽ vnitas in ſuo permanet cuiq; genere:pꝛcterqᷓ; populo et cdere.Edera iam in alia dicit᷑ naſa quã negauerat iheoſta ſius.nec in India niſiinmonte mero: ¶ Ale⸗ xanc er vero ob raritatẽ ua erencitu coꝛonato æx india victoꝛem rediſſe liberi patris excplo t ſch 34 6 ſo t 1 ſa 6 . ⏑ R Oe De Herbis putredinẽ narium tollit. lachꝛymũ eius pediei Arboꝛ eſt inimica ſat oĩbꝰ. S eyulchꝛaq; ad muros ruũpens.ſerpentum vᷣo frigoꝛi gtiſſima vt mirũ ſit eũ in honoꝛe vllo habitã. Dyaſco. ca.ciſſos.Edere genera tria ſunt: alba: nigra: ⁊ elix. Alba vo ſemen affert albu.nigra nigrũ aut croceum:quã multi ð voniſi vocãt.E lix vo nõ habet ſemen:ſed folia minuta ⁊ angulo ſa⁊ groſſa. Higra vero vocat᷑ dponiſia a ba⸗ cho:qui oyonuius vocabat᷑:quẽ potatũ ede⸗ ra coꝛonatũ aliqui tingebãt.ſut em̃ edere frigi de ⁊ terre indices.vnde ſunt frigidum antifa: macũ ebꝛiantis.ſi quis potatus edera coꝛona tur.nã coꝛonatus edera nõ inebꝛiat᷑. Unð illo tꝑe nõ incoꝛnubant᷑ edera:niſi ad ſummũ po⸗ tati vt fugerent ebꝛietatẽ.q¶ Cheodoꝛus pꝛiſci anus vocat fructũ edere coꝛimbum a coꝛono as.qð eſt verbũ actiuũ.⁊ inde deriuat᷑ coꝛrela tiuũ:⁊ eſt pꝛemiũ alicuius certaminis.et inde venit coꝛimbo.i.ederefructus:qꝛ inde coꝛona⸗ bant᷑ antiqui:⁊ potiſſime poete i ſignũ virtuo ſe repletionis capitis.¶ ¶Iñ Ouidius metha. q̃rto.Et gradus diſtinguit vel ecoꝛimbo.Eſt alia edere q̃ vocat᷑ terrena.Et alio noie vocat cameaſſos.ſt aliud genus ciſios nõ veꝝ ſᷣm Dxyaſcoꝛidem ca.ciſſos.ſed ſic per quandã ſi⸗ militudinem vocatur:quã multi vocant ciſte⸗ ron:id eſt roſam caninam. ¶ Dyaſco. Oĩs edera habet virtutẽ viſcidã ⁊ ſtipticã:vnde nerui citius eã ſentiunt cõtrariã. Vnde ex ↄtrarijs cõpomi᷑ virtutibo.Stiptica em̃ ⁊ frigida ⁊ aeris calida ⁊ aquoſa ꝑticipãs ſuba. Cuius ſolia viridia in vino cocta.ma⸗ gnas plagas ↄglutinant:⁊ malicioſa cicatri⸗ ſant vlcera ex igne facta.floꝛes eius digitis tri bus ſublati ⁊ bibiti diſſintericimedicant᷑ ſi bis in die bibere dant. folia eiꝰ mixta cũ cerotis cõ buſtionibo maxime ꝓſunt.¶ Itẽ folia eius cũ aceto cocta ⁊ impolſita ſplenẽ tumentẽ attenu ant.ſuccus eius naribainfuſus purgat caput: ⁊ doloꝛes capitis mitigat.i¶ um oleo puro decocto doloꝛibus aurium opitulantur. ¶ igre edere ſuccus aut ſũmitas eiꝰ ſi bibũ amẽtes hoĩes pᷣſtat.qnq; grana ſemĩs eiꝰco⸗ cta cũ oleo roſaꝝ in coꝛio maligranati et auri dextre inl uſa ſiniſtro dẽti dolẽti medentur. Et vt cathaplaſma impoſita capilloſ nigre ſcit. ſilr ⁊ vt vlceriba vtilia ſũt.folia eiꝰtũ vino cocta cõbuſtioniba medicant᷑maculasimpo⸗ ſita emẽdant.ſũmitates ipᷣius bibite vel ſupo ſite mẽſtruis imperãt.¶ Poſt purgationẽ vᷣo mulien.ʒ.i.bibita generare non ſinit.¶ Cacu⸗ minaipſius tmita ⁊ melle addito ⁊ ſuppoſita ab oꝛſum pᷣſtant. Succus eius naribo immiſſus los occidit:⁊ capillos euellit:qͥbo euuliis im⸗ poſitus non renaſci ſinit.i¶ Et in dente cauũ miſſum doloꝛẽtollit ⁊ im coꝛrũpit. ¶ Succꝰ radicis eius cũ aceto bibitus moꝛiſibo lpalan⸗ gionis occurrit.¶ Pli.ca.deedera. Nalcit᷑ in diuerſis arboꝛibus et parietibo petris ⁊ terris. Huius folia trita diſſintericos remediat:⁊ fru mento mixto ad combuſtamet vulnera cance roſa pꝛodelt. 6 9 7 7*%“ Capitulum.clxiijj Dera terreſtris.NHal.vij.ſim.lar.ca.ciſ G os vel edera terreſtris.hec ex cõtrariſ vcõponitur virtutibus.habet em̃ quid et ſttipice ſubſtantie quaʒ quidem terreſtrem frigidam monſtrauimus exiſtere. Habet autẽ quid et acris quam oſtendimus calidam eſſe vt guſtus teſtatur.tertia aũt cum his aquoſa ſubſtantia participat:tepida cum viridis eſt. Cum enim ſiccatur hoc quidem dyafoꝛari pa mum neceſſe eſt. Reliqui vero terreſtrem frigi dam et Bpr et calid am q̃ acris ctt. Pperrationes ¶ Uiridis qͥ dẽ coctis frondiba cum vino ma⸗ gnaꝝ plagaꝝ eſt ↄglutinatiuus.icatriſat ãt et eas qᷓ ab igne vlcerationes.cũ aceto vᷣo frõ⸗ des cocte ſpleneticos iuuat ſeginoneg. vnde 3 frutex vt tepida participet caliditate. Tractatus ſanat reumata et vlcera antiqua ſm aures et nares.ſi vo acrius appareat cũ oleo dulci miſ cetur. ¶ Gũmi vo eius ſecu pedes interficit et capillos deſtruit.calide intatũ exiſtens vᷣtutis vt comburat. Idẽ GBal.vij.ſim.far.ca.citacus ſiue ciſtbarus.i.edeta ſtiptica eſt frutex in gu⸗ ſtu ⁊ in oĩibus q̃ m partẽ actibusfrondes:ad⸗ tñ et gemina parua trita ĩtantũ ſiccãt ⁊ ſtipti⸗ cant vt cõglutinent vulnera.floꝛes vᷣo ſuper oĩa ſunt oꝑatiuioꝛes.vt ſi cũ vino bibantur ⁊ Diſſinterias et ventris imbecillitates ⁊ reuma ta et hũiditates ſanẽt. Cũ vᷣo cathaplaſmant᷑ putridos humoꝛes vlceru iuuant.Eſt em̃ eoꝝ vᷣtus nõ generoſe ſiccatiua in.ij.gra:⁊ a men⸗ ſuratis cõplete.Eſt aũt frigidus intantuʒ hic L Capitulum. alxiiij Alchoꝛus albo. Dyaſ.capᷣ.de elleboꝛo aßm tranſlationẽnr̃am.E lleboꝛus alb⸗ Wvſolia hʒ ſimilia arnogloſſe:aut blete a greſti ſed bꝛeuioꝛa⁊ nigrioꝛa⁊ modicũ obꝛufa haſta ẽ ei longa duob palmiset rugoſa:⁊ citi us ſolet marceſci qñ ſiccare incipit.Et ſicut ca illi młta ex vna radice ꝓcedũt ſicut vᷣgule.na cit᷑ locis mõtuoſis.radix ſodi tꝑe arearõ dʒ: vtilisẽ aũt alba et tenſa et fragilis et plena et iuncoſa:quã cũ fregerꝭ velut fumum iactat:et albidioꝛ deintꝰ cũ guſiu ca.nõ valde ſaliuã pꝓ uocãs:plꝰaccepta hoĩem ſuffocat.meliꝰeſt q⸗ rinaicũ ⁊ it alicũ.capadociũ his albiꝰẽ ⁊ tenue Sera.li.ag.ca.cherb achen au. Dyal.cher bachẽ. i. elleboꝛꝰ. Due ſũt eiꝰſpẽs:albo ⁊ niger ſʒ alby ẽ plãta:cuiofolia ſũt ſilia ſolijs plãtagi⸗ nis ſeu folijs plãte dicte blete agrion.i.ſicle a greſt:niſi qꝛ ſũt bꝛeuioꝛa eis ⁊ declinantia ad nigredinẽ plꝰeiꝰ: vᷣſus rubedinẽ aliqntulũ tẽ⸗ dẽtia.⁊ hʒ ſtipitẽ q̃ttuoꝛ digitoꝝ longũ rugo⸗ ſum. ⁊ qñ incipit excoꝛiari deſiccat᷑ ⁊ putreſcit cito ⁊ apparet circa ſiipitẽ velut capilli ſubni⸗ gri.hʒ radiculas multas ſubtiles egredientes ab vna radice paruas ⁊ oblongas ſilr cepe lõ⸗ go.Haſcit mõtuoſis locis.Et opoꝛtet ꝙ fo⸗ diat᷑ radix ipᷣius plante ⁊ reponat tꝑemeſſis. Et melioꝛ ad colligẽdũ ẽ cꝰ plata extẽdit᷑ ſuꝑ terrã exteſiõe moderata.⁊ eſt albo ſacile frãgi⸗ pilis:multe carnoſitatis.nõ hñs acutas ſũmi⸗ tates ſiẽ ſquinantũ.Et qñ frangi euolat ex eo res ſilis pulueri.⁊ caro eiꝰeſi ſubtilis ⁊ nõ moꝛ dicat linguã moꝛdicatiõe foꝛti.ſʒ facit abũda re ſaliua ad os:⁊ caueat᷑ a nimietate ſua:qꝛ ſuf focat. Et melioꝛ ex eo eſtille qͥ defert ex terra que ðꝛ italia.ſed ille ꝗᷣ eſt ex caldechia eſt ma⸗ lus.ꝛ eit plata ſilis ſquinato:⁊ eſt ſuffocans. HPHperationes. ¶ Dyaſc. Elloboꝛꝰalbi fiegma ⁊ oẽs hũoꝛes vomitu purgat.xollirije nobilib. miſcet.cali⸗ ginẽ ocloꝝ purgat.ſuppoſitꝰ aboꝛſum facit. ¶¶ Infantẽ i vtero occidit. ſternutamẽta ꝓpuo⸗ cat polẽte mixtꝰ.molli ſoꝛices necat: elixus cũ carnibo citiꝰ eas madidas facit.nã niſi mixtus fueni polẽte aut ſiſamo aut ſucco ptiſane: aut ſucco tapſie aut mulſe aut ſucco lenticule aut niſi in pane coquat᷑ dani nõ põt:qꝛ ſic ab anti quis inuẽtũ eſt.¶ VGllon medicus doctiſſimꝰ ⁊ ꝑfectiſſimus diligetia lõga ⁊ rõne ſcripſii qua Diſciplina elleboꝛus det. Mlii vᷣoi ſucco mul ſe mixtũ dãt poſtea dtes mãducare illis qͥ H acceꝑint qͥ ſunt foꝛtiſſimi coꝛꝑe.vñ datũ diſci plina ſuꝑioꝛi nullà oflocationẽ facere põt cũ aceto mixtus.⁊ colliriũ factũ ⁊ ano ſuppoſituʒ nauſeam ꝓhibet.i¶ Gal.Elleboꝛus vterq; tã albo q; niger abſterſiue ſilr ⁊ ca. vᷣtutis ſunt. qᷓ re ⁊ moꝛfeis ⁊ empetiginibo ⁊ ſcabiebo⁊ lepꝛis cõueniũt: quinetiã ſiſtulas moꝛtificant duob⸗ aut trib diebo:ſed dentiũ doloꝛibo cum aceto cõferũt.¶ Jo.meſue.dicit clleboꝝ albũ debe⸗ re vitari.Eſt ẽ pᷣſocatiuus.ſuꝑ nigrũ aũt de bere pᷣſumere cõcoꝛdãt omnes.cxt ꝓpꝛie rectiti⸗ cando ſ̃m artem et legẽ et nõ cõuenit niſi robu ſtis coꝛpoꝛibus et animoſis:⁊ tẽpoꝛe veris. ¶ Et ꝓpꝛie datꝰ quidẽ qñ ⁊ cui cõuenit.⁊ qua⸗ ₰ De Herbis liter acqrere facit iuueneſcctiã: ꝛ in columitatẽ et moꝛes laudabiles ⁊ cõplexionẽ bonaʒ. Hoc em pꝛietas: ſicut Hypo. dicit: ⁊ ꝓpꝛie quideʒ mũditricat coꝛpus totũ a ſuꝑfluitatibo materi⸗ eru coꝛruptaꝝ:⁊ ſolutione educit cũ facilitate colerã ꝑmixtãâ. ⁊ groſſum flegma. et colerã ni⸗ grã cũ virtute ⁊ ſine moleſtia:⁊ mũdificat ſan⸗ guinẽ et attrahit a venis ſuꝑfluitates admi⸗ Ltas ſanguini immo toto coꝛꝑi:⁊ aↄcauitati⸗ bus mẽbꝛoꝛũ et partib⸗ remotis acute. ¶ Et ex rebus ſolẽnibo mũdificãdo cercbꝝ⁊ caput totũ inſtrumẽta ſenſuũ et neruos et veſica ¶ Et cõfert iuuamẽtũ magnu egritudinibus cax ſicut ẽ ſoda ꝓpꝛie ⁊ emigranea ⁊ mania et melãcolia ⁊ vertigo ⁊ epilẽtia⁊ ꝑaliſis.⁊· aque q̃ deſcẽdunt adoculũ.⁊ ↄfert egritud inibo iun⸗ cturarũ et duricici:⁊ apᷣatib⸗ eaꝝ ⁊ ſcrolul. et ẽ ſicut tyriaca ⁊ medicineantonomatice ad le⸗ pꝛã.cancrũ:vt ſpẽs herpetis ⁊ bothoꝛ q̃ ſe co medunt.Er hec Johã.meiue de nir , ¶ Alboaũt foꝛtiter et diff iculter vomere facit cu accidetiba timoꝛis.et ↄfnicatꝰ ex co ad egri/ tudines cutis:ↄfert cũ vᷣtute:et curat ſcab iem empetiginẽ et lentigines.et ofert vterq; ellebo rus fiſtulis et vlcenbo fraudulentis. , Capitulum. lxux e Tleboꝛuoniger Aui.li. i..ca. ð elle. El leboꝛus ille ꝗᷣ niger ẽ: eſt iruſia inciſa et eius acuitas ſoꝛtioꝛ eſt acuſtate albi.ꝛ ili qᷣ ipᷣm colligũt pꝛeſeruant᷑ ab eius nocumeto co medẽdo allia ⁊ bibẽdo vinũ.⁊ folia qͥdẽ plan⸗ te ci? ſunt ſilia folis ſquinatiſʒ lunt vchem ẽti⸗ oꝛnigredis q; ipᷣa.ethʒ crue bꝛeue ad purpu reitatẽ declinãs.⁊eiꝰ figura ẽſicut fſigura ra ce mi. ⁊ in ipſa eſt fructus:: hʒ venas ſubtiles ni⸗ gras.ex cuiuſcũq; q̃ruũ radice ſicut duo capita cepaꝝ egrediunt᷑.Et qð de eo admiſirat᷑ ſunt vene iſte. Et oꝛit᷑ in ſiccis locis. Melioꝛ ẽ q eſt mediꝰ inter veterẽ⁊ nouũ ⁊ groſium⁊ cxtenua lũ hñs coloꝛẽ cinericeũ.⁊ qͥ eit velociterſi rãgi⸗ bilł⁊ nõ põderoſus.in cuiꝰ vacuitate q̊ddaʒ ſile tele aranee ſapoꝛẽ hñsacutũ : moꝛdicans⸗ linguã.Et bonũ qͥdẽ qð admiſirat᷑ ẽvt aſſu⸗ mat?᷑ lignũ paruũ qdð eſt apud radicẽ eius:⁊ in fundat᷑ parua qq? excoꝛiet᷑.et aſſumant᷑ coꝛti cesillius ⁊ exſiccent᷑ in vmbꝛa.⸗ adminiſtrent triti et cribellati.¶ Jo. meſue. ca.de elleboꝛo. Eius ſunt due ſpẽs Hã alius ẽalbotaliꝰniger FHiger incolumioꝛ ẽ albo. Cnde minat albus accidẽtia timoꝛis ⁊ tremoꝝ. Niger vᷣo acqrit ei iuuen eſcentiã ⁊ incolumitatẽ:⁊ ex co q ma gis cligit.: ꝓpꝛie cuiꝰſapoꝛ ẽ acutus mo:cicãs guſtũ.et hñs ſa poꝛẽ ſicut aſarũ ꝓpꝛie: cet qð eſt frangibile.et mediũ inter ſubtile et groſſum. et mediũ inter recens ⁊ antiquũ:⁊ medium inter ponderoſum ⁊ leue:immo plus leue q; ponde roſum ⁊ qð ẽ leue carens aſperitate Et melioꝛ pars ipſius planteẽ radix ipſius.Et melioꝛ ꝑs coꝝ ſunt cutes ipſoꝝ.Et melius tpᷣs collectid⸗ nis ipſoꝛum ſunt ver ⁊ eſias. Dperationes ¶ Dxaſ.Radit elleboꝛi nigri accepta coleraʒ ⁊ flegma ꝑ vẽtrẽ purgat.Alij ſcamoneã ⁊ ſal miſcẽt. 5.i. multi cũ viſcell eã coquũt:multi cuʒ lenticula.nã ſic accepta vẽtrẽ purgat.¶ Pur Gatio illa melãeoli cꝭ:epilentici:arteticꝭ et pa⸗ ralitic medicat᷑.¶ Suppoſita mẽſtmiis impe rat:abo:ſum ſacit.ſiſiulas purgat impolitg. ¶ Reddit auditũ pꝰ rriduũ ciecta.ſcabiẽ pur⸗ gat mixta libanotidi cere et piciliqͥde et oleo citrino aceto addito.ſola vt cathaplaſma im⸗ poſita maculas oẽe coꝛꝑis tollet.lepꝛas ocs 2 ʒernas limpidat.ſcabies curat in aceto cocta ⁊ gargariſmo accepto ſeu adhibita doloꝛẽ dẽ tiũ mitigat.⁊ miſcet᷑ ⁊ ſtiptic medicamib mi xta vino ⁊ polline oꝛdei.⁊ vt cathapiaſma ad hibita dropicꝭpᷣſtat effectũi Et ſilino fuerit inſerta ⁊vino merſa vinuũ catarticũ rrddet:aqᷓ in qᷓ fuſa fueritſi domui aſpergat᷑ muſcas ct pulices necat. ¶ Hoc ca lodit᷑ celeriter ſodi opoꝛtet:qꝛ tarditate ſodiẽtꝭ viſuʒ hebetat. aut doloꝛẽ capitꝭ cõmouet.nã plimi ſoſtizen cius D Trattatus Alle ſiunpto ⁊ vino potato ſecure fodiebant/ Aui. Elleboꝛꝰ niger ↄtert linitus ſuꝑ moꝛfe am cuũ aceto.⁊ ſilr ſuꝑ loca in qbo ſũt ſoꝛdes et ſilr ſuꝑ albã moꝛſeã ⁊ eradicat verrucas ¶ Et euacuatio q̃ fit cũ ea ↄuenit albaras. Doſis „ nigri eſt a Krrat.vi.vſq; ad. ʒ.i. ¶ Konte lulaxꝝ qᷓs deſcnipſit Haly.q̃rü iuuamẽtũ eſtvl timũ ad melãcolicas egritudines: cqncũ ? le pꝛã et mo:feã nigrã difticilẽ: qᷓrum eſt hec per/ mixtio. Recipe vere pigre..xij elleboꝛi nign. Polypodij ana.·3.v. agarici lapidis laʒuli ſali indi.coloqntide ana.ʒ.iij.doſis a ʒ.ij.vſqʒ ad gureos.ij. ſunt ſane et exgte. j/’Apatoꝛiũ.Dyaſc.Ca.de eupatoꝛiom C traſiationẽ nram Eupatoꝛiũ frutex eſt WVVſarmẽtoſa haſtã hñs rectã ⁊ lingnoſaʒ tenuẽ ⁊ nigrã ⁊aſperã in cubiti ynius lõgitudi nepoꝛrectã aut amplius. olia ſunt ei in gyro Diuiſa ſicut pentaſilon aut canapis:cuius fo⸗ lia in capite inciſa ſunt vt ſerra.ſemẽ a media haſta aſpeꝝ et ſubtus decliuũ eſt ei.¶ Aui.lſib. i.ca. de eupa. Eupatoꝛiũ eſt exherbis aroma ticis.⁊ hʒfolia q̃ ſunt ſicut folia canapis. Et flos eiusẽſicut nenufar. eſt illud epadmiſtra tur.⁊ ſuccusẽ ca.in.i.ſic.in.ij. Eſt ſubtiliatiuũ inciſiuum valde abſterſiuum ſine attractione et ſine caliditaremanifeſta. Et in ipſa elt ſtip⸗ ticitas pauca cet ponticitas et amaruudo ſoꝛ⸗ rat. vi.vſq; ad.ʒ.i.¶ Confectio pil tis ſicut ẽ amaritudo aloes ¶ Pli. ca. ð eupa. Eupatoꝛiũ regiã hʒ actionẽ:caulis ligno ſini gricantis vrſuti cubitalis aliqñ ⁊ amplioꝛibꝰ folius per interualla qnqʒ vt canapis ꝑ margi nes inciſis nigris ⁊ ipᷣis plumoſis radiceq; ſu⸗ ꝑuacua.¶ Hal.vi.ſim.tar.capᷣ.de eupatoꝛio. Eupatoꝛiu ẽherba q̃ vocat᷑volucrũ maiusvł agrimõia.ciiꝰſubſtatia ẽ ſubtił.ſapoꝛ cius eſft ſtipticꝰ.Et vᷣtus eiꝰẽ ca.caliditate modica et deliccat. Sʒ ſciendũ q; eupatoꝛiũ ſir fm Dy aſ.ca. de agrimonia vocauerũt antiqͥ radicem agrimonie:eo ꝙ; ẽ dimetica valde. Itẽ fmeũ dẽ ca demarubio. Marubiũ etiã q a eupato riũ vocauerunt:qm̃ valet ð vitia epatis.⁊ pꝛo tãto nõ ẽ ven eupatoꝛiũ.qm̃ Dyal.facit ſemo tim ca. de eupatoꝛio:⁊ ſemotim de marubio ⁊ agrunonia. Hoc ſiir voluit Jo.meſue. ca. de eupatoꝛio cũ dicit: ꝙ dicũt aliqᷣ e ẽ herba pu lici. noluit fin verũ ꝙ ſit herba illa quã latini vocãt pulicariã eupatoꝛiũ.qm̃ Dyaſ.facit ſe⸗ motim ca. de eupatoꝛio.qð incipit eupatoꝛiũ. et ſemotim ca.de pulicaniavel herba pulicũ q⸗ incipit coinʒa.ſʒ ſicut dictũ ẽ dʒ intelligi De ſue.Nã ðt ꝙ eupatoꝛiũ ſᷣm q̊ſdã ẽherba puli⸗ cũ qm aliqui vocabãt herbaʒ pulicũ eupatoꝛi umet bñ. qm eſt diuretica valde:et valet õ vi⸗ tia epatis. Miroꝛ qᷓlitermedici noſtritꝑisnõ aduertẽtes vᷣba Dyaſ.Aui.? Sera. Plini.⁊ Gal.⁊ Damaſceni credũt herbularijs ſaliuaʒ agreſtẽ eupatoꝛiũ dicẽtibo q nec in ſapoꝛe nec in odoꝛe cũ eo ↄuenit.Si aũt in ipᷣa ſoꝛſan vir tutes eupatoꝛij inuenerũt: ⁊ ꝓ eo ponere volu erũt:cuiꝰgra ipᷣm eupatoꝛiũ vocauerũt.nõ lice bat dicere ꝙ idẽ eẽt: qm̃ eupatoꝛiũ pᷣt dici oẽ id ꝙ valet ↄᷣvitia epatꝭ. ab eu qð ẽ bonũ ⁊ pa⸗ coꝛ qð eſt epar.vnde eupatoꝛiũ.i.bonũ epati. ſz veꝝ eupatoꝛiũ ẽ illud ꝙ antonomatice ẽ bo nuʒ epati ſicut illud qð verũ eſt eupatoꝛium. Dperationes ¶ Dxaſ.ſʒ trãſla.no.Eupatoꝛiũ valet ðᷣ vitia A epati:⁊ folia eiꝰ ſicca⁊ axungia poꝛcina veteri addita trita⁊ impoſita dura vulnera ad cica⸗ tricẽ ducũt.¶ Semẽ vᷣo eiꝰ⁊ folia cũ vino bi⸗ bita diſſint ericꝭ et moꝛſibo venenatꝭ occurrũt medicãdo.i¶ Eadẽ ðt Sera.capᷣꝓpꝛio de mẽ te Dyaſ.⁊ addit.Et ſunt multi qͥ putãt ꝙ illa herba ſit agnmonia:⁊ errant:qꝛ eſt alia ab ea. Et nos q dẽ maniteſtauimꝰiã de eius cẽ in co qð divimus veeo.¶ Etidẽ auc. Bal. Intyria ca cheſar eupatoꝛiũ a ꝑit opilatioes epatꝭc fſoꝛ titficat ipᷣm.¶ Jo. meſue. Eupa toꝛiũ ſolutione educit colerã ⁊ flegma facile.⁊ eſt pᷣſeruatiuuʒ a putredine.i¶ Et ↄfoꝛtat ſtomachũ epar⁊ vi⸗ ſcerat: ↄfert doloꝛibo coꝝ:et eſt medicina ſple nis:ct opilationũ oim egritudinum ab ea la⸗ P — — — — — —— A = = S * 2=è? De Herbis ctatũ.i¶ Et ſebꝛibue lõgitꝑis mire ſubuenit. doſis decoctionis eius potio eſt a.ʒ.iij:vſq; ad vi.et puluis eius a.ʒ.ij.vſq; ad.iij.loco eius ponitur in defectueius abſinchij ⁊ aʒari.ana medium ponderis ipſius.¶ Auicen. Eupato rium eſt bonũ in initio alopicie et tyrie:et linit cũ adipe veteri ſuper vlcera difficilis ↄſolida⸗ tionis. ¶ Et eius ſuccua ↄfertſcabiei et pꝛuri⸗ tui qñ bibit᷑ cũaqua fumiterre et oximelle.⁊ ſi militer flos eius et ſuccus ipſius ẽ ſoꝛtioꝛ.Cõ fert doloꝛibo epatis:⁊ opilationibo eius et cõ⸗ foꝛtat ipſum.i Et cõtert duriciei ſplenis:et a⸗ poſtematibo epatis:⁊ apoſtematibo ſtomachi Eius herba et ſuccus conferũt maliciei foꝛme et accidentibus hydropiſis datũ in potu cum vino:et cõſert vlcenibo iuteſtinoꝛũ.¶ Lotert ſe bꝛibus cronicis:et antiquis ꝓpꝛie ſuccus eius ⁊ ꝓpꝛie cũ ſuceo abſinthij.loco eiusponii pon⸗ dus ceius de agato:cet medietas ponderis ipſi⸗ Capitulum. tlxvij. ◻ Uliragia. Paulus capᷣ.de euſfragia eſt erba que ſimilatur in ſtipitibus vyſo⸗ po:nifi quia ſtipites ſui habent coloꝛẽ violaceũ:⁊ nõ habent ramos.⁊ ſolia ſunt in ſti pitib a medietate ſuperius.et ſunt parua inci ſaſicut gallculi crilla.ct babet fioꝛes tendent⸗ tes ad albedinem ſatis paruos. BPperationes ¶ Medct doloꝛiboculox.et ↄſoꝛtat viſum A Capitulum.cdxvii. Mblici Sera. li. aggre. ca. de amleg belliget. ideſt miraboloni emblici⁊ bel lirici.De bellinicis habetur ſuperius ð B. in ca. bellirici. Etſunt ambeſfrigide et ſicce in ſine tertij gradus.i¶ Johan. meluecap. de mirabolanis. Mirabolani emblici ſunt er me dicinis confoꝛtantibo ſtomachumcoꝛ ⁊ epar⁊ viſcera. Et melioꝛes ex eis ſunt habentes fru⸗ ſta groſſa et denſa et grauia que minus cre⸗ ſaumt inoſſib, et plus in carnerari quoq; non habent ſpiritum.et ſunt frigide complexionis DOperationes ¶ Embliciſunt cõſoꝛttaiui mẽbꝛoꝝ.⁊ coadu⸗ natiui pantiũ coꝛũ.Et ſunt de extinguẽtibo in flãmationẽ in ſiomacho ⁊ cpate.Et ipᷣinutri⸗ ti maioꝛis ſunt operationis ⁊ minoꝛis coꝛru⸗ gatiõis.¶ MHodus nutriẽdi emblicos.Acci⸗ pe ex eis qᷓntitarẽ quã volueris et ſub merge in aq̃:⁊ expone ſoli vſq dũ tumefiant ⁊ hume⸗ ctentur:poſt expꝛime ⁊ pone in aqua mellis et dimitteꝑ duos dies. ⁊ deinde coque cum ſa⸗ Trattatus Aitate.⁊ poſtẽ;ᷓ coctifucrĩt dimitte parũ refni gerari: ⁊ adde cu eis mellis tabarʒet ſicut quar unt cũ ſpeciebo aromaticis ↄſoꝛtatiuis.ſicut cũ cinamomo xiloaloe gallia cardamomo ⁊ cro⸗ co et ſimilib.¶ Sera. auc. Gal. Emblici ha⸗ bent ꝓpꝛietatẽ denigrãdi capillos.et pꝛohibẽt caſum ipſoꝛũ.et conferũt emoꝛroidiba: ⁊ ipi tu meſcunt in aqua.i¶¶ Et condin ex eis faciunt operationes mirabolanoꝝ nõ conditoꝛũ:niſi quia ſunt debilioꝛes eis.et in belliricis maioꝛ eſt ꝓpꝛietas in acumine q; in emblicis ¶ Et idẽ auc. Gedigaꝛas.emblicoꝛũ ꝓpꝛictas cõfoꝛtat ſtomachũ:⁊ ꝓhibent coꝛruptionẽ ab co.foꝛtiſicant ſiomachũ:⁊ auget appetitũ cibi ⁊ incitant coitum:⁊ abſcindũt ſputũ ⁊ vomitũ ⁊ ſedant ſitim. ⁊ augent operatiouem ſenſus. Hirabolani emblici belliriciet kebuli mixti cũ oleo amigdalaꝝ dulcin ⁊ cum melle tingũt capillos coloꝛe nigro.¶ Johã.meſue. Dira/ bolani emblici educũt ſolutione flegma:⁊ ſunt ex rebus valde ↄſoꝛtantibo cerebact nemos.⁊ augent intellectũ:⁊ ↄſoꝛtant coꝛ:⁊ ↄferunt tre⸗ moꝛi eius.et mundificant ſtomachuma pu⸗ treſactione et confoꝛtant ipſum. et ſedant ſer⸗ uoꝛem in eo.et auferunt ſitim.et ad duntin ap⸗ Petitũ:ct ſedant vomitũiu. * „ . * . . H„ . . N „ . . Capitulum. ekxix tam partẽ totius et reconde.⁊ quidã — R Nadiuia. Auicenna. Endiuiarum alia C eſt oꝛtulana et alia ſilucſtrie.Deſilue⸗ ſtri in ſequenti ca.tractabitur.Et que dam hʒlata folia:quedaʒ ſiricta.ambe vincũt lactucam in aperiendo.¶ IJſaac in dietis par⸗ ticularibus.E ndiuia domeſtica ⁊ ſilueſtris ẽ: quarum domeſtica diuerſe virtutis eſt. Habzʒ cnim amaritudincm:poniicitatem et inſipidi⸗ tatem. Que iterum in duas diuiditur partes. Eſt enim endiuia hyem alis et eſtiualis. Hxe⸗ malis eſt inſipida pꝛopter a marituòinis ⁊ põ ticitatis pauc itatem.E t etiam inſipiditas eſt pꝛopter tempoꝛis frigiditatem. Irigida quidẽ eſt in fine ſecundi gradus.Quiq am autem il⸗ lam dicunt eſſe humidam:quod ſenſu non pa tet:quia ſiccitas cius palam eſtpꝛopter amarni tudinen ſui a tq; ponticitatẽ.fᷣm medicinam eſt vtilis.E ſtine autem eſt amariido maioꝛ: ſed frigiditas minoꝛ.E ſt enim frigida in gra⸗ du pꝛimo.ſicca in ſecundo medio.i Conſtan tinus in libꝛo graduum.Endiuia de amari⸗ tudine et poꝝtieitate compoſita:ct ſicca eſt in ſecundo gradu. Pperationts ¶Idem. Stomachum conſoꝛtat. opilatiãeʒ aperit. Suceus eius coctus et deſpumatus cum oiʒuccaro bibitus:Pumoꝛes expellit pu⸗ cridos:et diuturnas febꝛes curat:cathaplaſ⸗ mate inde facto.caloꝛ epatis et ſtomachi mi⸗ tigatur. Eum polline oꝛdei et olco roſco mixtꝰ apoſtemata calida:maxime ſiin oculis fuerit ſanat.Arteticos de caloꝛe mitigat.¶ Iſaac vbi ſupꝛa.Endiuia generat ſanguinem peioꝛẽ. ¶ Unde Halie.Lactuca ſiue endiuia que ma ioꝛis eſt amaritudinisipſa deterioꝛeʒ ſan gui⸗ nem facit.E ſtiua enim ſᷣm medicinam ẽ medi ocris.que pluseſt aperitiua.maxime conſtipa tionis epatis. Que ſi elixa detur cum obſomo garo et oleo minus erit nocibilis.Si vero cũ aceto ſtomachinn confoꝛt at:et ventrem con⸗ ſtipat. Succus eius coctus ac deſpumatus cum oxiʒuccaro bibitusxonſtipationẽ aperit Humoꝛes putreſactus mundiſicat: et diu le⸗ bvꝛicit antibus conueniens eſt. — ¶Sera. auc. Galie. Endiuie virtus cſt ſicut virtus lactuce. Capitulum. lxxx B „* De Herbis NCM‚ê‚Ediuia ſilueſtris. Dyaſcoꝛi. Endinia ſilueſtris eſt vna ſpecies que vocat᷑ ſer ralia:eco ꝙ tirſum habet in modum ſer re.et in ſapoꝛe ſilueſtris eſt ſtipticitas cũ ama⸗ . Pperationes Idem. Omnüũ vᷣts eſt ſtiprica et euſtoma ca. Ventrẽ abſtinet.cocta cũ aceto et maxime ſitueſtnis. exatum ſtomachũ cõfirmat. ¶ Et eſtuationes ſtomachi mitigat.ſola aʒ „ polenta poſita cardiacis blandit᷑. In tumo⸗ re o culoꝛum ſubuenit Jolia vero eius impoſita et cathaplaſmata ꝑcuſſum ſcoꝛpionis mitigat.polentis addita ⁊ impoſita ignem ſacꝝ cõpeſcit.mixta cũ aceto ⁊ ceruſa oĩbo rebo calidis opitulaturr. ¶ Iſaac. Endiuia ſilueſtrie q̃ frigida ẽ in ini⸗ tio pꝛimi gradus.⁊ ſicca in fine eiuſdem. habet ſtipticitatẽ ſtomachũ cõfoꝛtantẽ.que ſi man⸗ ducet᷑ autſuccus cius potetur:moꝛſui ſcoꝛpio nis ꝓdeſt.⁊ cathaplaſmata ſilr oꝑatur ¶ Radirx eius ſi potatur: contra venenum au xiliat.cum mirta vero micta ⁊ immiſſa:pꝛouo cat menſtrua. ¶ Auicen. de viribo coꝛdis ait q; confoꝛtat coꝛ. CLapitulum. clxxj OEpanngncnonn⸗ elitropio. E li⸗ tropium pmo nomen accepit ex eo ꝙ veſtiuo ſolſtitio floꝛeat:et ꝙ ſolis moti⸗ bʒ folia circũacta ↄuertat.vnde ⁊ a latinis ſol ſequia nuncupat᷑. Hã er oꝛiẽte ſolefloꝛesſuos aꝑit.⁊ ſe iternʒ recludit cũ ſol occubueni.ipſa eſt quã latini intubã ac verrucaniã vocant:ex eo ꝙ extinguat verrucas.ex aq̃ potata vel ca thaplaſmatis vice ĩpoſita venucas abſtergit Dyalſ.ca.de elitropio duo facit ca.de pꝛio ſic elitropiũ maius multi ſcoꝛpioꝛon dicũt:eo q; floꝛes ſimiles ſunt figureſcoꝛpij.ſolia babeto ʒimo ſilia et aſperioꝛa et nignioꝛa.⁊ haſtas ex vna radice qnq; aut ſex c ramul q;plurimis in qͥb floꝛes ſunt coloꝛis albi⁊ ſub purpurei? ſubcitrini ſicut cauda ſcoꝛpij.A liud capitulũ de elitropio dicit.E litropium minus naſcitur locis cultis ⁊ in pꝛatis.⁊ ſin ile ſupꝛadicto.ſe⸗ men rotundum habet pendens. DOperationes ¶ ODyaſc. Huiꝰ herbe manipulusvnus elixus et bibitus flegma et colerã deponit.Cũ vino bibitus ictibo ſcoꝛpionũ occurtit.Cathaplaſ⸗ matibo adhibitus eadem facerepoteſt ¶ Mulrti eiiam radicem eius collo ſuſpen⸗ dunt contra vim ſcoꝛpionuʒ ſeminis cius gra na quattuoꝛ cum vino bibita ante acceſtionẽ „ quartanarijsmaximũ remediũ eſt:tertianarjs vero tria grana vtiliter dant᷑.¶ Jolia eius in cathaplaſmatib adhbibita tumoꝛes ſpargunt mirmiceas coꝛpoꝛis limpidãt. ſicca vero folia eius impoſita podagricis maxmũ pꝛeſtãt eſte⸗ ctũ. Lrita et manici ſuppoſita menſtruis im⸗ perant. Aboꝛſum faciunt. ¶ Elitropij mine:is herba cum eius ſemine decocta:⁊ cum nitro et yſopo et cardamomo bibita rotundos et latos lumbꝛicos excludit clauos impoſita cum ſale tollit maxime li fue⸗ rit eixa et impoſita. Capitulum dxxij 44 ſithimũ. Jobannes meſue ca. de epi ibimo. Eppitimünaſartur ſimllert cuſ vcute.plante aũt quibus ſuper excreſcit ſunt alkal ⁊ alhaſce.et quedã ſpecies oꝛigani Eius autẽ aliud eſt cretenſe.aliud ſiricu. Me lius eit quod eſt cretenſe acuti odoꝛis.et quod naſcitur in ſyria eſt poſt illud.ſc eſt melius ſiu ſum:et melius elt adhuc quod cſi completum ponderoſius.Er melioꝛ pare cius ſunt cxire⸗ mitates groſie.q̃ ſunt ſicut fioꝛex.ſubcitrinum gutemet palliqum eſt minus bonum.ca.com plexionis eii et ſic.in.ij.Et eſt compoſuum ex partibus igneisa quibus ineit ei acuitae.⁊ ex terris ſubtilibus a quibus in elt ei ſiiptuiras pauca. Et ipſum quiuem eit iubtiliatiuum reſolutionum:aperitiuũ opſlationã: ⁊ conſoꝛ⸗ tatiuũ viſcerũ:facit ſitim ⁊ generat eſtuationẽ in coꝛpoꝛiba calidis:et eſt ex debiliter et tarde ſoluentibus ꝓpter quod pꝛobibendum eſt ſub dominio canditatis et ſiccitatis poſitis.Con foꝛtatur autẽ operatio ipſius in multitudine quantitatis ipſius:⁊ in aſſociatione rei cuʒ eo magniſicantis effectũ eins:ſicut ſunt mirabo lani:indi et nigri:saut elleboꝛi nigri.quãtitas parua. A qua aut mellis cuʒ pauco ſale.Aut gqua decoctionis paſſularũ cuʒ ſale.ſimiliter aut aqua lactis ex capꝛis ſumpti vigoꝛat ope⸗ rationeʒ eius.Sal gemma vero aut ſal indi: aut ſalnapti ſunt ex rebus que ſibi addita ad dũt virtuti ipſius.citam autẽ et facilẽ facit ope rationem eius.Si ei aliquid virtute acutum miſcet᷑ſicut piper et pipe longũ ʒinʒiber ⁊ ſimi lia.Etnõ pᷣtermittas quin cadat in potibo ei9 oleũ de amigdalis dulciboin quo inuoluatur et in decoctione ipſius paſſule ſine interioꝛib⸗ quoniã addunt ei ad bonitatẽ leniendi quod timetur ex introſitate ipſius.Et ne ignoꝛesqͥ niam epithimũ de decoctione modicuʒ ſubſii⸗ net:quare opoꝛtet vt fiat illud fᷣm legẽ. Pꝛe⸗ rogatiuã autẽ habet ſuper omnibus ſolutiõe educentibo melancoliã.educit enim eam ſacile ſine moleſtia.Et cum Johan.meſue concoꝛ⸗ Pperationes ¶ Johan. meſue. Quidam dicun t epithimuz xgucit de flegmate aliquid ¶ Et ditit Paulue:q ſolutione educithumo⸗ res aduſtos:et declinauit ab eo qꝗð cõpꝛehen dit vniuerſitas:et ego non inueni qð fieret il⸗ lud.poteſtas aũt eius ſuper humoꝛe melanco⸗ lico. et egritudi nibꝛ eius magna eſt.⁊ ſpꝛie in egritudinibe capitis ſicut eſt melancolia epilẽ tia algueſgues ⁊ timoꝛ ⁊ vertigo:et doloꝛ ca⸗ pitis:quaru materia eſt melancolia. ¶ Talet etiã ad tremoꝛẽ coꝛdis.⁊ ſincopim.et egritudines melancolicas in eo.et eſt medici⸗ na magna opilationi ſplenis ⁊ egritudimbus in eo.i¶ Et cofert egruudini ypocondnioꝛũ et opilationi renũ. ¶ Et frequẽs vſus potionis eius eſt medicina ſolennis cancro lepꝛe et vlcenbe nigris et ſol⸗ uit quartanã. Doſis potio eiꝰẽ in decoctõe a. 3. y.vſ q; ad.xx.et puluerꝭ eiꝰa.ʒ.iij.vſq; ad.vij. Illi aut qui ſumunt ipſum vitent a cccptionẽ cius in late. . Pli.E phitimũ hʒ virtutẽ purgandi ficęma ⁊ meloancoliã cet ꝑ ſeet cũ adiucto ſecũ medui⸗ nis purganub melancoliam.,.B dant omnes alij doctoꝛes ſicut Auicen. Se⸗ De Herbis ¶Folia eius ⁊ radix cũ vino bibita poſt pur⸗ B ¶ Contra quartanã fiet decoctio in aqua ʒ.i. epithimi buliat:et in tali aqua ponãtur.ʒ.ij.la⸗ pigdis laʒuli vel armenici: ct digeſta materia de tur patienti.multienim liberantur.valet ſimi⸗ „. ex melancolico ſanguine. ¶ DPxaſcoꝛides.Epithimũ viride acceptum ſtomachũ vexat:et vomitũ mouet.ventrẽ pꝛo uocat et nauſeã facit ac educit flegma ⁊ colerã ⁊ maxime nigrã. datur ad purgandũ toꝛacem cuʒ melle et vriſillirica moꝛe electuarij accipit᷑. alterius autẽ thimi flos albo elt atqʒ aſper:ſed ambo equalem habẽt virtutẽ. Nã per os pur⸗ gant flegma et per ventrẽ colerã nigram dat᷑ in quibus pꝛecoꝛdia pꝛefocantur ⁊ epaticis et ſuſpirioſliss liter talis decoctio patientibus cemoꝛroidas 2 Lapitulum. clxxii gationẽ menſtruox 3.v. generare nõ ſinit ſi. x ¶ Epimedia ᷣm Dyaſcocaiq incipit meſpi⸗ la eſt inquit ⁊ illa q in hyſpania naſcitur: quã multi epimelidã vocant.ſemen rotundũ hñs. boc aptũ eſt ad comedendũ:⁊ eſt ſtipticuũ: ⁊ tar dematureſcitſimilis ſoꝛbo:et nos latini voca mus hanc epimelidam anzarolam. capitulum meſpilum de m 2 „„* * Capirulum lxrif itulo Effemereon: quem n ulti vrini OEalem apud Dyaſcoꝛidem ca⸗ ii eſten vocant.ſolia et haſtam ſimiꝰ⸗ lia lilio habet:ſed tenera ⁊ floꝛes albos et mi⸗ noꝛeget ſemen molle.radix eſt ei groſſa vt di⸗ ¶ ſidoꝛus vocat eaʒ Pomelido:de qua lege „ ni vinectam dicũt ſm Dyaſ in pꝛopo ſcitur in locis vmbꝛoſis et in ſiluis. Operationes dix eſt üllitenera nigra cũ odoꝛe graui et gutu ¶ Dyaſco. Radix eius decocra in oꝛe reten? A * OQNrror Plini. Epimediũ ſiue vt lati gitus. ¶Uirtus eſt illiſtiptica et odoꝛis boni na capi. haſtã habetnõ maioꝛẽedere ſumi lẽ.⁊ folia.x.aut.xij.carens fioꝛe ⁊ ſemine.Ra⸗ ta doloꝛem dentium mitigat ¶ olia vero eiꝰ in vino decoctaet cathaplaſmatibo impoſita tumoꝛes et duricies ſpargunt. Capitulum. elxxv. fatuo:naſcitur in locis humidis Dperationes ¶ Dyaſcoꝛides. olia eius trita cum oleo et impoſita mammascreſcerenon admittunt — Tractatus Pactis ðꝛ ebulꝰ:⁊ ſunt plãte omibo note Vñ v. Sabucus ẽ actis ſʒ ebulus ẽ ca meactis.De ſambuco tractabit᷑ in ca.ſambu⸗ cue de a. Ser. li.ag.ca. cameactis.C ameacti duo ſunt ſpẽs:q; vna grece vꝛ actis.in latino ſambucꝰ.et ſcdᷣa noĩat᷑in greco cameactis:et eſus ẽ iniẽtio terrenus actis.⁊ inlatino ðꝛ (bu lus.vᷣtuseius ẽ q̃ deſiccat ⁊ incarnatꝛ reſoluit reſolutõe tꝑata.Pli. ca. cameacti. Eius dueſt ſpẽs.ᷣ eaꝝ vna aſſimilat᷑ arboꝛibo hñtib ramos ſiles cãnis rotũdis.q̃; coloꝛẽ ad albedinẽ.⁊ ſt longa.⁊ ſũt in eis q̃truoꝛ ſolia gut qncq; poꝛre cta ſuꝑ ramos q̃ſtibet:⁊ ſilia ſolijs nucis:mino ra iñ eis:hñtia grauẽ odoꝛẽ.ꝛ in ſũmitatibora mo:ũ ſunt floꝛes albi et grana ſilia granie ri ridibo vel lẽtiſci:q̃rũ coloꝛ declinat ad purppu?⸗ reitatẽ cũ nigredine.et ſũt velut in racemis.et hũñt multã humiditatẽ odoꝛẽ lini.et iſia ðꝛ acꝰ tis. Alia vᷣo ſpẽs q dꝛ cameactꝭ ẽ mioꝛ pᷣma.bʒ ramos mag ꝑtinẽtes herbe q̃dratos in qᷣbꝰ ſũtmiti noci. et ſolia inuicẽ diſtaria.et ſingu nodis ſilłia folijs amigdal in ſũmitatibo ſuis: mſi qꝛ hñt venas: et ſut lõgioꝛa eis hñtia gra uẽ odoꝛc̃.⁊ in ſũmitatiboramoꝝ ſũt capitella ſi milia coꝛonis ſupdicte ſpẽei.et ſemẽ et fos ſilx- et hʒ ramoslõgos groſſitudinẽ digitihñtes. . ODperationes 2 4 Uinuscameacti ẽſtiptica. accepta hũo⸗ Bulus. Sciẽdũ actẽ ſãbuca. C ame⸗ rẽ aqͥſuʒ vẽtris deponit.et cacoſſomatica eſt. folia ipſius elixa et ſũpta ſicut olus vtrẽ mol⸗ liũt:et maxĩe colerã deponũt. haſte illius tene re elixe et comeſte oĩa ſilr facere poſſunt. ¶ Radix ipᷣa elixa hydropic eximiũ remediũ ẽ. Moꝛſib yiꝑe ĩpoſita et bibita occurrit. ¶ Cocta ĩ aq̃ et fomẽto adhibita duricies ma tricis ſoluit. Semẽ eius cũ vino bibitũ oĩa ſi⸗ milr facere nouit.i¶ Cũ oleo inunctũ capillos nigreſcit. Jolia eius viridia tumoꝛes ſpargũt: polenta mixta cõbuſtiõibo impoſita pᷣſtolant᷑ moꝛſibo caninis umpoſita medent᷑. Aulnerib⸗ paracoleſim faciũt. Sinus vulnecrũ ad ſanita tẽ perducũt.hydropiciset ſurdis fomẽto adhi bita pꝛeſtolant᷑.¶ Suꝑfluos ſonos aurium in naribo infuſum cõpelcit:ſilr et venmes occi⸗ dit. ¶ Scabies et pꝛurigies tepidũ ſomẽto ad hibitũ pꝛohibet. Moꝛſibus venenatis occur⸗ currit.Lac coagulatũ ſoluit.¶ Tuſſim anti⸗ quã cõpeſcit:ſed recẽtẽ auget. Ortonoicis ca lidũ ꝓdeſt. Reuma gule gargariſmo ꝓhibet. ¶ Squinãticis ſingularepꝛeſtat efſcctũ.Cluu le pẽdenti ſubuenit doloꝛẽ dentiũ tãta in oꝛe mitigat.¶ Actis ðꝛ ſambucus.Cameact cbu lus deſiccatiue vᷣtutis ſunt.et glutinatoꝛie et dy aſoꝛetice.tenerũ ebuli cũ folijs tritũ et cũ vi no potui datũ calculoſis pdeſt. Radix eius in aq cocta ad tertianam valet. cet bibita ſpleneni cos mire iuat. “ n 9 JI do B De Herbis Capitulum. dxxv ¶ Ruca. Plate. Eruce dueſunt ſpecies Domellica videlicet et ſilueſtris:⁊ ãbe ſunt omnibe note.Eruca ca.eſt ⁊ hu.in .j.gra. Domeltica minoꝛisẽ efficacie q;ᷓ ſilue⸗ ſtris.Uſui medicine competunt ſem ina:ſecun⸗ do folia. Uirtutẽ hñt cõſumendi et coitũ exci⸗ tandi. Iſido.Eruca vicit᷑ quaſi vrtica:co qꝙ ig nee ſit virtutis:⁊ in cibo ſepe ſumpta venerꝭ in cendiũ mouet. Huius ſpecie ſunt due:quaꝝ al tera vſualis:altera agreſtis acrioꝛis virtutis. Utraq; t̃ vſum veneris cõmouet.Pli.capᷣ.de eruca.Ex ea eſt domeſtica et ſilueſtris:⁊ miſce⸗ tur in condimẽtis in quibo carnes et piſces in⸗ tinguntur.tanta ſuauitas ei eſtvt greci euzono mia appellauerint:⁊ tũ euʒomum vocari rep⸗ peri inq; pluribus locie. Dperationes ¶ Platea.Eruca hʒ virtutẽ cõſumendi et coi tum ad incitãdũ.ad ſtranguiriã ⁊ diſſurriam ⁊ paraliſimvalet decocta cũ carnib.contra pꝛe dictas puluis ſeminis eius cũ cepe decoquat᷑. et detur herba ipſa decocta in vino æ renibus cathaplaſmata libidinem excitat. .K ¶ Pectini impoſita vrinã puocat.Puluis ſe⸗ minis eius cũ melle:et cõficitur qni cathapla matus renibo libidinẽ incitat.¶ Gal de abis eſt cali. et hu. in ſecundo gradu.Et ipᷣa quideʒ generat ſperma:et generat ventoſitatem: ⁊ iõ facit erectionem vine Et dicit Hal.eodẽ lib.ca.de Eruca fſᷣm trã⸗ ſiationẽ grecam calefacit potẽter hoc olus:vt neq; ſolũ comedere ipᷣm fadile ſi nõ mixtũ cum folns lactuce:ſed ⁊ ſperma generare creditum eſt:: impetus ad coitum excitat.Doloꝛatiuum aũñt capitis:et ẽ magis ſi qͥs ipᷣm ſolũ comedat ¶ Sed idẽ in vi.de ſim.medicina ca.de agno calto dicit:ꝙ eſt calide et ſic.cõplexionis. ¶ Naʒ dicit ꝙ agnuscaſtus nõ ẽ generatiuꝰ ſpũs vapoꝛoſi ſicut eruca:qꝛ augmentaret im petũ coitus ſicut eruca.ſed ꝓpꝛiũ eſt eruce ha⸗ bere vim in calefaciendo et exſiccando.nõ tũ agnoc aſto ſimilis eſt:paulo nanqʒ deticit in ambobo. Nam calefactiua quidem cet ſiccati⸗ ua eſt eruca:differt autem in ꝑmixtione quali tatis et virtutis.¶ Sera.auc.Gal.Eruca ge nerat ſperma ct excuat libidineʒ et generat vẽ toſitatem.e’t ideo facit erectionẽ virge.et ſi co⸗ meditur ſola inducit doloꝛẽ capitis:qre opoꝛ⸗ tet vt comedat᷑ cũ ea lactuca endiuia vel poꝛ⸗ tulaca.et ipᷣa ꝓuocat vrinã et laxat ventrem:⁊ ſilueſtris ẽ foꝛtioꝛ q; ſit domeſtica.¶ Etidem auc. Aben meſuay.ſuccus eruce recens qñ ad miniſtrat᷑ cũ felle bonino laxat ventrẽ et ↄfoꝛ⸗ tat digeſtiuã.⁊ linit᷑ cũ eis ſupꝛa cicatricesvlce rum et delet eas.i¶ Dyaſcoꝛið.capᷣ.de eruca. Eruca multũ comeſta ventrẽſtimulat.Scmẽ eius omnia illa facere poteſt.naʒ diureticũ eſt ⁊ calefactoꝛiũ.Carnes fᷣuare a putredine põt lacti aut aceto mixtum ⁊ trociſcis inde factis Eruce agreſtis ſeminemulti ꝓ ſinapi vtuntur. virtus eſt ei diuretica ⁊ viſcidioꝛ:vtraq; t vt veteres aiunt cõmouet actius venereos Capitulum. dlxxvij. ◻— HNula campana. Iſi. Herha eſt quam ruflici alnam vocant.radice aromati⸗ Wvca. odoꝛis ſummicum leui acrimonia D era.li.aggre.ca.raſin auc.Gał.Dyaſ:Ra⸗ ſin.i.enula.nominant eam quidam ʒinʒiber.et habet ſimilia ſolijs plante q̃ dicit᷑K fomos:niſi quia ſunt aſperioꝛa et longioꝛa eis ⁊ habet ſti pitem magnũ.⁊ folia eius non eleuant᷑ a terra ſed extenduntur ſuper faciẽterre.⁊ hʒ radicem magnã boni odoꝛis.cuiꝰſapoꝛ hʒ acuitateʒ et eſt rubei coloꝛis. Inuenit᷑ aũt planta que oꝛit ſicut yreos.et eſt ſicut ſerpentaria ⁊ naſcitur in locis montuoſis ⁊ hũidis et in hoꝛtis. Euellit᷑ autẽ radix enule in tꝑe eſtiuo et deſiccatur.et eſtillud qð ex eo adminiſtrat᷑.Et eſt in baby⸗ lomia alia ſpecies enule.et eſt planta habens Trattatus culoꝛũ ꝓpter ſiigiditatem. Dxaſ. Ellenium?e ꝓ ramulos longitudinevnius bꝛachij.qui extẽ⸗ qunĩ ſuꝑ terrã ſicut ſerpillũ.⁊ habet ſolia ſilia folijs lenticule:miſi quia ſunt longioꝛa ⁊ pluri⸗ ma ſuꝑ ramos ipſos.et habet radices paruas citrinas: quarũ groſſitudo eſt ſicut digitus me Gius. et ſubtilioꝛ pars radicis eſt ſubnilioꝛ ſuꝑi oꝛi parte eius:et ſuper ipſa eſt coꝛtex niger. na ſcitur vero in locis maritinis.virtus ẽ ei calida ⁊ hu.ct eſt in ea caliditas ſuperfua indigeſta. Dxyaſ.ca.de ellenio fᷣm tranſiationem noſtrã Ellenium multi ſimphitum vocant.Alij vero batũ:Alij vero fiomum. Qatini vero enulam vocãt:folia habet floma ſilia auguſta et mol⸗ lia et oblonga non crcſcentia in altũ.et ſuper terraʒ late diſiendunt᷑. Radix eſt illi ingens et odoꝛibilis et rufa et viſcida guſtu non ſuauis Frutex eſt ſimilis lilio.tirſum haber albuʒ. In cuius ſummo flos eſt auroſus:et montuoſis ⁊ vmbꝛolis naſcitur locis et humidis et in oꝛtis Gal.vij.ſim.far.ca.elleniũ ſiue timalium ſiue enula campana. Hec planta et radix maxime vtilis eſt ad ſtatim in pꝛimo aggreſſu alefaciẽ tiũ:Et ideo dicendũ eſt nõ certitudin aliter ca. aſiccam ſicut nigrũ piper et album. mo cum humiditate ſuꝑſiua. Platearius.E nula cam⸗ pana ca. eſt in fine tertij gradus et hu. in pᷣmo E nuleradix ma gis cõpetit medicine q ſolia.⁊ viridis q́; ſicca. SPperationes ¶ Sera. Cirtua ciꝰ eſt q̃ adiuuat ad execran dũ groſſos hũoꝛes et viſcoſos a pectoꝛe ⁊ pul⸗ mone:⁊ calefacit membꝛa egra egrituè ine fri. ſicut ſciatica emigranea:⁊ cõtfert fluxibilitati membꝛoꝝ que fit ab humiditate ¶ Et qñ bibit decoctio eius ꝓpuocat vꝛinam⁊ menſtrua:et cõſert coartationi ani:et attritõi neruoꝝ et tumoꝛibo:et moꝛſibo venenoſis pꝛo pter ſin ca.ſolia vᷣo eius qñ coquunt᷑ cũ vino ⁊ fit inde emplaſtrũ ↄfert ſciatice.i¶ Et qñ radix cius cõſicit᷑ cũ rob eſt bona ſto.et qui conſiciũt eã deſiccant pꝛius.deinde inſundunt in aq̃ et terũt et ponunt in rob et reponunt. . Humay ex vᷣbo vypocri.Enula auſert iramꝰ triſiitiã et foꝛtiticat os ſtomachi⁊ mundiſicat pectus:⁊ ꝓuocat ſuꝑfluitates que ſũt in venis per vrinam et menſtrua.ꝛpꝛopꝛie vinuʒ quod ſir cuaa““ð Halie.Ellenium:id eſt enula campana mil⸗ cetur cumelectuarijsque fiunt ad educendum viſcoſos et groſſos hu.exiſtẽtes in toꝛace ⁊ ca lefaciunt easparticulas que frigidis et diutur nis paſſioniba moleſtant:ſicut ſunt quedaʒ ſci atice et emigranee:ct cõtinue paſſiones articu vᷣtutis ieruentis ⁊ mictualis Radix eius eſta; te foſſa ſiccat᷑. Aqua clixature eius vrinam ꝓ uocat.menſiruis imperat ſolutione. ¶ Radix eius cõtuſa addito melle vt electuari um tuſſum ſedat:⁊ oꝛtonoicis curat.moꝛſibus venenatis occurrit et medetur.ſolia vero eius tunſa ⁊ cathaplaſmatibus adhibita ſciaticos ſanant. ¶ Jolia ex vmo cocta etrenibimpoſita coxio ſos emendant. Oulti vero eadem ſolia ſicca ſale addito et dulcoꝛe puocant cibum ꝓ ſto⸗ macbi ſalubꝛitate.que qui ſunt:vt ex caparo cibi fieri ſolent. ¶ Succus cius cumruta tuſſientibus pꝛio⸗ deſt.vrinam quoq; ⁊ menſtrua⁊ partũ expellit Capitulum. tlxxviij bus lacticiniarũ:⁊ eſt ſolutiuum ruſti⸗ G Jo. Meſue. Eſula eſt ex ſpecie WVVcoꝛum. Et eſt eius aliud nigruʒ babẽés radicesrotundas et groſſas ſpiſſi coꝛticis et Denſi ponderoſi.Et aliud eſt paruum habens radices ſubtiles tenuium coꝛticũ.E lectio ma⸗ gnum elt ſcindens viſcera. Paruum vero dẽ cũ ſale ſiccanda — * J 4 4 4 3 — 7 . ſoo — — — B . D illud quod eligi.⁊ melioꝛ pars plante eius eſt coꝛtex radicis ipᷣiꝰ.⁊ lac eius eſt acutiꝰ⁊ foꝛti⸗ ⁊ Melioꝛ radix eius eſt habẽs ꝓpꝛietates qnq; ſcʒ cuius coꝛtex eſt ſubtilioꝛ ⁊ lenioꝛ facilefran gibilis.et eſt habens ð rubedine aliquid ſicix caſſia ꝓpꝛie ſuꝑ quã pꝛeterijt medietas annt. Recens vero menſis ſui eſt mala.nigra vᷣo p⸗ nMcioſa ⁊ oꝛta in locis termarũ ſimiliter.⁊ me⸗ lius tempus collectionis radicis eius eſt pꝛin cipium veris.et lactis eius finis ipſius eſt cali de compleuonis.⁊ ſicce in pꝛĩcipio tertij.⁊ lac eius eſt calidius.et eſt cõpoſitum ex ſubſtãtia ignea acuta ⁊ ſubtili.⁊ ex ſubſtantia terrea ſti ptica.et eſt inciſiuum et ſubtiliatiuum:et exſic⸗ catiuũ materierum ſubmerſarum.liquefacti⸗ uum diſruptiuum oꝛiticioꝛum venarum. Re⸗ ctilſicatio Hocet coꝛdi epati ac ſtomachoꝛ dil rumpit venas: ⁊ excoꝛiat viſcera: ⁊ derelinqt int ammationes facientes cadere in ſcbꝛee. et emendatur pꝛimum nocumentũ quod ex eo ti metur:permiſcendo aliqua ex medicinis coꝛdi alibus et ſtomaticis ⁊ epatic cũ co.Et ſcᷣm⁊ tertium coꝛrigitur acquirendo ei bonitatem cum rebus conglutinatiuis et coadunantibꝰ conloꝛtant ibus:ſicut eſt dꝛagantum et gum⸗ mi et bdellium et muſcilago pſillij.et ſuccpoꝛ tulace⁊ ſimilla.Et quantum nocumentüũ tolli tur permiſcendo ei ex rebus infrigidantibus ? extinguentibus aliquas ex his faciẽtibꝰ apud me eſt vt infundatur ĩ ſucco altaraxacon: aut in ſucco endiuie et pauco aceto.et ſi fuerit ace⸗ tum decoctionis aut infuſionis citonioꝝ crit melius.mirra quoq; ſigillat ei bonitates no⸗ tas et abſinthiũ:ſimiliter et aloe.Et ditit. Ju deus.infundatur in lacte dulci aut acetoſo et in eo remoueat᷑ lac multotiens ⁊ exſiccetur.re⸗ pꝛumitur em̃ ſua malicia. Et dicit Ruſfus. Si ſolutio per eum ſuperat laboꝛioſa ſedeat in a⸗ qua frigida ſolutus(mibi enim videtur vebũ incõueniens)circundãs enim frigidum inclu⸗ dit et coadunat virtutẽ medicine et coꝛrobo⸗ rat eam: necnõ ⁊ materias ⁊ vias impulſionuʒ repellit ſicut te ſcire feeimus. Succurrendum enim tunc ſicut diximus in canone. Pprerationes. HH Solutione educit fle⸗ gma vehementen et aquam citrinam ⁊ humo res melancolicos et materias a iũcturis ⁊ cõ⸗ fert doloꝛi earum: Eſt ex medicinis magnisvydropiſis. Ceruʒ nocet ſtomacho et pati et deſiccat coꝛpꝰ vten tis ipſo:et conſumit ſperma. ¶ Et lac eius facit hoc vehementius. ct facit cadere in febꝛes. Doſis coꝛticis radicis cius — tur: ilud etiamminoꝛ facere potceſt. eſt a kyrat.ij. vſc; ad.ij.? cius lactis a kyrat.i. vſæ ad. il. Sed ſciendũ ꝙ eſula oꝛit᷑ in locis ealidig 2 ſiccis:cuius magnã copiã vidi ſardinie ⁊ tuni⸗ ſi:⁊ ſimilat᷑ multũ herbe dicte lunarie.niſi qꝛ eſula lacteſcit:lunaria vero non. Unde verſus E ſula lacteſcit:ſine lacte lunaria creſcit. ¶ Oyaſco.ʒ.ij.radicis eius accepte coleramꝛ ſtegma deponũt.Succus eius obulo.i.acce⸗ ptus aut cocliariumvnum, omnia ſimiliter fa cere pott. “?èðM ¶ Conectio pillularũ ↄferẽtiũ ad ydropiſim. Accipiunt᷑ eius pꝛeparati partes.iij.mirabola noꝛũ citrinoꝛũ partesquattuoꝛ aloes.partea quinꝗ; conſice cuʒſucco feniculi aut abſinthij aut endiuie.E t eſt doſis earuʒ a..i.ſ.vſq; ad iij.et quidam ex lacte eius et farina oblaras ſa ciunt et ſoluunt cũ eis:et quidaʒ faciũt cũ ane to ec zuccaro et lacte ipſius et quidam cũ car⸗ ne citonioꝛũ et maſtice et lacte eius:⁊ faciunt ſolutionum bonum. M ¶ Sera. auct. Dyaſcoꝛidio. Si de radice ci⸗ accipiai.ʒ.i.⁊ bibatur cũ mellicra to laxat ven trem:et pondue duoꝛũ onoloſat ſolioꝛum cia idem facit.et ſemen eius ſi de eo accipiaturia rat coleramet flegma.⁊ſimat᷑ ex lacte eius:ʒ. i. idem ſacit. ¶ Et idem aucto. Aben meſuay. Scebꝛan p⸗ pꝛietas eſt ſicut meʒereon. Si autẽ quis vult illum accipere pꝛeꝑaret ipſum: ſicut pꝛeparat᷑ meʒercon: niſi ꝙ loco abſinthij ponaturroſe e dꝛagantum:⁊ bibat ipſum cum aqua mell⸗ aut cum rob aut cum decoctione mellis:aut cum olere iameno et doſis eius ẽ ab vno ky⸗ rat vſq; adjqJ. ¶ Paulus. Scebꝛan:ideſt eſula laxat aquaʒ curinam:eñ bibit cum ſauich. EÆidem auct. Abenmeſuax. Laxat mela⸗ coliamer fteeemgsz. ¶Etidem fm libꝛum quendam venenoſoꝛuʒ Jd qð de ipᷣo accidit eſi pondus. . ij.et abſcin diu fluxum:qui accidit ab co ſederein aquaſri gida: ⁊ pꝛoijcere ipᷣm ſuper caput eius. ¶ Etidem auetoꝛitate Habix. Scebꝛan eſt calida in tentio gradu:ct ſicca in pꝛincipio ſes ¶ Hotandumcſt in lacteeſule noncſt aliq̃ᷓ bonitas:imo nocet ei qui accipit ipſuʒ:ct me⸗ dici viatoꝛes occidunt cum co młtos pꝛopter ignoꝛantiã ipſoꝛum:et eſt maioꝛ et minoꝛ vt ſigura hic oſtendit:et illud quod maioꝛ opera Capitulum uri 2 △W . ₰ —Ceeapitulum. elxxix Trattatus x nare apud grecos bonum ſoꝛmidani. V NHam dicunt euſoꝛuion.a fouon grece qð eſt timoꝛ. ⁊ eu.bonũ:qſi bonũ ſit ipſum ti⸗ OEbncr gũminotũ. et videtur ſo⸗ mere ꝓpter ſui violentiã. ¶ Pvaſ. ca. de eufoꝛ⸗ bio ſm trſlationẽ nr̃am.Euloꝛbiũ boreſ ſilis ferule albe. Naſcitur in mauritania ſienſi. que arboꝛ plurimũ lachꝛxmũ facit viſci dum valde.quẽ lachꝛymũ multi colligunt ſie: viſcitudine mo arboꝛi pellẽ veruecinãa illi⸗ gant. et ſic de lõge haſtilibo ia culat in radice. ⁊cũ ꝑcuſſa fuerit radix vnũ flumẽſtatim pꝛo⸗ fluit lachꝛ mis et cũ coagul at? luerit ſic eun⸗ dẽ colligũt depellibo ſibtracti. Eſt at optimũ qð eſt recens ſubalbitu et glutinoſum ex len⸗ to linguã vchemẽter ſubmoꝛdens et calefaci⸗ unod colli ens.Eius genera ſunt duo.Unum quod colli git᷑ ſubtractis pellibo quod melius eſt. alteꝝ ꝗ/ cadit in terra ⁊c.¶ Pli. Rex iuba inuenit ber bam euſoꝛbiã medici ſuitꝑis noĩc.cuius reg volumẽ extat. inuenit eam inmonte athlante. ſpectatſols achantinis. Uisciustanta eſt vt ſuccuseius e lõginquo recipiat᷑. inciſo ttun co ſuſcipit᷑ ventriculo eqino locato hbumoꝛ la ctis videtur effluere.¶ Sera liagca aſoꝛbi⸗ on. auc. Dyal. afoꝛbion ẽ euſoꝛbiu: elt albu ſtum ſimitefeulein ſigura ſua. naſeil inman⸗ ritania ceraſiẽſi:⁊ in regione tabex eſt ꝑlenus multo gũmi acuto.Caqaueant ſibi hoies ab co qui colligũt ipᷣm gũmiapter ſui nimiã acuita⸗ tem. Et ideo accipiũt vetres aĩalium et lauet cos et alligãt ſtipiti ipſius arboꝛis.deinde pũ⸗ gũt arboꝛis ſtipitẽ a longeſtates cũlãcea.cffũ cntribꝰ exiẽs a ſtipite multũ co ditur nãgʒ in ven pioſum ſubito ac ſi funderet᷑ ex vaſe aliquo. Ita ꝙꝙ aliqñ effunditur in terrã etiã exeo ſub impetũ ſui exitus.Et egrediuntur de ito ꝓpter iᷣ ro ex arboꝛe due ſpecieſ.vna earum eſt ſimilis ſarcocolle in quantitate oꝛobi: ⁊ eſt in fruſta. c alia aſſimilatur feci. Adulteratur qutẽ cuam ſarcocolla:et ex gũmi arabico ſibi admixtis. MHelius er eo eſt clan acutum. Experimenti aut eius ꝑ guſtum eſt difficile.qm ipᷣm moꝛdi⸗ cat linguã ſubito cũ violentiamulta: a durat moꝛdicatio eius diu.Et ꝓpter hoc om̃e quod cuſtamn er vepoſte videt bonum pilmaut ad cnius cognitionẽ ꝑuenit hec medicina fuit lneas rex lioy. Etidẽ au. Gal.vi.ſim.far.ca.ð eufoꝛbio. virtus ei eſt ſubtilis acuta ſicur vir?ꝰ tus aliarum gummaꝝ ſimiliũ. Dperationes. S erapion auc. Dyaſ. Hoc gũmi qñfit co hol cũ eo habet vᷣtutẽ abſtergedi aquã q̃ eſt ĩ oclo niſi qꝛ eiꝰmoꝛdicatio dinat tota die.et pter hoc miſcet cũ aliqba ponionib que fiunt cũ ſpeciebe:⁊ bibitur ⁊ conſert ſciaticis. tipᷣm excoꝛiat oſſa ivno die. 2 ſeparat ab sfagmeura o voproct aũt vt pᷣmuniat᷑ caro circũſtans olſi cũ ceroto aliquo vel cum pãnis lincis:⁊ ipᷣm habet virtutẽ laxãdi ⁊ cale faciendi humoꝛes aquoſos ſicut ſinapie. Etic 6t laratio cue vqropicie z coli, ce.⁊ alijs frigidis egnitudinibo ſimiliby iſtie. ſʒ ipᷣm acuit coleram ⁊ inducit ſitim mimiã: quia deſiccat. O poꝛtet autem vt admiſceatur eiſe men petroſilini aut aniſi. ¶ Et dicũt quidã qudo aliqd aĩal remoꝛde⸗ rit aliquẽ ſcindatur cutis capitis eius ⁊ pon at in illa ſciſſura:ex boc gummiinio nõ nocet ci venenũ ⁊ pondus .i.ex eo occidit:quoniam vuinerat ſiomachum ⁊ inteſtina. ¶ Etidẽ auto.Alcauʒi. Stringit oꝛiſiciũ ma tnicis multũ.adeo q; ꝓhibet exire feum. ¶ Et idem auc.aben meſuay. Pꝛopꝛietas eiꝰ eſt laxare flegma viſcoſum quod eſt ĩ lumbis ct in inteſtinis miſi quia infert anxietatem ⁊ de ſiccationem aduſtionem et tenaſmonẽ. Et re⸗ ciuificatio eſt ꝙ non teratur multum ⁊ miſcea⸗ tur cum bdellio aut cum ſucco liquiricie: aut cum ſpecicbus aliquibus ſicut eſt ſpica eH dus D. — = — — d in 1958 / 1 ſti hrit Ian momũ ⁊ caſſia lignea:⁊ liniatur cũ oleo roſaꝝ et oleo amigdalino.Et melius ex eo eſt claruʒ nouũ:qð tranſit abvno annovſq; ad tres.⁊ co loꝛ eius eſt citrinus calidi odoꝛꝭ amarũ acutũ Et doſis eiꝰ eſt a duobkyrat vſq; adtres ¶ Johannes Melſue. Solutione educitfle⸗ gma viſcoſum et groſſum a locis pꝛofundis coꝛꝑis mũdificãs iuncturarũ vacuitatẽ ab hu moꝛibo groſſis difficilis eradicationis.nec eſt ei res ſimilis ad hec:et eſt ex rebmunditſicanti bus neruos:et conſumentibus humiditates inbibitas in eis.diſſoluitur in oleo keyri.et in⸗ ungitur cum eo.etconfert egritudinibo neruo rum frigidis:ſicut eſt paraliſis ſtupoꝛ et toꝛtu ra et tremoꝛ et ſpaſmus. ꝛ eſt mirabilis red ad ¶ Et ſumptũ in potu ſᷣm nodos emendatiõis dunt et veniũt per imcnmas. et eſt ex rehy ſa ciunt ſtemutationẽ cũ foꝛtitudine ¶ Eonſeruat᷑ autẽ quadriennio. Recens aũt anni ſui eſt ꝓnicioſum. Hi aũt qͥ ſumunt ipᷣm timeant frigus.Conſeruat᷑ aũt ne cito ſeneſ⸗ cat in milio vel fabis vel lentibſuus. ¶ Et dixit Dyaſ. Aureus vnus erx eo interſi cit. Dolis eius eſt a kirat·i.vſqʒ ad.iij. Aba. Iſido. Faba dicſk nanq; ꝛ grece comede⸗ tre. Primũ aũt hoĩes hoc leegumine vſui ſunt. Pal ☚ ladius lib.ij. Faba li bis ſarculet᷑ pꝛoſiciet multuʒ tura. vt ad menſurã modij cõplendi.¶ Idem libꝛo ſeptimo. Menſe Junio fabavclleda ẽ lu na minuente ante lucem ſane et anteq; luna pꝛocedat.E xcuſſa et refrigerataponatur ſicq gurguliones infeſtos non patietur. Idemlib. duodecimo. In pꝛincipio menſis Houembłᷣ Faba ſpargenda eſt.que pinguiſſimum vlſter coꝛatum deſiderat locũ.yel vallem quã ſuccꝰ veniens a ſumniitate fecundet.Primo lſeritur Deinde pꝛoſcindit.et tuncſulcatur. ¶ Igem li.xij. In menſe Decombꝛi faba cir⸗ ca ſeptimum vdus poteſt ſeri.Hã poſt exactã bꝛumam male ſeminatur. viriqibus.que frigide et humide iudicantur. PNabacie quidem vchementius ſtiptice ſunt. et egyptiace humidioꝛes ac minoꝛis nutrimẽé/ ti. Cinides ſunt plurime ſuperfluitatis: ac tar⸗ de digeſtionis: ac multe inflationis. Jabaruʒ melioꝛes ſunt groſſe et albe:quenõ a gurguli⸗ onibus ꝑfoꝛantur. Detenoꝛes aũt caꝝ ſuntre centes.Hal.vij.ſim.tar.ca.de YFaba.mtraſla tionem grecam.capi.Liamus.id eſt faba.õm vtrãq; pꝛope mediam complexionem eſt in ex ſiccando et infrigidando. Participat autẽ q̃n dam parumper abſterſiua virtute caro eius ſi cut ⁊ coꝛtex ſtipticus. Dperationes ¶ Dyaſ. ca. de Faba km tranſlationẽ grecam Jaba noſtra ſumpta inflationes pꝛeſtat: et in tioni ventris ſiugulare pᷣſidium eſt.vomitibus eſt vtilis.cui ſi aqua in coctura fuerit mutata inflationem ſiomacho nõ facit. ¶ Uiridis comeſta ventrẽ inflat.⁊ cacoſtoma cha elt larine fabe catbaplaſmatibus adhibi ta cum polenta tumoꝛiba percuſſure occurrit. Ja ſola facere nouit:tumoꝛẽ mãmani ſimili modo curat.lac mãmillis nimis ꝓfluẽs impo ſita vt cathaplaſma ſtringit.mixto melle ⁊ ſa⸗ rina fenugreci parotidibus pꝛodeſt. Capitulum. xxx. ¶ Auicen. Jabe pꝛoximeſunt equalitati: ſed ius decliues ſunt ad frigiditatem ⁊ ſiccitatem In ipſis eſt humiditas ſuperflua.pꝛopꝛieq; in accepta dilſinterijs? ſoln . * 1. 8 8 ◻ Trattatus ¶Liioꝛcacoꝛpo: ĩs detergit. Cum roſa ⁊ thu remaſculo ⁊ albumine oui mixto doloꝛes oci loꝛũ peſcit. Dentibo ↄquaſſata ⁊ fronti impo nita tumoꝛes teſtiũ ſparit. ¶ Intantibo ſi impoſita fueritteſtes pꝛopen⸗ dere nõſinit.Coꝛiũ eius coctũ ⁊ cachaplaſma ti impoſitũ maclas albasemẽdat. In balncis fricatione adhibita capillos tenueſcere facit Fluxum ſanguinis vulnerum ſtringit pul⸗ uere ipſo ſolo aſpeſfo. Jaba media eſt inter frigidã ⁊ calidã diſtem perantiã alid participans ꝓiectoꝛie virtutis et ſtiptice. Quare exterius poſita ſine moleſtia Oceſiccat.Podagricis igit et arteticꝭ in aq̃ eo⸗ cia admixta adipe ouis recẽti:aut anſerinami tigat doloꝛẽ neruoꝛũ:aut ↄtractionẽ:⁊ vlcera tiones cum oximelle fabe farina cocta ⁊ ſuper oſita vt carhaplaſmaſanat. HNã ad teſticulos ⁊ mãmillas eſt optimũ ca⸗ thaplaſma. qmant em̃ loca hec mediocriter a frigidari ſi ſintinflammata:maxime qñ de la⸗ ctis coagulatione patiunt inſtamationẽ. ¶ Rabi Moylſes capi.de faba.coꝛrũpit men tem. Iſaac in dietis particulanibe particula p⸗ ma capitulo de fabis. ¶ Fabein natura ſua frigide in ſecheat⸗ diuer ſe ſunt. Comeduntur ſicce et ꝑfecte ſuis tꝑib⸗ Comeduntur enim virides necduʒ meſſionis ſue completo tꝑe:virides frigide ſunt ⁊ humi⸗ dein pꝛimo grau.— ¶ HNutrimentũ coꝛũ nimis generat humoꝛcs crudos et groſios inflatiue ventoſitatem faci unt in ſuperioꝛibo ventri s.pꝛopter qð ſtoma⸗ ⸗ . cho valde nociueſunt. ¶ iece vo ſuiſ ꝙ; tꝑibo gfecte frigide ſunt et ſicce in pᷣmo gradu nõ inlaudabilẽ ſanguincʒ creant.oꝛdco magis nutriunt accidẽt aliter nõ naturaliter duabo ðe cauſis.ua pꝛopter ſue ſubſtantie groſſiciẽ et tarditatẽ ſolutõis ex mẽ bꝛis.ſubtilitate vᷣo ſubſtãticoꝛdci.et diſſolutio ne mẽbꝛis cita.vnde minus nutrrit. ¶ Secũda ꝓpter ſui multitudinis vetoſitateʒ ⁊1 groſſiciẽ eius.vnde carmne inflat et dilatat. et operat᷑ in ea id qð frumẽtũ in farina.pꝛopter bocin ſuperioꝛiba ventris ventoſitateʒ pluri⸗ mmã groſſam generat: inflanuam.ex qua fumo incipit aſcendere cercbꝛo nocẽs.⁊ ſomnia m „ ta coꝛrupta inducdit Cũ igii naturalr boc babent fabe:nõ cis a⸗ liquo coctionis modo poſſunt auferri. Uinde BGslie.Fabe ſi mmiũ coquantur inſlationeʒ et ventoſitatẽ ſuã ſicut oꝛdeo auſerre nequiuim⸗ minuere tamenpoſſuus. ¶ Experimẽto autẽ ꝓbat᷑ in eis qui ſabisvten tcs aſſique indigeſnonẽ paciumt.et ſi ſaniſim⸗ . ſit ſtidem. Omnſa aut quedirimuscaroʒ in⸗ ſunt medulletantũmodo. Capitulum. elxxxj Aba egyptiaca. Dyaſ.ca. de faba egy⸗ tiaca.Jabã egyptiacã multi polleticõ appellant in Egypto naſcitur ⁊ in aſi⸗ get inſicilia ⁊ in ſtagnis naſeit᷑.ſolia habẽs al⸗ titudinẽ et latitudinẽ hũtia.NRoꝛẽ ſerens croceũ que ſi multũ floꝛuerit ꝑdunt᷑ folia.flos cius eſt in medio ipſius vbi eſt rotunditas quedam vbi ſilique ipſe naſcunt.floꝛes ipᷣi cinoꝛia dicũ tur:ca ratiõe qua ſteraſulos dicunt᷑.quia hec eſt illis cõſuetudo cx argilla faciũt ſteras ⁊ ibi includunt ipſum ſemen et ſic ponũt vtnaſcat᷑ Radixẽ groſſioꝛq; canne.cocta et quda mã⸗ ducatur.que et collocaſia aꝑpellat᷑.a quibuſ⸗ dam culcaſia.quod idem ẽ.Et ideo ad eius in ueſtigationẽ quere in littoꝛa culcaſia ſuperiꝰ⸗ de . Semen cius comeditur ſiccũ etviride: coloꝛ niger eſt ⁊ maioꝛ qᷓ; noſtra faba.i¶ Sali enus li.ij.de alimentis.ca.defaba egyptiaca. Hon eſt lupinus vt putauerunt aliqui. Nam lacit ibidem aliud capitulum de lupinis. Sed apud Auicennam libꝛo ſecundo de faba egys ptiaca.que ct fſaba ſyriaca dicitu. ¶ Unde Auicen.vocat eã fabã ſyriã: quoniã de ipſa multü naſcitur in e Sedrae fa⸗ ba Sſ rria eſt faba greca Sſ zfaba egyptiaca apud Johannẽ Serapionẽ.Eſt pondus põ⸗ 4 . . . vibin daegtl rſt De Herbis derans ſumenset q̃ttuoꝛ ſcdᷣm arabes.et ſunt obuli q̃ttuoꝛ.⁊ ſunt brana.xlvij. Hoprrationes ¶ Auicen. Si fiat exea garganiſmus cum la⸗ cte ſale contra egritudines ſpinitualium ↄfert ⁊ cibus in egypto. ¶ Et ſolutione educit aquã citrinaʒ:⁊ pꝛopꝛie ſemen eius et ſuccus ipſius. ¶ Etpꝛouocat vꝛinam:et generat ſperma.⁊ ex pellit coleram et aquoſitatem eius cum facili⸗ tate.et potusipſius fit ab vna tertia libꝛe vſq; gd duas tertias. Capitulum. clxxxij. PElene inuerſa. Pli. Faba inuerſa ẽ her⸗ ba:cuius folia ſunt ſicut folia alkeken⸗ Mgi. ſtipes eius lõgitudinis cubiti vnius aut duoꝛũ aut plus.ſemen eius vinide.tendẽs ad nigredinẽ:magnitudimisfabe cõmunis.ha bens q̃ſi effigiem in medio ſicut faſcolus:⁊ ro mani vocant cam fabarim. Hdprrerationes ¶ Fabaria ſiue ſaba inuerſa in vino decocta: ad teſtiũ tumoꝛes ac genitalium pꝛoſicit. ¶ Fomẽto etiã ex aceto decocto tumoꝛes ma turat et aperit. Itẽ liuoꝛibo q cobuſtis medet᷑. ¶ Et in voci eam pꝛodeſſe Marcus varro ſa ¶ Jabarũ deniq; ſiliquarũq; cinisad coxen⸗ dices et ad neruoꝛũ veteres doloꝛes ꝓdeſt cuʒ vetuſtate ſuilli adipis. ꝑ ſe q;ᷓ decocte ad terti as coꝛtices fabarum ſiſtunt alumm. — Capitulum. clxxxiif jAgaſmon. Pyaſ.ca.fagaſmõ. Jagaſ mon quam multi apparine dixerunt ẽ plãta quã vocant ſanction.⁊ eſt xiſion ⁊ eſt gladiolus ſegetalis.ſolia bʒ vridi ſimilia. ſed minoꝛa et anguſta et acuta.haſtaʒ hʒ aſpe ram ⁊ cubitalẽ cũ floꝛib purpureis. Radices ſunt illi due paruule et rotunde.vnã habẽs ſu per terrã poſitã ſicut bulbi minoꝛes. Altera ẽ deſubtus tenuis ⁊ ſuꝑgroſſioꝛ. Naſcũ locis cultis:ſuperioꝛ maioꝛ eſt et acrioꝛis virtutis Hoperationes ¶ Dxal. Cathaplaſmatibo adhibita puſlulas ⁊tumoꝛescoꝛꝑis tollit:medicaminiba mixta ⁊ ſuppoſita menſtruisimperat. um vino bibita ventrẽ ſtimulat. Catha⸗ plaſmati impoſita cum vino atq; thure ſagit tas vel ſtirpes educit. , ¶ Soluit etiã in guinũ collectionẽ. Radix vᷣo intenioꝛ accepta infantiũ enterocclicos medet᷑ L m 5 „D B 3 . 7 2 2 pN Capitulum.olxxxiiij. W Agus. Fagus eſt arboꝛ glanditera in⸗ E noiĩata eſſe credit᷑:qꝛ olim ciꝰhomi⸗ nes vixerũt fructibus. Dicta eſt enim fagus a fage grece qð eſt latine comedere. Pli.li.i. Jagis pectineg tranſuerſiin pulpa Marcꝰ curius iuranuit ſe ex pꝛeda nihil attigiſ ſe pter guttũ ſaginũ:q̃ ſacriſicaret.lingnũ in lõ gitudinẽ ita fluetuatvt q̃ pars fuit aradicexa ldius ſidat. Sagus ac cerrus celeriter marceſ — ccunt. Facilis eſt fa gus in materia quãq; fragi lis ac tenera.Eadẽq; fictilibo laminis in tenui ſlexibilis.capſiſq; acſcrinijs ſola vtilis.fagus in plana deſcendit ſicut et quercus. Jagoq; fa cilime ex oninibaq̃ relinã ſerũt: ſed minime du rant pꝛcterq; e pino. Pbperationes ¶·li.li.vtõ. Huiꝰ glans muribegratiſſima ? ¶ Jdẽ in li.xxiiij. Ja gi ſolia in gingiuarũ ? la⸗ bioꝝ vicijs manducant᷑. Glãdis fagince cinis e calculis illinit᷑. Itẽ cũ melle alopits. ¶ Palla.li.pmo de ſago vel faxino.diutiſſime tabulata durabũt.ſiſtratis ſuꝑpaleisvel ſilice calcis humoꝛ nuſq; ad tabulati coꝛpꝰ accedit .Adẽe li.xij. Yagus in ſicco vnilis eit:humoꝛe fuerunt apud antiquos. Indeꝛ vaſis vonos Trattatus difera:cuiusfructus ẽ dulcis:ſed pectoꝛi noci uus.Oleũ vero clariſſimũ lãpadibus admini⸗ ſtrat lignũ eius ſatis admodũ durũ:ſed vermi bus penetrabile:niſi fumo penefuerit cõtinue delibutũ:viride aũt in aquis poſitũ per longa taa fertur in lapidem dureſcee. Capitulum. xxru Ek eolus. Sera. li. aggre. ca. luchia ſi⸗ ue lubia.auc.Dxvaſc.luchia.i.ſaſeolus. folia hʒ ſilia ſolijs plate q̃ ðꝛ cuſſus:niſi qꝛ ſunt mollioꝛa.⁊ rami cius ſunt ſubtilioꝛes ſiles fil adheretes herbis:qͥba appꝛoximant:⁊ elõgant᷑ multũ donec ſit vmbꝛaculũ fub eis. et hʒ vgginas ſubtiles ſiles vaginis ſenugreci:ni ſi guia ſunt longioꝛes et pinguioꝛes.et interi? us viden: q̃ſi varij diuerſi coloꝛis.quia que⸗ damtrahunt ad albe.et quedã ad rube.⁊ cõe⸗ di᷑ huius fructus elixus ſicit cõedunt᷑ſpargi Virtus coꝝ calida et humda inpᷣmo gradu Pperationges Scerapion Benerant multã centoſitatem ⁊ ꝓuocant menſirua:⁊ inflant.⁊ generat hũo⸗ res fiegmaticos groſſios.Et ſunt mali ſioma choet rubci ſunt groſſioꝛes ¶Et quando ſumuntur eum ſinapiet come, dutur.ſinapis pꝛobibet maliciã coꝛũ et albiqͥ B ——. — — £ S. huſ⸗ ole. oii ſiones nantn eis ein 1i is J pa gdu oſtum Natbio ien itnn Ad De Herbis dẽſũtmultã hũiditatẽ hñtes:et ſũt graues di⸗ geſtiõi.⁊ ciminũ iuuat ad digeſtionẽ eoꝝ:⁊ co medere eos calidos cũ almuri ⁊ oleo ⁊ cimino et nõ comedat᷑ coꝛtex eoꝛũ exterioꝛ.¶ Et bibi polſt eos vinũ parũ groſſũ.et purpurati cũ a⸗ ceto ſt difficil digeſtiis ꝓpter ſiccitatẽ aceti. (ͤ(sꝰEt de ppetate coꝝ ẽ ꝓuocare mẽſtrua:⁊ ma rime qͥ fut rubei ex eis.¶ Etipi ſũt boni pecto ri et pulmõi.⁊ faciũt ſomnia malai¶¶ Auerrois li. colliget. capᷣ.defaſeol.aleoli declinant ad ca.⁊ bu.i¶ Et impinguant coꝛpus:et ꝓuocant vrinam.et ſanguinẽ menſtruũ.et laxant vẽtrẽ popꝛie mibi. ſfrugis naſcit. Se.li: ag...dird an.i.fra xinus ita noĩat᷑ grece in oꝛiẽte.arabes noĩant eæã arboꝛẽ cinicũ.⁊ in perſia noiant eã luʒach.?⁊ eſt arboꝛ bũs in ramul camerulas in qbo ẽ hu⸗ miditas qᷓ qñ deſiccat᷑ generant᷑ ex ea alia aĩa⸗ lia ſimilia cimicibo.¶ Et idẽ auc.Gal.Sapoꝛ eius eſt ſtipticus.vᷣtus eius ẽ qͥ infrigidat⁊ de ſiccat. ¶ Paulus ca. de fraxino. Fraxinus fri⸗ ats giduseſt ⁊ ſiccus in ſecundo gradu. Capitulum. xxxj Raxinus. Iſi. Fraxinus vocari fert. eo magis in aſperis locis montaniſq; ¶ Sera. irtus eius eſt qᷓ ðglutinat dũ eſt re cens et ↄglutinat vlcera recẽtia.et radix eius ad hoc valet ſilr qũ ꝓijcit aq̃ inqᷓ decoquit᷑ ſu⸗ ꝑ oſſa cuius cõglutinatio ẽ neceſſaria.¶ Sʒ coꝛtex eius dũ recẽs eſt ꝓpꝛieſi liget᷑ ſuꝑ locum ↄſolidat eũ.ꝗ¶ Decoctio coꝛticis eius ↄſumit flegma.et añ coꝛtex exſiccat᷑ curat egritudinẽ cũ qᷓ eleuat̃cutis.¶ Gakli.d ynamidiaꝝ.ca.de paſiiõiboſplenis.Coꝛticẽ fraxini coque in vino et da bibere.⁊ infallabiliter ſplenẽ attenuat. Pã res pꝛobata ẽ.ꝙ ſi det᷑ pcello bibere aliqͥ⸗ boet interficiat ꝑuiſſimũ inuenies ſplenem. ¶ Paulus.Cotra fluxũ ventris et lienteriã ⁊ diſſinteriã.vʒ fomẽtũ ex aqua pluuiali decocti onis coꝛticũ eius.i¶ Cõtra vomitũ ex debilita te virtutis ↄtẽt iue coꝛtices eius buliãt et ſpõ gia intincta ſuꝑ ſtomachũ ponat᷑.et ex einere eius:argẽtoviuo fit optimũ vnguẽtũõ ſcabiẽ Capitulum. elxxxvij. incenſiuã.et eſt ca.et ſic.in.ij. gra. viri⸗ A dis eſt multe efficacie. exſiccata vo nul Enendhui krcſi lãmula ðꝛ qꝛ vᷣtutẽ hʒ lius.i¶ Iſido. Flamula ca. eltet ſic. in fi. j. gra. Pperationes m ii v d d Aate. Ad cauteriũ ſiue ignẽ faciẽdũ flmu cõterit᷑ ⁊ ſuꝑ locũ ponit᷑.ac ꝑ diẽ dimittit᷑:ſic — 8 Tractatus poſtea cut; cõbuſta reꝑſt᷑.¶ Ad apᷣata rũpen⸗ gũ qñ vᷣſum ẽ ad ſaniẽ:⁊ caput ẽ durũ.Pec cũ ſquama ſerri cõterit ⁊ cũ oleo ſupponit᷑.Oleũ ſiqdẽ ponit ad relaxationẽ ne fl mula multuʒ deſiccet.¶ Cõtra q̃rtanã etiã et arteticã interi us oꝑat.Oleũ roſaceũ ex ea cõſectũ valet con tra vliacã:in cibis vel alio modo ſumptiĩ. ¶ Idẽ qͥʒ valet exteriꝰ inunctũ:cõtra doloꝛem arteticũ et yliacã ſirãguiriã et diſſinteriã:et cõ cra vitium lapidis ꝑ cliſtere iniectũ cõfert 2 multũ nota.fructus eius hoĩes ſolẽt co — megere. Folia habet ſimilia folijs bꝛio⸗ nie:niſi qꝛ ſunt mollioꝛes et lanuginoſi.Rami cius ſubtiles ſimilesſilie.ſemen habet album ſimilr milij. Fragaria frigide et humide eſi cõ⸗ plexionis in pꝛimo grauu. ¶ Plat. Herba et fructus ingideſunt cõplexi onis.¶ õtra nimiũ fiinũ menſiruoꝛũ ſuccus ſraganie cũ ſucco plãtaginis mixtũ cõtert. Itẽ fragaria ſumpta cũ boꝛagineet bugloſſe in ci⸗ bis generat bo nũ ſanguinẽ. Omnia vulnera cõſolidat cuʒ ſucco fraga⸗ rie linita. Recipe ſucci rragarie? aque plaãta⸗ Capitulum. elxxxvii,. agaria. Dyaſco. Iragaria herba eſt ginis et aque ſcabioſe. ana..ꝭẽᷣ mell rolati ſue ci moꝛoꝝcelſi.ana.i.sceti parũ miſceani fiat gargarimus. Sñptu vʒz ctra apata gurtu ris cũ eo gargariſido. Succus etiã fraga rie cũ cimino ſumptꝰ valet ad fetoꝛẽoꝛis. Itẽ cũ boꝛagine ſumptũ valet ꝓ doloꝛe capitꝭ⁊coꝛde Itẽ aq̃ decoqiõis cius fra garie valet ̊ dolo rem capit tet ſedat ſudoꝛẽ et caloꝛẽ.¶ Iructus eius ſedat ſitim. Ad cõſolidãdũ fracwurã an⸗ ris vel alterius mẽbꝛi.Re.ſuccus fragarie ſuc cus plãtaginis.ana.ʒ.iij.folia fraxini.ʒ.i.deco⸗ Antur ſil ad modu emplaſtri et ſuperpoſitum ſoultũ valet.¶ Succus fragarie cũ ſucco cõ⸗ ſolide mino:ꝭ mixtus cõſolidat vualnera. „ Capitulum. elxxxix. . PEgnſagenlet,gannn⸗ eſt in.ij. ẽdu (ca. ⁊ſic.vᷣtutẽ hʒ diureticã ex ſubtiliſib „ ne. In ncipio verꝭ colligunt᷑ ſtãtia ⁊ qitatibo ſuis. Semẽ eius ⁊ ſoli q eł coꝛtices atq; radices cõpetũt vſui medici⸗ qc ꝑ mediũ an⸗ num ſeruant᷑.¶ Sera. li. ag. ca. haʒiems anct. Bal. Haʒiems.id eſi feniculus:eſt x eo dome ſticus et agreſtis. Domeſticus omnibuaẽ no cg tus:uius virtus eſt pꝛima que calefacit in. ije g.2 deſitcat in mo: ſcdᷣa ſubtiliat:tertia gene rat lac Et agreſtꝭ ðꝛ maritinusxelmontanus radix eius et ſemẽ ſunt foꝛtioꝛ deſicccatõis ;4 radix et ſemẽ domeſiici:qmi domeſtico ẽpaꝝn *α — =☛ ☛ ☛ e . 2 — — inei tamns ſbioiyt die⸗ 5SB De Herbis ſtipticitas.Gal.vij.ſjm.far.c.v maratro. Ma ratrũ.i.ſemen feniculi.calefacit qͥ dẽ foꝛtiter vt er tertio iam poſſit gradu exiſtere:ſiccat aũt ñ ſimiliter:ſed ᷣm pmũ.⁊ ꝓpterea lactis generati uũ eſt.⁊ nõ generaret ſi ſiccaret foꝛtiter.ſuffu⸗ ſis aũt auxiliat̃ ſm eandẽ rõnẽ.E ſt vᷣo ⁊ aliꝰ feniculus ſilueſtris:quẽ vocãt ꝓpter magnitu dinẽ eqͥ nũ ſeniculũ.cuius radix et ſemẽ ſiccio⸗ ris ẽ vᷣtutis alio q̃ apud nos eſt.Et mihi videt exinde ꝙ ea q̃ſ̃m ventrẽ ſiſtat ⁊c.Et idẽ ſexto ſim.far.ca.ꝓpomaratrũ vocat feniculũ iſtũ ſilꝰ⸗ uneſtrem ypomaratrũ.vel feniculũ erraticũ.vel cab allinũ.ſiue equinum. Dyaſ.ſᷣm tranſlatio⸗ nẽnoſtram. Feniculus calefacit maniteſte et deſiccat mediocriter. DPDPperationes Aui.li.ij.c.de feniculo.enicul oꝛtulanus ca.ẽ.in.ij.aꝑit opilatões.acuit viſũ.⁊ ꝓpꝛie gũ⸗ ma eiꝰ⁊ ↄfert in initio aq̃:et apud eiꝰ deſcẽſuz ¶ Et democritꝰ qͥdẽ exiſtimauit venenoſi vᷣ mes paſcũt feniculi recentis ſemẽ vt eoꝝ viſus cſfoꝛtet.i¶ Et viꝑe et ſerpẽtes fricant oculos ſuos cũ egrediunt᷑ de cauernisſuis poſt hie⸗ mẽ ſuꝑ ivm vt illuminent᷑ oculi.qð humidũ eſt lac exuberare facit:⁊ ꝓpꝛie oꝛtulanũ.et qñ bibi: cũ aqua frigida:cõſert nauſee:et inflatõni ſto machi. ¶ Et eius digeſtio eſt tarda:⁊ eiꝰ nutri mẽtũ ẽ malũ:puocat vrinã et menſtrua.Et ſil⸗ ueſter ꝓpꝛie frangit lapidẽ.in terreno qͥdẽ ⁊ flu uiali eſt iuuamentũ ad renes ⁊ veſicã.Et ꝓpꝛie conſert ſilueſter diſtillationi vrine. ¶ Et qñ comedit᷑ radix cũ ſemine ſuo.ſtringit⁊ cõfert febꝛibo antiqͥs.⁊ dat᷑ in potu cũaq̃ frigi⸗ da.i¶ Et cõfert nauſeeet febꝛibo.⁊ inflãmatiõi ſto machi.ex eis cõfert eius decoctio cũ vino moꝛſui vermiũ venenoſoꝛũ et cũ aq̃.⁊ teri᷑ eiꝰ radix ⁊ poni᷑ ſu ꝑmoꝛſũ canis rabioſi ⁊ cõfert ¶Bal. Yeniculus generat lac in mammillis. Suffuſiones curat. et eſt diureticꝰ ⁊ mẽſtruo rũ eductiuꝰ.Et feniculus ſilueſtris ſiſtit ea que hſm ventrẽ etem agell kipticktno maria ei.hu⸗ iuſmodi igit᷑ nõ ſolũ radix:ſed multo mag ſe⸗ men.Et põt etiã lapides frãgere:et vctericos ſanare.menſtrua puocare:et vrinas mouere ¶ Alius vᷣo eqͥ nus feniculus eſt cuius ſemen rotũdũ ẽ ſemini coꝛiãdri.ſimile vᷣo in vᷣtute ſe⸗ mini alterius eqͥni feniculi debiliustamen. ¶ Dyaſcoꝛides.Feniculus lac mammillis ge nerat.comeſtus vrinam et menſtrua educit.et cathaplaſmatibus adhibitus cum ptiſana co meſtus id facit. ¶ Elixatura eius bibita nefreticis et veſice do loꝛi medetur. Urinam pꝛouocat. Moꝛſibus venenatis cum vino occumit. yEbꝛiſuga.Dyaſcoꝛides. Febꝛifuga ſi⸗ E cẽtaurea minoꝛ eſt herba ſimilis ca⸗ momille. virgam habens perlongã an guloſam.floꝛem purpureum. Jolia minuta et oblonga ſicut ruta.ſemen ſicut triticum:et ſic oblongum. radix eſt ei oblonga et inutilis.gu ſtu amara.Naſcitur locis aquoſis. Nominat᷑ etiam ab alijs elleboꝛitis ſiune amaratrum vel ſebꝛufugia. Operationes ¶ Oyaſcoꝛides.Centaurea minoꝛ ſiue febꝛiſu ga tunſa et impoſita viridis vulnera purgat paracoleſim pꝛeſtat. Cicatrices vulnenibus recentibus et veteri⸗ bus in ducit.Elixatura eius bibita coleram⁊ humoꝛes pingues deponit. ¶ Sciaticis ano ſuppoſita ſanguinẽ ꝓuocat ⁊ doloꝛẽ illiꝰ mitigat. Succus eius melle ad⸗ dito caliginem oculis detergit.aboꝛſum facit. Neruis dolẽtibo fomento pᷣliat auxilum. Capitulum. (xtj m u G . . Aeiegeg Enugrecũ.Aui.li.ij.ca.de fenugreco. òenugrecũ ca.ẽ in ſine pᷣmi.ſic.ĩ pmo.⁊ nõ euacuat᷑ ex hũiditate extranea.eius vᷣtusẽ digeſtiua et lenitiua.⁊ ill ꝓpterea q in ipᷣo aggregat᷑ de caliditate cũ viſcoſitate.⁊eiꝰ viſcoſitas ꝓhibet dñium nocumẽti caliditatꝭʒ et eius calidiras oꝑat᷑ cũ facilitate:⁊ eiꝰbũoꝛ ẽ malus.licet nõ ſit paucus.Sublſtã tiã bʒ gluti noſaʒ.vᷣtutẽ hʒ maturãdi ⁊ relaxãdi.DPiaſ.c. bu ceron. Bucerõ ei ſanat bouis coꝛnu.eglocerõ 0 capꝛi coꝛnu. Hã femia fenugreci coꝛnicul ilibꝛ coꝛnibo ſunt vᷣtus eius ẽ malactica Hat. yviij.ſim. far.ca.cylis.Lylis.i.fenugrecũ ca.ẽ in ijj. ſic. in pmo. Se. li. aggre. c. balba. Balba:i. lenugrecũ.vtus eſt ca.in.ij.gradu.ſic.in pꝛimo BPbperationes ¶ Aui. E ius oleũ qð fit cũ mirto ↄfert capilł⁊ veſtigijs vlcerũ.⁊ ↄfert fiſſurꝭ frigidis ꝓpt mu⸗ ſcilaginoſitatẽ ſuã ꝓpe cũ oleo roſaꝝ ⁊ ingre⸗ dit᷑ in medicinis pãni:et facit coloꝛẽ bonum ¶ Et alterat odoꝛẽ oꝛ::⁊remouetodoꝛẽ coꝛꝑis ⁊ ſudoꝛ:.Et reſoluit apata flegmatica ⁊ dura. Et eius farina valet ad apᷣata ca. apparẽtia 2⁊ occulta cũ nõ ſunt inflãmata.ſed ſt declinan tia ad duriciẽ q̃ndã.⁊ lenit adublet ⁊ maturat ea.¶¶Et ↄfert cũ oleo roſaꝝ aduſtioniignis. mũdat furfuresablutõe capitꝭ facta ex eo.⁊ fa⸗ cit ſodã ꝓpꝛie cũ comedit᷑ cũ muri.quis ſit cum almuri minus nociuũ ſtomacho. / Clariſicat vocẽ ⁊ pulmonẽ.⁊ lenit pectus ⁊ guttur ⁊ ſedat tuſſim ⁊ diſniã ꝓpꝛie qñ coqͥt᷑ c melle aut dac til aut ficubo.⁊ melius ẽ vt ↄiũgat᷑ etiã cũ dac⸗ cũ melle plurio:⁊ ſuꝑ pꝛunas tꝑate calefiat.2⁊ ſumatur añ cibũ tꝑe lõgo cũ nitro factũ empla ſtrũ ex eo ↄfert ſpleni.¶ Eteius decoctio cum aceto ↄfert debilitati ſtomachi ꝓpꝛie ꝙ ex ipᷣo recẽs ẽ.Et eius electuariũ facit nauſeã:ſʒ ace⸗ tũ ⁊ muri expellũt nocumẽtũ cõmeſtiõis eius. Fit eucatiſma ex decoctõe ipᷣius ad apata ma tricꝭ ⁊ doloꝛẽ eius ⁊ coartationẽ ipiꝰ.i¶ Et ei⸗ decoctio cũ aceto ↄuenit vlcerib inteſtinar. et ſitr recẽs cũ aceto qñ cõedit᷑.Et decoctio eius cũ aq̃ ca.ẽ bona tenaſmõi⁊ ſolutiõi.i¶ Et eiꝰ oleũ ẽ bonũ apᷣatibo ani ⁊ ad tenaſmonẽ.⁊ do loꝛẽ ventrꝭ pungitiuũ/ꝓpꝛie cũ almuri añ cibũ. Et nõ mouet ad expelledũ fecẽ uiſi ꝓpt ſuã acri moniã.⁊ ꝓpꝛie cũ melle nõ płimo vt nõ moꝛdi⸗ cet foꝛtiter.i¶ Et eius decoctio cuʒ melle facit deſcendere huiditatesgroſſas ab inteſtinis.et pꝓuocat vrinã etmeſtrua.vt ſupponat᷑ cũ adi⸗ pe anatꝭ.i¶ Et ↄſert duriciei matric.⁊facit ge nerationẽ matricis facilẽ.cuius generatio eſt difficil ꝓpt deſiccationẽ. Etẽ bonũ hñtibus e moꝛroidas.⁊ ſacitſtercꝰ boni odoꝛꝭ.⁊ facit ſe⸗ tere vrinã ⁊ ſudoꝛẽ.⁊ non ẽ ſicut lupini in diffo⸗ cultate ſui exitus.i¶ Gal.Fenugrecũ ferueter inflamatiões exacerbit: minus vo calidos et qcunq; ſcliroſi ſunt diatoꝛando curat. . 5. — — ———— — — — — —☛ͤs =. — — = — — = - ☛ ¾. — = = — ocilaſicca fenũ dicipõt.⁊maxiĩe q̃ fetib⸗ ⅜aliqñ apta ẽ nutriẽdis.Flã fenũ cibo eſt ꝓbe iumẽtoxꝝ. Idẽ ðt:fenũ ẽ dictũ ex H̊ eo flã ma nutrit᷑.ſos ciꝰ flama ẽ.De feno ãt ðt glo. ſuꝑ Jſaiã.xl.Fenũ naſcẽdo bʒ viroꝛẽ ⁊ creſcen do decoꝛẽ.deinde floꝛẽ:tãdẽ caloꝛe ſoł ſicca⸗ ta veſtit ⁊ oꝛnat.⁊ tã floꝛũ diuerſitate q; etiaʒ viroꝝvenuſtate ad ſui aſpectũ intuẽ iũ oculos allicit. reficit et delectat ꝓpter ſue ſubſtãtie aut viriditatẽ:feruẽte ſole eiꝰhiiditas de facili cõ ſumuũ.⁊ herba q̃ pmo floꝛẽdo q̃ſi ridere vide⸗ bat.tadẽ a ſua głia ſpoliata penitus inuenit᷑. Nã fenũ qð oꝛit᷑ et vireſcit:crasmoꝛit᷑ et in di banũ mittit᷑.qꝛ q̃ſi ſubito deficit et areſcit.ſi⸗ tanto minuscreſcit:immo citiꝰdelſicit ⁊ areſcit NVoperation es mediocrit᷑ ſicc magꝭ ſũt odoꝛifera.etiã aliqͥb mfggis ſapida q; alia q̃ ceſcũt in pᷣtis plauſtri B bus ⁊ aqᷣſis.¶ Ut ðᷣt · Ph.qꝛ in ulis humoꝛ nui trimẽtalis magꝭ ẽ digeſtꝰ:in illis vero minus. ¶Itẽ Fenũ ad diuerſos vſus necaſſariosre⸗ leruat᷑.que cauſa bꝛeuitatis relinquo Enũ. Ili. l. wu. Ois em̃ berba molliſ De HMerbis Capitulum. ixtiij. Erula. Iſi.Ferula dicta eſt a medulla .x Plã yluͦvarro tradit ferule eſſe medullã =mê⅞nͤquã greci appodclõ vocãt. nõnulli at a feriẽdo ferulã vocat.hac enã puerivapulareſo 10 ca⸗ lét. huiꝰ ſuccꝰ galbanũ. Pli.ii.vij.Ferula na⸗ tũ redigit᷑ in puluerẽ.ſicut ⁊ hõ ꝑ etatũ ſucceſſi onẽ decoꝛẽ amittit ac cadit in puluerẽ ⁊ i moꝛ⸗ tẽ. Fenũ itaq; qdiu viret ⁊ frõdet mõtes ⁊ pꝛra ſcit᷑in locꝭ calidis atq; traſmaria geniculat no dataſcopis. Dyal.c.de ferula. Jerula quã m ti centioꝛẽ vocãt.Sciẽdũ ꝙ miti ſt ſpẽs ferule ⁊ iſtaꝝ diuerſarũ ſpẽꝝ ſũt diuerſi gũme.ſ.ſera pinũ:armoniacũ.galbanũ.opopanacũ.aſafe tida.⁊ pᷣter iſtas ſpẽs ẽ vſual ferula nullã has guũmi deqͥ ſit curandũ cuiꝰſemẽ ẽ careos ſiue canereos.vnde dicit᷑ ferula a medullis.noõnu᷑ li vocant eã ſic a feniẽdo.qꝛ hac pueri et puelle vapulare ſolẽt. vnde ſunt alique ſpẽs ferule qᷓ nu mi nõ ſilant᷑ in folijs.et tñ dicunt᷑ ſeruleqm̃ faciit cut de impio ꝑ ſilitudinẽ ðꝛ in pᷣs,. Nat ſicut fes⸗ ßJMM nũ tectoꝛũ ꝙ pus.⁊c.vbiðt glo.q̃nto fenũ alti us ſtat ⁊ minꝰ ꝓfunde inferius depmit:radicẽc ſtipitẽ aptum ad feriendũ. Operationes ¶ Oyalſ.ca. de ferula. Uſual femla viidis quai Nperatones multi enterioꝛẽ vocãt emoptoicꝭ ⁊ ciliacisma ¶ Fena creſcẽtia in locꝭ aliqntulũ mõtuoſis ximũ effectũ pᷣſtat. moꝛſibo venenatis potata cũ vio occurrit.¶ Tũſa⁊ ipoſita flurũ ſangui nis vulney ſtringit. Semẽ eiꝰ bibitũ toꝛtioni bus medicat᷑.i¶ Semẽ eiꝰcũ oleo tritũ et per unctũ doloꝛẽ ↄmouet.vᷣge eiꝰ comeſte ſudoꝛẽ . — capit mouẽt Cõpoſitein ſale comedi poſſunt ¶Sal. Emoptoicis et cliacis cõpetrit. „ db 8 Trattatus õ „ . . 27 Capitulum.ixcuij/ P — Icus. Iſidoꝛus.icus fecunditatexo eatur ſertilioꝛ ẽ em ceter arboꝛibo.Hã ter quaterq; per ſingulos annos fructũ generat. ⁊ altero matureſcente:alter aboꝛitur. Hinc et carice a copia nominateſunt. Phiniꝰ li.xv. De genere pomoꝛũ ſicus ampliſſimaleſt quedamq; et pi is magnitudine cmula. Ficus Judea rubet oliuemagnitudine: otũdioꝛ ta⸗ men. ſapoꝛe meſpili.Alexandrinã hanc ibixvo cant groſſitudine cubitali rumoſam: materie validã. lentam ſine lacte.coꝛticeviridi.ſolio ti lie ſed molli Oneſicritꝰtradit in hyrcania mul tum noſtris eſſe dulcioꝛes fertilioꝛeſq; . Sunt et lidie que ſunt purpuree. ſimilitudinem mam marũ babent. Item Lal⸗ liſtrutie ſapoꝛe pꝛeſtontioꝛes.ſicoꝛum omniuʒ frigidiſſime. Quedã in egypto cute carice de⸗ trabitur. NHec vt putamẽ virentiboſicis.q ma⸗ aimeplacet in eiſdem ſiccis. Areſto.inlib. de vegetabilibus. In quibuſdã fructibẽ humoꝛ vt lac.ſicut in ficubus qͥbus ẽ dulc fructus at q; mellaris ſicut et palmis.Idem in li.de aĩa⸗ lib.Lac ex coagulo et lacte ſicuũ coagulatur qm lac ſicuũ in lana aggregatur.deindelana illa cũ modico lactis abluit:ac poſtmodũ iſiᷣ idem in reſiduo eijcit᷑.ct cũ admiſcetur lacti co⸗ agulak. Jicubo ac ceteris dulcib apes cibanę Pallad ius li.iiij. icus que in montsnis⁊ fn gidis locis naſcunt᷑:qꝛ minus laciis babẽt ad ſiccitatẽ durare non poſſunt. Uſus illi in viri⸗ di eſt melioꝛis magnitudinis et ſapoꝛis acuti Que naſcuntur in campis et lociscalidis pin guioꝛes ſunt:et in ſiccitate durabiles ſũt.Cõ⸗ ſtantinus in pantegni.Jicus in pꝛimo gradu ſunt calide:virides in ſecundo humide. Sicce vero inter ſiccitatẽ ⁊ humiditatem temperate. Iſaac in dietis particularibo ca.de ſicub. Ji⸗ cus ceteris fructibus laudabilioꝛ ⁊ nutnibilioꝛ haumiditatis iñ ſue caula groſos creat humo res.Natura eius ca.⁊ ſic.qlitas aũt caliditate et ſiccitate diuerſe ſunt.ct ſᷣm ſui ipſius diuerſi tates.E ſt em ſicus domeſtica ⁊ ſiluatica.Do meſtica etiã in viridẽ diuidit᷑ ⁊ ſiccaʒ. Uiridis qᷓ; duplex eſt mocus.qm̃ qdam ẽꝑfecte matu⸗ ra:⁊ nõ ꝑfecte matura.Nõ ꝑfecte matura mi⸗ nus ca.⁊ magis groſſa ꝓpter dominationẽter reſtrie ꝑtis:Habet iñ buiditates latentesque acuitatẽei pꝛeſtaut:⁊ ſicc itatẽin ſecũdo.Unð Ipocras. icus qnto longinquioꝛ eſt amatu riuate:tanto minus calidioꝛ ⁊ magis groſia. Operationes Et mammillane: qᷓ ¶Scra libꝛo aggre ca ui. aucto Hal. cui id eſi ſicus. Sunt em cis ſilueſires domeſtice et montane. E t ex domeſticis quedaʒ ſunt re⸗ centes.quedam non.ſed ſunt ſicce.Et recenti⸗ um virtuscſit dcbili? ꝓpter hoc ꝙ admiſceatur cis de humiditate.et licce ſunt melioꝛes:⁊ ma xime carnoſe.Et ille in quibeſt acuitas ⁊ pun cio abſtergunt magis et reſoluunt et habent in ſe humiditatem ſubtilem. ¶ Et alia eſtq reſoluit apoſtemata qñ miſcet᷑ c farina oꝛdei:aut cũ medulla panis frumenti Et aqua ĩ qua coquunt᷑ ſicus decoctione muil⸗ ta:ceſt ſimilis melli in virtuteſua et recentes qͥ dem ⁊ ſicce laxant ventrẽ.i Et virtus ſilueſtni um eſt attractiua et raoolutiua.Et ita eſi in do meſticis anteqᷓ maturant᷑.qm eſt incis aliqͥd lactis ex aj boꝛe.i¶ Et aiboꝛes ſicuũ domeſi⸗ carum virtus cſt calida et ſubtilis.et lac cius etſuccus folioꝛũ ipſius calefaciunt calefactio⸗ ne ſoꝛti:: moꝛdicant:⁊ vlcerant coꝛpus.⁊ ape riunt oꝛiſicia venaruʒ q̃ ſunt in ano.et euellũt verrucas et laxant ventrem. ¶ Sedin aiboꝛe ſicuũ ſilueſtriuz eſt de calidi tate et ſubtilitate tantũ q ſi coquant᷑ cũ carnt bouina dura ſaciũt illã deroqui.et eſt ſoꝛtioꝛ ĩ omnibopᷣdictis q; domelſtica. ¶ Sed mõtanarũficuũ arboꝛis ſapoꝛ eſt acu tus pꝛoungens et abſtergens.Et qñ ſit empla ſirum cũ ramis eius ſuꝑ verrucasqᷓ dicuntur capita clauoꝛũ aperit eas.et ita eſt de lacte eiꝰ ſcʒ qñ fit vnguentũ execo. I¶ Et qñ fit medicamentũ ex co ⁊ melle: abſter git maculam oculi groſſaʒ:et eſt ↄ ueniens ob ſcuritati viſus⁊ deſcenſui aque ad oculũ q̃ fit ab humoꝛibo groſlis multum ¶ Et cineres quideʒ; ficuum ⁊ glandiũ et lacti cinioxꝝ:ſunt melioꝛes cineres ad abſtergendũ Aui.li.ij.de ſicubus. Melioꝛ eſt alba:deinde rubea:deindcnigra.Et que vehementer ẽ ma tura cſt melioꝛ⁊ pꝛoxima ad hoc vt non noce⸗ at. Et ſicca quidem in ſius operationibus eſt ¶ Uecrũtamen ſanguis ex ea generatus nõ eſt bonus.ꝓpter hboc facit pediculos. ¶Uerum ſi ſumatur cum nuce eius chimus ſit bonus:et cum amigdala.⁊ liuoꝛ omnibus cſt alba:illa que eſi humida eſt calida pamm per.et que ẽ humida:ẽ plurime aqueitatꝭet pa rumẽ medicinalis Que vero immatura ẽ ab⸗ iterſiua ad frigiditatem parum declinans:miſi lac eius.Et queſiccalida eſt in pꝛimo gradu: ⁊ in fine ipſius eſt ſubtiilis et que ſicca eſt et p⸗ pꝛie acris foꝛtis eſt ablterſionis maturatiua 7 rclolunug. EFst car⸗ 2 =☛ = =– Dꝛr Herb noſa ẽplurimematuratiõls.et in ipᷣa ſunt glu tinatio et inciſio et ſubtiliatio ¶ Et ſilueſtrisẽ acutioꝛ ⁊ foꝛtioꝛ in h.⁊ fructꝰ qͥ dẽ ciꝰ mirabili oꝛ ẽ reliqͥs frudibe:⁊ q̃ vehemẽtꝭ ẽ maturatõiſ ꝓinq ead h̊ vt nõ noceat.i¶ Et in ipᷣa ẽ inſla⸗ tio:et expellit ſuꝑfluitates aa cutim: ⁊ facit ſu⸗ dare.⁊ ſᷣm q eſtimo ſicca ſur expellit ad exterio ra ⁊ facit ſudare.⁊ illa qͥdẽ q ẽhuida velocis ẽ nutrimẽti ⁊ penetratões in ſtomacho⁊ꝛ i coꝛge ¶¶ Hutrimetũ yo ſicus licet nõ exiſtit in robo⸗ ra nutrimẽti carnis ⁊ granoꝝ:iñ vchemenus eſt roboꝛis q; nutrimentum oim fructuu. ℳ . 8 Capitulum. cxco Icuslupi vłcomaro.Dyaſ.ca.Cama rus.i.ſicus lupi.Et eſt arboꝛſilis cido⸗ ’ nie ſʒ lolia minuta bʒ:⁊ fruct cocci mel le ſiles. eſt em̃ oſſibo.quã multi memequilon dicũt cui ſimaturitas ſuerit ruſũ facit coloꝛeʒ ſed cũ edit᷑ remanet in oꝛe ſubſtautia qᷣda ſilis ei qͥ remanet ex ficub vocatur arabicecanila⸗ binch.i.interfectoꝛ patris ſui.⁊ ſicus lupi.⁊ eſt a buſtum quod vocat᷑ nr̃o ydeomate amoni fructus eius ẽ in ſuꝑſicie aſper:ꝛ babet ſapoꝛẽ mixtũ ex dulccdineꝛ acetoſit ate aliq̃.Sera.li. ag.ca.haruãc hiethi.ſicus lupi.Anb oꝛie huiꝰ folia ſunt ſilia folijs cuonioꝝ.ſʒ ſunt minoꝛa ⁊ „ nucleſi. : qũ maturat declinot coloꝛ eingadin bedinẽct qũ comedit᷑ remanet inoꝛe ſubſtãria ſilis ei q remanet ex ficbbd. Bperationes (¶ Gah vij.ſim.far.ca. de comaro.i.ſicus lupi. A 4 Atoꝛ et fructus eins ſunt ſtiptici inducit ſtupoꝛẽ. ¶ Pyaſco. eſt malus ſiomacho: apilat cito et — . Capitulum.cxcvj Icusegyptiaca.Soli.icꝰ pᷣcipuaðd egiptia ſoljs moꝛa cõꝑanda.poma nõ ramistm̃ ſʒ ⁊ caudice geſtao:vſq; adeo ſue fecũditatꝭ anguſta ẽ vtvno ãno ſeptiesſru ctiſicet. Uñ cũ vnũ pomũ decerpſerꝭ: alterum ſine moꝛa pꝛotuberat. Plini.li.xij.In cgipto multa ſunt genera arboꝝ q̃ nõ alibi.ante oĩa ficue egiptia ob id noĩata.arboꝛ moꝛo ſimił ſolio:magnitudine aſpectu. Pomũ ſert nõra mie ſed caudice.Idq; iᷣmſicus ẽ pᷣculcꝭ ſine Enis interioꝛibo:ꝑ quã fecũdo ꝓ uẽiuſcalpẽdo im̃ fctreis vnguibe aliter nẽ matureſcit.led ci factum ẽ quario die demetit.alio fub naſcte ſcepteno ita numcroſo patiu ꝓer ſinculas eſta tes multo lacte abundante. Su bnaſcũ cniam ſinon ſculpatur ſetus.quater eſtate pꝛioꝛem⸗ q; apellit immaturum. Idemlibꝛo vtſup:a. d8 „ α dU ſita conferunt Ob id qͥdã egiptiã ſicũ dixere crrole mailſeſto Põ em̃ in egypto naſcit: qinſyria.vomaqʒ cr ca g iduũ:atq; in Rhodo ſuꝑcomantibus lo⸗ lijs fioꝛe candido cũ vchementia ardoꝛ is „ — * 6 ¶ Aalent etiã ſe cabiei. imponunt ſuꝑ vlcera groſſa humiditatũ:etſuꝑ verrueã ⁊ moꝛfeam ¶ Cũ eiſdẽ fricat᷑ aſꝑitas palpebꝛaꝝet ſca bies eaꝝ.¶ Succus folioꝝ eius exulcerat:vchemẽ tis eſt calefactionis et abſterſionis. ¶ A perit oꝛiſiciavenaruʒ ani. In potu datur ſucc eius ad coagulationẽlactis in ventre. Dat oleo mixto ei qͥ bʒ ſolutõʒ ⁊ diſſinteriã Jlipẽdula ſi ue viſa cago ide Abi ſcien⸗ PEbornonettse aliqñ ponit ꝓ qdam herba que eſt viſcago arboꝛs de qᷓ fit viſcus ſicut apparet in ca. viſcus inne 7 rnius de v. Aliqñ ponit ꝓ ſilipendula.et ẽ her⸗ . ba guein vltramarinis parubareperitur. et in Apulia.⁊ in montuoſis locic ⁊calidie. NRadix eius ↄpetit medicine.Et in ſine autũni colligi tur. 2 ꝑ decẽ annos ſeruat᷑.ct eſt ha ba hñs ſo⸗ lia petroſilino ſimilia: ſed eleuata ⁊ nõ in ter⸗ rã expãſa.in cuius radice ſunt qſi nodia adhe⸗ rentes.vᷣtutẽ hʒ diureticã ex ſubtili ſubſtantia et ex qualit atib ſuis ca. eſt et ſic.in ij. gradu. paſſionẽ pcipue valet elecm anifactu ex dua⸗ bo puluer : filipendule et triboſaxifrage. ¶ Eõtra vliacam paſſionẽ ſiat criſtere ex pul⸗ uere eius aqua ſalſa ⁊ oleo et melle ¶ Dectur etiam benedicta acuata ex puluere eius cum vino pulueris euus. ¶ Còtra doloꝛẽ ſtomachi ex frigida cauſa vel vẽtoſitate det᷑ puluis eius cũ puluere feniculi ¶ Cõtra ſtrãguiriã et diſſuriã ⁊ yliacã paſſio⸗ nẽ ex nutritiuoꝝ vitio:ponat᷑ puluis eius in mł ta qntitate in ſacculo ⁊ fiat decoctio eiꝰ in vi⸗ no et oleo et ſuper locum dolentem ponatur. ¶ Kõtra frigidñ aſma det᷑ puluis eius cũ pul- nere gentiane in cibis ⁊ potibo. ¶ Lotra epilentiã valet puluis eius in cihbis d O H 8 — „ De Herbis. Iliue ante patreʒ. vel ganioſilon. Pli. a. ganiſilon Herba elt faciens fioꝛem ſicut butalmos:cuius ſtipites fſaciunt ramulos plurimos.ſed ramꝰ poſt natus exce⸗ dit longitudine ante natũ.et ob hoc ſiliꝰ ante prem vocat᷑.⁊ vocat᷑ ſil oculus chꝛiſii. ¶ Auli.in.ij.li.dicit ꝙ eſt planta que naſcitur in vere.ei flos eius eſt ſimilis croco oꝛtulano PHprerationes ¶ Auic. Decoctio aus cũ effundit᷑et aſpergit ſuper moꝛſum vipere:ſedat doloꝛẽ eius ¶ Pli. Succus eius vel puluis curat fiſtulaʒ Capitulum. cxcx Iſtula paſtoꝛis.Pyaſco.ca almea.i. * Lſiſtula paſtoꝛis. Habet ſolia ſimilia ar nogloſſe:ſed anguſta et ſuper terrã ſpã ſa haſtam tenuem ſolã vnius cubiti: et ſuper ſpᷣm capitellũ floꝛem viridem ꝓferens.radices tenues habet ſicut elleboꝛus odoꝛatas ⁊ viſ⸗ cidas ⁊ pingues.naſcitur in locis aquoſis. Bperationes ¶ Oyaſ.R adicꝭ eius cũ vino bibita..i.⁊ mel lis ʒ.ij.bibẽtibo lepoꝛẽ marinũ ⁊ miconiũ⁊ opi um medicat᷑toꝛſionibus ſubuemt. diſſinterie maxime ꝓdeſt ſola cũ dauco bibita equo põ⸗ dere ſingulare pꝛeſidiũ eſt.¶ Doloꝛẽ laterꝭ cõ peſcit.ſtericas cãs ſoluit.ipᷣa hberba bibita vẽ⸗ trẽ obſtinet:mẽſiruis imꝑat:puſtulas catha⸗ plaſmatibo adhibita purgat.i¶ Gal.vi.ſi.far. ca.damaſſionũ ſeu altiſmade.i.fiſtula paſtoꝛꝭ hac herba narrat Dyaſc.qꝙ cius radix ſi bibit ſanare diſſinterias.i¶ Uẽtrẽq; ſtringere ⁊ tũo⸗ res ſedare poteſt. Hos tñ hoc nõ expertiſumꝰ azanr q bʒ quandã abſierſiuã virtutem Aui. li. ij. ca. de fiſtula paſioꝛis.Uirtus ẽ ab ſterſiua:reſoluit apoſtemata fluxa et grauia ĩ vilceribus. ¶ Confert lapidi renũ:⁊ frangit ipᷣm decoctio eius et radix ipſius ↄfert vlceribus. Lapitulum. tt ſingularitate ſolij appellata eſt.ex vna deniqʒ virgula cubitali altitudiue.ſciſ ſa gignunt᷑ folia.¶ Sera.li.agg.ca.ſarex ſiue ſarax.i.ſilex.auc.Dyaſ.E ſt herbaque naſcitur in montibus et locis petroſis.et non habet ſti pitem neq; floꝛem neq; fructũ.et habet ſolia que expandunt᷑ ſicut ale.⁊ odoꝛẽ nõ bonũ.Ra dix eiusẽ nigra deſoꝛis longa a qᷓ multe oꝛiũ⸗ tur radicule:et in ſapoꝛe eiusẽ ſtipticitas:et Eoe ſiue filex. Iſidoꝛ?. Filix eſt herba a maius iuua mentũ qð eſt in radiceeius. ſapoꝛ ama us panim habens ſiipticſtalie iſie eſt filex maſculus. Cirtus eius ẽque exſic⸗ 2 — d4 De bẽt coloꝛẽ rubeũ ſicut coloꝛ ſanguis.⁊ iſta eſt 2 „ S 2„ . . * . X . foliũ.⁊ eſt herba que naſcit᷑ in incia in loc hu cat ſiccationeſoꝛti ſinemoꝛdicatione⁊ lauat et contoꝛtat virtutem. Ppperationes. Dxyal. Filer interſicit vermes cucm bi inos ⁊ potant᷑ de eo aurei qttuoꝛ eu mellicrato: et interficit fetũ:ꝛ⁊ expellit moꝛtuũ.¶ Et cſt alia ſpecies ſaraex qᷓ b ſolia ſilia ſupꝛadicte:niſi qa hʒ plures ramoæ: ⁊ ſolia ei: ſũt altioꝛa ⁊ remo⸗ tioꝛa a ſtipite.: bʒ radices lõgas:⁊ coloꝛ earũ eſt rubescũ pauca nigredine. Et q̃dã ex eis ha filex femia.¶ Et radix ciꝰqñ miſcet cũ melle⁊ fit iohoc:ecpellit lübꝛicos lõgos.i¶ Et qñ dat᷑ mulieribo phibet impᷣgnationẽ:⁊ pᷣgnãti facit aboꝛſumn. ⁊ q deſiccat᷑ ⁊ teri᷑ ⁊ cribꝛat᷑ ⁊ poni tur de puluere eiꝰ in fiſtulis humidis:q̃n ſana tio eſt difficilis curat eas.¶ Et folia eiꝰ tene⸗ ra recentia elixata ⁊ comeſta laxãt vetrem. ¶ Hal.viij.ſim.far.ca.de ſilice qð ĩcipit pteris Pteris id eit filex.in radice dẽ hʒ virtutem. ¶ Intertficit em lumbꝛicos amplos ſi q̃ttuoꝛ tragman põdus de ea in mellicrao qͥs aſſu⸗ mat. ſᷣm eundem aũt modũ embꝛiones viuos coꝛrũpit:moꝛtuos vᷣo extrahit:⁊ nullũ mirum eſt em̃ amara ſtipticitate participans ſoꝛtiter ſiccatiua:nõ iñ eſt moꝛdax.¶ Similẽtᷣo buic thilipteris filex femina noĩata habet virtutẽ. cũ dicit in eodẽ capitulo. Yilices ſtiptice eiſtẽ tes qualitate nõ imerito.¶ Pyarias⁊ dillin⸗ terias iuuant bibite. . . Capitulum. ecf. —(Qlium. Serapiontib. sagrega. caßt — Scetlis.aucio.yaico. Sedic id eſt midis ⁊ palucoſis carẽs radice.colligun bec folia in aqua ſuꝑnatantia.Eſt aũt optimum qð eſt leue ⁊ albidũ vel nigroſuʒ nardi referẽs odoꝛẽ ſine vlla ſalſedine ac diu multũq; reſer⸗ uans.Hãc herbã cũ indi colligũt inſerunt filo lineo ⁊ ſiccãt eſtate.Aliqͥ eti illos ramos col ligũt ⁊ ſic ſeruãt.Et q terra cũ oibus herbis eſtate vi caloꝛis areſcit:niſi ſoco herbe aride fuerint ꝑuſte:alio anno nulla generãt herbã⸗ Eſt aũt foliũ integti odoꝛis cũ ſuauitate ſuipti cum ⁊ diu cũ diuturno odoꝛe.virtitem babet ſpicenardi:quia ſimiuter eſt diuretieum. Pperationes. ¶ Oyaſcoꝛides. Timoꝛiboculoꝝ clixum in vino fomẽto adhibi.i¶ Puluerẽ eius i aqua fricatum oculis ſuꝑunge ſolium maſticatum diutius odoꝛem reinet:quod i veſtimẽtis po⸗ ſitum cum fuerit tincolas non permittit:cet ve⸗ ſtibus odoꝛẽ gratum reddit.i Dulti puta⸗ uerunt ſoliũ eſie nardi indici ſouu:ſʒ ſalluntur ¶ Et idem aucto. Galieni. Uirtus eſt ei limil virtuti ſpice. Cerum eſt foꝛtioꝛis operationis ¶ Paulus capitulo de lolio caliaum elt in ſe cundo.ſiccum in teruio T 4 *π — FE =☛ S=S. ☛☚ „ De Herbis AUmus terre.Pli.ca.de fumo terre. Ju vmus terre qꝛ naſci ⁊ remittit᷑ a terra in magna qntitate vt fumꝰ:naſcit᷑ a q̃dã groſſa fumoſitate a terra reſoluta: ⁊ circa ſuꝑ ficdem terre adherẽte:⁊ ſic ex actiõe calidita⸗ tis generat᷑. Debet em̃ viridis poni in medici⸗ nis.Et eſt ex eo aliꝰcui⸗flos eſt ſubalbidus ci⸗ nericius.⁊ alius cuius flos eſt pallens violace us. ⁊ iſta eſt melioꝛ.¶ Sera.lib. ag.ca.ſterig. auc. Dyaſ. Sterig.i.fumꝰterre herba eſt ſimi lis paſtinace agreſti:niſi qꝛ magis eſt minuta ea ⁊ qamarioꝛ:⁊ habet radicẽ cuiꝰcoloꝛ vergit T albedinẽ.i¶ Et auc.Gal.Sapoꝛ eiꝰẽ ama⸗ rus ⁊ ſtipticus.virtꝰ eius eſt ca.⁊ ſic.in:ij.gra. ¶ Oyaſco.ca.de capnos ſᷣm rrãſlationẽ gre⸗ cã:q̃ latie fumarie ðꝛ.naſcit᷑ ĩ ſagete oꝛdeacea ſilis coꝛiandro vel coꝛio herbe:ſ̊ mollis alba 2 cineroſa:⁊ multũ floꝛẽ habẽs⁊ purpureũ. OPbprerationes. ¶ Oxaſcoꝛides. Caligines ocloꝝ detergit. la cbꝛvymas pꝛouocat.vñ ⁊ nomẽ accepit.herba ipᷣa comeſta vel bibita plurimã coleram ꝑ vꝛi anm puocat.i¶ Platearius.Jumꝰterre qᷓnto viridioꝛ tãto melioꝛ eſt:exſiccata nulliꝰ effica⸗ cie eſt.¶ Et pᷣncipaliter purgat melancoliam. ſecũdario ſlegma ſalſum⁊ colerã.i¶ Cõtra ſca biem datur ſuccus eius addito zuccaro cũ a⸗ qua calida ter in ſeptimana:⁊ optime purgat bumoꝛẽ inducentẽ ſcabiẽ. Nalet idẽ ſuccus cõtra ydropiſim ſi fiat ex eo ſyrupus.i¶ Con⸗ tra opilationẽ ſplenis ⁊ epatis dat᷑ ſuccus eiꝰ addito ʒuccaro cũ aqua calida.quia ſumꝰter re ventoſitatẽ facit: dandus eſt cũ aliquo re⸗ pꝛimente ventoſitatẽ:vt cſũ ſemine feniculivel maſtice.¶ Auicẽna. Jumus terre dicitur eſſe frigidus in pꝛimo: ſiccus in ſecundo.melioꝛ eſt recens:acutus amarus.ſanguinem puriſicat. In ipſo eſt frigus ꝓpter id quod eſt ibi de ſapo re ſtipticitatis.⁊ caloꝛ pꝛopter illud quod eſt ĩ ipſo de ſapoꝛe amaritudinis.ſʒ quali frigꝰ eſt foꝛtius.¶ Bibitur ad pꝛuritum et ad ſcabiẽ. Stringitq; gingiuã. Stomachũ conſoꝛtat. O pilationes epatis aperit.Et naturam lenit. Vrin am pꝛouocat.¶ Conſtantinus.unus terre ca.eſt in.i.ſic.in.ij.gra.Unde confoꝛtat ſtomachum:excitat apetitum ſuccus potui da tus.ꝗ Coꝛpus a ſcabie ac pꝛuritu puſtuliſq; mundificat.Coleram rubeã aduſtam purgat Sanguinem calefacit. maxime ſi cum mira⸗ bolanis mitxtꝰſit. ¶ Dyaſcoꝛides quocq; dinit q; fumus terre ſua pꝛopꝛietate mundat coꝛpꝰ⸗ ab omni humoꝛum putredine. Capitulum.ccüj. „„ Ne I Ii. ð NR di ignẽ acceptũ ↄcipiãt. Jos eĩ ignis ẽ functi.¶ Gal.Cõplexio eoꝝ frigida et hũida multũ ꝓpter h ſũt ꝓpe medicinas moꝛtiferas et ꝓpꝛie qrũ ſubſtãtie admiſcet᷑ aliq̃ putrefactio/ DOperationes ¶ xEt dirit Hal.inli de dieta. Goni excis ſũt nõ nociui ⁊ ſũt fri.⁊ ſi qs vtiteis nimis gene⸗ rant humoꝛes malos.Et ex eis ſunt ſpẽs male moꝛtifere.⁊ iam vidi hboĩem qͥ paſſus eſt ab eis anxitatẽ anhelitus et coartationẽ ⁊ ſincopim: ⁊ ſudoꝛẽ frigidũ.⁊ euaſit poſtq; potauit vinũ ĩ q̊ decoctũ fuerat pulegiũ:⁊ ꝓiectũ ẽ ſuꝑ ipſuʒ baurach:⁊ ſic euomuit fungos illos ex qbege nerati fuerũt hũoꝛes groſſi in ſtomacho q Cñ qͥ fügos comedit:ſibi accidit ex eis colica ⁊ ſuf focatio ⁊ via tardãdi nocumẽtũ ipᷣoꝝ eſt dare in potu vinũ purũ:aut aquã ciceris cũ aceto ⁊ ſale et decoctiõe ſaturegie et oꝛigani ⁊ ſtercus galline cũ aceto mixtũ ⁊ melle et facto inde lo boc.i¶ Et fungi qͥdẽ nutriũt nutrimẽto ſuper⸗ fluo:niſi qꝛ ſunt viffi cil digeſtiõis:et egrediũ tur cũ ſtercoꝛe integriſine mutatione.Et nimi etas fungoꝛũ generat ſtrãguiriã.¶ Etidẽ auc. Aben meſuay. Meliꝰẽ ꝙ fungi pᷣmo coquãt cuʒ piris ſicc aut recentibe:⁊ bibat᷑ poſtea vi nũ purũ.E t ꝓpꝛietas eoꝝ eſt ꝙ generãt ſuffo⸗ catões.i¶ Gal.vij.ſim.far.c.mikite.i.ſungi fri gidi ⁊ hu.ſufficẽter ſunt:vnde ⁊ ꝓpꝛie dclictcri oſaʒ vᷣtutẽ attingũt ⁊ maxie quecuq; naturaʒ ſ 7 . Angus. Iſi.Jungi dicuntur eo ꝙ ari yvñ ⁊ eſea fulgo ðꝛ:eo lit vomes ignis et nutrimentũ. Alij dicũt fungos vocatos eo ꝙ ſunt ex eoꝛum genereqͥ dã interepti.vñ ⁊ de B N ℳ pymixtaz hñt putredinali alicui qᷓlitati. ¶ Et idẽ li.ij.ve cibis.ca.deſungꝭ. Jungi bñ bulliri vel decocti in aqua veniũt ꝓpe edulia apoya: nõ t ſic tm̃modo vtuntur homines. ¶ Preparãt aũt ⁊ comedũt mitiſoꝛmiter:fleg⸗ maticũ aũt eſt qdð ex ipſis nutrimẽtũ eſt.et pa⸗ lãqð frigidũ et humidũ:et aceidit ex ipſis ma lus chimus.maxime qͥdeʒ ergo innocui alijs fungis ſunt boleti ¶ Et ego vidi quoſdaʒ bo⸗ letoꝝ qͥ innocuiſſimi vident᷑:cũ plures nõ be⸗ ne coctos comedũt. Unde quendã ex eis vidi afflictũ in oꝛe ventnis:et grauatũ et anguſtã⸗ tem et vix reſpirãtẽ:ct ſpiriru deficientẽ et frigi dũ ſudantẽ:et vix ſaluatũ per oblationẽ ſedan tiũ groſſos humoꝛes qualeeſt oximelper ſe.⁊ cũ vſopo et oꝛigano mediocriter decoctis in ſipſo ¶¶ Etem̃ ille ſumpſit et vomuit huiuſmodi ſpumã.poſtq; vomuit comeſtos fungos:iam aliqualiter in ftegmaticũ chimũ ſuffocantem et frigidũ et groſſum permutatos. ¶ Almãſoꝛ trac.iijca.de fungis. un gi tube nbo valde ſunt deterioꝛes.quoꝛũ quida homi nes ſtrangulant atq; occidut.qui autẽ ex illis boni exiſtunt in coꝛpoꝛe:viſcoſum generãt fle⸗ gma.¶Et eſt aliud genus fungoꝛũ qð cõiter nominatur bera. pꝛo quibus lege capituluʒ Capitulum. cciiij . rofili. inlo. lib. xif. Bariofilũ radũt in in⸗ ia gigni piperis granis imile gradiꝰ fragiliuſq; Aduehit᷑ aũt odor gra Fert ⁊ in ſpinis piperis ſi mnmilitudinẽ pᷣcipua ama⸗ ſiſq; cipꝛi mõ:ramis tniũ cubitoꝝ: coꝛtice palli do.radice lata lignoſaq;:buxei coloꝛis.hac in aqua cũ ſemine excepta ĩ ereo vaſe medicamẽ tũ fit:qð lition appellat᷑. Plateanꝰ.HGario⸗ fili quidẽ ex oꝛigine ꝑfecti ⁊ acuti ſapoꝛis ſunt. ⁊ hi ſũt ca.⁊ ſic.in.iij.gradu.Quidam remiſſio res habẽt q̃litates.⁊ bi in ſecũdo gradu iudi⸗ cant᷑. Sunt aũt fructus cuiuſdã arboꝛisĩ In dia.qui maturi collecti ꝑ annos quinq; ſernã — tur. Per decẽ vero ſine coꝛruptioõe:⁊ hocin llo co ſicco tempcrate:qꝛ multum bumido putre ſcunt. In multũ ſicco areſcũt ⁊ coꝛrugat᷑. Eli⸗ gendi aũt ſunt qui in ſuꝑſicie habẽt aliqᷓntulũ planiciẽ:⁊ qui ex impᷣſſide vnguis aliqͥd humi ditatis emittunt. ⸗ OPDperationgñes. ¶ Platearius.Gairofili habẽt virtutẽ confoꝛ tandi ex aromaticitate:diſoluendi ⁊ cõſnmẽ⸗ di ex qualitatibo:ad doloꝛẽ ſtomachi ex frigidi tate vel ventoſitate.i¶ Conſerũt ad cercbꝛum conſoꝛtandũ.Contra fluxũ ventnis ex acumi⸗ ne medicine.Lontra cardiacam et ſincopim. ¶ Dyaſcoꝛides.Garioſilũ calidum eſt ⁊ ſiccũ in ſecundo gradu.ponitur in collirijs:quia vi ſum acuit. Potatũ vero nauſeã pꝛohibet. Pti ſicos iuuat. Huius arboꝛis gumma vires ha bet vt therebẽtina.¶ Auicenna. Garioſfilꝰ ca lidus eſt⁊ ſiccus in tertio gradu.Coꝛꝑis odo rem bonũ efficit. CNiſum acuit ⁊ cõfert panno: conſoꝛtat ſtomachũ ⁊ epar:⁊ confert vomitui ⁊ nauſee.¶ Conſtantinus.Garioſili calidi ſũt et ſicci in ſecundo gradu. Stomachumꝛ epar et interioꝛa cum ſua aromaticitate ↄlſoꝛtant. ventrem conſtipant.cibum digerunt. ¶ Serapion auctoꝛtate.Hachin. In gredit in medicinis que acuunt viſum. remouet nãq; obſcuritatẽ viſus:⁊ coſert ſebel ⁊ gluten ganio fili eſt ſimile glutini albotin. ¶ Idem auctoꝛitate Raſis.Garioſili conte⸗ runt ſiomacho ⁊ epati.confoꝛtant coꝛ et ſtrin gunt ventrem:⁊ digerunt cibun. ¶ Et auctoꝛitate Aaac. Quando bibitur ex garioſilo.ʒ.quinq; cum lacte in ieiunio:coꝛro boꝛat poteniiam coitus. Capitulum. ccv. * — te on d De herbis. N. SSS — iofilata. Dyaſc. Eſt herba ſimilis P agrimonie:cuius radix odoꝛem habet garioſfiloꝛũ:dicta a quibuſdam ſana munda et enancia et pes lepoꝛis et oculus le⸗ poꝛis.ca.eſt ⁊ ſicca in ſecundo gradu. HPHperationes ¶ Herba ipſa trita etſuccus eius fiſtulis inie ctus ſanat ipſas. Silr operat᷑ oꝛe captus ¶ Ad menſtrua puocanda fiat ſomentũ exaqᷓ decoctiõis cius.¶ Cõtra colicã et ad digeſiio nẽ cõfoꝛtandũ detur vinũ decoctionis cius. ¶ Bal. xi. ſim. far. ca. Qapagũ.ioculos lepo⸗ ris ſiue gariofilata:ſiccatiue virtutis eſt: vt qͥ fm ventre reumata habet lufficienter ſiſtat Capitulum. (w la.E ſt ex ea q̃ accipit᷑ ex arboꝛe ſua re⸗ . O Alla Sera.li.ag.auc.Dvaſco.ca gal cens:immatura:parua. rotuda:modo ſa:nõ ꝑfoꝛata et grauis.Et ẽ alia q ẽ leuis ꝑ⸗ foꝛata:ſed pꝛima medicinis ẽ cõuenientioꝛ. ¶ Idẽ auc.Galł. Uirides ex gallis ſunt acei be płimũ q eſt in ci ſubſtantia terrea.⁊ ſopoꝛ eaꝝ ſtipticus multũ.vᷣtus eaꝝ ẽ fri in ij.gra.⁊ ſicca in ij.¶ Pli. Palle fructus in Syria et Egip to copioſius eliſiit. Operationes ¶Dral Oẽs ſpꝛs gallag ſunt ſtipilce foꝛtir A q̃ qñ terunt᷑ ⁊ pulueriſant᷑ ſuꝑ camnẽ ſuꝑfluã ᷣ lent eã. ⁊ cõferũt ad vlcera coꝛroſiua.¶ Et pio B bibent hũiditatẽ q̃ currit ad gingiuas:⁊ cõfe⸗ rũt alcole.i Et qñ accipit id qð ẽ intra gallaʒ 2 ponit᷑ in coꝛroſurã dentꝭ ſedat doloꝛẽ eius. ¶ Et qñ cõburunt᷑ ſuꝑ pꝛunas et extingunt᷑ in accto et ſale ſtrin gũt fluxũ ſanguinisi Et de coctio gallaꝝoñ ſit ſeſſio in ea cõfert exitui ma tricis et curſui bumiditatũ antiqᷓ et exitui ani. et qñ inſundat᷑ in aceto aut aqua nigrificant capillos.i¶ Qñ pulueriſant᷑ et dant᷑ inpotna qua velvino ↄferũt hũiditatib vlceꝝ inteſtio rũ:a fluxi antiq̃ ⁊ ſunt ↄueniẽtes in cibis coꝝ: 2 ſir qñ coquit᷑ cibꝛcoꝝ in aq̃ in qᷓ bulicrint. ¶ Et vlj quidẽ ad miniſirade ſunt ad ſiipticã⸗ dũ:retinendũ et deſiccãdũ ⁊ infrigidãt ſatis. (Et dicit Sera.auc.Gal.q vᷣtus eqꝝ ſcdᷣa ẽ reꝑcutit et ꝓhibet et aggregat. tertia vᷣtꝰ foꝛ titicat mẽbꝛa fluxa debilia.⁊ ꝓhibet oẽs egri⸗ tudines q̃ fiũt ex hũoꝛũ diſſolutiõe:⁊ coꝝ fiuxꝰ ꝓhibet ¶ Conſiã.in li.gra. Dalla fri.ẽ in.ij.lic. in. in. Huius quedã ẽ nondũ moatura.q bulla⸗ ta ẽ nec ꝑfoꝛata.Altera vᷣo matura tumoꝛiac ruboꝛi pertinens. Ideoq; minꝰ frigiditatis ⁊ ſtipticatis habet. ¶Pec vſta ſanguinolẽta valet egeſtiõi:⁊ deq̊ cũq ioco manauerit ſanguis finxui:ſciſiuras qz calcancoꝛum ſanat:ct labioxꝝ fiſſuras curat n in D E Deniq; valet galla locis b repugnatio ⁊ cõ ſiipatio acvelſiccatio ſũt opoꝛtuna¶ Platea. Balla ſri.ẽ⁊ ſic.iniiij ãdu.In aſia reꝑi ꝑua⁊ nõ ꝑtoꝛata. Inter hae groſſioꝛes plus valẽt. babẽtq; vᷣtutẽ ↄſtrin gẽdi.valet õ fiuxũ ventrꝭ diſſinteriã. fiuiu ſanguinis e naribo.puluis eius vnlneriba ſuꝑpoſitus ea conſolidat Lapitulum. wij) Albanũ. Sera li. ag. ca. NHene albegi i.galbanũ.auc. Dvaſ.Galbanum eſt gumi plãte cuiuſdã ſilis ferule in ſigu⸗ ra ſua.Et meliꝰ ex co eſt illud qð eſt munoum ſile olibano aut armoniaco adherẽs manui. nõ hñs aliqͥd ligni nec ſemiĩs eiꝰ.plãta ⁊ lignũ thũt grauẽ odoꝛẽ.ct nõ ſut nimis ſicca. adulte rat cu reſina piniq̃ admiſcet᷑ cũ fabis fractis et armoniaco. ¶Hal vii im. ſar. a. galbanum fFfmmtranſi.gre.Palbanũ opos ẽ ferular plan⸗ te mollitiue ⁊ dy aloꝛelice eiñs vᷣtutis. Et crit ytiq; in caleſaciẽdo.ex.iij.grad.incipicte vcl in ij.cõpleto.exſiccãco vero ex.ij.incipiente. ¶ Actoꝛ. Halbanũ eſt ſuccꝰ ferule.ſicut dicit Iſico.de qͥ.:..tcrula.ccxiij.ca.dictũ c.Pli.lib. 1i.Dat ſxria in amano mõte galbanu reſine moco.qð malime laudãt cartilaginoſuʒ ⁊ pu rũ ad ſilitudinẽ armoniaci:mimeignoſum Aculterat᷑ aũt ſlaba aut ſa gapeon. ¶ DPxalſ. ca. gal. Galb anũ lachꝛ mu ẽ cmuſda habe ſi⸗ . — — —„ 1 mil ferule qᷓ ĩ nicomedia naſci᷑ ⁊ ſjnia.cuiꝰ cſt optimũ q; ẽ mũdiſſimũ ⁊ ſile armoniaco ⁊ ihu ri in coloꝛe hũs grana vt faba. Adulteraæt̃᷑ at reſina et faba diuiſa⁊ gutta armoniaci ¶ Pla te. Galbanũ ẽ ca.in ij.ꝗ̊.hu.i.i.Liq̃r ẽ qͥ in eſia te a frutice erũpit:⁊ circa fruticẽ ↄdẽſat.Qui⸗ dã etiã coꝛticẽ findũt vt mag eſfluat. Sophi ſticat᷑ aũt ex immixtione minutoꝝ lignoꝝ.Alij do miſcẽt puluerẽ colofſonie:⁊ fabas fractas. Eligendũ auũt eſt qð albũ eſt ⁊ puriꝰ Habetq; virtutẽ attrahẽdi ct diſſoluendi:cõſumendi et leniendi:maturãdi:relaxandi. Pperationes ¶ Sera. auc. Dyaſ.Qlirtus ẽ ei calida:ignea: et dyafoꝛetica.¶ Cõtra aſma frigidũ dent᷑.ʒ. ſij.cũ ouo ſoꝛbili vel aqua oꝛdei.ↄtra litargiã ponat᷑ ſub carbonib:et recpiat patiẽs fumũ. tra ſuffocationẽ matricꝭ idem fiat per embo tum ponatur inferiꝰ.i Cõtra ſplenis duriciẽ poni in aceto ꝑ tres dies ⁊ noctes:: poſtmo⸗ dũ fiat decoctio.deinde coletur et colatura in mũdo vaſe ponat᷑ addita cera et oleo et picu⸗ la:et fiat emplaſtrũ ſuperante galba no.vel ce rotũ ſuperãte cera.vel vnguentum ſuperante oleo:ſed melius ſi fiat emplaſtrum ita q acce⸗ dat ad ccrotũ ad menſirua puocanda:et fetuʒ moꝛtuũ :ct ſecundinã educendã: ſiat naſcale cũ ceo extincto in oleo. ¶ Ad apoſtemata matu⸗ randũ et rumpẽdũ ſuꝑponat᷑ ad lumbꝛicos oc cidẽdos dentur pillule ex galbano intincte in melle. ¶ Dyal. Appoſitũ naribo fumigio ⁊ ſup poſitũ menilruis imperat.aboꝛſum ſacit.ace⸗ to et nitro mixtũ lentigines tollit:vt granũ fa be glutitũ tuſſim medet᷑.¶¶ Diſnoicis ⁊ alma⸗ ticis opuulat᷑E x alto cadẽtiũ cõquaſſatioõib⸗ ſubuenit. Cũ vino ⁊ myrrba bibitum venenis occurrit. Infantes in vtero moꝛtuos acceptũ excludit. Impoſitũ doloꝛem lateris mitigat. Toꝛtiones ſpargit. Epileticꝭ vtiliter adhibet᷑ ¶ Plateari. Contra alima frigidum dat᷑ cum aqua oꝛdei:Cõtra litargiã ſuꝑ carbones po⸗ nit᷑:et patiẽs fumũ recipit. Ad apoſiema rum — pẽdũ et maturandũ ſnꝑponit. Ad lumbꝛicos occidẽdos:dentur pillule ex eo melle inuncte. valet ⁊ in emplaſtro ↄtra ſplenis duriciem ¶ Eonſtan.in li.graduũ.Dalbanũ eſt calicuʒ in tertio gradu. ſiccuʒin ſecundo. Cathaplaſ⸗ matũ cum raphano et aceto ſoꝛdiciem pultu⸗ larũ mundificat:Tulſlimq; et anhelitũ tollit. Epitima ſuꝑpolitum reptilium moꝛſibarepu gnat. ¶ Suꝑ dentes dolctes ac coꝛ oſurem bũñũtes poſuũ cos curat.Sivero chᷣ ſo:uxino pꝛcgnati v eiur:moꝛtuuũ ccleriter erpellit: ⁊ la⸗ boꝛolſis ctia ſp aumatuie lubuenic 2„ 6 De Herbis. ran ſiomachi ex frigida cauſa vel exventoſita tedat᷑ vinũ decoctionis ciꝰ.¶ Ad cenbꝑʒ con B ſoꝛtandũ.nanbo applicetur.Contra cardiacã paſſionẽ ct ſincopim dctur puluie eius cũſuc⸗ co plantaginis.¶ Kontraſetoꝛẽ oꝛis accipe galangam et coque in vino:⁊ poſtea det᷑ pati entiadmodũ ſyrupi quolibet mane: et nemo⸗ uet fetoꝛem oꝛis. Serapi.E ſifaciens bonũodoꝛc.Et cẽõne⸗ D nit flegmaticis ⁊ hbumiditati qᷓ generatur in ſtomacho.Et ſacit digeri cibũ ꝓpter ſuam ca⸗ lefactionẽ et ꝓpter ſuam diſoluiiont᷑ in flema te. Et cõuenit colice:i¶ Et facit odoꝛem oꝛis E donũ et calcfacit renes:⁊ cõmouet ſpemma.Et· 1 quando fruſtum ex ca tenetur inoꝛe ſacit en ctuationem magnam.Unde cõuemit ſtoma⸗ H cho et digerit cbum aniquematerie.et coue⸗ 4 nit frigiditati renum. . 6 ¶ Etidem auc. abenmeſuay Eſt c ct ſiin 5 u . . gra.et eſt cõueniens habenti colicam ex vẽ 6 toſitate.nam frangit omnem ventolitatem et n cõnenit habẽti eructustiones acctolas ¶ Coſtã.vbiſupꝛa.Gal ga ẽ in tertio gra.ca. eecctſic. Stomachüu fiegmaticũ cõloꝛtat. Uirru B H ttrttem digelinà adiuuat. Uentoſitatem diſtols uit. O Sodonicrũ reddit. Curat colicam. Re/ ; —ð - iingcs (alclacit:ct anget bidinem. 0e ☛Alãga. Aui. Balanga ẽſiuſta inno⸗ M- . ein I luta rubea nigra.in.i.grað.ca.cſl. ac. 4 A . . W'ſic.et eſt ſubtile reſolutiuũ.Dyal.dicit ES WWWE 4es cp eſt ra dix q̃ reꝑitur circa arboꝛis pedẽ in ꝑer — N T+T+ℳ W in ſia. qd patet ex eo ꝙ babet interius radicẽ q̃n O a diãa etiã terra adheret ci.pt aũt ſeuanꝑ qͥn 4, ſp Gq a nnos.Eſt aũt cligẽda ſubrufa⁊ in ſua ma nis uerie põderoſa.⁊ ctiã acutũ hñs ſapoꝛẽ̃.Etq̃ Nfi. ? ꝑfoꝛata:et ſacile in puluerẽ ſoluit᷑ abijciẽda ẽ r. Tirtutẽ bʒ cõſoꝛtãdi ex aromaticitate et diſ⸗ R ſoluẽdi ⁊ cõſumẽdi ex qlitatib. Solet aũt ſo aua⸗ ppiſticariex admixtione iunci hñs radicẽ toꝛ⸗ ero tuoſam et etiã ex admixtione biſtoꝛte.vinoſci un tur aũt quia iunci radix inſipidũ velſalſuʒ ha⸗ . bet ſapoꝛẽ biſtoꝛta põticũ.Galãgavero aro⸗ ur matici et acutü. Aln ſophillicant hoc modo. pulueriʒãt optimũ galãga:⁊ piper cõficiũt cuʒ e. accto:et imponũt radicẽ iunciꝑ noctẽet cffici tur acuti ſapoꝛis:ſed dinoſcit᷑ qꝛ interiꝰ inſipi⸗ re di ſapoꝛis ẽ. galanga do acuti. Secra.l.agg. r ca. galũgen. i. gala nga ẽ yena in groſſitudine caſſie lignee.et coꝛtex ceius ẽ rubeus intcri pu . . rulentus. Defertur ex ſyria. ca. E et ſic. iterio . A . Pperätiones H R 4 A ¶ Dxal.Addigdſiionẽ conioꝛtandã et dolo Capitulum. ccix. Lonltan. pfoꝛtat rig duũ ſioma. groſſumq; digerit cibum. Epaticꝭ cardiacis ꝓpter colerã nigrã ac fiegma.panen tibus ſubuenit.¶ Nanbus applicatũ opilati⸗ Trattatus atolus glãdiũ ſ latioꝛa. ſapoꝛẽ acutũ F hũño. Hallitricũ qð alio nomie ðꝛ galli cẽtrũ eit ca.⁊ ſlic.in.ij.Actoꝛ.Gallitricũ ẽ qð 6 eſt hs lo. ſimili alio noiĩe pollitricũ vocat ꝑ annũ fuat᷑. Uinu tẽhʒ ↄſumnẽdi:calefaciẽdi⁊ reſoluẽdi. Jolia et ſemẽ in mecicinis vtunt᷑: in hoꝛtis naſcuntur Operationes Jo mẽtũ ex aq̃ decoctiõis ciꝰ factũ matricẽ optie mũdificat:ꝛ⁊ mẽſtrua ꝓuocat.¶ Decun⸗ dinã educit. Fetũ moꝛtuũ expellit. Succ⸗folio rũ eiꝰ cũ ſeĩie ſaxifrage ⁊ maratri ſumptũ valet calculob.¶ Cinũ decoctiõis cius bibitũ ꝓuo⸗ cat ſudoꝛc:⁊ ↄſumit fliegmaticos humoꝛes S allitricũ ↄſoꝛtat et adinuat frigi onẽ nariũ ac cerebꝛi aperit. Allitnicũ agreſte. late. Hallitricũ a⸗ greſte ẽ herba folia hñs ſilia pdicti.ſed ¶ V maioꝛa et latioꝛa paꝝ.ca.⁊ ſic.in. ij.· DHDoperationes a Dxal Qinũ decoctiõis gallitrici agreſtꝭ va let oĩbo fehꝛicitãtibo. ¶ Opilationẽq; iylenis ⁊epatis aꝑit.Cõtra antiquũ alma dak. habet/ em ꝓpꝛietates ⁊ vᷣtutes oẽs ballitnici pꝛedicti N W 8 — Now, - I1Qadiolus. Iſido. Gladiolus dicitur O eo q ſit folis gladio ſimilibi tvrſo cu VVbitali: foꝛibo purpureie. Dysl. ca. de⸗ xenis.i.gladiolus.dexeris habet ſolia ſimilia Riineſe latioꝛa ⁊ acutioꝛa:⁊ haſtaʒ in medio olioꝛũ cubiti vnius lon gã et groſſam: in eui⸗ vᷣgis ſunt capitella trigona ſub ipſis floꝛes ha bens purpureos in medio feniceu coloꝛem:ſe⸗ men eius in folliculis eſt ſile cucumeris:ſemini rotundũ et nigrũ:guſtu viſcidum. Radix eſt il li nodoſa longa et rufa. Pli.capᷣ.de gladiolo. Gladiolum om̃s nouerũt.Oladiolus dicitur q ſit folus ſimlibo tyrſo cnbitali.ſioꝛibus pur purcis. Ex ſinonimis ſciendum ꝙ acoꝛus eſt gladiolus. Sunt enim quattuoꝛ herbe in foꝛ⸗ ma ſimiles valde. Sed acoꝛus diſcernitur ci⸗ trino floꝛe mubeaq; radice Spatula fetida ma lo diſcernitur odoꝛe:et caret floꝛe.yris fio⸗ rem gerit purpureum. yreos album. ladio⸗ lus habet eroceum:ſed ſpatnla fetida album Dicitur autẽ bulbus omnis tunica radix.Et vero moderni medici qñ ſimpliciter accipiunt pꝛo radice nairili. . DOperationes ¶ Dyaſ. ulneta capitis optime curat fractu ris medetur.oſſa confracta excludit.omnia in fixa coꝛpoꝛi cuocat impoſita.ſi vᷣo panes traſ⸗ floꝛum ei addantur. et radicis centauree par⸗ tec quinq; et mel ſufficiens et acetum.cet vt ca thaplaſma imponatur tumoꝛes et duricics ſpargent. bibitum conqu aſſationes reſoꝛmat latenio voloꝛem tollit. Stranguinijs ⁊ ſciani⸗ cis optime opitulatur. ¶Radix eius fuxũi ventris ſiringit cũ dulcoę re et aqua maritima accepta.ſemen eius diu reticuʒ eſt.quod valet obulo vno accepio:gut J. i. cum vino omnia vt ſupꝛa facere poteſt. Cum aceto bibitum ſplen ſiccat ¶ Itẽ radix ex vino potata vencna deſtruit et mẽſtrua ꝓuocat. trita vᷣo et in modũ ſomenti poſita furüculos et ſpinas ve coꝛpoꝛe extrahit et omnem duriciem diſſoluitt. venenũ plicit. Jetum ⁊ menſirus⸗ ꝓuocat. Itẽ nita et unpoſita ſurunculos et ſpinas ex coꝛ⸗ poꝛe extrahit:et omnem duriciem diſ oluit. ⁊ iapoꝛt.— ¶ Konſtan.vbi ſupꝛa. Gladiola.i.rcoo ẽ ca⸗ lda in ſecundo gradu. Doloꝛem neruoꝛuʒ de flegmate mitigat. Luſiimq; diuturnaʒ placat „ * æt ſcreatum facilem reddir. ¶ Groſſos pectoꝛꝭ tumoꝛes attenuat cũ ace⸗ ¶ Pli.li.xxi. Radix cius potata cum vino ad 3 A tc⸗ ies e te! ni d d e 079 , 0 „ 4 — to potata moꝛſusreptiliũ ſanat.ſpleneticꝭ ſub uenit. ſnaſmum ac nigoꝛẽ febꝛium arat Capitulum. ctxij. 6= grana tus feminini generis arboꝛ eſt. pomuʒ vero neutri.ſq; malogranatum. Se⸗ rapion li.aggre.ca.Hurnam:id eſt granatum ſunt ex eis acetoſa et dulcia.et virtus cuiuſcũ q; illoꝛum eſt ᷣm illum ſapoꝛem.et ſapoꝛ ipᷣiꝰ granati totius et granoꝛũ ipſoꝛũ eſt plus ſtipti cus q; ſapoꝛ ſucci eius et pluris deſiccationis Coꝛtex vero eius in boc eſt foꝛtioꝛ grano ipſi⸗ us.Et coꝛpus granati qð cadit ab aꝛboꝛe eſt plus ſn hoc q; coꝛtex.Et idem aucto. Dyaſco ridis.Omnia granata boni chimi.alienus viij.ſim. farmacoꝛũ.ca.de granato. Malum granatum omnium ſtiptica participat quali⸗ tate:non tamen dominante in omnibus.que dam enim eoꝛum ſunt acida: quedam dulcia plus qꝙ;ᷓ auſtera. Et iuuamentum vniuſcuiuſ⸗ q; eoꝛum ſᷣm pꝛedominantem neceſſe eſt fieri qualitatem. Dictum eſt autem in.iiij. hoꝛuʒ li⸗ bꝛoꝛũ de dulci ſapoꝛe et auſtero. Unde ex illis eſt tibi ſilogiſare.ſunt autẽ girgata ſucco ſti⸗ pticioꝛa et ſiccioꝛa. His vero adhuccoꝛtices qꝛ vocant᷑ ſidia lſimilis aüt yirtutis coꝝ ſunt. Auicen.liij.ca.de granato.Granatum illud quod eſt dulceeſt fri.ad pꝛimũ.⁊ hu:in ipo ⁊ a cetoſum eſt fri. ꝛſiccum in ſecundo. Operationes ¶ Idem. Acetoſum repꝛimit colerã⁊ ꝓhibet curſum ſuꝑfluitatum ad viſcera:⁊ ꝓpꝛie vinnʒ eius:⁊ in omniboſuis ſpecicbus vſq; ad aceto ſum ẽ abſterſio cum ſtipticitate. W¶Brana granati cum melle liniunt᷑ ad vlcera fraudulẽta.⁊ eiꝰ c apitapᷣcipue ad vlcca adu⸗ ſta.¶ Et dulce quidem leniſicat.muʒum ve⸗ ro ẽ magis iuuatiuum ſtomacho qᷓ; poma vel citonia:ſed eius granumeſt maluʒ.⁊ quod de partibo eius magisſtipticum eſt capita ſunt:⁊ grana eius ſtiptica ſunt:ſiueſint grana dulcꝭ aut non dulcis. ¶Branagranati cũ melle ↄferũt doloꝛi auris Et ſunt iuuamentũ interioꝛi narium. ¶ Etcõferunt granagranati cõtrita ⁊ cõpoſi ta cum melle alcole linita. Et ſi granatadul⸗ cia coquant᷑ cũ vino deinde terant᷑ ſicut ſunt: et fiat ex eis emplaſtrum auri conuenit apoſte⸗ IEt iunamẽtũ granati et rob acetoſi ꝓpꝛie cõ uenit colere.ſuccus acetoſi conuenit vngule. Acetoſum exaſꝑat pectꝰ et dulce lenit ipſum: ⁊ ↄfoꝛtat pectꝰ.et qñ dant᷑ in potu granagra⸗ natoꝝ cũ aqua plumialivalẽt ad ſputũ ſangui nis. Et ipᷣm totũ confert tremoꝛi coꝛdis.et ab ſtergit os ſtomachi.¶ Rabi moyſes allegan⸗ do Galie:Granatũ ꝓpꝛictatẽ habet miraculo ſam:quia non facit cidbum coꝛrumpi in ſtoma cho:et acetoſum coquinatũ cum cibo non fa⸗ cit cibum in ſtomacho coꝛrumpi. WU ¶ Radicœs gra nati acetoſi valent contra ⸗ mes vel lumbꝛicosqui vocantur cingulumv?ł½ folia in hunc modum adminiſtrata. Re.radi⸗ cum minutarum granati acetoſi.et radicũ ra⸗ peſte.ã. M. i. piſten:extractispꝛius tamen fuᷣ libus exiſtentibus in pꝛedictis radieibo et buli ant.poſtea cum media quarta vini greci vel al terius vini optimi albi vſq; ad conſumptionẽ medietatis vini:et in fine ponatur.ʒ. F. pipenꝭ mgri triti:et coletur per pannuʒet ꝓpinetur a⸗ ctu ca.patienti in media noctis.et poſt eiꝰ aſ⸗ ſumptionem nõ doꝛmiat.i¶ Sera. auc. aben meſuay.qũ acetoſum ſumu confert fluxui ſto⸗ machi qui accidit a colera et ſincopi:que acci dit ab eademet puocat vninam. ¶¶ Et auʒ ſub tilitate ſue acetoſitatis ↄfert vngule oculi q̃n go ſit collirium cum eo. . Capitulum. cxii . = y Trattatus ) de nitera. dicit ꝙ, eſtbeteramen. Eta WMVYꝰ pud ſera. auc.ouiuſdam vocat᷑ airac.⁊ tur bel.⁊ eſt arboꝛ ſpinoſa.Ei⸗lignũ ẽ rubeum vel purpureũ. Scom almanſorem bʒ floꝛẽ cis⸗ trinũ.in barbaniavocat᷑ aldani.ingredit᷑ intro ciſcis andromaci tyriace maioꝛis.Cuiue loco ponit Rui.fructũ altẽbut. Sera.li.aggre.ca. ma hat. Mahat ſunt vene arboꝛis granati ſil ueltris q naſcuni in ſeni vltra mare ⁊ in coꝛaſ⸗ cẽ.⁊ ſunt vene groſſe albe colligut in baſmen. Et eiꝰmalagra nata ſũt ſicut malagranata do bedinẽ et vn iditatẽ. Et inter maluʒ eius ſunt grana nbea rotũda in magnitudine ſeminis lentiſci. et dimittunt eum in coꝛticeſuo:quan do egent eis extrahũt a coꝛtice. Ooahat ẽ ca. 2 hu.Diaſ.c.ð aſpalio.Aſpaliuũ ſiue aſpaltos id at gran atu ſilueſire. HNaſciũ in inſula Rho do:cuius ſpẽs duplex ẽ.Eſt em̃ vna ſpinoſam fructicẽ ⁊ tyrſũ grauẽ hñs.Et depoſiũ cũ coꝛ tice purpureo vel rubeo.dẽſo et odoꝛis ſum⸗ mi et amari. Altera eſi alba lignoſa ⁊ imbecil lie. ſuple et illa eſt quã ſerapion vocat mahat OPperationes greci nomas appellãt:⁊ putredinei . rat.¶ Et valet Ö vlcera vẽtris qñ ſit ex eo clis Ranati ſſueſtr: Johãn. ſæa. in. i. ca melſiica in pꝑncipio oꝛtus eoꝝ.cet coloꝛ ẽ inter ru N — õ ¶Dral. Sranatiſiſueſtres augt ſuma ? coꝝ roboꝛãt coitũ.⁊eſt bonũ podagre qñ terit᷑ ⁊ cõ ficit᷑ cuʒ aceto ⁊ linit ſuꝑ ipᷣni⁊ ↄſert ſpaſmo et mollit vuriciẽ iũcturarũ.Et aliqͥ dicunt ꝙ ſit aſpaltũ.et illð idẽ facit qð ſã diximꝰ. ¶ IJdem Prvalſ.irtꝰ eiꝰ ẽ ca.⁊ ſtipti.q cũ vino ſi fuerit elixatũ vulneribo oꝛis medel:et putredines q̃s putredines nature cu⸗ ſtere ⁊ bothoꝛnaſi et expellit fetum qñ ſit cũ eo naſcale. ᷓ Et fomẽtovulneribepdelt peſſarijs additũ muliebꝛia deponit.cuiꝰ elixatura ven⸗ trẽ ſtringit.ſanguinẽ reicientibusſubuenit.aqᷓ eius bibita inflationes ⁊ dillurnias cõpeſcit wWW Capitulum. cxiiih Ramen. Plateari. Gramen eſt herba latis nota hñs ramos rotũdos nodo ſos ſuꝑ terrã ſe expandẽtes.et a nodis ran oꝝexeũt radices terra in grediẽtes.dulces cũ abhominatione:cuius ſolia parua ſunt ad ſimilitudinẽ canneminoꝛis.E ſt fri.⁊ ſic.in pᷣn⸗ cipio pꝛimi gradus.S era.libꝛo aggre.ca.ne gẽ.i.gramen eſi herba habens ramos haben tes nodos qͥ expandunt᷑ ſuper facieʒ terre⁊ ex ramie eius generani raducs exeuntes a no⸗ die ipſius ſigẽtes ſe in terra et radices eius ba bent nodos. olia eius ſunt oblonga acutcex O De Herbis. tremitacis ſicut folium canne parue.Eſt alia ſpecies cuius folia rami et radices ſunt maio⸗ res q; ſupꝛadicte.immo ſunt ſolia ſimilia ede⸗ re.que qñ comedũt anĩalia ea occidit:maxi⸗ meillud quod naſcitur in babvlonia in vijs.⁊ quod naſcitur in ſicilia qñ comedit᷑ a bouib⸗ apoſtemantur:ct iſtam ſpeciẽ inuenies in capᷣ. Calamus dec.Sedillud qð naſcitur in co⸗ ſos habet plures ramos q;alia ſpecies.habet floꝛem albũ boni odoꝛis:et ſemen minutũ in quo eſt iuuamentũ:et radices quinq; aut ſex in groſſitudine digiti albas:molles:dulcee:⁊ fetentes.Gal.vi.ſim.far.ca.agrolſtiis.i.gramẽ Subſtantia eius eſt ſubtilis:⁊ ſapoꝛ eius eſt dulcis.⁊ eſt in eo paꝝ acuitatis cũ ſtipticitate pauca.Et radix eius babʒ ſapoꝛẽ abhomina bilẽ. et virtus eius eſt fri.ij ſic. cũ temperamẽ⸗ to Dyaſ.ca.de agroſtis.A groſtis.i.gramen yirgas habet nodoſas et ſpanſas ſuper terrã ſuꝑ quas v irgas ſolia ſunt acuta et lata et du ra ſicut canne mino:is.Radix eſt illi nodoſa ⁊ Dulcis q; boues et alia animalia paſcunt Dperationes ¶ Agna decoctionis eiꝰ valet pᷣ diſſuriã ſi bi⸗ batun et frangit lapidẽ:et curat vulnera veſice ⁊ ꝓuocat vrinã:⁊ eſt cõglutinatiua radix eius Et curat reuma ventris. ¶ Sera.auc.Galieni.Uirtꝰ eiꝰ eſt q̃ cõgluti⸗ nat vulnera recentia dũ ſunt ſanguinolenta: ⁊ coquitur bii eius qq̃ᷓ et frangit lapidem. Sed ſemẽ eius quod elt in coſos puocat vri⸗ nam.⁊ deſiccat qð currit ad ſtomachũ:⁊ inte⸗ ſtina ex bumiditaniba:qꝛ virtus eius eſt deſic⸗ catiua ſubtilis ſine ſtipticitate. HGal. Radic eius ſanguinolentoꝝ vlcerũ eſt cõſolidatiua.ipſa quidẽ berba cathaplaſma⸗ ta infrigidat.quidẽ nõ vehemẽter conſiltit aut in medio humida et ſicco. Dxyaſ. Herba ipſa cathaplaſmatibo adhibi ta vulneribo paracoleſim facit.E lixatura eiꝰ bib ua toꝛtionib⸗ et diſſurie medicatur. Lulne ra veſice optime curat.Et calculos frangit: ⁊ vrinã puocat Canes qñ ſe volũt purgare hãc berbam manducnt. ¶ Auicenna li.ij.ca.de gramine.Gramen ſfa cit coherere plagas ſanguines.Et decoctio eius extrahit laꝑidem. Et ſemẽ cius pꝛouocat et conſtringit. ¶Et idem auct.Galł.Decoctio radicũ eiꝰ ſa⸗ cit id quod herba ipſa.et eius ſemen puocat vrinam ꝓuocatione foꝛti Et abſcindit vomi tum et fluxum. “ Capitulum. u . . IEAMI 86 V „8 „ —õ — Ge tinctoꝛũ Plate. Granatincto⸗ Pr eſt arbuſtü vnde tingi ſcarlacum. Vñ ðꝛ de xpᷣo ꝙ fuit vellitꝰ veſte coc⸗ cinea a. tincta cocco.l.granis de ſcarlaco.vo⸗ cat᷑ etiã kermes.Et ẽfrutex fm Dyalſ.ca.ð coc co ſarmẽtoſa:hñs in ipᷣis vᷣgis baculos rotũ⸗ dos ſicut lẽticula q̃ colligunt᷑ ⁊ conſiciunt.E ſt aũt bonꝰ coccus galleticꝰ ⁊ armenus.⁊ ſccoe aſia nus et licius.hiſpanꝰ vᷣo oĩim nouiſſimus virtus ẽ ei ſtiptica.Sera.li.ag.auc.dyaſc.ca. harmẽ vel karmẽ.i.granatinctoꝝ eſt arbuſtuʒ quod adminiſtrat᷑ ad ignẽ accẽdẽdũ:et eſt in⸗ cendiũ inter arboꝛẽ ⁊ herbã cuius rami ſũrmł ti ſubtiles ſuꝑ quos ſunt grana rotũda ſilia lenticulis que colligunt᷑ et reponunt᷑ et reſeruã tur et conticiunt᷑ ad tingendũ. Et melioꝛ exil⸗ la eſt qᷓ delertur ex terris que dicunt᷑ gallates: et andabaſi et armeni.et ſcdᷣa eſt illa de ſyria ⁊ licia.et deterioꝛ oĩbo eit illa que defertur ab bvſpania.⁊ reꝑũ in arboꝛe ꝑuaſatꝭ ſimili in ſo lis arboꝛi glandium in terris calichie.⁊ in ea mltiplicat᷑ aĩial teſtoſum pamuũ ſilelimacijs:et colligãt ipᷣam mlieres illius terre cũ roꝛe coꝛũ Et idẽ auc.ał.Sapoꝛ eius eſt ſtipticus cuʒ amaritudine.et virtus eius deſiccat ſinemoꝛ dicatione et abſtergit et incarnat Dperationes Trattatus tꝑemeſſie. Uirtus eſt. ca.ꝛ bu. in.ij. gradu. ¶ Dxal. Coccus. grana tinctoꝝ aceto tritus ⁊ impoſitus vulneribo paracoleſim ſaeit:⁊ ner uis inciſis marimũ pᷣſidiũ eſt.¶ Sera. aucto. Gal.Granatinctoꝝ contert ma gnis vlcenb⸗ neruoꝝ alioꝛum membꝛoꝝ quando teritur foꝛ titer miſcetur cũ acetoꝛ melle:⁊ etiã decoctio nẽ coꝛũ dant illis patiunt᷑ in neruis.i¶ Pli. ca. de cocco. Ualet vlceribomagnis:⁊ maxime neruoꝝ vlcerib: ⁊ valet ↄ tremoꝛẽ coꝛdis ⁊ cei⸗ ebilitatẽ.¶ Hoc aſſerit ſii Damaſce.in anti dotario ſuo in quadã cõfectione qᷓ incipit cõ⸗ fectio alkelmme. Lapitulium. cxvij Capitulum. ccxv Ranũ culcul. Serapᷣ.li.ag. ca. loha⸗ chium.i.granũ culcul. Jolium eius ẽ V‚ſile folio albene. et ẽherba q̃ habet ve⸗ nas in groſſitu ine pollicis ⁊ indicio ⁊ lõgas et ſunt coſte ꝓpe terrã ſicut ſcel.⁊ ſunt in eis no di.et naſcunt᷑ in vnoquoq; noco ſolia ſimilia lolijs balſami.⁊ eſt albũ maius.⁊ in ſummita⸗ te eius naſcuntur floꝛee in vere.⁊ in pꝛinapijs meſſium:quoꝛum coloꝛ eſt coloꝛ violaruʒ.niſi q ſunt maioꝛes eis.Et qñq; flos habet fruciũ magnũ in quãtitate ciceris plenum dulcis ſa poꝛis.latine vocat᷑ granum culcul.Et herba eiue inuenitur in locꝭ vmbꝛoſis:et iuxta vehe⸗ menter humectis.Et tpᷣs collectiõis eiꝰ eſt in N— ℳ ¶ Sera. Granũ culcul mouet coitũ: anget ſperma.⁊ erectionẽ virge:et ꝓpꝛie qñ conſicit᷑ cũ melle:vel miſcetur cum ſiſamo et qui vtitur eo nimis incunit colliricã paſnuonẽ.¶ Et ideʒ auc. Meſaruget. qñ bibit poſt iᷣm vinumla⸗ cit ſodam.et ꝛie quando toꝛretit. Enciana.ſlini.i.v. Gencianam in Vſcentẽ:in illirico tñ pꝛeſtãtiſſimã.ſolio fraiini.ſed ma gnitudine lactuce cqule tenero: poilicis craſſitudine cauo et inani er intemual lis folia to triũ cubitoꝝ alto caſu.radice lenta ſubnigra ſiue odoꝛe aquoſa Sup alpinis mõ tibus plurima naſcitur. Uſus eius ĩ radiceac ſucco.Pla. Genciana eſi hei ba calida ⁊ ſicca cuius radix pꝛecipue comperit vſui medicine: nõ ipſa herba In fine venis colligitur et ſicca tur:et per annos q̃tiuoꝛ in multa cflicatia ſer uatur. Debet aũt eligi ſolida ⁊ cõtinua habẽs citrinum coloꝛẽ:que non ſit poꝛata nec ſaci⸗ le puluerẽ exſoluat᷑ cum frangił. Cintutem ha bet diſſoluendi:attrahendi:ↄſumenci:⁊ ape⸗ riendi.i¶ Dxaſ.ca.deGenciana.Genciana vi uenit gentius rex illiricoꝛuz ybiq; na⸗ min na,/ ſolio na⸗ fanel lcnta ſend sc ſcca ſca ſaſe bos ſeen 1 el B 2 eiuſdem gentie. Unde ⁊ nomen accepit:cuius folia q̃ circa radices ſunt nucis odoꝛẽ habent: et ſunt ſimilia plantagini:ſed paulo ſubꝛuſio⸗ ra et in ſummo diuiſa vel inciſa ſpeciẽ ſerre im mediate habens haſtam.q̃ haſta lenis eſt ?⁊ va cua.diiti habens ſimilitudinẽ:longioꝛ duob cubitis nodoſa:circa quos nodos folia naſcũ tur.ſemen elſt ei circa folia in pomulis latis et lenib⸗.et nõ inutile ſicut affodilli.radicẽ habet ſicut ariſtologia longa.ſolidam ⁊ amaraʒ:ſed nigrioꝛem et fragilioꝛem.naſcitur in locis altꝭ et humectis ⁊ vmbꝛoſis ODperationes ¶ Gal. vi. ſim far. ca.de gentiana ̃m tranſla⸗ tionem arabicam. Id quod de ipſo adminis⸗ ſtratur eſt radix huius:cuius ſapoꝛ eſt amarꝰ in fine amaritudinis:et virtus eius eſt magna in mundiſicatione et abſterſione:⁊ aperiendo opilationem.E ſt em̃ calefactiua ⁊ ſtiptica. ¶ Et idem eodem libꝛo et ęodem ca.ſᷣm tran⸗ ſlarionẽ grecam. Gentiana huius herbe radix efficax eſt.vbi opoꝛtet ſubtiliare aliquod ⁊ ab ſt er gere ⁊ dcopilare.nec eſt mirũ ſi boc poteſt ꝗ mara violenter exiſtens. Sera.Ego non vidi medicinam melioꝛem in moꝛſibc anis rabidi quando dat᷑ ex ea qua libet die vncia vna trita et cribꝛata cum vncia vna myrre.et cum vncijs duobo pulueris can⸗ croꝛum fluuia lium aduſtoꝛum in pꝛincipio e⸗ gritudinis anteq; timeãt aquã.Et hec ouides planta ↄtraria eſt venenis moꝛtiferꝭ:et autfert nocumentũ coꝛũ cũ auxilio dei ¶ ODxaſ.Gentiana eſt acris et caleſactoꝛia:et relaxans acrimonia et amaritudine ſua paruʒ expellens:et ſerpentes fugans ¶ Radici cius virtus ẽ calida et ſtiptica.que radix.ʒ.ij.cum pipere ⁊ rutaꝛvino accepta moꝛ ſibus venenatis occurrit.ſucci cius.ʒ.ij.accep ta doloꝛibe laterum et conquaſſationibo vtili⸗ ter pꝛodeſt ſicut collirium ſuppoſita. Radix facit aboꝛſum. Lulnerib impoſita medetur. D uccus eius ſicut licinium inunctus tumo⸗ rem oculoꝛum compeſcit: maculas coꝛpoꝛis tollit. R . ¶ Radix v ero inſuſa in qqua diebus quinqʒ et poſtea cocta q;diu virtutẽ ex ea dimittit co⸗ fricatur:ct ſic deliquatur.poſtea aqua ipſa re coquatur q diu mellis ſpiſſitudinem faciat: et reponitur in vaſe ſictili ad vſum. ¶ Paulus. Hentiana ca lida eſt et ſicca in tertio gradu Capitulum. cxviij) De Herbis tana:ſuper cuius ſtipitẽ eleuat denſi⸗ tas fuſciu multe rotũditatis.et dũ plicant non patiunt᷑ fracturas.Unde ligant ex eis aiboꝛes et ꝓducunt floꝛes ſimiles ſigure lun ari cinmi tatis multe.Et ꝓferunt ſolliculos ſᷣm ſemitam oꝛobi hũtes ſemina diſtincta lſicut lentes ¶ Inqt Dyalſ.ca.ẽ ⁊ ſic. plexiõis in.ij.⁊ ſemẽ eius cſi calidiue:⁊ in floꝛe eiꝰct ſtipiteẽ hũidi⸗ tas ſuꝑfiua cũ virtute inciſiua:q̃re multiplicat vomitũ.Et ſunt oẽs partes eius cõturbaiiue: inciſiue:ſubtilistiue et ꝓuocatiue.i·Paulus. ca. de geneſira.Eſt alia q vocaĩ geneſtra fri. ſic. complexionis:ſilis geneſtre ſuꝑioꝛi:ſed mi noꝛc.et habet ſtipites minoꝛee et anguſtioꝛes et album floꝛẽ facit OPporationes ¶ Dyaſ.Semẽ geneſtreet flos bibitꝰ cũ mul ſa hũoꝛes vomitiba purgat.¶ Gal. Iruct? ge neſtre ⁊ baculoꝝ ſuccus laxatiue nõ debiliter eſt vᷣtut. ¶ Jo. meſue. Per vomitũ ⁊ ꝑ ventrẽ educit flegma.⁊ cũ ſoꝛtitudine vychemẽti mate rias qᷓ ſũt iniũctur::¶ Et mundiſicat renes ab oĩb ſuꝑfluitatibo.⁊ ꝓuocat vrinã foꝛtit᷑:⁊ frã git lapidẽ in renibyet veſica.⁊ nõ ꝑmitiit mate rias figi in eis neq; lapidẽ dẽſari.i¶ Et qñ fio⸗ res eiꝰ ↄtriti ꝓpinat᷑ cũ melle roſaꝝ.aut cũ ouo 0 Pvocat᷑ capiſtrũ arboꝛũ:⁊ eſt arbo: mõ G Ereſira. Jo. meſue. ca. de geneſtra. tt νR 5 PB danicies ſoluit. E ſt eti d eſeccatiuũ acleptomi oebultreſoluũt ſcrofula.⁊ ormel excie aut ſe el . ibſlireſoluſt eroſn . cum. ¶ Lepꝛas ac vᷣrucas appoſitũ tollit.pi⸗ mis ipſius ſoluit apoſitata ſplenis. ¶ Et ſi re qntat romitus cũ eis. uenit ſciatice et poda⸗ gre⁊ doloꝛi renũ: Doſie cius c ꝓpꝛie foꝝ.a ʒ.ij. vſq; ad.v.ſemini eius a.ʒ.ij.vſq; ad.iij.vel iij. ¶ Dyaſ. Semẽ eius et fos bibitue cũ mul ſa humoꝛec vomitibo purgat.¶ Paulus. Uir tutẽ habet ↄſiringendi.ad fluxũ menſiruoꝛum valet fomentũ ex aqua decoctionis eius.ſup⸗ poſitoꝛium etiã ex pulucre eiuset ſucco planta ginis.valet etiam contra diſiinterniam pꝛedic⸗ tum ſomentum. ðD— . — ₰„ „ .⸗ . Capitulum.icxix Ith. Haxmo. Bithẽ genus legumis ́Z in pane dulcoꝛãdo imponi.¶ Diaſ. Pith eſt heiba q̃ in ſegetib creicii.hñs ſemen nigrũ minutũ:odoꝛe ſuaui.relax at em̃ ⁊ caleſa cit.¶ Pla.ca.eſt ⁊ ſiccũ in.ij.gra.Et ẽ hei ba q̃ inter frumẽtũ oꝛit.ſemen nigrũ ⁊ qſi triangulũ facit.A liqntulã hʒ amaritudinẽ.v ñ diuretica eſt. ᷣtutẽ hʒ diſſoluendi ⁊ 2ſumẽdi.¶ Plihb. xx. Gith ex grecis.alij melachiõ.alij melaſper⸗ mon vocãt opnmũ q; excitatiſſimi odoꝛis. Dperationes ¶ Dyaſ.Gith potatũ vrinã ⁊ mẽſtrua ꝓuocat li bꝛicos expellit.impoſiium vᷣo tumoꝛes aut nile c imino in qᷓntitate:ſed nigricoloꝛꝭ⸗ gucs ac glutinoſos atq ↄſtipatos hũoꝛes di⸗ gerit.i¶ Latarrũ ſanat calcſa ciendo ſi puluis eius liget in linthcolo ⁊ ad nares ſepius appo nai vt ex co odoꝛet᷑.Lũbꝛicos aũt enecat co⸗ meſiũ vel ↄtuſuʒ extrinſecꝰv entri appoſitum. ¶ Plate.Cõtra opilatõem epatꝭ ac ſylenis. et renuũ ſtrã guiriã:diſſinteriã: liacãpaſſionem.⁊· doloꝛẽ ſiomachi ex vẽtoſitate dat vinum dej coctois eiꝰ ⁊ puluis eiꝰ in cibis.Ualet et cõtra dai puluis ciꝰcũ mille.vʒ ⁊ ) ᷣmes auriũ. ¶Pli. edei ſpẽnũ plagꝭ ⁊ ſcoꝛpionũ. Illini ti ex melle et aceto reperio. Incenſoq;ſerpẽtes fugani.bibit᷑a.i..araneos.¶ C apitis dolo⸗ res illinitu ex aceto et infuſum naribo: dentiã doloꝛes coctum cum aceto mitigat. Capitulum. ccxx RUAmmi arabicũ.S era.li.agg.ca.ſani gli arabi.i.gũmi arabicũ.E teſt gũmi qð reꝑit ſuꝑ arboꝛem acacie.ſicut alie B „ gume.q arbo: noĩat᷑ amgailẽ.⁊ melius exeo qð ẽ ex hac arboꝛe ſile vᷣmiculis in figuraſua. Coloꝛ eiꝰ eſt ſicut vitrũ clarũ.et nõ hʒlignũ.ſe cundũ vᷣo poſt ipᷣm ẽ albũ:ſed illud quod ẽ ſile ſoꝛdiciei reſine pini eſt malũ.ri.eſt ⁊ ſic. A De Herbis ¶ Sera. auc. Gal. vna ẽ vᷣtus eius qᷓ deſiccat ⁊ aliaẽ vᷣtus eiue qͥ ↄglutinat:et aufert aſperi⸗ tatẽ:⁊ frãgit vᷣtutes medicinaꝝ acutax.⁊ lenit aſperitatẽ pectoꝛꝭ:2 ſtringit ventrẽ:⁊ foꝛtiſicar inteſtina: ? melioꝛat oſſafracta añfit emplin cũ eo.⁊ cõuenit malignitati vlcerũ pulmonis. Et auc.Habix.Dicit ꝙ ẽhu.parũ ⁊ retinet ventrẽ qñ nimis fluit.⁊ ↄglutiat inteſtinũ in q̃ eſt tenaſmon.⁊ ↄſolidat oſſa fracta qñ fit em⸗ plaſtrũ cũ eo ⁊ſedat tuſſim q retinet᷑ in oꝛeet trãſglutit᷑ qð inde ſoluit᷑.¶¶ Aut ſi miſcetur ali quibamedicinis cõferẽtibo ad tuſſim ⁊vlcerib pulmonis qñ bibit᷑ exeo.¶ Cõuenit obtalmie et rectiſicat medicinas laxatiuas qñ miſcetur cũ eis.et ꝓhibet acuitatẽ earũ. ¶ Et frangit vomitũ q ꝓuenit ab eis.et q̃ntitas doſis eius ad tuſſim.et ad retinẽdũ ventrẽ aureos.i.quã⸗ do miſcet᷑ cũ alijs medicinis ẽ aurei.v.¶ Bul⸗ caſim eben aben aʒarin.li.qui ðꝛ ſeruitoꝛ. Foꝛ⸗ ma aſſandi gũmi ar abicũ eſt ſicut om̃es alias gũmas.qui vult aſſari gũmi arabicuʒ opoꝛtet vt frangat illud in fruſta ad magnitudinem oꝛobi. deinde accipiat patellã ⁊ calefaciat eaʒ et auferat ab igne.et ponat ſuꝑ eã gũmi arabi cũ.et miſceat bene ſine intermiſſione donec al beſcat.et ſi nõ albeſcit pᷣma vice.iterũ calefaci at patellam vt pꝛius donec fiat albũ:et eodem modo fit ex alijs gummis. Capitulum. ccxxj. EAAuuſer vel hauſoꝛ. Aui. KEKin. ij.li. ca.facit q̊ ſcribit hauſuꝝ: ſed in ara. ẽ hau ſerEt hauſoꝛ ẽ lacticiniũ důqddã ⁊ nõ ẽtaxꝰ:vt qͥdã dicut vel ſpẽs eiꝰ: ſub cu üins vmbꝛa piclitant doꝛ S,Ś4n( mmMientes:vt Oyaſ. dicit: HNam hauſoꝛ eſt lacticinium.et taxus eſt ar⸗ emad et vmbꝛilia. Hbperationes ¶ Sera. li. ag. cap.hau. Hauſoꝛ ẽplanta hñs lata folia.⁊ naſcit᷑ in vno tꝑe anni.⁊ hʒ ↄcauũ qð egredit᷑ ab oculis ramoꝛũ ſuoꝝ ⁊ a locꝭ flo rũ eius.iſ Et colligũt ab eo hoĩes rẽ ↄuenien⸗ tẽ.⁊ ſucco eiꝰ ẽ amaritudo.⁊ egrediunt᷑ ab ea mala ſicut teſticuli cameloꝝ.i Et egreditobil lis pomisq̃dã res adurens:ita ꝙ nõ põt fieri cauteriũ cum re melioꝛi ea.i¶ Et implent᷑ ex ea culatre et puluinaria.et noĩat᷑etiã arboꝛ eius coherea.et qñ inciduntur folia hauſoꝛ emittit tuc lac qð colligit᷑in menſe Maij.Et ponunt in eo coꝛia:et nõ rem anet pilus in eis.et yvnuz vas impletur ex duob impꝛeſſionibo.¶ Et li⸗ gũ hauſoꝛ eſt leue groſſum rectũ pulchꝛũ ⁊c. Alius hauſoꝛ ẽvna ex ſpecieby titimalli. NU N Capitulum. ccxxi. Enmodactilus. Jobã. meſue. Hermo Naactilus eſt r adix herbemõt ane:⁊eius A. alius lõgus ſicut digitus.alius rotun⸗ dus.ſed melioꝛ eſt rotundus.⁊ eius aliꝰ albus. albus vere albedinis intus ⁊ extra.⁊ qͥ eſt groſ ſus et duriciei med iocris. Aliter aũt facti ma li ſũt. Sera.li. ag.ca. S turagẽ.auc.Dyaſco. S turagen ſiue ſura gen.i.hermodactilus eſt herba que floꝛeſcit in fine autũni.et ẽ eius flos albo ſimil in figura ſua floꝛi croci. Deide emit tit folia ſiłia folijs bulbi in quib ẽ humiditas dagherens manui.et habet ſtipitẽ in longitudi⸗ ne vnius palmi poꝛrectũ.eius coloꝛ elt albus declinãs ad nigredinẽ.et habet radicẽ cuiꝰ co loꝛ eſt niger ad rubedinẽ declinãs.ſedlqquando aufertur coꝛtex:apparet radix intcrius alba: mollis:dulcisſapoꝛis:⁊ plena hũiditate.q gre cevocat᷑ colricon:vt apparet in ꝓpꝛialittera. Eſt ãt radicipſa rotunda ſumilis cepe bulbi.⁊ radit ip:a habet in medio ſui ſciſſuram ex qua egredit᷑ ſtipes ſuper quem eſt flos.multũ naſoi tur in loco qui dicitur charin.et in terris que dicuntur guagna.Et hec radix et alia operat᷑ vt infra ¶ Paulus ca.de hermo. Hermodacti li ſunt calide ⁊ ſiccein pncipio ſecundi gradus Merba eſt circa radices eius tuburoſitates in ueniumt que colligi debẽt et vſui reſeruari. In eitate colligunt᷑ ⁊ reſemant:per annũ vnũ ſer⸗ uari poſſunt. Sunt autẽ eligeudi quiſunt al bi etſolidi. Habet auteʒ virtutem diſſoluriuã coſumptiuã:attractiuam ¶ Sera. auc.G al.Radix hermodactili queẽ alba intus et extra eſt melioꝛ.et hʒ virtutẽ la⸗ xatiuã.¶¶ Et aqua in qua bullierit:verum ma⸗ lus eſt ſtomacho. Etconſert doloꝛibomunctu⸗ rarũ ⁊ podagre.Ephibendus ẽ hñtibo iunctu⸗ ras molles et nimis humidas.¶ Idẽ aucto. Melaſurugen. Albus eſt bonus. Sed rube⸗ us occidit: non quia nimis frigidus itaq; nar cotiſet: quia ſi hoc eſſet nõ eſſet laxatiuus. ¶ Aben Heluay. Rubeus occidit vlcera an tiqua ec confert variolis.¶ Habix.E tmelioꝛ ex eo eit qui eſteterius et interius albo.⁊ quã⸗ dofran gitureſt fractio eius facilis et non du ra. Higervero et rubeus ſunt ambo interfuiẽ tes.¶ Paulus.Purgant autem pꝛincipaliter flegma. Contra arteticam et podagram:cyra gra in et iliacam paſſionem.⁊ moꝛbex flegma te nõ exiitente fe.valet benedicta acuta exher⸗ modactilis:yveralegodion:cheodoꝛicon:ana⸗ cardina. ¶ (õtra ſciaticampodagrã? cxra⸗ gram ſuccus feniculi cum melle decoquatur:⁊ cumtali melle dent᷑.ʒ.ij.hermodactuloꝛi.⁊.ʒ.i. ſeminis ſeniculi et ſiat electuarium quod mo⸗ rebenedictepoteſt ſimi ¶ Et nota ꝗ' in doſis debẽt poni vncie due vel tres hermodactili. ¶ Contra yliacam paſſionẽ fiat decoctio mel lis addita aqua ne exuratur:et ne mel exeat:et ex illo melle additis.ʒ.ij.henmmodactiliet cxna⸗ momi detur puluis hermodactili:ſuperfluam carnem coꝛrodit. . ¶ Puluis eius conſiciatur cũ ſapone gallico: et licinium intinctũ fiſtul.imponat᷑ etiam pul⸗ uis eius cretico. Conticiat᷑ cũ aliq̃ mellicina ce rebꝛũ conſoꝛtante.Et fiuellũ de bombace inꝰ⸗ * tat:et polipum coꝛrodit. ¶ Johãnes meſue. S olutõne educit flegma groſſum:⁊ a iunctur· ꝓpꝛie.et eſt medicina ma⸗ gna artelice et poqrage ſumptus ⁊ cathaplaſ/ matus: ꝓpꝛia cũ farina oꝛdi. ¶ Etvitellis ouoꝛũ aut mica panis pinguis et vitellis oui.et vſus eius impinguat coꝛpus: ⁊ augmentum cſficit in ſpermate. ¶Et eſt medicina bona vulnerib. abſtringit em̃ ſoꝛdes coꝛũ et cõſumit carnes putridas in eis. Doſis eius eſt ab aurco vnoviq; ad duas Conſeruatur aũt per annos tres. tinctum naribo ſiimmuũitur cerebꝛum conſoꝛ⸗ D D — — — 8 2 * De He rbis egiid eſt planta vt bulbusematicos qͥ nanducat᷑.tructus eius ẽ ſicut narciſ⸗ cue.dirrerens ab eo in floꝛe tãtũ.i Dyaſ.ca. hermerocalles. Hermerocalles aut cathalep ten velut bulbo ematicus.Jolia habet ⁊ haſtã ſimilẽ lilio:in initio cũ inceperit aꝑire floꝛes li lij oſtendit tres vel quattuoꝛ:ſed poſtq; ffoꝛu⸗ erit viridemtacit coloꝛem bonũ ⁊odoꝛatũ.Ra dix eius in magnitudine ſimilis eſt bulbo:ſed pa ulo maioꝛ. ODperationes ¶ Dyaſ. Nec ſi bibita ſuerit:pnmoꝛem ſoꝛdi D Ermerocalles.ſolatea. Hermerocal⸗ dum matricis exdudit. ¶ Menſtruis iperat. Folia eius cathaplaſmatibus adbidita cõbu⸗ ſtionibo medicant. 4 6 4 0 „ H 4. . 8 * 3 P . 17 , . . 3 4 4 1 — . 3 Capitulum. hxemis:q ſe extendunt in terra quaſi citrina vt alis fagus.floꝛem citninũ ꝓfert ca.eſt et ſic.cõ⸗ pletionis. Hperationes Pxal. Hec herba doloꝛibymedet mebꝛoꝛuʒ cxxuiſ. Erba paraliſis.Platea.Herba para⸗ liſſis:ſiue herba ſancti petti ſiue parali ð Ctica ſiue artetica:que omnia idem ſunt et eſt herba cuiusfolia floꝛere incipiunt tẽꝑe Foliũ eius ⁊ floꝛes hũida et non ſicca qñ po⸗ nunt᷑ ſuꝑ empetiginẽ et pannũ expellit eos⁊ re ſoluũt oẽmſuꝑfluitatẽ.¶ Et ↄuenit habentib catarru:et mitigat doloꝛẽ capitis illis qͥ ſũt fri gide cõplexiõis.iEt oleũ eius eſt iuuatiuum in hyeme.et ſi hñs calidã cõplexionẽ:odoꝛet ni miũ de ipſo cũ eſt viridis.¶ Jdem Aben me⸗ ſuay. onſert humiditanibus et flegmati ſal⸗ ſo et ſenibe frigide cõplexioniby et confert do loꝛibo iuncturarũ.¶ Remouet loq̃lam amiſ⸗ ſam ꝓpter apoplexia vł parahſim in potu ſum ptum eius ſaccus auriũ.i.vel.ij. „Coapitulum. xxu Erba graſſula. Actoꝛ Heiba graſſu⸗ daac berha de qua inuenit᷑ maioꝛ ⁊ mi⸗ ioꝛ eſt berba hũñs foliatenera et pinguia:in ꝗᷓ/ rum ſuperſicie ẽ boꝛra Pperationes ¶ alet ignis arſuras.ſuccus eiuscuratra micẽ pueroꝛũ.¶ Si accipiant᷑ folia graſſule ? cime oliuarũ et terant᷑ ſubtilr cũ axungia poꝛ⸗ ci recenti.et expmat᷑ per petiã.⁊ buliat᷑ c modi co vino albo quibo admiſceat᷑maſtix et oliba numet poſtea vngatur. . 5 s Enoꝛ. Et minoꝛ eſtvermicularis. de qua habet᷑ in ca. vermicularis inferius de I. ορα d Ud * Trattatus Capitulum. ccxxvj. Erba fetida.et ẽ herba ſubtilibifolijs ſilis herbe q̃ vocat᷑ abꝛotanũ plena ſe⸗ minib ſimilãtibo ſemib lũbꝛicoꝛũ.ſa⸗ poꝛ eiꝰ vᷣgit ad amaritudinẽ nociuaʒ:guis o⸗ doꝛ ⁊ ſapoꝛ eiꝰẽ am arꝰ cũ aliq ſalſedie ⁊ ſtipti citate pauca.⁊ ẽ calidioꝛ abſinthio:⁊ dcbilioꝛ Operationes ¶ Eſt mal ſtomachoet claudit oꝛiſicia vena rũ matricis:ſic ꝙ cathaplaſmata ſupꝛa vẽtrẽ calida.¶ Conſtringit ſanguinẽ exeuniẽ poſt partũ:et tꝑemenſtruandi. 1 lis naues et edificia fabꝛicent.Deceteris autẽ Orictũ ẽapud ſi.inter herbas occultas et in⸗ ter ſatiuas.¶ Alex. in epla ad Ariſto. Poſt yi ctoꝛiã nr̃am de Dario rege obtentã: acceptis centũqͥnq ginta ducibo indoꝝ:q bꝛeuitates iti⸗ ner nouerit: cũ ꝑgeremus pᷣterflumẽ appam it.cuius ripã harũdo pedũ ſexa genũ veſcebat pinoꝝ abietũq; vincens in craſlitudine robo⸗ Capitulum.ccxxvij. Erũdina ſiue harundina. Actoꝛ. Ha N undin emponit. Iſi. inter arboꝛes. et ⸗ Chocl(vt videt᷑ ꝓpter qſdã ſpeciales q̃rũ tanta craſlitudo ⁊ magnitudo eſſie ðꝛ:vt ex il⸗ N — ₰ ra.eacq; indi vtunt᷑ ad edificia.Aqua vero flu⸗ minis guſiu clleboꝛo amarioꝛ erat.quã nec hõ bibere nec pecus etiã ſine toꝛmento poterat. Deinde vidimus hoĩes nauiculis per Rumen vehi rotundis ex harundine:qͥ nobis oñderũt vbi dulcem aquã poſſemus inuenire. Dperationes ¶ Plini.li.xxi. Harũdines pᷣmatũ tenẽt inter qqticos frutices frigidis gaudentes.Geili pa ciſq; expꝛimẽtis neceſſarie ſunt:atq; etiaʒ in de licijs grate. His em̃ oꝛiẽtales populi bella cõ ficiunt dũ ſpicula calamis addũt¶ Rullus ĩt — ſagittis aptioꝛ ẽ calamus q;in theno Bono⸗ nienſi amne cui plima ineſt medulla:pondus q; volucre.Cõtra flatus qͥ; paruicaxlibꝛa.qᷣp pe non eadem gratia belgicis ¶Hec eſt creticis cmenꝗ ationib ce; pꝛeſe rant᷑ indi.qrũ alia quibuſdaʒ videt᷑ natura:qũ et haſtarũ vicẽ pꝛcbent additis cuſpidib⸗. Ha rundo deniq; indica atboꝛeã habʒ emplitudi nem:qlis videt᷑ in tẽplio. olia vero bꝛeuia.na uigoꝛũq; vicem pꝛeſtãt ( ſi credimus)interno⸗ dia ſingula.¶ Sli.li xvij. Illa que naſciturin India et ſyria odoꝛũ vnguẽtoꝛũq; cauſa.Uri nam mouet cum gramine vel apij ſamine de⸗ cocta.menſtruaq; citat motu.q¶ Vrxdropilſi pꝛodeltac tuſſi etiam ſuttiuun. B XNX — — b at⸗ ſcan zinde a De Herbis 4* Capitulum. ccxxviij. mus ẽ herba ſic a grecis appellata: ſz a latinisher ba calicular dꝛ: eo ꝙ ca liculi eiꝰ in figura cãcaro frü naſcãt vt ⁊ mali puni ci.qruũ oꝛa ſerrata ſt bñ⸗ rbur ätktes intrinſec? ſemia pa⸗ paueris ſilia. Hec herba ẽ inſana.vocat᷑ eo q; vſus eius ꝑiculoſus ẽ.deniq; ſi bibat᷑ vel edat inſaniã facitvel ſomni ima ginẽ turbidã Diaſ. ſ̃m tranſlationẽ nr̃am ca.de Juſq mo. Juſ quiamus fruter eſt paruus haſtaʒ habẽs groſ ſioꝛẽ et ſolia lata et oblonga diuiſa:iigra aſ pera.iuxta cuius haſtas ſũt capita plena ſemi ne. Sed Juſquiamitria ſunt genera.vnum pu rpureum floꝛem habens:et ſemen nigrum: follicnlos duros ⁊ ſpinoſoe. Alterũ vero fio⸗ res mellinos hʒ ⁊ folliculos molles.ſemẽ obꝛu fuʒ ſicut eriſmõ.ãbe vᷣo iſte maniã pᷣſtãt ⁊ nar⸗ coticeſt ⁊ minꝰvſuales.Lertiũ vᷣo genꝰẽ cu⸗ ius vſus freqntat᷑.ſolia hʒ pinguia ⁊ mollia:ct chili. ſucei plena:floꝛes albos et ſemen gibum pferens.Naſcit᷑ in locis maritimis? in ripie.ſe men verovtile eſt album:quod minꝰ ſi inuẽtũ fuerit rufum feeundat᷑. igrum vcro inutile ẽ ſemen eius et folia exiccant. haſta ipſius tuu 4 ſa etexpꝛeſſa. Hic ſuccus in ſole ſiccandud eſt. qꝛ vtilis eſt vſui poſt annũ.ſemen eius ſiccũ in calida miſſum tundit᷑ ⁊ expꝛimit᷑.aſt vero ſuc⸗ cus melioꝛ viridis q; ſiccus. Multi vero lari ne triticee ſuccum eius admixtum factis troci cis reponunt. Galł viij.ſim. far. ca. de Juſquiaſ mo ſm tranſlationẽ arabicã.Juſquiamꝰ cu⸗ ius ſemẽ nigrũ ẽ.et ſignũ ſuꝑ hoc ꝙ ſit ſonẽ ni grũ:eſt ꝙ; floo eius vᷣgit ad rubedinẽ.facit ma mã ⁊ ſub eth.Ille vᷣo cuius ſemẽ ſubruſfuʒ ceſt: cognoſcit᷑ in boc ꝙ flos cius ẽ citrinus.et ẽ p⸗ pinquus pᷣ mo in virtute.et ꝓpterboc opoꝛtet caucat᷑ ab his ambaboſpecichbo:⁊ nõ vtatur As eis:q; nõ eſt iuu ametũ in eis:ſed occidunt Juſquiamus vero hab ens ſemen albũ et flo⸗ rem albũ.eſt cõueniens vſuimedicine.et eſt in tertio gradu fri.et ſic.in.ij Dperationes ¶ Dyaſc. Atilis eſt ſuccus ſe emini vin in volũ tario.Conſfectionib collirioꝛũ mixtus reuma viſcidũ ⁊ calidũ cõpeſctdit ¶ Doloꝛẽ ↄuriũ mitigat. Stericas cauſasme dendo cõpeſcit:mixtus polente.vel vt catha⸗ plaſma adhibitus tũoꝛes ſpargit. ¶ S emnẽ eius oĩa ſilr ſacere nouit maxletuſ⸗ ſientiboſubuenit ⁊ catharrũ ſoluit.reuma ocu⸗ loꝛũ et doloꝛeʒ cõpeſcit.obulo vno cũ ſemine miconis et mulſa mixtus et bibitus fluuima⸗ tricis et ſan guinẽ reijcientiba opitulaf=k. ¶ Semẽ eius ſolum poda gricis auxiliũ vino mixtũ et cathaplaſmatibo adhibitũ:tumoꝛem teſtium et mammarum ſolut. Multalijscathaplaſmatibencceſſarnio miſ cet᷑.ſolia ciꝰ maxime cũ polenta mixta ct in ca⸗ thaplaſmatibo adbibita doloꝛẽ tollũt.cũ vino bibita aut q̃ter febꝛes empialaspꝛohbibet. ¶ Eocta ſicut olus et comeſta ſtatim maniazh g faciunt. Radix eius cocta in accto voloꝛẽ dẽ tium oꝛi retenta muigat. l Capitulum. ccxxix WVUniperus. Iſi. Ju niperus grece dicta cſt. ſiue qꝛ ab amplo in anguſtũ finit.ſi⸗ ue co ꝙↄceptũ ignẽ diu tencat.ita ſi pꝛu ne ex eius cinere coopertefuerint vſq; ad an⸗ num perucniant. Piro enim grece.id eſi ignis latine. Juniperus autem alia pamaa eſt. alia magna. Pli.li.xij. Pipa is granũ:cuius arboꝛ in Italia naſcitur. Juniperi baccis mire xvim trahentibo adulterant᷑. Scra.li.ag.ca.halbil⸗ balach.i.iuniperus eſt vna ex ſpeciebo cipꝛeſſi maſculi. E t oẽs ſunt q̃ttuoꝛ ſpecies.⁊ ſüt iuni perdet habel. i. ſauina et ʒerbi et gara.i.iunipe J 0 üu Trattatus rusqᷓ noĩatarconas Eſt er ea aliamagna:a⸗ lia parua.et hʒ fructũ quẽdã:cnius fructus eſt magnus ſicut Nabach. ? in la habel dicit ſi⸗ cut ʒaroꝛ.⁊ q̃dã cuiꝰ fructus ẽ pamus ſicut fa⸗ ba:niſi qꝛ ipe ẽrotundns totꝰhal.vi.ſim.far. ca. de iunipero:Uirtus arboꝛ huius ẽ ca.ꝛ ſic. in: ij.gradu.ſʒ caliditas ipius fructusẽ fᷣmh̊. ſed ſiccit as eiꝰẽ in pncipio tertij.Et idẽ Se⸗ ⁊ non hʒ fructũ.⁊ nos deilla dicemus in capi. Sauina. infra de s. Sed ʒerbin ẽ illa que di⸗ cCcitur padras.et habet fructũ ſilem fructui ci⸗ pꝛeſſi:niſi quia ẽminoꝛ eo ſatis.Et ẽ ex ʒerbin parua ſpinoſa.etfructum ſimilẽ fructui nnnpe ri:cuius magnitudo eſt ſicut granũ mirti.ſed Erotundum.et virtus zerbin eit calida ⁊ ſicca in.ii. gradu. Sed gara ẽ ſpecies parua reſpe⸗ ctu ʒerbin. Memoꝛia eiusveniet in ca.lauru gna et parua.Ambe calefaciũt ⁊ ſubtiliant.et ꝓuocãt vrinã.Et qñ fit fumigatio cũ eis expel lit venenoſa reptina.Et habet fructus:cuius qdã reperẽ inmagnitudine auellane:et qdam in magnitudine fabe.niſi quia ẽ rotundus:et habet odoꝛẽbonũ:⁊ ẽ dulcis bñs in ſe aliqn⸗ tulũ amaritudinis: ¶ Dyal. ca. d eiunſpero ſʒ trãſlationẽ grecã. Juniperus arboꝛ alia ẽ ꝑua alia magna:ſed utreq; acrioꝛis ſunt vᷣtutis at q́; mictualis et inſenſibilis.¶ Auer.qnto col⸗ liget ca.de iunipero.Juniperus que vocatur abel ca. ⁊ ſicin.iij.gra.i· Paulus ca.de vᷣni⸗ ce Gũmi ipſius arboꝛis ẽ vernnlrr. ¶ Itẽ Dxaſ.Prunis impoſite ſumigio:ſerpẽ tes fugant.ſructꝰ eius iocũdus ẽ et odoꝛis ſũ⸗ miſi in oꝛe detinet᷑.⁊ euſtomachusc̃.et coꝛaci tilis eſt. tuſſim ſeda t. ¶ Uentrẽ ⁊ inflat iones ſedat.toꝛtioniboqͥq; bibita ſubuenit.Contra venena pᷣſtat auxiliũ.diureticũ eſt illi adiutoꝛi um. Spaſmanbo et reumatibo pꝛodeſt ¶ Offocatiões ſi ericas tollit. Appellat᷑ autez a grecis archiotides.ſuccus eius medet᷑ vipe⸗ ra vexatꝭ ¶ Succꝰ eius exuſtus atq; cũ aq̃ illi nitus lepꝛã deſpuit.Elimatio ãtligni eius po⸗ tui data interſicit.Lachꝛymꝰ eius potui da⸗ tus tuſſim:ventrẽ atq; perotidas ſanat. ¶ A uer. abel ꝓuocat vrinã ⁊ menſtrua plus oĩ alia re donec facit mingere ſanguinẽ.Et fa⸗ cit aboꝛſuʒ ⁊ extrabit fetũ moꝛtuũ.Pro ilta ſpye cie lege Sauinam infra des. i Aiube. Auicen. li ij. JImube. melioꝛes ſunt. maioꝛes earũ ingideſunt in mo 4 Capitulum. elxxr 6 4 xX t r d N ſi Ur ori ſpe⸗ i o N l Cttey uße n. B De Herbis equales in ſiccitate ⁊ humiditate.et ſunt decli nantes parum ad humiditatem.et nutrimen⸗ tum earũ et digeſtio ſunt difficilia.et ſermo qͥ dem in eis bonusẽ ille quem dixit Galienus. HNon reperiiuiubas in conſeruanda vanitate et remouenda egritudine aliquid operantes. ſed reperi eas difficilis digeſtiõis et paucinu⸗ * trimenti. SPperationes ¶ Auicenna. Confert acuitati ſ. anguinis cali⸗ di:et extimo ꝙ illud eſt ꝓpterea ꝙ ingroſſant ſanguinẽ et viſcoſum fadunt ipſum ¶ Etilloꝛũ extimatio qui put ant ꝙ ipſe clari⸗ ficent ſanguinem et lauent eum. eſt extimatio coꝛrupta ad quam ego non declino H ¶ Idem Conterunt pectoꝛi et pulmoni. Sũt mali ſtomacho difficilis digeſtionis.extimant quidam qꝙ conferunt doloꝛi renũ ⁊ veſice „* — . . — . —— . = —— . — — — Capitulum. ccxxxj. Ancus.S era ii.aggre.ca.Dis.aucto. IP O yaſcoꝛidis.Dis:ideſt iuncus.eſt her⸗ nba cuius due ſunt ſpecies. Una ipſarum habet acutas ſummitates:et iſta etiam ſpeci⸗ es ſimiliter diuiditur in duas.quia ex ea eſt q̃ non babet fructum.Alia eſt que habet fructũ nigrum et rotundum.et canna huius ſpeciei ẽ groſſioꝛ qᷓ; canna alterius.et eſt tertia ſpecies que habet cannam groſſioꝛem adhuc et ma⸗ gis cannoſam q; ſupꝛadicte due ſpecies.et hu ius ſpeciei fructus qui eſt in ſummitatibo eius eſtſimilis fructuiiunci ſupꝛadictarum ſpẽrum ODperationes ¶ Idẽ aucto.Galieni. Huius herbe ſunt due ſpecies.vna earuʒ eſt ſubtilioꝛ et durioꝛ.⁊ alia groſſioꝛ et melioꝛ.¶ Fructus buius ſecunde ſpeciei facit doꝛmire.ſed ſpeciespᷣ ma eſt ſimili ter duarum ſpecierum. Una que non facit fru⸗ ctum et non eſt in ea iuuamẽtũ aliquod inme dicina et alia facit fructũ:⁊ facit ſomnũ:niſi qꝛ eſt debilioꝛ q;pꝛima.et iſta ſpecies facit ſodaʒ ¶ Et ſubſtantia iſtarum duarum ſpecierum eſt cõpoſita ex terrea pauca frigida pauce fri⸗ giditatis:et ſubſtantia aquoſa ca.paucecali⸗ ditatis.et deſiccat et infrigidat ⁊ eſt narcotica ¶ Et due ſunt ſpẽsqñ aſſanturin igne:ꝛ: ſumũ tur in potu:ſtringunt ventrẽ:⁊ abſcindunt ſu⸗ fluitatem menſtruoꝛũ.⁊ deſiccant qð deſcen⸗ dit ex humoꝛibo ad partes inferioꝛes. Capitulum.ccxxxij WAdaica.Dyaſ.capᷣ.hierob.i. Judaica. Tæs eſt herba poꝛrecta virgultis vltra cu⸗ bitum. geniculoſis cũ folijs ꝑ interualla diſtantibo tancq; quercus inciſis etſubalbidis Tuires habet acres et mictuales. OPbperationeg A B U d 8 Capitulum. trxxriij. Traltatus ¶ Drxaſc. Facit ad capitis ⁊ epatis doloꝛẽ. Et ad ſerpentis moꝛſum et aranearũ et rabidi ca nis. alculus expellit. ydropicos ſanat:vulnera recentia ſuppoſi⸗ ta curat.lſacit ad eos qͥ induratas venas hñt collo ligatr ¶ ycrericos ſanat. .i.ex ſucco folioꝛũ ⁊ nardi 3.iiij.et paululũ myrrhe ex aqua ſciatis.iij.po⸗ ¶ Etcibũ eijciunt pꝛopter parotidas ſtrumaſ tui data. radicem buius qui ſecum habuerit a vnius. S — PNdicus. Sera. lib.aggre. capᷣ. Nilech vauc.Dyaſ.Eſt de ipſo domeſiicus⁊ ſil⸗ rvueſtris.Et domeſticus ẽ ille quo tincto⸗ res vtunt.uius foliũ eſt ſimile ſolio plantagi nis:niſi quia eſt magis viſcoſum ⁊ foꝛtioꝛis ni gredinis.et habet ſtipitẽ longitudinis bꝛachij ed agreſtis aſſimilat᷑ domeſtico.ni ſi qꝛ foliũ eius eſt magis ſimile folio lactuce:et ho abet ramulos lõgos plures graciles cũ mul NNcenſaria. Oyaſcoꝛides. Incenſaria herba eſt facta ſicut arnogloſſa.ſed aſ⸗ -pera ? ſuper terram ſpanſa. cuius odoꝛ ẽſicut odoꝛ thuris habens in coſtis aliqualẽ piloſitateʒ:et albedinẽ ſicut enula.Et folia ha bent ſoꝛmam aliqualiter coꝛdis naſcentia. confoꝛtat neruues ¶ Et valet ad coꝛʒam. Capitulum. ccxxxiiij Dyaſco. Deſiccathumiditatem pectoꝛis:et tis ramuſculis:quoꝛũ coloꝛ tendit ad rubedi⸗ nem:etin ſummitatibus ramoꝛũ ſunt vagino le multe ſimiles lin guis.Et eſt in eis ſemen. et habet floꝛem paruum ſubtilem. Et idem auc. Bal.Domeſticus eſt illequo vtunt᷑ tinctoꝛes ſapoꝛ eius eſt amarus:ſtipticus:et virtus eiꝰ eſt q̃ deſiccat foꝛtiter ſine acumine.i¶ Etidem auc. Aloeſme. Eſtarbuſtum puluerulentũ: ele uaturq; cũ ſtipiteſuo longitudinevnius bꝛa⸗ chij: ⁊ hʒ germina ramoꝛũ. In ſũmitate ſuaẽ flos ſicut flos coꝛiãdri:⁊ ſiccatetterit᷑: et poni⸗ tur cum alcanna. Dicuut quidam qꝙ achlem i.indicus eſt arboꝛ nilet chatis:et neſme ſunt idem. Et idem aucto. Iſaac benaram alcatet neſmeſunt idẽ.Et eſt halhac:⁊ eſt planta hñs foliũ longum plus q; ſoliũ ſalicis.Et aſſimilat folio faſeoli coloꝛisquaſi aurei:ſed maius eſt et eſt calidũ et ſiccum⁊ ſtipticum Pbperationes Pllah 6r ſcon antagi tioneni brnchi icon cer mul ubeci⸗ agino wen. emauc, nctones Etidn loni musbu, elu? Choni achien neſne fun ntabis Aſinu nanes Be Herbis ¶ Sera. auc. Gabł Cclirtus iſdici incarnat? fe ſolult ⁊ cõglutinatvlcera qᷓ ſunt in coꝛpoꝛibus duris.etiam ſi fuerint in capitibo maſculoꝛũ.⁊ abſcindit fluxũ ſanguinis et diſſoluit ⁊ minuit apᷣata mollia.et confert vlceribo putridis⁊ coꝛ roſiuis.i¶ Idẽ auct.Dyaſ.Emplaſtrũ cuʒſo⸗ lijs eius confert apoſtematibo et vlceribj. Nã in pꝛincipio ipoꝛũ conglurinat ea ſua caudita⸗ te et abſcindit fluxũ ſanguinis.i¶ Et curat ſoꝛ micam ⁊ heriſipilã.Et agreſnis foꝛtioꝛꝭ ẽ vᷣtu⸗ tis.i cõfert ſpleneticis q bibit᷑:et fit emplłin cũ co.et iuuat plus q; pꝛmus.— . z. . Capitnlum. ccxxxu WBopus. Plarearius. Iſopus eſt calid⸗ꝰ ⁊ ſiccꝰ in.iij.gra.irtutẽ habet ſ̃ᷣm folia et floꝛes:non ſᷣm radicẽ. In eſtate cum floꝛes pꝛoducit colligĩin ymbꝛoſo et nonfu⸗ moſo loco ſuſpendit et deſiccat: in medicinis Ahbiectis ſtipitib fioꝛes ⁊ folia ponun::ꝑ annũ ſernant᷑.virtutẽ habet diureticam diſſoluendi attrabendiconſumendi. Poprrationes ¶ Iſi. Iſopꝰ ẽ herba purgãdis pulmonibus apta.Uñ in veteri teſtamento aſꝑgebant᷑ cum faſciculis iſopi qͥ agni ſanguie volebant mun dan Faſcit᷑ in petris berens ſaxo radiciby. ¶ Papias. JIſopus eſt herba humũlte:celtcla⸗ cit et flegma deducit.ciue radicib nihil ſoꝛti⸗ ⁊ penetrabilius inter ſaxa. Plateariug.Cõ⸗ tra tuſſim frigidã valet vinũ decociionie eius et ſicuũ ſiccarũ.ad idem valet clectuaniũ qð ſit ex ea ſq; ex iſopo.¶ Auicen. Iſopus alia ẽmõ tana.alia oꝛtiua calida et ſicca in tertio.ct eſt ſubtilis ſicut oꝛiganũ. Potus eius caloꝛem bo nũ facit.et eius gũmera veſſigia in facie abſter git. Cum vino bibita reſoluit apoſtemata du ra.¶ Confert pectoꝛi et pulmoni parientibus diſſurriam et tuſſi antique.Soluẽd o aũt cqu cit flegma et aſcarides et yermes.¶ Ualet etiã ſpleni et ydropiſi.decoctio eius cũ aceto etori melle ſedat doloꝛẽ dentie.Etvapoꝛ decoctio nis cũ ſicis cõfert ſonimi auris.Etipſa etiam cocta fit emplaſtru:tarfati ⁊ ſanguini moꝛtuo ſub palpcbꝛa. oõſtantinus. Ioopus cali. eſt * et ſic.in tertio gra.Succus eius cũſicub co⸗ ctus:et melle et ruta bibitꝰ apoſiemata pulmo nis anhelitus et duricies tuſſim et catarrum ad gulã de capite deſcendentem curat.lun bꝛi cos occidit. Apoʒima cum melle groſſos hũo Cum aceto cocta ſios im̃ abluat᷑:ex ea doloꝛẽ dentiũ amputar.auribo inde fumigatis d olo⸗ rem et ſonitum placat. ¶ Raſis. Iſopus vt oꝛiganũ valet.Pectus? pulmonem purgat.Aſmati quoq; ⁊ tuſti anti que conlſert. Ilegma et vermes e coꝛpoꝛe edu⸗ ct.¶ Plini.li.xxxi.Iſopi qͥnq; rami cũ duob⸗ tEhteac vicis tribus decocte toꝛaceʒ purgat. ¶ Iterum. Jſopi faſciculuscum quadrante mellis ad tuſiim decoquuur. res diſſoluit. ¶ Idem. Sicimm ficubo ſiccis Vvtatur:et ventrẽ humectat et cutem clariſicat Trattatus Capitulum. fxxxvj. 2 Pn humidũ. Dxaſco. ca. de yſo⸗ po bumido fm trãſiationẽ noſtrã.yſo⸗ ſanguinem congelatum in liomacho et quan pi cerotũ eſt q̃ſi ſoꝛdes.⁊ ſuccus lan arũ ſuccidarũ que boc modo colligit᷑. Lane ſucci deꝛ ſoꝛdiſſime mox vetunſe mittunt᷑ invas a⸗ quã calidã hñe:⁊ ſic accendit᷑ ignis vt aliquid ferueat:deinde refrigerat.⁊ qdᷣ ſuꝑnatauerit in modũ pinguedinis abꝛadit manu:⁊ vas ſtã neũ abſtergit.⁊ ſic ipᷣm vas replet᷑ pluuiali aq̃ᷓ ⁊ coopertũ tenui linibeo ad ſolẽ biduo ponit̃. et ſic tertio die aqua delumpidat᷑ ⁊ reponitur. Adulteratur cũ pinguedine et cera.ſʒ intelli⸗ get᷑ ꝙ ſincex odoꝛẽ lano ſuccidiſeruat. Sera. l.aggre.capᷣ. Ccfaraffab.Et eſt pinguedo qᷓ cſt in lana.que fit in hũc modũ. Accipe lanaʒz ſuccidã vel mollẽ:et laua eam cum aqua cali⸗ da:et in ſole calido.et expꝛime totũ quod ĩ ea eſt ex ſoꝛde.⁊ pone ſoꝛdiciẽ illã in vale habẽte oꝛificium latũ:et pꝛoijce ſuper eam aquã infun dens ab alto cũ impetu vt ſpumã faciat. Des inde agita agitatione foꝛti vt multam faciat ſpumam ſuper aquam abſterge aquã marinã cum impetu donec ſpuma ſedetur omnino:et tcunc tolle pinguedinem ſupernatantẽ:⁊ pone. in vaſe terreo.deinde pronce ĩ vaſe iteꝝ aquã aliam ⁊ agita ſicut feciſti pꝛimo.et pꝛonjce ſuꝑ ſpumã eius aquam mannã: ⁊ dimitte ſedari ſpumã ⁊ collige eam.Et facias hoc quotiens ſpumam videris.deinde accipe pinguedinem quam aggregaſti⁊ malaxa eam cum manibꝰ Et ſi aliquã in eis inuenics ſoꝛdẽ:extrahe ipaʒ aquã agitando.Et facias hoc totiens donec videas ipſam albam ⁊ puram piguedinem ſi- ne admitione alicuius rei.⁊ cum hoc feceris pone in vaſe terreo ⁊ ſerua. Operationee. A¶Sera. Melioꝛ ex yſopo humico eſt illud quod eſi molle quãdo tangitur ſine aſperitate habẽs odoꝛẽ lane ſuccidi Et qñ diſioluit᷑ non a paret ibi aliqua groſſicies ſicut in adultera is.Et vit? huius eſt calefactiua:molliſicatiua vlcerũ induratoꝝ.⁊ pꝛopꝛie vlcerum matricis quanco miſcetur cum melle et butiro. B (Et quando ſit ſu poſitoꝛium cum eo ꝓpuo⸗ cai menſiua ⁊ erpellit fetum ⁊ ſecundinam. Et quando miſcetur cum ſepe anatis cõſfert vlceribus ani ⁊ vlcenibus virge ⁊ teſticuloꝛũ et cxilſtentibus circa loco illa. S C ¶ Et conſert pꝛuritiui lacrimaliũ oculi ⁊ groſ ſit ieei palpebꝛarum.Et ponitur in vaſe nouo ſupꝛa lenem ignẽ:⁊ dimitiũ donec veniaĩ pin gucdo cius: et ſiat cinis.ct eſt conucniens ci⸗ nis in colliris et meacinis oeſiox. antiquo ⁊ vlcerito intelinoꝛj. RWü ¶ Et abſcindit ftuꝛũ menſtruoꝛũ: et diſſoluit E1tοτH+—morſito venenoſis d fiurui vetris D do ſumi in potu mundiſicatvlłeera pecioꝛis et pulmonis. ́ ¶Et quando miſcetur cum butiro ⁊ fitnaſca⸗ le cum eo poſt mundiſieacionem matricis:⁊ ꝓ hibet impꝛegnationrm.g H ¶Et qñ datur in pom mulieribopoſt artum B. facit eas adhibere ad impꝛegnation. Capitulum. ccxxxvij/ Arabe. Platearius. karebe eſt gum mi aj boꝛis vt gemma vnde annuli ſiꝰ unt. Unde electrum ſuccinuʒ harabe ſub codeʒ ponunt᷑.quia electũ ẽ kara be.⁊ ſuccinũ ẽ karabe Unde hobem:in Alex. ca.de diſſintcria trociſcie dyslectrum Item Scruiue ſuper bucolicon Uirgilij in egloga poſ oꝛie dicit.ꝙ clectrum eſt poſt ſuccinum. Irem caſiius ſelix tractatu detrociſcis dicit Trociſcoe de ſuccino et eſt electrum:ct deſcn bit trocicos de Karabe. Eſi autem gummi arboꝛis dicte dyaſagiros.⁊ eſtſpecies populi 2 . ſan G obe Mra Alcn Jn goc un⸗ dict t n De Herbis arboꝛis.vt patet in ſllo capitulo agiros.veruʒ aliud facit capitulũ de populo diuerſe ſpeciei ab ülo. Auicen. lio.ij.de ceo duo facit capitula Vnum de hauro:cui conſonat capitulum de populo arboꝛe.Aliud dehauro romano cui conſonat capitulum de agiros.quod etiaʒ ex ponit Dyaſcoꝛides ꝙ eſt populus arboꝛ.Aui cẽna dicit q eſt achiroſa:volẽs dicere agiros ſed in arabico eſt achiros cuius gũmi vt dicit Auicen.eſt karabe.Et diaſcoꝛides dicit ꝙ ex hac arboꝛe ſuccinũ naſcit᷑ ſm quoſdã.⁊ in rho danum diſtillat.et ipᷣm eſt electrũ:vt oſtenſuʒ eſt ſupꝛa. Due ergo vident᷑ eſſe ſpecies huius arb oꝛis. Una calide complexionis.Alia frigi de.ſicut ꝑ vtrũq; textũ colligit᷑.¶ Auicenna li bꝛo de viribo coꝛdis karabe.calida eſt in pᷣmo ſicca in ſcðᷣo.aliqͥ volunt ꝙ ſit frigida.Paulꝰ de karabe karabe eſt gũmi arboꝛis haurro⸗ mani.⁊ calefacit caliditate temperata cuʒ pau ca frigidit ate. Gulcaſim eben aban azarin. li⸗ bꝛo:qui dicitur ſeruitoꝛ karabe ſic aſſat᷑ ⁊ ꝰↄbu ritur.Opoꝛtet ꝙ frangas karabe in fracturis paruis ⁊ aſſa vna vice vel duabo et ſerua. Sʒ cõbuſtio ciꝰ eſt in hunc modũ.Accipeollã vi⸗ ctilem.et pone karabe intus et claude os eius cũ luto.⁊ pone in igne vna nocte.deinde extra he:⁊ vtere:et tere. Operationes ¶ Auicenna. Habet pꝛopꝛietatem confoꝛtan di coꝛ et letiſicandi et repellendi cardiacam:et foꝛtiſicandi ſpũs ¶ Serapion. Kkarabeſumitur inpotu et pꝛo⸗ hibet curſum humiditatum ad ſtomachum.?⁊ abſtringit ventrem et ſtomachum. cet cõfoꝛtat eum.et abſcindit fluxũ ſanguims.Et quando coꝛex huius arboꝛis inciditur minutim:et ſe⸗ minatur in let amine:oꝛiũtur ibi in coto anno fungi ad comedendum. ¶ Paulus. Rarabe eſt gummi arhoꝛis haur romani quod quando bibi retinet ſtuxum vẽ tris et ſtomachi:et ſanguineʒ vndecũqʒ fluẽtẽ Et putant quidam ꝙ; ſit ſandaraca.⁊ dicunt q; karabe ſodoma huius eſt gummi.⁊ eſt gu⸗ mi funeris eo q; latini ponebant ipſuʒ ſuꝑ coꝛ poꝛa defunctoꝛum. ¶ Et idem auctoꝛit eius eſt temperata cum pauca frigiditate.⁊ ha bet pꝛopꝛietatem retinendi ſanguinem et pꝛo⸗ pꝛie in tenaſmone.Et confert cardiace⁊ lirin git ventrem. ¶ Et idem aucto.begde.Karabe calida eſt et retinet ſanguinẽ vndecũq; fluentem. ¶ Et idem auctoꝛitate Alcaʒi. Suſpenditur luꝑ apoſtema et contert.ct eli frigida.Et con ate Albuherig. Ealiditas fert cardiace et ſputo ſanguinis: ⁊ fluxui eius naribus ¶ Alias vᷣtutes inuenies in tractatu delapidi G bus pꝛecioſis in ca.Gargates. Capitulum.ccxxxviij/ Allendula. Plinius capitulo Ralendu k la eſt herba cuis ſtipes plurimos habz ramos Jolia eius ſunt ſimilia folijs co nizi maioꝛis ſed anguſtioꝛa et pinguioꝛa cum aliquali viſcoſitate et odoꝛe graui:vel vt coni ʒa. Flos eius auroſus ſimilis eſt aurigali vel butalmos.ſemina eius q; plurima oꝛdinatim poſita in capitulo quodam habentia ſoꝛmaʒ coꝛniculoꝛum:et ipſa ſemina ſunt piloſa aliq̃li ter. Eſt calide et ſicce complexionis. Pprerationes ¶ Uirtutem habet ſtringendi:conſoꝛtandi:et deſic candi: 2 ¶ ontra doloꝛem dentiuʒ puluis ſi inuolua tur in bombice et dentibus applicetur:ſtatim doloꝛ ceſſat. ſimiliter narnibus intromiſſa ver⸗ mem qui eſt in dente occidit. ¶ ontra roſulas pedum valet ſomentum ex . ea factum. p Tractatus Capitulum.ccxxxix. Ubube. Pli. ca.de Kubube: Ex eis ſũt domeſtice et ſilueſtree. Sunt em̃ fru⸗ ctus cuiuſdã arboꝛis in partib Indie naſcentes.Et ſunt triũ generũ. Suntenim ſil ueſtres que ſunt minoꝛes.et ſunt ſapoꝛis acu⸗ ti ſicut piper.et ſunt graues intus plenebꝛeuis ſtipitis. Sunt etiaʒ alijs ſuperioꝛib ſilucſires maioꝛes ponderoſe ſilr et pleneamari ſapoꝛis ſuperioꝛibus melioꝛes. Sũt al rius inanes leuis ponderis lõgi ſtipit mogice amaritudinis.In ſũmitatehabẽtes planiciẽ aliquã:⁊ vbi ↄiungit᷑ ſtipiti cõcauitas eſt q̃dazx cuũ maſticat᷑ fumoſitas qdam euapoꝛabilis ad cerebꝛũ aſcẽdit.Cũſimpliciter ponitiſta int⸗ ligitur. Uirtus eſt in folijs et in ſemine cius ca⸗ lide et ſicce temperate.i¶ Serapion li.aggre. c. Rububec᷑. kubube plata hñs ſolia mirte do meſtice.niſi quia ſunt latioꝛa eis.et ſummita⸗ tes eoꝛũ ſunt acute:ſicut ſummitates lancee. Et habet fructũ rotundũ aliq̃ntulũ depꝛeſſuʒ et latum. Inter ſolia eius repertum:quod qñũ maturarur vergit ad rubedinem inter ipſum ⁊ granũ triangulu.⁊ hʒ ramulos ſiles ramis plã te dicte laros:egredientes ab vna radice ſicut Agl eſiie.diſticilefrangibilis.lõguecirtiter bꝛa . üt alie queſunt do meſtice ommib pꝛedictis laudabilioꝛes. Inte chium vnum. plenus ſolije. ⁊ fructus cius pon ticus declinans ad amaritudinẽ et coloꝛ eius declinat ad rubedinẽ.Et icem ꝑoſtq̃ᷓ congre⸗ gaui inter ſermonem Dxaſcoꝛidis et G alieni ſuper omnem herbam inueni:q Galienus nõ memoꝛauit mirtum agreſtem. Et Dxyaſcoꝛi⸗ des non memoꝛauit Rubebas. Et vidi q de⸗ ſcriptio Galieni ſuper Kubebas eſt deſcriptio Draſcoꝛidis ſuper mirtum agreſicm. Operatio nes ¶Sera. Semẽ eius bibitũ vrinã puocatamẽ ſtruis imperot.calculos veſiceſrangit. ¶ yctericis et cephila gicis medicat᷑. Radix eius cum viridis eſt a multis pꝛo ſparago co⸗ meditur.que amara eſt et diuretica. ¶ Et idem auctoꝛitate Galieni. Eſt med icina ſimilis fu.in ſqpoꝛe ct virtute.niſi quia eſt ſub⸗ tilioꝛ multũ ideo ſit aperinua operationum qᷓ ſunt in coꝛpoꝛe toto. ¶ Etpꝛouocat vrinam:et mundiſicat renes a lapide qui generatur in cis. Et eſt bona gut⸗ turi:et ſtringit ventrem. Paulus capitulo de kubeba Kubeba va⸗ let contra frigidum reuma.⸗ confoꝛtat cercbʒ ct curat apoplex-iDam. 2 ne n ncre lini ben ſcorp d Cine⸗ Rac o c icing Kud⸗ mi ee ⸗ bargf tch De Herbis Acctuca.yſið. Lactuca di Qcit᷑ eo ꝙ abundantiã laci⸗ Ntes femĩas iplet. Hec⁊ ĩ vi *◻D Afris veneris vſum coercet. Platearius.Lactuca ci Bbarioꝝ yſui competit ſemẽ eius medicine. qdð frigidiꝰeſt ipᷣa herba. Judi⸗ cant᷑ aũt ab autoꝛibo omniũ herbaꝝ tempera⸗ tiſſima.¶ Paſladiꝰlibꝛo ſcdᷣo mẽſe Januario lactuca ſerenda eſt.vel Decebꝛi. vt plãta ceius Febꝛuario trãfferat᷑ Itẽ cbꝛuanio ſerüvt poſ- ſit apꝛili mẽſe trãſterre. Sed certũ eſt eã toto anno bene ſeri:ſi locus ſit letus.ſtercoꝛatus.ir riguus.anteqᷓ; pangat᷑ radices eius reſecemꝰ2 equaliter.⁊ liquido fimo linamꝰ.Al q iam pa cte ſunt nud ate letamẽ accipiãt.Amãt ſolum ſubactũ.pin gue.humidũ.ſtercoꝛatũ.¶ Auicẽ na in capitlo Lactuca.Et ſũt ei tres ſpecies. Una eſt q̃ vocat᷑ lactuca agreſtis.quã greci ſa ralliam vocant.Cuius tyrſus in modũ ſecun⸗ di eſt. Et eſt ſpecies ſcariole ſicut apparet ibi⸗ dem. Alia ſpecies dicit᷑ lactuca aʒini quã ſivis ſcire lege ca.xxxij.Ancuſa ſupꝛa de A.Et alia ſpecies que dicit᷑ Lactuca domeſtica q̃ omni bus eſt nota.de qua hic loquimur. Galienus ſexto ſimpli.far.capᷣ.de lactuca.ſm trãſiatio⸗ nem grecã Lactuce domeſtice vutus eſt q̃ in frigidat ⁊ humectat ſicut aqua non extranee: ſed ſicut aqua ſtagnoꝝ vel lacunaꝝ:vt fonta⸗ narum. Et ipſa eit que generat ſanguinẽ bo⸗ num. Lactuca agreitis eſt ſimilis domeltice: nili quia ſtipitẽ habet maioꝛẽ.⁊ folia eius ſunt albioꝛa folijs eius ⁊ ſubtilioꝛa ⁊ aſperioꝛa.Et ſapoꝛ eius eſt amarus:et eſt in virtute tua ſimi lis papauerinigro. Operationes. ¶ Serapion li.aggre.capᷣ.Hakas.i.lactuca Uirtus lactuce domeſtice eſt ꝙ ↄuenit apoſte matiby calidis ⁊ heriſipile.Et ſemẽ eius qñ bi bit᷑ abſcindit diſtillationẽ humiditatꝭ ſperma tis. Et ↄuenit pollutioni que ſit in ſomnis. ¶ Et idem auctoꝛitate Halieni in lib.de cibis Lactuca generat ſanguinem bonũ in fine bo nitatis.Et ego quidem comedebam lactucas — qñ eram iuuenis: quia in ſtomacho meo ge⸗ nerabatur colera. et ſic inſrigidabam ipſum. ⁊ tunc etiam poſtq; ſenui comedo eas elixas. Igeo quia non reperio aliquam herbam cum qua poſſum curare vigilias ſicut cũ ipſa. Hu moꝛ vero qui generatur ex ea eſt frigidus ⁊ bu midus.Et neq; ex ea accidit nocumentũ ſicut exuberet. ſeu ꝙ lacte nutriẽ teleet ſcoꝛpionis. ex alijs oleribo:ꝛ non ſtringit ventrẽ nec laxat. qꝛ non habet ſtipticitatẽ:nec ſalſedinem neq; acuitatem. ¶ Igem q̊ʒ auc. Dyaſ.Lactuca domeſtica ẽ bona ſtomacho:et infrigidatvẽtrẽ:et ſacit doꝛ mire et ꝓuocat lac.Et quando ipſa decoquit eſt magis iuuatiua.et qũ comedit ſic euellitur ſine ablutione.conuenit illis qui conquerunt᷑ de ſtomacho ſuo. ¶ Et aſſiquus vſus cõmeſtionis earũ obtene bꝛatviſuz. Et qñ fit ẽplaſtrũ cũ ea cõuenit apo ſtematibus calidis:et hereſipile.duũmodo non ſit vehementis inflammationis ¶ Sed ſemen eius bibitur ⁊ valet cõ ventris.et extinguit libidinem et pollutionem ſeminis in ſomnis. Sed qñ lactuca emilerit ſtipitem ſuum tunc efficitur virtus ſucci et lac⸗ tis ipſius ſimilis virtuti lactuce agreſtis ⁊ pa paueris nigii. ¶ Et idem auct. Ruffi. Lactuca quideʒ curat egritudines que fiunt ab ebꝛietate qñ ſumitur ſed ipſa nocet inteſtinis:⁊ lenit vẽtrẽ.⁊ abſcin⸗ dit li bidinem et facit doꝛmire . ¶ Item qñ coquit᷑ cũ oleo ʒizamino.⁊ comedi tur erpellit yctericiã.et eſt medicina bona opi latiombo nariũ ⁊ coꝛꝛiʒe qũ comedit᷑ in iciunio cocia cũ oleo.ſinapiũ et lac lactuce domeliice cũ emittit ſiipitem abſtergit vulnera que ſiunt in tunica coꝛnea.Lac vero lactuce agreſte po ſitum in fronte inducit ſommm. ¶ Et qñ ſit collirium cum eo lacte iuuencule conuenit vlceri coꝛnee.⁊ placat doloꝛem capi⸗ tis.et pꝛouocat menſtrua:et curat moꝛſum ru⸗ ¶ Galienus.Calidis flegmonibo cõgruit:nec non paruis heriſipilationibo:non tamen po⸗ tens eſt maioꝛibo ſufficere. Eſt autem ex cibis ſeda ntib ſitim. Semen vero bibitum contra gomoꝛream.i.eſfuſionem ſpermatis cohibet. Vndeet ſomniantib datur ſicut etiam ſemen agreſtis lactuci liquoꝛem citius colligit calgi nem.necnon inſuper vſtionibus apta eſt ſub⸗ iuncta cũ lacte feminoo . ¶ Et idem ſecundo libꝛo decibis.ca.de ¶Laj ctucaſm tranſlationem grecam. Koſce autcʒ opoꝛtet ex omnibus oleriba pauc ſſimũ ⁊ cha⸗ chocimum ſanguinem generantibe ex lactuca nõ multum quidem neq; cacocemum.non iñ euchimũ perfecte ſanguinem generari:come⸗ dunt aũt ipſam vt ad multũ quidem crudam. qñ autem extiterit circa pꝛoductioneʒ ſeminis eſtatis tꝑe pꝛelixatam in aqua dulci offerunt cum oleo et garo et aceto.aut cum aliquo ſal ſamentoꝛum.E t maxime quecunq; eoꝛuʒ q̃ cũ caſeo pꝛeparantur. „2 b h tra fluxũ ¶ Atuntur autem ipſa et antec in ſtipitẽ im⸗ petr auerit ꝑ aquã el antes: ſicut et ego nunc incepi: ex quo dentes habeo pꝛauoæ.ſcicẽs em̃ aliquis a micoꝛũ in ↄſuetudine qdom mihi ex multo tꝑe olus hoc laboꝛoſam autẽnüc hñs maſticationem induit decoctionem Utcbar autem lactucis in iuuentute quideʒ calefaciente mihi continue ſupe nioꝛix entrein ſrigidationis gratia. ¶ Aui. li.ij. ca:de lactuca.Exea eſi domeſtica ⁊ filueſiris.Et uᷣla que eſt ſilueſtris eſt ſimilis in virtute papaueris nigli0ill. ¶ Et idem auctoꝛitate Halieni.Non eſt in fri giditate eius que domeſtica veloꝛtulana ẽ ap plicatio ad vltimum. Capitulum elxh Acca.Platearius. Lacca eſt gẽmi ar boꝛis:quod defertura partibus vltra marinis.quo tinguntur panni coloꝛe rubeo. Habet viriutem ertenuatoꝛis m. Et eſt calide et ſicce complexionis in tertio gradu S ecrapion libꝛo aggregatoꝛis capitulo Acc anctoꝛitate D yaſcoꝛidis. Aec el gma arbo Trattatus ris que naſcitur in terris arabum et eſt in ea ſumilemyrthe ⁊ ſioꝛaci.Et habet virtutem exs⸗ tenuandi. E t idem auctoꝛitate Galieni. Lac⸗ tuca eſt gummi arboꝛis quenaſcitur in arabia que eſt ſimilis myrre:habens odoꝛem bonum ⁊ adminiſtratur infumigijs.⁊ tingunture ea panni rubei coloꝛis.et dicir᷑tinctura illa Kor⸗ mes.⁊ deſertur ſimiliter de armenia.⁊ eſt cali⸗ de⁊ ſicce complexionis intertio grad u. Etidẽ auctoꝛitate Halieni in tranſſatone albatanitb Laccaeſt gumma arboꝛis que naſcitur in A rabia:qͥue eſt ſimilis myrre:habens odoꝛeʒ bo num. Etidem auctoꝛitate Raſis. LQacca ca⸗ dit ex celo ſuperramos arboꝛis gubera.id eſt melſpili in partibus Siref: in inſulis maris. 2 eſt calide et ſicce complexionis ¶ Auicenna libꝛo ſecundo capitulo de lacca Lacca dixerunt quidam ve quibus eſt dictuz Paulus: eſt gumma herbe ſimilismyn he bo ni odoꝛis.et opoꝛtet ꝙ adminiſtretur cuʒ cau tela. Alij vero errauerunt ꝗ' eſt Karabe. Ue⸗ rum lacca in plenſq; eſt virtutis Karabe.⁊ eſt extenuatiua virtute vehementi. Pbperationts ¶ Oyaſcoꝛides.Lacca eonſert aſmati.ſi pul⸗ uis cius cum ouo ſumatur ieiuno ſiomacho ⁊ conlert ſpleneticis in ſyrupo ſi ponatur:⁊ ꝓ⸗ uocat menſtrua.⁊ confoꝛtat viſum fᷣm omneʒ modum adminiſtrationis eius.⁊conſoꝛtat ſto ma chum:et aperit opilationem ſtomachi⁊ e⸗ patis.et curat vctericiam exopilatione. ¶ Serapion. ¶acca habet virtutem extenu⸗ andi pingues. bibunt de ea ſplenetici? aſma tiei ⁊ confert.Et quando bibitur cum mellicra to pꝛouocat menſtrua:et abſtergit maculasq̃ᷓ ſiunt in oculis abſterſione velood· ¶ Et curat debilitatem viſus quando miſcct᷑ cum vino.et ſit inde collirium.⁊ eſi bona dolo⸗ ri dentium.⁊ aperit opilationes.e’t ſoꝛtiſicatvi ſcera.⁊ tingunturinde panni coloꝛis ſubei ¶ Et aperit opilationem ſtomachicet conſoꝛ tat eum.ct contert xctericie.Eᷓt mocusabluti⸗ onis eius eſt:q accipitur gummi eius et terũ: et pꝛoijcitur ſuper ea aqua calida.in qua buli erint ariſtologia et ſquinantum.: mouetur.cũ piſtello:et dimittitur reſidere:et eijcitur aq̃ de inde deſiccatur in vmbꝛa.⁊ reponitur in vaſe vitreo:⁊ ſi non clarincatur pꝛima vice:facias ſecuno. (¶ Aui.Lacca conſert tremoꝛi coꝛdis.et con⸗ fert epati.⁊ ↄfoꝛtat ſiomachum.⁊ ↄfert xcteni⸗ cie ⁊ ydropiſi:⁊ doloꝛibdepatis. . 1*S 5 —— — nbal — Capitulum. ccxli) De Herbis Arir. Iſi. Larix a caſtello liricino di⸗ ctta eſt. ex qua tebule tegulis affixe flã⸗ mãrepellũt:nec ex ſe carbones exuſte emciunt. Pli.li. xvi. Larir eſt arboꝛ ex ſilueſtri genere cni folia nõ decidunt.ſicut nec abieti. nulloq; floꝛe exhilarat᷑. ptinus em̃ floꝛe fructꝰ gignit. Mõtes amat ſicut ⁊ cedrus.et eſt qn⸗ tũ genꝰ earã q̃ picẽ ferũt.cui ſitus idẽ et facies vt abieti. Huius materia lõge pꝛeſtantioꝛ in⸗ coꝛrupta.vis hũoꝛe cõtumax rubeꝰ.pᷣterea et odoꝛe acrioꝛ.Huic qʒ pluſculũ erũpit liquoꝛꝭ mellio coloꝛe atq; lẽtioꝛe nunq; vureſcentis. Serxtũ do genus eſt t eda.lariciſq; moꝛbus eſt vt teda fiat. Om̃ia vero huius genera q̃ picem ferũt accenſa fuligine inmodica repẽte carbo⸗ nem cũ eruptionis crepitu expuunt.eiaculãtur q; longe.excepta larice.que nec ardet.nec facit carbones.nec alio modo ignis vi conſumit qᷓ lapides. Omnia quo q;illa ꝑpetuò virent. La rice ſũt omniũ arboꝝ alnſſime atq; erectiſſime Pperationes ¶ Pli.in li.vtõ. SGignitet larix cauchꝛin ſicut et ab eis.viq pillulã in medieina vim vrẽdi ha bentem qᷓ cõtinet nucleum pineis ſimilem . vnẽ;ᷓ degenerant larix ac cypꝛeſſus ac palme. ¶ Palla.li.xij. Lanix ad materiã eſt vtiliſſima exq tabulas ſuffigas tegulis in fron teet extre mitate tectoꝝ.ↄtuliſti pꝛeſidiũ cõtra incendia Hec em̃ flãmas recipiunt:aut carbones crea re poſſunt. A . 5F S RM 20. 1 2 Capitulum.ccxliij Abppacium maius. Dyaſ.ca.delappa do.ponit quattuoꝛ eius genera dicẽs appacij q̃ttuoꝛ ſunt generavel ſpeci es.Unũ quod manducat.et eſt illud qð voca tur inſipidũ.Alterum qð dict oxilappaciũ:et acetoſum lappaciuzʒ. Et illa eſt herba q̃ vocat acetoſa q̃ in locis humidis naſcitur.et in ſum mitate eius ſunt folia acuta et dura.verũ me⸗ lius ẽ quodin oꝛtisnaſcit Eſt aliud genus lap pacij quod eſt agreſte.et bonum minus.ſimi⸗ le planta gini ſuꝑ terrã ſparſum⁊ indebile.Eſt aliud genus quod multi ʒadam dicũt.Folia ſi milia lappacio agreſti habene.et virgam mi⸗ noꝛẽ.ſemen ei eſt acutum et rufum ſiue ſubni⸗ grum. et triangulatum ⁊ viſcidum.ſuꝑ xgam habens ſemen. HGal.ſexto ſim.far.capᷣ.de lap⸗ pacio.Qappaciũ dyalſoꝛeticemoderate virtu tis.Acutũ vero lappaciũ mixtum ſimul vᷣo cũ dyaloꝛetica et repercuſſiua participat quadaʒ cũ ma nitfeſte: et diſſinteria s et diarias ſanar:⁊ maxime id quod eſt acutũ lappaciũ. E quinuʒ plurimũ aũt eſt ciuſdem quidem cũ pꝛedict de gqualitate. S emen vᷣo eius habet quid ſtpni auũtlappacium in nemoꝛibo quidẽ gencrat.vt biloꝛis vero virtutis. HPperationes ¶ Dxa ſ. Cirtus lappacivna eſt q̃ ventrẽmol lit eudum et tunſuʒ ⁊ cathaplaſmatibo adhibi tũ cũ oleo roſarũ duricies ſpargit. Nalet etiã õ ſcabiẽ: empetiginẽ: ⁊ ſerpigineʒ ſi accipiat᷑ ſuccus eius et oleũ nucis.⁊ pix li⸗ da:ꝛ ſil buliant.⁊ colet᷑ei colature addat᷑ pul⸗ uis tart ari.⁊ ſulphuris.⁊ fiat vnguentum ad apoſtemata maturandum.Lappaciũ acutuʒ tritũ et in oleo decoctũ:⁊ cũ axũgia ſuꝑponat᷑ ¶ Contra ſplenis duriciẽ ſuccꝰ lappacij acuti cũ ſtoꝛace liqda et armoniaco ⁊ aceto conſici atur ? dimittat᷑tribus dicba poſtea fiat deco ctio ⁊ colet᷑:et colature addat᷑ cera ⁊ oleũ et ſi⸗ at vnguentũ. ¶ Aqua vel vinũ decoctionis eius ſoluit obi; lationem ſplenis vel epatis.Contra ſcrofugus nouellas fiat emplaſtrumexlappacio acuto ⁊z . axungia ſimul contritis. Enſpelle facte ex lappacio acuto valent alꝰ mMagticis ep frigida cauſꝗ. 4* „ Capitulum. ccxliiij Appaciũ minus ſiuerotũdũ.Platea. Aappaciũ rotundũ ðᷣꝛ eo ꝙ ad rotun itatẽ tandit:⁊ minoꝛe ſupꝛadicte.ca. eſt ⁊ ſic.in.iij.gradu. Paulus ca.de lappacio: cx ea eſt maioꝛ et minoꝛ. Maioꝛ vocat᷑ barda nus:⁊ eſt maſculus carẽs ſemine. Minoꝛ voz catur bardana et eſt femina faciens lappas et ſemina adberentia pãnis.aliqui vocant eaam lappam inuerſam. „ Operationes ¶ Dyaſ.Radix eius cathaplaſmata lepꝛoſis medicat᷑.Eius elxatura ſomẽto adhibitaꝛ in balneis fricata.pꝛuriginẽ coꝛꝑis tollit.doloꝛẽ auriũ mitigat.i¶ In vino elixa doloꝛẽ dentiũ gargariſmo compeſcit. et cathaplaſmata ſero phas ſpargit.Ctomniũ virtꝰc vna cũ pᷣdicta. „ Wiaurmwraesliit, Capitulum. ccxl. ¶Aypago. Oyal. ca. appꝛoparine.i.lapa 2 2 ẽherba vᷣgas multas hñs lon⸗ gas ⁊ q̃dras ⁊ aſꝑas.ſolla rara ⁊ in oꝛ die poſita.ſemen eſt ei albũ ⁊ rotũdũ ⁊ ꝑuũ.in medio ꝑtuſatũ ſicut vmbilicus.floꝛẽ habet al⸗ bum. Folia eius veſlibo tranſeuntiũ inherent. Caſcit᷑ crca muros et oꝛtos. Hac berba pa⸗ BD — — = = +n S. n — De Herbis ſtoꝛes pliquatoꝛio vtum lac liqntce. Gal. vi. ſim. far.cꝗ.apoꝛina.Apoꝛina ſiliãtropos vel filotropi ðꝛ.Dicit᷑ cti lappula minuta ⁊ pur⸗ purea.mediocriter abſtergit et deſiccat.babet * autem aliqᷣd ſubtiliũ partiũ. Hperationes ¶ Dyaſ.Seuccus huius herbe vᷣgarũ et ſemi nis eius moꝛſuʒ mitigat.ſpalãgiõis cũ vino bi bitus et venenis occurrit. Hic ſuccus aurib- infſuſus earũ doloꝛẽ mitigat.hec herbacũ alũ gia mixta ſcrophae ſpargit.ſolia autẽ eius cõ ſtringentis ſunt virtutis.i¶ Etꝓpterea fluoꝛeʒ ſanguinis cathapl aſmatibappoſita medent᷑ et rei coberenti miſcentur Capitulum. ccxlvj. A urus JIſi. Laur a laude dicta ẽ. xñ 2. olim laudea dicebat᷑. Hac em̃ cũ lau de victoꝝ capita coꝛonabant᷑:eo q; nũ viriditatem deponat.ſola quoq; arboꝛ hec vulgo fulminari minime creditur. ¶ Auicen. Lamrus eſt arboꝛ ca. ⁊ ſic.in.ij.cuius odoꝛ re⸗ dolens. Oritur in locis montuoſis habens ſo „ lia ſicut mirti: niſi q; maioꝛa ſunt.Et eius ſru⸗ ctus eſt rubeus. vᷣtuſqʒ illius eſt in ſolis ⁊ fru⸗ ctu ipſius O rang eius ſunt ad modum auella ne pa rne. In ipſa totꝗ eſt caleſactio. Sʒ gra na eius calidioꝛa ſunt folijs.Coꝛtex vero debi lioꝛ eſt et minoꝛis caliditatis.Pla.Laurꝰ ca,. ẽet ſic.Cuiꝰſolia vᷣtutẽ hñt cõſoꝛtaniſrucꝰ ex aromaticuate diſſoluendi ⁊ 2 ſumendi. o⸗ lia exſiccata in loco vmbꝛoſo ⁊ non ſumoſo ꝑ annũ in multa cfſicatia ſeruan:᷑ fructꝰ ꝑ duos annos. ¶ Pala. li. ij. Menſe ſebꝛuario ex bac cis mirte ⁊ lauri ſeminaria ſunt faciend a.vł ſi facta fuerint excolenda.¶ Scra.li. aggre. ca. gara.auc.Dyaſ.Gara.i.laurus:E xco ẽ hños ſtricta folia.et exco cſi hñs latioꝛa.et cmaſcu lus.et celefaciunt ⁊ deſiccant caleſactiõecet de ſiccatione ſoꝛti.Et granũ eiꝰ ẽ ſoꝛiiꝰ.q Pxyaſ. ca.de Lauro f̃ᷣm tranſlationẽ grecã. aurus alia eſt latioꝛũ ſolioꝛũ.alia tenuioꝝ.ſed vtreq; feruentis virtutis ſunt atq; recoꝛpoꝛatiue.q̊ꝝ elixatura calida ẽ.i¶ Gal.vi.ſim.far.ca.daſne arboꝛis ſiue launtam ſolia q; fructus ſiccant: ⁊ calcfaciunt vchementer.plus tamẽ fructꝰ q; folia.Coꝛtex vero radicis minus quidem acex ⁊ calidus.magis aũt amarus:⁊ quid ſtipticita tis habet.¶ Juueualis.Laurus ẽ arboꝛ cuiꝰ⸗ ſolijs victoꝛes coꝛonant᷑.vnde lauro ꝓpter vi⸗ ctoꝛiã coꝛonatus:dicit᷑ laureatus.⁊ coꝛona q̃ pꝛopter virginitatem mulicres coꝛonantur: vocatur laurcol. Operationes ¶ Dxalſ.E lixaturã eius ſi in ſcafio miſſa ſucrit ⁊ deſu ꝑ ſedcat vcſice ⁊ matricis doloꝛẽ cõpeſ⸗ cit. Huius ſolia viridia ſiiptica q̃ tunſa ⁊ cata⸗ plaſmatibo adhibita veſpaꝝ et a um ꝑcuſium pꝛohibent:⁊ oẽs tumoꝛes ſpargent. ¶ Et ſi ſynapi aut polente miſceant᷑ ⁊ viridia bibita nauſeã ꝓpuocant.ſtomachuʒ ſubuertüt. Huius bacea plus ca.eſt q; ſoli. ¶ Et habet virtutẽ ſoꝛiioꝛẽ q tunſa et clectua⸗ m moꝛe melle collecta:tuſſientcs ⁊ ptilicos oꝛ⸗ tonoicos ct toꝛacis rcumatiſmum ſanitati re⸗ ſtituit. cum vino bibita ictibo ſcoꝛpionũ occur rit:ma culas nigras detergit. ¶ Succus cius ſurditatẽ auriũ manere non ſinit. ⁊ incõgruos ſonos cũ vino et olcoroſaꝝ adhibita cõpelſcit. Acopis ct vnctionibocalidis notabiliter mi ſcetur.virtutibaetiam dðyaſoꝛeticis n cccſte mi⸗ ſcetur.Coꝛiũ eiuſdẽ arboꝛis tritũ et bibuũ cal culos frangit.aboꝛſum excludit epaticis obu⸗ lis tribo cũ vino bibitũ pꝛcſiat ceflectũ. ¶ Succus vᷣo radicis cius minus eſt acer:ct tñ ẽ amarus ⁊ magis ſtipticus ꝓpter qð lapi⸗ des vcſice rumpit.oĩs aũt an boꝛ vires hebet a criter relaxa ntes ⁊ caleſaciẽtes ⁊ cuaꝑoꝛates. ¶ Hal. Laurꝰ lapides frangit:⁊ epatice ſert. g bibit? cũ vino ovoꝛilero ipecterki obulox: iii Trattatus HZui. Laurꝰ cõfert doloꝛiba neruoꝛũ om̃ib⸗ 3 K ATinit ſuꝑ moꝛſeam cũ vino. Reſoluit etiã ſo⸗ dam ⁊ facit ad doloꝛes auris frigios ¶ Raſis. J ar.i.laurꝰ.Apoſtemati matricis et puncture ſcoꝛpionis:ac doloꝛi neruoꝛũ auxili atur.q totũ ſemen et oleũ auxiliant faſtidiũ tñ et vomitũ faciũt ¶ Eoꝛtexeius bibitus frangit lapidam. ”Ml * 3 Capitulum. texlvij. laureolã nõ eſſe meʒereon.qꝝ ſq; eroꝛ Boinoſcitur in ca. coconidion ſuperius 2 Aureola. Abi ſciendum ꝙ aliqͥ puta t dDe L. Pyaſc. ca. Daſnoides.i:laureola. habet virgas lõgas duobo cubitis.tenues rectas et ra.ſemen in medijs folijs hñs.Etidem ſᷣm a⸗ liam tranſiationẽ Daſnoides.i.laureola cubi ti vnius habet longitudinem.⁊ vᷣgas multas2 nõ fra giles ſed muſcilaginoſas: Jlia ſunt illi lauro ſumilia ſed mollioꝛa.id eſt flexibilioꝛa et dDurioꝛa.et nõ frangibilioꝛa guſtu calida exaſ perantia.loꝛes albos habet.ſemen vᷣo nigꝝ cũ matinũ erit. Radix eſt illiinutilis Haſcitur locis montuoſis.Et illud quod deea admini⸗ ſtrat᷑ eit ralar. “ Operationes . . ¶ Dyaſ. Daſnoides.i.laurcola.folia eis ſicca ⁊ viridia bibi:taflegma ventris deponũt.vo⸗ mitũ puocant.menſtruisimꝑant.Apoflegma tiſmis maſticata pᷣſtãt auxiliu.ſternutamẽta p uocant.ſeminis eius grana.x.bibita ventrem molliunt.¶ Sal.Camedapne.i.laureola.pꝛo uocat vrinã et menſtrua.Et cõfert diſtillatiõi vrine ⁊ mingentibo ſangunen ¶ Eaſſius felix.ca.Camedapne.Et eſt diure⸗ tica valde. Jolia eius cathaplaſmatibo adhi⸗ bua doloꝛẽ capitis tollunt.egeſtiones ſtoma⸗ chiimpoſita compeſcunt. ¶ Et toꝛtiones anterioꝛes cũ vino bibita po⸗ tiſſimeqᷓ ſemina habent anterius.poſterioꝛes vero q̃ ſunt poſterius medicans. Succus ei⸗2 cũ vino bibitus menſtruis imperat.pꝛouocat vrinã.peſſario adhibitus:hec oĩa facit ¶ MHictualis eſt virtutis cum ſolijs ſuis ſine floꝛibo incẽdioſe ſe laboꝛantes quidam catha plaſmauerunt. Que vero dicit Melue. vide ca.cocognidion ſupꝛa deXk. Capitulum.axlvnj. Audanum. Dyal. Eſt enim genus ede re. quam multi antion vocant. Alij arbam yrcinam.quia pinguedo eius adheret garbis yrcoꝛum. frutex eſt ſimilis cy⸗ ſtereon.ſed lõgioꝛa ſolia habet beca integra . „*. ₰* „ * ℳ . .₰ +☛w ☛ 5„ BDe Verbis Et neſcio quã pinguedine: habet ſuper ſolia. Virtus eſt illi ftiptica in ſolis:et ex ea colligit laudonum. Huius enim ederefolia vrei capꝛa rum libenter manducant quã cuʒ depaſccre ce perint pinguedo illa que ſuper ſolijs erit bar⸗ bis et humeris vrcoꝛum adheret: Et a diligen tibe ex ipſis collecta et in ſe redacta laudanum fa ciũt.Alij vero ſuper ramos ipſius ſunes tra hunt extendentes inter ſe.E tſiquid ex ipſa pi guedineſuni adheſerit colligunt.Et ſic vtunt tali diſciplina et manibus ſricata malaxant:et paſtillos ex ipſa faciunt:quod laudanum vo⸗ cant.Eſt autem vtile quod odoꝛe plenum cſt et viride:et facile ad malaxanduʒ ⁊ pinguenõ habens arenam commixtam:et minime fragi le. et ſimile reſine.Cuius virtus calida eſt ⁊ hu mida in fine pꝛimi gradus: pꝛope ſecundum. Subſtantia eius eſt ſubtilis multum. et in ſa⸗ poꝛe eius eſt ſtipticitas pauca.¶ Seerapion. a.ledent.id eſt laudanũ.Et colligitur exvna ſpecie ciſſos.et eſt arbuſtum quod aſſimilatur ciſ ereon.niſi quia folia eius ſunt longioꝛa:et uigrioꝛa:⁊ habet humiditatẽ que adheret ma⸗ iii tagentis eaminvere.eteſt ſtiptica.⁊ ex hac pccie accipitur laudanum quodq diſciplina ſu perioꝛi conſicitur. Dperationes ¶ Gal.vij.ſim.far.ca.Cithus ſiue ciſtus.id eſt la ud anum.E ſt autem ſubtilium partiũ in ſub ſi antia ⁊ calide virtutis ſ̃ᷣm pꝛimum acceſſum con plete. vt eſt ſecundum:tanget pꝛopterea.vᷣ tus eius eſt que maturat.aggregat ⁊ ſoꝛtificat ct ſimiliter dyaſoꝛctice eſi virtutis et digcſtiue et vltra pꝛedicta habet quandam ſtipticitateʒ ꝛeuem: pꝛopter quod conſert egritudinibus matnicis.ct ſoꝛtiſicat eam. ¶ Et facitoꝛiri capillos qui cadunt. pꝛopte⸗ rca qꝛ deſtruit quod eſt in radicibꝰ coꝝ ⁊ hũi⸗ ditatib eoꝛuʒ malis.⁊ ſiringit ſua ſiipticitate po:os ꝑ quos egrediuntur pili.q ſunt cnim he paſſiones pꝛopter pꝛauos humoꝛes:viſcoſos et groſſos:quos inciſiua ⁊ dy aloꝛetica fanma ca maxime educũt ⁊ euacuãat.ſubtiliũ vero par tium opoꝛtet eſſevirtutis ca.⁊ nõ multũ ſtipti⸗ ce.Nõ m̃ intantũ ſubtiliũ partiũ ⁊ ſiccantium vt ſiccent et depaſcẽt cũ hũoꝛibe pᷣter naturam aceruatie ibi naturalem hamidiatẽq̃ augent capillos.ita enim non alopicias ſanabũt ma⸗ gis q; caluiciem operabuntur. — ¶ Necnõ et laudanũ incarnatvlcera difficilis ↄſolidationis et miſcetur in medicinis ſedanti bus tuſſim. Et quando bibuur cũ vino veteri ſtringit ventrem. et lit ex co ſumigiuʒ ad epel lndu ſecundinam.⁊ poniũ in naſcalbo valen⸗ tibus contra duriciem matricaea. ¶ Paulus capᷣ.de Laudano.Eſt eligendum quod eſt ponderoſius et nigrum:⁊ qð malaxa ri poteſt.E t valet etiam ſic electum cõtra cepi⸗ lentiam ſiinungatur ſpina patientis:et valet ad frigiditatem matriciset ſuffocationẽ:ſi mu lier et eo recipit fumũ.⁊ ſuper inferioꝛa. Lalet etiam contra relaxationem dentium: ſilauca⸗ num et maſtix cõficiantur:⁊ circa gingiuas ex tra et intus ponantur.D ¶ Sera.auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis.capᷣ.ledent ideſt laudanum.Uirtus laudani eſt ea.molli⸗ ficatiua. aperitiua oꝛiſicioꝛũ venarũ.qñ miſcet᷑ cũ vino et mirra.et cũ oleo mirtino ſuper cica⸗ trices vlccrum melioꝛat aas. ¶ Et qñ mittit in aurẽ cũ vinoqð ðꝛ vdromel gaut cũ oleo roſaꝝ:curat doloꝛẽ eaxꝝ. et ſit inde fumigiũ ad expellendum ſecundinam ¶ Et ponitur in confectione naſcalunm vel col lirrioꝛuʒ matricum.et confert duricicbꝰ earũ:⁊ miſcetur in medicinis ſedantiba doloꝛem.et in medicinis tuſſis et in vngentis. ¶ Et quando bibitut cumvinoveteri ſtringit ventrem etpꝛouocat vrinam faciliter. ¶ Auicenna.Aaudanuʒ eſt ſubtile.⁊ eſt in co pauca ſtipticitas.⁊ eſt maturat iuum humidi⸗ tatum groſſarũ viſcoſoꝛũ quas cũ equalitate reſoluit in quo eſt virtus attractiua.⁊eſt calefa ctiuũ.apcritiuum oꝛilicoꝛum venaruʒ.et ingre ditur in ſcdatione doloꝛ:is.⁊ facit naſci piloe: inſpiſſat eos et pꝛolongat cos et conſeruat p⸗ pꝛie cum oleo mirtino ⁊ cum vino. et non lacit hoc nili quia ipſum cſt ſubtile: et pꝛoſundat–̃: et eſi reſolutiuũ ⁊ mundificat coꝛruꝑptionẽ coꝛ rodentem carnem. (¶ Et eſt attractiuũ ⁊ attrahit materiam bonã ad pilos.verũtamen non videtur conſerrecal⸗ uiciei cum incipit:⁊ caſui piloꝝ cũ apparet cu⸗ tis. ⁊ fluxui capilloꝝ. et non peruenit ad hoc vt ſanet alopiciam.quoniaʒ materia alopicie nõ lutionis eius. ¶Et laudanum conſolidat vlcera dure con⸗ ſolidationis.⁊ ſtilatur cum oleo roſarim in reſoluitur niſi virtusque eſt ſupꝛa virtutẽ reſo gaurem ⁊ oloꝛoſam.⁊ ingreditur in medicinis ſode et pulſationis. ¶¶ Et confert tuſſi⁊ reſoluit apoſtemata matri cis ſuppoſitum nipeſſario.⁊ attra hit fetũ moꝛ tnum ⁊ ſecundinam ſufſumigatiõe ſacta ex co in traiectoꝛio.⁊ qñ bibit᷑ cũ vino antiquo:con ſiringit ventrem:⁊ ꝓuocalvrinam. 8 * Trattatus Capitulum. ccxlix. Atitiua ſᷣm Dyaſcoꝛideʒ in pꝛopꝛio ca 1 p:tulo.tirſulum habet oblongum faſ⸗ Aitat e digiti cauuʒ in ſummo quaſi ra mulum diffuſum. et folia oblonga fructum in ſummitate ramoꝛum babens triangulum: et ſubrotundum in moduʒ capparis.in quo tria grana continentur ſub membꝛanula que in⸗ tra coꝛticem eſt. S Pperationes Dyaſcoꝛides.Granula eius.vij.vel.ix.pota ta ventrem viſcide purgant.ꝙ ſiaqua frigida ſuper bibatur coleramrubeamet flegma de⸗ ponunt. Capitulum. cl ba omnibus nota et caret ſemine. flo) res vſui medicine competunt.etodoꝛem ſuauẽ ¶Auendula eſt herba calide et ſicce cõ⸗ . aionig daunus Aavngl ẽ her⸗ cę bonum habent non babeot ſuceum niſival de parum. Radix non compeut vlui medicine 2 u Hprerationes ¶ Uirtus ei⸗ eſt que reſoluit et foꝛtificat.Cõ⸗ tra ſincopim et cardiacam paſſionẽ ex frigida cauſa fiat decoctio eius in vino odoꝛifero:ad dita aqua roſarum et detur patienti. Lauenula eſt pᷣſtans ſomnũ:et ſedat ſodã qñ emplaſtrũ cũ ea fit ſuper frontem. ¶Adqua decoctionis eius potata nefreticis epilenticis:et apopleticis cõfert.lauendula mi ſcetur diuerſis antidotis et miris et varijs o⸗ doꝛibus grate miſcetur. ¶ Item odoꝛ eius grauat caput et facit ſom⸗ nũ.Et qñ bibit᷑ decoctio eius eſt conueniẽs illi cuius cerebꝛum infirmatur. ¶ Aqua eiuse floꝛiba diſtillata valet ad appo plexiam. Emplaſtrum ex eo factum cũ oʒimo vglet puncture ſcoꝛpionis. ¶ Id pꝛeſeruandam apoplexiam. Re.floꝛem lauendule.ʒ.ij.cinamomi.ſpice.croci.ligni alo es.maſticis.nuciſinuſcate.garioſili.calami.a⸗ romatici.ʒin ʒiberis.roſarũ macꝭ.cardamomi — — Ach1 ſida gonad uſodi Kttiis hn ans tn gis Achr⸗ ſon defon gin⸗ Aunis nmnt De Herbis an. .. buleant cũ aqua roſarũ in vna fiola vi⸗ trea in cine calido:poſtea coletur:et paulatim cum coclari potui pꝛopinetur. Capitulum. cchj. Euiſticũ.Platearius.Leuiſticum eſt A ana omnibus nota.calida et ſicca in Ijj.gradu.Cuius ſemen ſili appellatur Et in medicinis ſemen ponit᷑ Clirtutẽ habet diureticã.virtuteʒ q; aperiendi et extenuandi. EZonſtantinus in li.graduũ. ¶euiſticum eſt in tertio gradu calidũ ⁊ ſiccũ. S emen autẽ et radix in medicinis ponitur. OPbprrationes ¶ Plate.Uinũ vel etiã aqua decoctionis eins valet contra opilationẽ ſplenis et epatis:⁊ cõ⸗ tra ventoſitatẽ.⁊ ↄtra doloꝛẽ ſtomachi ⁊ inte ſtinorũ ex ventoſitate.Puluis etiã eius cũ pul⸗ uere cinamomi datus valet ad pᷣdicta. Kõſtantinꝰ vbi ſupꝛa.Cibum digerit:opi⸗ lationẽ epatis aperit.de frigido humoꝛe dolo rem mitigat. ¶ S tomachi ventoſitatẽ ⁊ inflationẽ rugitũ ⁊ intoꝛſionẽ diſſoluit. Mẽſtrua et vrinã pꝛo⸗ uocat. Etiã illa vᷣba ſ̃ᷣm Cõſtantinũ habent᷑ in libꝛo de ſimplici medicina almageſti. Ca.pitulum. cclij Euiſticũ ſilueſtre.Dyaſ.ca.haſpius ſim tranſiationẽ grecã.Thaſpiũ.i. e uiſticũ ſilueſtre.naſcit in tumulis et in vijs ⁊ ſuꝑ tegulas:herba ẽ minuta.⁊ folia hñs anguſta duobo digitis lõga.⁊ in ſummo diui ſa et pinguia.vᷣgã in medio pferens duoꝝ palꝰ- moꝛũ cũ paucis ramulis.in quibefert ſemen la tum ſimile cartamo:et obrotundnm et veluti conquaſſatum. vnde et nomen ſumpſit.floꝛeʒ habet ſubalbidum. Dperationes ¶ Pyaſcoꝛides.Uirtus eſt ei termãtica.⁊ po⸗ tiſſime ſemini eius potui datum in acceptabili quantitate per ſuperioꝛa atq; inſerioꝛa.purga tionem facit vehementer. ¶ Sciaticis ꝑ criſtere adhibitũ medet᷑.bibitũ menſtruis imperat.aboꝛſum facit. ¶ Balienus.vi.ſim. far. Taſapis ſm tranſſati onẽ grecam.E ſt autem leuiſticũ ſilueſtre cuiꝰ ſemen acris virtutis eſt.qꝛ apoſtemata rũpit. ¶ Et per anum impoſitum ſciaticis cõuenit. E ſt aũt et alterũ purgatiuũ ſuper ⁊ ſubtus col liricoꝛũ bibitũ inoxifabi multitudine. 8 5 Tractatus Ta SESnticula aque vel lentigo aque.Se⸗ rapion.li.aggre.ca. gabaleb.ideſt:len⸗ Sticula aque. ex ea eſt marina. et ex eaẽ aque dulcis.ſed illa que eſt aque dulcis eſt lẽ⸗ ticula quereperitur ſuper aquas erectahabẽs coꝛticẽ viridem.et eſt rotunda ſicut lenticula: ſimilis eſt ei in figura ſua.Et reperit᷑ in lapidi⸗ bus ſuper aquã erecta:natans ſuper faciem a⸗ que. B al. v iij ſim fa P. (9 facus. ideſt lenticula ad mollifican dũ nõ ni greſe cũt. Bal.vij.ſim.far 5 ca.de lentibus ſm tranſlationẽ grrcã inquit. aquatica humide et frigidecomplexionis in ſe cundo gradu exiſtens ſ̃ᷣm vtrũqʒ.¶ Paulus ca. Stratiotis.Et ẽ berba que naſciturin ſu⸗ ficie aque ſineradice cũ folijs ſimilibsſemper viue:Eſt autem virtutis redarguentis ac reꝑ moꝛdentis. Dyal.ca.lenticula aque.Lenticu⸗ la coloꝛem viridem habens:virrꝰ eſt ei frigida Operationes Halienus. Lenticula aque habet quid ſtip ticitatis ꝓpter quod vulnera poteſt conſolida * re. et vlceribus eſt vtilis.quidã aũt eo ad emoꝛ roſa gias vtuntur et adfiſtulas. ¶ Paulus. Potui datavalet ad fluoꝛẽ ſangui nis ex renibus.et cum aceto contrita. atq; vt cathaplaſma adhibita. 2 ¶ Diaſcoꝛides.Omnestumoꝛes ſpargit. Ig nem ſacrum extinguit:podagricis neceſſe mi ſcetur.medicaminibo ſola.et cum polenta ap⸗ ponitur infantibus. Capitulum. cliiij. itulum. ccliſfſ. ns. S era. li. aggre.c. zedens. aucto. Dvxaſ.melioꝛes ex lẽtibo ſunt ille q̃ velo cius maturant᷑.⁊ qũ infundunt in aq̃ Zentes ſtipticant nõ ſoꝛtiter.in mediocali.et fri.ↄſiſtũt.ſiccant aũt in ſecundo gradu. Dperationes ¶ Gal.eodẽ li.et ca.ᷣm tranflationẽ arabica,. Sapoꝛ ean elt ſtiptieus ſtipticitatepauca.vir tus lẽtis pma ẽ media inter ca.⁊ fri.⁊exiccat in ij.gra.Et ipſa ſtringi ventrẽ qñ coqui bis et pꝛoijcit᷑ aq̃ pma.et aqua inq̃ coquũt᷑ laxat vẽ⸗ trẽ.i¶ Et dixit ypa.vi.epidimiarũ eſt tꝑata in ca.⁊ fri.⁊ declinat ad caloꝛẽ parũper.Et ſiꝰ gnũ in hoc eſt ꝙ nõ apparet ꝑ eã qũ comedit᷑. qut qñ moꝛat᷑ in ſtomacho aut qñ deſcendit a ventre in frigidatio coꝛpoꝛi.⁊ ẽcõpoſita ex ſub ſtantia q̃ ſtringit ventrẽ qñ coquit᷑ bis ⁊ ꝓijci⸗ tur aqua pꝛima.⁊ aqua in qua coquunt᷑ laxat ventrem. ¶ Idem auc.Dyaſ. Quãdo comedi tur ex ea aſſidue facit obſcuritatem viſus.⁊ eſt dure digeſtionis malo ſtomacho:cet accidunt ex eſu eius ſomnia mala.et eſt mala nernis et pulmoni. ¶ Et idem Sera auctoꝛitate Me⸗ ſarugie.E xcoꝛticate ex his ſunt frigide:groſſe ſtringũt vẽtrẽ et vrinã:cet ingroſſant ſanguinẽ = — — S= – =: = Nir Nin e re Ct⸗ a ſub. ic⸗ 4 ni ſunt gisd n ⸗ n 5 E „⅜ in venis:⁊ nõ ſinunt eũ currere.i Etidem au ctoꝛitate Meſuay. Lens ipa eſt frigida ⁊ ſic⸗ ca in pꝛimo gradu.et coꝛtex eius eſt calida et ſicca in pꝛimo gradu. Et de pꝛopꝛietate eius eſt minuere vꝛinam:et menſtrua pꝛoptercius ſanguinis ingroſſationem. Capitulum.cclv. Iliu. Ambꝛoſius. Conſiderate lilia a gri.qᷓʒtus ſit candoꝛ in folije:ipſaq; fſo lia ſtipata quõ ab ymo ad ſummũ aſ⸗ ſurgere videant᷑:vt expꝛimãt ſoꝛmã ciphi.⁊ vt auri ſpecies q̃dã intus effulgeat. q̃ cũ vallo in ciranmitu floꝛie obſepta iniurie nulle pateat. S i qͥs hũc floꝛẽ decerpat:⁊ ĩ folia ſua ſoluat q̃ tãta eſtt manꝰartiſicis q̃ lilijs ſpeciẽ refoꝛma re valeat.i¶ Gloſa.ſuꝑ Lucã li.xij.Lilia non ſiluis ſed ĩ hoꝛtis nalcunt᷑:nec vllũ a gricularũ cultũ reqͥrũt ſicut ceterifructꝰ.ſicut ſcrniprũ eſt: Cõſiderate ulia agri quõ creſcũt:neq; labo⸗ rãt neq; nent. HNõ laboꝛãt coloꝛibo odoꝛãdo. neq; nent ſibi indumẽta faciẽdo. ¶ Palladiꝰ lib.in. In febꝛuario mſe lilioꝝ bulbos pone⸗ mus.vel lilia ante habita ſaniemꝰſumma vili gentia ne oculos circa radicẽ naſcẽtes ⁊ mino res bulbulos ſautiemus.Qui a mf̃e ſubtra⸗ cci atq; in aliag digeſii oꝛdies noua lilieta foꝛ wabũt.i Dyalſ.ca.de lilio.Liliũ hec eſt leci De Herbis na quã multi in coꝛonã ponũt.Et eſt oĩba no⸗ tũ:cuiꝰfloꝛes albi ſũt ſatis.Eſt auũt alið genꝰ lilij qð vocat⁊᷑ yris ylirica.ſolia hʒſiluio ſilia vł gladiolo:ſed maioꝛa ⁊ vaſtioꝛa.floꝛes hadet et ſuꝑioꝛes inclinatos ſibijnuicẽ diuerſis co⸗ loꝛibo albo.ſ.et mellino aut purpureo aut ve⸗ necino. Radices ſũt ſibi dure ⁊ curue ⁊ odoꝛe bono plene.He radices colligẽde ſũt ⁊ filo in⸗ ſerende.et ſic in vmbꝛa pendẽtes ſiccande ſũt dura:⁊ bꝛeuis:⁊ coloꝛis rufi:⁊ odoꝛis boni.eli genda elt in gultu calidioꝛ.i¶ Serapion li⸗ bꝛo aggregatoꝛis ca. Anſea:ideſt lilium.Eſt enim calide ⁊ ſicce complexionis in ſecundo. Ex eo elt domelticum et ſilueſtre. Sed ſilue⸗ ſtris ſunt ſpecies:et nominatur vna arſeme⸗ tim:id eit celeite.et eſt album:quod eſt notum De ulo in pꝛeſenti ca.dicemus. DOperationes ¶ Auicẽna.Liliũ albũ oꝛtulanũ calidũ et ſic⸗ cũ in ſcdᷣo.In ipᷣa eſt terreitas ſubtilis acqui rens amaritudinẽ.et aqueitas ita eq̃lis cõple xionis.Cofert pãno et lentigĩbꝰ ꝓpꝛĩeq; radix eius.et mũdat faciẽ ac remouet eiꝰ cõtractio⸗ nẽ.valet inciſiõibo neruoꝝ et ſpleni.ſed maluʒ elt ſtomacho.ꝓpꝛieq; oleũ ciꝰ.qð eſt reſolani⸗ uum: aperitiuu:lenitiuũ duriciei matrids bibi tum et inũctũ.i¶ Jdẽ radix eiꝰ confert aduſti⸗ oni aque calide.qm̃ exſiccatiua eſt mollitiua ⁊ abſterſiua:cũ equalitate cõſolidat.Ex deco⸗ ctiõe q̊ʒ ipſius radicis fit oꝛis collutio ad do⸗ loꝛem dentiũ.⁊: ꝓpꝛie illius quod ſilueſire eſt. ¶ Jdẽ.Liliũ ↄtert puncture vermiũ veneno⸗ ſoꝛum:pꝛopꝛieq; ſcoꝛpiõis.Oleum q̊ eius eſt tvyriaca coꝛiandri ⁊ fungoꝝ. Emplaſtrũ ex ſo⸗ lijs cũ vino factũ ſuꝑ heriſipilã cofert valde. ¶ Plinili.xxi.Liliu roſe n obilitate ꝓprimũẽ quadã cognatiõe vnguẽti:oleiq; qðlilion ap pellatur. Hulla floꝛum excelſitas.maioꝛ. In⸗ terdum cubitoꝛũ trium longitudo. Alba lilia omnibo eiſdem modis ſerunt᷑ quib ⁊ roſa. Ni hilq; fecundius:vna radice quinq̃gentos ſe⸗ pebulbos emittente.¶ Sera. Cõuenit com buſtioni ignis qñ aſſat᷑et terit cũ oleo roſaꝝ. et ponit᷑ ſuꝑ locũ cõbuſtiõis et dimittiĩ donec curet᷑.qm̃ cõbuſtiões egent medicina q̃ deſic⸗ cat et abſtergit cũ temperamẽto.i¶ Et eſtbo⸗ nũ ad incarnandũ omnia vlcera:et mollit du ricies matricis. Jolia eius incarnãt et abſter⸗ gunt abſterſione debilioꝛi qᷓ;radix.Et quãdo coquuntet ponunt᷑ ſuper combuſtionẽ ignis. aut ſupꝛa quodcũq; vulnus faciunt incarna⸗ ri vlcerationẽ eoꝛum.i¶ Et ſunt quidam qui infundunt floꝛes eius in aceto.et vtuntur eis incarnandum vulnera: et contunditur flos 4 Trattatus eins et expꝛimitur ſuccus eius et coquitur in aceto ⁊ melle.ita q; ex ſucco ſit qnqͥes pluſq; acetũ ⁊ mel.iE.t eſt medicina ↄueniẽs ad om ne qð eget exſiccatõe ſine moꝛdicatõe ſicut ſũt valnera magna: ꝓpꝛie q̃ fiunt in capitibomu⸗ ſculoꝝ ⁊ ad vlcera oĩa ꝗᷓ ſuni difſicilis incar⸗ natiõis.i¶ Sed alcerisſpeciei lilij q̃ diet᷑ yris et eſt liliü agreſie keᷣm eũdẽ autore Bal⸗ Sub⸗ ſtãtia eſt ſubtilis ⁊ mundificat ⁊ maturat.Et cõuenit ſpeciebo tuſſis:⁊ facit aſcendere ſoea tum a pectoꝛe:⁊ curat toꝛtiões venttis ⁊ vlce⸗ ra ſoꝛdida.⁊ qñ bibitur cum melle ⁊ aqua cali da laxat ventrem. ¶ Dyaſcoꝛides. Noꝛes lilij domeſtiei poſſunt emollire duricies neruoꝛũ. Folia eius cocta ⁊ unpoſita ad cõbuſta ꝓfici⸗ unt loca.Uexatiões ſerpentum curant.Suc cus eius melli admixtus ac decoctus in vaſcu lo nouo:vlcera vetera medet᷑.¶ Galienꝰſepti⸗ mo ſimpliciũ farmacoꝝ capᷣ.de lilio. YFlos lilij Domeſtici cõplexiõe mixtus eſt ſubniliũ partiũ quadã ex terreſin ſubſtantia. Uñ babet et eaʒ que in guſtu amaritudinẽ ⁊ ex quadã aquoſa eucrita.¶ Undeoleum qð ex eo eſt pi 2 nibus coꝛdis ait: confoꝛtat coꝛꝛ. cucrita. Cnde tpigmentũ in moꝛdacis ⁊ dyaſoꝛetice ⁊ mollitiue eſt vir⸗ tutis.ex qͥb duriciebus que inmatricibo aptiſ ſimũ c.radix aũt et folia per ſe trita ſiccãt ⁊ ab ſtergũt et dyaſoꝛãt moderate.¶ Auicẽ.de vi eſt berba habẽs floꝛes bene redolẽtees. 4 folia ciꝰ plãtagini maioꝛi ſimiia. NHec folia nec radix vſui medicine cõpetit: ſed floo rres virtutẽ hñt cõfoꝛtandi et reſoluendi. OPHperrationegs. ·Sli. Re.floꝛes lilioꝝ ↄualliũ lib.o.ponant᷑ ĩ vino optimo mẽſurã vnã ſiet ĩ infuſiõe ꝑ men ſan. deinde diſtillet᷑ vinũ iſtud ꝑ alembicũ. ũ iſta aqᷓ diſtillata ſume. .ij. aqᷓ lauẽdule. .i. 59 na piperis ro .ſ.miſceant᷑e iſta ſume in ſe⸗ ptimana.ʒ.p.ieiuno ſtomacho.⁊iſia ſeptima⸗ na nõ hẽbis apoplexiã neq; lij argiã.i¶ Idem Cũ iſta aq etiam Laan ue eflnpoꝛa minne fluxũ catarralẽ:⁊ ſedat ſodã. Iſta aqᷓ etiã cus rat colicã paſſionẽ potatũ:⁊ cõſoꝛtat coꝛ Capitulum. tclvuij. QAlialis.ãde.ca.xxxvi.Lilialis eſt q . ads herba hñs ſolia ſiẽ rubea timtoꝛũ niſi qꝛ ſut minoꝛa:⁊ vt cũq; aſpera.⸗ pãdẽs ſe ꝑ terrã.ſiẽ berba gqnoꝝ vel ruba.aius ſlos ẽ paruꝰſic flos ſolatri hñs recte figurã liꝰ lij domeſiici.i¶ Auic.li.q.ca.alguaſcẽ.v: alu⸗ ſeu. i. herba lilialis.⁊ ẽ herba cuiꝰ flos eſt ſilis lilio:t ꝓyter hoc vꝛ lilialiecꝛ eſt ca.ꝛ ſic. in. i. J. hetf 3 ſſc⸗ tmna iut c . isckti lineton n ſe decli⸗ CG den De. Herbis Pperationes. ¶ Idem. Lilialis deſiccat cum equalitate et abitergu: ⁊ confert panaricio: et reſoluit totũ illud cum equalitate. * ¶ Halien? ſexto de ſimplicimedicina. capitlo aliſſum.Aliiſum ſiue amploſilõ.dicta eſt qui⸗ dem aliſſum:id eſt lilialis herba.qꝛ mirabiliter ↄfert moꝛſui a cane rabido:ĩmo ⁊ iam occupa to rabie ꝓpinata ſepe ſola ſanauit. ¶ Si as aũt vtatur in pluribo cognoſcet q dyaloꝛeticũ eſt mediocriter:⁊ ſiccatiuũ cũ eo quid aliqͥd abſterſiõis habet. Hinc aũt aluos et eſilinas mundiſicat. ¶ Plinius caplo Aliſon:id eſt lilialis ſilis eſt rubee tincto:⁊ nõ diſtat ab ipſa niſi quia ipſa rami et ſolia ſunt minoꝛa. Capitulum. cclvuij. Jquiricia. Lheodoꝛꝰpꝛiſcianꝰ. Li⸗ quiricia eſt eligẽda nõ multum groſſa Bnec nimis tenuis q in terra crocea ſit. que etiã cũ frangit᷑ leuis eit et interiꝰ ſubalbi⸗ da:ſed nigra velviridis abijcienda eſt. ſucc⸗ eius foꝛtioꝛis efficacie eſt qui efficit ſic.Cũ vi⸗ ridis eſtradix:cõcutũ bene:⁊ in aqua decoòᷣt᷑ vſq; ad ↄſumptionẽ poſtea expꝛimit᷑ ⁊deſicca 4 tur in ſole.⁊ in rotunda coꝛpuſ cula bm foꝛmã vaſculoꝝ foꝛmat᷑.Alij ſophiſticãt hoc modo et addunt mel ⁊ faciunt vt diximus.¶ Srra⸗ pion auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis capitlo ſtie:id eſt liquiricia.⁊ eſt arbuſtũ habens ramos lon gos duobus bꝛachijs. habet folia ſilia folj s arboꝛis maſticis.et ſuꝑ folia eſt bumiditas que adheret manui.⁊ fos ei ſimilis eſt herbe floꝛe dictebꝛachion.eſtꝛ purpurei coloꝛis.Et ſemen eius eſt in magnitudine ſeminis arbo⸗ ris dicte kalatabas. verũ eſt aſperiꝰeo:ꝛ habʒ radices longas in coloꝛe ſuo ſilis ligno quod noiĩatur in oꝛiente buſſum.aut ſicut radix gen tiane:⁊ eſt in eo ſtipticitas cũ dulcedine:⁊ ex⸗ pꝛimit᷑ inde ſuccus. Dyaſco.ca.Glicoꝛiʒa. Et eſt que naſciturin capadocia aut ĩ ponto. Frutex eſt habẽs virgas longas duoꝝ cubito rum in quibo ſolia ſunt ſpifſa et ſimilia lẽtiſco: ſed pinguia ⁊ glutinoſa.ſloꝛem pꝛofert iacin⸗ cio ſimilẽ.ſemẽ habet ſimile platani⁊ aſperuʒ: quod ſemen eſt latum:ſed rufum et oblongũ. ſunt illi radices buſſei coloꝛis ⁊ longe ſicut gẽ ti ane conſtrice ⁊ dulces que exſiccant᷑ vt liaũ ¶ Pliniꝰca.deliquiricia.Glicoꝛiʒa herba eſt que naſcit᷑ in campis.guſiu dulcis ⁊ cũ dulce⸗ dine abũdante:de qua ſuccus extrahit᷑:: medi coꝝ vſui ſeruat᷑.i¶ aſſius felix cap.Nlicoꝛiʒa grece ex eo dicta ꝙ dulcẽ radicẽ hʒ Glien cm̃ grece dulce dicit᷑.¶ Galienꝰ.vij.lim.far.cap. de liquiricia. Haius iunamẽtũ qð in liquiri cia eit:eſt in ſucco eiꝰ radicis.⁊ ſubſtãtia eius en ꝓpinqua ſubſtãtie nii coꝛꝑis.⁊ valde ſimi⸗ us eii ei. Sapoꝛ eius radicis eſi dulcis cũ ſii pticitate pauca.irtus eius frigidioꝛ eſt com pleciõe hoĩs:⁊ eſt tepide caliditatis.⁊ ideo eſt ꝛope cõpletionem equalem.et eſt humidatẽ⸗ perate humiditatis. Hyoberationes qCirca bʒ relaxites ci vulcedine er humidi; A tate.vnde ⁊ ſitim ſedat:⁊ renũ ⁊ veſice mitigat doloꝛem:⁊ puocat vꝛinã et menſttun. ¶ Et omnẽ tumoꝛẽ tunſa ⁊ impoſita placat. ſuccus ipſe alpꝛedinẽ arteriaꝝ diſlenit.et non bioſa m veſicam.qui ſuccus diu ſub lingua re⸗ faciunt puluerẽ liquiricie et coquunt in aqua ſolam tracheam arteriã lanat: ſed etiam ſcaos tẽtus glutiri dʒ.qꝛ eſtuationẽ ſtomachi tollt: ⁊ tumoꝛẽ ſtomachi ⁊ epat ꝭ tollit ac ccpeſcit.· ¶ Radix veſice ⁊ renum vulnerationem curat E ce elixatura radicĩ ola iſta facere nouit.Ipſq radix in puluerem redacta et impoſita pten⸗ gia detergit. ¶ Halienus. Blicornʒa aſperi⸗ q i bibita cum dulcoꝛe ſitim pꝛohibet: vulnerid· vtilis eſt. radices ipſe maſticate ſunt ſtomatꝰ⸗ „ D Trattatus tas eſt remouere:nõ ſolũ in arteria ſed in ſca⸗ biola veſica ꝓpter mediocnitatẽ cõplexionis. ¶ Theodoꝛus pꝛiſcianꝰ. Ualet ↄtra oĩa vi⸗ nia pectoꝛis decocſio eoꝝ in aqua: et in pleu⸗ reſi:et peripleumonia.aqua decoctionis eius valet ↄtra tuſim.¶¶ Ad idẽ valet electuarium factum ex ſucco liquiricie et melle.Liquiricia maſticata et ſub lin gua retenta ſi:im et aſpe⸗ ritatem ſtomachi ei gutturis mitigat. —.— Capitulum. tclix. multũ naſcit᷑ in liguris puincia.vnde Bet nomẽ accepit.naſcit et in montevi cino alpibo:ſed ciues panacem illum vocant: ideo qꝛ radix eius alba eſt et odoꝛata ſimui pa naci:cui virtus vna eſt cũ panacis vᷣtute. Ha ſcit in locis altis et aſperis et vmbꝛoſis.virgã habet longã et nodoſam ſimilẽ aneto. In qᷓ irga ſolia ſunt ſimilia melliloto. Sed molli oꝛa et odoꝛata:que folia in cucumere tenuiſti⸗ ma ſunt et diuiſa.In virge ſumitate caput ẽ vmbꝛaculoſum. Ubi ſemen oſtendit.qð ſemẽ nigrumeſt et oblongum ſicut feniculi gultu viſcidum et odoꝛatum aromaticpum. BPoprrationes. ℳ₰ Dxyaſcoꝛidee. Uirtus eſt mictualis. Radix eiꝰ alba eſi ſuniis panaci cracleontico ⁊ odo⸗ rata.Uirtus eſt radici ⁊ ſemini aius calida et ſtiptica doloꝛibo oĩb intraneoꝝ occurrit. In flaãmationẽ ſtomachi loluit.¶ Ictibo venena tis opitulaĩ:vꝛinã puocat:mẽiiruis imperat ſi bib at.anticotiſq; colicis ꝓſunt aut miſcet᷑. ¶Radicx eius tunſa et ſuꝓpoſita idẽ pꝛeliatra A . dix aus et ſemè oxipoꝛijs neceſſe miſcet confe cctionibo ctiã digeſtibilibo vtiliier adhibet: da euſiomaca eſt.vnde multi cucs ipſius pꝛouin cie co ꝓ pipere vtunt ↄdituris miſcentes: ¶ Et młti ſemẽ ſiſclei ⁊ ſe iuniculi addũt ilu. q dam dicunt eſt leuiſtic led lallo. —– E E Jatici im Daſco ca. Aiguſticl Capitulum. cclx. QTBZwmon. Pan. capi. ccccxiu. Limã ſmn Cctus pulchꝛi odoꝛatus: plenue ſucco aacetoſo valde apto ſaſſamẽtis.Et ipᷣe etiã comeditur ſale cõditus.nuſq; memimi me de ipᷣo legiſſe apud autoꝛẽ autenticũmiſi aröᷣ Auicennã in quarto canone de cura ſebꝛiuʒ acutarum in generali.xbi iubet dati aquaem acctoſitatiæ.limonis ſalliti. 5 Iriftu r ſico minine nlig ra ſchen iaen Inaris. Dandecta. ca. Dix. Linaria eſt berba ſilis eſulevlłlino: ꝓr qo vo⸗ catur.⁊ differt ab eſula.qm̃ eſula lacte ſcit. linaria vᷣo nõ. Und vᷣſus. Eſula lacteſcit ſine lacte linaria creſcit. ¶ Operationes. ¶ Succus eius valet cõtra herilipilas inun⸗ ctus.⁊ ann ſucco pimpinelle mixtꝰ.( Et ipſa ſola valet ad cancrũ trita et impoſita.ad boc ſimiliter ſuccus eius voale. De Herbis Capitulum. cclxij. BZnũ. Iſio. Linũ extreniteni ſpẽ oif nomẽ ſupſit a greco.vel qð leue ſit ac molle. Biſſũ aũt eſt gen? qddã lini ni⸗ miũ cãdidi ac nobiliſſimi qð greee papatẽ vo⸗ cat.¶ Pall. Infe. meſe aliqui ſamẽ lim leto ſo lo ſpargũt.⁊ lina ↄſequũt exilia.¶ Idẽ lib.xi. In mẽſe octobꝛi ſemẽ lini ſeri põt ſi placuerit. qð tñ ꝓ ſui malicia ſerẽdũ nõ eſt.qꝛ terre vber exhaurit. ſz ſi velis loco pinguiſſimo ⁊ modictde hũido ſererepoterꝭ.aliqͥ macro ſolo ſpiſſum ſe rentes:ſi aſſequunt᷑ vt linũ ſubiilenaſcat᷑. Operationes. ¶ Sera. li. ag. au. Gał.Clirtꝰ ceiꝰ ẽ q̃ ſubtiliat ⁊ puocat vꝛinã ⁊ mẽſtrua.⁊ q bibitw᷑ aut ſit cũ eo ẽplaſtꝝ ↄfert apᷣatiboepat ⁊ oꝛiſicio ſtoma chi ⁊ ipi ſtõacho. Sʒ radicꝭ eiꝰſtipticitas eſt ãplioꝛ ſtipticitate flori.⁊ cahditas eiꝰ eſt mioꝛ calidit ate ipᷣiꝰ.⁊ ꝓpt᷑ eiꝰſtipticitatem acqͥrit qd admiſcet᷑ cũ medicinis q̃ admiſtrant᷑ ad ſputũ ſanguĩs. ¶ Sera.au. Dyaſ.Flos eiꝰ eſt ſuipti cus ſtipticitate pauca calefactiuꝰ:maturatiuꝰ ⁊ eſt ca.q̃ſi i.igra.⁊ eſt mediũ ĩhu.⁊ ſic.Et.ij. eius vt eſt q mollificatiuũ. ¶ Ser .li. ag. (9. bararichichene.i.hinũ ẽ molliſicatiuũ ſed atiuũ doloꝝ.⁊ ↄſert egriudibo interioꝛibo:niſi qꝛ eſt minus ĩ̊ q; camomilla.⁊ ẽ mediũ inter laxati uũ ⁊ ſtipticu:⁊ admiſce ĩe paꝝ vᷣtut puoca tiue vꝛine.et h̊ qdẽa pparet in eo manifeſie añ comedit᷑ aatũ.et tũc ẽ magꝭ ↄueniẽs ad ſuin gẽdũ vetrẽ.i Et dixit ĩli.de ↄſeruatiõeſanita tis ꝙ qñ ſemẽ lini decoqui i aq̃:cidecoctio ẽ infrigidatiua.¶ Et idẽ au. Dyaſ.irt ſemis lini ẽ ſilis vᷣtuti ſemĩis fenugreci.⁊ qñ admiſcet᷑ cũ aq̃ melle ⁊ oleo ⁊ cõſicit᷑: reloluit apᷣata ca. ⁊ mollilicat ea ſiue ſint imerius ſiue exterius. et qñ fit ex eo emplaſtꝝ cũ ficubet nitro velet pannũ ⁊ pultulas albas faciei.i.papulas ſᷣm trãſla.no.¶ Dyaſ. Et qñ ↄticit᷑ cũ aq̃ reſoluit apᷣata q ſũt in radice auris:⁊ apᷣata dura.Et qn coqt᷑f e vino eradicat ſoꝛmicã ⁊ ſpecies vl⸗ cen q dicunt faui.⁊ q miſcec cũ melle⁊ pipere et vtũ qs eo mouet coitũ.⁊ qñ miſcet᷑ cum na ſturtio qntitate eqli cõfert ſciſſunis vnguiũet eoꝝ excoꝛiatioi.¶ Et fit cũ decoctiõe eius cri⸗ ſtere ad moꝛdicationẽ inteſtinoꝝ ⁊ matricis.⁊?⁊ mollit ventrẽ qũ młieres ſedẽt in decoctiõe eiꝰ ert apᷣatiba matricꝭ ſicut fenugrecũ.i¶ Pau lus.ca.de lino.Linũ qñ cõbuni.Jumꝰ eins ẽ ſubtił.et cõfert coꝛiʒe et ſuffocatiõi matrnicis. ¶ Aui.li.ij. ca. ð ſemie lini. Clirt? eſt ei ꝓpxima vᷣtuti fenugreci ĩ.i.ca.cõmẽſuratũ in hüiditate ⁊liccitate.Et ðꝛ qdẽ ꝙ decoctio lini at veco — XTrattatus ctio recẽtis ciꝰ.¶ In ipᷣa cm eſt hũiditas ſuꝑ⸗ flua: ⁊ maturatiuũ et abſtergit et inflat ꝓptęæ hũuũidit atẽ ſuã ſuꝑfluã:ita q; illud qð ex eo ſri⸗ ũ eſt. B agit cũ ſtipticitate qͥ in frixo maniſeſte cõmẽſurata:et in nõ frixo maniteſte permixta cũ leniſicatiõe.⁊ eſt ſedatiuũ doloꝝ minꝰqᷓ; ca momilla.⁊ ex ipᷣo fit emplaſtꝝ cũ nitro ⁊ bolo: ex lenit pãnũ:⁊ ↄfert ciõi vnguiũ ⁊ ſciſſurꝛet fracturꝭ eoꝝ.i¶Et qñ ꝑmiſcet᷑ cũ eq̃li meſura naſturcij ⁊ cõficit᷑ cũ melle:lenit apoſtemata ca.exterioꝛa ⁊ interioꝛa.i¶ Et apoſtema qð ẽ poſt aures cũ aq cineris: Hpora n ra:et phi⸗ mu. ?/ ionẽ vnguiũ.cũ permi⸗ ſcetur cũ cera ⁊ melle.i¶ Et eius ſuffumigatio cõfert coꝛiʒe.⁊ ſitᷣ ſumigatio ipᷣius lini contert tuſſi flegmatice.⁊ pꝛie qð eſt ex eo aſſati. bet ſpalmũ.⁊ ꝓpꝛie ↄctionẽ vn. Ingua auis. Pla.Lingua auis ẽ ar ſut racemi ⁊ palmites qͥ diuidunt᷑ in cherarnꝰ ſiles folijs oliuaꝝmiſi qꝛ ſũt minoꝛa ſatis:⁊ i⸗ tra quãlibet cherarnꝰ eſt medulla ſilis lingue auis exccriꝰrubea et interiꝰ alba declinãspau alijs. valet ſili cõtra ſiccitatẽ pectoꝛis. boꝛ ⁊ hʒ folia ꝑua ⁊ acuta.ligue auis foꝛmia:⁊ ẽ in.i.ã.ca.⁊ hu.¶ Sejr. li. gg. ca. liſen haſaſir.i.lingua auis.Et ẽarboꝛ ſilis arboꝛi dirdar:niſi qꝛ foliũ eiꝰ eſt lõgũ ſile folio amigdali.et fructꝰ eiꝰ qͥ ðꝛ lingua canis —— lulũ ad citrinitatẽ.ſ. apoꝛ eius eſt acutꝰ: moꝛdi catiuus cũ pauca amaritudie.Et qͥ ponit ciꝰ vᷣtutẽ ca.in fine.ij.nõ elongat᷑ a venitate:⁊ con ueniẽs eſt dicere ꝙ cũ caliditate ſit hũiditas: qꝛ nõ apparet moꝛdicatio eius poſiq bñ ma⸗ ſticat.Et ſciendũ ꝙ eſt alia lingua auis que ẽ debilitãs ſtomachũ:⁊ ꝓuocãs ventrẽ.et ẽ coꝛ⸗ rigiola maioꝛ.Et iſta nõ eſt illa de qua locutꝰ eſt. Ser̃. Nã idem Sera.in.ca.de augmenti bus in coitu dicit: ꝙ ligua auis eſt lingua pai ſerũ.i¶ Itẽ idẽ dicit in.vij.in ↄlectiõe pillulaan Indaꝝ aſſimilant᷑ pelliculi vel coꝛticuli que eſt in medio bacce lauri.¶ Auicẽ.cCa.de augẽ libo in coitu. Inter medullas cõputat.non eſt ergo quã ponit S erap.et Auicẽ.herba.ſed eſt pma ſpecies per Sera.deſcripta.vide qñ ponitur ſumpliciter pma debet intelligi. DOperationes ¶ Sera. auc. Abẽ meſuay. Cõuenit doloꝛila terꝭ:ꝛ ꝓuocat vꝛinã:auget ĩſpermate:⁊ coꝛro⸗ boꝛat libidinẽ.i¶Etidẽ anc.Damaſceni.⁊ cõ uenit cardiace.i¶Etidẽauc.Gediguras.Au get ſperma Et ide auc.Raſis.Pꝛohibet egr diacã:⁊ auget ſperma.¶ Et idem auc. Iſqac. Eſt ca.⁊ hu.in.i.gꝗ.et delectabilł:et de ꝓpꝛietate eiꝰ eſt cõfoꝛtare libidinẽ.i¶ Et auget ſperma et hʒ vᷣtutẽ humectãdi comeſta cũ carniby vel A de e on , i danh lln lige gugt onad ſal legi oin 1 o mirid 1s An ntie . * O dD d . 2 — Dr Herbis Capitulum. cclxiiif. Iſimachion.ſᷣm Dyaſ. ꝓpꝛio ca. Ha ſtas habz maioꝛes ⁊ fructuoſas.circa . quarũ nodos folia minuta habʒ ſalici ſumilia.floꝛẽ purpureum aut auroſum. naſci⸗ tur locis Bper 8. Phprrationes ¶ Dyaſ. Succ?herbe huisſtipticꝰ ẽ. Sãgui⸗ nẽ reijciẽtibo maxie pdeſt. Diſſintericis potui datꝰ ⁊ ſuppoſitꝰſubuenit. Iluxuʒ matricis mulierꝭ abſtinet ſuppoſitꝰ. Naribo ꝓfluentem ſanguinẽ frontiillinitꝰſtati ſtringit. Culneri bus recẽtibo ꝑacoleſim facit.¶ Herba ſumi⸗ gatiõe addita vim veneni lõgiꝰ arcet:et ſoꝛi⸗ ces occidit.¶ Gal.vij.ſim.far.ca.liſimachion pᷣañantẽ hʒ ſtipticam q̃litatẽ ꝓpter quã et pla gas cõſolidat:⁊ emoꝛroſagias ex narib ſiſtit emplaſtratũ.i¶ Et aliaꝝ etiã emoꝛroſagiarũ idoneũ eſt farmacũ ipᷣm.⁊ etiã ſuceus cius ad⸗ hbuc magis et bibitus diſſinterias et ſanguis eductiones et fluxum muliebꝛẽ ſiſttit. — Capitulum. cclxv. Icium. Sera.ca.hadath.i.liciũ. Ha bet tres ſpẽs.vna earuʒ eſt indica.Et Balia ſit ex herba que dicitur ʒeriach — ſiue ſerxab. Tercia eſt arabica q; noĩant ha⸗ dath:id eſt liciũ.Et idẽ auc.Dyaſco.Licium accipitur ex arboꝛe ſpinoſa que habet ramos longitudine duoꝝ bꝛachioꝛũ aut ampliꝰ.Et folia ſunt ſimilia folijs arboꝛis buſſirara.⁊ ha. bet fructũ fimilẽ piperi:ct eſt niger: amari ſa⸗ poꝛis:lenis tactu.et coꝛtex ligni eſt glaucus ſi milis licio diſſoluto.et habet radices multas pꝓcedentes a latere ligni eius. NHaſcitur locꝭ a⸗ greſtiby. et extr ahitur ſuccus eius in hũc mo⸗ dum Terunt᷑ folia ſicut ſunt cũ tota arboꝛe. aut ponunt᷑ in aquã ⁊ dimittunt᷑ pluribꝛ dieb et coquũtur et expꝛimunt᷑.Et ſuccus ponitur ad coquendũ ſuꝑ ignẽ donec ingroſſet᷑ ſicut mel:et ſit ſimilis ex ſucco fructus eius quãdo expꝛimit᷑ et ponitur in ſole. Et meliꝰ ex eo eſt illud qð accendi igni.et quando extinguit᷑ fa⸗ cit ſpumã:cuius coloꝛ eſt ſanguis Et exterius eſt nigrſj.et interius eſt ſicut crocus.et non eſt pingue:et eſt in eo ſtipticitas cũ amaritudie.⁊ ex illo melius eſt Indũ et foꝛtioꝛis o ꝑatiõis. Adulterat᷑ aũt hiciũ cũ amurca olei:cũ admi⸗ ſcetur in coctura cius et cũ ſucco abſinthei et felle boiino.Et opoꝛtet vt colligatur ex co q; natat ſile ſpõgie ⁊ reponitur ad opus medici⸗ naꝝ oculi.et reſiduũ ponitur ĩ aljs medicinis. et dꝛ ꝙ indicũ fac arboꝛ q̃ ðꝛ licios.Et hec ar boꝛ eſt de ſpecieb ſpine hñs ramos erectos lõgitudine triũ bꝛachioꝝ:aut amplius ꝓcedẽ⸗ tes ex radice.et ſunt groſſioꝛes ramis rubi.Et euellit᷑ eiꝰ coꝛtex facile.⁊ coloꝛ eius apparet ſi⸗ cut coloꝛ ſanguinis.Et folia eius ſunt ſilia fo lijs oliue.et exilla arboꝛe accipit᷑ liciũ ſcilicet ab illa que eſt ſpinoſa.Et eſt opud nos medi⸗ cina quaſi humida ⁊ liquida.Et ſubſtãtia ei⸗ eſt cõpoſita ex vᷣtute ſubtili.ca.⁊ terrea frigi⸗ da:⁊ in ſapoꝛe eius eſt ſtipticitas miſi qꝛ ẽ pau ca. Alia ſecũda ſpecies eſt queſit ex arboꝛeli⸗ cios ſiue ex acantum appellata. ſolia quercus ſimilia aiq; ſpinoſa generans. Operationes. ¶ GBalienꝰ ſᷣm trãſlationẽ grecã.̊ farmaco ad ipopiã vtunt᷑ et ad flegmones.qui in ano et oꝛe ⁊ vlceratiões et berpetas et putredines: male moꝛigerata vlcera ⁊ aures pus fluẽtes: et paranichia et vngues lepꝛoſos. ¶ Etidẽ ſᷣm tranſlationẽ arabicam.virtꝰ ei⸗ eſt que remouet ꝙ ĩ pupilla ex oo ꝙ obſcurat viſum:⁊ conuenit fluxui ventris.et habentib⸗ vlcera in inteſtinis:et habentibus fluxrĩ men⸗ ſtruoꝛum.Et ponitur in medicinis panni que fitin faeaez.. ¶ Et in medicinis vlcerũ et apoſtematũ que ſunt in oꝛe ⁊ in ano ⁊ foꝛmice. Et couenit vl⸗ 4 iii Tractatus eribo fraudulẽt et putredibo vlcen et putredi ni iuriũ ⁊ tenaſmoni ⁊ panaruio: ?⁊ ſoꝛtficat capillos. ¶ Sera. au. oyaſ. Uirtꝰ lic ẽ ſuipti⸗ ca ct abſtergit ⁊ curat obſeurit atẽ viſus⁊ ſca⸗ biẽ ⁊ pꝛuritu ocloꝝ:⁊ abſcindit curſun bumi⸗ ditatũ ad oculũ vemẽtiũ curſu antiq̊ ⁊ ↄuenit ⁊ apatibo guttur:.¶ Et qñ lini cũ ceo palatũ: couenit apatibo guttur:.⁊ qñ linit᷑ cu eo ↄueit gingiuis c vlcerib putridis ⁊ ragadijs ani:et tenaſmõi.¶ Et qñ bibit᷑⁊ fit cũ eo criſtere ſa⸗ nat fluxu vẽtris antiquũ ⁊ vleera inteſtinoꝝ.⁊ bibit ð ipo cũ aq̃ vſq; ad ſanguis flurũ.ꝛ ſpu tũ ſanguis cũ tuſſi:ꝛ⁊ dat᷑ in potu mo:ſui cani rabioſi.i¶ Qñ ſiũt ex eo pillule et dant et rubꝛi ſicant capillos:ct curat panariciũ et ſoꝛmicam et vlcera ſr audulẽta.Et quãdo ſit cũ eo naſca le conuenit fluxui antiq̃ huiditatea matricc. Et dicit.Qñ coqͥ cu ramio eius ĩ aceto:cõ uenit apatibo ſplenis et yctericie:⁊ ꝓuocat mẽ ſtrua.Et qñ bibi ex fructu eius laxat flegma et cõuenit cõcra medieinas venenoſas.i¶ Et idẽ Sera.auc. Raſis felica barach. Curtꝰeſt cõpoſita ex cõtrarije. Ha bʒ virtutẽ extenua⸗ toꝛiã:digeſtoꝛi:ca.et fri.⁊ modice ſtipticã ha bẽs vim.⁊ ideo d yaſoꝛeſim facit ꝓjciẽs: poꝛ rigans. ¶ Et facit aut ad ipopiã herpetas et ad epatis vlcera:et ad parotidas:et putrida vlcera:et conuenit vlcerib oꝛis et ani. Capitulum. ſclxvj. Dnchitis ſm dyaſ. Lonchitie ẽ ſpẽe gladioli folia hñs poꝛri lił a:ſed latio ra et rufſa.mltashñs iuꝑ radu es vir⸗ gas ſpanlas ſuꝑ terrã:et ramos ſuꝑ terra de⸗ cliues:in qͥb ſunt fioꝛes ſiles pellicino.ſed ſoꝛ⸗ macoꝝvt gele eſt: et album hʒ in medio ſicut roſtru er labꝝ inſanu:et ſicut lngua ⁊ ſemẽ ei⸗ lancee ſile et trigonũ ei lngu. vnde et lonehi tis appellatũ eit. Radix eſt a ſilis dauco.na,z ſei ous aſperi.Pli.ca.Lonchitis.ſolia bʒ ru bicuda. ſemènigruũſile camecoꝝ cqr oꝛa pattt· Toblongu in ſilitudinẽ lanceaꝝ racicẽ vt dau cus. Item Pyalſ. Eit ⁊ ſcm genus lonchiis fo. hab ens ſicut ſcolopenona et aſperioꝛa. Pprerationes ¶Clinius.· Culneribo ĩpoſita ſolia ciytumo⸗ A rẽ nõ admittũt. GBibita cũ aceto ſplenẽ ſiccãt. Ragdix eius cum vino bibita vꝛinam ruocat. al. vij. ſim. far. ca. Lonchit. Eᷓ ius deſe men triangulũ ſicut lancee ſᷣm ſigurã. Radix quidẽ ſimilis eſt aliq̃liter paſtinace.et ꝓpterea vꝛinatiuũ eſt farmacu.¶ Eiue vero qͥ iimilis E eſt ſcolopendrie ſolia viridia quidẽ ad conſo⸗ liditatẽ vulnerũ ſũt idonea.ſicca vero ꝑ oꝝ⸗ mel bibita ſplenes ſiliridos ſanat. ‚——æãñ mg lan, et ache e ſſo⸗ 095 Capitulum.tclxvij. Apinus. Se a. l. aggre. cap. Larmꝰ9 guc.Oysſ. Larmus.i. Lupinꝰ. Sũt ex lupinis quidamvt dicũtur regales: et ſunt ſilueſtres:quoꝛimm ſolia ſunt albidioꝛa Domeſticis.Et quidam funt domeſtici.et do meſtici comeduntur poſt coꝛum elixationem: et infunduntur in aqua pluribus diebus do⸗ nec recedat amaritudo.⁊ generant humoꝛes groſſos. Halienus.vi.ſim.far. capᷣ.de lupino ſm trãſlation ẽ grecã. Larmꝰ:idẽ lupinꝰ.co⸗ medit᷑ quidẽ decoctus:⁊ multis diebo depo⸗ nens amaritudinẽ in aqua.ſitq; cibus groſſo rum humoꝝ vt farmacũ vero hic talis ex em⸗ plaſticis eſt qui non babet amaritudinẽ.et eſt abſterſiuus ⁊ dyaſoꝛeticus. BPSperationes. bꝛicos.Cld ſi quis ipſum bibat cum melle vel orxiʒuccaro ſiue etiam ipſius decoctio nataẽ lumbꝛicos educere.ĩmo ⁊ ſuꝑfuia defoꝛis cõ uenit moꝛfeis ⁊ ſcabiei et cancrenis et mali⸗ gnis vlcerib. Hoc quidẽ abſtergendollave ro conſumendo:⁊ ſinemoꝛdicatiõe deſiccan⸗ do expagat:⁊ aperit opilatiões epatis ⁊ ſple tRU nis. ſi bibatur cum ruta et pipere: attrahit tã menſtrua qᷓ; embꝛiones cum myrtho et melle Eſt autem et ipſius farina immoꝛdaciter oyaſoꝛetica.non enim linida ſolum ſed ſcroſu las ⁊ ſimata dura ſanat.tunc em̃ opoꝛtet oos in aceto coquere vel oximelle vel oxczuccaro iuxta complexiones.videlicet patiẽtium:nmec⸗ non paſſionis diſferentiam:cogitantes illud quod opoꝛtet.non eſt antem pꝛeſentis nego⸗ cij diſtinguere talia. diaſoꝛat enim et liuida et cetera omnia que pꝛius icta ſunt. ¶ Decoctio etiam ipſa farina nata eſt facere. Zarmos agrios vel lupinus agreſtis ſiue ſil ueſtris amarioꝛ eſt et validioꝛ in omnibus do meſtico eſt ei ſimilio exiſtens ̃ᷣm genus. Et idem ſᷣm tranſlationem arabicam. ¶ Cirtus eiuſ Kunzel au⸗ deſiccat ſine moꝛ dicatione.Et ſecunda abſtergit et reſoluit et madiſicat ⁊ aperit.⁊ tertia ocadit lumbꝛicos aando fit ex eis emplaſirum exterius: et q̃n⸗ do comeduntur mcle:aut bibũtur cum vino admixta aqua et farina lupinoꝛum reſoluunt ſinemoꝛdicationrrrz. ¶ Et curant liuoꝛes et apoſtemata et ſcrofu⸗ las quando coquuntur cum aceto et melle. Et quando ſit emplatrum cum eis ſciatice cõ 44. ¶Et cõfent ampetiginiet vlcenbus capiis? G ſcabiei et bothoꝛ et vlceribus fraudulentis· ¶ Et quando bibitur cum ruta et pipere ae rit opil ationes epatis etſplenis:et pꝛouocat mẽſtrua.et naſcale ex cis cum mleet mynha expellit fetum. Et farina eoꝛum facit hoc.lupi nus lilueltris vel regalis valet ad ea que di⸗ aa ſunt. Capitulum. cclxviñ. Apulus. Jo.me.ca.devolubili ait:; lupulus ſit ſpecies volubilis. NHotan dum ergo q punes ſunt ſpecies volu bilis. Una eſt que dicitur funis arboꝛum cuiꝰ fios eſt albus.et eſt ſicut tuba.et habet lac.et vocatur volubilis magna. Et eſt alia cuius rami repunt ſuper terram et ſuper ramos plã tarum. aque folia et floꝛes habet minoꝛes:⁊ di⸗ citur volubilis parua.Et eſt alia ſpecies eius habens folia ſubalbida et lanuginoſa: et ha⸗ bet lac.Et eſt ſpecies alia aſpera habens fo⸗ lia citrulli. cuius flos eſt ſicut ampulle adherẽ tes.et vocatur lupulus.De qua in iſto ca.ha⸗ betur mẽtio.Et eſt quarta ſpecies eius cuiꝰra dix eſt ſicut feſcireſim ⁊ magis groſſa iĩmo eſt groſſitudo eius in modũ cucurbite maioꝛis: et eius ſtipites cleuãtur ſuper radicem ſuam Tractatus Lirdter cubitus duos: folia eius ſunt ſtricta ꝑua in mediũ ſagitte alate:q exleui cã fluũt et hʒ lac:⁊ voca dñs lacticinioꝝ.Et ex ea ſit ſca monea. vt habet in ca. ſcamonea de.s.Etiam in ca:volubilim de v. inuenies de vᷣtute earũ. lupulus vᷣo eſt eq̃lis ad frigiditatẽ declinans Et dicit᷑ ꝙ eſt in pꝛindpio pꝛumi.et eſt verius. Operationes. Jo. me. Lupulus ſedatiuꝰeſt doloꝝ calido rum extinctiuꝰ inflãmationũ et lenitiuus. ¶ Recnſicatio magna.Aꝑit oꝛiſicia venarũ: ꝓter qð miſcendũ eſt ei alqͥd ex dꝛa ganto et malſtice.vrectiꝰ ꝙ vigoꝛat oꝑationẽ eius. ¶ Eſtaqua caſei cum ſpica et maſtice.Ex ali⸗ is vero volubilibus tractetur deca.volubili ĩ ferius deppʒ. Capitulum. cclxix. ESc. Sera. li. aggre. cap. elen auct. Bal.Lelen.id eſt lac. Et meli⸗ lac eſt ſanũ naturalenõ habẽs infeclionẽ ali cuiꝰ alterihumoꝛis.aut ſuꝑ qð nõ vincit ali qua qlitas.Et eit claꝝ in quo nõ eſtturbulen tia aliq̃: neq; acuitas neq; ſalſedo.iĩmo eſt in eo dulcedo pauca.et odoꝛ ceiꝰeſt bonꝰ.⁊ lacq dem qð eſt hmõi eſt illð qð generat᷑ ex ſangui ne ſano ſeparato ab omi malicia.Et ſaniꝰlac eſt mulieris:⁊ maxie onꝰ coꝛpus eſt ſanũ non antique ſed iuuenis.pulchꝛe tẽperate cõpletio nis cuinutrimẽtũ eitbonũ gencratiuũ bono rum humox.Et polit eit lac animaliũ qͥꝝ natu ra nõeit elongata a natura homis.ſeꝗ eſt pe naturq hoĩs.todoꝛ carniũ ſignincat ſuꝑbo⸗ nitatẽ lactis ⁊ ſanguis eiue.Nã ſũt quedam aĩalia:quoꝝ carnesſũt fetide.ſicut carnes ca⸗ nis:lupi:leonis:cameli ⁊ vꝛſi.⁊ quedã carnes ſunt boni odoꝛis ſicut carnes poꝛcoꝝ:pecuduũa capꝛarũ ⁊ boum:⁊ equaꝝ⁊ aſinarũ ⁊ damula rum:ac coꝝ que currũt curſu iſtoꝝ quoꝝ car⸗ nes comedunt qᷓʒ plures hoĩm. Natura nẽq; coxꝝ eſi ꝓpinqua nature hoĩs.⁊ ꝓpter hanc cau ſam adminiſtrar lac capꝛaꝝ:⁊ alioꝝ aĩalium vt boum ⁊ ſimiliũ.⁊ fit caſeus ex eis pᷣterqʒ ex lacte aoſinino.Pꝛopterea qꝛ eſt aquoſum ſub⸗ tile nõ habẽs groſſitudinẽ.lac vᷣo vaccarũ eſt groſſum. Et lac capꝛaꝝ eſt meqiũ inter vtrũq; ⁊ lac quidẽ eſt velocis alteratiõis quãdo tan⸗ git᷑ a caliditate aeris.: ꝓpter hãc cauſam ꝑci⸗ pi ꝙ ſugat᷑ eeꝛ mãmilla ne alteret iſᷣm aer. Operationes. S eroa.E tlac quidẽ eſt cõpoſitũ ex tribꝰſub⸗ ſtantus:ſcilicet caſeata:butiroſa et aquoſa. Et qñtu cognoueris has ſubſtantias ⁊ ſepa⸗ ras vnam ab alia cauſa medicatiõis:inueni⸗ es vnaqueq; ipſarum hbabet operatiõem p⸗ pꝛiam in via nutrimẽti:et in via medicine.et ꝓ pter victoꝛiam pinguedinis ſuꝑ lac vaccarũ accipitur ex eo recottt. ¶ Gutirũ vero accipitur ex lacte capꝛarũ:vac⸗ carum et ouium. Sed caſeus eſt lac cooagula tum:: ſic eaſeus non eſt lac niſi cũ recipitt coa ulationem et caſeitatem. HNãillð lac coagulat᷑ ſuper qð vincit groſ- ſicies.tale quidẽ elt facilis coa gi latĩ ie:⁊ ſe⸗ parat᷑ facile qñ ſit caſeus ex ſubſtãtia butiro⸗ ſa. In lacte vaccaꝝ eſt plus.⁊ qñ coagulatur aufertur ab eo butirum:et fit caſens pinguis. Et quãdo caſcus veteraſcit generãt coleram. ect hoc ſigniſicat ſapoꝛ ⁊ odoꝛ ipſiunes. Rabimoyſes capᷣ.de lacte. Lac poꝛcinum eſt magis conſoꝛme poſt lac muliebꝛe.E t lac coꝛrumpit maliciam hamoꝛum maloꝛũ. LCad aſininum eſt humidius omni lacte et minos ris groſſiciei. Et lac vaccinum eſt pinguus. Et lac capꝛinum eſt medium. Unde lac nõ eſt conueniens capini nec lateribus aptꝰ ad ven toſitatem. ¶ lmanſoꝛ tractatu tertio ca.de lacte. Zac recẽter muſtũ tẽperato exiliit vicinũ:licet frigi ditati ⁊ humiditati parũper appꝛoximet. LUno coꝛpus humectat ⁊ impinguat.Eius tamen conuerſio eſt vclox.quapꝛopter acute ſcbꝛien tibus vel quibus doloꝛ caꝑitis ex humoꝛeax ciderit.colericis quoq; quihus frigide ex con⸗ ſuetudine accidunt egritudines nullo modo eſttribuenddun. ¶ xal.ca.de lacte.Om̃e lac generat boniã n mnes di e ddig gn Uin n ig oting n Nbe goſg, ſchn inneng inp rap cari ſroc⸗ 4 g t0 tgo 1 ierſe gbonto ln ngis⸗ an, geruun Ethe E a wiro guine⸗ nöc arn ni liang ., tang eſcbeig Cwoe Khn D De Herbis chimum. et eſt multi nutrimenti:et mollit ven⸗ trem:et conuenit ſtomacho.et lac quidem ve⸗ nis eſt aquoſius eſtiuo. Et lac animalis paſcentis herbas recen⸗ tes eſtmagis mollitiuum ventris qᷓ; paſcen⸗ tisherdas ſiccas.E tlac capꝛinum eſt minus mollificatiuum qᷓ;alioꝛum animalium.quoni am capꝛe vt plurimum comedunt herbas ſti⸗ pticas et ſolia arboꝛum.et pꝛopter hanc cau⸗ ſam eſt bonum ſtomacbo. Sed lac ouis eſt ſbiſſunn dulceet pingue.NHon eſt adeo bonuʒ omacho ſicut capꝛinum. Sed lac vaccarũ: aſinarum vł equarum ſunt magis laxatiua qᷓ; alioꝛum animalium. ¶ Et omne lac quando coquitur ſtringit ven trem.Et maxime quando ſiccatur aqua cius cum lapidibus calefactis:et conuenit vlcerib⸗ inteſtinoꝛum:et interioꝛum membꝛoꝛum.et ꝓ pꝛie ſllis que fiunt ex gutture et canna pulno nis:et renbus et inteſtinis et veſica. I¶ Et quando abluitur os cum lacte conuenit vlceribus eius et gargariſmata cum eo confe runt vlceribus palati:ſed nouiter mulſum eſt bonum bibentibus medicinas moꝛtiferas.et ilis quiſumpſerunt cantarides. ¶ Et lac vaccinum eſt ad hoc melius omnia⸗ lio lacte.et lac aſini pꝛopꝛie quando colluitur os cum eo confoꝛtat gingiuas et dentes. ¶ ac vaccinum et capꝛinum et ouinũ:quando vnũ quodq; coquitur cum lapide littoꝛis cõuenit fluxui ventris et vlceribus inteſtinoꝛum et te⸗ naſnon. ¶ Et quando fit criſtere cum eo ſolo aut cimn aqua oꝛdei aut cum decoctione gummi quo 4 dicitur caudare ſiue bandaim ſedat moꝛdica⸗ tiones inteſtinoꝛum.et fit criſtere cum eo vlce ribus matricis. ie ¶ Omne pꝛeterea lac quãdo ſugitur exmam milla ipſa eſt magis iuuatiuum:⁊ velocius nu ritiuum.neq; ita coꝛnimpitur.Et lac mulie⸗ ris dulcius eſt et nutribilius omni lacte:et cõ uenit vlceribus pulmonis.et ponitur in eo lix banũ tritũ:et diſſoluitur in oclo in quo eſt vn gula aut vlcus et conuenit. ¶ Et quando miſcetur cum eo ſuccus papa⸗ ueris et cera et oleum et linitur cum eo ſuper podagram conuenit. Et omne lac eſt malum ſpleni et epati egrotanti et ſode et epilentie et ſcotomie et egritudinibus neruoꝛum et febꝛi⸗ bus antiquis. 2 pus ĩ vmbꝛoſo loco de⸗ ſiccat᷑.ac ꝑ annũ ſeruat᷑ HGal.viij.ſim. far.ca.deſamſuco.Subtiliũ ꝑ⸗ tiũ ẽ⁊ dyafoꝛetice vᷣtutꝭ.ſiccat em̃ ⁊ caleſacit ĩ iij. S. S er. li. aggre. ca. OMerzemdauc. Dyaſ. Herba ẽ hñs vᷣgas extẽſas ſuꝑfaciẽ treĩ ſuo hoꝛtu. hʒ folia ꝑua rotũda ſuꝑ q ẽ boꝛra feri ſilias folijs calamẽti hñtis folia ſubtilia.et hʒ odoꝛẽ bonũ. Idẽ auc. Galł.irtꝰeiꝰelt qͥ cale⸗ facit ⁊ deſiccat ĩ.iij. .⁊ vᷣtꝰ eiꝰ eſt q̃ reſoluit et ſubtiliat. Itẽ ex aromaticitate vᷣtutẽ hʒ ptſoꝛ⸗ tãdi.⁊ ex qlitatibo ſuis diſſoluedi: ↄſumẽdi et mũdilicãdi.Auicen. Maioꝛana eſt ch.et ſic.ĩ iij. gra.et eſt ſubtilis cũ foꝛtitudine. Operationes ¶ Serap̃. auctoꝛitate aben meſuay. Qñ linik cũ ſucco eiꝰſuꝑ liuoꝛes ſanguinis moꝛtui au⸗ fert eas.et ꝓpterhãc cauſam apponentes ven⸗ toſas vngut locũ poſtventoſationẽ cum eo yt nõ appareant cicatrices ſcariſicationis.i¶ Et qñ fit caput purgiũ cũ eo cõuenit doloꝛi capi tis maxime melancolicis ⁊ ventoſitati cerebꝛi ct aꝑit opilationes que ſunt in eo.et pꝛopter hãccauſam cofert epilentie ⁊ paraliſi.In qua B 8 db UON „ rit opilatões eiꝰ. S Trattatus declinat hõ caput ſuũ ad poſterivꝛa.et alteri paraliſi.et toꝛture oꝛis ⁊ emigranee. attrahit. em̃ hũiditates malas a cerebꝛo:⁊ ↄuẽit mitũ. Et fit oleũ cũ ea et cõuenit ad oĩa ſupdicta ¶ Et qñ terit᷑ maioꝛana ſicca:⁊ ↄficit cũ melle et lini᷑ ſuꝑ liuoꝛẽ q̃ fit ſub oculo aufert ipᷣm et expꝛimit᷑ ſuccꝰex ea vũ eſt recẽs¶ Et fit caput purgiũ cũ eo:et mũdificat cerebꝝ:⁊ ↄuenit e⸗ gritudinibo ei frigidiset melãcolicis.i¶ Et qñ imbibit᷑ ĩ eo cotũ aut lana et ponit᷑ i aurẽ ape⸗ ily aũt facit oleum eiꝰ.Et calefacit mr̃icẽ.i¶ CUñ Raſis ꝓpter aromotici tatẽ ſuã ⁊ caliditatẽ et ſubtilitatẽ ↄuenit oĩb⸗ egritudib frigidis:⁊ ↄfoꝛtat cerebꝝ ⁊ oĩa mẽ bꝛa.¶ Pli. ca. Maioꝛana vires hʒ acres ⁊ ca lefactoꝛias ad oẽm duriciẽ vłrigoꝛẽ valdeido nea. Medet᷑ etiã cathaplaſmatibo ĩpoſitaſi⸗ ue potu data:a ſcoꝛpiõe vexatꝰet inteſtinoꝛũ toꝛmẽto vel difficultate mictus laboꝛantes. ¶ Elixatura eiꝰvdropicis medet᷑. Arinã ꝓuo⸗ cat et toꝛtiõibo vtilis eſt. Succꝰ eiꝰ melle ad⸗ dito liuoꝛes detergit. Scoꝛpionũ ictꝰcũ ace⸗ to ⁊ ſale cõpeſcit.Luctatiõibabñ adhibet᷑.ce⸗ rotis vtilter adhibet᷑.¶ Tumoꝛes oẽs coꝛꝑis et oculoꝝ cathaplaſmatib adhibita ſpargit: maxiĩe cũ polẽta ipoſita.i Itẽ appolite ſolite puirgatiõis materiã ꝓpuocat. In ſfemis Oala gin anbus et acopis miſceturbene. Capitulum. etlxxſ. Acis. Cõſtantinꝰ ĩ li. graduũ ait. Nu cis muſcate arboꝛis ramoꝝ coꝛtex eſt ymacis q̃ ab india venit.cuiꝰnatura ca lida eſt er ſiccain tertio gradu.¶· Pla teariꝰ. Macis calida ẽ ⁊ ſicca.in.ij.gradu.Et ſm q̊ſdam flos eſt muſcate. OQð videt᷑ falſum eſſe.qꝛ floꝛes aut decidũt aut in fructꝰmutant᷑ Sunt aũt coꝛtices quidã qui reperiunt᷑circa nuces muſcatas:ſicut circa auellanas ꝑ an⸗ nos decẽſeruant᷑. Habentq; vᷣtutẽ ↄfoꝛtandi ex aromaticitate:diſſoluẽdi ⁊ ↄſumẽdi ex qua litatibo.Eligẽdus eſt aũt macis ruffus vel ſub ruffus acutũ habẽs ſapoꝛẽ cũ aliqᷓntula ama ritudine.Qui vᷣo nigricat terreus eſt.⁊ qui ſa poꝛ? acutũ nõ habet abijciẽdus eſt. S era li. aggre. ca. ſiſtoſi. Siſtoſi.i.macis.Et eſt coꝛ⸗ tex nucis muſcate q̃ eſt ſuꝑ coꝛticẽ groſſũ. Et melioꝛ ex eo eſt ille qͥ eſt coloꝛis ſuſci.et deteri⸗ oꝛ ex eo eſt niger.et in coꝛtice duro groſio nu⸗ cis muſcate nõ eſt aliquod iuuamentũ. Sed fruccus eius eſt vtilis medicine.et oꝛit᷑ in oꝛien te. Arabes dicũt quidẽ ꝙ eſt macis.et eſt coꝛ tex qui appoꝛtatur de regione que nõ eſt gre⸗ coꝛum.et coloꝛ eius elt flauus. Dperationes ¶ ODval. ca. machil ſiue machir 'm tranſtatio nem grecã.i.macis.Coꝛiũ eſt ligni veniẽtis de barbarico.coloꝛis ruffi cuʒ roboꝛe ſolido.cui virtus eſt ſtiptica et remoꝛdens q;maxime in guſtu. Tunſa et bibita emoptoicis et diſſinte ricis et ſciliacis ſingularẽ pꝛeſtat effectum. ¶ Collectoꝛ hniꝰtẽpoꝛis macis eſt coꝛtex nu⸗ cis muſcate:qui adheret ipſi circũquaq; vt po teſt videri in barbulis auellanaꝝ.et multotiẽs vidi tuniſij ſic eſſe:licet dicat Dyaſ. Machir: id eſt madis eſſe coꝛium ligni erroꝛ eit tranſla⸗ toꝛis.quia debet dici coꝛium fructus:vt pate bit in capitulo nucis muſcate.i¶ Gal.vij.ſim. far.ca.de maci ſᷣm tranſſlationem arabicam. SPliaſtar ſiue Taliſſar.i.macis:coꝛtexeſt qui poꝛtatur deindia:in guſtu quidẽſtipticus ſut⸗ ficienter cum bꝛeui quadã aromaticitate. ¶ Cum autem aduratur eſt ſimilis pluribus gromatibus in dyanis: et ſubſtãtia eius ẽ cõ⸗ poſita ex ſubſtantijs contrarijs:et plurimum quodeeſt in ea ſubſtantia eſt terrea frigida.Et minus quod in ea ſubitantia eſt ſubtilis cali⸗ ditate:et odoꝛ eius eſt bonus ſicut odoꝛ alia⸗ rum ſpecierumaromaticarum.que appoꝛtan tur ab india. Sapoꝛ eius eſt ſtipticus ſtipti⸗ itate multa cum aliquantulo aromaticita⸗ eo. ¶ UNirtus eius eſt que deſiccat in tertio De Herbis Sdu.q̊ ca.⁊ fri.non eſt oꝑatio manitfeſta.ↄfert Jolia eiꝰcocta ⁊ ĩpoſita cũ olco modico cõbu⸗ moptotcn ttanun hanng ad en ſtiõibo⁊ igni ſacro.¶ Malua cum radicib co E . · ¶ Auiceñ. de virib coꝛdis ai * . ventrem ccta iĩ iuſcello.venenoſis potõib ſubuenit ſire it. ꝙ, ↄfoꝛtat coꝛ. qnter bibat᷑.¶ Pla. Malua valet ad maturã⸗ ca. apta:terunt em folia malue cũ axungia lt Pꝛcina recctiꝛ ſun tcgula caleacaſugponif· lin Zneceria alet vinicleſplenis cpati. qo, D mun let a decoctõis eiꝰfactũ circa pedes.y=n nkin WBaren Aiſehioaan Loͤſta. E. Popen Aaetalr b⸗ lri.i. ij. S. ꝛ hu. in p. qddã calorꝛac . aae ſen ioczſin vino ſit cocta ⁊ cathaplaſ aag E ilet. ¶ Succ cſicuvinobibatirguinã 3 ſat enltere mingẽdi diſſoluit:⁊ lapidem n rum mitigat. qẽ doloꝛẽ capitum loto- chee oi. . adc dolom Sal kinoꝛien tckco chgre Nnrſine σW — nai⸗ loco⸗ 12 484 4 J „8 un Capitulum.cclxxij. adiin Alua.yſi. Malua ðꝛ eo ꝙ molliendi ſcnn. aluũ ac ſoluẽdi naturã habeat.¶ Pal. onnn lib. iij. In feb. mẽſe malua ſerenda eſtd nartpo occurſu hyemis ab incremẽti repꝛimet nuois lõgitudine loco pingui delectat᷑:⁊ hũido gau Dedhi det letamĩe.Craãſſerunt᷑ eiꝰ plãte cũ ceperini q̃ Cbmenin tuoꝛ hꝛefolia vel quiq; ad minꝰ.yſaac. Mal⸗ nerptpa⸗ 3 gen m p. S. bu. in ij. ¶ Pla. Eſt em̃ malua alnin domeſtica Tſiueſtn. Nalna vomeſtica ma⸗/ nanbon . aü. taluin s habet ſubtilioꝛẽ. Silue ſa rꝭaũt creſcit altiꝰ.⁊ altiora hʒ ſolia.⁊ qᷓſi fru . lonn tex.hec min?fri. eſt:ꝛ hʒ viſcoſam humiditatẽ. Tes, ,„. . BPprerationes. Cupitulum. cclxxiij. Pgrbre A Dxaſ. Malua melioꝛ eſt oꝛtiua q; agreſtis: albt olſgcde malo. Ex acru⸗ tur acveſice. Ei get. auc. Auenzo ar. Sera lib. ag. . de malo figcr folia cruda cathaplaſmata cũ ſale modico me Et ex eisq̃dã ſũt ſtiptica.q̃dã ag. . de malo. betio dentur egilopis.valẽt ⁊ apum percuſſuris. cia.q̃dã iaſa. rns ic⸗ põtica.q̃dã dul⸗ DB NBWõ ⁊ qdã inſipida aqſa.In dulci todctin B (1 Malua elixa ⁊ oleo admixta cataplaſmati bus eſt ſuba ai ateſ he. 2 1 pötictc. etnen bus adhibita acoꝛas ⁊ furfures capitis tollit. cit ſup ea eſt tpa tpate ſube. ⁊ ĩpõtic qo pin iceffn Elixatura eiꝰ malactica eſt. Ad duricies inte eadeſuba cũ neftie R. inpe ner fon⸗ ſtinoꝝ atq; matric ⁊ ani neceſſario ſupponit. toſis ſuba aquea frigida. — 4 Tractatus „Ooperationes (Capitulum. clexiiif. Rabbimoyſes. Malũ odoꝛe ſuo coꝛtcobo ¶ ) Ala maciana.expõit yſi.ꝙ a loco dicũt. ræat coꝛ ⁊ cerebꝛꝝ:⁊ iuuat ptiſicꝭ ⁊ melancolicis riiß. 6G comeſtio eiꝰpeioꝛ ẽ oĩim comeſtiõe fructuũ. guat vetoſitatẽ.ſ.quã gñat in.ij.⁊.iij.digeſtiõe ita vt ſit dictũ a ſapiẽtibo ꝙ gñat ptiſim ⁊ ethi cã.eo ꝙ hmõi vẽtoſitates inflãt arterias ⁊ ve⸗ nas ¶ Hal.vij.ſim.far. ca. Milea.i. pomaria. eſt arboꝛ mali.nõ q̃libet eſt vniꝰnature.ſic ne⸗ qꝙ fructꝰ.Hã pomoꝝ alia ſunt dulcia.alia vo guitera alia põtica. alia vo acida.alia vᷣo non total exoluta ⁊ aq̃ſa.⁊ pᷣdñat᷑ aq̃ſitas in his vt ſit cõplexio eoꝝhũuidioꝛ ⁊ frigidioꝛ. Terre⸗ ſtre vo frigidũ dnat᷑ ĩ poõticis. Indigeſtũ vo ĩ auſteris. Hoc ⁊ aqueũ frigidũ ſic i dulcib eu cratũ oñat᷑. Iſta aut ⁊ folia ſuccei⁊ coꝛtices eiꝰ arbor adiuicẽ differt.i¶ Uñ ð herb vticu au⸗ ſteris qdẽ ⁊ acidiſ. Nulnera ↄſolidat:⁊ fiegmo nũ qͥ ſũt ĩ gñatõe reꝑcutere id qðinfluit.⁊ ſto⸗ machũ exſolubilẽ.⁊ vẽtrẽ coꝛroboꝛat.cũ aqſi oꝛibo vᷣo moꝛdaces flegmões ĩcipieteſ:⁊ eos qͥ ſüt i augmto remitter.i¶ QOm̃ aut młta oibus pomis hũiditas ĩfert᷑ palã eſt ⁊ ex eo ꝙ nulliꝰ eoꝝ ſuccus ꝑdurat ſʒ aceſcũt ⁊ coꝛrũpunt᷑ oĩia ſolũem citonioꝝ(q̃ vtiq; ppter pᷣdominantem ſtipticitatẽ minus ſunt humida alijs)q̃n ſuccꝰ coctus cũ melle durare poteſt.ipſe aũtꝑ ſenoᷣ q;ita eſt durabilis. Oalũgranatũ.lege capᷣ. Bꝛanatũ ⁊ mala citonia lege citonia. JC — Quidã vᷣo exponũt ſilueſtria.vulgariiñ hyſpanico etiã domeſtica oĩa matiana dicut Diaſ.ðᷣ ipᷣis ꝓpꝛiũ fac caplm inqͥ tMatiana cũ adhuc ĩmatura ſtiptica ſũt ⁊c. In alio tñ ca.ex põit ꝙ ſt eſtina. apð Sera.vᷣo · ex vᷣbil Dyaſ. hꝛ ꝙ colligũt᷑ ĩ vere.: Auic.iĩ h ↄcoꝛdare videt Hpperationes ¶ Auic. di. ꝙ nocẽt neruis ꝓpe nerusglia.ſiẽ di bocoꝛdil di.q; ↄfoꝛtat coꝛ xitDyal.i¶ Et ð viri — — — — E SE . diuerſitatẽ reꝝ ſuꝑ quas cadit recipiens ab cis diuerſitates ⁊ virtutes.apud nos vidi du⸗ as ſpecies.vna q̊ꝝ eſt granuloſa nõ cõiuncta granulis.alia cõglobata q̃ artiſicio magis vi⸗/ det᷑ ſophiſticata ex ʒuccaro cocta ⁊ ſolijs ſene: qꝝ fruſtula ĩmixta vident᷑ ſapoꝛẽ (qᷣ lene) oltẽ qit.¶¶ Sera. li.ag.c. Men.i.mãna eſt ca.⁊ ab ſtergit ⁊ lauat.⁊ eſt ca.in p.g.tẽpata humidita te⁊ ſiccitate.¶ Et idẽ auct.Raſis dixit q dem manna cadit ſuꝑ arboꝛẽ q̃ dicit᷑ tamariſce usſi cut mel.⁊ qñ fac moꝛã ſuꝑ plantã illã albeſcit. ſed qñ ibi nõ moꝛat᷑ ſed colligit᷑ cito cum folio einus eſt viridis. Melioꝛ ex ea eſt cuiꝰ coloꝛ eſt clarus appꝛopinquãs albedini.⁊ hʒ parũ rubo ris. Pliniꝰ. Manna eſt oĩs ros cadens ſu⸗ apitulum. cclxxu. Anna vt ait Auicen.eſt ros cadẽs ſu per lapidẽ et plantas.et habet xlures ſpecies. ⁊ denoĩata eſt tereniabin.⁊ ſi⸗ uagcoſt. 2 ſuccax hauſer eſt de ſpecicebꝰ eius.Et ait Auicen. Hãna diuerſificat̃ m R — —— trltes binaſi⸗ ſecicd⸗ fcn inn gins th Siid (Gin wagen lut ooli uns idn icr Piabet Cotn ſch i⸗ lti int RZK 2 De Herbis Qiapide aut arboꝛ?. ꝛ flt dulcis. ⁊ coa gulat ſi cut mel.⁊ exſiccat᷑ ſicut gũmi quẽadmodũ te⸗ reniabin. Eſt alia ſpecies qͥ vocat᷑ tereniabin. per qua lege capitulũ.Lereniabin. Hoyoprerationes. ¶ Sera. auc. Raſis. Que de ipᷣo cadit ſuper arboꝛẽ tamariſci eſt bona tuſſi ⁊ aſperitate pe ctoꝛis. Colligit eãẽ Raſis ⁊ dixit.ꝙ manna ca dit ſuꝑ arboꝛẽ q̃ dicit᷑ tamariſcus ſicut mel. ¶ Etidẽ auc. Habir. Eſt ca ĩſi. pmi ſicca ꝓpĩ⸗ quãs caliditati.ↄfert relaxatõi ſiomachi ⁊ ab ſtringit vetrẽ:⁊ cõuenit aq̃ citrine qñ bibit᷑ de ea.emplaſtrat᷑ venter.⁊ ingredit᷑ in medicinis apoſtematũ.i¶ Et exſiccat catarrum qũ fit ca putpurgiũ:qm̃ mũditicat cerebꝝ⁊ expellit ab eo vẽtoſitatẽ groſſam.i¶ Et foꝛtificat medici⸗ nas:qñ miſcet cũ eis ĩpotiõiba ⁊ caputpurgi is. ? delet apoſtemata flegmatica. ⁊ miſcet᷑ in Aectiõibaꝓpter excellẽs iuuamẽtũ qð eſt in ea 1, 8R lee,, - . 2. 22ʒ— 5 * 2 —— — ſunt. Maſculus lcilicet ⁊ ſemina. De maſculo in iſto capᷣ.tractat᷑. Mandra 4 Andra goꝛa vir. yſið. Spẽs eiꝰ due goꝛa ſilis eſt paruo pepni.dicta ꝙ; bʒ mala ſuaue olentia: magnitudine malimatia ni.vnde et latini eam malũ terre vocant: eo ꝙ radicẽ habet foꝛmã homĩs ſimilantẽ. Antro⸗ pos em̃ hõ dicit᷑.huicoꝛtex in vino miſſa dat᷑ ad bibendũ his quoꝝ coꝛpus ſecandũ eſt pꝛo pter curã vt ſopoꝛati doloꝛẽ nõ ſentiant. Ma ſculus folia habet ſimilia bete.Plini. lib. xxv. Candidus qͥ ⁊ mas.niger q̃ femia etiſumatur mandragoꝛa.¶ Dyaſ. Maſculus vᷣo mãdra goꝛa habet folia alba ⁊ maioꝛa:lata ⁊ leuia ſis cut bete. Mala eius duplicia naſcunt᷑ coloꝛe croceo.odoꝛe ſuaui cum grauitate q; paltoꝛes comedunt.⁊ ſtatim ſomnũ capiũt.Auicenna. Mandragoꝛa fri.vſq; ad.iij.gra.et humida. mnis aut mãdragoꝛe radix magna eſt:bo⸗ minis foꝛme ſilis. Oãdragoꝛa em nomen eſt vmaginis naturalis.ſqʒ ſicut plãta elviſtens in foꝛma hois.i Ex herbario. Mandra goꝛaq; foꝛtiſſimi odoꝛis eſt abhoĩe ieiuno nõ colligi⸗ tur. Maſculus autẽ habet alhidioꝛa folia et maioꝛa:ſed vtriuſq; vis eit vna. Oprrationes. ¶ Serap̃. OQñ er iſia radice echibet᷑ alicni in potu vel cbo cũ pane incidit ſumẽs eã ĩ ſuber. Et iõ vtunt᷑ cyrurgici qñ volũt mẽbꝝ incidere ¶ Et idẽ auc.Dyaſ.irtꝰmaſculi eſt.ꝙ ſi codq B tur radix in vino donec minuit᷑ terna pars.et colat᷑ ⁊ reponit᷑ ⁊ accipi ex ea q̃ntitas.ʒ.i.⁊ ad miniſtrat᷑ ad nimias vigilias.⁊ ad ſecãdos do loꝛes:⁊ qñ fuerit neceſſe incidere aut cauteriſa re aliqð mẽbꝝ ⁊ volumꝰꝙ nõ ſentiat᷑:detur ci in potupꝛiꝰ.i¶ Etſi bibant᷑ duo onolos ex ſuc co radicis cũmellicrato:faciunt euomerefle⸗ gma ⁊ colerã ſicut elleboꝛus.ſed ſi accipiatur plus occidit.Et coꝛtex radicis ingredit᷑ in me⸗ dicinis oculoꝝ ⁊ in naſcalibo.¶ Et qñ accipi⸗ tur ex eo medius onolus ⁊ ſupponitur ꝓuocat menſtrua:et extrahit fetum. Et quãdo ponit ĩ ano ſicut ſi uppoſitoꝛiũ facit doꝛmire.¶ Et qũ radix eius elixatur cũ eboꝛe ſex hoꝛis molliſi⸗ cat eum ⁊ facit ipᷣm abilẽ ad faciendũ quãcũq; figurã volueris.iEt qñ fit emplaſtrũ cũ ſoli⸗ is eius recentibo cũ ſamie.eſt ↄueniens apoſte⸗ matibo calidis oculoꝝ ⁊ apᷣatibo ſuꝑueniẽtib⸗ vulnerib⁊ vlceribo.et reſoluit apata dura:et ſcrofulas et exituras.i¶ Et quãdo fricat᷑ cum eo empetigo et baras ⁊ ſimilia eis ſex diebus aufert ea ſine vlcerationeloci.et cõferũt attri⸗ tionibo que ſiunt in itinere.¶ Radix vᷣo eius qñ terit᷑ ↄtritiõe ſoꝛti:⁊ fit emplaſtrũ cum ea et aceto curat heriſipilã.⁊ q miſcet cum oleo et melle eſt bona moꝛſui venenoſo.⁊ qñ miſcetur (ᷓ ſanie ſedat cyragras.⁊ doloꝛẽ iuncturaxꝝ.⁊ oẽs alios doloꝛes ¶ Fit aũt vinũ cũ coꝛtice ciꝰ radicis in hũc modũ abſq; decoctiõe.accipia tur ð vino dulci amphoꝛa vna.⁊ ꝓijciant᷑ tres r j donec ſurrexit. . . (¶Et ego vidihomines qui ſumpſcrũt de radi ce eius cauſa impinguandi.et accidit eis ſicut LTraactatus magne radices in ea. ⁊ detur in potu quanti⸗ tas trium onolos illi quem neceſſe eſt incidere aut cauteriſare. et nõ ſentiet cauteriſationem/ aut inciſionẽ ꝓpter ſubet qð ↄtingit ei.⁊ quan do ſumitur de ea nimisfacit apoplexiam. ¶ Succus pomoxꝝ eius qñ ſumit᷑in potu mũ dificat matricẽ qñ admiſcetur ei ſulfur.x ſit in⸗ de naſcale abſcindit fluxum matricis. Lolligit aut lachꝛymꝰ hui⸗ plãte:qñ ꝑfoꝛa tur radix eius ⁊ colligit᷑ qd emanat ex lachꝛy⸗ mo in vaſe vitreato. Ceꝝ ſuccus ei⸗ brieen lachꝛymo.⁊ nõ eſt in om̃iꝑte radicis tm̃ de hu miditate: qñ vulneratur emittit lachꝛymũ: quod quidem experientia ſciri poteett. ¶ Alia ſpecies que noĩatur narbꝰ adminiſtra tur a cirur gicis quando volũt membꝛũ aligd incidere.et quãdo bibitur ſolatrum quod dici tur ſuffocans ei eſttyriaca. Et idẽ aucto.Raſis.dixit mihiquidã ex an tiquis babylonie.q queda puella comedit qͥn q; poma madragore.et cecidit ſincopiſata.et tota effecta eſt rubicunda.et quidam ſuperue accidere ſolet hoibo ingredientibo balneu ⁊ bi⸗ bentibo polt ecxitũ vinũ multũ. Hã factus fuit vultꝰ eoꝝ nimis rubicũdus.i¶ Et idẽ auc.Dy⸗ Aaſco. Radicẽ mãdragoꝛemultidãt ad amoꝛẽ. niens effudit ſuper caput eius anquam nimis minat landachis ſiue bandacbis aut lactuca. Nã ĩ folijs eius elſt ſilitudo cũ folijs lactuce.⁊ ſũt pinguia guis odoꝛis.cet ex⸗ tẽdunĩ ſuꝑ faciè terre.in medio folioꝝ eius eſt ſile meſpili.⁊ eſt lofach.⁊ eſt citrini colorꝭ.bñs doꝛẽ bonũ.⁊ intra ipᷣm ſũt gna ſilia gnis pi⸗ roꝝ.et hʒ radices magnas mediocriter duss vdl tres adherẽtes inuicẽ exteriusnigras ⁊ in terius albas.ſuꝑ q̃s eſt coꝛtex groſſus.Et bec ſpecies mandragoꝛe non habet ſtipitem. mine ieiuno non colligitur. Utriuſq; vis vna eſt. bec cum polenta triita feruoꝛes oculoꝝ⁊ doloꝛes aunum ſedat. Auicẽ. Mãdragoꝛa ſomnũ ꝓuocat.et qñ poniturin vino vchemẽter inebꝛiat.multuſq; vſus eiꝰ ⁊ odoꝛamẽtũ faceiunt apoplexiã. ¶ Lac ciꝰ euellit lẽtigines ⁊ panũ ſine moꝛdi⸗ catiõe.ſoluẽdo aũt educit colerã ⁊ flegma. Radix eitrita ⁊ ũcaceto impoſita ſuper be nſipilam ſanat eam. ſemen eius matricẽ mun⸗ diticat.vel vomitum pꝛouocat. Capitulum. ttlxxv. Androgoꝛa femĩe. Serapᷣ.auctoꝛi. Dyal.Et femine coloꝛ eſt niger. et nos ¶ Radit eius cũ accto trita et illita ignem ſa⸗ Byperationes ¶ Mandragoꝛa ſoꝛtiſſimi odoꝛis eſt ab ho⸗ d . loni. gur bocl aer c ri ns 1 dgs gsrin n. bot adit a. Nanl 1 luſq; mmotd' ne⸗ ugerhe ewon U d h De Herbis Capitulun: cclxxvii. Arua. S erapion. Marua eſt plã ta ſimilis pꝛaſſio:niſi quia eſt longi gioꝛ. eo ꝙ habet folia parua multa dura et aſpera:bonũ odoꝛẽ haben tia dulcia.ſuꝑ que ſunt pili parui.⁊ habet vir⸗ gas multas egredientes ab vna radice.⁊ albi⸗ oꝛis vᷣgis pꝛaſſit:naſcitur locis montuoſis et aſperis.i¶ Et idẽ aucto.Gal.Sapoꝛ eius eſt acutus pungitiuꝰamarus.⁊ virtus eiꝰ eſt que calefacit in ſecundo gradu. Pperationes. ¶ S erap̃. Cirtus eius elt q̃ abſtergit ⁊ inci⸗ dit.⁊ puocat mẽſtrua.⁊ occidit fetůũü. ¶ Et expellit ſecundinam.habet virtutem ca⸗ lefactiuam acutaam. ¶ Et ideo quãdo bibitur decoctio folioꝝ eiꝰ cum vino pꝛouocat menſtrag. ¶ Et facit aboꝛſum:⁊ expellit ſecundinam. Capitulum. tlxxix. Aurubium ſiue Pꝛaſſiũ. S erapion lib. aggre.capᷣ.araſion.i.pꝛaſſiũ.E ſt berba hab ens ramulos multos egre⸗ dientes ab vna radice.⁊ ſuꝑ ipſos eſt boꝛra pauca.Cuiꝰcoloꝛ eſt albus:⁊ virge eius ſunt quadrate.et folia cius ſunt in longitudi⸗ cmhendunm. ¶ Et fit cũ eo ſternutatoꝛiũ vctericis.ad mun dificandum infectionẽ coloꝛis.⁊ adminiſirat 7 ne pollicis. obꝛotunda rugoſa vel aſpera.ſuꝑ marubio. Marubium vel Pꝛaſſium frutex eſt ex vna radice.multas virgas habens albas et aſperas:et quadratao.Et ſolia ſimuia digi to maioꝛi.⁊ obꝛotunda et aſpera alba ⁊ rugo⸗ fa. ⁊ guſtu amara.ſemen eſt ůli obꝛotundum⁊ verticuloſum et aſperum. Naſcitur locis mul tis.¶ Auicenna.lib.ſecundo.capᷣ.de pꝛaſſio. Pꝛaſſium eſt herba amari ſapoꝛis.i¶ Inquit oꝛibaſius. NHon ſunt calefactio eius et exſicca tio ipſius foꝛtes.Alij autem dixerunt ꝙ eſt ca lida in tertio gradu:ſicca in ſecundo.Eſt aper⸗ tiuum: abſtergit et liquefacit et reſoluit et in⸗ cidit. HPperationes. ¶ Ser apion inqͥ t. Aperit oꝑationes ſplenis ⁊ epatis.⁊ mundiſicat pulmonẽ ⁊ pectus per⸗ ſcreatũ.et pꝛouocat meaſtrua quãdo bibitur. ⁊ q̃ndo ponit᷑ exterius abſtergit ⁊ reſoluit.ſuc cus autẽ folioꝝ eius poſtq; eſi deſiccatꝰ in ſo⸗ le reſoluit᷑ cũ melle: et adminiſtrat᷑ advuũ aꝰ⸗ cum medicinis aperientib inſtrumenta audi⸗ tus.et datur ſuccus eius illisin potu quiſum⸗ pſerunt medicinas moꝛtiferas.veru nocet reni bus et veſice. ¶ Et emplaſtrũ cum folijs eins ⁊ melle mũdi⸗ ficat vlcera ſoꝛdida.⁊ euellit panariciũ et car⸗ nem putridã.⁊ ſedat doloꝛes laterie.Et ſit em plaſtrũ cum marubio ⁊ ſale.⁊ cõfert moꝛſui ca Dxral. Jolia ciꝰ ſicca:vel ſuccus folioꝝ eius vel ſemẽ eius elixũ ⁊ bibitũ cũ melle ptiſicis et tuſſientibo ⁊ aſmaticis ꝓdeſt.Loꝛacẽ purgat maxime yriſilirice mixta. ¶ Purgãdis vtiliter mulieribo adhibet᷑. Se⸗ cundinas excludit:diu patiẽtib ſubuenit. Ue ſice ⁊ renib ↄtrariuʒ eſt.melle addito vulnera purgat ⁊ illa detergit.Paſcẽtia vulnera com peſcit.doloꝛẽ lateris tollit. ¶ Succus ſiccatꝰ melle ⁊ vino addito caligi⸗ nes oculoꝝ detergit. vctericis nanbo imiſius fert auxilia.cũ oleo roſarum ſuccus cius auri⸗ um doloꝛem mitigat. ¶ Auiceñ. Succꝰ eiꝰ ↄfert doloꝛi auris anti quo.⁊ mũdificat ⁊ aperit meatus auouꝰ.⁊ re⸗ mouet antiquũ doloꝛẽ eius.Succus ei cum melle ẽ ↄuemiẽs ad acuendũ viſum muqtlſicat r ij5N que eſt boꝛra:Et ſemen eius ⁊ floꝛes eius ſunt diuiſa per ramos eius.⁊ ſemen eius rotundu ad aſperitatem tendens. Naſcitur in campis et in edificijs domoꝛum. Dyaſcoꝛið.capᷣ.de pectus ⁊? pulmonẽ ꝑeductionẽ ſpuii. H ¶ SEſt aperitiuũ opil ationũ epate ſplene ⁊ reni bus. puocat meſtrua.⁊ mũdiſicat matrice. J ¶ Gal.viij.ſim. far. ca.de pꝛaſſio ſmtrãſlatio⸗ nẽ arabicã.ſapoꝛ eiꝰeſt amarꝰ:⁊ vᷣtus eius ca⸗ lida ⁊ ſicca in ſcðo g.vñ abſtergit ⁊ reſoluit. 8 Capitulum. tclxxx. Anubiaſtrũ vel Marrubüũ nigrũ. vel EMarrubiũ ſilueſtre. Dyaſ.capᷣ. Bubloe te.id eſt marrubiaſtrũ.Et eſt ſilis marrubio: niſi qꝛ folia eius nõ ſunt rotunda:ſed piloſa ſi milia lolijs ignide magne vel a califex.idẽ vir gas nigras ⁊ quadras habʒ⁊ aſperas ex vna radice virgellas multas pferens. S“ HPHbprrationes ¶ Dyaſ.E ius vires faciunt ad ſerpentũ moꝛ⸗ ſus et ad ſuſpirioſos.ſtrumas diſſoluit.⁊ men ſtrua pꝛouocat. =MU ¶ Decoctio eius in a qua cũ grano ſolis ⁊ mo dica liqͥricia ſtomacho bñ ↄueint. Solia eiꝰaddito ſale ĩ cathaplaſmatibo cõ⸗ poſita moꝛſus caninos mitigãt.ĩ cinere calido miſia ⁊ marcida facta ↄdilomata ſoluut. ¶ Qulnera ſoꝛdida melle addito purgit. Capitulum. cllxxxj. Tractatus Atriſſilua.Pãdecta.c.cccccxxxiiij.ma triſſilua latine.greceſplemõ veil ſplena ria vel linealis vel periclimenos. NHer⸗ pa eſt cuifolia ſut ex altero lateꝝ ſub⸗ albida.⁊ ex altero viridia ſe adherens ⁊ inuol⸗ uẽs ſepiꝰ.cuiꝰ fructus eſt magnitudinis cube?⸗ baꝝ in pncipio viridis.⁊ cũ maturauerit citri⸗ ni coloꝛis tendẽtis ad rubedinẽ poſiti oꝛdina⸗ rie.⁊ ↄcluſi in duobo folis ſil ↄiũctis.exiſtẽti⸗ bus ĩ capitibo ſtipitũ iuxta eũ.i¶ Dyaſco.capᷣ. Periclimenos frutex eſt ſimplex ĩ circũitu fo⸗ lia hũs alba ⁊ ſilia edere.⁊ circa ipᷣa folia vᷣge ſut tenues.in qͥb eſt ſemẽ edere ſile.qð ſemen folijs adheret.duꝝvt cũ vileuet᷑.Radix eſt illi groſſa. HNaſcit᷑ in locis cultis et in oꝛtis:⁊ int roſas:et intercluſis lociſ.⁊ coheret ſibi vicinis fructibo vel circuuoluit᷑. GOal. Periclunenos.i. matriſſilua.vtilis eſt fructus:et folia inciſiue ſi mul et calefactiue exiſtentia virtutis. Dperationes ¶ Dxaſ. Seemẽ eius collectũ et in vmbꝛa ſic⸗ catum et cum vino bibitum diebo. l. ſplenem ſiccat.vꝛinã ſanguineã ſexta diepꝛouocat oꝛ⸗ thonoicis et ſubglutientib medetur. ¶ Diu parturientibo ſubuenit. ſimilis virtus eſt ſolijs ipſius.xxxvij. dicbo bibita genitalia ſe mina hominis pꝛiuat.oleo mixta: goꝛa periodica excludit,. ꝑuncta ſri ¶Bal. Ita eſt vꝛinatiua et vꝛinam ſlanguine . J ſima Plena Ley id, linno be rit oreſne aſtinß ocp.⸗ ituto/ ia te ſonen cckli en int ivicinn menosi⸗ irel tba ſi Plhn ocdto⸗ miglii⸗ nauft toir 4 De Yherbis am operatur bibita vſq; plurimum in pꝛincis deficit qͥ dẽ ab eo multũ in vᷣtute.⁊ ꝓpterea ne⸗ pio vᷣo vꝛinatiua ſolum eſt. . ¶ Extroꝛſum vᷣo cum oleo vnctũ caletfacit.iu⸗ uat aũt ſpleneticos et diſſineeritos. ¶ Mẽſura vᷣo potatiõis dꝛagos eſt vnꝰ cũ vi no:ſiccat aũt ſperma.Et qͥdã aiũt.ſi plurimuʒ bibat᷑ om̃ifariã ĩgeneratiui ſiũt qͥ bibũt. ¶ Quidã aũt terminũ dieꝝ ĩ huiꝰpotu ſic Dy al.facit. xxxvij. dies repiri ab eo ponunt. Ita auũt ⁊ vꝛinas ſanguieas fieri vt a q̃rta dieꝝx. ſa ſilis eſt pꝛaſſio:hñs tñ citri odoꝛem ca. ? ſic. in. ij. F. Sera. li. ag. capᷣ. beda⸗ rüũgie. auc. Dyalſ. Bed arũgie vel meli⸗ ſophilos:qð ſic ⁊ ꝛ eo ꝙ libẽter eã apes mãdu⸗ ct. herba eſt tirſos hñs q̃dratos hirtos pluri mos ex vnaradice.⁊ ſolia ſilia bublote.maio⸗ ra tñ ⁊ tenera ⁊ nõ ſic aſꝑa vt citꝝ ĩ odoꝛe.Jn alio S era. habet ſic. Welliſophilos.i. melil ſa herba eſt ſuꝑ quã apes delectant᷑ ſtare:⁊ vir geipiꝰ2 folia ſilant vᷣgis ⁊ folijs marubij ſilue ſtris.et vᷣge eius ⁊ ſtipites ſũt anguloſiq̃dran guli.⁊ folia eius ſũt maioꝛa folijs marubij ſil⸗ ueſtris. ? nõ ſunt piloſa ſicut folia ipſiꝰ.⁊ odoꝛ eius eſt ſicut odoꝛ citri. Gal.vij.ſim.far. capᷣ. melliſoliliũ.i.meliſſa. Pꝛaſſio quidẽ eſt ſimile q; vtit᷑aliqͥ eo.ſuꝑfluũ em̃ ẽ pꝛaſſio eiñte ita copioſo vbiq; terrarũ melliſofilo vti.ñ Si xo aliqñ nõ affuerit pꝛaſſium licʒ h vti in oĩbo in quibo vtimur illo:ſciẽtes ꝙ ab actu deficit. Hdhperationes ¶ Sera. Folia ei cũ vino bibita ⁊ ĩ cataplaſ⸗ matibo vim ſcoꝛpiõis optime curat.Caninos mo:ſusad ſanitatépducit. Eliratura ei id facere põt.cuiꝰelixatura fomẽto adhihita mẽ⸗ ſtruis lõgiſſimi tꝑis imꝑat. oꝛe retẽta doloꝛẽ dentiũ mitigat.diſſintericis opitulatur. Jolia ipᷣa oĩa ſilr fa cerepñt.toꝛtiõibo recte adhibet᷑. ¶ Et vt electuariũ oꝛthonoicis pdeſt ſale ad⸗/ dito.⁊ anheloſis:⁊ qͥ nõ pñt iacere.⁊ in catha⸗ plaſmatibo adhibita ſcrofas ſpargit:vulnera purgat:at ricis opitulat᷑.¶ Et qñ fit emplaltꝝ cũ ea ſedat doloꝛẽ iũcturaꝝ.i¶ Et idem aucto. Aben meſuay.Pꝛopetas eꝛꝰ ẽ letincare aiaʒ. ¶ Et idẽ auc.yſaac.Qñ comedit᷑ bed arũgie i ieiunio ↄfert ſtomacho frigido ⁊ hũido. cet fa⸗ cit digeri cibũ groſſu.⁊ aꝑit opilatões cerebꝛi. ¶ Et de ꝓpꝛietate eiꝰ ẽↄferre debilitati coꝛdis et aufert cardiacã.⁊ remouet afflictiões ſolici tudines ⁊ timoꝛes qͥ accidũt a melãcolia ⁊ hu mMmoꝛe aduſto qbo nõ poſſunt doꝛmire.i(¶ Aui⸗ cena de viribo coꝛdis dicit ꝙ ſoꝛtat coꝛ. 8 N Trattatus Capitulum. cclxxxiij. . Ellilotũ.Pla.Melnlotũ ca.eſt ⁊ ſic.iĩ 4 b. gra. Cuiꝰ ſemẽ ſimiliter appellatur. qꝛ ſemicirculi foꝛmã hʒ etiã coꝛona re⸗ gia dict᷑. Semẽ cũ coꝛtiab in medici nis ponit᷑ ac ꝑ tres annos ſeruatur. Adeo nã Nq paruũ eſt ⁊ adherẽs coꝛtici.vt vix indepoſ⸗ ſie ſeparari.vᷣtutẽ habet ↄfoꝛtandi ex aromati ci ate.diureticã ex ſubtilitate ſubſtantie. Idẽ coꝛona regia dicit᷑.qꝛ vagine ſeminũ eius ſoꝛ⸗ mate ſunt admodũ ſemicirculi:q̃ cũ ſuis ſemi⸗ nibus ponũtur in medicinis. Herba ipſa ha⸗ bet folia rotunda viridia.⁊ rami eius ſunt ſub⸗ tiles multũ: ⁊ foliaeius rara.⁊ ſemina eius hñt vaginas ſubtiles rotũdas:ſicut virge pueroꝝ ꝑuuloxꝝ:in quibs ↄtinẽtur.Et ſũt illa ſemina pauca glauci coloꝛis rotũda:minoꝛa granis ſinapis.⁊?t qð de ipſa adminiſtrat᷑ ſunt ille va gine cũ eo qð eſt in eis cx ſeminibo vel granis ſos eius eſt citrinboni odoꝛis. Hec habẽtur eriã a S crapiõe capᷣ.Alchelialamech. Pya⸗ ſeo.capᷣ. de mellilo:o. Mellilotũ dia ſoꝛeticũ eſt ⁊ modicũ digeſtoꝝ elt cũ nimietate caloꝛis Bal.vij.ſim.far.capᷣ.demelliloto. Mellilotũ mixte eltvirtutis.habet em̃ quid ſtipticũ ⁊ vxa foꝛeticu digeritc.plus em̃ in co eſt calide ſub ſtantie qᷓ frigide.Auicẽna.ij.lib.demelliloto. Mellilotũ eit flos plante coloꝛis palee in quo eit figura lunaris cũ raritate ſua quendam ha bens duriciẽ.Et ex eo quidẽaliud eſt album:?¶u aliud eit citrinum. ⁊ ex eo melius eſt quod eit vurius.⁊ cuius coloꝛ ad albedinem parume veclinat⁊ ſapoꝛ eius amarioꝛ ſentitur.⁊ cuius odoꝛ eſt maniteſtioꝛ.Et idem aucto.Dyaſco. Melius ex eo eſt croceus coloꝛ.⁊ eſt acutiorꝭ odoꝛis:qᷓ;uis eius odoꝛ in pncipio ſpeciei ipſi us ſu paruus ⁊ debilis.⁊ ſic in coloꝛe eiusco⸗ loꝛfenugreci. Dperationes. ¶ S erap̃. auc. Dyaſ. Melllotũ eſt ſtipticũ et molliſic at iuũ apoſtematũ calidoꝝ ⁊ maxie apoſtematũ oculoꝝ ⁊ ani⁊ teſticuloꝝ. ¶ Et qñ coqui cũ rob ⁊ ſit cũ eo emplaſtrũ.et foꝛſitã miſcct᷑ cũ vitello oui.aut ſarina fenugre ci. aut ſemis lini.aut puluerꝭ molẽdini. aut cũ papauere ſolũ cũ aqua fert vlceriba q̃ nomi⸗ nant᷑ faul.Et qñ mũcet᷑ c bolis qͥ aſpoꝛtãtur de terra q̃ ðꝛ hotã.aut miſcent cum eo galle.et diſoluunt᷑ cũ vino ⁊ liniunt᷑ cũ eo vlcera hu⸗ mida q̃ fiũt in capite:curat ea. . (¶Et po nit᷑ coctũ ⁊ crudũ in vino:⁊ cũ aliquo illoꝝ q diximꝰſuꝑ ſtomachũ:⁊ ſedat doloꝛem ius.xt qii expꝛimit ab eo ſuccus coctus ⁊ mi⸗ ſcetur cũ rob.⁊ꝛ ſtillatin aurẽ ſedat doloꝛẽ cina Et qñq; fundit᷑ ſuꝑ caput cum aceto ⁊ oleo ro ſarum:ſedat doloꝛem capiiliees. Auicen. Mallilotũ ↄfert apoſtematiby ca⸗ lidis ⁊ duris.⁊ ꝓpꝛie cũ careno ⁊ etiã ꝑmixtum c-ũ vitello oui⁊ farina fenugreci ſemie lini.aut papaueris ſᷣm locum. ¶ Et ↄſert vlceribo hũidis.⁊ ꝓpꝛie linitũ cũ aq̃ ſieut galle. ⁊ lutũ lene et lentes. ¶ Et ↄfert apoſtematibo auriũ et doloꝛib an⸗ ⁊cũ aliq̃ deſiccatiuoꝝ appoſito cũ eo quod ſit chaꝝ ſuꝑpoſito emplaſtro ex eo cum careno: et reliqͥs qᷓ dicta ſunt.⁊ diſtillatiõe ſacta in cis ex ſucco.et eius iuuamẽtũ in doloꝛibo eſt velo⸗ tius.ex ipᷣo q̊ʒ fiũt embꝛoce ⁊ ſedant ſodam. ¶ Etↄfert apoſtematibo ocli:facto emplaſtro ex eo cum careno.et cum eis que dicta ſunt vel vecocta cumvxino. ””M ¶ Et cõfert apoſtematibo ani et teſticuloꝝ ſa⸗ cto emplaſtro cũ cis q̃ dicta ſunt.loco eius po nit᷑ qntũ eſt pondus ipſiꝰde camomilla aut eiꝰ medium de folijs ſid. = ¶ Plateriꝰ.Uinũ decoctionis eius ↄſoꝛtat:et ventoſitatẽ incluſam cxpellit. Opilationẽ re⸗ num et veſice apeeirt. ¶ Semẽ eius in bꝛodio politũ ipᷣm ſacit bo⸗ mi ſapoꝛis:et odoꝛis. ¶ Et potiſſimũ eii mellilotum ad emoꝛroidas cancrum et ſiſtulam. 9 K 1* i 0 ) m e ac ſbemg reho⸗ lincs ych m. lſtro mrd lcnſan 1 dnoo galtc re! here⸗ etbot goies K “ òè́ZẽR — De Herbis Capitulum. cclxxxo. 10. Elon Indus.Serapᷣ.lib.ag.capᷣ.dulla Capitulum. cclxxxiiij. Elon.Gal.viij.ſim. far.c.ſichirns . id eſt melon. Helõis maturi ſuba eſt groſſa virtus eiꝰeſt q̃ infrigidat bumectat in. ij. gradu. Unde vir⸗ tus melõis maturi eſt abſterliua.Pñatur aũt in co frigida ⁊ humida cõpletio:non m foꝛtis ſed in.ij.gradu. Dicat᷑ radix ⁊ ſemẽ eiꝰ qñ ſic⸗ cant᷑ nõ adhuc humida.Qñ ſiccãtur ſũt in p⸗ mo gradu ſiccitatis:aut in pꝛincipio ſecundi. Et in eiseſt plus de abſterſiõe qñ ſiccant᷑ qᷓ; in carneeius ⁊ qᷓ; in carne cucumeris. Dperationes Sera lib. ag.c.Rachera.i.mcalon. Quan⸗ do fit emplaſtrũ cumeo ſedat apᷣata oculoꝝ. ¶ Et coꝛtexeiꝰqñ poni ſuꝑ caput infantis ſe⸗ dat apᷣata calida q fiũt in e cerebꝛo.⁊ ponitur ſuꝑ frontẽ illiꝰ:ad cuiꝰ oclos currunt bumidi tates.et phibet eas ⁊ tota carnoſitas. ¶ Et ſemẽ qñ ſiccatur ad ſolẽ ⁊ ↄficit᷑ cũ farina oꝛdei:vel cũ amido.⁊ ſiccatur bene:mũdiſicat cutẽ mulieꝝ q lauant cũ eo facies ſuas.⁊ red/ dit eas ſplendidas.i¶ Sed radivmelonis qñ ſiccatur et ſumitur de ea in potu..i.cum vduro melle pꝛouocat vomitum. Et qñ accipitur poſt cbũ in hũc modũ facit vomere ſinelaboꝛe.⁊ qn fit emplaſtrũ cũ ea cu rat vlcera que dicuntur faul. ſia ſiue dulacha.i.melon Jndus ſiue me lon magnus.Abiſceendũ ꝙ melon magnꝰ eſt melon Indus.quod per Auicennã patet de cura tertiane pure.vbi laudat in tertiana pꝛe⸗ dicta melonẽ Induʒ. Et ſubdit:⁊ ſoꝛtaſſe nõ nocet melon paruꝰ.ergo melon Indus eſt me lon magnus.Eſt em̃ melon paruus habens virgularum coloꝛem exterius eſt albus ⁊ dul⸗ cis.et eſt paruus p alia ſpeciemclonis.lege ca. pꝛecedens quod iucipit Melon. Dperationes Seraß. Melon magnus ſiue Indus vin ⸗ A dis ſ̃ᷣm Raſim eſt foꝛtis bumectationis et ex tinctionis. I¶ Et ↄfert febꝛibo aduretibo: eſt rigidioꝛ ali⸗ B is ſpeciebo melonũ ⁊ tardioꝛis imutatiõis ĩ ſto macho ⁊ longinquioꝛ a coꝛruptiõe. ¶ Et pꝛopter hoc eſt conueniens febrientibus coleram in ſtomacho ſuo pꝛopter ſuam groſ⸗ ſiciem ⁊ pꝛopter ſuam elongationem a cõuer⸗ giut caliditaten. ¶ Et ſedat inflamationem eius. ¶ Et cucumer qͥdẽ facit oꝑationẽ ꝓꝓpinquam ſionc.et cõucniens caliditati febrili.quia extin buic niſi qꝛ plꝰ puocat vꝛinã q; melon Indus. U Tractatus Elongena ar abice. grece Welongia. Sera lib. ag. cap. melõgis. Melon⸗ gia fructus ſunt oblõgi:medij intra m eediné ? nigredinẽ. ⁊ inueniunt᷑ ex eis citrine ⁊ albe.Et idẽ auctoꝛitate filij Meſa⸗ gue:eſt calida ⁊ ſicca in ſecundo gradu. Hperationes Sera. Generat melãcoliã ⁊ opilatioes epa idas.¶ Uerũ ſi ex capitib eius in vmbꝛa ſicca tis et cõtritis fiat epithima cõuenit emoꝛroidi & à accto ſtringit.¶ Et ideo nõ habet ꝓpoꝛtionem abſtringendũ vel ſoluendũ.i Rabbi moyſes capᷣ.de Melongena valet contra nauſeam vomitum. et ex cibis eſt peioꝛ. Urnr H⸗ . R . 4 Capitulum.cclxxxvij. Emithe.Dyaſco. capᷣ. memithe. Me⸗ mithe vel glauciũ eſt ſuccus herbe eiuſ gem nominis.ſolia habentis papaueri lſlimilia. Dec folia calido cinere coope⸗ niuntur:et ſic ſuccum emittunt. Alij herbam ĩ ollam mittunt:et circumliniunt creta et in fur⸗ num feruentem mittunt. Et ſic folijs macera⸗ Capitulum ctlxxxvj. tis ⁊ ſplenis:⁊ generat ſodã:et generat emoꝛrro bus.et cum ipſa in oleo coquitur ſoluit:ſed in teſtimonjs. tis ſuccum expꝛimunt:et ſiccatumin ſole in pa ſtillos redigunt. Eius eſt optimum quod eſt crocei coloꝛis intus et guſtu conarum.et odo re graui miſcetur ocularibus medicinis.⁊ cete ra.Et idem ſᷣm aliam tranſlationem capᷣ.ſup⸗ dicto. Glaucium ſiue memitheſuccus eſt ber ba naſcentis in Sſ yria in gerapoli. Jolia ha bet ſimilia miconio ceraticis ſed pinguioꝛa.et ſuper terram ſpanſa. odoꝛem habet grauẽ. gu ſtu amaro. ſuccum multum habet: croci ſimi⸗ cibaris coquunt. que cum coxerint exſuccat et glaucium faciunt. Hypptrrationes. ¶ Pliniꝰ.capᷣ.de glaucio.Glauciũ in ſyria et perſia naſcit humilis herba.folijs deciſis fere papauerꝭ minoꝛiba tamẽ ſoꝛdidioꝛibuſq; odo ris tetri.guitus amari cũ ↄſtrictiõe ⁊ ſtiptici⸗ tate ⁊ gummi habet crocei coloꝛis. Multi v̈ errauerunt in hac herba quidaj putauerunt ꝙ eſſet celidonia.Quidã putaue⸗ runt ꝙ eſſet papauer coꝛnutum.etſic vocatur apud Auicennam. M ¶ Et ego vidi meo tempoꝛemultos in hoc er rare et multi errauerunt tempoꝛe Dyaſcoꝛið. Nam Dpyaſcoꝛides cap.de monte ratides di t.ꝙ multi falſo putauerunt glaucium ii fie ri pꝛopter ſimilitudinem ſolioꝛum.qꝙ auũt glau cium ſit memithe vel ſieff eius apparet multis Ham vbi ponunt Alexander et alij greci Al aucium. Auicenna et alij ponunt ſieff me⸗ mithe: Pꝛeterea apud Serapionem quicqͥd dicit ð memithe auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis.Hõ Glaucio. ¶ Inuenitur etiam oleum nouum glaucinum neon ob hoc glaucio quia nihil recipit glaucij. cuius confectionem etiam inueni in antiquo AIntidotario ſic vocatam et ſine glaucio.et eſt omnino calidum.q; autem ſ̃m veritatẽ glauci um ſit memiche. lege cap. Celidonia.Galie.ſe⸗ xto ſim.far. capᷣ.Glauciu.Glauciũ ſiipticat cũ quadã delectatione:infrigidat tamẽ manite⸗ ſte.ita vt ſanet quidẽ ſepius heriſipilata: et eſt in compoſitione cõpoſita exaquoſa ⁊ terreſtri ſubſtantia.vtriſq; frigidis nõ tamẽ extreme.3 ad modum aque fontanie. „ Capitulum. tclxxxviij. 1455. Enta.Pla. Menta eſt herba cuius plu⸗ MErg ſunt genera.Eſt em quedã domeltica q̃ ꝓpꝛie oꝛtulana dicitur vłcõmunisvel odoꝛi⸗ fera.et hec calefacit ⁊ ↄfoꝛtat.Elit ⁊ alia ſilua⸗ lem. Folia eius ciues mittunt in cacabis et in eſt aliud ꝙ dicitur apud Dyaſcoꝛv. capi.de i ia⸗ fſue! slee godo nhicn te utalei ocdtr bocer esdi nbiſfie ngan awlre mgei ſifnd n icid ,dpi de Mdirum chu. Anicvo iai Ae gad .rled innan ni unke⸗ inack Gttenorn anench 11 gol. cuisſt⸗ jdonliil rconn De Herbis 4 tica qᷓ mentaſtrũ Z. de illa ſtatum poſtea tra⸗ cłabit᷑. Eſt alia mẽta qᷓ longioꝛa ⁊ acutioꝛq ha bet folia.et hec mẽta Romana vlłl ſarracenica ðᷣꝛ. bec ma gis diuretica eſt q; alie. Et eſt alia mẽta q̃ ðꝛ aquatica.et vocat᷑ ſiſimbꝛiũ vel bal ſamita.Eſt alia mẽta nõ odoꝛifera.et illa eſt ca lamentũ.de qua in ſeqnti.c.habet᷑. S era.lib. ag.c. dichanacha.i.mẽta.Et ex eaeſt domeſti ca et ſilueſtris.et ramuli domeſtici qñ maſti⸗ cant᷑ hñt coloꝛẽ celeſtẽ et ſum int eriꝰcõcaui.⁊ in ſummitatibo ramuloꝝ ſunt q̃ſi licinia. et vi⸗ ret et auget᷑ eſtate ⁊ hieme.et hʒ odoꝛẽ bonuʒ. Etidẽ auct.Dyaſ.quidã noiant eã mentã:et eſt dichanacha. et eſt nota:hʒ virtutẽ calefacti uam ſtipticã et deſiccatiuã.Eſt alia ſpẽs mẽte ſilueſtris.cuiꝰfolia ſunt aſpera piloſa maioꝛa folijs ſiſumbꝛij.et in odoꝛe ſuo eſt pin guedo.et eſt minꝰinuatiua in medicina qᷓ; ſpecies alia. Idẽ. Hal.In ſuba eiꝰ eſt plus ſubtilitatꝭ qᷓ; in alio olere.et in ſapoꝛe eiꝰeſt parua caliditaſ et põticitas.⁊ vᷣtus eius eſt ca.in.ij.ꝗ.¶ Dyaſ. ca.de edioſmon.i.mẽta.herba eſt oibo nota.q̃ vᷣtutẽ habet termanticãct ſtipticã et ſeranticã Paulus ca.demẽta.Mẽta eſt calida et ſicca in.ig.gradu. Eſt em̃ domeſtica et ſilueſtris.et eſt alia q̃ ðꝛ mẽta Romana velſarracenica:ſʒ omeſtica magis vſui medicine cõpetit.tã vi⸗ ridis q; exſiccata magne eſt efficacie.virtutem habet conſumptiuam et diſlolutiuam ex pꝛo⸗ pꝛijs qualitatibus et confoꝛtandi exſua aro⸗ maticitate. HPperationes ¶ Gal.vij.ſim.far.ca.Edioſinũ quidã mentaʒ odoꝛiferã vocãt.Eſt q̃dã nõ odoꝛifera menta quã et calamẽtũ vocant.vt in ſeq̃nticapᷣ.dicit ¶ Contra fetoꝛẽ oꝛis ⁊ putredinẽ gingiuarũ et dentiũ ex decoctione eius cũ aceto os ablu atur. Ad appetitũ ꝓpuocandũ cum impeditur ex frigidis humoꝛibus exiſtentibus in oꝛeſto⸗ machi ſiat ſalſamentũ ex menta et aceto.⁊ mo . . dico cynamomo ſeu pipere. ¶ Contra vomitũ factũ ex dchilitate virtutis contentiue:vel exfrigida cauſa.fiat decoctio mente in aqua ſalmadna et aceto.et ſpongia ĩ lincta oꝛi ſtomachi ſuperpon atur contra ſin⸗ copim ex debilitate cum ſcebꝛe vel ſine ſebꝛe. ſi⸗ ue ex medicina vel quacunq; cauſa conteratur menta et diſtemperetur cum aceto.et fruſtum panis aſii in igne ponatur ĩ aceto illo et dimit tatur tamdiu ꝙ inde humectetur et naribapi plicetur.et exinde fricẽtur labia gingiue⁊ den⸗ tes.et ligerur in tẽpoꝛibo ſuꝑ venas pulſatiles. tempo⁊ et bꝛachioꝝ.et patiens malſucet ⁊ hu⸗ miditatem tranſglutiat. ¶ Ad matricẽ mũdiſicandã teneritates mẽte coq̃nt᷑ in vino.⁊ fiat indeſuppoſitoꝛiũ ↄ colicã paſſionẽ faſciculi mente coqnt᷑ in vino ⁊ oleo et ſup renes et pectinẽ cathaꝑlaſmet᷑. ¶ Lõtra coagulationẽ lactis in mãmillis pdi (li laſciculi mente in vino ⁊ oleo decocti et ſu perligati mamillis ſoluit. hʒ em̃ ſil vim attra⸗ hẽdi venenũ:⁊ qũ dat᷑ cũ aliqua medicina cõs⸗ tra venenuʒ detur cum ſucco eius. Sed ſuc⸗ cus menterõne vel ſaracenice vel vinum deco ctiõis cũ melle mixtũ valet ↄtra opilationem ſplenis ſtomachi et epatis et naturaliũ viaruʒ ex frigido humoꝛe ⁊ etiã exca.ſine fe. S uccus etiã datus lũbꝛicos occidit.Au⸗ rib inſtillatꝰvermes necat Decocia herbaĩ vi no et oleo ⁊ cathaplaſmata ſoluit ſceliroſim ⁊ duriciẽ apoſtematũ ſuperioꝛum. ¶Ainũ decoctiõis ⁊ puluis eiꝰin cibis datus 8 digeſtionẽ ↄfoꝛtat.ſomentũ factũ ex aqua de- coctiõis matricẽ infrigidatã calefacit. Saccel latio facta calefacit.Et ſaccellatio ex puluere eius reuma frigidũ capitis ſiringit. ¶ Palladius de agricłtura lb.iij. In mãſe fe bꝛuario mentã ſeri ↄuenit plantis vel radicibꝰ circa aquas vel in humido loco. G¶¶ Pla. Menta domeſtica ſiue oꝛtulana ma⸗ gis cõpetit vſui medicine qᷓ; alie.habet vᷣtutẽ cõſumẽdi ex ꝓpꝛijs qualitatibo⁊ ↄtoꝛtandi ex gromaticitate. .* 1. „ * —„ oculo et ypopias dyaſoꝛat· Ettu debes ſcire q omnes medicine que te D Coapitulum. telxxxix. Enta nõ odoꝛifera ſiue calamẽtũ.Pã decta.ca.cxxij. Calam̃tũ arabice gre ta odoꝛifera. S ciendũ q in iſto capᷣ. tractabit᷑ de calamẽto.qꝛ calamẽtũ ðꝛ menta nõ odoꝛifera.¶ Pla.Calamẽtũ eſt herba que alio noĩe ðꝛ mẽta nõ odoꝛiſera vel nepita.ca. eſt ⁊ ſic.in.iij.gra. Heliꝰeſt mõtanũ.qꝛ magg ſiccũ.Cũ floꝛes ꝓducit dʒ colligi.qc ꝑ annũ po teſt ſeruari. Habet aũt vᷣtutẽ diſſoluẽdi ⁊ con foꝛtãdi.Auicẽ. Mẽta nõ odoꝛitera ſiue cala,⸗ mentũ: aliud eſi fluuiale.aliud eſt montanum ſopo ſile ĩ ſapoꝛe.⁊ ſilr eisfolia ſũt ei ſilia. DPoperationes. Ouñ bibitur ſuccus eiꝰ cũ aqua mellis:dya/⸗ foꝛat totum coꝛpus ⁊ pꝛouocat ſudoꝛẽ.et teniꝰ tur cum oleo.et coquitur ⁊ inungitur coꝛpus et cõfert rigoꝛibus periodicis. ¶ Er q ſit emplaſtrũ ſuꝑ ſciam habentibaſci aticumdoloꝛẽ ↄfert valde.trahit em̃ funditus ad intnnſecã ſuꝑſiciẽ.⁊ calefacit totũ articulũ. 7 ſuperincendit aut manifeſte cultim. ¶ Et ſumptũ in potu:vel appoſitũ ꝓpuocat mẽ ſtrua efficaciter:et eſt ex medicinis qũ ſumitur magis conferentiba lepꝛoſis reſoluẽdo humo res reſolutõne foꝛti.⁊ aufert liuoꝛẽ qui ſit ſud cecalamitis.Latini vᷣo nepita v-men W–WWYD 6 runtur et habent acuitatem attrahunt cito ex pꝛoſundo coꝛpoꝛie humiditates quas recipi⸗ unt in locis illis. “V”MM ¶ Et melius quidẽin his eſt vino decoquen⸗ tes cathaplaſmate ipᷣm viride magis q; ſiccũ vehementius poſtq; deſiccatur:et pꝛomptius adurendũ.ſicut que canſtica.et quecunq; far⸗ macoꝛum calida ſuntꝛ acria.⁊ ſubtiliũ parti⸗ um facile attrahentia funditus ad ſe totã ad⸗ ia centem humiditat. ¶ Amaritudo aũt q ineſt eĩi bꝛeuis qͥdẽ omni no eſt.operat᷑ aũt in quibuſdã ſicut que violen tius.⁊ quod cõſiſtit vehemẽti caliditati cũ ſub ſtantia ſubtiliũ partiũ.Etideo qñ ſumitur in potu eius ſuccus.aut ſit criſtere cũ eo: occidit gſcarides ⁊ lumbꝛicos.Et valet ad moꝛſus fe rarum.⁊ occidit ſimiliter venmes qui generan tur in auribo et in vlceribo pꝛofundis. ¶ Et qñ ſit naſcale cũ co aut ſumitur in potu occidit ⁊ expellit fetũ. Igitur inciſiua quidem virtus ineſt ei ꝓpter caliditatem eius ⁊ ſubtili⸗ tatem partium ⁊ qa maritudinẽ.ſolaita q ꝓpter omnia pᷣdicta confert oĩbs aſmaticis ⁊ hicteri cis, ꝓpter amaritudinẽ maxiĩe ſicut ⁊ pene om⸗ nia cetera purgando et mundiſicando epatis cacius quod monſiratum eſt. opilationes.eſt autem ad omnia pꝛedicta effi⸗ N — get) lloe taph en li⸗ onhine unggſn lüen totäet konn ero ti ciſb nitur in oclidit ſolasfe igean rinpon Aglidn 1 ſubtii q pe ibicten cheom ocpans Gigactii EE S d O R De herbis. Capitulum. ccxc. Entaſtrum. Plini. Wentaſtru eſt mẽta ſilueſtris differẽs ſpecie ſoli⸗ oꝛũ quaſi figura oʒimi coloꝛe pule gij ꝓpter qð ⁊ quidam ſilueſtre pu legium vocant. Dperationes ¶ His cõmãducatꝭ ⁊ ĩpoſit: elephãtiã ſanari traditũ ẽ.ſic magni pompeii etate.ſoꝛtuito cu iuſdã exꝑimẽto ꝓpter pudoꝛẽ in facie illita cõ⸗ pertũ ẽ.i¶ Eadẽ liniuntatq; bibunt᷑ ĩvino ad uerſus ſcolopẽdrias⁊ ictus ſerpẽtũ.cũ ſale q̊ʒ ⁊ oleo ⁊ aceto aduerſus ictus ſcoꝛpionũ. De⸗ niq; aduerſus oĩa venena hec folia ſeruãt᷑ ad farine modũ arida.¶ Meẽtaltu q̊ʒ ſubitratũ vel accẽſumſcoꝛpiões fugat.potũ feias pur⸗ gat:̊ ꝑius necat.i¶ Oꝛtonoicis toꝛminibo co lericis efficaciſſimũ.tẽq; podagn ipoſitũ. ¶ Succꝰ eiꝰauribo ᷣminoſis inſtillat᷑. ¶ In moꝛbo regio dat᷑ ⁊ ſtrumis illini.oĩa vene⸗ nis inhibet.tineas pellit:⁊ pꝛuriginẽ valet. Wiſ B 2 O Capitulum. ccxcqd. Eu.Dyaſ. Meu quod et amanticuʒ ſcit᷑ tynſo ⁊ folijs aniſo ⁊ aneto ſimili⸗ bus.aſcendit deterra vſq; adcubitos 2£ dici.in Dacedonia ⁊ in hiſpania na duos radicibo ſparſis ac teneris ac curuis lon gis:ſuauiq; odoꝛe.guſtu calido:linguã moꝛ⸗ dente.vires habet radix ipᷣa releuãtes.¶ Pla. Meu elt herba in.ij. gradu.ca.⁊ ſic.Huiꝰra⸗ dix appellatur ſimilinoĩe.Etpᷣcipue competit vſui medicine. Underadixinmedicinis debet poni queper duos annos poteſt ſeuani.xir⸗ tutem habet diureticam ex ſubtilitate ſubſtã⸗ tie.attrahendi et ↄlumẽdi ex quahtanboſuis. ¶ Pli. capᷣ.de Meu. Meu radicula eſt herbe aſpera tenuis ⁊ oblonga ſua virtuteolẽsca. eſt et ſic in ſe ecundo gradu. OPdperationes ¶ Dyaſcoꝛides.Uires eius habet radix rela⸗ rantes.vnde trita ⁊ elixata in aqua dat᷑ in po tione vtiliter ad renũ doloꝛem ⁊ ad veſice cau ſas:vꝛinam pꝛouocat. ¶ Stomachi inflationes ⁊ toꝛtiones intra⸗ neoꝛũ mitigat:⁊ ſtericas.hoc eſt doloꝛes ma⸗ tricis curat.Artiriaſim mitigat. ¶ Toꝛacis reumatiſmo cum melle vt electua rium datum pꝛodeſt. ¶ Mẽſtrua etiã ꝑ fomentũ ꝓuocat. Stran⸗ guirias infantiũ vt cathaplaſma impoſitũ ſu pectinem reſoluit.Exquo ſi plus bibitũ fue⸗ rit capitis doloꝛem cõmouet. ¶ Platearius.Uinũ vel aqua decoctiõis eiꝰ reſoluit opilationem ſplenis: epatꝭ exfrigida cauſa facta.⁊ etiam ſtranguiriam ⁊ diſſurriã. Aqua vero competentius in eſtate datur iu⸗ ueni. Uinum autem in hyeme⁊ ſeni. ¶ Puluis eiꝰcũ feniculi ſeminein ceibo vel po tu datus excludit inteſtinoꝝſtomachiq; vẽto ſitatẽ ⁊ cõfert. Cõtra tenaſmonem ex frigida caula in vino decoquitur berbaipſa. G . 5 5 Z. ⸗ ANXN=— OR N „ SS B =SE = == . — ,, — 2 — 4 . Capitulum cexch. us capᷣ.de hoꝛa cibationis ſebꝛi itan⸗ ium. qui dicit ꝙ mel canne eſt zucca⸗ nennnmn. et hoc ſimiliter iuenies ſi leges ca pi:ulũ zuccarinn. Ham inuenies eſt ʒucca⸗ rum ꝙ ſeilicet pꝛopter ſui pinguedinem nõ in⸗ duratur. Hoc ſimiliter vult Halienus ſeptimo ſim tfar.dicens zuccarum quidem vocatũ qᷣ ex media et felici arabia poꝛtatur. Coagula⸗ tur quidem vt quidam aiunt cannis. Eſt au⸗ tem et illud mellis ſpecies. minus autem exeo illud quod a nobis dulce.virtute autem ſimile elt ei in quantum abſter git et ſiccat et dyaſo⸗ rat.Et ſumiliter mel canne quodaʒeo reſiduo ʒuccari quando deco quitur.velipſemet ſuccꝰ Eſt alia ſpecies mellis quoc oicit᷑ mel rubꝛũ. et eit idem quod ſupꝛa.Et ſimiliter alia ſpeci⸗ es meils quod vocatur mel ſioꝛacis.⁊ eſt illðᷣ mellubue.vt ſupꝛa.Eſt ſimiliter aliud mel qð vocatur mel acanum.⁊ interpꝛeratur mel ſine tumo.ct eſt mel caſſiafiſiulatũ.et eſt pulpa caſ⸗ ſiectiſtule. Et eſt mel mirtinum:quod fit ex dua bus partibus mellis:ꝛ vna ſucci mirti.vt ap⸗ paret in antidotario Galieni minoꝛi quiincn pit.onſectio mellis mirtin.¶ Galienue.vij. ſimpli. far. cap. de melle. Mel cs lefa cit ⁊ ſiccat in ſecundo gradu.Eſt autẽ ſimplicis:vt eſi di⸗ cere maxime virtutis et complexionis. Dya⸗ ſcoꝛides. Mel eſt ſuccus roꝛis celeſtis quem apes colligunt. ⁊ habet in le quaſi compoſino nem quandam quoniam ex mul arum herba rum fioꝛe et ſucco colligitur. Ideoq; omnibo valitudinibus pꝛoficiens omnibue antidotis milcetur. ¶ Item mel apum in plenilunio ca⸗ piendum eſi ſereno die abꝛumpiſtatim ac reſi lire guttas vtilitatis eſi indicium. Bonitatis vero pꝛobatio eſt vt ſit odoꝛiſerũ:⁊ ex re dulei glutinoſum ac perlucidum.um qutem eximi tur mel: apes abigi fumo vtiliſſimum elt ne iraſcatur et mel auiditate voꝛant. Mel · alidũ cii et liccum.onſeruat et munduicat.In me cicims ponitur vt amaritudo ſpecierum eius dul cdine temperetur.in clectuarue quanco q cum puluenibus miſcctur: vt diutius in ma ioꝛi chicacia conſeruetur. Pperatio nes 4 Dral. coꝛides Mel vulncribo ſoꝛdidis pdeſt tuij.dicbus perunctum caliginem oculoꝛum detergit. Pargariſmo adhibitu vulnera fau⸗ cium et ſinantes curat.vꝛinam pꝛouocat.ven⸗ nem mollit. ¶Qulientibus pꝛodcſt. moꝛſibus vcnenatis M. Auicenna pꝛima fen.quarti cano⸗ occurtit. MWoꝛſib⸗ etiam abidi canie achibi⸗ tum curat patientem. Aridũ comelium infla⸗ tiones pꝛeſtat. Ueꝝ mel èſtane melius clihie⸗ mis vero minus vtile eſt et ſpiſum. Mcl ſolũ faſiidiũ tollit:nauſeã ꝓbibet.pul momi ⁊ oiby interioꝛibe medetur. ¶Serapion. Mel quando ponitur in vlceri bus fraudulentis pꝛoluncis conuenit es mul⸗ timm. Et qu ando coquitur⁊ ponitur ſuper ſciſſu ras cutis conſolidat eas.et quando coquitur cum aneto humido:et linitur cum co empeti⸗ go curat eam. ¶ Et quãdo miſcet᷑ cũ ſale trito? rem ſedat tynnitũ auriũ:⁊ linu cũ co caput:oc⸗ cidit pediculos ? lendines. Et quando indumentum alicuius eſt bꝛeue numis ſi eit ex lana ⁊ vult q; elongetur:ſi iroꝛa uerit illud cum aqua.deinde limatur cu mile elongatur. 2ðWD ¶ Et mel bſtergittenebꝛoſitatem viſus qñ ſit colliriũ cũ co q̃tuoꝛdecim diebꝰ ↄunuis ⁊ hit cu gargariinags ¶ Et confert apoſiematibus gutturis et ſau⸗ cinin:et ſquinantie.et ſiliniuntur cum co gin⸗ giue pueroꝛum tempoꝛeoꝛtus dentium coꝛũ: facit cosfacile natci et ſine doloꝛe ctſi accipi⸗ atur vel batur pꝛouocat vꝛinas:ct conuenit ¶Palienue. Seiendum q plures ſunt ſpeci⸗ cecllis. Eſi vng ſpeticc mellis quod ei mel vſuale.quod diuerſ.ficatur ᷣm viferentias ſu pꝛacictas. ¶ſt alia ſpecies mellis q vocaturmel aibe menſe.qð afieri ab Athems.Et el mel veſpa mumiin locis iubterra neis factũ. Et eſi idẽ qðᷣ mcepai in tũ vcl granatũ. vt in Alexãcro. Et vocatur mel paſunatu illud quod eſt mel gra noſum. vi Oabaſuus. ¶ Eſi alia ipeciec mellis qð vocaĩ̃ mel atticũ. id eſi mel veſparũ ſᷣm quoſdã:ſed falſo.quoni am Dxyalcoꝛides capitlo de melle vicit. ed ſuccus eſi roꝛis celeſiis.uigenera ſut vuo. ¶Unu quod cupiliones colligit apes que ſunt oblonge. liud quod iub terra inuemi vel at⸗ ticum limaticu.Etiã aliqui dicunt qʒ malaui⸗ cum dicuũ ab attica regione. el umum vui lur a regione Zbima. ¶ Unde Plimus inqi. Mellis attici ſumma laus toto oꝛbe ci: imatur tranſlatu in attica. Sed thunum magis laudatur.quare in anqͥ⸗ bus anuiquis anticotaris mel attici:mel ihi menũu exponitur. Capitulum. txcii. ſcet᷑ cũ ſale trito? diſtillat ĩ au? r8 De Herbis Edica. Dyaſco. cap.Cot.i.medica grece. Cot eſt herba ſilis trifolio qᷓ infra fenũ naſcit᷑. Folia hʒ angu ⁊ virgulã ſimilẽ trifolio.in q̃ vᷣgel⸗ la ſemẽ eſt vt lẽticula.illud ſemẽ miſcet᷑ pani ꝓ odoꝛe.yſið.vᷣo medicã int᷑ legumia ſcripſit. ¶ Palla.li.ð agricultura. Medica inqͥt q ſe/ mel ſerit᷑ q̃tuoꝛ ãnis ꝑmãet:ita ꝙ q̃ter ⁊ ſepti⸗ es poſſit ꝑ ãnũ reſcindi.Agꝝ ſtercoꝛat.aialia reficit.curat egrota.Pli. Hedica ðꝛ a medis ĩuẽta ꝑ bella: Perſaꝝ q̃ latiꝰ ĩtulit:ꝙ tãta ẽ eiꝰ dos vt ex vno ſitu ampliꝰ q;.cc.ãnis duret. Operationes ¶ Medicina inda ſunt quidaʒ trociſci facti ex ea. et vnguntur in balneis. “ ¶ Hanc berbam equi et aſini comedunt. ¶ De quo Auiceñ.lib.ij.capi.ot.Oleũ cot eſtres magis conferens tremoꝛi. Capitulum. ccxciiij. Eſpula.yſið.ait. Meſpila eſt arboꝛ ſpi noſa fructu ſilis maloꝝ:ſ paulo bꝛeui⸗ oꝛ.Uñ appellata ab eo ꝙ pillule foꝛmã haheãt eiꝰ poma. Pli.li.xv. Arboꝛ me ſpiloꝝẽ de ampliſſimis. olia eiꝰ anteq; deci⸗ dũt rubeſcũt.radices mlłte⁊ alte.iõq; iextirpa biles ſũt. Pal.li.iij. Meſpile locꝭ calidis maxi me gaudẽt.ſʒ irriguis ⁊ frigidis ꝓueniũt.magꝭ m ſabulo pingui aut glarcoſa terra cui ꝑmi⸗ ☛, xta eſt arena vel argilla cũ ſaxis. Serenda eſt ſta talis mẽſe Marcio vel nouẽbꝛi.ſolo ſtercoꝛa to ⁊ ſubacto.ita vt vtrũq; caput taleſtercꝰob⸗ ducat.Sũt eiꝰincremẽta tardiſſima:amat pu tari atq; circũſodi.⁊ parco hũoꝛe ſiccitates ſe⸗ pefoueri. S erit᷑ ⁊ ſemĩe:ſʒ in longioꝛẽ ſpargit etatẽ. Si vᷣmib occupat᷑ ſtilo eroo purgande ſũt ⁊ amurca.vel hũana vetere vꝛina vel viuo calce ꝓfundẽdi:ſ̊ parti ꝓpter arboꝛis noxã:vł aqᷓ decocta lupini.ſjʒ putat᷑ hinc arboꝛ ſterilis fieri. Fimꝰ⁊ cinis vitiu ſilł ſi radiciboin fundan tur ſterilẽ reddũt.Si foꝛmice moleſte ſunt.ru⸗ bꝛica cũ aceto ⁊ cinere tẽperata necabunt᷑. In ſerit᷑ mẽſe Jebꝛuario. Surculatñ eiꝰex arbo⸗ re media debet aſſumi. Nã de ſũmitatibovicio ſus eſt. In trunco fiſſa inſerẽda eſt.nam coꝛti⸗ cis in acies ieiuna mil nutriet. Dperatione ¶ Dyaſcoꝛides. Meſpile folia ⁊ coꝛtex idem⸗ q; radicis coꝛtex tunſe ⁊ impoſite: cuicũq; tu moꝛi feruoꝛiq; ſubueniũt.trita ⁊ ſicca cũ melle cicatricẽ vulneri adducunt. „ ¶ Haſta cum vino dulci ſanguinem reijcien⸗ tibus opem ferunt. Item cum vino pꝛopina⸗ ta:veneficij potionibus repugnant:veſicam vꝛina largioꝛi lauant. ¶ Serapion li. aggre.capᷣ.ʒaroꝛ.auc.Dyaſc. ʒaroꝛ arabiceid eſt meſpilũ.⁊ eſt arboꝛ ſpino⸗ 6 ſa.cuius vna pars vocat᷑meſpilũ:⁊ habet ſru⸗ ctũ paruũ ſimilẽ malis paruis: vonũ ad come dendu. Eſt ſtipticus bonꝰſtomacho cũ come⸗ di retinet ventrẽ ⁊ tarde maturat᷑. ¶Halien liij. ve ebbis. Fructheius eſt ſtipticꝰ ſtipticitate foꝛti.⁊ in folijs ⁊ in ſummitatibo eſt ſtipticitas. Uirtꝰ eſt ei fri.palã.qm taliũ omni um parũ comedit. ↄuenit nõ vt ficuũ:aut vua⸗ rum copiole.neq; em̃ vt alimento:ſed vt medi cinis ipſis indigemus magis. ¶ Et dicit in.vij.ſimnpli.far.cap.meſpilũ qͥdaʒ tricociũnoĩant: eo ꝙ tria hʒ oſſula: oĩa intra ſe ⁊c̃. Stipticus aũt eſt ſufriciẽterfructꝰ huiꝰ arboꝛis ⁊ vix edibilis:⁊ retẽtius ſufficienter eſt ventris.Et in germinibs eius ⁊ in folijs ſtipti ca qualitas eſt nõ pauca. Pyaſ.capᷣ.demeſpilo.ſᷣm trãſlationẽ gre⸗ cam.· Meſpilũ ſemẽ habet rotundũ:fructũ mi nutũ:matiano ſimilẽ.triq oſſa habẽs vñ trico cinũ dicitur.ſtipticũ eſt ⁊ euſtomachũ:ventrẽ abſtinet: ⁊ tarde matureſcit. Auman. tract.iij.in fri.ſunt ⁊ ſic.ventrẽ ab⸗ ſtringut:⁊ vomitũ abſtinẽt.Et eſt alia ſpecies quein hiſpania naſat᷑:quã multi epymelidam vocãt.ſemẽ rotundũ habẽs ⁊ trigonũ.vnde et triconũ vꝛ.ꝭbonũ eſt ad edendũ ſlipticũ ſto⸗ macho aprũ.⁊ iſta eſt azarola. Capitulum. cxcv. Illetoliũ. Pli. li. xxiin. Millefoliũ qdᷣ 121 minolſilon v. Caulẽ hʒ teneꝝ ſimilẽ feniculo:plurimis folijs. vñ ⁊ nomẽ ac rio. Millefoliũ q̃ ⁊ ambꝛoſia vel archillea ðꝛ. in locis cultꝭ naſcit.hʒ floꝛes auroſos ⁊ albos Dya. . Minofilos naſcit᷑ in paluſtribꝰ locʒ tirſim hʒ ex vna radicemollẽ ⁊ ſubꝛufum:⁊ q̃ſi manibo liniatũ:⁊ folia ſimilia feniculo. Dperationes ¶ O yaſ. Lulnera glutinant ⁊ ſine tumoꝛe cu⸗ Rodiũt. In dentiũ doloꝛe cũ butiro ĩponunt᷑ in modũ emplaſtri. Cõtra vꝛine ifficultatem bibit cũ aceto:⁊ valet õ calculũ.i¶ Gal.vij.ſim pli.far. Milleloliũ ſiccatiue eſt ᷣtutꝭ intãtũ vt ↄſolidat vulnera.¶ Pli. Gibit᷑ cum aceto ad Dificultatẽ vꝛine vl veſice: vxl ſuſpiria pᷣcipita⸗ tfiſq; ex alto.i Eadẽ ad detiũ doloꝛẽ efficaciſ⸗ ſima ẽ.Folia eiꝰ eximij vſus ad vulnera eaq; affirmat.¶ Ex herbario. Coma eistunſa ⁊ ap poſita nouis vulneriba doloꝛẽ tollit ⁊ eadem glutinat.Pꝛofluuiũ ſan guis ſtringit.eadẽaq̃ potata diſſintericos curat.¶ Itẽ valet ad dẽ⸗ tiũ doloꝛẽ. ad vꝛine difliculcate ⁊ ad tumoꝛẽ. cepit.Naſcit in paluſtribo.Ex herba⸗ 8 R 4A U O dD dd De Herbis Capitulum. ccxcvj. Jli ſolis. S era.li.ag.c.culb.au.dy⸗ ⸗ aſco.Culb. arabice.i.miliũ ſolis.Eteſt⸗ herba cuiafolia ſilant᷑ folijs oliue.niſi qꝛ ſũt maioꝛa eis ⁊ mollioꝛa ⁊ latioꝛa. ⁊ ſũt eis inferioꝛa.declinãt vᷣſus trã velut itẽt ſup ipam.⁊ hʒ vᷣgas eleuatas ſubtiles ſic ſqui⸗ nãatũ.⁊ ĩ ſũmitate vᷣge eſt ſile iĩ ramulo diuiſũ ĩ duas ꝑtes ĩqͥ ſt folia minuta.⁊ iuxta qðlibet foliũ ẽ ſemẽ albũ duꝝ fere vt lapis rotundũ.in magnitudine oꝛobi ꝑui.naſcit᷑ in loc aſꝑis et altis. Dyaſ.ca. Licoſꝑmõ.i.miliũ ſolis eracli on vocat᷑ ppr foꝛtitudinẽ ſemis.eiꝰfolia ſũt ſi⸗ milia folijs oliue:ſʒ latioꝛa ⁊ oblõgioꝛa.⁊ vir⸗ gas tenues in groſſitudie.iunci lignoſas. ⁊ in fſumo v̈ga diuiſa ?iq folia minuta ſũt.vbi et ſemẽ rotũdũ ⁊ lapidoſũ eſt ⁊ albũ piſe ſile.na⸗ ¶ Dyaſ.Uirtꝰẽ ei mictualis.⁊ ſemẽ eiꝰ bib itũ cũ vino albo calculos frãgit:⁊ vꝛinã ꝓuocat. ¶ Pli. cap. Gatangliſcos.i.miliũ ſolis.eſt ſe⸗ men eius herbe que dicit᷑ aſtoꝛcos.qð ſi quis biberit frãgit lapidẽ:⁊ ꝓuocat vꝛinam. ¶ Pau. c. Calebi.i.miliũ vel granũ ſolis:puo⸗ cat vꝛinã ⁊ mẽtrua.⁊ eſt ca.⁊ ſic.in.iij.gradu. ¶ Et vinũ decoctiõis eius ⁊ puluisipſiusĩ ci⸗ bis ſumptꝰſoluit ſtranguiriã ⁊ diſſurriã ⁊ xlia cam palſionẽ.⁊ oia illa ſolũ ſemẽ operat᷑. Capitulum.ccxcvij. Ira bolani.Pãdecta. S ciẽdũ q ſᷣm melſ. Mirabolunoꝝ ſpẽs ſũt qͥnq;. Et ſũtfructꝰarboꝝĩ India eiñtiu: ⁊ non eeiuſdẽ maneriei ſũt oẽs ſzdiuerſoꝝ effe ctuũ⁊ diuerſaꝝ foꝛmaꝝ.Uñvᷣlus.Mirabolo nox ſpẽs ſũt q nq; bonoꝝ.Citrinꝰ:kcbulꝰ el liricꝰ:emblicꝰ indus.Quidã dicũt ꝙ ſũt oẽs ab eadẽ arboꝛe ꝓducti.ita q citrini ſũt de pꝛi⸗ mo germie. Et nigrni indi ſut in qͥbo ꝑuenircõ⸗ plexio ⁊ maturatio.⁊ dixer̃t ꝙ arboꝛ eoꝝ ẽ de bis ferctibo.⁊ ꝙ citrini ſũt de pᷣmo germince et nigri ſilr. Rebulꝰgermẽſcdᷣm tulit.ſj falſo.im mo ꝓducũt᷑ a diuerſis arboꝛibo.ꝛ illð ẽ qð cre⸗ dit᷑. Sʒ gliqͥ volũt ꝙ emblici ⁊ bellirici nõ iue nirẽtur int mirabolanos.qm Auic.⁊ Sera. deeis diuerſa faciũt capla.vt habetur õ.de b. in. c. bellirici.vbi tractat de belliricis ⁊ embli⸗ cis. Sʒ in iſto.c.de alijs triboſpebo. Itẽ Se rap..lib.ag.facit capᷣ.de emblicis ⁊ belliric⁊.et facit cap.de alijs tribꝑ ſe. de q̊ diat Haulig id eſt mirabolani.cuiꝰtres ſũt ſpẽs Kebuli Ci trini ⁊ nigri.Et ſũt illi qͥ noĩant᷑ indi et ſeni et kebuli. Idẽ auct.aben meſuay. Melioꝛes ſũt ex eis qᷣꝝ coloꝛ eſt citrinꝰappꝛoximãs viridita ti. Sues.pleni.ſine rugis.Et dicit auct.yſaac. Et ſũt fri.in pmo gdu.ſicci in.ij. Nigri ſirig.et ſic.in pmo. Mirabolani indi vel nigri.⁊ de ſe⸗ niſũt ſiir ex ſpẽ hñtibo coꝛticẽ ſubtilẽ nigrũ. ⁊ coꝛtex eoꝝ vergit ad citrinitatẽ.⁊ ſũt ſiles oli uis i foꝛma ſua.Et iuuamẽtũ eoꝝ eſt min iu⸗ uamẽto aliaꝝ ſpecie mirabolanoꝝ.Et idem auc. aben meluagy. Mirabolani ſeni ſut ex ſpe⸗ ciebo oliuaꝝ:q qñ ↄdiũtur coꝛroboꝛãt ſtoma chũ ⁊ incoꝛiãt eũ incoꝛiatiõe pauca.⁊ nõ eſt in eis iuuamẽtũ qntũ ĩ kebulis.⁊ ex Rebulis qͥdã ſũt citrini qdã nigri. ⁊ nigredo q̃ eſt ĩ eis eſt ꝓpt᷑ amplioꝛẽ moꝛã q fecerũt in arboꝛeſua.⁊ ſunt pinguioꝛes⁊ carnoſioꝛes citrinis in coloꝛe.qꝛ ipi fecerut maturationẽ amplioꝛẽ. ⁊ illi qͥ colli guütur añ ſut citrini:⁊ qũ ſumũtur triti inducũt laboꝛẽ in ſtom acho:qm natura laboꝛat mul⸗ tũ circa ipᷣam.ſʒ q infundit᷑ aut decoquit᷑ ex⸗ trahit᷑ vᷣtus eiꝰ:⁊ pijcit eiꝰ ſuba.⁊ eſt leuioꝛ na ture.⁊ ðᷣſcẽdit velociꝰ a ſtomacho.Et ille tres ſpẽs mirabola noꝝ miſcentcũ tamarindis qm̃ tamarindi extinguũt caloꝛẽ febꝛilẽ.niſi qꝛ no⸗ cẽt tuſſiẽtiboꝓpt acetoſitatẽ q̃ eſt in eis. Auic. de vᷣtutibo coꝛdis ait. Hirabolani ſunt fri.et ſic. ¶ Johannes meſue. Mirabolani ſunt de medicinis bñdictis.nõ em̃ debilitant cũ ſolu⸗ tione ſua.iĩmo ↄfoꝛtant ſtomachũ ꝓpꝛie:⁊ viſce ra pꝛeparãt.et coadunãt partes eoꝝ.⁊ ↄfoꝛtãt coꝛ et epar:ct coꝛpꝰtotũ. Nõ em̃ mii ad vnum J 6 U) xiãent nociui. Acqrit em̃ dilpoſitis ad p̊ opi⸗ artio. et ꝓpꝛie paratis cadere in ipa.qᷓ ſunt deꝑ fecto rectiſicatibꝰ medicinas q hũt acuitatẽ et purgãt diſſoluẽdo. Oagnifice em adinucnit eos et ppꝛie citrinos cũ ſcamonea miſcuit.te ꝛimit em eã ꝓpter obuiationẽ ſubſtãtiaꝝ ⁊ q; — litatũ adinuicẽ:”et eã in ſoluẽdo iuuãt. Pperationes. Sera. Uirt?citrinoꝝ eſt , ↄfoꝛtãt oclos et ꝓhibẽt curſ humoꝝ ad ipos.·et ↄferũt ſchel.et oↄſoꝛtãt ſtomachũ et incoꝛiãt ipᷣm.et ↄferũt me ſancolie et cardiace.et clanſicãt coloꝛꝛem. ¶ Uirt? kebuloꝝ eſt ꝙꝙ ↄferũt ano· et emoꝛroi⸗ dibo et incoꝛiãt ſtomachũ et ↄloꝛtãt eũ.⁊ dige⸗ rũt cibũ.deſiccãt humiditatẽ.leniũt naturam. ↄferũt vẽtoſitati emoꝛroida ꝝ.et ↄferũt melan colicis.maxime qñ cũ eis admiſcent᷑ ſpecies. ¶ Coꝛroboꝛãt ſenſum ⁊ memoꝛiã:⁊ferunt le pꝛe ⁊ colice. Sʒſeni ⁊ indi vdl nigri hñt coꝛti⸗ cem ſubtilẽ nigrũ: et coꝛtex eoꝝ vergit ad citri nitatẽ.q qñ cõduntur coꝛroboꝛãt ſtomachũ ct incoꝛiant e incoꝛiatione pauca.et nõ eſt in eis iuuamentũ quantũ in kebulis. Johãnea mel. Mirabolaniſunt ex reb qᷓ faciunt vtẽtes ſe iuueneſcere.et acquirunt eis coloꝛẽ bonũ.et bonitatẽ odoꝛis oꝛis et ſudo⸗ ris.et generãt gaudiũ.et ↄſoꝛtant coꝛ et epar et ſtomacbũ.Et ↄferunt tremoꝛi coꝛdis.⁊ mu⸗ diſicant ſtomathum.⁊ ↄferunt emoꝛroicibus et extin guunt inflämationem colere. Sed citrinoꝝ operatio in eſt pcellens.ipi cm̃ ſolutiõe educunt eã et ↄferunt cõplexiões ca. bñtibo. Et eoꝝ fncatio cum aqua agrate C cũ aqua ro.aut ſucco feniculi abltergit oon lumm.et aufert ſuꝑ caliditatẽ eius.et facto ine .— ” alcohol:ſtringit la crimas.et ↄuenit mollifica⸗ nõi ocloꝝ.et ↄfert tertiane fe.colericio.⁊ ↄtri⸗ te cũ maitice ſanãt vlcera.et deſiccant ea: ¶ Kebuli quoq; ſolutiõe educũt flegma.⁊ ad⸗ unt in ratione.et clariſicant viſum.e ꝓpꝛie cõ diti.et mundiſicant ſtomachumet confoꝛtant ipſum. et conferunt ydropiſi et fe.antiquis. Figri autẽ vel indi ſolutione educunt me⸗ lancoli m et colerã aduſtã et cõferun t malan colie et tremoꝛi.et clarificant viſum et coloꝛẽ. et cõſerunt lepꝛe et trũticie et quartane.Doſis ponio citinoꝛũ mitorũ a.iij. vſq; ad quintum ct intuſoꝛum a..vi.vſq; ad.xx.et indoꝛum eit ſicut kebulouum. Qulcaſim eben aben azʒarin. libꝛo qui dicit᷑ ſeruitoꝛ. Modus aſſandi et calliandi mir abo lanos opoctet ꝙ; imbibãt mirabolanos ina/ qua atonioꝝ.aut in ſucco agrelte. aut in ace⸗ outate citri.aut in aqua vbi cocte ſunt lẽtes. Tractatus aut vbi coctũ eſt lappaciũ acutum. Deinde de ſicca eos bñ ⁊ madeſac in oleo ro.vel oleo de lẽtiſco.aut oleo maſticino.aut cũ butyro.sut oleo oliue.deinde aſſa ſuꝑ patell ferream vel terreã. quã cum pmo caleſeciſti ⁊ abſtuliſti ab igne.caue ne adurat᷑ ⁊ deſtruat᷑ virtus oꝛꝝ. Sil aſſani ſemia qᷓ admiſtrant᷑ ĩ medicinis fiuxꝰ.Et modꝰ aſſatiõis eoꝝ ẽ iſte.A ceipepa⸗ tellã ferreã aut ereã aut terreã aut lebetẽ cũ la to oꝛificio ⁊ calefac bñ.Deinde auſer ab igne et ſtatim ſuꝑ pone ſemia dũ ipa eſt calida an⸗ teq; infiigidet᷑.⁊ cõmiſce ea ſemꝑ donec vide⸗ as aſſatiõeʒ eoꝝ cõpletã ad volutatẽ tuã.Et ſi nõ fuerit ↄpleta vna vice.põe iteꝝ⁊ fac vt pꝛiꝰ ¶ Etſcias ꝙ nõ oꝑtet oĩa ſemĩa eqliter aſſare qꝛ ſũt qdã q hñt multã viſcoſitatẽ q debẽt am pliꝰaſſare ſicut pſilliu.⁊ caue ne cõburanf. WRW WM a un Capitulumm. ecxtvii). Itra. S era. lib ag.ca.hec aucto. RDvjyaſco. Hec ara.i.mirra eſtgum mi arboꝛis que naſcit᷑ in terris ara bum ſimilis arboꝛi que dicitur in greco ſpina babylonica. NHam fiunt ſciſſureĩ ligno arboꝛis. vn egreditur gumi quod ema nat cadens ſuper ſextoꝛia que ſternuntur ſul arboꝛc.⁊ quedam perſe coagulatur iuꝑ ſupite De Herbis ⁊ eſt deipſa res que dicitur bacãtiſcus ſiue ba tanaſas ⁊ groſſa eſt aqua egredit meth.i.ſto⸗ rax liquida.q expꝛimit᷑ ſicut apparet in ca.ſto rax.Et arboꝛ eius eſt in terra q̃ dicit᷑ ptinia.et eſt pinguis.⁊ qñ expꝛimit᷑ ſuccus eius egredit᷑ velut ſtoꝛax mulcũ.⁊ melioꝛ mirra eſt illa q̃ di⸗ citur tarbalud.⁊ canchi.⁊ noĩatur h̊ noĩe:eo q; Deſfert ex terris qᷓ dicũtur ſic.Et coloꝛ eiꝰeſt ad d n ⏑ bD viriditatẽ tendens.pungẽs linguã clari colo⸗ ris.et ex ea eſt q̃ dicit liti et eſt litha gluthichi. eſt mollis tactu ſicut bdelliũ.in odoꝛe ſuo eſt pinguedo.⁊ arboꝛ eius eſt in locis ſoli expoſi⸗ tis.Ex ea eſt q̃ dicit᷑ poaclis.⁊ eſt aſpera multũ nigra.⁊ aparet in ea veſtigiũ ignis.Et dete⸗ rioꝛ eſt illa que dicit᷑ argaſin.⁊ eſt leuis nõ pFin guis.acuti ſapoꝛis.ſilis gũmi arabico in foꝛti tudine ⁊ vᷣtute.Et ex mirra eſt q̃ dici᷑ crumu:ſi ue amini.⁊ eſt mala.Et fiunt quidã trociſci ex ſubſtãtijs mirre.⁊ ſi mirra pinguisfuerit croci ſci qͥ ex ea fũt habẽt bonũ odoꝛẽ ⁊ pinguem.et ſi nõ fuerit pinguis qð fit ex ſubſtatia eius nõ habet bonũ odoꝛẽ neq; pinguẽ.⁊ habet virtu⸗ tem debilẽ:ꝓpter qð admiſcet᷑ ei oleũ qñ ex ea fiunt trociſci.Adulterat᷑ mirra.qũ admiſcetur ei gũmi qð infuſũ fuerit in aqua mirre.Et me⸗ lioꝛ ex mirra eſt noua.leuis.munda.q̃ qũ tan⸗ gitur eſt aliquantulũ aſpera ⁊ arida.⁊ cito frã gibilis.⁊ qñ frangit᷑ remanet in eiꝰfractura res alba. et figura eius eſt ſicut figura vnguiũ.et q̃ eſt in fruſta nõparua.⁊ coloꝛ eiꝰeſt vnifoꝛmis non diuerſisin exterioꝛibus eius.ſed interius eſt trahẽs ad rubedinẽ parũ cũ lineis ſubalbi⸗ dis ſicut diximꝰ.⁊ odoꝛ eius eſt delectabilis a⸗ mara. ỹ illa q eſt ẽuis:cuiꝰcoloꝛ eſt ſicut coloꝛ picis:nõ eſt alicuiꝰvtilitatis. Sed mirra q eſt exterra:q̃ dicit᷑ labotero abſcindit᷑ ex radice ar boꝛis q̃ eſt in terris illis.Eligit᷑ em̃ ex ea illud qð eſt ſimile mirre in odoꝛe.⁊ virtꝰ eius eit ca⸗ tur in cõfectionibo vnguentoꝝ. unt in eo.⁊ in medicinis que bibuntur ad tuſ⸗ ſim antiquam:⁊ad aſma. Nam ipſa exaſpe⸗ rat cannam pulmonis.⁊ hoc quia noncaleſa⸗ cit neq; deſiccat calefactiõe ⁊ deſiccatiõe foꝛ⸗ ti ⁊ ſine ſuꝑfluitate ſue amaritudinis ⁊ ſue ab⸗ ¶ Eſt alia mirra que trahitur a radice arbo⸗ ris huius.et virtus eius calefacit molliſicat et reſoluit. ðòðèÿ R Capitulum. trxcix. HMoꝛi ſunt dueſpecies.Una earuʒ eſt lefactiua ⁊ mollificatiua ⁊ reſolutiua.⁊ ingredi —D Oꝛacelſi.Auicen.lib.ij. cap.de moꝛo. Dperationes. ¶ Sera.auct. Albugerig. Mirra ↄuenit ad aquã citrinã q ſumi?᷑ ex ea in potu.aut qũ fit emplaſtrũ cũ ea ſuꝑventrẽ. ¶ Et qñ fit caputpurgiũ cũ vno anoch ex ea mũditficat cerebꝛũ:⁊ aulert ab eo ventoſitates groſſas.⁊ incoꝛiat gingiuas. ¶ Et cõfimat dentes.⁊ eſt conabolice quãdo fit linitio cũ ea. — ¶ Halien. Mirra abſtergit cũ tꝑamento: et glutinat fragmẽta oſſiũ capitis.⁊ ociidit lum⸗ bꝛicos ⁊ fetũ:expellens eos. ¶ (t ingreditur in confectionibo collirioꝛum que fiunt ad vlcera oculi:⁊ad maculas que ſi alfirſedu: quod eſt dulce.⁊ currit ſmſe mitam ficus in maturatione. Sed eſt deterioꝛis nutrimenti ⁊ minoꝛis ⁊ eſt ſiccioꝛis ⁊ magis deſtruens ſanguinem.? deterius ſto macho. Reliquas vero ficus diſpoſitiões ha⸗ bet. eſt tamen inferius ea amarum autẽ quod nominatur moꝝ de ſceni ſit nunc illud de quo plurimum loquamur. Cuod ergo immaturũ eſt cum exſiccatur ſtat loco ſumach.dulce eſt calidum:humidũ:⁊ acetoſum.⁊ de ſceni eſt ad ſiccitatẽ decliue.in ipſo eſt ſtipticitas ⁊ infrigi datio.⁊ ſucous moꝛi eſt ſtipticus.⁊ ꝓpꝛie quan do decoquitur in vaſe eneo. Obperationes 8 ſiij J Tractatus Auicna. Succus mo:ꝛi phibet fluxũ mate nerũ ad mæbꝛa. ? imatuꝝ e ſicut ſumach. Oñ co quitur folia eius ⁊ folia vitis.⁊ folia ficus nigre cum aqua pluuie:denigrat capillos. Aceroſum remouet apoſtemata oꝛis ⁊ gut⸗ turios. Et folia eius ſunt vltima ad ſquinantiã et pᷣfocationẽ.Quod acetoſum eſt cotfert vlce⸗ riba fraudulẽtis ipſius ſucous. Rob eius acetoſum eſt ↄferẽs bothoꝛ oꝛis. et decoctio radicis eius mollificationi dentiũ et decoctio radicis eiꝰeſt bona dẽti doloꝛoſo Mox malũ eſt ſtomacho coꝛrũpi᷑ ꝓpꝛie in eo allirſedu.⁊ qñ coꝛrumpit᷑ alfirſedui toma⸗ cho velociter nõ nocet.Et opꝑtet quidem vt co medant᷑ oẽs ſpẽa eius ante cibũ:⁊ recipiantur in ſtomacho:in q̊ nõ ſit coꝛrupto. co. ⁊ nõ eſt in ipſo de mala cõueniẽtia ſtoma⸗ chi quod eſt in alſirſedu:q;uis ſit in ea malicia. ⁊nõ eit nauſea inipſo.⁊ nutrimentũ eiꝰelt par uum. et facit appentũ cibi.⁊ facit ibm lubꝛicuʒ: ⁊ extrahit ipſum velociter.⁊ omnino deſcẽſus eius de facto fit velociter.ſed eius deſcẽſus ex inteſtinis eſt tardus. ¶ Sera. lib. ag.cap.hoc. Hoc arabice.i.mo⸗ racelſi.Uirtus eius eſt q̃ retinet ventrem.⁊ q̃n do deſiccaturtetinet ventrẽ retentione foꝛti.⁊ cõuenit vlceribo inteſtinoꝝ.⁊ fluxui ⁊ omnib⸗ egritudinibo que fiunt ex fluxib humoꝝ.⁊ ad/ miſcentur poſtq; terunt᷑cũ cibis ſicut ſumach Et quivult ex eis ſumere in potu:poteſt cum aqua ? vino. ¶ Seg arboꝛis eius virtus eſt cõpoſita exvir tute retentiua ⁊ laxatiua.⁊ plus quod eſt ĩ coꝛ tice huius arboꝛis eſt virtus laxatiua cũ ama ritudine pauca.quouſq; occidat aſcarides: et ſunt lumbꝛici cucurbitini.ſed in folqs arboꝛis et ſummitatibo eſt temperamentũ mediũ illarũ dua operationum. ¶ Et moꝛa matura qñ ĩueniũ ſunt humoꝛes:cito accelerãt ad coꝛruptionẽ. ⁊ coꝛruptio eoꝝ eſt multũ nociua. ¶ Sed acerba qñ deſiccani ſunt bona medi/ cina ⁊ iuuatiua vlceribo inteſtinoꝝ ⁊ fluxui an⸗⸗ tiquo.Et moꝛa qñ deſcendũt anteq; coꝛrum⸗ ¶ pant᷑ nõ inferunt nocumentũ.niſi de eis añ co⸗ meſtionem nimis ſumattur. ¶ Et idẽ auct.Halł.Ex eis ſunt matura: ⁊ ma turi ſapoꝛis.⁊ ſapoꝛ coꝝ eſt dulcis ſtipticꝰ.vir tus eoꝝ.mollit ventrẽ ⁊ nutrimentũ paucũ coꝛ poꝛipᷣſtãt:⁊ facile coꝛrupunt᷑.nõ coꝛrupta hu⸗ mectãt penitus.Iniigidat aut no penitꝰ niſi ——⸗ media vtraq; eſt complexio. ¶ Illud vᷣo deſeni nõ nocet ſtomacho coleri· “ t ſtomachũ puꝰ ru.ſi comedunt᷑ ante cibũ egrediunt᷑ a ſtoma cho cito.⁊pᷣpar are faciunt exitũ alioꝝ ciboꝛũ. qñ vᷣo comedunt᷑ poſt cibum:vel in ſtomacho frigida ſumant᷑. Et pauciſſimũ coꝛpi dt nutri mentũ cõſimile peponib.nõ tũ nocumentum adeo ipᷣis.neq; malũ ſtomacho vt in illis. ¶ Bal.vij.ſim.far.Fᷣm tranſia.grccã.cap. Mo racelſi.fructus maturus ſubducit ventrem. non maturus vᷣ deſiccatus ↄſtipanuũ ſuffi⸗ cienter ſit farmacũ.vnde ad diſſintericas con „ 97 uenit diſpoſitiões ⁊ ciliacas ⁊ alias quecunq; ſunt fluxibile. Et tota arboꝛ in oĩba ei⸗ partibo mixtã qn⸗ dã vᷣtutẽ videt᷑ habere ex detentiua ⁊ purgati⸗ ua cõpoſitiua.Pꝛeualet aũt in coꝛtice quidem radicis purgatiua vᷣtus cũ quadã amaritudi⸗ ne vñ amplos lubꝛicos interficit. In alus vo partibo detẽtiua. In folijs vᷣo ⁊ pollulatiõibo Capitulum. cct. eius vel virgulta. Silueſtris moꝛe fru penuria conſouetur. Hoyohperationes. ¶ Areſtotiles in libꝛo de plantis. Fructus qͥ dam cito maturantur.vt moꝛa ⁊ ceruſa.⁊ ſuc⸗ coꝛum qui ſunt in fructibus.quidam ſluntpoꝛꝰ ODꝛabacci. yſið. Moꝛus grece: latine vocatur rubus. eo ꝙ mbeant fructus ctibus in deſerto. Paſtoꝛum fames ac D DeHerbis tabiles.vt eſt ſuccus moꝛoꝛun. B¶ Plinius. lib. xv. Moꝛis eſt ſuccus in came vinoſus.Trinicoloꝛes.pᷣmo ſcʒ cãdidus.mox rubeus maturis vᷣo niger. In noinſſimis flo⸗ rent.inter pma matureſcũt.manuſq; ſucco tin gunt. Matura ruunt.acerba minimũ. Carne 4— elt ſucco conſtant moꝛa. CL¶ Moꝛa quidem ⁊ piro acmiro ſuccus eſtvi noſus.coloꝛẽq; ſucci moꝛis ac ceraſis elt ſan⸗ Guineiiiagggs. ¶ Palladius.li.x. Ad dia moꝝ conficiendum agreitis moꝛiſuccũ facies paululum deſerue⸗ re. Tunc duas eius ſucci partes ⁊ vnã mellis a dmiſcebis:ac mixta curabis ad pinguedinẽ ☛ mclis decoquere. — Capitulum. cccj. Oꝛſus galline ſiue anagallus. Pan⸗ decta. Anagelli due ſunt ſpẽs. Una eſt auricula muris.et eſt maior.⁊ alia eſt moꝛſus galline.⁊ eſt minoꝛ. Bperationes A¶ Ambe ſpẽs anagalli vulneribo pᷣſtant effe⸗ ctũ. Cumoꝛẽ nõ admittunt. ⁊ infixa coꝛꝑi euo . cant.paſcentia vulnera abſtinent. B¶ Succus eaꝝ dentiũ doloꝛẽ ꝓhibet:ſi p de⸗ xtro dente in ſiniſtro nare ſuerit imiſus. Nic educit de coꝛpoꝛe. ſuccus cũ melle attico coctus ⁊ adbibitꝰ cali⸗ gines ocloꝝ ſiue viciũ eoꝝ qð vocat᷑ argemon ſiue argemadetergit.moꝛſibo venenatis bibi⸗ tus medicat᷑.¶ Nefreticis:hidropicis:⁊ epati cis:⁊ renali paſſiõe defectis pꝛeſtat auxilium. Ano tumenti impoſitus medicatur. ¶ Itẽ ſuccus narib infuſus putredinẽ capitis purgat.Habet em̃ deſiccatiuã vᷣtutem abſq; moꝛdicatione.vnde ? vulnera glutinat. ¶ Uentrem quoq; deducit mulſe admi tus ?7 porui datus.herba contuſa ⁊impoſitaſtipites ¶ Sera. Spẽs anagalli mino:ꝛis. ſ; moꝛſus galline facit anũ ingredi ſi fit cũ ea emplaſtrũ. ¶ Bal. Ambe ſpẽs? nagalli hñt occultã cali⸗ qitatẽ attractiuã vt ⁊ ſtimulos inſixos euellat. Eaꝝvᷣo ſuccꝰa naribi fiegma purgat ꝓpter eã⸗ dem cauſam. Et vniuerſaliter loquẽdo ſiccati uam babẽt virtutẽ.quapꝛopteretiã vulnera ſo lidant:⁊ putreſcentibo ſerumt. Capitulum. lcciſ. meſtica vel bes. Sera.li.ag.c.dex do⸗ clinat ad rubedinem. que declinat ad nigre⸗ dinem.cõfert magis in medicinis.et ſimilite· NIrtus latine ⁊ grece. Arabice der do meſtica. 2 eſt de ea ſoꝛtis viriditatꝭ de⸗ cinans nigredini.et de alia eſt que de O Tractatus grana eiꝰ ꝓpꝛie eiꝰ que ex ea eſt mõtana.⁊ſuba ciꝰeſt cõpoſita ex vᷣtutibo vrijs:et illud qd xvin cit plꝰ ĩ ea eſt ſubᷣa terrea frigida.⁊ ẽ in ea cũ q̊ res calida ſubtilis.et ſapoꝛ eius eſtſtipticus. Operationes. ¶ S era. auc. aben meſuay. Succus eiꝰcon⸗ fert doloꝛi pectoꝛis et pulmonis.et ſtringit flu xum vẽtris colericũ.⁊ ↄfoꝛtat ſtomachũ.⁊ eſt bonus vlceribamẽbꝛoꝝ interioꝝ.foꝛtificat vi⸗ ſcera.retinet fluxũ menſtruoꝝ.⁊ grana eiꝰ cõ⸗ ferũt ſputo ſanguinis a pectoꝛe ⁊ pulmone.et ↄferunt ſtomacho ſua ponticitate. ¶Dxyaſ.Sanguinẽ excreãtibo dat᷑.ſtomaticꝭ ↄueniẽs eſt.vꝛinã mouet ſcoꝛpiõis moꝛſui im poſita atq; potui data ꝓdeſt. Yolia eiꝰ virẽtia cataplaſmati appoſita medent᷑ vlcera fluẽtia. ¶ Arida vo ↄtrita aſpꝛedine dyafoꝛeſim faci⸗ unt. Itẽ baccaꝝ viridiũ ſuccꝰaptat᷑ ſanguinezʒ ſpuẽtibo.ipᷣe quoq; comeſteeadẽ faciũt.Ex vi no decocta ⁊ in modũ cataplaſmatis impoſi⸗ ta extrema vulnera ſanat. ¶ Auiẽ. Mirtꝰretinet ſolutionẽ ⁊ ſudoꝛem:et oẽm fluxũ ſlanguis:⁊ oẽm fluxũ ad mẽbꝝ. ¶ Et qñ cũ eo fit fricatio in balneo ↄſoꝛtatur coꝛpus.⁊ deſiccant᷑ hũiditates q̃ ſunt in cute. ¶ Et embꝛoce quidẽ decoctiõis eiꝰ cũ ſuꝑoſſa effundunt᷑:velociꝰfitipoꝝ reſtauratio.⁊ qð ex ea vſtũ eſt loco tutie poni᷑ ad h̊ vt bonus ſiat odoꝛ coꝛꝑis.⁊ ↄfert om̃i fluxuiſãguĩs linitũ.⁊ loco emplaſtri ſuꝑpoſitũ ⁊ bibitũ.⁊ ſilr eiꝰrob ⁊rob fructꝰ eiꝰ et ipiꝰ q dẽ nutrimẽtũ eſt ꝑuũ. ¶ Et ĩ ſyrupis qͥdẽ nõ elt qͥ reſtringat ⁊ ꝓhibe⸗ at doloꝛẽ pulmõis ⁊ tuſſim pᷣter ſjrupũ eiꝰ. Et cuiꝰoleũ et ſuccꝰ⁊ decoctio ipᷣiꝰ ↄſoꝛtant radices capilloꝝ.et phibẽt caſum. et ꝓlongãt eos:⁊ denigrãt:et ꝓpꝛie ipſiusſemina. ¶ Et decoctio ſeminũ eius ĩ butiro ꝓhibet ſu doꝛẽ et rectificat raſurã venarũ. = ¶ Et folia eius ſicca ꝓhibẽt fetoꝛẽ aſcelle⁊ in⸗ guiũ.et ipſius cinis loco tutie ponit᷑.et cõfert panno.ſedat apoſtemata ca. ⁊ heriſipilã et foꝛ micã.⁊ hothoꝛ et vlcera.et qð eſt ſuper ambas volas:et aduſtionẽ ignis cũ oleo. ¶ Et ſier eiꝰſyrupus ⁊ emplaſtꝝa factũ exfolijs ipſicũ oleo et vino:⁊ pꝰ ipᷣiꝰ cõmixtiõeʒ cũ eis et ſil eiꝰ oleü. et vnguentũ factũ ex eiꝰ oleo.et ſitr ↄfert ipiꝰ ſuccꝰ ſipijciat ſuꝑ pannaricũ. ¶ E.t ſił cerotũ factũ exeo:⁊ cũ decoquit᷑ etiã eius fructus cũ vino et fit ex eo emplaſtrũ: ſas nat vlcera q̃ fiſt in ambabs volis manuũ etin pedibo. et aduſtionẽ ignis.et phibet eos a veſi catione.et ſiłr eius cinis cũ cerotttto. ¶ Et emplaſtrũ factũ ex fructibo decoctis ĩ vi no eſt. ↄuemẽs molliticatiõi iuncturaꝝ retinet fuxi ſanguis ex naribo:ꝛ abſtergit furſuneo. ꝛ exſiccat vlcera capitis ⁊ vlcera auris.et ipſius pus ex ipſius aqua in ipſam diſtillatur. ?Et ↄfert ipᷣius ſyrupus mollificatiõi gingi⸗ ue. et eius fo.cũ vino decoquunt᷑.⁊ fit inde em plaſtrũ ſedans ſodamet obtalmiam. ¶ Et cũ decoquit᷑ cũ oꝛdeo:ſanat eoꝝ apoſte⸗ mata.et ipſius cinis ingredit᷑ in medicinis vn gule. ↄfoꝛtat coꝛ:⁊ aufert tremoꝛẽ coꝛdis. ¶ Et cõfert fructus eius tuſſi ꝓpter dulcedines ſuã. et retinet ventrẽ vtentis eo:ſi eſt ſolutꝰ ſua ſtipticitate. (Et confert fructꝰipſius ſputo ſanguinis. et etiam eius rob ſimiliter confoꝛtat ſtomachũ. Rob eius et ſemĩa phibent curſum ſuꝑfluita⸗ tum ad ſtomachum. ¶ S uccꝰ?fructuũ eius eſt puocatiuus.⁊ ipſe⸗ met ↄfert ardoꝛi vꝛineet ardoꝛi veſice. ¶ Et eſt bonꝰ in ꝓhibẽdo mẽſtruoꝝ puocatio nẽ.et eius aq̃ ſtringit naturã et retinet ſolutio nem colericã et melancolicã.linita et ida cum oleo ſyſamino expellit flegma.ꝛ ſolutõe emit⸗ tit ipᷣm. et decoctio fructuũ eius confert fluxui humiditatũ matricis.⁊ ↄfert emplaſtro inde fa ¶ Et ↄfert apoſtemati teſticuli:⁊ eiꝰ decoctio fert moꝛſuirutele.⁊ ſimiliter fructus eius cũ potat᷑ in vino:et ſimiliter pũcture ſcoꝛpienis. R Ge Capitulum. ccciij. NO aſtic ſiue maſtix latine.greceſcinus ccl achias vłchias. Arabice meſcche. Et eſt gãmi arboꝛis cini vdl lẽtiſci.qa Aentiſcus grece vocatur ſcinus.ſicut in nenies in capᷣ.Terebentina infra de. L. Dya ſco.capᷣ⸗.de Maſtice quedam maſtix emanat ab arboꝛe queſcinus dicit᷑.Et quedã ex ea eſt alb a. quedã ſubuiridis. Sʒ melioꝛ ex ea eſt cu ius coloꝛ eſt albus.perlucidũ habens granuʒ graue ſicciſſimũ et cito frangibile.habens bo⸗ num odoꝛẽ.Et eſt de ea quedã que eſt nigra: et quedã citrina.¶ Gal.vij.ſim. far. c. de Ma ſtice alba.Et eſt illa que dicitur gluten roma⸗ num. er eſt compoſita ex virtutibo diuerſis. ſch ſtiptica et mollificatiua.Et virtus eius eſt que calefacit et deſiccat in.ij.gradu.vnde molliſi⸗ cat et reſoluit.Et ideo ſtomachi epatis et ven tris flegmonibus cõpetit. Sed nigra eſt que Dicitur capiti vel egyptiaca eſt.et eſt maioꝛis deſiccationis qᷓ; alb a.et virtusſtiptica eſt ĩ eo minoꝛ:et ideo eſt ↄueniẽs vbi opoꝛtet reſolue⸗ re amplius.et ꝓpter hoc multü conuenit apo ſtematibus duris que ſunt in exterioꝛibo coꝛ⸗ poꝛis. Sed oleũ maſticis eſt ſimile virtuti ma liicis.¶ Serap.lib.ag. capᷣ. MWelcehe.i.ma⸗ ſtix. Maitix eſt pꝛimus inter om̃ia glutina in bonitate.Et arboꝛ maſticis eſt compoſita ex ſuba aquea et terrea frigida nõ multũ in ſapo re omniũ partiũ.huius arboꝛis dico radicis et fructus.et coꝛticis eſt ſtipticitas pauca.et vircus eius eſt infrigidare et calefacere medio criter temperate.et deſiccat in fine ſecundi gra dus vſq; ad pꝛincipium tertij. Operationes ¶Serapi. In ea eſt de ſtipticitate qua con⸗ fert dehilitati epatis et ſiomachi⁊ inteſiinoꝛũ ct apoſtematibo in eis exiſtẽtiboein eo eſt ſtipti citas.et nõ habet acuitatẽ aliquam.et eſt mal tum ſubtilis.et fit emplaſtrũ cum folijs malti⸗ cis dũ ſunt recentia.et eſt in eis virtus manite ſta.et ideo quando bibuntur fo.aut cum alijs medicinis ad vlcera inteſtinoꝛum.et ad fluxũ ventris conferunt multum. ¶ Et conferunt ſpuentibo ſanguinẽ.et fluxui menſtruoꝝ et ani.et non eſt in eo diuerſitas a ſucco ypoquiſtidos. . Et Aeadct. Dral. Lota hec arboꝛ eſt ſtipti ca. et vᷣtus folioꝝ fructus ⁊ coꝛticis ⁊ radicꝭ eſt equalis.et deco quitur coꝛtex eins:⁊ coꝛtex ra⸗ duis et folia decoctione plurima. ¶ Et quando fuerit cocta colat ab eis aqua qᷓ iterũ coquit᷑ vſq; ad mellis ſpinitudinẽ.et con „* »„ 8 5 3.X — N . uenit ſputo ſanguinis decoctio ſlla biſita. et fluxui vẽtris ⁊ vlceribo inteſtinoꝝ ⁊ fuxuima tricis et ani.Et vniuerſaliter quidẽ ponitur ꝓ acacia ⁊ ypoquiſtidos.⁊ ponũ decocno illa loco ſucci folioꝛum. ¶ Et qñ ꝓijcitur decoctio illa ſuꝑ vlcera pfun da:⁊ ſuꝑ oſia fracta reſtauratcarnẽ in vlceri⸗ bus.⁊ reſtaurat oſſa ⁊ ſtningit mebꝛa laxa.et abſcindit hũiditates antiqs a matrice ⁊ ꝓhi⸗ bet vlcera coꝛroſiua ne dilatet᷑ in coꝛꝑe pꝛouo cat vꝛinã.⁊ qñ fit collutio oꝛis cum ea ſtringit dẽtes cõmotos.Et ex ramis huiꝰ arboꝛis ſit oleũ qð eit bonũ vbi cõuenit ſtipticitas. ¶ Et idẽ auct. Humay. Malſuit reſoluit apo⸗ ſtemata ſtomachi:⁊ cõuenit tuſſi:⁊ no eſt pau ce attractionis flegmatis qñ maſiicat᷑.⁊ ꝓpter boc miſcetur cũ aloe vt pᷣparet ipſam e attra⸗ . hat cũ eo flegma a capite. ͦ Aſturciũ.Dyaſ.capᷣ.Car gdamus.id eſt naſturcium. QODuoddã eſt domeſticum ct quoddã eſt agreſte. Et iI.ideo facit duo capitula ðᷣ tcis.Unũ qð icipit Carda m. 1c naſtur. domeſricñ. Capitulum. cccuiij. Alið qð ĩcipit arda. ag. 2 cſt naſturciũ agrelie.Etideo dicit cardam Trattatus ¶ In doloꝛe coꝛdis co quitur in lacte capꝛino & id eſtnaſturciũ domeſticũ.vtilioꝛ dicit᷑ baby lonicus omibo ſemen eius calidiſſimũ eſt cau⸗ ſiica pariicipãs virtute.viſcidũ ⁊ cacoſtoma⸗ cchum ventrẽ turbans. ¶ Serapi. lib. ag. cop. Joꝛſalbathe fe.i.naſturciũ.⁊ ex eo eſtnaſturci um cõmune notũ.⁊ ex eo eſt naſturciũ tectoꝝ. ct ex eo eſt naſturciũ oꝛiẽtale.Haſturciũ tecto rum eſt plãta habẽs folia ſtricta ⁊ longa duo bus digitis in ſummitate acuta ⁊ ſciſſa et pin⸗ guia.⁊ extendunt᷑ ſuꝑ terrã.⁊ habet in medio virgam ſubtilẽ duob palmis longã.paucos habens ramulos.ſuper quos ſunt pile haben tes denſam ſummitatem:in quibus eſt ſemen ſimue ſemini naſturcij.cuius eſt virga ſicut ſi gura rutele:ita eſt depꝛeſſum.naſcitur in vijs et parietibus domoꝛum. Haſturcium oꝛien⸗ tale eſt planta duoꝛum bꝛachioꝛum lõga.ha⸗ bens ramos ſubtiles et multos.in quibo ſunt folia ſimilia folijs ſcitaragi:niſi quia ſunt ałᷣ bioꝛa ⁊ mollioꝛa:⁊ in ſummitatibus ramoꝛuʒ ſunt capitella ſimilia plante actis:⁊ habet flo res albos.ſemen huius ponit᷑ incibis loco pi⸗ peris. Sed naſturciũ cõmune notũ eſt meliꝰ illud quod defertur a babylonia.¶ Almaſoꝛ tractatu tertio. capitulo de naſturcio. Haſtur cium calidum eſt ⁊ ſiccũ.appetitũ adiuuat:licʒ infl ationem ⁊ capitis efficiat doloꝛem digeſti uam.ꝓꝛeterea retardat. PHprerationes. ¶ Serapion aucto.Galieni. Semen naſtur c eſt ca. ⁊ ſic.ſicut ſemen ſinapis.⁊ incidit ins?s· ciſiõe foꝛti.? adurat ⁊ ſedat doloꝛes ſciaticos et doloꝛẽ capitis.⁊ quãlibet egritudinẽ ĩ qua opoꝛtet calefacere:et miſcet᷑ ſemen eius in me⸗ dicinis aſmaticis. quia ipᷣm incidit inciſione foꝛti:et adurit humoꝛes groſos. ¶Et dicitur ꝙ quando naſturcium deſicca⸗ tur.fit eius virtus ſicut ſeminis eius.et dũ eſt recens pꝛopter humiditatem aquoſaʒ que eſt in eo habet virtutem debilioꝛem virtute ſeini⸗ nis eius. ¶ Oyaſcoꝛides. Ha lit:et vẽtrem turbat. S plenem attenuat cum aceto.⁊ aboꝛſum facit.ventrem ſtimulat: ſimi le eſt ſinapi ⁊ eruce. ¶ Et impoſitũ lepꝛas ⁊ zernas emẽdat.melle addito duricies ſplenis cõpeſcit. Soꝛdida vulnera purgat ſi ſuccus adpibeat. Moꝛſib⸗ venenatis bibitu occurrit. Jumigatio eiꝰ ſer/ us pꝛofluis ſuc⸗ lic. in. i. Et ioẽ auct. Gal. Uirtus eiꝰcſt cale⸗ faciens:Dyaſcoꝛides capᷣ.ſenation.id eſt na⸗ pent es fugere facit. Uel fletib co linito occurrit. “ ¶ LCarbunculos rũpit cũ polẽta ⁊ ceto coctũ. Sciaticis vtiliſſime cũ aceto ⁊ polẽta auxilia tur.tumoꝛes ⁊ duriuies ſpargit ſturciũ lumbꝛicos expel⸗ et datur ad bibendum. Doloꝛem omnis loci tollit puluere ſeminum aſperſo.ſed plus melle vncto loco ſcabiem cum aceto ſanatue. ¶ Galienus.vij.ſim.far.c.de naſturcio. Se⸗ men naſturcij habet virtutẽ que calefacit ⁊ de ſiccat ſicut ſinapis.Etꝓpterea ſciaticos ⁊ do⸗ loꝛes capitis.et quodcuq; alioꝛũ ind igentiuʒ rubiticatione calefacit cum eo ſicut eſt ſinapis miſcetur autẽ cum eis quecũq; aſmaticis dan tur farmacis. R— ¶ Auicenna pꝛimo canonefen.quarta.capi. vij. Haſturcij ſemina toꝛre facta mixta cũad og:cõſtringunt fluxum ſuperfluũ pꝛouenientẽ exc agtarro. V Capitulum. tecv. 1IVadamus agreſtis. S erapiõ li. aggre⸗ H gatoꝛ ꝭ capᷣ.herochachay gre.ideſt na ſturciũ aquaticũ.Et eſt planta q̃ naſcit᷑ in aͥs habetſtipitẽ rectũ ⁊ ramos.⁊ ẽtota plãta pin anua aqticũ vel ſenation:vł Car 6 D guis.⁊ hʒ folia ſilia folijs apij dicti ypoſellinũ nili qꝛ ſunt minoꝛa eis.⁊ hʒ odoꝛẽ bonũ quan do maſticatur.⁊ eſt cali.⁊ ſic.⁊ cõuenit calefa ctis quando roꝛatur ſuper ipſam aqua fri.aut aqua roſa.Et quidam dicunt ꝙ eit fri.ex eo quia non nocet habentibus ſirſen. ¶ Et idem auctoꝛitate vſaac habẽ aram.eſt ca.in pꝛimo. ſturciũ aquaticũ. Naſcitur in a qua.iruricẽ ha bens pinguem. et ramulos longos.⁊ folia mi nuta ſilia ypoſellino.niſi qꝛ ſunt minoꝛa:coq; maſticata odoꝛẽ ſuauiſſſimũ habet. ¶ Serapiõ auc.yſaac haben aram. Semẽ eiꝰ ſtringit ventrẽ qͥ fluit ꝓpter caliditatẽ qũbi bit᷑ ex eo aureus vnꝰcũ aqua frigida.aut ſuc⸗ co citonioꝝ.⁊ ipſum confoꝛtat membꝛa. ¶ Dyaſcoꝛides. Semẽ eius crudũ ⁊ comeſtũ calculos excludit.vꝛnã ꝓuocat:menſtruis im⸗ perat:diſſintericis pꝛodef. ¶ Catebꝛas ſapiẽs huic ꝑhibet teſtimonium: dicens ꝙ coquinati in aqua ſoluũt.et cũ car⸗ nibus ſpiritualia mũdificat fomentũ ex aqua ſalſa ⁊ oleo decoctionis eius valet ad doloꝛẽ vnacum. , . ¶ Strãguiriã ⁊ diſſurriã ĩ vino decocti:⁊ ca thaplaſmati ad idem valent.diuretica ſunt.· Capitulum. ecujf. Hapellus eſt herba que facta eſt ſicut èêèelleboꝛus niger.cuius radix eſt oꝛdiꝰ nata ad modũ rhetis.eſt anthonomatice her ba venenoſa,⁊ eſt pma pars aconiti.i A uicẽ na libꝛo.ij. capᷣ.de napeilo. Hapellus eſt her⸗ ba que eſt venenum perniciſum. ⁊ eſt ĩ ſummo caliditatis ⁊ ſiccit atis. Hprerationes. ¶ Auicenna.Napellus delet albaras linitũ ⁊ confert lepꝛe.vnde eſt venenũ deſtruẽs biben tem ſe. Oaioꝛ vᷣo ipſius potio eſt medietas.3ʒ. vnius.⁊ hec interſicit ⁊ ſimiliter minus. ¶ Et ex eo cocurnices bibunt ⁊ non moꝛiun⸗ tur.Ex om̃ibus conſectõnibus dyamuſcus ei ¶ Et eſt alius qui vocat᷑ napellus moyſis.Et vult dicere napellus mus.⁊ eſt quoddam ani⸗ mal quod aſſimilatur muri:quod moꝛatur in radice napelli:n aſcens cum napedlo.cet qͥ cum eolappꝛopinquat.nõ creſcit a boꝛ.et eſt tyria cana pelli:⁊ eſt maioꝛ eo.⁊ in eo ſunt om̃ia iu⸗ uamenta que ſunt in napello. Apellus. Pandecta. capi. ccccclxiij Capitulum. txruh. Arciſcus vel bulbus vomiferus: v rum que inanes et concaueſunt et ſinelolijs. Vcepe marinum. ¶ Dyaſcoꝛides capiꝰ tctulo Harciſcus.vel bulbus ematicus: vel bulbus vomicus.ſolia habʒ poꝛro ſimilia ſed minuta. et haſtas habet duoꝛum palmo⸗ „ 8 D Yos eſtilli albus in giro in medio croceus: et eſt quedam ſpecies:cuius illud medium purpu reum elt. Radicem habet albam rotundamſi cut bulbus.et ſemen nigrum ⁊ oblongumvt· membꝛanulis. Qui in locis montuoſis naſci⸗ tur eſt melioꝛ.uius etiam fios ſuauem lõgeia ctat odoꝛem. In reliquis autẽ poꝛri habet ſliꝰ militudinem et viridis eſt. Uirtus eius eſt que abſtergit et incarnat ⁊ deſiccat.Et illud quod de eo adminiſtratur eſt radix.i¶ Plinius lbꝛo viceſimo pꝛimo. Narciſci duo genera in vſu medici recipiunt.vnum floꝛe purpureo.⁊ alte rum herbaceum. yſidoꝛus. HNarciſcus fa⸗ buloſe nomen impoſitum habet a quodã pue ro.cuius membꝛa in hunc floꝛem tranſierunt qui⁊ nomen narciſci in apellatione cuſtodit et decus pulcritudinis in candoꝛe retinet foli oꝛum. ¶ Serapion. NHarciſcꝰ eſt calida et ſic ca in ſecudo gradu. ¶ Dyaſcoꝛides. Radix eius bibita ⁊ come⸗ ſta ⁊ cocta vomitũ pꝛouocat.trita cũ melle cõ buſtionibo medicatur. NHNeruos inciſos cõſoli dat.Laxatos componit:antiquis doloꝛibus articuloꝛum pꝛeſtulatnrr. Melle mirtus effelidas et omnes maculas ucibuo tollit. Mitrus ſemini vꝛtice aceto ⁊ ¶ Et berba mixtꝰvulnera ſoꝛdida purgat: a⸗ poſtemata dura rupit. Infixa coꝛꝑi impoſita cuocat cũ yriſilirica melle mixto. ¶ Item electiones erumpit atq; ſtipites euo/ cat.et ſi qua ſunt aliena cum fanina ⁊ oleo ad ¶ S erapion auctoꝛitate Galieni.Clirt eius elt q deſiccat ⁊ abſtergit:extrahit et incarnat vlcera magna.⁊ incarnat inciſiões in lacertis factas.Et mixtus cũ oꝛobo mũdiſficat ſoꝛdes coꝛpoꝛis ⁊ aperit apoſtemata.⁊ qñ comedit᷑ ex radice narcilci aut bibitur cõmouet vomi⸗ tum.⁊ trita cũ melle confert combuſtionibus ignis.Et quãdo ſit ex ea emplaſtrum cõgluti⸗ nat vulnera neruoꝛum. ¶ Et idem auctoꝛitate Aben Meſuay. Nar ciſcus facit operationẽ ieſimini:niſi qꝛ eſt de⸗ bilioꝛ eo:⁊ confert doloꝛibꝰ ſbaſin a flegma te.et oleum eius eſt bonũ ad hoc.et radix eius incarnat vlcera neruoꝛum: et habet virtutem laxatiuam. . Halienus. viij. ſimpli. far. cap. Narciſcus. Radix eius ſiccatiue eſt virtutis intantum vt conſolidet plagas maximas vſq; ad abciſio⸗ nem que circa tenantos habet autem quid ab ſterſuuum et attractiuun. Capitulum. ccwiiſj. Jboꝛis dicte aſadar. que apud Dyaſco nð.vocatur agriſouum. Clerun apð Serapi.eſt aliud nabach.ſcilicet coꝛte atbo ris que a Dyaſco.vocatur naſcatimon.Et di cit S erapion capi. Habach.qꝙ afieri de In dia.et eſt in coloꝛe ſimilis crocco.et ſunt ſicut coꝛtices moꝛi boni odoꝛis.et habet virtutem calefacienten. Operationes ¶ Serapi. Fiunt cum eo ſumigationes ⁊ po nitur in confectionibus vnguentoꝛum:⁊ in ali is cofectionibus calefactoꝛijs.⁊ habet virtutẽ cCcalami aromatici. ¶ Etidem aucto.Galie.E ſt calida intertio.⁊ eſt ex ſpeciebus Indie.Et quando ſit ſumiga tio cum eo valet coꝛruptioni matnicis.et con⸗ fert ſuffocationi eius quando eſt ſicum,. ¶Item ſcnibitur q; nabach comparatur ne⸗ ſpilis et ʒaroꝛ quod eſt magis odoꝛiferum ne⸗ ſpilis.et ita ſimilitudo eſt in virtute qu oniam fructus agrifoliq eſt ſtipticus conſoꝛtans ſto⸗ machum.et ſimiliter comparantur neſpila et Capitulum. cccix. Abach eſt fructus im Auicennã. ar⸗ — . hgradn frigida ⁊ humida.habẽs ſolia lata.in locis reperit᷑ naquoſis:⁊ in cali⸗ Lade lndbund eſt herba in. f. dis regioniba ⁊ in frigidis. Itẽ duplexeſt eus maneries.vna q̃ purpureũ fioꝛẽ ꝓducit ⁊ meli oꝛ eſt. Alia vᷣo qᷓ croceũ:et nõ adeo bona eſt. Flos eius medicine cõpetit. Et melioꝛ eſt ille ui in calidis regionib reperit᷑ q; in frigidis. In ſeptembꝛi collectus in efficacia multa ſer⸗ uatur. ¶ Auiceñ. Nenuſar noĩauit G alienus caulem aque. foꝛtius eſt illud qð habet radicẽ albã q; qd nigram. ARos eiꝰ frigiduseſt et hu midus in ſecundo. Hperationes. ¶ Pla. Ex floꝛibo pᷣcipue fiant ſyrupi ᷣ ſebꝛes acutas ⁊ calefactiões.ca.epatis:calidaſq; diſ tẽperãtias. Itaq; floꝛes in aqua decoquunt᷑. ct ex tali aqua ʒuccaro addito ſit ſyrupus. Cõtra doloꝛes capitis ex caloꝛe ſarraceni floꝛẽ ꝑ noctẽ in aqua ponũt:⁊ mane talẽ anaquũ bibũut. floꝛeſq; naribsſuis applicant. Auicenna. S yrupus eius vehementis ex⸗ tinctiõis elt et ſubtiliatiuꝰ valde. Cõfert tuſi 2 pleureſi:⁊ ſebꝛibo acutis. Radicxeius confert votboꝛ apoſtematibo calidis ſplenis. Eadem cum aqua contert moꝛleeſuppoſita.cum pice vero alopicie.· ¶ Igem. Henufar ſomnũ facit. ſodã calidam . cc colericam ſedat.ſed tamen debülitat. ¶ Pollutionem minuit:et frapit deſideriũ coi⸗ tus cum ſyrupo depapauere bibitus.et cõge⸗ lat ſperma pꝛopꝛieq; radix eius.E ademq; ra⸗ dix contert ſolutioni antique:⁊ vlcenbus inte⸗ ſtinoꝝ:et doloꝛibo veſice. ¶ S emen eius ſoꝛtius eſt in omni re.et pꝛohi di:eſt natura mãdragoꝛe. Conſtantinus in libꝛo gradinm. Nenufar eſt ſubtile ac penetrabile:doloꝛem capitis ex caloꝛe placat.appoſitum naribus colcrids et ſauguineis.ex omnibus congruit paſſionibe. ¶ Sſyrupus eius calidã tuſſiſſim extinguit.ac febꝛes colericas ac ſanguinolentas auſert vi⸗ gellas. Oleum eius doloꝛem capitis aufert ſi cathaplaſmecur. aut ſi eo ſternutatio pꝛouo⸗ ¶ Auicenna libꝛo ſecundo capitulo de NHenu fare. S yrupus eius lenit ventrem: et contert febꝛibus eſtaris.et eſt vehementis extinctiõis. ISEt idem de viriba coꝛdis ait ꝙ; ↄſotat coꝛ. – „ —N 4 . Capitulum. cccx. gella. Pla.Nigella eſt ſemen cuiuſ⸗ dam herbe rotundum:ſubnigrum ha⸗ bens coloꝛẽ.ſubamarũ ſaꝑoꝛẽ.virtutẽ bet fluxꝰ menſtruoꝝ. Natura nenuſaris n — habet diureticã ex amaritudine diſſolutiug: Etfit emplaſtꝝ cũ ea ſuꝑ duricies qᷓ fuuntin H conſumptiuã ex qualitatiboſuis.folia eiꝰ ſunt iuncturis pedũ q̃ dicunt᷑calli:: aufert aas. parua:minuta ei mollia:ſimilia cotule.?⁊ fios Etidẽ aucto. Aben Meſuay. Pꝛopꝛiets J . eius elt figure ſtelle. coloꝛis celeſtis.⁊ habet ĩ eiꝰ eſt q aufert febꝛẽftegmaticã ⁊ melãcolicãt ſũmmitatibo capitella ſic papauer.⁊ in medio interſicit aſcarides.⁊ ↄſert moꝛſui rutele. exintrinſeca parteſunt aliqua ordinatim di⸗ nidenda ſemina. Eſt calida ⁊ ſicca in.iij.ãdu. (¶ S eera.li. ag.c.Carum.i.nigella.eſt planta parua habens virgas paruas cirater duos palmos ad plꝰ. ⁊ habet lolia parua minuta ⁊ mollia: ſimilia folijs plante.q̃ dieitur carna⸗ baon ſiue ranohaon.niſi quia ſunt minoꝛa ſa tis.⁊ in ſummitate ſunt capitella ſubtilia:ſimi lia capitibo papaueris:⁊ oblonga:⁊ in medio eius ſunt parietes ſeparãtes ſemina.QOð qui⸗ dem ſemẽ eſt nigrũ acutü boni odoꝛis.¶ Dya ſco. ca. Melanchiũ.i.nigella fᷣm trãſlationem noſtrã. Melanchiũ herba eſt minoꝛ folia mi⸗ nuta et tenera.etſemẽ minutũ hñs.cuiꝰfru⸗ texlõgus eſt duoꝝ palmoꝝ. et deſuꝑ habens capitellu ſimile mieonio.ſed oblõgu in medio veluti panetes habens quibus diſcernuntur ſemina.q̃ ſemina ſunt nigra et odoꝛata ⁊ vi⸗ ſcida q multipanni aſpergũt.i¶ Gal.ſim. far. ca. Melanchiu.i. Higella. calefacit ⁊ ſiccat Fm tertiũ gradũ. Hocidẽ dicit Platearius. 2 ¶ Plate Nigelle ex farina cũ ſucco abſinthio 7 enplaſtaꝝ factũ circa vmbilicũ: ⁊ pcipue puerꝭ luubꝛicos necat. Alus conſiciatur ad ſcabi- emcum melle ⁊ datur peros. Bunguentuad ſcabiẽ pulueris nigelle ĩ mul⸗ tag qntitate fiat decoctio in ſoꝛti aceto vſq; ad aliq ntulã ſpiſſitudinẽ.⁊ tũc addito oleo fiat inde vnguentũ bonũ ad ſcabiẽz impetiginẽz der⸗ lentiginẽ faciei tollit. Jarina nigelle ↄfecta ciI culem rhopalo moꝛtua. vnde aliqui aceto tepido infuſus auribavermesnecat. heracleon vocant eam. alijrophalon. NHaſci⸗ C O Cõtra ſtrãguiriã: diſſurniã ⁊ yliacã paſtio⸗ tur radice claui ſimili. Dxal. ymphea vlvt nem dectur vinu infuſionibus nigelle ꝑ noctẽ. dicũt alij ca cabum vener . papauer paluſ Lapitulum. ccr. ¶yymphea. Plini. lib. xxv. Hymphea di citradi a nympha ʒelotipa erga her⸗ ſcà ante coquat᷑.qꝛ nimiũ fieret violentũ. Con ſiue vt latini alga paluſtris. Naſciturĩ aquuis ſtat em̃ ꝙ ſi imita qntitate fuit occidit. ſtantibus vel locis noncultis. habens folia ci D SDi aütin multa qntitatehabel: nonei ſac coꝛie ſimilia:ſed minoꝛact oblonga.caput al⸗ PcCcello:ꝛ fiat decoclio eius in vino ⁊ oleo.⁊ ſu?5 tius ſuper a quam pꝛoſerens.multaq; capita renes ⁊ pectæfiat ſacccllatio ↄtra pᷣdicta.et eſt infra aquam ex vna radice habena. fios eſtil ſatis experta odoꝛata oↄtra catarrũ ⁊ choꝛiʒã. li albus lilio ſimilis: cum palloꝛe paruo.ſemen Et h̊ habet nigella a ſui cõplexione.vt Halie eius in medio croceum.ſed cum eff oꝛucrit ni⸗ nus. vi. ſim. far. ca. de Peonia diet. glü efficii haſia lenis et nõ groſſa ⁊ nigra.ra⸗ g ¶ Sera. auc. Dyal.ca. ð nigella. quidã admi⸗ dgix qz aſpa nigra ? nodoſa. In autumno ſic⸗ E ſcẽth ſemein maiia paſteꝛ faciut indepanẽ. et catur.¶ Nota q; nymphea habet pꝛopꝛiũ ca⸗ qñ fit emplaſtrũ fronti cũ eo ↄfert ſode. pitulum.ſimiliteret nenufar.quarenõ ſunt idẽ Et qñ fit caput purgiũ cũ eo ⁊ aceto confert ſicut aliqui volunt. aque que deſcendit adoculuoauam. Dnorati U-—⸗ ¶Et qñ ſumitin potu.x.i.cũ aq̃: cõfert moꝛſuui Dperatio ne 9. rutele. ⁊ qn ſit fum igatio cũ ea fugat venena. ¶ Pliniꝰ lib.xxxi.Qentrẽ in totũ adimitnym⸗ * De Herbis pbea heracdea. .xl. diea ietuno pota? in cibo ſumpta. ¶ Illita radix genit alibo inbibet non ſolũ ventrẽ ſed etiã geniture afſuentiã.⁊ ob id coꝛpꝰalere ðꝛ atq; vocẽ.¶ Dyaſ.Sicca bibij ta cũ vino ciliacis medet᷑.ſplenẽ ſiccat.catha⸗ plaſmata.doloꝛeſq; cõpeſcit ſtomachũ impo⸗ poſita.¶ Radix eiꝰbibita doloꝛẽ veſice miti⸗ gat.Coꝛꝑis maculas detergit.⁊ ſemẽ eius bi⸗ bitum hoc aſſidue facere nouit. Capitulum. cccxij. Ax vſualis.eſt illa qua cõmuniter vti⸗ mur ad edendũ. Sciendum ꝙ nucis multa ſunt genera. ſed qñ ſimplicit᷑ po nit᷑ p vſuali intelligit᷑. Gal.vij.ſim.ſar.capᷣ.Ca rea grece.i.nux vſualis vel nux arboꝛ. Nux ar boꝛ hʒ qdẽ qdin pullulatõibo? frõd ibo ſtipti⸗ cũ euidẽs ꝓlimũ aũt in nuc coꝛtiee recẽti⁊ ſic co. Atunt᷑ auũt eo ꝓpterea ⁊ tinctoꝛes.nõ aũt ex pꝛimẽtes eos. ſuccũ ſiir ſuccò moꝛoꝛũ ⁊ rubo rũ coqntes cũ melle: ſtomatico vtimur phar⸗ maco.⁊ etiã ad alia vniuerſa in qbſũt cõgrui pdicti ſucci. Nunc vᷣo ipſiꝰ aliud qdem elſt eſ⸗ bile. aliud oleaginoſum ⁊ ſubtiliũ partũ.quo circa ⁊ ſuccifit faciliter.⁊ magis quideʒ fit tale quantũcũq; repoſitũ diu manet oleũ.nq; ex⸗ pꝛimere eſt poſſibile ex eo antiquato. Operationes. ¶ Auic. li.ij. cap. denuce ca. eſt in.ii.ſicin pᷣn. ſecũdi gradus.⁊in ipſa eſt humiditas q delet cũ antiquat᷑.et infixa eſt nuci ſtipticitas.piuri⸗ ma ⁊ folia ⁊ coꝛtex ipſius oĩa ſunt cõſtringen tia fluxum ſan guinis.⁊ eius coꝛtex aduſtus ẽ deſiccatiuus ſine moꝛdicatione.Oleũ vᷣo ve⸗ tuſte eſt ſicut oleum vetus:⁊ abſterſio antique — eſt ſoꝛtis. Ex recentibafit emplaſtrũ ſuꝑ veſtigia ꝑcuſ ſionis.maſticata medulla eiꝰ ponit᷑ ſuꝑ apo⸗ ſtemata melancolicũ ⁊ vlceroſum. ⁊ cõfert eiꝰ gũma vlceribo calidis ſperſa ſuper ea. I?Et in emplaſtris cũ melle ?⁊ ruta ↄfert toꝛſi/ oni neruoꝝ:facit ſodã.⁊ diltillat᷑ ſuccus folio⸗ rum tepidus in aurẽ:⁊ ↄfert ſaniei in aure. ¶ Dicit alcaus.ꝙ ipᷣa quat linguã:⁊ elſt faci⸗ ens bothoꝛ in aure. Eius oleũ ↄlert herpetie⸗ ſtiomeno ⁊ heriſipile et ſiſtulis in parte oculi. Succus coꝛticis eiꝰ⁊ rob eius phibent pᷣfo⸗ cationẽ ⁊ nocent tuſſi.⁊ oculũ antiquarũ fa⸗ cit venire doloꝛẽ gutturis. ¶ Et e omnib quidẽ ſpeciebus nucis dixit Alcaus fieri emplaſtrũ mãmille apoſtemoſe? ꝓpꝛie ex regali magna. ceſt difficilis digeſtiõis et mala ſtomachi:led nutrita ⁊ recens eſt me⸗ lioꝛ ſtomacho ⁊ minoꝛis nocumẽti.⁊illud qũ frangit᷑ a duobo coꝛticibo ſuis.⁊ nux quidẽ nuᷣ trita cũ melle ↄfert ſtomacho frigido. ¶ Oyaſcoꝛides capᷣ.de nuce.Nuxſi mãduca ta fuerit ccoſtomaca eſt indigeſtibilis:⁊ cole⸗ rã nutrit.doloꝛẽ capitꝭ cõmouet. Luſſientib⸗ vꝛia eſt ſi comeſta fuerit. Sumpta cũ caricis lubꝛtcos latꝰ excludit.athaplaſmatitdo adhi bita tumoꝛes mammaꝝ cõpelcit.luxationibo cũ melle ⁊ ruta bene adhibetur. ¶ Ueteres autemnuces carn es earum catha pliaſmatibus adhibite:cancros ⁊ carbunclos tollunt.Egilopas limpidant.ſi caro maſtica⸗ ta⁊ impoſita fuerit. ¶ Fit etiã ex ipſa oleũ ſi tunſa ⁊ expꝛeſſa fuerit. virides aũt nuces cacoſtomatice ſunt quaſi oleo mixie fuerint eius actioꝛem temperat ⁊ l uoꝛes coꝛpoꝛis tollunt. . ¶ Arboꝛ nucaria habet in folijs hoc vł cinis ſtipitum.nucis autem viridis coꝛtex tunſa et pꝛeſſa ⁊ ſucco qui eijcitur cocto cũ melle:vt ſo let fieri de moꝛis odoꝛis vitia bonũ eſt:et vo⸗ catur dyacareon. Item coꝛtex nucis ſiccata ⁊ vſta leptomeris ⁊ deſiccatiua ſine moꝛdicatio cCapitulum. cccxii 6* 8 Tractatus Yuucibo. Eſt ⁊ aũt aliud genꝰ careaꝝ et nucũ paruan.que vtiq; ⁊ pontice nun cupant᷑ amplioꝛi participãtes terreſtri ſubſta⸗ Leie euli ſim far. ca. de tioa:quo circa ⁊ magis auſtera.cũ guſtat᷑ ipſa planta: fructꝰ ⁊ coꝛtex aparet. In alijs vᷣo ſilis exiſtit magne nuci q̃ vocatur ab aliqbus baſilica. Nuncupat᷑ aũt ⁊ hec parua nux a plu ribus leptocariũ vel auellana. HPHboperationes. ¶ Auicen. li.ij. cap.Auellana. Auellana nu⸗ tribilioꝛ eſt nuce.qm̃ eſt magis ſolida ⁊ minꝰ vnctuoſa.⁊? tardiorꝭ digeſtiõis decliuis eſt ad caliditatẽ quandã ⁊ ſiccitatẽ piruu. ¶ Benerat᷑ ex ea colera.⁊ in ipſa eſt ſtipticitas maioꝛ qᷓ in nuce.⁊ ĩipᷣa eſt inflatio.⁊ generat vẽtoſitatẽ in vẽtre inferioꝛi.⁊ qðᷣ exea aduſtũ eſt tingit capillos.facit ſodã.⁊ aſſat ⁊ comedit cũ pauco pipere:⁊ maturat coꝛijam. . ypo.inqͥt. Auellana ĩ cerebꝛo facit augmẽ⸗ tum.Extimauerfr̃t quidã q ipᷣa illinita ſuꝑ ver ticẽ pueroꝝ varios hñtiũ oculos.delet varie⸗ tatẽ.comedit᷑ cũ aqua mellis:⁊ ↄfert tuſſi anti que.⁊ adiuuat ad ſpuendũ i¶ Eſt tarde digeſti onis ⁊ exſiccat vomitũ:⁊ eſttardioꝛis digeſti onis q; nux vſual.i¶ Eius oꝛtex eſt ſtipticus: ⁊ ↄſtringit ventrẽ:⁊ ↄfert venenis ⁊ moꝛſibi.⁊ pꝛie cũ ficuba ⁊ ruta ⁊ pucture ⁊ ſcoꝛpiõis. ¶ Dyaſco. Auellane in cibo ſumpte doloꝛrẽ capitis incutiũt.ſtomachũ inflatiõe diſtẽcũt. coꝛpoꝛi ſano pinguedinẽ ↄferũt. Siccein va⸗ ſe fictili conſtitute diſt illatiombus mitigan⸗ dis vltime offeruntur. ¶ Xntte ex aqua mulſa poteq; vetuſtiſſime tuſ . ſis moleſtiam ſedant. ¶ Alij tritas cum paſſo bibendas dederunt a pulmonis ⁊ iecoꝛis vita ſananda. Multi tri⸗ tas cum pipere miſcuerunt cum vino pꝛopina tas contra catarrum.cet toꝛmenta vẽtris ⁊ vꝛi ne diltillantis anguſtias valere ſenſerunt.cũ axungia vel adipe vꝛſina contrite ⁊ alopicijs linite capillis damna reſtituunt.dicunt aliqui coꝛia eius cum oleo trita oculos gattineos iũcta inſicere ⁊ capillos.Hãc multi leptocoꝛi am vocãt cacoſtomatica eſt q̃ ſi aſſata fuerit. (ßkt cũ pipere bibita catarrũ matureſcere fa⸗ cit.⁊ tota combuſta ⁊ axungie mixta vt ſuperi ureosſcriptũ eſt facdcct. ¶¶ Johãnes meſue cap.de oleis. Oleũ eiusva let cõtra doloꝛem arteticum ⁊ neruoꝛum. Capitulum. cxiiijß AVUrxmuſcata. Serapi. lib. aggre. cap. Jeuzbaue arabice.i. nux mulſcata: et affert india, Et idẽ auc. Iſaac. Me d 2A — — De Herbis lioꝛes ſũt ex eis rubee pingues graues. Et de tenioꝛes nigre leues:et ſunt ca.et ſicce. perationes. Sera. Stringit ventrẽ et aromatiʒat ſto⸗ machũ ⁊ odoꝛẽ eius facit bonũ:aufert ſuꝑflui tates a ſtomacho ⁊ digerit cibum.¶ Et expel lit ventoſitates et coꝛroboꝛat ſtomachum et epar.et confert lentigini faciei ⁊ ſerpigini.et ex tenuat ſplenẽ:et mollit apata dura epatis. ¶ Et natura eius eſt ſicut natura garioſiloꝛũ. et eſt ca.etſic.in.ij.gra.bona eſt ſtomacho et epati frigido.et confert debilitati eoꝛum. . — Capitulum. cccxv. NAr indica:⁊ eſt nux magna. Sera.li. ag. capᷣ. neregil. ⁊ eſt palma inſule q̃ eſt Sin maniarui:⁊ ĩ ꝑtibo inſulaꝝ ʒing.Et ðꝛ ꝙ neregileſt palma demochol.ꝛ iſte inſule noĩant᷑ dabget.⁊ ab eis deferũt᷑ dabig:⁊ eſt ne regil. Ultia vo iſtaꝝ eſt ſaranbib aʒaran. Et idẽ auct. Gal.in li.de cibis. Nux indica eſt ca⸗ in ſecundo gradu. humida in pꝛimo. S era. Signũ humiditatꝭ eius eſt q cito coꝛmuplk. tha eſt groſſe ꝛ Sais ſube niſi gr ia nõ eſt mali chimi:oꝑtet vt caueat᷑ ab ea q̃ non B ct recens.i¶ Et bona q eſt multe albedinis in carne ſua.⁊ in q̃ eſt aqua dulcis bona.ꝛilla a⸗ qua q̃ eſt intra ipᷣam eſt ſignũ ſue recẽtie.⁊ de⸗ bet excoꝛiari illud qdð eſt albũ ex ea exiſtens ex terius:qꝛ iſte coꝛtex eſt durus grauis ſtoma⸗ cho lõginquꝰa digeſtione.i¶ Et ſi aliunde di geri nõ inuenit coꝛpus in eo aliud niſi nutri⸗ mentũ modicũ.⁊ ipᷣa quidẽ nux comedit᷑cũ ʒuc caro tabarʒet aut cũ penidijs albis.⁊ ꝓpꝛie ab eis qui ſunt calefacti.flegmatici vᷣo cu pauco melle ⁊ colerici nõ vtãt᷑ ea. ¶ Etſumant eã fle gmatici in ieiunio ⁊ expectent donec deſcen⸗ dat a ſtomacho et poſt comedãt.⁊ q ipſa ve teraſcit expellit aſcarides a ſua ꝓpꝛietate.⁊ ole⸗ um eius vetuſtũ ↄferi ventoſitatibo lumboꝛũ et doloꝛibo genuũ.⁊ emoꝛroidibo q fiunt a fie⸗ gmate qñ bibitur et qñ lini exterius maxime admiſcet᷑ cũ oleo nucleoꝝꝑſicoꝝ quãdo admi niſtrat᷑ de vno quoq; illoꝝ.ʒ.i.aut aureus.i. ¶ Oleũ vo eius q̃ noua eit ↄfert ⁊ flegmatiqꝭ: et eſt meliorꝭ chimi qᷓ; butiꝝ vaccinũ vel oui⸗ nũ.qꝛ nõ pũgititomachũ ſicut facit butirum vaccinũ vł ouinũ nec mollificat eũ. Oleũ vᷣo eius ↄfert veſice.i¶ Jo.meiſ.tractatu deoleis. Oleũ aꝰↄfert doloꝛi neruoꝝ ⁊ lenit pectus et pulmonẽ.clarificat vocẽ ⁊ impinguat:⁊ addit i ſpermate¶ Auic.li.ij. ca.de nuce Indica.di at ꝙ augmẽtat coitũ.⁊ cum antiquat᷑ come⸗ ſta:aſcanides ꝛvermesneat. D . . * ,2 perſfluitates colericas⁊ fiegmaticas. „Capitulum.eeſ. QUx vomica per Dyaſco. eſt fructus ſe hcundi ſpeciei. Litimalli carſiceti. Em agquoſdã vocat–᷑ caſtanea Indica.De⸗ rapion lib.aggre.ca. Jeuʒalkei.auct. Habix. facit vomere foꝛtiter. coloꝛ eius eſt inter glau⸗ ⁊ lunt in ea nodi. cedinem ⁊ albedinẽ.⁊eſt maioꝛ auellana paꝝ. PHbperationes. ¶ Oxaſcoꝛið.Quando accipitur de coꝛtice eius ⁊ teritur ⁊ cribꝛatur.⁊ accipitur de ipᷣo.ʒ. ij. cum duobus aureis aniſi triti. aut ſemine fe niculi.⁊ conficitur cum melle ſufficienti. Et bi⸗ bit᷑ cũ aqua calida mouet vomitũ:⁊ expellit ſu Ee metel. Serapion. lib. aggre. cap. Jeuʒ metel. vachie Bonalbachanich: greca idem ſunt.⁊ ſunt nux metel.⁊ eſt fructus ſimilis nuci vomice. ⁊ ſemẽ eius eſt ſi⸗ mile ſemini mãdragoꝛe.⁊ coꝛtexeiuseſt aſper. ⁊ſapoꝛeius eſt delectabilis ⁊ vnctuoſus.Et virtus eſt frigida in.iiij.gradu. —Operationes. ¶ Si detur de ea in potu vna Hirat. cumm vi⸗ 4 . * . no inebꝛiat ebꝛietate foꝛti.ſed ſi den? duo au⸗ rei cũ eo ſtatim accidit.¶ Etidẽ aucto. Raſis Jeuz methel eſt narcotica.⁊foꝛtaſſe occidit et opilat:⁊ facit euomere.⁊ ſi detur ð ea quanti⸗ tas:ʒ.ſinebꝛiat ebꝛietate foꝛti.⁊ opoꝛtet ſu⸗ mens eã ſumat butirũ calidũ.⁊: ponant᷑ extre⸗ mitates eiꝰ ĩ aq̃ calida:⁊ ſiat ꝙ euomat ſatis:ꝛ curet᷑ cura illius qͥ ſumpſit madragoꝛrꝗd. ¶ Auic.lib.ij Hux methel fac ſubeth.⁊ eſt ma la cerebꝛo.⁊ põdus dauich.i.ex ea ĩebꝛiat.Eſt inimica coꝛdi.ꝭ.i.ex ea eſt venenũ diei ſu. Rdeu. S era li ag. coß⸗ „ R .— —d, . ipᷣm nõ inflat. tia illiꝰ ꝓpter h̊ ſunt magis nutnbiles qᷓ;oꝛde⸗ um. ⁊ ipſa ambo declinat parũ a temperamen ⸗ to. Sed ſanic oꝛdei eſt magis deſiccatiuum q; oꝛdeum ipſum. ¶ Galienus.vij.ſim. far. capᷣ. Hab aet arabice.i.oꝛdeũ Uirtdeiꝰ ẽ q̃ infrigidat et deſiccat in p. F. ꝛ deſicca no edeſt amplioꝛ pa de ſiccatõe fabaꝝ qn appli⸗ cocuũ eſt meliꝰ fab ĩ h q/ ipᷣm nõ inflat.Et fabe qñ coquunt generãt inꝰ flationẽ.qm ſubſtãtia eaꝝ eſt groſſioꝛ ſubſtan —— 2 deoꝛdeo trachi i⸗ oꝛdeum pꝛimi gradus eſtin·· Et quando mi De Herbis cando etinfrigidando.eſt aũt bꝛeui quodã ſic⸗ cius qᷓ farina fabarũ.Talia vero oĩia ſilia ſunt in his qui vtunt᷑ extrinſecus.Cũ vero comedit᷑ ſuperat fabam.quoniã inflationẽ deponit. In faba vero qualitercunq; coquat᷑ ꝑmanet infla tiuitas.Groſſioꝛum em̃ eſt ꝑtium qᷓ;hoꝛdeum et ꝓpterea nucribilioꝛ eo eſt:quoniã autẽ modi cum a mediocritate abſceſſerunt.ꝓpterea ſunt in multo vſu.hmõi enim farmaca multis alijs ꝑmiſcentur ceu materie quedaʒ.Et ꝓpterea ce ra et oleum non paucis cõmiſcentur farmacis Alfita autem multa oꝛdeo ipſo ſunt ſiccatiuio ra criminuʒ.ita nominatur quod ex groſſa ꝑte farine oꝛdei et zea:que ex parte farine ſubtilis: Eſt autem nutribilius quidem alſita.difficiliꝰ vero digeſtibile. Et dicit in libꝛo de cibis. it ex oꝛdeo panis.qui quando eſt furfureus vo⸗ catur mazaa Operationes. ¶ Serapion auctoꝛitate Dyaſco. Aqua oꝛ⸗ dei eſt iunatiua ad repꝛimendũ caliditateʒ hu⸗ miditatum calidarum Et confert aſperitati cã ne pulmonis et vlcerib eius. l ¶ Et cũ ſemine feniculi ꝓuocat vꝛinã.et eſt ab ſterſiua ⁊ maturat apoſtemata calida. ¶ Et quãdo miſcetur cum ſemine lini et ſenu⸗ greco et ruta confert tumoꝛib teſticuloꝛu.Et quando adminiſtrat᷑ cum mirto et vinoet pi⸗ ris ſilueſtribo et fructu rubi:et coꝛtice granati ſtringit venrrrenm. ¶ Et quãdo ſit emplaſtrũ ex eo cum citonijs ⁊ aceto confert apoltematiba calidis que acci⸗ dunt podagricis. iſcetur cum aceto foꝛti:et poni tur ſuper ſcabiem vlceroſam. maturat eam ⁊ fa rina oꝛdei ſtringit ventrem: et ſedat doloꝛem apoltematum calidorum Capitulum.iccxix NI¶ Teander. Dyaſco. ca. Hereõ greceid 6 oleander. Frutex eſt omnibus no⸗ r ta. Folia habet ſimilia amigdalis ſed maioꝛa et pĩ guioꝛa:et floꝛem rodo ſimilem.ſe⸗ men etiam pariens ſicut coꝛnu veluti lanaʒ de intus habens ſimilem iacinto. Radix ẽ illi ob longaet anguſta:guſtu ſalſa.naſcitur locis aq̊ ſis et maritinis.¶ Auccen.li.ij.ca.de olean⸗ dro. Oleander alia eſt ſilueſtris.alia fluuia lis S ilueſtris habet folia poꝛtulace ſimilia: ſed ſunt ſtrictioꝛa: et eius tyrſi ſunt longi expanſi ſuꝑ terram. ⁊ apud folia ſunt ſpine Et naſcitur in deſertis domib. Fuuialis auteʒ oꝛitur in ri pis fluuioꝛũ.cuius tyrſi a terra eleuant᷑. et ſpy ne eius ſunt occulte.et folia eius ſunt ſicut folia ſalicis et folia amigdali.⁊ẽ ſapoꝝ valde ama⸗ ri ſuꝑioꝛ cutis eius.⁊ flos aus eſt ſicut roſa ru⸗ bea bonus valde.et ſuꝑ ipᷣm egredil qddã ſile pilis.et eius fructus eſi durus plenus aſper. et intus eſt res ſicut lana.E ſt ca.in.ij.ſic.in.q. Operationes ¶ Dxaſ.Uirtus eſt illi moꝛtiſera. Nã comeſta ab animalibo moꝛtẽ ĩſert:iſed homini ranediũ eſt ſalutis.maxiĩe cũ vino et ruta bib ua moꝛſi bus venenatis occurrit Pecoꝛa minuta ſi odo re eitacta ſuerint moꝛiunt᷑. ¶ Aui. Intłrficit pulices ⁊ vermes terrenos.ſuccus ſolioꝝ eius valet ſcabiei ⁊ excoꝛiationi.et cõfert doloꝛi doꝛ ſi antiquo moꝛe emplaſtri.¶ Et flos eiꝰ ſacit ſternutationẽ.⁊ eſt venenũ hoĩbo ⁊ beſtijs.veꝝ cõfert cũ bibiĩ cũ vino decocto cũnma ⁊ potat᷑ et liberat a venenis vermiũ venenoſoꝛuz. ¶Ego tñ dico ꝙ'h̊ eſt timoꝛoſuʒ. Et ipᷣe eius flos eſt venenũ hoĩboet beſtijs ⁊ canib.Uerũ⸗ tamẽ cõfert qñ bibit᷑ cũ vino decocto cũ ruta ſm ꝙ dicit. ¶ Bali.viij.ſim.ſar.capi. Rodo dafnes.i.olegndrũ:vel nereon.nota eſt omib frutex cathaplaſmata dyaſoꝛet ice virtutis eſt ¶ Intra coꝛpus vero ſumpta pernicioſa c.nõ t ü folum homibus ſed plunbbeſtian 'm cõples rionem tertij eſt gradus calefacientium incipi pientis pꝛimi vero ſiccantiuuuium. 2 Capitulum. ecccxx. Liugarum arboꝛ. Bal li.i.de (ibis ca. 6 de oliuis. Oliue paucũ om̃ino alimen tum dant coꝛpoꝛi.⁊ maxime qᷓ ſut ma⸗ ture.Comedunt aũt hoĩes has cũ pane quidẽ magis.ſine autẽ pane alinadas: kolomiadas ſic vocatas gratia ſubductionis ventris. Cuʒ garo autem ame cibum. ſic autem que ſũt ma⸗ turein ai boꝛe plurimim vnctuoſum ſicceſti⸗ pticum chimum bhabent. pꝛopter quod ⁊ robo rant ſtomachum.excitant appetitũ.quo idone iſſime auũt ad hec ſunt: qui cum aceto repoſite. Multipliciter aũt ipa pꝛeparat qui ſtuduerũt circa pulmẽtariã experientiã. S era.li.aggre. ca. Cabit.i.oliuaꝝ Oliuaꝝ quedã eſt domeſti ca:quedam ſilueſiris:q grece vocat᷑ agriclear. Et idem aucto.Gal.ſim.fſar.Oliuarum dome ſticarum ſolia ⁊ cime qñ ſunt humida habent ſapoꝛem ſtipticum.et virtus earum pꝛima eſt qᷓ inlrigidat ea quantitate qua ſunt ſtiptice.Et idem aucto. Dyaſ. Uirtus folioꝝ domeſtice aſ ſimilatur virtuti ſolioꝝ agreſtis.niſiqꝛ folioꝛũ doimeltice eſt debilioꝛ:⁊ ſunt cõueniẽtioꝛa ocu e; agreſlis. OPperationes ¶Et idem. S era. A greſtium olluaruʒ lolla ſunt ſtiptica qñ piſcãtur.⁊ fit inde emplaſtrum ſuꝑ heriſipilã ⁊ ↄfert:neq; ſinit ipᷣaʒ augere. ¶ Et ↄfert foꝛmice et vlcerib que nominãtur antrax.et vlceribo fraudulẽtis et panaritio. ¶ Et qñ fit ex eis emplaſtrũ cum melle occidit aſcarides.et cõfert apoſtemati qð noĩat᷑ duo vlcera et apoſtematibo calidis.et ſacit adhere⸗ re cutim capitis q ſeꝑat᷑ ab oſſe.et qũ maſtica tur cõfert vlceribo oꝛis ⁊ alcole. ¶ Et qñ ex eis ſit emplaſtrũ cũ fanina ordci:cõ ſert fluxui vẽtris antſq̃ et humidit atib anti⸗ qᷣs qᷓ a matrice emanãt:et fluxui ſanguinis. ¶ Et ſanat eminentiã oculi.et cõfert vlcerib⸗ eius q̃ nominãtur alcatalia et alijs vlcenibus. ¶ E. t cõfert fluxui humiditatuʒ antiquaꝝ ad oculũ.⁊ ideo ponuni in rob qᷓ adminiſtrantur coꝛroſioni palpebꝛaꝝ.¶ Et cõfert aunibus ex qͥbus fluit ſames:et auribo vlceratis.i¶ Et qñ volueris extrahere ſuccũ ipoꝝ tere ea:etĩpiſca tione aſperge ſuꝑ ea vinũ vel aquam.et poſtca expꝛime et deſicca expꝛeſiurã in ſole.et fac tro⸗ ciſcos:et qñ ſit cũ vino eſt ſoꝛtioꝛ q; cum aqua et melioꝛad reponendũ:et ↄferi ſaniei aurium. ¶ Etiam quidẽ cõburunt᷑ ſolia ipᷣa cunn floꝛe et ponit᷑ cinis loco tutie.⁊ fit in hũc modũ.Po nuntur ĩiolla terrea cruda.et obturatur os eiꝰ ⁊ dimittitur in ſoꝛnace donec ülla coquat᷑ De inde pꝛouce ſuꝑ ea vinũ quouſq; infrigidetur. et conſice ſimul.⁊ iterũ cõbure ſicut pꝛius.⁊ po ſtea laua ſicutlauat᷑ ceruſa :et fac trociſcos.et creditur ꝙ qñ cõburũtur in hunc modum non eſt eius virtus minoꝛ virtute tutie in iuuamen⸗ to oculi.Et ideo cõceditur ꝙ virtus huius ſit ¶ Et idem auctoꝛ. Galie.vi.ſim.ſar. Fructꝰ ciꝰ qñ eſi maturus cõplete eſt calidus caliditate temperata.⁊ qͥ ex eo eſt immaturꝰeſt frigidioꝛ et ſiipticioꝛ.¶ Galie.ij.de cibis.capᷣ.de oliuis. Oliue paucũ omnino alimẽtuʒ dant coꝛꝑoꝛi. maxime queſunt mature. comedũt aũt homieſ hbas ceũ pane quidẽmagis.ſine autẽ pane ali⸗ nadas ⁊ Rolimiadas ſic vocatas gratia ſubdu ctionis ventris.Rum garo auteʒ ante cibũ.ſic aũt que ſunt mature i arboꝛe plurimũ vnctuo ſum.ſicceſtipticũ chimũ babẽt. ꝓpter qð et ro⸗ boꝛant ſiomachũ:excitant appetitũ.idonciſſi⸗ me aũt ad hec ſunt que cuʒ aceto repoſite. ł tipliciter autẽ iſta pᷣparant qͥ ſtuduerunt circa pulmentariam experientiaʒ.¶ Aunanſoꝛ tra⸗ ctatu tertio ca.de oliuis.Oliue de aqua cali⸗ de ſunt et ſicce cẽplexionis.que ſi ante cibum ſcʒ comedantur ventre; mouent et os ſioma⸗ U„ . — Ov d W De Herl chirobuſtum reddunt. Oliue aũt deoleo cali dioꝛes ſunt.q ⁊ os ſtomachi minus coꝛrobo⸗ rant ac ventrem nimis fluere faciunt. . 5 – ee 4 6* 4. — 2 ebn R . = 2 — . &π 8 8 4 1* 4 8 . . 5 * 2 4 * * 4. Dy .* ——Sũ — . * — — 7 . ₰„ — 4 — 4 . . * 4 — — — — — — Lapitulum. clcexj. /sr7 Teum oliuarum. S era. aucto. Gal. Oleũ qð ſumitur exoliuis maturis q̊d '‚gam eſt nouũ.quoddã eſt vetus Eius vero quod eſt nouũ calefacit calefactione tẽ⸗ perata et humectat.ſed vetus ex eo calidiꝰẽet magis reſolutiuuũ.ſj illud qð accipit ex oliuis recentibo immaturis dicituroleum expẽſarui. et eſt oleuʒ onfancinũ Et ĩ nouo aliqua exiſtit ex eo de frigiditate quatitas que eſti eo de ſti pticitate.Et vetus ex eo dum in ipſo ꝑſcuerat ſtipticitas ẽ virtutis deſiccatiue:donec ſtipti⸗ citas recedat ab eo.qꝛ tũc ſit ſimile quod oleo accipitur ab oliuis in ſummitatibus.ſimileẽꝛ ꝓpinquũ in virtute oleo expẽſarum.et vniuerſa liter pone cõſiderationẽ tuam in omi oleo qð guſt abis.quia eadem quãtitas quã in eo inue nies de ſtipticitate ẽibi de frigiditate.et ſi nõ imuenies in eo ſtipticitatem omnino :ſed inue⸗ nies ipᷣm delectabile vere delectationis dic ip ſum calidum cum tẽperamẽto.⁊ ſi tu inuenies cum hoc ipᷣm ſubtile.⁊ illud qð eſt claruʒ de q̊ ſi accipias parum:⁊ ponis ipſumſupꝛa mem⸗ „ bis bꝛum vel coꝛpus extẽditur ſupꝛa coꝛpus et di latat multũ abſq; eo qð imbibitur in co ⁊ abſcĩ ditur.ſcias ꝙ iũlud eſt bonũ valde.⁊ bonitas que conuenit oleo eſt inipſo.et quando ablui tur oleinn non moꝛdicat. OPperationes. ¶ Auicen. Oleum qñq; expꝛimit᷑ ex oliuis im maturis.⁊ dicit᷑ onfancinũ qũq; ex matur:qñ q;ex rubeis interill as medijs.Et huius opera tio eſt inter illas duas res. Item qũq; expꝛimi tur ex oliuis domeſticis: qũq; ex ſilueſtribꝰ q̃ᷓ moꝛdicant linguam. ¶ Onfancinũ frigidũ eſt et ſiccum in pꝛimo. Oleumautem de oliuis vltimo maturis cali⸗ dum eſt cõmenſurate:⁊ declinat ad humidita tem. Omnes aũt eius ſpecies coꝛpoꝛa confoꝛ⸗ tant. Motum alleuiant extincte ſunt. Oleum oliuarum ſilueſtrium eſt ſicut oleuʒ roſarum in plurimis intentionibo Cõſeruat ca pillos:et phibere velocitatem canicieicuʒ am miniſtratur omni die. ¶ Confert gingiue ſanguinee calluẽdo os ex eo.Cõfirmatq; dentes motos. Itẽ expꝛeſſumn de oliuisſilueſtribus immaturis contert vlce⸗ ribus humidis et ſiccis et ſcabiei. ¶ Dyalcoꝛides.Oleum qð ſit ex oliuis nõbe ne maturis eſt oleum expenſarũ.et eſt conueni ens ſanis.et ꝓpꝛie illud qð eſt notumex eis ſine putrefactione boni odoꝛis.et ex illo q; ẽhuiui modi fiunt olea aromatica.cet eſt bonũſtoma⸗ cho ꝓpter ſtipticitatẽ que eſt in eo.etreſtringit gingiuas ⁊ cõfoꝛtat dentes quando tenetur ĩ oꝛe:et pꝛohibetſudoꝛem. ¶Et oleum vetus oliuarũ maturarũ cõuenit medicinis.et om̃es ſpẽs olei ſunt lenietes coꝛ:⸗ pus.⁊ ꝓhibent aduentum frigoꝛis coꝛpoꝛi.ct faciunt ipᷣm abilem ad motũ ⁊ molliũt ventre⸗ et debilitant virtutem medicinarum vulner⸗ ¶ Et datur in potu contra medicinas moꝛti feras vt euomatur cum eis.et ſit cum boc aſn⸗ due qñ bibuntur ex eo.ʒ.ix.cum tantundeni aque oꝛdei vel aque calide laxant ventrem. et quando d ecoquutur cum ruta et bibuntur ex eo calido.ʒ.ix.conſert toꝛſionivẽtris et expel⸗ lit lumbꝛicos. ¶ Et qñ fit cũ eo criſtere cõfert colice q̃ fit ab apoſtemateinterioꝛi:⁊ opilatione q̃ fit a ſterco re:⁊ antiquũ ex eo ẽ calidius ⁊ plus reſolutiuũ. ⁊ fit cum eo cohol ad acuenduʒ viſum.⁊ ſi nõ habes neceſſario indiges eo:coque ſpᷣm donec fiatſicut mil ⁊ vtere.et virtus cius eit ſicut vir tus veteris. ¶ Etoleumoliuarũ ſilueſtriũeſt ſtipticm.iu⸗ t u Trattatus namẽtiʒ eius ẽ in medicina minus iuuamento ſupꝛ dicti olei. ⁊ iuuamẽtũ eius ẽſicut iuuamẽ tũ oleiroſaꝝ.⁊ ſtringit ſudoꝛcʒ ⁊ ꝓhibet caſum piloꝝ.et purgat furfures capitis:⁊ conkfert ſca biei ⁊ poꝛis.⁊ ꝓhibʒ canos qñ ex eo ſit collutõ oꝛis valet ad apoſtemata gingiuaꝝ. ⁊ conſert dentibocõmotis.i¶ Et iam pᷣpar ant᷑ ex ea epi⸗ thimata ad gingiuas qñ humoꝛes currũt ad cas. et opoꝛtet ꝙ accipiat᷑ lana ⁊ inuolual ſup ſtilum ⁊ madetſiat in oleo feruenti ⁊ ponat᷑ ſuꝑ gingiuasſepe donec albeſcant Capitulum. cccxxij. bice Ronder. S era. ib. aggre.capi. WVSRonger aucto.Dval.E ſi gummiex canchi ſiu Karech. Et ſunt eiꝰ ſpccies qtruoꝛ AVna eſt melioꝛ:⁊c ex terra indie.cuius coloꝛ ẽ ſmaragdinꝰ:⁊ ſicut coloꝛ melõgie.⁊ colligitur in conchijs. ⁊ figura eius ẽ rotunda.⁊ iraetura eius ẽ anguloſa.⁊ ponunt illud bomieſ in olla terrea. 2 agitãt ollã tamdiu donec figura eius rotundat᷑. Et poſi tpᷣs fit rubeum.⁊ ſecunduʒẽ ex terris arabum.⁊ ẽſecundum in bonitate.⁊ melius ex eo eſt maſculum. et eſt illud quod eſt rotundum album. 2 non facile frangibile. Et qn franguur qo eii intenius eius etenax · et qn Libanum greceꝛ latine vel thus ara fit ſumigatio cũ eo cõburit᷑ cito.⁊ terfiuʒ eſt in bonitate ſicut arabicũ:⁊ elt hũs fruſti mino⸗ ra q; iſjm:⁊ declinat plus ad coloꝛẽ acoꝛi.Et qua rtũ eſt de coloꝛe albo.⁊ qñ frangii vergit coloꝛ eius ad caloꝛẽmaſiicis.Idẽ aucto.Ga lieni.Sapoꝛ olibanieſt ſtipticus ſiipticuate multa.Ueꝝ albũ ex eo nõ habʒ ſtipticitatẽ ma nifeſtam. Uirtus eius eſt q̃ calefacit ĩ ſec o gra⸗ du.et deſiccat in pꝛimo.vñ elt ſtipticũ.Dyaſco rides ca.de olibano.hus vel olibanuʒ lacrt mis eſt arboꝛis que grece libanus dici.Qð gutem de arbia defertur candidũ ẽ.qð vero de india rufum.ſed vtrũq; maſculuʒ eſt.E ſt ter tium genus minutuzʒ valde ⁊ ruſum qð manna thuris dicit.E ſt ergo optimũ thus qð maſcu⸗ lũ dici.ſubꝛufum et rotundũ cet pigue ⁊ natura liter leue et fragile.et qð ab igne cito incendit odoꝛẽ ſuauẽ copioſe emittens. Galienus.vij. ſim.far.ca.de thure.Libanũ.i.ihus calefacti uum quidẽ eſt in ſecũdo gra.ſiccatiuũ aũt in p mo Habet aüt quid ſtipticans paucũ minime vero maniteſta eit ſtipticitas in albo fᷣm colo⸗ rem. oꝛtex autẽ eius ilipticã virtutẽ manife⸗ ſtam poſſidet.quo circa ſiccat generoſe:xvt in ſecundo graquſiccatiuum exilliat. : Pperationes Sera.aucto.Pyaſco. Abſtergit obſcuri⸗ tatẽ viſus.replet vlcera ꝓſunda ⁊ inc arnat ca. conſolidat vlcera recentia cũ ſuo ſanguine. ¶ Et qñ bibit᷑ olibanũ cõſert ſpyuto ſanguinis et abſi indit fluxum mẽliruoꝝ et cuiuſcũq; ſan guinis vndecũq; fluat:et ſanguinis qui fluit a cercbꝛo qui ⁊ꝛ meſcha:⁊ ẽ ſpecies fluxus ſan⸗ gninis nariũ.et ꝓhibet vlcera ſraudulenta q̃ fut in ano ⁊ in alijs mebꝛis.QOñ miſcei cuʒ la cte et ſit inde licinium et adminiſtrat. ¶ Et qñ admiſcet᷑ aceto et oleo.et ſit linimẽiũ in pꝛincipio foꝛmice.aufert eã.et empetigineʒ et miſcetur cum adipe anſeris et poꝛci et curat vlcera fracta ab aduſtiõeignis.et ſciſſuras pe dum que ſiunt a frigoꝛe. M ¶ Et qñ nuſcet᷑ cum pice curat concuſſionem aurium:Et qñ miſcetur (um vino dulci et di⸗ ſtulatur in aurem:confert doloꝛi eius. ¶ Et qñ admiicetur cũ chimolea:⁊ oleo roſa rum.et liniuntur cuʒ eo apoliemata calida mã millarũ quefiunt poſt partũ.tunc cõſert eis.et ipſum admiſcetur cum medic inis conferentib⸗ pulmom ⁊ emplaſtris reſoluenibo apoſtema ta interioꝛaa. . ¶ Et qñ bibit᷑ ↄfert ſpnto ſanguĩs:et diſſoluit᷑ flegma et auſert triſticiam:et auget memoꝛiaʒ Et quado bibunt de eo ſani parum melioꝛat 8 — — De Herbis eos.ſʒ ſi nimis cũ vino biberint ĩducit maniã. ⁊ ampliꝰcũ vino occidit.Et cõburit᷑ olibanuʒ qñ accipit᷑ fruſtũ ex eo.⁊ incẽdit ⁊ inflãmat᷑.et ponit᷑ in teſta ſubtili ⁊ cõburit᷑⁊ qũ comburis eu oꝑtet vt cooperias eũ aliq̃ alio vaſe:qꝛ fa⸗ cit cũhᷣ ꝙ nõ incinerat᷑.¶ Serap̃.aucto. Gal. Virtus fumi olibani eſt calidioꝛ et ſiccioꝛ vir⸗ tute olibani q̃uſq; reponat᷑ in tertio gdu.⁊ ab ſtergit ⁊ replet:: mũdificat vlcera ocſii quead⸗ modũ faciũt ſumꝰ myrrbe ⁊ ſtoꝛacis.i( Et idẽ aucto.Dyaſco. Fumꝰolibani ſedat apoſtemo ta oculi.⁊ abſcindit curſum hũiditatũ adipᷣm. ⁊ mũdificat vlcera eiꝰ:⁊ generat carnẽ in vlce⸗ rib ipſiqᷓ dicunt᷑ chilomata: ⁊ ſedat apoſte⸗ mata q̃ füut in eo q̃ dicunt᷑ kankrni. Fumus aũt myrre ⁊ ſtoꝛacis eodẽ mõ colligit᷑.⁊ valet vtõ. ¶ Et idẽ auct. Abẽ meſuay.Olibanũ deſtru⸗ ſt flegma ⁊ aufert triſticiã:⁊ auget memoꝛiam Auicenna de viribus coꝛdis dicit ꝙ cõfoꝛtat . . . . ðÿ . 8 . . .* - e 20. eſt herba fragrantis odoꝛis tyrſo ferule ſimi⸗ lis:ex qua pꝛofluit ſuccus qui oppopanacis nitulum. cccxxiij. Popanax latine.ſʒ grece panax.era⸗ clea. Arabice Jenſis vel Henſir Iſi⸗ doꝛus lib.eihymologiarum. Panax dicitur: croceus et pinguis: odoꝛe grauiset amariſſimus.¶ Dyaſcoꝛið.Eſt panax era? cdea vnde opopanax colligitur. Hec habet lo lia expanſa ſuper terram: hoꝛnibilia et aſpera vyalde in quinq; partes diuiſa.virgam longã ſicut ferule coloꝛis albi.cet ſuper eã capitella a⸗ neto ſimilia cum floꝛe mellino. Semen odo⸗ ratum ⁊ calidum. radicem vnam ſolidam que de ſe multas emittit radices albas odoꝛe gra ues et guſtu amaras. Ipſaq; radixlachrymũ emittit qui coloꝛem croceum oſtendit. ¶ Serapio libꝛo aggre.capᷣ. Henſir. aucto⸗ ritate. Dyaſcoꝛið.Arboꝛ Jenſis vel Henſir: D id eſt opopanacisplanta in hoꝛtis et pome⸗ rijs inuenitur. et eſt planta habens folia aſpe⸗ ra ſicut ſicus non magna et ſpanſa ſuper ter⸗ ram viridia rotunda:et diuiſa in quinq; par⸗ tes.ſimilia folijs ficus in ſua ſimilitudine.⁊ſti⸗ pes eius eſt longus ſimilis ſtipiti galbani al⸗ bus.ſuper quem ſunt pili albi ſimiles puluei albo. in cuius circumitu ſunt ſolia parua.et in ſummitate eius ſunt capitella ſimilia capitel⸗ lis aneti.in quibus ſunt fioꝛes croceum colo⸗ rem habentes.et habentesodoꝛem bonum.⁊ habet ſemen odoꝛiferum.⁊ habet radices mul tas egredientes ab vna radice.grauis odoꝛis. ſolida ſuper quam eſt coꝛtex groſſus amari ſa poꝛis Quod autem ex ſemine huius plante eſt melius: eſt illud quod eſt ſuper ſtipiten. ¶ Anicenna libꝛo ſecundo capᷣ.de opopana⸗ co. Opopanacum eſt arboꝛ que nõ eleuatur aterra.et ſimilantur ipſius folia folijs ficus.⁊ ſunt vehementis viriditatis rubea incita.ha⸗ bentia partes rotundas. et eius crus eſt ſicut cucumeris.ſuper quod ſunt pili puluerulenti. Et eius ſolia ſunt parua valde ſuper cuius ex⸗ tremitatem eſt coꝛona ſimilis coꝛone aneti.et eius flos eſt citrinus.et folia floꝛis ſunt boni odoꝛis.et vene ipſius ſunt plurime. ramiſi⸗ cantur a radice vna.groſſum habentes coꝛti⸗ cem.et interius odoꝛis eſt grauitas. Eius au tem gumma extrahitur cum inciſiõe ſue radi⸗ cis in pꝛimis cum crusapparet. „ H DOperationes. ¹ ¶ Auicenm. Eſt autem reſolutiuum ventoſi tatum:lenificatiuum:abſterſiuuʒ.lenificat du nices ⁊ bothoꝛ.Eiusradix eſt ad medicanduʒ oſſa nuda.et cum melle eſt conueniens vlceri⸗ bus antiquis et igni perſico:⁊ quod ſuꝑ ipᷣm eſt etiam vulnernibus et bothoꝛ.et ad ſummuʒ omnes partes eius contert vlcenbus fraudu⸗ leptis.— ¶ Et bibitur cum aqua et alcaratin.ꝛ cũ vino . ; 3 . — Trattatus ppter ptractionẽ lacertoꝝ ex percuſſione. ¶ Quidam enim dixerũt ꝙ ipſum eſt malum neruis. et videtur q ſit malum neruis ſanis ſi) ne humectatis. Et conferens eſt ſciatice: et re mouet laſſitudinem:et conuenu doloꝛi iunctu . ranun omniũ.et podagre moꝛe emplaſtri ſup ¶ Eofert coꝛroſioni dentiũ:cum eo impletur: et ſedat doloꝛes eoꝛum ⁊ cõuenit ſode et eꝑiẽ tie. et matri infantium. Acuit viſum ⁊ fit ex eo collirium.Ex folijs eius fit emplaſtrum ſuper * Doloꝛes laterisq. ¶ Et oppoponacũ cõuenit doloꝛi vtroꝛũq; la terũ: ⁊ tuſſi cũ ſint frigidi.Eius ſuccue cẽ uenit duriciei ſplenis moꝛe emplaſtri ſuꝑpoſitum et bibitum cumaceto. “ — „ ¶ Ponuntur aũt exeo decem aurei in duobs valcolis muſti.⁊ dariſicatur poſt duos mẽies et conuenit ſpleni valde. Et muitũ hoc cõuenit vdropiſi.lenit duriciẽ matricis.⁊ co nuenit guttationivꝛine.⁊ auel⸗ lana vna ex eo bibitur cum aqua calida ad ꝓp⸗ uocandũ vꝛinam et menitrua:⁊ iuuat matricẽ frigidam. ¶ Et eius fructus facit abundare mẽſtrua:⁊ ꝓ pꝛie cum abſinchio ⁊ interficit fetum: ⁊ pꝛopꝛie radix eius. Ipla nanq; facit aboꝛſum ſuppoſi ¶ Et ↄuenit pᷣſo cationi matricꝭ:⁊ exterminat vẽtoſitatẽ ⁊ duriciẽ eius.⁊ ↄuenit colice.⁊ ſol uẽdo:educit cudum humoꝛem. Et conuenit pꝛuritiui veſice ſi bibitur cũ aq̃ cartami ad rigoꝛem et ſebꝛem: periodicas.ex eo cum pice fit emplaſtrum bonum moꝛſuica⸗ mnmis rabioſi cum aritologia ad puncturas bi⸗ bita eii tiriaca.⁊ ſimiliter eius ſnccus.loco eiꝰ ponunturficus.et extimo ꝙ armoniacum elt ei pꝛopinquunn.⁊ Serapion auctoritate Galieni Radix eius eit medicina que deſiccat ⁊ calefacit.⁊ ĩ hoc eſt melioꝛ q; ipſum opopanax. Loꝛtici aũt eius in eſt virtus abiterſiua. Coꝛtex eius valet contra denudationem oſſium nudatoꝛum.⁊ nos qui dem eo vtimur in medicinis oſſium denudato rum.et in medicinis vlcerum fraudulentoꝛum quia generant ite medicine cames in vlceri⸗ bus generatione loiꝛ. ¶ E auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis. Quãdo datur c eo in potu cũ mellicrato aut vino cõlfert ri⸗ goꝛibus le. periodicarũ ⁊ coculiionibo neruo⸗/ rum et doloꝛio laterum: tuin: ⁊ diſtillationi vꝛine:e ſcabiei vellee. ꝗAI tidem auctoꝛiate Aben meſuay. Conue mit ad ea ad que iuuat armoniacum.et doſis Capitulum.cccxxiiij. 8 quam multi onomidam ap pellanerunt. Dyaſcoꝛides.ca. Ono⸗ mia virge ſunt duoꝛum palmoꝛum.æ= nodoſe.folia illi ſunt minuta ſicut lẽticule.aut rute aut anchuſe ſubaſpera ⁊ pinguia ? ſpiſſa. hanc multi in ſale componũtet comedũt ſua⸗ uiſſime. virge pꝛedicteſpinas acutiſſimas bas bet. albe ſunt et virtutis calide. ” Dperationes. Coꝛium radicis earum cum vino bibitum vꝛinam pꝛouocat. lapidem veſice excludit. QAulneribus ſoꝛdidis medicatur.cum aceto cocta ⁊ oꝛeretẽta doloꝛẽ dentiũ ꝓhiber. ¶ Halienꝰ.viij.ſim.ſar.cap.ononis.Ononis radicem habet calefactiuam iam ſm tertium gradum. ¶oꝛtex vᷣo eius maxime eſt vtilie ꝑticipans abſterſiuitate ⁊ inciſide. vnde nontantũ ceſt ab ſterſiua ſed lapidem fraciuuag. ¶ Eadẽ autẽ virtute⁊ eſcaras cito ſiſtit. vrun⸗ tur autẽ ea ⁊ ad dentium doloꝛem coquentcs in oxicrato et gargarizantes. Capitulumntacxxu. De Herbis .„ . e ℳ* notũ.⁊ eſt duplex:domeſticũ videlʒ et ſilueſtre vtrũq; ca.⁊ ſic.in.iij.gra.ſuue ſtre tñ calidius eſt.¶ Pla.Oꝛiganũ ca.eſt et ſic. in.iij.gra.E ſt oꝛiganũ ſilueſtre qð latioꝛa hʒ folia ⁊ foꝛtius oꝑatur.⁊ eſt domelticum qð vbiq;reꝑitur in hoꝛtis:videlʒ: inpꝛatis.⁊ mi⸗ nuta hʒ folia.ſuauiuſq; oꝑatur qð ĩ medicinis ponit᷑. In tꝑe ꝓductiõis floꝝ colligi:⁊ cũ flo⸗ rib in vmbꝛa ſuſpẽdit᷑ ⁊ exiccat᷑.ꝑannũ ſeruat Fo.cũ floꝛibo abiectio ſtipitibo ĩ medicinis po nunx. virtutẽ hʒ diſſoluẽdi:attrahẽdi:relaxãdi ↄſumendi.Item oꝛiganũ naſcitur in loc cul⸗ tis imer vepꝛes ⁊ frutices. Dperationes Dyaſ. Oꝛigano vᷣtus eſt ca.⁊ eius elixatura moꝛſibo venenatis occurrit cũ vino data.bi⸗ bita quoq; cũ dulcoꝛepᷣſtateffectum. ¶ Coſtam. Oꝛiganum vꝛinam ⁊ menſtrua p⸗ uocat.Uentoſitatẽ ⁊ rugitum ſtomachi ⁊ inte⸗ ſtinoꝛum expellit.⁊ maxie ſiſunt ex groſſis hu⸗ moꝛibus aut indigeſtis. Ml ¶ Qumbꝛicos ⁊ aſcarides occidit et expellit ſi ex eius apoʒimate potetur. “?JZM ¶ Maſticatũ doloꝛẽ dentiũ mitigat.ſtoma⸗ chum et epar ⁊ pulmonẽ de groſſis humoꝛib⸗ mundat.Cũ ficub ſiccis maducatum ſudoꝛẽ pꝛouocat.Coꝛpoꝛe ex eiꝰapoʒimate loco ſca: NRiganũ. Dyaſ. Oꝛiganũ eſt omnibo biemet yctericiam ſanant. ¶ Succus eius annlacte mulieris auribus diſtilatus doloꝛem mitiggat. ¶ S uccus eius bibitus viridis tumoꝛẽ fauci um⁊ vue tollit. bibita cum mulſa nigram cole⸗ ram per ventrem deponu.S erpentesquoq; fugat. ventrem temperat. ¶ Macer. Oꝛigani vires calideſicceq; legun tur. Tertius huic in vtroq; gradu ↄcedit eſſe Illiꝰ in vino curat decoctio ſumpta.Quo ſu⸗ is peſtiſeros moꝛſus ſi ſepe bibatur.Cũ mulſa ſumptũ ꝓdeſt aconita bibenti.Cũ multis alijs prot obſtare venenis. Cõquaſiata iuuat mans⸗ ſum vel ſepius hauſtũ.ydropicos repꝛimit bi⸗ bltum:ſiccatq;tumoꝛem ⁊. HWM Robe. Palladiꝰli.ij. In meſe ſebꝛua rio yltio ſerũ nõ pabuli ſectãdi ſz col⸗ ligẽdi ſemĩs cauia.Jugerũ occupant modij ſeptẽ. Scrẽda eſt aũt in terra pꝛoſciſſa poſi hoꝛã tertiã vcl ſcᷣam.cũ ros eſſe deſierit quẽ ferre nõ põt.ſʒ ſtatim cooꝑiẽda eſt añ no⸗ ctẽ. Hã ſi nuda mãſerit hũoꝛe coꝛrũpit᷑ noctis Obſeruãdũ eſt ne ante lunã.xxv.ſerat᷑.qꝛ ſic ſa tã limaces ꝑſequunt᷑. Iſið.lib.etymologiarũ. Herbũ a greco traxit vocabulũ.h̊ em̃ illi oꝛo⸗ bum dicũt. Quod cũ ſit quibuſdam pecoꝛibꝰ infcſtum:thauros tamen efficit pingues. ¶ Actoꝛ. Oꝛobum ( vt ſuꝑius diximꝰ) ipſum E · 6 .. Capitulumcexxvſ. eſt hebũ ſiue heruñ. ni naturã ſub hern cum aſpiratiõe vel erui ſine aſpiratiõe noiby iam ex magna ꝑteſuperius locis ↄgruis poſt. uimus. nõnulli medicoꝝ noſtroꝝ illud eſſe putauerũt oꝛobũ qð nos viciã dicimus. S ed Iſið hec ponit p duoba.⁊ dici᷑ a nõnullis ꝙ due ſpeci es ſunt quaſi vnius generis. vna videlicʒ ma ioꝛ que oꝛobũ vocat᷑.alia xo minoꝛ que vicia 2⁊ vulgariter necereon appellatur. Operattones. Dyaſ. Oꝛobu ofe ſiue herbũ cũ ꝑte amari tudinis eſtcalidũ. Jdᷣo ſplenũ ac renes ⁊ epar N O D E 5 2 2 humectat. ¶ Urinã ⁊ mẽſtrus teq; clarificat.nõ tñ plurimũ aſuefiat:ne foꝛte ſan⸗ pur gat. ſcabies empetigines ſanat:vulnera q̊ q; curat: cum melle impoſitũ deſiccat. Habũudanter incidit: aperit: pꝛoi cit paroti⸗ das induratoſq; teſticulos digerit. IJſaac in dietis ptiulanbo. Oꝛobũ eſt ca. in pmo g ſic.· in: i. vñ mũdificatiuũ eſt ⁊ collatiuũ mũdatũ coꝛticib iur q; ð eisfarina facto vẽtrẽ ſtrua puocat. cutẽq; gainẽ mingere faciat ¶ Aliqñ ꝑ nares ſan gui nis efficit fluxũ. farina eiꝰ cocta cũ ſepotis qð eſt ſpecies thuris ydropios yctericiſq; valet. ¶ pata vo cũ vino valet ſuꝑ rabidiſſimi ca⸗ nis moꝛſu poſita. ¶ Rurſus cu melle tẽperata lentiginẽ mũdificat vulneribo ⁊ apᷣatibo valet. ¶ Itẽcaiculoſis magnũ et iuuamentũ. y —MNK ℳ Tractatus Capitulum. cccxxvij. 6 latie.arabice ſachiliemenie. gre ce blicoci velbliton. S era. li. ag. capᷣ Sachiliemenie ſiue ſachalaiamena auct. Hal. S achiliemenie:id eſt olus iamenũ oĩbo notũ. Cirtus eius eſt frigida ⁊ humida in ij. gradu. Iſið. Olus ab alendo dictũ eit:co q⸗ pꝛimũ olenbus quondã alerent᷑ hoĩes anteqᷓ fruges ederent ⁊ carnes. antümodo cem̃ ole ribus alebant᷑ et arboꝝ pomis ſicut animalia herbis. Dicitur olus molle quoddã herbe oꝛ⸗ tulane genus.¶ Actoꝛ.Olus itaq;ʒ generali⸗ ter dicitur omnis herba pꝛecipue oꝛtulana qᷓ in cibum ⁊ alimentũ hominis aſſumit.¶ ¶Inð Iſið. Maluã ⁊ rapam:napum ⁊ raphanũ:la⸗ ctucam:paſtinacam: cepam: alliũ ⁊ ſimilia de⸗ putat inter olera. Hihilominus cum appꝛopꝛi ato vocabulo dicitur olus herba quedam ſpe cialis oꝛtulana. „. Operationes ¶ Auicẽ. Olꝰ aliameni qð eſt in iᷣo ſfᷣm Dya ſcoꝛidẽ medicine vᷣtus oĩno nõ eſt.⁊ eſt aqᷣſum ſicut attriplex qð ſapoꝛẽ nõ bʒ.Et in ̊ abun⸗ dat plus in oĩbo olenbo. Eſt em̃ vehemẽuoꝛis hũiditatis q lactuca ⁊ q; cucurbita. Futrimẽ tum eius paucuũ eſt.Eius penetratio no eſt ve⸗ lox:co ꝙ penitus nitroſitate pꝛiuatũ eſt. Ceſite Halieno frigidũ ⁊ humidũ eſt in.ij.gradu. ¶ Ex co fit emylaſtrũ calidis apoſtematibus eius radix malis vlcerib.¶ Succuseius cũ eleo roſeo ↄfert ſoda ex aduſtiõeſolis occiden ti. olert etiã tuſſi calide pꝛie decoctũ cum oleo amigdalino ⁊ aqua dulces granaii. 7 ¶Sera. auct. Dyaſ. Herba ipa comedituret mollit ventrẽ. ⁊ non eſt omnino virtus i ea ex rebus medicinalibus:⁊ habet in ſe aqueitateʒ multã pluſq; omnia alia olera.⁊ quãdo fit em⸗ plaſtrum cum ea ſuper apoſtemata calida cõ fert. ⁊ ſedat ſitim ⁊ tuſſim que fiunt a caliditate et ipſum eſtpauci nutrimeti quãdo comedit ⁊ eſt tarde penetratiõis. . (¶ Etidẽ aucto.JIſaac. Qñ fit emplaſtrũ cum radiceipſius vlceribo q dicunt᷑ faui a qubus emanat humiditas limilis melli. SS ¶ Et idẽ aucto. Habix:eſt fri. et bumiu in ſe⸗ cundo gradu. Humiditas eius eſt amplioꝛ q; humiditas lactuce cucurbite. ⁊ ſubſtatia eius eſt aquoſa non hñsin ſe groſſiciem.qꝛ eto de ſcendit ⁊ mollit ventrẽ.⁊ ideo modiceredditur nutrimentüuero. ¶ Et expꝛimitur ſuccus folioꝛum⁊ miſcet cum oleo roſarum. contert doloꝛi capuis qui ac⸗ cidit a caloꝛe ſolis. 2 ¶ Et qñ coquit᷑ herba ipᷣa ⁊ pijcit᷑ſuꝑ ipaʒ ole um amigdalaꝝ ⁊ ſuccꝰ maloꝝ granatoꝝ dulci um pfert tuſſi ſicce que eſt cum caliditate ⁊ aſ⸗ peritate pectoꝛis. ypocras.lauos.i.poꝛos pedum impoſi⸗ to eo liniri et compꝛimi credunt. Apauer latine.grece ãmo ne vl miconiũ.ara.chaxch ax vlcachuli. vlchaſchaſi. S eera.li.ag.c.chaxchax. ι auc. Dyaſ. Papaueris mk EWEte ſut ſpẽs.Hã ex eo eſt do SWy Rmeſticu Et illud ẽ papauer Capitulum. cccxxviij. albũ qð ſemĩat᷑ĩ oꝛtꝭ.cꝰ capita ſũt oblõga.⁊ ſe⸗ mẽ eiꝰ ẽ albũ.⁊ ex eo ẽ agreſte.Et ſunt eiꝰ due ſpẽs.Una ẽ hñs caput depᷣſſuʒ:⁊ ſemẽ eiꝰ eſt ni grũ.⁊ iſtðᷣ vocat᷑ papauer rubeũ.Et alia hʒ ca put lõgũ.minꝰ tñ altero.⁊ noiat᷑ ſeil.⁊ ex eo eſt papauer ↄcuſſũ.eo ꝙ ſemia eiꝰ eo ↄcuſſo cito cadũt.⁊ illud ẽ papauer nigꝝ.Et ex eo ẽ almul carã qð naſcit᷑ iuxta mare ĩ littoꝛibo.⁊ illð ẽpa pauer coꝛnutũ:qð hʒ folia alba ſilia ſolijs plã te:q̃ ðꝛ flomos.ſciſſatũ ⁊ ſũmitates altas ſicut folia papauer agreſtis.⁊ ſtipitẽ ſimilẽ illiſtipi ti.Et hʒ floꝛẽ glaucũ.⁊ hʒ ſemẽ minutũ in va⸗ ginis ſubtilibo 2 lõgis ⁊ curuis ſic coꝛnua.⁊ ſi⸗ cut bʒ fenugrecuʒ.? ꝓpter hãc caulam no ĩatu „ Kyratidos ⁊ almicõ.⁊ eiꝰ expoſitio ẽ coꝛnutu, papauer.⁊ ſemẽ qð ẽ indluluʒ in illis vaginis ẽ minutũ nigꝝ ⁊ aſpeꝝ.Naſcit᷑ in locis marinis? gaſperꝭ.⁊ lat ine vocat memit ⁊c.¶¶ Gal:vij.ſim far.c. Micon chirãtes.i.papauer coꝛnutũ no minatuʒ eſt quidẽ ſicca fructu bꝛeuẽ connexio nẽ habẽte:ſicut ⁊ fenugreci.⁊ aſſimilat᷑ coꝛnu bouino.vocat᷑ aũt ab aliquibo papauer mari⸗ num.qm̃ vt plurimuʒ ꝓpe mare naſcit᷑. Uirtutẽ autẽ habet inciſiuã ⁊ abſterſiuam.O pium au tem qð ex ſucco ipſiuſ fit fri:eſt in q̃rto ſic.i ter tio. Papauer cõponit᷑ ab aperio ⁊ vento.inde papauer qð vẽto magis aperit floꝛẽ. Idem li bꝛo vtõ. Papauer vnuʒ quidẽ eſt ixias id ẽ flui dum noĩatum.eo ꝙ cito ab eo defluũt ſemina eiꝰ.vel qꝛ ab eo cito defluit flos.Aliud vᷣo eſt domeſticũ quod eſt oꝛtenſe ⁊ excolitur. Atue roz alia duo ſũtpapauera ſilueſtria vltra hec vnũ quidẽ q̃ſi depꝛeſſaʒ hñs codiã. aliud auteʒ oblõgioꝛẽ.hoc totũ aũt eſt oblõgius ⁊ aridiuiſ buiꝰpapaueris opos.i lacticiniũ defluitnde et quidã nominãt id fluiduzʒ. virtus autẽ oim papauerũ eſt infrigidatiua. Sed oꝛtenſis qui dem.qð et calachitidam nominãt moderate ẽ ſomniferũ ſemẽ aptũ eſuiꝓpterea quidẽ ⁊ in pa nibus miſcetur id.et cum mellepermiſceẽtes co medunt.Pꝛumi vero cuius cito floꝛẽ defluere diximus:ſemẽſoꝛtiusinfrigidat.quo circa ne⸗ quaq; qͥs eo vtit᷑inceſſanter.ſicut eo qdð eſt oꝛ tenſe.attamẽ ponũt id in cibis qui cũ melle ſi⸗ unt in nitro et in panibo.Lertio vero dicti ſe⸗ men nigy exiſtẽs iamfarmacoſt um eſt ſufficien ter infrigidãs.Quarto aũt dicti farmacoſius omibꝛẽ.⁊ ᷣm ſemen:et ſᷣm codiã:et ſᷣm folia:et ſim opium.i.eius lacticiniũ vehemẽter infrigi dat vſq; ad toꝛpoꝛẽ ducẽs et moꝛtiſicationem vnde medici eſt vti co:bene miſcendo cum far macis obtundentibo frigiditatis ſoꝛtitndineʒ Eſt em̃ ex quarto ⁊ vltimo infrigidantium. Hprrationes ¶ Pandecta capᷣ.cllvi. Uirtus papaueris do meſtici dicte ſpeciei eſt q̃ infrigidat frigiditate foꝛti.et illud papauereſt qð plus ingrecitur ĩ medicinis.Unde qñ papauer ſimpliciter ponit in medicinis.illud debet intelligi.vñ valet in medicinis ſemẽ eius:ſolia:capita:et lac.Uirtꝰ eius eſt frigida in quarto gradu ¶ Serapion libꝛo aggre.auctoꝛitate. Dyaſ. Domeſticipapaueris ſemen inducit ſomnuʒ temperate quãdo pulueriſatur cum pane.aut miſcetur cuʒ melle ⁊ comeditur.ſed contuſuʒ ſe men eius infrigidat frigiditate ſoꝛti. Et guůmi eius papaueris ei ſuccuseius eſt opium. ¶ Sed ſeil.i.liquidũ ingreditur plus ĩ medicd v Mis:walet ſemen cis:folia: clacipſius.⁊ vᷣtus eo eſt virtus narcotica ⁊ moꝛtificatiua. Et ideʒ auc.Gal. Uirtꝰ domeſtici ⁊ agreſt eſt infrigidatiua.? ꝓpterea ſi co quant᷑ folia eiꝰ cũ capitibo ĩ aq:⁊ fundet᷑ eiꝰ decoctio ſuper ca put facit doꝛmire.⁊ qñ terunt᷑ eiusfolia cõtriti one foꝛti:⁊ miſcent᷑ cuʒ ſanich:⁊ fit indeempla ſtrum apoſtem atibo calidiſ ⁊ heriſipile.: datur ex eo in potu non potentibj doꝛmire. ¶ Et terunt᷑ capita papauerꝭ recẽtia.⁊ fiũt tro ciſci qͥ deſiccant᷑: reponũtur ⁊ adminiſtrãtur. ¶ Et qñ coquũtur capita papaueris in aqua: donec cõſumatur aque medietas.deinde ad⸗ miſcetur illi decoctioni mel:et iterum coquitur donec coaguletur.⁊ ſit inde lohocẽ valde bo?ęꝛ num tuſſi:⁊ ſuꝑfluitatibo que deſcendũt ad cãa nam pulmonis:⁊ fluxui antiquo mẽſtruoꝛum. quando autem admiſcemus ei acaciaʒ.⁊ xpo⸗ quiſtidos fit foꝛtius aahoc. ¶ Semen vero nigri papaueris teritur foꝛti⸗ ter ⁊ datur in potu cum vino in fluxu ventris et in curſu humoꝛũ antiquo ex matrice.Cauẽ ddum tamen eſt a nimietate vſus eius ne indu⸗ cat ſubeth:aut litargi am:aut etiam moꝛtẽ. ¶ Et teritur cum aqua.aut aqua ro.ſit empla ſtrum fronti ⁊ tempoꝛibo ad nimias vigilias: ⁊ ad doloꝛem capitis ¶ Et qn ſumit᷑ de ipᷣo opio ꝑua quãtitasſicut eſt granũ oꝛobi.facit doꝛmireꝛ eedat doloꝛẽ.⁊ cõfert tuſſi ⁊ fluxui anniq̊.⁊ decoctio papauerꝭ⸗ albi qñ abluũ cũ ea caput facit doꝛmire tem⸗ perate.⁊ ſi auqͥs vtit᷑ o nimis iducit ſubeth. ¶ Et ſi ſumit᷑ in potu cõfert moꝛbqͥ fit ab hu moꝛibo qͥ deſcẽdũt a cerebꝛo.qꝛ repellit eos.et mari e qñ ſumit̃ cũ aq̃ pluuie ⁊ vino.⁊ qñ ex eo ſumit᷑ qtitas magna facit ſubeth.⁊ poſtea oc cidit et miſcet᷑ cĩ mirra ⁊ oleo ro.⁊ croco:⁊ di ſtillat in aurẽ.⁊ ↄlert apoſtematibo ca.ocloꝛuʒ. Et qñ diſſolui cuʒ aceto cõfert heriſipile. ¶ Et qñ miſcetur cũ lacte mulieris ⁊ croco cõ fert podagre.et ſit ex eo ſuppoſitoꝝ ꝑuũ⁊ ponit in ano ⁊ facit doꝛmire.Eſt autem vſus opij in collirijs.vt dieit idem S erapion. ¶ Oyagoꝛas auteʒ phibuit vſum eiꝰ in egritu diniboculoꝝ⁊ aurii:quoniaʒ debilitabat ſua frigiditate membꝛa üla. ¶ Anderadas dixit ꝙ niſi adulterat᷑ iducit ce⸗ citateʒ quib intromitteret᷑.⁊ dixit ꝙ iuuamen tum eius ſolum eſt in odoꝛando faciens doꝛ⸗ mire.alijs vero om̃ibo modis vſus eius ẽ ma⸗ lus ⁊ periculoſus valde.ſʒ hi oẽs errauerũt.q̃⸗ niã oꝑatio cius veriſicat ꝑ experientiã. ¶ Et idem auctoꝛitate DHal.Papauer coꝛnu tum laxat ventreʒ laxationeleni. vnde abſter⸗ iuſquiamus deſiccant vlcera. git incidit 2 viſſoluit ⁊ oſminuit ¶ Hal vij. ſim. far. ca. micõ cataputicos. a⸗ dixhuius herbe cocta in aq̃ vſq; ad medietate epaticos iuuat.et flo.et fo.valde ſoꝛdida ⁊ ma lemoꝛigerata vlceraiuuãt abſcedere aũt ab eii opoꝛtet cuʒiã facta fuerint vlcera mũda.intã⸗ tũ em̃ abſtergere natura ſunt.vt ⁊ ipius mũde carnis nõ derelinquat᷑ qͥq ꝓpter nãq; foꝛtitudi nẽ nedũ ſoꝛdes ſʒetiã eſcaras vlcerꝭ auferunt. ¶ Aui.Spẽs papaueris ſunt in frigidatiue ⁊ nõ ẽ in ipᷣo cõglutinatio de q̃ ſit curandũ.ꝛ illð quidẽ qð ẽ nigꝝ:eſt ingroſſatiuũ exiccatiuum et flos eius ⁊ folia ↄferũt multũ apoſtematib⸗ ſoꝛdidis.⁊ opoꝛtet ꝙ caueat᷑ poſtqᷓ; mũdiſica⸗ ta fuerit.qꝛ abſtergit abſterſiõe foꝛti qᷣuſq; diſ ſoluit ⁊ diminuit carnẽ.⁊ ipᷣa ꝙ auferunt eſca⸗ ras aduſtas q ſunt ineis.Et qñ coqͥtur radix hᷣplãte cũ aq̃ vſq; ad ↄſũptiõeʒ medietatis.et Dat᷑ in potu decoctio eiꝰ ↄfert ſciatice ⁊ doloꝛi bus epatis.⁊ cõfert illis qͥ hñt in vꝛinis ſuis ve lut telaʒ araneã quoꝝ vꝛina eſt groſſa. ¶ Etſemẽ eiꝰ qũ ſumit᷑in potu in qᷓntitate dua rũ caſufcũ mellicrato laxat ventrẽ laxatiõe le⸗ ui.⁊ flos eius et ſo.qũ fit emplaſtrũ cum eis ad dito oleo auferunt fraudulentiã vlcerum. Sera.auc.Raſis.Opiũ ↄfert fluxui vẽtris 2 vlceribo inteſtinoꝝ:⁊ doſis ẽ ab vno dauich vſq; ad duos.⁊ qᷓtitas occidẽs ex eo ẽ.ʒ.j. ¶ Et dixit ſi det᷑ opiũ illis q̃ꝝ virtꝰ diſſoluitur ꝓter vigilias curat eos.eo ꝙ facit doꝛmire.et ſic facit reuerti virtutẽ eoꝝ.Et dixit Gal.in li. de ingenio ſanit atis.q opium mandragoꝛa⁊ ¶ Pyaſco. capit.de opio. Poteſt auteʒ opiũ lacrimas reſtringere collirijs admixtũ:⁊ circũ linitum refrigerare.et aurium doloꝛem et totiꝰ coꝛꝑis mitigare:illa videlicet ratione q̃ ſomnũ facere dicitur. Capitulum.cccxxix. Arttaria latine:? grece alſmen: aut par . temon. aut perdition. aut ſideritis. aut eraclia.aut qui aſtri agreſte.aut libati am.aut poliominõ.arabice tugregaria. ¶ Pandecta capitulo.xxix. Paritaria ſiue vt latini aliqui vuriola viridis habet virtutẽ.et non ſiccã.ſolia eiꝰ ſunt calida ⁊ ſicca in.iij:gra du.virtutem habet dyafoꝛeticam. Semẽ eiꝰ eſt frigidum ⁊ humidum.i¶ Dyaſcoꝛi.capitu. Allſmen ſiue paritaria herba eſt que naſcitur ĩ tectis aut parietiba.haſte ſunt illi minuteet ru fe Folia ſimilia allinos aſpera.⁊ circa ipᷣius ha ſtas ſemen aſperum habens rebus adherens. Virt us eſt eius ſemini ſtiptica ⁊ frigida.¶ Ha 1 R G 8 6 De Herbis lienꝰ. vi. ſim. far. e. Eliximen Ouidam em̃ ꝑdi tion nominãt. Alij aũt perthericũ.Alij aucem ſidiritem. Sunt aũt alij qui nominãt hãc era⸗ cleam ineſt aũt ſemini eiꝰ virtus expurgatiua leuiter.⁊ ſtiptica.frigida ⁊ bumida. Operationes ¶ ¶Pandecta. c. vtõ. Caritaria in teſta calefa⸗ cta ſine liquoꝛe loco dolenti ſuꝑponitur.vel eti am decocta in vino qð melius ẽ.⁊ cu furfure in vino albo aliquãtulũ acido multũ conłert. Curat etiam ſic pᷣparata paritaria frigiditatẽ ſtomachi et inteſtinoꝝet doloꝛẽ eox. ¶ Cõtra ſtrãguiriã ⁊ diſſurriã paritaria in aqᷓ ſalſa coquat᷑ ⁊ oleo ⁊ cathaplaſmet᷑. Jpa ſimili ter cocta ⁊ comeſta valet cõtra doloꝛẽ ſtoma⸗ chi⁊ inteſtinoꝝ ex frigiditate ⁊ ventoſitate Et criſpelle ex ea facte ⁊ comeſte valent cõtra pꝛe⸗ dicta Ad eos qͥ ſanguinẽ reijciunt paritaniam tere:⁊ extrabe ſuccũ ⁊ bibant. ¶ Oyaſ. Semẽeius catbaplaſmatib adbi⸗ bitũ ignẽ ſacrũ extinguit.condilomata ſpargit cõbuſtionibo medicat᷑.Lumoꝛes omes com⸗/ peſcit. Puſtulas emẽdat. — ¶ Succus eius cũ ceruſa mixta ignẽ ſacrum extinguit. et herpetas ſi vnctus ſuerit. ¶Etpodagricis medicatur cum ceroto cipꝛi no aut cum axungia apꝛino. ¶ Succus folioꝛum eius in quantitate ciati vnius acceptus tuſſientibo antiquis opitulat᷑. Tumoꝛes faucium gargariſmo aut ſuꝑunctꝰ compeſcit. Doloꝛem aurium cum oleo roſeo mixtus mitigat Bal. Demen eius ſanat vniuerſas flegmo⸗ nes in pꝛincipio ⁊ augmẽto vſq; ad ſtatum: et pcipue cõbuſtionib⸗ ſuꝑplaſmatus. Sed ⁊ ſuc cus eius igniſacroꝛ doloꝛibus aurium flegmo noſis conuenit. Suuccus eius folioꝝ tumoꝛes faucium gar gariſmo compeſcit.Et quidam medicoꝝ.His qui longo tempoꝛe tuſſierunt ꝓpinauerunt euʒ q autem abſtergat euidentem pꝛebet experiẽ⸗ nam mn vures vaſis. Capitulum.cccxxx Alma chꝛiſti latine: Arabice Pakala * S exrapion li.aggre.ca. Nachala ſiue nachla. Diuiditur diuiſionibus multʒ Nam ſunt rami eius ⁊ ſuccus ramoꝝ ipſoꝛum et ciphilones eius:⁊ ſummitates ipius ſine ca⸗ cumine. ? coꝛtex cacuminis eius.⁊ eſt kafri ⁊ re cens ex eo immaturuz qð eſt ſicut agreſta vue eſt balach. Idem auctoꝛitate Halieni. Sub⸗ v i —— Trattatus. ſeipſa ſiccioꝛ.et nõ eſt in eo humiditas aliqua. aut in potu ſumpta. Sed ſedumactinas.id eſt Et ſapoꝛ totius arboꝛis eſt ſtipticus. Uirtꝰ eiꝰ eſt deſiccatiua. Operationes . ¶ Pandecta ca. cccdxij. Confert vlcerib pu tridis.⁊ ſtringit iuncturas.etcõfert coꝛruptio⸗ ni coꝛpoꝛis ⁊ oꝛis ſtomachi applicata exterius: nucleus ſiue os dactili.qñq; cõbunit in olla ſi cut alie medicine.⁊ cum extractus fuenit ab ig⸗ ne extinguit in vino.et poſtea abluitur et poni tur loco tucie in collirijs.que ponunt᷑ in oculo et ſi nõ cõburuntur pꝛima vice comburant ite⸗ rum.Et virtus eoꝛũ eſt ſtiptica cõglutinatiua ¶Quãdo miſcet᷑ cũ lardo couenit vlceribo que ſiunt in oculo ⁊ exitui oculi ⁊ caſui palpebrarũ etincarnat vlceern. ¶Et idẽ auc.Aben meſuav. Uirtus cifilionuʒ eit frigida in fine pꝛimi gradus.⁊ ſicca in medio eiuſdem Conſert acuitati ſanguinis ⁊ colere.? ſtringit ventreʒ.et nutrit nutrimento pauco et curat doloꝛem ſtomachi. ¶ Et idẽ auctoꝛitate Raſis.Citſilio cedat flux um ſanguinis ⁊ colere.⁊ ſtrin git ventrẽ.et tar de deſcendit a ſtomachifundo:⁊ ad eius deſcẽ ſum iuuat ʒinʒiber conditum.⁊ facit ea que fa⸗ cit kafri.id eſt ſummitas ramoꝝ palmi vel coꝛi tex ſummitatum eoꝛum. ¶ Galienus viij.ſim.far.capᷣ.Finix arboꝛ.⁊ eſt palma.inix arboꝛ eſt.id eit palma ſtiptica.ꝑ⸗ ticipat virtute in om̃ibo eius partibo.ramoꝛuʒ igitur ſuccus auſterus eſt ex aquoſa ſubſtãtia tepida et terreſtri frigida cõſiſtens.ſimiliter au tem huius nature eſt.et vocatur cenogefalos. id eſt cefalionus eſibilis exiſtens. JFructus vo eius ⁊ maxime dulcis.nõ pauca ꝑticipat cali⸗/ ditate.eſibilis exiſtẽs.ad multũ ꝑuenit vſuʒ:nõ ſolum extrinſecus appoſitus vbi cõfoꝛtare qͥd ct ſiccare ⁊ cõgregare.⁊ denſare⁊ conſtringere indigemus ſed etiaʒ aſſumptus vt cibus ſimul cum alijs ⁊ iple prſe. ¶ Quod vero vocatur alacer germen exiſtes molle palme eandẽ cũ cenogefalo habet virtu⸗ tem.quod vero ẽ velut rectia eiꝰſtipticã virtu tẽ poſſdet.ſiccat aũt plus pᷣdictis ceu et conſi⸗ ſtentia ſubſtantie ſiccius eis exiſtens ⁊ minime participans humiditate. ¶ Unde multi in putridinalibus vlceribuseo vtuntur.⁊ in farmacijs colligẽtib laxis arti⸗ cuiloꝛũ ⁊ epatis ⁊ ſtomatids virtutibo extrinſe⸗ 2 Ttantia ſucd ramoꝝ ⁊ ciffilionũ ⁊ ſummitatis ẽ cus.Eſt autem tadix buius plante ſiccatiueĩm cõpoſita ex ſubſtantia aquoſa tepida et terrea Kiigida. ſed coꝛticis ſummitatis ſubſtantia ein H . ¶Rabbimoyſes ca. de palma. Coꝛpalme au moꝛdaciter virtutis.habens quid ⁊ ipſa ſtipti citatis. get ſperma.⁊ iuuat ad coitum. ¶ Auerrois in ſuo Colliget. Om̃es ꝑtes da⸗ ctili ſtipticitatẽ habẽt manifeſtã. Sʒ fructꝰ eiꝰ cum maturus aliquã habet ſtipticitatẽ.Coꝛti ces vero arboꝛis pᷣdicte maioꝛẽ habent ſtiptici tatem aliqͥ bo ꝑtibo ipᷣius. Pꝛo fructu huiꝰ lege ſupꝛa. Dactilus.in ca. cliiij. Capitulum crcxxxf. Ncium lepoꝛis herba eſt endiuie ſimilis: ipſius ſaxifrage ſimilia. Jloꝛes parue et ſemen rotundum:magis tamen q; ſaxifra ge. Paſci longitudine duoꝛũ cubitoꝛum.Aliqui nomi⸗ nant iſtam herbam domum lepoꝛis:ſiue pala cium lepoꝛis:ſiue herbam lepoꝛis. Pꝛopterea ꝙ ilta herbalepoꝛem a melancolia ſua cuſto⸗ dit. Naſcitur in locis vmbꝛoſis ſiue arenoſis Alacium lepoꝛis. Ex berbario. Pala⸗ niſi ꝙ folia eius magis acuta. radices D 3 „ A B De Herbis ¶ Pallaciiũ lepoꝛis melancolicis multũ eſt cõ ueniẽs. Uinũ decoctiõis eius valet paraliticʒ ꝛ⁊ad collcã paſſionẽ ieiune ſumptũ ¶ Radicx eius in vino decocta puocat vꝛinã. ⁊ bibitum calcalum frangit. Item potatum ſtranguiriam curat.oiſſintericis multũ ꝓdeſt radicem cum vino ſumptũ. Hec herba melan colis magnũ pꝛeſtat auxiliũ.Radice in collo pendente generat audaciam.tollitq; timoꝛem Pallacium lepoꝛis cũ vino decocta quar.ſe. tollit.⁊ omnibus paſſionibus ſplenis ſingula re pꝛeſidium eſt. Lantago maioꝛ vel arnogloſſa vel yJauinq; neruia vel lingua arietis latine grece arnogloſſos.Arabi. liſen. albha mel. Pandecta. clxij. Arnogloſſa.i.plantago. cuius tres ſunt ſpecies. Una eſt femina. cuius folia ſũt lata habẽtia quaſi fila in fractura ſua Alia eſt habens folia ſtricta que lanceola vo catur.et eſt maſculus.et habet fila vel neruos in fractura ſua.⁊ ob id quinq; neruia vocat᷑.⁊ habet ſtipitem mediũ ſeminibo plenum. fri.eſt ⁊ ſic.in.ij.gradu.Eſt alia ſpecies que vocatur planta go aquatica.pꝛo qua lege barba ſilua⸗ na. Sera. lib. ag. cap. Liſen.i. ingua arietis et eſt plantago.Et ſubiungit aucto.Dyal.di⸗ citur autẽ Arnogloſſa.⁊ eius cxpoſitio eſt ſin gua agni.Ideo ꝙ greci arnon agnu vocant: ⁊ gloſſos linguã.Et dicit᷑ etiã eptapleuros.id eſt ſeptẽ coſtas habens.nã in folijs eius ſunt ſeptẽ coſte ab epta in greco.i.ſeptẽ ⁊ pleuros coſta.qꝛ habet ſeptẽ neruoſitates manifeſtas in ſimilitudinẽ coſtaꝝ laterũ animaliũ.Cuius due ſunt ſpecies. Maioꝛ ⁊ minoꝛ.De minoꝛi in ſequẽti capitulo dicet᷑. Maioꝛ vᷣo bʒ xᷣgas aſperioꝛes:⁊ folia lata ſimilia oleribus q̃ co⸗ meduntur. ⁊ virga eius eſt anguloſa ad rube⸗ dinem declinãs.cuius lõgitudo eſt vnibꝛa, chij.ſuꝑ quã eſt ſemẽ in figura ſua a medieta⸗ teipſius ſupꝛa.Et habetradices molles ⁊ plu⸗ res:ſuꝑ quas ſunt pili albi vt groſſitudo digi ti. ⁊ reperit̃in locis lapidoſis ⁊ humidis ⁊2 val liba ⁊ oꝛtis ⁊ pꝛatis.Etilla quidẽ maioꝛ elt ma Pperationes. ioꝛis virtutis q; minoꝛ. ¶ Galienꝰ.vi.ſim.far.capᷣ.de Arnogloſſa ſiue plantago maioꝛ. Hec plãta mixte cõplexiõis eſt. Habet em̃ quid aquoſum frigidum. habet aũt quid ⁊ auſterũ quod eſt terreſtre frigidum et ſiccum quare infrigidat ⁊ deſiccat.⁊ fm am boſecunde eſt abſtantie. Quecunq; aũt cũ ſti⸗ pticitate farmaca deſiccant om̃ib malis vete ribo vlcernibus ⁊ reumatibo ⁊ putrefactionibus conueniunt. ideo etiã diſſinterijſ.nam fluxus languinis ſigunt. ¶ Er ſi qð puſtũ eſtrerigerant ⁊ conſolidati⸗ ua ſimul ſunt maloꝝ vlcerum.tam recentiũ qᷓ; veterum. In omnibo autẽ huiuſmodi farma⸗ cis vel pꝛima vł nulla vltima arnogloſſa eſt pter ꝓpoꝛtionem complexionis. ¶ Hamet ſiccitas participat ⁊ fnigiditas non ſtupefactiue.ſed ⁊ fructus eius et radices con ſimilis virtutis ſunt niſi ꝙ ſiccioꝛes et minus frigide. ſed fructus quidem plus ſubtilium partium eſt. radices vero plus groſſarũ. Ipſa autem folia herbe deſiccate plus ſubtiliũ par⸗ tium ⁊ minus frigide ſunt virtutis.eius exala⸗ ta ⁊ euapoꝛata ſuꝑſiuitate aquoſa. Jpſarum pꝛeterea quidem ergo radicibo quida ad den⸗ tium doloꝛem vtuntur maſticando.⁊ lotioni⸗ bus ipſarum decoctarum ad opilatiões ⁊ epa tis⁊ renum vtuntur eis. òòWM ¶ Sʒ ꝛ folijs ⁊ mitomagꝭ adbuc fructu. Par ticipãt em̃ hec oĩa abſterſiue virtutis:quantũ decet ea ᷣm eſſe.Et in ipſa herba putat᷑ ſuꝑan: tamen a multitudine bumiditatis. ¶ Pandecta capᷣ.vt S.Arno gloſſa.i.plãtago vtilis eſt ad ſiccandũ vulnera ⁊ mundiſicãduʒ putredinem eoꝝ.epar ↄfoꝛtat.repugnat ſacro igni ne coꝛpus ambiat.valet etia emoꝛroidib⸗ v in . * frigerat. Tractatus omnem doloꝛem qui eſt exignis aduſtioneres⸗ Succꝰeius cũ albumĩe oui ſumptus libe⸗ rat vctericũ. vtilis eſt emoptoicis ⁊ dilſinteri⸗ ra pulmo nis curat. Radix eius in aqua cocte Doloꝛẽ dentiũ mitigat:ſi os ex illa aqua lau cis.⁊ qbo fluũt menſtrua vel emoꝛroide.vulne⸗ S uccdeiꝰvalet õᷣ opilation renũ.Delet ma⸗ culas nigras.? ſtringit ſanguinẽ. Herba ipſa maſticata doloꝛẽ dẽtiũ tolli.Succ?eius da tus qrtanario ante duas hoꝛa acceſſiõis con fert. Ualet etiã ad vulnera recẽtia cũ axungia. Sera.auct.Gal.Uirtuseiꝰ eſt q incarnat. Et ↄfertvlceriba coꝛroſiuis oibus ⁊ putredini eoꝝ.⁊ ꝓpter h̊ ↄfert vlceribo inteſtinoꝝ.⁊ incar nat fiſtulas ⁊ alia vlcera antiqua.Et ſemẽ eiꝰ ⁊ radix ſunt ꝓpinqua huic vᷣtuti:niſi quia ſunt ſiccioꝛa ⁊ fſoꝛtioꝛa.Et ſemen eius eſt multũ ſub tile. radix eius eſt groſſe ſubſtantie.⁊ ipᷣa con⸗ fert doloꝛi dentium quando maſticatur:⁊ qñ fit collutio oꝛis cum aqua eus. Et ſemina quidẽ ⁊ folia ⁊ radix ſunt aperiti⸗ ua opilatiois epatis ⁊ renum ꝓpter abſterſio⸗ nem qᷓ elt in eis.niſi quia ſemẽ eius eſt foꝛtius in hoc ſatis.qꝛ in oĩbo iſ eſt vᷣtus q̃ abſtergit ſatis. foꝛtaſſe eſt ytus in hac herba dũ eſt re⸗ cẽs.niſi qꝛ vincit᷑ ab humiditateq̃ eſt in ea.vñ nõ eſt manitfeſta ſua oꝑatio ꝓpter ſuã victoꝛiaʒ bumiditatis.⁊ qñ deſiccant᷑ folia eius ſit vir⸗ tus ei ſubtilioꝛ ⁊ minus irigida.qm a quoſa ſu perſluitas qᷓ eſt in ea reſoluii et deſtrui. SEt idem auct. Alexandri. Arnogloſia reti⸗ net ventrem quando bibitur:⁊ ſit criſtere cum ea.⁊ conſert febꝛibus tertiane et quartane qñ „ . pibitur ſuccus eius. ¶ Dyal. c. de Arnogloſſea . Amogloſſa cata⸗ plaſmatibuſ adhibita ſoꝛdida vulnera purgat ⁊ reumata ſiccat.Pꝛofluentibo ſanguinem oc currit. Maculas nigras ⁊ epictidas curat.et cicatrices vulneꝝ faale vucit. Semẽ cius tun ſum ⁊ in puluerem redactũ ⁊ vulneri aſperſum ſanat. Uſtionibo ſingulare pꝛeſidium eſt. ¶Moꝛlſibo caninis auxiliũ pꝛeſtat.⁊ tumoꝛi⸗ bus ⁊ ſcroſis maxime ſi cum lale imponat᷑ Lo cta vo folia ipſius cum aceto ⁊ ſale diſſinrerijs ⁊c ili acis opitulantur.maime ſi cum lenticu⸗ la adhibeãtur vdropicis cocta ſuccurrit.Epij lent icisꝛ aſmaticis ꝓdeſt accepta. Succꝰ ciꝰ vulnera oꝛis purgat gargarimo. AQLatago minoꝛ. S era.li.ag.c.Liſen eſt platago.Luidue ſunt ĩpecies leʒ en. S ed minoꝛ habet lolia ſubtiloꝛa ?⁊ mino maioꝛ ⁊ minoꝛ. De maioꝛi iam dic tũ ra ⁊ tenuioꝛa qᷓ; folia maioꝛis.⁊ꝛ habetvirgam que inclinatur verſus terram:multos ramu⸗ los habentẽ.⁊ flos eius eſt croceus.⁊ ſemẽ eiꝰ eſt in radice lingue.i Dyaſ.capᷣ. Arnogloſ⸗ ſos.Eius genera ſunt duo. Unũ dicitur poli⸗ pleuron.E ſt etiam aliud:ſed minus. Minus vo habet minnta folia ⁊ anguſta ⁊ lenia.vir⸗ gaciꝰ multos babet angulos inclinata ad ter ram.floꝛem viridem habens.⁊ ſemen ſuꝑ ipᷣ̃aʒ virgam. Naſcitur vᷣo in cardiarijs locie. ODperationes ¶ Pyal.cap.de Arnogloſſa int. Minoꝛis plaãta ginis ſucc collutioni dat᷑ oꝛis ex ſolijs ⁊ ſanguinãtes gingiuas curat. ¶ Itẽ ſuccus tepeſactꝰſomẽto vẽtris doloꝛẽ tollit. Succus bibẽdug eſt eis qͥ purulẽta re⸗ ijciũt cũ ſan guine. In ſerpẽtis moꝛſu planta⸗ go minoꝛ trita cũ vino ſumit᷑ . ¶ Lomeſta aũt ſola vel cũ lenticula cocta et olco viridi cũ aceto diſſintericos⁊ ſiomati⸗ cos curat. Si cui vulnus ſecus oculũ vel na⸗ ſum natum fuerit: ſuccus eius cum lana molli impoſitus ꝑ dies nouẽ cnurat. = ¶ Itẽ ſucci ciꝰcocleariũ vnũ bibuum lumbꝛi⸗ cos excudit.ſilr facit piſtaura ĩ vn bilico poſi ta. Si qua duricies in coꝛpoꝛe naſcutur her B X E De Herbis bam piſtatam cum arungia ſine ſale quaſi ma lagina unpone. Succus eiꝰ in qua mulſa an⸗ te duas hoꝛas acceſſiõis potui da quartana⸗ rij⁊ miraberis eius effectũ. ¶ Ad podagrã ⁊ omnẽ neruoꝝ doloꝛẽ vel tu moꝛẽ folia eius piſta ta cũ modico lale optimũ eſt. vulnera recẽtia cũ axungia veteri curat ſic ⁊ parotid as. Si cui pedes doluerit exitinere cũ aceto impoſita tumoꝛẽ ⁊ doloꝛem tollit. Fi ſtulas tunſa ⁊ impoſita facillime ſanat. ¶ Oẽs difficultates veſice folia ⁊ radixeiꝰ po tata foꝛtiter medent᷑.qꝛ abundãter infrigidãt et deſiccant ⁊ repꝛimũt.ꝓpter quod ad vlcera maligna ⁊ reumatica ⁊ putrida iuuãt. Herba ipſa diſſintericosiuuat:⁊ emoꝛroidas repmit Vlta infrigidat ⁊ glutinat.deſiccat em̃ abſq; moꝛdicatiõe. . qð niccioꝛa ſũt ⁊ minꝰ frigida. Semẽ pᷣterea hʒ ſubuliãdi vᷣtutẽ.ſolia extenuãdi.radix im⸗ pinguãdi q̃ maſticat᷑ in doloꝛe dẽtiũ.Ad oꝛis etiã lauationẽ facit ⁊ epatis ⁊ renũ emfraſim. ¶ Multi dicũt radicẽ eiꝰ collo ſuſpenſã ſcro⸗ fas naſcinon dumttere. Nec pꝛedicta etiam Serapion refert auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis:li cet per alia verba. ¶Semen aüt eiꝰ ⁊ radix ſilia ſũt vᷣtute. ꝓpter Capitulum. cccxxxiiij. 7 Onulb vel baccã arabice.grece ſuffice⸗ re. latine platanꝰarboꝛ vel ſcotanum. Abiſciendũ ꝙ ſcotanũ qua in Nupania tin⸗ gunt᷑ panni.⁊ nos vocamꝰeã barʒi.⁊ eſt plata nus arboꝛ vt piʒꝑ ↄcoꝛdiã Auicẽne eius cap. cũ Dyaſ.capᷣ.deplacano.⁊ ꝓfert velut nuces paruas.vt Jo. Serap̃.c. de dẽti ſrigjs. Itẽ? in Dyaſco.ſᷣm trãſlationẽ arabicã ca.de Pla tano. Arbitroꝛ platanũ eſſe dulb. Itẽ Ste⸗ phan? capᷣ.deplatano.Platanꝰeſt dulb. Se rap.lłb.ag.capᷣ.Dulb.aucto.yſa ac.Dulb eſt arboꝛ magna extenſa. habẽs ſolia magna ſi⸗ milia palme man:hoĩs ſimilia folijs kerue.ni ſi qꝛ ſũt minoꝛa.quoꝝ ſapoꝛ eſt amarus ponti cus.⁊ coꝛtex ligni eius eſt groſſus rubeꝰ.Co⸗ loꝛ vᷣo ligni eius qñ ſcindit᷑ eſt mediꝰ int glau⸗ cedinẽ ⁊ rubedinẽ.⁊ bʒ floꝛẽ paruũ benem glau ci coloꝛis. In cuius loco qñ cadit nalcũ gra num aſperum glaucum vergens ad ruboꝛem. puluerulentũ in ſuꝑficieſicut granũ catapucie. becin Pyſpania vocat᷑ palma chꝛiſti.cuů qua ibidẽ tinguntur panni.ſimiliter ſolia cius ſumi lant folijs cllcboꝛi nigri.Gal.vij.ſim.far.capᷣ. de Platano inquit. Subſtancia eius eſtſrig. ⁊ hbu.nonlonge a rebus temperate cõpleuõis Dyaſco.capᷣ.de platano.Platanus habʒ vir Dperationes 45 alienꝰ. olia eivrecẽtia qñ terunt ⁊ ponũt ſicut emplaſt ꝝ ſuꝑ apoſtemata q fiũt in geni⸗ culis:ſedat eas ſedatiõe maniſeſta.ſed coꝛtic⸗ eius virtus eſt q̃ deſiccat adeo q; coꝛtexipᷣe co quit᷑ cũaceto:⁊ ↄfert doloꝛi dentiũ. Nux vᷣo cius qn adminiſtrat᷑ c axũgia:cõ⸗ fert apoſtematibo q̃ accidũt a cõbuſtioe ignie Coꝛtex eius qñ cõburitur eſt medicina delic⸗ catiua abſterſiua.Confert egritudini cũ qua eleuat᷑ cutis ⁊ cinis eius curat vulnera iu qui⸗ bus eſt ſoꝛdes ⁊ putredo ꝓpter nimis humidi — tem exiſtentem in eius loo. ¶ Et opoꝛtet ꝙ; caueatur multum apuluereqᷓ eſt in folijs eius ⁊ in fructu.quia eſt nociuꝰval decanne pulmonis. Ideo q; deſiccat multuʒ et inducit aſperitatem.⁊ nocet voci et locutio ni: et etiam vſui ⁊ audiui: ſi cadit in aunibus vel in oculis. .. ¶ Oxaſ. Emplaſt cisſedat apoſtemata cali⸗/ D da q̃ fit in genu.Et qñ coꝛtex eiꝰ ⁊ nux eiꝰ cõ⸗ burunt᷑.⁊ ſit emplaſtꝝ cum eis ⁊ adipe poꝛcina aut arietina ↄfert vlceribo putridis. Simili⸗ ter⁊ cius cinis facit ſolusbot. „ ſtringit. Canugo ſolioꝛum oculis ⁊ aunibus Trartatus 4 Et quando coquũtur folia cius recentia cũ vino. et ſit emplaſtrum cum eis:pꝛohibet cur⸗ ſum humoꝛum ad oculum. ⁊ reſoluit apoſte⸗ mata flegmatica.et quando coꝛtex coquitur cum aceto: et fit collutio cum eo:conſfert do⸗ (Et quando fructus eius recẽs bibitur cum vino conlert moꝛſibo venenoſis.⁊ quando ad⸗ miniſtrat᷑ cũ axungia curat cõbuſtionẽ ignis Et puluis ſolioꝝ eius quando cadit in oculũ gut aures nocet multũ. Similiter ⁊ puluis qͥ eſt ſuper fructü euus — ¶ Loꝛtex eius cum vino ſcoꝛpionum ictus re⸗ Capitulum 5. pꝛepoſuit ſue pa linro. ucticoſioꝛ eſt hec fru ctuq; magisrubeus.cnius nudleus non ſimul manditur. Jocũdus per ſe:atq; ſuauioꝛ vino. quin ⁊ vina ſucco ſuocõmendans. BPbprrationes. ¶Rlinius lib xxiin. Raliuri quodeſt genꝰ ſpt .l lcxxxv. Aliurus.yſidoꝛꝰ. Paliurus eſt herba iſperrima ⁊ ſpinoſa. Oloſa ſuꝑ Eſaiã le gatiõe denicit. vt pꝛo aſperitatevix tangi polũit.¶nius li xiij. Cirenaica regio lothon ne:ſemen eius afari ʒuram vocant. Contra ſer pentes efficaciſſimũ eſt Item calculoſis ⁊ tuſſi folia vim aſtrictoꝛiam babntt. ¶ Radix diſcutit pannos:collectiones vomi cas vꝛinas trahit potata. Decoctum eius in vino aluum ſutit. erpentibus aduerſatur. Radix pꝛecipue datur in vino. Gacce purga⸗ tioni mulierum pꝛoſunt.Ciliacis.diſſintericꝭ. colericis pꝛodelt:radix decocta ⁊ illita extra⸗ hit infixa coꝛpoꝛi. Atiliſſima quoq; tumoribꝰ ¶ ODyaſcoꝛið. Paliurus eſt queab alijs a cus palearis dicitur.vel cicer domeſticum vocat᷑. Folia eius ⁊ radix ſtiptice virtutis ſunt.ita vt ventrem fluentemconſtringant. In hoc quo⸗ q; dyafoꝛetice virtuti participant.vt in veſica lapides frangãt.⁊ ex toꝛace atq; pulmone ſpu tamina.flegmatica cum humoꝛe educant.Di citur⁊ lauaria.eo ꝙ pleriq; ex ea lauant. Se⸗ Men illius bibicum tuſſim cõpeſcit. Lapides veſice frangit.moꝛſibo venenatis occurrit. ¶ERius elixatura bibita ventrẽ ſtrin git. vꝛinã ꝓuocat. Uenenis acceptis obuiat. Jolia eius vt cathaplaſma impoſita curant apoſtemata ſi ſint recentia. radicibꝰ quoq; ſicut ⁊ folijs eſt virtus ſtiptica. Capitulum. taxxxvj. B De Herbis Iradix eiꝰſit pᷣcipuꝰhoĩs paſtꝰ.Eſt em̃ ogdoꝛatu iocũda:cibo delectabilis.Pal ladius li.iij.Paſtinaca vere ſerit. Pꝛimo ſemi ne ponit᷑ ⁊ plãtis loco pingui⁊ ſoluto altiꝰ pa⸗ ſtinaco.raraq; ſtatuẽda eſt robur accipiat. Pliniꝰli.xix. Lignoſioꝛa ſunt oꝛtulana q̃dã a nobis poſita in cartilaginũ genere.mirumq; ſapoꝛis vehementiã om̃ibo ineſle.Ex his vnuʒ eſt genus paſtinace ſedagreſte qð ꝓuenit ſpõ⸗ te ſchaphilinis grece dicit. Altera vero ſq do meſtica:ſeri᷑ radice vel ſemine.Pꝛimo verevl autũno vt placet bigino Febꝛuario Auguſto Septembꝛi Octobꝛi.ſolo q;altiſſime refoſſo vtilis eſſe incipit annicula vtilioꝛ yma.grati⸗ oꝛ autumno.patiniſq; maxime.Et ſicq̃ virtus ei eſt intractabile . Sera. li ag. ca. LQeʒar. id eſt paſtinaca Eſt ex ea domeſtica et ſilueſtris. Domeſtica quidẽ eſt nota.Et illa habet radicem in le ngitudine vnius palmi:boni odoꝛis.que comeditur. Dperationes Bal.viij.ſim.far.c. Staphilinũ.i.paſtinaca Domeſtica quidẽ debilioꝛ.ſilueſtris vᷣo ſoꝛti oꝛ ẽ ad omia. Domeſtica vꝛinas monet mẽ⸗ ſtrua ꝓuocat.⁊ tota qͥdẽ herba.maxime vᷣo ſe⸗ mẽ ⁊ radix Habʒ aũt⁊ qͥd abſterſiuũ in ſe.quo circa ⁊ fagedenoſa vlceꝝ qͥdẽ cũ fſolijs viridib ⁊ melle cathaplaſmant aut mundiſicant. ¶Etidẽ in libꝛo de cibis.c.de paſtinaca.Ra⸗ dices haꝝ domeſticaꝝ comedũt᷑.Alimẽtũ qͥdẽ minus rapis hũtes calefaciũt aũt maniteſte.i. in medio ſecũdi gradꝰ:⁊ humectãt in pꝛimo gꝗ/ du.⁊ aliqͥd aromatizãs:indigeſiibilitas quidẽ igit᷑ ſimiliter ipſis ineſt ⁊ als radicibo.Clꝛinati ue aũtſunt.Et ſi abundat aliquis in ipſarum vſu mali chimi generantur l ¶ Siuueſtrẽ paſtinacã qdã vocãt daucũ:ma⸗ gis vꝛinatiuũ qͥdẽ exiſtẽtz.magis aũt medicina lẽ iã ⁊ multa decoctioe indigentẽ ſi debeat qͥs comedere ipᷣm.De illa lege ca. Daucus. ¶ Dyaſco.Paſtinace vis om̃is in radiceet ſe mine cõſtituta eſt.Diſſintericis quoq; vetuſtꝭ vcilis eſt. Dentes eius radice crcumdati credũ tur a doloꝛibo releuari. Capitulum. crcxxxvij. Anis poꝛcinꝰ latine. Arabice Buthor marien. vel acharincha vel artanita. grece vero leucopodion vel ciclaminꝰ Abiſciendum q; Auicen. l.ij. ca. de Artani⸗ ta. dicit ꝙ archarincha vel artanita eſt cicla⸗ men:et eſt panis poꝛcinus. Aſtinaca domeſtica. Iſidoꝛoðt: eo ¶Sera.ibaggre.c. Buthoꝛmarien Dicit buthoꝛmarien.id eſt Ciclamẽ. Almanſor ca. de Apoplexia. In criſteri namq; quod facit ponit artanitam et buthoꝛmarien.credo ꝙ ſit erroꝛin ſcribẽdo.qm buthoꝛmarniẽ ſm Sera⸗ eſt ciclamen. Et artanita ſm Auiceunam eſt cidamen.¶ Unde Seerapion libᷣ.aggre.au⸗ cto.Dvaſco. Guthoꝛmarien.i.ciclamen.⁊ ha⸗ bet tolia ſimilia plante:que dici ciſſus.i.edera niſi quiaſunt maculata maculis albedini tra⸗ hentib.⁊ habet virgam ad nigredinẽ tenden⸗ tem ſine folis.cuius longitudo eſt quattoꝛ di⸗ gitoꝛum ⁊ amplius.ſupꝛa quam eſt flos ſimilis roſerubeus aut pinpureus. et habet radicem nigram. groſſam. rotundam.latam et pꝛeſſam ſimile rape.naſcitur in locis vmbꝛoſis.maxĩe ad vmbꝛam arboꝛum.Et incidit᷑ hec radix et ſiccatur ſicut ſquillaaa. ¶ Dyal. ca. de ciclamine fm tranſiationeʒ no⸗ ſtram. Ciclamen.i.panis poꝛcinus.ſolia habz ſimilia ciſios.⁊ vario coloꝛe picta.inte q ſunt et alba folia. cyrſus ei eſt nudus ſine folijs vni us palme.habens in ſummo foꝛes roſeos veł purpureos. cuius radix nigra eſt. intus vero alba et groſſa et lata ſicut rapa. ¶ Balienus. vij. ſimpli. farma. capit. de Cicla mine. iclaminus varius virtute eſt. etenim obſter git ⁊ incidit ⁊ attrabit ? dxaforat.palam ℳ Tractatus em̃ eſt eractiboqᷓ ßmpartẽ. Et ſubdit. Ali? ve⸗ ro cicdammus:quẽ quidã Eiſſanchomium no min ant. eo ꝙ odoꝛe ⁊ floꝛe aſſimilatur. Radi⸗/ cem inutilẽ habẽs. fructũ vero habʒ operatiuũ ſufficienter.¶ Plinius.ca.de ciclamine.Cicla men id eſt panis poꝛcinus.in folijs eſt ſimile cii ſos in figura.Et ſunt coloꝛe varia.radix nigra et rotunda. in medio depꝛeſſa Eſt ei tyrſusnu dos cum floꝛe purpureo.Eſt aliud genus cicla minis. quod appellant ciclatemon.folia habʒ ciſſos ſimilia:ſed minoꝛa haſtam groſſaʒ ⁊ no⸗ doſam.:que haſta ſi arboꝛeʒ pꝛoximã habuerit adheret illi.floꝛem habet albũ ⁊ odoꝛatũ.ſemẽ? butruoſuʒ ⁊ ſimile vuis:⁊ velut ciſſos.Guſtuʒ habens muſcilaginoſuʒ ⁊ viſcidũ.ſedinutile.lo cisaſperis ⁊ aridie naſcitur. Idem.Ciclamen ca.eſt ⁊ ſic.in.ij.gradu.qui et caſſamus panis poꝛcinus ⁊ malumterre appellatur. Radix eiꝰ tuburoſa.que quanto maioꝛes tanto melioꝛeſ ſic ꝙ ipᷣa radix recens et exſiccata magnã habzʒ efficaciam. ſed recens maioꝛem habet. Debet gutem circa finem autumni colligi.⁊ in q̃ttu⸗ oꝛ partes ſcindi.⁊ cum filo ſuſpendi.⁊ paruʒ ad ſolem ponatur:⁊ in vmbꝛoſo loco exliccetur. Habet autem virtutẽ diſſolutiuam et conſum ptiuam. Hprerationes. N¶·Pandecta:ca.xiiij.ad emoꝛroidas inflatas ⁊ nõ fluẽtes:ſed exteriꝰ apparentes ſuꝑ aſꝑgat᷑ puluis eiuswvel illiniat᷑ ex ſucco eiꝰſi interi⸗lati tantanij ciant inmodica quantitate ꝑ criſtere. ¶ Ad mẽſtrua puocanda ⁊ matricẽ mundifi⸗ candã triferã magnã reſolue in oleo muſcelli⸗ no vel cõmuni. buliat in igne cũ ciclamide et de bombace in h̊ intincta fiat ſuppoſitoꝛiu. ¶ Lontra tenaſmonẽ ex flegmate vitreo ſuc⸗ cus radicis eiꝰ cũ oleo cõi in io pomo buliat et bombix intincta ſuperponatur. Lontra vicium ſplenis.malum terre in ta quantitate mundatuʒ ⁊ contrituʒ.per ſex di es in vino ⁊ oleo moꝛetur:vt vbi marceſcãt cu ius colature addatur cera ⁊ parum aceti:⁊ de coquatur ad ſpiſſitudinem:pꝛecedentibo alijs mollificatiuis. hoc efficax eſt ſi poſtea inunga tur: vel ex ſucco eius vel ex puluere.ſi deeſt ſuc⸗ cus. conficecum oleo ⁊ cera in modũ vnguẽti ecinungeegrum ſeerrr. ¶ Contra apoſtemata ex cauſa frigida.q̃ non Pollunt rumpi pꝛe ſpiſſiudine cutis.pomũ ip⸗ mum conteratur ⁊ in oleo buliat ⁊ calidum ſuꝑ ponatur aut per exterioꝛa purgabitur. Zontrxra filtulã tenta de radice eiusfacta ſi imponatur os amplificat.⁊ os aliquod ſi inte⸗ rius fuerit attrabit vt melius cum tenaculis at trahi poterit:puluis eins carnem ſuꝑfluã coꝛ⸗ rodit.Cõtra polippũ puluis eiꝰſuꝑ aſꝑgatur ſuꝑ ſtuellum qui in naribus ponatur. ¶ Dxaſ.Radix eius cũ aqua bibita:flegma ⁊ tumoꝛes ꝑ ventrẽ deponit.mẽſtruis imperat ſuppoſita ⁊ bibita.Et ðꝛ ſiſuꝑ radices eius mu lier pꝛegnans tranſierit aboꝛſum facit. ¶Diu ꝑturiẽtiboſub femoꝛa poſita citius pa⸗ rerefacit.Lum vino bibita venenis cõtraria ᷣ quã maxie bibẽtibo lepoꝛẽ marinũ cathaplaſ⸗ matibo adhibita moꝛſus venenatos ſaluberri mecurat Clino mixta aut bibita cum paſſo aut cum mulſa aquata in modũ.ʒ.ij.yctencos pur gat ⁊ ſpleneticos.⁊ ſiin oleo calido cooꝑtifue⸗ nint vt ſudarepoſſint bonum eſt:quo ſudoꝛeĩ⸗ uenies coleram rufam deponere ¶ Succus eius melli mixtus ⁊ narib immiſ⸗ ſus caput purgat.Lunſa ⁊ ano ſuppoſita hu⸗ moꝛes deponit.Trita ⁊ vmbilico impoſita et ſuꝑ pectinem ventrẽ mollit.Cathaplaſmatib⸗ aghibita tumentẽ ſplenẽ attenuat:et ſucci eiꝰ ʒ:ij.accepte cum modico vino bec potiſſimefa⸗ cit. H ¶ Balienus. Succꝰ ciclaminis emorꝛoidas aperit ⁊ puocat violẽter ad egeſtionẽ in licinio appoſitus.ita aũt ⁊ cũ his q̃ in ſclirata ⁊ ſcroſu las:et om̃es alias duricies euapoꝛẽt.Opoꝛtet aũtivt puto)eſſe bibendũ aquam eius vſq; ad tres.ʒ.vel cum vino dulci vel cum mellicrato: Et ſubdit.Eſt alia ſpẽs ciclaminis cuiꝰradix ẽ inutilis.fructꝰ vero eſt oꝑatiuus ſufficienter.qᷓ circa ⁊ cuʒ vini albi ciatis duobus bibitus plu ribus dieb ſanat ſplenes.mouens ⁊ vꝛinas et ventrẽ ſubducens. ¶ Auicẽnali.ij.ca.de Artanita.i.panie poꝛci⸗ nus.Artanita illud quod de ea adminiſtrat᷑ ẽ radix eius que eſt inciſiua:reſolutiua.ꝛ eſt bo⸗ na doloꝛibo iuncturaꝝ.⁊ vtriuſq; anche.: ſacit ſternutationẽ.⁊ vehemẽter aperit opila tioneʒ et cõſtrictionẽ narium ⁊ colatoꝛij.et cõſert ſin⸗ gultui.⁊ eijcit ſemen. Et eius decoctio valʒ pũ⸗ cturis venenoſis.⁊ ſimiliter ſyrupus eius loco eius ponitur in iuuamento quod efficit vene⸗ nis equale põdus de ariſtologia longa ⁊ ſemi ne citri ⁊ mentaſtro. ¶ Johãanes mel.c.de artanita.Artanita ẽ pa nis alcuruit:vel panis poꝛcinus.⁊ ab alijs pa/ nis fauni ðꝛ.⁊ inueniũtur ex co parũ ⁊ magnuʒ Magna aüut radix eſtin modurape rotunde: cuiꝰ ꝑs exterioꝛ eſt terrea nigra.interioꝛ auteʒ alba.Et eleuãtur radices ſuꝑ frondes ⁊ fioꝛes fm ſemitã violaꝝ ſubalbidarum ſine eleuatio ne ſtipitis ſupꝛa radices.Paruuʒ ainẽ habz ra dices ſubterraneas plurimas in modum auel lane:⁊ cicerum. a.⁊ ſic. complexionis eſt in π Ie 2— ☛ . O¶ Igdem Johãnes meſ. Solutie educit ſie gma muſcilaginoſuʒ ſumptũ ⁊ ſuppoſitũ:te in pꝛĩcipio tertij gradus.⁊ eſt inciſiuũ ſubtilia tiuũ.calefactiuũ.reſolutiuũ:abſterſiuũ.mũdi⸗ ficatiuũ.⁊ aperitiuũ opilationũ.Et ẽ ex rebus ſudoꝛem exuberare facientibo.⁊ ex maxie mun ficantibo cutim:et reſoluentibo feditatem eius. ¶ Et dixit S erapion. Accipe ſuccis eiꝰ.ʒ. iij.⁊ diſſolue cum ʒuccaro ⁊ coque vſq; ad ter⸗ tiam partem.et ꝓpinetur in mane.eſt enim me dicia certa ad yctericiaʒ.Et dixit grecus.Suc cus eius cum mellicrato aut ſecaniabin.et ꝓ⸗ pꝛie de quolibet partes equales cocteꝛ ſumpte fm ſuperioꝛem decoctionẽ ſunt medicina exꝑ ta ad yctericiam citrinã.Ponit q̊ʒ meſ.in eodẽ capitulo duas deſcriptiones vnguenti dearta nita.quas ibi require. ti am linitũſuꝑ femur.Et cõfert coliceflegmati⸗ ce.⁊ ei que fit ex retentiõe fecis.⁊ ẽ ex rebʒ mũdi ficantiba caput ⁊ oculos.⁊ ꝓpꝛie purgat caput purgio ex eo facto.⁊ abſcindit emigraneã frigi dam ⁊ ſodam.⁊ cõfert tremoꝛi.⁊ paraliſi. Pc¶Et ditcitur ꝙ ſi ſuſpẽdat᷑ in collo mulieris ra dix eius ipᷣa nõ concipit.⁊linit᷑ ex eo anus ⁊ cõ fert egreſſui eius. 2„ De herbis Deg latie. ara. Pinuſer grece petere . bon vel pentaboeam. vel pernia vel gli kiſide. Sera.li.ag.c.peonia.auc.Dya ſco. Peonia eſt arboꝛ.⁊ eiꝰ due ſunt ſpẽs.ſq;. maſculus ⁊ femia.Et maſculi ſunt folia ſimilia folijs nucis.et radix eiꝰẽ groſſa ſicut digitꝰ:et lõga lõgitudie palmi.coloꝛ eiꝰ ẽ albj. JFemine vero folia ſunt ſimilia folijs ſmyrnion.et ſuper ſummitates ramoꝝ eiꝰ ſũt ſicut camerule.et ap parẽt in eis ꝗᷓna rubea ſicut ſanguis parua ſi⸗ milia granis granati.Et inter illa grana ſũt ſe mina nigra ſeu purpurea.et radix.ipſius ẽ ra⸗ moſa ⁊ radices eiꝰſunt ſiles glandibi.vij.vel viij.ſiles radicibo affodilloꝝ. Idẽ aucto. Gal. Sub ſtãtia eius ẽ ſubtilis.⁊ ſapoꝛ eiꝰ ẽ ſtipticꝰ pauca ſtipticicate cũ dulcedine.et qñ diu ma⸗ ſticat᷑ apparet ĩ ea acuitas ⁊ moꝛdicatio ⁊ ama ritudo pauca virtꝰ eius eſt que calefacit cali⸗ ditate pauca.et deſiccat deſiccatione foꝛti. ¶ Auicem.li.ij.c.de peonia.Peonia alia ẽ ma ſculus ⁊ alia ſemina Maſculus quidẽ radices hʒ albas groſſas vt digitũ.ſtipticũ habẽs gu⸗ ſtum.et femia hʒ radices in plurimas ꝑtes di⸗ uiſas et ramos.eſt ca.et ſic. vehemẽter. In ipa ſunt exiccatio et ſtipticitas cũ reſolutiõe et ag tione ⁊ ſubtiliatiõe et inciſione et abſterſione. Et qñ maſticat᷑ vna hoꝛa apparet poſt eã acui tuas ad ſtipticitatẽ declinãs.¶ Iſidoꝛꝰ.Peo nia dicit᷑ a peone medico a q̊ͥ inuẽta ꝑhibetur. Hãc quidẽ glikiſidẽ vocãt.eo ꝙ dulcis ſapo⸗ risſit.vel penterobinã a numero granoꝝ.vel vt alij dactilos a ſimilitudine digitoꝝ.naſcit᷑ aũt in inſulis.i¶ Ex herbario.Peonia in ſum⸗ mitate hʒ maligranati magnitudinẽ q̃ noctu lu cet q̃ſi lucerna.et hʒ gnũ cocti ſimueʒ.noctu a paſtoꝛiba iuenit᷑.res eſt ſaluberrima. Dperationes ¶ Pla.ſeonia ca.eſt etſic.i.ij.gra.Hec ↄtra epilentiã hʒ vᷣtutẽoccultãcollo patiẽtꝭ ſuſpẽeſa vt teſtat᷑ Jal.de q̃dã puero.cꝰ collo dũ ſuſpẽ⸗ ſa erat nõ paticbat᷑.ea vero ſublata moꝛbo af⸗ fligebat᷑ Sʒ qͥdã dicũt h̊ nõ de q̃libet veꝝ eſſe ſed de quadã ſpecie tm̃.Ad idem valet puluis eius datus in ſucco pigani.Cõtra paraliſiʒ da tur ſuccuseius cũ vino decoctionie ca ſtorei. Cõtra ſtrãguiriã et diſſurriam datur vinum decoctionis eius pulueris. ¶ Conſtã in libꝛo graduuʒ. Peonia eſt in. ij. gra.ca.et ſic.Quidam habet ponticitatis.⁊ qͥ dam dulcedinis. Qua maſticata ſentitur ĩ oꝛe ꝗamaritudo modica cum aliquanto acumine. Vnde pꝛouocat menſtrua cum melle bibita. Epatis et ſplenis opilationem cum acumine aperit ventrem. cõſtipat cum ſua ponticitate. Jdeoq en vino bibit oxarniã minteſtinis aa rat.epilenticos quoq; iuuat —2 Auiẽ: Peonia ẽ ca.⁊ ſic.vehemẽter. In ip̃a ſunt exſiccatio ⁊ ſtipticitas cũ reſolutõe ⁊ aper tione ac ſubtiliatione ⁊ inciſione ⁊ abſterſione et qñ maſticat᷑ apparet poſteã acuitas ad ſti⸗ pticitatẽ declinãs· Abſtergit veſtigia nigra ĩ cute. cõfert podagre.cõfert epilẽtie:ta q; etiaʒ ſuſpẽſa. Et vt inqt Judeꝰ qdã: ſuffumigatio facta cũ eiꝰ ſemĩe cõfert demoniacis ⁊ epilẽti⸗ cis:et ſanat eos.Ego aũt dico ꝙ hec ẽtoꝛſitã ſpecies peonie romane. Nãilla q ex India fer tun ad nos nõ habet effectũ in H caplo. ta tem pꝛebet. ¶ Et bibunt de ſemine illiꝰ.xv. grana cũ vino aut mellicrate.⁊ cõferũt incubo valde.Naturã retinet decocta cuʒ ſyrupis ponticis.ꝓhibetq; materias effuſas ad ſtomachũ.et moꝛdicatio nem ipius. Radicx eiꝰ ↄfert vyctericie.⁊ aꝑit opi lationẽ epatis. Potꝰeiꝰ vꝛinã ꝓuocat.⁊ eiꝰ de coctio cuʒ vino ventrẽ ſtringit ⁊ puocat. De radice ipᷣi c;titas auellane ↄfert doloꝛi renuʒ ac veſice. Grana eiꝰ cũ vino cõferũt pᷣfocatiõi matricis.⁊ abſcindunt fluxum ſanguinss. ¶ Dyaſ. Ceoniã gideõ dactilicuʒ vocat:⁊ ta⸗ dicẽ eiꝰ peoniã.haſtas hʒ cũ ramulłlõgas dua bus palmis.⁊ ẽ maſculꝰ ⁊ femia. Maſculꝰ hʒ folia iunci regali ſilia.ſemĩa vᷣo folia diuiſa ⁊ ĩ ſummo emittit ex ſe virgas qſi cucurbitag c / riolas.folliculos hʒ velut amigdala.in quiba ẽ ſemẽ diuiſuʒ ⁊ minutuʒ ac rufuʒ malogranato ſimile.ſʒ in medio ſunt quiq; velſex grana ni⸗ gra ⁊ ſubpurpurea.radix maſculi groſſitudinẽ bʒ digii duo bo palmis.lõga ⁊ guſtuſtiptica. Feia v radicẽ hʒ ſicut balanꝰ in ſexvelĩ viij. partes diuiſaʒ affodillo ſimilẽ.⁊ illa ðꝛ pionia de qua in ſequenti caplo dicet᷑. Datr hec mulieribo vt facile purgari poſſint ĩ modũ amigdale.cum vino bibita doloꝛẽ ĩtra⸗ neoꝝ cõpeſcit.yctericis ac nefreticiſ⁊ veſice do loꝛibus in vino elixa ⁊ bibita maxie ſubuenit. ventrem abſtinet:ſtomachoq; comeſta ſani⸗ ¶ Stom aticꝭ doloꝛẽ tolli.⁊ ab infantibo co melta initiũ calculoꝝ excludit.nigꝝ ſemẽ acce⸗ ptũ lõgiꝰ arcet pᷣſſura ſomnioꝝ ⁊ offocatõnes ¶ Radix mẽſtrua multũ mouer Cũ amigdalo vo imulſa potata epar purgat.renes ↄſtipat. ¶ Et qꝛ ſtiptica ? cõſtringit veẽtris reuma cuʒ ino auſtero cocta ⁊ potata:Integra voher⸗ ba foꝛtiter deſiccatiua ẽ.ita vt radix eiꝰappenſa pueros epilenticos ſanat.E ſt em̃ vᷣtus ſepto⸗ m eris huiusherbe deſic.⁊ ca.nõ maniteſte. Capitulum. crrxxrix. 67 7 195 lern nn — Jonia. Sera.auc. Dyaſ. Peonia.ſ. pionia.⁊ ẽ arboꝛ.⁊ eiꝰ dueſũt ſpẽs.ſc maſculꝰ ⁊ femia.Et maſculi ſũt folia lilia ſolijs iũcꝭ. ⁊ radix eiꝰẽ groſſa ſicut digitꝰ: ⁊ lõga lõgitudiepalmi.coloꝛ eiꝰẽ albo. Femiĩe do folia ſũt ſilia ſolijs ſmirniõ.⁊ ſuꝑ ſũ mitateſ ramoꝝ eiꝰ ſic camerule.⁊ apꝑent in eis ꝗẽna ru⸗ bea ſiẽ ſãguis ꝑua ſilia qnis ẽnati.⁊ inter illa Sna ſũt ſemia nigra ſeu purpurea.⁊ radix ipᷣiꝰ eſt ramoſa. ⁊ radices eiꝰ ſunt ſiles glandibꝰ O perationes Bal.vi.ſim. far. ca.de Pionia. glikiſide. ſiue pionia quã pãtaterã vocãt.rad icẽ ſtipticantẽ hʒ cũ q̃dã dulcedie ampliꝰ aũt maſticata lõgo tꝑeapparet in ea acumẽ cũ paueꝗ amaritudie et cũ acredine ꝓpterea igitur meſtrua mouet ⁊ vꝛinã qñ bibũ in q;titate vniꝰ amigdale cum mellicrato terere opoꝛtet ⁊ ꝑtractare.⁊ ita em⸗ plaſtrata purgat opilatum epar : renes.ſjj hec quidẽ inquãtũ acris ⁊ amara ſacere nata ẽ.in quãtũ vero aliqͥ d ſiipticitatꝭ hʒ.iſquidẽ qͥ fᷣm ventrẽ fluxꝰ habẽtes ſm veritateʒ ſiſtere apta eſt cum vino ſtiptico potata.et virtus eius eſt multum deſiccatiua.et ꝓpter hoc ſperamus ꝙ; qñ ligat᷑ in aliq̃ re et ſuſpendit᷑ ad collu infan⸗ tis epilentici ꝙ ſanatur. D De Herbis ¶ Et ego qͥdẽ vidi pue octo meſibe neqq; oc⸗ cupatũ ex q̃ potari cepit radicẽ.vt ãt decidit q̊⸗ quo mõ a collo qñ erat applicatũ ſtatim fuerit epilẽticatꝰ. Alia iteꝝ ſalubꝛiter ſe habebas. ¶ Uiſũ ãt fuit mibi vt iteꝝ auferret eã cã experi entie ⁊ ita ſaciẽtibo qð iteꝝ fuit occupatꝰ.rõna⸗ bile ẽ ů̊ vt aut aliq ꝑtes radic affluẽtes.dein⸗ de attracteꝑ anhelituʒ ſanarẽt.ita patiẽti aut loca aut ipo aere mutatoꝛalterato a radice.ſic em̃ yrinꝰliquoꝛ ↄfert gutturi flegmonẽ patiẽti ¶ Et torꝛeſact malachiũ.i.nigella maniteite catarros ⁊ coꝛiʒas deſiccat:ſi qͥs ligãs illud ĩ pãno raro attrahit frequẽter ꝑ nares calidita tẽ q̃ exeo.i¶ Et ſilr ſi accipiat᷑tuũ lane:⁊ pᷣcipue illiꝰ lane q̃ reperit ĩ ↄchilijs marinis.ſ.purpure is ⁊ tigat᷑ tietura q̃ ðꝛ ꝗna.deinde ĩuoluat᷑ iſt ᷣ filu ĩ collo vipere.⁊ ſtrigat᷑ donec ſtrãgulet᷑ vi pera cum eo.deindeſilũ inuoluat᷑ circa collum babẽtis ſquinãtiã. aut illð q̃dcãq; apᷣa ĩ guttu re aut ĩ collo videb ex ̊ magnũ mirabile iſtiꝰfi li.Sʒ h̊ qͥdẽ foꝛte ſemotius alibitractabimus ¶ Pione vᷣo ↄplexionẽſciẽdũ ẽ ſubtiliũ ꝑtium et ſiccatiuuʒ.nõ tñ inſigniter calidã:ſed vel cõ⸗ menſuratam vel paulo quodammodo ¶ Auice.de viriba coꝛdis dicit ꝙ ↄſoꝛtat coꝛ. Pauluscapit.de Pionia: dicit ꝙ eſt calide⁊ ſiccecõpꝑlexionis in ſecundo grau. 3 Capitulum. cccxl. Etroſilinũ. Iſi.inli.ethyv.vi.Petroſili num ðꝛ eo ꝙꝙ apio ſit ſilis. et naſcit ĩ pe tris mõtiduſq; pꝛuptis.qñ nos dicere poſſamus petrapiũ. Silenon em̃ grece apiuʒ Dicit᷑:ſj eſt ſũmũ ac ꝓbabilemacedonicũ guſtu ſuaue:⁊ odoꝛe aromatico.i¶ Pla. Petroſili⸗ nũ ẽ ĩ.iij.G.ca.⁊ ſic.Eſt ãt duplex.domeſticũ et agreſte.uiꝰſemẽ maxie cõpetit vſui medicie Dperationes. ¶ Plinius l.xx. Petroſilinũ appellãt quoddã genus apn in ſaxis natum ad vomitas coclea ribus binis oim ſucco marubij ad ciatuʒ et aq̃ ca.tribus ciatis pꝛecipue. ¶ Dyal.etroſilinũ in macedonia naſci ru pis vel in ſpelũcis.ſemen eius eſt minutuʒ ane to ſimile.odoꝛatũ ⁊ viſcidũ et aromaticũ: Cir⸗ tus ẽilli diuretica. Mẽſtruis imperat.vꝛinam abundanter ꝓuocat.maxiĩe cũ vino datũ ĩfla⸗ tiones ſtomachi et colli cõpeſeit deſiccãdo ni⸗ mis et caleſaciẽdo:toꝛtiomib q̊ʒ ſubuenit.diu reticis etiam miſcetur antidotis. ¶ Cõſtat inli.ꝗduũ. Cetroſilinũ dicunt apij genꝰ.qð calidũ ẽ ⁊ ſiccuʒ in fine tertij gradus ¶e uñ Bali. Petroſilinũ inqͥt cathaplaſmatũ puſtulis aut moꝛſee vel ſcabiei ea mire mũdat ¶ S emẽ eiꝰ vꝛinã ⁊ mẽſtrua ꝓuocat.ventoſi tatẽ ⁊ infl ationẽ diſſoluit.valet hydropicis et periodicis febꝛibo.doloꝛẽ renũ ⁊veſice ampu⸗ tat:epar mũdificat.opilationẽ aperit.maxie ſi fuerit in renibo:ventoſitatẽ colice paſſionis di/ ſoluit.Lulueſuppoſitũ mẽſtrua puocat:⁊ ſecũ dinam et moꝛtuũ fetũ expellit. yſaac.Petroſilinuʒ ca.ẽet ſic in fineij gra. Idcoq; diureticuʒ ẽincidẽs vꝛinã ⁊ mẽſtrua locans.ac ventoſitatẽ diſſoluens et inflatio nẽ. Eathaplaſmatuʒ ſuꝑ puſtulas ſcabiem ac moꝛfeam miro modo mundiſicat.vnde fit hy dropicis iuuatiuuʒ.et ꝑiodicam febꝛeʒ patienti ———————— „ bus. Renum doloꝛẽ ac veſice placat.quia coꝛꝛ poꝛis poꝛos aperit.viaſq; raticat ⁊ humoꝛes extenuando cum ſoꝛde ⁊ vꝛina proijcit ¶ Epar ⁊ vulnera mundificat:⁊ opilatiões eo rũ aperit.ſecũdinã ⁊ fetũ moꝛtuũ expellit.Quo etiã potui dato mundiſicat groſſos humoꝛes ¶ Plateariꝰ.Cõtra eaſdẽcauſaset eodẽ mõ valet q̊ peucedanũ.et cõpetẽs ſit de domeſti⸗ co ſalſamẽtum. Herbaq; ipa ibidẽ poſita dige ſtionẽ cõfoꝛtat:ventoſitatẽ excludit. ¶ Bartholomeꝰĩ li.de ꝓpꝛietatiboreꝝ.Petro ſilinũ ẽ herba oꝛtẽſis odoꝛata.ſic ðꝛ eo ꝙ ĩ pe tris ⁊ loc petroſ ſepe oꝛiat᷑ Eiꝰſpẽs ſunt ples ſ optimũ c macedonium ſuaue guſtu et odoꝛe. F — ð 2 ℳ Trattatus Itemxvxt dicit Iſi. aromaticumẽ vſus cig cq/ S Venit eſui ⁊ etiã medicinis.Eſt em̃heibꝗ cali⸗ da ⁊ ſicca ⁊ multũ diuretica.aꝑitiua.dunſius. ct cõſumptiua.⁊ a ppetitꝰ excicatiua. ideo lapi Iclinopodium.Dyal.ca.de clinopodio Frutex ẽ ſarmentoſa duabo palmis aſ cendẽs de terra.naſcit᷑ locis ſaxoſis.folia hʒ ſi dẽ frangit.mẽſtrua educit.hydropicis ſubue⸗· milia herpillo.⁊ floꝛẽ pꝛaſſio ſimilantẽ.⁊ alio nit. opilatiões ſplenis et epatꝭ aperit.? ad mul tas alias paſſiõeſ vʒ. vt diciſt Pli: Dya. ? Pla. ¶Pandec.ca. ccccclxxiij. Detroſilinuʒ d/ dam eſt domeſticũ.qᷓddã ſilueſtre:qð vocatur macœdonicũ deq̃ inferiꝰ dicet᷑ de S. Szʒ do melticũ omibo ẽ notũ.cuiꝰ virtus ẽ diuretica. BSatis meitruis imperat. Inflatiões ſtoma citollit. Calefaciendo et ſiccãdo toꝛtionibus ſubuenit. Et ex eo fit cõpetẽs ſalſamẽtũ vnde digeſtionẽ cõfoꝛtat:⁊ vẽtoſitatem excludit.Et yaglet ad omnia ad que valet ſilueſre. ¶ Halie. viij.ſim. farma. ca.petroſilinũ. Petro ſilini ſeinen elt maxie vtile.extrahit᷑ ab berba.⁊ ſiir radicibo ſimilis. debilioꝛis vo virtutis. Eſt aut ſicut in guſtu acre cũ amaritudine.ita et in operationibo.ſimile tamen in edendo.⁊: ꝓpterea menſtruapuocat copioſe Eſt at et ventoſitatũ deſtructiuũ.erit autẽ A ipm tertij dus calefacientiũ et ſiceamiũ. noĩe vocaĩ᷑ pes coꝛuinꝰ.Gal.vij.ſim.far.ca.cli nopsdiũ. calideẽ ᷣtutꝭ nõdũ cauſiice.Eſt aũt et ſimpliciũ partiũ ſᷣm ſubſt antiã. Ponet vtiq; quis.iij.ẽ.in calefaciẽdo et ſiccando. Hoprrationes ¶ Dyaſcoꝛi. Nerha ipᷣa bibita et cocta moꝛſi⸗ bus venenatis occurrit. . ¶ De alto cadẽtibo opitulatur.ſtran guſrijs pᷣ ſtat effectum.mẽeſtruis imperat.aboꝛſum facxit ¶ Auicẽ.li.qj.ca.de pede coꝛuino.Cõſert ſolu tioni antique.⁊ cõfert colice.⁊ efficit operatio⸗ nem hermodactiloꝝ abſq; nocumento. ¶ Paulus ca. de pede coꝛuino. Medetur do loꝛem imcturarũ:cõſoꝛtando mẽbꝛum:et ma⸗ teniam reſoluendo. Es coꝛuinꝰ latie. grececlinopodiũ:vxel . D potui data:acrocoꝛdinas multis diebo follit. vꝛine difficultati tardiſſimi tempoꝛis medetur Flos eius lectipedi ſimilat᷑vnde⁊ nomen ſum . BDe Herbis Es colũbinus.vel pes colũbi.eſt tripli is generis.Eſt vnũ genus qð vocatur amomü latine et grece.ſed arabice ha⸗ menie. ⁊ eſt aliud genꝰ hũs folia rotũda parua Diuiſa magnis ⁊ ꝑuis inciſuris ſtipites ſubti⸗ les ⁊ bꝛeues.coloꝛis ſubrubei.habẽtes nodos raros.in qͥ ba ſunt duplicia folia ⁊ ſemina tria vel quattuoꝛ vel quĩq; ↄiũcta.in medio ẽſicut acus Eſt aliud genꝰ qð vocat᷑ anagiros.deq̊ ait Galie.vi.ſim.far.c.anagiros.Anagirꝰ fru⸗ tex eſt fetidus et acris dyafoꝛetice⁊ calefactiue virtutis eſt.att amẽ viridia folia ꝓpter humidi⸗ tatis admixtionẽ minꝰ acria ⁊ depꝛeſſiua dyxa foꝛantiũ ſunt.ſicca vero inciſiue et ſiccatiue ve⸗ re eſt et coꝛtexipſiꝰ radicis.ſemẽ vero magis ẽ ſubtilium ꝑtium.ſʒ etiꝗ eſt vomitiuũ. Pbhprerationes NBalienus. Elixatura ſeminis eius accepta flegma deponit.Oxilabo vno cuʒ mulſa acce pto flegma deponit.Oxilabo vno cũ mulſa ac cepto colerã ⁊ flegma deponit.qñ ſumunt᷑ cuʒ ag eto in potu attenuant ſpꝛlenen. ¶Et qñ ſuſrumigantur cum eis mulieres ha⸗ bentes ſuſtocationem matricis cõfert eis ¶(¶ ¶ St ille fumus excludit ſecundinã.? quando fumigat᷑ epilenticus excitat eum. Capitulum. cccxliij. Elicinus ſᷣm Dyal.herha ẽq̃ naſcit᷑ ĩ triticea ſegete ⁊ oꝛdeacea cũ laminis ſi ue fibꝛis ſemine plenis amara flauis baccis ſilib. NHaſcit᷑ cũ plurimis ⁊ tenuibus ra mis.tolia hʒ pulilla.⁊ granula in follicuis tri⸗ na ſubꝛuſa⁊ amara valde.que hoſtro ydeoma te vocatur luparia vel faba lupi. Pperationes (¶ Dicit᷑ ↄceptũ necare ⁊ mẽſtrua puocare.hec herbo noĩat᷑ab Alexãdro.i¶ Gal.vi.ſim.far.c. vdiaſmũ pelicinꝰ vel vdiaſmũ.buiꝰ fruticis ſe mẽ rubicundi coloꝛis eſt.amaꝝ aũt ⁊ ſubacer⸗ bũ aparet.vnde expurgat opilationes ĩviſce⸗ ribo. Idem em̃ faciunt rami totius fruticis. dEplos ſeu peplum:pm q̃ſdã ẽ eͥuocuʒ » ad illud mulieꝝ.? ad manutergiũ.⁊ ad äddã genus cardui. incuius ſũmitate naſcũtur q̃ſi folia ſubtiliſſima.q cũ qlibet ipul⸗ ſuventi volant per aera:ſed falſo.qm̃ peplos ſm Dyaſ.in ꝓpꝛio capitulo.E ſt frutex plena la crimo albo.folia minuta habẽs ſicut ruta:ſed latioꝛa. Cleꝝ omnis frutex obꝛotunda ceſt et in terrã ſpanſa.ſub qͥb folijs ſemẽ eſt minus ro⸗ tũduʒ ⁊ bꝛeuiꝰ miconio albo.nã multum ſemen x n — 8 N . 2 264 — Habet. ſadix eis inutilis ẽ. naſeit vero in oꝛtis ⁊intra vites.⁊ a parte arearũ colligit᷑.⁊ ĩ vmbꝛa ſiccat᷑.ita vt aſſidue moueat᷑.¶ Gal.in li.dina midiaꝝ ait. ꝙ eſt eſula. 2;ᷓ videt᷑ dicerein lib. vij.ſim.far. Hã dicit Peplus. Quidã aũtmi⸗ con.i.papauer ſpinoſum dicunt et hic fructi⸗ culus opiũ hʒ ſiłe titimallo.⁊ in alijs purgãdo Ulrilli ꝛ0 ᷓlege caplin. clrxvii·de E 2 Pperationes. ¶ Dyaſ.Elixatura ſeminis eius accepta fleg⸗ ma deponit. Qxifabo vno ciz mulſa accepto coleram et flegma deponit N Et iuſſellis miſcetur:et ventremſoluit.Alij in ſole componunc. Entaphilon. Iſidoꝛ?libꝛo. x.etbymo. 8 Pentaphilon a numero folioꝛum ẽ di⸗ cca.vnde et a latinis quinq; folium eſt vocata. herba videlicet adeo munda vt olim puriſicationi et tempus adhiberi a gentilibus eſſet ſolita.¶ Plinius libꝛo.xxv. Quinq; ſoli⸗ um nulli eſt ignotu. cum etiam fraga gignen/ do cõmẽdetur. Hanc greci vocant cameʒeleõ: ſiue pentapeton:ſiue pentaphilon. rubeam ba bet radicem cũ effodit᷑. Hec marceſcens nigre et ipſa herba incipit ⁊ deſinit cũ vite. aduerſꝰ ſerpentes medicat᷑.i¶¶ Dxyal.c. Penthaphilon aut pẽtaptes aut pẽtaſcõ.bʒ haſtas ſemie ple⸗ nas et lõgas duab palmis:in b ſemẽ ẽ.ſolia hʒ mẽte ſimilia:⁊ in quĩq; ꝑtibo diuiſa.ſingula folia in ſingulis haſtis floꝛẽ viridem hñt.Naſ⸗ citur in locis humidis et in vijs.Radix ẽ eiru⸗ fa ⁊oblonga.¶ Pli.Pentaphilon quinq; ſo⸗ lium a numero ſolioꝝ dicta.vnde⁊ eam latini quinq; folinm a numero folioꝝ vocant. Operationes ¶ Pandec.ca.ccccc. Elixatura eiꝰ decocta ad tertiaʒ doloꝛẽ dentiũ mitigat oꝛe retenta ⁊ q̃ſi gargariſmo adhibita. putredinem oꝛis tollit. aſpꝛedinem arteriaꝝ diſtenit. ventre zſtringit diſſinterieis neceſſe adhibetur.artericis ⁊ ſcia —R ticis pꝛeſtat effeetum. ¶ Elixatura cum aceto in cataplaſmatibo ad hibita:herpet as curat.ſcrofas ſpargit.durci⸗ es⁊ tumoꝛes medẽdo ſoluit.ignẽ ſacꝝ extiguit apoſtemata et panaricia impoſita ad ſanitatẽ ꝑducit.condilomata ſoluit.ſcabiem tollit. I¶ Succus radicis eiꝰ acceptꝰ cãs epaticas⁊ pulmonis cõponit.potionibo venenatis occux rit. Yolia eiꝰ cũ vdromelle aut vino bibita ad⸗ dito pipere.quartanarijs remediũ eſt.ſi tamẽ quactuoꝛ folia biberint tertianarij vo tria cuʒ ꝗqua ſola.effimerans vero vnuum. ¶ Epilẽeticis vᷣo accepta ⁊ trigita dieb pᷣſtat effectũ. Succꝰ vᷣ ſolioꝝ eiꝰ yctericis maxiĩe pᷣſidium ẽ ciatis triba acceptis. Uulneribo et ſi⸗ ſtulis pᷣſtat ſanitatẽ.inter ocellicis remedium ẽbibita. et cathaplaſmatibo ꝓfluentẽ abſunet ſanguinẽ. Tẽplis honoꝛi additur.⁊ domib⸗ poſita expiamentũ eſt. Radix eiꝰ calida ẽ non abundãater ⁊ nimis acris.⁊ ideo vtiliſſima ẽ ad ventris fluxum:et dentium doloꝛm. ¶ Galienꝰ.viij.ſim.ſar.ca.de pentapbilõ.Pẽ taphilon herbe radix ſiccat quidẽfoꝛtiter ⁊ niꝰ mum vero ẽ acris ꝓpter qð in multis eſt ſicut etomia alia quecũq; ſubtiliũ partium etiã ſic cant abſq; moꝛdicatione.Eſt autẽ radix ſicca tiua ex tertio iam gradu:minime vero calidita te manifeſta ꝑticipet. ¶ Auicen. li..ca.pentaphilon. Pẽtaphilon noĩat᷑ quiq; foliũ.et eſt ſoꝛtis exſicationis ſine acuitate? aduſtione ⁊ moꝛdicatioue.⁊ fit ex eo emplaſtrum ad fluxum et ſedat iᷣm. ¶ Et ſit ex eo emplaſtrũ et ſedat dubelet ⁊ ſæo fulas ⁊ duricies flegmaticas.decoctio radicis eiꝰ valʒ ad vlcera de ambulãtia.⁊ qð de eo co⸗ ctũ ẽ cũ aceto ↄlert heriſipilis ⁊ panaricijs et ſcabiei.⁊ ↄfert doloꝛibo iũcturaꝝ⁊ ſciatice.⁊ cõ ſat et anguloſa fit. Homẽ a numero ſolioꝝ H̊. fert ramici bibitꝰ ⁊ moꝛe cmplaſini ſuꝑpoſuꝰ 2 t d ſie t un net n 1d 1 ni⸗ t jie ſn ſ 60 & „ 8 valet ad alcola⸗ De Herbis ¶ Et folia eius cum vino valent ad epilentiaʒ accepta ⁊ bibita decẽ diebꝰ. Succus radicis eius valet ad doloꝛem epatis et pulmonis et Vctericiam:cum bibitur per aliquos dies. ¶ Ragir eiꝰ cõfert cõſolidatiõi ⁊ vlceribo inte ſtinoꝝ ⁊ emoꝛroidibo.⁊ ſil decoctio eiꝰradicʒ ¶ Jolia eiꝰ cũ vino ↄferũt q̃rtane ⁊ q̃tidiane. ſuccus radicis eius eſt medicina pernicioſa ¶ Plilli. xxv.c. Pentaphilon. Ipa herba inci pit ⁊ deſinit cũ vite.aduerſus ſerpẽtes bibitur et eiꝰ radix q̃ ſpargamon vocat᷑ ex albo vino. ¶ Igem li. xxvi.Quinq; folij ſuccis iecoꝛis et pulmonis vicijs ſanguinẽq; reijciẽtiba:et cuicũ q;ſanguĩs vicio occurrit. Quinq;folius medet᷑ pectoꝛis vicijs.velei qð grauiſſimũ eſttuſſi Capitulum. cccxluj. vel berbatutis.Latine cauda poꝛcina Sera. li. ag. Herbatutis aucto. Dyaſ. Eſt planta hñs ſolia ſimilia plãte capſie.et hʒ velut capillos adherẽtes ꝓpe radicẽ.⁊ ſtipites ſimiles plãte mar atri.⁊ hʒ floꝛẽ citrinũ. Radix eius ẽ defoꝛis nigra.deintꝰ alba.grauis odo ris.groſſa plena humiditate:naſcit᷑ in montib⸗ vmbꝛoſis locis.et obumbꝛãtibo arboꝛib. Ra⸗ dix qͥdẽ eiꝰ ſcindit cũ cultello dũ eſt recẽs ⁊ ex⸗ LDAαρ grece:arabice herbatutum trahit humiditao q̃ ẽ in ea ⁊ ponũ in vmbꝛa.qꝛ vᷣtus eiꝰ debilitat᷑ a ſole.⁊ qũ colligẽ humidi⸗ tas accidit eis qͥ eã colligũt ſoda ⁊ obſcuritas viſus.niſi Ponafin naribo ſuis oleũ roſaꝝ ⁊ fun dat ex eo ſuꝑ caput ſuum.qñ vᷣo extracta fuerit humiditas a radiceilla poſtea nõ remanet in eo aliqð iuuamẽetũ.extrahit᷑ bumiditas etiaʒ a ſtipite eiꝰ:ſicut extrahi ſuccꝰradic mãdrago⸗ re.ſʒ virtꝰ eiꝰ ẽ debilioꝛ ᷣtute humiditatꝭ q̃ ex⸗ trahit᷑ a radice.HNã vᷣtus eiꝰ velociter reſoluit Reperit᷑ ãt gũmoſitas adherẽs radici ſilis oli bano.Et melioꝛ ex iſto ſucco hꝰplãate eſt ille qͥ defert᷑ a terra q̃ dicitur ſardinia.et ex terra que dicitur ſarmabachi Et eſt grauis odoꝛis.⁊ in coloꝛe ſuo eſt rubedo.⁊ moꝛdicat linguã quã⸗ do guſtat᷑.Et melioꝛ radixẽnoua nõ corꝛoſa dura puri odoꝛis.i¶ Gal.viij.ſim.far.c.ð Peu⸗ cedano.ſm tranſlationẽ arabicã:Plurimũ qð gqdminiſtrat᷑ ex hac planta eſt radix ꝓpꝛie.⁊ iaʒ admiſtrat᷑ lachꝛymus ⁊ ſuccus eiꝰ.et oim vir tus ẽ vna:niſi qꝛ lachꝛymus eſt foꝛtioꝛis virtu tis.et virtus eiꝰẽ q̃ calefacit calefactione foꝛti vnde reſoluit ſubtiliat et incidit H Hophperationes ¶ Sera. auc.Dyaſ.Lachꝛimus eius mixtus oleo roſaꝝ⁊ aceto capiti ſomẽto adhibitꝰ:li⸗ targicis ⁊ freneticis medetur.ſtomaticis et epi len ticis plurimum pꝛodeſt. ð ¶ Doloꝛẽ capitis mitigat.ſciaticis et ↄtractꝭ ⁊ paraliticis maximum pꝛeſidiuʒ ẽ.oẽs neruo⸗ rũ cauſae cũ oleo ⁊ aceto perunctus cõponet. ¶ Qꝛi matricis fumigio applicatꝰ offocatio⸗ nes ſtericas ſoluit.ſomnũ płimũ doꝛmiẽtibo p hibet. fumigatiõe ſua domi ſerpẽtes excludit. ¶ OQleo roſaꝝ admixtꝰ:doloꝛẽ auriũ tollit. In iectũ ſoꝛamini dẽtis doloꝛẽ nõ admittit. ¶ Tuſſiẽtibo opitulat᷑. Ouo ſoꝛbili additꝰ⁊ ac ceptꝰ diſnoicꝭ ⁊ toꝛtiõibopᷣſtat effectũ.ventreʒ lenit. ſplenẽ attenuat.doloꝛẽ ſtomachi ↄpeſcit ¶ Doloꝛẽ veſice ⁊ renũ bibitꝰ ꝓhibet.matrici ſalutaris ẽ.pꝛeſtãdo euſtomatica. Radixeiꝰ et elixatura om̃ia ſimiliter iſtis facere poteſt Jo mento adhibita vulnera curat. ¶ Radix eius ſicca ⁊ impoſita id facit.oſſa fra eta excludit.Qulneribo antiqͥs cicatrices du⸗ cit.cerotis neceſſe miſcet᷑. Similiter et malagi natibus termanticis. ¶ Radix eligẽda eſt odoꝛe ſuauis ſoꝛtis et nõ vetus.Lachꝛymis eius confectionibo miſceri pᷣt:maxie ſi amigdal amar ruteꝛ anetoꝛ pani calido triticeo admixtꝰ fuerit.⁊ ſic dari pᷣt. Itẽ radix eius vulnera antiq̃ purgat et incarnat.⁊ incenſa viperas et ſerpetes fugat. ¶ Balienꝰ.Ceucedanũ cõfert egritudinibus P i Neruon. et egritudiby qᷓ accidunt pectoꝛia pul/ moni ab humoꝛibo groſſis ⁊ viſcoſis qᷓ ſumitĩ potu cũ vino.⁊ fit fumigiũ cum eo. et attrahit odoꝛando eger fumũ eius:⁊ fa cit idem. Et qñ e co ponit in coꝛroſionibo dentiüſe⸗ dat doloꝛẽ eoꝝſtatim. qm ſubtiliũ pariũ ẽ. cu rat doloꝛẽ ſplenis incidẽdo et ſubniliãdo groſ⸗ ſos bumoꝛes. Radicis vᷣo caleſactio ẽ minoꝛ et deſiccatio eius eſt foꝛtis. Ipſa nãq; calefa⸗ 7 cit inpꝛincipio tercij gradus. Et virtus eius ẽ que abſtergit ⁊ incarnat.etpoteſt adminiſira ri ĩomnibus ſupꝛadiclis 4 ¶Et qñ ponit᷑exe o ſuꝑoscꝰ coꝛtice; volu⸗ mus expellere:expellit eum cito et incamat ip⸗ ſum cõuenit multũ vlceribo fraudulẽtis malis qñ deſiccat᷑teritur ⁊ pulueriſatur ſuꝑ ea.co q; mundificat ⁊ replet camnẽ ⁊ cõſolidat. eucedanũ eſt herba ca.⁊ ſic.alio noĩe feniculus poꝛcinus appellata. Huius radix in medicina poni debet:quia pꝛincipaliter ſm ra io ᷣm herbã effectu bʒ. Radix col⸗ ¶Pla. dicẽ ſecũdario ſᷣmh bʒ. Radix col⸗ lecta ꝑ annũ veletiã ꝑ duos ſeruat᷑.ſj mellus ẽ vt annis ſingulis renoueĩ.hʒ vᷣtutẽ diureticaʒ ¶ Cõtra ſtran guiriã ⁊ diſſurrnia? opilationeʒ ſplenis ⁊ epatis d atin vinũ vel aq̃ vecoctiõis eius. Perba etiã ipſa decocta in vino vel oleo et pectini cathaplaſmata:ſomentũ decoctiõis eius menſtrua ꝓuocat. tura tue maxime ſiſiccata fuerint. = ¶Elixatura eoꝝ reuma ſtomachi et vẽtris cõ peſcit. Jolia eius cõſirictiue ſunt virtutis: que ſiccata atq; locis patientibo aſperſa fluoꝛẽ ſan guinis cohibẽt. Microcera id eſt minoꝛa per? lſlſica euſtomatica ſunt.et faſtidſum tollunt meli us cꝙ ſupꝛadicta.vt in ſequenti capitulo. maritudo. Etideo quane NErſicue. Iſido in libꝛo ebymologiag Perſicum dicitur eo ꝙ eius arboꝛem Npꝛimuſ in egypto ſeruit Perſcis.a quo ſe oꝛiundus ferebant ptholomei. Hec in Per⸗ ſida fructuum generat interſectoꝛium. Apud nos autem ſuauem et iocundum.Eſt autem ar boꝛ feminini generis perſicus.Perſicum autẽ neutri generie. Jtaq; Perſicus arboꝛ ẽ cuibꝛe uis admodũ vita cõceſſa eſt. Lrium generum efſſe fertur. Duracenus et etiam armeniacꝰ ac Perſicus. Duracenus eſt nuncupatus:eo ꝙ ĩ guſtu acoꝛem referat pꝛmum eius. Armenias cus:eo ꝙ pꝛimũ adiectum ſit ab Armenia ges nus eius.Perſicus quidſit iam dictum ẽ ſupꝛa ¶ Plinius libꝛo.xiij.E gyptus perſicam arbo rem ſui generis babet. Piro ſimilem folia reti⸗ nentem. Huius fertilitas eſt aſſidua ſubnaſcẽ⸗ te craitino fructu matunitas etheſiarum alfla⸗ tu. Pomum longius pꝛo incluſum amigdale putamineꝛ coꝛio.coloꝛe herbido.ſed vbi nux il li:huic pomũ differẽs breuitate ac mollicie.Et q;uis blandiatur pꝛedulcis ſuauitas nõ tamẽ innocuum. Materies vero bonitate firmitudi ne:nigricia quo q; nihil differens a lothbo. ¶ Igezin libꝛo. xv. Perſice arboꝛes ſero ⁊ cũ Difficuttate tranſicrũt ad loca remota a perſide vt que in rhodo nibil ferant.quod pꝛimuʒ ab Egypto earum fuit hoſpitium. & — Randecta ca xxv. A Ranedi vel alſabota Arabice perſiouʒ. Grece vel milea perſica.La tine vero perſicũ.¶ Dyaſ. oa. de Perſicis. Per ſica euſtomatica ſunt.¶ Serapion li.aggre. ca. Akanedi. In ſapoꝛe arboꝛis perlici et ra⸗ moꝛum et folioꝛumeſt amaritudo et abſtergit et reſoluit.¶ Auicenna libꝛo ſecundo capitu⸗ lo deperſicis.Perſice ſunt frigide in ſine ſecun di gradus.bumide in pꝛimo. in fſine tamen eiꝰ BSBperationes uerint. Immatura vero abſtinet ventrẽ S eerapion. In folijs ?⁊ ramis Perſici eſt a⸗ — — — — — — d – — — . —— — — — — — —5 Capitulum. ccclj. ſiue artetica ideʒ.Et eſt herba ſicut cõ ſolida minoꝛ:: niſi qꝛ folia quaſi nigra et pinguia cum floſculo celeſti HPHperationes ¶ Medet doloꝛiby articuloꝝ.⁊ eſt ca.et ſicca · . — „ „ 2 7 Remula veris. Pãdec. Pꝛemula verꝭ Capitulum. cccliſ. Epo.ſapias. ſdepones creſcunt in ſi militudine cucurbite.frigidi ſunt diffici le digeruntur. Dohperationes ¶ Pliniꝰ.li.xix. Lucumeres cũ magnitudie ex ceſſerunt:pepones vocãtur Mire oleũ oderũt nec minꝰ aquas diligũt.deſecti quoq; ad eas modice diſtantes arrepunt. aut ſi quid obſtet vel ſi pendeant curuãtur. Idq; vel vna nocte depꝛehendetur. Si vas cum aqua ſubnciatur a quattuoꝛ digitoꝝ interuallo ante poſterum viem deſcendentibo.ac ſi oleum eodem modo ſit in hamos curuatis. ¶ Idem In ſiſtula floꝛe dimiſſo mira longi⸗ tudine creſcunt.noua eoꝛum foꝛma in campa⸗ nia mali citonij effigieq;. ¶ Igeʒ li.xx. Pepones maxiĩe in cibo refrige⸗ rant ⁊ emolliũt aluũ.Caro eoꝝ epyfoꝛis ocu⸗ loꝝ aut doloꝛibo imponit.Cõtra vomitões ſic cãtur: ĩ foꝛma tuſa dat᷑i aq̃ mulſa q̊ttuor obu lis:ita vt qͥ biberit quĩgẽtospoſtea paſſus am bulet.Coꝛtex q̊ʒ vomiionẽ mouet.faciẽ pur⸗ gat.hec ⁊ folia cuiuſcũq; ſatiui illita cum vino canis moꝛſꝰ hos coctoſ deraſo coꝛticeex oleo aceto ⁊ meille iocũdioꝛes eſſe certum eſt ¶ Oyaſ.Peponis quidẽ vſus gratioꝛ ẽ ſʒ dil⸗ ficile coquit᷑ ppter naturalẽ rigoꝛẽ.Etideo nõ nulli cum aceto ſumunt pulegium miſcẽtes.q̊ nocitura vis frigoꝛis temperetur. ¶ Item pepo in cibo leuioꝛ eſt. qꝛ detracta cu te ⁊ obiecto ſemine vſui datur.ſtomachi com⸗ peſcit ardoꝛem. Aluum lenit ⁊ mollit. ¶ Coctus ex aqua cũ oleo aceto et melle iocũ diſſime ſumitur. Caro eius impoſita fronti do loꝛem oculoꝝ miro modo mitigat. Capitulum. cccliij. eEra paſtoꝛis ſiueburſa paſtoꝛis. Dy⸗ aſco Pera paſtoꝛis berba ẽ q̃ h virga ☛ laſtenerasz molles.⁊ multas nodoſas et ſpanſas ſuꝑ terram. Folia habet rute ſimilia ſea oblonga et mollia. et ſemen in folüs ſingu lis. Flos eſt illi alba aut ſeniceus. irtutem hʒ frigidam et ſtipticam. Et eſt maſculus et ſemi⸗ na. De maſculo iam dicta. Jemina vero fru⸗ tex eſt vnus virgam habens cannoſam ⁊ mol⸗ lem ſpiſſam ⁊ nodoſaʒin quib nodis ſolia ſũt pini fimilia. Radixeſt illi inutilis. Faſcit locia bumidis. Clirtus eſtili ſtiptica. Pperationes 3 OR . — 8 — ¶ Dyaſ. Succus ei⸗ bibit emoptoicꝛ medi⸗ cat᷑.Uẽtris abſtinet reumatiſmũ.colicꝭ ſtran/⸗ guirioß opitulaĩ.vꝛinã puocat.moꝛſib vene⸗ natis cũ vino bibitꝰ medicat᷑.cũ vino coctus et melle vulnera noua curat.¶ Periodic febꝛib⸗ añ vnã hoꝛã acceptꝰ maxiĩe ꝓdeſt ſuppoſitũ.Au xum mulieris ſtringit.doloꝛeʒ auriu cõpeſcit. ſaguinẽ reijciẽtiba ſubuenit. herpetes curat⁊ ſi ſtulas. Ignẽ ſacrꝝ extin guit. tumoꝛes ⁊ duri⸗ cies ĩpoſitũ ſpargit. recẽtibo vulnerib maxime Pꝓdeſt. ¶¶ Gal. Juuat itaq; exuſtos ſtomacho exteriꝰ applicata ſic heriſipilata.⁊ calidos fleg mones ſeu etiã talia exiſtẽtia reꝑcutit reumata ⁊ exinde vᷣo ſiccatiuũ exiſterẽt ꝓpter qð herpe⸗ tũ bonũ ẽ farmacũ ⁊ vlceꝝ ⁊ aliaꝝ euidẽtiſſimũ do flegmonoſoꝝ reumatox. ¶ E ſt autẽ ⁊ ſan⸗ guinoloꝝ vulnen cõſolidatiuũ. Juuat vero ⁊ vlcera q̃ in auribo.⁊ ſi pus in eis ſufficiens ſue⸗ rit id ſiccat ꝓpter eaſdeʒ vo virtutes⁊ fluxũ mu liebꝛẽ ſiſtit. ? diſſi nteriz et ſanguinis eductio⸗ nẽ ⁊ qcũq; imoderate aliunde cauſatũ.E ſtaũt d om̃ia pdicta maſculus femina foꝛtioꝛ. Capitulum. cccliiij. Ila. Iſi. li. ethimo. xij. Piſa dicta eſt q; ea pẽſabatur auri aliquid minutũ. Nã pis ðᷣ auruũ. Hec mime inflat. Jõ ma⸗ gis ege itur. Pli.li.xviij.Piſum in apꝛicis ſeri debet.trigoꝝ unpaciẽtiſſimũ. Ideo q; ſeritur ĩ rtalia.et in auſterioꝛi celo.nõ niſitemꝑeverno terraq; facili ⁊ ſoluta.rumẽtũ quidẽ et oꝛde⸗ um ac vitia ⁊ quicqͥd in ſtipula eſt in acumine vnũ ſoliũ hʒ.multiplicia vero ſũt ecõtra ciceri et fabe ac piſo.Frumẽtis ẽ ſoliũ arũdinatiũ fa⸗ berotundũ ⁊ magne leguminũ gte lõgioꝛa vt piſo Silique rotũde ſunt ciceri.ceteriſq; legu⸗ minũ lõge:⁊ ad fſigurã ſemĩs late.piſo vᷣo cilin draice. Ex leguminibe vomere ſeri lenticula ⁊ in grecia piſa.hite ac piſa ſunt eiuſdẽ generʒ ex qua in oꝛbe no ſtro ſit oꝛiſa. Palla.li.x. In menle ſeptæbꝛi poſtremo ſerendu eſt piſum ĩ ter ra facili ⁊ ſoluta loco tepido:Cclo delectatur humecto.et quattuoꝛ vel tres modios ſparſil⸗ ſe ſufficiet iugero. Operationes ¶ Actoꝛ. Miror qꝙ in libꝛo medicoꝝ nr̃oꝛum autẽticis manifelſie de piſoꝝ natura reperitur ſz heſtimã q dam eſſe qð alio noĩerobelie dicij tur.vel foꝛtaſſis eadeʒ rõ põt aſſignari de piſa quã ſuperius aſſignauimus de auena. ¶ Pandecta.ſiſum eſt ſpecies oꝛobi. ¶ Balienus de cibis. Pila ↄſimile aliqͥd fab ſm totaʒ ſubſtãtiam habentia.comeſtaq;ʒ ſᷣm eoſdem modos cũ ipᷣis in duabo his variãtur. quia inſlatiua cõſimiliter fabis nõ ſunt.⁊ quia abſterſiuã virtutẽ nõ habẽt ꝓpter h̊ tardioꝛis digeſtionis ſᷣm virtutem fabis ſun. De Herbis Capitulum. ccclv. * ſtech vel fiſtach. latine fiſtica. Sera. li. De grece. arabice Piſtach ſiue ſu⸗ *— ag.c.piſtoch.i.piſcacea ſunt fructꝰ qui veniũt de damaſco. D yaſc.ca.piſcacie que in Srria naſcun⁊᷑ ſimiliaſtrobilib ſunt. Dperationes. ¶ Dyaſco.Euſtomacha ſunt cum vino bibita moꝛſibo venenat ꝭ occurrũt.vᷣtus piſcaceaꝝꝑ au⸗ ſtera ⁊ ſtiptica ẽ. IJdeoq; etiã accomoda credũ tur toꝛaci ⁊ pulmõis ⁊ iecoꝛ vitia purgare. ¶ Etideʒ S era. Piſtoch. id ẽ fiſtice ſubſtan⸗ tia eſt ſubtilis et ſapoꝛ eius eſt fere ad amari⸗ tudinem declinãs:et virtꝰeiꝰẽ ca.et ſic.ampli oꝛis caliditatis q; nux auellana. ¶ GBal.lið cibis ca. de piſcacijs. Piſcaciena⸗ ſcuntur apud alexandriã in egypto:multo aũt plura in boꝛeali ſyrie.alimẽtũ quidem pauciſ⸗ ſimũ habẽtia.vtilia ſunt ad epatis coꝛroboꝛa tionẽ:ſimul ⁊ purgationẽ inſertoꝝ humoꝛum ſim meatus ipſius.ꝑticipant em̃ ſub amara et ſtiptica qualitate aromatiante. ¶ Scimꝰ aũt ⁊ alia multa epativtilia ſicut in negocio ſimplicii medicinaaoſtẽſum ẽ. Sto⸗ macho aũt neq; pfectũ neq; nocumẽtũ notabi le ex ipis habeo teſtari:ſicut neq; reſtrictiui vẽ⸗ tris neq; ſubductiui. Etide xiij ſim far..ð᷑ piſeetſs. ſiſcaciũ. ·.E fiſtica. in ſyria multũ naſcit᷑ plãta hec ructꝰãt eiꝰſubtiliũ ꝑtiũ ẽ ſubamaꝝ qð ⁊ aromatiʒans babẽs.deobſtruit ⁊ mũdilicat maxiĩe quicæz ea ſ̃m epar.et ea q̃ ſ̃m toꝛacẽ et pulmonem 2 ¶ Aui. de viribo coꝛdis dicit ꝙ cõfoꝛtat coꝛ. ¶ Auerrois.v.l.C olliget.c.de picacea dt qꝙ conſoꝛtat ſtomachũ ⁊ epar a tota ſubſtãtia ¶ Rabbi moyſes.c. de piſcatijs. Piſcacie ſüůt melioꝛeſ om̃ibo fructibo: coꝛroboꝛat ſtomahu D cet epar.ſunt calide ⁊ ſicce temperate. Capitulum. ceclvj. Inicum ſiue Panicum.yſaac in dietꝭʒ Sanicuʒ in foꝛma et natura ſimile wmi⸗ lio. minus tamen eo nutrit. Operationes ¶ Panicum vẽtrẽ magis conſtipat.coquitur ſepe cum pinguedine vel cu late.. ¶ Cõſtan.in pantegni.Ranicuʒ ⁊ miliũ in.. et ſic ſunt in.ij.gradu.paꝝ nutiunt.iſi iptica ſunt et panis inde ſactꝰ multo plus eſt conſtipatiuꝰ ꝛinaʒ autem ꝓuocant. Cum butuo vcl lacte cocta ſunt melioꝛa quubus admixiis humectas tur.et eoꝛum ſiccitas expcaltuur. R — „ Trattatus ¶ Plinius li xxij. Panicũ Dyocles medicus Emel fruguz appellauit. eftecto bzʒͦs miliũ In vi no potuʒ dilſintericis pdeſt. Silr his qͥ vapo⸗ rãda ſunt:calefactumimponit᷑. S iſtit aluum inlacte capꝛino decoctum:⁊ bis in die hauſtũ ſic pꝛodeſt ⁊ ad toꝛꝛming. Dxyal. Panicuʒ in eſca om̃ibo vtile eſt. vnde ſi panis ex eo factꝰ ⁊ cõmeſtꝰ fuerit. vẽtrẽ abſti net. vꝛinã puocat. aſſum vero in cacabo nouo et impoſituʒ in ſaccello ſicut er miliuʒ pꝛodeſt. Wr= Capitulum. tcclvij. Icea. yſi. li. ethimo.xiij. Picea ex pino . rũ gñe.differt tñ vt piniſpecie Nã aliaʒ picin greci.aliã vocãt peucẽ qᷓ; nos pi⸗ ceã dicimꝰ.eo ꝙ deſudat picẽ.Plini.li.xvi.Pi cea ẽ arboꝛ ramoſa.cui ramoꝝ coꝛdo ſicut et abieti. Picea mõtes amat ⁊ frigoꝛa.feralis ar boꝛ.⁊ indicio funebꝛi ad ſoꝛes poſita rogiſq; vi rẽs.iã t̃ ⁊ in domostonſili facilitate recepta. hec plerũq; plurimã interueniẽte candida gẽ⸗ ma fundit reſinã:thuritam ſimilẽ vt mixta a vi ſu diſcerni nõ poſſit. Huius arboꝛis coꝛtex eſt in vſu magno.ſicut abietis ⁊ fagi ac tilie. Hperationes. ¶ · Pli.in li.vtõ.Gignit qʒ picea canchꝛyn vcʒ pillulaʒ in medicina vim vꝛendi habẽtẽ.q poſt q; folia ceciderint:hieme durat ⁊ cõtinet nucleũ pineis ſilem. In hieme creſcit. et aperũ pullula tota.caditq; cum folia creſcere ceperint. Huic etiaʒ arboꝛi folia ſunt bꝛeuiſeta ⁊ cralſioꝛa.du raq; ſicut cipᷣſſus.Ram vo pene ſtatimaradi ¶ Picca minꝰ ẽ alta qᷓ larix. totis pãnicnlis minoꝛib atq; gracilioꝛibo.habet nuclcos mini mos ac nigros ꝓpter qð greci pibiroꝑboron eam appellabandt ¶ Ineadẽ q; nucamẽta ſunt mariba cõpreſſio ra minuſq; roſcida reſina.Ut ãt pix exeat aperi cur picea a ꝑte ſolaricũ plurimũ hiatu bipeda⸗ li:vt a terra cubito cuʒ minimũ abſit.Nec ipſo coꝛꝑi ꝑtit᷑.vt ĩ ceterꝭ.qm̃ aſtula vl baſiula ĩ fru⸗ ctu ẽ.¶ Ueꝝ hec terre ꝓxia laudat᷑.Altioꝛ ama ritudinẽ affert. Poſtea humoꝛ oĩs e tota ↄfluit ĩ vlcꝰ. Habetq; picea folia pũgẽtia nulloq; fio re exhilarat᷑ ꝓtinꝰ em̃ fructꝰa floꝛibo gignitur ¶ Abiel qͥdẽ circa ſolſticiũ fioꝛet Pinꝰ ⁊ ꝑicea germiatõe.xv.ſere diebo pᷣueniũt. Semẽ vᷣo et ipᷣe poſt vigilias reddũt.Picea ⁊ pinꝰ⁊ alnad aqꝝ ductꝰ ĩ ſcobos cauant᷑ obꝛute terra pluni⸗ mis annis durãt.cito vᷣo ſeneſcũt ſi nõ itegãt᷑. ¶ Jdeʒ in li.xvij. Umbꝛa piceaꝝ quacunq; at tigerit ẽ venenuʒ. deʒ in li.xxiiij. Picea ex la⸗ ricis folio trita ⁊ in aceto decocta:dentiuʒ do loꝛi pꝛodeſt. Limis coꝛticuʒ cius intertrigini et ambuſtis potus aluum ſiſtit. . ¶ Urinã mouet.Suſfitu vuluas coꝛrigit. Pi cea folia pꝛiuatim iocinoꝛiſunt vtilia.dꝛagine pondere in aq̃ mulſa pota.Deniq; ſiluas illas dumtaxat q̃ pice ac reſine gratia radant vruliſ ſimas eſſeptiſicis autuma nt.CUel his qͥ longa 14 egritudinevires nõ recolligunt. cemodici velut bꝛachia lateribo inberect — S= S=- – –⏑ = 4 S * — — — „ Capitulum. ccclviij/ ra. Iſido. li. ety. xx. Pra videntur di⸗ Icta. eo q in ſpecieignis ſint foꝛmata. Hiã ab amplo incipiũt:⁊ in anguſtum deſinũt. Hec iumẽtis impoſita etiã ſi pauca ve⸗ hementer oneroſa eſſe dicunt᷑.¶ Palladiꝰ lib. iij.Condiẽda ſunt pira ita.De placito deſcen dente luna a. xxij.vſq; in octauã:eadẽ poma ſic ca⁊ manu lecta hoꝛa ſecunda in quintaʒ vela ſeptima in decimã. a caducis diligẽterelecta. in tegra ⁊ ꝓpe dura ⁊ aliquanto viridia implicato vaſeclaudunt᷑.qð operculo tegitur ⁊ deoꝛſum os eius ei inclinatur atq; obꝛuit᷑ eo loco circa quẽ perhennis aqua decurrit. Item que dura ſunt in carne ⁊ cute pꝛius in aceto poſita vbi ſe mollire ceperint. infictile vas bene coctuʒ pi⸗ catũq; ponũtur.⁊ operculo ſuperueniente gip ſantur. ? vas bꝛeuiſcrobe demergitur in co lo co qui qtidie ſole tangat Plurimi pira obꝛuta inter paleas aut frumẽta ſeruarunt. OPbprrrationes. i¶ Dyol.c.de piris.Piri multe ſunt ſpẽs:ſʒuſtip tice oẽs.vñ ad reumaticas paſſiões cathaplaſ matibo adhibita faciunt.⁊ reuma compeſcunt. Elixatura eoꝝ ad oĩa pᷣfata iuuãt.Et ſiipᷣa pira a ieiuno comeſtafuerint abſtinẽt ventrẽ. Et pi riſiluatici ſpẽs ſunt q̃ tarde matureſcere poſſũt plus ſtiptice qᷓ; ſupꝛadicte:ſ ſimiliba cauſis ꝓ⸗ ſunt.ꝑhibẽt q̊ʒ aliqͥ fungos venenũ amittere ſi cũ piris fuerint cocti.i¶ Auicẽ.li.ij.ca.de piris. Inipis ſunt terreitas ⁊ aquoſitas.⁊ in noſtra quidẽ terra eſt ſpẽs q̃ dici᷑ ſenabꝛud.⁊ hʒ mag⸗ nã capacitatẽ.⁊ ẽ vehemẽtis rotũditatis ⁊ ſub⸗ tilis coꝛticis.eſt boni coloꝛis quaſi pꝛeuiũ.qua ſi iᷣm ſit aqua zuccari coa gulata plurimuʒ.led nõ ꝓpter ſpiſſitudinẽ ſubſtãtie boni odoꝛis val⸗ de.qð cũ ab arboꝛe ſua cadit ſuꝑ terrã deſtruit᷑ etiſti ſunt in quibꝛnõ eſt nocumẽtũ de ſpecieb⸗ pꝛioꝛum.¶ Pira q̃ nominãtur ſenia ſunt frigi⸗ da in pꝛimo.⁊ ſicca in.ij. Serabꝛud vero ſunt temperata humida:et omnes ſpecies eius ſunt ſtiptice intrãtes in emplaſtris retentionis ma⸗ terieꝝ.⁊ qũq; abſtergat parũ.⁊ eõꝝ humoꝛ eſt plummus ⁊ laudabilior humoꝛe pomoꝝſᷣm q; Dixit rutus ¶ Ea autẽ que dicta ſunt ſenabꝛud in terra Koꝛ aſceni:abſq; alijs dicta ſunt leni⸗ tiua nature.⁊ boni chimi valde cõſolidãt vul⸗ nera.⁊ ꝓpꝛie ſilueſtria exiccata.⁊ ſunt pꝛeparati⸗ ua ſtomachi.⁊ abſcindunt tuſſim.⁊ ſedant cole rã. ſtringũt ventrẽ.⁊ ꝓpꝛie q̃ ſunt exiccata. ¶ Et in piris quidẽ elt ppꝛietas faciendi eueni⸗ re colicã:quare opoꝛtet vtbibatur poſt ipᷣa de vdromelle cũ ſpecicbus q̃ſunt vt᷑ piper ⁊ cxna pion libro aggrega.ca falłel.i.piper. Et eſt ar⸗ * 4 . “ — . . 8 * . De Yerbis momũ ⁊ hisſimilia.¶ Et eoꝝ rob cõucnit flu⸗ xui ventris colerico.Cinis ſpeciei coꝝ vchemẽ tis ſtipticitatis.⁊ tardematurationis ẽ.⁊ cura fungoꝝ moꝛtifcanniũ.⁊ q iſti fungi coquũtur cumpiris minoꝛat᷑ nocumentum eoꝛum. ¶ Sera. li. ag. ca. Cumechꝛe.auc.Gal.Cume chꝛe.i.pira. Sub ſtãtia eiꝰeſt cõpoſita ex ſuba terrea ⁊ aq̃ſa. Et ſi vispoteſt aliter dici.q vna l. eius pars eſt frigida ⁊ alia tẽperata.⁊ ſapor piri ẽ ſtipticꝰ cũ dulcedine aqſa.⁊ virtꝰ piroꝝ eſt deſiccatiua.⁊ cõglutinat vulnera ſine aliqᷓ moꝛdicatiõe.Et q comedit᷑ foꝛtificat ſtoma⸗ chum. et ſedat ſuſm¶ Silueſtre vero eſt mag ſtipticũ.⁊ plus incoꝛiat ⁊ coꝛrugatſiomachũ:? ideo plus cõglutinat vulnera.⁊ pꝛohibet fluxũ humoꝛũ:¶ Et idẽ auc.Aben meſuay Quãdo quodcũq; totũ coquitur vel domeſticũ vel ſil⸗ ueſtre cumfungis autert maliciã eoꝝ.⁊ maioꝛa ex eis ſunt foꝛtioꝛis virtutis q;parua. Parua auũt ſunt nutribilioꝛa qᷓ citonia.¶ Et rob piro rũ abſcindit fluxũ colericum.⁊ excoꝛiat ſtoma⸗ chum.Et pira ꝓprie generant colicam.⁊ opoꝛ tet ꝙ ſumatur poſt ipſum vinum mellis facu cum ſpeciebus. Capitulumceclix. Iper latine. arabice ⁊ gre.falfel. Serg. Trattatus doꝛ naſcẽgin regiõiba indie hʒ ſemẽ qð ſui oꝛ⸗ tu ẽ longũ ſimile faſeolis:⁊ elõgat᷑ in fſoꝛma ſua et eſt macro piper. ⁊ intra ipᷣm ſunt grana ꝑug. ſitia gargues:q̃ qñ maturant fit piper.⁊ B; qꝛ ſe parat᷑ : fit ſicut racemꝰ in quibo ſunt grana ꝑ⸗ ua.⁊ ſunt grana piperis.Et qñ colligit᷑ gfecte maturũ ẽ piper nigrũ.ſj eñ colligit᷑ ante matu rvationẽ eſt piper albũ.nã coloꝛ eiꝰ eſt albo.ꝛ nõ recipit in coloꝛe ſuo nigredinẽ anteq; maturat᷑ et radix huiꝰ arboꝛis ẽ ſimilis coſto.Eligendũ c aũt ex nigro qð ẽ nouũ in qͥ ẽ res ſimilis furfu tigraue ⁊ plenũ. Sʒz albũ meliꝰ eẽ illud qð nõ ẽ rugoſuʒ albũ ⁊ graue ⁊ lõgũ cẽeligẽdũ ulud qð ñ frãgit᷑ aparet denſuʒ:hño grana q̃ ſunt ĩtra ipm inuicẽ micta.⁊ acutiſa poꝛis moꝛdicãs lin⸗ guã cũ calefactiõe.Radix arboꝛis huiꝰ vocat᷑ falfanuẽ.⁊ ẽ ſimilis coſto.defert᷑ ad nos ex ter⸗ ra indie.i¶ Balie.vij.ſim.far.ca.piperis fm trã ſRa.no. Piperis radix coſto maxime ſm virtutẽ ſimilat᷑. ructꝰ vero eiꝰ qui qdãmodo germi⸗ nmat ẽ piper lõgi.vñ: humidiꝰexiſtit maturo.ſi gnũ aũt eſt humiditatis eiꝰ ꝙ faciliter cũ impo utperfoꝛat.:⁊ nõ cefeſſim moꝛdet:ſy paulatim incipit.ꝑmanet vero multũ.qui vero q̃ſimatu⸗ rus fructꝰ albũ piper ẽ.acriꝰ eiñs nigro:id em̃ ſi ſuꝑ aſſalũ eſt.vtra q; aũt ſufficiẽter calefaci unt ⁊ liccãt.i¶ Galie.eo li.⁊ ca.ſᷣm tranſla.ara:. Sapor pipcris ẽ acutꝰ.⁊ illud qð nõ maturuʒ lt.piper albũ ẽ.⁊ipᷣm ẽ acutiꝰ nigro.⁊ ma pũ gẽs linguã.⁊ ̊ ẽq; nigrũ ꝓpterca qꝛ maturat᷑. accidit ꝙ nõ recipiat aduliionẽ ⁊ deſiccationẽ foꝝẽ᷑.qꝛ minuit᷑ acuitas illa.que quidẽ remanʒ in albo. Iſte m vue ſpẽs ſunt deſiccatiue ⁊ cale factiue foꝛtiter.⁊ fructꝰ ceinde eius qñ incipit eſ ſe eſt piper lõguʒ.⁊ ꝓpter h̊ accidit ꝙ piper lõgũ cſti humidiꝰ alio pipere.Et ſignũſuꝑ h̊ ꝙ quã⸗ do clõgat᷑ipᷣs ſuꝑipᷣm coꝛrodit᷑ ⁊ ꝑęfoꝛat᷑ etiam qñ terit᷑ nõ inuenit tritoꝛ in pꝛincipio ſuc cõtriti onis pũctionẽ multã.⁊ qñ icipit moꝛdicare.nõ apparet moꝛdicatõ ciꝰ multa añq; guſtet᷑.dein de remanet moꝛdicatio eiꝰ ſꝑe nõ paruo.ſʒpi⸗ per albũ ẽ meliꝰ ſtõacho alijs duabo ſpecicbus OPperationes. i¶ Sera.Radix piperis cõſert colice ⁊ doloꝛi⸗ bus frigidis.E ſt ca.⁊ ſic.eſt bona colice.⁊ vẽto ſitatibo ⁊ alijs doloꝛib fri.⁊ ẽ ſimilis coſto fᷣm virtutẽ.⁊ piper nigrũ acutiꝰ cſt albo.⁊ albũ ẽ de biliꝰ co.⁊ viriꝰ piperis ẽ calefactiua:attractiua cChi.? ꝓuocatiua vꝛine:reſolutiua ⁊ abſterſiua obſcuritatis viſus.i¶ Et qñ ſumi in potu aut fit inunctio cũ eo.aut miſcet᷑ in aliq̃ vnguento. cõfert nigoꝛibo febꝛiũ periodicaꝝ.et cõfert mor ſibus venenotis.et erpellufetũ.⁊ xotiſſuneſ in pom ſumat᷑ vel aſiidue comedatur ¶ Et qũñ ſit naſcale cũeo poſt coitũ t hibet im pꝛegnationẽ.⁊ hoc ſimiliter fa cit aſſidue come⸗ ſtũ. Hã iter pᷣſtat genitale.⁊ adminiſtrat m lo⸗ boc ⁊ ſyrpis q ſunt cõucmiẽtes tuſſi doloꝛii⸗ bus pectoꝛis.⁊ fit linitio cũeo ⁊ melle.⁊ contert ſquinãtie¶ Et qñ ſumit᷑ in potu maxie cũ gra nis launi aut folijs eiꝰ ↄfert toꝛtiõibovẽtris. et qñ maſticat᷑ cũ ſtafiſagria ⁊ cum paſſulis ſacit deſcẽdereflegma ex capite.⁊ ipᷣm ſedat doloꝛeʒ ⁊cõfoꝛtat virtutẽ digeſtiuã.⁊ digredit᷑ in cẽfec tionibo ſpecieꝝ quibo vtũtur ſani in cõdimẽtis ciboꝝ ad puocãdũ appetitũ.i¶ Et qñ miſcet᷑ ců pice reſoluit ſcrofulas.Et qñ miſcet᷑ cũ nitro ab ſtergit moꝛſeã.⁊ nõ ẽ radix piperis ʒinʒiber.ſicut putauerũt qͥdã.immo radix eiꝰẽ ſimilis coſto. que quidẽ calefacit ⁊ moꝛdicat linguã.⁊ attra⸗ hit humiditatẽad os.qñ miſcet᷑ cũ aceto.Et li⸗ nimentũ cuʒ eo reſoluit apoſtemata ſplenie.⁊ ſi ſumit facit idẽ.iſ Et idẽ auc.Aben meſuay. Pꝛopꝛietae piperis eſt ꝙ pꝛohibet impꝛegnati onem.⁊ maxime qñ ſumi poſt coitũ.⁊ pꝛohibʒ toꝛtiones ⁊ vẽtoſitates que fiũt in ſtomacho ⁊ inteſtinis.⁊ exiccat flegma viſcoſuʒ qð aggre/ gatur in pectoꝛe ⁊ pulmone ⁊ inteſtinis:⁊ dige rit cibum.⁊ nocet ſebꝛicitantibe.i¶ Et ſi qͥs vnit᷑ multũ pipere puocat vꝛinã.Et ſi vtatur eo pa⸗ rum pꝛouocat vẽtrẽ. Scamonea cſt cõtraria in hoc.⁊ facit hominẽmacre fieri.⁊ deſiccat ſper ma.Et in pipere albo cũ acuitate ſua ceſt bumi ditas q̃ auget inſpermate.et munciſicat eparæ ventrẽ et pulmonẽ ⁊ ſtomachũ.et cõſert moꝛſi⸗ bus venenoſis.⁊ calefacit neruos et muſeulos et plus omni alia re. ¶ Paulus ca de pipere. Piper eſt calidũ in quarfo gradu.ſiccum in ſe⸗ cſido. Ubi ſciendũ ne aliqͥ erroris matenia re⸗ pleantur. ꝓptetea qꝛ in pꝛeſenti littera.Scrapi on⁊ Draico.vident᷑ cũ Galieno nõ modicũ di ſcrepare dicẽtes q; piper nigrum acutiꝰẽ albo ¶ Salienus vero ait.ꝙ piper albũ acutius eſt nigro.⁊ ꝓpterea ſicut ex veibis Dyaſcoꝛidis be ne intuẽtib et auide eſt maniſcſtum q piper al bum elt duplic is gen eris: ¶ Eſi quoc da piper album.qð ſit quãdo grana minuta que fuerũt in pipere lõgo incipiũt ingroſfati.⁊ vnuʒ ab al tero incipit ſeparari:ſed nõ factus eſt boirꝰ vel racemus.i¶ Eſt aliud piper album qð ſit cũ il⸗ la grana que fuerunt in pꝛedicto pipere albo ſim debitã quãtitateʒ fuerint aucta:et intra ſe tota liter ſeparata ſicut queſunt poſita in quo⸗ dam botro vel racemo.⁊ ſunt ꝓpinq̃ matunta⸗ ti. Pꝛimũ vero piper albũ om lapit adhuc na⸗ turã piperis lõgi.qꝛ vicinat᷑ participat achuc de eius humiaditate.cinꝰ gratia nõ eſi mulum acutum. Piper aliud album de quo diximus. quod elt in mecio uuer matntitatem 2 pꝛinꝰ „ — — ——— 12 — — —2 — — — — — — r. 5 hit 1 gl De Merbis cipium generationis eſt ſatis acutuʒ.quare cuʒ remoueatur et elongatur a piperelongo non participat humiditatem eius:et eſt acutius ſe ipſo cum venit ad maturitatem: pꝛopter quaʒ amittit de eius acnitate. ¶ Et hocidem videmus in fructibo acetoſis q̃ ſunt in medio tempoꝛe acetoſioꝛes.hoc etiam in ſeminibo eſt videndum:ſcilicet. Yeniculis:ſi⸗ napiba.et ceteris.q ſunt acutioꝛes ⁊ calidioꝛes qqui ſunt in medio tempoꝛe:qᷓ; qui ſunt in exire⸗ mo. Sic ergo ad ꝓpoſitum piger nigrum acu⸗ tius eſt aiboſſcilicet albo quodeſt in pꝛincipio generationis.quia non habet multam acuita tem pꝛopter humiditatem quaʒ participat:vt dictum eſt. hunc reſpectum habuit Serapiõ et Dyaſcoꝛides. ¶ S ciendũ inſuꝑ ꝙ in maioꝛi quantitate in⸗ ueniretur de pipere albo: niſi quia inficitur pꝛopter ignem.ſed illud quod non contamina tur ab igneremanet albuʒ ⁊ non rugoſum: qᷣ non poteſt eſſe niſi modice quantitatis:quia modicum eſt illud quod ab igne impꝛeſſionem non recipbit. Capitulum. ccclx. 27 Sperationes. ¶ Serapion li.aggre ca.habeclim id eſt gra num ʒelim:et eſt piper ethyopium vel nigroꝛuʒ et eſt granum pingue in magnitudine cicens: et eſt citrinum exterius:album interius.et ba⸗ bet ſapoꝛem bonuz. defertur ex terra barbarie ¶ Et iüllud quod nominatur in barbaria cro⸗ in:eſt ſimile faſeolis in foꝛma ſua.niſi quia gra na eius et coꝛtex eius ſunt minoꝛa faſeolis. has bent nigrum coloꝛem et acutum ſapoꝛem ſicut piper.et defertur ſimiliter a ternia nigroꝛum.et ſunt calida in tertio gradu. humida in pꝛimo. ¶ Et confert doloꝛi deutium. ¶ Auget enim in ſpermaaaat. ¶ Et faciunt bonum odoꝛem oꝛꝛis –D S Coapitulium. tlrhh. Iperelle latine. grece haerma.arabice Kyrn haerinia. S erapion lib.aggregatoꝛ ðSJðJ ca.haerinia:id eſt piperella.⁊ eſt ſigura ſicut piperis minoꝛis figura:niſi quiaelſt in co⸗ Dperationes. ¶ Serapion. In ea due ſunt virtutes contra rie:ſicut frigiditas et caliditas.¶Et idẽ auco Iper nigruʒlatine.arabicebabelʒelim niate Aben meſuay. Haerina eſt granum par Dgnian. SH uum minus pipere.et eſt in eo citrinit as pauca cet eſt odoꝛiferũ: cuius odoꝛ eſt ſicut odoꝛ ligni aloes. eſt calidũ et humidum.⁊ in eo eſt abſter Nπ bibitur: cotert ſicut piper nigrunm. Trattatus fetidã quando coquitur in vino ⁊ bibiturillud vinum ¶ Et autfert pꝛopter fetoꝛem aſcelloꝛum et fe⸗ toꝛem totius coꝛpoꝛis.Et operatio in hoc ẽa tota ſua ſubſtantia.⁊ quando coquitur radix⁊ Capitulum. ccclxiſ. Jretrumlatine. grece dentanos. ara⸗ oice vo achiraraba. ſiue acharachara hpa. Serapionlibꝛo aggre. ca. Achi⸗ raraha.auctoꝛitate Dyaſco.Achiraraha. id ẽ piretrumet eit pla nta cuius folia ſunt ſimilia folus dauci agreſtis aut maratri.⁊ ſtipites ſis⸗ militer ſicut ſtipites illius.⁊ ſuper ſtipitem ẽ co⸗ rona ſimilis coꝛone aneti.⁊ habet radicem in groſſitudine digiiii. ¶ Auicenna libꝛo ſecundo capitulo de pire⸗ tro Piretrum plurimũ quod de hac plãta ad/ miniſtratur eſt radix eiug. melius eſt illud qð eſt acinum: moꝛdicatiuum lingue.⁊ magnitu⸗ do eius eſt ſᷣm quantitatem digiti 7 Pperationes ¶ Dyaſcoꝛides.Pungit linguam quando gu⸗ ſtatur punctione ſoꝛti? attrahitſlegma.⁊ ideo Ro parua. ¶ Idem Pꝛouocat vꝛinam multa, quando coquitur cũ acetoꝛ ſit colutio oꝛis eᷣ fert doloꝛi dentiũ.Et quãdo maſticaĩ attrahit flegma.i¶ Et quãdo tcritur ⁊ miſcet᷑ c oleo et inungitur ꝓuocat ſudoꝛem.⁊ cõfert membꝛis ſuper que vincit frigus:⁊ conſeruat coꝛpus a nimio frigoꝛe aeris ne noceat ei.⁊ amiſnone ſẽ ſus ⁊ motus:⁊ eſt eius iuuamentum magnũ in omine. et cõſfert paraliſi ⁊ rigoꝛibus febꝛium. ¶ Galienus viij ſimplicum farmacoꝛum ca⸗ pitulo ð iero plurimum quod de eo admini ſtratureſt radix eius.⁊ pꝛopꝛietas v irtutis ciꝰẽ ꝓpꝛietas adurens.⁊ pungit linguam quãdo gu ſiatur punctione ſoꝛti:et attrahit flegma. ¶ Et ſedat doloꝛem dentium qui fit a frigidi⸗ tate.⁊ confert ngoꝛiſebꝛium quãdo ſit iunctio cum eodiſſoluto in oleo ante aduentũ paroxi mi:⁊ confert illi qui babet ſtupoꝛeʒ in mẽbꝛisi ante relaxationem.¶ Anicenna. Piretruʒ qͥ⸗ dam extimauerunt eſſe frigiduʒ.ſed noneſi.im⸗ mo calidum ⁊ ſiccum in tertio gradu. extrahit flegma maſticatum.et virtus clus eſt aduſtiua Et pꝛouocat ſudoꝛẽ:cum ex co cuʒ oleo abſter gendo inungitur coꝛpue.ſi miſceatur cum oleco et abſtergendo inungatur ex eo pꝛouocat ſu⸗ doꝛeʒ.ricatio facta ex eo et decoctione ipius et oleo eius conſert mollilicationi neruoꝝ an tique:⁊ ſtupoꝛi eoꝝ.et pꝛohibet generatiõe al⸗ cuʒeʒ ab co in quo generatur alcuʒeʒ vehemen ter aperit opilationes colatoꝛij.⁊ conſtrictio⸗ nem naruum. JM ¶ Et eius decoctio cõſert doloꝛi dentium.⁊ ꝓ pꝛie frigido.Et eius acetũ confirmat dẽtes mo tos ſi decoquatur cum aceto et teneatur in oꝛe Et quãdo fricatur cum eo coꝛpus anteꝑpa⸗ roxiſmũ rigoꝛis cum oleo:conſert rigoꝛi facto cum febꝛe ⁊ abſq; febꝛe.Paulus ca.ẽ ⁊ ſiccum in tertio gradu Maſticatum attrahit ſegma per os.⁊ remouet doloꝛẽ ⁊ ſtupoꝛem dentium. ¶Auerrois quinto libꝛo Colliget.ca. de Pi⸗ retro.Eſt calida in quarto:et deea adminiltra tur radix.Conſtantinus libꝛo graduum capi⸗ tulo Piretrum. Piretruʒ eit in quarto gradu calidum ⁊ ſiccum.A.inguã vꝛit.⁊ flegma nimi⸗ um attrahit. IJdeoq; dentibe valet defrigidua te et humiditate dolentibo. ¶ Alex ander ⁊ S tephanus. Illud tritum et cum melle potatum:epilenticis valere teſtant᷑. Collo ſuſpenſum aut naribus applicatum ſub⸗ uenit infantibo epilenticis.um oleo mixtum ⁊ doꝛſo femineo inunctum ante nigoꝛis acceſiio nem venire phihet eam: ᷑ ¶ Ualet etiam paraliticis ac neruoꝝ molliciei de frigiditate ⁊ humiditate totiꝰ coꝛpoꝛis.Pe niq; in coꝛpoꝛe toto exeoꝛum ꝑeruncto ꝑpꝛouo⸗ catur ſudoꝛ. UVN De Herbis · Slatearius. iretrũ eſt ſatis cois herbain tertio gradu calida ⁊ ſicca.Radix eius in medi cinis ponit᷑.que in hyeme colligitur.ac per an⸗ nos quinq; ſeruatur.Piretrũ debet eligi conti nuum ⁊nõ perſoꝛatũ ſapoꝛeʒ habens acutum. et cum frangitur nõ pulueriſat᷑.Acumen eius nõ ſtatim ꝑcipitur:ſed debet aliquantuluʒ ma ſticari⁊ in oꝛe teneri.Quo cõtingit pꝛopteꝛ eiꝰ leuitatẽ:vel ſupſtantie ſoliditate. Uirtutẽhabʒ Diſſoluendi:conſumendi ⁊ attrahendi ¶ Gargariſma factũ ex vino dulci decoctiõis eius.cerebꝛũ a ſuꝑfluitate flegmatica mundiſi⸗ cat.⁊ humoꝛes vite conſumit. ¶ Inter dentes maſticatũ doloꝛeʒ tollit den⸗ tiuʒ:et ſtomachirenmatiſmũ. Maſticatũ quo q; lingue paraliſim ſoluit.Contnitũin vino et oleo decoctuʒ ⁊ adloca paralitica ⁊ podagrica cathaplaſmatuʒ valde pꝛoficit. Capitulum.ccclxiij. Innus latine.grece Calidariſchochia vel aʒet. Arabice cinobar. Serapi.li. aggregatoꝛis.c.Cinobar.id eſt pinnꝰ arboꝛ. Et eſt maſculus et femina. Maſculus nominatur aʒet vel cinobar:⁊ non ſacit fructũ magnum:ſed de ſudoꝛe extrahitur pix:vt patʒ in littera pix.et ibidem inuenies eius virtutem ⁊ a ligno fit lumen. ⁊ eſt lludquod voentur te da vel ʒappinus.Et femina ẽ illa que facit fruc⸗ tum magnum. ⁊ de ea eſt magna et parua. Et idem anuctoꝛicate Halieni. Minoꝛ eſt in ſapoꝛe ſicin ſapoꝛ maioꝛis.⁊ eſt in ea aliquã tulum amaritudinis ⁊ acuitatis.⁊ virtus eius . 7* eſt calida cum acuitate. ¶ Etidem auct. Aben Meſuay. Magne ex pinnis ſunt calide in ſecundo gradu:iicce in p⸗ mo. Que cũ bibunt᷑ c rob mũdiſicat humoꝛes groſios ⁊ viſcoſos qui ſunt in renibo ⁊ veſica. ¶ Et idem auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis. Kalida⸗ ris vel calicaris eſt fructus pinus maioꝛ: ⁊ no minatur cochia. Bperationes. ¶ Serapion. Pinus maioꝛ cõfert ſaniei in be ctoꝛe:⁊ omnibus quibo cõuenit educi ſaniem a pectoꝛe.⁊ facit expuere ſanguinẽ.⁊ quãdo infũ ditur in aqua:recedit acuitas ⁊ punctio q̃ ſunt in eo:⁊ elõgatur a moꝛdicatione.Et tunc ẽ cõ glutinatiuꝰ.⁊ medius inter qualitatẽ calidaʒ et frigidam:⁊ inter ſub ſtantiã aqueam ⁊ terreã et ſubſtantia aquea in eo eſt pauca.ſed fructus quãtum ad nutrimẽtum eſt dure digeſtionis: et nutrit coꝛpusnutrimento ſoꝛti. ¶ Idem aucto. Dyaſcoꝛidis. Quando come ditur ⁊ bibit᷑ cuʒ ſemine cucumeris ⁊ rob pꝛouo cat vꝛinã. ⁊ cõfert ardoꝛi renum ⁊ veſice.Et qũ bibitur cum ſucco poꝛtulace:ſedat moꝛdicatõ nem ſtomachi:et reddit debilibo foꝛtitudinem confert deſtructioni humiditatis. ¶ Et quãdo accipit᷑ exfructu pini ſicut recẽs et teritur ⁊ coquitur cum rob.⁊ accipiũtur de ipſius decoctione.ʒ.iiij.qualibet die confert tuſ ſi antique ⁊ vlceribo pulmonis: ¶ Igdeʒ auctoꝛitate Galieni. Minoꝛ ex eis no minatur calidaris. Uirtus eius eſt calida ⁊ ab ſtergit. ſapoꝛ eſt ſtipticus:amarus:acutusc et confert ſputo veniẽti a pectoꝛe ⁊ pulmone.⁊ eſt ſtiptica.et confert tuſſi ⁊ doloꝛibo pectoꝛis.qñ ſumitur ſola aut cũ melle.i¶ Et idem auctoꝛiia te Aben meſuay. Magne ex pinis ſunt calide in ſecundo gradu:ſicce in pꝛimo. Que quãdo bibunt᷑ cum rob:mũdiſicant groſſos humoꝛes ⁊ viſcoſos qͥ ſunt in renibi ⁊ veſica:⁊ confert ſa niei eoꝛum ⁊ lapidi.Reſina eins deſiccat ⁊ cale facit:et eſt dyafoꝛetica.Pꝛo qua lege capitulũ reſina.i¶ Et idem auctoꝛitate Galieni.oꝛtex et folia pini que eſt minoꝛis.que eſt nominata calidaris. habent in ſe virtutem ſiipticam. que curat tenalmonem quando apponitur ſi⸗ cut emplaſtrum.⁊ noneſt medica men melius in hoc.et quando bibitur ſtringit ventrem.-c conferens cõbuſtioni aque bulientis.et ſumi⸗ v ii poabent in ſe virtutẽ qua incarnant pere Utercoꝛtexillius ſpeciei que dici? cochia. et eſt maſculus cõſimilis in virtute:niſi quia virtus eſt ei vcbilioꝛ ᷣtute illius. folia iſt arũ arboꝛũ que quia ſunt magis bumida coxice iparum: ereuſſione ¶ Sed pinimagne.Clirtus folioꝝ ⁊ coꝛticis eſt foꝛtis in om̃ibe iſtis.ſqʒ fumus qui eleuatur a ligno pini confert multum fluxui piloꝛũ pal/ pebꝛarum ꝛet coꝛruptioni lachꝛimarum. ⁊ cur⸗ ſui lachꝛimarum ab eo. 8ðèð ¶ Coꝛtex arboꝛis pini mi et eſt acz:om̃es ſunt ſtiptice ⁊ cõferuntpanæti⸗ bus tenaſmonem quando teritur ⁊ pulueriſat᷑ ſupꝛalocum.⁊ quando deipſis miſcetur cuzli/ targiro ⁊ puluere olibani confert vlcerib que aparent in coꝛpoꝛe⁊ cõbuſtiombus ignis. ect quando conficitur c cera diſſoluta cuʒ olo mirtino. conſolidat vlcera que dicuntur foꝛmi in coꝛpoꝛe.⁊ fit cum eo fumigi ce ne augeantur um mattici: tpellit tetum moꝛtuumet ſecunz dinam. .t quando bibitur ſtringit ventrem. e mouet vꝛinam. ¶ Halienus. vjj.ſimplictum farmacoꝛum capt tulo de pinea. m traſiationem grecam. omi fructus ideſt pinea quam ſcrobiliam nominat Impindlla. andecta, impinella eſt tota quidem viridis.habet quid amarituchnis ⁊ acredinis.? pꝛopterea quidem empicis⁊ ali is quicũq; indigent ea que m pulmoneʒ ex to race ſaciliter extuſſire etexpurgare idonea eſt. eſibilis vero fructus eius. Eſt quidem cibus difficile digeſtibilis et foꝛtis.eſt autem vtfſar⸗ macum : et ad leniendum aſperitates idoneujʒ et maxime quando in aqua infuſus: dilſ poſue it in eo totam quantam habet acredineʒ. Re ſtens ex aquoſa et terreſtri ſubſtanria babet . . liquum enim omneimmoꝛdicaciſſimü fit in me dio enim calidum ⁊ frigidum equaliter conſi⸗ caſum: acetoſa autem minimeparticipat. ¶ Etidemin libꝛo de cibis capitulo depinea Magne ex eius euchimie ⁊ groſſe chimi gene ratiue. Et idco nutriunt coꝛpus nutrinento ꝛti. non tamen bene digeltibilii. ¶ Auicennalibꝛo.i.ca de pino. Cirtus coꝛ⸗ ticis maioꝛis ſoꝛtioꝛ eſt. Et coꝛtex eius queno minatur ſufine eit debilioꝛ. In coꝛtice eius ẽſti pticitas plurima.et vermis qui exiſtit in ipſa ẽ in virtute cantaridis. Coꝛtex eius confert vlce⸗ ribus coꝛdicalibus.et in ipſo eſt virtus conſo⸗ lid ariua. et in coꝛtice ipſiusẽ de ſtipticitate qð Rerueen, ad hoc vt ſanet abraſionem quando ſuper ea ponitur vt anplaitrum. Capitulum. tetlxiii; Capitulum.ercleN. oꝛia et coꝛtex cochie berba multum ſimnlis ſaxifrage. Unde verſus.Pimpinella pilos ſaxirraga nõ habet vllos. ð J OPvperationes 4 Qirtus eius eſt qᷓ abſtergit foꝛtilicat: mu⸗ dinicat epar ⁊ renes qñ in eis ſunt opilanones. ¶ Quando bibitur de radice eius quantitas amigdale a⸗ mulieribus que nõ bene purgãtur in partu mũdiſicat eas per mẽſtrua. Et quãdo bibitur cum vino: conſert doloꝛi ventris ⁊ yctericie.⁊ doloꝛi veſice ⁊ renũ Et qñ coquitur cuʒvino ⁊ bibitur ſtungit ventreʒ. Et qñ bibitur exſemine eius cum vino ſtiptico conferunt fluxuiventris. ¶ Radix pimpinelle pꝛeſeruat a peſte maſtica tam.et in collo ſuſpenſum. Itez abſtergit veſti gia nigra in cute. Conkert poda gre. ¶ Radix pimpinelle maſticata longo tempo⸗ re apparet in ea acumen cum pauca amaritudi ne et cum acredine.pꝛopterea igitur diuretica et vꝛinarum pꝛonocatiua. An V 2 — DPP Grecevell Op eratione 5„ letidam R teonr al⸗ nrofrarnhire inorp — Uen. Nronotet ansn multam latine apꝛifolium.i. mater ſůuaruy quãado coquii in vmo? it illud vrinum ti P anz. ¶Etquãdo coquit᷑ radix ⁊ bibit᷑.auſen ſetoꝛꝛ B Operationes gAlſellarũ et fetoꝛẽ totius coꝛpoꝛis. A Dyval.ca.liceos vel excanton fo.ſunt buſſo ſimilia atq; ſpinoſa. grana eiꝰvirida.⁊ cĩẽ matu rauerint ceraſis ſilia. Naſcit᷑ in ſiluoſis locd cu ius ſo. et grana ⁊ radix in vnũ cõtundũtur.et cum aqua dulci coquũtur vſq; ad groſſitudi⸗ nem Hec aq̃ ẽ deſiccatiue virtutis:⁊ ex cõtrani is ↄpoſita.qꝛ ſqᷣ Eextenuatoꝛia. digeſtoꝛia ca. 2 etfri. ſtiptica hñs vim:⁊ ideo diafoꝛeſim facditt NJacit autẽ ad herpetas: ⁊ ad vlcera epatis et ad parotidas.⁊ putrida vlceraex ſucco eiusfit licium. pꝛo quo lege ca. licum ſuperius De. l.q cclxv. . Capitulum. etclrx) Zaar⸗ latine.grece ſcalones.arabice )Haixofſ. Sera li. ag. ca. Haixoff ẽ ex Vſpeciebipinearum. ſo.eius ſunt ſimilia cameleonte albe:niſi quia ſuut nigrioꝛa. et ha⸗ bet virgam longã folijs plen.⁊ ſuper ipſumẽ capitellã ſpinoſus:⁊ h radic nigrã ⁊ groſſam et eſt qdᷣ de ipſa plãta adminiſtratur. Hal. Cir tus eius ẽ q caletacit in.ij. gradu in vltimo ei⸗ ⁊ in pꝛincipio ſcdi:⁊ deſiccat in.i Planta illa comeditur recens ſicui ſparagus. MMV Capitulum.ccclxvij. NBilliũ latine. grece piperſilliũ. arabice Jhaʒarachona vel beſtercaton. Sera. li Haʒar achona:id eſt pſilliũ:eſt herba hñs ſo⸗ lia piloſa.virgas hñs longas meſura vniꝰpal mi tota herba piloſa.Et exitus ramuloꝝ coꝝ eſt a medio virge.⁊ ſunt in ipᷣo capitella duo vł tria rotund a.in qͥ bo eſt ſemẽ ſimile pulicibo ni⸗ grũ ⁊ duru.⁊ eſt illud qð ex eo admiſtratur.Ga lie.viij.ſim.far.circa finem ca.de plillio ſᷣm trã⸗ ſiationẽ grecã.ſilliũ ſemẽ eiꝰ maxie vtile ẽ ex ſcðo gradu infrigidantiũ:cx cõplexione vero q̃ eſt ſᷣm ſiccationẽ: humectationẽ mediũ ẽ quod dã ⁊ moderatũ.Dyaſ.ſ̃m tranſla.grecã.ca.de pſillio.Piꝑſilliũ ant quinofolion quẽſiculi di⸗ cunt criſtallũ.aut ſquinnomella:folia hʒ carno poclion ſilia et aſpera. Cirgã hʒ duobo palmios longã cuius frutex piloſus ſpinoſa ẽ. coma eiꝰ qa mediet ate incipit virge.in qua capirella duo vel tria ſunt conſtricta.in quiba ſemen ẽ pulici⸗ bus ſile nigrũ ⁊ durũ.naſcit in cãpis. Amcẽ.li. n. ca. de pſulio. Pſilliũ quidẽ ẽ duoꝝ modoꝛuʒ bprypyrxemale et eltiuũ.⁊ potio cuiuſlibet eoꝛũ ſit põ dus.ij.melius ẽillud qð ẽ magis groſſum.qð ſubmergit᷑ in aqua fri.eſt et hu.in.ij.gradð.li. ca.de pliulio.Plſilliu herba ẽ ſilis ambꝛe:hʒ ſe⸗ mina ſicut ſemina lini ſed minoꝛa ⁊ ſubnigra q̃ᷓ ſi tendentia ad purpureitatẽ.quoꝛũ ſemẽẽ me⸗ lius qð ſubmergit᷑in aqua.dicta eſt hei ba ſic. eo ꝙ lemen ſimile pulia babeat:et ideo iſta her ba ſic dicitur infra a quibuſdam pulicaris: co qꝙ ſemen fa ctũ eſt ad ſimilitudinẽ pulicis.vnde pſillos.i.pulex. Johã.meſ.ca.de pſillio.Pſilli⸗ um eſt de alterantib⸗ cõplexionẽ et ſolutioneʒ facientibo.⁊ eiꝰ ſolutio fit ꝓpꝛie lambꝛificando. Eius aũt aliud eſt albũ.aliud ſubnigrũ.aliud ad purpureitatẽ declinꝗs. Melius ẽ qð ẽ com pletum et groſſum. et eſt grauius ⁊ ſubmergit in aqua.cõpoſitũex duabus ſubſtantijs que ſe parari poſſunt:inter quas eſt coꝛtex ſeparans Eſt em̃ duplex in eo ſubſtãtia:ſcʒ Medullarꝭ. et in ea ſubſtantia expanſa ſupꝛa coꝛticem ipſi us.ſubſtantia autem interioꝛ medullaris ca.eſt et ſic.in.iij.gradu.et eſt acuta vchemẽter.inci⸗ ſiua:rubiſicatiua et vlceratina:et eſt de genere veneni. Subſtantia autem eius extenoꝛ ſup coꝛticem eit ex multum infrigidantibo.Et di xit Ruſfus.Eſt fri.et hu.in.ij.gradu:et exceſſit Et dixit Dyaſco.Eſt in ſecundo.et eſt verius. Inquit em hypocras in epidumijs. Non enim eleuatur res fnigida iuncta cum humida ſupꝛa ſcᷣm gradũ.Et dixit Galienus. Humida res non tranſgreditur metã vſq; ad quam poteſt bꝛo ag. ca. Haʒarachona auc. Dyaſc. Trattatus ertendi regimẽ homin ſopꝛopter qd inucnimꝰ humidũ eſle cauſaʒ doloꝛuʒ inquantũ humidũ ſed inquantũ poteſt eſſe cum materia:que quã litate ſua mouetur ad ſolutionẽ cõtinuitatis. Quod exeo conquaſſatum eſt cum aqua ſonti⸗ um frigida.⁊ fit muſcilaginoſuʒ et bibit ſicut eſt et ppꝛie cum oleo violaruʒ aut ſyrupo violarũ ſoluit ventres.quod aũt ex eo frixuʒ eſt et con⸗ quaſſatur cum oleo roſaꝝ:eſt medicina fluxus ventris ⁊ diſſinterie.Contrituʒ auteʒ nullo mo do potui pꝛopinandum eſt. occultat em̃ con⸗ et excoꝛiatiuam Dperationes tritio ſubitantiaʒ eius. medullarem vlceratiuã ¶ Ser apion auc.Dyaſ. Habet virtutẽ infri⸗ gidatiuaʒ quando fit emplaſtruʒ cũ eo et oleo roſarumet aceto ⁊ aqua.et conuenit doloꝛib⸗ iuncturaꝝ.et apoſtematibo que fiunt in radice auris et cõcuſſioni neruoꝝ ¶ Et qñ fit emplaſtrũ ad ramicẽ pueroꝝ et ad eminẽtiã vmbiliciinfantiũ:curat eos.⁊ cõuenit adſodã cũ oleo roſaniʒ ⁊ pauca aqua et aceto. ¶ Et qñ opoꝛtet ex eo fieri emplaſtrũ:accipia⸗ tur de eo quantitas aliqua et teratur et inſun⸗ datur in aqua.et qñ inſpiſſata fuenit: aqua ipᷣa non extendatur:⁊ fiat emplaſtrũ:qm̃ ipᷣm infri gidat infrigidatione foꝛti: et ſtringit et aufert lacrimas oculoꝝ.et conuenit obtalmie calide ⁊ doloꝛi capitis quado infunditur in aqua lini⸗ d8 ta penna.ronti apponitur.⁊ qũ aqua eius bibi bꝛium et ſitim:et ſoluit ventrem. ¶ Etidem auctoꝛitate Aben meſuay. Sedat doloꝛes pũgitiuos ventris.⁊ lenit aſperitatem vlceruʒ ⁊ inteſtinoꝝ.⁊ abſcindit tenaſmon ⁊ cõ uenit doloꝛi capitis qui fit a caliditate.⁊ ſuccꝰ folioꝛum eius eſt ex medicinis laxatiuis pꝛop⸗ ter frigiditateʒ ⁊ humiditatẽ que ſunt in co. et cura nocumẽti eiꝰẽ cũ medicinis ca.⁊ ſic. Etidẽ auc. Habix ſemẽ pſillij eſt ſicut coꝛian drũ humidũ.qñ datur exeo paꝝ.ſedat inflatio nem colere:⁊ ebulitionẽ ſanguinis ca.aduſtio⸗ nem fe calidaꝝ acutarũ.Et ſi datur in potu de muſcilla gine eiꝰ cõuenu babẽtibo birlen:ꝛ ſe⸗ dat ſitim eorũ magnã:⁊ laxat quidẽ ventreʒ ¶ Et ſi datur in potu crudum et aſſatum ſtrin git ventrem:ſimiliter etiam faciunt ſemina lini et ſemina marrubꝛum.⁊ grana mirti:eſi ſemen poꝛtulace:⁊ ſemen oʒimi.laxant enim cruda et ltringunt aſſata.Et quantitas eiue que datur de plillio eſt. ʒ.ij. infuſo in aqua donec egrediat᷑ mulalla go eius:eibibatur cum ʒuccaro albo aut cum iulep. MHEt tolia pſillij quando enplaſirantur ſuper apoſtemata in pꝛincipio tur cum zuccaro:extinguit feruoꝛẽ acutaruʒ ſe,/ ———14—-—44 — — — aperitionis eoꝝ refrigerant ea.et ſi potetun ex eo parum:cõuenit egritudinibo quefiunt a ſan guine.⁊ nimis ex eo acceptũ inducit ſincopiʒ in oꝛe ſtomachuet foꝛtaſſe occidit:quoniam nimi um ex eo eſt venenum. ¶ Et cura eius eo ꝙ deturin potumel bullitũ cum aqua calida et aq̃ aneti ſicci. Johã.meſ. Plſilliũ cõquaſſatũ cum aqua fri.ſicut diximus ſolutiõe educit colerã. ⁊ cõuenit fe.multe inflã⸗ mationis et ſiti vehemẽte ca. et ſedat inflam matioonẽ ſpiritaliũ:et lenit pectus. ꝙ Et conquaſſatũ ſicut diximus cõuenit flu⸗ xuicolerico et diſſinterie:⁊ ftuxui mẽſtruali.⁊ ꝓ pꝛiepoſt potũ ſcamonee et medicinarum acu⸗ tarum. Doſis eiꝰ a z.i.vſq; ad tres.timeat autẽ ipᷣm habens debülitatem viſcerũ. ¶ Auicenna Oõ ex eo frixũ ⁊ inuolutũ in oleo roſarum:ſtipticũ ẽ ⁊ ſedat doloꝛẽ moꝛe empla ſtri ſuꝑpoſitũ cũ aceto.Adminiſtrat᷑ eiiã con⸗ quaſſatũ cum aceto ſuper apoſtemata calida:⁊ foꝛmicã ⁊ heriſipilam.⁊ ꝓpꝛie queſunt ſub aure et ſuꝑ flegmatica:fit ex eo emplaſtruʒ tenſioni neruoꝛum:⁊ipſoꝛumſpaſmo ⁊ podagre.⁊ do/ loꝛib iuncturaꝝ ea. cum aceto ⁊ oleo roſarum cõuenit ſiti vehemẽti colerice.eiꝰqð ex eo frixũ eſt pondus.ij.z.⁊ inuolutum in oleo roſarũ ſtri gu et conuenit diſſinterie:⁊ ꝓpꝛie infantiũ:⁊ qð ex ipſo muſcillaginoſum eit.⁊ ipᷣa muſcillago ipſius cum oleo violarum ſoluunt.ſibibatur ⁊ tunc ſed abit in flammationem febꝛium acutaꝝ Capitulum. ccclxvuiij. 6 eſt. Ex herbario. Polegiũ maſculus eſt etfemina. Maſculue florẽ habet albũ. Jemia ru beum vtrũq;.¶ Plateariꝰ. Poleum calidũ eſt⁊ ſiccũ in tertio gradu:cuius virtus cõſiſtit ĩ foleo et in floꝛe. Lempore floꝛum colligitur: et per annum ſeruatur. Hperationes. ¶ Dxyaſco.Polegiũ calefacit nimis ⁊ extenuat de toꝛace et pulmone pingues ⁊ viſcoſos hu⸗ moꝛes facileꝑ os ſpuere facit. Nauſeam ⁊ moꝛ ſum ſtomachi cum puſca biditum ſeparat ni⸗ gram coleram per ven rem deponit. cum vino bibitum moꝛſib venenatis occurit. ¶Siccum combuſtum gingiuas cõſirmat cum polenta adhibitum omwus tumoꝛibo vti le eſt Solum impoſitum medetur podagricꝭ. ¶ Cerotis mixtum papulas limpidat Sple⸗ netieis impoſitum cum ſale pꝛauos humoꝛes exurit. In balneis infricatuʒ pꝛuriginem tollit Fomento tumoꝛesſteicos mitigat: Ouoꝛ ei⸗ nauſeam pꝛohibet ¶ Zuſſientiba pꝛodeſt.⁊ ẽ diureticũ valde.Hu Olegium. Dyaſcoꝛides.Polegiñom iis genera duo ſunt.ſcilicet maſculus qui floꝛẽ nibo eſt notu Huius virtustermantica enerat album. femina purpureuzʒ. ¶ Platearius. Polegiuʒ valet contra frigidũ reuma. Clinuʒ decoctioniseius cõtra frigidaʒ tuſſim ex glutinoſo vel aqͥſo humoꝛe.cõtra do loꝛem ſtomachi ex frigiditate et ventoſitate Erx herb ario. Siinfansin vtero moꝛtuus fuerit. huius tres rami recentes triti:et in vino veteri potatimire ſanant.Ualet ⁊ ad veſicevł calculi ⁊ ad coꝛdis pectoꝛis:ſtomachi:toꝛacis ve doloꝛem. Jðäo Plinius libꝛo decimo. Magna eſt cum mẽ ta ſocietas ad recreãdos animo defectos. Ad oꝛis vlceratiõis ⁊ ad tuſſim efficax habetur Ilos recentis incenſus pulices odoꝛe necat. Ad byemem cum ſale eſt vtile. Eſtate caloꝛes Macer. Feruida pulegij vis ſecaq; dicitur eſſe Zertius a medico datus eſt gradus huic ĩ vtroq;. Sepius hanc herham ſipꝛegnans ſu mit aboꝛtit. Menſtrua deducit cuʒ vino ſum⸗ pta repente. Hocq; modo tardas hec exirabit herba ſecundas. D 4 Capitulum. cclxix. E Opulus arboꝛ Pãdecta Populue ar yooꝛ duas habʒ ſpẽs.vñ Dyaſ.duo fa⸗ cit capitula.Unũ ſic incipit. Populꝰ q; inquit perhibẽt arboꝛis eius lacrimũ in oꝛida num diſtillatum ſuccinum facere.i.arabe ⁊c. Auicen.ſimiliter facit duo capla. Unũ qð inci pit haur romanũ volẽs dicere agiros:vt Dyaſ co.dicit. Aliue akiroſa. Pliniꝰtria genera po puli facit.alba.nigra.et que limbica vocat᷑ mi⸗ nima ſolia nigerrima alba folio bicoloꝛ ſuper⸗ — ne candicãs:inferioꝛi parte viridi hinc.nigra.q̃ inuenta circinate rotunditatis.ſo.ſunt vetuſti⸗ oꝛa in angulos exeunte econtrario edere angu loſa rotundantur Iſið. Populꝰ dicta eſt:eo cevx eius calce multitudo naſcatur. Cuius genꝰ dQduplex. Ham altera eſt alba. altera nigra. Al⸗ ba populus dicta eſt: quia ſo.eius vna parte ſunt alba.altera viridia Eſt ̊ bicoloꝛ hñs q̃ſi noctis et diei notas. Generat enã reſinã:q elle trũ noĩatur cirea oꝛidanũ fluuiũ.vel vt alnm me moꝛant᷑ i finibo ſyrie. Ambꝛo.Bicoloꝛ eſt ꝓpls arboꝛ vicʒ coꝛonis vmbꝛoſa victricib. Puiniꝰ li.. Motes amat ꝓpls ſicut ⁊ buxꝰ. nec niſiin aqſis puenit ꝓple. ſicut nec ſalix nec alnꝰ. ni – Trattatus ᷓ; populo ⁊ edere. Tria ſunt populi gĩña: vicʒ. alba ⁊ nigra ⁊ q limpica appellat᷑ minima ſolio ac nigerrima fungiſq; enalcentibo. Hec etimm mens eſt Auicenne et alioꝝ autoel. ODPperationes ¶ Dyaſ.Populus arboꝛ calefacit ⁊ humectat mediocriter. Huius coꝛtex bibita iſihiadicis medetur.et ſtranguirijs ſubuenit. Oulti etiã dicũt q eadẽ bibita cũ rene vel vꝛina burdoniſ gnare nõ ꝑmittit.¶ Ems ſolia bibita poſt pur gationẽmẽſtruoꝝ ſimili mõ cõceptũ nõ admit tunt. Succus folioꝝ eius doloꝛiba auniũ ſub⸗ uenit. ¶ Succus ſeminis eiꝰ melle mixtus ca⸗ ligines oculoꝝ detergit. Itẽſolia cũ aceto ca⸗ thaplaſmata podagricis medent᷑.¶ Semen vero cuʒ aceto bibitũ epilẽticos curat. Reſina eius virtute calidioꝛ eſt.et malign ãtibo vtiliter miſcet᷑. Aliqui etiã perbibent huius arboꝛis la crimũ rodanũ diſtillatũ et coagulatũ ſuccinũ facere.quod tritum ac bibitum ſolutiones ve⸗ tris conſtringit ⁊ ſtomachum reficit Ac fluo⸗ rem ſanguinis repꝛimit. 2 onſtantinus. Populus calida eſt et ſicca in pꝛuno gr adu.aliqua ntulum habens pontici tais. Loleram rubeam purgat. Pꝛodelt cis qͥ doloꝛem habent in capite. aut apoſiema vel dropiiim.conſtipatos etiam ventres purgat leuce dicũt. ⁊c᷑. A liud ſic A girios.i. Populuuns S arboꝛ quaʒ alij leuce vocãt.⁊c.in fine ca.Alii tas vᷣo folio cuiuſq; ꝑmanet in ſuo gñe.pte — — n i lno⸗ n ili vel 6 AWS OR De Herbis Lapiruhun tnler. Olipodiũ latine.grece dipteris.arabi. ilbeyg. vei biſte vel filicica. Sera pion SBli. ag. ca. biſbeyg auct. Dyaſ: Biſbeyg. ideſt Polipodiũ eſt plãta naſcẽs in rupito ⁊ in ſaxis ⁊ in muris humidis antiquis ⁊ ſuꝑ ſtipi⸗ tes.⁊ iuxta radices antiquaꝝ arboꝛum maxime quercus.cuius lõgitudo eſt vniꝰ palmi.⁊ eſimi lis herbe decẽ baracos.⁊ ſuꝑ ipᷣm ſunt pili.⁊elt alta.ſʒ nõ ẽ exaltatio eiꝰ ſubtilis ſicut baracos. et hʒ radices ſuꝑ quas ſunt pili a qua egrediũ⸗ tur rami.⁊ radix ẽſimilis ammali quattuoꝛde⸗ cim pedũ.qð nominat⁊᷑ ſcolaca.i.ſcolopendria et groſſitudo eius eſt ſieut digitus.⁊ coloꝛ eius interius eſt viridis ad albedinẽ decliuis ⁊ dulł⸗ cis ſapoꝛie.⁊ eſt illa q̃ cedit in vſum medicine. Pyal.ca.de polipodio.Polipodium naſcitur in parietibo humectis ⁊ circa radices arboꝛum vetuſtarũ inquercubi.Radices ſunt illi aſpere et illigate ſicut polipus.groſſuudinẽ digiti ba⸗ bentes. Roſa vero deintus viridis et ſubalbi⸗ da apparet.Pliniꝰ ca.dꝛiopteris vel dipteris in arboꝛibus naſot᷑ filici ſimilis tenui folioꝛum ſub dulciuʒ inciſura radice birſuta.⁊c. Hocno men videtur cõpoſitũ ex dꝛio quod ẽquercꝰ.⁊ pteris que eſt filix.dꝛiopterisſcripſit Stepha nus.⁊ aliqui dicũt ꝙ; vocaturfilix maſculus.ſʒ filicemfemina inuenies ſuperius de.ſ.in.ca.cc. BGalie.viij.ſim.far.capi.de polipodio.inſapo⸗ reeius eſt dulcedo et ſtipticitas.Cirtus eius ẽ que deſiccat deſiccatione foꝛti ſine moꝛdicatio ne.et eſt laxatiua.et habet vim putrefactiuam vnde et pilos nudat Pdperationes ¶ JZohãnes meſue.ca.de polipodio.Polipodi um eſt radix plante.cuiꝰ oꝛtus eſt ſuꝑ arboꝛes et ſuꝑ lapides.Et vocauit eã grecusfiliceʒ ar⸗ boꝛis.et illud qñ naſcit᷑ in lapidibus humidita tẽ habet ſuperſiuam indigeſtã faciẽs ventoſita tẽ.ſubuerſioneʒ et nauſeam. Uerũ melius ex eo eſt arboꝛeum.⁊ ꝓpꝛie quãdo naſcit᷑ ſuper arbo⸗ rem portãtẽ glandes.⁊ eſt cũ ppꝛietatibusbo⸗ nis.⁊ pꝛopꝛie qð eſt groſſum ſolidum ⁊ nodo⸗ ſum.⁊ cuius coloꝛ participat aliquid nigredis ac rubedinis:ſed parũ.⁊ cuius confractum eſt ſicut coloꝛ ſiſtici.etinquo eſt aliquid ex aroma ticitate.aliud eſt in cuiꝰ ſapoꝛe eſt dulcedo cuʒ inſipiditate derelinquens in guitu aliquid ex amaritudine vltimoet quod ẽ receuns ¶ Et idẽ auc.Dyaſ.ca.ellin.iij.ſic.in.ij. Et idẽ auc.Hali.ca. eſt et ſicanſecũdo reſolutiuuʒ bu⸗ miditatum groſſarũ ac vicoſarũ.et exſiccatis⸗ uum.et abiterſiuũ ⁊ reſolut iuũ.et eſt ex maxime eis. Do nfulieſt a. ad.v.et ſine decoctione aut ſine iufuſionea.ʒ.i- vſq; ad. ij. “D deſiccantib⸗ et ertenuantib⸗ coꝛpus.ꝛfacit ſib uerſionem ⁊ nauſeã.⁊ eſttius operatio debilis et tarda.et tollitur ab co nocumentũ pꝛimum. adminiſtrando illud cuʒ aqua mellis.et aqua paſſularum et or. ¶ Et idẽ auc. Humay coquit᷑cũ iure galloꝛus er gallinarũ:et fit ſolutiuũ bonũ.⁊ ſinuliter cum aqua caſei.⁊ fit ſolutiuũ cõueniẽs.⁊ aułerunt ei nocumẽtũ ſecundũ.ſi admiſcetur ei aliquid de contoꝛiantibus ſicut ſunt ſemina redolentia ct ſpecies ſicut ſunt daucus pꝛopꝛie et aniſi.ct ſe⸗ men feniculi ʒinʒiber et ſimilia:decoctionẽ au⸗ tem ſufficientem ſuſtinct Serapion auc.Dyaſ. Habet virtutẽ ſoluen tem. datur vero cocta cũ iure gallinarũ.et ole⸗ ribus aut cũ piſcibus et cuʒ mulia aut ſicla aut ſunilibo.et melancoliã et ſftegma deponit. Ca⸗ thaplaſmatibo adhibita condilomata ani ſol⸗ uit. et qñ deſiccat᷑ et terit᷑et dat in potu cũ melli crato purgat flegma ⁊ melãcoliam et quando fit emplaſt rũ cum eo contert attruiombus ner uoꝛum ⁊ſciſluris digitoꝛum ⁊ emoꝛroidibo. ¶ Et idẽ auc. Aben meſuav.Pꝛopꝛieias cius eſt purgare melancoliã. et fiegma ſine punctio neet malicia.et melius ex eo eſt cirtinum. cuius ſapoꝛ vergit ad cõpun ctionẽet groſſitu dinem ⁊ dulcedinem. ? groſſitudo cius eſt ſicut ovſgitus.Et qui vult ipᷣm ſumere.decoquat in aqua ſicle decocte.et poſtea bibat.quando au tem vis ponere in decocuone nõ opoꝛtet vt re ctifices in aliter mii ꝙ terat᷑ ⁊zmiſceatur cum is eius decoctiaut infuſieſt a.ʒ.i. vſq; ¶ Etidem auc. meſcba. Pꝛopꝛictas polipodij eſt purgare leuiter metancoliam.et bibitur ſim⸗ pliciter cum ʒuccaro.aut mixtum cum aliqui⸗ vus decoctionibus aut concctionibus. Et in⸗ gemari ſunt aliqui medicoꝛuʒ sd ulos qui non poterant aliquas medicinas accipere.pꝛoijce⸗ reipſum trnitum in aliquibus cibis ipꝑſoꝛum. et purgat leuiter melancoliam. Doſis cius ſimpli citer cum ʒuccaro eſt..ij.decocti autem cu me dicinis..ii. JYMM ¶ Johannes meſue. Solutione educit cole⸗ ram nigram cuʒ facilitate.et groſſuʒ flegmacet muſcillaginoſuʒ et materias iuncturaruʒ.⁊ cõ fert colice.ᷣm omnẽ modum adminiſtrationis eius et duriciei ſplenis.ct pꝛopꝛie cum epithimo et ſale indo. ¶ Et cõfert ad febꝛes melãcolicas.: ꝓpꝛie cum aqua nullis.et ſanatſciſſuras que ſunt inmani bus. Doſis eiꝰ ẽ a.ij.aureis vſq; ad.iiij. Auicenna in libꝛo de vinbus coꝛ Gig dil R Corto:tat co:ꝛ. „ „ „ „ . „ 4 64 . . 7. . 3 5 4 . . v . . 2—2— 8 ODOlicaria latine. grece coniʒa, arabice p galſir. Dyal.ca. de coniʒa. alia ẽmaioꝛ INIAtq; odoꝛe grauior. alia parua? odorꝭ 4 oceris. quaꝝ prima appellata ẽ coniʒa lata ſi⸗ ue vani is.vel vr latini armentalis. Itẽſcdᷣa vo catur etiã laba notis.ſiue vt latini piper marina vel ſiriſcarꝰ.media appellat᷑ etiã coniʒa caſale⸗ os.ſiuevt latini thimus minor.maior aut ⁊ mi noꝛ coniʒa hñt folia ſimilia oliue ſed aſpera ⁊ pinguia ⁊ viſcoſa minoꝛis vᷣo ſo.odoꝛata ſunt maioꝛis grauis odoꝛis.que etiã in frutice ma⸗ ioꝛ eſt. virga maioꝛis eſt longitudinis cubitis Duo bo. minor vero vniꝰ pedis lõgitudine por⸗ recta ẽ.floꝛẽ fra gilẽ ⁊ mellinũ habẽs coloꝛem⁊ amarũ ſaporẽ.⁊ cũ floruerit velut capillos faz cit. Radix ẽ illi inutilis: Galie.vij.ſim.fſar.cab. Coniʒa.i.policaria tã maioꝛ q; minoꝛſilis ſunt cõplexiõis ⁊ virtutis.in guſtu quidem acres et amare apparẽtes.calcfaciũt valde.a ꝑte fruc⸗ tuoſa eſt plãta.Eit aũt et tertia ſpecies polica nee in humidioꝛibo locis n aſcẽs fetidioꝛ amba⸗ hus ⁊ debilioꝛ.ſz duepꝛime dicte tres gradus ſunt in calefaciendo ⁊ ſiccando. „Bperationes. iofructx cifolijs ſuis fumigio adbibita Inppoſita venena lõgi⸗ arcet aqᷓ eiꝰ ſpenta puli ces necat. Yolia eiꝰ in cathaplaſma tibo adbibi ta mo:ſus venenatos mitigat: Culneriboꝛ pu⸗ ſtulis medicant᷑.¶ Yloꝛes eiꝰ ⁊ folia cum vino bibita mẽſtruis imperãt.Aboꝛſuʒ faciũt vrinã ꝓuocãt.Coꝛtioiboſubueniũt: yctericis bñ ad ¶ Elixatura vero eoꝝfomẽto ahbdibita cauſas matricis ↄponet.i¶ Succꝰ eiꝰſuppoſitꝰ aboꝛ ſuũ facit. oleo mixta ⁊ ꝑũcta tuta coꝛpa ofnigoꝛa fuat. minoꝛ vᷣo ipoſita adhihita cathaplaſ⸗ matib dolorẽ capitis mitigat.media vero co niſa halta habet groſſaʒ et leniafolia. et paulo maiora. Maior vero nõ pinguia nec maioꝛa bʒ folia.ſed grauẽ iactãtia odoꝛẽ guſtũ ſuaueʒ ⁊ inutilẽ oĩbꝰ.¶ Uiperas⁊ ſerpentes fugat.Et vulue vitia remediat.maioꝛ ⁊ mino: coniſa ca, lefacit ⁊ deſiccat.decocta igit᷑ in oleo ad perio dasfebuũ ⁊ tpos ⁊ malicioſos rigoꝛes ꝑunc⸗ ta facit.¶ Flos cũ folijs in vino potatꝰ fetꝰex trahit.⁊ vehemẽter mẽſtrua purgat.¶ Balien⸗ SDi quis ſolia cũ mollibo ramuſculis appoſue nit alicui particule ſiue decoquẽs oleo vtatur, ¶ Uidet᷑ autẽ ⁊ nigoꝛũ qͥ m periodũ alleuiati⸗ uũ hꝰ oleũ. Foꝛes aũt eoꝝ ſimilis virtutis ſunt. ¶ Quocirca quidã et hos cũ folijs terẽtes oleo pꝛopinant gratia mouendimeſtrua violenter et educendi embꝛiones. L E — E f f f f f— — . = —2 De Yerbis Capitulum.ccclxxij. DSanaebKrrr hollonn⸗ ago⸗ ni qð eſt genu. Nã ⁊ multi geniculataʒ et centũnodiã vocãt.ſeu a goni qð eſt ſemẽ. H Dyaſ.Policarpos vocari dicit qð magis eſt credendũ.⁊ bec ſanguinaria ⁊ coꝛri⸗ giola a multis vocat᷑.⁊ q virgã paſtoꝛis ara. vocãt:vt ptʒ ꝑ cõcoꝛdiã Dyaſcoꝛidis ca.ð po ligonos.⁊ Aui.ca. de virga paſtoꝛis. Hprrationes. ¶ Dyaſco. Poligonos maſculus herba ẽ vir⸗ gas hñs teneras molles ⁊ multũ nodoſas.⁊ ex panſas ſuꝑ terrã ſieut agreſtis.folia bʒ rute ſi⸗ milia:ſed oblõga ⁊ mollioꝛa.⁊ ſemẽin folijs ſin gul.vñ et maſculꝰdicta ẽ flos ille alba ⁊ feniceꝰ ¶Poligonos vero femina frutex eſt vnã vir⸗ gam habens mollem ⁊ cannoſam ſpiſſaʒ ⁊ no doſam:in quibo nodis folia ſunt pini ſimilia. Radix ẽ illi inutilis.in locis naſcitur humidis. ¶ Plinius.Poligonũ greci vocant quaʒ nos ſanguinariam:mõ attollit a terra.folijs rute ſis mile ſemine graminis.quã plura genera poli⸗ goni faciunt:hunc marem intelligi volunt:ap pellantq; a multitudine ſeminis aut denſſtate fruticis.Alij poligonõ a frequentia geniculo⸗ rum⁊c.¶ Setephanus in ſynonomis. Poli⸗ gonos.id eſtvirga paſtoꝛis.v pꝛo y ſcripſit vt alſueuit.⁊ in Riraimida poligonos.i.coꝛrigiola multigonia.alij vero camerʒillũ dicunt. ¶ Plinius libꝛo.xxvij Poligoniũ greci vocãt berbã quã nos dicimꝰ ſanguinaria.a terra nõ attollitur folijs rute ſimilis gramini. ¶ Succus eius naribo infuſus ſanguinẽ ſupii mit.Et potꝰ cũ vino cuiuſq; partis ꝓfluuium et cruentas execrationes inhioet ac ſüutit. ¶ Dxaſ.Poligonos maſculus herba eſt hñs virgas teneras molles ac multas nodoſas:et ſuꝑ terrã expanſas ſicut agrelus.vñ ⁊ policar⸗ pos dicta eſt. flos illi eſt alboaut feniceus. Cir tutem bʒ ſtipticã et frigidaʒ.Unde ſuccus eius bibitus medicat᷑ emoptoicis ⁊ abſtinet reuma⸗ tiſmũ ven tris.medet᷑ quoq; colericis ⁊ ſtran⸗ guirijs.vꝛinam pꝛouocat. Moꝛſib venenatis cum vino bibitus occurrit. cebꝛibo periodicis maxime pꝛodeſt ante hoꝛã acceſſionis ¶R Suppolitus q́ʒ fluxu mulieris cõſtringit.au rium doloꝛes cõpeſcit.Coctũ cũ vino ac mel⸗ le curat vulnera nature. X Jolia eius cathaplaſmata eſtuationes ſto⸗ mac hi tollunt. Sanguinẽ rejcetib ſubueni⸗ unt. herpetas curant. Ignẽ ſacruũ extinguũt.tu moꝛes ac duricies tollut.¶ S ãgulnẽ reijcien tibo vulneribo maxie ꝓſunt. Poligonos vero femina frutex eſt virgã hñs mollẽ ⁊ carnoſam et ſpiſſaʒ.⁊ eſt ramoſa pinguis atq; no ſoſa.in quibo nodis ſunt folia piri ſimilia. ¶ Radix ei eſt inutilis:ꝛ⁊ naſci᷑ in locis humi⸗ dis. Uirtus eſt ei ſtiptica.⁊ facere põt omnia ſu pꝛaſcripta licet minoꝛẽ habest virtutẽ.Et ſci⸗ as eſſe herbã que ðꝛ pera ſiue burſa paſtoꝛis. de qua ſupra in ca.ccclij.dictum elt. Capitulum. ccclxxiij. Olio. Iſidoꝛus.Polios a grecis dicit. * a latinis om̃imoꝛbia:eo ꝙ multis moꝛ bis ſubueniat. Naſcit᷑ in mõtiba ⁊ du⸗ ris locis.de vna radice multas ⁊ tenues ſibꝛas nutrit:ſeminis plenas. In ſummitate habʒ co rimbos caneſcentes odoꝛis grauis ⁊ ſubdulcꝭ ¶ Plateariꝰ.Polij diuerſa ſunt genera:ſʒ mõ tanũ pꝛecipuũ.Cum floꝛes ꝓducit debet colli⸗ gi. Uirtuteʒ habet diſloluendi et cõſumendiet diureticam ex ſubtilitate ſubſtantie. ¶ Dxyaſ. Poliõ vnum eſt maius alterum mi⸗ nus:id eſt montuoſuʒ quod nobis venit in vſũ Et eſt frutex alba ⁊ tenera.habens folia vnius cubiti lõga:⁊ ſuper virgam capitella ſemie ple na a quo ꝓcedit quaſi lanicies alba.⁊ velut ca pilli lõgi habẽs odoꝛẽ cũ ſuauitategrauem. Poperationes —— 4 Jſdoꝛus. Succuselus aqua coctus a ſer pentibo percuſſos ſanat. Sparſam in domum vel incenſa om̃es ſerpẽtes fugat ¶ Platearius. Clinum decoctionis eius valet contrafrigiditatẽ ſtomachi ⁊ inteſtinoꝛũ ⁊ do loꝛeʒ ex ventoſitate.Contra opilationem ſple⸗ nis et epatis valet. ÿ”Mã ¶ Dyaſcoꝛides.Eius elixatura moꝛſibo occur rit venenatis:mag: qq; pꝛeſidiũ eſt hydropicꝭ Aceto mixto ſpleni adhibetur vtiliter. Sʒ do⸗ loꝛem capitis cõmouet:⁊ caſtomachũ eſt.ven⸗ tres mollit.mẽſtruis imperat.reſq; venen atas extinguit. Cinam mouet.ſtratoq; cõpoſitum ſerpentes longius arcet. ¶ Lathaplaſmatũ vulnerib cõfert. reumatic paracoleſim facit.⁊ arcuato moꝛbo ſuccurrit. ¶ Auicenna. Polium eſt ſpecies de chea:in q eſt caliditas et acuitas pauca.Quod ex eo eſt minus et acutius et amarius.Et ſunt in eo tyr ſi et floꝛeꝛ. ¶Eius caputeſt vtſi pera:in quo ſunt quaſi pi li albi grauis odoꝛis cũ aromaticitate aliqua. Maius eſt autẽ debilius:qð nec amarum ẽ.? acuitas quedaʒ in ipſo eſt. Oontanum minꝰ eſt. et minus quidem eſt calidũ et ſiccum in ſecũ do gradu.E ſt autẽ aperitiuũ:ſubtiliatiuũ.et p ꝛie minus eſt ad opilatiões intrinſecas aperi endum. ¶ Quod ex eo viride plagasrecẽtes cõſolidat et pꝛopꝛie maius.quod ex eo ſiccum eſt.vlcera fraudulenta pꝛecipue minus. ¶ Qunaceto epithimatũ cõuenit ſplenis apo ſtematibo ⁊ duriciei eius.facit autem capitꝭ ſo da.nocetq;ſtomacho:ſed ↄfert yctericie nigre pꝛopꝛieq; maioꝛis decoctio. “ ¶ Lonfert etiam eadem bpydropiſi. Idem pꝛo uocat vꝛinam et mẽſtrua. ſoluit ventrem:et cõ⸗ fert aſcaridibo et antiquis ſcbꝛib.ac ſcoꝛpiõis punctionibo. „ ¶ Decoctio maioꝛis moꝛſui vermium veneno ſoꝛum omniũ pꝛoſicua:et ex ea ſuffumigatur ac ſternitur.et fugat minoꝛa venenoſfſa. Conſtantinus. Polium eſt calidum in ſecũ⸗ do gradu.ſiccum in tertio. Humoꝛes groſſos gttenuat. Ualet hydropicis patiẽtibo pꝛopter opilationẽ epatis acfellis ⁊ ſolenis. Cꝛinam et mẽſtrua ꝓuocat Uentrem ſolnunuit. ¶Eum aceto bibitum valet contra duriciem ſplems.Et eius aposimapꝛopin atü lumbꝛicoſ lucurbitinos et aſcarides excludit.Capitis ta men doloꝛem generat et ſtomacho nocet. Si domus ex ea ſuffumigetur:reptilia inde fugã⸗ Capitulum. Ketlxxiiikh Dααααa ds antogidi gal⸗ litricum:quod adyantos dicitur.habʒ ſciſſa.haſta eius eſt duabus palmis longa:ha bpens ſupꝛa ſeturgida capitella ſemen haben⸗ lijs: ia. radix eſt illi vnlis. Sed virtus eius eſt in ſo Operationes ¶Dyaſco. His ſiquidem in aqua clixie.a˖qua ipſa bibita medicatur aſmaticis et diſnoicis: vctericiset diſſurrijs.calculos frangit.ventrẽ ſtringit.moꝛſus caninos ad ſanitatem perdu⸗ cit.reuma q; ſtomachi compeſcit. Kum vino bibita menſtruis imperat. abor⸗ ſum facit:et ſanguinem reiciẽtibus ſubuenit. moꝛſibo quoq; venenatis occurrit. ¶ Alopicia etvlcera capitis.ſ.q̃s acaras vo⸗ cant:ect pterigia purgat.ſcrophaſq; ſpargit.ĩ⸗ poſita quidem trita ⁊ mixta cum lixiuio addi⸗ to cinereac vino id pꝛeſat. ¶ Comelta a pugilibo ad pugnam vtiliter cõ⸗ foꝛtat. A pecoꝛibo etiã comedttur. ¶3; Item politricon in locis vmbꝛoſis atq; pa⸗ rietibo humidis et circa fontes naſcitur.alij tã qᷓ; recoꝛpoꝛatiuam decoctionem tardis etiam paſſionibus laboꝛantibus dant in potu.ſ.ha⸗ neloſis.ſtomaticis fluoꝛi ventris:et in difficul tate mixctus. ¶ Deſiccat enim adiantos et extenuat.ideoq; chyradias digerit.apoſtema et lapidem rum⸗ pit. Potꝰ ad humoꝛes glutinoſos ac pingues de toꝛace ad puimonem aſcendentes beneiu⸗ nat. folia coꝛiandro ſimilia in ſummitate inter cali. frigi.temperantia 3 In doloꝛi colli ſo. eius trita cum granis piperis ac ſemine co riandri cum opcimo vino datur ad bibendum incroeuntibalneum. facit ⁊ ad capillos mulieꝝ nutniendos:ſi decoquatur cumoleo. L Z Capitulum.ccclxxv. 8 Oꝛrum latine.arabice arat. Sera.li. ag.ca.curat Curat.i.poꝛrũ. x co ẽ do 4 meſticũ:⁊ eſt hiſpanicũ.⁊ ex eo eſt naba ti. et eſtmont anũ. ⁊ ex eo eſt poꝛrũ vinee.et poꝛ rum agreſte.⁊ mediũ inter poꝛrum ⁊ allinʒ. Et reperitur virtus huius inter virtutem por:i ⁊ al lij. ſicut inuenies ſileges capit.xiiij.Et pꝛopter hoc eſt magis deſiccatiuuʒet acutum q; poꝛrũ domeſticum. et cetera cuncta agreſtia acrioꝛa ſunt domeſticis.Et medicine que calefaciunt il lacalefactione ſunt in fine graduum.et ob hoc eſt malum ſtomacho. et eſt acutum in ciluum groſſoꝛum humoꝛum magis aperitiuuʒ opila toꝛumoꝛganoꝛum.et eius operatio eſt plus qᷓ; domeſtia. Et ꝓpter hoc pꝛouocat vꝛinam mẽ ſtrua.potiſſime q retinentur ppter humoꝛes frigidos groſſos. et h tm̃ de calefactiõe ꝙ vl⸗ ceret qñ applicatur coꝛꝑi exterius. Et nos iam diximus ꝙ omnes medicine que calefaciunt ulla calefactiõe ⁊ vlcerant ſunt in ſine graduum D¶ Reum ventris conſtrin git. medius em eſt ¶ Sera. auc. Dyaſ.Poꝛrũ domeſticũ incitat libidinẽ:⁊ q miſcet᷑ cũ melleꝛ fit inde lohocꝛ cõ fert doloꝛi pectoꝛis ⁊ vlceribs pulmonis.⁊ quã do comedũutur etiã mũdificãt cannã pulmonis et qñ quis aſſuefacit cibũ eio:inducit obſcurita tem viſus ⁊ ẽ malũ ſtomacho.¶ Et qñ aq̃ eiꝰ miſcer cũ mellicrato ⁊ exhibet᷑:cõfert moꝛſibus venenoſis. Et qñ fit emplaſtrũ cuʒ poꝛris ipis et ponit᷑ ſupꝛa locũ moꝛſus facit hoc ¶ Et quã do miſcer̃ cum olibano ⁊ aceto ⁊ lacte ⁊ oleo ro ſato. diſtillatin aurem. cõſert dolori eiꝰ⁊ tin nitui q; fit in ea Et quãdo ſit emplaſtrũ cum eis et ſumach:aufert verrucas.Et quando fit em⸗ plaſtrũ cnʒ eis ⁊ ſale:mũdiſicat vlcera ſoꝛdida. ¶ Et qñ bibit᷑ ex ſemine poꝛri ⁊ granis mirti. ana.ʒ.ij.ſimul tritis abſcindũt ſputũ ſi ãgui nis antiquũ a pectoꝛe.i Et idem auc.Rum̃i Poꝛ ruũ ꝓuocat mẽſtrua ⁊ fetus:⁊ aufert eructuatio nes acetoſas:⁊ mollit ventre.¶ Et idẽ auc.Ju dei. Pꝛopꝛietas autẽ eſt ꝙ deſtruit dẽtes: gin giuas.¶ Et idẽ aucto. Aben Meſuay. Po⸗ cet veſice ⁊ renibo qñ in ipſis vlcera. Et ſolia poꝛri de ſeni cõferũt matrici ex ꝓpꝛictate que eſt in eis.qm̃ eſt in eis humiditas q facit lubꝛicare fetum.⁊ ſemen poꝛni quãdo fumigat᷑ ex eo anꝰ deſiccat ſiſtulas que ſunt in eo.ꝗ S ed poꝛrũ vinee eſt deterius ſtomacho.Eteſt calidius et ma gis pꝛouocat mẽſtrua.et quando comedit᷑ confert moꝛſui venenoſo. ¶ Paulus capit.depoꝛo.Poꝛrum aduſlüũ mi⸗ Etum cum melle et inunctum curat ragadias ſeu ſciſſuras que fiunt in labijs. ꝗ Iſidoꝛus. Poꝛrus eſt olus cuius duo ſunt genera.videli Kcet ſectilis ⁊ capitatus ¶¶ Palladius libꝛo.iiij. Inmenſe febꝛuario cõueni poꝛrũ ſerere. Quẽ ſiſectilem velis poſt duos meſes qua ſatuo eſt poteris veſecare manentẽ in areis ſuis Sʒ ca⸗ pitatũ rarius ſeres.i¶ Idem in li. vi. In men⸗ ſe maxo planta poꝛri trãſtertur:vt rigationib⸗ amimet᷑. ¶ Iqezin li. xi. In octobꝛi meſe poꝛ rum verno ſatum cõuenit tranſferre vt creſcat in capite. Seane ſarculis aſſidue circifodiatur Sed cõpꝛehenſa poꝛri planta velut tenacib⸗ . alleuetur: vt inamtas ſpacij que ſuberit radi⸗ cibus incremento capitis ſuppleatur. (Iſaac. Poꝛrus calidus eſt ⁊ ſic us in tertio gradu.quod certuificat eius ponticitas. Unde ſanguinem e naribo manantẽ cõſtringit. Sʒ Em cibum illaudabilis eſt. Hocet enim ſioma cho: faciens in flationem ac vetoſitatem. ¶ Prpocrates. Poꝛrus calefacit ac deliccat nimis epar. et ſplenem aperit vel curat: ſol⸗ uens queq; conitipata in eis Tboꝛacem pul * 3 dD R — Tractatus wonern purgat. Ac aurium quoq; doloꝛẽ diu turnũ facit:ac ꝑ nares vctericos purgat. ¶ Macer. In multis cauſis vſus medicamie poꝛri. Dicitur Hypocras medicine maximus autoꝛ. Ipſius ſuccũ ſolum dedit ipſe bibendũ E grotis que reneiunt ſpumant ve cruoꝛem. Quosemoptoicos ſoliti ſunt dicere greci.Eũ galla dant hunc allij thunſue fanina Aut ge⸗ mis dragmis poꝛroꝝ ſceminis vnam. ?v. Capitulum. ccclxxvj. Roſerpinata grece. ara. harſiarbay. la Drina⸗ paſſerina:⁊ in lingua perſi⸗ 4 ca dicit᷑ perſoidami. Sera.libꝛo aggre gatoꝛis. capitu. Harſliarbay aucto. OPyaſcoꝛi⸗ dis. Harliarbay : id eſt pꝛoſerpinata. eſt enim maſauus et femina. Maſculus eſt herba que naſcitur omni anno. Hec habet ramos ſeu vir gas rectas:molles:ſubtiles:nodoſas.et diſten ditur ſuper faciem terre ſicut gramen. Et ſolia habet ſimilia folijs rute. niſi quia ſunt mollio ra et longioꝛa. Et habet iuxta vnũquodq; ſo⸗ lium ſemen. et pꝛopter hoc dicitur maſculus.et habzʒ floꝛem albuʒ et rub eü: Sed femina babʒ plãtã paruã et virgam vnicam tam reneram ſi milem canne. et habet nodos ſimiles nodis ui ſunt in radice canne.et in nodisipſis ſunt folia egredientia ab ipia vu ga ſinulia ſolijs pi⸗ ni et habet radicem in qua nuilũeſt iunametuʒ naſcitur iuxta aquas NHec latine vocatur cau da vulpis:que eſt virga ſiue burſa paſtoꝛis: ſi⸗ cut apparet in capitulo. Poligania. ¶ Balienus.viij.ſimplicium farmacoꝛũ. Pꝛo⸗ ſerpinata hʒ quid ſtipticitatis. Dominat᷑ vero in eo aq̊ſa humiditatis vt ſit in ſecundo gradu ex infrigidantibo ſarmacijs.vel in tertio fᷣm pꝛĩ cipiuũ.i¶ Dyaſcoꝛides. Pꝛoſerpinata herba ẽ qᷓhabʒ virgulas teneras ⁊ molles ⁊ multaano doſas ⁊ ſpanſas ſuꝑ terrã ſicut agreſtis vnde ⁊ policarpos dicta eit. Jolia habet rute ſimilia: ſicut et oblonga et mollia.et ſemen in folus ſin gulis.vnde ⁊ maſculus dicta eſt.flos eſt illi al bus aut feniceus. Uirtutẽ habet frigidã et ſiip ticam. Pꝛoſerpinata ſemiĩa frutex elti vnus.vir gam habet cannoſam et molleʒ. ſpiſſam ⁊ no⸗ doſam:in quibus nodis folia ſunt pini ſimilia. Radix eſt uli inutilis. Naſcitur locis humidilſ Uirt eſt uli ſiiptica.Et hec latine vocat᷑ Cau⸗ Operationes ¶ Halienus. Juuat itaq; exuſtos ſtomacho exterius aopplicata ſic heriſipilata et calidos fle mones:ſeu etiam talia exiſtentia repercutit reu mata.et exinde vero ſiccatiuũ exiſtere:pꝛopter quod herpetum bonũ eſt farmacum et vlceruʒ et alioꝛum euidentiſimũ vero fiegmonoſoꝛuʒ reumatoꝛum. ¶ Eit autem ⁊ ſanguinoſoꝛum vulnerum cõſolidatiuũ Juuat vero ad vlcera que in auribo:et ſi pus in eis ſufficiens fuerit id ſiccat. pꝛopter eaſdem vero virtutes.et fluxum mulichꝛer ſiſtit.Et diſſinteriã et ſanguinis edu ctiones et quecãq; immoderate aliunde cauſa mum. ¶ Ait autem Dyaſcoꝛides ⁊ vꝛinas pꝛo⸗ uocare ſtranguiriantibo datum.non tamen di ſtin guit diligenter diſpoſitionẽ in qua opoꝛtʒ dare. ¶ Dyaſcoꝛides. Succus eius bibitus emoptoicis medicatur. vẽtris abſtinet reuma⸗ tiſmum. Colicis 2 ſtran guirioſis opitulatur. vꝛinam pꝛouocat.moꝛſibo venenatis cum vxy no bibitus medicatur. ¶ CLum vino coctus et melle vulnera nona eu rat.periodicis febꝛib⸗ ante vnam boꝛã acceptꝰ maxime pꝛodeſt ſuppoſitum. =D Fluxum mulieris ſiningit. Doloꝛem auriuʒ cõpeſcit.S anguinẽ reijciẽtib ſubuenit. Hers⸗ petas curat et filiulas. Ignem ſacrum extin⸗ guit. Lumoꝛes ⁊ duricics ipoſitũ ſpargit. Re⸗ centibuo vulneribo maxime pꝛodeſt.Pꝛoſerpi⸗ nata ſemina om̃ia ſimiliter facere poteſt:qᷓuis virtutem minoꝛem habeat. Capitulumm. tllxij. 4. 1. ☛ — - — — ☛ ☛ udN herba eſt ſatisminuta:et mollia habẽſ D Sbaaken Pandecta. Pulmonaria folia:et quaſi foꝛmam pulmonis:in lo⸗ cis humidis naſcẽs.quã quidã pepanũ vocant OPpperationes ¶Ad oiĩa vitia pulmõis ↄfert bibitũ et empla ſtratũ.i¶ Elixatura eiꝰ cũ vino cõfert peripleu⸗ moniaticis ⁊ aſmaticis.i ECoctꝰ ex aqua cum oleo aceto et melle iocũdiſſime ſumitur ¶ õfert tuſſientibo et ad pectus fluxibo. Capitulum. ccclxxvii Kuna latie et grece. arabice guas. Iſi Hdoꝛus. Pꝛima a latinis ob coloꝛem ſic ſunt appellata.uius generis melioꝛa ſunt damaſcena. ab oppido da maſco ſic dicta Vñ pꝛius arboꝛ ipſa eit aſpoꝛtata. dam excarne et oſſe ⁊ grano cõpoſitiſunt vt pꝛuna.¶ Palladius libꝛo.xij. Pꝛuna ſiccant in ſoleꝑ crates loco ſiccioꝛe depoſita:hecſſunt que damaſcena dicũtur. Alij in aqua marina vel muria feruente recentia lecta pꝛuna demer⸗ gunt.⁊ inde ſublata:aut in furno tepido faclũt aut in ſole ſiccari.¶ Johãanes Meſue capᷣ. de pꝛunis.ſꝛuna alia ſunt alb a.aua citrina.alia rubea.alia nigra.et ex eis quedaʒ ſunt muʒaq̃ ſunt ad alterandũ magis.quedam dulcia que De ecbis D terant.et ſolutionem faciunt.plus tamen ⁊ mi⸗ nus.Damaſcena vero ⁊ armena in omniboil⸗ lis ſunt foꝛtioꝛa.⁊ humida quidem plus faciũt illud qᷓ; ſicca.et ſiccea minus coꝛrumpuntur in ſtomacho qᷓ; humida.ſunt em̃ humida ad coꝛ⸗ ruptionẽ et putrefactionezs conuertibilia. Dul cia ſunt inter calidum et frigidum.declinãt ta men ad latus frigiditatis.et ſunt humida in ſe cundo gradu. Huʒa vero frigide ſunt in pꝛin⸗ cipio ſecundi:vt poſtea habet᷑.Et alia quidem ſunt laxatiua et refrigeratiua et lenitiua. Re⸗ ctius cuʒ quo miſcentur ei addit earum opera tioni:ſunt tamarindi et pꝛopꝛieſm modos in⸗ fuſionis notos et caſſia fuſtula et tereniabin et viole condite et ſimilia.Et fit cum aqua earuʒ ſyrupus iuuamẽti noti.Et ex carnibus carum fit electuarium bonum. Armeni quoq; arbo⸗ rem pꝛunoꝛum perfoꝛãt ſubtilem in longitudi⸗ ne palne ex duabus vel tribus partibus: et in us arboꝛ et teermittunt fruſira ſcamonec:et ſigillantluto.⁊ Ariſtotiles inlibꝛo de plãtis. Fructuũ qui⸗ ſunt fructus illius arpoꝛis ſolutiuiſufſicienter et faciunt ſophiſticatôes alias in arb oubo alijs Operationes. ¶ Johãnes Meſue. Solutione educit cole⸗ leram:et dantur in egritudinibo colericiset al terant maliciam earuʒ:et ſoluũt maliciam ex qͥ fiunt:nocent tamẽ ſtomac ho:et ſunt pauci nu trimenti. Doſis aqueearum potio eſt circiter libꝛam vnam cum ʒuccaro.i¶ Dyoaſcoꝛid.capi. de pꝛunis.ꝛunũ recẽs ventrẽ ſoluit. ¶. Sto z3 in ſunt ad ſoluẽdũ ventrem magis:et omnia al- d 2 1 Tratctatus Macho contrarium iudicatur. ſed omne hoc in cõmode celerius digeſtionẽ ſinit ſicca nõ tan⸗ tam maliciam pꝛebent.quidam ſicca cocta al/ uum ſtringere exiſtimant. quod Galienus non immerito fſalſum eſſe contenglit. Ouis em̃ neſciat ex paſſo diſcocta vel mul ſa ſolutionẽ ventris operari:maximeq; ꝑficere ſi decoctum ipᷣm cui ſuccus admixtus eſt ſoꝛ⸗ betur. Jacit tamen ipſe ſuas differentias di⸗ uerſi generis in pꝛunis:vt ſyriaca tantũ putat minus aluum mouere eo ſint ſlipticioꝛa. ¶ Nyſpana vero plus ſoluere ꝙ ſint dulcioꝛa omibus pꝛunis:que maioꝛa ⁊ lata ſunt ¶ Idemq̊z tenera ⁊ digeſtionis facilioꝛa ⁊ vẽ trem molliẽdo accomoda pꝛeſumit minoꝛibuſ omnia ineſie contrarig. MU ( Eſt ⁊ agreſte pꝛunum auſterioꝛisſoꝛtioꝛiſq; virtutis.hoc ſiccum etiam diſſintericos certuʒ eſt adiuuare.gummi huiꝰ arboꝛie potatũ cal⸗ culos frangit.cum aceto tritum ac ſllinituʒ fſa/ ciei lichinas optime purgat:⁊ curat aqua in q folia pꝛuni cocta ſunt gingiuas ⁊ vueam⁊ ſimi lia colluendo defendit. S ed in vino decocta vchementius pꝛoſunt. Radicesitemq; coꝛtex eandem ſtipticã ha⸗ bent poteſt atẽque in folijs eſt conſtituta Pralcoꝛidem. Serapion hec eadẽ dicit que dicta ſunt em Capitulum. ccclxxix Runella latine ⁊ grece. Pꝛunella ẽ her * ba ſimilis oʒimo:fios quaſi lauendula ſed groſſioꝛa:folia ⁊ floꝛes vtuntur. Hperationes ¶ Succusiſtius herbe mixtus cũ oleo roſaꝝ timpoꝛa inunctũ ſedat ſoda. Hypocras Suc cus cum vino ſumptus tollit moꝛſuʒvenenoſo rum. ſuccus iſtius herbe curat alcolã:⁊ confert ſquinantie.¶Et ad omnia vitia oꝛis ⁊ guttu turis conuenit.eandem etiam operationeʒ bz aqua eiꝰ diſtillaa. Capitulum. ccclxxx. Ixlatie.arabice affeff ſiue terſis vl teſt Pandecta. Sciendũ ꝙ pixfitex arbo religni aryn.⁊ eſt arboꝛ ſcerebin vel de da.et eſt cedrus vel pinnus maſculus cuiꝰ fru⸗ ctus dicuntur coni.ẽ ex ea bumida ⁊ ſicca. Sderapion li.a ggre.ca. Teſt.aucto. Dyaſ⸗ coꝛidis.Et humida colligitur exarboꝛibo ligni Arym.i.maſculi pini:⁊ pꝛofert fructum paruum ⁊ ex eo fit lumen.E t melioꝛ ex ea eſt alba ſplen⸗ dens leuis ⁊ munda. —. . Dpermnonts. DelHerbis Pitx que quidẽ ſicca ſiccat ⁊ calefacit ſᷣm tertiã abſtantiã a cõmẽſuratis: plus ſiccare nata Eq; caleæfacere q̃ liquida ecõtrario calefacit pluſq; ſiccet. habz aũt d ſubtiliũ partiũi q aſmaticos ⁊empticos inuat.i¶ Et habet quidẽ quid dige ſtiuũ? oy afoꝛeticũ ſicut ⁊ ᷣm guſtũ ſubamarũ quid ⁊ acre.i¶ Ita autẽ lopꝛoſos vngnes edu⸗ cant mixte cum cera.⁊ empetigines expurgant Digerũt aũt duros ⁊ indigeſtos humoꝛes om nes qui ponũtur in cathaplaſmatibus.foꝛtior vero ad om̃ia talia eſt liqͥda.dura vero ad hec quidẽ peioꝛ eſt.¶ Ad cõſolidationẽ aũt vulne rum magis idonea:palã ergo ex his ẽ qm̃ quid copioſuʒ humiditatis calide cõmixtumeſt pici liquide.i¶ Piceleũi.oleum picis.it ex pice hu mida quãdo coquitur.⁊ eſt quedã ex ea queeſt ſimilis viſco viſcoſitate ſua ⁊ noĩatur viſcoſa Et eſt alia que extota ſicca eſt.⁊ melioꝛ ex ea ẽ illa que ẽ pura tenax ⁊ odoꝛifera ſimilis reſine pini.ſapoꝛ huiꝰ eſt acutus ⁊ fere amarus.Et virtus eius eſt cali.in tertio gradu.⁊ deſiccatõ eſt plus qᷓ; calefactio ipſius *, * — Capitulum. ectlxxxf. Ir liquida. Pãdecta.ca.cccłx. Hictan * arabice. grece alkitran.latine vero oleũ deſcerbin.⁊ eſt pixliquida.que id eoma ¶Balie viij. ſim. ſar. ca. pix. Sm tranſla. grecaz tenoſtro vocat᷑pecula. Scra.:i.ag.c.hictane id eſt pix liquid a:⁊ eſt oleuʒ qð egredi de ſcer⸗ bin. Et ſcerbin dueſunt ſpecies Cina eaꝝꝑeſt ar boꝛ magna.⁊ ẽ genuſ abietis.⁊ eit ex ea alkitrã hñns fructũ ſimilẽ fructui cipꝛeſſi.niii quia ẽ mi⸗ noꝛ eo multũ.⁊ ſecunda eſt arboꝛ ſr inoſa hñs ſimilitudinẽ cum arboꝛe iuniperi.⁊ magnitudo fructus eius eſt ſicut grani mini. Mclius autẽ alkitran eſt üllud quod eſt ſpiſſum clarum hñs odoꝛem foꝛtem cuʒ hoꝛribilitate.⁊ quando in⸗ tingitur in eo digitus:non cito defluit ex digi to pꝛopter ſuam ſpiſſitudinem.⁊ quando ſtilla eius cadit in loco remanet collecta:et non ex⸗ panditur.Et idem auctoꝛitate.G alie.Specie rum ſcerpin cõplexio eſt ca.⁊ ſu.in.iij.gra. ſed olei qð extrahit᷑ ex arboꝛe ſua ſubſtantia ẽſub⸗ tilis.⁊ virtꝰ eius ẽ calida ⁊ ſicca in quarto gra⸗ du:ſz plus calefacit q; ſiccet.Lignũ ſcerbin no minaturlignum moꝛtuoꝝ.quia conſeruat eoꝛ poꝛa moꝛtua a putrefactione.Unde virtus eiꝰ deſiccat et cuſtodit coꝛpoꝛa moꝛtuoꝛum.et de⸗ ltruit quod eſt ibi de bumiditate. Odperationes ESerapion. Pix liquida cuſtodit coꝛpoꝛa moꝛtuoꝛum.⁊ oleum eius occidit gꝑediculos et lendines ⁊ lumbꝛicos et vermes qui ſunt in au ribus.Et quando cum eo fit naſcale coꝛrum⸗ pit fetum:et excludit moꝛtuum. ¶ Et quando linitur virga in hoꝛa coitus de⸗ ſtruit conceptu.⁊ ꝓpter hoc eſt ex verioꝛiba me dicinis ⁊ foꝛtioꝛibus ad ꝓhibendũ impꝛegna⸗ tionem adeo ꝙ accidit ei qui vtitur eo:vtfiat omnino ſterilis.etiaʒ quando diitulatur ex eo in dentem coꝛroſum ſedat doloꝛem ⁊ frangit dentem ⁊ aufert liuoꝛem qui fit ſub oculo. ¶ Alkitran.? eſt illud quod eſt cõpoſitũ exco quod colligitur in lana:quando ſuper ipᷣm ſu⸗ ſpenditur ⁊ decoquitur.⁊ ſubtilius alkitran et minus acutum.⁊ reſiduum quod remaner eit alkitran. eit illud qd eſt de eo ſpiſſum ⁊ groſ⸗ ſum. cet eſt ſicut illud quod remanet ex ſpuiitu⸗ dine olei.⁊ ideo alkitran pꝛopter ſui groſſciem moꝛdicat ⁊ aperit.⁊ pꝛopter hoc alkitran cu⸗ rat apoſtemata.⁊ eſt pix liquida. grani ſcerbin virtus eſt tẽperate adeo ꝙ poteſt comedi:niſi quia facit ſodam et moꝛ⸗ dicat ſtomachum. ¶ Etidem aucto. Pyaſco. Alkitran eſt quod coꝛrodit ⁊ incidit coꝛpoꝛa viuentiũ:⁊ cõſeruat coꝛpoꝛa moꝛtuoꝛim. ⁊ ſifiat pheretrum i quo reponatur coꝛpꝰdefuncti ex ligno ſcerbin:ſer⸗ uat coꝛpꝰ deſuncti a putrefacnione.e pꝛopter Trattatus hoc nominãt ſm quidã vitã moꝛtuoꝝ. ⁊ alki⸗ tran adurit plãtas et coꝛia ꝓpter neceſſitatẽ ſue caliq itatis ⁊ deſiccatiõis.et abſtergit maculas ocinli qñ bibit᷑ cũ rob ⁊ ſale pauco.cõuenit moꝛ ſin ſerpẽtis.et quãdo linitur ſuper elephantiam cõuenit:et fit cniſtere cum eo:et ocadit lumbꝛi cos paruos. (Cap itutum. ccelxxxij. Anis. Iſidorꝰ. Panis dictus eſt co h9um omni cibo apponat᷑ Panis enim (i Wbarioẽ qui ad cbuʒ ſeruis dat᷑ nõ deli⸗ catus. ermẽtarius dicit ſermẽtis cõfectꝰ. Aʒi mus autẽ nõ fermẽtatus. HNam aʒ mus eit ſi⸗ neſerinẽto ſincerus. Acriimus autem leuiter fermentatus:qſi acro qʒimnus.clibanicius in te ſia coctus. Rubidus aũt recoctus et rubcfa⸗ ctus. Subeinericius vꝛ cinere coctus ac reuer ſatus idẽet ſocacius. Sfungia ð panis aqua diutius laxatus.ſimil am modicã fermẽtumq; modicum accipit. et habet humectatiõis pluſ/ ꝙᷓ; omis pa nis ꝓpter qð et ſiungie nomẽ acce⸗ pit. Placente ſunt ꝗ defare ſiũt qs alij caudaʒ liba dicunt:co q libeant et plac eant. Dulcia ſunt operis piſtoꝛij genera ſic a ſapoꝛe dicta. melie em alperſa ſumutur. Actoꝛ. Kollirida vicitur pams quadratus de ſimila factus in ſartagine cum oleo lrixus. xel modicus panis triangulus. Aagana ſunt pances laii actenues Criſta eſt panis ſuperſicies. Bpperationes ZAui. Panis vt comedatur opoꝛtet q ſit mũ dus ſallitꝰ.maſiã hns ↄfectã:ſermẽtatus:bene decoctus ne comedat᷑ calidus:ſed vnanocteꝑ manens. alidus em̃ nõ eſt apud naturaʒ re⸗ ceptibilis. ¶ Et acceptio eius eſt deſurno ? reliqn ſibi ſimiliũ eſt mala Panis de ſimila me lioꝛ eſt ⁊ mũdioꝛ ac nutribilioꝛ q; alius.E iꝰnu trimetũ melius ẽ:ſ tardioꝛis penetrationis ¶Opirus auũt qui ẽ plurimi furſuris velocis ẽ penetratiõis:ſʒ nutrimẽti minoꝛis ac deterioꝛꝭ Ille vero qui nõ bñ coquit᷑ eſt plurimi nutri menti:et ſimiliter qui paꝝ babet fermẽti. ʒ ei⸗ nutrimentũ opilat niſi illos qui plurimi ſũt ex⸗ cercitij huius generis eſt panis depatella. naʒ einus interioꝛ pars raro bene coquitur ¶ Emplaſtrũ ex pane factũ calidiꝰ ẽq;ᷓ ex ſm mento panis:ex frumẽto nouo velociter ipin? guat¶ Panis de frumeto cũ mellicrato. ſucciſ q ²gcõueniẽtibo valet apoſtematibo calidie.lenit enim ⁊ infrigidat ea.Panis cũ aqua et ſale de⸗ coctus et empetigini infuſus cõſert:Eſt quidẽ velocis digeſtiõis et tarde deſcenſioniss ¶ Panis opirus ẽlenitiuus nature.fermẽta⸗ tus q́ʒ ventrẽ lenit:et aʒimus ſtringit. Simili⸗ ter in patella coct?et antiquus panis ſiccꝰ v⸗/ trem ſtringit. ¶ Iſaacin dietis particulariby Panẽ tritico calidioꝛẽ diximus:cuius diuerſa ſunt nutrimẽta quattuoꝛ modis videlicʒ. Pꝛij mo ꝓpter farinã vnde factus ẽ. Scdo ex artili⸗ cio ſui. Certio ec ignea qͥ coctuseſt. Quanto pꝛo qualitate qua ſumit. Jarine modus triſa⸗ riam diuiditur. Pꝛimus ꝓpter eſſentiã ſui. Se⸗ cũdus ꝓ q̃litate molitoꝛis.Certius ſm bꝛeui⸗ tatẽ vel longitudinẽ tꝑis ec quo mola cõtrita eſt vt ſuperius dictũ ẽ. Panis quanto mũdioꝛ eſt tanto pluris nutrimeti et durioꝛis egeſtio⸗ nis.i¶ Diuerſitatis pams ex artificio ſui duo ſunt modi.vel ex foꝛma vel ex artiſicio ſimplici ter. Joꝛma autẽ triplex eſt.magna:parua:me⸗ dia. Magna medulle plus habet.coꝛticeʒ ve⸗ ro ſubtilioꝛẽ et durioꝛẽ.Coꝛtex pꝛeterea parũ nutrit.et eſt ad digerendũ durus. humicuatẽ egeſtionis exſiccat vnde et vẽtreʒ cõſtibpat ¶Medulla groſſa eſt et viſcoſa et inflatiua. flegma viſcoſuʒ generãs. Panis parui et ſub⸗ tilis interioꝛa ignis ꝑfoꝛat:et humiditatẽ me⸗ dulle exſiccat.vnde parũ nutrit ⁊ tardiꝰ digerit et vẽtrẽ conſtipat.maume ſi eſtusſit in pꝛimo vel ſecũdo die poſt decoctionẽ. ¶Unde hypocrates. Panis magnus ⁊ groſ⸗ ſus eſt medulle nutrimẽti pluris ventrẽ ſoluit. paruus aut et tenuis medulle eſt pauce. nutri⸗ menti pauci.E geſtio eius tarda eſt ventrẽ con ſtipat. Qui autem menſure medie eſt i ſoꝛma.⁊ medie eit poteſtatis. ¶ Artificium panis quattuoꝛ diuiditur mo⸗ dis.Eſt em panis quatũ expedit fermẽti:tatuʒ habẽs et ſalis ⁊ bene coteccus.et ſicui opoꝛtet R D . D coctus.Eſt parũ fermẽtatus ⁊ coctus:ct in ce⸗ terisa neceſſaria temperantia imminutꝰ.c hñs fermẽtũ ex ſale vltra qᷓ;ſatis ẽ.¶ Eſt aʒimꝰ ⁊ ſa le carens. Pꝛimus quidẽ moderatioꝛ ẽ in oĩbo bis ſupꝛadictis.in ſtomacho ꝑfecte digeritur:⁊ ſanguinẽ in coꝛpoꝛe clariſſimu generat.vñ na⸗ ture cõfoꝛtat actionẽ ꝓpterea cõmodus eſt qui quieti ſunt ⁊ delitiarũ delectatiõeviuũt Et eis quoꝝ digeſtio defectũ patit᷑ vt ſenioꝛ et egritu⸗ dines exeuntiũ. Ars em̃ exhibita exteriꝰ ſufficit nature laboꝛanti interius “́”MUD ¶ Exercitãtiba aũt laboꝛãtibs nõ adeo cõueni ens eſt pꝛopter ſuã ſubtilitatẽ et facilitatẽ diſſo lutionis ex mẽbꝛis eoꝝ.Panis fermentariꝰ mo dicũ habẽs ſalis nec bñ coctꝰ viſcoſitatẽ gene⸗ rat ⁊ groſſitatẽ.vñ durioꝛ ẽpeioꝛe tardioꝛ.pꝛo pter h̊ aptꝰ ẽ exercitãtibo ⁊ laboꝛãtibi.Hã abũ dantia caloꝛis eoꝛũ eſt cauſa foꝛtitudinis ⁊ di⸗ geſtionis. Sed qui fermenti ſaliſq; ſuꝑfluum habuerit minimũ nutrit ⁊ confoꝛtat:vircus em̃ ſalis humiditatẽ eius deſiccat.ſermentũ cõiun ctionem rariſicat. ¶ Azimus ſilr minimũ nutrit ⁊ duriſſime dige rit᷑ tardiſſimeq; egerit᷑ ꝓpꝛietatẽ hʒ opilationẽ et ventoſitatem generãdi. Idcirco incõuenies eſt om̃ibo naturꝭ:niſi raro eis qͥ maximis labo ribas exercentur vt meſſoꝛes. WWWWN umpoſita hec omnia facere De Verbis Apa Jli.li. ety. Rapa vctã Capitilum. erclxxxitj. Adendo Eſt aut radice ampli oꝛ napo. ſapoꝛe Dulcioꝛ? ſo lio tenui·Palla.li. iij. Demẽ bꝛaſice vetuſtũ mutat᷑in ra pi J dẽ in li. vij. In menſe inlio ſerẽda ẽ rapa ſolo putri⁊ ſolam in ſicco nec ſpiſſo:locis humidis ⁊ capis letat᷑. Napus aũut in ſicco ac ppꝛie tenui deuexo et ſabuloſis „ melioꝛ naſcit:locippꝛietas vtrũq; ſemen in alte rum mutat. Plam rapa in alio ſolo ꝑ bienniuʒ ſata mutatur in napos.alia vero napustran⸗ ſit in rapam. Subactũ ſolũ ſtercoꝛatum verſa tumq; coquũt quod ipſis et ſegenbus pꝛode⸗ rit:quiibi anno eodem ſeruntur: Jugo raparũ quattuoꝛ ſextarij napi autem quinq; ſi ufficiũt Si ſpiſſeſunt interuelles aliquas vt ceterero boꝛentur:vt vero in ſemina maioꝛa redigãtur erucam rapam folijs om̃ibus purgae:et ad di midij digiti caſſitudinem in caule ſuccides. Tunc in ſulcis diligenter ſubactis octonis di gitis ſeperatam obꝛues.inijcies terram ⁊ calca bis ita magna naſcetur. Bperationes. ¶ Rapa eſt napus validiſſimus:cõtubat coꝛ pus ⁊ deducit. Sed ſemẽ eius cõtra venena in potum datur. Rapa ſi rrequẽter comedat᷑ infla tionem ſtomachifacit. Semẽ eiꝰ ex vino tritũ valet contra moꝛſus ſerpentum. Dyaſcoꝛides. Radix rapebona eſt.⁊ ſi ven trem inflat:coꝛpoꝛi tamen ſuccum addit: vẽtrẽ q; ſtimulat.Eius elixaturam fomento poda⸗ gris ac permonibo pꝛeſidium el vac trita et ¶ Eima eius elixa et cõmeſta eſt diuretica.ſe⸗ mẽ eius ex vino bibitũ vulneribo venenatis p⸗ ficit. Itaq; ſemen in rapis calidũ ac feruens vi detur. ꝛ iplepaulo ſolunoꝛes creduntur. Sed uo minus caloꝛis poſſident molliendi pote⸗ tatem eo foꝛtioꝛem continent. ¶ Idem radix inflat:⁊ ſemen inhomine gene⸗ rat vet augmentat.A greſtis rapa locis ſiccis naſcitur:fruticem collectum fadiens cubitilon gitudinem habens multaſq; virgellas. Jolia lenioꝛa ⁊ in modum digiti groſſa. Semen eiꝰ n folliculis eſt conduſum nigrum et fragile. quod fractum habet intus coloꝛẽ album.itaq; faciei miſcetur alba mentis vel etiam totiꝰ coꝛ⸗ bo Iſaac.Calida eſt in ſecundo gradu.hu⸗ mida in pꝛimo. dure digeritur. Mollem ⁊ in⸗ eſt a rapiẽdo:id ẽ cõpꝛehben Tractatus. flatinam camẽ facit, ſpter ſui ventoſitatem p⸗ inde couum ſuſcitat.ſegma augmẽtat. Utiliſ aut eſt ſibis cocta vtraq; aqua reiecta coquat cum pinguiſſima carne. Idem cuius iure ſi pe des podagricoꝛum lon fuerit doloꝛi mitigatõ nem pꝛeſtat. ¶ Galie. li. ij. de clbis. c. de rapa: Multifoꝛmiter autẽ et hanc homines pꝛepa⸗ rant vſq; ad hoc ꝙ cõponunt eam cum garo ⁊ aceto vt habeant ꝓ vſu pertotum annuʒ.Chi mum autem reddit in coꝛpoꝛe groſſioꝛem com menſurato.pꝛopter quod ſi abundauerit quis in vſu ipſius.et maxime ſi quis deficienter in ventre dirigens ipſam congregabit vocatum crudum chimum. ¶ Ad ſeceſſum autem ventris neq; contraria ri vtiq; neq; conferre dicatquis ipſam:et ma⸗ xime quando decoquitur bene.indiget enim ipſa ⁊ amplioꝛi decoctione. ſit autem optima bis elixataſicut dictum eſt pꝛius de caulis pꝛe paratione:ſi autem crudioꝛ ſumatur indigeſti bilis eſt.⁊ inflatiua et mala ſtomacho.qũq; au tem et moꝛdicationes operatur ſᷣm ventrem.ꝑ aquã autẽ elixatam admirabar vtiq; ſi minus aliqua homogenearũ plantarũ nutrtitt ¶ Etideʒ li.xi.de ſim. medicinis ca. gen gilidis ſiue rapa ipſa et ſemen ad libidineʒ incitat in⸗/ ſlatiui ſpiritus generatiua exiſtens dis Capitulum.ccclxxxiii) Rahane mstorereetard menſe martio raphanos aliqͥ ſerũt quibo vtun tur eſtate. Idẽ in liix. Raphanũ vti pᷣdictum eſt ſicut ⁊ bꝛaſicã cõſtat eſſe vitibo inimicã. Hã ⁊ ſi circa ſe ſerantur natura diſcoꝛdãte refugi⸗ unt. Auicẽ. Raphanus habet lignũ calidũ et humidum in pꝛimo. S emen ca.in.iij.ſoꝛtius ẽſemẽ deinde coꝛtex.poſtea folia deinde caro. HPHperationes Radix eiꝰ a ieiuno comeſta vel potata put antidotũ ma gnũ adiutoriũ ẽ ſanitatis ⁊ tuta⸗ mentũ coꝛꝑis:ſ̊ ad inflationẽ facit ⁊ ructus ſe tidos.¶ Nuctꝰ eiꝰ vꝛinã mouet. Uentrẽ deco cta malaxat:⁊ in cibo ptiſicis pꝛodeſt. Loꝛacꝭ flegmata purgat. Cũ oximelle accepta vomitũ mouet. Cũ melle mixta putredineʒ curat: Li⸗ uoꝛes tollit. Cim fungivenenoſi cõpeſcit in modũ cathaplaſme impoſitũ ſubuenit. Ragdix in aceto ac melle cocta ſi gargariʒet ſy naticos curat. olia eiꝰcõtuſa ⁊ ĩpoſita do lentib articulis ꝓſunt.¶ Raphano calidae ſe virtutẽ oĩm medicoꝝ opimonẽ ptʒ:ſʒ nobiſ ex vſu intelligere licet nã cũ ceteris cibis comeſta ideo in ſtomacho ructꝰ efficit ſolus.qꝛ in eo co quitur pꝛima.¶ Capillos ab iniuria alopicie reſtituit cũ melle.¶ Succus etiã grauedineʒ auriũ inſtillatꝰ emẽdat.i¶ Egyptij reges i qb erat ſtudiũ ſcrutati coꝛꝑa moꝛtuoꝝ ⁊ cãs valitu dinũ occulta fide recognoſcere. et in ipſo coꝛ⸗ de vitiũ naſci pdiderũt.¶ Semẽ raphani cuz melle tnito ⁊ ſumpto ſuſpiria mitigãtur.Tuſſis arcet᷑. Sola cũ ſale ſumpta vẽtris aĩalia extin guit.vẽtrẽ ſtimulat.vꝛinã cõcitat. Puerperis copiã lactis acqͥrit. ¶ Nulla resfoꝛtius vꝛine difficultatẽ ſoluit.vel feminaꝝ imperatmẽſtru is. raphanus comeſta ẽ euſtomacha. poſt ci⸗ bos ſumpta digerit eructuationẽ facit.Cocta et eſa tuſſientiba ⁊ pituitatib ſtõachi moedetur. ¶ Coꝛiũ eiꝰ cathaplaſmis adhibitũ cuʒ melle paſcẽtia vulnera curat.i¶ Liuoꝛẽ ĩpoſita tol⸗ lit. Hoꝛſibo venenat occurrit ¶ẽtigines pur gat. Bibita mẽſtruis imꝑat:S emẽ eiꝰbibitũ ẽ diureticũ.ſplenẽ tremiſcerefac.i¶ Elixũ cũ oxi melle gargariſmo ſynãticꝭq; opitulat᷑. Ceraſa q́;; pucto accepta ſtatim medet᷑. Det cõcauo ĩ⸗ miſſa.vel gingiuis fricata.doloꝛẽ eius mineſe dat. ¶ Eſt aliud genus raphani qð multi ar⸗ ¶Nradicẽ vocamꝰ:eo ꝙ totꝰdeoꝛſum ni⸗ titi cũ reliq olera magis in ſumma ꝓ⸗ ſiliant:huiꝰſemine macerato Palla.li.iij. In ¶ ECotra viperaumoꝛſus pſict. Semecuͦace C. to datũ ſplẽminuit. hydropicis ac ſplenecicis UV 86½ O DeHerbis moꝛatiã dicũt hnᷣs folia lapſane ſilſia. cuiora⸗ dix oblonga eit ac tenera. de q̃.ſ.ſupꝛa dictũ ẽ. ¶ Pla. Raphanoca. &2 ſi ic. in.ij. gra. Nirtutẽ babet incidẽdi:oiſſoluẽdi.ex eo fit cõpedẽs oxi mellis cõtra quartanãꝗ.cõtra qtidianã:cõtra Duricieʒ ſpleniVs. Herba ipᷣa cocta in vino et oleo ſ pleni catha plaſmetur.pectini cathaplaſmata ſtranguiriaʒ et diſſinteriam ſoluit. Hypoc a. Capillos muliex deſluos rapha⸗ ni iubet fricari:et cõtra toꝛmẽta vulueſi vꝑ vm/ bilicũ imponi Reducũt ⁊ cicatricẽ a coloꝛem DSemẽ impoſitũ ex aq ſiſtit.ea q̃ fagedenas vo cant vlcera. ¶ Democritꝰ. Centreʒ cibo pu⸗ tat ſtimulari.⁊ ob id foꝛtaſſe voci nocere tradi derunt aliqͥ.ſolia q̃ dũtaxat in oblõgis naſcũt᷑ aciẽ oculoꝝ exutare dicunt᷑vbi vero acrioꝛ me dDicina admota ſit yſopũ dare ptinꝰ imperant. NHec antipatia eſt. Auriũ vero quitati rapha⸗ ni ſuccũ inſt illant.¶ Papi humectat ⁊ diſper git flegma auccoꝛitate ſua. Yolia tũ eius minꝰ auſtera ſunt.radix trita in vino nauſe eã puocat ¶ Pli.᷑li.xx.Raphani ſtomachũ purgãt.pitui tam extenuãt.vꝛinã cõcitant.Eſt eſtiuoſus in italia:⁊ aromanã vocãt ſatiuã. S atiui deco⸗ cti mane ad tres ciataspoti calculoscõminu⸗ um ⁊ eijciunt.Ad tuſſimq; ieiunisraphan⸗ ꝓp⸗ deſt ĩ mane cum melle S emẽ eiꝰ toſtü deinde cõtritũ cuʒ melle ſuſpirioſis valet. Idemq; co⸗ tra venenapꝛodeſt. Capitulum. ccclxxxv. Adix. Plateanio.Radixẽherba cuius ſimili noĩe appllat.? cali. : ſic. in. ij. ẽ/ du.Cirtutẽ raphano ſimilẽ babʒ. Et cõ tra eaſde cauſas valʒ eodem modo:ſed nõ cffi cax eſt. Itaq; c in receptione inuenit. poteſt poniradix raphani ſi radix nõ habeat᷑. Palla⸗ dius li. xx. In augulto mẽſe vltimo ſiccioꝛib locis radices cõuenit ſeri.q hyeme miniſtrent vſum. Amant terraʒ qualem rapa pinguemac ſolutam ⁊ diuſubactã.tophum vero refoꝛmi⸗ gant ⁊ glaream: Gaudent celi ſtatunebuloſo. ſerendi ſuntautẽ grandibus ſpacijs ⁊ alteſoſ⸗ ſis.melioꝛeſq; pueniũt ſiſerãtur in arenis poſt nouam pluuiam niſi foꝛte poſſint rigari.quod ſatum eit ſtatim leui ſarculo debet operiri:ſed tamẽ nõ ingerẽdum eſt:ſed potius palee. que inde fungoſe ſunt. ſuauioꝛes aũtſunt:ſieasa qᷓ ſalſa frequenter aſpergas. Radices femini ge neris putantur que minus acres ſunt.ha bent⸗ qᷓ folia latioꝛa lenia ⁊ cum iocũditate virentia ex his ergo ſemina ſunt colligenda Maioꝛcs fieri credunt᷑ ſi ſublatis oĩbus folijs ſolo tenui caule demiſſo:ſepe terris operiantur. Siexni mis acra dulcem fieri velis ſemen dieac nocte melle aut paſſo macerabis. ODdprerationes. ꝗ.Jſaac.Radix eſt ca.in.ij. gra.ſic. in.ij min⸗ ; rapa nutrit ꝓpter acumẽ ſuum:qð ſoꝛtius eſt acumine rape. Nutrimẽtum eius eſt durum⁊ groſſum digeſtioni ſtomachi nociuũ ⁊ inconꝭ⸗ ueniẽs dẽtibus ac oculis ⁊ gulcom̃ibuſq; do loꝛibus vulue.i¶ Scom vero medicinam cõ⸗ uenit.ſcᷣm cibum manducata toꝛtionẽ ⁊ infla tionem facit.⁊ illaudabilis ſiomacho fit. Oð teſtatur ructatus eius qui maxime ſit ante cn bum. eleuat enim ⁊ veſcendere phibet cibũ ad locum coctiõis.ceoq; fit cauſa indurate di geſtionis.naturalẽq; virtutẽ inbibet.cibum ex pellens in ſuperioꝛi gte:ex qua re fit romit?ma rime his qui ventolitateminſiomacho habẽt ex conſuetudine. ¶ OQue tamen poſt cibuʒz accepta minoꝛẽ agit ventoſitatẽ aſcendenteʒſuꝑius.quia cum gra uitate ſua deſcẽdit inferius: deponitq; cibum in coctionis locum. Et vt oꝑtet digerit᷑ vnde cauſa contoꝛtande ſecunde digeſtionis cfficit hec eſt gratia ſue coctionis:que non babenti⸗ bus ventoſitatẽ accepta poſt cibum impedit ¶Pꝛoinde ſi quis eam vult accipere pꝛo vo⸗ mitu ante cibuz ſumatur.ſed pꝛopter ſupplemẽ nmſecunde acterie digeſtiõis: poſt cibuzma⸗ 413. * B E Trattatus. ¶Jtẽradir cõburi ⁊ pulueriʒatur ſuꝑ vlcera bumidamũditicat ⁊ deliccat illa.Et putãt aliqᷣ qꝙ expꝛimat᷑ ſuccus eius ⁊ detur in potu cũ vi⸗ no. et cõueniat medicinis moꝛtiferis.⁊ ſemẽ ei⸗ etiã facit hoc. Nos aũt exꝑtiſumus multociẽs de bac planta:ꝙ qũ coquit᷑ multũ eũ kiſt oꝛdet donec diſſoluat᷑ in decoctione ⁊ detur in potu hʒ magnã efficaciã in egritudinibo pectoꝛisan tiquis que fiunt ab humoꝛib groſſis ¶ Etid ẽ auct.Ruffi.Raffanus cõfert flegma ti:⁊ puocat vomitũ:et eſt malus capiti ⁊ oculiſ dentibo et palato:⁊ coꝛrũpit cibum.Et eſt cõ⸗ neniens om̃ibus egritudinibus mulierũ.gene rat vetoſitates in ſuperioꝛibo partibus ventris Etillud auct. Humay ꝓpter ſuã maliciam ẽ ve locis putrefactiõis ſue ſubſta ntie.. ¶ Et idem auct. Raſis. Dixit mihi quidã ami cus meus exꝑtuseſt h. ⁊ inuenit verum Di⸗ ſtülauit enim aquaʒ radicis rapbani ſuꝑſcoꝛ⸗ pionem.et inuenit ipᷣm ſtatim immobilem. ve⸗ inde cõtinuo inflatus eit et crepuit ꝑ mediũ Et radix cõuenit fe.quartanis.et rigoꝛibo febꝛium periodicarũ ⁊ doloꝛibus ventris. agrelſtis iuncos duos ſiuetres ſpargit ubetes ĩ terra.tolia rute ſilia. radices Capitulum. ctllxxxuj. Drauat- agreſtis. Dyaſ. Raphanꝰ cepeſed amplioꝛa:quẽ quidẽ raphanũ ſilueſirẽ vocãt. Intus hʒ medullã candida.extra coꝛti⸗ ces nigros.naſcit᷑ in mõtibo⁊ locis aſperis.ali quando ⁊ vmbꝛoſis . Operationes . R ¶ Sera. Raphand agreſtꝭ ẽ bñs ſo.ſilialap⸗ fane.⁊ hʒ radicẽ mollẽ:ſubtilẽ.lõgã ⁊ tenerã.⁊ ſapoꝛ eiꝰ ẽ acutꝰ:cſolia ⁊ rami coquũtur ⁊ co medũtur:⁊ ↄuenit ſto.i¶ Uirtꝰ ctiã eiẽ viſcida et diuretica et calida et iõ in cibo ſumpta copi oſã effũdit vꝛinã. J ncitat etiã mẽſtrua femia rũ ſto.vtilis ⁊ex aceto data.Pituitas glutino⸗ ſas cũ melle ſumpta diſſoluit.lũbꝛicos latos ex cludit.¶ Radix aduſta et in puluerẽ verſa ad ſiccandũ et purgãdũ vulnerib imponit. Qui⸗ dã ſuceũ eiꝰ cũ vino dãt cõtra venena.eadem vis in ſemine ẽ ſi cũ melle ſumat᷑nobis exꝑtum armoꝛaciã in ptiſana ſoꝛbitionẽ diſcocta to racis vitia ſanare.¶ Sʒ raphanꝰ agreſtꝭ quẽ romani vocãt armoꝛachiõ hʒ folia ſilia folijs domeſtici.et hʒradicẽ lõgã mollẽ.et ſapoꝛ ci⸗ ad acuitatẽ declinãs:cꝰ folia ⁊ radix ſi coquãt et comedãtur cõueniũt ſtomacho.Eteiꝰ vᷣtus eeſt calida inflatiua.¶ Et ꝓuocat vꝛinã et men ſtrua.et qñ ſumit᷑ cum melle incidit humoꝛes groſſos et viſcoſos in pectoꝛe — .* Ca rulum. Irllexxvi,. 8 Pe Nerbis. Adicula..Pli.li.xix. Radicula ẽ herba Alauãdis lanis apta. ad ̊ ſuccũ hʒ mirũ q;tũ cãdoꝛe ↄferẽs eque ⁊ mollicia.na⸗ ſcit᷑ vbiq; ſatiua.ſed ſpõte pᷣcipue in aſia ſyriaq; ſaxoſis ⁊ aſperis locs.Lrans eufraten tñᷣ lau datiſſima.caule tenuiferulaceo ipſiſq; cibis in digenaꝝ expetito.⁊ vnguẽti qͥcqͥd ſit cũ q̃̊ deco quat᷑ ohue folio.hãc ſtruthion vel vyſatin greci vocant. Eſtate floꝛet.aſpectu grata.verũ ſine odoꝛe ſpinoſa.⁊ caule lanuginoſo.ſemẽ ei nul⸗/ lũ radix magna q̃ ↄcidit᷑ ad quẽ dictũ ẽvſum. Hperationes ¶ li. li. xxiiij. Cingẽtiba ⁊ radicularamos pᷣ⸗ parat.quã ſtruthiona grecis vocari dixcimus Meget᷑ moꝛbo regio ipᷣa ðᷣcocta.⁊ vis potũ Itẽq; vitijs pectorꝭ obuiat.aluũ ſiſtit.vuluaſq; purgat.q;obꝛẽ aureũ poculũ vocãt eã medici. ⁊ melle etiã ꝓdeſt ad tuſſim. ¶ Oꝛtopnee ꝓpdeſt meſura coclearꝭ.cũ polẽta vᷣoꝛ aceto lepꝛas tol lit.eadẽq; cũ panace ⁊ caparis radice calculos frangit ac pellit.pãnos oiſcutit cũ oꝛdeacea fa nna ⁊ vino decocta.i Milcet᷑ ⁊ malaginaub⸗ ⁊ collirijs claritatis cauſa ad ſternutameta vti lis inter pauca.¶ Lieni q̊ʒ ac iocineri codẽ mõ ꝓficit.põ.denarijpõdere exaq̃ mulſa ſanat ſu⸗ ſpirioſos. ſic ⁊ pleureticos ocſq; lateris dolo⸗ res. ¶ Pande. Radicula.i.condiſi.⁊ ponit᷑ in antidotario virili in potione ad ſcrofulass. Capitulum. ccclxxxvin Annus latine ⁊ grece.arabice hauſis. vel huſch ſiue bauſig. Sera.lib.ag.ca. Thauſis ſiue hauſig.i.rannus.eſt plãta q̃ naſcit᷑ in vallibj.⁊ ſunt eius tres ſpecies. Una habet ſtipitẽ rectũ ſpinoſuʒ ſicut arboꝛ q̃ ðꝛ ale biſialich.in ramis ⁊ ſpinis eius.⁊ folia erſunt oblonga hñtia humiditatẽ viſcoſam q̃ adheret manui. Scða eltfoꝛtis alba pluſq; ipſa. Ler⸗ tia habet minoꝛa folia q;ipſa ⁊ latioꝛa.⁊ decli nat parũ ruboꝛi.et rami eius ſunt longi:lõgitu do eius eſt bꝛachij vnius. eteſt ſpiſſioꝛalije.⁊ ẽ debilioꝛ. ſpina vero eius eſt acutioꝛ.Et fructus eius eſt latus ſubtilis.et eſt velut in vaginis ſi⸗ cut herba que ðᷣꝛ ſachidalion.i¶Et idẽ aucto. BGBalie.Quod admineſirat᷑ ex rannoſunt folia eius dũ ſunt recentia. Et virtus eius eſt que in frigidat ⁊ deſiccat in ſecundo gradu. PHbprrationes ¶ Oyalſ.ca. de ranno. Rannusfrutex eſt qui circa oꝛtosnaſcit᷑. Huius virge ſunt longe et ſpinoſre.folia habet pinguiſſima longa ⁊ leuia. Eſt etiã alia rannus coloꝛẽ hñs ſub albidũ.Et tertia habẽs coloꝛẽ ſubruſuʒ ⁊ virgulas lõgas cubitis quinq;.⁊ plus.hecſpinoſe ſunt.et mini mã habent virtutẽ.E iue ſemen latũ eſt ⁊ tenue 3₰ et in folle recluſum ſicut affodilli.¶ Idẽ.Om⸗ niũ ſpecierũ rannifolia cai haplaſmatibo adhi bita ignẽ ſacrum coꝛpoꝛis pꝛohibẽt.i¶ Sera. Virtus ranni eſt que curat ſoꝛmicã ⁊ heriſipi⸗ lam que eſt tꝑe caliditatis. Unde qñ ſit impla⸗ ſtrum cũſoli s eius curat heriſipilã ⁊ ſoꝛmicam Et dicũt aliqui ꝙ qñ ramieius ſuſpendunt᷑ in oſtijs ⁊ feneſtris ceſſat operatio arboꝛis eoꝛũ. I¶ Plinius lib.xxiiij. Inter genera bꝛutoꝛũran⸗ ʒus appellatur a grecis candidioꝛ frutex. Js floꝛet ramos ſpargens:rectis aculeis nõ vt ce⸗ teri aduncis. Alterũ genus eſt ſilueſtre nignꝰ rubentes ferensfolliculos. Huius radice de⸗ cocta inaqua fit medicamentũ: quod liciũ vo⸗ catur. ¶ Semen ſecundinas trahit: alter ille candidioꝛ ſiringit:ſed magis refrigerat.colle⸗ ctiombus ⁊ vulneribus acomodatioꝛ. ¶ Conſtantinus in libꝛo graduum. Rannus frigida eſt in pꝛimo gladu:ſicca in ſecundo.va⸗ E let puſtulis oꝛis. Uentris doloꝛem ⁊ ſtomachi dDeflectionem curat. cathaplaſm atus heriſipilã deſtruit.¶ Succus cius oculoꝝ collirio mixtꝰ ſiue ſolus conuenit doloꝛi oculoꝛũ: maximeq; pannoꝛum albed imi. GBibitus autẽ lapidem re num frangit. Capitulum. aeclexxix. 6 . „* . Ae 1 rrirr⸗ rrr err r.—ʒ 1 . . „* mologiarum. Reubarbarum dicit ꝙ in ſolo barbarico trans danubiuz in⸗ uenitur. Reuponticũ quod circa ponticuʒ in⸗ uenitur. Et idem dicitur reu quod eſt radix:q̃ ſi radix barbarica vel pontica. ¶ Platearius. Reubarbarum qð in India vel vltra mari⸗ nas partes reperitur.radix eſt cuiuſdã q boꝛiſ quaſi quedaʒ tuberoſitas.Eligitur illud quod graue eſt inſuo genereet non perfoꝛatum:QDð etiam cum frangitur:interius habet quaſdam venulas diltinctas.hinc ruſas binc ſubalbidas inc croceas:et commaſticatum tingit quaſi wwocus. Uiriutem habet purgandi colerã pꝛin cipaliter et diureticam. competenter ponitut in ſyrupis contra ſebꝛes acutas. ¶ Auicenna Reubarbarum adulteratum ſpiſſius eit ac ve⸗ hementius ſtipticum. Purum autem eſt vche⸗ mentius rarum ⁊ minus ſiipnicum. et eſt cro⸗ cCLee tincture. In ipſa eſt terreitas qmara pꝛo⸗ pter actionem igneitatis in ipſa. Pperationes ¶ ¶ Ratearius: Contra calcfactionem epatis ⁊ opi ationẽ ex calida cauſa datur cũ aqua cali⸗ lida. Auicẽna. Reubarbarũ confert panno ac veſtigijs ſuꝑ cutes remanentibo:quãdo cuʒ aceo limtur. Ex eo ſit emplaſtrum ad apoſte⸗ Trattatus „ 4 Besbganmnhaba in libꝛo ethy⸗ 9„ mata calida. Confert etiam empetigini. cſ ace to.Eius epithima caſui ⁊ percuſſioni ↄfert val de.pꝛodeſt etiã contuſioni lacertoꝛum ⁊ ruptu re. ¶ Confert aſmati ⁊ ſputo ſanguinis:epatis ſtomachiq; doloꝛibus intrinſecis. Singultui guinis:ac febꝛibus anniquis. Spleneʒ attenu⸗ 1 doloꝛi pungitiuo ventris ac diſſinterie ac do loꝛi renum ac veſice:atq; matricis ⁊ fluxui ſan at.:⁊ molſui vermium venenoſoꝛum remediuʒ eſt. eſt. ¶ Conſtantinus. Reubarbarum. aliud ẽ indicum aliud ponticũ. Indicum eſt laudabi⸗ ALius.calidum ⁊ ſiccũ inſecundo gradu.Quod dam ſtipticitatis ⁊ acuminis habet. Sioma⸗ cho defecto valet:ventoſitatem ⁊ epatis dolo rem ⁊ ſplenis duriciem.⁊ ypocundriam ⁊ extẽ⸗ ſionem curat. Renum ac velice doloꝛẽ ac ma⸗ tricis extirpat.i¶ Suanguinẽ de pectoꝛe manã tem cõſtringit:anbelitus ſingultũ.vulnera in⸗ teſtinoꝛũ:diuturnã ſolutionem:ac pꝛolixam fe⸗ bꝛem amputat:faciem ⁊ cuteʒ a lentiginibus ? empetigine mundilſicat.Contra reptiliũ moꝛ⸗ ſus ſacit pulueriſatus:cum aceto temperatus. ¶ Pandecta.Reubarbarum dicit᷑ a reu qdᷣ eſt radix ⁊ barbaꝝ:quia eſt radix que in barbaria regione oꝛitur:et in india tranſmarinis parti⸗ bus.Et eſt aliud qð dicitur reupõticũ.de quo in ſequẽti capitulo.quoniã ðꝛ ſic de eo q in põ to inlula reperũ:vel qꝛ ponticũ habet ſapoꝛẽ. Reubarbarum vt quidam dicunt:radix eſt cuiuſdam arboꝛis.⁊ reperitur quaſi quedã tu⸗ beroſitas in radice eius ⁊c̃.Et eſt calidũ ⁊ ſic⸗ cum in ſecundo gradu.i Johannes Meſue. Reubarbarum quoddã oꝛitur in india.Et vo catur raduedſeni.⁊ eſt melius.et quoddã oꝛit᷑ in barbaria.et eſt laudabilius poſt illð.Et qðdã oꝛitur in turchia:et eſt minus laudabile illis.et laudatur magis ex eis quod eſt ſubnigrũ de⸗ clinans ad rubedinem. et quod graue eſt cum raritate ſua.⁊ in quo in confraquris inuenitur diſgregatio exmuſo ⁊ glauco.⁊ quod eſt crocee tincture.Et quod eſt recens cognoſcitur quod non eſt adulteratum: quoniam eſt rarum ⁊ mi⸗ noꝛis ſtipticitatis:et eit crocee tincture. ¶ Adulteratũ vero habet contrariũ hoꝝ:⁊ va rietatem quam habere debet in contracturis amiſit:immo ſubnigreſcit in eis.et eſt calide cõ⸗ plexionis:⁊ ſicce inſecundo gradn. Conuenerunt autẽ in ꝑmixtione eius aquei⸗ tae:dans ci ſtipticitatem ſubſtantie.⁊ acreitas Dans ei raritatem ſubſtãtie.⁊ eſt in eo igneitas perfſiciens: que pꝛopter actionem eius ⁊ tcrrei⸗ tatem ipſius ipſum facit eſſe amarum. Cerum terreitas eſt ſm pꝛofundu eiue.et igneitas eſt in ſuperficie ipſius:que pꝛopter infuſionem fe⸗ parat inter ceius ſubltantiam.⁊ cõpleiio opera⸗ bonis.ſolutionis ⁊ apertionis opilationũ per ipſum eſt ꝑ dominium caliditatis in ſuperficie eius:⁊ conſecutio cõtractionis ꝑ ipſum ẽ a ſub ſtantia ſua terrea ſtiptica. Non eſt in eo nocu mentũ apparens.⁊ dat᷑inomnitꝑe ⁊ in om̃i eta te: ita ꝙ etiã pueris ⁊ pꝛegnantibo datur.⁊ eſt de elegantioꝛibus ⁊ melioꝛi bo medicinis aque lactis.⁊ pꝛopꝛie quod ſumptum eſt ex capꝛis q̃ magniſicat operationẽ eius.ſimiliter magnifi⸗ catur infuſio eius in aqua endiuie ⁊ apij pꝛius bulitum et colatum:vel in aqua plantaginis. et nõ permittat᷑ quin cadat in ſocietate eius ſpi ca.Eſt em̃ pꝛopꝛij iuuamenti cum ipſo. Neq; pꝛetermittas additionẽ modici vini albi odo⸗ riteri dari in infuſiomibus eius.? pꝛopꝛie qñ in emẽdatio ne opilationũ pꝛopinat᷑. Et eius qui dem infuſio competit quando ſolum queritaur abſterſio:ſolutio ⁊ opilationũ apertio:⁊ ipſius contriti exhibitio:quando querit᷑:vt poſtulam in viſcerius veſtigia cõtractionis remaneãt. verũ exillo quod aſſum eſt vehemẽtius ex adu ſto:⁊ qð ex eo purius eſtſuſtinet quod opoꝛtet tritio vehemens reſoluit virtutem. Decoctio etiam ſimiliter reſoluit qu aliſcunq; ſit. ¶ Johãnes Meſue. Educit ſolutione eius co leram: flegma. Maioꝛ eius pꝛopꝛietas eſt mũ dificare epar et ſtomachũ.et conferre doloꝛibo pungitiuis eoꝛum ⁊ viſcerruKnm. ¶ Et darificat ſanguinem:⁊ aufert opilatiões ⁊ moꝛbos quoꝛum mater eſt opilatio:ſicut hy⸗ dropiſim:vctericiam:groſſiciem ſplenis ⁊ febꝛi bus opilationum:et ſimilia. ¶Et ex parte ſubſtantie ſue ꝓpꝛietas eſt ↄſerre ſputo ſanguinis ⁊ emanationi eius vndecunq; ſit.⁊ caſui ⁊ ꝑcuſſioni.⁊ ſanare rupturas intrin⸗ ſecas ⁊ extrinſecas.⁊ ꝓpꝛie eiꝰ.ʒ.i.minime.gra. .ij. et rubee tinctoꝝ gra.xv.cum vino ſtiptico. Et contert inunctio olei eius contuſionibus ⁊ contritionibolacertoꝝ et doloꝛibus eoꝛum.⁊ ipſum quidẽ eſt medicina ſingultus:⁊ eſt medi cina bona dilſſinterie.et pꝛopꝛie quod ex eo eſt aſſum.⁊ bibitum cum ſucco plantaginis ⁊ pau co vino ſtiptico. l ¶ Et confert febꝛibus periodicis⁊ febꝛibo opi lationũ etfebꝛibus antiquis.Doſis potio eius infuſionis ana.ʒ.ij..vſq; ad decem:⁊ contritis ¶ Et ipſum conſeruat᷑ per annos quattuoꝛ: et conſeruat᷑ a coꝛruptione ⁊ putrefactione:ſi ſuꝑ liniatur ei cera ⁊ terbentina liquefacte:aut cera ſola.aut ſi ſepeliatur in pſilio aut milio:conſer uatur em̃ tunc tempoꝛe extenio. WB Capitulum. ccxt. Euponticũ. Pande. Reupoõticũ..bar Creubarbaro. Interid bz venulas diſtin ctas vt reubatbaꝝ:ſʒ nõ tingit yt reubarbariꝗ. Etðᷣꝛ reupoticũeo ꝙ in põto inſula reperiũ:vel qꝛ ponticũ hʒ ſapoꝛc.ꝛ reu tantũ eſt dicere quã tũ radix.¶ Dyal.ca. de reupõtico.Reupoticũ naſcit in boſſoꝛo.et ſic ab grecia venit:cuius fo lia ma gna ſunt ſimilia ſolijs ſimphiti.radix eſt aliquatenus vaſta et nigra. Haſta ſimilia cen tauree:ſed bꝛeuioꝛ eſt fragilis ⁊ leuis in põdere ſine odoꝛe:et guſtu amara:leuiter ſtringens.et ſi maſticet:ſit glutinoſa et crocei coloꝛis. ¶ Dyaſc. Cires efficaciter habet ſiringentes. Et iõ fomẽto impoſita inflationes deſiccat: et vulnera glutinat:ac ſanguinis abundantiã repꝛimit. NHabet in ſe magnã ſubſtantiã tempe randi:qꝛ tenet in ſe terreni frigoꝛis et caloꝛis partẽ.et leptomeris eſt ad aſma:ergo reumati ca et oꝛthogonia iuuat potata.liuoꝛes et em⸗ petigines ſanat cũ aceto illinita.et potata emo ptoicis et diſſintericis pꝛodeſt:ſed bona eſt q̃ nõeſt ꝑtuſata. In guſtu muſcillaginoſa mo⸗ dicũ ſubmoꝛdẽs.bibita inflationem ſiomachi tollit. Laxitudinẽ et doloꝛẽ ſto machi ſpleneti⸗ cis et epaticis pꝛodeſt.ꝗ Conquaſſationẽ coꝛ poꝛis reficit. De alto cadentib ſubuenit. Neu freticis et toꝛiionibaet thoꝛaci et pocderne ſa 8 Tractatus AJutare eſt. Stericas ⁊ ſciaticas cauſas compe⸗ ſcit. S anguinẽ reijcientibus vtiliter adhibet᷑ Aſmati is pꝛodeſt.¶ Subglutientibus vti⸗ titer adhibet᷑. Ciliacis ⁊ diſſintericis frigoꝛib⸗ cipicis ſingulare pꝛeſidiũeſt. Moꝛſibus vene⸗ natis occurrit:ſimiliter vt agaricus daturin omnibꝰ cauſis.Zernas limpidat ⁊ liuoꝛes cũ aceto impoſita ſimiliter cũ aqua liuoꝛes om̃es tollit. Uirtus eſt ei termantica ⁊ paulo ſtiptica ¶ Paulus capi.de reupontico. Ca.eſt ⁊ ſic. in ſecundo gradu. Uirtutẽ habet mundilicandi: conſoꝛt andi ex ponticitateſua:et diurenicã ex qualitatibo. Aqua decoctionis eiusſoluit opi lationem ſplenis ⁊ epatis ex frigida cauſa. Ce rotũ ex puluere eius ⁊ oleo roſaꝝ:et cera valet contra dcbilitatẽ ſtomachi.Puluis eiuslum⸗ bꝛicos eius occidit. ¶ Iſido lij. etbymo. Reu ponticũ ſanguinis abundantiã repꝛimit. Ha⸗ bet in ſe maximã temperandi ſubſtantiã: quia etiã lepto meris vnde potata ad ſpaſmata reu⸗ matica iuuat.Et lenioꝛes empetigines ſanat. S plenem repꝛimit:etluxuriã tollit.Cũ aceto bibita emoptoicis ⁊ diſſintericis eſt iuuatiua. ¶ Bibita q̊ ſtomachi infl ationẽ eiuſq; laſſitu pꝛoficit.cõquaſſationes coꝛpoꝛis rehcit:ac de alto cadentibus ſubuenit. lumbis etiã ⁊ toꝛtio⸗ nibus toꝛacis ⁊ ypocundrijs eſt ſalurans. ¶ Stericaset ſciaticas cauſas compeſcit.ſan guinem reijcientibus adhibeturx vtiliter. aſma ticis ſubglutientibus pꝛodeſt. Eſina. Iſido.li xxvij. Reſina ? lachꝛy⸗ Nema ſudoꝛe lignoꝛum exalata vt balſa⸗ Sñmi ſeralupi ni ⁊ lentiſci ꝛ⁊ arboꝛum ⁊vir gultoꝛũ que ſudare perhibent᷑ Reyn em̃ grece emanare dicit᷑ vil ſudare ſicut ligna odoꝛiſera oꝛiẽtis.ſicut gutta balſami aut ferulaꝝ quaruz gutta dureſcit in gemmam. l. in electꝝ. Pꝛima aũt reſina dicit᷑ therebentina:⁊ eſt pꝛeſtãtiſſima pꝛe alis.⁊ defertur de arabia:iudea:ſyria: cx⸗ pꝛo ⁊ africa:⁊ ab inſulis maris. Secũda eſt lẽ tiſcina que maſtix vocatur. he de Chio inſula Depoꝛtantur.Tertia eſt pinealis:⁊ hec nũc eſt liquida:nunc dura inuenit᷑.i¶ Itẽ Iſi. Reſina igitur dici᷑ quodlibet gramẽ liquidum vel ari⸗ dum liquida reſina vt balſami ⁊ terebentina. durat vt maſtix thus ⁊ myrrha ꝛhm õi.Omis aunẽ reſina pꝛimo eſt mollis ⁊ liquida vel viſco ſa.ſed in pꝛima ſui emanationeet gliqua rema ri net liquida ⁊ aliqua caloꝛe vel frigoꝛe induraf᷑. retinet in ſe terreni frigoꝛis ⁊ caloꝛis partẽ. Et omnis aũt reſina eſt vtilis in medicina.et ideo reſina poſira in nobilibus antidotis:: vnguen tis.Operationes es autem et virtutes reſine ſin⸗ guloꝛum. quere in locis ſiuis. dinẽ pꝛobibet ac doloꝛẽ.ſpleneticis ⁊ epatieis 4 Capitulum. crcxcij. . DRa bes. Pandecta. dcvij. Ribes quidã dicunt ꝙ eſt acetoſa.et quidam dicũt eſt coccue.ſcdtelſo.quomã coccus et ſtipticitas nõ eſt acetoſa qm̃ Meſue facit ſcinotim capi tulum de rob de rnibes.⁊ capᷣ.de rob de aceto ſa. Silr vbi ponit capᷣ.de rob de ribes ait ꝙ valet ſicut rob ð acetoſa. Item nõ eſt coccus qm coccus eſt ca.⁊ ſicce ↄplexionis:ſed ribea ſunt frigi.ꝛ ſicce.¶ Albani. Ribes eſt planta ſtipitẽ habẽs rubeum ad viriditatẽ dechiuẽ te⸗ nerum. foli a rotũch viridia nigra.cuius granũ potatur de coꝛaſceni aridi ſapoꝛꝭ:de q̊ fit rob. HNos aũt loco eiusſuccũ acetoſe que eſt lappa cium agreſte ponere poſſumus.i¶ Sera.libꝛo ag.capᷣ.ribes aucto. Iſaac benarã. Ribes eſt planta habens capꝛeolos recentes rubeosad viriditatẽ declinates:⁊ bʒ folia magnalataro tunda viridia.et habet grana q̊ ſapoꝛ eſt dul⸗ cis cũ acetoſitate. Et ipſa eſt frigida ⁊ ſicca in igradu. Erſign ſwer hoc eſt acetoſitas eiꝰ t ex hoc cõtingit ꝙ infrigidat ſtomachum. Et aliqui dicunt ꝙ eſt frigida et ſicca in.iij.gradu. Naſcitur autem planta iſta in montibus ſyrie frigidis niuoſis. DOperationes. Sera. Ipſa abſcindit ſitim:et ↄfert ſpeciebo habaon.i.moꝛbilli.⁊ abſcindit ſitim q̃ fit a ca⸗ lidit ate coꝛpoꝛ::⁊ retinet fluxum.i¶ Et conue nit ſpecieb bothoꝛ quefiunt in coꝛpoꝛe ſicut variole ⁊ ſimilia.¶ Et pꝛouocat appetitum: ⁊ incoꝛiat ſtomachũ ſua frigiditate.⁊ abſcindit ſitim a colera:⁊ fluxum vomitũ.⁊ rob eius cõ⸗ fert cardiace ⁊ vomitui et fluxui qui fit a cole⸗ ra.i Etpꝛouocat cibi appetuũ.et in rob eius eſt dulcedo ⁊ acetoſitas. Et ide auct. Aben meſuai.Frigi.eſt ⁊ ſic.in.ij.gradu.⁊ rob ẽ ſicut rob acetoſitati citni ⁊ agreſte in virtute:ꝛeſt bo na emoꝛroidibs ⁊ ebꝛietati.⁊ putant aliqui me dicoꝝ ꝙ ſit ila q̃ nominatur acetoſa ⁊ lappaci um.⁊ put auerũt aliqui ꝙ ſit granũ acetoſum qð afſtert᷑ ex coꝛaſceni.licet om̃es decipiantur. Capitulum. cccxciij. Jli.Pandec.ca.lvij.Arz arabice gre ce oʒoꝛa.latine vero riſi.HGalie.pꝛimo ð Cabis ca. deriſo. In ſapoꝛe eius eſt ſtip ticitas.⁊ ideo retinet ventrẽ retentiõe tẽperata et in coꝛticeeius eſt rubedo magis manifeſta qᷓ; in ipſomet aut in reliquo coꝛpoꝛꝭ eius.⁊ mi⸗ nus nutnt qᷓ fermentũ.i¶ Et ideʒ.viij.ſim.far. ca.oꝛoſa. Oꝛoſa.i.riſum hʒ quid ſtipticũ q̊ cir⸗ ca ventrẽ moderate detinet.¶ Etidem li.pꝛe⸗ dicto de cibis. Hoc ſemine om̃es ad reſtrictio nẽ ventrꝭ vtuntur delectationẽ ipſius ſimiem facientes condro.E ſt aũt indigeſtibilius con/⸗ Aro:⁊ nutniens minus.ſicut ⁊ ad delectationeʒ edulij dcficiens ab ipſo plurimum. Pperationes 4 Sera.li.aggre.capᷣ.Arʒ.i.riſum. S unt ca⸗ lide ⁊ ſicce cõplexionis inpꝛimo gradu. Almã ſoꝛtractatu tertio capᷣ.arʒ de niſo. Riſi tempe riei que eſt inter calidum ⁊ frigidũ vicinũ exi⸗ ſtit:⁊ ventrẽ ſtringit. S olitis aũt colicim pa ninocert: co q licet nutriat ve ventre:tamen nõ facile deſcendit:niſi coquatur cũ aliquo multũ vnctuoſitatis hobente.qdð quãdo cũ lacte co⸗ quitur ⁊ cũ ʒuccaro comeditur plurimũ nutrit atq; ſanguinẽ augmentat.i¶ Serapᷣ.Quãdo ſani egent pultib eius ꝓpter punctiones quaſ habẽt in ventre.aut ꝓpter fluxum multoꝝ hu⸗ moʒꝝ ſuꝑ quos vincit colera.aut aliqua alia ð cauſa ſimili huic. coque riſi quouſq; diſſoluãa⸗ tur: ⁊ fiant ſicut aqua kiſt: et da in potu: hoꝛa cõuenientioꝛ vſus eius tempus eſt humidum et qñ ſtomachus eſt foꝛtis virtutis ad cibos. ¶ Etidem aucto. Dya. Eſt pauci nutrimenti ſtringit ventrẽ. auget ſperma: ⁊ minoꝛat feces et vrinã ⁊ vẽtoſitates.Eſt em̃ completũ in ſtip ticitate.⁊ ideo eſt bonũ vlcerib inteſtinoꝝ:⁊ pũ ctioniba eoꝝ quãdo bibitur.aut ſit cũ eo criſte re.⁊ rubeũ eit conſtrictiuũ plus.¶ Iſa ac. Ri⸗ ſi natura calidum eſt in pꝛimo gradu:ſiccuʒ in ſcxo. Aliquãdo mola teritur. eiuſq; fanina ſi⸗ cut tnici coquitur.a valet his qui moꝛſionem ii B Trattatus in ſtomacho ⁊ inteſtinis patiuntur. integrum aũt cum aqua coctum valet ad colenicã dyar riam.Cum lacte ⁊ amigdaleo coctum conſti⸗ pationem ſuam amittit:⁊ perfecte nutrit. S ã guinẽbonũ generat ſi cũ eo vel aqua eius len⸗ tigines laues:aulert eas:⁊ cutemn mundificat. ¶ Lonſtantinus in pantegni Riſum caliduim eſt in pꝛimo gradu.ſiccum in ſcᷣo.Unde ven⸗ trem ſtringit:non tamen muleum:mili mixtum ſit ibi milium:lotum quoq; ⁊ c butiro ⁊ amig daleon coctum:nõ eſt ventris conſtipatiuum ſed mitigat doloꝛem ſtomachi:⁊ ardoꝛem inte ſtinoꝝ. Huius nutrimentum temperatum eſt ⁊ digeltiuum.ſi cum lacte coquitur:conſtipa⸗ tionem facit:ſed bumectat ac nutrit. Auicenna in ſecundo canone. Riſum cali dum eſt ⁊ ſiccum. Nutrimentum pꝛebet multũ ctum cum aqua ſtringit vſq; ad terminum. Et in ſpermate facit augmentum ¶ Idem in quarto canone Coꝛtex riſi venenũ reputatur. Utenim quidaʒ pꝛimoꝛum dixerũt ei cui in potu datur:accidit ſtatim doloꝛ in oꝛe etin lingua:et ipſa lingua apoſtematur.dein⸗ de doloꝛ in vmbilico extenditur et ſtomacho: inteſtiniſq; eius. Cotumq; coꝛpus inſlamma⸗ tur.curatur cinn curatione cãtaridum. Opoꝛ⸗ mit citonia lint decocta. tet autem ꝙ in oleo eius quod iplein potu ſus V Obelia. Iſaac Robeliefrigideſunt in pꝛimo gradu medie inter humida ⁊ ſic⸗ *Seca. LCoꝛt Iſte ſuntvidelicet robelie.ſicut dixdimus pau lo ſupꝛa.que a nonnullis medicoꝛum noſiroꝝ eſtimantur eſſe piſa. = aut ventoſitatẽ faciunt vt labe.Ad vſum eden di bone ſuntin eſtate⁊ in calida regione. Eathaplaſma exeis membꝛisfractis appo⸗ ſitum ſolidat ⁊ doloꝛem aufer. Ius ex eius velut er faba factumvalet ad cardiaſim tuſſim ⁊ doloꝛem pecoꝛis. Capitulum. cccxco. N Odogendron. ¶Iſidoꝛus. Rododen dron coꝛrupte vulgo loꝛandrum voca Stujr:eo ꝙ folijs lanriſit ſimilis:floꝛe vt roſa. Arboꝛ enim venenata elt · interficit enim ur ſerpentum vexationtbſus. ODODoperationes. NPlinius lil.edecimo. Rododendron vt no mMine apparet a grecisvenit. Alij neruimxoca altera:ꝛ .— ue unt. Alij rodophanem vocauerunt. frõde tex eaꝝ ſtipncus eſt. ¶ Actoꝛ. ¶ Jlaac vt ſupꝛa. Loꝛtice eius mundate lau⸗ dabiles generant chimos. Nec inflat ionem ſempiternum roſe ſamilitudine cnulib us fructi coſum. Jumentiſq; capꝛis ⁊ ouibus venenum. Igem tamen eſt homini cõtra ſerpentum ve⸗ nena remedium.i¶ Idem libꝛo xvij. Rododen dron ſeritur pꝛopagine:ſicut etiam ſemine. ¶ Jdeʒ li.xxiiij. Rododendros ne nomẽ apud nosinuenit latinum.ſed radophonem vocant aut neruim. Mirumq; ſolia eſſe quadrupeduʒ venenum:homini vero contra ſerpentes pꝛeſi dium addita ruta ⁊ vino pota. Recus etiam ⁊ rint:huiuiſmodi moꝛi dicuntur. Capitulum. cccxcvj. Obur. Actoꝛ. Robur (Sm Jſdoꝝ) ge Pneraliter dicitur ex omni materia quic DdOquid eſt ſirmiſſimum. Hihilominusta men⁊ arboꝛ quedam hoc nomine nuncupat᷑. de qua frequenter Plinius loquitur. * Poperationee. ¶ Plinius libꝛo.xvi.Roboꝛ eſt glandifera ſi⸗ cut ⁊ quercus ac ylex:pꝛeter fructum ⁊ alia gi⸗ gnit plurima.fert em̃ ⁊ galle genus vtrũq;.Et quedam veluti moꝛa:niſi dilſtarent arida du⸗ ricie.plerũq; caput imitantia thauri quib in⸗ eſi fructus nucleis oliue ſimilis. Haſcũtur ⁊ in co pullule nucib nõ abſimiles intus habẽtes caper ſi aquã biberint in quo folia ea madue/ 1 flocculos molles lucema luminibus aptus. HNam ⁊ſine oleo flagrãt:ſicuti gallia nigra. Fert ⁊ aliam vtilem pillulam cũ capillo.verno tempoꝛe tamen melligeni ſucci. ¶ Gignunt 2 alij ramoꝝ eius pillulas coꝛpoꝛi nõ pediclo ad herentes candicãtes vmbilicis. Cetera nigra varietate diſperſa. Media cocci coloꝛem ha⸗ bent. ¶ Aliquãdo ⁊ culices gignit. Hec none folijs conuoluras pillulas:⁊ in folio rubentes. Aquoſos nucleos candicantes ac tranſluci⸗ dos c;diu molles ſint:in quibꝰ ⁊ culices naſcũ tur. Matureſcunt in modum.ferunt et robo⸗ ra canchꝛi pillulam in medicina vimvxrendiba bentem. Is creſcit hyeme aperitur vere pillula tota:caditq; cum folia creſcere ceperint.Lam multifera ſunt:⁊ tot res pꝛeter glandem robo⸗ ra paruum. Sed ⁊ poletosſquilloſq; nouiſſi⸗ ma irritamenta gule que circa radices naſcũ⸗ tur. ¶ Roboꝛe quoq; viſcum ac mella ferunt: vt autoꝛ eſt Heſiodus.conſtatq; roꝛes melle⸗ ose celo cadentes nõ alijs magis inſidere frõ dibus.Cremati quoq; roboꝛis cinerem introꝛ ſum eſſe certum eſt. Scandula quideʒ e robo⸗ re fit aptiſſima.mox e glandiſeris alijs:ſed mi⸗ nime durans pꝛeterq; epino. Montes ⁊ val⸗ les diligit.robur caſtanea et abies.Sunt au⸗ tem roboꝛi folia toto ambitu ſinuoſa.Et ſunt cs etiã in caudice ipſo iam denſa ac rara.ſem⸗ perq;late rarioꝛa diſpoſita mirto. ¶ Item. Robur abies ⁊ larix nõ continuant germinationem: ſed intermittunt.⁊ tripartita trina q; germĩa edunt. Ideo et inter ſquamas coꝛticem ſpargunt:quod omnibus arboꝛibui euenit in germinatione.quia rumpitur coꝛtex pꝛegnantiũ. Roboꝛi ſciſſus cſt coꝛtex nõ leuis ſed ſcaber. Radices copioſe atq; carnoſe q̃s in pꝛofundum agit mollis ac peſſima ligni pars etiam in roboꝛe ſacie putreſcens terre⸗ dini obnoxia.idcoq; ſemper eſt amputanda ¶ Robir vlex ac moꝛus ⁊ ebenus⁊ queſine me dulla ſunt tota oſſee ſunt. Roboꝛ ſpiſſam ha⸗ bet materiam:eiq; nigricans coloꝛ eſt. Tanta duricia ineſt roboꝛi:vt niſi madefactum non qqueat terebꝛari.⁊ ne quidem ſic quid ad actus dauus auelli. Itaq; caniem vetuſtatem ſentit tardiſſime.ſentit tamen teredinem ceſum in ve re.GBꝛumavero neq; vitiatur neq finditur. Ali as obnoxium etiam vt toꝛqueat ſeſe:ſindatq; quod in ſubere tempeſt iueq; ceſo euenit defol ſum diu durat robur.ſed aqua marina coꝛrũ⸗ ¶ Robur ⁊ olea in tranſuerſum poſite incur⸗ ua ntur:ceduntq; põderi. Uirida pꝛeter robur ct buxũ periinaciusreſiltunt ſectioni ſerraꝝ.qꝛ dentes equolitate replent inerti.S aut ro Aii bura ⁊ inter ſe ⁊ cũ alijs glutino inſociabilia viſcus adnaſcitur: ⁊ in ruboꝛe vt quercu⁊ vli⸗ ce.¶ Ideʒ li.xvij. Inſitoꝝ omniũ capaciſſima dicitur platanus:poſtea robur:veꝝ vtraq; ſa poꝛes coꝛrũpunt.pedcamenta ſunt optima vi⸗ cibus e roboꝛ oleaq;. Pꝛeterea pomiferꝭ que germinant:nec fructũ ferũt.ſciſſa radice lapis inditur:fertileſq; fiunt. Hoc idem in amigda⸗ lis e roboꝛe cuneo adacto ſit. Deniq; arboꝛes quedam ablato in toto coꝛtice moꝛiuntur.tar Aius autem robura ⁊ quercus. —„ . 5 „ „ 1 4 7 * * . Capitulum. ccexcvij ¶ Oꝛtabea vel rodaha. Sera.li.ag.ca. Rodaha quando eſt humida⁊ recens vVoicitur aſfax faſa.q eſt ſic.dicit᷑ akes et eſt ſpecies leguminis ſic noĩata. Et ideʒ auc. Dualorꝛimoch naſcitur eſt ſimilis anda⸗ cuche:q̃ naſcitur in pꝛatis.ſed quando eſt com pleta hʒ folia ſubtilioꝛa q̃ folia ipſius.⁊ babet ramos ſimilesramis ſandabuche.et ſunt ei ſe mina in magnitudine lentis:toꝛtuoſa ſunt coꝛ nua.Aliqñ deſiccatur ⁊ adminiſtratur cũ ali is rebo:⁊ pparatur cũ ſale.Et idem auc.Galie. Sapoꝛ huius grani eſt ſtipticus ſicut ſapoꝛ lentis.Et virtus eius eſt calida caliditatetem perata.⁊ exſiccatio eius eſt amplioꝛ exſiccatio nelentis:⁊ comeditur ſicutlens. Tractatus Pperationes. ¶ Sera. aucto. Iſaac benarã. Alfax laſa:id eſt rotobea naſcitur ſuꝑ aquas:⁊nõ ſiccatur in eſtate neq; hyeme.⁊ ideo nomina᷑ humida Et qð de ea adminiſtratur eſt ſemen eius ⁊ fo⸗ lia. ꝛ eſt cali.⁊ bumi.⁊ eſt ineo inflatio. ¶ Et ideo auget ſperma:⁊ incitat coitũ.⁊ auget iuua mentum medicinaꝝ que faciunt ad hoc.i¶ Et ſemen eius in greditur in pluribo ↄſfectionibus ſoꝛtibus.i Et qñ fit emplaſtrũ cum folijs eius confert membꝛis q̃ indigent ſedatione dolorꝭ coꝝ. eſt conueniens cibo animalium Lapitulum. cccxcviij. Olalatine. grece rodon. arabice bard. C Derapion libꝛo ag.capᷣ.hard.aucto. Haliem. viij. ſimpliciũ farmacoꝝ cap̃ᷣ. de roſa. Subſt antia eius eſt cõpoſita ex ſub⸗ ſtantia aquoſa calida cũ duabus alijs quali⸗ tatibo permixta ſtiptica ſq; ⁊ amara.ouius ſtip ticitas eſt in quantitate tali.quia coꝛpoꝛa ba⸗ bentia virtutem fluxum nõ poſſunt diſſoluere virtutem eius.⁊ ſemen eius eſt magis ſtipticũ q; roſa. Et idem roſa cum ſtipticitate que eſt inoꝛdinationis pauce.⁊ cõuenit apoſtematibo calidis in pꝛincipio coꝝ.⁊ opoꝛtet ꝙ recipia: BDeherbis recens ex ea:ꝛt abſcindant᷑ ſummitates eiꝰ val⸗ de cũ foꝛpicibus:⁊ reſeruent᷑ pꝑ medicaminib⸗ oculoꝝ. Sed oleũ roſaꝝ eſt in natura ſua me⸗ diũ inter naturã roſe ⁊ olei.⁊ eſt medicina cũ qua curant᷑ apoſtemata ſanguinis in augmen to ipſoꝝ.⁊ in eo eſt virtus penetrandi ad ꝓfun ſi dum coꝛpoꝛis.⁊ bumectat coꝛpoꝛa ſicca:⁊ con quaſſatur cũ aceto:⁊ inungit᷑ caput cũ eo.⁊ cõ⸗ uenit doloꝛi capitis facto ex caliditate ſolis. et quãdo roſe ſiccant᷑:opoꝛtet ꝙ deſiccent᷑ in vm⸗/ bꝛa: ⁊ cõmoueant᷑ aſſidue.⁊ aqua roſaꝝ eſt fri⸗ gidioꝛ cõplexionetemperata: non tamẽ multũ et ipſa quidẽ eſt ſubtilis multeſubtilitatis.Et ſignum in hoc eſt ꝙ roſa deſiccat᷑ cito.ideo qꝛ lin ea non eſt Arqug viſcoſitas: quia odoꝛ eius vincit.⁊ ꝓpterea feſtinatꝛ replet vias odoꝛatus Poperationes ¶ Sera. auco. Dyaſ. Eſt em̃ roſa frigida de ſiccatiua.⁊ ex ea eſt plus ſtiptica ſicca qᷓ; recẽs. Et ſuccus roſaꝝ qñ coquit᷑ cum vino cõuenit doloꝛi capitis ⁊ ociloꝝ ⁊ auriũ.Et cõuenit gin giuis:qũ cũ eo ſit collutio:⁊ coquunt᷑ folia eiꝰ ſine ſtipitibus et nõ expꝛimunt.et fit emplaſt rũ cũ eis heriſipile.⁊ ſemen qð eſt in medio roſaꝝ qñ pulueriʒaturſuper gingiuas ad quas fluũt bumoꝛes conuenit multum. Sed caput roſe quando bulierit inaqua ⁊ bibitur:abſcindit flu xum ventris ⁊ ſputum ſanguinis. ¶ Et idem aucto. Hacham. Aqua roſaꝝ phi bet fluxũ ad oculũ.et conuenit ſincopi: quãdo bibitur ex ea hauſtus aliquis. ¶ Et idẽ aucto. Humay. Roſa foꝛtificat mem bꝛa intrinſeca.Et ſtipticitas eius penetrat p⸗ pter amaritudinem que eſt in eaa. ¶ Et idẽ aucto.Aben meſuay. Odoꝛatio roſe ↄuenit colericis ⁊ hñtiba caloꝛẽ ⁊ capitis dolo⸗ rem a colera.Et ꝓhibet fumoſitates colericas acutas.et ↄuenit doloꝛi acuto.⁊ mouet ſternu tationẽ habẽti cerebꝛũ cal.E t qñ conſicit᷑ cum melle aut cũ ʒuccaro abſtergit quod eſt in ſto⸗ macho ex humoꝛibus flegmaticdis. ¶ Et idẽ aucto. Raſis.Expertus eſt quidã ex amicis meis qui accepit ex folijs roſaꝝ recenti bus ⁊ ʒuccaro.⁊ fecerũt eũ aſellare decẽ vicib⸗ Hoc facit ſuccus eius:verũ ſicca nõ eſt laxati⸗ na.⁊ hoc ſignifica t᷑ ex eo ꝙ virtus eiuseſt ama ra ꝙ abſtergit.Et q roſa deſiccat fit ſtipti⸗ ca:quia ſeparat᷑ ab ea amaritudo.Et ſiccitas quidem in roſa eſt pauca:quia ipſa eſt compoſi ta ex ſtipticitate ⁊ amaritudine.vnde abſcindit libidinem:et laxat laxatione foꝛii. ¶ Johannes Meſue cap.de roſa. Roſa eſt ex medicinis benedictis:in qua eſt virtus confoꝛ tationem facies:⁊ ſolutionẽ ⁊ male qualitatis permutationẽ. Et eſt ex earubeaꝛ alba.ꝛ eſt de vtriuſq; multoꝝ folioꝛũ ⁊ denſoꝛum ⁊ criſpoꝛũ: et alia paucoꝛũ⁊ planoꝛũ.Et melioꝛeſt rubea vere rubedinis paucoꝛum folioꝛũ ⁊ planoꝛum. ⁊ex albis eſt melioꝛ habẽs ſimiliter. Et melioꝛ uccus eſt cuius mater eſt roſa completa:ſicca vero melioꝛ eſt in qua nõdum cecidit cõplexio. Eſt frigida in pꝛimo gradu: ſicca in ſecundo. Diuerlſarũ autẽ naturarum ſubſtannie compo ſuerunt roſam.inter quas poteſt cadere ſepara tio diſtinguens. Componit᷑ em̃ ex partibo ter⸗ reis ⁊ aqueis mediocribus dantibus ei ſtiptici⸗ tatem et ſibſtantiam. Et ex partibus aerijs p⸗/ pter quas eſt in ea de dulcedine aliquid ⁊ aro⸗ maticitas.Et ex partibus igneis ſubtilibus:a quibus conſiſtit perfectio ⁊ ſpecies dantibus ei amaritudinem. pꝛopter quod in abſciſione amaritudinis ipſius que remouet᷑ pꝛopter ſolã exiccationẽ eius non reſoluiturſpecies. In ab ſciſione rubedinis non eſt plus roſa q; homo moꝛtuus.amaritudo autẽ in ea que recenseſt: plus eſt de ſtiptict ateipſiꝰ.Et pꝛima eius ope ratio eſt pꝛopter amaritudinem ſuam. pꝛopter quod rola recens et eius pꝛopꝛie ſuccus ſoluit. Cum autẽ reſoluitur calidit as dans ei ama⸗ ritudinem:pꝛopter exiccationem eius nomina tur ſubſtantia eius ſtiptica:faciens conſtipati⸗ onem. Eſt autẽſuccus eius calidus fere ad pri mum gradum pꝛopter excluſionẽ eius ⁊ re ter⸗ reitri ⁊ frigia.. ¶ Johannes Meſue. Eſt autem roſa ſolutiua exiſtens extinctiua inflãmationũ:cõfoꝛtatiua membꝛoꝛum:coadun anua partiũ ⁊ conſtricti ua.⁊ ſemen eius in hoc eſt foꝛtius.⁊ ſimiliter pi li eius qui ſunt in medio ipſius:⁊ ſuccus eius ẽ reſoluens.Et ſicca quidem magis frigida ⁊ ſti⸗ ptica.et que non eſt completa frigidioꝛ ⁊ ſtipti cioꝛ.⁊ albain frigiditate ⁊ ſtipticitate plus eſt qᷓ rubea.non eſt in ea malicia:ſed eſt ex debiliter ſoluentibus.vigoꝛat tamen operationem eius aqua caſei. S ¶ Siem̃ ſucci roſarum.ꝭ.i.miſceatur cũ aqua caſei et pauca ſpica eſt ſolutiuum conueniens. Et ſimiliter infuſio.ʒ.vi.folioꝛum roſarum in aqua caſei cũ pauco melle:ſoluit ſine moleſtia. Et ſyrupus factus exſucco eius eſt leuis ſolu⸗ tionis. Et ſimiliter ponitur oleum eius inemẽ datione medicinarum acutarum:ſicut eſt ſca⸗ monea et ſimiliia. . ¶ Roſe autem condite cum melle abſtergunt. ⁊ mundiſicant et confoꝛtant.Et condite cum ʒuccaro minoꝛis ſunt abſterſionis ⁊ maioꝛis confoꝛtationis⁊ ſtipticitatis.et aqua eoꝝ que ſit per infuſionem mundificat ⁊ conſoꝛtat: ab⸗ ſter git et reſoluu. ᷑= B P ¶ Ea quefit perſe ublimation? eſt multe cõfoꝛ⸗ tationis: neq; eſt reſolutiua ꝓpter reſolttioneʒ ſubtilis caliditatis eius in decoctione ipſius. ꝑ albas vero nõfit ſolutio aliqᷓ de q̃ ſiteuran/ dũ.⁊ ẽ in eis de ſtipticitate pluſqᷓ; ĩru.neq; ſũt ſimiles eis in confoꝛtatione.⁊ cito ꝙ roſe non ſubſtinẽt de decoctione aliqͥd oĩno:⁊ ꝓpꝛie re⸗ centes. ſoluit᷑ em ab eis virtus: ſigillãs abſterſi onè? eius ⁊ ſolutionẽ.⁊ declarat᷑ virtus eius ſti ptica faciens conſtrictionẽ. Succus vᷣo eius ſuſtinet decoctionẽ aliquid mediocriter:⁊ ac⸗ quirir ei ſubtilitatẽ ⁊ bonitatem abſterſionis. ¶Oleũ q̊ʒtactũ ex roſa nondũ cõpletis eſt ma ſoꝛis infrigidationis ⁊ ſtipticitatis.cuiꝰ melius rattatus du:ſicca in ſecundo.Et viridis ⁊ ſicca cõpetit vſui medicine.Quidã colligunt eã poſt mam⸗ ritatem:ſed non tamdiu ſeruatur. Debent aũt colligi cum non habẽt ſolia omnino expanſa: ⁊ tamẽ aliquantulum iam rubea.Collecte aũt· ad ſolem aliquantulum deſiccari poſſunt:ꝛ ꝑ· triennium ſeruari. . . . . . ¶ Macer. Dici flos floꝛũ nobis roſa inre vi⸗ detur. Quod ſpeciei cunctos pꝛecedat odoꝛee; floꝛes. Non tamen hec ſpecie tm̃ necodoꝛe ius uare NHos valet:bac varijs nos adiuuat illa . fundamentũ eſt oleum oliuarum medioꝛumin · R maturitate aut ſiſaminum. ₰ ¶ Acetum autẽ infuſionis eius eſt medicina omnium inflammationum.⁊ eſt diuiſiuum ſoęꝛ lutione ⁊ confoꝛtatiuum. Succus eius ex aqua infuſionis recentium 48 completaꝝ ſolutione educit colerã:mundiſicat ſanguinem ab ea et venas ⁊ articuloo. ¶Et conuenit yctericie: ⁊ aperit opilationes epatis ⁊ ſtomachi:⁊ mundiſicat ⁊ conſoꝛtat ea et confoꝛtat coꝛ.⁊ cõuenit tremoꝛieius.⁊ edu⸗ cit materiã cauſantẽ eam ⁊ febꝛibus colericis. Roſa vero ⁊ oleũ eius ⁊ aqua ipſius facta pr· ſublimationẽ conſoꝛtat coꝛ⁊ ſtomachũ ⁊ epar et coadunat pantes laxas membꝛoꝝ.⁊ cõſoꝛ⸗ tat retentionẽ:⁊ ſedat doloꝛes calidos miraſe datione.et extinguit ac permutat malicias in⸗ flãmationũ: perimit ⁊ ſedat eas.Et ſunt ex m / dicinis facientibus doꝛmire.ſaciunt tamen o riʒam ⁊ ſternutationẽ.⁊ obſunt catarris.⁊ ſtrin gunt guttur:⁊ confoꝛtant ea:⁊ auferunt crau las. Doſis potio ſucciroſaꝝ eſtab.i.i.vſq; ad ij.cum ʒuccaro.Et potio ſyrup.ſacti ex ſucoo earum elt. 3. ij. vſ;. x. Auilli.oe viribo coꝛdis dicit: q cõfoꝛtat coꝛ. ¶Palladius lib.iij. In menſe febꝛuario roſa⸗ ria conſerenda ſunt:queſulco bꝛeuiſſimo aut ſcrobibus ponenda ſunt: vel virgultis vel etiã ſemine. Semina autẽ roſarum non putemus medios floſculos eſſe aurei coloꝛis quos roſe ferunt:ſed baccis nutriunt: quas in bꝛeuiſſimi piri ad ſimilitudinẽ plenas ſeminibꝰ ſuis poſt vindemiam reddunt: maturas ex coloꝛe fuſco et molliciei poterimus eſtimare. Si qua etiaʒ ſunt antiqua roſaria:hoc tempoꝛe circumfo⸗ diunt᷑:⁊ ſarculis vel dolabꝛis ariditas vniuer⸗ ſa reciditur.tunc que rara ſunt:poſſunt ducta virgaꝝ pꝛopagine reparari. Siroſam ipſius habere voluenis duabus palmis ab ea gyrum· fodies:⁊ aqua calida his rigabis in die. ¶ Idem Palla. Roſafrigida eſt in pꝛino gra ſanguinem ſiſtũt. Item. Ungues roſe ſalubꝛes epyfoꝛis ſunt. Ulcera em̃ oculoꝝ roſa pꝛeter; initijs ſoꝛdeſcũt. Item antera diſſintericisma Sroſe naſcit᷑ aurei coloꝛis:⁊ a ſpecie ſio⸗ ns dicta eſt. Uſui etiã medicine competunt. Operationes . — . 2 „ 7 40 . 4 „* * F. 4 ” 7 en „„ Fe. i⸗ . . „ . „ 4 . fidelis.Eius ſicca gradu viseſt:⁊ frigida bmo. Capitulum.cccxtcix. Atera vel Antera. Paulus cap.Ante ra. Anera eſt id quod in medio ipſius —. ¶ Plinius. Capita roſarum pota ventrem er A 2 Oſtrumpoꝛcinum. Pandecta cahim Qdcx. Roltrum poꝛcinum herba eſtlon Scgitudinis vnius digiti:et eiuſdẽ lateris pandensſe ſuper terrã ampiectens eam.cuius folia ex vtroq; latereſunt inciſa inciſuris ma⸗ gnis.et in eius medio leuatur ſtipus paruus.in cuius ſtipite fit quedam lanugo rotunda ſicut pila.ſicut facit herba ſemiſion:que ann tangit᷑ dilſoluitur: Ppperationes ¶ Corfert opilatis. Roſtrum coꝛuinum her⸗ ba eſt quam plures dicunt conſolide ſpeciem. ſed falſo:immo eſt herba vtcunq; piloſa habẽs aſl odoꝛem boꝛaginis:et virtutem conſoli⸗ atiuam in virtute ſicut pꝛecedens. Capitulum. cccci. N Uta latine⁊ grece. Arabice vero ra⸗ ogeb velalſelep.Sera.lib.aggre.ca.ra⸗ EVgdeb aucto.Dyaſ. Radeb.i.ruta. Et eſt de ea domeſtica ⁊ ſilueſtris.ſʒ ſilueſtris eſt ma gis calida qᷓ; domeſtica ⁊ magis acuta.que eſ cis eſt non eſt bona.ſed domeſtica: ⁊ maxime illa que oꝛitur circa arboꝛem ficus vel circa cu cumereseſt conueniens cibus.Et aliud genus rute ſilueſtris que naſcitur in macedonia et in gallicia aſye quã mollicines appellant. Et ali⸗ qui armolam eam vocãt. Frutexeſt vna radix virgas multas habens.folia latioꝛa pluſq; do meſtica.ſed mollia odoꝛẽ grauem habentia ee floꝛem albũ ⁊ capita maioꝛa qᷓ; domeſiica. et tribus partibus diuiſa. Huius ſemen obꝛuſuzʒ et trigonũ guſtu amarũ eſt. Hec in antiquo tẽ poꝛe colligit. Iidoꝛus libꝛo etbymogia.Ruta dicta eſt eo ꝙ ſit feruẽtiſſima.cuius altera agre ſtis atq; virtute acrioꝛ.ſed vtraq; feruentiſſima compꝛobat. Hanc venenis repugnare muſtele docent.que dum cum ſerpente dimicauerint cius cibo armant᷑. Iſaac. Ruta ſilueſtris cali⸗ da ⁊ſieca in quarto gradu.domeſtica vero in tertio.que melioꝛ eſt ad digerendũ.qꝛ virtutẽ habet incidẽdi.⁊ groſſos humoꝛes ⁊ viſcolos extenuandi.Platearius.Eſt ruta domeſtica ⁊ ſilueſtris que piganũ dicit. Huius folia ⁊ ſemi⸗ na competunt vſui medicine. Cirtutem habẽet diureticam diſſoluendi⁊ conſumendi.Hpo⸗ cras.Ruta calida ⁊ ſiccain tertio gradu. Pal⸗ ladius in lbꝛo quarto de agricultura. Menſe Martio ruta ſeritur locis apꝛicis.ſolius cine⸗ ris inſperſione contenta. loca veſiderat altio⸗ ra.vnde humoꝛ eius elabitur.ſi ponas eius ſe⸗ mina adhuc claulſa folliculis ſigillatim debe bis manu afficere.ſi iam minuta ſunt ſparſa gactabis: raſiro obducta cooperies. Caules eius qui incluſis ſeminibus natifuerint foꝛtio⸗ s: ſed ſero mſcent᷑. Ramula eius cũ aliqua ¾ dD coꝛticis parte cõuulſi verno tꝑe ꝓ plantis tene⸗ bunt:ſota vᷣo tranſlata moꝛiet᷑. Hõnulle ramu los eius pertuſe fſabe inſerunt vel bulbo: atq; illa obꝛuunt alieno vigoꝛeſemandos. Sub fi ci arboꝛis vmbꝛa libentius acquieſcit. Nõ effo dit herbas:ſed optat auelli. Immunde mulierꝭ foꝛmidat attactũ.i¶ Plin.lib.xix. Ruta ſerit᷑ fa uonio ⁊ ab autumni equinoxio:odit hyemẽ et humoꝛẽ ac fimũ.apꝛicis gaudet ac ſiccis:terra q; q;maxime latenicea.Linere nutrini vult:bic et ſemini miſcetur vt careat erucis. OPperationes. ¶ Bal.vij.ſim. far.ca.moli.i.ruta.quidã hmõi rutã ſilueſtrẽ noĩant:qͥdã aũt armolã. Uirtus aũt eius ſubtillis eſt ⁊ ca.ᷣm.iiij.gradũ.vndeꝛ incidit groſſos humoꝛes:⁊ dyafoꝛat:⁊ ad vꝛi⸗ nationẽ ꝓpuocat.¶ Et id ẽ.viij ſim.ſar.ca.piga mũ.ſigamũ.i.ruta. S ilueſtris quidẽ ex.iiij. eſt gradu calefacientiũ ⁊ ſiccantiũ:domeſtica vero ex tertio. Eſt aũt no ſolũ acrnis guſtu:ſed etiã amara:q̃ incidere⁊ dyafoꝛare hʒ groſſos ⁊ viſcoſos humoꝛes/ꝓpter eandẽ aũt virtutẽ et ꝑ vꝛinas euacuat.quinimo ⁊ ſubtiliũ parnũ eſt et vẽtoſitatis deſtructiua.¶ Etidcirco ad ſpu tationes conuenit:⁊ anioſitates q ad venerea pertinent:ꝛ⁊ dyafoꝛat ⁊ ſiccat moderate.eſt em̃ defoꝛtiter ſiccantibofarmacie.Sera.auctoꝛi. DPyaſc. Ruta eſt derebus magis conferentibo inflationibaꝛ vẽtoſitatibo.i Et ipſa extinguit libidinẽ coitus.Uñ domeſtica ⁊ ſilueſtrisſunt ambe calefactiue: aduſtiue:pꝛouocatiue vꝛine ⁊ menſtruoꝝ.⁊ qũ comeditruta aut bibit᷑ ſtrin⸗ git ventrẽ.⁊ qñ ſumit in potu ex ſemine:cuiuſ⸗ cũq; quãtitas vnius caluf cũ vino eſt medica⸗ men conferens multum medicinis moꝛtiferis. ¶ Et qñ comedunt᷑ folia eius ſola:aut cũ ſicu⸗ bus ſiccis ⁊ nucibus:auſerunt nocumenta me⸗ dicinaꝝ moꝛtiferarũ. Et eſt vltima medicina contra maliciã venenoꝝ:qñ adminiſtrat᷑ ſicut diximus:⁊ pꝛeſertim contra peſtilentiã.Et qñ comeditur ⁊ bibit᷑ ruta ſemꝑ abſondit ſperma. Et qñ coquit᷑ cum aceto ſicco ⁊ ſumitur:ſedat toꝛſiones.⁊ qũ adminiſtrat᷑ in huncmodũ:con fert doloꝛi lateris ⁊ doloꝛi pectoꝛie: ⁊ aſmati et tuſſi ⁊ apoſtemati pulmonis:⁊ſciatice ⁊ doloꝛi ſuncturarũ ⁊ rigoꝛibus.¶ Et qñ coquitur in oleo ⁊ ponit᷑ in criſteribus cõſert infiationi ma⸗ tricis:⁊ inflationibo inteſtinoꝝ:⁊ doloꝛibo recti inteſtini.Et qñ teritur ⁊ conſiciĩ cum melle:et linitur ſupꝛa collũ matricis confen doloꝛi eiꝰ Hlſuffocationi matricis.¶ Et qñ coquit inoleo Trattatus et bibitur:occidit ⁊ expellit lumbꝛicoe.⁊ conꝰ ficit᷑ cũ melle:⁊ fit emplaſtrũ doloꝛi iuncturax: ⁊ voloꝛi et concuſſioni.⁊ fit empl aſtrũ cum ea:· et ficubus hydropiſicarnoſe.i¶ Et quando co⸗ quitur cũ vino vſq; ad conſumptionẽ medieta tis vini et bibitur.⁊ conſert ſpeciei humide hy⸗ dropiſis.⁊ quãdo comedit᷑ ſola ſiue eſi aut ſal⸗ lita acuit viſum. Et quando fit emplaſirũ cum ea cumſauich ſuper oculum:ſedat doloꝛẽ eius ¶ Et quãdo teritur a miſcetur cũ aceto ⁊ oleo roſaꝝ:⁊ fit linitio cum eo:ſedat doloꝛẽ capitis. Et quãdo intromittit᷑ in naribus ipſa aut ſuc⸗ cus eius abſcindit fluxum ſanguinis ab eis. ¶ Et quãdo admiſcetur cũ nitro:⁊ fricat᷑ ine moifea albaconferteam.⁊ quando fit empla⸗ ſtrum amm ea cũ melle ⁊ albumine ſuper empe⸗ tiginem cõfert ei.i¶ Et quando ſuccus rute ca⸗ lefit in coꝛtice granati:⁊ diſtillat᷑ inaurem:con fert doloꝛi eius.⁊ miſcetur cum ſucco feniculi ⁊ melle. et lit collirium cum eo.et confert doloꝛi viſus.i¶ Et quando miſce cumaceto ⁊ oleo ro ſarum. et conſicit᷑ cum ceruſa.⁊ fit liniameniũ cum ea:confert beriſipile ⁊ foꝛmice.et vlceribo capitis humidis.Etruta quãdo maſticat᷑ poſt comeſtionem cepaꝝ ⁊ alioꝝ aufert fetoꝛẽ illoꝝ. ¶ Ser apio. Rutam venenis reſiſtere muſtele docent.que quando cũ ſerpentibo dimicature ſunt abo eius armant᷑. Docuit etiã rex ponti⸗ cus.qui cumfratris ſui timeret inſidias rute ſo lia cũ duaba nucibus ⁊ totidẽ caricis admuto ſale ieiunus acceperat.⁊ ſecure cum co agebat Agreſtis ſi ſumatur nimis de ipſa occidit. ¶Et quando ipſa colligi᷑ maxime cum ceperit apparere flos.ſi carnem tetigerit vlłceratet fa⸗ cit inflare cum pꝛuritu.quareopoꝛtet qui vult eam colligere ꝙ vngat manus ⁊ faeiẽ cũ oleo roſarũ.Et extimauerunt quidam q ſi ſuecus eus aſpergat᷑ ſuꝑ pullos gallinaꝝ nõ comedit cos miluus. Et putant quidã q illa que naſci in Macedonia pꝛope fluuium qui duit᷑ archi mon. quando comeditur occidit.⁊ loca in qui bus naſcitur ſunt loca ſerpentum plena. Sec ſemen eius quando bibit conſert dolo ribus intrinſecis.et ipſum ingredii in conſecti⸗ onibus medicinarum. et eſt iuuatiuum. ¶Et idem auctoꝛitate Ruſti. Ruta domeſiica S eſt medicina maxima iuuatiua inteſtinis inte⸗ rioꝛibus.⁊ confert viſui:⁊ gummi cius eſt ca.in fine tertij gradus.ſicca in tertio. Qurat vlcera oculi quãdo pulueriʒat᷑ ſuꝑ ea.⁊ conſert ſcro⸗ ſulis que fiunt in gutture⁊ ſub aſcellis. . – Capitulumm. cerch. ) Abus. Pandecta ca. dclxi. ſulac arabi RM ce. grece batus. lanine vero rubus. Et Rſulac eſt quedã egritudo:vt dicit; Plin. ¶Serapion lib. a ggre.ca.ſulac ſiue ſuleit. au⸗ cto. Gali.id eſt rubus omnibus eſt notus.o⸗ lia eins ⁊ ſummitates recentes ſunt cõpoſita in ſubſtãtia ſua ex ſubſtãtia terrea frigida ⁊ aq̃a tepida.Et ſapoꝛ eius eſt ſtipticus.et virtus eiꝰ infrigidat 2 veſiccat.⁊ ſecunda conglutinat. 4 Pperationes ¶ Salienus.vi.ſim.farma.capi. batus m trãſ⸗ lationẽ grecã.Batus.i.rubus:folia quidẽ⁊ ci⸗ me:necnon flos ⁊ fructus ſtiptica participant qu alitate ma nifeſte. In hoc tamen abinuicem differũt. Nam folia quidẽ ⁊ pꝛeſertim mollia ⁊ noua plurimũ participantia aquoſitate:mo⸗ dicum ſunt nignien ſm eam rationẽ ⁊ ſummita tes. Undemaſti. tera qu in oꝛe vlcera ſanãt.et alia vulnera ſolidare po⸗ teſt. E ſt em̃ eoꝛũ cõplexio ex terreſtri ⁊ frigida ſub ſtantia et aquoſa tepida. Fructus vero qñ fit maturus particeps eſt moderate caliditatis ſapoꝛis cũ ſit vt oſtendimus vulcis.quare pꝛo pter boc necnon pꝛopter moderatam ſtiptici⸗ tatem comeſtibilis non eſt moleſtus. Imma⸗ turus autẽa frigiditate terreſtri ſuperat᷑ ſub⸗ ſtantia.Et ideo ſtipticus eſtet ſiccatiuus foꝛii icata curãt alcola ⁊ cetera que 2 is ter. ⁊ vterq;ᷓ deſiccatur.et reponit᷑ deſiccatiuioꝛ exiſtens recente.ſed ⁊ flos eiuſdem eſt virtutis cũ fructu. Ad diſſinterias vẽtris quoq; fluxus necnon ⁊ ſputum ſanguinis idoneũ farmacum radix aũt cũ eo ꝙ ſtipticat ⁊ nõ pauca ſubtiliũ partiũ ſubſtantia participat.quãobꝛem et lapi⸗ des quiſunt in renibus frangit.¶ Et Seerap. auctoꝛitate Oyaſco. Uirtus eius eſt que curat alcola et vlcera oꝛis quando maſticat᷑.⁊ curat alia vulnera. ¶ Et decoctio eius tingit capil⸗ los.Sed ſapoꝛ eius fructus eſt dulcis.⁊ eſt hu midus ⁊ calidus.⁊ immaturus eſt frigiduster reus.et ſapoꝛ eius ponticus.⁊ deſiccat deſicca tione foꝛti. S ed floꝛis eius eſt ſicut virtus fru cus. ¶ Et confert vlceribo inteſtinoꝝ ⁊ fluxui ventris.⁊ debilitati inteſtinoꝝ⁊ ani.ſedradicis eius eſt ſubſtãtia ſubcilis.⁊ ſapoꝛ eius eſtſtipti⸗ cus.et ideo frangit lapidem renum. Et quãdo ſit emplaſtrũ cum ſolijs eius curatvlcera humi da capitis. ¶ Sed rubus canis qui grece dꝛ Einoſbatus nocet decoctio eius fructus can⸗ ne pulmonis.⁊ ſtringit flurum menſtruoxꝝ.Et radixeius eſt calidioꝛ ipſo.de qua ſifiatempla ſtrũ extrahit ſpinas ⁊ alia infixa coꝛpoꝛi.i¶ Et quando fuchglaltri cũ folijs ſuis recentibue: pꝛohibet apoſtemata.i Et idem aucto. Galie. Fructus huius plante eit ſtipticus ſtipticitate foꝛti. et folia eius habent ſtipticitatẽ paucam. et opoꝛtet ꝙ caueatur ab eo qð intra fructũ eſt ſimile bombicino:quia nocet multũ canne pul monis. Hanc ſpeciem inuenies:ſileges Cinoſ⸗ batũ.ᷣet eſt capitulũ.cxxvi.ſupꝛa de C.¶ Dyaſ. capi. Gaſus eſt omnibus notus.Uirtus eſt illi ſtiptica ⁊ ſerannca.Elixatura eius capillosin⸗ ficit. entrem abſtinet. JFluxum matricis muli ꝛſibus venenatis occurrit. erum ſtningit. Zutas gingiuas a putredine ſeruat.tumoꝛes oꝛis compeſcit.maxime ſi folia eius cum aceto maſticata fuerint. Herpetes mundant.acoꝛas capitis purgant.Cumoꝛes oculoꝝ ⁊ condilo⸗ mata ſoluit.emoꝛroidibus ſubuenit ſuppoſita. ſtomachis impoſita medicatur. cardiacis opi⸗ tulatur.i¶ Succus huius herbe ⁊ haſtaꝝ ſole ſiccatus omnia facere nouit. Succuscius ſe⸗ minis maturtomnibꝰ cauſis oꝛis vtiliter adhi betur. Uentrẽ abſtinet comeſius.ſed non ma turus. los eius cum vino bibitus ciliac is et diſſintericis pꝛodeſt. los eius albus.⁊ eſt ca micularioꝛtu vigẽs. Ipſe quoq; potui datus cũ vino humoꝛis fluoꝛem cohibet. ¶ Illinitus cum melle oculoꝛũ lippitudinem mecetur atq; igni aceto. Huius ergo ſolia ⁊ floꝛes ⁊ moꝛꝛ leuiter ſtrꝛ ingunt.vnde ad vuluã ⁊ ſauces pꝛos pꝛie videntur facere.quis omne pꝛoſtuumido⸗ nce ſtrin gant. ¶ JFola eius ⁊ cime Riaſts e al tinant. moꝛa eius matura habent inſe medio⸗ criter caloꝛem. Immatura vero ſuntfrigida: ? W * B „ 2 terreſtrem retinet in ſe ſubſtantiã. vnde nimis deſiccant. ¶ Item puluis ex eo factus:ſicut eſt de floꝛe eins plus deſiccat recentioꝛibus: facit namq; ad diſſintericos:⁊ ad omne reuma ven/⸗ tris: ⁊ ad defectionẽſaguinem expuentibo. Hic puluis datus vtiliſſimum eſt medicamen. ¶¶ Radix aũt eius ſtiptica ⁊ leptomeris eſt.et ideo nefreticis data lapides rumpit. ¶ S pecies bati ſunt due. Una cõmunis: que dicta eſt: ⁊ que omnivus nota eſt. Al / era que appellatur vdea ſiue cinoſbatus:que eſt ruboſi tans maioꝛis ſipꝛ aclicta. Et eſt virtutis con⸗ Airictiue: Eius namq; mollia germina ſiuetyr ſi contuſa ⁊ expꝛeſſa ſuccum dimittunt.qui ſub ſole relictus cocitur vſq; ad groſſiciẽ mellis. ct datur ad ea queſupaaa. ¶ Succus eius cum vinoꝛ melle ſupꝛapoſitus ſuperioꝛibꝰ pꝛodeſt. Moꝛa cum vino ſumpta ſapientiam nutrit:vt ab antiquis dicitur. Le⸗ ges eam in menſe Junij et Jutij: cum melle et pane contrita apoſtemata miriuce mmpit: et vicerafaudnlenta curttt. Ro tinctox. Iſdoꝛus. Rubea dicik eo ꝙ mubꝛa ſit radix eius:vnde ⁊ lanas coloꝛare perbibet᷑.¶ Dvaſcoꝛides.Ru bea quã alij eritrodanũ:latini vero rubeã dicũt Herba eſt omnibus nota. S pecies eius due ſunt. Una videlicet agreſtis. Alia vero que vo catur ſarchos:ramulosſiue tyrſos habens tes nues ⁊ q̃ſi no.doſos:folia ꝑ interualla diſtãtia ac ꝑ ſingulas cõnodationes veluti ſtellarum imaginem mittentia. Fructus vel ſemen eius rotundum vinide.⁊ hinc rubꝛũ aut circamaqtu⸗ ritatem nigrũ. Radicem babet paruã tenuem puſillam:rubicundã.¶ Plinius.ca.Erithꝛon quã alij e rirodanũ vocant:nos vero rubeam qua tingunt᷑ lane ⁊ pclles ⁊ cctera. Gꝛecus ve⸗ ro eritrodanũ dicit.nã erithꝛos rubeus cocbi⸗ nos feniceus rubicundus exponit᷑ derubea ⁊c̃. ¶ Pandecta capitulo. ccxlviij.E ritrodanum vel eutradoꝛon vel erithꝛon vł etritrodanõ gre cce. A rabice fane vel eita. ¶atine vero rubea tinctoꝛum. Abiſciendum ꝙ; Dxyaſcoꝛides capi tulo de rubea dicit: ꝙ rubea ſiue vt alij critbꝛo danum dicunt:⁊ eſt de rubea domeſtica.Aliõ capitulum inucnit᷑ apud Dyaſcoꝛidem. quod ſic habet eritrodanũ dicũt.⁊ eſt rubea agreſtis. Jiem fm veritatem etritodanum in alia trãſ lLatione Dyaſcoꝛidis.Aut tetron vocant pluri mi. Radix eſt illi inficieno. Duo ſunt eius ge⸗ nera.Tnumagreſte. Aliud ſeminatum: ſicutra tucnne italicfuit locis cultis ſeminatum. Flam in vijs ſpõte nalcitur. Haſte ſunt illi quadre 2 lẽgez aſpereſicue apparine: ſed foꝛtioꝛes et longioꝛes. ſolia habentes intra nodos ipſoe. Jolia habet ſicut aſtruz:id eſt ſtclla in gxro po⸗ ſita. Semen eius rotundum eſt in pꝛimo viri⸗ de⁊ poſtea ruſum.et cũ maturauerit nigreſcir. Etradix eius longa tenuis ⁊ rufa ⁊cc.Sed ſᷣm iranſiationem aliam Dyaſcoꝛidis:Rubea ſiue vt alij eritrodanum heiba eſt ommbusnota. ne:auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis. Fane ſiuefaue:id eſt iubea finctoꝛum.quedam cx ea naſciinr: et quedamex ca ſcminatur. et babet ramos qua⸗ dratos longos groſſos ſimiles ramis bebe q̃ᷓ icitur gbarum:niſi quia ſunt maioꝛa eis⁊ du noꝛes. Super ipſos ſunt folia diuiſa adinui⸗ cemegredientia iuxta nodos:⁊ inſimilitudine ſtellarum. Et fructus eſt rotundus:cuius co⸗ loꝛ in pꝛincipio ſue aperitionis eſt vinidis:poſt æa vero mubeus.Et quando maturus eſt ſit ni Ger. Et quod de ſpſa adminiſtratur ſunt vene ipſius:⁊ipſe ſumſubtiles longe et rube. ¶ Balienue libꝛo ſexto ſimplicium ſarmacoꝛũ capitulo Eritrodanum. Erutrodanum: id eſt ubea tinctoꝛum:radix acerbaet amara ſeom er ſicca in te tio gradu. De Herbis W guſtum. Ande et quod dictum eſt de alijs ad innicem ſibi hmoi virtutes cõuenientes ĩ hac radice cõſpicis.¶ Paulus ca. de rubea.calida eſtet ſicca inſecundo gradui¶ Auerrois libꝛo CLolliget.capitulo de rubea. Rubea calida ẽ Operationes ¶Dyal.Eritrodanum virtutẽ habet mietu⸗ ale cũ aceto illinita albis macul medet᷑. Iſus eti eius ad ea pficit ad que cetera diuretica pficere dicimus. Sed agreſtis virtus eſt iᷣm Dyaſcoꝛidem mictualis diuretica:vnde vriniã et menſtrua pꝛouocat Bal.Eritrod anũ ſplenẽ et epar expurgat et vrinas groſſas et multas.Eſt aũt qũq; ⁊ ſan⸗ guinolentas euacuans.qñq; etiam pꝛouocat menſtrua. et abſtergit mediocniter quecũq; ab ſterſione egent.moꝛſeis quoq; albis cũ aceto peruncta cõfert.quidã aũt pꝛopinãt eas ſciati⸗ cis:necnõ paraliticis cũ mellicrato.¶ Ruicen na. Rubea tinctoꝛũ eſt põtici ſapoꝛis: ⁊ abſter git cũ equalitate:ponitur cum aceto ſuper em petiginem:et ſanat eam.ſimiliter et moꝛpheaʒ albam. ab omni veſtigio mundificat cutẽ.Si⸗ bita cũ mellicrato contfert ſciatice ⁊ paraliſi ¶Lalet etiã ꝑcuſſioni et caſui ſuccus eius cuʒ oximelle. datur ad apoſtemata ſplenis:⁊ muu dificat epar et ſplenẽ.Eoꝛũq; opilationes ape rit. dt in hoc ei pꝛopꝛietas euſtit aceti.vehemẽ ter pꝛouocat vrinam: vt qñq; faciat mingere ſanguinem. Et opoꝛtet qui eam biberit quaq; die balneetur. ¶ Suppoſita mẽſtrua ꝓuocat:⁊ extrahit fetũ Eiuſq; ſtipticitas cũ folijs cõferunt moꝛſui ᷣ⸗ mum venenoſoꝛum. ¶ Platearius. Rubeatinctoꝝ calida eſt ct ſic cain ſecundo gradu. Uirtutẽ habet ↄfoꝛtati⸗ uã ex aliquantula ſua ponticitate et diureticã ex amanitudine. Contra debilitatẽ ſtomachi et epatis et relaxationem datur vinũ decocti⸗ oms eius. Radix eius raſa ſupponitur ad mẽ ſtrua pꝛouocanda:et fetum moꝛtuũ educendũ Aqua decoctiõis eiusſi caput inde abluatur capillos reddit rubeos. Lonſtanti.vbi ſupꝛa. Rubea eſt in fine pꝛi⸗ mi gradus calida et ſicca.habet quoddã ama nttudinis et ponticitatis. vnde ſplenem ⁊ epar mũdiſicat.⁊ eius opilationẽ aperit.vrinã ⁊ mẽ ſtrua puocat. Omniaq; mebꝛa coꝛpoꝛis a pu trtrredine mundiſicat:et moꝛfeam curat. Adhi⸗ betur quoq; cũ melle et aqua calida pꝛopr vlij doloꝛem. Pplinius libꝛo. rix. Rubea tingen⸗ dic lanis et coꝛqo eſt neceſſaria. Laudatiſſi⸗ mng eit vtalica. et maxime ſubinbana pꝛoue⸗ nit ſponte. In medicina moꝛb umregium ſa⸗ nat. Et vrinam eijciet ex aqua mulſa. Folia qᷣ⸗ q; capillim inficiunt.Apud quoſdam inuenio regium moꝛbum hoc frutice ſanari:etiaʒſi ad alligatus ſpectetur tantum. v Capitulumm. cccciij ES Aluia latine Arabice ge = liſfagos. grece eliſtagus. . Ve BS era. li. aggre. ca. Heliſ fagos.i.ſaluia. Et elt ar⸗ eouſtũlõgũ hñs plures ra mos. ⁊ lignũ eiꝰ ⁊ ſolia ſi / milia folijs citonioꝛi. ni⸗ elliqaꝛ ſunt logioꝛa et ſiricti oꝛa et rugoſa pauca rugoſitate:ſicut ẽ rugoſi tas panni poſtq; abluit᷑ anteq; extendat᷑ et re⸗ ponat᷑⁊ coloꝛ eius declinat ad albedinẽ.et hʒ odoꝛẽ bonũ.et hʒ in ſummitatiba ramoꝛum ſe men ſimile ſemini herbe ſilueſtris: que dicitur oꝛmen.Naſcitur aũt in locis aſperis. ¶ Dxaſ.ca.eliffagus ſiue eliliffagus ſᷣm tran⸗ ſiationẽ noſtram. Elifſa gus.id eſt ſi aluia. Fru⸗ ter eius eſt oblonga et multas habensvirgas quadras et albas.⁊ folia ſimilia maliciconijs ſed oblõga minoꝛa et aſpera et albidioꝛa ⁊ o⸗ doꝛata ſubꝛugoſa.ſemenſuꝑ virgas eſt ſimi⸗ le omnino agreſti. Naſcit locis aſperiss ¶ Plinius cap.eliffagus berbaclt emlbia⸗ Halla eſt eivaſta et quadra ſolia gliquat en⸗ aſpera. Poteſt em acriter reſiringere.¶ Hal. vi. ſimplici.far. capᷣ. cliſſagus EKomp leuo hui⸗ heibe eſt calida caliditate manifeſta et lificiẽ ti et parum ſuptica Pperationes Pli. Herba ipᷣa facit ad diſſintericos.⁊ ſuc⸗ cus ſolioꝝ eiꝰ capillos generat:ct vrinã puo⸗ cat. ¶ S era. decoctio ſolioꝛũ ⁊ ramoꝛũ ſpᷣius qñ bibi ꝓuocat vrinã ⁊ mẽſirua:et expellit ſe⸗ tũ.et ſert moꝛſui venenoſo ſtrigonis morini: ⁊ den igrat capillos:⁊ ? fert apoſtematibo? ab ſcindit fluxũ fanguinis:⁊ mũdificatvleera frau dulẽta.⁊ cũ decoctione ramuloꝝ ⁊ ſolioꝛũ ipᷣiꝰ ſit ablutio.⁊ ſedat pꝛuritũ genitaliũ viroꝛuꝛ et muliexꝝ.¶ Dyaſ. Uirtus cius ẽ diuretica. Mẽ ſtruis imperat. Aboꝛſum ſacit. Percuſſum ſiri gonie marinimitigat.Capillos nigreſcit. E ſt ctiam termanti: ct ſanguinẽ fluentẽ ex vul⸗ nenb ſtringit. Soꝛdida vulnera purgat. ¶Elixatura ſolioꝛũ et virgarũ ipſiue pꝛurigi⸗ nem nature cõpeſcit.E ſt ctiam virtutis redar guẽtis cũ acrimonia. Unde et d iſſintcriã arq; mMulicbꝛẽ fiuxũ(quẽ greci rigeon vocant)acit ſuccus ſolioꝛũ eius.apillos demigrat:ct vri⸗ nã ꝓuocat.¶ Paulus. Uinũ decoctiõis eiꝰ cõ ſert paraliticis bibitũ ⁊ cathaplaſmatũ ſuꝑ ꝑ⸗ tẽ paraliticantẽ.¶ Et dicũt magi de ſaluia ꝗ ipᷣa putrefacta ſub ſimo generat᷑ auis quedaʒ „ hñs caudã ſerpentinãet albaʒ merule ſimilis. De cuius cinere ſi ponat᷑in lampade apparet q domꝰ ſit plena ſerpentib. ¶ Exherbario Saluia hʒ ſolia lõga et anguſta ſubaſpcra o⸗ doꝛe ſuaui et graui.In locis aſperie naſcitur. Decoclio eius potata vrinaʒ et menſiruas mo uet. Paſtinace marine ſi quẽ ꝑcuſſerint virus excludit:Sanguinis eruptio nẽ ſiſtit. Pla. Saluia ca.ẽ ina.⁊ ſic.in.ij.ſolũ ſolia cõpetunt vſui mecicine et viridia.et ſicca domeſtica ma gis cõſumit et confoꝛtat. Silueſiris aũt ma⸗ gis oyaloꝛetica.Qinũ decoctionis ſaluicvas let paraliticis et epilenticꝭ.ſomẽtatio ex aq̃ de coctiõis eius valet ↄ ſiran guiniã et diſiintcriã Matricẽ mũdificat ¶ Cli.li.xxij. Heba nriqͥ nuc ſunt herbarij eleliphacon grece.latini x-o cãt ſaluia mente ſimilẽ canaocoꝛata. hac ap⸗ poſita partus cmoꝛtuos extrahũt. Itẽq; ver⸗ mes auriũ et vlcerũ.¶ Idẽ in libꝛo.xxvi. Her⸗ baꝗq a q buſdã appellat ſaluia ſimil verbaſco. Cõt erii ea et colaia caleſit.etſic ad tuſſim la⸗ teriſq; doloꝛes bibi. E adẽq; cõtra ſcoꝛpiõcs atqʒ dꝛacones marinos efficax eſt. Cõtra ſer pentes etiã ex oleo ꝑungi ea ꝓdeſt.yſopi faſci uluscij quadrantemellis decoquit ad tuſſim „ ¶ Macer. Saluia cninomen clxſilacoe cei X gpud grecoe.E un mulla iccoꝛie ꝓdeſi xota⸗ 19 quereiue.Pcllit ? boꝛtuʒ. loci q; m erſirua purgat rua venen atoe curat ſuper addita moꝛius. rudis vulnerib. quc mulio ſanguis nemanont. Apponas tritᷓ dicnt retincre cru⸗ oꝛem:Cũu vino ſuccus tepidus ſi ſumũ huius: Cõpeſcit tuſſim veterẽ lateriſqʒ doloꝛẽ᷑. Prunꝰ- rmus vulue curat vi geq; virilis. Si ſoucas vino ſuerit quo ſaluia cocta. lliue ſucco cni⸗ nes nigreſcere dicunt. Si ſini hoc vncii ccreꝰ⸗ bꝛo lub ſole caleni. CLCapitulum. cας. b᷑ Al»lix. Iſi. lib. ety. Salix dicta eſt: co y ſſaliat:id eſt creſcat. Arboꝛ lenta:vitibo xinccendis abilis. ¶ Ambꝛoſius. Sa⸗ lices videntur nibil be bere ſeminis.hebent iñ gramen quoddam in ſolijs quo terris cẽmiſo tan qᷓᷓ ſcmine poſito ſurgat arboꝛ de ſurculo: ct tanq; ſeipſem eluſcitet de ſemine ſuo. ¶ Bloſa ſuꝑ E ſaiam.xliij. Salix eſi arboꝛ iniructuoſa:ſed cito creſcit:mai ime ſiiuxta a⸗ quam ſit.i¶ Ariſtotiles in li.de plantis. QOue⸗ dam in hi mico loco.quedã in arido et qucdã in vtroq; vt ſalix. Idẽ libꝛo de aĩalib.quedaʒ a boꝛes nõ ſructilicant. Sicut vin pinguca rnon mulium ſpermatiſant. Ta lis cſi ſalix?⁊ ro mananux. ¶ Idem in libꝛo decimo ſexio. IJn B aquoſis tm̃ pneniunt ſalices? alni.lõgaq; fo⸗ lia ſunt vtriq; inter pꝛimas germinãt. Circum agunt᷑ ſalicis folia poſt ſolſticiũ.nec alio argu mento intelligit᷑ certius ſidus cõfectũ.Ociſſi⸗ me vero ſalix amittit ſemẽ anteq; maturitatem ſentiat om̃ino. ⁊ obidfrugiperda dicta eſt ab homero. Sequẽs vero etas ſcelere ſuo hãcſẽ tentiã interpᷣtata ẽ ꝙ ſemẽ ſalicꝭ mulieris ſteri litatis medicametũ ẽ. Sʒ in h quoq; naſcenti natura ꝓuidit:q; de pacto ſurculo incurioſus ſemen dedit. Cina mm ꝓditur id maturitatem ꝓ lerre ſolita in inſula cbeeta. ¶ Pandecta capᷣ.cci.Culefara. Grece tre. la⸗ tine vero ſalix. Sera.li.ag.ca. Cuief.i.ſalix. ſolia ⁊ flos et roſa eiꝰ habẽt in ſapoꝛe põticitatẽ.⁊ virtus ſa licis eſt deſiccatiua ſine punctiõe.Roꝛtex vero ſpius ſiccioꝛis eſt cõplexionis.ſicut ſunt om̃es ſpecies coꝛticis. Uñ adminiſtrat᷑ in glutina⸗ tione vlceꝝ. Sed flos ⁊ roſa eius adminiſtran tur ⁊ admiſcẽtur in om̃ibo medicinis ⁊ vngue tis deſiccatiuie.Et ſunt ex hoĩbo qͥ accipiũt flo res et roſam ⁊ ſuccũ ipſius.⁊ cõponũt ex eis de ſiccatiuã medicinã que cõfert in multis.qꝛ de⸗ ſiccat ſine moꝛdicatione ⁊ ꝓpꝛie: quia in ipſa eſt ſtipticitas pauca.i Et qñ ccburũtur eiꝰ coꝛti⸗ ces ⁊ cõficiũtur cuʒ aceto:adminiſtrãtur ĩ om̃i bus egritudinibo in q; bo neceſſaria ẽ deſiccatio ſicut in verrucis ⁊ ꝓpꝛie in rotundis ⁊ in verru⸗ cis ſimilibo capitibo clauoꝝ:⁊ in verrucis inſi⸗ xis ĩ cute.eradicat em̃ eas qñ ſuꝑ eas fit linitio G¶ Et qñ euellitur coꝛtex eiꝰ tꝑe quo emanãt floꝛes et colligit᷑ gummi eius. Habet hoc gů⸗ mi virtutẽ ab ſteriiuã ⁊ ſubtiliatiuã.⁊ ideo ad⸗ miniſtrat᷑ in om̃ibo egritudinibo q̃ accidunt pu ille et faciũt unpedimentuʒ; viſus.¶ Et idem ſi ucas emundat.“ peleet eoine bibitus omnẽ caloꝛẽ libidinis frigeſcere facit. aucto.Pauli.Uirtus ſolioꝝ ⁊ coꝛticũ et fructꝰ ſalicis ⁊ ſuccj eiꝰ eſt ſtiptica. Et eſt frigide ⁊ ſic ce cõplexionis in pꝛaimo gradu.¶Et idem au⸗ cto. Bedigar. Oñ bibüturfolia eius trita cum pipereet vino pauco cõferũt colicis.et quando ſumitur cum aqua pꝛohibet impꝛegnationem et fructus eius cõfert ſputo ſanguinis qñ bibit et coꝛtex eiꝰ tritꝰ cuʒ oleo roſaꝝ.ſi bulierint in coꝛtice granati cõferunt doloꝛi auriuʒ ¶ Et eius decoctio admin ſtrata ſuper pedes podagricoꝝ cõfert eis multũ:⁊ mundifſicat fur fures capitꝭ. et colligitur humiditas ab ea de fluens q excoꝛiat᷑ a coꝛtice ſuo q incipit appa rere flos eiꝰ.qm̃ reperit᷑ intra coꝛticem humidi tas congregata que abſtergit oculum. et au⸗ ſert tenebꝛoſitatem eius. Pꝛopꝛictas ſalicis eius q̃ exrrabit ſanguiſugas adherentes gut⸗ turi:et glutinat vulnera recẽtia.i¶ Et idem au ctoꝛitate Aben Meſuay. Folia ſalicis bibita ꝓhibent impꝛegnationẽ:et cõferũt fluxui ſan⸗ guinis.⁊ lac qð egredit᷑ ex eis acuit viſum ⁊ ab radit pilos.i¶ Et ideʒ ancto. Pauli. In folijs ſalicis et ſalice:nõ dixit Galienus aliud. Halienus ſeptimo ſimplicium ſarmacoꝝ ca pitulo vre. ytre ſiue ſalix vtetur qundẽ aliquis et folijs ad ianguinolentoꝝ vulneꝝ cõſolidati⸗ onem maxime floꝛe cius ſere omes vtuntur mediciad cõfectionem ſiccatiui emglaſin Eſt enim vis eoꝛum ſuauis ſiccatiua habet autem et quiddam ſtipticitatis. ¶ Quidã vero ⁊ ſuccuʒ faciẽtes ex eis immoꝛ⸗ dax et ſiccatinũ habet farmacuʒ ad mulra vti⸗ le. Nibil em̃ ma gis occurrit viſui q; farmacuʒ immoꝛdatius ſiccans paruʒ: ſed ſtipticans.ſi⸗ cut in tractatu de compoſitione fſarmacoꝛum plenius dicetur.¶oꝛtex ctiã huius aboꝛis ſimilis eſt tam fronduis q; floꝛum virtun:pᷣter q; q eſt ſiccioꝛ f̃ᷣm cõpleiionẽ:ſed hunc quidã accẽdut:et vtunt cinere in om̃ibe his que vio⸗ lenter indigeni deſiccari.ſicut ſigiles ⁊ chiles. id eſt mirmiceas.auferunt ipſum madefacien⸗ tes aceto acri.quidam vero tempoꝛefloꝛendiĩ cidentes coꝛticem. Liquoꝛẽ ſiquidẽ colligunt et eo vtuntur in obſuſcantibus pupillis.cu ſit farmacũ abſterſiuũ ſimul et ſubtiliatiuum.cũ⸗ ſit hmõi poterit eo vti etad alia multta. ¶ Palladius libꝛo tertio In menſe febꝛuario plante ſalicis obꝛuende ſunt:⁊ omnium geneꝝ que applicantur arbuſto. ¶ Dralcoꝛi. Salix eſt arboꝛ cuius ſolia gluti nãt vulnera cruenta. los ctiã eius ſine moꝛ⸗ dicatione deſiccatiuus eſt. Cuius cinis cum aceto ſuꝑ callos pedũ inductus cos tollit.Et ſimiliter verrucas emundat.ꝭ los eius cum aqᷓ ¶ Auicẽ. Salicis folia ſtiptica ſunt ſine moꝛ dicanone:Et eſt in eis exſiccatio ſufticiẽe. Ci⸗ nis autem eius vehementis eſt exſiccationis. Emplaſtrum ex eo factũ retinet fluxũ ſanguis. ¶ Conſtantinus. Salices frigide ſunt in ſe⸗ cundo gradu.ſicce in pꝛimo. Nalent doloꝛi ca pitis de caloꝛe ſi in naribus mittantur. Suc⸗ cus eius vulnera ſolidat, Coꝛtex eius vſius et cum aceto temperatus verrucas et poꝛos au⸗ fert. S ed lac coꝛticis a ſalicibus floꝛem habẽ⸗ tibus eruti viſum dariſicat.Defectos conſoꝛ⸗ tat oculos. Succus frondium et pomoꝝ pota tus mulieni vt concipiatnon permitiit. Capitulum. cc,h.. „ 6 kK 7„ * Ambucꝰ. Pandecta ca.ccclxxix. Sci Xendü actis ẽ ſambucus: Rameactis N dicit᷑ ebulus:⁊ ſunt plate omibo note. U verſus:S ãbucus eſt actis:ſ ebulus ẽ ha meactis. Sera.li. ag. c. Kameacti. Ramen? pannu: facit rubecmec ¶Oleum eiꝰ cõfert ſenibe:⁊ ſtigidis neruoꝛum cti due ſunt ſpẽs: qruũ vna grece dicitur actis. in larino ſambucꝰ.et ſcdᷣa nominatur in greco ameactis.et eiꝰ eſt intẽtio terrenus actis:⁊ in latino dicitur ebulus.de ꝗᷓ legeca.cxxv:S.ð E. ¶ lim. Sambuci due ſunt ſpecies. eaꝝ vna alſim latur arboꝛibo habentibus ramos ſi miles canmis rotundis: quoꝛij coloꝛ eſt ad al- beldinem. ? ſunt longa. ⁊ ſunt in eis quattuo?ꝛ folia aut quin q; poꝛrecta ſuper ramos quoſii⸗ bet. = ſimilia folqs nucis.minoꝛa tamen eis ha penia grauẽ odoꝛem.⁊ in ſummitatibo ramo⸗ rum ſunt floꝛes albi. ?⁊ grana ſimilia granis vi ridibꝰ vel lentiſci.quoꝝ coloꝛ declinat ad pur⸗ pureitatem cũ nigredine.et ſunt velut in race⸗ mis. ⁊ habẽt multã bumiditatẽ habentẽé odo⸗ rem lini.⁊ iſta dicitur accis.Alia vero ſpecies que dicitur kameactis eſt minoꝛ pꝛima. habet ramos mag etinẽtes herbe qᷓdratos i quib- ſunt muiti nodi ſolia inuicẽ diſtantia:⁊ ſlingu lis nodis ſimilia ſolijs amigdalis in ſumnuta nbus ſuis: mii qꝛ habent venas:⁊ ſunt longio⸗ ra eis hitin grauẽ odoꝛẽ.⁊ i ſumitatiboramoꝝ ſunt ca pitella ſina coꝛonis ſupdicte ſpecici. le mMmaen ꝛ flo ſi.ꝛ bj ramoslõgos groſitudinẽ CLiſgiti habẽtes. Iſidoꝛ: us li. eibymologiarum. S ambucus eſt arboꝛ mollis ⁊ pDrru. . buci atq; rubi generis ſunt fungo rtan ſerule. quippe plus ligni atq; hucci eſt vtiq; ſambuco exq̃ magis cano:ã buccinã tubamqaq; HPHpperationes ¶ Plinioli. xxi. Saãbuci bñt acinos nigros ?ꝰ paruos humores lenti. Inficiẽdo maxime ca⸗ pruillo.qui ⁊ ipſi in aqua decoctimanduntur. ¶ Jdẽli.xv. Arboꝝ qrundã fructꝰ pediculis Dependent vt piri. Alia vero racemis vt edere atq; ſambuci.¶ Idẽ in li xxi. Sabucus ger⸗ dulla eſt plunma: coꝛuus cuinulla, Se cus eſt arboꝛ oiuidua nec ramola leniſtima.? idco ſcutis ſaciẽdis aptiſſima.cuius nimiꝝ pla ga ſe ptinus cõtrahit: ſuũq; vulnus claud t et ob id cõtumacius ferrum tranſi uncen⸗ Sam/ i credit paſtoꝛ. Ibi ceſe: vbi galloꝝ cantũ nõ ex⸗ audiat frutex ile. ¶ Iceʒ li xvij. Inuentnz eſt ſos ſerere.qð ſepis caula factuzʒ ? ſambucis ⁊ cotoneo rubiſq; depactis.ad pa/ * ſurculos abſci 7 lum vinea xſirmiſſima ſambucꝰ.taleiſq; ſcrit᷑ vt populus. ¶ Aui. Sabucus alba calidioꝛ q; cit ina? q; purpurea. Et eſt vniuerſauterin tertio calida et ſicca Eſt aũt ſubnliatiua bum ditatũ.ſenibuſq; cõfert eiꝰ oleuʒ. Delet autem annũ: ⁊ facit rubedinẽ eius odoꝛameniun, egritudinibo. O doꝛ eiꝰfacit ſoda.cũ h̊ iñ relol uit ſodã fri.a flegmate odoꝛata.deniq; piuim eiꝰ oleũ fiuere facit ſan guinẽ ex narib⸗ calelg ctũ cũ idm odoꝛat.¶ Cſiãtinus. Se bucica. ſunt in.ij.ſic.in pꝛimo diſſolutini acneruoꝛum mollitiui ſunt: ſtomachũ qʒ molliũt. vomitũ pꝓ⸗ uocãt. catha plalmati mâmillaꝝ apoſtemata i. aliter tamæz minat inter pꝛimas:⁊ nudat᷑ inter nouiſſimas. et ex his q byeme aqla ex oꝛiẽte cõcipiũt: oꝛdie nature floꝛẽt pꝛime ſilueſtriũ ſambucꝰ: cui me?⸗ ambu ſanãt. Sabuccolũ q́zſcabiẽ ac puſiulas ꝛapo ſtemata nariũ ſanat. vulnera elauſa aꝑit auer⸗ ſaq; ad ſuã naturaↄuertit. auriũ voloꝛẽ placat bibitu q; lubꝛicos ⁊ aſcarides ſiegmaticos ex⸗ dudit:ac melancolicos humoꝛes expurgat (¶Pli.li xxiij. Doͤbucus habet alteru genus ma gis ſilueſtre.qd grecichameactẽ. ali hellõ vocant multo bꝛeuiꝰ vtriuiſq; ſolioꝝ vel ſemĩs 2 D vel radicis vecoctuʒ in vino veteri et ad cxa⸗ thos binos potũ ſtomacbo inutile eſt aluo de⸗ tra beés aqua. ¶ Refnigerat eti q infiãmationẽ maxie recentis an buſii. Et canis moꝛiuʒ cum polenta molliſtimis ſolioꝝ illitis. Succus ce⸗ rcbꝛi collegiones lenit intaſus. Ani eius in firmioꝛes q; relique capillũ tingunt. ¶ Poti De Herbis acetabulimenſura vrinã mouent. Ad omnia efficatioꝛ eſt ⁊ que minoꝛ.Radix eius decocta ac pota hydropicos exinauiunt Jolia in vino pota ſerpentum ictibus reſiſunt.i Podagri⸗ cis cum ſepo hircino vehementer pꝛoſunt cau liculi illiti.qdemin aqua macerantur:vt ſpar⸗ ſipulices necentur.i¶ Jolioꝛuũ decoctio ſilocꝰ ſpargatur muſce necantur.¶ Boa appellatur moꝛbus pabularũ cum rubent coꝛpoꝛa.ſam⸗ buci ramo verberatur.Coꝛtex interioꝛ truuus ex vino albo potus aluum ſolutt. Capitulum.ccccvij Amb acus. pandecta ca. ccclxxvi. Je ſemin arabice:⁊ ambach:grece lẽcoya latine ſambacus.¶ Sera. lib. aggre. ca.ieſemin. Jeſemin:id eſt ſambacus et eſt plã ta habens album floꝛem.et quedã citrinum.et eſt minus ca.⁊ ſic.qᷓ; albũ.et ſimiliter eſt n inꝰ⸗ in operatione ſua.et citrinus reperitur in ba⸗ bylonia.E ſt etiaʒ ſpecies alia ex eo cuius flos celeſtis eſt coloꝛis.i¶ Et idem auctoꝛi. Aben Meſuay.Eſt calida in pꝛincipio tertij gradus ¶ Bal.vi.ſim. far.ca. de ieſemino. m tranſla⸗ tionẽ grecã.Ambach herbe quã ieſeminvocãt ſemẽ matie vtileẽ caleſactiue ⁊ deſiccatiue:nec non ſubtiliũ partiũ virtutis eſt.Eſt autẽ gultã ex flegmate viſcolo. Capitulum. trtvniſ. tib⸗ ſubamay et ace et palã.quoniam diureti cũ eſt et dyafoꝛeticũ.Erit aut in calefaciẽdo ⁊ ſiccando tertij gradus intenſi.Et iã hoc dicit in ſexto huius.et ſubdit in ſeptimo lencoxa.i. Jeſeminũ.tota quidẽ frutex abſterſiue et ſub⸗ tiuũ partiũ virtutis.magis auteʒ participant ea floꝛec.et hoꝛũ ſiccioꝛes magis vindibus. ¶ Auicen.ponit tres ſpecies.icilicet albam:ci trinã et purpuream. Et eſt alius ſambacus a⸗ greſtis.de quo ſupꝛa ⁊c. HBperationes ¶ Serapion. Folia eius humida nõ ſicca qñ ponuntur ſuper empetiginem et pannũ expel- lunt eos et reſoluũt omnẽ ſuperfluitatem. ¶ Et ↄuenit hñtibo catarrum:et inducit dolo loꝛẽ capitꝭ illis qͥ ſunt calide cõplexionis. ¶ Et oleũ eius eſt iuuatiuum in hyeme et ſi habens calidam cõplexionẽ odoꝛeʒ nimiũ de ipſo timenduʒ eſt:ne faciat fluxum ſanguinis ex naribus eius ¶ Et idem auctoꝛitate Aben Meſuay. Con fert humiditatibo et flegmati ſalio:etſeniba fri⸗ gide cõplexionis.Et confert doloꝛibo qui ſiũt Biiij D „Hv 8 Capitulum. ceccix Trattatus Anqdix· ſlinius libꝛo.v. Sandixeſt bhberba quedam de qua panni tingunt in blaueum coloꝛem. Dperationes ¶ Idem Pliniuslibꝛo.xxxv. Sandaraca ſi toꝛreat᷑ equa parte rubꝛica aqmixta:ſandicem facit.qᷓʒq̃ʒ animaduerto Uirgilium eſtimaſſe id herbam eſſe verſu illo. S ponte ſua ſandix paſcentes veſccret agnos.¶ Idem in lib. xxij. Sandirx in olere ſilucſtri a grecis ponit᷑ ſicut Opinio et Eraſiſtratus tradut ¶ Decocta vᷣo aluũ ſiſtit:⁊ ſemine ſin gultus ↄfeſtim ex aceto ſedat.Illini ambuſtis vrinã eijcit. Succus decocte ꝓdeſt ſtomacho. Jo⸗ cineri renib ac veſice.i¶ Hec eſt quã Arilio⸗ phanes curipedi poete ioculariter obijcit eius matre:ne olus quidẽ legitimuʒ vendicaſſe ſed ſandicem.i¶ Dyaſcoꝛides. S andix velſcan/⸗ dix calefacit et deſiccat foꝛtiter:ac dyaſoꝛeticũ elſt:et ob hoc merito viſceꝝ purgatiuũ eſt. Amſucus.Dyaſco.ſamſucus a ſucu⸗ ſ lis nominatur amaracus.et eſt ramo⸗ ſa multas habens virgas ſuper terraʒ expanſas cum folijs paruis atq; rotundis ne⸗ pite ſimilibus ac velut hircis et acenimis. PHperationes ¶ HBaba tota ẽvalde amara:vires babens acras atq; calefactoꝛias:ad omnẽ dunciẽ vel rigoꝛem valde idones Medẽet᷑ ctiã cathaplaſ mata ſiue potataa ſcoꝛpione vexatis vel diffi cultati mictus:vcl inteſtinoꝛũ toꝛmento labo rantibo. ¶ Eius elixatura medetur hydropicꝭ. Urinã ꝓuoc at.et toꝛtionibe eſt vtilis. Succ⸗ addito melle liuoꝛcs detergit.Scoꝛpionum ictus cũaceto et ſale cõpeſcit.laxationibbene adhibet᷑. Cerotis vtiliter additur. ¶ Omnes tumoꝛes coꝛpoꝛis ct oculoꝛũ ſꝑgit cathaplaſmata et maxime cũ polenta impoſi⸗ ta.tem appoſita ſolite purgationes materie pꝛouocat in ſeminis.bene quoq; malaginatu‚ bus miſcetur ⁊ acopis.¶ Samſucũ eſt in ter⸗ tio gradu calidũ et ſiccũ. Doloꝛem capuis et cmigraneam de flegmateet colera nigra cu⸗ rat:ſi ex eius apoʒimate caputlauet᷑ aut nariꝰ bus applicetur. Diſſoluit opilationẽ ⁊ vento⸗ ſitatem groſſam.¶¶ Et eius apoʒima bibitum bydropiſim ſtran guiriam ventris doloꝛẽ ha bentib⸗ fu bonũ.i¶ Cum melle cathaplaſmatũ nigredinem in palpebꝛis amputat.⁊ cũ aceto moꝛſum ſcoꝛpionis curat.¶ Peſſariſatũ ve⸗ ro meni rua pꝛouocat.lapidem aufert.E pilẽ⸗ ticie cõuenit et paraliticis.Auribo inſtillatuʒ doloꝛem placat et ſomtum. Aliunca. Dyaſcoꝛides.Saliunca eit Beemabate que radiculas ⁊ ſolia ha⸗ det ſubꝛula:floꝛeſq; plurimos a terra refoſſa in modũ ſlipularũ oſtrin git. Naſcitur aut in lapidibe ſũmis et noꝛicaregione. Illa ve ro optima ẽq̃ eſt odoꝛifera recens et ſine ſabu lone plurimoſq ramulos et radiccs habens. ppj ergo eadẽ que et ſpica q̃ uis deſoꝛmioꝛ ſit. OD prrationes ¶ Plili xxi. Saliunca Odoꝛamentoꝛuz mul ta nihil attinent ad coꝛonamenta vt yris aiq; ſaliunca.qᷓ q; vtraq; nobiliſſimi ſit odoꝛie. ¶ Saliunca quidẽ ſolioſa.ſed bꝛeuis eſt ⁊ que necti non poſſit:radici numeroſa coheret. que a ba verius eſt qʒ fos veluti manui pꝛeſſa. bꝛeuiterq; ſui generis ceſpes.hãc panonia gi⸗ gnit:⁊noꝛica alpiũq; apꝛicavrbium epoꝛcdia tante ſuauitat is vt met allũ eſſe ceperi.vcſtibo cam interponi gratiſſimuʒ eſi. Huiusradix in vino decocta vomitiões ſiltit:ſtomachumq; coxroboꝛt... ¶ Ex ſinonimis Saliunca intelligunt quidã in medicinis ꝓ ancuſa:ſedin aurea alexandria recipitur pꝛo ea ſpica celica. Capitulum.ccccx 4 arabice. grece bꝛachi.latine Sauina Sauina eſt arboꝛ cuius ſolia ſunt ſi⸗ milia ſolijs tamariſci: magis ſpinoſa.habet Auina. Pandecta capitu.viij.Abhel bonũ odoꝛẽ et arboꝛſſta creſcit magis in Iatũ q; in lon guʒ. Eſt calide et ſicce cõplei ionis in tertio gradu. Scrapion libꝛo aggregatoꝛis capitulo Abbecl.ideſt ſauina.Et ſunt cius due ſpecies. Una cuius ſolia ſunt ſimilia ſolijs ci⸗ pꝛeſſud magis ſunt ſpinoſa qᷓ alia. Habẽs bo num odoꝛcm.ct arboꝛ huius eſt foꝛtie.et creſ⸗ cit magis in amplum qᷓ in longum.E t fructꝰ eius eſt ſicut zaroꝛ.Pro quo lege ca.ducẽteſi⸗ mumnoninm Juniperus. Et quid am vtuntur ſolijs cius pꝛo ſumigio. S ed alterius ſpeciei folia ſunt ſimilia ſolijs tamariſci.et ſapoꝛ ceius eſt ſicut ſapoꝛ cipꝛeſſi.hec latie vocatur ſauine cqius ſubſtantia eſt ſubtilis. et in odoꝛe cius ẽ aromaticitas.⁊ caleſacit:et deſiccat in tertio gradu. Auicenna libꝛo ſecunco capitulo. 2b hel. Zbhel eſt fructus arboꝛis ſimilis Junipe ro factus ſicut ʒaroꝛ.ſed tamen vchementer eſt niger boni ocoꝛis ⁊ acutiſaxoꝛie.⁊iſta arb oꝛ eſt pꝛima ſpecies ſauine:ct poſita per Serapi onem. Galienus ſexto ſunplicium farmacoꝛũ de ſaiuna:Bꝛachi ſiue ſauina deſiccantibꝰ ſoꝛ titer eſt Im tres ſapoꝛes.quos in guſtãdo mo⸗ ſtrat.equaliter cipꝛeſſo:niſi inquantum acrioꝛ eſt eo.⁊ vtvtiq; dicat quis magis aromatica Huius ergo et ipſius qualitatis particeps eſt videlicet acris.ſtiptica complexione calida Adhuc autem in amaritudine et ſiipticitate debilius eſt q; cipꝛceſſus.quantum enim ſupe⸗ rat cipꝛeſſum acredine:tanto diminuit᷑ inftip⸗ ticitate.quod patet calidius eſi cxpꝛeſio.et ideo magis dyafoꝛeticũ:igitur ſolidare quidẽ nam ꝓpter ſiipticitatis robur et caliditatis.in⸗ tantum enim ambobus his participat:vt iam tenſiuum et inflatiuũ cxiſtat.putreſactionibus vero conſert ſicut cipꝛeſſus.ponatur autẽ hoc farmacum in tertia ſubſtantia ſᷣm caleſacere ⁊ ſiccare ens inter ea.que maximeſunt ſubtiliuʒ partium. Hyorrationes ¶ GSal.Cõtra tenaſmonem defrigida cauſa: Jiat decoctio eiꝰ in accto et vino:⁊ ſumũ pati⸗ ens recipiat. Herba ipſa narib cathaplaſma ta valet contra frigidũ reuma. Ponitur enam in vnguentis benetrita cõtra ſcabiẽ ſanioſam Uli num decoctionis cius valet contra doloꝛẽ ſtomac hi et inteſtinoꝛũ:et contr aſtranguiriaʒ et diſſurriaz: ſed cathaplaſmata valet contra Doloꝛẽ vli acũ.E ſt etiã dyaloꝛcticũ et diureri c um fomentũ ex aqua decoctionis cius vel vi no. Eſt aũt ſauina ex ſpẽbus in nipen vtappet que dilloluit ? abitergit pumcdimen vleemm Trattatus putridoꝛum malo:ũ coꝛrodentium antiquoꝝ et ipſa ſumiuliter mundificat vlcera melancolis⸗ ca ſoꝛdida qñ ponitur cum melle:et aufert he riſipilam: ꝓpter cauſam ſue ſubtilitatis puo⸗ cat mẽſtma plus omma alia medicina.⁊ ſacit mingere ſanguinẽc.et interſicit fetũ viuentẽ. et expellit moꝛtuũ:et ingredit᷑ in vnguẽtis odoꝛi feris:⁊ poni ꝓamonio vel cinamomo dupluʒ põdenis eius. Etidem auctoꝛitare Dyaſcoꝛi⸗ dis.Jolia ambarum ſpecierũ ꝓhibent dilata⸗ tionem vlcerũ coꝛrodentium:et ſedant apoſte mata coꝛroſiua.Et quãdo fit emplaſtrum cuʒ cis aufert liuoꝛem cutis ⁊ ſoꝛdiciẽ eius que ac cidit ꝓpter ſuꝑfluitates coꝛpoꝛũ:et auſert eſca ram ignis.et qn bibũ facit exire ſanguinẽ cum vrina:et expellit fetum.et quãdo ex ea ſit naſ⸗ cale facit hoc.Et ingreditur in confectõnibus vnguentoꝛum calidorum. Capitulum. ccccxij. Aungdalum. Sandal arabice: Grece ſ ⁊ latine ſandalu. S e.li.aggre. ca. ſan⸗ dal.i. ſandaluʒ defertur ex vrig et eſt album et ruffum et cit inum. Et fri. in. iij. ſic. in ſecundo:et meliꝰ ex ſandalo eſt citrinũ pingue poſt citrinũ rubeu:et eſt magis ſiccũ citrino.et poſt iom album. Etidem auctoꝛitate Albuge ris. Album elt fn. ⁊ ſiccũ in.i.gradu. Sedci * luum mubeum eſt irigidius albo. trinum ? rubeum ſunt fri. in. i. ⁊ ſic in. ij⸗ Pprerationes. Serapion aucto. Aben meſuay. Conkert doloꝛi ſtomachi ⁊ epatis ex colera.Et rubeũ eſt frigidius albo ⁊ citrino·⁊ eſt magis inuati uum.Nã ipᷣm ꝓbibet fluxũ humoꝝ ad mẽbꝛa: ⁊ eſt ſicut ſaufel in frigiditate ⁊ ſiccitate.⁊ ſoꝛ⸗ tificat gingiuas ⁊ ſtomachũ. . ¶ Etidem aucto. Aben meſuay. Cõſert car⸗ diace cũ ſe.qñ linit cũ eis ſuꝑ coꝛ. ¶ Et idem aucto. Iſaac benaram. Conueni⸗ unt calefactis.et conferunt debilitati ſ oma⸗ chi ⁊ cardiace que accidit a colera qñ terunt᷑. et miſcentur cũ aqua roſaꝝ:⁊ applicantur ex⸗ terius.⁊ quando conſiciunt᷑ cum aqua roſaꝝ ⁊ pauca camphoꝛa et liniuntur inde timpoꝛa: confert ſode q̃ fit a caliditate. ¶ Et quando miſcetur cũ vna quãtitate ſan⸗ dali albi media quantitatis farco collo:⁊ con ficitur cum albumine oui ⁊ ponitur ſuper tim⸗ poꝛa:et confert ſode colerice.Et pꝛohibet de⸗ ſcenſum catarri ad oculum:⁊ linitur cum co ĩ balneo.⁊ pꝛohibet ardoꝛem pſilotri.et ſanda⸗ ¶ Et qñ miſcet᷑ cũ ſucco ſolatri aut ſemꝑ viue gaut poꝛtulace:aut lenticula aque.ↄfert poda gre calide ⁊ apoſtematibo.etꝓ hibet humoꝛes ab illis membꝛis.⁊ mehus ex ſandalo eſt citri⸗ num pingue:⁊ poſt citrinum rubeum.⁊ eſt ma gis ſiccum citrino:poſtea album. ¶ Et idẽ aucto. Albugerig. Albũ eſt frigidũ in.iij. ãdu.tenit᷑ ⁊ reſoluit᷑ cũ aqua roſanũ et in catarris ca.ponit in fronte ⁊ in ſtomachie caa⸗ lidis:⁊ infrigidat ea.⁊ ↄfert fe.ca.⁊ birſen:⁊ ſto machi debilitati.ſ citrini ⁊ rubci ſuni fri.i.iij. gra.ſic.in.ij.nõ hñtes ſtipticitatẽ neqʒpiũticita tẽ roſaxꝝ.⁊ qñ diſſoluuni in aqua roſarũ ⁊ po⸗ nunt᷑ ſupꝛa ſtomachũ ↄſerũt fe.acutis ⁊ debi⸗ litati ſtomachi.⁊ ſode que ſit a caliditate. ¶ Et idẽ auc. Atabani. Rubeũ eſt frigidiꝰ al⸗ bo:et liniunt᷑ cũ co apoſtemata calida. Capitulum. cccxij. Atirion. Padecta ca.cl.Chaſialkel Nar biei arorchire afrodiſia vl pꝛiapiſmon. latine vo tcſticulvulpis vel ſatirion vel lexoꝛma.Serapion lib.aggre gatoꝛꝝ capi.haſialkel ſiue chaſialthebꝛid eſt ſatirion. Sunt ceius duo genera: Unum ha⸗ bet radicem ſeu teſticulos albos.et vocatur. Chaſialkel. Primum genus ſatirionis voca tur teſticulus canis.et grece kinoſerihis: et ceſt ci planta que habet ſolia extenſa ſuper terram pꝛope ipſam ⁊ oꝛtus eſt ex radice vnius ſuꝑi⸗ „* gelta digeſtione cõpleta.⁊ ideo cõtingit q cuʒ hoc ꝙ nõ incitat coitũ facit cõtrariũ ⁊ abſcin⸗ tis. folia eis ſunt ſilia folijs oliue miſi qꝛ ſunt ſubtilioꝛa eis et lõgioꝛa ſuꝑ terrã extẽla.et lõgi tudo eius ẽ ferein lõgitudine vniꝰ palmi.⁊flo rem hʒ coloꝛis purpurei.radix eusẽ ſilis radi cibulbi.niñ qꝛ eſttẽdẽs ad lõgitudinẽ ⁊ ſubtili tatem. Et eſt duplex:ſicut ſunt due oliue in figu ra.Ana intfenus et alia ſuperius.et vna plena et alia vacua rugoſa.et comeditur radix eius elixata ſicut bulbus.et iſte diatur ſatirion quo oðẽs cõmuniter vtuntur:et ſubdit. S ecundũ po genꝰ ſatiriõis hʒ duas ſpẽs Una ẽ que vo carkr arabice chaſialhabel ſiue chaſialthalep. id elt teſticuluſ vulpis ⁊ vocat᷑ ſimilicer catharich et nominat hoc in greco trifolium.qꝛ plurimũ quod de co naſcitur eſt habenstna folia de⸗ clinantia verſus terrã.et ſimilantur foljs ace toſe maioꝛis.ain folij lilij: niſi quia ſunt mino-⸗ ra eis.et in teſticulo ſuo eſt rubedo declinans rubedini ſanguinis:et habet ſtipitem ſubtiem flongitudine vnius bꝛachij. et habet floꝛem ſi milem floꝛibus lilij albi in figura.et radix eius aſſinulatur cepe bulbi in figura.er eſt in magni tudine mali exterius rubei colꝰꝛis:interiusal⸗ bi ſiuconumnet qnod de ipſa adminiitratin ? ¶ Halie viij ſim. ſar. ca. de teſticulo canis eim tranſtationẽ arabicã.Radix eiꝰẽ dulcis.⁊? vir tus eius ẽ ca.⁊ hu.niſi qꝛ in humiditate eius ẽ inſlatio ſuꝑſtua:⁊ incitat libidinem. ¶ Ibidẽ m trãſlationẽ grecã.S atirion vel triſoliũ humide ẽꝛ calide cõplexiõis:q̊ circa et guſtãtibo ipᷣm videt᷑ dulce⁊ vẽtoſã humiditatẽ poſſidere.⁊ ꝓpterea ꝓuocat ad venerea. Hoc ãt et radix hꝰberbeefficere nataẽ:vt quidam ſeri baunt etiam epiſtotonũ ſanat cum vino nigro auſtero bibitum, YUYU ¶ Etidẽ ſᷣm trãſlationes arabicã de teſticulo canis. Radix eius eſt duplex ſilis radici bulbi AUna plena.et ſapoꝛ ulius radicisq ẽ plena:eſt dulcis multe humiditatis ⁊ ſuꝑfluitatis in fla tiue.que qñ bibit᷑ incitat libidineʒ. Et alia mols lioꝛ ſiue vacua q̃ hʒcõplexionẽ q̃ declinat ad ca liditateʒ ⁊ ſiccitatẽ.Et eſt in e. humiditas diꝰ dit eum. ⁊iſte ambe radices comedunt᷑ aſſate ſicut comeditur radix bulbi — ¶ Oxaſco. ca.oꝛchis ſᷣm tranſlationẽ noſtraʒ Dꝛchis.i.ſatirion dicit᷑ de radice eius ꝙ ſivir coiedit partem maioꝛeʒ eius gene at maſcu⸗ los ⁊ ſiminoꝛem comedit:generat ſeminam.ct q; mulieres partium italie ðdant tritam cum laꝰ“ cte capꝛaꝝ ad inc irandũ libidinem.et quelibet ipſarum habet operationẽ cõtrariã alteriꝰ qũᷓ bibitur. naſcitur in locis petroſis ⁊ arenoſis ¶ Et idem auctoꝛitate Archiſalie.alia eſt ſpe cies quã nominant quidam ſandachias pro⸗ pter ſuum iunamentum magnum. ⁊ eit herba babens ſolia ſinnlia folijs poꝛroꝛum, niſi quia ſunt lanoꝛa et eſthumiditas in ea que ache⸗ retmanui:habens haſtam longam circa lon⸗ gitudinem vnius palmi.et habet ſioꝛem purpu reum et radicem ſimilem telticulis ¶ Balie. viij. ſim. farma.ca. oꝛ his quam ct ſe⸗ rapicidam vocant ſm tranſiationẽ grecã.in ſa poꝛeiſtius ſpeciei ſupple vltune dicte auctoꝛi⸗ tate Archiſalie ⁊ ſtipticitas et virtus eius eſt ſiccioꝛ virtute radicis que dicta eſt pꝛius:et p⸗ pter boc nõ ita contert in coitu ſicut pꝛedicta.x deſi catur ⁊ eſt adhuc ſiccioꝛ. Nirius etiam ei⸗ eſt que reſoluit apoſtemata infiata quãdo po nitur ſuper ea. et mundiſicat exituras ſoꝛdi⸗ do. . ¶ Et arat heriſipilam. et quando eſt ſicca cu rat apoſtemata ſraudulenta putrida.et quia ĩ ipſa eſt ſtipticitas.retinet ventrem quando bi bitur. ¶ yaſcorides. Quando de iſta ſpecie ſit emplalirum ſplis teiticulis reiol⸗ int apoſtemata flegmatica coꝛum: et mungili . Tratctatus ea vicera et ſoꝛnuca. ? aperit emoꝛrodias. Et qñ fit emplailꝝ cũ ea ſedat apoſtemata calida. erſi adminiſtrat᷑ ſicca phihet dilationẽ vlceruʒ et abſcindit putredinẽ eoꝝ:et curat vlcera frau Adul enta que ſunt in oꝛe.i¶ Sedſcienduʒ ꝙ ſa tirion eſt ca. humida in pmo. Sʒẽ alia ſpeci es ſatirionis q̃ vocatherbabaſilica grece.ara bice digiti citrini vel buʒeiden.latine vero pal⸗/ ma criſti. cuiꝰ folia ſunt ſimilia pꝛime ſpecieiſa tirionis:ſed gracilioꝛa cũ nigris punctis.radix eius bꝛance manus vel palme manus habet ſi militudinem floꝛis crocei .cum vino vel aq̃ tri tum croceanum efficitur. ¶ Dꝛibaſius ca. de palma criſti Clenenis reſi ſtit.quã qͥ habuerit:a maleficijs ⁊ venenis ſe⸗ curus erit.¶ Aui. li.ij. c. digiti citrini. eiꝰ figu ra eſt ſicut vola manus coõmixta ex citrinitate: albedine:⁊ eſt dura in qᷓ eſt paꝝ dulcedinis.⁊ ex ea eſt citrina cũ parua alteratione atqʒ albedi⸗ ne.eit calida ⁊ ſicca in ſco.reſoluit ſuꝑfluita⸗ tes groſſas valde.¶ Et eſt ei ꝓpꝛietas valde mundificandi cutim. et confert mẽbꝛis neruoſ ⁊ impedimentis ſuis.⁊ confert manie ꝓpꝛie.et loco eius in iuuamento manie ponit᷑ quantum eſt medietas eius ex bederagſen cum duaboter 22372 , . . 3 Aturegiala tine. Grece Tymbꝛa. ara⸗ ‚bice Sabãc. Sera. li. ag. capit. Sa hanc.aucto.Dyaſco. Sahanc ſiue ſa⸗ hater eſt planta omnibus nota.naſcit᷑ in locis ſaxoſis et aſperis.⁊ eſt ſimilis thymo.niſi quia folia eus ſunt maioꝛa ⁊ mollioꝛa.⁊ habet ſpi⸗ cam plenam floꝛibo.quorũ coloꝛ vergit ad ci⸗ trinitatem ⁊ viriditatẽ.Et virtus eius eſt ſcut virtus thimi.⁊ adminiſtrat ſicut thimuſ.⁊eſt ca li. ꝛſic.in.iij.gradu.⁊ ponitur in cibis.Et que damex eis ſumit᷑ in hoꝛtis:⁊ eſit debilioꝛis ope rationis q; alia.⁊ ipſa eſt magis cõueniẽs in ci bis qᷓ; acuitas eius eſt magis remiſſa. Operationes ¶S er apiõ Cirtus timbꝛeeſt calefactiua mł tum? deſiccatiua ⁊ reſolutiua:et ꝓuocat vꝛinã et menſtrua.et expellit fetuʒ.et facit excreare ſu per fluitates a pectoꝛe. . ¶ Etidem aucto.Aben meſuay. Saturegia eſt cali.⁊ ſic.in tertio gradu:⁊ magis agreſtis. ꝓꝛietas eiꝰ eſt ꝙ expellit ſuper fluitates q ſint ni ſtomacho.⁊ pꝛouocat mẽſtrua.⁊ acuit viſũ debilitatũ ab humiditate.et ideo comedituri hoccaſu cum rafano ⁊ bederaos.⁊ cõfert dolo ni ſciatice quando fit emplaſtrum cum ea cum frumento trito.⁊ agreſtis foꝛtioꝛ ẽ domeſtica. ¶ Iſidoꝛus li.ethymo.S aturegia ẽ herba ca dunt:eo ꝙ venerẽpꝛonos faciat ¶ Palladius libꝛo tertio. In febꝛuario menſe ſaturegia ſeritur ſolo pingui vel ſtercorato et apico.vel melius mari pꝛoximo ⁊ epulis mixta ſemingarrtrt ¶ Pyal. Satura vel ſaturegia calefacitet ni mis deſiccat:et maniſeſte extenuat.ideoq vꝛi⸗ nam et menſtrua mouet:ac ſetus extrabit.po⸗ tui vata viſcera purgat. A toꝛace atq put⸗ mone bumoꝛem purgat: ⁊ peros ſputa pellit. ¶ Stomachuʒ quoq; nauſeantem coõſimat in ouo ſumpta vel potata.et contra ea que icti lida ⁊ ꝓpꝛie ignita.vnde ⁊ illi nomen inditũ cre⸗ 5. bus aculeatis ſentiunt animala. ¶ Pla. Saturegia eſt ca.et ſic. et pultes ex fa⸗ rina et aqua et eius puluere mundiſicant ſpiri⸗ tualia. Puluis eiuſdem comeſtus ad idemva ¶ Macer. Timbꝛa ſolet grece dici. ſaturegia latine. Illaſicca nimis. vis eſt et feruida valde pꝛouocat vꝛinam: mouet quoq; menſtruaſlum pta. Pellit aboꝛtinum:mulicbꝛia viſcera pur⸗ gat Illius puluis cum cocto melle ſubactꝰ cc 7 Aponaria. Pandecta capi.cviij. Ro S rich vel oʒatis grece. arabice agi co Wlatine ſaponaria vel herba fullonum. eſt ſapon aria de qua parũculos faciũt: quos herbaiicos vocãt.⁊ ſiccãt eos:ꝛ p ſapone vtũ tur. Hieremias. Si lauerte nitro ⁊ multipli caueris tibi herbã boꝛich:maculata es iniqui tate tua.Pli.capᷣ.deboꝛich. Boꝛich eſt herba ſatis nota que ſatis ↄgruit ada bſtergendum pãnos.⁊ ideo ipᷣa multũ fullones vtunt᷑. Pbperationes ¶ Plini. Ex folijs eius factum cathaplaſma vulnera magna glutinat:et cruoꝛẽ illoꝛu ſiſiit: et repꝛimit tumoꝛes.que trita cũ melle purgat vulnera ſoꝛdida:et mundat maculas. Et mixta cum albumine oui ſubuenit igni ſacro. Capitulum. tcccxvf. VAphatum. Auicen. Saphatũ eſt ar⸗ S oꝛ arabica et armena. Et cſtvnũ de lactianijs. Calida cſt in tertio gradu. et eius ſiccitas in quarto et in ipſa eſt ſiiptici⸗ tas temperata. Sentix dicta eſt a ſitu:eo ẽ terra inculta in qua ſentites ſpineqʒ naſcunt᷑ Maioꝛes autẽ noſtri omnẽ arboꝛeʒ ſpinola,ʒ diccbant vepꝛem:eo q pꝛendeat.Niero.ſuꝑ De LHyerbis Eſai. Setha eſt genus arboꝛis nuſcenn in heremo:ſpine albe ſimilitudinẽ habẽs. Cuius lignũ imputribile et leuiſſimũ omniũ lignoꝛũ tam in foꝛtitudine q; in nitoꝛe.ſoliditatẽ ⁊ pul⸗ cꝛitudinẽ ſupcrat. Undeoĩa ligna arche⁊ ta bernaculifacta ſunt inſtrumento. Haxmo ibi dẽ.Ex hac arboꝛe terra in qua naſcitur dicta eſt ſethim. vnde dicunt ligna ſethim. Ex li.de naturis reru. Sethim eſt arboꝛ oꝛientis nobi liſſima albeſilis ſpine.ſed multo maioꝛ et alti tioꝛ creſcit. Lignũ eius albũꝛ leue nõfacile ce dens igm nec vnqᷓ humoꝛealiquo vel antiqͥ⸗ tate coꝛruptibile.quod adhuc patet in archa noe:que eſt ſuper montes armenie. O perationes Aui. Saphatũ ſtipticitatẽ habet tẽperataʒ et confert empetigini linito.¶ Suꝑ alcolaq̊ qʒ melle linitur et remouct᷑.ventrẽ ſoluit.⁊ de⸗ bilitat viſcera.et ẽ quedã ſpecies eius interfici ens ſedentẽ in eis vmbꝛa¶ Caueatur ergo ab ea. Nam et lactis eius tres ſpccies.et interficit in duabus epar etpulmonẽfrangendo. ¶ Hotanduʒ q in iſio capitulo hębet tres plã tas de quibo audiuiſti:ſcilicet ſax hatumſentiiꝰ D et ſeta:vt apparet in figura. Capitulum. ccccxvij. B ( Cabioſa latine. gre.ſtibes ſiue ſtibeos Hyoperationes O dD Dyal ca. ſtibes herba ẽ cuiusſemẽ ſtiptice? vᷣtutꝭ⁊ ſiccatiue ſatis.⁊ idcirco eius decoctio diſſintericis inicit᷑ ⁊ de aurib pus emanãs ſa nat inſtillata: ⁊ inmagnis vulneribo et cruetis glutinatoꝛia ẽ vtilius id agẽs ſicũ vino nigro ⁊ auſtero et ſtiptico coquat᷑.deſiceat em̃ ſoꝛti oĩa qᷓ naturã ſũt huida.¶ Jolia aũt eiꝰ viri⸗ dia trita et cathaplaſmatibo appoſita in ano emoꝛroidas repmũt.⁊ ex ꝑcuſſiõe in ocułſin⸗ kyſim factã ſuppoſita iuuãt.i¶ Itẽ fo. eiꝰ adhi bua ſuffuſiões oculis detergut. Sanguinem vulneribo impoſita ſiccãt. Pau. ca. ſcabio oſa Scabioſa ca. ꝛ ſic.in.ij.ꝗ. Ualet õᷣ ſcabiẽ alopiciã.⁊ ſuccꝰ eiꝰ lũbꝛicos necat. umꝰvi⸗ ni decoctiõis eiꝰvalet õ emoꝛroidas.i¶ Eon⸗ ſuper ex ipſa herba.fumo tñ pꝛiꝰ recepto.q Di ci q.ſ. Arbanꝰ ad petõeʒ cuuuſdã ſoꝛoꝛis ſue anhelanis ſup ſcabioſe vtutes qmipe vtinue vtebatr miſit ſibi in fraleriptos vᷣue. Crban⸗ pꝛo ſe neſcit pꝛeciũ ſcabiole.Nam purgat pe⸗ ccus quod ↄpꝛimit erga ſenectus. enit pul⸗ monem: purgat laterũ regionem. Apoſtema 4 . frangit. ſilocuz bibita tangit. Cribo vnctafo⸗ neas:antracẽ liberat hoꝛis. ſ LgAlongia grece: latine Cepucia DO perationes BHal.ij. de cibis ca. deſcalongije. Sunt ſca⸗ longie ex genere bulbi. comedit em̃ ipſoꝛũ ra⸗ dix ſine ſolijs.habet aũt in ſeipſa amarã ct au⸗ ſterã vᷣtutẽ notabiliter per quã ſiomachũ reſo lutũ excitat aliq̃liter.appetitui non ↄtrariatur neq; expuere aliqͥd incigentibus ex pectoꝛe et pulmone.et quidẽ ſubſtantiã coꝛꝑis groſſio⸗ rem et viſcoſioꝛẽ hñs.amaritudo eius contra agit groſſiciei.ſiccare viſcoſa.⁊ groſſa apta na ta:ſicut in his que de medicinis dicta ſunt.p⸗ pter quod ſi bis decocte fuerint nutritiue ſunt magis.contrariantur autẽ iam expuere indi⸗ gentibustanq; vtiq; depoſito toto amaro 4 Comedere outẽ ipſas melius tunc cũ aceto ſimul et oleo et garo. E tenim delecrabilioꝛes ſunt et minus inflatiue:⁊ magis nutritiue ſub tilioꝛes ad digerendum. Abundantes autem ſm eſum ipſoꝛum quidam maniteſte ſenſerunt et ſperma plus habentes pꝛomptioꝛes ſacti qd venerea.pꝛeparant autem ⁊ hos homines multitoꝛmiter. NHon enim ſolum elixos per a⸗ quam ſcdet vaſa ec ipſas valde pꝛeparata cõ⸗ Bekherbis ponũt:poſt frixurãq; alij offerũt. Multi autẽ aſſantes ſuper lar multam decoctionẽ nõ ſuſti nent.¶ Contenti ſunt autẽ valdemodica:neq; omnino pꝛedecoquunt gaudentes ipſoꝛũ ama roꝛ auſtero ſapoꝛe ſaluato:pꝛouocat em̃ ipſos magis ad eſum.i¶¶ Sed inflationem ⁊ toꝛcionẽ inferunt non digeſti. Ex his quidem itaq; qui ſic comedunt᷑ non boni chimi alimentum fit. ¶ Ex bis aũt qui amplius decoquunt᷑ aut bis vt dictü eſt:groſſioꝛ quidẽ chimus.melioꝛ autẽ quantũ ad digeſtionem.⁊ nurnitiuus fit.Cale⸗ faciunt autẽ mamifeite:⁊ aliquid aromatiʒans inſinuant:e vꝛinatiue ſunt. Capitulum.ccccxix. Camonea latine. Grece Diagridion. Arabice ſcamonea. Sera.lib.aggre. capi.ſcamonea. aucto. Dyaſco. Sca⸗ mone⸗ eſt planta habens ramos multos egre Qdientes ab vna radice longitudinis qᷓttuoꝛ bꝛa chioꝛum:ſuꝑ quos eſt viſcoſitas adherens ma mui:ꝛ parũ boꝛre. Et habet ſolia ſimiliter pilo⸗ ſa: ⁊ ſilia folijs plante lebleb.i.volubilis agre⸗ ſtis autfolijs cuſſus.i.edere miſi quia ſunt mol lioꝛafolijs cuſſus.⁊ habent tres angulos.⁊ ha⸗ pent floꝛes albos.rotundos:cõcauos: ſiles in figura ſua cartal:d eſt tube h bẽs grauẽ odo⸗ em. ⁊ radiceʒ babet groſſam ſicut pollex.albã grauis odoꝛis plenam lacte.Et colligit᷑ fᷣm buncmodũ. Nam vulnerat᷑ virga ⁊ radix eius et fit fouee iuxta vulnus:⁊ humiditas manãs a vulnere in foueis illis: que poſtea colligit᷑ in codeis.Quidam vero fodiunt cirrca radicem ⁊ ſternunt ibi folia:tũc ⁊ vulnerata radice qð de humiditate egreditur ſuper ſubiecta ſolia colli gunt.poſtea ſic dimittunt donec illa humidi⸗ tas deſiccata fuerit quã reponunt.⁊ melioꝛ ex illa humiditate que eit ſcamonea:eit que eſt cla ra leuis ⁊ ſimilis in coꝛnoꝛeſuo glutino:quod fit excoꝛijs boum:habens gibboſitatem. ⁊ eſt ſpongioſa. et eſt illa que deſertur ex locis niyſie ⁊ ex terris aſie eſt huiuſmodi.Et ille qui vult eli gere ſcamoneam ⁊ colligere ipſam: opoꝛtet q; non ſit contentus vtrum albeſcat:aut non al⸗ belcat quando tangitur cum lingua.quia ideʒ comigit:quãdo ipſa eſt adulterata cũ lacte titi⸗ malli. erũtamen diſcernitur quando non eſt addmiuum: co ꝙ non adurit nec moꝛdicatlin⸗ guam aduſtione et moꝛdicatione foꝛti. Fam hoc accidit quando eſt ſibi mixtum lac titimal li.⁊ deterioꝛ ſpecierũ ſc amonee eit illa que de⸗ fertur exſeni⁊ ex paleſtina:quia iſte ſpecies am belunt male adulrerate cum titimalli lacte: et cum farina oꝛdei.Et eſt calida ⁊ ſicca in tertio ¶Serapion. Sunt autẽ qui accipiuntexra⸗ dice plante ſcamonee:et coquunt eam. ⁊ dant elixaturãin potu ⁊ purgat.Et aſſumitur radix plante ſcamonce: et coquitur illa cum aceto et teritur contritione foꝛti.et conflatur cũfanna oꝛdei. ſit emplaſtrum iuuatiuum ſciatice. ¶ Et quando lana inuoluitur in ſucco radicis eius.et ſubijcitur pꝛegnanti facit aboꝛſum.Et quanco nuſcetur cũ melle ⁊ oleo ⁊ liniunt cum ea exiture ſolliit eas.⁊ quando coquitur cũ ace to.et linitur ſcabies vlcerata excoꝛiat eam. Et quando niſcetur cum oleo roſato.⁊ linitur ca put cum ea confert ſode antigdaaeae. ¶ Et idem auctoꝛitate Balieni. Calida eſt et ſicca in tertio gradu. Exr eſt calidioꝛ pipere.Et idem auctoꝛi. Pauli. Scamonea abſtergit cu tim. ⁊ melioꝛat coloꝛem.⁊ mundiſicat baras. ⁊ aufert doloꝛeʒ capitis antiquum.quando ad minilſtrat᷑ cmoleo roſaꝝ ⁊ aceto.⁊ infunditur ſuꝑ caput.et melioꝛ ex ea eſt vergens ad coloꝛẽ ccleitẽ quando frangit᷑.⁊ eſt in fricatione ſua ſi⸗ cut coclea fracta.Et illa que colligit᷑ inmonti bus kem eiſi buiuſmodi. Etmala elt cuiꝰcoloꝛ vergit ad nigredinẽ.⁊ figura eius eſt rotunda ⁊ alieriꝰ coloꝛis ab illa.¶ Et modus rectifica⸗ tionis pꝛime ſpecici que cli bona eſt ꝙ acci⸗ D piat᷑ citoniũ:⁊ abſcindat᷑ de capite eius rotula. ⁊ fodiat᷑ mediũ eiꝰ:⁊ intromitta᷑ ibiſcamonea Deinde ponat᷑ cooꝑtoꝛiũ qð fuit abſciſſum et firmet᷑. Demũ inuoluat᷑ ſuꝑ ipᷣm paſta:⁊ ponat᷑ in furno nõ multũ calido.⁊ꝛimitta᷑ donec de ſiccet᷑. et doſis eius ita pᷣparata ſit ab vno da⸗ uich vſq; ad duos.i¶ Et ſcias ꝙ; ſcamonea nõ mutat᷑ neq; minuit.acuitas eius circa ſpacium xxx.vſq; ad.xl.annos:niſi illa q eſt pᷣparata ſi cut diximus.nã illa que eſt pꝛeparata qñ tran⸗ ſierit longũ tempus ſuꝑ ipſam: amittit virtutẽ ſuã. ⁊ ꝓpter hocopoꝛtet ꝙ pꝛepares eã qñ volu eris eà adminiſtrare.⁊ qñ ſumi?᷑ ſcamoneaplus ab ea quãtitate quã diximus foꝛtaſſe inducit Anxietatẽ ⁊ languoꝛẽ ⁊ ſudoꝛẽ frigidũ ⁊ ſinco⸗ pim ct fluxũ donec moꝛit᷑. Et doſis eius cõue⸗ niens eſt a.vi.granis oꝛdei vſq; ad.xx.i¶ Et de pꝛopꝛietate eius eſt q expellit colerã ⁊ humo⸗ res viſcoſos.et attrabit ſupfluitates malas a coꝛpoꝛe.⁊ multi ex his qui ſunt calide cõplexio nis poſtq; ſuſceperũt eam incumũt febꝛes acu⸗ tas.Et ab ea cauere boĩbo melius eſt: nili ma⸗ gna neceſſitas incũbat.⁊ tunc accipiat fm foꝛ mã ⁊ quantitatẽ quã diximus.i Et idẽ aucto. Aben Maſuay. Laxat ſoꝛtiter ventre:⁊ nocet ſtomacho et epati: ⁊ diminuit apneril cibi. et inducit ancietatem ? nauſeam. Errectificatio eius eſt ꝙ admiſcet᷑ ei aniſum 1 daucus ⁊ ſemẽ apij:⁊ radix piperis.⁊ admiſ cere cũ oleo amig⸗ dalino eit bonũ.Et ſcamonea non debet mul tum terere:ne adhereat ſtomacho vt noceat ei Et opoꝛtet ꝙ no bibat ſimpliciter: ⁊ ſumatur cum magna cautela. Et fit doſis eius ob vna Kkyrat vſq; adtres.¶ Jobannes Meluecapi. de ſcamonea. Scamonea eſt ſolluiuu magnũ Et dixit Democnius ꝙ eſt diſſolutiuũ anto⸗ nomatice: ⁊ ꝙ eſt genus ſolutiuoꝝ ⁊ generaliꝰ ſupꝑ oĩa ſolutiua. Yit aũt ex ſucco cuiuſdã ſpe⸗ ciei volubilis: cuius folia ſunt in modũ ſagitte glate.Haſcit᷑ autẽ in antiochia Armenia.⁊ co raſceni in partibo arabie ⁊ thurchie.⁊ plurimn naſcit᷑ in terra noſtra:⁊ eſt mala.⁊ credo q; diſ⸗ poſitio loci ? modus culture ⁊ ars in ſaciendo auxiliat᷑ vt ſit bona vel mala.¶ Modi autem oꝑationis eius ſunt qᷓttuoꝛ. Pꝛimus eſt vt ac⸗ cipiat᷑ radix eius poſtq; euellita terra:⁊ fiãt in⸗ ciſiones in eo q apparet ſuꝑ terrã ⁊ inuenit᷑.qð egredit᷑ poſt diẽ:⁊ eſt res ſicut gũmi.⁊ dimittit᷑ exiccari ⁊ conſeruat᷑.S ecundus eſt: extirpant poſt illud totaliter radices ⁊ incidunt ⁊ colligi tur lac eoꝛum fluens:⁊ decoquitur cũ facilitate ⁊ exiccat᷑ ſoli.⁊ fiunt inde foꝛme ⁊ ſigillantur et huius ſcamonee coloꝛ eſt ſubalbidus aut vani⸗ Tertius eſt:terunt᷑ adhuc radices poſt illud:⁊ extrahit᷑ ſuccus.⁊ ſit ſicut dicimꝰ ð decoctiõe ⁊ alijs.⁊ ſigillant alio ſigillo.nunc autẽ ſides ſi gilloꝛum perijt. Et hec ſcamonea eſt groſſa:mi⸗ gra ⁊ ponderoſa. Quartus eſt:teruntur floꝛes eius ⁊ ſtipites:⁊ extrahit᷑ ex eis ſuccus ⁊ fit ſimi⸗ liter. Et hec eſt ſcamonea nigra attinens viridi tati.⁊ eſt grauis odoꝛis.i¶ Electio. Melioꝛ ve ro eſt antiochena:⁊ armena eſt poſt hãc. Oue vero fit in partibus noſtris ⁊ in coꝛaſceni ẽ ma la pꝛoꝛſus. Et melioꝛ adhuc eſt que eſt pꝛime foꝛme:⁊ que elt ſecũde poſt pꝛimam.⁊ alie ſunt male: ⁊ deterioꝛ viridis. Adhuc autẽ qui lau⸗ dauerunt ſcamoneam in quinq; pꝛopꝛietattb⸗ laudauerunt eam. Pꝛima elt vt ſit in coloꝛe cl ra ſicut gũmi.⁊ pꝛopꝛie ſpecies eius pꝛima: aut ſubalbida:aut varia.Secunda vt ſi tangatur confractũ ceius cũ aqua vel ſaliua fiat ſicut lac:. Tertia vt ſit tenera multe facilitatis ad fran⸗ gendum ⁊ pulueriʒandũ. Quarta vt ſit ponde ris leuis.Quinta vt ſit odoꝛis pꝛopꝛij boni:nõ grauis. Remota vero ab his pꝛopꝛietatibus non eſt bona.¶ Conſeruatur auteʒ pen annos xx. ſed quanto anniquioꝛ tanto debilioꝛ. Cali⸗ de complexionis eſt in tertio gradu: et eitſicca in pꝛimo. Et eſt in ea de acuitate minus q; in planta ſua.Et credo ꝙ ars in faciendo ipſam frangit ex acuitate eius aliquid:et in ea eſt ama niudo.et ipſa quidem eſt abſterſiua:inciſiua ⁊ reſolutiua cũ attractiõe multa.cuius attractio extendit᷑ vſq; ad multũ remota.¶ Rectiſicatio Quattuoꝛ ſunt ei familiaria que in coꝛꝑe ma⸗ gnitudinem nocumentoꝛũ impꝛimunt.Eſt em̃ in ea ventoſitas moꝛdificatiua:⁊ faciens in ſto macho ſubuerſionẽ ⁊ nauſeam ⁊ eſtuationem laboꝛioſam. Secundũ:qꝛ inſunt ei caliditas ⁊ acuitas habilis inflamari.et pꝛopter hoc facit cadere in fe.⁊ ſitim:⁊ pꝛopꝛie quando inuenitur patientis pꝛeparatio.Lertiũ quoniã fit ꝑ ipſaʒ atcractio vehemens dilatatio oꝛificioꝛum ve⸗ narum: quia facit cadere in immoderatũ flu⸗ rvum:quoniã eſt in ceo ſeroſitas operans ad ex⸗ coꝛiat ionem viſcerum.quare generat doloꝛes acutos pungitiuos. et facit cadere in diſſinte⸗ rnam ⁊ tenaſmon. Quartum eſt pꝛopꝛietas et operatio ſua: quibus fit impꝛeſſio nocumenti in membꝛa que ſunt minere virtutum: ſicut coꝛ epar:ſtomachus:ct ſimilia eis. ¶ Aniliandũ igitur ex his cũ rebus quibuspꝛopꝛietate ⁊ vir tute nocumenta tollunt᷑ ſicut verbi gratia:ob⸗ uiamus ei quo pꝛimo dixi adiuuando: vt reſol uatur vapoꝛ eius turbidus ⁊ inflatiuus:faciẽs ſubuerſionem ⁊ laboꝛem.Et ad hoc auxiliatur nobis decoctio in pomo:digerit em ⁊ maturat et reſoluit ⁊ excludit vapoꝛes eius:⁊ aufert ſero litatem eius.Et miſceantur etiã in decoctione illius que ventoſitatem reſoluũt: ? carminant 3 Be Herbis. ⁊ adiuuant ad illud ſiut daucus pꝛopꝛie⁊ ga⸗ langa:⁊ ſemen feniculi ⁊ ſemen apij:ꝛ:ſimilia. ¶ Et dico ꝙ decoctio eius generalin::⁊ pᷣpara tio eius auferẽs plura ex nocumẽtis q̃ diximꝰ. Et obuiamus ei qð diximus in ſecũdo: miſcen do in decoctiõe eius aliqͥd vᷣtute refrigeratiuũ ⁊operãdo vt frangat᷑ acumen ⁊ inflãmatio eiꝰ Et ad h̊ auxiliat᷑ñ nobis decoctio eius cũ his q̃ extinguunt ⁊ leniunt:ſicut eſt muſcillago pſillij ⁊ aqua eius ⁊ cames pꝛunoꝝ:⁊ ſuccus roſarũ: ⁊aqua violaꝝ et viole recentes:⁊ inuolue ipſaʒ ante coctionẽ eius in oleo roſarũ: aut violato guferunt hboc nocumentum abea. ¶ Et ſuccus citonioꝛũ muſoꝝ ⁊ ſumach ⁊ ſpo⸗ dium faciũt ſimiliter. Et obuiamus ei qð dixi⸗ mus in tertio:miſcendo ei in decoctione q̃ ad/ luuãt virtutes membꝛoꝝ:⁊ auxiliant᷑ in aggre gatione ⁊ coꝛroboꝛatione partiũ laxarũ.⁊ ad hoc auxiliant᷑ nobis maxime res ſtipticitatem babẽtes:⁊ oĩa que auferunt ſuperſluitatẽ acu⸗ minis eis:⁊ remouent ſubtilitatẽ ⁊ virtutẽ pe netratiõis ipſius:ſicut eſt maſtix:citonia ⁊ ſuc cus eoꝝ.ſunt em̃ rectificatiuũ bonũ. Mirabo lani quoq; citrini ſunt mirabiles in hac opera⸗ tione ⁊ aloeſimiliter. (¶Et obuiamus ei qð diximus in quarto:mi⸗ .ſcendo res q̃ aggregant duas intentiões.Pꝛi⸗ ma eſt acquirere ei facilem egreſſum.⁊ h̊ cũ reb expellentibo cito audaciã eius:⁊ facientibo eã deſcendere.Et ad hoc auxiliat᷑ nobis admini⸗ ſtratio eius cũ rebo lubꝛiſicãtibo.ſicut eſt muſcil lago pſillij ⁊ carnes pꝛunoꝝ.Et ſciuiſti ꝙ com pꝛeſſiua citonia:⁊ maxime ſumpta poſt medici nam.⁊ pꝛopꝛie poſtq; incepit educerefeſtinare faciunt eius egreſſionem. (Etſciuiſti ꝙ aqua calida poſt medicinã traſ⸗ mutat audaciã ipſius.⁊ debilitat virtutẽ eius. ¶ Et dixit Rufus eis qui ſumpſerũt ſcamoneã de melioꝛib rebus:eſt ad expellendũ audaciã eius:vt poſi quattuoꝛ vel quinq; hoꝛas poſtẽ; ſumpſerunt eum pſilliũ cõquaſſatũ cũ aqua te pida aut oleo roſaꝝ.ſumãt ⁊ poſt hoꝛas duas eius infuſionem mirabolani tribue:ſic em̃ non timent᷑ nocumenta eius. Secunda eſt repꝛime re eius virtutẽ acutã ⁊ ſeroſitatẽ.?⁊ hocfacimus cũ auxilio rey bumidaꝝ ⁊ vnctuoſaꝝ: ſicut eſt ragantũ ⁊ oleũ roſaꝝ⁊ amigdalaꝝ.Et obuia mus ei qð diximꝰ in qnto: eſt iheſaurus to⸗ tius oꝑationis:⁊ illð eſt acqrere eibonitatẽ cũ medicinis mẽbꝛa ⁊ virtutes cõſoꝛtantibo.et ad boc auxiliant᷑ nobis medicĩe coꝛdiales frigide: ⁊ medicine ſtomatice.Et auxiliant᷑ nobis ars⁊ modus pꝛeparationis:ſicutiam diximus. ¶ Mocus rectiſicationis eius eſt m nanra uit Rufus decoquere ſcamoneam in cuonio poſt inuolutionẽ eius ⁊ reuolutionẽ fere ꝑ diem inoleo roſarũ aut violarũ aut amigda larũ.et poſt illud teratur faciliter: ⁊ voluatur ⁊ reuolua tur in ſcutella vitrea vſq; dum ſiccetur cũ infu⸗ ſione mirabolanoꝛum citrinoꝛum facta in ſuc co citonioꝛum.tunc fiunt ex eo trociſci quantiꝰ tate qua rte.ʒ.i.⁊ ſit doſis trociſcus vnus.ſolu tione em̃ educit abſq; moleſtia. Modus autẽ galius ſm eundẽ ſatis bonus. Decoquit᷑ ſcamo nea cũ pꝛioꝛi doctrina:adiungendo ei mirabo lanos citrinos ad quantitatem tertie partis ip ſius.deinde accipe ſemena niſi feniculi:daucia na.ʒ.ij. decoque cum ſucco citonioꝛũ cũ facilita te:⁊ cola et vtere deſiccatione ⁊ inuoluiione:ſi⸗ cut hic pꝛoximo diximꝰ. Inquit Rufus. Sit tua addere ⁊ minuere et mutare: ſᷣm qð exigit diſpoſitio. Inquit Balienꝰ. Miſcui ſcamoneã cũ ſextu plo ipſius manne:⁊ triplo eiusſucci roſaꝝ poſt bonitatẽ coctionis eius inpomo.Et inueni ex modis pꝛeparationis eius hunc modum ſatis laudabilem:emend antem plura ex nocumẽtis que timentur per ipſam. Et aliquando miſcui medicinas coꝛdiales.aliquando alia ſicut res exigebat. Inquit Hamech. Accipe duplũ eiꝰ floꝛum violaꝝ:⁊ medium põderis ipſius liqui⸗ ricie.⁊ inuolue in oleo roſarũ:⁊ ſac trociſcos.ʒ. .i.⁊ ſit doſis eoꝛum vnuios. Inquit Humay. Diſſoluatur cum oleo vio⸗ larum aut amigdalino et pauco maſticis.et ꝑ diem ⁊ diem agitet᷑ in ſole cum adminiſiratioe aqua roſaꝝ:in qua fuerit diſſolutũ bdelliũ ⁊ exic cet᷑ ⁊ decoquat᷑ incitonio. Poſt hoc cũ tertia parte mirabolanoꝝ citrinoꝛũ fiant trociſci. Et fit doſis.. Inquit Paulus.Zimʒiberꝛ piper longum ⁊ aniſum:admixta vecoctione iplius:⁊ pꝛopꝛie in pomo acetoſo aut pontico remouet noeumenta ipſius. ¶ Modus recuificationis ipſius ex inuentione noitra. Decoquant᷑ fruſtra eius inter amigda las tritas multas poſt pꝛeparationẽeoꝛũ inter ſolia ſepeliendo ea in cinere calido.⁊ poſt diem abiectis amigdalis diſſoluant᷑ in aqua citonio rum acetoſoꝛũ:in qua bulierit ſpica ⁊ aniſum. ⁊ ex ſpecicbus ⁊ ſeminibus redolentibo:⁊ deſic⸗ cetur. Deinde cũ pauco maſticis ⁊ bdellij de⸗ coquat᷑ in pomo citonio inuoluto in maſſla. Deinde fiãt trociſci vncia vna.Et ſit doſis rnũ Operatur em̃ ſine nocumento. ¶ ẽ Mogus alius pꝛeparationie pꝛedicte. Mi⸗ ſceatur quantum ipia eſt de ſumach.⁊ quanta parte eius deſpodio.⁊fiant inde trociſci ſicut pꝛioꝛes.ſunt em̃ vliimi. Diſſoluat᷑ ſcamonea cũ octuplo cuulmiue.⁊ cum pauco ſpicc donti Tractatus Volutionem eius inoleo roſaꝝ aut amigdaliõ. Et decoquat᷑ cum facilitate:cmendat᷑ em̃ a ſua malicia. Et ſciuiſti ꝙ aloe frangit malicias ei⸗ 2 mirabolani magniticant eam. Et decoctio eius in ſucco poꝛtulace: aut aqua ſeminis ipſi⸗ us auferunt plura ex nommentis ipſius. Et medicine coꝛdiales: aut ſtomance calide: aut frigide:ſᷣm ꝙ res exigitirangunt maliciã eius. Et opoꝛtet ꝙ fiat decoctio eins cum ſaclitate. Impetuolita s em̃ in decoctione addit inma⸗ ſiciam eius.Et iſta ſicut ſciuiſti de trituratione modicũ ſuſtinet.quapꝛopter in trituratione ip⸗ ſius non nimiũ inſiſtat. Ex rebus autẽ facien⸗ tibus facilem et velocem egreſſum eius a coꝛ poꝛe ſunt citonia qñ in confectionibus ⁊ electu arijs ſimul miſcentur: ⁊ ſimiliter mirabolani. Ipſi em̃ ſunt de cito eam deponentibus.Et ſi militer ſi ſupꝛa eam poſt ſpaciũ bibatur. Et ſa⸗ uiſti ꝙ aqua calida expellit maliciam eius: et aliqua aliaſimiliter ſicut diximus incanone. Solutione educit colerã cũ facilitate:⁊ at⸗ trabit eã a ſanguine ⁊ venis vehementer. et ei⸗ operatio eſt ſicut operatio furioli.Et ipla eſt inimica coꝛdi:ſtomacho ⁊ epati ⁊ inteſtinie.Et eſt exfacientibus nauſeam ⁊ conturbationem inviſceribus. ⁊ex iubuertentibus ea.⁊ facit ſi⸗ tim. ⁊ Ddebilitat appetitũ cibi. Et ex ea?⁊ mrra ⁊ oleo ⁊ ſucco agrelii ⁊ pauco apio fiũt trociſci. ⁊ cũ vino pontico:et pꝛopꝛie cum vuellis oui⁊ aceto foꝛti⸗ —=ð ¶ Sanat ſodam antiquam ⁊ frigid am:⁊ ꝓpꝛie emigraneã difficilem. Et ſi ponat᷑ ſupꝛa dentẽ remouet᷑ doloꝛ eius ⁊ coꝛroſio.Et ſiſuperſcco fulas: ⁊ pꝛopꝛie cũ ſuco apij dauci:delet eas. Et ſi fit linimentum ex vno eoꝝ cum ſucco ſi⸗ ſimbꝛij ⁊ aceto.ſed loco apij ponitur caſtoꝛeũ: ⁊ linit᷑ in poſterioꝛi parte capitis.⁊ eſt magnũ ſuuamentum ad ſubet ⁊ litargiam. Et quando ſcamonea ſupponit᷑ cum lana educit menſtma ⁊facit aboꝛſum.⁊ ipſa quidẽ curat moꝛſue ſcoꝛ pionis: pꝛopꝛie deſuꝑ linita cum ſucco mente: gut cum vino. Uitent aũt eius acceptionẽ qui calide ⁊ ſicce nature ſunt:eſt autẽ paratus ca⸗ gere in febꝛes.Hij autẽ qui ſumunt ipſam:ti⸗ meant eſtus et frigns:⁊ abhoꝛreant fructus:et pꝛopꝛiefrigidos:⁊ aquam veri frigoꝛis:⁊ ſom⸗ num pꝛolixum ſuper eam: ⁊ excitãtia ſuperbiã anim. Conſeruat᷑ autem ſcamonea per annos duodecim. Doſis eus eſt a granis qnq; vſq; Aad vuodecim. Capitulum. etllxx. A xiraga. Pandecta Saxifraga eſt herba ſimilis pimꝑpinelle.non differens S loſa:ſed ſaxifraga non habet pilos.Lñ verſus niſi in piloſitate:quia pimpinella eſt pi Pimpinella pilos:ſ. axifraga nonhabet vllos⸗ Hperationes. Paulus capi. ſaxifraga. Saxifraga calida eſtet ſicca in tertio grauu. ¶ Et valet contra ſiranguiriam:et vitiumlapi dis:et doloꝛem yliacum. Capitulum. ccicxx. Teorfiſagria.yſið. Stafiſa gria eſt her⸗ ba que habei folia quaſi vitis:⁊ caulei rectos emittit. ſemen babens in follicu⸗ lis vtrideac trigonium in modum ciceris aſpe rumfuſcum:intus album ⁊ amarum. Halcitur inlocis humidis. Operationes ¶ Draſcoꝛides. Stafiſagria quam lat ini pes⸗ diculariam vocant:naſciturin locis vmbꝛolis. Et ſum ſolia cius viti agreſti ſimilia: diuiſa e tatibꝰ effe De herbis ſciſſa tanq malua agreſtis. haſtas hñs lon⸗ gas erectas et nigras. Semen eſt ei ſimile yſa⸗ ciet floꝛes. Qð ſemẽ in viridioꝛibus folliculis eſt obtectuz. qñ teritur eſt nigrũ:interius albũ. guſtu viſcido et acri et calido. VBrana eius quindecim accepta cũ mulſa vo mitib excludunt pingueflegma.verũ hij qͥ ac/ ceperint mulſaʒ bibãt ⁊ deambulẽt. qm̃ offoca tionescitius pꝛeltant:et gulam ecaſperant. ¶ Zrita ⁊ bibita pediculos interficiũt:ſcabiẽ et pꝛuriginem tollunt.Cum aceto elixa ⁊ oꝛe re tenta facere poſſunt omnia ſupꝛadicta. ¶ Reuma gingiuis abſtinent.tumoꝛes faucũ ſpargũt. miſcent᷑ inmalaginatibo calidis. Se⸗ men tritũ ⁊ oleo mixtũ necare lendines ac pedi⸗ culos eſt maniteſtũ. Conueniens quoq; pꝛo⸗ batur in apo flegmatiſmo faciendo: vel aſperi ctis quos greci ſtigmata vocant: ob recoꝛpoꝛationem faciendam. ¶ Auicenna. Scalſiſagria eſt vuapal tana:cuius granũ eſt ſicut cicer nigrũ. Inter⸗ — tio gradu eſt calida et ſicca.⁊ eſt aduſtiua:coꝛ⸗ roſiua:acuta:acris. Interficit pediculos:⁊ pꝛo⸗ pꝛie cũ arſenico.⁊ confert alopicie antique lini ta. Eadẽ cũ arſenico vel ſola ponit᷑ ſuꝑ ſeabieʒ coꝛiationem:⁊ maſticat᷑ ad excrahendũ ex cere⸗ bꝛo flegma et humiditatem. Dð aſſa mon⸗ ¶ Ex ea quoq; in aceto cocta colluit᷑ os ad dᷣ tium doloꝛem et gingiue humiditatẽ. Preterea ſanat alcola cum melle:⁊ bibunt᷑ ex ea quinde⸗ cim grana cum mellicrate:factq; chimũ viſco⸗ ſum vomere. In eius m̃ bibitiõe timoꝛ eſt: qm̃ 4 Conſtantinus. Stafiſa gria in tertio gradu eſt calida et ſicca.habet acumen quo cumma⸗ ſtice vel olibano maſticata multum a flegmate . . grauatam alleuiat. ¶ Sargariſata quoq; caput de groſſo ⁊ viſco caput purgat. Linguamq; pꝛopter flegma ag ſo flegmate mundat. Cum aceto cocta dentiũ doloꝛem ac gingiuarũ putredinẽ curat. Ster nutatio de illa ⁊ nigella vtriſq; in aceto coctis iuuat in opilatione venarum yctericos.mixta vero cum auripigmento et oleo valet cõtra ſca biem ac pediculos. ¶ Pandecta capᷣ.cccxiij. Haberas arabice vel numbalas. grece pediculicida. latie ſtafiſagria vel pedicularia vel granũ capitis:vel paſſula montana:vel roſa regis. Serapion libꝛo aggrega.capi. Haberasſi ue habeltos:auct.Dya.Eſt planta habens fo lia ſimilia folijs vitis agreſtis incila ſicut folia malue agreſtis.et habet ramos longos. ¶ Halienus ſexto ſim. farma.ca. Stafiſagria ſimtranflationem arabicaʒ. Eſt acuta foꝛtiter multum. Et virtus eius eſt calida adurens et attrabit ⁊ abſtergit abſterſionefoꝛi. ¶ Auerrois quinto Colliget capi.de Stafi⸗ ſagria.Eſt calida ⁊ ſicca in tertio grauun. ¶ Auicenna libꝛo. ij. de Staliſagria. Eſt calis daet ſicca in tertio graðad. ¶ GSalienus. Faciu deſcendere a capi multum.Et conuenit cũ egritudinibo cũ quibj eleuat᷑ cutis.et conuenit ad pꝛuritum. Partici pat autem aduſtiue cuiuſdam virtutis. ¶ Dvyaſco. Grana quindecim accepta cũ mul ſa flegmata pinguia vomitibus excdudit. Ueꝝ hi qui mulſam acceperint aſlidue bibant et de⸗ ambulent:qꝛ offocationes citius pꝛeſtat:et gu⸗ lam aſperat.Trita et bibita pediculos necat. ¶ Auerrois.Quando maſticatur trahit ſteg⸗ ma et ſuccusſuus munditicat caput per nares Et electuarium cius valet ad moꝛbuʒ caducu et moꝛfeam:et menſtruaeducct. .— — Capitulum. ercexxij. „ . E — nus. Facu t te quãdo maſticatur:aut fit gargariſma cum ea:flegma A ISera. auc. Hal. Sindrichis Alitt res qꝗᷓ abſtergit.⁊ eſt in ea humiditas multta ct ipſa infrigidat paꝝ. et cũ hoc eſt in ea purua ſtipticitas.ec ꝓpter hãc cauſaʒ phibet generat onẽ apoſtematuũ.Et quidã noiant plantã q z· Egilops noie buius plãte.⁊ eſt planta ſilis huic Anguis dꝛaconislatine: greceſindri⸗ . chhio egilos:ara.demalachoem: Sera pio li. ag.ca.demalachoẽ aucto. Dya. Demgalachoem velſindrichis egilos.i.ſanguuis NVꝛacõis qui ſit ex arboꝛe q̃ eodẽ noĩe nücupeaett. ext eſt plãta hñs virgas vniuspalmiiõgas auut· prhlus:ſiles ſuſis in quibꝰ filat.ſuꝑ qᷓs ſunt folia parua ſimilia folijs coꝛiandri.quoꝝ coloꝛ ver⸗ git adrubedinẽ.⁊ babent viſcoſitatẽ ⁊ odoꝛem foꝛtem:nõ tũ malũ ſed pꝛopꝛiũ odoꝛẽ medicis gnarũ.Et in ſũmitatiboramoꝝ ſũt coꝛone ronruus Aeeꝛ floꝛes albiin pncipio natiuitatis coʒ. yn ine po ſiuntaurei· Falcitinteracuuug. Pperationes bis. In plãra iſita = 4 . „. Hlãte in oibo:miſiqꝛ iſta plata eſt ſupioꝛ in ſtipti cLitate ab ipᷣa.: ꝓpter hã c cauſaʒ ↄfert ſanguini xvylceribointeſtinoꝝ:⁊ fluxui mãſtruoꝝ ſuꝑfluo fſanguis dꝛaconis dictus.⁊ eſt rubeꝰ foꝛtis ru· becinis.⁊ ſapoꝛ eiꝰ eſt ſtipticus.⁊ virtꝰ ei eſta·⸗ ingidat ⁊ deſiccat in. ii. gdu. vñ ↄglutiat vul⸗ 4* . —— 1 . . —D . 4 4 ‚——— . — . W . . ðD . . nera q fiũt a pcuſſione.? kert fluxui ſanguis R⸗ vlceriba ĩteſtinoꝝ.i¶ Et idẽauc.Dya. Jita plã ta q terit᷑ bñꝛ ponit᷑ ſuꝑ vlcera cũ ſanguĩe ſuo oglutinat ea: ⁊ ꝓhibet apᷣationẽ eoꝝ. ⁊ ſcindit filuxũ ſanguinis mẽſtrui. ¶ Et ſit eucatiſma ex decoctiõe eius:in q̃ ſedet mulieres.⁊ abſcindit fluxum humiditatũ antiquarũ matricis.¶ Et bibit᷑ ex decoctione eius ad vlcera inteſtinoꝛũ. etcontert inciſionibus carnis:⁊ incarnat ea. ¶ Et qñ fit ſuppoſitoꝛiũ cũ eo ſtringit ventrẽ:et oꝛtat ſtomachũ interiꝰ ſumptus⁊ exteriꝰpo anguis dꝛaconisfri.⁊ ſic.eſt ↄplexio⸗ nis in tertio qdu. Eſt aũt eligendus qͥ interius eſt clarus ſicut miniũ. Sophiſticat᷑ quandoq; coum puluere minij:et cũ alio ſucco indurato. ¶ Cõtra fluxũ ſanguĩs e naribo imponat pul⸗ nis ex eo:⁊ fricent᷑ nares vt puluis adbereat ru⸗ pture venaꝝ. iat etiã ſinapiſma ex eo ⁊ albumi ne oni ⁊ aqua roſaꝝ circa frontem ⁊ timpoꝛa. ¶ ¶ Cõtra emoptoicã paſſionẽ vitio ſpũaliũ te⸗ neat᷑ puluis eiꝰ⁊ gũmi arabici ↄſectus ex aq̃ ro ſaꝝ inſuſiõis dꝛagãti:⁊ patiẽs poſtea trãſgluti⸗ at. Sivo ſiatvitio nutritiuoꝝ det᷑ cũ ſucco plã taginis. ¶ Idẽ. Fit vſus ) diſſinteria:ſi fiat vi⸗ tio ſuperioꝝ.ſi vitio inferioꝝ initiat᷑ ꝑ criſtere cũ ſucco plãta ginis ⁊ aqua oꝛ.i¶ S uppoſitoꝛui lactũ ex eo ⁊ ſucco ſanguinarie valet cõtra ma tricis fiuxum: ⁊ ↄtra fluxũ ſanguinis nanum. „ O n ½ ₰ 77 Capitulum. ccccxxiij Arcocolla.grece.arabice anʒaros.la⸗ rine vᷣo amaruta. Sera.li.aggre.capi. Anmaros.auc.Dyaſ.Eſt gũmi arboꝛis ſpinoſe que naſcit᷑ in terra Paras qð ſimilatur olibano ⁊ ſunt parua fruſta.⁊ coloꝛ eius eſt ſub rufus ⁊ amari ſapoꝛis.Et melioꝛ ex ea eſt que cito frangitur ⁊ deſiccat ſine moꝛdicatione.et in ſapoꝛe eius eſt amaritudo.⁊ eſt calida ⁊ ſicca inpꝛimo gradu. Unde vintuseſt que glutinat: et abſtergit:⁊ maturat:⁊ reſoluit:⁊ incarnat:et aperit apoſtemata qᷓ fiunt a percuſſione.¶ Ha⸗ lienus.viij.ſim.far.ca.de ſarcocolla. Sarco⸗ colla eſt lachꝛyma arboꝛis ex Perſia.mixtam habens virtutẽ. Et emplaſtica quada ſubſtan⸗ tia:: modicum ſtiptica.vnde immoꝛdaciter ſic cat:⁊ ꝓpterea vulnera poteſt conſolidare. ODperationes ¶ Oxaſcoꝛides. S arcocolla habet virtutem cõglutin atiuam vulnerũ.et abſeindit bumidi⸗ tates que veniunt ad oculum ⁊ coꝛrodit carneʒ coꝛruptam que eſt in vlceribus:⁊ habet virtu⸗ trem in obtalmia cum ponitur. Etpꝛopꝛietateſ eius eſt expellere lippitudines ab oculo plus alijs medicinis.maxime quando adminiſtatur cum amilo ⁊ zuccaro allbbſo. „. ¶ Et idem auc..Atabari. Reſtaurat fractura ⁊incarnat vlcera.⁊ muudiſicat vlcera cũ melle ⁊ eñ miſcetur cũ albumine oui:aut cumlaete et veliccatur. ⁊ poſtea teratur ⁊ cibꝛat᷑ ⁊ in pul⸗ uere adminiſtrat᷑:cõfert obtalmie.⁊ purgat ſle⸗ gma viſcoſum. Et doſis eius eſt quãdo miſcet᷑ cum alijs medicinio in decoqiõe.a.ʒ..vſq; ad vnam.⁊ipſa non ponatur ſola pꝛopter malici⸗ ameiusmagnam. “ ¶ Et idem auctoꝛ. Habix. Sarcocolla acuta multum perfoꝛatiua.comedit carnes vlcerum: ⁊ babet in cura obtalmie pꝛopꝛietatem magnã cxvirtutem magnam:et vinutem potentem: et auferr lippitudinem oculoꝛum: quando babẽt obtalmiam.quod quidem non facit ita aliqua mrmDmegdicina.⁊ maxime quando miſcetur cũ ami⸗ lo et zucc aro albo. l ¶ Et potioeius ad laxandum ventreʒ. Habet pꝛopꝛietatem iuuandi oculum et ventrem.? ꝓ⸗ pꝛie ad purgandum flegma groſſim quod eſt aggregatum in iuncrturis et inteſtinis ⁊ in ſcia etin geniculis.expellit ioAſum cum foꝛtitudine. et cum aliquantulo coloꝛe:⁊ iuuat medicinas alias ad exeundum ex coꝛpoꝛe.Et ſoꝛtaſſe vul⸗ nerabit oculmn ad inteſtina.et excoꝛiabit ea.⁊ inducit tenaſmonem pꝛopter ſuam acuitratem. E ¶ Et ſi ipſa datur in potu alidu lola:aut cum aliqua medicina.⁊ fuerit ille etatis complete in ducit cicaluicium. ⁊ facit cadere capillos om̃ei de capite ſuo.Ett ſi fuerit iuuenis fit n hot mo⸗ ra.Et ſifuerit ſenex:facit illud citiꝰ. Et melioꝛ ex illa eſt que teriturfaciliter.que eſt albidioꝛ⁊ in maioꝛibusfruſtie.Et qñ ſit cum oleo denu ubus:quia oleum nucis frangit acuitatẽ eius. et pꝛopter hoc non habet ipſa facere id qd dixi mus in coꝛroſione:pꝛopterea quia oleum pꝛo⸗ hibet eam adherere. ⁊ caliditas nucis frangit plurimum acuitatis que eit in a, ¶ Sedſipꝛeparas eam cũ oleo amigdalaruʒ pone de co duplũ aut triplu põderis d ipᷣo oleo ſi vis ipſam ponere in aliqͥbus pillulis. Sed ſi voluens ipſam adhibereſolam ſine aliqua cõ⸗ mixtione alterius medicine:pone plus ponde re eius de olro.⁊ pone de oleo de kerua quãti⸗ tatẽ qua poſſit diſſolin ſolũ: ⁊ poſtea miſce cũ alijs medicinis:⁊ cũ oleo de kerua erit ſenibus couenientioꝛ. Juuenibus autẽ non eſt conue⸗ niens cum eo:quia caloꝛ nature iuuentutie no fert caloꝛem olei de kerua. ¶ Et quãtitas doſis eius ſimplicis poſtq; pꝛe parat᷑ ſicut diximus eſt põdus aureivniꝰ vſq; adpondus.ʒ.iij⁊ quartã. Et melioꝛes medicie que cõueniũtin admixtione eius ſunt ſerapinũ ⁊ mirabolani:⁊ turbit ⁊ aloe ⁊ armoniacum⁊ bdeilium iudaicum:⁊ ſemen apij ⁊ ameos:⁊ ſi⸗ milia hoꝛum ex mediciniie. ¶ Paulus capitulo de Sarcocolla:Sarco⸗ colla calida eit ⁊ ſicca in ſertio gradu. Empla ſtrumfactũ ex ea ⁊ albumine oui ſuper timpoꝛa valet ad fluxum ſanguinis a nartbus. ¶ Puluio eius cũ aqua roſaꝝ ↄficiai ⁊ ſole exic cetur:⁊ iteꝝ cũ aqua roſaꝝ ponat᷑ ĩ oculo.quia maculã conſumit ⁊ oculũ clariſicat.Contrate naſmonem fumus eius per inferioꝛa receptus emboto impoſita valer. ¶ Gulcaſim libꝛo qͥ dꝛ S emitoꝛ tranſlato a ſinone de Janua.Foꝛma nutnendiſarcocollã in lacte. Accipe de ſarcocolla bona alba groſ⸗ ſa:⁊ pone ĩ vaſe vitreo amplioꝛis oꝛiſicij c mul ge ſuꝑ eaʒ lac aſine in qᷓntitate pauca ne infun datur in eo ⁊ liquefiat:ſed remaneatſic.⁊ pone ſubito ĩ ſole vt cito deſiccet᷑.⁊ qñ eritſicca opoꝛ tet vt iteꝝ mulgas ſᷣm q̃nnitatẽ quã dixi:⁊ ſem⸗ per caueas ne cooperias eam lacte:ne aceſcat iac anteq;ᷓ deſiccet᷑ ⁊ deſtruat᷑.⁊ fac ita quater vel quinquies.⁊ cũ hoc feceris:ſicca bene ⁊ cõ⸗ ſerua. ⁊ ſi nõ habes lac aſine paratum:fac cum lacte mulieris:quia eſt melius. ¶ Auiceñ. Sarcocolla eſt arboꝛis ſpinoſe gũ⸗ ma in qua eit amaritudo:⁊ bona eſtlla quead citrinitatem declinat ſimilis olbano. ¶ Et dicut quidã ꝙ eſt calida in ſecundo:ſicca A Inpꝛimo. Eſt aute glutinatiua :r ideo conſolt⸗ gat er carnem creat. Aalet etiam ad aurem ſa⸗ nioſam. Confert obtalmie.: ꝓpꝛie lipitudinis Auxui oculi.pꝛopꝛie cum lacte alſie. ¶ Platearius. Sarcocolla eſtin ſecundo gra du calida ⁊ ſicca.Et eſt gůma cuiuſdam arbo⸗ ris ex partibus tranſmarinis. Huius generis alia eſt puluerem redacta:quefacile ex alten⸗ us pulueris admixtione etiam ſophiſticatur. Alia vero groſſa reperitur.diu ſeruatur et glu tinoſitate quam habet. Ineſt ei virtns con⸗ ſtringendi ⁊ conſolidandi.Eligẽda eſt illa que alba eſt: aut ſubalbida:aut gũmoſa.que in ma ioꝛi quantitate reperitur. Reducta in puluerẽ. non valet. us yreoon. ¶ Paulus capitulo de ſpamilafetida. Succus eius eradicat moꝛteam albam ſifiat vnguentũ & puluere eus ⁊ fuluereſtaphiſagrieflmule ⁊hermodactili:⁊ deattramẽeto cõbuſto in olla rudi cũ aceto ⁊ axungia poꝛcina vetuſta.et in⸗ 4 Operationes. — . Capitulum. dxv. NEbeſten. Ppandecta capitulo Sexci; icſimotrlceſimo ſeptimo. Sebeſten las SEune. Brece Machalomagiata. Ara⸗ bicefaulis ſebeſten. Et in lingua Perſica voca tur mammilla canis. Unde. Sebeſten mam⸗⸗ miülla canis fert Perſica lingua. ¶ Serapion libꝛo aggꝛegatoꝛis capitulo Faulis. Sebeſtẽ. Aboauſemochiata ſunt nomina iſtius arbo⸗- ris fructiſicantes fructus dulces:nominãt eos gentes faulis ſebeſten. ¶ Et idem auctoꝛitate ylſaac. Jeneram mochiata eſt rotbin Arabis. cet eſt arbuſtum altum ſuperterram ſicuthaſta habens coꝛticem cuius coloꝛ vergit ad viridita tem.et habet ſolia magna rotunda.et habetra cemos:quoꝛum ſapoꝛ eſt dulcis:et vua eius magnitudinis nucicule que poſtea glauceſcit. cum maturatur.Et habet interius viſcoſitatẽ albam.et granum qnod eſt ſicut granum oli⸗ ue.Hic fructus colligitur et exſiccatur donec paſſus ſit.⁊ eſt illud quo vnimur in medicina.? eſt medicamen mediumin complexione ſua in calido et frigioco. ngatur ter in die. ꝛ cooperiatur cij folio calg erati aanteging. e. n Dperationes. ¶ yſaac auctoꝛ.vbiſupꝛa.Sebeſten laxat vẽ⸗ trem febꝛicitantium.conſert cuſſi que eſt a cali⸗ ditate et ſiccitate.⁊ lenit pectus.et ſedat catar⸗ ruʒ calidũ ſtipticum pꝛopter eius bumiditatẽ. ¶ Et contert ardoꝛi vꝛine que fit pꝛopter moꝛ⸗ dicationem colere in veſica ⁊ in renibus.⁊ expel lit vermes inteſtinoꝛum:quia adherent ei pꝛo⸗ pter dulcedinem ſuaui. Capitulum. ccccxxvf. Emen lumbꝛicoꝛũ latine. Orece Alba⸗ Eca. Kanbel id eſt ſemen lumbꝛicoꝛũ Aſ ſimilatur em̃ arene.et aſcẽdit ſuper ipſum glau cedo.⁊ eſt in ſubſtantia eius ſtipticitas ſoꝛtis. et expellit aſcarides. Poperationes ¶ Sera. auc. Almãſoꝛis. Kanbel vel kanabel id eſt ſemẽ lũbꝛicoꝛũ.eſt calide cõplexionis ⁊ ex pellit aſcarides ⁊ cadit ſuꝑ terrã albã.⁊ nõ ſe⸗ minat. Et eſt vna de rebo que cadit de celo. ¶Etidem auc. Aluiſmen. Kanbel eſt res in qᷓ eit gaucedo.ſolidantur cum ea olle qñ frangu tur. ⁊ dicitur ꝙ reperitur ſuꝑ terram in coꝛaſce⸗ ni poſtẽ; pluit:et colligitur tunc. Et quando bibit expellit lumbꝛicos et aſca⸗⸗ rides.et laxat ventrem. lſan. Arabice Kanbel. Serapion li.ag ¶Auicema. lib ij cap. kanbel. Kanbel calidũ D elt in tertio gradu. Et eſt ſemẽ arenoſum quod cooperit rubedo que ẽ minoꝛ rubed ini lapidis in felle bouis reperti.⁊ in ipſo eſt ſtiptictas ve hemens:interficit vermes et aſcarides:ci expel⸗ Capitulum. cxvij. Ene arabice grece ⁊ latne.S erapion libꝛo aggre.capit.ſene. Sene quãdo deſiccatur reponitur.Etipſum hahet vaginas oblongas in quibus ſunt ſemina o· dinate diſtincta.⁊ ille vagine habent pediculũ ſubtilem.que adherent ramulis:⁊ quando agi Hperationes tantur vagine a vento cadunt:et paſtoꝛes col⸗ ligunt eas. ¶ Serapion auc. Habix. Cirtus eius eſt ca/ lida et ſicca:tamen pauce caliditatis et ſiccitat,ʒ eius eſt pꝛope caliditatem ipſius:⁊ habet virꝰ tutem magnaʒ quando peruenit ad ſtomachũ purgandi melancoliaʒ ⁊ coleram. Et foꝛtificat ſubſtantiam coꝛdis qua ndo miſcenturcun eo medicine quas dixiiuuare ſicut viola:et pono decoctionis plus confert q; ipſum truum. Et doſis ſicci triti eius ẽ a..iet in decoctlone.ʒ.cx. niij m debet in qu ãtitate vniua:3.Cum aüt cũ alijs culi acſene cum ʒuccaro. ? niaʒime contra vi⸗ tium ſpleni. herbe vis frigida dicitur eſſe. In mecicinati?⸗ —4 *; . * . E* .: ð . . ¶Et idem auctoꝛitate Raſie. Sene: fwumus terre purgant bumoꝛes aduſtos. ⁊ confert ſca biei ⁊ pꝛuritui. . quã vocãt Perſe alʒzemer. Et inuenit᷑ ex eo do meſticum ⁊ ſlueſtre. Et melioꝛ pars plante eſt folliculus:deinde folia.Et melioꝛ folliculus eit cuius coloꝛ declinat ad viriditatẽ ⁊ ſubnigredi nem quand. ⁊in quo eſt de amaritudine res modica ⁊ ſtipticitate:⁊ qui eſt magis completꝰ ⁊ in quo ſunt ſemina ampla ⁊ compꝛeſſa. Sub albidus aũt nõ eſt bonus ⁊ incõpletus. Simi liter ⁊ folia ſunt melioꝛa viridia.ſubalbida vero ⁊tenuia ſunt bona.⁊ antiquũ ex eo eſt ſine ſpi⸗ ritu: ⁊ ſtipites eius ſunt inutiles. Eſt calida in pꝛincipio ſecũdi: ſicca in pꝛimo.⁊ ſolia ſunt in pꝛimo calida.Et eſt abſterſiuũ:mundificatiuũ conuenienter ⁊ reſolutiuũ. Debilis eſt ⁊ tarde ſolutionis.⁊ debilitat ſtomachum. DXonſoꝛtat᷑ cum rebus acutis ſicutʒinʒiber: ſal gemma:⁊ medicine coꝛdiales ⁊ ſtomatice cum eco felicitant opus cius:· ¶ Et Galenus. Cum iure galloꝛũ aut carniũ ſoluit ſine moleſtia:⁊ ſi inſundat᷑ in aqua caſei cũ ſpica:deinde coquat᷑ parum:eſt medicamen bonum. Solutione educit em̃ cu facilitate me lancoliam ⁊ colcram aduſtã.⁊ mundificat cere bꝛum coꝛ ⁊ cpar ⁊ ſplenem:⁊ membꝛa ſenſuum: et pulmonem.⁊ confertegritudinibus eoꝛum.⁊ aperi opilationes viſcerũ.⁊ conſeruat vtentẽ ipſo iniuuentute:⁊ generat gandum.Cauſam aut ein triſticie amputt. ¶ Et ponunt᷑ folia eius in lauacris ad caput:⁊ pꝛopꝛia cũ comomilla.Conſoꝛtat cerebꝛum⁊ neruoc.⁊ ſᷣin omnem modũ adminiſtrationis eius addit in viſum:⁊ coꝛroboꝛat auditum. ¶ Et eſt medicina bona febꝛium melancoliam et anciquarum. Dolis eius infuſi potio eſt ab Aaureis ij.vſq; ad.ii. ¶ Platearius. Sene eſt berba calida ſicca qᷓ in tranſmarinis partibusnaſcit: maxime circa habiloniam ⁊ in Arabia.vel in confinio babi⸗ lonie ⁊ar abie.olia tantummodo competunt vſui medicine:per annos decemſeruatur. ¶ Et virtutem babet diſſoluendi attrahendiet purgãdi flegma pꝛincipaliter melancoliã. Sʒ per ſe datur pꝛincipaliter in decoctione po in quantitate medie vel tcrtie partis. quartanam: emoꝛroidas.contra vitium ſple⸗ nis ⁊ cpatis ⁊ ſincopim:epilcntiam. ¶ Ad idem quoq; valet ſrupus ex ſucco feni⸗ ¶Johan. MWelſue. Sene eſt folliculus plante ſuperius Dictum eſt de N. J₰ 4 . . . . * . * . 7 . . .* Capitulum. ccccxxviij. ¶Enecion.yſi.li.ethimol. Senecion ðꝛ co ꝙ vere pꝛimo ſeneſcat.vnde et eam lariniſenetionem vocant. Bre⸗ cioꝛiganon.FNaſcitur ꝑmaceriae. OPhperationes ¶ Pya. Senecion naſcit intectꝭ ⁊ inpeirl.⁊ bʒ ſolia viridia ⁊ denla:tyrſum ſubtufum.⁊ in eiꝰ ſũmitate capitella in modũ viticelle:vres habʒ ſtringetes:eadẽq; facientes que: plantago. ¶ Cũ accto cathaplaſmata valet ad neruoꝝ in ciſiones:cũ vino autẽ dulci teſticuloꝝ infläma⸗/ tion em tollit. JFolia em̃ eius frigida ſunt. poſita vuinera ſanat etiã recentia. Stomachi q̊ʒ ⁊ p’dum lumboꝝ ⁊ toxarum aiq; neruo:ꝛum doloꝛem tollit. ad podogrametiam tuſa ⁊ im⸗ „ poſita eque pedibus pꝛoticit. =ð Actoꝛ. Senecio dicitur et carduus bene⸗ dictus:ſicut inſynonomis legi:ur. Aliud eſt ſe nacio:videlicet Haſturcium aquaticum.deq̃ ¶ Wacrr. Oꝛigeon greci:nos ſenecio vocita⸗ mus. quod ſimilis canis videacur floꝛe caxil⸗ his. Naſcit᷑ in muns:in oꝛtis ⁊ iegulatis.Illius ¶Ex berbano. Senecia tuſa cũ arungia: im C. xradx non ponit᷑ vſu. Yoꝛeo cũ folijs tundens in fundito vini. Per modicum dulcis:et ſic te⸗ pefacta tumoꝛi. Necſimul apponas ani vel te⸗ V Srpillũ.yſið.Serpillus dicit᷑ co q ra aices eius longe ſerpant.Eadem ⁊ ma tris animola dicit᷑ eo ꝙ menſtrua mo ueat. Palladius li.ij. Menſe martio ſerpillũ plantis aliquod ſemine ſeritur:ſed vetuſta me⸗ lioꝛ.latius frondebit:ſed iuxta piſcinã vel lacu nivel putei margines conſerat᷑.Pli.li.xx.Ser⸗ pillũ a ſerpendo putãt dictũ:qð inſuueſtri eue/ nit:maxime in petris. Satiuũ nõ ſerpit:ſed ad palmi altitudinẽ increſcit.pinguis volunta:iũ in candidioꝛibo folijs ⁊ ra mis effſicax eſt aduerꝰ ſus ſerpentes macime ſcolopendras terreſtree atq; marinas. Idẽ Pli.ca. de ſerpillo. Serpil lum idem eſt qð herpillũ.Qnq; ſumit᷑ ppoligo ma:vt in Alexandro de doloꝛe capitis excau⸗ ſa calida. Et dicit ſerpillũ qꝛ ſuper terrã ſerpit. Et eſt aliud ſilueſtre:aliud domeſticum. Do⸗ meſticũ ramos diffundit ſuꝑ terrã. Silueſtre inlongum creſcit ⁊ altũ. Pandecta capi,dlxxi. Huumir arabice vel meſtratir miſeri.grece ſer⸗ pulum vl herpillum, latine ſerapullu. S era⸗ Capitulum. ccccxxix. Dyyalſco. Eſt de eo domeſticũ et ſilueſtre. ſed domeſtica eſt plama inclinata ſuper faciẽ ter⸗ re iacens. et quod de ea tangit teram: infigit interra radices.et habet folia ⁊ ramos ſimilia folijs ⁊ ramis oꝛigani: niſi quia ſunt albioꝛes: ⁊ in odoꝛe ſuo eſt aliquantulum exodoꝛemaio rane.et vtunur ea multa in cibis.⁊nominant eam multi arclas ⁊ arclanem. Sed ſilueſtre ex to nominat᷑ ragis q noninclinatur ſicut aliud ſupꝛa terram in oꝛtu ſuommo ſtat erectum et Pabet ramos ſubtiles lignoſos:adco ꝙ; poſſu⸗ mus facere ex eis licinia ad lumẽ accendendũ: ⁊ ramuli ſunt longi circa palmum pleni:folis rute ſimilidus.niſi quia ſunt ſtrictioꝛa ⁊ londio ra ⁊ durioꝛa ſolijs ite.⁊ floꝛea acuti ſapoꝛis ? ogo:is boni per ſingulas ramos diſtinctos. Cuius coloꝛ eſt in ſummitate eius purpureus. Et habet radices in quibus nõ eſt iuuamentũ. foꝛtius et calidius domeſtico: et admiſcetur in medicinis. Et eſt alia ſpecies agreſtis vel ſilue⸗ ſtris:⁊ eſt ſinnabarion. Naſcitur in locis habi tabilibus ⁊ domeſticis.et ceſt ſimilis mente:niſi quia ſunt eiſolia latioꝛa q mete ⁊ melioꝛẽ odo rem habentia. Et idem auctoꝛitate DHalieni.· Subſtantia eius eſt ſubtilis que calcfacit et Deſiccat in tertio graddd. „ Operationes ¶ Dyaſcoꝛides ca. ve Serpillo:ſiue vt latinmn dicunt cicer erraticũ. Herba eſt humilis ⁊ ſu⸗ terram repens cũ folijs atq; ramis oꝛigano ſiꝰ milibus: albidioꝛibus tamen: ſamſuci odoꝛem ſingentibus. Et eius ſpecies ſunt due. Cna o.) tualis ſiue vſualis:que ĩ campis lapidoſis cre⸗ ſcit. Alia agreſtis: que non per terrã ſerpit: ſed recta atq; ſtipitis poſitione erigitur cũ ramu⸗ lis tenuibus atq; hoꝛrẽtibus in longitudinebi?⸗ palmici lolis paruis rute ſimilib:ſed angu ſlioꝛibus ⁊ longioꝛibo.cuiꝰ haſtaſimilis eſt far mento.loꝛem odoꝛẽ ſuauẽ hobens in om nilbꝰ virgis conſtitutũ:⁊ in ſummitate purpureã et linguã remoꝛ dentẽ: et guſiu viſcidum. Radix eius inutilis eſt. naſcit᷑ in locis ſaxoſis.Eſt auic vchementio: et calidioꝛ ea que eſit vſualis. que e. uerſarumſpecierũ. ⁊vna eſt debilioꝛ:alia eſt ca ideo accepit nomen herpillu: qd greci bei pete repere dicunt:quia ambulat. Nam fructus hu ius plurimum ambulat fruct ficano. N Auicen. li. ij. ca. meicatramelir. Meſcatra/ meſir ſiue meſcarraſir eſt:cnius ſtipites ſunt ſi⸗ in pꝛincipio cibi ſapo: plurimꝰ neq; odoꝛ.De⸗ inde ſuc cdunt amanitudo ⁊ acuitas.et elt di⸗ pion lib:o aggregatoꝛis capi. Fumir. auctoꝛi, ida et ſicca pꝛoueniens ad tertium. Trattatus San aacro. Draſo & erpiũlũ pꝛonocat menſtrua quando ſumitur in potu:⁊ vꝛinã. Et contert toꝛtionibus ventris ⁊ attritionibo mui culoꝛũ ⁊ ſummitatum coꝛũ.et apoſtematibus epatis calidis.⁊ eſt bonum contra nocumẽta cum eo ſuper moꝛfum. ——— ¶ Et qñ coquit᷑ cũ aceto:⁊ admiſcetei oleũ ro⸗ venenoꝛũ:quando bibitur. Et fit emplaſttum ſaxꝝ.⁊ pijcit᷑ ſuꝑ caput ſedat ſodã.⁊ eſt ↄvueniẽs ꝓpꝛie litargie et carabito.Et qñ ſumit᷑ in potu ¶ Et idẽ aucto.Gali. Semeneius eſt ſimiliter calefactiuũ.et ideo quidã exhibent illud inpo⸗ tu habentibus ſyncopim ⁊ toꝛtiones in vino. ¶ Et idẽ aucto.Dyaſ.Habet virtutẽ calefacti uã qñ ſemen eius bibit᷑ cũ vino.⁊ ↄfert diſt illa⸗ tionivꝛine ⁊ lapidi:ect toꝛtionibi vẽtris ⁊ ſinco⸗ pi. Et fit emplaſtrũ cũ eo ad puncturã apum.⁊ quando ſumit᷑ inpotu ſedat vomitum. ¶ Et idem aucto. Aben meſuay. Aperit opila tiones viarum:et habet virtutem confoꝛtandi — H¶ Dxyaſco. Clirtutẽ habet oſtrictiuã ſiue redar guentem.menſtruis imperat:vꝛinaʒ pꝛouocat curat:tumoꝛem capitis compeſcit. Moꝛſibus venenatis occurrit. bibitum et impoſitũ id pꝛe⸗ ſtat. Doloꝛem eapitie cũ accto cocto: oleo ro⸗ ſarum addito compeſcit. maxime litargicis et freneticis adhibitus pꝛodeſt. Nauſeam pꝛouo gceto vaiiis. ¶ Balie.vi.ſim.fat.ca.de Serpillo: nominat iplum multiſuſubat. Sapoꝛ eiꝰ eſtfoꝛtiter acu cat. Item emptoicis meden dicicur. z.iiij. cum tus.ei virtus eius eſt calida ſubtiltatiua ⁊ reſo⸗ ¶ Auicenna. Qñ paſcũt eũ pecudes facit emul⸗ gere ſanguinem:et excuſat a calamenro.immo tes viſcoſas a pectoꝛe et pulmone. Syrupus eius conſert conturbationi ⁊ nauſee.pꝛouocat menſtruafoꝛtiter et vwina. ¶ Platearius.S erpillũ eſt ca.et ſic. Et eſt ou plex. Domeſtici ramos ſuꝑ terrã effundi. Sil uaticũ in longũ creſcit et in altũ.Folia ⁊ floꝛes eius medicine competunt. valet contra frigidũ chi et doloꝛem er ventoſitate. reuma. contra tuſſin. contra frigiditatẽ ſtoma ¶ Ex herbario. Serpillũ qdð in mõtib ſaxoſis naſcit᷑ efficacius eſt ad medicinã. Huius tunſi ⁊ ſiccati puluiscũ aqua calida potatꝰmẽſtrua mouet:vꝛinam pꝛouocat:toꝛtiones viſcerum ⁊ toꝛmentoꝝ ruptiones ſanat.I dem valet ad ca pitis doloꝛem:et ad ſerpentiumictus. ¶ Macer. Serpillu veteres dixcrut q q̃ſi ſer⸗ ; pat. Tene vicinius:huic feruida ſiccaq; vis eſt Acri cu vino tritũ contundis oliuo. Cui roſa dat nomen:hoc vnguine perline frontẽ. Egro ti capitis ſolet hbocſedare doloꝛem. Fidoꝛ cõ⸗ bulti ſerpentes effugationes. N Erapinũ latineet grece. Sachabene MBSachabenez ſiue Sachabengi auc. Dyaſcoꝛidis.Eſt gummicuiuſqã plamte:limi lis galbano in figura ſua.Et eſt vna exſpecie⸗ bus ferule:ſicut apparet in capi. Jerula. Meliꝰ autem ex eo eſt clarum: exterius rubeum ⁊ inte nide:et odoꝛem galbaini. V Operationes ¶ Serapion auctoꝛitate Dyaſc. Conſert voꝛ loꝛipectoꝛis:et attritioni lacertoꝝ.et tuſſi anti que.et aufert ſuperſluitates Goſſas aun ſunti pulmone. et curat epilenticos ⁊ ſpaſmũ:cũ fa⸗ cit declinare caput ad poſterioꝛa. et valet do⸗ nus album. Odoꝛ eius eſt inter odoꝛem aſeſe⸗ — loꝛi ſplenis et paraliſi. ¶ Et illi qͥ amiſit ſenſuʒ ⁊ motũ alicuius mebꝛi cauſa fnigiditatis: que accidit neruis ⁊ cuſto⸗ du coꝛpꝰ afnigoꝛe.maxume vᷣo a fngoꝛeſebꝛiũ. M 8 üD n HO 7* periodicax. ⁊ ſit cum eo ĩnunctio in doloꝛibus magnis et confert.Et quãdo bibit᷑ cũ ydromel lepꝛouocat menſtrua. ⁊ interficit fetum. ¶ Et q bibit᷑ cũ vino ↄſert moꝛſibovenenatis ⁊ qñ odoꝛat᷑ confert ſuffocationimatricis. ¶ Et qñ linit᷑ cũaceto ſuꝑ cicatrices attenuat eas.ct ipſum abſiergit veſtigia vlcerũ oculoꝝ: ¶ Etconfert obſcuritati viſus ⁊ aque q̃ deſcẽ⸗ dit ad oculum.et pꝛobibetam. ¶ Et diſſoluit᷑ ſicut diſſoluit aq̃ cũ amigdalis amaris vt ruta:aut pane calido.⁊ ſic admini⸗ ſtrat᷑ ad ea qᷓ diximꝰ.⁊ ẽ ↄriũ venenis moꝛtifer?z ¶ Et aliqua ndo teritur cum aceto:et lini᷑ ſuꝑ oꝛdeolum:⁊ aufert ipſum. ¶ Et ↄfert colerice.⁊ qñ ſumit᷑ in potu:aut fit cum eo criſtere:purgat flegma groſſuʒ qð ẽ in iũcturis.⁊ mollit ventrẽ mollilicatiõe ꝰpetẽti⸗ ¶ Et ↄfert emoꝛroidibo qñ ſumit᷑ ſimplex aut cõpoſitũ.⁊ eſt ↄueniẽs medicinis laxatiuis acu tis.⁊ expellit vẽtoſitates groſſas.⁊ diſſoluit la pidẽ.s cõfert rigoꝛibus febꝛiũ.⁊ auget ſperma⸗ ¶ Et eſt bonũ epati.et purgat aquã citrinã. et ↄfert pũcturis ſcoꝛpionis.⁊ ↄſen ventoſitatib⸗ inteſtinoꝝ ⁊ coſtaxꝝ.⁊ purgat flegma vilcoſum ⁊ doſis eius ſimplicis eſt.a.ʒ.i.vſq; ad au/eũ.i. infuſi aliqua decoctione:aut in aqua rute: aut aque mellis. aut fenugreci.Et ſi admiſcet᷑ cum alijs medicinis infrigidat᷑.⁊ ſic doſis eius eſt a .ʒ.5. vſq; ad. 5.i.Et melius eſt illud cuius coloꝛ ecdlinat ad rubedinem.⁊ eſt claru habẽs odo⸗ rem bonum ⁊ acutum ſapoꝛm. ¶¶Et cõfert doloꝛib emoꝛroidaꝝ qñ bibit ſim plex aut compoſitũ.eſt ↄueniens adminiſtrari cũ medicinis laxatiuis.⁊ ꝓhibet difticult atem aut grauedinẽ eaꝝ ſuꝑ natura. ⁊ reſoluit vento ſitates groſſas que generan in coꝛpoꝛe. Bal.viij.ſim. far. ca. deſerapino. Setr apinũ opos eſt ca. ⁊ ſubtiliũ partiũ ſinnliter alije opiſ Habet aũt ⁊ qͥd abſterſiuũ qͥ ⁊ cicatrices q̃in oculis expurgat ſubtiliat. qnimmo ſuffulio⸗ .„ nibus ꝓpter groſſicieʒ humoꝝ fientib⸗ bonũ eſt farmacui. J pla vo planta ex qua ſit ferule ſimi lis exiſtens debilis ⁊ inutilis eſt. Hominat᷑ aut pꝛincipalius illa ſerapinum. H ¶Opos em̃ eiꝰ ab vtẽtiby noĩal ua ſicut ⁊ alia mlta ꝓpt defectũ vocabnli noĩꝛam abuſiue me liꝰ erit ipᷣm nõ ſerapinũ:ſʒ oposſerapini dicere ¶ Paulus ca. de ſerapino. Calida eſt ⁊ ſicca ĩ tertio gradu.Et ipſum diſſolutum in ſucco i te frangit lapidem. ꝛ facit vꝛinare.Et fu colli⸗ rium contra pannum oculoꝛum. ¶ Et ↄtert obſceu itate viſus ⁊ aque deſ cẽdẽti ad oculũ.cuiꝰ receptio eſt hec.Recipe ſerapini 3ʒ.i.diſſoluat᷑ in. 3.i.ſucci.celidonie ʒuccari.ʒ.ij. 3 viſullet᷑ cum lacte mulieris ana equaliter. De Herbis. 4 — Capitulum. certxxxi. Benka acans Tactehf er venit ab Indis: er qua oleũfaciũt.? eff candidi coloꝛis. Eſt aũt ex eſtinis ſru⸗ gibusq̃ in eſtate ante virgulaꝝ ex oꝛtu ſerunt Eiuſq; fructus vaſculis ſicutet papaueris in⸗ cludit᷑.Hec quidẽ ſic milium ⁊ panicũ ⁊ omnia eſtiua maturant᷑ a floꝛe diebue.xMx. Operationes Pinius. Seſamam vt pinſat᷑ inca. aqua maceratã conuenit expoꝛrigi.deinde cõfricari et ſngice immergi vt palee fluitẽt.iterumq; in ſole ſuper linthea expoꝛrigi.Oð niſi feſtinato peragatur:liuido coloꝛe muteſcit. Jpa vero qᷓ cuoluunt alia eualuant variã habent piſtaraꝝ rationcm. acus vocat᷑ cũ per ſe pinſatur. Spi ca em̃ ad vſus auriſicum. Si vero in aera terit cinn ſtipula: palea maioꝛe parte terrarum pa⸗ buio iumentoꝛum. ¶ Idẽ in libꝛo xxij. Seſama trita inbibet vo⸗ muiones.auriumq; inflãmationi illinit᷑ ⁊ am⸗ buſtis. E adem ⁊ dũ in herba eſt efficit. Ampli⸗ us in vino decocta imponit᷑ oculis.ſtomacho autẽ eſt inutilis cibus.⁊ animo grauitatem fa cit. S tellionum moꝛſibus reliltit. vlceribuſq; que cocoethe vocan. ð 2 Capitulum. ccccxxxij. 9Eride. Plinius lib. xx. Seris lactuce byberna? candidioꝛ eſt. E P Trattatus ¶ Et auribopꝛodeſt oleũ quod exillafit. Se⸗ ſamoides a ſimilitudine nomẽ accepit. grano amaro ⁊ minoꝛefolio.n aſcit᷑in glarioſis. Bilẽ inaqua potum detrahit. . (¶ Et eius ſemẽ illinitur igni ſamo pannocqʒ dil cutit.E ſt etiã nunc aliud ſeſamoides videlicet antyare naſcens.qð ob boc aliqui vocãt anty⸗ ciricon.Letero ſimile erigeronti herbe. ¶ Granum ſeſame in vino dulci ad detractio nes datur quantũ tribus digitis capitur. Mi ſcent etiã elleboꝛi albi vinum. ? dimidiũ obulũ purgationi eam adhibẽtes maxime inſane me lancolie.comicialibus quoq; ⁊ podagris etiã per ſe dꝛagme pondere exinanit. 1 9* ſimilia. duoꝛũ generum eſt. Silueſtris melioꝛ eſt nigra iſta ⁊ eſtiua. Deterioꝛ ¶ Atraq; ſtomacho vtiliſſima. pꝛecipue quem humoꝛ vexat.⁊ cũ aceto in cibo refrigerant.vel illite diſcutiuntq; ⁊ alios qᷓ;ſtomachi. ¶ Cum polenta ſilueſtrium radices ſtomachi cauſa ſoꝛbentur ⁊ cardiacisſuꝑ ſiniſtrã mam⸗ mamiilliniunt᷑. exaceto podagris ⁊ ſanguinem reijcientibus vtiles ſunt omnes hee. ¶ Itẽq; bo genitura fluit alterno dieꝝ potu. ¶ Dyaſ.Seridis due ſunt ſpecies. Una videlʒ ggreltis.⁊ alia oꝛtiua eſt.A greſtis quidẽ pin⸗ guis ⁊ citonon eſt appellata.⁊ habet ſolia lata. Altera vero oꝛtiua ſpecies habet duas. Una D quidem habet lata ſolia lactuce ſimilia.Altcra veroeſt amara.⁊ habet folia anguſta. Omniũ virtus eſt ſtiptica ⁊ euſtomacha. ¶ Centrem abſtinet cũ aceto cocta maxime; agreſtis.vexatũ ſtomacho ↄſirmat.⁊ eſtuatio nes mitigat. ſola cũ poleta ĩpoſita blãdit᷑. coꝛnꝰ diacis ⁊ oculoꝝ tumoꝛi ſubuenit.folia impoſi⸗ ta vt cathaplaſma mitigant ſcoꝛpij percuſſum ¶ Ipſa quoq; addita polentis: impoſita com peſcit ignem ſacrum. Mixta cũ aceto ac ceru ſa omnibus calidis rebus opitulatur. Capitulum. liixxxiij. Pelta. Pande.ca.cclxxv. uta arabi⸗ cevel fult vel hals vel halca. Grece ben ge vel tra gus vel ʒeia vel ellica. Latine vero ſpelta. Sera.lib.aggre.ca.fult.id eſtſi pel ta. ⁊ ipſa eſt ſicut oꝛdei granũ.Et ſunteius due vnum. ⁊ quodlibet granum in coꝛtice ſuo.Et ipſum quidem minus nutrit q; oꝛdeũ.? eſt bo⸗ niſapo:is. Panis em̃ quiex co ſit minus nutrit q; panis titici vel oꝛdei. Dperationes. Sera.auct.Dyaſco.Tragus.i.ſpelta figu⸗ ra eius eſt ſigura grani.qui ðꝛ candaruſum.et eſt minoꝛis nutrimẽti.qꝛ multũ bʒ deſfurſure.⁊ nõ eſt ſacilis digeſtionis.⁊ mollit ventrem. ſpecies. in vna inueniunt᷑ duo grana. et in alia B De Herbis ¶ Etidẽ auctoꝛĩtate Pauli. ragus eſt ſpelta et eſt ex ſpeciebus granoꝛũ mala ſtomacho. et lenit ventrem.i¶ Et idem aucto. Iſaac.Eſt fri⸗ gida ⁊ humida viſcoſa.Halie.pꝛimo lib.deedu lijs capitulo ʒeya.auctoꝛitate Dyaſcoꝛi.Zeya dDuplex. Hec quidem eſt ſimplex:⁊ vocatur kyꝛ mon.hec a utẽ vykolikos vocatur.in duobus quidem in volucris: coniugatũ habens ſemen minus autẽ nutritiua frumentis.Eſtem̃ pfun⸗ darũ radicum⁊ multoꝛũ calamoꝛum.fructus aũt leuiſſimus ⁊ aſfectatus ab omnibus anima libus.Eſt aũt ſimile frumentis in frigidis regi onihus cultum. Fit autẽ magis nutritiua ſi cũ oꝛdeo aptaq; ſtomacho farina facta ex eo et frumento fiunt pultes.Eſt autẽ ſatis nutritiuũ et ſacile elavoꝛabile.magis autem ſubcitatiuũ ventris. Et idem ſexto ſunplicium ſarmacoꝛũ capitu lo ʒexa.ʒeva ſiue ſpelta mediaz quodammodo vircutem habet inter frumenta et oꝛdea.Et iõ innoteſcat tibi praen. ¶ Serapion. Mollitnaturam et generat in⸗ flationes et rugitus.⁊ eſt bona viſcoſitatibus pulmonis et pectoꝛis:et ſoꝛti tuſſi. Nam fiunt ex ea loboc ⁊ pultes.et pꝛouocat vꝛinam:⁊ mũ diſicat renes ⁊ veſiroam. Capitulum.ccccxxxiiij. ymphicum. Dyaſco. Symphicũ na⸗ ſcitur in locis aſperis habens virgas oꝛigano ſimiles ac tenues.capita vero ſicut thimum:virge lignoſeſunt ⁊ odoꝛate:gu⸗ ſtuq; dulces:flegma pꝛouocantes. Radix eſt illi lõga ⁊ obꝛufa in modũ digiti groſſa.Sym patos.IJſidoꝛus.Sympatos grece dictus eſt eo ꝙ tantam radicis virtutem habeat:vt fru⸗ ſta carnis in cacabo aſperſa coagulet. Syna piagrion vel vt dicunt latini ſcandalici.i.pes pulli.naſcitur in tumulis ⁊ ſuper tegulas. NHer ba eſt habens ſolia minuta ⁊ anguſta duobus digitis longa:in ſummo diuiſa ⁊ pinguia.Uir gam pꝛofert in medio duoꝛum palmoꝛum cã paucis ramulis: in qubus fertſemẽ cardamo ſimile. latum:obꝛotundum ac veluti conquaſ⸗ ſatum. vndeet vocatur talaſpium. Grecinãcq; thalaſſe dicunt frangereſiue quaſſare. Noꝛem habet album. Uirtus eſt ei ⁊ ſemini termamica atq; acra. M Operationes ¶ Oyaſco. Potui datum vehementer purga⸗ tionem facit ſuperioꝝ ac inferioꝛum. S ciati⸗ cis medeturper cliſtere adbibitũ. Menſtruis iumperat bibitum. Collectiones in aceto bib i⸗ mim rumpit.Aboꝛſum ſait. Igdem. Symphicũ elixũ in mulſa:pulmonẽ purgat. reij cientemq; ſanguinẽ:aut nefreticos cumaqua medicinaliter iunat. Radix eius clG git. Diſſintericis quoq; pꝛoficit. ¶ Cumoximelle data cõquaſſatiões atq; do⸗ loꝛes lateris ſaluberrime curat. Maſticata vero ſitim amputat:⁊ aſpꝛedinẽ fauciũ mitigat UVulneri recenti paracoleſimfacit. Enteroceli acos bibita ⁊ cathaplaſmata optũme curat:et carnes concoqui facit. ð Aliud eſt ſymphicũ qð piten eſt appellatum: haſta babet aſperã duobus cubitis longam: anguloſam ⁊ abintus inanem.in qua folia ſunt aſpera et anguſta.ſicut bugloſſos oblonga.an gulos etiã habet i folia.floꝛes habet mellino. ¶ Et ſemen ſuꝑ haſtas ſicut flomos.Haſta ⁊ frutex habent quiddam ſimile pulueri:qð cum carne applicatum fuerit:pꝛuriginem facit. ¶ Radix eſt ei nigra.que cũ fracta fuerit appa⸗/ ret alba et muſcilaginoſa.Nec trita et bibita medtetur emoptoicis.conqu aſſlationes reficit: ⁊ ani tumoꝛes ſpargit. 7— ¶ Cum yrin githe ſolijs cathaplaſmata ſacere poteſt omnia ſupꝛadicta. Uulneri paracole⸗ ſim efficit. Carnes inciſas ⁊ in cacabos miſſlas in le glutinare facit. aajua cocta et bibita fluxum mulieris abſtrin⸗ pſa haſta in quibus naſcunk apitulimm trererxv. Quidam dicunt hec eſt herba que alexandrum:ſedfalſo. Nam neutrumiſtoꝛum eſt verum:quoniam non eſt pes milii qui voca tur pepanus: quia pes milui habet folia ſatis maioꝛa et pinguioꝛa.⁊ floꝛes ſatis a floꝛibus ſinoni differentes.quoniam pes milui facit fo res multos et albos ſimul coniunctos in capi teſtipitis apparentes:ſicut cauda gatte.⁊ cius herba ſicut valeniana. Sed ſinonumrecte flo⸗ reſcit ſicut petroſilinum vſuale.ſecunda facit ſolia ſed maioꝛa. Non eſt ſiliter alexandrũ qG facit ſemina nigra rugoſa vtcũq; curua ꝛma,’/l ! ·u gna ſicut git. Sed ſinonum ᷣm Dyaſcoꝛſdeʒ ⁊ Pliniũ facit ſemina ſient apium et ameos. Vnde ſ̃m veritatem ſinonum eſt petroſilinum macedonicum. Quoniam Dyaſcoꝛides dicit. Sinoni ſemen eſt minutum ſimile apio:ſed ob longum et nigrum: guſtu calidum ⁊ diureticũ valde ⁊c.Et dicitur ſinonum: quia naſcitur in ſyria pꝛouincia regionis Macedonie. Trattatus ¶ Dyaſcoꝛides capi. depetroſilino ꝗd naſcit in macedonia in criptis et ſpeluncis. Semen 3 ☚ Inouũ. Pandecta capitulo. dcxlrxiij. dicit᷑ pes milui. Quidam dicunt ꝙ eſt elt minutü ſimile apio vel ameos odoꝛatum et viſcidum et aromaticum ⁊ diureticum valde. ¶ Menſtruis imperat. Inflatiões ſtomachi ⁊colli compeſcit calefacendo ⁊ ſiccando.Hi⸗ mis toꝛtionibus ſubuenit. Doloꝛem laterũ mi tigat. Nefreticis ⁊ veſice doloꝛi ſubuenit. ¶ Prouocat abundanter vꝛinam: maxime cũ vino datum. diureticis antidotis micetur. ¶ Paulus capit.de petroſilino macedonico. Petroſilinum macedonicum cuius ſemen de Srria affertur. vel ſemen eſt minutum ſimile apio diureticum valde. NHaſcitur circa petras. ſemenet folia ſimilia apio.ſemen eius odoꝛa⸗ tum ⁊ diureticũ valde.Unde petroſilinum vo⸗ catur: quoniam multotiens inpetris naſcitur. od multi petrapium dicere conſueuerunt. nia idem ſunt ſinonum ⁊ petroſilinum mace⸗ gonicum: quod latine dicitur petroſilinũ agre ſte. Lege capitulum Petroſilinum. . ¶ Dultiſinono vel macedonico carẽtes:vtũ tur alexandro.quoniam ſunt eiuſdem virtutis. Lirtutem ſinoni vel macedonici inuemes in capitulo Petroſilinum. “ Capitulum. ccccxxxvij. Chargel arabice:grece vero ⁊ latine ſi napis. Sinapis duplex eſt ſpecies. Una eſt cuius ſemina exterius ſunt ſubnigra: ſinterius vero alba. Alia cuius ſemina exteri⸗ et interius ſunt alba.et habent vnã virtutẽ:ſed pꝛima ſpecies eſt acutioꝛ ſecunda:Et compo⸗ nitur ſinapis a ſemi ⁊ mpus:quia tenet mediũ inter ſinapim ⁊ napum.eſt calida ⁊ ſicca in mes eius eſt calidius oleo raphani:et fugiunt ex ſu⸗ dio quarti gradus.¶ Serapion libꝛo aggre⸗ gatoꝛis capitulo Chardel. auctoꝛitate Dya⸗ ſcoꝛidis capitulo Chardel:id eſt ſinapis. Etẽ illud eligendum quod non eſt nimis ſiccum nec extenuatum.et habet granum groſſum.⁊ ſi frã⸗ gitur elt album interius:⁊ eſt humidũ.nã iſtud elt tale nouũ bonum.¶ Idem auctoꝛitate Fa⸗ lieni eſt calida et ſicca in quarto gradu.¶ Aui cenna libꝛo ſecundo capitulo de ſinapi. S ina pis elt calida ⁊ ſicca inquarto gradu. Dperationes ¶ Serapion. Cirtus folioꝛum eſt calida vlce ratiua.et pꝛopter hoc pungit multum:quãdo teritur et miſcetur cum radice enule.et dimit⸗ titur ſuper locum per ſpacium boꝛe.⁊ conſert ſciatice vlc eroſe ⁊ ſplein. ¶ Et linitur cũ eo ſcabies vlceroſa:⁊ aufert eã. et aufert maculas vnguium.⁊ confert quando radix eius ſuſpenditur in collo habentium do loꝛem dentium:nam ſedat eum. — ¶ Idem auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis. Sinapis virtus eius eſt calida:⁊ ſubtiliat ⁊ attrahit qñ maſticatur. Et quando teritur ⁊ miſcetur cum gqqua: et temperatur cum vydromelle. et fii inde gargariſmus. ¶ Lonfert apoſtematibus radicis lin gue:ꝛan nique aſperitati pulmonis:facto cum eo gar⸗ gariſmate. Et quando fit cum eo emplaſtruʒ Aunn rebus conuenientibo ad hoc reſoluit ſcro⸗ fulas. l ¶Et quando teritur ⁊ applicatur naribus cõ⸗ mouet ſternutationem:et confert epilennicis ex citans eos.et mulieri que patitur ſufſocationẽ atricis. “ ¶ Et confert litargie quando fit emplaſtrũ cũ ęo ſuper caput: poſtq; feciſti capillos eius ab⸗ radi.et quando admiſcetur cum caricis:⁊ po⸗ nitur ſuper cutim:donec rubeat confert ſciatice ⁊ duriciei ſplenis.et eſt conueniens pꝛopꝛie do loꝛibus antiquis:quando volumus attrahere aliquem humoꝛem ad exterioꝛa.et quando fit emplaſtrum cum eo:curat alopiciaim. ¶ Et quando miſcetur cum melle et adipe: aut cum cera ⁊ oleo diſſoluta mundificat faciem:⁊ aufert maculam ſeuliuoꝛem qui fit ſub oculo ⁊ BDe herbis D „ * napie. Pandecta capſtulo. cxlvüij goꝛumvenena diſcutit. Inter eas qᷓs Pitagoꝛas laudauerat herbas: Aſſeritur pꝛimam laudem tribuiſie ſinapi. Quartus ⁊ gradus in vi ſicca calidaqʒ. Extrabit humoꝛes viſcoſos:extenuat Comburitq; cutẽ:vis eſt ſibi tanta caloꝛis. Maloꝛ vis eius in ſemune dicitur eſſe. Capitulum. ccrxxxuij. 6£ coquitur cum aceto:et linitur cum co ſcabies vlcerata et empetigo. ¶ Et qñ terit᷑ groſſe ⁊ datur in potu confert fe⸗ bꝛibus periodicis.⁊ cõfert grauitati auditus ⁊ tinnitui aurium. Et quando teri ⁊ admiſcet᷑ cũ aqua ⁊ melle.et ſit inde colliriũ.confert obſcuri tati viſus:et pꝛuritui palpebꝛarum. ¶ Auicenna. Sinapis incidit flegma: et oleũ mo eius vermes venenoſi. et illa que eſt ſilue⸗ ris generat humoꝛem maluʒ. Et in ipla ſunt abſterſio et etiam reſolutio. r ¶ Et hoĩes quidã comedũt ſolia eius:⁊ radicẽ eius elixatã. ⁊ muncificat faciẽ et aufert occul⸗ tationem et veſtigia ſanguinis moꝛtui. ¶ Et ſilueſtris eſt bonumemplaſtrũ ſoꝛdiciei: ⁊ excitat linguam:et cõfert alopicie.et reſoluit apoſtemata calida. et ome apoſtema antiquũ et ponitur cũ caulibus ſuper ſcroſulas. et ↄſert ſcabiei et empetigini: et confert ad doloꝛem iuncturarum et ſciatice. ¶ Et mundificat humiditates q ſunt in capite: et fit ex ea emplaſtrü capitieius qui patit᷑ litar⸗ giã. Et aqua eius diſillat ad omnẽ doloꝛẽ au rium ⁊ molaris.Et ſilr eius oleũ: ⁊ pꝛopꝛie quã do decoquitur in ipſa aſſa.et eſt ex medicimias aperientibus colatoꝛij opilationem. intellectum emi citbonQunm. ¶ Et aqminiſtratur in alcohol oculiad pan⸗ mam? aſpenitatem.ii teratur bibanir cu aqua mellis. aulert aſperitatem antiquamin canna pulmonis. et extenuat ſplenem: ⁊ facit ſitim. et confert pꝛefocationi matiicis. ct facit deſide⸗ rium coitus. ¶Plinius libꝛo. xx. Sinapie ad ſerpẽtũ ictus et ſcoꝛpionum tritum cum aceto illinitu. Jun . ₰ . ¶Contrg pituitam tenetur in oꝛe doncclique ſcat:aut gargariſatur ci qaqua mulia.Aqò den tium doloꝛẽ manditur: ad vuam gargariſatur cum aceto ⁊ melle. Stomacho vtiliſiimu con tra omnia vitia:pulmonibuſc. (¶ Excreationes faciles facit incibo ſumptũ. DDat᷑ ⁊ ſuſpirioſis. Senſus atq; ſternutamẽta capitum purgat.Aluum mollit. ¶ Macer. 2 — . ʒ clcos. latea. Siſeleos ide eſt gö Alliler montanũ. Et eſt in.ij.gra.ca. ⁊ ſic. Semẽ eius medicine compctit: ⁊p an nos tres ſeruat᷑. Cirtutẽ habet diureticã vlſſo füer mont anũ.ꝗ¶ Sera. li. aggre. ca. ſiſelcos. auctoꝛi.Dyaſco. Silſeleos folia habet ſunilia folijs feniculi: niſi ꝙ habet lõgioꝛa ⁊ groſſioꝛa ethabet baſtã longã: in cuius ſmitate eſt coꝛ⸗ rona in qua eſt ſemẽ longũ ⁊ latũ: habẽs angu los ⁊ groſſum acuti ſapoꝛis⁊ fſoꝛtis odoꝛie.Et eſt illud quod eſt in vſu? adminiſtratur in ci⸗ bis.⁊ habet radicem longam boni odoꝛis. Pperationes ¶ HGal. viij.ſim ſar. ca. ſiſeleos m tranſia. ara. Ragix huius plante ⁊ ſemẽ hʒ caliditatẽ tantã ꝙ ꝓuocat vꝛinã ſoꝛti puocatiõe.⁊ cũ eo virtꝰ ſubcilis q̃ ↄfert aſmati? epilẽtie.iꝗ¶ Et idẽ eodẽ lib. ⁊ caplo 'm tranflationẽ grecã. Siſcleos ra dix quidẽ ⁊ fructus caletactiuũ eſt:intantũ vt ſutſicteter vꝛinatiuũ ſit farmacũ.Eſt aũt ex ſub tilibus partibo vt ad epilentias ⁊ oꝛthomis cõ petat. ¶ Et S era.aucto. vxal. Uirtus eius eſt calefactiua.ſ.radicis eius ⁊ ſeminis.⁊ qũ ſu⸗ mit᷑ ex eis in potu puo cãt vꝛinã.⁊ conferũt co⸗ artationi anhelitus: m qᷓ opoꝛtet hominẽ erigi zaſmati 2 ſuffocalioni matricis.⁊ pꝛoocant * — tutinã ⁊ cõſumptiuã.¶ Pande.cap.dcli. Siſe leos arabice vel aſcegelios:grece ſilali: latine menſtrua ⁊ expellit fetũ. ¶ Et conferunt epilen tie ⁊ omibus doloꝛiba inteſtinoꝝ ⁊ interioꝝꝛ mẽ bꝛ:oxꝝ.⁊ qñ ſumit᷑ de aliquo illoꝝ:aut ex vtrocq; cũ vino inpotu contert tuſſi antique: debilita⸗ ti digeltionis:⁊ foꝛ ionibo ventris:⁊ debilitati cpatis.¶ Et qñ ſumit᷑ ex ea cũ vino piperep⸗ ſeruat ⁊ efendit hominẽ a frigoꝛe acrie.⁊ ꝓpter hoc cõuenit itinerantibus in byem e. Et eñ ho mines ⁊ alia animalia comedunt de hac plãta te coirtus coꝝ: confert eis ſiatim ad impꝛegna dum. Etidẽ aucto. Aben meſuax. Eſt cali.2 ſic. in fine.ij.gradꝰ.incidit ⁊ diſſoluit humoꝛes flegmaticos viſcoſos ⁊ congclatos. Et ꝓpter boc aperit vias omnes ⁊ cannales opilatiões. ct pꝛouocat vꝛinã ⁊ menſtrua: et cõfert aſmati: ⁊ omnbus egritudinibus ſtegmatis.¶¶ Plate. Contra aſmata ex frigida cauſa datur vinum decoctionis eius ⁊ ficuũ ſiccax. Uel puluis eiꝰ cũficubus ſiecis ⁊ aſſatis.Contra opilationeʒ ſplenis ⁊ epatis ac renum et veſice ſtranguinã et diſſurriam datur vinum decoctionis eius. Herba ipſa in vino ⁊ oleo cocta et pectini ca thaplaſmata: ſtranguiriã ⁊ diſſurriam loluit. Sed ⁊ fumigatio facta ex aqua vel vino deco ctionis eiuſdẽ herbe menſtrua ꝓpuocat.¶ Aui cen. Silelcos eſt in.ij.gra.ca:⁊ ſic.reſolutiuũ: mundificatiuũ:carminatiuũ. Similiter ſemen ⁊radix eius ſunt ſedatiua doloꝛũ interioꝝ:⁊ li⸗ quefacit flegma cõgelatũ.de ipſo datur in po⸗ tu animalibue:⁊ multiplicat eo; partus.¶ Cõ ſtaninus inlib. graduũ. Siſcleos eſt ca.⁊ ſic. ₰ 7 in. ij. vigeſtionẽ adiuuat: vꝛinã ⁊ menſtrua ꝑ:o uocat. Matricis ſuffocationẽ curat:ſtrangui riã ex irigiditate diſioluit. NHanelituoſis ⁊ diu ex humido tuſſientibus ſubuenit potata cũ pi⸗ pere⁊ vino calcfacit eos qui in itinere deliciũt et pꝛopter hyemem frigeſcunt. Capitulum.ccccxxxviij. erica. Dyaſcoꝛides. Siderica ſiue beraclea herba habet folia pꝛaſſioſimi lia:ſed oblonga ⁊ aſpera. Haſtam ha⸗ bet quadrã duobus palmis longã:virgas lon gioꝛes ſupticas ⁊ in guſtu ſuaues. in quibo ſc, virgis capita obꝛotunda ſicut verticelli:ſicut pꝛalſſij oꝛiuntur:et in cis ſemen nigrum inuenit Sub petra naſcitur. Pperationes ¶ Dyaſcoꝛidee. Jolia eius trita paracoleſim faciunt mire vulneribue impoſita. Alia eſt lx⸗ dericis que haſtas duc bo cubitis habet lon⸗ gas⁊ tencras. Folia que in ipſis hbaſtis peſtpi ſteriſimilia ⁊ diuiſa:in circuuu plurimũ naſce⸗ tia: ſed in viſu tennia ꝛlonga. In acumine Ro E De Herbis haſtecapitellum habet rotundu; ? aſi perũ in q̃ ſemen blete eſt ſimile obꝛotundũ ⁊ duꝝ.Eſt au tem virtutistermãtice ſimilis ſupꝛadicte.er⸗ tium eſt genus ſideritis qdð catebꝛas Heracle⸗ on dixit. ⁊ naſcit᷑ in parietibo ſicut vitis. Habet folia minuta teneraq; multa ex vna radice na⸗ ſcentia coꝛiandro ſimilia. Haius haſte duob palmis longe molles ⁊ albidioꝛes.feniceos ha⸗ bet floꝛes. ¶ Dyaſco. In guſtu eſt muſalagi⸗ noſa.tritaq; vulneriba recẽtibo paracoleſim fa⸗ at impoſita. ¶ Plinius lib.xxv. Pan cem he⸗ radleon alij ſideritẽ in cubitali ſcapo ramoſum minutioꝛibus q; feniculifolijs ab ymo veltun,ʒ Ali fatẽtur illã quidẽ vulneribus vtile. ſed ve ram achilleam eſſe ſcapo ceruleo pedali ſine ra mis ex omni parte ſingulis folijs elegãter veſti tam. Alij quadrato caule. marrubij capitibus folio quercus.hanc q;neruos pꝛeciſos glutina re faciũt.Aliam dicunt ſideritem naſ. centem in macerijs. ¶ Lũ teritur fedi odoꝛis. ſed ⁊ aliaʒ huic ſimilẽ.candidioꝛibus tamen folijs et pin⸗ guioꝛibus ac tenernioꝛibus cauliculis in vineis naſcentẽ.Aliam vero quincum cubitoꝛuʒ exili⸗ bus ramulis atq; triangulis filicis folio pedi⸗ culolongo.Omes aũt vulnenid pᷣcipuos eſſe. Eam vero er latiſſimo folio noſtriſcopã regiã vocãt.¶ Idẽ in li.xxvi.Sidericis vanices ad alligata minuit.⁊ ſine doloꝛe pꝛeſtat. arabice.grecexilocaracta vlſiliqua vł tine vaginella. vel carumba. 7S erapion li. aggregatoꝛis cnpit. Chahar liub. Chaharliub ſapor eius eſt ſupticus cum pauca dulcedine.Et virtus earü que non ſunt Iliqua. Pandect.ca.cxi. Ch abarlirih keracium. vel Reraca. velfabaſiliqua. lla recentes eſt ſiccatiua. Nam que deſiccant᷑ ſexcrlin gunt ſicut faciunt ceraſa.quia humiditas eaꝝ reſoluitur. et remanet ſubſtantia terreſtris que deſiccat. Sed arboꝛis earum eſt virtus velic⸗ catiua et ſtiptica. Hprerationes HGalienus ſcdo de cibis capᷣ.de ſiliquis.De ſiliquis peſſimeſenſi q;uis digerant et ventreʒ ſtringant:⁊ humoꝛes noxios nutriant ¶ Et idem in libꝛo de chimis. Eſt kerachium eduliũ pauci nutrimẽni? ligneum ex neceſſit ate et indigeſtibile. Nullũ em̃ ligneum bñ digelii⸗ bue.ſed et nõ egriceleriter non parum ipſisex⸗ iſtit malum. quare melius eſſet ipſa neq; deler ri adnos ex oꝛientalibus locis in quibus naſcũ tur.Eſt em̃ abus mulierum et puerorum ceffre⸗ natorum mnihil vtile ad ſa nitatis conſeruatio⸗ O ii 4 5. „„—2⸗. RE * . * nem mee euſtomachus eſt. Alimẽtum aũt pa⸗ lamq; et ibſum dat pauco coꝛpoꝛi.ꝗ Etidem inlibꝛo de ſim.far. de xilocaracta. Arbor xilo⸗ caracte que vocatur cẽtericeneſt ſiccatiue⁊ ſii⸗ ptice virtutis:ſicut ⁊ fructus eins que vocatur rxilocar acta.participans vidclicet de dulcedi/⸗ ne quad am. patiuntur autem ⁊ hecſimile ceraſi humide em̃ magis ſubducunt ventrẽ. ſicce aũt ſiſtunt magis expirata quidẽ humiditate:terre ſtri autẽ ſubſtantia remanente. ¶ Paulus cap̃⸗ deſuiquis.Eſt quoddã genus ſilique que vo⸗ catur ſiliqua capꝛina:cuius fructus ẽ ſicut mir tus:⁊ ſolia ſunt tracion.fructus eius eſt in va⸗ ginis ſicut lupinus: hñs ſoꝛmã faſeoli. ¶ Dva⸗ fcoundes capitu. de ſiliquis. Silique recentes ſtomachum euertunt. cedem ſiccitatein cõtra⸗ rium poſſunt: cibus earumn ad vꝛinam pꝛoſicit 7 commouendum. Zradimr ad ſtomachi dolo rem nonleue pꝛeſidium cſſe:ſi in ſextario aque gad imidium coquantur. Liſq; ſuccus per dies quinq; continuos hauriatur. ¶ Paulue. Siliqua capꝛina ſufficienter cancros medet᷑. Bartholomeus in libꝛo de pꝛopꝛiet atibo re⸗ rũ inquit: Siliqua eſt genus leguminis ſono⸗ risſfollibo ⁊ vacuis:quod magis onerat q; reſi cit vt dicit gloſa ſuper Lucam. xv. ¶ Itẽ lili⸗ qua dicitur folliculus cuiuſcunq; leguminis et purgamentum ex quo poꝛci nutriuntur. Iſi doꝛus autem li. xvij vicit ſiliquon. quam lati ni incoꝛrupte ſiliquam vocant J deo tale no⸗ men a grecis accepit:quia eſt anboꝛ cuius lru⸗ cius elt dulcis:xilon quippe lignum dicunt lis quon dulce. Et huic ſententie cõcoꝛdat.i¶Pli ni⸗ libꝛo.xxiiij.vbi dicit:ꝙ fructusſilique ſunt pꝛcdulces ⁊ habent longitudinemvnius digiti et pollita rem latitudinem: quoꝛum coꝛtex man K ducatur vt dicit. ¶ Idem libꝛo.xx. ꝙ aliqui di xerunt eam cſieſicum egyptium: ſed hic eit er⸗ roꝛ manifeſtus:quia in egipto non crccit:led m S yria. Capitulum. cttxl. xJlamus. Pandecta. Semyſſen Ara⸗ bice. greceſt iſaminum. Latine vero ſiſla R9 mus vel ioꝛolena. Serap̃. l. aggrega⸗ toꝛis capitulo Semyſſem.id eſt ſiſamus.au⸗ ctoꝛitate Palieni. In eo eſt ſubſtantia vnctuo⸗ ſaquantitate non pauca. Et virtus eius eſt qᷓ molliticat. Et eadem virtus reperitur in oleo ſicut inſubſtantia.et aqua in qua coquitur ſiſa⸗ mus habet eandem virtutem. perationes ¶ Dyaſcoꝛides capitulo ſiſaminum 'm tran⸗ meſtum oꝛie fetoꝛem ſacit.Et idem ſm tranſia rionem arabicam. Quando ſit emplaſtrum cũ co mollit duricies neruoꝛum.Et curat cõquaſ ſationes aurium.⁊ apoſtemata calida que ſiũt in eie:⁊ confert cõbuſtioni ignie:et doloꝛi coli⸗ coꝝ moꝛſui animalis qð dicitur carates.i¶ Et añ milcet cũ oles roſarũ ſedat doloꝛẽ capitis: fit acaloꝛe ſolis. Et planta ſiſami eñ coquit cũ vino facit banc eandẽ oꝑatione:⁊ cõſert pꝛo pꝛie apoſtemati oculi ⁊ pulſationi eiꝰ.¶ Et idẽ Serapion aucio.Aben meſuay. Oleum ſiſa⸗ minum elt malum ſtomacho ⁊ deſtruit cũ:⁊ in⸗ uamentũ eius eii illis qͥ hñt melłancolicã:⁊ ſciſ⸗ ſuras in extremitatibo. NHam bi iuuant᷑ nultus ex cibo eius.et ru gas cutis extẽdit ⁊ mollit eas ⁊ conſonidat Kiſſuras que fiunt pꝛopter deſic⸗ cationem qᷓ ſunt a melancolia.i¶ Et dicũt ꝙ ſi⸗ ſamus cſt ca.in.ij.gra.hu.in.i.⁊ pꝛiouocat vomi tũ q toꝛvſit ⁊ rectiſicaĩ ⁊ melioꝛatur.¶ HBal. in li. de cibis capi.de ſiſamo. Siſamum. cuo ſto⸗ machumeuertit ⁊ tarde digeritur:⁊ alimentum Dat coꝛpoꝛivnctuoſum.i¶ Rabi Moxyſes ea. de ſiamo. Siſamus coꝛrumpit cœrebꝛũ ⁊ nu⸗ cham: replet caput fumoſitatibus.et facit ſu⸗ doꝛem fetentem.et in mulieribus ventrem au⸗ get:⁊ ipſum generat herniam.¶ Auerrois qͥn to colliget capitulo deſiſamo. Eſt calidus in ſationem grecam malum eit ſtomaco. et co? Peimo rel in pꝛincipio ſechq.bumidi in tertio⸗ ¶ Auicen. in j. cano. Siſamũ eſt ſemcn plur vnctuoſitatis q;reliqua ſemna. Quidam di⸗ xerunt q; eius oleumnõniſi melancolicis conꝰ lert vt eos impinguet ⁊ humectet. Et eriſinon qð eſt genus quoddamſiſami abominabilis ſapoꝛis.Coꝛpus eius eſt follo ſuo foꝛtius ⁊ eſt ca. in medio pꝛimi.humi.in fine ipſias. ¶ Eit aut glutin atiuũ ⁊ lenificatiuũ:equalis calefac tionis.⁊ ſimiliter oleum eius ⁊ decoctio ipſius Eſt etiã molliſicatiuũ:ꝛin eius oleo eſt groſſi tudo:⁊ qð eſt toꝛrref actũ minoꝛis eſt nocumẽæ ti.viriditatẽ percuſſionis reſoluit.⁊ ſanguineʒ congelatũ.i¶ Et conłert fiſſureꝛ aſperitati me lancolicoꝝ bibitum ⁊ linitũ:ꝛ eſt impinguati⸗ uum.pꝛopꝛie excoꝛticatũ.⁊ pꝛolongat capilloſ ⁊ pꝛopꝛie ſuccus arboꝛiseius ac folioꝝ ipſius: ac lenit eos:remouet quoq; furfures.i¶ Jiaac Silamũ ca.eſt in pmo grað.hu.in.ij.Qoſine coꝛtice eſt vnctusſius eſt.ideo q; groſſius ⁊ ad D dfrigendum durius. ¶ Palla. li. x. In menſe ſeptembꝛi ſerendum eſt ſu amum purri ſolo vel pinguibus arenis vel terra congeſticia. iuge re quatuoꝛ vel ſex ſextarios ſeuiſſe conuenit. ¶ Ideʒz in libꝛo vndecimo.Siſamum vſ. q; ad vdus Octobꝛis ⁊ faſelum conuenit ſeri terra pingai vel agro ſterili. Capitulum.ccccxl/ Qus quod ventrem magis onerz ¶ Raſiin almaſo:e. Silique q interra hieroſo ligo. Iſido. ibꝛo ctymo. Siligo ? pane ſpecies eius pꝛecipua eſt. ¶Palla. li. xxiij. Siliginẽ dixenim pꝛopꝛietri tici deliciae. Candoꝛ ẽ ſine virtute ac ſine põ⸗ dere cõueniens humidia tractibus qua les ita leſunt ⁊ gallie comate. Sed ⁊ trans alpes in allobꝛogũ tm auernorũq; agro peninax. In ceteris ibi partibus biennio in triticum tran⸗ ſit. Remedium eſt vt grauſſima queq; ipſins gratia ſerantur.i¶ Eſiligine laudatiſſimuspa nis ac piſtrinarũ opera laudatiſſima pꝛeceilir in italia.ſi piſis nate miſceaturcampana.Ru⸗ fioꝛ quidem eſtilla:ſed candidioꝛ pyſt ana. p0; deroſioꝛ aũt cretacea. Juſtum eſt e grano cã genus tritici:a ſelecto dictũ. Nam in pane vel cãpanie q; catratam vocant: redirne ſextarios quatuoꝛ ſiliginis er modio. J uxta ſententiam Cathonis ſiligo ⁊ triticum m aꝑto loco edito ſeruntur:qui ſole qᷓ diutiſlüme toꝛ⸗ reatur. ¶ Serenda diciturin tenuioꝛa terra ꝗᷓ nõ multo indigent ſucco.vt cicerẽ ac cituſum In pingui vero qui cibi ſunt maioꝛis vt ſiligi nem ac triticum ⁊ linum. ¶ Deniq; far ⁊ ſii⸗ go ſolum ſoꝛtiuntur cretolum ⁊ vliginoſum. Siligo nunq; pariter matureſcit:nec vlia ſe⸗ getum minus dilationẽ pariter pꝛopter teneti tatem:eiq; q maturauere pꝛotinus granũ di⸗ mittentibus. Sed minus ; cetema frumenta periditatur in ſtipula:vemperhabʒ rectam ſpi cam:nec continet rotã:quin faciat rubiginem ¶ Dulciſſimuseſt panis ex Affrica. Jplaq; ſpiſſioꝛ q;f ar.? ſpica maioꝛ eadem? pondero ſioꝛ. Difficulterecteritur in grecia.ob id dari iumentis ab homero dicta:hec eſt enim quam oliram vocant.Eadẽ in egypto ſaciũlis atq; fer⸗ tilis.ar ſine ariſta eſt. IJtemq; . Siligo exce⸗ pta ea que laconica nuncupatur. Adjciuntur bhis genera bꝛonos:ſiligo excepticia ⁊tragoe. ¶eG, Süma ſiliginis laus bonitate ⁊ cribꝛi tenui tate ↄſtat.Et galli quidẽ e ſetis equoꝛum inue nere cribꝛoꝛum genera hyſpanie lino excuſſio⸗ ra et polinaria: egyptus a papyro iunco. Si⸗ liginem quidem ex ouis ſubigunt vel lacte. bus tiro vero gentes pacate qdoperis piſtoꝛq gene ra cura tranſeunte:· ¶ Igem in li.xxij. Siliginis grana combuſta ⁊tnta invino ammineo arq; oculis illita epy⸗ foꝛas ſedant.i¶ Auicenna. Siligo eſt ſpecies oꝛdeiſine coꝛtice:⁊ eius operatio pꝛopinqua ẽ operationiipſius.i¶ Gloſa ſuper Lucã.Sili qua eſt genus leguminis ſonoꝛis follipet va⸗ ———= reficiat 7* Tractatus lymitana naſcũtur tyatũ coloꝛẽ bũt ⁊ ventrem Siligo vel germanũ latine.grece tyfa vel ſichꝰ ſiringãt. Que ãt in alus terris vẽtrẽ foꝛtiꝰ ſtrin gut ⁊ calide nõ ſunt.¶ Pandect.ca.cclxxxix. ara. ſiigohib. ¶ Halĩ de edulijs ca. yffa.auc. Dvoclis ⁊ meneſithei ait.q poſt frumẽtũ ⁊ or⸗ deum meliꝰ qͥdẽtyfa.i.ſiligo.Eteni ſufficienter nutnit.⁊ cũ multo laboꝛe digerũ. Panẽ aũt aſſi due ex eis comedẽs:nullꝰ vtiq; ex incõſuetorũ hpuic edulio ſauꝰ erit.neq; oĩno ſi modicũ eit ei graue ⁊ indigeſtibile.ſemẽ aũt huiꝰ tyfehʒ qui⸗ dẽ exterius leuã.i.coꝛticẽ.i Et a quibuſdã vo⸗ cat᷑ ꝑuũfrumẽtũ ⁊ eq̊s hãc q dã ĩinocue comede re.nõ impꝛobabilr aũt vtiq; qͥdã nominãt ꝑuũ frumẽtũ tyfaʒ ⁊ caloꝛe ⁊ ſpiſſitudine ⁊ calidit ate vᷣtutis aſſimilata ipi.i¶ Et idẽ.vi.ſim.far.ca.ſyx thus.Sitꝰ ſiue ſiligo acrioꝛ ẽ credo nõ parũ et cacochina iñ ex putrefactiõefiene.Eſt autẽ in flatiua.⁊ H̊ quidẽ hʒ acre⁊ calidũ.płimũ vero frigidũ aqſu; acre.¶ Sera.li.ag.ca.ſiligo vel pals.auc.Dyaſ.Sũt eiꝰ due ſpẽs.invna inue niũtur duo grana ⁊ in alia vnũ.⁊ qoͤlibet gnũ in coꝛtice ſuo.⁊ illud plus nutrit q;oꝛdeũ.⁊ eſt voni ſapoꝛis. Panis vero qui fit ex eo minꝰ nu trit q;ᷓ panis tritici.¶ Et idẽ auc. Gal. Sub⸗ ſtantia huius gram eſt media inter ſubſtantiaʒ tritici ⁊ oꝛdei quãtũ ad cibũ ⁊ fᷣmmedicinã etiã Et ex bacpoteſtſcini operatio eiꝰ per illud qð dicemus de tritico et oꝛdeo. Capitulum ccccxlij) Iſimbꝛium.Ex ſinonimis. Siſimbꝛ i⸗ N. umicẽ eſt ꝗ mentaſtru. de ſczment a⸗ Wyſtro dictũ ẽ de m. Pli.li. xx. Siſimbriuʒ ſilueſtre a quibuſdã thymbꝛeũ ẽ appellatũ. pe⸗ dali nõ ampliꝰ altitudine. Qð aũt in riguis na ſcitur eſt naſturcio ſi mile. Ctrũ q; aduerſus oc cultata efficax eſt ammalia. vt ſunt ſcrabones et ſimilia. Quod in ſicco oꝛitur odoꝛatũ eſt.et coꝛonis inſeritur.anguſiũfoliũ habẽs. DOperationes ¶Plini. Ad doloꝛẽ capitis ⁊ epifoꝛas valens Ali panẽ addũt.alij per ſe decoquũt in vino. Sanat et epimictidas ⁊ vitia cutis in facie mu lierũ.intra quartã diẽ noctibsimpoſitum.die⸗ buſq; detractũ.vomitionecſingultustoꝛmina ſtomachi diſſolutiões cohibet: ſiue cibo ſump tum ſiue ſucco potatũ.NHõ eſt autem grauidis edenduʒ miſi moꝛtuo cõceptu quippe illuʒ eicit etiam impoſituʒ. Mouet vꝛinam cuʒ vino po⸗ tum ſilueſtre ⁊ calculos.Quos vigilare opꝰ ſit excitat:capiti cum aceto inſuſum. ¶ Pla. Siſimbꝛiũ qð alij herpilluz vocãt agre ſti maius ẽ. Naſcit᷑ in locis cultis ⁊ aq̃ſis.et eſt vdiciſmo ſimile.Sʒ eo ẽ odoratius ⁊ folijs lati oꝛibo:q̃ multiin coꝛonas cõponunt.virtus eiꝰ termantica exiſtit.ſtrãguirije medetur. ¶ Et calculos frãgit.hoc ma xime faeit ſemen eius cũ vmo bibitũ.Loꝛtionibo ⁊ ſugglunõib⸗ maxin ũ pꝛeſtat effectũ. Idẽ nauſeanti bo opitu latur. Folia eius cathaplaſmis adhibita capi⸗ tis doloꝛẽ mitigãt fronti impoſita ¶Dyaſco. Notum eſt ſilimbꝛium quod ẽ na⸗ tura ca lida in ſecundo.⁊ ſicca in ipſo. Putre⸗ factionibo reſiſtit.pediculos interficit ¶ Conkertapoſtematiba frigidis.ac flegmoni duriciei vehemẽtis decoctum cum aceto mi· tumq; cum oleo roſaum. ¶ Cõtert obliuioni ac ſenſus cõmixtitioni ⁊ li targie.quãdo linitin caput ex co Cõfert etiam ſingultui bibituʒ cuʒvino.ad ſoda quoq; fit em pla ſtrum ex folijs ſilueſtnis. ¶ onfert tamẽ vermib aſcaridibo.⁊ extrahit fetum moꝛtuũ.et pꝛouocat vꝛinaʒ pꝛopꝛicq; pe rrooſum. Quod aut eſt ſilueſtre cum vino bibi⸗ tum.pꝛohibet diltellationẽ vꝛine.⁊ lapidem ex⸗ trahit.ac ventris doloꝛi pungitiuo ſubuenit Actoꝛ Quia ſiſimbꝛiũ ab autoꝛibus nõ ſo⸗ lum dicit᷑ mẽtaſtrũ:ſed etiã menta videlicʒ do⸗ meſtica. de ipo etiã inter oꝛtulanas herbas ſub boc eo nomine dictum ſupꝛg. Capitulmm. cctcxliif. Ilphio. li i. xxij. Silphio erſeria venit deterius parthico:ſed medico me ius lachꝛymus laʒer nominatur. Operationes. li. Nã ad lienes pdeſt raditxen. Arterijs etiã exaſperatis ⁊ collectionib ſanguĩs illinit᷑. Sʒ in cibis cõcoquit᷑ egre inflãmantiba.infla⸗ tiones facit ⁊ ructus:vꝛine qʒz noxia.¶ Dugil⸗ latis cũ vino ⁊ oleo ẽ amiciſſina:⁊ ſtrumis cũ cera ſedis q̊ʒ verruce cadũt eius ſuffectu crebꝛi oꝛe.¶ Folia eiꝰ ad purgãdas matrices ac pel⸗ lendos partus emoꝛtuos ĩ albo odoꝛato vino decoquũt᷑:vt accept abili mẽſura bibat᷑.¶ Dy aſ. Aures acriter caleſaciẽs ac veſicã ledẽs.ſʒ ventrẽ pur gãs bec herba ſoꝛtit᷑ calefacit. Uirtꝰ eius oĩno inflãmatiua eſt:⁊ ꝓpter h indigeſtiua eſt. ¶ Radix eius cocta cũ aq̃ ⁊ modico melle potata iuuat ad difficultatẽ vꝛine.ſuccus eiꝰ cũ lacte reſolutus emigraneã curat in aurẽ miſ ſus.extrinſecus aũt poſitus oꝑat᷑ ampliꝰ. Na⸗ ſcit᷑ inſyria ⁊ armenia ⁊ lybia. Huiꝰ virga ſple⸗ tẽ vocata eſt:ferule ſilis:foliaq; bʒ apio ſilia:et ſemen latũ. ¶ Uirtus radicis eius termãtica ⁊ ſtomachũ inflat:⁊ ructuationẽ puocat. Indi⸗ geſtibilis ac veſice ↄria eſt accepta.i¶ Oleo ad dito liuoꝛes coꝛꝑis limpidat.Oleo cipꝛino vel vrino mixta ſaiaticishumoꝛẽ fnigidũ errãtẽ ſic cat.ĩ aceto cocta ⁊ cathaplaſmata cauſas ani N.◻lius. cnius eſt vſus inmeci ina. Dyas ſcoꝛides. Silphij radix nota eſt omnibus cu⸗ Capitulum. ccccxlinii. 9 Iſer. Plinius li. xix. Silere. Trberi9 cõpeſcit. bibita venenis occurrit. Eſt etiã euſito macha mixta ſeminibo ⁊ oxigaris nobilibo ad⸗ dito ſale comeſta.virga eius diuiſa eſt:lachꝛv mMũq; quod ex ſe dimilit colligi neceſſariũ eſt. MWNR pꝛinceps omnibus annis a germania flagitansnobilitauit.cuius in geldu⸗ ba caſtello reno impoſito generoſitas eſt pꝛeci⸗ pua:ex quo apparet frigidis locis cõuenire. In eſt ei longitudine neruus Julie auguſte quotii diano cibo maxime iulluſtrata. Seritur autẽ et ſiſer?⁊ paſtinaca vtroq; tꝑe.ſ.vere et autumno: magnia ſeminũ interuallis nulla ne minꝰ qua⸗ ternoꝝ pedum:quoniã ſpacioſe fructiſicat ſi ſe⸗ ratur:tranſferre autẽ melius. Idem lib.xx. Si ſer erraticumſimile eſt ſatiuo ⁊ eflectu. ¶ · Pli. li.vtõ. Ineſt em ſiſer lõgitudine neruns qͥ in decòctis extrabit᷑ amaritudis magna ꝑte relicta:q̃ mulſo incibis tpata etiã in graz vᷣti. ¶ Neruus ide ⁊ paſitinace maioꝛe vſtaxat ani cule. Siſere ſeni mẽſibo bis vicʒ: Irebꝛuario: martio: apꝛili:auguſto.ſeptẽbꝛi:octobꝛi. Bꝛe⸗ uioꝛ eſt his: ſʒ toꝛoſioꝛ amarioꝛq; mecullo ꝑſe minu iſſima.Eadẽ vᷣo dulcibe mixtis ſaluber⸗ rima iuenit grãʒ plibo modis auſieritatevicta. .— — . . credit etiã ventrẽ.Eſt ⁊ dyacles in ſnia eadem. pꝛeterea coꝛdi ↄualeſcentiũ ↄuenire:⁊ poſt mul tas vomitiones perq; vtile. ¶ Heraclides ↄtra argẽtuũuiuũ dedit: ⁊ veneri ſubinde offenſantẽ egriſq; recolligẽtibi. Hũc heſiusiõ ſtoma cho vtile videri dixit:qm̃ nemo tres ſiſeres edendo continuaret.E ſſe m̃ vtũe cõualeſcentibs ⁊ ad vitã tranſeuntibꝛ. Satiuiq; pꝛiuatim ſuccus aluum ſiſtit. ¶ Dyaſco. Siſarũ eſt omnibono⸗ tũ:qð comeſtũ eſteuſtomachũ.Radix eius eli⸗ xa et comelſta tollit faſtidium: et et diuretica. Capitulum. ccccxlu. Tygda.Aui.Sycla duaꝝ ſpẽꝝ eſt: quaꝝ mo ca.⁊ ſic.Et ſᷣm veritatẽ eſt ↄpoſitaꝝ vᷣtutu: ⁊ apud qͥſdã eſt fri. Nec dubiũ ẽ qͥn in eiꝰ radi⸗ ce hũiditas ſit. In ipᷣa eſt virtus baurach ſubti vnamgra ꝓpter vehemẽtiã viriditatis. Altera vᷣo nota eſt.apð q̃ſdã eſt in pꝛi⸗ lLiatiua ⁊ reſolutio ⁊ atꝑtio.foꝛtioꝛ reſolutiõe at Inplicũ ⁊ lenificatio. Innigra ẽſtipticitas:? ꝓ⸗ Tractatus ZHã ⁊ in pollinẽ tundit᷑ arida:liqdaq; dulci pꝛiecũ ibentib.Et bauracbitas q ẽ inipᷣa ẽ re⸗ trtrtpoeẽperat᷑. ⁊ decocta poſtea aut aſſeruata vel ma⸗ cerata pluribo modie.⁊ tũc mixta defruto aut ſubacta melle vuis ⁊ paſſis aut pinguibo cario tis ⁊c.lege Pliniũ ibidẽ.¶ Itẽ ſiler ſile ſatiuo: ? excitat ſtomachũ.ex aceto laſarpiciato ſũptů: aut ex piꝑe ⁊ mulſo pꝛoijcit vꝛinã.⁊ vt opinio ſolutiua:⁊ terreitas ẽ ↄſtrictiua vłcõtractiua. Dperationes ¶ Aui. Totũ elixatũ eſt mali chimi:totũq; ꝑui nutrimẽti ſicut olera reliq̃. Succus eiꝰac de⸗ coctio folioꝝ ſiſſuras frigorꝭ ꝓbibẽt:⁊ alopicie ↄferũt.i¶ Cõtert etiã pãno.⁊ qũq; abſcidit ver rucasſuccus eius.⁊ interſicit pediculos.i Ex eadẽ elixata fit emplaſtrũ apᷣatibo ac reſoluit et maturat ea.Eius ſolia decocta bona ſũt ignis aduſtioni.⁊ linita cũ melle ↄferũt empetigini. ¶ Et eius aqᷓ cũ ſelle gruis fit caput purgiũ:ac delet toꝛturã. Et valet ad vlcera nariũ. Itẽ ei⸗ aq̃ diſtillat᷑ in aurẽ:⁊ ſedat eius doloꝛẽ. Ra⸗n2⁶ dix eius eſt mala ſtomacho:faciẽs nauſeã.⁊ G plurimũ /ꝓpterbaurachitatẽ eiꝰ moꝛdiſicatiuã. ¶ Ad opuatiõesepatis fſoꝛtioꝛ eſt aꝑtiõe mal⸗ ue cũ ſinapi ⁊ aceto ꝓpꝛie.i¶ Iſaac in dietis ꝑti cularibo. Sicla quã vulgus appellat butia ca. ⁊ ſic.eſt ĩ pꝛio j̊.¶ Illaudabile ſiomacho nutri mẽtũ gñat ꝓpter qᷓndã ſui acumis: humiqditatꝭ multitudinẽ. Que iñ ſi coquat᷑ cũ aceto obſo⸗ magro.carui oleo onfanceino vel amigdalino tfacilis quidẽ digeſtionis fit:ſj paꝝ nutrit.ven⸗ trẽ humectat.epatis opilationẽ aꝑit.maxime Fo ſi de groſſis ac viſcoſis humoꝛibo ſit. Inaq̃ᷓ cocta:⁊ ſic comelſta fit ſtiptica.¶ Actoꝛ de hac N quoq; ſub noiĩe bliti dictũ eſt ſuo loco in ſupe noꝛi parte buius tractatus.ſ.de B. ca. c. WN NS . NN 18 8 be ddVN De Herbis Capitulinm. ccccxlvj. Cicados arabicũ.ande.ca.lxvij.Aſ Ke cukodos arabice. Grece ſahadis.La⸗ ⁊ eit illud qð arabice nominat᷑ aſcukodos.Et eſt quoddãa citrinũ:de qua in ſequẽti ca.dicit. Unde S era.li.aggre.facit deſticados duo capitula.Unũ de ſticados arabico:qu od inci pit Aſcukodos ſiue aſcocodos.⁊ aliud de ſti⸗ cados citrino:quod incipit Sceha. Eſt autẽ ſticados arabicũ calida et ſicca in tertio gra⸗ du. ¶¶ Sera.lib. aggre.capᷣ. Aſcukodos.iĩ.ſti⸗ cados arabicum. Haſcitur ⁊ in inſula que ðꝛ ſahadis in regione Galacie. eſt herba ſubtiliũ ramo:um habens comã ſaturegie ſimilem:niſi folia eius ſunt longioꝛa ſaturegie.⁊ eſt acuti ſa poꝛis cuni pauca amaritudine.Diaſco.capitu. de ſticados.Sticados naſci in inſulie Gala cie circa MWalſſiliam:que inſula ſticados nomi natur.vnde et nomen accepit. Eſt autẽ herba tenuis:ſemen minutũ habẽs cũ folijs ſilibo thi⸗ mo:ſed oblonga ⁊ guſtu acrioꝛa ⁊ ſubamara. OPperatione ¶ Galienus.viij.ſimpli.farma.capit.ſlicadoo. Sicados eius quidẽ ad guſtũ amarus ſapoꝛ elti ſtipticans moderate.Complexio cius cõ⸗ poſita eſt ex frigida terreſtri ſubitantia pauca: a qua ſtipticat:⁊ alia ſubtili ignea amplioꝛi:a q̃ amaricat.⁊ pꝛopter vtrũq; vero de obſtmere ⁊ ſubtiliare dicil.⁊ abſtergere ⁊ ſoꝛtilicare nata eſt viſcera omnia:⁊ totius coꝛpoꝛis ambitum. Monſtratum em̃ eſi in anterioꝛibus:quoniã quecunq; farmaca compoſica ſuntex tanbus ſubſtantijs pꝛedictis energias comparantur. ¶ Johannes Meſue capit. de ſticados. Stiʒ cados quod medici laudant eſt arabicũ. eteſt planta folioꝛũ ſubnilium ⁊ longoꝛũ:habens ſti pitem ſiibtilem cinericeũ. cuius eleuatio ſuper terram eſt in menſura cubiti.⁊ habet floꝛes aſſi milatos ſpicis ſiliginũ: ſed ſunt bꝛeuioꝛes ſine ſemine.Et eſt calida in ꝑꝛimo gradu:et ſicca in ſecundo.¶ Et eſt compoſitũ ex partibus ter⸗ reis frigidis dantibus ci ſtipticitatẽ paucã.et ex partibus igneis ſubtilibus a quius inſunt ei acuitas ⁊ amaritudo.ſed acuitas plus eſt a⸗ maritudineſua:et amaritudo plus eſt de ſtipti citate ipſius.pꝛopter quod eſt ſubtiliatiuũ:re⸗ ſolutiuuin:aperitiuũ opilationũ:abſterſiuum ⁊ ſolutiuũ nature. et eſt pꝛeſeruatiuũ pꝛohibẽs a putrefactione.⁊ eſt ex parte ſtipticitatis pauce in eo confoꝛtatiuũ coꝛdis ⁊ cerebꝛi⁊ neruoꝝ et viſcerũ.⁊ hoc eſt ſſe ⁊ pꝛopꝛietas cius.Pꝛohv⸗ tine vᷣo ſticados.Eſt quoddã arabicũ — emndũ eſt habentibo colerã in ſtomacho. cõtur at em̃ cos inducens ſitim ⁊ vomitũ ⁊ eſtuatio nem laboꝛioſam. Hã etiã calida habentibus et ſiccam complexionẽ:⁊ qui ſunt illi poteſtate co lere. ¶ Ipſum quoq; eit ex debiliter ſloluennib⸗ ꝓpter qð miſcendum eſt ei ſalgemma ⁊ mirabo lani nigri cũ eo aut kebuli.magnificãtem oꝑa tionẽ eius.⁊ ſimiliter ſquilla.?⁊ pꝛopꝛie in egritii. dinibus capitis.E t infuſum quidẽ in qqua ca ſei melioꝛat᷑ in cõditionibus ſuis.⁊ paſſi:le ſinę interioꝛibus ſimiliter ſunt ex bis que emendãt. ſilr ⁊ ſalgemma rectificat illud.: ꝓpꝛie ad om̃es partes eius ſextuplũ ipſius.⁊ ſuccus ꝑomoꝛuʒ dulcium in decoctionibo eius veriſicat illnd. ¶ Auicen. li.ij.ca.de ſticados. Sticados eſt planta habens ſpicãſicut eſtſpica grana oꝛdei ſed eiꝰ ſolia ſunt bꝛcuioꝛa:⁊ in iplo ſiipuesiunt cinericci ſicut in epithimo. et eſt ſineſlemie:acu tus cũ amaritudine pauca.cõpoſitue ex ſubſta tia terrea:frigida ⁊ ignea ſubtili.calida in pꝛio gradu ⁊ ſic.in tertio.qꝗ¶ Sera.aucto.hali.De⸗ coctio ſiicados arabici conſert dolo:i pectorꝭ ſicut yſopus.⁊ in cõfectioniba medicinar habʒ vires acriter relaxantes ci odoꝛe ſuaui.vnde et menſtrua pꝛonocat.i¶ Johan. Me. Jit ex ſticados arabico ⁊ſpica ⁊ oleo veteri olæ bo⸗ nũ iuuatiuũ voci.Yoꝛes quidẽ einus decocti⸗ one ſuſtinent: plus q;ſolia.ſolutione eduat co lerã nigrã ⁊ flegma.et mundificat neruos ⁊ c rebꝛum ⁊ membꝛa ſenſuũ:et cõſoꝛtat ea.⁊ ↄſert . * iuuamentũ magnũ egritudimbus frigidis. et hoc ſᷣm omnẽ modũ vſus eiue:ſiue in potibue: ſiue infomẽtis ⁊ lauacria.?¶ Et oleũ iplius cõ⸗ foꝛtat cercbꝛũ ⁊neruos:⁊ calefacit cos⁊ vluiſi⸗ cat. In medicinis aũt ſticados ſi iungat᷑ ſquil la aut eius acetũ eſt medicina bons epilentie et vertigini.⁊ cum lapide laʒuli aut ſale ndo aut alijs valentibus ad ea. Confert mela ncolie et egritudinibꝰ tumoꝛie.⁊ miſceĩ ei bugleſſa aut ſuccus cius aut ſuccus pomoꝝ dulciũ ad egri⸗ tudines coꝛdis ⁊ melancoliã.¶¶ Eteuapoꝛatio decoctionis eius aperit opilationes nariu.et eſt medicina bona opilationibo epatis: ſplenis 2 viſcex. ¶Et eſt ſedatiuũ doloꝛum qui ſunt in neruis ⁊ in inſtrumentis iuncturarũ ⁊ inlateri⸗ bus ᷣm omnem modũ adminiſtratiomis ciug. ¶ Et conſoꝛtat interioꝛa om nia que a frigidi⸗ tate leſa ſunt: et pꝛopꝛie materiali.Et pꝛobibet a putrefactione. (Et ipſius ſyrupus ⁊ alij modi adminiſtratio nis eius ſunt medicinabona quartane ⁊ febꝛi⸗ bus lõgi tempoꝛis:⁊ pꝛopꝛie fiegmaticis.Do ſis decoctionis eius eſt potio a.¶ʒ.iiij.vſq; ad vi.puluenis eius a.iij.vſq; ad.. Aui. S ticados arabicum relpluit et lubti⸗ 2 L 2 2 GE Kat amaritudine ſua.⁊ ſilr eius ſyrupus aperit opilationes? abſtergit.⁊ in ipſo quidẽeſt ſtipti citas pauca:⁊ conſoꝛtat coꝛ⁊ viſcera:⁊ ꝓhibet putrefactionẽ. ¶ Et eiꝰdecoctio ſedat doloꝛes neruoꝝ ⁊ iũcturaꝝ ⁊ laterũ.Et ipſiꝰ ſyrupus eſt res magis iuuatiua egrirudinũ frigidaꝝ ⁊ ner⸗ uis.qᷓre opoꝛtet vt eo qtidie vtat᷑ qͥ neruos hʒ dDebües.et qui exfrigiditate in ipſis pati.¶¶ Et cõfert melancolie ⁊ epilẽtie.⁊ nocet habẽtibus calidã cõplexionẽ:⁊ lacit eũ vomere.⁊eſt ex eis quifaciũtſitim: ⁊ cõſoꝛtãt inſtrumẽta vꝛine.et ſoluendo educit flegma ⁊ melancoliã.¶ Gal. vero nõ dixit hoc eſſe eius:et vltima quidẽ po⸗ tio ipſius eſt duodecim keſumẽ cũ vino puro ⁊ oximelle ⁊ modico ſale.i¶ Plat. Sticados ca li. c ſic.viriutẽ diureticã habet. Uinũ decocno nis eius ⁊ dꝛagaganti ſpũalia calefacit.⁊ inteſii naſtomachũq; mundificat. valet ad yliacam capitulo.lvij.de B. ſupꝛa. ad opilationẽ ſplenis ⁊ epatis:⁊ cõtra ſtrãgui riam ⁊ diſſurriã.¶ Cõſtan.in li.graduuũ. Sti⸗ cados eſt ca.⁊ ſic.in pꝛimo.Apent et attenuat: interioꝛa membꝛa cõfoꝛtat. Pectus ac pulmo nẽ oĩaq; viſcera mundificat.i¶ Ex ſinonomis. Sticados ſpecies due ſunt. Arabicũ videli⸗ cet et citrinũ.Qũñ ſimpliciter ponit citrinũ intel ligitur. Idem eſt barba iouie. Sed aliud eſt Aouis barba:ſq; ſemperuiua: ſicut dictũ et in ArNA⸗ 1 . Capitulum cttrlvij. ZLicados citrinũ. Sera.li. agare. cap⸗ lſccha. Scceha.i. ſticados citrinũ: ⁊ eſt Wabſinthium marinum habens minutu ſemen ſimile ſemini plante que dicit᷑ abꝛotanũ. et non eſt ita amara herba ſicut abſinthium.⁊ habet odoꝛem grauem. Figura eius eſtin ap/ parentia ſicut planta abſinthij.et ſapoꝛ eiꝰ eſt ſicut ſapoꝛ abſinthij:niſi quia non elt tante ſti pticitatis.et calefacit plus q; abſinthium. eſt in ea plus de amaritudine q; in abſinthio cum pauca ſalſedine.et calefacit ⁊ deſiccat in terno gradu. Pprerationes ¶ Sera. Clirtus eius eſt diuerſa a virtute illiꝰ Nam nocet ſtomacho:vnde occidit vermes in ventre plus q; abſinthium:qũ apponitur extra aut imus. ¶ Et idem auct. Dyaſ. Sapoꝛeius eſt amarus.et habet grauem odoꝛem.⁊ eſt her ba ſtiptica.¶ Et idem auctoꝛitate Galie.vij. libꝛo epidimiaꝝ. Sccha aſſimilatur abſinthio inſigura et ſapoꝛe.S ed differẽtia inter ea eſt ꝙ non eſt ſtipticum ſicut abſinthium.⁊ ꝙ cale⸗ facit plus eo.et amaritudo eius eſt plus cuom pauca ſalſedine. ¶Et idem aucto. Gal. vii. ſim. lar. capi. ſceha. Scceha ſimilis eſt abſinthio ſm ſpeciem ⁊ ᷑ᷣm guſium. tamen differunt in guſtu et virtute. in guſtu quidem in eo ꝙ cum ſtipticitate magis calefacit:⁊ amaricat cum quadam ſalſcdine. ¶ In virtute vero in eo ꝙ cum menſuratũ eſt: ⁊ magis abſinthio interficit lumbꝛicos extroꝛ⸗ ſum appoſitum ⁊ intra coꝛpus aſſumptum.Et quidem calefacere in ſecũdo gradu intenſe po⸗ nendum eſt id:ſiccare vero in tertio· SGalienus.viij.ſimpliciũ farmacoꝝcapᷣ.chꝛu ſicos. Chꝛuſicos ſiue barba iouis ſiue ſticadoſ citrinum vocatur. Chꝛuſicos acrem ſimul et ſtipticam pꝛeualentem habet vintutem. ¶ S erapion capᷣ.ſccha. Scceha vel ſticados citrinum coquitur ſola et bibitur: et interſidt vermes: et expellit eos cum laxatione leui. Et quando coquitur cum lentibus ⁊ bibitur:ſacit boc.Et pecudes impinguantur quando co⸗ medunt eam: ¶ Et idem auctoꝛitate Galieni. Uirtus ſcehe Diuerſa eſt a virtute abſinthij. Nam ſceha no⸗ cet ſtomacho:et occidit vennes plus qᷓ; abſin⸗ ihium:quãdo ponitur exterius:vel ſumit᷑ intus Et eſt calida in ſecundo gradu:ſicca in tertio. Capitulum. ccccxlvuj. VIT. d · Pica celtica. Pandec.ca. cliii. Edtca grece.Arabice.ſymbel romana. latine vero ſpica celtica. Dyal.c.Celtica NHa ſcitur in illirico.nomen habens apud eos hoc Et in ſyria naſcitur et initalia.habens fructus ſuper terram bꝛeues et ſpiſſos.Rolligitur aũüt a ciuibus cũ radicibus qui ſaſces faciũt qᷓtum plena manu cõtinere poſſunt.et ab alus faſces gallice appellãtur. hec habz ſo.oblonga ⁊ nõ la ta. mellinuʒ floꝛeʒ;. odoꝛẽ circa ſe ſuauẽ cõtinẽs Utilioꝛ eſt recens odoꝛe ſuauis radicibo plena vei ſpiſſa ⁊ nõ fragilis.que ſi talis fuerit ſimilis in virtute poterit eſſe ſyriace.Eſt ca.⁊ ſic.hñs naturam ſpice inde:ſed debilioꝛ ſicca.E ſt alia nardus.id eſt celtica montuoſa que naſcitur in ſicilia ſimilitudinem habens in folijs ⁊ ramis vringo.S ed ſpica bꝛeuioꝛem.⁊ ſpinoſas radi ces mittens duas aut tres odoꝛe ſuaues. et ni⸗ grioꝛis coloꝛis ſimilis affodilli radicibus. Hec nec florem nec ſemen habet. ſed virtus eſt illi ſimilis ptime. Operationes ¶ Dyaſ. ꝛima eius virtus diuretica eſt.⁊ pꝛo deſt iecoꝛis tumoꝛi:. vctericis cũ moꝛbo regio Inflationes ſiomachi cũ aqua vbi abſintbi um decoctũ ẽ diſcutit.i¶ Sepleni medeĩ.veſice er renibe vtile eſt. ¶ Sed ⁊ moꝛſibe venenatis cuʒ vino data opitulatur malaginatibo culidiſ Et vnctionibus miſcetur Cap- 4 ⸗ . 8 tulum. ccccxlix. Picanardiſiue nardus. Iſi.li.ety. NHar aduseſt herba ſpicoſa. Unde⁊ a grecis nardoſtacos eſt appellata. Huius alia indica.alia ſyriaca vocatur.non ꝙ in ſyiana⸗ ſcatur:ſed ꝙ alio latere indiam.altero ſyriam ſpectet mons in quo inuenitur. IJdem Nar⸗ dum indicũ eſt multifoꝛme ſ melius ſyriacũ le ue.fulicum comoſum ſpica paruũ:odoꝛatiſſi⸗ mũ ciperũ ſimilans.Quod ſi multum in oꝛetar dauerit linguam ſiccat. Nardũ celticũ dequo ſupꝛa dictum a regione gallie nomẽtraxit.na⸗ ſcitur em̃ ſepius in ligurie alpibi.⁊ in ſyria fru⸗ tice paruo radicibo in manipulos collectiſ liga mentis.flos eius tm̃ ꝓpter bonũ odoꝛẽ accipit tyrſi eius ⁊ radicule vſibus noſtris vtiles pꝛo⸗ bantur. ¶ Pla. Spicanardi ca. in. i. gra. ⁊ ſic. in.ij. Eligẽda eſt illa q̃ ſuaniter redolet q̃ in gu⸗ ſtu eſt acuta.aliquãtulũ ſubamara.habẽs ali⸗ quid ponticitatis in carne rufa.Cum auteʒ in medicinis ponit᷑ abijciẽdũ ẽ qͥddã albũ qð inte rius ẽ.⁊ q̃ddã nigꝝ qð ẽ exteriꝰ S picanardiq̃ nigra ẽ vel terrea nõ dʒ poni in medicinis. Hʒ autẽ virtutẽ ↄfoꝛtatiuã ex aromaticitate et põ ticitate:et diureticã ex qualitatib ſuis ⁊ amari tudine. Per.x.ãnos ſᷣuari põt in loco ſiccoꝛ nõ humecto.i¶ Actoꝛ ex gloſis.HNardus ẽ herba bumilis:calẽs et redolẽs.de q̃ ſit vnguẽiũ pꝛe⸗ KE Trattatus. Dperationes Pla. Eõtra ſincopim ⁊ cardiacã paſſionem limphat᷑ vinũ patiẽtis ex aq̃ roſacea decoctio nis eiꝰ.vel ex tali aq̃ addito ʒuccaro fit ſyrupꝰ ¶ Cõtra debilitatẽ cerebꝛi applicat᷑ narib.Rõ tra frigidũ reuma puluis eiꝰin oleo decoquit᷑.⁊D cum digito narib imponit᷑. Cale oleũ multuʒ cõfert contra ſurditatẽer frigido ſiomacho.? cõtra putredinẽ auriũ poſt apoſtemata. ¶ Cõtra frigiditatẽ ſtomachi⁊ indigeſtioneʒ ⁊ opilationẽ ſplenis ⁊ epatis ex fnigido bumoꝛe vaglet vinũ decoctõis eiꝰ.Cõtra putredinẽ gin giuarũ puluis eius ſupponit.valet ad matriceʒ mũdiſicandã.⁊ coceptũ adiuuãdũ.i¶ Oleuʒz ſit ex ſpicanardi qð ẽ optimũ cõtra paraliſim epi⸗ lentiaʒ arteticã ⁊ podagrã:ſumptũ ꝑos vel in⸗ unctũ.fit aũt pcioſiſſimũ.vt dicit Dyal.h̊ mo⸗ do Accipiũt.l.libꝛas ſpicenardi ⁊ ponũt in olla cuius os bene obturãt. aliã ollã in terra inſodi unt:⁊ a füdo ſuꝑioꝛis olle deſcẽdit calamꝰ ad inſerioꝛem ollã. circa ſuperioꝛẽ faciũt ignẽ.qui exoluit.deinde effluit oleũ ꝑ calamũ in inferio rem. Et ex.l.libꝛis nõ fiunt niſi quinq; vcl vi.y'n cie.Quidã vero puluerẽ ſpicenardi dimitiunt in oleo.ꝑ.xx. dies.poſtea buliũt ⁊ bene colant ac reſeruant.¶ Conſtan.in libro gra. Spica cpar ſtomachũq; cõſoꝛtat.qꝛ doloꝛẽ ab eis am putat Eius apoʒima bibitum renes ⁊ veſicã ab om̃iſoꝛdicie mudat. Uꝛinãet mẽſtrua ꝓpuocat. ¶ Alber. in libꝛo de natu. rerum. Spica ycte⸗ riciã ex opilatiõe fellis et epatis curat. Humo⸗ rib a capite ad pectus ⁊ ſiomachũ deſcenden tibus reſiſtit. Uẽtoſitatẽ inteſtinoꝛũ amputat. Mulieriba ſuppoſita ſanguinis fluxũ cõſtrin⸗ git. Super empetigines fricata eas omnino mundificat. Lum aqua frigidia potata abomi nationem ⁊ coꝛdis tremoꝛẽ tollit.Cũ ſapa bibi ta libidinẽ augmẽtat.Cum vino ꝓpinata cõtra moꝛſus ſcoꝛpionis atq; ſerpẽtis valet.Colliriũ ex ea factũ humiditatẽ ſalſi ftegmatꝭ deſiccat. Piloſq; palpebꝛaꝝ cõfoꝛtat.¶ Dyaſ. Hardus eit herba ſpicoſa. Huiꝰ genera duo ſunt. ſcilicʒ Indicũ ſynacũ. Montis em̃ inq naſci᷑ vna pars in indiã poꝛrigi. Altera in ſyriaʒſpectat In alia q ſynaʒ reſpicit inuenit᷑ nardꝰlenis ac rufſa multis capillis illigata. ſuaueʒ habẽs odo rem vt eyperũ:⁊ ſpicaʒ bꝛeuem. Que in oꝛe miſ ſa ſuauitatẽ habet cum amaritudine.ſi vero in oꝛe diu citius teneat᷑ lin guaʒ ſiccat. Ex parte autẽ Indie:nardus inuenit᷑ ſine virtute gene⸗ rans ſpicam oblongam acmultum ſpiſſam: ac Noſum maxime aũ nõſolũ deradice:ſʒ de ſpi⸗ exyna radicemultos rgamos generans in cir⸗ cis ⁊ folijs cõficitur.nec als herbis adulte rat. cuitu.non vtiles in odoꝛe. In acumine vero Tunc enim piſticum.i.fſidelis dicitur. eiuſdem mõtis.quo aqua non infeſt atur. vtili oꝛ odoꝛe naſcitur.folijs cipꝛo ſimilibus.Alia quoq; inuenitur apud ſyrios:ſpicaʒ habẽs ob longam:ſubalbidã fruticem maioꝛem cũ odo⸗ renon valde ſuaui. Omnium autem pꝛedicta⸗ rum virtus vnctualis eſt.Calefaciunt medio⸗ criter: deſiccant abundanter. ¶ Auicẽna.Sepice ſpecies vna eſt aromatica et eſi albumſpica. Altera vero neriden et ſpica romana.et alithitia debilioꝛ eſt inda.ſyreni vir rute pꝛoxima. Arboꝛ eius parua eſt.que cũ lu to ſuo euellitur.et quando planta ſibi ſimili ad ulteratur. S ed inter cos diſcernitur. quia plã ta illa horꝛibilis odoꝛis inuenitrr ¶ Eſtpꝛeterea quedam montana cuius ſunt vt crocioꝛtulani folia.ð et ſimiliter eius ſiipites ſed citrini ſunt ⁊ plani non in modum retbis in uoluti.Duas vel plures habet radices:ſqj crus nonbabet nec fructum nec ſioꝛem. Melioꝛ eſt illa cuius pili ſunt plures ad mbedmem decli⸗ nans boni odoꝛis vtciperi:iſua ſpica linguam moꝛdicans.Ethec eſt ſyra que multos effectꝰ babetin medicina. Calida eit in pꝛimo.ſicca in ij. Eſt aperuiua reſolutiuiunag E —— De herbis ſinachia. Pandec.ca. dclij. Spina⸗ chia latine.Grece aſpenach. Sera.lib. aggre. ca. aſpenach. Aſpenachſunt. lri gi. in fine pꝛimi gradus. . ones Hbhperati ¶ Serapion. Sopin achialeniunt ventrẽ ⁊ cõ ferunt doloꝛi pectoꝛis ⁊ pulmonis q̃ fiũt a cole ra ⁊ ſanguine. Nutrimentũ eoꝛuʒeſt melius nu trimẽto attriplicis.⁊ operatio eoꝝ pꝛope ope⸗ rationem eius.⁊ ſunt leniſicatiua. ¶ Et ipᷣius nutrimentũ melius eſt nutrimento criſolocanne. Et in ipſis eſt virtus abſterſ iua. lauatiua.⁊ vincunt coleram. Et foꝛtaſſe reſtringunt ſterceus a iure eoꝛum Ergo auferantur a iure ſuo Et ſi comedantur conterunt anhelitui ⁊ pectoꝛi ⁊ pulmoni calide ⁊ confert doloꝛibo doꝛſi conſanguineis.Et eſt lenificatiua ventis. ¹ Capitulum.cccclj . „ Spina in egypto celehꝛatur cairca the⸗ bas dumtaxat nigra.Quoniam incoꝛ⸗ rupta etiã in aquis durat.⁊ ob id vtiliſſima na uium coſtis. Candida facile putreſcit. Acule⸗ ſpinarum ⁊ in folijs. D emen in ſiliquis coꝛia perliciunt galle vice. Ylos ⁊ coronis iocundus Pina. Iſidoꝛus libꝛo etymologirum. et medicamentisvtilis. Manat? gummi exea ſed pꝛecipua vtilitas ꝙ cela tert io anno reſur⸗ gat.¶ Ariſtotiles libꝛo de vegetalibus. Spi ne non ſunt de genere nec natura plante.iʒhu moꝛ et frigus aſcendit.⁊ cum eis parua decoc⸗ tio.illudq; coagulat ſol.et ex ilo ſunt ſpine.ſit q; foꝛma piramidalis in ſpina.quon iam aer cũ elongatus fuerit ab aliqua planta augẽtur par tes eius cum extenſione materie. ¶ Plinius libꝛo.xij. In india eſt ſpinaſſed de⸗ pꝛehenſa in lucernisigne pꝛotinus tranſiliente India fert in ſpinis ſimilirudineʒ piperis.ama niudinepᷣcipua folijs paruis denſiſq; apꝛi mo do. ramis ubitorum trium corcice pallido:ra⸗ dicelata ⁊ lignoſa buxei coloꝛis. Hac in aqua cum ſemine excepta.in erco vaſe medicamentũ efficitur.quod litione vocatur.E adem ſpina in Pelio monte naſcitur:qua medicamẽtum ad⸗ ulteratur. Gens indis contermina vocatur. Ariana cuius ſpina lachꝛym arum eſt pꝛecioſa myrrheſimilis. acceſſu pꝛopter aculeos anxio lauri folia. Ibidem ſpina eſſe tradita eſt. Cunꝰ liquoꝛ aſperius oculis cectatem omnibna ani malibus infert. In egyoto naſcitaſpalachꝛos ſpina cãdida.magnitudine arboꝛis modice ſflio re roſe. Radix eius vnguentis expetitur. Cra⸗ dunt in quocũq;frutice curuetur arcus celceſiis eandem quecunq; ſit aſpalatri ſuauitatẽ odo⸗ ris emittere:ſed in aſpalatro inenarrabilẽ quã dam exiſtere. Huius pꝛobatio eim coloꝛe ruſo vel igneo. Taciuq; ſpilio ⁊ odoꝛe caſtoꝛco. Idẽ libꝛo.xiij. In egypto cclcbꝛat᷑ ſpina dũta⸗ Lat nigra.qm̃ in aquis durat ⁊ incoꝛrupta ma⸗ net.Etob id nauium coſus viiiſſima. Candi⸗ da vero fadile putreſcit. Manat ? gumi exea. ⁊c.vt ſupꝛa.iec obmittendũ eſt etiaʒ e in ba⸗ bylone ſeritur in ſpinis.quomiã non alibi viuit. Etẽſicut viſcũ in arboꝛitv.ſed illud in ſpina tã tum queregia vocat᷑. Mirumq; q; eadem die germinat qð iniectũ ẽ. Inijcit autem ipo canis oꝛiu.Et arboꝛeʒ celerrime occupat.Ciinum ex ea condiunt.⁊ ideo ſeri᷑. Spina hecnaſcitur ⁊ Athenis etiam longis muris.i¶ Idem libꝛo xvij. In calabꝛia eſi ſpina ſilueſins. que per in ciſionẽ vtiliter mixtos ⁊ ſoꝛbos recipi. OPyperationes ¶ Auicenna. Spina alba frigida eſt et ſiccaĩ pꝛimo.Confert mollificationi ſtomachi.deco ctio eius confert inſtrumentis iuncrurarum et poda gre. Spina iudaica calida eſt ſubuiliati⸗ ua reſolutiua. Confert alcuʒet ⁊ ſputo ſangui nis. Ex eius decoctione colluitur os ad dolo⸗ E „ ranmolag. S pina egyptiaca ſrigida ſin pmo ſicca in ſecundo. E xiccatiua eſt et caton os ab ſcindens. Eontert apoſtematibe gutturis ſio machi. Radix eius ⁊ ꝓpꝛie ſemen eius vebemẽ tis ſunt conſolidationis ¶ Ige in codẽ zedeguaro eſt ſpina alba qᷓ ſpi⸗ nas habet ſimiles ſolijs amomi.ſed ſubtilioꝛes er albioꝛes.floꝛem purpureũ.ſemen rotundum Stipes eiꝰ qñq; peruenitad duos cubitos ¶ In ipſa eſi retẽtio fluxus ſanguinis conlert apoſtematiby flegmaticis et ſpaſmo ⁊ ſputo ſa guinis ſolutioni annque. Icbꝛib antiquis de bilitati quoq; ſtomachi:⁊ aperit opilationes. Malticata et poſita ſuper puncturam ſcoꝛpio uis.attrabit venenum ¶ Semẽ eius bibitũ cõſert moꝛſure venenoſo rum reptiliũ. Collutio oꝛis ex eiꝰ ſucco facta ſe dat doloꝛẽ dentiũ.Radix eiꝰẽ infrigidatiua ? eericcaiiua cum reſolutione quadam. . £ Pli . xxiij. S pina arabicaſpiſſat ſtringit diſi ulationes ocẽs ⁊ ſanguĩs excreationes menſiũ q; abundantiaʒ.etiam nunc radice va⸗ lentior. Sepine albe ſemen cõtra ſcoꝛpiões au xiliatur. ¶ Coꝛona ex ea impoſita capitis do⸗ loꝛem minuit. Huic ſimilis eſt ſpina illa quam greci Z chonton dicunt minoꝛib multo lolijs aculcaris per extremitatẽ:et arancoſa lanu gi⸗ neobductis. Qua collecta etiaʒ veſtes quedã in oꝛicnte fiunt ſimiles bom bicinis. Iplaq; lo lia vel radices ad remcedia bibuntur. ¶ Eſi et alia quã nos rubeã dicimꝰ.qua lane tinguntur.pelleſq; ꝑficiũtur. Inmedicina vꝛi⸗ nam pꝛoijcit. moꝛbuq; regium ſanat et vſchia⸗ ticos ac paraliticos. Radix ſemẽq; menſes tra punt: aluũ ſiſtunt.⁊ collectiões diſcutiunt. ¶ C(onmtra ſerpentes rami cũ folijs imponunt᷑ ſolia eius capillũ infic iunt.Et eſt paliurus ge⸗/ nus ſpine. ꝙᷓ Actoꝛ de Achanto et rubea pal iuro ſuperius diximus. Inter quas ninirum ponit eas Iſidoꝛus. Capitulum. ccccli). Duinãtum. Pandecta capit.xxij. Ad⸗ cher arabice. Grece ſquinum. Latine ◻ ²ſquinantum. Squinantum dicitur pa lea cameloꝛũ.quia cameli eam comedunt.Eſt cm̃ calide⁊ ſicce cõplexionis in pꝛimo gradu areperit in aſſrica et in Apulia.per decenniũ ſeruatur. E ligendumeſt quod ſubalbidum eſt Siautem inuenitur quoddam durum ſicurli gnum cuca ſtipitem abijciatur. ⁊ ſiipes eiug eſt ſimilis ſtipiti cypꝛi.D val.ca.de ſquino. Squi ni duo ſunt genera. AUnum oxilchinos appella tur. quia acuium ſemen habet. alterum verum ſemen habet nigrum rorundum grollius pꝛe 3 ſcto. et eſt foꝛte ter ntium genus ſquini paulo groſſius ſupꝛadictis:qui creticꝰ ſiue oloſquinꝰ ¶ Sera.li.aggre.ca.adcher. A dcher id ẽ ſqui nantum. et eſt herba babens radices ſub terra et ramos ſubtiles.et eſt ſicut radix culẽ.niſi qꝛ eſt latioꝛ.et habet fructum fere ſimilem fioꝛib cam arum.niſi quia eſt ſubtilioꝛ ⁊ minoꝛ.et na⸗ ſcitur in inſulis et in pꝛatis.⁊ foꝛtaſſe ex co re⸗ pletur tota terra vbi naſcitur.et quando deſic catur fit album. . ¶ Et idem aucto. Iſaac. Squinantũ eſt her⸗ ba palearis.et habet ramules ſubtiles duroe. in capitibus ramuloꝛum ſunt ſpice piloſe:et illi pili ſunt floꝛes eius.et habet bonum odoꝛem. „ et vene coꝛticis eius ſunt nigre ⁊ interius albe. et ſapoꝛ eius eſt amarus.Et quod deipſo ad⸗ miniſtratur fioꝛes radices et ſolia 1 ¶ Salienꝰ. loꝛis eiꝰ ſubſtãtia nõ eſt longinj a ſubtilitate.⁊ in ſap oꝛe eius eſt ſtipticitas pau ca minoꝰ? caliditate ipᷣius.Et virtus ipſius eiſt virius que calefacit moderate et ſubtiliat Itẽ Bal.viij.ſim.ſar.c.ſquinantũ. Squinantm calefacit moderate et ſtipticat moderatius ad⸗ buc⁊ a ſubtiliũ partium ſubſtantia non alienũ Etidem Serapio auctoꝛitate Dxaſcoꝛidis. Nehus eſt ex eo nouum in quoeſt rubcdo plu rium fioꝛum. Et quẽdo ſcinditur agaret in co oloꝛ putpurcuc:ict eſt ſubtlle: ct in ocoꝛe luave Etaqnãdo defert᷑ in manib habet odoꝛem bo num.et quãdo maſticatur moꝛdicat linguã. et pungit punctione pauca.et quod in vſu venit ex eo eſt flos eiuset canne radicis ipſius. Auicenna auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis. Squi⸗ nantum eſt duarũ ſpecierũ. Una eaꝝ eſt que nõ habetfructum nigrum. et habet folia ſicut cau⸗ da equina.Et idem opinione pꝛopꝛia. S qui⸗ nantum ex eo alind eſt arabicũ et bom odoꝛis. Et aliud eſt aginum quod eſt minutum.et eſt durius et groſſum: et eſt terreum ⁊ non habet odoꝛem. Melius ex eo eſt Arabicum rubeum foꝛtioꝛis odoꝛis.ſed illud quod eſt ſupꝛa ipſum aliquantulũ declinat ad rubebinem.⁊ cũ ſcin⸗ ditur fit purpureum:moꝛdicanslinguã ⁊ adu⸗ rens eam ſua acuitate.Et inaginio eſt virtus infrigidatiua.et eius radix eſt vehementioꝛis ſtipticitatis. Et eius flos calefacit parum.et eius ſtipticitas eſt minoꝛ caleſactione ipſius. Et eſt aliud arabicũ.ſed in ſua natura elt ca⸗ lida et ſicca in ſecundo gradu: Dperationes ¶ Dvyaſco. Squinantum in vino decoctum et cathaplaſmatum pudendis menſtrua educit· Stranguiriam ⁊ diſſurriamſoluit. ¶ Sera. Saquinantũ pꝛouocat vꝛinã et men⸗ ſtrua qñ bibitur.aut fit ex eg emplaſtrũ ⁊ cõfent apoſtematibus epatis et ſiomachi. Sed radi⸗ cis eius ſtipticitas eſt amplioꝛ ſtipticitate flo⸗ ris.⁊ eius caliditas eſt minoꝛ caliditate ipſius. Et pꝛopter iſtam ſtipticitatẽ accidit ꝙ admi⸗ niſtratur ad fluxum ſanguinnis. ¶ Dxaſcoꝛides eapitulo de ſquinanto.Flos eius eſt ſtipticus ſtipticitate pauca:calefactiuꝰ maturatiuus:mollificatiuus:frangens lapidẽ: aperitiuus oꝛificioꝛũ venarum. Pꝛouocatiuus vꝛine et menſtruoꝛum et reſoluit inflationes:⁊ inducit grauedinẽ capitis.et contert ſputo ſan guinis: ⁊ doloꝛiſtomachi.et confert pulmoni et renibus.Et miſcetur in confectionibus me⸗ dicinarum multarum. Et radix eius eſt ſtiptica:? pꝛopterea datur ex ea pondus aurei.i.cum tantundẽ piperis ali quot dicbus habentibus nauſeam ⁊ hydropi⸗ cis et habentibus quaſſationem in neruis.Et decoctio eius confert apoſtematibus matri⸗ cis quando fit ſeſſio in ea. Et oleum ſquinanti confert omnibus ſpeciebus pꝛuritus.⁊ illi qui eſt in animalibus.et expellit laſſitudinem.⁊ eſt conueniens ad albaras. ¶ GBalienus. Squin antũ eſt vꝛinatiuũ ⁊ men⸗ ſtruoꝛum eductiuum potationibus ſumptum. Juuat autẽ ad eos qui ſᷣm epar⁊ ſtomachum ct ventrem flegmones.Eſt autẽ radix eius ma gis ſtiptica q; flos:ſed flos calidioꝛ. In oſ ib vero partibo eius alijs quidẽ magis: alijs autẽ minus apparet q̃dã guſtantib ſiipticitas ꝓpter quã ⁊ farmacis que emoptoicts ſiũt miſcetur. Auicen. Squina ntu in eo eſt ſiipticitas: q̃⸗ pꝛopter cõfert eius flos fluxui ſanguinis vnde cũq; fit.Et in eius oleo ſunt reſolutio et attra⸗ ctio.ſed eiꝰ radix eſt foꝛtioꝛ in hoc:et cõſtningit naturã. et in ipſo ſunt digeſtio ⁊ leniſica tio.et oꝛificia venaꝝ aperit. ⁊ ſedat doloꝛes intrinſe⸗ cos.et ꝓpꝛie in matrice.⁊ reſoluit ventoſitatee. ¶ Eius oleum cõfert pꝛuritui:et eins decoctio confert apoſtematibus ca lidis et duricichus intrinſecis. Gibitum ⁊ ſuppoſuum pꝛo empia⸗ ſtro ⁊ decocu ⁊ apoſtematibus frigidie in vi⸗ ſceribus.Et confert lacertis conquaſſatis. ¶ Et confertſpaſmo cũ ex hoc bibit quarta ꝑs aurei cũ pipere.⁊ ipſum remouet laſſitudinẽ et grauat caput.⁊ ꝓpꝛie illud quod eſt exeo aginũ Sed minutũ eius ſacit ſodam.et groſſioꝛis ſe men facit doꝛmire et ſtupefacit. ¶ Et totũ ipſiꝰ cõfoꝛtat carnẽ rubeã q eſt inter gin giuas. ? deſiccat humiditates ipſaꝝ.⁊ eins flos purgat caput.et ſquinantũ cõfert doloꝛi pulmonis.et eius flos cõfert ſputo ſanguinis. ¶ Et radix eius cõfoꝛtat ſtomachum ⁊ appeti⸗ t̃. et ſedat nauſeam excepto aurco ex eo ꝓpꝛie cum pondere ſui ⁊ pipere.et ipſius flos ſedat doloꝛes ſtomachi. et confert apoſtematibo eiꝰ et apoſtematibus epatis. ¶ Etſquinantũ ↄfert doloꝛiba matricis⁊ eu⸗ catiſma.ex decoctione eius apoſiematiba ma⸗ tricis calidis enm diſtillat᷑in eam. aut vapoꝛat cũ aqua eius.Et frangit lapidem et ſtringit na turã ꝓpꝛie qð ex eo eſt aginũ.Et abſcindit flu⸗ xum ſanguinis matricis.et pꝛopꝛie ceius flos. ¶ Et confert doloꝛibo renu ⁊ flnui ſanguinis ipſoꝝ.Et cũ bibit᷑ ex radice eius aureus cũ pi⸗ pere cõfert hydropiſi.et ipſius flos cõfert apo ſtematibus ani. Species eius groſſa cum exſo lijs recentibo queſunt iuxta radicem fit empla⸗ ſtrum eſt iuuatiua moꝛſure venenoſeꝛum. ¶ Platearius. Squinantũ dici᷑ palea came⸗ loꝛum.quoniã eo cameli nutriunt᷑.Eſt autẽ in tertio gradu calidũ ⁊ ſiccũ. In africa ⁊ arabia reperitur.per decem annos ſeruatur.DD ¶ Eligendũ eſt quantũ albius inuenini poteſt ac molle. Si autem quoddam durum ⁊ quaſi ligneum circa ſtipitem reperitur:abijciat᷑. Cir⸗ tutem ha bet pꝛincipaliter purgandi flegma.ſi⸗ cut polipodium et coloquintida. um Platea rio concoꝛdant omnes alij. Dyaſcoꝛides vide licet et Auicenna Conſtantinus ꝛ7. 1☚ Capitulum. ccccliiſ. iu/· nes: rotude multe ac minute. Frigidã vim bñt. W Trignoe. yſi etymo. Strignos latie . Iſalutans herba ðꝛ gra virtutü. Ex her bario. Stnignos q ⁊ vua lupina dicta eſt frigide virtutis. Jolia eiusſunto ʒimi ſilia: nili ꝙ maioꝛa. Caulẽ vᷣo cũ creuerit ad terram Declinat. Semenhabet interfolia ꝑ totos ra mos interuallis modicis oꝛdinatũ folliculis qͥ ſiles ſunt veſicis. In quibo ſunt bacce rubce:le Pdperatione yſið. Stnignos doloꝛẽ capitis ⁊ ſtomachi incendiũ muigat.eſt em̃ frigida ⁊ retinens. Uñ et ſuccus eius ignẽ ſacrũ curat. Folia eius tri⸗ ia cũ vino potata:ſeminislapſum conſtringũt Eadẽ et vua lupina dꝛ eo ꝙ ſemeneius vue ſi⸗ mile ſit.¶ Platea. Strignũ idẽ eſt qð ſolatrũ vel moꝛella:de qua infra dicet᷑.¶ Ex herbano Huius folia pꝛo cathaplaſmate impoſita ignẽ ſa crum ſed ant.liuoꝛes abſtergit. Doloꝛẽ capi tis ⁊ ardoꝛemſtomachi cũ oleo trita diſſoluit. ¶ Doloꝛes auriũ ſanat:fluxum matricis cohi⸗ bet. Laboꝛẽ qᷓ partus ſubleuat:ad tumoꝛẽ coꝛ poꝛis ⁊ ad dentiũ doloꝛẽ valet. Ad ſanguinis ʒz fluxum de naribus reſtringendũ: ſi quis ei⸗ ſucco lana inticta ſibi nares obitruet.i¶ Actoꝛ. Eſt etiã ſpecies quedã ſolatri que comedit᷑ vi⸗ Qelicet oꝛtulana.de qua infenus dicetur. — „ — NWNW N —WM —. S RN N NWNS WNN N WNS N WV De = * 8 ———2 õ . . . 4 6. . * 2 2 . R 2 . 77 . . . 7 .„ Camitulumn artnii. Quilla. Pandecta capi.cccxi.haurifel arabice vel haulachacb. Brece ſalla. ‚AL atine vero Squilla vel cepe muris. Squilla eſt herba habens folia ſatis maioꝛa lilio. Et exeius cepe magno quod eſt in eius radice fit acetum ſquilliticum.et latini vocant cepe muris:quoniã interſicit min es. ¶ Sera⸗ pionin lib.aggrega.cap.NHauritel ſiue baſaſel id eſt ſquilla: auctoꝛitate Galieni.Clirtus eius eſt que calefacit calefactione foꝛti.Etmelius qꝙ accipiat᷑ cepe ſquille: et aſſetur vel coquatur et poſtea adminiſtratur. quod ſi fiet hocminu etur foꝛtitudo ⁊ acuitas ſue virtutis.i¶ Er ide,z auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis. Habet virtutes acu⸗ tas.et quando aſſatur ⁊ ſumitur habet multa ⁊ maxima iuuamenta. Si ergo volumus eam aſlare:opoꝛtet q inuoluat᷑ in paſta vel in luto: ponat᷑ in fumo: aut ſepeliat᷑ in pꝛunis donec coquatur paſta:vcl lutum.deinde extrahaf.et conſideret᷑ anſit bene cocta.qꝙ ſi non:inuoluat᷑ alia vice in paſta vel luto vt pꝛius. Hã ſinon aſſaretur bene: noceret accipienti ipſam: ? ledes ret mendbꝛa interioꝛa. Aſſatur aũt alio modo. Ham ponit᷑ in olla et cooperitur paſia vł luto et poni: in atanoꝛ donec coquaĩ bene.et opoꝛ et quando ſquilla fuerit bene decocta:ct acci⸗ R— et mediculum: et accipiunt illud quod eſt inter vcrũq;.Et quidã incidunt eam in fruſta:et po⸗ nunt eam in aquã.et mutant aquã eius ſepꝑedo nec vident ꝙ nõ remanet in ea amaritudo. Et quidam incidunt infruſta et inſerunt in filo li⸗ neo.et ſeparant fruſta afruſto:ne ſe cõiungant ⁊ deſiccant in ſole.et illud quod eſt inciſum ex ea ponitur in aceto ⁊ vino ⁊ oleo.ſed illud qð ẽ in eius medio coquitur in oleo:⁊ diſſoluitur in ea reſina pini.et valet ad multa. Sʒ acetiſquil litici Em Sera.operatio eſt in hunc modũ.Ac cipia᷑ ſquilla alb a etbene purget᷑ ⁊ inſcindat᷑ in fruſta:et inſerant᷑fruſta illa in filo lineo.et ſit in ter vtrũq; fruſtũ diſtantia:ne ſe iungant ⁊ deſic centur in vmbꝛa.xl.diebus.poſtea ſumat᷑ ex ea quantitas vnius manipuli:et ponat᷑ in vaſe et pꝛociant᷑ ſuꝑ eam.xcij.kilſt aceti foꝛtiſſimi.⁊ po natur in ſole.xl.diebus.ſit aũt vas coopertũ et obturatũ bene.poſt vo tempus extrahat᷑ ſquil la ab aceto:⁊ expꝛimat᷑ ⁊ abijciat᷑ acetũ:⁊ repo⸗ natur.Quidã accipiunt de ſquilla vnũ mãnes: et pꝛoijciunt ſuper eam aceti.v.Riſt. Quidã vᷣo accipiunt ſquuũlã::ꝭ mundant eam ⁊ nõ deſiccãt eæã. Et quidã pꝛeparant pꝛon cientes ſuꝑ vnuʒ mãnes ex ea acetũ:⁊ dimittunt ſex menſibus.⁊ illud acetũ ſquilliticũ in hunc modũ factũ eſt magis inciſiuũ humoꝛum groſſoꝛũ q; aliquod aliud a cetum vtil ſſimũ ad multa. Modus fa⸗ ciendi vinũ ſquilliticũ m eundẽ eit iſte. Acci⸗ piatur ſquilla ſicut dixiſupꝛa:et deſi ccet᷑ in ſole ⁊ acapiat᷑ ex ea quantitas vnius mannes:⁊ te ratur ⁊ cribꝛetur cũ cribꝛo tenui:et ligecur cum panno lini raro.et ponatur pannus in. xx. kiſt vini dulcis noui ſq; muſti.et dimittat᷑ ſic intus tribus menſibus.deinde colet᷑ vinũ:et pone in alio vaſe et ſeruet᷑:poſtq; obturatũ eſt caput va ſis bene.Et fit ex ſquilla humida in hũc modũ. Accipiatur ex ea cruda recentiſicut eſt.et acci piatur ex ea duplũ eius qð acciperet ex ſicca.et pꝛoijciatſuꝑ ipſum muſtũ:et ponat᷑ in ſole.xl. Diebus: et coletur ⁊ reponat᷑et hoc tale quato fuerit antiquius tanto melius. Etiã fit vinum ſquilliticum alio modo. Ham accpitur ſquil⸗ la et mundatur ⁊ inſciditur.et accipiunt᷑ ex ea Mmannes tres.⁊ pꝛoijcitur ſuper ea debono mu ſto amphoꝛa vna:et dimittitur ſex menſibus. poſtea colatur ⁊ reponiturin ve. ODOdperationes Jobannes Meſue ca. deſquilla. S quilla ficut dicit Halienus: iuuamentumeſt duplex. Solutione em̃ educit materias:et parat ad ſoluendum.et melioꝛ eſt habens partè:ſola em̃ tur eius interius:⁊ abijciatur coꝛtex eius ex fſm Halienum eſt venenoſa.ꝛ adbuc melioꝛ eſt que ſapoꝛem habet compoſitum ex dulcedine et aqedine ⁊ acuitate ⁊ amaritudine:⁊ que ha⸗ bet ſplendoꝛem inlaminis ſuis:⁊ que naſcit᷑ in locis libens. Oꝛta em̃ inlocis termarum: aut oꝛta ſingularis ẽ mala.Calida eſt in tertio gra dqu: ſicca inio9. ¶ Eſt em̃ cõpoſita ex partibus igneis in ſuꝑfi⸗ cie dantibo ei acuitatis vehemẽtiã: ⁊ ex partib terreis aduſtis dantibus ei amaritudinẽ: ⁊ ex partibus aereis mediocribus dantibus ei de dulcedine aliquid. Eſt em̃ inciſiua:vlceratiua: aduſtiua:reſolutiua marerieruzʒ:attractiua ad ciaa ihtllanua parrium groſſe arum ⁊ vi⸗ ſcoſarum adherentium. conſeruatiua a putre⸗ dine. Rectiſicatio:aſſatio acquirit ei faalitatẽ in ſoluendo.etpꝛeparatio ipſius cum aceto po teſt materias groſſas adherentes ⁊ ſubmerſas facile expellere. ¶Moqus aut pparationis eius in elixatione ſeparatim inuoluunt᷑in paſta.? ſepelitur in ci⸗ nere calido.⁊ coquitur ſufficiẽter ⁊ extrahitur ex paſta.et adminiſtratur vbi opoꝛtet. ¶ Modus aũt aſſationis ipſius ponitur inva ſe luteo vitreato ſtricti oꝛificij. et ſigilletur liga nione foꝛticum pergameno.et dimit at᷑ dieb⸗ quadraginta. et pꝛopꝛie diebus maioꝛis eſtus. moueatur vas ⁊ mutetur viciſſim omni hoꝛa ita ꝙ; equaliter in ſingulis partibus caletiat. Deinde extrahat᷑ ſquilla.⁊ adminiſtretur vbi opoꝛtet.Et quandoq; miſcetur ei poſt aſſatio⸗ nem im defarine oꝛobi quantũ ipſa eſt.⁊ fiunt inde trociſci.etſeruantur vbi opoꝛtet. ¶ Mogus autem operationis aceti ſquillitici fm quod HGalienus narrauit.Accipiat᷑ ex la⸗ miniseius.⁊ pꝛopꝛie queſunt inter coꝛticemet coꝛ ipſius quantitas quã volueris.⁊ conſue ſe⸗ paratim cum ſilo.⁊ dimitte ſiccari in vmbꝛa ꝑ quadraginta dies.⁊ poſt hoc comminue ipſas in fruſta.⁊ pone ad omnem libꝛam eius aceti boni ⁊ albi libꝛas.vi.et pone in vaſe vitreo ſtri cii oꝛificij: ⁊ ſtringe caput eius ⁊ dimitte in ſole per alios quadra ginta dies.Et poſt illud cola et adminiſiretur vbi opoꝛtet.Etſineceſſitas vꝛ geret feſtinare: ſepeliatur vas in cinere calido vel arena calida cũ ſucceſſione.nonrepenteſed Fabeis inter boꝛam et hoꝛamm. t dixit Paulus. Lamina eius ponantur ſicin ſunt in aceto a pꝛincipio veris vſq; ad ſi⸗ nem eſtatis in vaſe vitreo ſigillato expoſito ſo⸗ li.⁊ poſt illud adminitretur vbi opoꝛtet.Etſci re debes ꝙ Sequulla de coctione ſuſtinet rem mediocrem. Auicenna libꝛo. ij. capi. veſ. wnla. S quilla 7 HKattatt eſt cepe muris:cuius folia ſunt ſicut folialilij. ⁊ habet oleũ ad nigredinẽ declinans.E ſt cali⸗ da et ſicca in ſecundo gradu.⁊ eſt inciſiuũ:et in H ipſo viſcoſitas aduſtiuaeſt.¶ Sera. Illud qð eſt in medio ſquille coquit᷑ in oleo:⁊ diſſoluitur in ea reſina pini.⁊ ponit᷑ in ſciſſuris que fiũt in pedibo pꝛopter frigus:⁊ curat eas.⁊ coquit᷑ cũ aceto: ⁊ fit ex eo emplaſtrũ ad moꝛſum tyri.Et adminiſtrat᷑ ſquilla aſſata in plurimis cõfectio nibus:⁊ in illis in quibo ingrediunt᷑ ſpeciesaro mance.⁊ datur ex ea in potu qñ volumus ꝓuo care vꝛinam:⁊ in hydropilſi.⁊ datur illi qui con queritur de ſtomacho.⁊ in cibis natat in co et non digeritur.⁊ dat᷑ ad toꝛtiones vẽtris:⁊ ad tuſſim antiquã ⁊ ad aſma:et ad extrahendũ ſa⸗ niem a pectoꝛe.et pectus munditſicat a groſſis humoꝛib·⁊ ſufficit ex ea pondus triũ onoloſac ⁊ admixto melle coctoꝛ facto indeloboc come dlit᷑.⁊ cõuenit ad omnia que diximus. ⁊ purgat optime ventrẽ a chimis groſſis viſcoſis. Opoꝛ tet m̃ cauere ab ea illos quibo vlcera vel excoꝛi ationes ſen vulnera in mẽbꝛis intrinſecis ſunt Et qñ aſſant᷑ ⁊ liniunt᷑ cũ ea verruce que dicit acdas ⁊ hocdas:⁊ claui ⁊ ſciſſure que fiũt pꝛo⸗ pter frigus cõuenit eis. Seed ſemen eius quan do tentur ⁊ ponit᷑ in ſicu ſicca:aut miſcet cum melle ?2 comeditur: mollit venttem. q Et qñ ſquilla ſuſpenditur integra ſuꝑ limen domus pꝛohibet animalia venenoſa ⁊ nociua a domo illa. Sed acctiſquillitici quãdo ſit col lutio oꝛis cũ eo reſtringit gingiuas laxas.⁊ cõ⸗ firmat dentes cõmotos: et aulert putredinem etfetoꝛem oꝛis. ¶ Et qñ ſumit᷑ in potuindurat tracheam: arte riam.⁊ ingroſſat eam.⁊ dminiſtrat᷑ ad vebili tatem ſtomachi:et ad maliciam digeſtionis ⁊ opilation is eius:⁊ ad melancoliã et apoplexiã et epilentiam.et frangit lapidem veſice. ¶ Et conuenit ſuffocationibo matricis ⁊ apo⸗ ſtematiboſplenis:⁊ ad ſciaticã.et ſoꝛtiſicat coꝛ debile:et reſtituit ei ſanitatẽ.⁊ melioꝛat coloꝛẽ: 7 acuit viſum.⁊ pꝛoijcitur in aurẽ.⁊ cõuenit gra uitati auditus.Et vniuerſalitereſt cõueniens omniboegritudinibo coꝛꝑis pᷣterq; vlceribo in⸗ trinſecis. Etopoꝛtet ꝙ det᷑ in potu in ieiunio: Detur pꝛimo parũ ex eo.deinde augeat᷑ in doſi eius paulatim donec ꝑueniat ad duos conos et plus. Uinũ ſquilliticũ cõuenit malicie dige⸗ ſtionis ⁊ eructationi cibi ⁊ flegmati groſio qð eſt in ſtomacho ⁊ inteſtinis:⁊ doloꝛi ſplenis⁊ ſciatice ⁊ cõmotioni cerebꝛi ⁊ malis habuiudi⸗ Imbus que pꝛeparant ad hydropiſim. Et cõuenit yctericie ⁊ ſtranguinie et coꝛroſio nibus ⁊ in flationibus ⁊ ruginbus ⁊ paraliſiet opilatiombus ⁊ rigoꝛibus ſebꝛium antiquari nis eius cõuenit iunamento magno cgritudini Et acetum eius deſiccat ⁊ conſirmat gingi⸗ antique. et attritioni lacertoꝝ:et doloꝛilaterũ.et pꝛous cat menſtrua:⁊ no cumentum quod infent ner⸗ uis eſt modicum. ¶ Et eſt contrariũ venenis.Fit aũt ſquilla hu⸗ mida ſic.Accipiĩ ex ea recenti cruda quantum vis:duplũ iñ.⁊ ad hoc qð acciperet᷑ exſicca:et infundat᷑ ſicut infundit᷑ rapa.⁊ ſundat᷑ ſuꝑ ipᷣm muſtũ: et ponat᷑ in ſole quadraginta vicbo:et coletur:⁊ colatura reponat᷑. Hoc autẽ quanto “ fuenit antiquius:tanto melius. Jit etiã vinum ſquilliticũ hoc modo.Accipit᷑ ſquilla ⁊ mun⸗ datur ⁊ incidit᷑ ⁊ accipit᷑ ex ea vſq; ad tres man nes. Et pꝛoijcitar ſuper ipſam ex bono muſto it alie amphoꝛa vna.et dimittitur ſex menſibus et poſtea colatur et reponitur in voſe. ¶ Et cõfert hoc vinũ ad ea que ſupꝛadicta ſũt. et meliꝰ vinũ ſquilliticũ eſt illud qð eſt antiquũ Et opoꝛtet ꝙ caueatur potus eius in febꝛibus ⁊2 quãco in membꝛis interioꝛibus ſunt vlcera. ¶ Johannes Meſue. Soolutione cducit hu⸗ moꝛes groſſos viſcoſos.Et dixit Haly:cum hoc etiã educit colerã nigrã:⁊ cũ hoc iuuamen 4 tũ magnũ eſt ad egritudines capitis.ſicut eſt 4 cephalia et epilentia.⁊? ꝓpꝛie ᷣm omnẽ modum adminiſtrationis eius.et vertigo et ſcotomia et oximel eius ponit matenis viſcoſas facile ad expellendum: ⁊ ſubtiliat chymoꝛum groſſi⸗ ¶ Et ipſa quidẽ ſᷣm omnẽ modũ adminiſtrati bus iuncturarũ.E t eſt medicina bona pulmo⸗ nis et pectoꝛis ⁊ egritudinũ in eis.Et pꝛopꝛie electuariũ ex ſucco eius et melle ſumptum lam . bendo clariſicat vocem.cxt ſimiliter oximel eius et acetum ipſius eſt ex medicinio bonis ſpleni et groſſiciei eius.et eſt ex rebus pꝛeſeruantibus coꝛpus a putreſactione:et ſeruãtibus ipſum in anitate ſua: ⁊ acquirit vſus eius ma ciem coꝛ⸗ poꝛi:.et conſeruat in iuuentute. uam laxã et putridã. Et confirmat dentes mo tos collutio ex ea.et ſimiliter potus eius eſt me dicina magna fetoꝛi eius:faciens ipſum odoꝛis ferum:et ſanat doloꝛẽ ſtomachi:⁊ adiuuat ad digeltionẽ.Et vſus eius ſᷣm omnẽ modũ ad⸗ miniſtrationis confoꝛtat coꝛpus cui accidit la xitudo et mollificatio:et coloꝛẽ efficit bonum. Doſis potio aceti eiꝰ a.ʒ.v.vſq; ad.xij.Et oxi⸗ mel eius ab aureis:vi.vſq; ad.ʒ.i.et trociſci eiꝰ a. . ij. vſq; ad. iij. l ¶ Auicenna. Oleum eius confectum cum mel le ponitur ſuper alopicism et ſerpiginẽ. Eius . acetum ex aſperat guttur:et indurat carnemip ſius. Et eſt bonum aſmati et oꝛeſmoni et tuiſi — Capitulum. cccclv. Olatrum. Pandecta. ca: cccxxv. Has mes arab. vel Hupue. phat ahalep. gre ceſtrignum vel cuculꝰ vel moꝛella.Aa tine vero ſolatrum vel vua vulpis ¶ Seca li. aggre. c. Hames auc. Dyaſ. DVa⸗ mesid eſt vua vulpis et eſt ſolatrum. Süt eiꝰ quattuoꝛ ſpecies. Una comeditur. Alie vero non. ed ũla que comeditur eſt domeſtica.et eit herba non magna habens plurimos ramos.? folia nigra ſinulia folijs bedarog.id eſt oʒimi. ſed maioꝛa et latioꝛa. et habet ſemen rotunduʒ cuius coloꝛ eſt viridis et niger.ſed quando ma turatur fit rubeus.et quando frangitur inueni tur in eo multa humiditas et granula que ſunt ſemina eins. ¶ Igem auctoꝛi.Galie. Uirtus eius eſt frigi⸗ dain ſecundo gradu.et noneſt bumida:ſed eſt media inter medicinas que humectant et que deſiccant.et ipᷣm eſt compoſitum ex virtutib⸗ contrarijs:ſq; humida etſic.Et hoc quia in eo ſunt due ſubſtantie.ſq; terrea et aquoſa Eſt ali ud ſolatrum quod dicitur. Alkekengi. de quo ſuperius dixi in ca. xvij. de A. Halienꝰ. viij. ſim. far. ca. de ſtrigno m tranſiationẽ arabicã Strignũ id eſt ſolatrum ſomniferum. Cirtus ſolatri ſomnitferi eſt quod eſtfri.in.ij.gra.⁊ fa cit doꝛmire. et habet ꝓpꝛietatẽ ſimileʒ apij niſi ui⸗ debilioꝛ eo. ¶ Et idem S era.E ſt alia pecies ſolatri que dici ſolatrũ maniale.et eſt illud qð dicit᷑ furiale:eo ꝙ facit furioſitatẽ ſeu maiam.⁊ ẽ planta babens folia ſimilia folijs eruce.niſi quia ſunt minoꝛa eis et ſpinoſa que dicitur caradis.⁊ hʒ virgas lõgas egredientes ab eius radice.x.vel duodecim. Et longitudo eius eſt duoꝛũ bꝛachioꝛum.⁊ in ſummitatibo eo rum ſunt capitella ſimuia oliuia.niſi qꝛ ſunt ſu per capitella ſicut pili admodũ arboꝛis dulb.et ſunt nunoꝛa oliuis ⁊ altioꝛa.⁊ flos eiꝰẽ niger.⁊ poſt floꝛẽ emittit velut racemũ.x.aut.xij.grana habentẽ.⁊ grana ſunt rotunda:mollia:nigra ĩ mollicie vue ſimilia gramis cuſſus.⁊ habet radi ces groſſas albas concarias.quoꝛum longitu do eit vnius bꝛachij.⁊ naſcitur in locis montuo ſis inter arboꝛes dulb. Hperationes ¶ Serapion. Quando fit emplaſtrum cũ ſo lijs ſolatri ⁊ ʒuccaram conuenit foꝛmice ⁊ heri⸗ ſipile.⁊ quando teruntur cõtritione foꝛti ⁊ mi⸗ ſcentur cum ſale.et ſit emplaſtrũ cum eis reſol⸗ uunt apoſtemata que fiunt in radice auris.Et quando ſuccus eius miſcetur cuʒ ceruſa ⁊ litar giro ⁊ oleo roſarum.et mutatur hoꝛa poſt ho raʒ:conuenit apoſtematibus calicis que fiunt in cerebꝛo ⁊ in capite infantiuz. ¶ Et mifcetur ſuccus eius ſyef.quod ſumitur ad curſum humiditatum curentium ad oculuʒ loco aqueet loco albuginis: ¶ Et qñ diſtillat᷑ in aurẽ cõuenit doloꝛi eius.? fit naſcale cũ eo.et cõuenit curſui humiditatuʒ matricis.¶ Balie. liij. decibis ca. de Solatro olerum nullum noui habẽs tantã ſtipticitateʒ quantam moꝛella.ergo merio vt alimẽto qui dem ipſo raro:vt medicina autem cõtinue vti mur.efficax enim eſt ad quecunq; eſt opoꝛtuni tas infrigidationiset ſtipticitans. Alimentuʒ autem pauciſſimum habet. ¶ Et idem.Cirtus ſolatni ſomniſeri eſt que fa cit doꝛmire.Et quãdo accipitur de coꝛtice ra⸗ dicis eius aureus vnus:et bibitur cum vino fa cit doꝛnireleuioꝛi ſomno qᷓ; gũmi papaueris. ¶ Et ſuccus eius pꝛouocat vꝛinam pꝛouocati onetfoꝛti.⁊ datur hydropico ex ſemine eius gra na duodecim et curatur.ſed ſi plus dentur in⸗ ducunt maniam.veruʒ cui accidit hoc ſi bibe⸗ rit mellicratum curattuur. ¶ Et coꝛtex eius ingreditur in medicinis nar⸗ coticis.et quãdo coquitur vino.⁊ decoctio eiꝰ tenetur in ore ſanat doloꝛem dentium:et quã⸗ do admiſcetur ſuccus radicis eius cum melle acuit viſum ð ¶ Serapi. Uirtus ſolatri manialis eſt quan⸗ Fracttatus Zo bibitur er radice eius. .i inducit ſomnia nõ xrecta ſed aliena. Et quãdo bibunt᷑ ex eo .5.ij.in⸗ ducunt furoꝛem. ⁊ velut ebꝛietatem tribus vel quattuoꝛ diebus. Et qñ bibuntur.ʒ.iiij. faciũt bocidem. eum occidunt.⁊ cura eius eſt melli cratum.quando bibitur ex ea quãtitas pluri⸗ ma:et euomatur.et fiat hoc ſepe ¶Etidem auc. Deſehalach. Solatrumma niale eſt fri.⁊ ſic.in.iij.gra.et eſt plus ſtiptieum qᷓ; omnis alia herba Extinguit caloꝛẽ igneum et fructus eius generat ſemper permictionem ſenſus.ideo opoꝛtet cauere ab eis. ¶ Halie. Cirtꝰ coꝛticis eiofri.in fine tertij.⁊ ſicꝛ in. j. pꝛope fineʒ eius. Undecurat vlcera. Alie vero ſpecies nõ ſunt alicuius iuuamẽti recep⸗ te interius immo ſi quis biberit ex eo aureos quartuoꝛ moꝛietur inde.⁊ ſi bibatur minus in cucit inſaniam. Sed vnus aureus aliqñ nõ nocet. Sed ſciendũ vbiiſta tranſlatio dicit au Platcarius. Moꝛella ⁊ ſtrignum ⁊ ſolatruʒ idem eſt. Eſt aũt hec herba in.ij.gra. frigida et ſicca. et etiam aliquãtulũ diuretica. Scðm ſo⸗ lia et fructaeſt multe efficacie:exiccata modice Virtutẽ habet infrigida ndi cõtra ſplenis⁊ epa tis opilationẽ.⁊ maxie vctericiã.Contra apo⸗ ſtemata in ſtomacho vel in inteſtinis.vel epa te datur ſuccus eius cũ aqua oꝛdei.teſte Dya⸗ ſcoꝛide.Penna eadem ſucco ſintincta epatitre⸗ quenter ſuperponẽda ẽ cõtra elꝰ calefactioneʒ ¶ Itemq; contra podagrã calidã.vdl etiam herba ipſius trita ſepius eſt ſuperponẽda.C õ⸗ tra calida quoq; apoſtemata in pꝛincipio ad repercuſſionem materie herba ipſa ſuperponit Iria E Macer. Herba quã greciſtrigmum dixcre latin:?ꝗ::⁊ Solatrum hic dicunt:vis eius frigida valde. Dicitur auricule mire ſedare doloꝛz. Illius ſuccus ſiſenſum funditur intus. DBPbperationes ¶¶ Sera.li. aggre.c. Soꝛba. Airtus cius eſt que reſtringit ventrem ſoꝛtiteer. ba et neſpila ſtipticant quideʒ ambo.multo au tem magis ſoꝛbis.neſpila pꝛopter hoc influen⸗ tiventri. magis conferens eduliumeſt. ⁊ palaʒ quoniamta lium ommũ comedere parum con uenit. non vt ficum aut vuarum copioſe. Heq; enim vt alimento ſed vt medicinis ipſis incige == 2 £ Lapitulum. tetelo) Orbes arboꝛ eſtlerens ſobga ¶ Halie xlij.ſim. far. ca. de ſoꝛbis Em tranſlati onẽ grecã.ydria.i.ſoꝛba omibus cogmita eſt. terreſtrẽ ſubſtantiãs dominantẽ:⁊ poſſidet mo⸗ dico ſubtili participat ei mixto. Et dixit eodẽ libꝛo capitulo qd ĩcipit Mis ſd eſt arboꝛ ſoꝛbe.cuius fructus vocatura mi⸗ tis oya cum.y.littera ſtiptica participat quali tat e.ſed debilioꝛi neſpilo multum.quo circa ⁊ Dulce eſt cum comeditur.⁊ minus neſpio ẽ vẽ tns conſtipatiuuus. G ¶ Palladius Menſe Januanio Febꝛuario ⁊ Marcio locis frigidis.calidis vero O ctobꝛi? HNouembꝛi ſoꝛba ſeruntur egregie:ita vt matu ra in ſeminario ipᷣa poma pangätur. ¶ Ego expertus ſuʒ mutas atboꝛescxpomis ſponte pꝛogenitas.⁊ in creſcenco ⁊ in ſerendo extitiſie ſelices.plantas etiã ſi qe ponere volue rit. habebit arburiuʒ dummodo calidis locis menſe nouembꝛi:temperatis Januario vel ſe⸗ bꝛuario.frigidis marcio indinantẽ diſponar. Amat ſoꝛbos loca humida montana.frigidis p:oxima ſolum pinguiſſimũ.cuius indiciuʒ cœ tiſſimũ ſi frequens vbicunq naſcatur. ¶ Item menſe Apꝛili ſoꝛba inſerũtur in ſe. in cidonio.in ſpina alba.vxcl trunco vel coꝛtice Capitulum. ccctlvij. Oldanella· Pãde.ca. cxlvij. Chach lle ara.grece aʒxar.latine vero ſoldana vel ſoldanella. Sera.li.ag. c. chachille. eſt berba ſimilis vſnen.niſi quia eſt maioꝛ.et homi nes quidem comedunt eum cum ficubs ſicut comeduntur olera alia. ⁊ fo eius aſſimilãtur ſo lijs naſturcij.⁊ ipſa eſt amplioꝛis humiditatis q; cicera et magis aquoſa. Dperationes ¶ Sera. aucto. habix. Chachille.i.ſoldanella oꝛit᷑ in ſterquilinijs.? ẽ herba ſimilis vſnen.et nõ ẽ vſnẽ.⁊ ẽ in ea aliq̃ caliditas ꝓpter ſuã ſalſe dinem.⁊ eius ſalſedo eſt ſalſedinis baurach ¶ Et bʒ ppꝛietatẽ laxandiaquã citrinã.cũ bi⸗ bit᷑ ex ea aqᷓ eiꝰ.⁊ nõ opoꝛtz buliat ſuꝑ igneʒ quia amitteret virtutẽ.ſed detur in potu de eiꝰ ſucco ſine ebulitione.Et quantitas que dat᷑ de ea eſt ab vna tertia libꝛa vſq; ad duas ꝑtes li⸗ bꝛe cũ.ʒ.x.ʒuccari albi aut rubei foꝛtis rubedis qð eſt:qꝛ rubeũ cũ lebleb.i.volubilis⁊ cũ fumo terre.et cum chachille foꝛtioꝛis virtutis ẽ qᷓ;al⸗ bum.. Et ideʒ aucto.Jſaac benaramchachil le eſt herba ſimilis cicute in oꝑatione ſua.et eſt calida ⁊ ſicca.cuius ꝓpꝛietas eſt ꝙ aufert eru⸗ ctuationes coꝛruptas.⁊ aqua cius purgat aq; citrinã.et cõfert tumoꝛibus ventris et debilita ti epatis ⁊ eſt cõueniẽs nutrimẽto.⁊ habʒ ope⸗ ragtionẽ in liomacho ꝓpter viſcoſitatẽ paucaʒ que eſt in ea. ¶ Etidem auctoꝛi. Aben meſuay Pꝛopꝛietas eſtlaxare quam citrinaʒ ſubito: et Doſis eius eſt a quattuoꝛ partibolb. vſq; ad ꝑ tes duas abſq; ꝙ buliat· ¶ Etidem aucto. Raſis. Soldanellu pargat aquam citrinam.⁊ pꝛouocat vꝛinam. Capitulumm. tectvliif eo ꝙ folia eius ſcolopendro animaliſi milia ſunt.naſci in petris humidis.et caulem nec ſemen nec floꝛem habet.ſolia eius a uperfficie viridia ſunt ſubter rufa et lanoſa. Beblauua Scolopendras de Operationes 4 Jde. J ſi. S plen curat. vñ et ſplenos dicit. ¶ Actoꝛ Scolopẽdriaſm phiſicos ipᷣa eſt q̃ vulgo lingua ceruina dicitur. ¶ Raſi in Almanſoꝛe. Saculufundirion.i. ſeolopendria calida eſt.ſpleni groſſo ꝛ ſtran⸗ guirie ac lapidi remediũ affert.¶ Aui.Scolo pendria ca ·eſt in pꝛimo.ſic.in.ij.ſubtilis reſola tiua.Cõfert ſpleni magniſice.Cofert etiam ſin⸗ gultui et yctericie.frangit lapidem in renibet veſica.Et ðꝛ ꝙ ipſa eſt herba petroſa que naſci tur in locis fontium. ¶ Quidã autẽ dixerũt ꝙ ẽ ſpẽs ſquille. JItem virtus ſcolopendrie habet eandẽ virtutẽ cum cetarach.quare lege capitulũ.cx.de C. p S „ℳ laria. Caſtrãgula.Strãgularia id em Paulus.ca.deſcrophularia herba eſt habens folia tenuiaꝛ ſubtilia.que cũ flectuntur vt frangãtur ſtridẽt.⁊ ideo multis dicitur cau⸗ Crophularia. Pandecta. S crophu⸗ lis ſtridolus.⁊ radices ſunt ei ſatis ſubtiles in quibus adherẽt radices rotũde.ſicut ſunt aue. lane mundate albe mittentesllc HPHphperationes ¶Idan aulus. Radit illa dicitur ſcrophbu lis medica. duni ſcre Capitulum. ectlx Toꝛarx latine.Ara.melachac: Grece ſi gia. Sera. li. ag. ca.melachac. auctoꝛ. Pyaſ. Eius ſpecies ſunt tres. ſq; liqui⸗ da:ſicca ⁊ kearmitarum. vnde arboꝛ ſloꝛacis ma gna que vocatur lubue. habet lignuʒ ꝙ al ſimiatur ligno ſacro.folia eius ſunt ſolijs ſimi lia ſeilẽ.i.lilij.habet fructum album magnum maioꝛem qᷓ; auellana ſimilem.pꝛunis albis du⸗ os habentem coꝛtices.quoꝛũ exterioꝛ comedi tur.et eſt in eo amaritudo.interius eſt nucleus pinguis ſicut nux.et expꝛimit᷑ ab eo oleũ.⁊ coꝛ⸗ tex huiꝰ fructus eliſtoꝛax ſicca ⁊ gumi huiꝰ ar bo:is lubueẽ ſtoꝛax earmitax.et latine vocat᷑ Capitulinn. cccclix. ealamita.i.bona gutta.a calos qð eſt bonum et mita quod eſt gutta.inde ſtoꝛaxcalamita.id eſt bona gutta.Etalio nomine vocatur ſigia. eſt gũmi albuʒ foꝛtis albedinis.et vocat᷑ gümi illud libue kearmitaruʒ.⁊ melioꝛ ſpẽs oĩm eſt il lud gummi lubue.Et melioꝛ ex ſtoꝛace ſicca ſt rubea que aſſimilatur maci.ei deterioꝛex ea eſt illa que eſt arida nigra. Subſtãtia vero ſtoꝛa cis ſicce que nõ habʒ oleũ adminiſtraĩ in ſuffu migatiõid.Et iſtã romani vocãt cõſictaʒ vd coʒubꝛũ.⁊ eſt oleũ qð ingredit in vngẽtis bal⸗ neoꝛũ.Et melioꝛ illaꝝ ſpecieꝝ eſt lubue muſca⸗ tum.et eſt gũmialbũ albedine mixtarubedine. ⁊ poſtea eſt ſicca que clanificat᷑ nõ habẽs oleuz et eſt ſpiſſa rubea.⁊ deterioꝛ ex ea ẽlenis nigra. ⁊ lubue muſcatum eſt lubue kearmitaꝝ. Et eſt notũ apud chꝛiſtianos.⁊ eſt ſtoꝛax kearmitaꝰ id eſt ſioꝛax calamita:⁊ rubea gumoſa.⁊ eit gũ mi Subſtãtia vero ſtoꝛacis ſicce que nõ habʒ oleũ vtũtur chꝛiſtianiin eoꝝ eccłijs ⁊ ſuffumi⸗ gationibo. ⁊ vocãt eã cõſictã vel coʒubꝛum. ct deterioꝛ exea eſt mgra que aſſimilaturſerratus religni.Et idem auctoꝛita.Dyaſ.S toꝛax li⸗ quida eſt pinguedo mirrhe recẽtis:vt ꝓparet in ca. Oyrtha.⁊ extrabitura myrba.quia te⸗ runt eam cũ aqua panca :ct pꝛemunt eum coꝛ⸗ nmu ⁊ ẽ boni odoꝛis.⁊ ingreduur in conſcectioni bꝰ.⁊ ſola eriã ſine aliqua admixtiõe olet et pa⸗ ½ „UO De herbis rũ ex ea ẽ multe virtutis ⁊ calefacit.⁊ calefſactõ eius ẽ ſilis calefactionimirre ⁊ oleoꝝ calidoꝛũ et ſiccoꝝ Et ſtoꝛax liqͥda vocat᷑ meth.⁊ meth ex pmit᷑ ex gũmi arboꝝ q̃ aſſimil at᷑ arboꝛibo cuo⸗ nioꝝ:qð gũmi ẽ mirrha.qð inueniel ſi legas ca pitulũ mirrha.Sʒ ſtoꝛax kearmitarũ ẽ lachꝛy mũ arboꝛis eiuſdẽ noĩs.cuius virge intra cãni⸗ culas oꝛtuʒ ex ſe emittũt ſcobẽ ſimilẽ ſerreq̃:a⸗ uernate lachꝛymũ ꝓfluunt eius diſtillatũ in ter ſerit cũ ſiccatur mũda eſt ⁊ ſatis alba. Dehinc flaua ſfit ſolis cauſa ⁊ mucoſa.Et melioꝛ ex ea ẽ pinguis rubea ſimilis reſinepini. et ſunt in ea frultra alba.⁊ remanet in eo odoꝛ bonꝰlongo tẽpoꝛe.⁊ qñ frãgitur emanat ab ea humiditas q̃ eſt ſicut mel.Sʒ illa que eſt nigra et ſicut fur fur eſt mala.etiaʒ inuenit᷑ in ea gümi arabico co loꝛis clari.cuius odoꝛ ẽ ſicut odoꝛ mirrhe:Et parũ quidẽ inuenit᷑ de hocgummi. Et adulte⸗ ratur ſtoꝛax cũ ſerrature ligni putrefacti cõmi⸗ xti cũ melle ⁊ reſiduo.⁊ ſubſtãtia mirrhe yreos pulueriſata et alijs rebo ſcʒ cera ⁊ adipe.i illa q̃ nõ eſt adulterata habet odoꝛem acutum. HPperationes. ¶ Halienus.vij.ſim.far.ca. Stoꝛax.Clirtus ẽ calida:⁊ que mollificat et maturat. ¶ Dirit in quinto epidimiarũ.ꝙ eit vna ex re bus moꝛtiferis ſicut iuſquiamꝰ? mandragoꝛa ¶Et idẽ eodẽ li.ca.ſtoꝛax. alefacit ⁊ mollin⸗ cat ⁊ digerit᷑.vnde licet. Aui.li.j.c.de ſtoꝛace. dicat aliter modũ factioms ſtoꝛacis. Serapio ni tamẽ magis credẽduʒelt.quia magis exper⸗ tus. Unde dicit Auicẽ.qꝙ ſtoꝛax hu.alia ẽ que extrahitur per ſeipſaʒ gũmi.⁊ eit ſtoꝛax calami ta.et alia eſt que extrahitur cũ decoctione.per ſe autẽ extracta ẽ citrina:ſ̊ que per decoctionẽ extrabit᷑ eſt nigra.⁊ ẽſtoꝛax liquida.⁊ fex huiꝰẽ ſtoꝛax ſicca.et eſt conticta vel coʒubꝛum. ¶ Auerrois. v. Colliget. ca. de ſtoꝛace. Sto⸗ rax calamita.cali.in.ij:ſic.in.t.d. ¶ Item curat tuſſim ⁊ coꝛiʒam ⁊ bꝛancos et raucedinẽ.⁊ ꝓuocat mẽſtrua qñ bibit.⁊ qũ ſup ponit᷑ matrici.⁊ fumꝰ eiꝰẽ ſinilis fumo olibani ¶ S era. auc. Oyaſ. Clirtus eiꝰ eſt calida.mol liticatiua.maturatiua.⁊ cõuenit tuſſi ⁊ catarro et coꝛiʒe ⁊ raucedini qñ bibit᷑.⁊ fit exea naſcale: cõuenit contatiõimatricis.et ꝓuocat meſtrua et qñ degluti cũ pauco gumi albotin mollit vẽ⸗ trẽ moluſicatiõe leui.et miſcet᷑ cũ alqͥ b vnguẽ tis reſolutiuis. et enã oleis q reſoluut laſſuudi⸗/ nẽ.Et admiſtrat᷑ aſiata ⁊ toꝛre acta et aduſta. colligit᷑ ſumus eius ſicut fumusolibami. ¶ Et ideʒ auctoꝛi.Albugerig. ouenit doloꝛi pectoꝛis ⁊ pulmonis.⁊ delet coꝛrã.et retinet ventreʒ et aromatiſat ſtomachum.⁊ conuenit ventoſitatibo groſſis ⁊ nodationibo membꝛoꝝ Et qũ bibitur aut linitur exterius:et vlceribus conuenit ſcabioſis humidis. ¶ Et idem auc. Atabari.Jumus ſtoꝛacis eſt bonus catarro multum.· ſtoꝛax eſt calida ⁊ ſic ca et ſtringit ventrem. ¶ Plateariꝰ. S toꝛax ẽ calida ĩ pꝛimo gradu cnate lachꝛymũ ꝓfluunt eius diſtillatũ in ter ſicca in ſecũdo.et alia quidẽ ẽ calamita. alia ru ram cõueniẽs eſt.illa aũt q̃ ꝓcedẽs virgis inhe bea. alia liqͥda.OQuelibʒ illarũ eſt gũmi arborꝭ in India naſcentis. Stoꝛax liqͥ da reperitin ea labꝛia. Stoꝛax vero calanita ðꝛ nõ a calamo. ſed a calo quod ẽbonũ.et mita quod eſt gutta quaſibona gutta.per decem annos vurat ¶ Eligenda eſtilla que ſubꝛufa eſt vniuſq; co⸗ loꝛis per totuʒ.et ſapoꝛe pontica et ſubamara qui malaxari poteſt in cera.Oue autem dulcẽ ſapoꝛem habet ſophiſticata eſt:Hã vrim illiri⸗ cam cum męlle conſiciunt.et ſtoꝛacem calami⸗ tam(vt ſophiſticetur )addunt. Sed diſcernit quia talis habet dulcedinẽ nimiã.⁊ ſi manib tractetur:ſtatiʒ fi humida et parũ viſcoſa. Si vetus eſt cum mal axatur pulueriſatur. Sʒ iio rax rubea plus accedit ad ruboꝛẽ.effectus ſimi les habens.Stoꝛax vero calamita maioꝛis ẽ efficacie. Uirtutem habet ex ponticitate cõſoꝛ⸗ tandi.et ex qua litatibo ſuis cõſumendi. ¶ Contra debilitatẽ ac frigiditatem cerebꝛi⁊ catarruʒ ex ea malũ infoꝛmat᷑ ⁊ naribeapponit᷑. Caphala ex eadem facta ſuper dentes laxatos et gingiuas cõfoꝛtat et confirmat. ¶ Emplaſtrum ex eiuſdem oleo factumcõtra frigiditatẽ ſtomachi valet ſtomacho ſuperpo⸗ ſitũ. Itcẽ ↄtra frigiditateʒ ſtomachi:⁊ contra frigidum reuma capitis dantur pillule ſtoꝛacis ¶ Suffumigatio ex eadem facta per inferioꝛa pꝛouocat menſtrua. Ualet etiam ſuffumigatio ex eadem facta per inferioꝛa.ſi fiat puta infen⸗ꝰ contra matricis ſuffſocationẽ. Si ſuperius cõ tra ſui pꝛecipitationem. Liquida ſtoꝛax in em⸗ plaſtris ⁊ vnguentis.maxime cõtra tineã poni tur.et diutiſſime ſeruatur. Seruatur autem diutius ſtoꝛax rubea q́; calamita. Capitulum. cccclxf. DBabane Suberie.¶ Iſidoꝛus lil ꝛo echymologiaruũ. Suber eſt arboꝛ ex q validiſſima coꝛtex natatoꝛius extrahit. ſic dicta:quaſi ſubedies.eo ꝙ fructus eius ſues edunt.Poꝛcoꝛumenimſunt alimenta nõ hoim ¶Plinius libꝛo.xvi.Glandem fert ſuber ſicut quercus et ylex: fungoſam carnem nigidius tradit fieri ſubere: ſicut eſculo et ruboꝛe.Lar⸗ diſſimo germine germinat ſuber ac concipit tuſtatemq;:ſentit hecarboꝛ tardiſſime. ſicut et B cens.atq; et creintibo magnoperelaudatur. Capitulum. occlxj = Trattatus Etincipientebyemefructum emittit: Silue⸗ ſirem generi folia nõ decidunt ſuberi ac buto. Et eſt coꝛtex carnoſus ſuberi ac plo. Duber teẽpeſtiue cefa toꝛquet ſeſe funditq;.Caricẽ ve⸗ glandes atq; caſtanee. eterum in aquis non fluctuat ſuber ſi dematur cortex.E ſt autem ſu⸗ ber arboꝛ minima.glans eius peſſima et rara. Coꝛtex tantum in fructu pꝛeq aſſus ac renaſ⸗ iam in denos pedes vndiq; expla⸗ natus. Sunt et quiteminam ylicem vocant. Et vbi non naſcitur ylex. pꝛo ea ſubere vtũtur. In car pentarijs pꝛecipue fabꝛicis.vt circa helyn et la cedemonem. Hũcin ytalia naſcitur tota.aut omnino in galilaas. ¶ Igem in li xxiij. Suberis coꝛtex tritus et aqua calida potus ex vino calido ſanguinẽ ex Operationes ¶ Plinius. Uſus eiꝰ maxime nauium ancho ralibus. piſcantiumq; tragulis.tecadoꝛum ob turamentis conuenit. Pꝛeterea in hyberno fe⸗ minarum calciatu: quamobꝛem greci coꝛtices arabice adiutoꝛ vel barſo:grece riſ kitin. ¶ Sera. in li. ag.ca.ſumach auc.Dyaſco.Eſt planta naſcens in locis ſaxoſis habẽs ſolia lõ ga.⁊ habet ramos altos.⁊ fructum in racemio quoꝛum coloꝛ vergit ad rubedinem ſanguinie et grana ſunt in racemis in magnitudine gras noꝛumlentiſci.et aliquãtulum lata. Juuamen tum eius eſt in coꝛtice granoum. PperationeZ!es ¶ Etidem auctoꝛitate Halieni. Melius quod eſt in tota arboꝛe eſt coꝛtex grani eius.Et ſuc⸗ cus eius quando exiſtit in eo ſapoꝛ ſtipticus.⁊ ſiccat in tertio. virtus eius elt que infrigidat in ſecundo et de⸗ HBalienus.viij. ſimpli. farma. ca pitulo deſu mach.ſm tranſiationẽ grecaʒ.qð incipit Rilſ⸗ Kitin.id eſt ſumach.fructuoſa plãtarum ſtipti⸗ cat et ſiccat. Undeet cerdones ad ſtipticandũ et ſiccandũ coꝛia vtunt᷑ bac planta.Et ptera Tmach. Plateariꝰ. Sumach eſt anuf dam arboꝛis fructus ſimilis granis.ex Wquibotingit pannus rubeus. Admixti one q̊ʒz ſumach ſophiſticant᷑ illa grana.Eſt aiüt ſumach fri.in.ij. gra.ſic.in.ij. Per annos quat tuoꝛ ſeruat᷑.Clirtutẽ hʒ conſtringendi.⁊ incitat appetitũ.¶ Pãdecta.c.delviij.S umach latĩe ℳ— De Herbis nomſnatur viſo depſica.i.coꝛioꝛũ aptatiuna iiuio ⁊ quacunq; vinquedine: Cuius multe ¶ Welius aüt fruct? ei maxime ⁊ ſuccus ad ytiltatẽ veniũt:ſufficiẽtes auferreexiſtentes qᷓ litates. Cõcoꝛdat ãt ⁊ totꝰqͥ ̃m ꝑtẽ vſus ſen⸗ ſui. et ̃m guſtum. E rit igitur et hoc farmacuʒ ſiccatiuũ quidem in tertio gradu:infrigidati⸗ uum autem ex ſecundo. ¶ Cõtra vomitũ ex caloꝛe:ſpongia intincta in aceto decoctiõis eius oꝛi ſtomachi ſuperponit Contra diſſinteriam inferioꝛũ inteſtinoꝝ vicio factam puluis eius cum aqua decoctionis oꝛ⸗ dei conficitur:ac percliſtere inij cituur. ¶ Fit etiam emplaſtrũ circa pectinem ac renes ex eiuſdes puluere ⁊ oui albumine et aceto.Si vero ſuperioꝝ vicio fiat aqua decoctionis ei⸗ vel ſaltem puluis datur.et carnes in aqua de⸗ coctionis eiuſdem decoquentur. ¶ Cõtra fluxum ſanguinis enanbus: medul⸗ la ſambuci in ſucco ſanguinarie intingitur et puluere ſumach aſperſa naribo immittitur. ¶ Cõtra emoptoicaʒ paſſionẽ e vicio ſpũaliũ dragãtũ ⁊ gũmi arabicũ ꝑ noctẽ cum pꝛedicto puluere dimittant᷑⁊ maſtix cũ aqua roſarũ cõ ficiat᷑. Indeq; pillule foꝛment᷑.q̃s patiẽs ſub lin gua teneat:⁊ paulatim tranſglutat. ¶ Cõtra diſſinteriã iteꝝ ex vicio ſuperioꝝ inte ſtinoꝝ puluis ſumachi ĩ olla cũ anathaſia dat᷑ Suppoſitoꝛiũ qͥʒ factũ ex illa vel tali puluere⁊ anathaſia cõtra fluxum valet mẽſtruoum ¶ Contra pꝛurituʒ oculoꝝ ex caloꝛe et humo⸗ re lauant᷑ oculi ex aqua decoctionis eius. A Dr itulum. cccclxu h Tan Braüaozn Scabõ ſoꝛ — micani. latie ſapo. Uñ ſapo fit ex foꝛti grecis vocatur tagetes vdhtancaftaldi ea; ſunt ſpẽs.Eſt em̃ ſpatarẽticꝰ:qͥ ſic ðꝛ eo inci dit in ſpata.⁊ iſte vocat᷑ iudaicꝰ:q̃ iudei lauant ſericũ.Et ẽ alius gallicꝰ.⁊ aliꝰmuſcatus.⁊ aliꝰ mollis ⁊ niger.⁊ vocatur ſparatencus. Pperationes ¶ Sera.li.ag.c.S abon.auc.Pauli.Uirtus eius eſt q̃ abſtergit ⁊ purificat.et ẽ calida ⁊ vlce⸗ rat coꝛpus.⁊ eſt foꝛtis in h.⁊ eſt bonũ ad matu randũ apoſtemata dura.⁊ ad tollendũ ſaniem et ad molliſicandum apoſtemata dura ¶ Et idem auc.Raſis.Eſt calida? vlcerat coꝛ pus.⁊ eit foꝛtis in hac operatiõe.Et ſi admiſce tur cũ alijs medicinis calefacit mediocriter. ¶ Ad apoſtemata maturãda ſapo magnuʒ pᷣ ſidiũ eſt. tamen cyrurgici caute vtentur ne niꝰ mium antem aturationem coꝛrodetur . — 8 Capitulum. cccclxiii7 Anacetũ. Dyaſ. ana⸗ cetũ ẽ ſpẽs artemiſie:q̃ ta getes noĩat᷑.⁊ ẽ tenera:ſe mẽ hñs minutũ.⁊ vnã ha ſtã folijs plenã.naſcit᷑ in locꝭ mediterraneis ⁊ alti oꝛibo: floꝛẽ mellinũ atq; tenuẽ ⁊ iocũdioꝛẽ.Heca —. 9 vocant athanaſiã. velm quoſdam thanaſiã. Pperationes ¶ Dyaſ. Arthemilia q̃ tanacetũ velta getes ðꝛ facit ad veſice doloꝛẽ ⁊ ſtrãguiriã.ſucco dato ex vino · 3.ij.febꝛicitanti ex aq ca.ciatis.ij.potui datur hic ſuccus.¶ Tunſa cũ axungia ⁊ aceto coxaꝝ doloꝛi medicat᷑ ligata vſq; ad tertiã diẽ ¶ At infantem hilarem facias incende et ſufſu migabis. omnes incurſiones maloꝛum auer tet.et hilarioꝛem faciet infantem. U„ b8 Aſpia. Pandecta. ca. oxlvij. Meza ha rã.id eſt tapſia.quidã dicũt ꝙ eſt meʒe A Scom Sera.li ag. c. Mézabarã eſt plan ta q reꝑitt in India.cꝰ coꝛtex exterioꝛ hʒiuuamẽ Bm in medicina in doloꝛib iuncturarum. Et hec quando ponitur in fluminibus ine⸗ bꝛiat piſces. Et melioꝛ exeaeſt illa que habet ſubtilem coꝛticem.⁊ in ſapoꝛe eius eſt acuitas prarua.et doſis eius ſimplicis cum ʒuccaro eſt ¶Salie. O s ſpẽs athemeſie ↄueniũt lapidi⸗ brus in renibus exiſtetibo.⁊ ad calefactiões ⁊ ex tractiones ſecundinamum. ergo thanacetux, foliũ radicem in pila tundunt.et ſuccum inſſole coactum etiam in paſtilos vdiuidun. AIgem inlibꝛo. xxvi. Ad lichenas vtunturz J taplſie radice cum melle trita. anguine et arge⸗ monia medetur in vino ſumpta ¶Konſtãtinus in li.graduũ.Lapſia eſt her⸗ ſe a ſuꝑ terrã ſaliẽs.i.bꝛachiũ.ciiꝰ coloꝛ rubeꝰẽ Froõdes hʒ virides aliquãtulũ coloꝛi plumbeo Capitulumm. ceeclex. reon. alqui dicunt ꝙ eſt elacteriuum. aurens vnus. ¶Piateari9. Lapſia in ij. gradaẽ ca.etſic & ια tres annos ſeruat᷑. Radix ciꝰmedicine cõpetit vſui.ſ nücq; ꝑſe debet dari pꝛincipaliter educit per vomitum:ſecundario per ſeceſſiin ¶ In medicinis vomitiuis matime ponit᷑: ſj D teritur. O poꝛtet q; terens maxime facieʒ?ꝛ ooama ⸗= los cooperiatvt parum aut nibil videatteſti⸗ culosſq;) quia cito inflamtur. Ouo ſi aliqua inflatio euenerit inſundatur E pannis in aceto.et fiat inde partis infrigiditate fricatio.Ael idem fiat cum ſucco et trahit. ir tutem habet humoꝛes diſſoluendi.et ad ſuper ſiciem coꝛpoꝛis attrahendi:et in groſſam ven⸗ toſitatem reſoluenll. Pli lixii. Lapſiam vocauereqᷣdã ſeneſent. 5½ le eo decepti.ꝙ ferula ſine dubio nõ eſt tapſia: ſyſui genenis lfeniculi folijs inani caule.nec ba⸗ auli longitudinem excedente. Siemẽ q̃ſi feru le.Radix cãdida.inciſa lacemanat.et contuſa lſucco abdicat om̃ia venenata. Quippe ſodiẽti bus etiam nocetſiminima aſpiret aur intume ſcunt coꝛpoꝛa.faciemq; ignes acriinuadunt.⁊ ob id ceroto pꝛius illinfſſttt ¶ Quibuſdã tñ moꝛbis auxiliari dicũt medici 6 S8rvpmirtã alije. Itẽ in alopitijs. ſugillatiſq; ac li⸗ ustibo: ſeu vena remedia deſint:vt ſcelera con trectent. S ʒiſta pᷣtexuerũt noxio inſirumẽto Iitiq; in pudẽdi ẽ vt venenũ oꝛtis eſſe ꝑſuadeär XZupfſia ẽ in affrica vehemetiſſima. Quidaz ꝓ3 ꝑ meſies cauleʒ incidũt.Et in ipᷣa radice exca⸗ uant quo ſuccꝰ cõfluat arefactũq; tollũt. Alij ꝑtinẽtes.Coꝛtex aũt radicis eius ruffus.nigre dini parũ attinens.ſed intus ẽ ſtrinꝰ.Hic coꝛ tex medicine cõgruit.alidus ⁊ ſiccꝰ in tertio gradu.Groſſos ⁊ viſcoſos humoꝛes attenuat et valet ſciaticis ac podagricis flegnaq; viſco ſum vbicũq; fuerit purgat. Miſcetur et medi⸗ cinis empetiginis. Moꝛphee atq; ſcabiei.co latiuus enim eſt ac mundiſicatiuus ¶ Dyaſcoꝛides.Lapſia dicta eſt eo in tap ſo inſula in pꝛimo inueta ẽ.ſutex eſt illiſenicu⸗ le ſimilis.habẽs ſolia ſimilia maratro.haſtas tenues in qinb ſingulis ſunt capitella ficut in aneto.flos aũt eſt niger ſiue mellinis.ſemenq; latum ferule ſile ſed minꝰ. Radix eſt uli alba ⁊ maior.coꝛiũ habẽs groſſi ⁊ inodoꝛe viſcida. Succus eiꝰ q colligit᷑ colligẽs nõ nic g̊ ventũ ſitꝰ qꝛ manꝰ⁊ facieſ eouliẽt.vtꝰc ca.⁊ catartica ¶ Coꝛiũ radicis eiꝰ⁊ ſuccũ ⁊ lachꝛymũ accepta mulſa ſuperiꝰ⁊ inferiꝰ hoĩeʒ purgat. plꝰ tñ iu⸗ ſto accepta necẽ infert. Purgatio ipiꝰ doloꝛcʒ mitigat laterꝭ Aſmaicꝭ opitulat᷑ his eiiã qͥ pu tridũ hñt ſputũ medicat᷑ Eſtãt dieta eiꝰ cretica eiulq; potio dãda ẽ eſcis:aut coturrꝭ admixta. Rauix eiꝰ⁊ lachꝛimũ tãtã hʒ caliditatẽ vt nul⸗ lã habeat cõparationẽ.¶ ñ ſuccus eiꝰcapiti iuꝑunctꝰ alopicias emẽdat.⁊ radix eiꝰviridis infricata idem pꝛeſtat. liuoꝛes etiam detergit. ¶ Succus eius addito libanotide ac cera eq̃ li pondere omia peꝛedicta põt facere. In quoli bet autem loco poſitꝰ nõ debet amplius eile qᷓ duabo hoꝛis. Sed ante et poſt loca fouenda ſunt aquis calidis lentigines mundat.lepꝛas limpidat.puſtulaſ purgat maxie mixto ſulphu re veteris lateris aut pulmonis doloꝛes curat Arteticos ⁊ podagricos maxie iuuat. Nudis locis impoſitus ea veſtit.ſʒ fomẽto id facit.hu⸗ moꝛes etiam de ꝓfundo violenter extrahit.ſic qꝙq dyafoꝛeſun facit Capitulum cccclxvj. Amariſcus domeſticꝰ. linius.lixvi. amarix ẽ arboꝛ craſſiſſima hñs folia ricẽ arbitrãt᷑qͥdã eſſe miricẽ. ¶ Aui. Intama riſco eſt ſtipticitas ⁊ apertio ⁊ mudiſicatio abſ q; vchemæeti exſiccationc.E t eiꝰ aqua ẽ abſier⸗ ſiua ⁊ deſiccatiua.cuius abſterſio plus ẽ eiꝰex iccatione.et eius exſcccatio eſt cu ſuipticitate.ſʒ⸗ fructus eius vchemẽtioꝛis eiiſtipncitatis. In tamanſco quidẽ eii ſubtilitas pauca. ⁊? quan⸗ doq; adminiſtratur loco eius viridis galtlte DOperationes ¶ Auicen.Eius decoctio en bꝛocat᷑ ad pedi⸗ culos:⁊ interficit eos. xeiꝰfolijs ſit empiaſtꝝ ſuꝑ apᷣata fluxa.E iuſq; ſumus vaniolas cxſic⸗ cat ⁊vlcera hũida.qꝙ ex eo tritũ c.⁊K eiꝰcinis ſpar git᷑ ſuꝑ aduſtionẽ ignis. Fructus eiꝰ ⁊ cinis vi⸗ cera ditficilia exſiccãt:⁊ carnẽ additã coꝛrodũt ¶Decoctio folioꝝ eiꝰ cũ vino ↄfert dolori dẽ⸗ tiũ.oꝛe ex eo colluio:phibentq; coꝛroſionẽ eoꝝ ꝓpꝛijs fructibo. Iterũ eius fructus ſtat loco gal le et lici in egritudinibusoculi ¶ Confert iteꝝ antiq̃ ſputo tamariſcꝰ.⁊ ꝓpꝛie fructus eius.Rami eius in aceto diſſioluti con ferunt ſpleni.emplaſtro ex eis facto.ad ſpleneʒ q̃; bibitũ vinũ ĩ q̊ͥ decocta ſũt folia eiꝰ ac vᷣgul ta.¶ Et ex eius ligno faciut ſibi ſplenetici va⸗ ſa. Deniq; cõfert ſolutioni antique ⁊ ad fluxuʒ matricis.ſedeturq; in eius decoctione.GBibitur Nqᷓ fructus eiꝰ qui etiam confert moꝛſui rutele. Platearius.Lamariſcus ca.eſt et ſic. ¶ Uinũ decoctiõis eius valet ad opilationem ſplenis ⁊ epatis:ſtranguiniã et diſſinteriã. Eſt em̃ diureticuʒ.Puluis eius in obis poſitus ad eandẽ valet. Frequens eius bibitio in vaſe ta⸗ li valet ad idẽ.Coꝛtex maioꝛis eſt efficacie ¶ Padecta.li.xxix.Athel vel tharmezt Ara. Bre.nadahar.LQatie vᷣo tamariſcꝰdomeſiica ¶ Sera.li.ag.c.Athel.i.tatamariſcus dome ſtica.⁊ eſt arboꝛ multũ lõgavſq; ad celu dura recti linea.folia eiꝰ lõga ſubtilia ſtricta.⁊ nõ hzʒ ſpinas.⁊ ex ligno eiꝰ fiut parapſides ⁊ inciſoꝛia etv aſa alia.⁊ ipᷣa ẽ magna athel.⁊ grece vocat nadabar.Et oẽs arboꝛes ex qͥb fiunt vaſa hu iuſmodi noĩant᷑ nacha:ſʒ ẽ athel aliq̃ntulũ ar⸗ boꝛ rubea quaſi coloꝛis ſcoꝛpionis. ¶Et idẽ auc. Dyaſ. Athelẽ ſilis tamariſco et elt in babilonia.⁊ aq̃ infuſiõis eius ponit᷑ ĩ ſiefj. que adminiſtrãtur habẽtibo debilitatem viſus ¶ Etidẽ auc.Gal.Athel ẽ ſpẽs tamarilci.et ẽ arboꝛ q̃ magis vẽto agitat᷑ q; arboꝛ tamariſci Inſapoꝛe ciꝰ ẽ ſt ipticitas ⁊ nõ habet floꝛcʒ:et hyʒ fructũ rotundũ ſicut cicer: habẽieʒ coloꝛẽ ci⸗ nericiũ ad glaucedinẽtendente intraq ſunt gra na pauca inuicẽ cõglobata et incſa.que nomi⸗ nantur grana dulcia.olligunt᷑ in menſe Je⸗ nũq; decidẽtia.¶ Ideli.xxiij. Tama⸗ bꝛuarij.ẽ calida et nc ca in pꝛimn o gradu. Luiu y in 1 Trattams. ces ilius innenies in ca pꝛorimo ſequenti Capitulum crttlx) Amariſcus agreſtis. Pandecta. c.xx. (ata arabice. Bre. mirica velbꝛuca vel mirthi. Qatine vero tamariſeus. Ubi ſciendũ q tamariſcus quedam eſt maſculus.et eſt Anbel. ve quo in necec enit ahirulo dicr eſt. ⁊ vocatur ſimilitertamariſcus domeſtica. ⁊ quedam eſt femina.⁊ eſt ila arbor quam cõ⸗ tur ſimiliter tam ariſcus agreſtis.¶ S era. lib. ag. a. de cafa. Cafa.itamariſcus agreſtis.⁊ ẽ arboꝛ erecta que naſci in aquis.⁊ habʒfructuʒ qui aſſimilat᷑ floꝛibo.ꝛ eſt ſimilis ĩ fluxibilitate ſua vſnee. ꝛ illa ſpecies vocat᷑ ab aliquibobꝛnca Eſtin babionia ⁊ in ſeni.Alia tamariſcus qẽ domeltica que nominat᷑ termeʒit. ſiue athel. et alſſimilatur agreſti in omibo pꝛeterqᷓ; in fructi⸗ bus in longitudine.quia fructus eius eiſi rotũ⸗ dus ſimilis gallis dentatis ⁊ eſt ſtipticus:⁊ po eſi arboꝛ quq ipſe nominat in pꝛecedenti capi⸗ tulo. de qua dicil ꝙ eſt arboꝛ magna vſq; ad celũ:que vocat᷑ athel ⁊c. Ballie. vij. ſim. far. ca. detamariſco agreſii. In ſapoꝛe ci?c ſtipt⸗/ citas.ct eſt virtus cius qᷓ meidit ⁊ abitergit.ſed folioꝛum eius et radicuʒ⁊ ramoꝛum ſubiilitas nitur loco gallaꝛũ in medicinis.Etſciendũ q/ .* eſt plus ſitiliatione ſmctus eane. ¶ Sera. aucto. Oyaſ.Radix tamaniſci poni᷑ A pꝛo gallis in medicinis oculoꝛum ⁊ oꝛis.⁊ eſt conueniẽs ſputo ſanguinis. ⁊ potatur in fluxu antiquo.et confert yctericis.⁊ illis quos mo⸗ moꝛdit rutela. ¶ Et qñ fit eamplaſtrüctz ea diminuit apoſte⸗ mata flegmatica:et coꝛtex eius oꝑat᷑ ſicut fru⸗ ctus eiꝰ nec plus nec minꝰ.⁊ ſolia eiꝰ cocta ecuʒ aqua ⁊ bibita ipᷣa aqua extenuat ſplenem ¶ Et quãdo ſit cũ ea collutio oꝛis confert do⸗ loꝛibo dentiũ.⁊ ẽ cõuenies mulieribo bñtibo flu xum humiditatũ qñ fit ſeſſio in decoctiõe euus ⁊ pujcituꝛ decoctio eiꝰ ſuꝑillos in quib generã tur pediculi ⁊ lendines.⁊ iuuat multũ.Cinis li⸗ gni tamariſci quãdo ſupponitur confert baben nibus humiditates matricis. ¶ Et idẽ auct. Meſarugie.Cinis eiꝰ deſiccat oĩa vlcera.⁊ ꝓpꝛie illa q̃ fiut ab aduſtiõe ignis. ⁊ ↄfert apoſtemaribotrigidi s qn fumigat᷑ cũ eo ¶ Et dix it mibi homo fidelis q; ſuit quedã mu lier ſuꝑ quã apparuit lepꝛa.⁊ datũ fuit ei de de coctione radicie tamariſcicũ paſiulis ſepe: et curata cſt. Et nos quidem expertifuimꝰ in mu⸗ liere alia.⁊ curata eit.⁊ Hſfuit: qꝛ egritudo eius pꝛima fuit apoſtema in ſplene.: ꝓpter opilatſo⸗ nem eius:que quidem ſuit cauia nõ attraben⸗ di melancoliam. ⁊ nõ mundificandi vel clariſi⸗ candiſanguinem.⁊ fuit cauſa apparitionis le⸗ pꝛeſuꝑ eam. Quando ergo reiolutuũ ſuit apo⸗ ſtema et opilatio ꝓpter operationẽ iſtius meci cne:in eo q; fuit de natura ſua incidere: abRer gere. reuerſe ſunt ad carum ſanuatem ¶ Et idem auc.Gal.in li.ſuo ad Olauconẽ qñ ſcripſit ei ſigna apo ſtematis duni in ſplene: ꝙ; meluoꝛ medicina eius eſt cortex radicis cappa⸗ ris et ſcolopenqne ⁊ coꝛtex ramariſci.⁊ ſummi tates eius ſi coquantur in aceto ¶ Salvij.ſum. far. Qñ coꝛtex tamariſci coquit cu vino coõfert ſpleni duro.⁊ expellit doloꝛẽ dẽ tium. ſz in fructu eius et in coꝛtice ẽ ſtipticitas nõ pauc a quouſq; virtus cius eſi ꝓpinqua vir⸗ tuti gallaru viridiũ.nili quia in gallis vilis vin dibus manifeitatur ſtipticitas ſolum. ¶ Complexio fructus eius tamariſci eſt com⸗ plexio inequalis.⁊ poſſlumus eivti p:o gallis. et cinis tamariſci quãdo comburuur habʒ vixr tutem deſiccat iuam deſiccaiione ſoꝛti.⁊ eſt in eo abſterſio ? incilio. . „0 ¶ Et idem in codem li.ca. de mirica. Mirica ⁊ tamanicus abiieriiue ⁊ inciliue ẽ virtutis abſ⸗ liccet maniſeltle Peherb RNPlinſus ca. de tamariſco. Lamariſcus do⸗ U dD d Capitul um. cccclxvii meſtica habet virtutẽ eandeʒ ſicut ſilueſtne niſi qꝛ ẽ magꝭ ſtiptica ⁊ minꝰ⸗ inciſiua ⁊ abſterſiua. Amarindi.Pandecta ca.dclxvij. La⸗ marindi arabice ⁊ latine.Grece oxiſoni tia. Sera. li.ag.c.de tamarindo Haſci tur multum ex eis in celarea et in terris hamen et folia eius ſunt ſicut folia ſalicis.⁊ defertur ex terris Indie.Et eſt fructus coloꝛis rubei.⁊ hʒ medullã plurimam plus q; xilocaracta.crocei coloꝛis ad nigredinẽ tendẽs.et habet melleita tẽ.⁊ eſt illud quod ex fructu adminiſtrat᷑ poſtq; egrediũtur grana eius.Et melioꝛes tamarindi ſunt noui:recẽtes:nõ aridi.ſapoꝛis acerrimiEt virtus eoꝝ eſt fri. : ſic. in tertio gradu Operationes ¶ Cirtus eiꝰ ẽ q̃ laxat colerã et repmit acuitatẽ eius.⁊ abſcindit vomitũ.⁊ aufert pꝛuritũ.⁊ doſ aq̃ eoꝝ poſtq; decoquũtur ẽ..ſ.⁊ aufert ſitim ¶ Et idem auct. Meſuay.Eſt fri.in.ij.mollit ventrẽ. ⁊ eſt ſicut pꝛuna.niſi quia eſt ſubtilioꝛ ⁊ minoꝛis humiditatis. ¶ Paulus capitulo de amarindo. eſt frigi⸗ da et ſicca in ſecundo graqddu,. ¶ Aui. de viribo coꝛdis dicit:ꝙ cõfoꝛtat coꝛ. „ „ Capitulum.ccdlxix Apſus barbatus ſiue Tapſus barbaſ⸗ ſus latine.gre.flõmos.arabicebuſuri. Dxyal.c.flõmos.Flõmos.i.tapſus bar baſſus. duo ſunt eius genera.maſculꝰ⁊ femia Una eſt alba ſcʒ maſculꝰ.alia ẽ nigra ſq; ſemĩa Maſculꝰaũt folia hʒ oblõga ⁊ anguſta.⁊ ha⸗ ſtam tenuẽ ⁊ ſemẽ tenue.yemina vero hʒ ſolia cauliculo ſilłia:ſʒaſperioꝛa ⁊ latioꝛa ⁊ haſtã lõ⸗ gam cubito vno albã ⁊ aſperã.flores virides ⁊ albos.⁊ ſemẽ nigrũ. Radix eſt illi dura pollicꝭʒ groſſitudinẽ habẽs.naſcitur in cãpis.Eſt alia flõmos agreſtis vᷣgas hñs lõgas inſe ⁊ arbo⸗ roſas.⁊ ſolia ſaluie ſilia circa vᷣgas ſuas.floꝛes ſuos habet auroſos aut mellinos ſicut pꝛaſſij ſed folia ſunt illi aſpera circa terrã? obꝛotũda Et alterũ genus flõmos qðlignitus ðꝛ:aut tri allis.folia habẽs tria aut quattuoꝛ aut plura. pinguia et aſpera et groſſa.quibus multi in lu cernis vtũtur.i¶ Galie.viij.ſim.far.ca.flõmos Flõmos.i.barbaſſus.quedaʒ eſt folijs alba q dã vᷣo nigra.Et alia alba qͥdẽ eſt maſculꝰ:cu⸗ ius folia ſunt ſtrictioꝛa.Alia vero femina cui⸗ folia ſunt maioꝛa.Et vltra has eſt alia flõmos agria.i.barbaſſus ſilueſtris nücupata auriferꝭ eſt floꝛibo radix põtica eꝛñs guſtu.¶ Plini.ca. flõmon.qð latini baxbaſſum vocãt:fri.⁊ ſic.cõ plexõis ẽ.qʒ alt era ẽmaſculꝰalbidioꝛibo tſolijs atq; anguſtioꝛibus.altera ſemia folia latioꝛib⸗ un 82 Atq; nigris.Eſt aliud genꝰ qðᷣ latini herbã lu⸗ cernalẽ vocãt:ab co ꝙ' ec ea lucẽ faciũt.vñ ⁊ lu⸗ cibꝛos eam vocat:eo ꝙ lucẽpᷣbeat vmbꝛis. HPHoperationes ¶ Dxaſ.Radices oĩs gñis ſunt ſtiptice fluxuʒ vẽtris vnimodꝰ ipᷣaꝝ datꝰ cũ vino ſtringit.eli⸗ xatura cavbibita cõquaſſatiões ⁊ doloꝛes la⸗ terũ tollit. tuſſim mitigat. ¶¶ Doloꝛẽ dentium garganſmo adhibita ↄpeſcit.flõmos vᷣoq̃ fio rẽ hʒ auroſa ʒ capillos inficit. Jolia eiꝰ coctaĩ qq vt cathaplaſimna ipoſita duricies? tumoꝛeſ ocloꝝ ſoluit. maligna vulnera melle 2 vino ad dito ad ſanitatem ꝑducũt.¶ Aceto vᷣo mixto vulneribo recẽtiba ſinglare pſidiũ ẽ.pũctũ ſcor pionis mitigat.Agreſtis flõmos ſolia cõbulſti oni opitulãt᷑.Jolia ciꝰ qᷓ ðꝛ feia cũ caricis cõpo ſita memoꝛatis cancris putredinẽ nõ admittit ¶ Galie. Radix eiꝰfluxibiles paſſiones iuuat. Bargariſan aũt eã in oꝛe quidã ad dentiuʒ do loꝛẽ.ſolia vo dyafoꝛetice ſũt vᷣtutis.floꝛes eiꝰ capillos puriſicat.omniũ em fo.ſiccatiue ⁊ mo⸗ derate abſterſiue ſunt vtutꝭ.¶ Pli. Jomẽtatõ facta ex vino decoctõis eiꝰval̊ õð emoꝛroidas Agd idem valetſi anus ex eo tergatur poſt aſſell ationem.i¶ Ualet etiã adtenaſmonẽ euca⸗ tiima ex aqua vecocta. ⁊ cõtra fluxum ventris 4 . Capitulum. cccclxx Eremabin Pandecta. dclxxxviij. Tere⸗ VMniabin qdã dicũt.qꝙ ẽ mãna.ſʒ falſo i⸗ mel albũ hñs ſapoꝛẽ manne. perationes ¶ Sera.li.ag.c.tereniabin:CLereniabin.i.mel roſaꝝ.vñ ẽ ros cadẽs de celo.⁊ aſſimilat᷑ melli granuloſo ⁊ aggregato groſſis graniculis.⁊ ẽ nomiatũ mel roꝛis.⁊ plurimũ cadit ſuꝑ arbo⸗ res q̃ ſunt in terra coꝛaſceni ⁊ inoꝛiẽteq̃ arbo⸗ reshũñt folia ⁊ ſpinas virides ⁊ floꝛes rubeos.⁊ nõ faciũt fructũ.⁊ cadit in ea ſtella ſuꝑ ſũmita⸗ tes palmaꝝ.i¶Et vᷣtus eius ẽ equalis mollitfi⸗ catiua vẽtris:⁊ ẽ humectatiua pectoꝛis.⁊cõue⸗ nit calidis naturaliter.: ꝓpꝛie qñ ſolui in aqua Juibaꝝ⁊ pꝛunoꝝ.i¶ Et eſt ex eo melius albũ et nouũ.⁊ doſis cius ab aureis decẽ vſq; ad vi ginti aureos.¶ Et idem auc. Habix. Sedat mflationẽ ſepꝛiũ calidarũ.⁊ aufert ſitim.⁊ mol lit vetrẽ mollific atione mediocri.?educit cole⸗ rã cũ facilitate.Et meliꝰ ex eo eſt albi nouum. Capitulum ertclexſ. Erbentina. Pan.c.cix. GBotin arabice. Bre. terebitu vl albotin. latie pᷣo arboꝛ Sn viridꝭ.⁊ ẽ arboꝛ vñ emamttbẽtina ½ —2 — . — a ri ðsõ * . - Sera. l. ag. c bo:in. Botin è dua ſpecien. do meſtica ⁊ ſilueſtris. Domeſtica.ſ.arboꝛ terbeti na ẽ botin ſ̃m veritatẽ vel terebintũ.⁊ ẽ capinꝰ ailacrimus ẽterebintina. ab ea oꝛit᷑ pix? ra ſa.⁊ fructꝰ eiꝰẽ granũ viride.⁊ ſilueſtris eſt len tiſcꝰ arboꝛ ĩ mõtibo naſcẽs.Et dixit mihi quidã arabs Læetiſci arboꝛ ẽ ſicut arboꝛ glandiũ mag narũ:niſi qꝛ ẽ pulcrioꝛſũmitate.ſcʒ qꝛ ſũmitates eiꝰ ſunt ad rubedinẽ decliues.⁊ ſunt folia lenia et fructũ facit in racemis ſicut botrꝰ magnitu⸗ dinis granoꝝ granatoꝝ ſilueſtriũ.et qũ matu⸗ rant᷑ fructꝰ tuũc ſunt rubei.⁊ folia eiꝰ ſilłr rubel⸗ cũt ⁊ qñ fructꝰꝑfecte maturãt᷑ ſũt vt plurimũ ni gri. Sciẽdũ ꝙ iſta arboꝛ lẽtiſciẽ arboꝛ q̃ grece vocat᷑ſcinꝰ.cꝰgũmi ẽ maſtix.ſicut apparet inlr̃a maſtix.folia eiꝰ ſũt ſicut folia ſoꝛbi.⁊ odoꝛ eius ẽodoꝛ ſtinci.Hã ſtincꝰvocat᷑ plãta quã nos re gnicole vocamꝰ lẽtiſcũ:incõgrue t̃.ex cꝰfructu extrahit᷑ oleũ de ſtinco. Sʒ ſcinꝰ ẽ verelẽtiſcꝰ ⁊ ẽbotin ſilueſtris Gal.viij.ſim.far.c.de lẽtiſco Echinꝰ.i.lẽtiſcꝰ.frutex hicex aq̃ſa ſuba remiſſi calida vᷣtute ⁊ terreſtri fri.non multa cõpoſita. pꝛopterea etiaʒ ſtipticat moderate.ſiccat ergo in.ij. gradu iam completo vel.iij. incipiente.cc. Dyal. c.terebinti ſeʒ domeſtici.folia ſemen et coꝛium ſtiptica ſunt ſimili diligentia colligun tur ſicut ſcinus. S emeneius cacoſtomacuʒ ẽ Eſt enim calidum ⁊ diureticum. DOperationes ¶ Dyaſ. Lerebintũ domeſticũ vẽtrẽ ſtimulat. Uino mixto moꝛſibo occurrit.eius reſina eligẽ da ẽ alba ⁊ limpida vitreũ hũs coloꝛẽ ⁊ odoꝛẽ terebinti retinens.vtilioꝛ eſt omnibus reſinis. ſecunda poſtiſtam reſinã vtilis ẽ reſina ſcini. ¶ Luſſi ⁊ ptiſic med cat᷑ moꝛe electuarij melle gddito toꝛacis vicia cõpeſcit.ventrẽ mollit eru gine capane ⁊ ere vſto.⁊ calcãto vel nitro adiũ cto lepꝛas coꝛꝑis purgat.Pus auriũ melle et oleo mirxto detergit. pꝛuriginẽ nature non ad⸗ mittit. ¶ Pꝛofũdas plagas ⁊ vulnera replet.⁊ purgat malaxãtibo medicaminib nccãrie mil⸗ cet᷑. Doloꝛẽ lateris phibet reſina molli.i.pitui⸗ ta ⁊ colofonia q̃ ex loco nomen accepit.hec vt electuariũ data tuſſi medent.oẽs reſine nõ ſunt vniꝰ coloꝛis.Nã aut albe ſunt.aut mellinũ ha bẽt coloꝛẽ.ſit em reſina liqͥda de cipꝛeſſo.durio res vero reſine ſunt ſtrobilina. peſcilina. pitui⸗ na.et elatina.¶ Eligẽda ẽ q̃ fueritodoꝛata vł lim pida et nõ liqͥda valde: ſʒvt cera ſi.et non valde fragilis. Melioꝛ eſt omnibo pituina et elatina.quia odoꝛate ſunt et thuris habẽt odo rem. peſailina vero ⁊ ſtrobilina ⁊ cypꝛeſſin a ni⸗ miam in ſe habent virtutẽ. Hã ſcinina eſt ſilis terbetine. et id operati vt terbenting. ¶ Ji. Terebintus eſt arboꝛ generans veſinaz omniũ reſinaꝝ pſt tioꝛẽ.¶ Ambꝛo. Si tere⸗ binti fructꝰ aqᷓ miſceat᷑ oleimoꝛẽ facile tranſſã ditur. ¶ Gioſa ſuꝑ pꝛimũ Regã. xviij. Lerebi tus ẽ arboꝛ de q̃ reſina lacrime pᷣſtãtiſſimem nat.vñ medicialis iduſtria diſſoluta ↄglutinat ¶ GSlo. eccł. Terebintꝰ ẽ arboꝛ bꝛeuis ⁊ fructu oſa.naſcit᷑in ſyria craſſiſſima ẽ ple oꝛ q; illa q̃ de coꝛtice erumpit. Haiꝰ arboꝛis maſcule ſine fructu ſunt.Femiaꝝ duo ſunt gña.Alceriꝰfru⸗ ctus rubet lẽtis magnitudie.alteriꝰ pallet.nec faba grandioꝛ.odoꝛe iocũdioꝛ.tactu reſinoſus ¶ Pli.li.xij. In cocco inſula n aſci credũturte rebinti.floꝛẽ imbꝛibo decuſſũ terre halitu ani. mĩte. ¶ Ideli.xiij. Siria terebintũ hʒ. ⁊ ex his maſcula ſine fructu ẽ.ſʒ in macedonia bꝛeuis ẽ arboꝛ hecatʒ fructicoſa.i damaſco ſirie magõ ẽ ¶ Idẽ li. xiiij. Lerebintibacce aut lignũ recẽs in muſto decoquũt᷑ſicq; vinũ efficitur.¶ Idẽ li. xvij. Reſin ã terebintinã(vt ſiat pix ſpilla in feruenti ſarcagine ponũt:⁊ hãc ceteris pᷣferunt vt fiat pix in ſyria terebinto coꝛtices detrahũt. Idem li.xuiij. Cerebinti folia ⁊ radix collec tionibus imponũtar decoctũ eoꝝ ſtomachum ſirmat Semẽ in capitis doloꝛe bibit᷑ in vino.⁊ cõtra difricultatẽ vꝛine ventrẽ leuiter emollit. vẽtrẽ excitat. Lerebinti folia ſemen ⁊ coꝛiũ ſti⸗ ptica ſunt. Semen eius cacoſtomachuʒ.ẽ Eſt em̃ calidum et diureticum H 1 8 db — Capitulum.crclxxrj Capitulum crrilxriij) Beanntae eſt arboꝛ picea flas ₰½ Trattatus wmis ac luminibus apta.Ob quaʒ cau⸗ ſam vt eſtimo tranſumpto nomine lã⸗ pades ſiue faces dicuntur tede. Operationes ¶ Plinius libꝛo xxi. Sextum genus arboꝛuʒ picem gignentium eſt teda pꝛopꝛie dicta.abun dantioꝛ ſucco q; reliqua.partioꝛ liquidioꝛq; q;; picea flammis ac luminibus etiam ſacroꝛum grata. Hanc mares dumtaxat ferunt.et cam quam ſtacten greci vocant odoꝛis grauiſſimi. ¶ Laricis moꝛbus eſt vt teda fiat.hec autem ſcilicet teda(ſicut et alia genera que picem fe⸗ runt)accenſa fuligine in modi:a repente carbo nem cum eruptionis crepitu expuunt.iaculan⸗ turlonge.excepta lance. que nec ardet nec facit carbonec.nec alio modo vt ignis conſumitiꝝ q; lapides. Pirx liquida in europa e tedacoquitur mu⸗ niendis naualibus:multoſq; alios ad vſus lig mun eius conciſum(furnis vndiq; igni e tra cir cumdato) ferro vt in pꝛimis ſudoꝛ califtuat aq modo.hoc in ſyria cedrum vocatur.eaq; in cgi ptro coꝛpoꝛa hominum deſunctoꝛum perſuſa ſcruantur. In teda cum humoꝛ manare deſi⸗ nit ex alia parte coꝛtex ſimiliter aperitur.ac de inde alia. Poſtea vero vt pix eliciatur. arboꝛ tota ſucciditur: et eius medulla vtitur. Mon⸗ tes amat teda et larix ſicut et ceduus. ¶E ſt auteʒ mirũ Hbperationes ¶ Plinius li.xvi. In arboꝛe tilia differũt mas et femina. Ham et mari materies dura ruffioꝛ atq; nodoſa:ſed odoꝛatioꝛ.coꝛtexq; craſſioꝛ ac detractus inflexvibilis. Nec fert ſemen nec floꝛrẽ vt femina que craſſioꝛ arboꝛ eſt materie candi da pꝛecellenſq;. —— ſe ſuccum. Inter coꝛticẽ et lignũ tenues habet tunicas multiplici mẽbꝛana.e quibo euocãtti⸗ lie vincula.Lenuiſſimũ habet coꝛium phüllire coronaꝝ lemnitis celebꝛes antiquoꝝ honoꝛe. Materies teredines nõ ſentit pꝛoceritateper quam modica:ſed vtilis.Coꝛtex eſt tilie in vſu magno ſicut abieti ⁊ fago. “ ¶ Canchꝛin etiaʒ gignitur in tilia.vicʒ pillula vim vꝛendi habẽs in medicina.de qua dictum eſt ſupꝛa. Montes ⁊ valles diligit tilia ſicut et abies et caſtanea. Mirũq; quod cuenit tilie vl mo quoq; euenit.ircũaguntur cm̃ folia earũ polt ſolſticium.nec alio argumento certius in⸗ telligitur ſidus confectum. ¶Idem Plinius. Zilia eſt arboꝛ nobiliſſima eademq; videtur et calidiſſima.Coꝛticem tenu em habet.⁊ paulo ante equinoctiũ vernale ger minat ſicut acer lentiſſima.Et ideo ſcutis faciẽ dis aptiſſima quarum plaga ſepꝛotinus con⸗ trahit. Qulnuſq; ſuum claudit.⁊ ob id contu⸗ matius ferrum tranſmittit.in quo genereſunt tilia et ſambueus ſicus et ſalix et populus. ¶ Idẽ in libꝛo.xvij.ilia ceraſus et vitis coꝛ ticem mittunt.ſed non vitalem coꝛpoꝛi pꝛoxi⸗ mum. veꝛum eum qui alio ſubnaſcente expdll et quibuſdam vt platanis eſt coꝛtex rimoſꝰ.Ci lie vero renaſcitur paulominus q́;totus. ¶Igem in li. xviij. Dolſticium eſtiuale folia ti lie vertit ad mille vlus petende.et eſt contecti ſigeris ſignum. M”M ¶ Igez ili. xxiiij Tilia lepꝛas ſedat.Coꝛtex po tus in aqua frigida aluuũ purgat. Imponitur et collectionibus lacrima et vulneribus ambu ſtis. Humoꝛ in folliculis huiꝰ arboꝛis naſcẽs cutinitoꝛem inqucit.ſaciemq; gratioꝛem pꝛe⸗ ſtat.Cauliculi ſolioꝛuʒ pꝛimo vino decoctitu moꝛes ſanant. Ex libꝛo de naturis rerum code modo habetur:licet ſub alijs verbis. hlis eſt ad vſum teloꝛum nuoꝛe ⁊ leuita⸗ te iaculandi.Eſt em̃ id genus materie leuiſſime ad ſculpturam vtilis. απαα vocatã dicunt. co q̈ vtis IEſt auteʒ mirũ in hacarboꝛe fruct a nullo attingi animaliũ folioꝝ:tñ coꝛticiſq; dulcẽ eſ⸗ —fF De Herbis 1 Capitulum. ccctlxxiiij rapio li. ag. ca. xencua.auc. Dyaſ. Xen⸗ cua.id eſt titimallus. Et ſunt eius ſep⸗ tem ſpecies.Quaꝝ vna dicitur arabicebaraſ⸗ mas.Grece vero caritias vel comites vel co⸗ mos.Et eſt maſculus habẽs virgas quaꝝ lõ⸗ gitudo eſt plus vno bꝛachio. In quarum colo re eſt rubedo plena lacte albo acuto.⁊ſolia ſu⸗ per virgas ipᷣas:ſimilia folqs oliue.niſi qꝛ ſunt lõgioꝛa ⁊ ſtrictioꝛa.⁊ radix eiꝰ eſt groſſa aſpe⸗ ra:⁊ in ſummitatibo illaꝝ virgarum ſunt come ſimilesiunco.⁊ in ſummitatibus illarum coma rum ſunt capitella ſimilia capitellis ilius ſpe⸗ ciei.que dicitur nominalis.⁊ in iſtis capitellis eſt ſemen. Uirtus eius eſt laxatiua.⁊ iſta ẽ came lea.Et ẽ alia ſpecies q̃ noiatur arabis.⁊ grece carſites:et elt femina.⁊ eſt ſimilis plante queðꝛ didomedas.et hahet folia ſimilia folijs mirti: niſi quia ſunt maioꝛa ⁊ ſtrictioꝛa ⁊ durioꝛa.et ſunt fetidi odoꝛis:⁊ habet acutas ſummitates ſicutſpinas.⁊ habʒ virgas egrediẽtes ab vna radice lõgas circiter palmũ vnum.⁊ habet qd pꝛofert omni anno ſimile nuci.Eti ſta nux di⸗ citur vomica.et moꝛdicat linguam moꝛdicati one loꝛti.Et naſcit loeꝭ aſperis.Qintꝰ autẽ iſti⸗ Itimallꝰ latine Arabice xencua.Se us eſt ſimilis vir tuti pꝛime:niſi quia cõmonet &ᷣ tius vomitum q; pꝛima.et iſta eſt femina.et eſt iſta ſpecies laureole.Et eſt ſpecies alia que di⸗ citur arabis.⁊ grece paralios.⁊ eius expoſitio ꝓpꝛie maxime eſt illud quod nominãt homies migath et canſomias:n aſcitur in maritinis lo⸗ cis.⁊ habet ramos quinq; aut ſex aut ſeptem crx vna radice.quoꝛum longitudo eſt circa pat muʒz vnum rectos:quoꝛum coloꝛ tendit ad ru bedinem exeuntem ab vna rachce. In quibus ſuntfolia parua ⁊ſiricta ⁊ oblonga.ſimilia foʒ lijs lini.in ſummitate ramoꝛum ſunt capitlla. amigdalata rotũda.in quib eſt ſemẽ oꝛoboſi mile coloꝛis varij.et ſunt ibi foꝛes quoꝝ coloꝛ eſt albi.⁊ eſt tota planta lacteplena.⁊iſta vo⸗- cat᷑latie eſuala.Eit ſpẽs alia q̃ arabice vocat elyoſtropos.grece elyoſcopus habet ſolia ſi⸗ milia poꝛtulace.niſi quia ſunt ſubtilioꝛa ⁊ rotũ dioꝛa.et q̃ttuoꝛ habʒ ramulos aut quiq; egre⸗ dientes ab vna radice.longitudo quoꝝ eſt cirꝰ citer palmũ vnũ.ſubtiles ⁊ rotũdos rubeos et plenos multo lacte.⁊ habet in ſummitatibo ra moꝝ coꝛonã ſimilẽ coꝛone aneti:in qua eit ſtos c ſemen eſt ei circa folia.qui ad curſum ſolis cõ uertitur cum eius reuolutione.Et pꝛopterea di citur elyoſtropos:et eius expoſitio eſt aſpiciẽs ſolem NHaſoitur in ciuitatibus plurimum et in cauernis iuxta muros. ⁊iſte cõmuniter vocat᷑ a latinis tinimallus paruus. Unde vicitur tit⸗ mallus a tima qð eſt ſol.et mallos qð ẽ coma. qꝛ titima llus vertit ſuas comas ad ſolem Etẽ? alia ſpẽs que dicit᷑ cipariſias.habet virgal ſere vnius palme longas aut plus quamum coloꝛẽ rubeus:in quibus oꝛiuntur folia ſimilia folijs pini. que dicitur calicaris.nili q ſunt mollioꝛa et ſubtilioꝛa ⁊ minoꝛa Et vniuerſaliter ſunt ſi⸗ milia eis in pꝛincipio ſui oꝛtꝰ.ect ꝓpterea ſic no⸗ minat᷑ hec plãta:et eſt plena lacte Haſcit᷑ in lo⸗ cis lapidoſis et ſiccis Uirtꝰ eiꝰ eſt ſilis virtuti aliarũ. E ſt alia ſpẽs:ct ẽ illa q̃ naſcitur intrala pides et ðꝛ dendrodes. habet multosramos. et coloꝛ ramoꝝ eſt rubeuſ:etſuper ſummitates ramoꝛum ſunt folia mirti ſimilia.ſubtilioꝛa et longiora parum.cet habet ſemen ſimile ſemint ilius ſpeciei que dictur caricias:et modꝰ ope ratiomis et virtutis eius ex foꝛma repoſitionis eius eſt ſicut dictarum ſpecierum. Eſt alia ſpe⸗ cies que dicitur plantaſilos.que babet foliaſi milia folijs plante:que diciturflẽmos.et radix eius et flos ciuset lac ci laxat aquoſuʒhumo rem.⁊ quando teritur et ꝓicitur in fium inevel ſtagno occidit piſces.Ei etiã ſpecies ſupꝛacie toꝛu lacticinioꝝ quas ſupꝛa ditim? facini hec Eſt alia ſpecies lacticinij qᷓ dieit pithias ſitbia ſpeciciqͥ ðꝛ cypariſias que poteſt reponi cum· „ — Tractatus. HAupꝛadlictie ſeptẽ ſpecicbus titimalli.· pter H poſuceſũt illi inter ſpecies titimalli. habet vir⸗ gas lon gitudine vniꝰ bꝛachiũ ſimiles virgislẽ nſci. niſi quia ſuntlõgioꝛee.⁊ plene nodis.x ſo⸗ lia bʒ ſtricta⁊ acuta in ſummitate ſimilia folijs pini.ipꝛopter boc ſic nominatur.⁊ habʒ fioꝛes et nudum eis fit coꝛpus Secundum eandem autem vtrtutem acro⸗ magnos ad longitucinem tendentes.quoꝛum coloꝛ eſt purpureus.et babet ſemen depꝛeſſum ſimile lenti.⁊ habet radicem magnam albamꝛ grolſam:in qua eſt multum lac. Bperationes E¶Slie.viij. ſim. far. ca. de Litimallo m tran ſlationem arabicam. Uintus omnium illoꝛum lacticinioꝛũ eſt ca.et ſic.in quarto gradu. Uir⸗ tus titimalli eſtlaxatiua.⁊ laxat flegma et cole ram:et pꝛouocat vomirtum. ¶ Galienus eodem libꝛo⁊ codem capitulo ſm tranſlationem grecam. Omnes quideʒ habẽt gcrem ⁊ calidam virtutem pꝛedominantẽ. Jn uenitur autem amaritudo in eis go omnium eſt opos et frondes. ¶ Participat vero et radix pꝛedictis virtutib⸗ ſed non equaliter. Ipſa autem cocta cum ace⸗ to dentium doloꝛes ⁊ maxime quicunq; coꝛro- ſis ipiis ſiunt curat. Opos vero foꝛtioꝛes ha⸗ bec virtutes ad ſoꝛamen dentium.⁊ alias ꝑtes coꝛpoꝛis mox vłcerar extrinſecus emplaſtrata eſt enim ex quarto gradu calefacientium. que cCauſticoꝛum diximus eſſe. ¶ Ita autem et puos aufert perunctos opos quia vero foꝛtis eſt miſcetur oleo.⁊ ſimulcoti ens hoc fiat tandem radices piloꝛum perimit. coꝛdines ⁊ foꝛmicas et prerigia ⁊ tvlos tollit. Abſtergit autem ⁊ empetigines ⁊ ſeabies:eo q; abſterſiua ei adeſt virtus pꝛopter amaritudis⸗ nem et fagedenica et vlcera carbunculoſa ⁊ cã croſa quoninʒ caleſacit foꝛtiter et abltergit. Ju uare nata eſt ſi quis in tempoꝛe et menſura co vtatur. Atuero et fiſtularum tlos eadem vir⸗ tute curamus =DDMV ¶ Hec omnia operantur omnes opi titimallo rum ſ̃m genus ſimiliter.debilius vero ſolia et fructus operari nati ſunt: quib ad piſces qui⸗ ſtationarijs aqui vti aſſueuerunt Citiſ ime em̃ ab eis inebꝛiati et ſemimoꝛtui facti ad ſuperfici em ſeruntur aque òôèGU. ¶ Cum autẽ ſunt ſeptem ſpecies titimalli ſoꝛ⸗ tioꝛ eſt qui oaricias nominatur.quem ⁊ maſcu linum quidam nominant. quiin lapidibo na⸗ ſcitur.qui dicitur denoꝛodes.ↄlequẽter autem quibarbaſio aſtſimuatur ⁊ cxpariſias. deinde autem elyoſtrophos.? cetera. foꝛtiſſima.er⸗ Capitulum tecclxxv. Himus. Iſi. Chimus ðꝛ eo æ odos reretert flos eius.ꝗ Dyaſ. Lhimꝰeſt herba omnibo nota. frutex eſt habens folia anguſta:puſilla et oblonga,⁊ in ſummo capitella in ſpecie ſoꝛmicarum in ſe implicarta. Eſt enim hac humilis ac ramoſa cum duris ra mulis et lignoſis.(in floseſt purpureus.Et na⸗ ſcitur in locis ſaxoſis ⁊ aſperis. Bperationes ¶ Plinius li.xxi.Lhimũ opoꝛtet in floꝛe colli⸗ gi. ct in vmdꝛa ſiccari. Duo ſunt autem eius ge nera candidũ radice lignola naſcene in collib⸗ quod pꝛetertur. Alterum vero nignue floꝛiſq; nigri.vtraq; multum eſtimant᷑ ⁊ in eibo ⁊vinme dicamentis oculoꝝ claritati confeæte. Dxyalſ.Uires hʒ acres ⁊ caletactoꝛias pau⸗ liſum ſtringentes ꝓpter quod omnibo ſtoma⸗ chi choꝛaciq; vicijs aptiſlunũ eſt medicamen Bibua vᷣo cũ ſale ⁊ aceto flegma depeit ꝑ ve⸗ trem- Elixatura eius addito melle medetur oꝛ⸗ tonoxcis ⁊ aſmaticis.lumbꝛicos excludit.men ſtruisimperat.ſecundinas deponit. aboꝛtum ¶ Kathaplaſmata tumoꝛes recẽtes ſpargit. ſã guinẽ coagulatũ dillipat.clauoſq; coꝛꝑi tollit — addito polline ꝛmaccrato cñ vino ſciaticis? ſa lutaris feruens ſuperpoſita.Oculoꝛũq; caligi⸗ nem detergit commeſta. Eondituris omnibus neceſſarie admiſcetur ¶ Conſtã.in li.graduũ.Lhimũ eſt in.i:gradu cali.⁊ ſic.ũ ſaleet aceto groſſuʒ flegma pur⸗ gat.⁊ viſcoſo flegmati pectoꝛis ſuccurrit.lum⸗ bꝛicos expellit.mẽſtrua deducit.acuitatem fle⸗ gmonis de pectoꝛe excludit.⁊ opilationem in terioꝛum aprirrrt.ℳv. ¶ Auicen. ca.ij. Medicine thimi ſemen foꝛtis elit caliditatis. Pꝛouocat ⁊ extrabit embꝛioneʒ moꝛtuũ.et ſolutione ſanguinẽ educit: etbumo rem colericum.extrahitq; vermes. ¶ Palladius.Chimum in ſeptembꝛi menſe vl timo conuenit ſerere.ſed melius plantis naſcit iuis poſſitet ſemine.Agrum diligit apꝛicum Capitulum.cccclxxvj. Ritoliũ. Iſi.Trifolion.a grecꝭ triſil⸗ lũ vocatꝰẽ:eo ꝙ ſit foljs trinis ꝑ ſingu ronat⁊ trifoliũ.uiꝰ gña tria ſunt.Niphantes greci vocant.alij aſpaltion.⁊ maioꝛi folio quo vtuntur coꝛonarij.Alterũ acuto oxitriphilon. Tertiũ ex oĩba minutiſſimũ:et inter hec neruo ſi qbuſdã cauliculi.vt maratrohippomaratro myophano:vtunt᷑ ⁊ ferulis ⁊ coꝛimbis:⁊ edere floꝛe purpureo Et eſt in alio genere earũ ſilue⸗ ſtribus roſis ſimilis.⁊ in his tm̃ coloꝛ delectat las annotatiões.¶ Pli.li.xxi. Folio co 5* — odoꝛ autẽ abeſt.¶ Dyaſ.Triſolij genera ſunt quattuoꝛ.ſcqʒ; odoꝛatum.acutum.partemon.et lepoꝛinũ.i¶ Pandecta.capi.cccxxix. Handa⸗ chuca vel chua.vel cufarabice.grece lochos vł ʒharat vellotus Zeatine vero trifoliũ:vel que dam ſpecies triſolij. De qua dicit Dyaſ.ca.de trifolio:et habʒ odoꝛẽ aſpalti.i¶ Sera.li, ag. ca. Handachuca.nominat eum Dyaſ.lochos id eſt tritoliũ.Et eſt duarũ ſpecierũ.ſcʒ dome⸗ ſtica ⁊ ſilueſtris. S ilueſtris quidẽ habʒ ſtipitẽ longitudinis duoꝛum cubitoꝝ vel bꝛachioꝛum et plus parum.⁊ naſcuntur ab ea ramulimulti ⁊ quodiibʒ habet folium in extremo.qð aſſimi latur handachuche qui oꝛitur in paludibus.et Dicitur triſoliũ.⁊ habet ſemen ſimile ſenugreco niſi quod eſt minus ſatis. Sed ſciendũ q; ila vocatur a quibuſdam herba flaura vel herba maura. Sʒ Dyaſc.vocat ipᷣm triſoliũ.maius domeſtica que naſcit in oꝛtis.⁊ eſt quedaʒ alia que naſcit᷑ ſuper aquas.⁊ maxime in Babilo⸗ nia.quando fuuius irrigat terram.⁊ eſt herba habens crus ſimile cruri fabarum.⁊ eſt ſemen album. ⁊ dicunt ꝙ extendit᷑ qñ oꝛitur ſol.⁊ ap⸗ paret ſuper aquam.⁊ qñ occidit reſtringit ſe⁊ ſubmergitur in aqua.⁊ capita eius ſimilantur capitibopapauerũ magnoꝝ.⁊ in capitibo eſt ſe⸗ men ſimüle geguers ⁊ ſcariole:ꝛ exiccant ipᷣmin Babilonia. et faciũt inde panem. Ethabet ra⸗ dicem ſimilem citonio que comeditur cocta et cruda.⁊ ſapoꝛ decocte aſſimilat᷑ ſapoꝛi vitelli ouorũ.⁊vocat᷑hauda ⁊ heuche.Et Auicen. in ij· dicit q de eis ſeminibus fit pauis. Pperationes ¶ Sera. auc. Albugerig. Andachucha ſilue ſtris cõuenit ſtomacho frigido ⁊ groſſe vento ſitati:⁊ aqua eius abſtringit ventreʒ:⁊ valet co licepaſſioni:ſi ponatur ſuꝑ moꝛſum ſcoꝛpioõis ſecdat doloꝛem ex eo. ¶ Et ſiponitur ſuꝑ mebruʒin quoeſt moꝛdica tio ammaliuʒ nõ inducit doloꝛẽ:et ſamen cius Sfoꝛtius folio.Et eſt bona doloꝛi teſticuloꝛuʒ ⁊ pꝛincipio hid ropiſis:⁊ doloꝛi matricis Dxai.Trifoliũ maiꝰ vdl lothos vᷣtutis din⸗ retice ⁊ acerrimeẽ.ſemen eius ⁊ ſolia cim aqua pibita pleureticis ⁊ diſſurrijs ⁊ epilẽticis ⁊ by⸗ dropicis in initio ſingulare pꝛelidiuz eſt ¶ Stericis cauſis opitulatur Menſtruis im perat.om̃ia pꝛedictaſeminis ipius.ʒ.iiij.et fo⸗ lioꝛuʒ.zʒ. v. curant Folia ipius cuʒ oximelle acce pta moꝛſibus venenatis occurrunt ¶ Fe.vt ðꝛ tertianis tria folia aut tria grana ſe „ 4 4 is eius cuʒ vino bibita medicantur 2. E apitulum.cccclxxvij 8 g*½ 2 8⁸ Tractat ibulus. Dyal. Trbu i genera ſunt ouo ſiccus ⁊ humidus.S iccꝰ hʒ folia andra gine ſilłia:ſʒ tenenioꝛa.haſtaslõ⸗ gas teneras ⁊ poꝛrectas in ab ſunt ſpine. Ela ſcitur ãt ĩlocis deſertis. Humidꝰ vᷣo naſcit᷑ in fluminibo cuiꝰcoma ſuꝑ aquã extẽdit᷑ ⁊ folia ſu pernatãt. haſtã hʒ in ſummo groſſaʒ.ad radicẽ vero tenuẽ. habẽteʒ ĩ ſe tenuas ſpinasſicut ſpi⸗ ca. Semẽ dun ẽambobo. virtus ẽ illifrigida et ſtiptica et deſiccatiua.Auicẽ. Haſceck.i.tribu li ſᷣm Dyal.due ſunt ſpẽs que fri.et ſicca ſunt. Ali vero dixerũt ẽ calidiꝰ⁊ ſicciꝰ in pꝛimo. et ẽ mag ſile haſceck terre noſtre. Silueſtris qdeẽ plurime terreitatꝭ cẽ.domeſticꝰ ãt plurime aqueitatis. Gal.viij. ſim. far. . de tribul pulꝰẽ ex humida ſuba moderate fri.⁊ ic non Eter⸗ reũ frigidũ ⁊ ſtipticũ vt oſtẽdimus.in aquatili o aqᷣſitas. ꝓpterea vtraq; ad flegmonũ ⁊ om nino ad oẽs influxiões cõpetũt.terreſtres vero tribuli partiũ exiſtttes. HPyperationes ¶ Gal. Fructꝰ eiꝰ frãgũt lapidẽ in renib. ¶ Dyal.Lribulifaciũt ad inflatiões ⁊ ad ead ſuꝑoccurrũt. Cirtus eſt illis ſtiptica ⁊ deſicca⸗ tiua leptomens.Etiam oẽs tumoꝛesſpargit. C¶ Jaucib. ⁊ gingiuis impoſiti opitulant᷑:melꝰ le adadito naptas.i.oꝛis putredines tollũt.ſuci moderate exiſtit.dñat᷑ aũt in terreſtriqͥ tus. cus eoꝝ nobilibo collirijs miſcet.ſemẽ eoꝝ cal⸗ culos frãgit ⁊ excludit.Cerreni vero ſemẽ.3.i. peibitũ ⁊ impoſitũ moꝛſibo venenatis occurri. Data veneno cõtrariüũ eſt vimeius vincendo. ¶ Elixatura eiꝰſparſa pulices necat in flumi ne tracie in ſtrimonia palude.de herba eiꝰequi herbant᷑.ſemẽ eiꝰ qꝛ dulceẽ euſtomacũ eſt ¶ Serapi. Uirtꝰ eiꝰẽ q̃ phibet apoſtemata. ca.ne ↄfirment᷑.Et Sera.qͥdẽ ↄfert oĩbs mẽ⸗ bꝛis ad q̃ fluũt hũoꝛes.ſʒ ſemẽ tribuli agreſtis qñ bibi frãgit lapidẽ renũ.⁊ ambe eiꝰ ſpẽs ĩfni gidãt ⁊ ſtipticãt.⁊ fit emplaſtrũ cũ eis apᷣatib⸗ calidis.et miſcet᷑ cũ melle:⁊ curat alcolã ⁊ pus tredinẽ que iũt in oꝛe:et doloꝛẽ gingiuaruʒ: ¶ Et expmit᷑ ſuccus ab eo:⁊ admiſtrat᷑ in ocul tlſemẽ eiꝰ eſt humidũ cõuenit lapidi renũ et ve lſice.⁊ q.ʒ.ij.bibunt᷑ de pma ſpecie ipᷣius.⁊ fit emplaſtrum cum ea conuenit moꝛſintyri. ¶ Et qñ bibit᷑ cũ vino ↄuẽit medicis moꝛtiferꝭ Et qñ decoctio eiꝰ roꝛa ſuꝑ loca vbi abun dant pulices occidit eos. Ille vero qui naſcit et dicitur ſandarx inregionebadacas datur ab incolis illius patrie animalibꝰpꝛo cibo duʒ eſt humida herba ipſius. . (;SEt ex ſemine eius faciunt paneʒ. Nam ipᷣm elt dulce et nutrit Et ſic vtuntur eo loco panis tritici. S andarx eſt bonus doloꝛi veſice et ſtranguirie.et augmentum magnum lacit in ſpermate. ò 88 8 lia poꝛtulace ſimilia: ſʒ maioꝛa.Caules mittit ſec?ꝰterras.in qͥbi hʒ q̃ſdã globulos duris ſpi⸗ nis ectantibo angalatos in qͥ bo eſt ſemẽ inclu⸗ ſum. — ſtipticã atq; frigidã PHoprrationes ¶ Hec tritaꝛ coꝛꝑi apoſita feruẽs mulcet Tri taq; cũ melle omnes oꝛis ⁊faucium curat pu⸗ trec ines.¶ Eadẽ herba cũ ſemine decocta pu lices necat.ſi aq̃ ifa domus aſpergatur. ¶ Buius ſemine theaces faciunt panes.⁊ cum vino potio eiuſdem ſeminis.contra veneni po tionem eſt ſalutcaris — — — P purgatiſſimũ hoꝛreo recõdit.vel qꝛ gra WVnũ eiꝰ terit ⁊ cõmollit. Plura ſunt eiꝰge nera.vt ſiligo.oꝛdeũ.ſar.de qͥbo ðꝛ ð.Lremẽſe O Ruicũ. yſi.Lriticũ a tritura ðꝛ:eo q; ãt triticuʒ ideo ðꝛ:qꝛ ſatuʒ poſt tres mẽſes col ligi᷑. Hã vbi ꝓpter aquã aliamue cauſam matu raſatio obmiſſa eſt pꝛeſidiuʒ ob hoc petitur ¶ Palladiꝰli. x. Menſe ſeptẽbꝛi locis vugino ſis.aut exilibo.vł frigidis vel opacis.circa equi noctium triticum et oꝛdeum ſeri opoꝛtet.dum ſcʒ ſerenitas conſtat vt ante hyemem conuale ſcant radices. Idem in libꝛo.ij. Oenſe ianua⸗ rio triticum et far ſeri opoꝛtet du quattuoꝛ foli oꝛũ ẽ. Jdeʒ in li.vij. In iunio menſe poſtremo Capitulum. cecclxxix Drexerbis Capitulum. cccclxxviij. ◻Kibuloſa. Ex herbari. Tnbuloſa duo n genen ẽ. Alia q pe naſcit᷑ in oꝛtulis. alia ẽ a greſtꝭ.cꝰ maioꝛ ẽefficatia:⁊ hʒſo locig maritinis ac ſiccis et calidioꝛibus tritici. meſſis abſcinditur. Idem in libꝛo.viij. Menſe Julio temperatis locis tritici meſſis explẽda eſt et moꝛe quo dictum elſt. Pperationes. ¶ Iſaac. Criticũ ẽ ciba ad humani coꝛꝑis nu⸗ trimẽtũ pᷣcipuꝰ ⁊ naturaliter ſile cõplexiõi eius Zriticũ ᷣm naturã ſui ſubſtatialẽ in ꝓ mo gra⸗ du eſt ca.⁊ hu.⁊ ſic.in medio.Panis ex co factꝰ calidioꝛ eſt in ſcᷣo gradu:qꝛ caloꝛ eiꝰ augmen tat᷑ a caloꝛe ignis ⁊ coctione:ſicut oꝛdeũ ⁊ faba c(ũ in ꝓpꝛia natura ſicca ſunt.ſiin aq̃ coquãt hu miditatem aſſumunt. Granum tritici maſtica⸗ tum vel aſſatum apoſtemati qð ex rabidi canis moꝛſu contin git ſuppoſitũ moꝛſum fugoat. ¶ Oleum autem de gra no factum:ad einpeti gineʒ ⁊ ſerpiginem auferendum valet. ¶ Zritici recentis ac noui nutrimẽtũ paruum exiſtit:et crudũ ⁊ flegmaticũ.⁊ inflatiuũ.rugitũ ac doloꝛẽ lateribo cõmouet.⁊ in putredinẽcito cõuertitur.Aſſatũ ad ignẽ magis nutrit.ven⸗ toſitatẽ minꝰfacit ⁊ ſtipticũ ẽ. Inaqua coctuʒ grauiſſimũ ẽ et infl atiuũ digeſtioni durũ.⁊ ru⸗ gitum mouet. humoꝛes denſiſſimos generat et viſcoſos.maxie ſi granũ ẽ farine multũ habẽs furfuris paru. Si tamẽ bñ digerit᷑ multũ nu⸗ trit et mẽbꝛa ↄſoꝛtat.tardeegerũ:vnde dandũ eſt eis qui magnis laboꝛib exercitantur ¶ Granũ factũ et ſimilia ſanguinẽ laudabilem faciũt et multũ nutriũt.Si tñ vtant᷑ opilatiõʒ epatis faciũt:duriciãſplenis:lapides in renib⸗ vel in veſica.maxime ſi renes calidi inueniãtur naturaliter vel accidentaliter. J ¶ Auicenna.Lriticum mundificat faciem.et eius farina et amilum cũ croco ẽ medicamẽ pa ni:Sauich tritici et oꝛdei grauat. ¶ Triticum crudum et etiam decoctũ clixatuʒ nõ mollitũ neq; fractũ.neq; coctũ.ita vt ſi plus et fractũ etiã ſumiliter quãdo comedit᷑ generat vermes. Triticũ quoq; quidẽtritũ et pulueni⸗ ʒatũ.ſuꝑ moꝛſuzrabioſi canis eſt iuuatiuũ ¶ Oxaſ. Triticũ vtile ẽ ⁊ recẽs ac ruſum.i.au⸗ roſum.Et qð ſiccatiuũ vocat crudũ maſtica⸗ tuʒ et impoſitũ canis rabioſi moꝛſuʒ curat.Ja rina eiuſ addito ſucco iuſquiami ⁊ cataplaſma ta.neruoꝝ reuma ↄpeſcit.Oximelli mixtiinfia tioneʒ tollit. Lentigines emendat ¶ Furfur cius cum aceto coctũ lepꝛas minuit.⁊ impoſitũ tumoꝛes oẽs cõpeſcit.Cum ruta co⸗ ctũ tumoꝛes ſpargit.moꝛſibo venenatis medi⸗ dicatur. Loꝛtionibo calefa ciẽdo ſubuenit ¶ Fermentũ eius virtutem habet calids Tu⸗ moꝛes plantarum ſpargit. Puſtulas minutas coꝛpoꝛio emendat. . – Capitulum. cccclxxx Trattatus ¶ Raſt in alma nſoꝛe.Lriticũ bñ coctũ omib⸗ cibis plꝰnutrit.⁊ maxie ſi cũ lacte coctũ fuerit. Confert etiã natura calidis ⁊ macris.⁊ his qui multũ laboꝛãt.vel qͥ augmẽto virium indiget. Habẽtes vero diſpoſitiões cõtrarias cito ve⸗ nas replet.et fe.et arteticũ doloꝛeʒ.et lapides in renibus:et apoſtemata adducit. ¶ Actoꝛ. Zriticea qz fit ceruiſia. ſicut oꝛdea⸗ cea et auenacea.Uñ ceruiſia iuxtayſidoꝝẽ ace rere id eſt a fruge vocata.quia potio eſt ex ſru⸗ menti ſeminibus. vario modo conſecta. 2 RRr RRipolion. Dyal. c. Lripolion m trã⸗ ſlationeʒ grecã.naſcit᷑in locis mariti⸗ nio id ẽ in littoꝛiba ipᷣis. Yolia hʒ apio ſi milia et groſſa. haſtaʒ longã duab palmis:in capite diuiſam:floreʒ ðꝛ mutare ter in die.naʒ mane coloꝛem albuʒ facit: ⁊ alijs hoꝛis eũ mu/ tat.media die purpureum.et ſero feniceum.,. Hperationes ¶Uirtus eſtilli calidiſſima. cuʒ vino bibita.ʒ. ihiihumoꝛes aquoſas ventris deponit. vꝛinam pꝛonuocat.acceptis venenis occurrit. ¶ Plinius libꝛo.xxi.Cripolion apud grecos berbam inclitam muſey et heſyady laudibo ad omnia pꝛedicantium vtilem ſuperq cctera ad famam quoe; dignitatis pꝛoꝛſus mirã ſimo⸗ do vt tradunt eius ſolia mane cãdida:meridie purpurea:ſole occidente aſpiciuntur ferulea ¶ Duo ſunt eius genera. Lampeſtremaius. et ſilueſtreminus.Jolia canis hominis ſimilia aradice palmo nunq; altioꝛa 1 7 . . .. 3 Capitulum. cccclxxxj O Oꝛmentilla:vel cataphilon.vel poꝛen⸗ tilla grece. Arabice buſeke.Latine bi⸗ ſtoꝛta. Loꝛmentilla eſt herba ſimilis pẽ taphilon.niſi quia habet ſeptem folia vndiq; pi loſa.et ideo vocatur eptaphilon.cuius radix ẽ rubea et toꝛtuoſa ſimilis galange.ſed non has⸗ bet acumen. los eius auroſus.et ipſa iudicat᷑ frigi.et ſic.intertio gradu. Sed eſt notandum q eſt ſpecies toꝛmentille habens. folia ſimilia lappatio acuto.niſi quia coloꝛ folioꝛum exvno lat ere eſt celeſtio.et ex alio viridis.flos eiuseſt rubeus.et radix rubea:queab aliquibus voca⸗ tur bardana minoꝛ.et ab aliquibus lappa mi⸗ noꝛ.Uirtus eius in omnibus ſicut virt pꝛime ſpeciei:ſed remiſſioo MM Sperationes. A B ſiat puluis q̃ aſpergat ſupꝛa ventrẽ.ipſo pꝛius melle calido emplaſtrato.⁊ iuuat conceptum. conceptũ iuuandũ fit emplaſt ₰ J eprunn EFuin re eius ⁊ alijs ſpecieb aromaticis. Pulſis eiꝰ vulnera cõſolidat.¶ Cõtra vomitũ ex debiliʒ tate ⁊ furoꝛe colere puluis eius ↄſficiat᷑ cũ albu2 mine oui.⁊ coquat᷑ ſuper tegulã.⁊ det᷑ patienti. Capitulum. cerclxxxij. — „ Vrbit arabice:latine ⁊ grece caritamiõ Ser. li.ag.ca.Lurbit.au.Dyaſ.Tur Wdbit eſt plãta q̃ naſcit᷑ in littoꝛe maris.in locis ſcʒ q̃ mare cooperit qñ creſcit.qñ vᷣo eſt trãquillũ nõ tangit ea.nõ em̃ naſcit᷑ intra aquã nec multũ longe ab ea.⁊ niſi qũ mare turbat᷑ ⁊ creſcit nõ tagit ea. Habet ſolia ſilia folijs plate q̃ ðꝛa raſatis.niſi qꝛ ſunt groſſioꝛa eis.⁊ hʒ ſii⸗ pitem duobo palmis longũ diuiſũ in ſũmitate. Et qͥdã dicũt ꝙ; flos eius mutat coloꝛẽ ſuũ ter in die. qꝛ in mane eſt alb.⁊ in meridie declinãs ad purpureũ colosem. in veſꝑis vᷣo fit muł ceue. Ragix vᷣo eius eſt odoꝛifera alba.que qñ ma⸗ Ricat᷑ calcſacit linguã.Et idẽ aucto.Gal.trãſla ¶Toꝛmeriſla bʒ virtutẽ oMolidandi ⁊ ↄſortãdi 2ceptij. Cõtra diſſumiã det᷑ puluis toꝛmẽtille cũ ſucco plantaginie.¶ Ad ↄſtringendũ men ſtma fiat ſometiũex aq̃ pluuiali decocnõis pul ueris eius. vel ex daabo ꝑtibo eius ⁊ vna ſpice tione albarich. Naſci in littoꝛibus ? arenis. Et virtus eius eit calida et ſicca. Operationes. ¶ Sera. Turbit laxat ⁊ mundificat ventrem. Et melius ex eo eſt illud quod cum euellitur.et ra dix eius a terra aufertur coꝛtex eius ſtaſim ⁊ abij citur groſſum quod eſt intuꝰ. H ¶ Et ex coꝛticibe ei melioꝛ ẽ illeqͥ eſt vt calamꝰ gũmolſus ⁊ alb.⁊ volumꝰ ipᷣm frãgere cito fran git᷑.⁊ nõ accipiat᷑ illð turbit qð eli toꝛtuofum. 2 Turbit eſt calide ⁊: ſicce cõplexionis m.üij.gdu/ (¶ Et idẽ auct. Aben meſuax. Et molioꝛ eſt ille lubtilis ligni.:ꝓpꝛietas cius eſi laxare viſcoſuʒ ſticgma.veꝝipᷣm dimittit debilitatẽ ĩ ſioma ho ꝓpter abominationẽe ſui ſapoꝛis. Reciiſicatio eius elt ↄficere ipᷣm cũ olco amigdalaꝝ dulcin. Dolis eius a.ʒ.i.vſq; d.ij. Et opoꝛtet q; achi beat᷑ ſolũ.⁊ ipſum quidẽ eſt bonũ humoꝛibo ſci⸗ atice. Et educit eos ⁊ laxat bumoꝛes groſſos. ¶ Et idẽ aucto. Habix. Meliꝰ ex co eſt albů in coloꝛeſuo.⁊ qð in figura eſt ſicut calamꝰ argẽ⸗ teus.⁊ pulpa calami eſt ſu btilis ⁊ cito frangit᷑. non cxiſtens groſſum neq graue.et qñ teritur elt cõtritio eius facilis:⁊ eſi albũ qñ eſt tritum. ¶ Illudg vo qð nõ eſt tale non eſt alicui boni tatis.Et iurbit q trãſmerit tẽpus multũ ſuꝑ ipᷣm ſiũt in eo vermes ſicutin alije lignie. de⸗ bilitatẽ in virtute ſua. Et ſignũ ei ſuꝑ hoc eſt: apparẽt in eo foꝛa mina ac ſieſſet raſe a cu. ? tulbit quidẽ laxat flcgma laxatione lcui. ¶ Et rectilicatio cius iſt iſta:q friccs coꝛticeim cius donec ꝑuenias ad albũ eius.⁊ poſiea tere ipᷣm.⁊ cribꝛa ipᷣmꝑ cribꝛũ tenue.⁊ ſi ponis ipᷣm in medicinis laxaiiuis ſicut in pillulis : decocii oniboccribꝛa ipᷣm ꝑ crnibꝛũ ſirictione. ſit ci aliq̃ groſticies ne adhereat vilis ſtomachi. ¶ Et cõuenientioꝛ modus rectiſicationis eius eſt:q; ↄſiciat᷑ cĩ oleo amigdalqꝝ amarax poſt⸗ q; fucrit trituratũ ⁊ cribꝛatũ.Et ſi vis cxhibere ipſum babemibo flegma viſcoſum tenax: tere ſbruirer 7 cribꝛa vt ipſimnnõ adhereat ſioma⸗ cho:⁊ expellat ipſum feemmg. ¶ Pau. c.deturbit. Tunbit ẽ ca.⁊ ſic.in.iij.ẽdu Jobãnes meſue.Lurbit cli radix cuiuſdam herbe:cuiꝰ ſolia ſunt ſilia folije ferule minoꝛis ⁊ eſt ex habenubolac.xt eſt ex eo ſiluclire: do⸗ meſticu:⁊ magnũ ⁊ parun.Et as huc e co ali ud album:⁊ alud cittinum:⁊ aliud nigruum. ¶ Electio.Qð in locis naſci ſiccioꝛibo:⁊ gum moſius ꝓpter ipiſſitudinẽ lacnis eius.õtrariũ vo:econtra declinat a ꝓpꝛietatib: bome.q̃ ſunt ſeptẽ:ſᷣm qð ſapictes ſe ipſerut.ſeʒ vt ſit alc ũ ⁊ vacuũ:arundinoſum ⁊ gummoſum. lit coꝛtex eius cinericius et planue: ⁊ ſit recens tt fac ſie Tractatus frang bile. Citrinũ vᷣo malũ eſt: ⁊ nigrũ peius groſium eit nõ bonũ.⁊ ſubtile tenue ſubtiliter. ¶ Eſteĩ dcbile annquũ malũ:⁊ qð ẽ criſpi coꝛ ticis bño intcriꝰ cũ frangit ſicut neruoe.eſt ſil⸗ ueſire malũ.? q nõ eſt gumoſuʒ eſt vcbulius ⁊ ventris cõturbatiuũ. Et tua intereſt vt cogno ſcas adulteratũ:cx eo q fit cũ ſugliniione in cx tremitatibo eius ex gũmi diſſolutioõc.Et coguo ſcit᷑ co ꝙ in fracturis ipſius eſt ſine eo.⁊ nimis recens eſt contuibatiuũ ⁊ ſibuerſiuũ viſcerum ¶ Antiquũ vᷣo debile: medioq itatẽ iñ habẽs cſt em qð eligi. Complexioꝛ ꝓpꝛietas ca.eſtin tertio gradu. Et eſt reſolutiuu: attractiuũ at⸗ tractione mediocri: generãs ventoſitatẽ ⁊ ſub uerſionẽ ⁊ nauleã.⁊ acquirit᷑ ex vſu eius exicca⸗ tio in coꝛꝑe:euacuat em̃ humidit ates ſubtiles Rectificatio.Triaſunt coꝛrigibilis in ipſo. Eſt em̃ debilis oꝑatiois ⁊ tarde.⁊ nocet ſtoma chofaciens ſi buerſionẽ ⁊ nauſeũ.Et acquirit vſus eiꝰ coꝛꝑi exiccationẽ nauſeã ⁊ eſtuationẽ. ¶ Rectiſicatoꝛes vᷣo eius inpꝛimie abꝛadi iuſ⸗ ſerũt coꝛticẽ eius:donec appareat albũ ipſius. coꝛrigũt. de quo dicti eſt. Pꝛimo aominiſtran dao aliqͥd virtutis acune vigoꝛãs ipᷣm inoꝑan/ 3 b ꝑptes.l.amigdalaꝝ purgataꝝ.partes. xxx. turbit part es.xxxv.ſcamonee.ꝑtes.xij.ʒinʒiberis.piꝰ Peris longe folioꝝ ruteliccoꝝ ana partes. uiji. coꝝ fiat pe mixtio bona.⁊ conſice cũ melle de⸗ ſpumato. Eſt em medicina mirab iliis ¶ Inquit filius Zeʒar. Medicamẽ de turbit: D do:⁊ ex rebo ipᷣm maxie cõſoꝛiantibo eſt zuccaꝝ ¶ Ipmem ſigillat ei ꝓpꝛietatẽ mirabilẽ:vt equ cat bumoꝛẽ groſſum ⁊ viſcoſum.etiã a remotis cũ facilitate:its ꝙ ctiã aiunctunis ⁊ anchis ⁊ a locis ꝓfundis diſtantibo.ꝑ ſe vᷣo nõ facit illud immo educit deflegmate qð ſubtile ⁊ relinquit groſſum.⁊ hoc tarde operat᷑. Et coꝛrigunt qð ſecũdo dictũ eſt. admiſcẽdo ei ex medicinis ſto⸗ maticis.: ex redolentibo ⁊ ſedantibo agitationẽ in eo ſicut eſt maſtix ⁊ gallia aromanca ꝓpꝛieſi cut ʒz mniber ⁊ piper longũ ⁊ ſiłia.Et emendat᷑ qð vltuno de eo dictum eſt:ſicut dixit Alcauʒ vt miſceat᷑ oleum amigdalaꝝ: aut cõiungat᷑ cũ amigdalis:aut cum ʒuccaro. Et dixit Rufſus. Admimſſtratio ipſi? cum ſtipticis remouet hoc ab o. N¶ Et dixit iudeꝰ. Jpm cũ ↄfectiõe de citonijs aut rob ipſius cũ medio ponderis eius ex ʒinzi / beri:⁊ duplo põdcreipſius ex amigdalis eſt ſos lutiuumbonum. öInquit Hamech. Et fiüt trociſci excoꝛ duSs pilo põderis eiꝰ: floꝛũ viola ꝝ:⁊ medio poderis cius cx ʒuccaro.⁊ fit ſolutiuũ ſine moleſtia. ¶ Et inquit Johamtius. Accipe daciloꝝ in qð elegi mcgritudinib in quibus vſus eins eſt neccſſarius. Accipe tui bit partes.x.zinʒiberis ꝑtes.v. zuccari partes.xx.⁊ qñq; addit᷑ maſti⸗ cis.ʒ.iij.⁊ alia ſm intentiones alias⸗ ¶ Et dirit itep. Inſund ant᷑ turbit in ſucco cuu cumeris aſinini die ac nocte:poſiq; raſus fuerit eius coꝛtex.⁊ exiccet᷑.eſtem̃ vltimũ ad egritudi nes iuncturaꝝ. Lurbit aũt de trituratione ⁊ cõ tritione ſuſtinet omne qð eſt mediocre. Nocu⸗ mentũ aũt cius expellit aqua mellis ca.⁊ aqua ſimiliter zuccari ru. cum olco amigdalarum. Johannes meſue. Tin bit ↄlſoꝛtatũ ſolutione ecucit humoꝛes flegmaticos groſſos: viſco⸗ ſos a remotis:: ꝓpꝛie a iũcturis.⁊ ip m qͥdã mũ⸗ dificat pectꝰ a flegmate groſſo putrido.⁊ ipᷣm quidẽ mundiſicat ſtomac hũ:⁊ expellii ſuꝑflui⸗ tates ab eo adherentesin villis eiue. ¶ Et valet ad doloꝛẽ iũcturaꝝ:⁊ eiꝰ vſus pᷣſer⸗ uat a lepꝛa:⁊ ab infectiõibo flegmaticis:ſiẽ eſt moꝛſea ⁊ baras.⁊ eſi medicina febꝛiũ flegmati⸗ caꝝ bona. Nij aũt qͥ ſumũt ipᷣm timeãt auſim⁊ ahboꝛreant piſces. Doſis cius trineſt aj.. viq; ad.ij.⁊ eius decoctio a.ʒ.ij.vſq; ad.ſij. fuſoꝝ in aceto die ac nocte partes.c. penidian “ Ubera. Pãdecta ca. ccxxvi. Hamech ara. grece Ramaket v kamachbet. late auc.Dyaſ. Hamech eſt radix rotũda non hñs foli nec tyrſum.coloꝛ eius ẽ rubeꝰ.⁊ reꝑit᷑in vere:⁊ comedit᷑ crudus ⁊ coctꝰ.Et ideʒ aucto. Bal. Subſtãtia eius eſt terrea multum admi⸗ ſcetur ⁊ parum ſubſtantie ſubtilis. Hpprrrationes. SGSal.in li.de chimis. kameket gñat groſſuʒ humoꝛẽ:⁊ nõ eſt multũ mali chimi. Et dixit in li. venenoꝝ ꝙ gñat ſtranguiriã ⁊ colicã.ſilr ſa⸗ RWR ciũt fungi.Et melius eoꝝ eſt illud qð reperi in 1 arena bñs paucaʒ aquã. ¶ Aui.li.ij. ca. tubera. Sz Sũt ex ſubſtãtia terrea plus ⁊ aquea minus: = ⁊ in ipſis eſt aeritas ⁊ ſubtilitas pauca. Meli⸗ R BRE oꝛa eoꝝ ſunt arenoſa illa in quibonon eſt odoꝛ SS ISIE malus.⁊ que ex eis ſunt ſicca deterioꝛa ſũt hbu; SIE midis.ſunt groſſa valde.⁊? gñant hũoꝛẽ groſſũ I§ SII malancolicũ.⁊ ſunt dure digeſtionis.⁊ tyriaca — R S eoꝝ eſt vinũ pinũ ⁊ ſpecies condiẽtes.i Alnz — = R— ſoꝛtractatu.iij.ca.de tuberibo. Lubera fri.ſũt — = ⁊ groſſa.flegma qͥ; generant crudũ:que aũtex — eis ruboꝛẽ hũtma la exiſtunt quoꝛũ multa co⸗ DS R 1 meſtio colicam generat:nec etiã abſq; calidis N 8 ſunt edenda condimẽtis.¶ Iſido. Lubera eſt — oleris ſpec ies quã tumoꝛ terre ꝓdit.eaq; caus — ſailli nomẽ dedit.¶ Cli.li.cix. In rerũ miracu lis(vt iã dictũ eſt ſuꝑiꝰ)maximũ eſt aliqͥd naſci vel viuere ſinevlla radice.Zubera vocanĩ hec vndiq; terra circũdata.nulliſq; fibꝛis aut ſaltẽ capilla mẽtis nixa nec vtiq; exuberãte loco in quo gignunt᷑ aut rimã agente nec ipᷣa coheret terre.¶ Aui.Larde digeſtionis ſunt ⁊ granã⸗ tia ſtomachũ. ſunt groſſi chimi. Ga.in quodã loco dixit ꝙ non ſunt mali chimi. * 6 A Hus. Jſiðᷣ. Chus a tũdedo dictũ eſt. Eſt ãt ſuccꝰ aromaticꝰ quẽ arboꝛ ara⸗ bie in modũ amigdale fũdit albũ ⁊ ma⸗ Capitulum. cccclxxxiiii. ſicatoe reſolutũ velut in puluerẽ.⁊ cuʒ frangit intus pingue ẽ. Igniq; appoſitũ facile ardeſcit Et appellat᷑ apð nos maſculꝰ:eo ꝙſit natura rotunduũ in modũ teſticuloꝝ.Reliquũ vᷣo pla⸗ nũ ⁊ pene ſcabꝛoſum minꝰ optimũ.Adulterat᷑ ãt admixta reſina ſiue gũmi:l pꝛietate ſua di⸗ noſcit᷑. Nã thus igni impoſituʒ ardeſcit:reſina immeſclt. Huͦmi vero caleſa ctu liaſcit. ¶ Dval. De q̊ ſup.de O.ca.ccexxij.dictũ eſt Qd qui⸗ dẽ de aꝛabia affert᷑ candidũ. Qð aũt de India ſubruſum ſed verſſmalculi terti valde ratur qutẽthus maſculum picina.ipinali reſi⸗ vcro tuberi.⁊ eſt fungꝰ quidã.Et quidã vocãt ipᷣm fungũ veſceniũ.Sera.li.ag.ca. Hamech. na ⁊ gũmi cõmixto. Sʒ in hoc depꝛehendit q non talem odoꝛem emittit.Gloſa ſuꝑ Eccleſia ſticum. Lhus bis in anno colligitur. In autu mno ſcz ⁊ in vere. Sed in autũnali collectione pꝛeparat᷑ inciſo coꝛtice in eſtatis feruoꝛe. Inde pꝛoſilit ſpuma pinguis que cõcreta denſatur: niſi loci natura poſcat tegere palma incipiẽte. Quod in atboꝛe heſit ferro depectit᷑:ideo coꝛ⸗ ticoſum videtur. Purilſimũ hoc eſt ihus caãdi⸗ dum. S eccunda vindemia pꝛeparatur in hye me incilis coꝛiicib. Rubꝛum hoc ent nec com parandum pꝛioꝛi.Fouelle arboꝛis veteris eſt odoꝛatius quod ex co pependit rotũditate gut te maſculum vocatur. Pprerationes. ¶ Ralis. Lhus eſt calidum et ſiccum. Carnem in vulneribus creat. Uentrem ac vomitum ar⸗ cet:intellectum acuit.De qua tamen ſi multa ſu matur quantitas ſanguinem adurit et amen⸗ tes ⁊ v igilãtes efficit. Lremoꝛi coꝛdis ainiliat᷑ ¶ Dyaſco. Thus valet ad zʒernas ⁊ araneas⁊ cõbuſturas ⁊ ſquaſſationes.⁊ adauriũ mãna⸗ rũq; doloꝛes ⁊ intraneoꝛuzʒ tumoꝛes.Uerumſi a ſano bibitũ fuerit:maniã vel etiam moꝛtẽ in⸗ currit. Poꝛro manna thuris cligenda eſt alba mũa. fruſta hñs minuca: cuius virtus oliba⸗ 656 in ¾8 R no ſimilis eſt:led paulo foꝛtioꝛ. ¶Deniq; tumoꝛes oculoꝛum ⁊ reuma ſuſpẽdit oculoꝛumq; vulnera medendo limpidat. Si⸗ imiliter modo ſacit fumus ſtoꝛacis ac myrre:qꝛ ſimles ſunt et virtus vna eſt. . W V Eõſtañ.in li.qduũ.Lhus eſt ca.⁊ ſic.in.ij.S. caleſacit ⁊ ↄſtipat.viſũ clarificat.recẽtia vuine ra ſolidat.ſluxũ ſanguĩs vbicũq; ſit ↄſtringit. ¶ Peſſima vlcera in ano vel in alio loco naſcẽ tia:ſi ſuperponat᷑ cum lacte temperatũ dilatari nõ pemnttlt er groſſum flegma diſſoluit. Me moꝛiam quoꝙ; coꝛroboꝛat· . ¶ Item maſticatum cũ oꝛigano vel ſtaphiſa⸗ gria diſſoluit flegma a capite extrabendo. ¶ Et lingue grauedinẽ alleuiat.cũ ſepo anatis temꝑatũ ad vulnera deſiccãda fit opumũ. ¶ QCalet etiã ad vulnera ꝓpter aduſiionẽ igniſ facta. Cum ſapa diſſolutu ⁊ auribo inſtillatum mitigat doloꝛem earum. ¶ Macer. Zbus calidum ſiccũq; gradũ dixe⸗ re ſecũdo. Lumina clarificat laccinio ſi ſolui⸗ tur oui.Contritũ vel femineo cũ lacte tepenti. Acricum vinotritum pice lacteq; mixts. AVulnera pꝛecipue curare recentia dicunt. ingui poꝛcino mixtũ medicabitur vſiis. Admixtum melli pannarcia decuit vnguis. Thus bene cõtritũ:vinoq; tepento ſolutũ. Affirmat auri:multũ pꝛodeſie dolenti . wf Tractatus Aleriana. Ju. ara. Grece Ca. ccltlxxxv. . lichinis. Lati. vᷣo mara⸗ nella. Ualeriana: herba aatte herba bñdicta amã iuilla. genicularis antilla. RSSe ſiſtar valétina. ſerpillum maius. Scrap.libꝛo aggregatoꝛis capit. u. auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis.Ju eſt ſpica ſilueſtris babens ſolia ſimilia ſolijs herbe que dici gre⸗ ce ypoſellinum.vel yſopellinum :⁊ habet ſtipitẽ vnius bꝛachij longitudine aut amplius:cuius coloꝛ declinat ad purpureitatem:⁊ eſt interius concauus ⁊ nodoſus:habens floꝛem in figura ſimilem narciſco:miſi qꝛ eſt minoꝛco:ſed in albe dine eſt ſicut ille.⁊ eſt in eo paruʒ purpurei co⸗ loꝛis.⁊ illud quod cſt inferius ẽ groſſius q; qð *—- eſt ſuperius.ſicut ſpica frumenti. Radix eius ſubrufa in modum paruuli digiti.⁊ ingrediun⸗ tur ab inferioꝛibo ciꝰ come inuolute.ſicut ſqui⸗ nantum.elleboꝛus niger.⁊ ſunt inuicem adhe⸗ rentes:quarum coloꝛ vergit ad albedineʒ.⁊ ha bet odoꝛem bonum:⁊ eſt aliquantuluʒ in ea de odoꝛe hardi cum pauca pinguedine Et quscd de ipſa adminiſtatur eſt radix eins cum comis ſuis.i¶ Halienus.viij.ſim.far.capitulo Ju m tranſlationem grecaʒ. Fu.id eſt valeriana aro matica quodãmodo eſt huius berha nardo ſi milis ſ̃ᷣm virtutem:ſed ad plurimum deſicene. Etidem eodem libꝛo ſᷣm tranſiationem arabi cã. In radice ipᷣius plante eſt aromaticitas. et virtus eius aſſimilatur virtute ſpicenardi.⁊ eſt ca.in.ij.gradu.⁊ ſicca in ſine eus. Byperationes ¶ Dyal.ſm trãſiationẽ noſtrã Ju. id eſt vale⸗ riana. Multi nardũ agreſtẽ appcllant.Haſci mr in ponto. olia hʒ ſimilia elleboꝛo:vcl ſilia vpoſellino:ſiue apio ſiluatico. Haita eſt illi le⸗ nis ⁊ mollis ſubpurpurea ⁊ nodoſa creſcẽs de terra cubito vno aut amplius. Floꝛes ſumilcs bʒ narciſco in figura.niſi qꝛ ẽ minoꝛ eo.ſed ſimi lis in albedine:radix eſt illi in roboꝛe diginmi⸗ noꝛis ſimilis iunco.aut elleboꝛo nigro coloꝛe ruffa cũ odoꝛe grato:ex qua alie creſcũt pame implicate ſicut elleboꝛus niger. Plinius capit.fu.n genus eſt herbe odora te:in ponte naſcitur per interualla nodos hñs ⁊ floꝛes albos mioꝛes qᷓ; naraſcꝰ.q bʒfolia ſi⸗ miilia apij ſiluatici.tyriu ruſuʒ mollẽ ⁊ cauũ ac leue. Radix eiꝰ ſubruſa in modũ puſilli digiti. cevx q̃ alie creſcũt mioꝛes implicate:vñ equalis ẽ vᷣtutꝭ ſpice.ſʒplus ꝓuocat vꝛinã.⁊ eſt calida in ij.ſic ca in pꝛincipio ſecũdi eſi femetis vireutis NU cum frangi etmietudiis. ¶ Paulus.capitulo Fu. Fu. cn. ꝛ ſic. in ſecũdo gradu: Radix eius in medicina ponitur.virtu⸗ tem habet diuretiJiiim. ¶ Sal.ſm tranſlationẽ ara. Fu puocat vꝛinã: ¶ Oyaſco. Fu feruẽtis eſt virtunis ⁊ mictualis cuius elixatura facit ad lateris doloꝛẽ. Men⸗ ſtrua incitat:antidotis miſcetur. ¶ Paulus. Cõtra ſtranguiriam ⁊ diſſurriam detur vinum decoctionis eius. Herba etiã de⸗ cocta⁊ ſuppoſita vꝛinam pꝛouocat:ad digeſti onem comoꝛtandam ⁊ doloꝛem ſtomachi ex frigida cauſa detir vinum decoctionis eius: ſemi nis feniculi vd maſticis cum ſucco alicuiꝰ herbe dluretice. ¶ Contra vitium pectoꝛis detur vinũ decocti onis eius:vel ſuppoſitoꝛium ex bombice intin cta in confectione facta ex puluere eius ⁊ oleo muſcellino vel cõmuni. Contra opilationem ſplenis ⁊ epatis ex fnigida cauſa: vinum detur decoctionis eius. yſidoꝛus. u eſt herba ⁊ in ponto naſcit:o⸗ lijs olealtro ſimilibus.Platea. Ju eſt berba q̃ alio nomine dicitur valerianaan ſecundo gra⸗ du calida ⁊ ſicca.In eſtare radices eius colligũ tur ⁊ ad ſolem exiccantur.ac per triennium in efficacia multa ſeruamur. Radix tm̃ inmedici nis ponitur.Eligenda eſt illa que ſolidam in⸗ tus habet ſubſtantiam et nonperfoꝛatam.que iturnon puluerizatur. Habetq; vir⸗ tutem diureticam. . ¶ Qinum decoctionis eius datur cõtra ſtran⸗ guiriã ⁊ diſſurriã. Herba etiã ipᷣa in vino cocta ⁊ ſuꝑpoſita ꝓuocat vꝛinã.⁊ ad confoꝛtandam digeltionez: ⁊ ad doloꝛem ſtomachi exfrigida cauſa vel ventoſitate datur vinum decoctiõis eius ⁊ ſeminis feniouli vel maſticis cũ ſucco ali cuius herbe diuretetie. ¶ Cõtra vitium pectoꝛis ex frigida cauſa dat᷑ vmum decoctionis eius vel aqua. Ad ſuper⸗ fluitatem matncis mundiſicandam ſit ex ea fo⸗ mentum vel etiam ſuppoſitoꝛium. ANuicenna. Ju. Folla eins ſunt ſicnt folia api Er crus eins vnius cubiti plus planum ⁊ tene⸗ rimn. cuiꝰ ſupꝛemũ eſt digiti groſſitudini pꝛoxi mum ac puipureum: nodos habens ⁊ floꝛem ſicut narciſcus:vel maioꝛem. In albo etiã ipiu us eſt quaſi purpureum. Interius in radice ſua cmittit ramos. Et in ipſa radice eſt odoꝛ aro⸗ maticugs. ¶ Contert doloꝛi lateris. vꝛinam pꝛouocat:ſi bibatur. ⁊ cius decoctio pꝛouocat menſtrua: plus etiam ſpica. Capitulum. 1ccclxxxvj. T rbena.yſido.Uerbena ſiue veuena ðꝛ quaſi pura.ſʒ a grecis gerebotanea nomen accepit:co ꝙ remedijs ac liga⸗ mentis hominũ ac purificationibo ſa cerdotũ a gentilidoapta ꝓbata eſt.vnde ⁊ pontiſiccs illam appellabãt ſa ginen quaſiſancinen. ¶ Plin. li. xxv. Nulla iñ romane nobilitatis plus habz qᷓ; merebotane:quam noſtni verbenatam vocant Hac iouis menſa vergitur: domuſq; purgant ac luſtranf. Duo ſunt eius genera:ſolioſa que femina putat᷑. Mas folijs rarioꝛi bo:vtriuſq; plures ramuli tenues:cubit ales:anguloſi.ſolia minoꝛa qquercus ⁊ anguſtioꝛa: diniſuris ma ioꝛibo.Flos vᷣo glaucus:radix longa:tenuis.⁊ vbiq; naſcit in palmis aquoſis. Quidã aũt nõ diltinguunt:ſed vnum tm faciunt genus.co q; coſdẽ vtraq; habeat effectus.¶ Pandecta (a⸗ ccxc.Serbotanũ vel periſtenon grece.arabi⸗ ce albea. latine aũt berbena ſiue vebena vel ſa cra herba. ¶ Seciendum ꝗ pꝛima ſpecies gere bot anieli centrũ golli.⁊ eſt ſupina. Secunda ſpecies gerebotam cſi verbena.q : gallinacea T eit recta.ꝛ ideo vocaĩ oꝛtos.Et boc Dyaſco. dicit in capi.de gerebotano.Et pꝛima ſpecies gerebotania quibuſdã vocot᷑ periſte ion.ect ils⸗ la elt centrũ galli. Et ideo in Pandecia littera P.facit ſemotim capᷣ.ab ülo qꝗð incpu Gerebo tanũ.⁊ il qð incipit Periſtcrion.xñ X gere⸗ i Tractatus votanũ.idco nomẽ accepit tale:qm ſacerdotes cam purificationibus adbibere conſueuerunt. ¶ Dral.ca.de gerebotano. Gerebotanũ quaʒ multi periſterion aut verbenam dſcunt. Spe cies habet ouas. Una eſt ſupina: altera reca. Prima vocat᷑ ſidericis curetis:⁊ alchea ⁊ cype riſſis:vt aſculapiꝰ in libro ſuo memoꝛat.⁊? Py⸗ thagoꝛascriſceptron nominat: latine dicit li⸗ cinia. quaſi luſtrago vel vertipediũ vel centrũ galli. Scðᷣa quã erectã diximus:vocat᷑ etiã ti gomonbumo vel gerebotanũ hercularia. lati)· ne criſta gallinacea vel verbena: vtraq; folia ſubalbida: ⁊ veluti inciſa habent.⁊ virgas in „ dices tenues etlongas. Dperationes. ¶Dyvaſ. Radix verbene ⁊ ſolia cũ vino bibita: 2 cathaplaſmatiboadhibita:vctericis medent᷑. Et moꝛſibo venenatis occurrũt. Folioꝝ eius ʒ.i.cũ vino impoſita ꝑ dies quattuor ⁊ garga riſmo ipſa folia adhibita vulnera oris ⁊ putre dinestollunt. ¶ Elxatura eius ũ in conuiuio aſpenſa fuerit: hilaritatem pꝛeſttat. ¶ Datur vero tertionarijs cumfolijs tribus ⁊ radicibus tribus: quartanarijs vero quattuoꝛ nuumero:ſolijs ⁊ radicibus tota herba vulnera glucinat: alien ationes ſtringit. ¶ Et ad om̃ia venena potui data optime facit Hec aũt herba idem nomẽ accepit:ſq; vt ſacer dotes eã puriicationibꝰ adhibere cõſueuerũt. „. „ 4 inſirmumipſam in manu poꝛtauerit: neſciente egroto.⁊ dicet egroto:qualiter es.ſi eger dicit bene:ſanabitur.⁊ſi dicet male:monietur. ¶ Paulus. Aqua decoctionis eius matricem mundlificat opeime: ⁊ menſtruaprouocat. SGe men eius cum ſucco feniculi oculis impoſitumn ipſos munclicat. Capitulum. cittlxxxvij. ¶BHarum altera eſt maſ culus albidiorn⸗ bus ⁊ anguſtioꝛibus folis. Altera vero femi ⸗/ na folus latioꝛibus atq; nigris.lanuginoſis a birſutis. Hyperationes. linili xxvi. Edtra tuſſim bibit verbaſcus: ¶ſ Aſirene: atq; tãta vis huic eſtyt vx . etiã iumẽtis nõ mõ tuſſientibo ſz .lia trabẽtix bperbam: quam greci appellanm flamos inpotu auxiliet: quod⁊ de gentiana reperitur. B ¶ Ex berbario. Clerbaſcus naſcitur in locis ſabuloſis. ¶ Ad podagram hecherba contuſa C ⁊ impoſita doloꝛem ſedat. dd A ſpanl. a circa terrã:deſuꝑ albaang da cũ multis virgis duoꝝ palmoꝛũi.flos eſt ülli WEciſcon. Dyaſ.ca.Uecticõ.Fm trãſia Etionẽ arabicã:herbaẽ᷑ que hʒ folia ſimi lia edere. v. aut. vij. ſed paulo maioꝛa ſa 2 viri⸗ viridis.inverno maxime naſcit᷑.baſta ipſiꝰ te⸗ nuis elt:ita vt vix poſſit videri. Pbprerationes. Dyaſ. Folia ciꝰ molli addita igne ſacrũ ex⸗ nnguũt tumoꝛibo oib medent᷑.¶ Dicca ſumi gatio eiꝰ vĩa etiã ſilr facere nouit. Moꝛtuosi vtero infantes excludit ciato vno cu mulſa bi⸗ bito.i¶ Radicẽ eiꝰſiccã pone ſuꝑ carboneſ de ẽſubtile de emboto infirmꝰ teneat ĩ oꝛe ⁊ fumũ recipiat.poſtea vinũ amineũ modicum glutiat ¶ Ila herba etiam aperit oꝛificia venarum Capitulum. tccclxxxix. ¶ ce3 lachinis ſiue lechurios. Operationes. SGal.pꝛĩo de cibis ca.veccia.Figura boꝝ ſe⸗ minũ nõ ẽ rotũdaſicutfabe:ſj ſublata magis ſi milis lentibo:reponunt aut agricole: hoc cſů Cae latine.grece vſoſoꝛacius.arabi De Herbis. Capitulum. ettlxxxviiij ipſis folliculis.ſimiliter cum totis plantis gra⸗ ia alimenti bꝛutoꝛum animalum. ¶ In fame autẽ vini ? ex his quoſdam come⸗ dentes et maxime adhuc viridibo exñtibo ſicut cicera ⁊ fabas comedũt::cõſueta aũt ſunt nõ in delectabilia ſolum:ſed indigeſtibilia ⁊ ſiſtuiua ventris.neq;boni chimi generatiuna. ¶ Apta ad ſanguĩs groſſi melancolici genera nionẽ ſicut ⁊ lenticula.ſed ülli qdẽ multa bona adſunt Huic aũt nullum illonbonoꝝ ineſt. V Capitulnm. ccccxt. Ermicularis.Pandecta.capit.ccclv· Herba graſſula eſt herba de qua inne niur maioꝛ ⁊ minoꝛ.et minoꝛ e vermi milatur herbe graſſule maioꝛzi. Pperationes Serapio. Semen illius herbe eſt ralidum et ſiccumin tertio gradu.? expellit lumbꝛicos. ¶ Et vicitur ꝙ reperitur ſuper terram in coꝛa vſboſa pluir. . , ¶ Et quando bibitur de eo tritũ expellitlum bꝛicos ⁊ aſcarides.⁊ laxat ventrem. ¶ Auicenna. Uermicularis. calidum in ter tioꝛet ẽ ſemẽ arenoſum interſicit vermes et aſca Bs üiüj „ n 8 nir ẽ gumi cuiuſdã arboꝛis q̃ in chꝛianoꝝ ꝑiiba⸗ Trattatus Capitulum. cxccxcj. Ernix lati.ara.ſandaros vl baratin vł Tgan velſãdaraca.grece gum. Sera. li. ag.c.ſandros.i.vernix.⁊ ẽ guůmi ca.⁊ ſic. cõplexiõie eſt in.ij.gradu.Et idẽ auc. Ha⸗ bix. ca.c ⁊ ſic.ſʒ caliditaſ ẽ pauca.ꝛ⁊ẽſilis Kara be:q̊ nõẽ ita duꝝ:⁊ ĩ eo paꝝ ẽ amaritudic.⁊ af fert᷑ a terrchuanoꝝ.¶ Pau. c. ð verniee. Uer⸗ 4 naſcu.q arboꝛ iuniperꝰ vocat᷑:vñ ab co tꝑe eiii uo q̃dã gumoſitas egredit᷑.q actiõe caloꝛꝭ exic cat᷑ ä⁊ indurat.E t ðꝛ vernix:qͥ cũ colligit eſtalbi coloꝛis.⁊ cũ antiquat᷑ eſt ſubcitrini.⁊ cuʒ pluz⸗ anniquat᷑ eſt ruficoloꝛ..qcũq; ſi dumodo ſit lucida et clara cligeda eſt.Et ðꝛ etiã verni q̊d dã qð cõticit᷑ex oleo ſeminis lini⁊ vernice.⁊ in de illiniunt᷑ vł cõſolidant coloꝛes apð picturã Habet aut vernix vᷣtutẽ ↄglutinãdi ex vſſcoſi tate ſua ⁊ clarificãdi ⁊ cõſeruãdi.qð ſati patet. Haam pictoꝛes ſupꝛa alios coloꝛes cõſeruant. ¶ Sera. Uermx aut qð eſt gümi abſq; confe cciõe valet cõtra fluxũ languis ex naribo ſi pul nis eius cõſectus cũ albumine oui tꝑiba ⁊ fron niſiꝑponat᷑.cõtra vomitũ colericũ fiat ex pul⸗ uere eiꝰ emplaſtrum ⁊ olibano ⁊ albumine omi 4 ¶ Idẽ etiã fiat contra diſſinteriã addito aceto: . ⁊ ſuꝑponat᷑ pectini.puluis eiꝰin ouo ſoꝛbili da tus valet ↄtra vomitũ colericũ vel diſſinteriã. valʒ etiã puluis ðᷣ iterioꝛẽ ⁊ exterioꝛẽ ſolutionẽ. ¶ Serapiõ pᷣdicto libꝛo ⁊ cap. Uernix cẽſert cata rro qũ ſit fumigatio cũ ea.⁊ deſiccat vlce⸗ ra.et abſcindit ſanguinem menſtruum. ¶ Et idem auc.Bedigoꝛas.de ppꝛietate eĩius. ⁊ ↄfert cata mo ⁊ deſiccat fiſtulas:⁊ eſt ſicca et calida in.ij.gradu.euellit ſuꝑ fluitates flegma ticas que ſunt in ſtomacho et inteſtinio. ¶ Et occidit lumbꝛicos et aſcarides.et confert Auxibilit ai neruoꝛũ que accidit a fngicktate et humiditate et repletione. VEtidẽ aucto. Habix. qñ fit ſuffumigatio cũ eo confert catarro capitis.et quando pulue⸗ riſatur ſuꝑ vlcera deſiccat ea. ¶ SEtidem auc.Atabari.Sandaraca eſt ſunt⸗ lis Karabe in virtute ſua.⁊ ↄſert ſumigatio eiꝰ coꝛiʒe.et deſiccat fiſtulas:⁊ ↄfert ſputo ſangui nis et emoꝛroidib.Et ẽ gumi citrini coloꝛis: ſimie Rarabe.et eſt in eo pariʒ amaritudinis et affertur a terris chꝛiſtianoꝛu et virtuo eius eſt ſimilis virtute karabe. ¶ Et qñ fit cũ ca fumigatio.ↄfertfiſtulis.⁊ qũ accipit ex ſandaraca ⁊ oleo roſaꝝ et linit᷑ cũ eo Aert ſaiſſuris q̃ fiũt inmẽbꝛis et mambo et pe⸗ diba:et ſi nõ inuenies pone loco eiꝰponduster tij ꝑtis plus pondere ipᷣius de karabe qð di⸗ xit Hali.eſſe gummi baur romane. ¶ Cbi ſciendum ꝙ illud vocabulũ ſandaraca aliter intelligit in libꝛis arabũ:et aliter ĩ hibꝛis grecoꝝ.Hã arabes ꝓſandaraca intelligũt ver⸗ nicẽ ſicut iaʒ dictũ elt:ſʒ greci ꝓ ſandaraca in⸗ tendunt quendã la pidẽ ruben. Unde Plinius. Sandaraca affert a Ponto ei Capadocia et Sicilia:et eſt la pis ignei coloꝛis: Dral.ca. de S andaraca. In eiſdẽ locꝭ na⸗ ſcitur vbi aurnipigmentũ. Hoc ctia dicit Pyaſ. cade arſenico.Et dicit ꝙ digẽeda cii ſe ndara ca que ẽ coloꝛe ruffa valdeet facile tertibuis.et crepuia mũda.coloꝛẽ hñis cynnoboꝛi.ct ocoꝛẽ ſulphunis.Cirtuſq; ci ſimilis arſenico.vñ eit cauiiice virtutis et dyaſoꝛeiice et ſtiptice. ¶ Reſine mixta alopicias curat cum picevn⸗ gues lepꝛoſos exdudit:oꝛis vulnera et narinʒ aurat: Oes puliulas cũ oleo purgat. Oleo mi⸗ xta pediculos curat. Puſtulas cu sdipemixta mundat.Condilomaſa ani compeſcit. ¶ Empicis cu melle et vino vtiliter datut. Fu⸗ migio tuſſim ꝓhibet. maxie reſina mixta. umꝰ⸗ e acceptus vocẽ limpidat cum melle accepta ſici clectuarium almaticꝭ medicatur ſiue vo⸗ c(i ot tuſe cũ reſina vt captapucia accepꝑta. ₰ R yſaac in viatſco ſiliter ſequit᷑ modũ grecoꝛũ: ſicut cap.de dentibus putridis.⁊ ca.de mo:fᷣean ¶ Similiter Halienus in antidotario minoꝛi in antidoto illo qð incipit Medicamen ad po lipũ narium. Capitulum. ccccxcii. WJola latine. Arabice feneflig vel ſene Eſigi. Gꝛece leucia. Sciẽdũ ꝙ tria ſunt genera violaꝝ:vt Dyaſcoꝛi. diclt capi. leucis. Sed tñ̃ Serap.li.aggre.ca.cneflig: non loquit᷑ niſi devno.ſcʒ viola purpurea: qm̃ vſus eius magis conuenit medicinis.ſed alia duo genera ſunt ſpecies cheuri:lſicut apparetin capi.cxi.ſuperius de C.¶ Sera.lib aggre.capᷣ. teneflig. Fencflig.i.viola eſt berba cuius folia ſunt minoꝛa folijs cuſſij ⁊ nigrioꝛa.⁊ non elon⸗ gant᷑ multũ ab eis in ſigura ſua.Et habet ſtipi tem egredientẽ ab vno radice.⁊ eſt ſuꝑ eũ plus. Et in ſummitatibo eius fios boni odoꝛis colo ris purpurei.Naſcit᷑ in locis vmbꝛoſis⁊ aſperꝭ ¶ GBalie.vi.ſim.farma.ca.de Ciola ſm tranſtla tionẽ noſtrã. Jolioꝝ huius heibe ſubſtãtia eſt ſubfrigida ⁊ qquoſa. Uirtus eoꝝ infrigidat pa rum. Dyaſco. ca. Leucis.i.xiola omniby eſt no — ta. Eſt em̃ in floꝛnbus habens diſtantiã: quia mellinũ albũ ⁊ purpureu floꝛem oſtendit Johã nes melue caß · de violis. Uiole ſunt medicina Vr Herbis. temperata: cueniens. ? fu ꝑ eas male qutait· permutatio ⁊ nature ſolutio. Melioꝛ eit que cunq; expꝛimis:qm̃ non inuenit eã caloꝛ reſołlᷣ uena virtutẽ. aut pluuia diſſipansfrigida eſt. ⁊ humida in pꝛimo gradu. Et que ſicca eſt mi⸗ nus eſt humida ⁊ minus frigida. Eſt em̃ in re⸗ cente humiditas ſuperflua ſupergrediẽs calidi tatem eius:a qua eſt perfectio ⁊ ſpccies.Cũ aũt exiccat᷑ ⁊ reſoluit᷑ humidũ ſuꝑficiale ipſius:ma nireſtat᷑ amaritudo eius que eſt pꝛopter calidi tatẽ quefuerat ſepulta.⁊ eſt tunc ca.plus ⁊ mi⸗ nus hu. Eſt em̃ in recente humiditas ſuꝑ flua ꝓpter quodq; recens eſt ſolutione per ventrem educit lambificando.que vᷣo ſicca eſt educit diſ ſoluendo.⁊ ipſa quidẽ eſt infrigidatiua narcoti ca ſedatiua doloꝝ calidoꝝ:⁊ extinctiua inflam⸗ mationũ ⁊ lenitiua ⁊ ſolutiua.Eſt ex debiliter ſoluentibus.⁊ vigoꝛat᷑ cũ alijs laxatiuis.Et ꝓ⸗ pter hoc quidã addunt quantitati coꝝ medie⸗ tatem ex turbit. ⁊ faciunt trociſcos.⁊ vigoꝛant cum hoc operationẽ earũ.Et quidã addũt ſca moneã. ⁊ ipſa quidẽ ⁊ oleũ earũ ingredi in emẽ dationẽ medicinaꝝ acutaꝝ.Succus aũt ipſaꝝ ⁊ ſyrupus ex eis leniẽdo.Et viole ſicce educũt dilſoluendo.Etipſe quidem condiunt᷑ cũ ʒuc⸗ caro ⁊ melle ſunt maioꝛis abſterſions ⁊ mino⸗ ris alterationis.⁊ cũ ʒuccaro cõtrariũ faciunt. Etſcito q; non ſubſtinent de coctione aliquid qua ſit ſuꝑfluitas.⁊ ſuccus eaꝝſimiliter ⁊ coꝛ⸗ roboꝛat᷑ acetũ cum infuſione eaꝝ.⁊ fit mir abile febꝛibus multe inflãmationis.⁊ eſt melius oleũ earum.fundamentũ cuius eſt oleum onfancinũ aut amigdalinum. HPHoherationes. ¶ Salienus. Ipſa herba tam ꝑ ſe q; cũ alſitis ſuꝑpoſita remediũ calidis pꝛeſtat flegmonibo. ſuperpoſita aũt in oꝛificio ventris incenſionem patientis vel in oculis. H ¶ Serapion. Uirtus eius eſt que lenificat ⁊ſe dat apoſtemata calida:quando ponunt᷑ ſub ea ſola aut cum farina oꝛdei.⁊ confert inflãmatio ni que ſuerit in oꝛe ſtomachi ⁊ in oculo. Sed flos eius cũ hboc ꝙ ſedat inflãmationẽ oꝛis ſto ma cbi babet ꝓpꝛietatẽ relaxandicolerã.Et ſit emplaſtrũ cum ſolijs im̃ huius berbe aut cum ſauich.⁊ infrigidat ⁊ confert apoſtematibo cali dis oculoꝝ exitusani. ¶ Et dicit᷑ ꝙ flos eius a pꝛopꝛictate que eſt in eo.quando bibit᷑ cumaqua conſert ſquinantie ⁊epilentie que accidit pueris.⁊ eſt illa que vul⸗ Füirihdunarrord pueroꝛum. e Etidem auctoꝛita. Aben Meſuay. De ꝓppꝛie tate eius laxatcoleram a ſtomacho ⁊ inteitinis Et conſert inflammationi que eſt in eis.⁊ ſode ca pedes ⁊ fronic:in acutis ſomnũ pꝛouocat. Trattatus ⁊ ſquin antie q̃ accidit infantibo qñ ſumit᷑ cũ aq̃ ca.Et qñ aliqͥs vult de ea exhibere in potuad laxandũ venuẽ:exhibeat ab.ʒ.iij.vſq; ad.vi. I¶ Dya. Flos purpureus ſedat inflammationẽ oꝛis:ſtomachi ⁊oculoꝝ.⁊ aqua huius floꝛis cõ ſquinantie. Laxat colerãa ſtomacho ⁊ inteſti nis. Et conſert inflammationi que eit min eis.ſo lia eius ſunt ſicut folia cuſſus:ſed minoꝛa ⁊ ro⸗ tundioꝛa.ſed mellinus coloꝛ medicine neceſſa⸗ rius eſt.quiſuccus elixatus ⁊ fomento adchibi tus tumoꝛes ſtericos curat: menſtruis imperat F ¶ Cerotis mixtus ragadias ani ad ſanitatem ꝑducit:melle addito puſtulas⁊ inflationes tol lie. Semen eius cũ vino bibitũ.ʒ.ij. aut ſuppo ſitü mẽſtruis imperat: aboꝛſum facit.Radices eius cathaplaſmatibo adhibite cũ aceto ſplenẽ ſiccant.Podagricis medicantur. H¶ S ed viola alba piectoꝛie eſt virtutis ⁊ exte⸗ nuatoꝛie.ſʒ flos plus.decoctio aütherbe men ſtruas puocat:i poſt ꝑtũ nõ ſequaĩr fetũ moꝛ⸗ tuũ extrahit ⁊ viuũ coꝛrũpit ⁊ educit.matncis inflamationẽ ſanatii tã foꝛtis eſt mulier. Si in peſſario poſita omnia ſimiliter ſacit. H Jo. meſue. Solutione educit colerã ⁊ alte⸗ rat eiꝰ acceſſum.⁊ viole conferũt inflãmatioib⸗ omnibo.? ſedãt ſodã factã a caloꝛe vehemẽti.et ſunt ſomnifere.⁊ faciũt choꝛiʒani⁊ leniũt pectꝰ 2 guttur.⁊ conferunt vuee ⁊ ſquinante J Etiuuamentũ magnũ eoꝝ eſt apᷣatibo pecto⸗ ris ⁊ pleureſi.⁊ ſedat ſitim.⁊ ↄſferuũt ſicceopila⸗ tioni epatis ⁊ apoſten ati eiꝰ:⁊ calide yciericie 2 ſunt umamẽti magni in febꝛibo inflãmatiuis ⁊ liti ꝑ eas. Doſis potiõis eaꝝ eſt ab.ʒ.iij.vſq; ad.viij.⁊ ſuccieaꝝab.ʒ.i.vſq; ad.ij.⁊ ſympi eaꝝ Ab. ʒ.iij.vſq; ad.iuij.?⁊ ↄditi eaꝝab.ʒ.i.vſq; ad.i kK (Barcholomeus in li. de ꝓpꝛietatibo reꝝ. io . la /ꝓpter violentiã odoꝛis ſic ẽnominata.vt di⸗ at yſi. Cuius tres ſunt ſpecies.ſ.purpurea: al ba⁊ mellina. Sed omniũ folia nature frigle ſunt et aquoſe.⁊ ideo ſolutuue. L Herba quidẽ modica eſt viola in ſubſtãtis. q̃ recens eſt melioꝛ q; antiqua. cuius flos maxi mieſt odoꝛis.vñ ocoꝛeiuscerebꝛ caloꝛẽ min⸗ gat: ſpiritus animales recreat ⁊ confoꝛtat. (Floꝛes vemalea pꝛiꝰ oꝛiunt: ſic ſecitiusma⸗ mieſtanm pamutatẽ eius inſubitantia magnitu da odoꝛis pariter ? virtutis notabiliter recõ⸗ penſat:vt dicit Dyaſcoꝛideo. H (EPlaie. Ciola fri. eſi in pꝛincipio pꝛimi gdus: t humida in fine ſecudi. Habet virtutẽ leniẽdi: humectadi:refrigeranqi:relaxandi: Cliole cõtri te ſuꝑ ca.apoſtemata in pꝛincipio valẽt. ꝭ omẽ ra ex aqua dec octionis ipſius herbe facta cir⸗ a caloꝛe factũ remouẽt.colerã nigrã de ſtoma⸗ cho ⁊ inteſtinis purgat.caloꝛẽ eoꝝ mitigat. ¶ Macer. NHec roſeus ſuperare decoꝛ:nec lilia pñt ꝓragrãaãtes violas ſpecie nec vi nec odoꝛe. Dicũ humida vis illius:⁊ frigida pꝛimo Eſie gradu.ſpecies tres eſſie legunt᷑ eaꝝ. Hoſcere q̃s im̃ diuerſo floꝛe valemus. Nam ſunt purpurei floꝛes albiq; nigriq;. Lunctis pene pares ſunt inmedicamme vires c. Capitulum. ccrlxciij. Irga paſtoꝛis. Pãdect. ca. ccxvin. Di Ppleus grece.arabice perſenda.vl dipla cos vel haſiarbay vel axbſacos.latine vero virga paſioꝛis. vel cardo fullonũ. Scten dum ꝙ duc ſunt ſpeciee virge paſtoꝛis.ſq; ma⸗ ſceulus⁊ femina. Maſculus eſt quẽ Dyaſc. ᷣm tranſiationẽ noſirã ca. Pipſeus vo cat dipſeus ⁊ eſtiſm ipſum frutex ſpinoſo.virg bñslongã ſpinis plenã. ⁊ fo liain circuitu ſimilia lactucis in ſingulis nodis bina habẽs ſolia.⁊ ipſa oblõ⸗ ga ⁊ ſpinoſa intus.⁊ defoꝛis ſpinis plena.⁊ ba bet enam contracta folia. que pluuiam 2 an⸗ ram in ſe retinent. vnde ⁊ nomen accepit Di⸗ pſcus. id eſt ſitiene. In virgis ſuis capita ſur⸗ gunt. ſingula ſpinoſa ſimilia echimo mantino ſed oblongioꝛa.que ſiccata albumſaciunt co⸗ ¶¶Raii.Cuole ſomnifere ſunt. capi is doloꝛẽ loꝛem. et in virga deintue vermes naſcuntur. ¶ Sera. li ag. NHarſiarbay. auc. Dya. Har⸗ ſiarbay vel dipſacꝰ eſt ſpina qua pãnos faciũt ⁊ latine ↄ vᷣga paſtoꝛis:⁊ cardo fallonũ.et eſt ſpẽs ſpinaꝝ hñs ſtipitẽ longuʒ ſpinoſũ.ct folia eius ſunt ſumilia folijs lactucis.⁊ ſuꝑ quelibet nodũ ſtipitis ſunt duo folia amplectetia ſtipi⸗ tẽ:lõga ſpinoſa in medio coꝝ interiꝰ⁊ exterius hñt ſilitudinẽ veſicaꝝ aque:⁊ ſunt ſpinoſa etiã. ⁊ habet iuxta ſtipitem concauitatẽ in qua colli gitur pluuia ⁊ ros. Et ideo nominat᷑ vipſcue: id eſt ſitiens. Suꝑ quẽlibet ramũ eius eſt ca⸗ erelum ſimile echimo marino:aliquãtuluʒ in ngitudinẽ tendens ſpinoſum.qð cum delſic⸗ caturfit albũ.Et qũ ſcinditur reperiunt᷑ in me dio eius vermiculi parui:⁊ iſta eit virga paſto⸗ ris maſculus.Et idẽ Serapiõ loco allegato. Sunt eius due ſpecies. Maſculus ⁊ femina. Maſculus eſt herba que naſcit᷑ mni anno et habet ramulosſeu vᷣgaſtenues:molles ſubti les.nodoſos:⁊ dilatat᷑ ſuper facieʒ terre ſicut gramen:⁊ habet folia ſimilia folijs rute.niſi ; ſunt lõgioꝛa ⁊ mollioꝛa.⁊ hʒ iuxta vnũquodq; ſoliũ ſemen.⁊ ꝓpter hoc ðꝛ maſculus.⁊ bʒ floꝛẽ rubeum. Sʒlemina eſt quã Seerapion vocat in lingua perſica Perſcrianũ. Et Pxaſcoꝛides vocat eũ poligonos.⁊ eſt centũ nodia. Jmia que ara.vocat᷑ harſiarbay.Latinevero cauda vulpis.Et eſt ſᷣim Serapᷣ.berba hbñs plantam paruã ⁊ vᷣgam vnicã tenerã ſimileʒ canne: et in nodis ipſiꝰ ſũt ſolia egrediẽtia ab ipſa virga ſi mlia tolijs pini.⁊ habet radicẽ in qᷓ nullũ eſt in namẽtũ maſcit᷑ iuxta aquas.i¶ Gal.vi. ſim Lar. ca. Dipſeus Dipſeꝰ vel vipſacus ẽ ᷣga paſto⸗ ris.plunimũ qð eſtin ipſa eſt frigiditas:⁊ in ſa⸗ poꝛe eius eſt ſtipticitas.Et virtus cius eſt que imfrigidat ⁊ deſiccat in pꝛĩcipio tertij gra dꝰ cet radix huius plãte deſiccat in.ij.grad.i¶ Auic. li. ij. ca. de vᷣga paſtoꝛis. Uirga paſtoꝛis ẽ ma⸗ ſculus ⁊ femina:ſed maſculus elt ſo:tioꝛ in ipᷣa eſt ſtipticitas:ʒpars aquea in ipᷣa eſt plurima. Et pter multitudinẽ repulſionis mattianen eſtuſarum eſtinatux.qð eſt exſiccatiua ſoꝛtiter OPbpbrerationes. Dxal.Eſt vᷣga paſtoꝛis maſculꝰ.radix ei⸗ Deſiccat in.ij.gra.⁊ abſtergit:que cocta ĩ vino ⁊ tunſa.⁊ ſicut cerotũ impoſita.vł ſi emplaſtra tur cũ ea anus curat ciſſuras ani.⁊ ragadias ⁊ fiſtulas ⁊ cmoꝛroidas interioꝛes.quod medica men in pixide enea conſeruandum. (Et clauos coꝛꝑis mundat.⁊ ſoꝛmicas ⁊ ver⸗ mes qᷓ in capite huiꝰ plante inueniunt.in coꝛio ſuo ligati ⁊ collo ſuſpenſi aut in bꝛachio dicun tur febꝛem quartanã penitus curare.⁊ medetur mirmices et acrocoꝛdines. Deherbis ¶ Sera. irga paſtoꝛis femina eſt:cnius vir⸗ tus repercutit ⁊ incarnat ⁊ cõfert inflamman oni oꝛis ſtomachi:quando apponitur extra.ſi⸗ cut eſt poſ q; trita fuerit cõfert ꝗpoſtemati qð Dicit᷑ heriſipila.⁊ apoſtematibo antiquis. ¶ Et reꝑcutit ⁊ ꝓhibet hbumoꝛes qui fluunt ad mẽbꝛa:et ex melioꝛib medicinis heriſipile.qñ dilatat᷑ ⁊ extenditur ambulans demembꝛo ad membꝛũ.⁊ cõfert veribo alijs.⁊ vlœribo mani⸗ feſtio.ad que humoꝛes fluunt et conglutinat vulnera recentia cumſuo ſanguine. ¶ Et fert vlccribo auri.⁊ ſiẽ in ea ſanies deſic cat eã.⁊ abſcindu fluxũ mẽſiruoꝝ ĩmoderatũ. E O ¶ Et curat vlcera inteſtinoꝝ ⁊ ſputũ ſanguinii ꝓ ⁊ ſiſtit ſtuxũ cius vndecũq; fiuat.⁊ in ommbus his maſculus eſt foꝛtioꝛ q;femina.vñ habʒ ma ſculus vᷣtutẽ ſiipticã frigidã qñ ſumi in pom exſuc co eius:cõſert ſputo ſanguinie ct fiuxui ſanguinis antiquo ⁊ egritudini que dicit᷑ coli rica.⁊ diſtillationi vꝛine:quia pꝛouocat vnnã pꝛouocatione foꝛti. ¶ Et qñ ſumit᷑ in potu cã vino ↄfert moꝛſibus venenoſis.⁊ qñ bibit in febꝛib periodicisante acceſſionẽ paroxiſmi ⁊ hoꝛã cõfert multũ. Et qñ fit naſcale cũ ea mulien habẽti fiſtulã ⁊ vlcera in matrice cõfert iuuamẽtũ magnum: ⁊ abſcindit fluxũ humiditatuʒ antiquarum ab ca.⁊ diſtillatur ex ea in aurem.⁊ cõfert doloꝛi eius ⁊ ſaniei que fluit abe. (¶ Et qũ coquitur cum vino ⁊ miſcet᷑ ei mel.cõ fert iuuamẽtũ vlceribo mat nicis.⁊ fit emplaſtrũ cũ ſoiije eius.⁊ in flãmationiſtomachi ⁊ ſputo ſanguinis ⁊ foꝛmice ⁊ hcrilipile ct apoſtemati⸗ bus calidis ⁊ trigidis in pꝛicipio eoꝝ.⁊ qñ co⸗ quut᷑ cũ vino ⁊ terũ bene donec fiat ccrotum. ¶Et emplaſtrat᷑ cũ ea anus curat cilluras q̃ ſunt in ano ⁊ emoꝛroidas int erioꝛes.⁊ opoꝛtet q hec mecicina reponat᷑ in pixice enea.⁊ curat ſpecieʒ foꝛmice que ð᷑ꝛ paragodcs.Et dicunt quidã ꝙ vermes qui reperiunt᷑ in capitibo hu⸗ ius plante qñ ligatur in coꝛio ſuo. ¶ Et ſuſpendit᷑ in collo ?⁊ bumero hũtes quar⸗ tanam curat eam ſi deus volueit. ¶ Ani. Clirga paſtoꝛia ꝓbibet fluxũ.et fit ex ea cmplaſtiü ftegnoni ⁊ beriſipile et foꝛmice. eſt valde cõfertᷣs qapoſtemanbe vlceratiuis. ¶ Kt cõſolidat vulnera recẽtia. Succus eiꝰ interficit vermes auris.⁊ exiccat vlcera eiun. aqua eius confert ſputo ſanguinis. et fit ex ea emplaſtrũ inſis mmatic iſtomachi.ct pꝛohibet fiuxum ſanguinis ⁊ matricis.et ſanat vlcera inteltinoum. (Ei D yoſcoꝛides quidem exiſtimanit æiöa pꝛouocat vꝛinam et ſanat illum qu reunet eaʒ: ct nonpoteit eam cnnttere. Tractatus Capitulum. ccccxciiii. F Iitisla ine.Arabice harim vel hanu. BGrece ampeleos. Sera. li. ag. ca. Ha⸗ rim. Uinus ex ea eſt domeſtica ⁊ ſilue⸗ ſtris.⁊alba ⁊ nigra.Domeltica eſt vitis vini:⁊ ſuueſtrꝭ ẽ que grece vocat᷑ ampeleos agria.ha ſtas hbʒ longas ⁊ lignoſas ⁊ aſperas. Folia eius ſtrigno oꝛtiuo ſimilia:ſj latioꝛa ⁊ minoꝛa.flo⸗ rẽ hʒſicut capilli.ſʒ ſemẽ hʒ vt botrus.Qð cuʒ maturauerit ruſum facit coloꝛem obꝛotunduʒ. Alia ſpẽs eſt q̃ vocat lãbꝛuſca vel vituſu.cuiꝰ flos voca t᷑ ynantus vel ynantiuʒ vel ante flo⸗ res.⁊ ẽ maſculus:de q̃ inuenics in.c xxviij.ſupe rius de A.⁊ eſt plãta in qua ſunt grana ꝑua ſi milia boirꝭ vue paruis.⁊ qñ ſunt matura coloꝛ eoꝝẽ rubeꝰ:⁊ figura ſui grani ẽ rotũda:et race⸗ mi ſui botri raſeruant᷑ in ſũmitate eius et grece vocat᷑ amboloſagine.E ſt alia ſpes vit q̃ ðꝛ vi tis alba:⁊ ẽ bꝛionia.ꝓ qua lege ca.lxxv.ſuꝑius de B. Balie. vi. ſim. far. ca. Ampeleos melam. Ampeleos melana ſiue vitis nigra vocat᷑ hec ꝓpꝛie bꝛionia.de qua lege viticellã bic inira.et eſt vera bꝛionia. Sciendũ q bꝛio nia ſupꝛa de B. non elt vera bꝛionia.ſed autoꝛes illam pellant vitis alba ſiue bꝛionia alba. Pbperäationes. ap⸗ caliditatis inuente in eo. ¶ Hal.vi.ſim far.c.vitis.Cimnũ vitꝭ albe dome ſticeeſt cali.in.ij.gradu.⁊ vetus ex co eſt in.iij. gradu.Et muſtũ eſt in pꝛimo ⁊ manifeſiat᷑ vnũ q̊ͥdq; in pꝛimo gradu.⁊ per manifeſtationem ¶ Uitis domeſtice ſuccus ſ̃ᷣm S era.⁊potiſſi⸗ mefolioꝝ eius cõuenu habentibo vlcera in in⸗ teſtinis ſuntfri.⁊ ſtiptice.⁊ qͥ exſpuũt ſanguinẽ. ⁊ q cõquerunt᷑ de ardoꝛeſtomachi.⁊ pᷣgnãtib habẽtibo appetitũ coꝛruptũ:⁊ capꝛioli eius qñ infudũtur in aqua.⁊ bibitur faciunt hoc. ¶ Et lachꝛymis vit ẽ ſitlis gůmi:qꝛ coagula ſuꝑ palmites.qͥ potatꝰ cũ vino expellit lapidẽ. ¶ Et linit᷑ cũ eo empetigo ⁊ curat eam ⁊ ſcabiẽ vlceroſam ſimiliter ⁊ nõ vlceroſaʒ:⁊ opoꝛtet q; anteq;linias cũ eo ꝙ linias membrum cum ni⸗ tro ⁊ oleo aſſidue.et abradae pilos.Et infra capᷣ.Uinum latius dicet᷑. Capitulum. ccccxcv. Irem 'm Serapionem li. ag. ca. i⸗ RNrem. ſunt ſpẽsſcʒ abſi.⁊ indũ qdð appel latur arabicũ:et eſt rubei coloꝛis.⸗ KK idem qð curcuma. Radix eiꝰ aft t ex ternis in hyeme. hʒ grana ſicut grana paſiule.Et meli⸗ us ex co eſt rubeũ habens pauca grana:: alidᷣ eſt quod acheret manui.et babet coloꝛẽ viole. t exteriue eli rubeũ:cuius toxicum multi.ECt Pe hatis toxicũ quidęẽ eſt res pauca minuta mollis ads berẽs manui qñ tangit᷑ vagina eius.⁊ ipſũ qui dem linitur ſuper moꝛpbeam confert eei. Pbhpprerationes ¶ Uirtus virẽ eſt calida ⁊ ſicca in pᷣncipio ter⸗ tij gradus: qð ſi linitur ad nioꝛpheam confert. ¶ Uiriditas inuẽta ſuꝑ aquã:q̃ arabice vocat bhatalep.⁊ in lingua hiſpanica mulſas ſᷣm auer roim ſcdᷣo Colliget: eſt calida et humida in.ij. Capitulum. ccccxcvj. 8282 Iſcus latĩe ⁊ grece:arabi.dabalch vel rdkre hiſos. S era. lib.aggre. ca. da eè́⅛pypalch aucto.D yaſ. Dabalch.i.viſcus. Melioꝛ ex eo eſt nouus q̊ ſilis eſt in coloꝛe ſuo coloꝛi poꝛri.Exteriꝰ vᷣo eſt ſubꝛufus ſine aſpe⸗ ritate ⁊ ſine ſurfureitate.⁊ ſit ex fructu rotundo paruo qͥ naſcit᷑ in arboꝛe glandiũ: ⁊ folia eius ſunt ſicut folia arboꝛis buſſi. Fruetus &̊ iſte cõ tundit᷑ ⁊ abluit᷑: deinde coquit᷑ in aqua. Sunt autẽ quidã qui maſticando fructũ ipſum faci⸗ unt viſcũ.reperit᷑ etiã in arboꝛe piroꝝ ⁊ maloꝛũ: ⁊ in multis alijs arboꝛibus:⁊ aliqñ in radice ar poꝛũ aliquarũ paruaꝝ.⁊ latine vocat᷑ hec plan ta viago. Ego auteʒ vidi in monte Naba ʒat homines qui faciuntex arboꝛe magna que na⸗ ſcitur apudeos.⁊ apud ipſos vocat᷑ tarabella: Et latine vocat᷑ Capꝛifoliũ.Accipiunt quidẽ ramos ipſius:⁊ excoꝛiant eos faſciculos.⁊ in⸗ fundunt in aqua ⁊ dimittunt ſicaliquo ex men⸗ ſibus: deinde cõtundunt contuſione ſoꝛti.et fit inde viſcus bonus.Et vinus cius eſt ſimilis ſubtiliat. attrabit et diſſoluit: quia babet virtu tem reſolutiuã.¶ Dyaſ.ca.Uiſcus ſm tranſla⸗ tionẽ noſtra. Lii⸗ us in ramulis naſcẽs a quo dam anĩali volatili:ſcʒ turdella viſcat᷑. Nã illð ſi moꝛatur in ramulis arboꝛum glutinat᷑ ⁊ inde nalſcunt᷑ virgule plurime. ꝛ fit viſcus qui ſemꝑ viridis inuenit᷑. Eſt autẽ optimus qui in arboꝛeꝛ quercus creſcit.⁊ qui eſt mundus ſubuiridis.⁊ ſi extendatur non coꝛrumpitur:ſed vt membꝛa naextenuatur. DOperationes Galienꝰ.vi.ſim.far.ca.de viſ co.Subſtãtia viſci eſt cõpoſita ex aquoſa ſuba ⁊ aerea.et de bhis amb aby eſt in co multũ:⁊ ex terea pauca.= in ſapoꝛe eius eſt acuitas plus qᷓ; amaritudo. ¶ Et virtus eius eſt que calefacit: non tamen cito quando apponit᷑ coꝛpoꝛi.ſed poſtiqᷓ;facit moꝛã in coꝛpoꝛe ſicut facit tapſia.⁊ nos quidẽ diximus in his que pꝛeceſſerunt:qꝙ hec res in⸗ uenitur in medicinis:quaꝝ virtus eſt que cale⸗ facit:cũ quaꝝ calefactione eſt humiditas ſuꝑ⸗ flua indigeſta.virtutes habet acres.duricies mollire põt. Nã de pꝛofundo extrahit humo⸗ rẽ cũ vehementia.et nõ ſubtile tantũ:ſed ⁊ pin⸗ gues digerit.mox quidẽ nõ calefacit:ſʒ tẽpoꝛe Diururno impoſitus calefacit vt tapſia. ¶ Auicenna li.ij.· ca.de viſco. Ciſcns eſt notus omnibus.⁊ eius quidem frucius ſimilis eſt a⸗ ceri nigro vel ſincere.rotũdus virgulatusfrã⸗ gibilis.ex quo ma nus inuiſcant᷑.Eius autẽ mi nerg eſt arboꝛ ferens glandes et pira ⁊ mala in quibus ſunt virtus aquea ⁊ aerea multipli⸗ cate valde.qui ex eo bonus eſt.eſt recens pla⸗ nus coloꝛis poꝛtiinterius:viridis exterius.teri tur et lauatur.deinde coquitur.⁊ non calefacit niſi poſt moꝛam longaʒ:ſicut gummirute agre ſtis. et eſt debilioꝛ ea in hoc.et in ipſo quidẽ eſt humiditas ſuperflua indigeſta.⁊ eſt calida et ſicca in.iij.Et eſt reſolutiuus.reſoluit em̃ humi ditates groſſas.et pꝛofunda coꝛpoꝛis ꝓpter foꝛtitudinem virtutis attractiue:et lenit.et di⸗ xerunt quidam qꝙ non ineſt ei operatio in hu⸗ miditatibus niſi tenuibus. Serapion aucto. Dyal.Quãdo viſſcus mi ſcetur cum reſina pini maturat apoſtemara qꝗᷓ fiunt in radice auris:t alia apoſtemata. (¶ Et quando miſcetur cum olibano curat x½ cera antiqua.et quando miſcetur cum calce et cũ lapide gagatis aut lapide aſio.et coqui cũ eis.et ponitur ſuꝑ apoſtemata fraudulẽta:aut ſuper duriciem ſplenis curat. Et reſoluit apo⸗ ſtemata ⁊ duricies. Et qñ miſcctcũ auripigmẽtocitrino aut ru⸗ beo.⁊ poni ſuꝑ maculas aufert cas.et qñ cum calce miſcetur ⁊ rob excludit vngues. ¶ Auicenna. Tuſcus eradicat vngues malas cumſure easponiturcum arſenico.⁊ rſoluit opoſtemata frigida.et pꝛopꝛie confoꝛtatur cũ calce.et lenit vlcera antiqua et vulnera mala.⁊ lenit iuncturas cum tam tanta cera quantum ct ipſum:⁊ cum equali pondere ſui de reſina pi ni.⁊ cõfert apo ſtematibusfrigidis poſt aures ¶Et mixtus cum gummipini et cera extenuat ſplenem:cum ſuper ipſum ponitur cum aliqui ꝙ bus rebus ipſum conſoꝛtantibus:ſicut eſt calx ct huiuſmodi. OPhperationes eſt bꝛionia ſiue vt latine vitis alba.haſtas ⁊ fo⸗ lia ſimilia habet viti noſtre:ſed aſpera et mino ra. capꝛioli ſimiles ſuntimplicãtes ſe: ſemen ip⸗ ſi vuule ſimile. eſt et butrioſum rarum. . DPyaſcoꝛi.VUiticella in vino elixa et comeſta ventrẽ ⁊ vꝛinã mouct.virtus eſt folijs ⁊ haſtis iÿippſius ⁊ radici viſcida:vnde vulneribus chiro⸗ nis impoſita medicatur. Cãcros ⁊ vagedenia vyulnera ad ſcabiem perducit. Lyxbije vulnera . latine viticella vel vitis alba. Sed ſci⸗ endum q; Galienus vbiq; vocat vitem albam vel nigram bꝛioniã.Et Dyaſcoꝛi.ſimiliter fᷣm tranſiationem arabicam. Sed Galicnue.vi. ſim.far. ca. Ampeleos melanaꝛ ꝙ vit ꝭnigra ꝓpꝛie vꝛ Bꝛionia. Hoc ſilr aparet in ca.vitis parũ ſupꝛa. Sera. lib. aggre. ca. Fcſer a. JFeſe⸗ ra herba eſt que habet ſolia et capꝛiolos in ſi⸗ militudinẽ vitis cõmunis:niſi quia ſunt aſpe⸗ per vꝛinam ſplen digeritur. Hec herba tã lau⸗ dabilis eſl:vt in tyriacis potionibus mittatur. Milcetur ⁊ pulchꝛiſicis medicamimibus ca olco dccocta:donec arcſcat detrabit. rioꝛa:et rami ⁊ capꝛioli adherentimplicãtes ſe quibuſcunq; ↄꝓpꝛoximant ex arboꝛibus alijs: et ſuſpenduntur eis cum capꝛiolisſuis.Et ha⸗ Jticella. Pandecta ca.cclxvij. Feſera arabice vel feſire.grece ampelcos leuce — tollit. ſale addito ⁊ in cathaplaſmatibus adbi⸗ bita et compoſita. ¶ Radix cius coloꝛẽ coꝛpoꝛis bonũ redditqu⸗ gas vultibus diſtendit. Lentigines purgat: magnis cicatricibus coloꝛẽ pꝛopꝛiũ reddit.Qi uoꝛes ⁊ panaricia emẽdat.cũ vino in catha⸗ plaſmatibus adhibita duricies ſpargit. Apo ſtemata curat:Oſſa coꝛpoꝛiinfixa eucit. De dicaminibus ſtipticis neceſſario miſcetur. ¶ Epilenticis.ʒ.i.achibita anno toto pᷣſtolat᷑. ſili mõ acœpta apoplene⁊ ſtomaticis ſingu⸗ Lare pꝛeſidiũ eſt:maxime.ʒ.ij.accepte ſingulis cauſis ſur cõuenit moꝛſibus venenatis. Aboꝛ ſum ſacit.plus vero accepta maniam facit. ¶]h Sccundinas deponit. Urinam pꝛouocat. NMelie addito vt electuariũ datum diſnoicis ct offocationibue pꝛeſtolatur. Luſſim et dolo rem capitis et lateris compeſcit. De alto cadẽ tibus ⁊ conquaſſationibus maximuʒ remediũ eit. obulo vno cum aceto bibita ſplenem deſic NAcopca cum caricis catbaplaſmata omͤ/ nia ſimiuiter facere poteſt.cocta in aqua ⁊ ſo⸗ mBento adhibita ſtericas purgat.inſantes non coa gulatos deponit. Uerno tempoꝛe berba ipſa cxiccstaDur. ¶ Cuiusſuccus cum mulſa bibitus omnia ſis militer facere nouit:⁊ flegma depomt. Demẽ vero eius tritum et perun ctum ſcabiem⁊ lepio ſos curat. Lac mulieribus pꝛouocat.Succus eius cum ſucco ptilane coctus lac mulienbus pꝛeſtat. Succus baccarum eius lacxbenbus ſiccis reddit. èðð ¶ Eime eius vꝛinam mouent mediocriter.Ra dix autẽ pꝛoiectoꝛiam? extenuatoꝛiã virtutem habet. et deſiccat med iocriter. ¶ Et ideo ſplenem reſoluit ⁊ ſcliroſim poſita extrinſecus: aut ſuperpoſita cũ ſici bus lepꝛam ⁊ ſcabiem ſanat:datur etiã in cibo pꝛo ſplene?z De hHerbis K Kõmuniter aute radix cutem fricabileʒ ⁊ e tenſam facit. Medetur auũt effelidas ⁊ lentigi⸗ nes ⁊ maculas nigras cũ oꝛobo atq; terachia et fenugreci ſemine. Item ſi tecum eam poꝛta⸗ ueris omnia malaa te effugient C apitulum. ccccxtvin. SEEchuen. Auicen. l. . ca. vethuen. Ue⸗ v thuen eſt planta habens virgas minu⸗ iias. ſuper quas ſunt floꝛes albi. baben⸗ tes ſo lia ſimuia floꝛibus maro. acutiſapoꝛis et odoris.et eſt. ca.in.iij.ſic.in.ij.Et eſt ex ea alia citrina. alia alba.eſt digeſtiua. aperitiua opila tieonum et in rubea elt ſtipticitaas. — HDHperationes ¶ Auicenna. Uethuenpꝛouocat ſudoꝛem et eius oleum inunctum apent oꝛificia venarum et reſoluit apoſtemata in ſtomacho.et ſangui⸗ nem con gelatum in ipſo Rreormtenit apoſtematibe frigidis. Conue⸗ nit fiſtulis et vl ceribus neruoꝛum. um in deco ctione eius infunditur ſpongia: et ponitur ſuꝑ egros et facit ſubehb. ¶ Et odoꝛatur humiditas eius ⁊ facit doꝛmi⸗ re.Conuenit aſmati cum bibitur ſicca:ſicut bi bitur epichimum gelarum in velica. et cum aqua mellio fran git lapidem. ¶¶ Et aperitopilationes matricis et E ſoluit melancoliam et fiegma ſicut epythimum quando bibitur ſicca cum oximelic.et ipſa in panibus noſtiniscaremus. Capitulum.ccccxcix. OAlubilia latine.gre.cuſſuſ.ara. Jebele v ch. Jo. Me. ca. de volubſi. Colubilis plurcs ſunt ſpecies.Una eſt que dicitur funis arboꝛum.cuius flos eſt albus.⁊ eſt ſicut ruba.⁊ habet lac.⁊ vocatur volubilis magna. Et eſt alia cuius ramirepunt ſuper terrã ⁊ ſuꝑ ramos plantarum.que folia ⁊ floꝛes habʒ mi⸗ noꝛes. et dicitur volubilis parua. Et eſt alia ſale eius habẽs folia ſubalbida ⁊ lanugino a. et habʒ lac. Et eſt ſpecies aſpera. habẽs ſo⸗ lia ſicut ſunt citrulli ſolia. cuiꝰ flos eſt ſicut am pulle adherentes.et voc atur lupulus.Et ẽ q̃r⸗ ta ſpecies eius cuius radix è ſicut feſcireſim et magis groſſa.immo eſt groſſitudo eius inmo dum cucurbite maioꝛis.et eius ſt ipites cleuan⸗ tur ſuper radicem ſuam circiter cubitos duos et ſolia eius ſunt ſtricta parua in modũ ſagits te alate:que ex leui cauſa fluunt. ei hʒ lac.⁊ vo⸗ catur dñs lacticinioꝝ.et ex eafit ſcamonea.qð inuenies in ca.ccccxix. De S. Melioꝛ duarũ ſpecicrumpꝛimarum eſt magna. bebems folia febꝛibus colericis et ſanguines. Magna vero ſolutionce educit colerã adus Trattatus. t modũ ſa gitte alate. melioꝛ ẽ que oꝛitun in lo⸗ cCis tẽperatis remotꝭ ab exceſſu. Inqͥt Dyaſco. Magnaè? equalis.declinat tñ ad caliditatẽ.⁊ elt ſic. in. j. ⁊ reſolutiua:maturatiua:aperitiua abſterſina ⁊ ſolutiua.lanuginoſa vero ca. ẽ in exceſſu vlcerat iua ⁊ inciſiua Sagittalis vᷣo ca. eſt ⁊ lic. in.ij.gradu.Et dixit Gal.in pꝛincipio terti ſac vᷣo infine tertij.⁊ ẽ acris vlceratiua.⁊ eiꝰ acrimonia nõ ẽ in vehemẽtia lacticinij ma⸗ ſoꝛis.⁊ in qualibet eiꝰ parte plante acuitas et ſeroſitas:ſed plus in lacte ipſius.et eſt in ea ad ſterſio et reſolutio.⁊ iſta eſt ſcñamonea.Qupu⸗ lus vero eſt equalis ad frigiditatẽ declinans.et Dicitur quod eſt in pꝛincipio pꝛimi.⁊ eſt verius E ſt autẽ ſedatinus doloꝛũ calidoꝛum extinc⸗ DPDyperationes ¶ Jo. Me. Rectilicatio magna aperit oꝛiſi⸗ cia venaꝝ p to ⁊ maſtice.et rectius qð vigorat o rationcz eius eſt aqua caſei cum ſpica et maſtiiie ¶ Ex ſagitali aũt nõ ꝓpinatur ad ſoluẽdũ niſi coagulũ eiꝰ.? eit ſcamonea Lanuginoſa vero pꝛorſus vitãda ẽ. Solutione eĩ educit ſang⸗ uinẽ. et eſt venenũ.¶ Itẽ lanuginoſa educit ex coꝛiando. Lupulus vero aſpera educit de co lera eitrina rem aliquaʒ et mundificat ſangui⸗ nem ab ca:et clanficat ipſum.et ſedat inflam⸗ mationem eius.et affert ei iuuamentũ magnũ infuſio ipſius in aqua caſei. . ¶ Et ſyrupus eius remouet ycteniciã.et aqua parum vtuntur adminiſtratione eius medici tempoꝛis noltri.cum ſit medicina bona. (Etipſa quidẽ et ſuccus eius cum ſanicb oꝛ⸗ dei ſedat doloꝛẽ capitis ca.et cõuenit calefacti oniſtomachi ⁊ epatia.⁊ ſyrupus eius cõuenit Cã cũ facilitatc.⁊ aperit opilationẽ epatis ⁊ me ſeraicaꝝ.⁊ cõuenit yctericie cũ ſucco apij ⁊ en⸗ diuie.aut cũ aqua caſei.⁊ conuenit apoſtemati epatis ca. extrinſeco.⁊ ſedat ſodã antiquã.et ꝓpꝛie cuz oleo ro.aut camomülle. ¶ Et ſucois eius ex eis qſanãt vlcera in aure.⁊ eſt ex medi⸗ cinis pecwꝛis ⁊ pulmonis.mundificas ca a ſu⸗ perfluitatibus. et conuenit amativalde. ¶ Et conucnit ſebri longitꝑis.⁊ ꝓpꝛie fe.opila tionũ. et eis quarum mat enia eſt colera ctrina ( Erx radice vcro ſagittalis ſit emplaſium et olco roſarum aut camomille. et ſedat ſodam fnigidam antiquam.et enat emigraneaz. Do ſis potio volubilis ma gnein vecoctione eſt cir citer.ʒ.iiij. Lupulivero u.fuſionis in aqua ca⸗ ter qð miſcẽdũ ẽ eialiqͥd ex dragã Capitulum.cccct QUapaſiula. Galienus.vi. ſin far. capi. de vua paſſa. Aſtaſis..i.vuapoſia.di geſtius ſimul et ſtiptice ⁊ dyaloꝛetice lẽ te participst virtuis. 4 Dralcoꝛ. Albe pa ſtute unt plus ſtiptice et carnes paſſularum qñ cxtrahũtur ab eis gra⸗ nis.⁊ conferunt tuſſi rembus et vcice. ¶Et qñ paſſule comedũtur ſole cũ nuclcie cõ ferunt vlcenibo inteſtinoꝝ.et qñ caro paſlularũ miſcetur cũ farina ⁊egneiſi.i.ſcariola et ouis et modico melle.a⁊ cum editur admixio modico pipere.expellit fiegma per os. ¶ Et quãdo miſceur cum farina fabarum et cimino.ꝛ fit inde emplali ru.cõnenit apoſtema tibus ca.intceſiinoꝝ.⁊ qñ paſiule piſiaie mucen tur cuʒ ruta.⁊ fit inde emplaſiꝝ:delet qdð appa⸗ reti cute ex clauis ⁊ vlceriboſraudulẽtꝭ.ſ.cacro. ¶ Quãdo fit ex eis emplaſtruũ cim opopana⸗ co conucnit podagre.⁊ qñn ponitur ſuꝑer vn⸗ gues eradicat eos.⁊ melioꝛes ex cia ſunt keſ⸗ mes ſine gramis.et poſt eas ſunt pin gues ſubti lo coꝛticis ct paruigram na et qñ comeduntur conueniũt canne pulmo Capitulum.cccccj. LQLaauerſa. Bartho.inli.ð ꝓpꝛieta:rerum V uauerſa a humeo mes dðꝛ. ⁊c dicta q̃⸗ ſibumida:eo q int rinſecꝰ hũoꝛis ẽ ple⸗ na. ðᷣt Ilſi.l.vvij Ex tribo ãt cõponil vua.ſ. ex ſolliculis:glacea ⁊ arillis.folliculi dicuntur vuina cia.inqͥ ba glacea ↄtinet᷑.Et ẽ glace ſuc⸗ cus ſiue humoꝛ pinguis ipſius vue.Itẽ ſunt ᷣ⸗ ticiarie ſic dicte ꝗ magnitudine ⁊ longitudine. Hobpbpfrationes. ¶ Halie. vi. ſim. far.c.vuauerſainq̃t. Cuauerſa ſunt indigeſtibilia.ſuba eiꝰeſt groſſa terrea pꝛo mntet gnitu ded arat᷑ qꝛ ſapoꝛ ciẽ acerbus vdd ¶ Uirtus eiꝰfri. in.i.ſic.in. ij.⁊ ſtipticat ⁊ oſtrĩ git. ⁊ ↄuenit oĩ fluxui veẽtris iuuamẽto magno. Capitulum. cccccij) Mbilicus veneris vel cymbalaria la⸗ v tine.grece colitidon. Dyaſc. Colitidon ideſt vmbilicꝰ? veneris eſt herba. folia babet ſicut accintabulum obꝛotunda ⁊ alta.et latenter concaua.et haſtã bꝛeuem in qua eſt ſe men poſitum. Radixeſt ei obꝛotunda vt oliua Eſt alia colitidon que folia habet pinguia ⁊ la tioꝛa et ſpiſſa ſicut bugellas:folia que ſunt cir ca radicemſunt ſicut oculus picta.gultu ſtipti ca. haſtam habet tenuem: cuius flos: ſemen ſi miis ypericon. Radix eſt illi maioꝛpꝛedicte Operationes 4 G alie.vij.ſim.far.ca.Colitidon.mixteẽ vi·⸗ tuns.ſ.humide.frigide.⁊ cuiuſdam obtuſe.ſtip ticitatis amare.vnde infrigidat et repercutit⁊ abſtergit et dyaſoꝛat.Pli.ca.colitidon herba ẽ om̃ibo nota. cuius naturaex humido frigido ct parum calido refrigeratoꝛia. ¶ Dyaſ.Cirtus pꝛime ſpeciei eſt ꝙ ſuccus ra⸗ adhibitus tumoꝛem nature ſpargit. ¶ Jgnem ſacruʒ exiinguit. er ꝑmones curat. S crofis impoſitus eas ſpargit. Stomachi eſtuationẽ tollit. Radix cõmeſta cũfolijs cal⸗ culos frangit. rinã pꝛouocat ¶ Hydropicis in oximelle datꝰ ſingulare pꝛeſidiũ eſt. Et mul⸗ ti ad amoꝛẽ eam colligũt Hec mixtã habet vir tutẽ infrigidandi ⁊ humectandi. Hec etiam nõ a panteſtiptica vim cum amaritudine modica vñ infrigidat ⁊ repꝛimit ⁊ pꝛoijcit et digerit in⸗ flammationẽ.ergo flegmonem curat.et in ſto macho cauſam habẽtibus vtiliſſuma eſfft ¶ athaplaſmata tũſa ⁊ ipoſita vulnera q̃ ſũt cũ ruboꝛe et roſulas ſanat.ſuccꝰ eiꝰ imiectꝰ ad veretri exiccationẽ(quã grecifimvſum vocãt) valet.¶ Galienuꝰ. Colitidon cara degnones dias eiue ꝛ folioꝛum perunctus. aut fomento 1 . Coapitulum. cccccif. Capitulum. ccccciii.⸗.⸗. DNHgula caballina. Sciendũ ꝙ vngula Runca maioꝛ. Pãdec. ca. ccclxv. Huiu⸗ ð ₰ 5 „ * „ B — 1 Oͦs . *l S 7 Perilipilatos et heriſipilas fleg. ⁊ maxime ſto. ardẽtis vtilis.⁊ ſufficiẽter epiplaſmata. credita aũt ſuntfolia cuʒ radice comeſta lapides fran⸗ gere et vꝛinas mouere. ¶ Pli. Hec tunſa ⁊ im⸗ polita vulnera curat et reſoluit qͥ ſunt cũ rubo rei.roſulas ſanat.Lunſa ⁊ ſtomacho impoſi⸗ ta ardoꝛẽ ⁊ inflãmationẽ ſedat.i¶ Radix vero eiꝰ potata lapides frangit. Grecivero dicũt ꝙ leniterſit bumida frigida ⁊ ſtiptica e. . 4 . 4 1 * 3. . „ ticum. aliud terrenũ. Aquaticũ eſi ne⸗ nufar vel nymphea aquatica. xel cacabus vene ris.vel papauer paluſtre.vel alga paluſtrie.ha pens floꝛes albos.ſicut apparet in ca.cccirx.ſu⸗ perius de H. enena ẽ que vocat᷑ vngula ca pallina gre.⁊ arabi.vocatur phatanu fugium.naſcitur iuxta fluuium. ¶ Bal.vi. ſum. far. c.de tuſſilagine.⁊c vulga ca ballina vel nenufar terrenum vel farfana. HNo⸗ minat᷑ aũt miſſilago. co ꝙ tuſſibo ⁊ oꝛtonoicis ferẽs credi ſi qsſumẽs ſo.ſic. vel radicẽ ſuper pꝛunasſumigãs inſpiret ↄſin gẽtez ktumum ¶ Eſt aũt mediocnter acre.qre ⁊ rige ſine do⸗ loꝛe credit᷑ vniuerſa apata q in toꝛace: vinidia — m velfar merito quidẽ igitur vt alimento nullus vtatu- — vero folia ⁊ flores.flegmonẽ patietia manb:a⸗ cum difficultate digeſtionis exteriꝰ cathaplaſ mata iuuãt ꝓpteramiſſionẽ a quo ſe hbumidita⸗ tis.cuius oia virida ⁊ tenera. Hec quidẽ ma⸗ gis.illa ᷣo minꝰ particpãt.ſicca vᷣo folia liiij acrioꝛis ſunt virtutis.vt ↄpetãt ftegmonẽpatiẽ tibo. ¶ Aui. li. ij. ca. de nenufare terreno.inquut . ⸗ . 3 eſſefri · thu. cõplexionis.imij. gragau. y rerel varikflalũ vel ſarichara Bre. in⸗ guidalis ac califex.latine vero vꝛtica Scra li. ag. auc.Dyalſ.ca.hbuiure. Sunt eius due ſpecies. Una eaꝝ ẽ aſperioꝛ et nigrior.hũs fo. latioꝛa.: hʒ ſemẽ ſimile ſemini canabie.niſi ceſt minus eo.Alia vero habet minora foeliꝰ et nõ habet ſolia aſpera ſicut pꝛima.dequa in ſequenti ca. dicctur. Et eſt ca.ꝛ ſic.n.iij.grada . ſine co ꝙ maxima capiatur fame. Ctilis autem ne ſubductiua ventrtis· Pperationes ¶ Galie.li.de cibis ca.vrtica.Etidẽ vi.ſimpl. UMUN farma. eodem. capᷣ. Acalifex ſiue vꝛtica maior Huiꝰ herbe tam fructus qꝙ; ſolia ipſa maxime admitt antur ad opus medicine. Dyaſoꝛcciceẽ ℳ „ . ℳ* „ — 7 27: virtutis vt puſtulas ⁊ parotidas ſanet. Habet autẽ⁊ ventoſitatis aliquid.quapꝛopter impetꝰ libidinis excitat:et maxime qñ cũſapa bibitur ſe men eius:ꝙ autẽ nõ vehemẽter caleſacit.ſit ſa⸗ tis ſubtilium partium.ſit educens groſſoꝝ hu⸗ moꝛum ⁊ viſcoſoꝛum qui in toꝛace ⁊ pulmone Teſtat᷑ ⁊ inhoc ꝙ patiuntur pericule coꝛpoꝛis quas contingit Illa vero venoſitas quas par ticipare dicitur.naſcit᷑ dum ipia digeritur.Nõ enim eſt actu ventoſa ſed potentia.ventremla xat moderate.⁊ hoc ſolummodo ꝙ mũdiſicat et cõmouet.non eo ꝙ purget ¶ Dxaſ.Cathaplaſmatibo impoſita coꝛpoꝛis fricatione atq; ruboꝛe:doloꝛẽ atq; pꝛuritũ facit Deniq; recoꝛpoꝛatiue virtutis ſunt maioꝛ vide⸗ licet ⁊ minoꝛ.Similiter limoſis atq;ſimilibus duricieb.medet᷑ etiã eis qui ab aialibꝰ venena tisfuerunt vexati.¶ Item cocta atq; connita emoilit venrẽ. Semẽ aũt eiꝰ vetrẽ mouet.Fo lia ⁊ ſemẽ dyaſoꝛetica ſunt ⁊ leptomeris abun⸗ danter ſine calefaccione nimia.ſanant ſtigma ta ⁊ cyraculas ⁊ ragades.⁊ ex toꝛace ⁊ pulmone educit bamoꝛes pingues ⁊ glutinoſos.habʒ au tem aliquidin ſe ventoſit atis.ad luxuriã ꝓmo⸗ uendam⁊ excitandãlibidinem.maxime quan⸗ do cum ſapa bibitur ¶ Acalitex calefactoꝛia eſt.que potata cũ vi⸗ no regium moꝛbũ emẽdat.ſemen eius in anti⸗ dotis miſſum colericis pꝛodeſt. Itẽ tritũ cũ melle ⁊ in modũ electuarij datuʒ tuſſim veterẽ ⁊ in frigoꝛe conceptã emendat ex caloꝛe ſuo s omnes tumoꝛes diſoluit: ¶ Sera.auc.Galieni.Cirtꝰ eius eſt que refol uit relolutione ru ta.et eſt cũ ho c ei virtꝰ in⸗ flatiua.et ꝓpter hanc cauſam mouet coitum. et Delet exituras.⁊ apoſtemata que fiunt ꝑ aures et facit exiccari humoꝛes viſcoſos a pectoꝛe et pulmone qñ bibit᷑.⁊ curat vlcera coꝛroſiua.et omne cui cõuenit exiccatio.Et qñ bibit de ſe⸗ mine eius cũ rob excitat appetitũ coitus.ecſol uit ventrẽ ſolutione temperata.pꝛopterea quia abſtergit ⁊ commo–et ¶ Et folia ambarum ſpecieꝝ quãdo teruntur cum ſale ⁊ fit emplaſtꝝ curat moꝛſum canis et vlcerafraudulenta ⁊ carnoſa.⁊ vlcera ſoꝛdida ⁊ætoꝛtiones neruoꝝ ⁊ exituras.⁊ apoſtemata q̃ ra ad vuriciẽ ſolenMis. “ ¶Et qñ terunt᷑ex folijs eiꝰ⁊ ponunt᷑ in narib⸗ abſcindut fluxũſanguis.⁊ qñ terit ex eis ⁊cofi⸗ citur cũ myrrha.⁊ fit inde naſcale puo cat men fſtirua. ¶ Etponuntur folia eius ſuꝑ matricem cgreſiam. eã reuocat intus.⁊ſemẽ eius quãĩdo bibit cum rob excitat appetitũ coitus.⁊ aperit oꝛt᷑ icium matricis:⁊ terit ⁊ coficitur cum melle ⁊ comeditur.⁊ cõuenit a ſmati que nonſinit ho minẽ iacere.⁊ pleureſi.⁊ expellit ſuꝑftuitates a pectore.i¶ Et decoctio folioꝝ eiꝰ qñ coquitur cum pauco myrrhe puocat mẽſtrua.⁊ qñ folia ipᷣa coquũtur cũ limacijs molliunt ventrẽ ꝛ pꝛo uocãt vriuã.⁊ qfolia ipᷣa co quũtur cũ oꝛdeo expellunt ſuꝑfluitates a pectoꝛe.⁊ qũ fiunt gar gariſmata cu ſuccis ciꝰ.curat apoſtemata vul ¶ Etidem aucto. Raſis.Oleum vꝛtice ẽ ma⸗ gis lax atiuum q; oleum cartami.cqʒ quãdo tu comparas virtutem laxatiuaʒ vrtice virtute la⸗ xatiue cartami ä ¶ Et idem auctoꝛ.Aben meſuav: Mouet coi tum quãdo comeditur cuʒ cepis ⁊ vitellis ouo rum.⁊ quãdo teritur ſemen eius et poniturſuꝑ cancrum conuenit ¶ Et de ꝓpꝛietate eius elt ꝙ laxat flegma vi⸗ ſcoſum.⁊ q excoꝛiat᷑ ſemẽ vꝛtice ⁊ teritur.⁊ mi⸗ ſcetur cum melle ⁊ ſumitur.laxat cum foꝛtitudi⸗ ne.⁊ opoꝛtet tñ q nõ tãgat liuguã ⁊ caput meni ne adurat ea.¶ Et doſis eiꝰ a.xx.granis vſq; .xxx.¶ Etidẽ auc.Iſaac.Soluit ventreʒ viſcoſum ⁊ pꝛouocat vꝛinã.⁊ cõuenit doloꝛire num.et iuuat coitũ.et maxime ſi comedatur cũ cepis et vitellis ouoꝛũ.et qñ bibitur cum ſemine canabi.cõuenit ſpleni et dolori lateris 2* * * .1 OSUͦͦLð Ruca minoꝛ. Dyaſcoꝛi. Urtica altera maioꝛ:altera minoꝛ. De maioꝛi in pre⸗ Vccedenti capi.dictum. Minoꝛ vero que et vſualis eſt et ſimplex cum tenui ſemine.ac fo iijs nimis aſperis. ¶ Auicenna. Coloꝛſeminis eius eſt ſimilis ſemini poꝛri: ſed tamen eſt mi⸗ nnus ⁊ ſubtilius.etnon eſt in eius longitudine.et moꝛdicat quod ei obuiat.ita q etiam inteſtina Vrtica et ſemen eius ſunt ca.in pꝛincipio tertij gradus.⁊ ſic.in.ij.ſed ſemen eſt minoꝛis ſiccita tis q;ipſa.Eſt attractiua:vlceratiua: reſoluti⸗ na cum virtute aduſtiua. Et ſunt quidam qui Olcunt calefactionẽ eius non eſſe ſoꝛtem.⁊ iniꝰ ſa quidem eſt virtus aperitiua.⁊ inipſo eſt ab⸗ ſterſio fortis. ¶ Auic. Emplaſtꝝ eius cũ raffano diſrumpit dubelet ⁊ eõuenit duriciebo.Et ſemẽ eius con⸗ uenit cancro in emplaſtto. ⁊ ſimiliter eius cinis cum ſale conuenit vlceribo que accidũt mn mor fura eanis ⁊ vlceribus malignis ⁊ cancro Emplaſtrum ex eo cum ſale cõuenit toꝛſ io⸗ ni neruoꝛum. Et folia eius contrita abſcindũt fluxum ſanguinis ex naribus.Et ſemen eiꝰ cõ⸗ uenit ſtricture nariũ.⁊ aperit opilationes colla torij foꝛtiter.et ex ſemine eius factum emplaſtꝝ fit dentium eradicatio facilis. ( Et ex eo emplaſtru cõuenit apoſtema tibus que fiunt poſt aures.⁊ eſt abſterſiuũ qñ bibit cum aqua oꝛdei. et mundificat pectus. &qSt cum decoquũtur folia eius in aqua or⸗ dei educunt bumoꝛes groſios quiſunt in pecc⸗ toꝛe.eius ſemen eſt foꝛtius.et ma et frigidam pleurctſim. Excitat coitiimpꝛecipue ſemen eins cũ vino Et aperit oꝛifieium matricis.quãdo matrix re cipit ſperma.⁊ ſinnliterſi comedat᷑ cuʒ cepis et ouis.Et quãdo ſupponitur cũ mvr ha pꝛouo⸗ cat menſtrua et aperit matricẽ.et ſimiliter ſi bi batur decoctio eius cum myrrha. ¶ Et ſolia eiꝰ recẽtia reducuũt matricẽ exeuntẽ loco emplaſiri poſita.⁊ ſoluẽdo educit fiegma c humoꝛẽ crudũ ſua abſterſione cũ virtute ſo⸗ B lutiua que ſit in ipᷣa.¶¶ Et oleum vꝛtice minoꝛis plus ſoluit flegma q oleum cartami. Et deco⸗ ctio folioꝛũ eius cũ obſtracis lenit ventremn ¶ Et ſi vis vt ipſa faciliꝰſoluat accipe medul⸗ H Trattatus Capitulum. cccw. ibm remouet alu ¶ Palla. Urtica ex ea vocata eſt æ tactus eiꝰ coꝛpus adurat. Sunt em̃ ambo om̃ino ignee nature.vñ ⁊ tactu ꝑurit ⁊ pruriginẽ facit. ¶ Macer. Dicimꝰ vꝛticã quã grecꝰ acaliſe ðᷣt Feruida nõ modice vis illi dicitur eſe· Vnde nec immerito nomenſumpſiſſe videtur. Lacta qꝙ exurat:digitos vꝛtica tenentes Hec ſolet yctericos:cum vino ſumpta iuuare. Illius ſemen colicis cum melle medetur. Et tuſſim veterem curat ſi ſepe bibatur: Frigus pulmonis pellit ventriſq; tumoꝛem Capitulum. creetvſ. A picum. Iſi. Alpicũ appellatũ ẽ eo ꝙ y„ allij odoꝛc hy. Sal.l. xi. Inmaſenouem bri vlpicũ ſicut ⁊ alliũ ſeri᷑ terra:maxi alba foſſa ⁊ ſubacta ſine ſtercore.Sulcos ĩa⸗ ris facies et in locis altioꝛiboſemina pones.q̃ts tuoꝛ digitisſeparatas:nec altiꝰ pꝛeſſa. S arcu lari frequẽter debẽt.qꝛ plureſcũt.Si capitatiʒ facere volueris.vbi ceperit caulis ꝓdire parti⸗ cula.ſicq;ſuccus reuertet᷑ aù ſpicsos. lã ſeminis eius ⁊ cõtere ipᷣam cum ſauich.et pij⸗ ce eũ cum vino et bibe eã.et opoꝛtet vt polt eiꝰ bau ſtu bibat᷑ aliquid ex oleo ro.ne adurat gut⸗ tur bibentis.Et quando fiunt ex ipſis collinia cum melle et ſuperponunur et ſoluunt Pperationes ¶ Iſidoꝛus.Alpicum cum vino tritum calcu⸗ 2 los aiunt pꝛodeſie potui datum. Illius ſemen cum vino menitrua pꝛouocat ſiue purgat. „ n O 8 Capitulum.ccccco AZmus latine.a ra.arnabũ.grece pete v la vel pꝛolee ſiue pteloe.Paulus ca.de vlmo. Ulmo eſt a cuius ſolia ſtipticaſunt. O Perationes ¶HGal. xiij.im. far.c. Pꝛoleeſm trãſlationem grecã.Pꝛolee.i.vlmus folijs ccſolidamꝰ qñq; recẽs vulnus cõtuſis ꝙ ſtiptica ſimul ⁊ abſter⸗ ſiua virtus conſeruatur in eis.Coꝛtex vero eiꝰ adhucmagis eſt ſubamarꝰ ⁊ ſtipticus ¶ Uũ ⁊ lepꝛã ſanat cũ aceto.Et duʒ viridis ex iſtit ⁊ recẽs ſi ſuꝑligata inuoluat᷑ vlceribo con⸗ ſolidare eapoterit.¶ Et radices eiꝰetiã eiuſdẽ virtutisſunt.⁊ cũ eius decoctione ſomẽtãt oẽs fracturas poꝛoſitatione egentes. ¶Paulus. Jpa bullita in aq curãt excoꝛiatio nẽ capitis ſi inde lauet᷑. Radix eiꝰeſt ſtiptica cõ glutin atiua ⁊ cõſolidatiua nimis.¶ Jſi.cllmꝰ nomẽ accepit.eo ꝙ vliginoſis ⁊ humidis locis melius ꝓficit. Nã in mõtanis et aſperis minus leta et. ¶ Pli.lini. xvij. Climoꝝ vmbꝛa lenis eſt enutriens quecũq; occupat. In vlmo inſerino rũ iubet rdigio fulguꝝ. Nobilia vina in atbu⸗ ſtis gignuntur. pꝛimoq; oim vlmus ꝓpter nimi am irondẽ excipit.Ulmis detrabit᷑ ſuccus inu⸗ rboꝛ omnibus nota tilis ſup:a terrã vſq; ad medulaʒ foꝛacis. In ſenecta ⁊ cum alimẽeto ſequũtur abundare mi⸗ mio. ¶ Idem li.xviij. Ulmi ⁊ populi ſerãtut a die quo Yauonius ceperit ſiare. ſiue a die.vĩ. vdusſebꝛuarij: ſiueantepꝛimã ſolitieij eſtiualł diẽ alia parte folia vlmi celum reſpiciunt:quaʒ ſpectauerũt pꝛidie.⁊ eſt cõfecti ſiderisſignuʒ ¶ Igeʒ li.cxiiij. Ulmifolia ⁊ coꝛtex ⁊ rami vim babent ſpiſſandi ⁊ vulnera contrabendi. oꝛ⸗ tex vtiq; interioꝛ. Capitulum. cccrcvii) OZDir ſiue quſir ara. grece.E gilos veł “ Wopa. era Magere. ca.quſir.id ẽ kaleya ſiue a quileya.⁊ eſt herba cuiꝰ folia ſunt ſimilia folije frumenti.niſi quia ſunt latioꝛa. mollioꝛa.et in ſummitate calamicius eſt ſemen nigrumtribo vel quattuor tunicis rve ſtimm a quibo exeunt a niſte lmiles capillis in abtilitate. ¶ Pli. A quileya herba eſt que cre⸗ ſcit in ſegenbus ann tenui calamo habenti in ſummirate tegminbus an bitum ex quibus ariite ſimues capillis eraan. Operation‧g-es Hhalie. Ciriꝰ clus ẽ q teſoluit apata ⁊ cõfert fiſtulie q fſt iuxta ocnlũ que egilope vocãtur. Maioꝛ virius eſt in ſemine.q̃re qñ ſimpliciier ponitur ſemen intelligitur Vires enim leuitert 5 Tractatus. kfficaciter relarxãtes. et ad omnes tumoꝛes va let. 6 S era. Mollit du ictes. erideo ad egu lopas farina eius cathaplaſmatibus commix ta congrue ſadt. Capitulum. etcccix. Sinea. Pandecta.ca. lxxi: ynech ſi ue aluſne arabice. grece bꝛion vel bꝛiuʒ vel licena. larine vero vſnee vel muſcus ardoꝛum. Uinee vel bꝛion quoddam oꝛitur in arboꝛibus lanugo. et quoddam eſt vſnee vel bꝛion maris et eſt lanugo que oritur ſupra pe/ trasmaris. ¶ Sera. li. aggre. ca. A ynech. Ay nech. id eſt muſcus quercus. et eſt res que repe ritur naſcens ſuper arboꝛem ſerbin et nucis et glanium et ſuper lapides. et melius ex eo eſt quod reperiturſuper ſerbin montanum. ? poſt ulud quod repeniur ſuper arboꝛem nucis et meliue hoꝝ eſt quod ẽ magis odonierũ ⁊ albi dioꝛis colo:is.⁊ peius eit ex eo oð eſt ad nigre Qdineʒ tendena. ſapoꝛ eius eſt ſipticus teperate Et virtus eius eſt que non eſi frigida frigidita fmrfoꝛti. ſed pꝛopetepiditatem.ct virtus cr alia eſt que reſoluit et mollificat. et pꝛope illud qð reperitur ſupꝛa arboꝛem ſerfin. poſitũ ẽ ex terrelin⁊ aqſa ſil ſluba vtniſq; frigi dis. ſtipticat em ↄmeitum .⁊ qtq̃t calida ſũt ca taplaimatimanilie inmniidat ? aduuat-Et At aliud brion velbꝛiũ qð a qbuſdã vocał ſpel ticuz repitur quidẽ in quercub ⁊ ſpinis et len⸗ kis.habet autẽ ſtiptica vᷣtutẽ nõ vebementem neg em̃ ſufficienter frigida ẽ.ſʒ qdãmodo me⸗ dijs appꝛopinquat.q̃re et dyaſoꝛeticã ⁊ molli⸗ ficatiuã poſſidet vim maxiĩie qð in cedrinis lig⸗ nis inuenitur. ¶ Dya. c. delicena qſuꝑ petraʒ marinã naſcitur bꝛionẽ ¶ Aui.li.ijca. vſnee AVſneeſunt coꝛtices ſubtiles circũuolute ſuꝑ ar boꝛem ferenteʒ glandes ⁊ pinnum vel nucem.⁊ babʒ odoꝛem bonuʒ que ex ea bona eſt calba. et nigra eſt mala. In ipa ẽfrigiditas pauca ad debilitatem declinans. et ſtipticitas equalis. Et extimauerunt quidã ꝙ ẽ ca.in.i.gradu.ſic. in. ij. ¶ Inquit alcauſi eſt frigida vebementis ſiccitatis. Inſunt ei virtus ſtiptica ⁊ reſolutio ſimul et lenificatio pᷣcipue que eſtde pꝛimo.et cius eſt equalis. prrationes ¶Sera. auc. Dyaſ. A ynech ẽ muſcꝰ? quercꝰ. et cõfert doloꝛibo matricis:⁊ qñq; coquitur et ſedent mulieres in decoctione eius. ¶ Et cõfert multũ qñ admicetur ĩ fumigatioi bꝰ ⁊ vnguẽt q̃ fiũt ad reſoluẽdã laſſitudinem. ¶ Et ingreditur ĩ ↄfectiõe olei de ben.⁊ in alijs vnguẽtis ꝓpter ſtipticitateʒ que eſtineo. ¶ Et infunditur ĩ vino diebꝰ aliq̃t.x illud vinũ ſeit doꝛmire doꝛmitione ſoꝛti.⁊ qñ infunditur in vino ſtipnico:cõfert ſtomacho ⁊ curat excuſ⸗ 4 „ ſionẽ ventns: ⁊ aromatiʒat ſiomachũ et abſci⸗ dit vomitũ. ¶ Dvaſ. Licena eſt muſcꝰmane.qᷓ cathaplaſmatibo adbibita fluxũ ſaguinis ab⸗ ſtinet.tumoreʒ compeſcit. ʒernas emendat.xyc⸗ tericis opitulatur.melle addito aſpꝛedinẽ eris ct lingue d iſlenit.reumatiſmũ compelcit.qꝛ ſti pticeẽ virtutis et ſiccantie.¶ Almanſor trac. ij. ca. vſnee. Uſnee vel muſcus quercus parum chum efficu rigidum. ¶ Auicen. Uſnee aroma ticum eſt. apenit opilationes ⁊ ſtringit cames mollificata s.⁊ linitur ſuꝑ apoſtemata ca.⁊ ſe⸗ dat apoſtamata camoſa fuxacadit inunctio⸗ nibo laſſitudinis: et reſoluit din iciem iunctura mm. ¶ Et ſilr eiꝰ decoctio ceu infunditur ĩ vi?ꝰ no facit doꝛmire potantẽ ipᷣm.⁊ abſiergit viſux ⁊ cõfert tremoꝛi coꝛdis.retinet vomituʒet con⸗ foꝛtat ſiomachuʒ ⁊ remouet inflamationẽ eius pꝛecipue infuſio in vino ſtiptico. ¶¶ Et contfent dDoloꝛi epatis debilis. perit opilationez ma⸗ trics.⁊ quãdo ſedetur in aqua eiuſ confert do loꝛi matncis.et pꝛouocat menſtruua. ¶Et idem de vinib coꝛdis au. Ulſnee ca ·eſt in pꝛimo gradu.ſic. in.j. et habert. contoꝛt erecoꝛ.· — U R do e DHerbis— r MU BBBB . 4 9 . 4 4 . 4 8 * 2 — * * . 6 2 2 —rx S . S „* ,7 7 S „ 5. SS Me, . — 4 —. 2 — Capitulum. etctcx. Inũ. Iſid. li. xx. Cinũ inde dictũ eſt: q; eius potꝰſanguinẽ cito replet.hoc alij lieum appellãt:eo ꝙ bibentẽ a cura ſol uit. ¶ Ariſto.in lib.topicoꝝ.uij. Uinũ ait Em⸗ pedocles aquã putrefactam in lignio.¶ Am bꝛo li.iij. Noe poſt diluuiũ vitẽ plantauit: que pꝛius dominipᷣcepto pullulauit:ac bibit de vi no eius ⁊ obdoꝛmiuit.Deus aũt pꝛeſciui ꝙ vi⸗ nũ ſobꝛie potatũ ſanitatẽ daret:pꝛudentiã au⸗ geret. Immodice vᷣo ſumptum ad vitia cauſas daret: creaturã dedit.ſed abundãtiã humano reſeruauit arbitrio.¶ Ariſto.in lib.de aialibo Vinũ ſerpẽtes valde diligũt.⁊ iõ ꝑ ipluʒ venan tur cũ imbibunt. Itẽ Iſido. Uinũ vꝛ roſeũ.i. cũ ruboꝛe:roſaem̃ rubet. Amineũ qſiſine mi⸗ nio:id eſt ſine ruboꝛe. Succinaciũ ſuccine gẽ me ſinnile.i.fului coloꝛie. Limpidũ vinũ.i ꝓſpi⸗ cuũ ab aque ſpecie dictũ q̃ſi limbidũ.limpha em̃ eſt aqua. Lurbidũ q̃ſi toꝛbidũ.i.terra com⸗ mixtũ:qð eſt fece. alernũ vinum vocatũ eſt a falerna regione campanie vbi optima vina na⸗ 5 ſcunt᷑. Honoꝛariũ vinũ qð regibus ⁊ potẽtibꝰ honoꝛis gratia offert᷑. Crudũ vinũ eſt inſuaue qð ſerui potant.Conditũ vocat᷑ qʒ non ſit ſim plex:ſed cõmixtione pigmentoꝝ compoſitum. Baſetum vero a regione vnde defert᷑. Gaʒa em̃ opidũ eſt paleſtine. Infertum vinũ dicit qd altario offertur atq; libat᷑. Spureũ quod of⸗ ferre non licet: aut cui aqua a dmixta eſt quaſi ſpurium hoc immundũ. Acidũ vel qꝛ acutum vel quia aqua mirtum cito in bunc ſapoꝛẽ con nertitur. ¶ Actoꝛ pluribus etiam modis vina yitiata emendant᷑.ſicut notum elt plurimis: vt (Kverbi gratia)ſi foꝛte molleſcẽs incra ſſct. Ide? vinum per media lignoꝝ fragmenta tranſſun⸗ –— ditur:vt oleagma mollicies cofringat᷑ vel lam⸗ bꝛulce vel lignoꝛum ſerratura.vel ſimilia. Operationes ¶ Jſaac in dietis ꝑticularibo li.ij. clinũ bonũ dat nutrimentũ coꝛpoꝛi. Sanitatẽ red dit et cuſtodit.ſi accipiat᷑ vt opoꝛtet:et q;tum natura ſuſtinẽre ualet.digeſtionẽ contfoꝛtat ſtomachi „ * et etiã ſecundã q̃ eſt in epate.nec vllus inneni cibus vel potus adeo naturalis caloꝛis cõfoꝛ⸗ tatiuus ⁊ augmentatiuus ſicut vinũ:ꝓpterſami liaritatis conſoꝛtiũ quod habet cum natura. ¶ Et qꝛ caloꝛ eius ſimilis eſt naturali coloꝛi: citoq; conuertit in naturalẽ ⁊ mundiſſima lan guinem.Curbidũ quoq; ſanguinẽ clariſicat.⁊ aditus totius coꝛpoꝛis maximeq; venarũ ape⸗ rit et mundiſicat. Epatis opilationem apent. Zenebꝛoſitatẽ aufert. Jumoſitatẽ triſticie ge⸗ neratiuã a coꝛde expellit.totiuſq; coꝛpoꝛis mẽ bꝛa coꝛroboꝛat.i Sed anim ipſam ſacitob⸗ liuiſci triſticiã ⁊ anguſtiã:laboꝛẽ ⁊ doloꝛẽ.dat q; ei leticiam ⁊ audaciã. Ingeniũq; ſnbtiliat. Igit᷑ conueniẽs eſt omniba etatibus ⁊ omnib⸗ regionibus.ſed tamen ſumat᷑ ſᷣm ſui quantita tem et bibentis conſuetudinẽ ac nature poſſi⸗ bilitatẽ: Juuenes em̃ ⁊ viri maioꝛẽ vim et qnti tatem ſuſtinent qᷓ; mulieres et adoleſcentuli. ¶ Qinũ mundũ ⁊ durũ ſi ſuerit: cõuenit vthye⸗ mali tꝑe ⁊ frigida regione bibat᷑. In ceſtate vᷣo et calida regione vini paucitas aqua multum cõmixti neceſiario congruit. Coꝛꝑa em̃ reiris gerat ⁊ humectat ꝓpter aquã cõmixtã. Uñ̃ an⸗ tiqui aſſimilauerunt vinũ tyriace nature:quia viriutẽ habet conſeruatiuã nature pꝛoſicuam. Calefa cit em̃ coꝛꝑa frigida et inftigidat calida ſicca humectat:et humida extenuat. Haly in li. regalis diſpoſitionis ait. Linum caloꝛẽ naturalẽ cõſoꝛtat. Humoꝛes colericos tẽperat:purgans ꝑ ſudoꝛẽ vꝛinã. Mẽbꝛa du⸗ ra humectat.apꝑpetitũ iunat ⁊ digeſtionem. ¶ Uentoſitatẽ quoq; ſoluit.opuationẽ aperit. melancoliaʒ mitigat. Et hec maximela cit his qui temperate complexionis ſunt. ¶Hocet autẽ illi czius complexio ſupcrabun dat in caloꝛe.vel qui febꝛem patiĩ epatis aut ce phaleam. et cuius meriti debiles ſunt⸗ ¶ Idẽ inli.vt ſupꝛa.dicit autẽ q; ex multi rini potatione paſſiones accidũt gr aues fnigide.ſi⸗ cut apoplexia:ſpaſmus: epilentia:emigranei: obſtupefactio.⁊ his ſimilia. Replentur enim R 8 ventriculi cerebꝛi vapoꝛibus vini.et quod adn lud de venis aſcendit:vnde caloꝛ naturalis re⸗ frigerat᷑ ⁊ huiuſmodi paſſiones geuerantur. Phperat Tractatus ¶ Raſiin q̃rta ꝑte:Qlinũ temperate bibitũ nu trimentum penetrare ſacit. vigeſtionem adiu uat. multeq; bonitatis cauſa exiſtit in coꝛꝑe:et in ſenibo q; maxime ¶ Iſido.Linũ antiqui vo cabãt venenum:ſ̊ poſiq; inuẽtum eſt virus le⸗ tiferi ſucci. hoc vinũ vocatũ eſt illud venenuʒ ¶ Uñ et Hiero.in li.de virgitate dicit.Adole⸗ ſcentulas ita deberefugere vinũ vt venenum. ne pꝛo etatis caloꝛe feruentibibant ⁊ pereant. Inge eſt ꝙ apud veteres romanos femine nõ vtebant᷑ vino:niſi ſacroꝛũ cauſa certꝭ diebus. ¶ Conſtan.in pãtegni.Cinũquoddã eſt meꝝ qddam de paſſis factũ: qddam mellitũddaꝝ dactilicum. qddam oꝛdeaceũ yel frumẽtiuũi. ceruiſia. ¶ Derũ vliter cali.eſt ⁊ ſic. Nouiter Adem etoꝛculari tractum in pꝛimũ trãſit gra dum.vetus auũt augmentat᷑ vel minuitur natu ra ſua exlõgitudine vel pꝛopinquitate pꝛeloꝝ. Capitulum.cccccxj. 4 Accea vł herba clauell ata latine:gre ce toꝛqueta:ara.mareſolon.Platea. yacea eſt herba ſimilis lauẽdule ⁊in dfſumit ate floꝛes quoꝛũ coloꝛ eſt citri⸗ nus glaucus ⁊ albo.ſolum herba in medicinis vtu ⁊ nõ radices.ca.eſt ⁊ hu.iniij.gradu. 8 — ¶Jõ la. Herba ipᷣa tunſa: cathaplaſmati⸗ bus adhidita.ↄfert ad pꝛuritũ ⁊ ſcabiẽ.¶ Her ba ipᷣa decocta cũ vino odoꝛifero bibita.con⸗ fert heriſipiloſis.?⁊ ad oẽm vlcerationẽ ſiue ſca biem. ¶ Iſta herba valet ad lepꝛam remouen dã decocta cũ vino ⁊ curat excuſſionẽ ventris terre eandem quantitatẽ.nocet aũt illi cuiꝰ cõ plexio ſuper abundat in caloꝛc. — Aſdane grece. anadragne arabilati y ne poꝛtulaca. Serapi.li.aggre:ca. nota.¶ Sa:vij. ſiʒ.far. c. poꝛtu. Sub ſtãtia ei? ẽaq̃ſa. ⁊ iſapoꝛe eiꝰẽſtipticitas pau ca. ⁊ virtus eiꝰ qᷓ infrigidat i.ij gra.⁊hũectat in. ij. Dya. c. ãdragne ſiue vt alij.poꝛtulaca ⁊ ẽ i oĩb nota hñs frigidã vᷣutẽ atq; redarguẽtẽ. Hophpprrationes ¶ Sera. Poꝛtulaca ↄuenit hñnbo inflationẽ ⁊ incẽſionẽ.⁊ cauſionẽ ĩ oꝛiſicio ſtomachi.etin oĩib ypocondrijs.⁊ curat ſtupoꝛẽ dentium.eo ꝙ lenit ⁊ auffert aſperit atẽ.i¶ Et idẽ auc.Ruf⸗ fi. Poꝛtulaca debilitat viſũ ⁊ deſtruit eũ.⁊ in⸗ frigidat coꝛpꝰ ⁊phibet vomitũ ⁊ aufert libidi⸗ nẽ. ¶ Djaſ. Poꝛtulaca maſticata vel comelta yaſdane.i.poꝛtulaca.etẽ herba oĩb⸗ O — cum oxigaro fluoꝛem ſanguinis pꝛohib et: et viſcide ſiringit: pꝛopꝛie cum maſuicata vel co⸗ meſta dentium offenſam ſangt. ¶ In ardoꝛe ſtomachi poꝛtulaca in aceto co melſtia mire iuuat tunſa.et cum mollito oꝛdeo mitxta:⁊ quaſi maligna panno inducta:⁊ ſto macho impoſita:miretebꝛes rollilt. Capitulum. cccccxii. Reos. andecta. ca. ðccv. yreos eſt herba faciens foꝛẽ albũ vt liliũ.et ẽ inͤn aaſst. Digſait Ar floꝛibo.Uñ vᷣſus.yris purpureũ gerit fioꝛẽ ⸗ owafe croceũ:ſed ſpotula ſetida nullũ. n ſicut arcus celi.ꝓ ̊ lege rreos.⁊ ille debilioꝛ eſt ſuperioꝛi in omnire. melioꝛ ex eis eſt cuius radix eſt alba rotunda: participans de 7 Dura 7 Zicgeiun dos bꝛeues ꝛ colle eſt radix.poſt illã m * de ille herbeſunt ſiles inſolis.dꝛnjt m̃ in floꝛiw. Nam yris habet foꝛẽ purpureu: habentẽ gradatiões diuerſas in purpmcitate ict g̊ lege capitulũ lilium ſuperi flos eſt alb⸗. et iſte ẽ rubedineſᷣm alquid:⁊ groſſa ſpiſſa. ⁊ in qua eſt aromaticitas:ſicut odoꝛ viole ꝓpꝛie.⁊ cuius ſapoꝛ eſt acutus moꝛ icatiuns ꝓpter acrimonia ipſius. habẽs no ⁊ collectos.Et melioꝛ pars plante lectionis ipſius radic eſt priucipiũ veio. Operationes. Paulus ca.yrcos.vreos ca.eſt in.ij.gradu ſicca in.iij. Nalet contra duriciẽ neruoꝝex fieg mate. Zuſſim placat. Screatũ ſacilem ſacit. Broſſos humoꝛes pecioꝛis attenuat. Kum aceto potatus ſplencticis ⁊ ſpaſmum habentiba pꝛodeſt.rigoꝛẽ fe.⁊ doloꝛem vulue mitigat et autert.Cũ vino potatũ menſtrua ꝓ uocat. Peſſariũ inde factum ſecundinã et ſe⸗ tũ mortuum expellit. ſtomacho nocet. Cum a qua calida bibitũ doloꝛẽ ventris placat.Elis xatũ et piſtatũ vulnera dolentia curat.coctum ꝗqqua ro.mixtum vulnera ⁊ puſtulas mundiſi cat.et bonam in eis carnem generat.Et valet contra putredinẽ dentium et gingiuarum. ¶ Platea.yrcos vel yris cali.⁊ ſicce ſunt in.ij. gra.Sſeſtmiles quidẽ ſunt in ſolijs ⁊ in effectu. ſed vyris floꝛẽ facit purpurcũ:yreos albũ. NHa⸗ rũ radice medici vtunt᷑.q in fine veris colligit᷑ ac deſiccat᷑.et ꝑ duos annos ſeruari poteſt. ¶ Itaq; pꝛo radice yris poteſt poni radix xreos.⁊ ſimiliter econuerſo. Cirtute habet diu reticam:vnde diſſoluit et aperit. ¶ Eonſtan.yreos eſt calida in.ij.ſicca in.ij.& * valet contra neruoꝛum de flegmate. Diutur⸗ nam tuſſim placat. — NIE „ . 4 2 — * 2 * . . . r pitulum. cettt. xiiif; 3 S Ca 4 Ris illirica. Iſidoꝛa.xris illirica a ſu mMWilimdine vnie celeſtis nomen acce⸗ R—Ppit. Unde arcumen a latinia dꝛ: co q/ ſos eius variet ate coloꝛis in eundẽ arcũ cele Aeem imiter Illirica dꝛ.qꝛ in illirico plunima ẽ et violentiſſima.Species cius ſolijs gladioli ſimilibus radice aromatica:odoꝛis boni. BPperationes A¶ Haccr.yn dat foꝝ nomẽ arboꝝ ipᷣeſuoꝛũ CLeleltis ſimiles ſunt nempe colonbus yris. Iliricam dicunt illam:quia plurima naſci Zꝛatur in illiro: vis cius icca valenſq; Dicit atq; gradũ:dant bunc in vtroq; ſcom: . Peioreiebun⸗ eſt in radiabus cius. Has deſiccandas per ſruſta rotunda ſecatas Sic vt ſe partes non tangant mſere ſilo Inq; loco ſicco:fac ſuſpendatur in vmbꝛa. Rir alite totum: potens ſiccare per annum Aum vino ſedam tuſſim: prebentq; ſapoꝛem. 5* Capitulum. cc . Des. ydea ſem Diaſcoꝛidẽ cap.de 1 Kea em tranſlationẽ grecä. Fola ha 7 Käialananeite amili longi ſunt⸗ q Radir cine remoꝛ dentio ſie redargnentis A . „ virtunis eſt.ſanguinie fiuoꝛẽ ſiue quẽlibet flu⸗ xum ſiringit. ¶ Ubiſciendum ꝙꝙ Diaſco. de B Ldea ſacit duo capia. Unũ qð incipit per. x. et eſt illud qð ponii hic.⁊ aliud ca.qdð incipit ba tus.⁊ vna de ſpeciebns cius eſt idea ꝑ i.pꝛo qᷓ lecge caplin. cccccij. ſuperius de R ¶ Galienue.vxi.ſimpli.ſarma. capᷣ.ydea. vdea radix et guſtantibus quidem eſt acra. Emoꝛ⸗ rogias et fluxum ventris:necnon diſſinterias et fluxum mulicbꝛem quotquot talia ſanana bibita et deſoꝛis appoſua. OA= Capitulumttexvj. DPaicon vel ſcoparegia latine. Gre⸗ Y cc ypericũ vel biumi vel atricũ. ara⸗ bboreice Infaricon. Er ſinonimis. xpeni conx: heiba ſcti Jobãnis. Nerbaq; peſoꝛa tg. Quid ctiã nominant eã coronã regiam. Dcra.li.aggre.ca. Intaricon. Sunt quidã nominat Remepubeos ꝓpter ſimilitudincs ſen. babet ſecũ in odoꝛercſine pini. Nam pi⸗ 1 coe.i.pinus arbuſium:cſt qd rdonecũ eſt ad —NR ⁊ coloꝛ eiuevergens ad tubedinẽ.⁊: babet fo rẽ ſiptuem albũ ſimilem foꝛichexi albo. etſe men eius eſt in coꝛicelongũ ? rorundum. Et magnitudo ſeminie eſt in quantitate ſeminis accendenciu m igneʒ ſicut ligna. ct habet ſolia ſimilia rutc.⁊ longitudo cuis ẽcirciter paimuũ ſicut eſtita o nõ ſum cõtenti ſemièſolo.Ga⸗ lie vi.ſim.far.ca. vpericũ.ſm tranſtationem gar abicã vpericum calefacit et ſicca ſubtilium parti exiſtẽs. Dyaſ.ca.ypericum. Eſt herba coloꝛe ſubrufa folia ſimilia rute. habens ⁊ flo rem tenuem fioꝛe viole ſimilẽ.⁊ ſemẽ nigrũ in ſoꝛma oꝛdei odoꝛis reſine.vires habet acriter ſtringẽetes ⁊ mictuales. Paulus ca. de ypericõ ca.eſt ⁊ ſic.in.iij.gradu. Hoperationes NHGHalienꝰ. Mẽſtrua c vꝛinas puocat. Opoꝛ tet aũt totũ ad h̊ aſſumere.⁊ nõ ſolũ ſamen ſed etiã fructũ. Sed cũ ſol js applicatũ vinide ſit ad cicatricẽ ducere poteſt.omia vlcera queq; gqaduſtiõe facta ſunt ignis.ſiccũ vᷣo ſi appoſue⸗ ris:ſanabis.⁊ laxa ⁊ putrida vlcera. ¶ Quidã vᷣo ⁊ ſciaticis bibere id d ant pulue⸗ riʒatũ et ſiccatũ.et qũ fit naſcale cũ eo ꝓuocat menſtrua.⁊ qũ bibitur puocat vꝛinam. ¶ Et ſi bibitur exſemine eius cum vino curat quartanã.Et quãdo bibit᷑ eodẽ modo ſexagi ta diebus continuis curat ſciaticã.Eſt quan⸗ do fit emplaſtrũ cũ folijs eius et ſemine cur at combuſtionem igig. D yaſcoꝛides.ypericũ vꝛinã potatũpuocat et ventrẽ ſtringit. Itẽ folia et ſuccus eiꝰ mede tur diſſenterie et ſanguinis effuſioni. ¶ Ramicem etiam curat. Herba tomẽto im⸗ poſita ⁊ combuſta ſanat. Hec cauda caballi⸗ na dicitur ab aliquibo.⁊ deſiccatiua eſt foꝛti⸗ ter ſine moꝛdicatione. ¶d plagas aut magnas cathaplaſmatib⸗ impoſita vtilis eſt:⁊ glutinat neruos inciſos. facit et ad eosqͥ ſanguinẽ v omũut. ¶ Et ad flucum ſangaumis mulierũ et ad diſ⸗ ſintericos ⁊ ad dyarriã:⁊ ad ome reuma ven⸗ tris ſoꝛtüſimũ adintoꝛiũ eſt.ſi ipla berba cum aqua aut c vino bibatur. D —— „ ¶BSuccus aũt eius ſuxũ ſanguinis de nari⸗ bus.et ventris fluxrum cum vino aultero po⸗ tuui datur. febꝛientibus cum aqua. „. „* Paulus.Urinã pnocat.Epar ⁊ renes mũ⸗ qditicat. tcmoꝝ doloꝛes curat. Uulnera delic⸗ cat.venenum ſuperat. Cathaplaſinatibus ce leriter vulnera ſanat. Capitulum. cccccxvij. Sia. Pliniꝰ.yſia eſt apð grecos tra dutq; ibam ⁊ cyphen cũ ſint de gene re ad frumẽtũ redire ſi piſte ſer antur nec peinꝰ:ſʒ anno tertio.· ea ſemẽ eſt ex quo fit alica. gra nũ cius in pila hignea tundit. vel la⸗ De Herbis ꝛdei eũ odoꝛereſine pini. Naſcit locis aſper ⁊ domeſticis.Et vſus eius eſt adminiſtrak . 5 * 1* pidis duricia nobilius cõteritur.excuſſiſq; in⸗ detunicig:terũ armamẽtis nudata cõciditur medulla. Eſt zea q̃ degenerat in affrica.vñ ad ulrerina fit alica cnus ſpice latioꝛes ac nign ſunt et bꝛeui ſtipula. HH Operationes ¶ Iſaac.ʒiʒania naſcunt᷑ int᷑ triticũ ſiccꝭ coꝛ⸗ ruptiſq; tꝑib.vñ vim hũt acutã ⁊ venenoſam et aliqũ mentẽ ꝑturbãt ⁊ inebꝛiãt. Mirta ſul⸗ phuri vino ⁊ aceto ad impetiginẽ vel ſerpigi⸗ nẽ valẽt.cocta aũt cũ radicis coꝛti ce:vulneri⸗ bus iã putreſactis appoſita ſanãt ⁊ mũdilicãt valẽt etiã ad apoſtemata diſſoluendu. NMHiero.ſuper Mattheũ. Inter triticũ et ʒi zania quod nos loliũ appellamus q;diu her⸗ ba elſt. necdũ calamus pꝛouenit ad ſpicã grã⸗ dis ſimilitudo eſt.et in diſcernendo aut nul⸗ la aut perdifficllis diſtanti. Auic. ziʒania ſᷣm duas res ab hoĩbo dicit᷑ Quidã em̃ ʒi aniã vocãt granũ ſile frumento ex quo faciũt panẽ.⁊ dicũt ; Rzania plurima eſt. Alij vo rem q̃ndã in ebꝛiantẽ malã que in granis ꝓuenit. Melioꝛ eſt illa qᷓ eſt leuis pon deris.non vetus nec frangibilis: ſed viſcoſa cũ maſticat᷑ declinãs ad rubedinẽ.⁊ in ipᷣa eſt ponticitas parua. ¶ Pli. lib.xxij. Inlelix di⸗ ctumeſt a Cirgilio iolium. hoc tñ gotiuum Tractatus & aceto coctũ ⁊ impoſitũ ſanat empetigines: co celerius quo ſepius mutatũ eſt. Medetur ⁊ podagre:ceteriſq; doloꝛibus cumoximelle Luratio bec a ceter differt.aceti ſextano vno Dilui mellis. 3ʒ. j. iuſtum eſt/ ita tẽperatis ſexta⸗ rijs tribus decocta farina lolij.ſextaris duo⸗ vus vſq; ad craſſitudinem calidumq; imponi ipᷣm dolentibus membꝛis.Eadem quoq; ſari na extrabit oſſafracta. Capitulum. cectcevin.. Ringus. Pande. ca. lxuij. Aſtaruti⸗ con arabice velſecacul. Gre. biomõ. A atine vo centũ capita vel yringus NHon eſt autem affodillus:vt quidam dixer̃t. ſed vocãtur due plante.quarum vna eſt vrin⸗ gus:vt patet per Serapi. ꝓpꝛio capᷣ. Et alia ẽ vna glia herba que ſatis ſimilatur. Item Pli ninus poſt ſermonem de yringo ex his inqt: ſci luicet yvringum candidum quem centum capita nominant: omnes effectus coſdem caulat.⁊ ra ices in cibis grecoꝛum recipiuntur ſiue cru⸗ dis ſiue coctis:vt Dyaſcoꝛides capᷣ.de vrin⸗ gis. Pꝛeterea in antidotario virili ĩ quodam annidoto quod incipit. A ntidotum quod fa⸗ cit epilenticis recipiantur et centum capita et Aftodilli:quare non ſunt idem. Pbperationes Serapion lib. aggre. ca Aſtarucon:id E centũ capita. Alia elt celeſtis coloꝛis.et alia albi coloꝛis. Seed q̃ eſt celeſtis coloꝛis ẽ her⸗ ba hñs ſtipitẽ durũ ⁊ aſperũ.et in ſõmitatibꝰ eius eſt flos glaucus ſimilis ſloꝛi camomille. ⁊ aliquis ex floꝛib habet coloꝛẽ purpureũ.et habet folia ſciſſa ⁊ capitella ſimilia ſtellio.ſed fotia q ſunt in ramis tendũt ad longitudin. ⁊ habet velut pilos. l iEtidẽ aucto.Halie.Cratit nomẽ ab co ꝗq/ curat apoſtemata.qñ ſit emplaſtꝝ defoꝛis cũ ea.aut ſuſpendit᷑ſuꝑ ipᷣa.Uirtꝰ eiꝰ infrigidat ⁊ deſiccat nõ ſoꝛtiter:⁊ marime dũ eſt receen. Sed centũ capita albi coloꝛis eſt yringꝰ. kꝑet· eſt ſpecies ſpine.⁊ ſumiũ ſoliũ eius cũ ſale con ditũ in pꝛincipio ſui augmẽti. ¶ Et ſolia eius ſir ſolia aſpera aromatica in ſummitate qñ guſtant᷑. Et in ſummitatibo eiꝰ ſunt capitella rotũdaſicut ſunt ſielle.et in cir⸗ cuitu eoꝝ ſunt ſpine.⁊ſtipes eius eit vurus et coloꝛ eius capitelloꝝ eſt ſimilis coloꝛi elean⸗ Qri.⁊ ſoꝛtaſſe aliqũ ſicut coloꝛiacincti.⁊ habet radices longas nigras deſoꝛis intus albagd i groſſitudine policis boni odoꝛis.naſcitur in locis arenoſis ⁊ aſperis. Etidẽ auct. Halie. clirqcigeſt poſita.q ſnfrigidat ⁊ reſoluit reſolutionepauca. Paulus ca.de vringo.ꝓyringus ſecacul ant yringion:herba eſt ſpinoſa. radix ciꝰ cũ aliqli gromaticitate comedit ⁊ ↄficiunt᷑ cũ melle et ʒuccaro radices pᷣdicte ⁊ comeduntur. ¶ Dalſcoꝛides. ca. de ringo. yringus aut vringion aut nux agreſtis:herba eſt ſpinoſa. ſolia eius in initio comeduntur et in ſalecom ponuntur: que folia lata et aſpera ſunt guſtũ aromatis habẽtia. Que cũ creuerint obrufũ coloꝛt bñt.cũ multis virgis in quibo ſut capi cella rotũda ſpinoſa. baitã habet durã ĩ giro: 2 qũcq; albã ⁊ viridem cũ coloꝛe iacincii. ¶Et radix eſt illi oblõga et nigra veſoꝛis.de⸗ intus alba aromateplena.naſcitin locis lapi⸗ doſis ⁊ campia et littoꝛibo.Radix eius habet virtutẽ calclactiunam. Auicenna lii ca. ſecacul. Secacul eſt ca. ii.ad hinniditatem quandã tendene.et in ißo eſt leuitas.⁊ virtus cius eit ſicutvirtus baucie vyringus:⁊ marime radix eius cruda comelia: curat gomoꝛraam. ¶ Serapiõ aucto. Diaſ.Jolia huiꝰplãte con ferunt inflamationi ſtomachi ⁊ apoſtematib⸗ oculi:t alijs apoſtematiba calidie. ¶Et quidã dicunt q; fios huius herbe cuius coloꝛ eſt purpureus:ſi biba: ur cum qaqua con feri iquinantie ⁊ epilentie que accidit infanti⸗ bus.quando ſit emplaſirũ cũ es humida con⸗ D — De Herbis fert apoſtematibus lumboꝛum calidie. ¶ Et dicunt ſiille qui habet apoſtemata in lumbis ſuis:acceperit floꝛem eius ſiccum cum manu eius ſiniſtra ⁊ poſuerit ſuper apoſtema ta:ſedat pulſationẽ eoꝛum. ¶ Et idem aucto. Dyaſ.Quãdo bibitur ſuc⸗ cus eius radicis qui eſt albi coloꝛis pꝛouocat vꝛinam ⁊ menſtrua.Diſſoluit toꝛtiones et in⸗ flationes ſtomachi ⁊ quãdo bibitur cũ vino confert dð oloꝛi epatis ⁊ moꝛſibo venenatis. et quãdo fit cum eis emplaſtrũ:reſoluit exterio⸗ ra apoſtemata.aut quãdo ſuſpendit᷑ ſuꝑ ipſa ſicut quidam putauerũt. ¶ Auicenna. Seculi habet virtutẽ baucie et excitat appetii coitus.⁊ loco eius poniĩ buʒi⸗ den liue buʒeyden.qð inuenies in capi.lxxiqj. ſuperius de. B. Capitulum. cccccxix. Dropiper.i.piper montanũ vel pipe raſtrum. Dyaſco.ca.ydropiper ſᷣm tranſlationem grecam naſcitur locis pumidis:cuius virga eſt nodoſa.in quibo no⸗ dis naſcuntur folia que nodos intra ſe ⁊ gra⸗ dus habent. huius ſo. mentaſtro ſimili a ſunt ſz maio: a ⁊ mollioꝛa et albidioꝛa guſtu acerri ma ſicut piper.ſed non talis odoꝛis. cuius ſe⸗ men in ipſius virgis minutũ exiſtit et ſpiſſum ſicut bomus. Pdperationes. ¶Semẽ eidcũ folijs catbaplaſmatibo adhi⸗ bitũ duricies ⁊ tumoꝛes ſpargit.⁊ liuoꝛes lim pidat ſiccũ ⁊ tritũ p pipere miſceri potelt. ¶ Radix eius inutilis eſt. herba cum ſemine cataplaſmate facto.et impoſito vpopias tol⸗ lit.et duros tumoꝛes ſpargit.ruboꝛem facit coꝛpoꝛi. Galie.viij.ſim.far.ca.ydropiper.ſᷣm trãſiatio nem grecã.ydropiper vocatũ quidem elt ſic a locis in quio naſcit᷑.⁊ ab eo quẽ habet guſtũ ad ſimilitudinem piperis.eſt autẽ ca.ſed non quantu piper.q nimo viridis hec herba cum frue tu ⁊ catbaplaſmata ypopias.⁊ ſcliratos hamoꝛes aperit ⁊ dyafoꝛat. Capitulum. cectelx. HMHlguirialis vel ſtellania latine.grece y dAſterion vel aſter acticus vel buboni⸗ mnm. Pli. ca. Aſterion. naſcitur intra petras et loca aſpera. Hec berba noctetanq; ſtella in celo lucet adeo vt eam videntes igno rantes putent ſe fant aſma videre a paſtoꝛibꝰ maxime videtur. ¶ Paulus capi. Aſter vela⸗ ſteron.aſt quedam herba radiata vt ſtella. ſo lis oblongis duobo aut tribꝰ in acumine ca/ pitella ſtelle modo radiata. ,⸗ —— „ *1 Dperationes. A HGHab. vi. ſim. far. ca. aſter actirus ſiue yngui⸗ nial.Alij buboniũ vocãt:qð nõ ſolũ ſuꝑplaſ⸗ matũ ſed etiã ꝓpinatũ credũ bubones ſanare. bʒ aũt qð dya ſoreticũ.bʒ eiiã nõ minus refri/ geratiuũ ⁊ reꝑcuſſiuũ:vt mixte ſit potẽtieſi cut roſa.nõ tamẽ ſic ſtiptiaat. B Et idem eodẽ lib.magis infra ca.buboniũ ſiue aſter acticꝰ:ſiue inguirialis noĩatus eſt:ex co ꝙ creditur ↄferre bubonib tã cathaplal⸗ matum q; aſſumptuum. Eſt autẽ mediocriter dyaſoꝛeticũ:co ꝙ; me⸗ Qiliocnter eſt ca.⁊ neq; vehementer neq; inten⸗ ſe deſiccat.maxime autẽ cũ adhuctenerum eſt et recens dictum eſt pꝛiu. Coapitulumm. ttccxrj. D6PPoquiſlidos.i.ſuccus eiꝰ qð oꝛit ad y pecẽ roſe camie vl barbe hircie.Pꝛo quo lege capᷣ.clxij.ſuꝑi: de E. Pprrationes ¶ Dyaſ. Str git em̃ vchem̃tiſtime.vñ vẽm p D ſuũ ⁊ ſanguĩs abũdanniã re mit ſine moꝛa. +Sũüt aut due ſpẽs. Una eſif aua. i.ſubru⸗ lIa ⁊ alia alba.q̃s greci ypoqͥſtidos vocãt: co Oin radicc berbe dicte naſcat᷑:vt a pparet ſilr in caplo E dera arb oꝛca.Cuiꝰſuccus eiꝑ:in i Trattatus tur? reponit valet ad eqde ad queliciũ et aq catia. Paulus.ri.⁊ eſt ⁊ ſic.in.iijgra. D — Capitulum. cccccxxij. Pogloſſos.i.lingua eqͥ ⁊ vocat᷑ alio VnNoie mirta agreſtis. Bperationes Draſ. Futer eſt mirte agreſt ſilis ſoligba bẽs minuta:⁊ comã ſpinoſam. q̃ ſolia in ſũmi tate ſũt ſicut lingua cũ ramulis mioꝛibocirca eadẽ ſo.hãc ꝑhibẽt multi collo:ligatã: doloꝛẽ capitis tollere. OMalaginãtib miſcetur. ¶ Pla. ypogloſſã dicũt alexandrinã.folia bz B oximirſino ſilia.ſʒmaioꝛa ⁊ albidioꝛa ⁊ molli⸗ oꝛa. Semẽ ĩ medio ſolioꝝ eſi ſanguineũ eſt:ct tanq; cicer.virgas duoba palmis.aut modicũ plus hʒ lõgas.radiceſq; ſiles mirſine:ſed ma⸗ ioꝛes odoꝛatas molles ac rubags. ¶ HNaſcitur autem in locis montuoſis.virtus E cius radicis im̃ exiſtit que cum vino vulci bi⸗ bita diuparturiẽtibus ſubuenit. Strangui⸗ rioſis ctiam medicinaliter pꝛoſicit.et ſangui⸗ nem per vꝛinam deponit. Pli. lib.xxvij.ypogloſſa babet folia ſilueſtr; D mirti.ſigura c aua ⁊ ſpinoſa.⁊ ceu linguasnn his fſolio paruo excunte d eſollſſe. Capitulum. crecexxiſſ. — 4 De herbis tus eideſt q̃ deſiccat ſʒ nõ hʒ frigiditatem neq; caliditatẽ:.⁊ abſtergit ⁊ aꝑit opilationẽ epatꝭ et renum. et pꝛopꝛie ſemen et radix. Operationes ¶ Sera.ʒparagꝰ curat doloꝛẽ dentiũ.qꝛſic⸗ cat ſine calefactione et infrigidatione. ¶ Etidẽ auct.Dyaſ.Qñ elixat᷑ vna ebulatõe et comedit᷑.mollit ventrẽ ⁊ ꝓpuocat vꝛinñnj. ¶ Et A coquit᷑ radix eiꝰ⁊ bibũ decoctio ipſiꝰ Aert ſtr ãguirie ⁊ yctericie ⁊ ſciatite. ¶ Et qñ coquit᷑ in vino cõfert decoctio eius moꝛſui rutele.¶ Et qñ ex decoctõe eius fit col lutio oꝛis confert doloꝛi dentiũ.⁊ ſemen eius quando bibit᷑facit operationes radicis. Et dicitur ꝙ elixatura eius occidit canes.⁊ dicunt aliqui ꝙ quando coꝛnua arietum ſeꝑe liuntur in terra naſcuntur inde ſparagi. ¶¶ Et idem aucto.Aben mel.pꝛopꝛietas eſt re mouere doloꝛẽ lumboꝝ quifit a flegnate ⁊ vẽ toſitate:⁊ doloꝛẽ colice.quia mollit ventrem. et ſi homo vtitur eo multũ facit nauſeam. ¶ Galienus.ij.de cibis ca.de ʒparago ait: qꝙ; ſunt diuretici modicum habentes nutrimenti et non bene digeruntdruur.. ¶ Et idẽ.vi.ſim.fſara. paragus eſt abſterſiue garagus ſiue aſparagꝰ latine ⁊ grece! Ara alion vel halion. S erap.li.ag⸗ gre. ca.nalion auc. Gal.i.ꝓpara gꝰ.xirꝰ virtutis mõ tñ calefaci manieſte. nech inini⸗ gidat.Et ideo tam renũ q; epatis de opilati⸗ uus eſt:⁊ mag radices ⁊ ſemia q; herba.qm̃ etiã ſonat doloꝛẽ dentiũ.qm fine calefactione deſiccat. quoꝛum egent maxime dentes. Capitulum. rccccxxiiij. la qᷓ c napello creſcit. et eius vicinitas plantã napelli debilitat. OPperationes. Eſt autem tyriaca venenoꝛum omniũ vipe⸗ ri et napelli ⁊ alioꝛum. ¶ Raſi.zirumbet:id eſt ʒeduaria.ca.eſt et ſic. ventoſitatem diſſoluit. ¶ Kõſtantinoin lib. graduũ. ʒeduar ca. caſt ĩ ij. ſic in pmo valet ̊ venena:⁊ marſus reptiliũ. ſtomachũ curat ⁊ ↄfoꝛtat:appetitum excitat. Putoꝛẽ oꝛis amputa:ſi poſt alia accipiat᷑. ¶ Plateariꝰ. ʒeduar ca.eſt in.iij.gra.ſic.in.ij. Uinum decoctiõis eius contra frigidam tuſj ſim valet.et contra doloꝛem ſtomachi ⁊ inte⸗ ſtinoꝛum ex frigiditate ⁊ ventoſitate. ¶ S alſamentum ex eo factum et roꝛe mari⸗ no et pane aſſo ⁊ aceto appetitũ excicat.Sup poſitoꝛium ex eo et trifera matricem calel aci et mundiſicat. α duar. Auſcenna zeduar melioꝛ eſt il⸗ „ 8 8 S „ 2 * 4 2 . ⸗ 5 Candecta ca. dccxij zedoaria latine. Hꝛei ſapoꝛe ean eſt delectabilitae.: ſilitudo ſapo⸗ ceʒerumbet. Radix eſt cuiuſdã berbe in trani . marinis partibo iueta ca eſt ᷣtutis ⁊ viſcide. cho aptũ.cuis doloꝛẽ antiquũ ieiune ſumptũ maſticatiõe tollit.¶ Paulus ca.de ʒcdoana. ca.eſt in.iij.gra.ſic.in.ij.radix eiꝰ cuiuſdã her be q̃ ꝑ.x.annos ſerua?. Uinũ decoctiõis eius ↄtra tuſſim fri.facit.⁊ ↄtra doloꝛẽ ſtomachi ? intellinoꝝ ex vẽtoſitate vłfri.ſuppoſitoꝛiũ fa⸗ ctũ ex eo facit:vt ſupᷣ dictũ eſt.i¶¶ Sera.li.ag. ca.zerumbet.i.ʒeduaria.⁊ ſũt radices rotunde ſiles in ſapoꝛe ⁊ coloꝛe ʒinʒiberi ⁊ affertur de ſeni. ¶ Aben mel. Eſt. ca. ⁊ ſic.in.ij.ꝗ.⁊ impin guat impinguatiõe ↄuenienti.i¶ Et dixit Be⸗ digoꝛas.Confert moꝛſui venenoſoꝛum. ¶Auicẽ.de viribo coꝛdis dicit ꝙ eſt ca. et ſic. in.iij.gra.⁊ habet confoꝛtare co.. Capitulum. ccccexxv. Inʒiber latine. A ra.zinʒiber ðꝛ ten⸗ 3 glibel. Sera. l. aggre. ca ten gibel. au cto. Dyalſ.Eſt arbuſtũ quod reꝑit̃ in terris arabũ. hoĩes illiꝰ terre vtunt᷑ foljs eiꝰ in multis reboiſicut viimur ruta in cibis ⁊ po tibus ⁊ decoctiõibus et alis.⁊ radices eiꝰſũt parue:ſicut radices ciperi.q̃rum coloꝛ verſus albedinẽ declinac. et ſunt ſicut mutilate. et in rispiperis.et habẽt bonũ odoꝛẽ.⁊ opoꝛtet q; eligant᷑ ille que non ſunt ꝑfoꝛate.Et quidam ſunt qui cõdiũt ʒinʒiber cu melle ⁊ quidã cum rob.Et quidã cſᷣ aqua ⁊ ſale.⁊ hoc ne putre⸗ ſcat.⁊ ſic ponũt in terreis vaſculis vt depoꝛte⸗ tur ad partes romanox.? eſt cõueniens in ci⸗ bis:⁊ comedit᷑ in piſcibꝰ ⁊ ſale. Balie. vi.ſim. far. ca. de zinzibere ſm tranſ⸗ lationem grecã.Radix huius plante deſertur ad nos ab india.et eſt illud in quo eſt iuu amẽ tum. Et virtus eius eſt calefa ctiua caliditate foꝛti cũ humiditate pꝛopter hoc accidit ei q; coꝛoditur et putreſit cito.quoniam in ceo eſt humiditas ſuperflua. Byprerationes. ¶ Paulus cap̃.de ʒinʒibere. ʒinʒiber eſt ca. in ſij.gradu.hu.in pꝛimo. Uinũ decoctiõis eius et ſicuũ ſicca⁊ paſſularũ valet ad frigidã tuſ⸗ ſinm 1 ſpiritu aliũ frigiditatẽ. Si etiam puluis cius in ficubus ponaĩ ſic comedatux. ¶ Puluis eiꝰ ĩ clbis ↄfectꝰ ⁊ e hibitꝰ ſincopi ſantibo ↄfert.ꝑ biẽniũ ſeruat᷑.Et ẽ domeſticũ ⁊ ſilueſtre Domeſticũ ẽ qð karopos coloꝛe:ſa poꝛe vehemẽti acuto ſolide ſube.domeſticũ Fo ſub albidũ acutũ hʒ ſapoꝛẽ:ſed nõ adeo ve hemẽtẽ:nec ſubſtãtiã adeo folidã.Vñ cũ fran gunð ꝑtes ſibi cvherẽt àbuſdã ramuſcul. In ſilueſiri vᷣo raro vel nunq ſic inueni. ¶ Auiccñ. zinʒiber ſimile eſt piperi in naturis ſuis:ſed nõ eſt in eo illius ſubtilitas.et accidit ci vt coꝛroda: ꝓpter humiditatẽ ſuã ſupꝑſiuam Pppter hoc etiã ⁊ ꝓpter ſpiſſitudinẽ ſuã calefa⸗ (tio eius durabilioꝛ eſt calefactione piperis. ſt aũt ca. in fine tertij. ⁊ ſic.in.ĩi. ¶ Iſaac. ʒinʒiber ca.eſt in.iij..hũiditatẽ ha⸗ bet:lʒ ſenſui nõ appꝑet.hec teſtificat᷑ q putreci ni apparatꝰ eſt. ¶til ẽſrigidos ſtomachos ha betibo. ventrẽ ſoluit. bũiditatẽ deſiccat.dige⸗ ſſtiuã virtinẽ adiuuat.ventrẽ bumectat. ¶ Et Raſi.ʒinʒiber ca.eſt ⁊ hu. Cibũ digerit: ventrẽ mouet. fert:⁊ oculis ex humiditate obſcuris: Stomacho ⁊ epati ſtigidis cõ ¶ Conſtantinꝰ. ʒinʒiber ventrẽ hbumidũ facit ij. z. de eo.⁊.ij.ʒ.ʒuccare cũ calida aqua acce⸗ pta viſcoſos humoꝛes purgant. ¶ onditum libidinẽ augmentat. ſtomachü calefacit. Cibum digerit. Suꝑfiuam humi⸗ ditatẽ ſtomachi de fructibus deſiccat. ꝓ quo piper albũ ⁊ longum poni debhber. — 4 MWacer. zinziber at q; piper eqia nã medici 2 ne. Dicũt hac cauſa taceo de virib huius. Capitulum. trtctxxv.. „ Capitulum. cccccxxuij. Irumb ſiue ʒirũdet arabice. Gꝛece cir⸗ auquinere vel cauch. S era. l. ag. cab. iirumb. zirumb elſt ex ſpeciebo ocoꝛiferꝭj. et ꝓpter h̊ admiſcet᷑ in ↄfecnoniboaromaticis. Etidẽ auc.Gal.Eſt ca.⁊ ſic/ ꝓpe tertiũ gradũ. 4 et eſt in vᷣtute ſua ſile caſſie lignee ⁊ cubebe. Et idem aucto. Conſodonij.Si nõ habes cxna⸗ momũ pone ꝓʒirumb.Et idem aucto. Jlaac chen ara.zirumb eſt arboꝛ magna q̃ naſcitur in monte lubue.i.in oꝛiente.nullũ faciẽs ſrus ctũ:hñs folia lõga.qꝝ coloꝛ eſt inter frigicitꝰs tem et citrimtatẽ iimilia folqsſalicis. „ Pperationes ¶Jlſaac.Reſoluit ⁊ ſtrigit værẽ.¶ Etidẽ an cto. Meſarugic. Uirtꝰ aꝰ eſt ſicut virtꝰ nucis B muſcatre.verũtamẽ eit ſibtilioꝛ ea.i¶ Et qſit ¶ ſternutatoꝛiũ cũ eo ⁊ oleoviolacco ↄuenit do loꝛi capitis frigido ⁊ hũido.i¶ Et ↄuenit ſto- D macho et epatt ꝓpter uã aromaticicatẽ. Irnabũ.Panð.ca.deccxvij.ʒirnabũ ——— ” 3 elit arboꝛ maã nõ fructiſicãs inmonte libano de ſeni.cuiꝰvirgulta ſunt ꝑua rotũde ſigure.hñs paruã groſiitiẽ calami: oi D q̊ ſenbit᷑.nigra ad citrinitatẽ declinãtia q non hãt muiru ſapoꝛẽmmeq; odoꝛẽ.⁊ modicũ quod hũt de odoꝛe eſt odoꝛ citri.Eſt ⁊ eius virtus nucis mulcate.⁊ eit ſubiilioꝛ psrumper.: Capitulum.cccccxxviijj. „J nirmon. Dyaſ.m tranfla:ionẽ gre⸗ . W Dm. naſ ilin nte anamon virgae bz les apio ⁊ ramos plimos.et ſol.ſimiꝰ lia ci laca ſuper terram ſpanſa.ſoꝛtioꝛa ⁊ pin⸗ Tracttatus iioꝛa ⁊ odoꝛata cũ viſcitudie coloꝛ eſt melli/ nus. ⁊ ſũt ci capitella aneto ſilia.⁊ ſemẽ obꝛo⸗ tundũ ſilecauliculo nigrũ viſcidum ⁊ myrtbe pabẽes odoꝛẽ. Radirx eiꝰ viſcida eſt⁊ odoꝛata mollis ſuccũ plurimũ hñs ⁊ fſauees moꝛdẽs Coꝛiũ eſt illi a ſoꝛis nigrũ: ⁊ intus viride aut ſub albidũ. naſcit᷑ in locis aſpenis ⁊ humectis. virtus eſt radici eiꝰ ⁊ ſemini ⁊ berbeca. Pperationes Dxal. Eiꝰ ſolia in ſale cõponunt᷑.ventrem ſtringut. ¶ Radix eiꝰvenenis occurrit tuſſien tiba⁊ oꝛtonoicis vꝛinã puocat.¶ Folia eiꝰ ca ODper ationes ¶ Jſaac. Ouʒa cercbꝛũ humectat et ventrẽ: pectoꝛis ⁊ pulmonis ledit aſperitatẽ.Eſt autẽ nutrimẽti multi ⁊ groſi. Que aſſueta generat ſtomachi grauitatẽ:ac ſplenis ⁊ epatis opila⸗ tionẽ. Unde qui eã mãducãt poſt eius come⸗ ſtionẽ ʒin ʒiber conditũ vel o imel accipiant:ſi tamen frigide nature ſunt. ¶ Auicenna. Muza nota eſt. nutrit velociter acleniſficatiua eſt.¶ Oultitudo eius generat opilationes.⁊ addit in colera ac fiegmate ſᷣm complexiones.i¶ Coſert aduſtioni ignis gut dDB thaplaſmatibo adhibita tumoꝛes ⁊ duricies ſpargũt.¶ Radix eiꝰ ſił facere põt.ſemẽ eius vꝛinã puocat.i¶ Netrenicis ⁊ ſpleneticis ⁊ do loꝛi veſice maximũ pᷣſidiũ eſt.menſtruis impe⸗ . turis ac pecioꝛis.¶ Stomatho quidem con ueniens:ſed multitudo cius valde grauis eit. Augmentum in ſpermate facit:et vꝛina pꝛo⸗ uocat. M perat. ¶ Secundinas expellit. . „ 5 . . . = . . .Z ð . 4 . . . „ 6 Capitulum. cccccxxix. Capitulum. krecexxx. Lla ſiue muʒa grece.Ex ſinonomis. “ 3 MDuza eſt fructus paradiſi: vr vicüũt Accarum. Actoꝛ. zuccara ⁊ candi(vt . uidam.in quo comedẽdo peccauitt ʒ fertur)vltra mare vcl in Hiſpa nia oꝛ 4 adam. Sed alij verius dicũt ꝙ peccauit in ſi tũ habẽt e cannis queʒuccarine coꝛ . cu. Fertur autem muza creſcere in babylonia gnoĩant᷑. Oꝛit᷑ em ʒuccara intra cannã ſicut 4 alio quoq; noĩe muʒa eſt opiata. Jſaac. u medulla intra ſambucũ vcl arundinẽ. ¶ Se⸗ auaiai eſt calida in medio pꝛimi gradus. et humi ra.li.ag. ca. zuccay: auct. Halie. ma ei? virt⸗ D Aain ſinc ipſius. Att que ſiccat. Scda que abſtergit et reſoluit. 4 Molliunt ventrẽ. ⁊ ſunt groſſi Et ditit Halienus de ingenio ſanitatio q in greditur in medicinis que operiunt opilatio⸗ nes:⁊ abſtergunt et mũdiſicant vias:⁊ eſt lon ginquuma nocumẽto ſtomachi.⁊ ab eo ꝙ fa cit ſinim ſicut mel.et cfficitituꝑ expꝛeſſionẽ can narum.et ſuccus carum coagulatus vocatur ʒuccarum. Et idem auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis. Eſti ſimiliter ʒuccarum ſpecies que eſt ex ſpe⸗ ciebus mellie.et vocatur mel cãne.et eſt illud ʒuccarum qð eſt ita pingue qð nõ induratur: ſecd remonet liquidũ ad modum mellis. et cũ plus moꝛatur dureſcit.cuius ſubſtantis coa⸗ gulaturſuꝑ cannas in India ⁊ Arabia.⁊ cũ plus moꝛatur dureſcit.cuius ſubſtantia indu rata ſunilatur ſubſtãtie ſalis.et frangitur ſub dentibo ſicut ſal.et vocatur ſal indum. Operationes Serapion.ʒuccarum indum quando reſol uitur et bibitur:ſoluit ventrem.eteſi bonũ ſio macho. õſfert doloꝛiveſiceet renũ.et abſter⸗ git obſcuritatem viſus. ¶ Idẽ auctoꝛitate Aben Meſua y. Eſt cali⸗ dum in pꝛincipio ſecundi gradus.et humidũ in medio pꝛimi.et tale ʒzuccarum ſic coagula⸗ tum ſuper cannam eſt quod affertur ab egen ſim fruſta ſimilia fruſta ſalis. ¶Et eſt etiã ʒuccarũ tab arʒet:id eſt de regiõe illa qua fit zuccaꝝ albũ purũ ⁊ bene coctũ: qð nõ molliſicat᷑ſicut ſal armeni. ¶ Eſt ſimiliter ʒuccarũ aluʒar ſ̃m Aniccñ. li⸗ bꝛo.ij.capitulo de ʒuccaro.ʒuccarum aluʒar ?— eſt ros cadens ſuꝑ abuſam.et ſunt ſicut fruſta ſalis.et in ipſo eſi ponticitas et amanitudo cũ abſterſione et raſolutione.acuit viſum ⁊ ↄfert renibo et veſice. Et eſt aliud ʒuccanim amarum qð colligit inplanta bauſetͤęẽ“ ¶ Paulus ca.de ʒuccaro.ʒuccaꝝ eſt calidũ et humidũ in pmo gdu.virtutẽ habet nutriendi et infrigidãdi ⁊ relaxãdi.cõtra doloꝛẽ oculoꝝ diſtemperet᷑ zuccaꝝ cũ lactemulierie:ꝛ diliilla tur in oculo.pꝛobatum eſt. ¶ Auicẽna li.ij ca.de ʒuccaro.ʒuccarũ eſt ve⸗ bemẽtioꝛis lenincatiõis:et ſedat inflationẽ.æ&᷑t cũ oleo amigdalino cõuenit colicce. Ser ap. Penidie ſũt ca.⁊ hu.in pꝛimo gra. 2 oꝛes zuccaro. ¶ Dyaſcoꝛides. Ex ʒuccaro cõficiuntur peni die.quarum virtus frigida eſt et humida.Ar teriarum aſperitatem comelte leniunt. Oꝛis et gutturis am aritudinem et fellis temperãt. S icce tuſſientes humectant. ¶ Lonſtantinus in pantegni.ʒuccarũ tempe⸗ ratum:ſed tamen aliqualiter caliqum. Huius actis melli vicinatur. Cum farina coctum in⸗ digeſtiuum eſt. Cum oleo amigdalino nutri⸗ tiuum. Sed epanisconſtipationem facit ⁊ in renibus ſapides. ¶ Ex libꝛo de naturis rex. ʒuccara ca ⁊ bumi. Sunt aũt canne in parntibo Hiſpanic.q cum mature fuerint radicibus cuelluntur. earum⸗ q; ſummitatcs ad menſurã duarum palman abſcile ad ſpeciem gerministerre inſiguntur. Reliquũ vᷣo cannaꝝper ſruſta ſciſſum terunt et liquoꝛem in vaſis recipiunt ac bulliunt: cũ totus in ſpumã tranſire videtur. exbauritur ⁊? in vaſis reponitur.palcaq; cooperitur et ſuꝑ aſpergitur. Citrinum autem remanet:: mub to calidius eii.etob bocin acutis poni nõ de bet. Album vᷣ frigiaius eit et laudabilius. et contra doloꝛem pectoꝛis valet. Hec de hebis ⁊ arboꝛibo⁊ que ex his ad vſum medicine cocurrũt ſufficiant: . 7 * . . . „ . . . . . . . 4 „. . R . . . . * * . . . . . . 74 K42 . . . . „ » . . . . . *. . . . * . „ . . . . . * . . . 2= 4 . . 4 „ . . . 2 . . 4 . » . 8* * 7 1 . . . * =è . 4 . . 4 „. 8 „ —= . „ . . . .— 4 . . . . . H 1 . . . 7 — . „* ⁶ 4 „* * . 2 4 „* D 4 „*₰ 4 * . „ . 4 . — — R S 2 — — £☛ WWW T 1 5 mus de libus Pu am , equuntur al . * 11 . . , A . — . G .d. 7* * E . S 771 . 9 — . 4. . . . 5 1* * C * 8 2 . . ð . SoaT PD 6 . 8 — PPN„ 7 2. .* 4 . . . ₰ 2* . — 7 — = gSays 8 2 H& 2 „ ð S 42 5 „, EH . 2 * * 8 . 5 4 2 14 — . * . „. 3 . . . 2 L. 2 42* . —2424 . R— 71 —. — 1—— . . — . 7 . . * P r . — „. * 2* 2. — : 24. . „— . . — . . lap ibus i — Homo natus de muliere bꝛeui viuens tempore. Os co:onale.x . Os petroſum:1. Oſſa paris. Oſſa naſi.- .. * Os laude. 1. — . VV.s parietale. ·= WE Os paxillare... So ſfurcule I. Os ſpatule . END Os adiutoꝛij. .. == Sondiles. e Ds adlutonij Oſſa thoꝛacl. Los epiglotale.i De coꝛdis. . SDs raſcete. 8. Gs pectinis: A olſa digiton. lj. W BDso foclle l. BOſſa raſceti. d. bde vas beindælee᷑⸗· mHs ſcie 1. —–R Bs core i. /I dꝛã ſint v bein des ſ ſin in der zal d. xxx. Ne. = Rotula genn.r. — Binoꝛ canna:i 4 „»„ E — —— . AWEEA . Rr 2 —5 6 N +4 Maio: cãna SBSBs cahab. 45 BNinoꝛ canna. l. Ds calcane. i. IA BDo nauiculare:· — R BDs calcanel. G Y ſcS ẽe ℳ Oſſa pectinis. A = ſpatula geu. i. Os nauiculare.i. OQſſa raſcete ſſa digitoꝛꝝ. i4· ðèèM rTa& Wieier De Fn Prologus in tractatum De animalibus Ouoni in pꝛioꝛibus diuino nobis aſſiſtente auxilio.pꝛimuʒz pꝛeſentis operis tractatum de herbis videlicet:et qualiter ad medicinam ad miniculantur bꝛeuiter epediuimꝰ.Reſtat nüc eiuſdem interueniente auxilio vt ad ſecundum tractatũ:qui de animalibus erit aciem noſtre mentꝭ vertamus.iin quo quidẽ( dum ſumma Dceibonitas yt ſperamus hand deerit) natu⸗ ras cõplexioneſ ꝙ:et ſi quid medicine ſubſerui unt animalium:vitã in terris agentiũ explicare curabimus. Quia autem inter omnia anima⸗ lia digniſſimu:nobiliſſimum:ꝑſectiſlſimuʒ: nec non a deo dilectiſlimum eſt homo. Pruno lo co de hominis natura:cius complevione atq; virtute dicamus. — Capitulum. f. DODmo. Ilidoꝛus.Joꝛmauit eqgoſſi DDecut ſcptu eſt) oñs hominem in agro damaſceno de limo terre qntum ad — itaq; potens nõ moꝛi ſi non peccaret. quia de ligno vite ſuſtentaret᷑.et potens moꝛiſi pecca⸗ ret:quia ligno vite pꝛiuaret᷑:ſicut et factum eſt Iſidoꝛus in libꝛo etymologiarum.xi.Coꝛpus dictum eſt eo ꝙ coꝛruptũ perit.ſolubile enim atq; moꝛtale eſt:et aliquanco ſoluencum. a ro autẽ a creando eſt appellata.Caro autẽ ex quattuoꝛ elementis cõpacta eſt. Haʒ terra in carne eſt. Zer in anheluu. Humoꝛ in ſangui⸗ ne. Ignis in caloꝛe v it ali. Habẽt in nobis ele⸗ menta ſuã queq; partẽ.cui quid debetur com page reſoluta. Uitruhius in libꝛo tertio de ar⸗ chitectura.Coꝛpus hominis ita natura com poſuit:vt os capitꝭ a mento ad ſummam fron tem et radices mas capilli eſtet decime partꝭ Item manus palma ab articulo ad exctremuʒ medium digitum tantundem. Ipſius aut oꝛis gAltitudinis tertia pars eſt ab ꝓmo mento ad mas naris. Haſum ab vmis naribus ad finz- medium ſupercilioꝛu rantunde:ab eoꝛum autẽ fſine ad ymas radices capilloꝛu fros efficitur Reliqua quoq; membꝛa ſuas habẽt comenſu rationes et ꝓpoꝛtiones quibo etiam antiqui pi ctoꝛes ⁊ ſtatuarij nobiles vſi magnas laudels ſunt aſſecuti.Coꝛpoꝛis autẽ centruũ naturali⸗ ter eſt vmbilcus.Haʒ ſihomo collocatus ſu „ . „ giti tangent. Item quadrata deſignatio in co vo:pus Unde et adam interpꝛetatur WWterra mubea ſiue terrenus. Erat coꝛ/ pus illud immoꝛtale non de conditione natu⸗ re ſed de beneficio gratie. Ham eius immoꝛta litas erat ſuſtentanda ꝑ eſum ligni vite.Erat imalibus exit ſupinus manibus et pedibe panſis circini⸗ q;ʒ centrũ in eius vmbilieo collocatã circũagẽ do rotũdationẽ vtrarũqʒ manuiũ et pedum di inuenitur. HNam ſi a pedibus ymis ad ſummũ caput menſuraueris:inuenitur eadem latitu⸗ co vti et altitudo:Ex vſagogis hypocratis. Coꝛpus quidẽ homis in tres partes genera⸗ les diuidit᷑.ſcilicet caput:pectus et pedes.In particulas autẽ multas. Specialiter autẽ cõ⸗ ſtat de venis et arterijs et neruiect oſſibus car tilagimbus adipibus ⁊ ceteris ſpiritibus. ¶ Hotandũ q omnia coꝛꝑis oſſa ſunt.ccxli. Septẽ capitis.iiij.paria.xiiq.maxillaria den⸗ tiũ eius.xvxi.vnum pali.duo menti dentiũ ſuo⸗ rum ꝛvi. Spondiles.xxiiij.Coxarum.iij.Ani iij. Coſte.xxiij. Tenentudinum octo. Spa⸗ tularum duo. Inſenioꝛũ duo.Pectinis in ma nibus. viij. digitoꝝ. xxx. Ancharũ duo Calca neorũ duo. Hauiculaꝝ duo. Raſcepedum. x. digitoꝝ xxx. Ex vſagog hypocriti.¶ Sut au tem in humano coꝛꝑe oſſa.ccxxiiij. In capite. vi. In facie vij. Dentes plerunqʒ.xxxij: Spõ dilia.i.oſſa ſpine:⁊xiiij. Juguli.ij. Uertebꝛaruʒ n. Fmoꝛum.ij. Pale.ij. Pectoꝛis.i.Laterum. xxiiij. Cubitoꝛũ et radioꝛum. ũij. Carpon. vij. Metacapon. viij. Digitoꝛũ manuũ.xxx.Cox gruũ.ij. YFc moꝛũ.ij. Uertebꝛarũ.ij. Geniculoꝛuʒ. ij. ruriũ rgdi.iij. Plant ax. xy. Kalcanei ij⸗ Aſtranguli.ij.Digitoꝛũ pedũ:xxx.⁊c. ¶Konſt antinus. Mem bꝛa diuidunt᷑ pꝛout ſingula fecit naturaꝓpꝛijs actionibus ↄueniẽ tia. Actiones em̃ ſunt tres.ſcʒ Anialis. Spi⸗ ritualis. Naturalis.quibo ſimilia ſunt inſtru⸗ menta coꝛꝑis Unde membꝛa virtutem anima lem ſequentia vocantur animata. Spiritua⸗ lem ſpiritualia. Haturalem naturalia. Ania⸗ mata membꝛa fecit deus in omnibus animali bus ꝓpter ſenſus et volũtanos motus.In ho mine vero et ꝓpter hoc er ꝓpter intellectum ⁊ ra nionẽ ea ſecit:vt cerebʒꝝ:oculos:mares:articu⸗ los:linguam:neruos atq; lacertos. ¶ Mem bꝛa ſpiritualia ſacta ſunt pꝛopter ſpi racula fliatus et caloꝛis naturalis comeruan⸗ tias:vt ſunt pectus et eius panniculi:coꝛ ⁊ pul mo cum cannalibꝰ ſuis. ſauces et dyatragma et arterie.¶ Men bꝛa naturalia bipartita ſut quedam cnim ſunt nutritiua: quedam genera tiua. Nutniiua ſunt que mittunt cibum in ſub ſtantiam membꝛoꝛum totius coꝛꝑis. O mnia cnim humana ct beſiialia coꝛꝑa cõſumuntur ab aere et naturali caloꝛe. Jgeo.neccſieeſt vt ad conſeruantiã et integriiatẽ conſumptio ci⸗ pus reparctur. Itaq; nutritiua ſunt os: d-tes ſiomachus:inteltina: epar:lplen:tel:renes. vee;⸗ i Trattatus ſica vene. Generatiua vero facta ſunt vt ſpe⸗ ciſicarentur generalia et indiuiduarentur ſpe⸗ cificata.Nã quoniã oĩa indiuidua naturalit ↄſumunt᷑:neceſſe eſt vt per genit alia reparent᷑ queſunt matrix vl vulua. Uirga tcſticuli⁊ va ſa ſpermatis. Hoꝛum autem tnium generũ ſcʒ aĩatoꝛũ ſpiritualiũ et naturaliũ membꝛoꝝ ſin gula hñt vnũ pꝛincipale membꝛũ:cuius cauſa facta ſunt alia. Mẽcbꝛa vᷣo? ſilia( ſicut dictũ eſt ſupꝛa) ſunt partes toti: totũq; parti aſſimi lantia Sũt aũt ſeptẽ. Primũ ſczoſla. Sce m cartilago:coꝛ:nerui:ligamen. CTerium vene. Quartũ arterie. Quintũ caro:glandes:pin⸗ guedo.Sextũ cutes et pellicule. Septimum pili et vngule. Oſſa itaq; ſunt purioꝛ et ſiccioꝛ coꝛꝑis pars. Ex li.de na. rcrũͥ. Sicut in parie⸗ te luteo pali ipᷣam parietẽ tenẽt ne penitus ob⸗ ruatur:ſic oſſa carnẽ fragilẽ ſtipãt ne ſua mol licie coꝛpus in vnũ impꝛobe conuoluat᷑.Etiaʒ multa hic eſſent dicenda de vno quoq; mem⸗ bꝛo:que cauſa bꝛeuitatis dimitto. Pbperationes Auicenna in ſcco canone. Saliua homĩs iciuni ſcoꝛpiõcs interficit.Eũ eadẽ ⁊ campho ra fricat᷑ impetigo. Eadeʒ quo q; cum diſtilla⸗ U n tur in aurẽ vermibo leſam cos interficit et ſta⸗ tim educit.¶ Soꝛdicies auns hoĩs confert cmigranee et pannaricio.Et linitur ſuꝑ fiſſu, ras labij.i¶ Capilli quo q; et dẽtes et oſſa ho minis cõbuſta.et alia plura de homi medici⸗ nalia ſunt. ¶ Item vrina hoĩs abſtergit ſca⸗ viẽ vlceroſam et pꝛuritũ. phibet q; ſerpiginẽ ⁊ impetiginẽ. Eadem in vaſe eneo cum melle co cta abſtergit albuginẽ ocun:et cõfert palpita tioni. Confert etiã vctericie: et ꝓpꝛie cum aqua mellis et aqua cicens. Fex ciuſdem vnineſanat periſipilã fm qð dicitur.¶ Et vrina infantis abltergit moꝛꝑ beã et pannũ.Eadẽ quoq; bi⸗ ita cõtert difficultati anhelitus ⁊ dilationi. Item vrina hoĩs pᷣ ceteris vrinis eſt magꝭ ab ſterſiua.ponitur enim cum cinere vitis ſuꝑ lo cum fluxus ſanguinis et ſiſtit. ¶ Conſert etiã moꝛſui vipere bibita:omniq; moꝛſui ⁊ punctu re valet.et que ex ea antiqua eſt. confert vene⸗ nis oibus et lepoꝛi marino.¶ Alia quoq; plu ra medicinalia operatur. Sperma hominis Apꝛie cõpetit empetigini: et ſedat doloꝛem po⸗ dDagre. Dicit etiã q abſtergit moꝛpheam ¶ Sterc?hoĩs calidũ ſedat heriſipilã vt dicit᷑ et ſoꝛſitan ſoꝛdiciei confert. Idem ſiccũ cũ mel le aut vino bibitũ in febꝛib periodicis. pꝛohi bet em̃ earũ periodos. Confert etiã yctericie. Dyaſco. IJimus humanus vulnerib impoſi tus tumoꝛem non admittit. Succus aut cuʒ melle ſquinanticos curat. Itẽ fimus huanus par acoleſim facit aghibitꝰ.Gratũ vultũ et ni⸗ ueum facit. ¶ Serapion libꝛo aggre. ca. zcbel auctoꝛitate Galł.inquit.Omne ſtercus eſt ca lidum et reſolutiuũ attractatiuũ:ſed f̃ᷣm pius ? minus.⁊ maxime ſiercus anĩalis comedentis oſſa.et ſignũ eſt ꝙ curat ſquinantias et apo⸗ ſtemata gutturꝭ:et miſcet᷑ cũ melle ad diſſinte rniã et ad vlcera antiqua.Et miſcet᷑ cũ lacte in quo ſunt extincti lapides aut ferrum candes. et datur in potu:aut ſit criſtere cũ eo:et miſcet᷑ cum medicinis reſolutiuis poſtumee con⸗ fert iuuamento magno.¶ Stercus infantiũ comedentiũ panẽ et carnes gallinarum: curat ſquinantis. Kouenit et eiiuuamento mirabili quando miſcetur cuzʒ melle et linitur cũ eo gut tur et palatum:aut datur in potum . K N — Capitulum.) BGnus. Iſidoꝛus. Agnus a grecovo⸗ cabulo ðꝛ q̃ſi pius.nam inter oĩa terre animantia maxime inuenit᷑ innocens et manſuetus.nullum em̃ ledit dente:nec coꝛ⸗ nu nec vngue.et quicquid in co reperi᷑ totum vtile eſt: quia caro ad cibum: pellis ad variuʒ vſum:pilus ad indumentũ.fimus ad terre im⸗ pinguationem.vngula ct coꝛnu ad medicatio nem ⁊c. ¶ Item Iſidoꝛus libꝛo xij. Latini ag num ab agnoſcendo putãt dictũ:co ꝙ pꝛe ce⸗ teris animalib matrẽ ſuã noſcat adeo ꝙ ſiin magno grege errauerit ſtatim balatu vocem noſcat parẽtis.¶ Scvᷣm Areſtotclem ⁊ Aui cennam. A gni quidam naſcuntur in tempoꝛe vernali.quidã in tꝑe autumnali.Uernales ſũůt ——— — . „. — – De Fnimalibus ⸗ — coꝛpoꝛe maioꝛes robuſtioꝛes viribo et pingui⸗ oꝛes qᷓ; ſunt autũnales vel hyemales. Pli.lib. viij. In aliquib tamẽ regionibo multi hyber⸗ nos agnos pꝛeferũt vernis.quoniã magis in⸗ terſit ante ſolſticiũ q; ante bꝛumaʒ firmos eſſe ſolũq; hoc aĩmal vtiliter bꝛuma naſci. Jdem libꝛo xviij. Poꝛro decreſcenti luna caſtrandi ſunt agni vel arietes ſicut iuuenci et edi ac ver res. Ambꝛoſius.Agnus ſimpliciſſimus cum a matre quãdoq; aberrat frequenter eam ba⸗ latu abſentem excitat:multiſq; licet verſetur in milibus ouium. recognoſcit vocem parentis et feſtinat ad eam. Nam q;uis cibi ⁊ potus de ſiderio teneatur.tranſcurrit tamen aliena vbe ra licet humoꝛe lactis grauida exundent: ſoli⸗ uſq; materni lactis fontes requirit.¶ Areſto tiles. Rgnus ſi renes eius ſepo circumquaq; cooperiautur moꝛietur.¶ Palladius lib.xv. Agnoꝛũ pꝛima generatio eſt in menſe nouem bꝛi.ſed agnus natus maternis vberib⸗ ſtatim admouendus eſt manu:pꝛius tamen exiguum lactis in quo ſpiſſioꝛ eſt natura mulgendum: quod paſtoꝛes colluſtram vocant.hoc enim agnis(niſi auferatur) nocebit.ac per biduum natus cum matre claudatur.et tunc ſeptis ob ſcuris calidiſq; ſeruetur. Item ſecluſo paruu⸗ loꝛum grege matres in paſcua mittant. Suf ficit autem pꝛiuſq; in mane pꝛocedant.et cum ſature reuertuntur ad veſperam agnis vbera haurienda ꝑmittere. Qui donec firmentur:in tra ſtabulum furfuribus vel modica herba vel (ſi eſt copia) fanina oꝛdei paſcantur ingeſtum donec conſeptis pabulum ꝑ etatis robur ma tribus habere poſſint cõmune.i¶ Actoꝛ Ag⸗ nus eſt animal omnium ſunpliciſſimuʒ ⁊ man⸗ ſuetiſſimum.quia nec vlla fraude vel alſtutia callet: nec vlli dentibus vel cũ vnguibo nocet. ¶ Item patientiſſimũ. Quia et ummolandus non clamat:et tondendus ſilet. Item ad plu⸗ res vſus vtiliſſimum. Nam et lac pꝛebet ad nu trimentum:et lanam ad veſiimentum: et car/⸗ nes ad eſum:coꝛium quoq; ad calciandum vł ad ſcribendum.et fimum ad agrum impinguã dum et fecundandum. Eſt ⁊ aimal mundum ſm legem.quia et ruminat et findit vngulam QLupum vero naturaliter timet et hoꝛret ⁊ fu⸗ git. Merito ergo et pꝛopter pꝛedictas tot bo⸗ nas pꝛopꝛietates voluit chꝛiſtus pꝛe omnibus bonus in agno pꝛecipue figurari: ſicut ſpiritꝰ ſcilicet in columba. Pperationes 4 Iſaac in dietis particularib2.Agnus qͥdeʒ lacctans in viſcoſitate vicinus eſt poꝛcis ſilue⸗ ſtribus ꝓpter vicinit atẽ vulue et humiditatẽ la bilis:qꝛ indigeſubilis:et lubꝛicitaie ſua de ſio macho delſcendit. Indigeſiibilis autẽ pᷣcipue ſi comedentes ſtomac hum rumidum ex dele⸗ ctu habeant. Ideoq; Gal.vituperauit lactan tes agnos.i Annuales vero mediocrem ha bent cõplexionẽ inter lanctantiũ humiditateʒ et iuuenũ ſiccitatem. Ideo ceteris ſunt melio⸗ res et ad digerendũ facilioꝛes.ſanguinem me lioꝛẽ generãt.maximeq; iuuenes iuuant calidã et ſiccam cõplexionẽ hñtes:et calidaʒet ſiccaʒ regionẽ inhahitãtes.i¶ Ex li.de naturis reruʒ caro agnina robuſtis et ſanis eſt valde bona: ſed infirmis infirma.qꝛ licet a ſtomacho ſacile deſcendat:difficile tamen a membꝛis ſoluinu Igeo viſcoſum humoꝛẽ generet. ¶ Pli.li.xxix.Coagulũ agni cõtra omnia ma⸗ ctis quo nutrit pinde caro eius nõ eſt lauda⸗ la medicamenta pollet:et contra marinoꝛum moꝛſus vel ictus valet.i¶ Auicenna.Saguis agni ſanat epilentiã cum vino Coagulũ enim eius a venenis moꝛſuris omnibus ſanat. ¶ Albertus. Megulla agni ad igneʒ liquefa cta cũ oleo nucũ admixto ʒuccaro albo diſtil⸗ lata ſuper ſambucũ:et poſtea bibita diſoluit lapidem in veſica:et cõfert patientibus dolo⸗ res in virga et in veſica et in renbus:et cetert etiam mingenti ſanguinem. ¶ Si cum falle gagni inungantur loca coꝛꝑis in quib incidit cancer cõfert manifeſte.Si vis remouere moꝛ bum ouiũ inter ticientẽ eas accipe ventrẽ arie⸗ tis et coque cũ vino.et admiſce cuʒ aqua ⁊ da ouib in potu et remouebitur moꝛbus. W R WD 2 — O„ Trattatus Paen libꝛo.xij.capitulo pꝛi⸗ mo. Eſt autem aries dux et pꝛinceps Louium. et ideo dedit ei natura foꝛtitu-⸗ dinem ceteris ouibopꝛeſtantioꝛẽ:Decuit enim arietem ducem ceterarum ouium et tutoꝛem reſto.et Auiccn. Arcſtotiles. In libia cito ap glijs eſſe viribus foꝛtioꝛẽ. Et ideo vt dicit Iſi⸗ doꝛus.Aries autem feruex a viribus eſt dictꝰ co ꝙ tanq; vir ouium.Uel vt idem dicit Uer⸗ uex a verme eſt victus:co q; habet vermem in capite cuius pꝛuritu excitatus caput concutit foꝛtiſſime.et quicquid ſibi obuiat dure ferit.et ideo aries grece quod dicitur virtus latine eſt vocatus.quia in gregibus maſculi dicuntur aries.quia ad fectndandas oues virtuoſiſũt atq; foꝛtes. Nam coꝛpoꝛis magnitudine ⁊ vi⸗ rium foꝛtitudine et animi virtuteoues alias pᷣ ¶ Dicitur etiã aries ab aris.quia vt dicit Iſi⸗ doꝛus.Noc pecus pꝛimum fuit in aris a gen⸗ 7 tibus immolatum. Unde dicitur ideo aries qꝛ mactatur ad aram: Unde ſᷣm legem Moſai⸗ cam. Anies fuit animal potiſſime mundum: et ad ſacrificium et ad eſum. Nam pꝛo peccato ilo a populo conuenienter offercbatur. Et quia findebat vngulam pariter et ruminabat indifferenter a populo comedcbatur. ¶ Item Plinius lib.viij.capitulo.xlvij. Arie tis inquit naturale eſt agnos faſtidire:et oucs fenectas ſibi obuias conſectari. NHam ipᷣe me⸗ lioꝛ eſt et vtilioꝛ in ſenccta. tamen reſpectu oui um feroxfit anio.Tempoꝛe amoꝛis pugnat ꝓ v́äy6xoꝛibus fuis. ⁊ aduerſarios coꝛnibus impe⸗ tit.et vt melius pugne:et foꝛtius contra reſi⸗ ſtentem retrocedit: ac reſiliendo cum impetu hoſtem ferit.De arietibus etiam dicit Auicẽ⸗ na Anetes inquit et capꝛi v adunt multum in vnum. et in hycme non ſe abſcondunt pꝛopter frigus.et aliquando exeunt de loco calido ad locum frigidum.et quando pluit quouſqʒ mo riatur.⁊ arietes naturaliter ſequuntur capꝛas ⁊ quieſcunt om̃es quouſq; paſtoꝛ accipit vnũ ex cis:et facit ipſum antecedere et ſequuntur alij.et timent naturaliter tonitrua ſicut oues que ſiimpꝛegnate fuerint ⁊ audierint tonitrua gYboꝛtiunt pꝛe timoꝛe.et ante mediam noctem ſtant ſimul cũ ouibus et doꝛmiunt:⁊ poſt ſpar ſim. et in doꝛmiendo ſemper latus alternant per vices.nam a verevſq; ad autumnum doꝛ miunt in vno latere. deinde vſqʒ ad ver doꝛ⸗ munñnt in latere altero O” Ilaac in dietis particularibo inquit:q; arie tes et capꝛi ſicut et cetera animalia pꝛopꝛiam habẽt vocem ꝑ quã ſe clamãat et rocant fami⸗ nas tꝑe coitus et amoꝛis:et potãtes aquã ſal⸗ ſam anticipant coitũ et citiꝰ mouent᷑ ad amo⸗ reʒ.Et qꝛ arietes ſenes mouent citiꝰ ad amoꝛẽ? ⁊ coitu quis iuuenes in tꝑe determiato ſignũ eſt bonitatꝭ tꝑis in ãno ullo.Et ſi in illo tꝑe ex citentun iuuenes ad amoꝛẽſignũ eſt peſtis ſu⸗ ture ſuꝑ oues in anno illo. hoc idem dicit A⸗ parent coꝛnua in capitibus arietum.et ( vt ait Homerus) coꝛnua ſunt etiam in capitibus fe minarum arietum. Apud ſeptẽtnionẽ vᷣo non habent arietes coꝛnua in quodã loco.Ania⸗ lia que habent coꝛnua fiſſuras habẽt in vngu lis naturaliter: vt taurus:ceruus et aries.Et vt in pluribus aries dux gregis eſt. Paſtoꝛes cenim in grege ponunt arietem.vnũ rectoꝛem ſicq; docent eũ a puericia:qꝙ cũ acclamauerit eum paſtoꝛ pꝛopꝛio nomine anterioꝛat ſe.Eu ſcolapius in libꝛo ſuo.Elephas cũ arietem vi⸗ Pperationes ¶ Iſaac. Arie/es habent carnes calidioꝛes ac minus humidas q; ſunt carnes ouiũ ac du rioꝛes ad digerendũ.A nietes iniuuentutema nentes minoꝛis ſunt humiditatis ⁊ viſcoſitatꝭ pꝛopter etatis ſiccitatem coꝛum complexioni dominantem. Idcirco coꝛum caro melioꝛ eſt agnis et ouibus.quia ſibene digerunt bonum et multũ ſanguinẽ generãt. maximeſi caſtrati ſunt.quia co liditas et humiditas coꝛum tem poꝛate ſunt.vnde boni ſapoꝛis ſunt:niſi quan do ſunt decrepiti quipꝛoculubio peſinni ſũt ct nõ caſtrati ſunt eis melioꝛes.Omnes enim deccrepiti in caloꝛenaturaliter defectuoſi ſunt quidefectus ꝓuenit ex etate et teſticuloꝛũ in⸗ rigentia.Annuales mediocrem habent com⸗ plexionem inter lactantium humiditatem 2 iu uenum ſiccitatem. Idcirco cetenis arietibus guinem em̃ melioꝛem generant.et maximeiu⸗ uant inucnes calidam et ſiccam cõpletionem habentce:et calidam et ſiccam regionem inha bitãtes. Decrepiti vero(vt dictum eſt) ceteris deterioꝛes ſunt. ”ñõ ¶ Auic.Caro arietis aduſta linitur vtiliter ſu per moꝛphegm er ſuꝑ empetigincm. Confert etiã moꝛſibaſerpẽtũ ac ſcoꝛpionũ.Etiam cum vino canis rabiofi.i¶ Einis ciuſdem confert albugini oculi.Rrietis puſmo calidus ſuꝑpo ſitus ſanat excoꝛiationem calcanei ex calcia⸗ mento.i¶ Euſculapius. Arietis liquoꝛ quia pulmone decocto diſiillat tertianas et renum membꝛoꝛum in eis natum ſanat. ¶ Plinius li.xxix. Jus ex carne arietum valet contra can crum. Haly. Arietis fel aurium doloꝛi:quiceſt frigiditate medetur d O N B De Animalibus Capitulum. ui P Iſidoꝛus.Aper a ferocitate vo⸗ catus eſt:ablata ſ littera et p ſubroga⸗ ta. Unde et apud grecos fragros idẽ ferus dicit᷑. Omne cm̃ quod ferũ eſt et immite abuſiue agreſte vocamus.Poꝛci agreſtes val de bellicioſi ſunt tempoꝛe coitus ⁊ ingemãtur vt coꝛia ſua ſint eo tempoꝛe dura:quia ſe cum arboꝛibus confricant:et poſtea lutum intrant Illudq; deſiccant. NHi inde pꝛeliant᷑ intantum vt vnus aut ambo moꝛiantur. Urſus quoq; pugnat cum poꝛcis a greſtibꝰ. Eſt autem aper iracundus et inſipiens: nec bonoꝛum doctri⸗ nam moꝛum recipiens. nullaq; mutatio acci⸗ dit in co etiam ſi caſtretur. pꝛi quoq; femina caſtratur.ita q non indigeat coitu:vt cito im⸗⸗ pinguetur:ſcd pꝛius biduo cibo pꝛobibetur ¶ Pli. li.xiij. Apꝛis maribo in coitu eſt aſpceri tas plurima. LZunc inter ſe dimicant aboꝛuʒ attritu coſtas indurãtes ſeqʒ luto tergoꝛates. Femine q̊ʒ in partu aſperioꝛes ſunt:et lere ſili in omni generebeſtiarum. ¶ Exli. de na. reruʒ. Aper beſtia foꝛtis:nigri coloꝛis.que nullam bonoꝛum moꝛum doctni nam recipit vnq; ſed ſemper fera ac ferox eſt. dentes habet magnos et recuruos inciſioni⸗ bus aptos in quibus hoc mirabile eſt: ꝙ vi⸗ ua quidem beſtia poſſunt idem ꝙ ferrj. ODoꝛ to vero detracti vim inciſionis amiliſſe pꝛo bantur.Hoc animal ſi mane anteq; mingat a venatoꝛibus impet atur:de facile laſſatur. Si vero ante vel interim dũ venatur vrinam lece rit difficulter capture cedit. Qerũtamen etiam laſſatuʒ non cedit:ſed inpoſterioꝛibo ſubſiſtit et atrocitate rigida laſſiiudinẽ diſiumilat.duei lum offerens venatoꝛi.ſerire tamen in homi⸗ nem vel inuadere non pꝛeſumit niſi pꝛius ab il lo ictuʒ acceperit. Caueat aũt homo ſibi:quia niſi pꝛimo ictu pungentis cuſpidis letale vul⸗ tus inter aruum et laterales coſtas dederit:ꝑi clitari de vita poterit niſi ſoꝛte iuxta ad reſugi um arboꝛem inueniat quam aſcendat:aut in humilioꝛi loco reliqua terre planicie totis mẽę bꝛis ſe pꝛemat.auerſi enim acre curui dentes eius quibus quaſi quibuſdaʒ attrociſſimis ar mis valent ad inferendam moꝛtem:mon poſ⸗ ſunt quenq; niſi elatum et erectum attingere: Suliuinebit tamen pedum illius conculcatio⸗ nem quouſq; ſic iacenti a ꝓximo ſucourratur Aper cunctas beſtias pꝛecedit auditu a deꝰ— xtris. Habet os ad modum ſcuti.qð venabu lis et machere opponit Operationes ¶ Plini. li. xxviij. Apꝛi cerebꝛũ ↄtra ſerpẽtes laudat᷑ c ſanguine. Jecur etiã inueteratũ cũ ruta potũ ⁊ vino:adeps q̊ʒ cũ melle reſinaqʒ. Simili modo et iecur verrinũ exemptis dũ⸗ taxat ſibꝛis q̃ttuoꝛ oculoꝝ pondere ⁊ cercbꝛuʒ ex vino potũ.¶ Itẽ cerebꝛũ apꝛi vel ſanguĩis verendoꝛum medet᷑ carbuncuł. Jecur cius li⸗ targicos excitat.¶ In iecure femine apꝛi inne niuntur lapilli qui contriti et in vino poti cal culos pellunt.¶ Apꝛi pulmo cbꝛietatem arcet Jel apꝛinum ſtrumas diſcutit.Lvenum quo⸗ q; ſedat potum: ¶ Idem. Eum adipe pulmoĩ poſitus parmones ſanat.¶ Ulcera quoqʒ ſer⸗ pentia ſanat fel apꝛium cum reſina et ceruſa. ¶KCinis maxillaruʒ o9pꝛiſanat vlcera queſer punt.¶ Idem quoq; conſert fracis. Lardũ eius elitum atq; circumligatum mira quoqʒ celeritate ſolidat ea.¶ Apꝛi vnina et ipla veſi⸗ ca pꝛo cibo ſumpta veſice calcoꝛũq; cruciati bus medetur.ſi pꝛius vtrumq; fumo macerat᷑. id in apꝛi veſica ſi aſa mandetur vrine cohi⸗ bet incontinentiam ¶Prdropicis aurxiliatur apꝛi vrina vel ctiaʒ veſica paulatim in potu data.¶ Urina quoqʒ apꝛi in vitro ſeruata aurium ⁊ oloꝛivitiſq; me detur. deniq; tam grauis eſi apꝛo vrina:vt eſ⸗ S e 8 „ 7„ fugere non ſufliciat nili egeſta.ac ea velut de- uictus oppꝛimatur. vnde illa erun cos tradif. ¶ Apꝛini fimi cinis inſperſus potioni tepidi vini diſſintericis medetur. Luxatis quoq; va let idem fſimus.Uerriſqʒ ſpuma recens ex ace⸗ to. In ſimo quidem ſuis eli vſus efficatioꝛ qᷓ non peperit. In apꝛis quoq; multum pꝛeſtan tioꝛ. ¶ Ulus exungie valet ad Wollendas iiij nos tres gignit. Spinas libenter comcdit. ſni gicius eſt natur aliter: et frigoꝛis impaciens: Tractatus cæ calefaciẽdas diſentiendas purgandaſq; cõ frricatis membꝛis itinerum laſſitudines. Ex libꝛo de naturis rerũ. Iimus apꝛirecens ⁊ cali dus pꝛecipuũ eſt remedium contra fluxũ ſang uinis enaribus. Capitul 20 Sinue. Exli. de na. reruʒ. Aſinus eſt aial defoꝛme vile ac deſpectũ.grandi Acapite. longis ⁊ latis auribus.coꝛpoꝛe macilẽto:neſciũt impinguari.In humeris ſii⸗ gmata xpᷣi poꝛtat crucis.Eſt ergo aſinus aial manſuetũ ⁊ diſcoꝛdie neſciũ oneriſerũ:ct nõ re pellans ſarcinis:etiaʒ vltra c; ferre poſſit ſibi . 7 L 2 4 „* mimimpoſit .bꝛunũ et ir ation ale ſuꝑoĩa anialia: Inceſſu q̊z pigrũ et tardũ:paties et inter vᷣba Suriſſimũ: p viaz incedens obuiannbo cedere neſcit. Poſt menſes.xx. coit. ſed niſi poſt an/ Spinas libenter comedit.ſfni maxime tꝑe conceptꝰ. Idcoq; non generat in locis frigidis et in Scocia ⁊ in regionibꝰ pꝛo pinquis: nec in equinoctio ſicut cocunt equiſj in aſtate. In terra q; ſeptẽtrionis que eſt frigi diſſima nõ inuenũ:qm illic viuere non potelſt. Beltat a ũt in vtero per annũ integrum Alini pullus aliquantuluʒ docoꝛis hʒ in iuuentute: HB qnto plus ſeneſcit tãto toꝛpioꝛ fit. Arcſtoti. Alinꝰ hʒ ſoleas ſicut ⁊ equꝰ:nõ hʒ fel omnino ſed habet ſanguinẽ ſpiſſum acnigrũ valde ſi⸗ cut taurus.Aſinꝰ ⁊ anialia cetera magni coꝛ⸗ dis timida ſunt plus oibus aĩalibo.Timet ſri Qgus. felle carct:ſpinas comedit quando mol/ les ſunt. multuʒ coit:minus mñ q;equus Et ſi no inccperit generare poſt eieconẽ poſterio⸗ rũ dentiũ nõ generabi oino. Comedit fructꝰ Herbis paſcit᷑ ⁊ aqua impinguatur. Quãto plus ex aqua bibit: tãto plus eius cibs ꝓficit. Anicũ habet ventrẽ:ſicut ⁊ cetera ſoleas ha⸗ bentia. Intirmat᷑ ſepe infirmitate q̃ dicit᷑ mili⸗ de.⁊ eſt pꝛius in capite.Lurritq; flegmamul⸗ tũ e nariba.⁊ ſi deſcẽderit ad pulmonẽ moꝛit᷑. Actoꝛ.Aſinus eſt aĩal ſtolidũ tardũ ⁊ luxurio ſum.Crucẽ habet in anterioꝛe doꝛſi parte ſuꝑ lappas comedit.ſonũ citare(vt łrtur ¶ Am⸗ bꝛo. Aſinus piger ⁊ ad pꝛedã expoſitus:ſeuſu q; tardioꝛ.docet nos viuatioꝛes eſſe dcebere: nec deſidia coꝛpoꝛis animiq; pigreſccre:ſʒ ad ſidem confugere que onera grauia ſolet alle⸗ iiare. Phiſiolo gus. Aſinus eſt animal oneri⸗ ferũ mancipiũ ſernituti addictũ reſpectu mul⸗ titudinis laboꝝ quos ſuſtinet parũ gratie con ſequit.vocẽ hois conſuetam intelligit.Et no⸗ uit iter qð ſepe ambulauit. um autẽ vidit lu pum venientem reſpicit in lumbũ:⁊ ſic inpꝛo⸗ nuiſus a lupo compꝛchenditur. 2 2 Pbperationes. Aiuicena. Aſinꝰ ſanat lepꝛã. Cõtracti er ſic citate ſedẽt in iure carnis eius.⁊ caro etiã eius iuuat. Epar eius aſſatum ⁊ a ieiuno comeſſuʒ confert epilentie.ſiliter ⁊ cius vngula aduſta. ¶ Einis carnis ⁊ epatis eiꝰ cũ olco valet ſuꝑ⸗ poſitis ſiſſuris frigoꝛis.¶ Itẽ cinis epatꝭ eius cũ olco r alet ſuꝑ ſcrofulas. ¶ Diciũ aũt q: ei⸗ xꝛina cẽfert doloꝛi renũ.Urina vero ſilueſtris gſini(ſicut Galienus ait) lapidẽ in veſca fran⸗ git. ¶ Sanguis aſini ꝓ hibet fluxũ ſanguinis vgrium ex velamine. ¶ Adeps eius valet ad veſtigia cutis. Urina aſini conſert vlcerib am bulatiuis ⁊ humidis ⁊ doloꝛi renum. Sterc⸗ eius in omni curſu ſanguinis adminiſtratur. ¶ Odoꝛatur quidẽ ad fluxum ſanguinis nari um foꝛtẽ:⁊ expꝛimit᷑ humiditas cius in narẽ ac retinet᷑. ¶ Itẽ ſtercus aſini paſcentis ſiccũ cũ vino valde bonũ eſt puncture ſcoꝛpionis. (Lac ctiã aſinaꝝ minus butroſum exiſtens: ſubtile eſt ⁊ aquoſum. Aalet tuſſi extenuationi ac ſputo ſanguĩs ⁊ hydropiſi ac duriciei ſple⸗ nis. Centrem lenit:⁊ etbice bonum eſt. ¶ Fert᷑ ctiam ꝙ cum os ex co colluitur:cõfirmat den tes ⁊ gingiuam. Hõ eſt auẽ cõueniens habẽ⸗ tibus ſodã ⁊ vertiginẽ ⁊ tinitũ ꝓpꝛieq; doꝛmire ſupꝛa ipm.et vniuerſaliter nocet habẽtibo ca⸗ pita debilia.i¶ Eſculapius.Sanguis aſini cũ xyino potatus febꝛes quotidianas ſanat: tri⸗ bus vel quattuoꝛ guttis illius datis. Aceps humeros. ? tbi debilioꝛ eſt. In poſterioꝛi autꝛ ſuper renes ibi foꝛtioꝛ eſt:hoꝛribiliter damat. d UO W —,,ZGq/ — Capitulum. vNMN’. PPein Antcbziatefantaal maen 2 Txne De Fnimalibus ius coitũ cõmouet: Splen eius cũ aqᷓ atritꝰ: 2⁊mãmille appoſitus attrabit lac.¶ Dyaſco. Adeps aſinus dicit᷑ cicatrices concolerare. Lac eius vẽtrem mollit:et oꝛe receptũ dentes gingiuaſq; cõſirmat. Lulnerationes qᷓʒ vẽtrꝭ ac reumatiſſimũ optime curat. Socium cius bibitũ nefreticos ſanat ¶ Haly.Aſini pulmo polli eiꝰ ſi deſiccatterat᷑ ac bibitur attra⸗ ctioni ſpiritus ac tuſſi pꝛodeſt.E par aſini do meſtici ſi comederit eũ epilẽticus pꝛodeſt ei ¶ Alini fimus ſi oppꝛimat᷑ eo ſanguinis fluxꝰ de venarũ vel arteriarũ inc iſione amputat euʒ vel ſtringit. Pari modo ſi de aqua eiꝰ inſtillet᷑ naribo ſanguinis fluxũ patiẽttibo ſtringit. Oi no lac aſine medicaminibo letalibe obelt:ꝛ in⸗ teſtinoꝛũ vlceribo pdeſt ac tenaſmo.ſic quoq; ꝓdeſt lac ouium ſeo minus. ¶ Plini. li.xxxiij. Anulũ ex vngula et cruribo aſini nigredinẽ nõ habentꝭ.ſi induat epilenti⸗ cus ꝓhibet iᷣm ne cadat ¶ Preterea ſi vomũ fumiges aſini pulmone mundas eam ab om̃i reptili ac ſerpentte. on eã mancipare difficile eſt. qm nullo nigo/ re poplicum inconpbenſibili fuga pollet. 3 . cauſatiuũ vebementis ire feocitatiſqʒ. Ppperationes ſᷣm Ariſtotelem eſt animal magni tudinem cerui contra conſuemidinem omnium animaliuʒ habens fel in aunibo ſimi⸗ le felli bominis in coloꝛe Et eſt amarum valde Halynãdus A lehes aſt animal in ſilua ber cinia. barum cõſimilis eſt capꝛis ſigura et va⸗ rietas pellium:ſed magnitudine paulo ante⸗ cedũt. Mutlilia ſunt coꝛnibus:⁊ crura ſine no⸗ dis articuloſq; habent. NHNec quietis cauſa p⸗ cũbunt:neq; q̊ afflicte caſu ceciderint:erigere ſeſe aut ſubleuare poſſunt. ¶ His ſũt arboꝛes cubilibo ad eas ſe applicãt atq; ita paululü reclinantes quietem capiunt. Quarũ ex veſtigis cũ animaduerſum a vena toꝛibus fuerit quo ſe recipere loco conſueue⸗ runt co loco a radiciba ſubꝛuũt.aut abſcindũt arboꝛes tantũ vt ſumma ſpecies vel ſtipes ea rum ſtantiũ relinquatur.huc cum ſe conſuetu⸗ dine declinauerint infirmas a boꝛes ponde/ re aſſtiigunt atq; vnaipſa concidunt. B ¶ Eſt alcbes mulis comparanda:adeo pꝛopẽ ſo labio ſuperioꝛe:vt niſi recedens in poſterio ra veſtigia paſci nõ queat.¶ Gangama inſu⸗ la e regione germanie mittit animal quale ail chesct cuius ſicut nec elephantis flecti neque unt ſuffragines. ¶ Ideoq; nõ cubat cum doꝛmiẽdũ eſt.ſj ſom nolentiã arboꝛ tantũmodo ſuſtinet que pꝛope caſum minatur vt fera minam faciat:vum aſ- ſuetis fulcimentis innititur ita capitur.¶ Ali Capitulum. vjj/ Habulla. Antaplon. A ptalo Aucas cinoꝛ. ¶ Iſidoꝛꝰ. Annabulla beſtia ẽ. AAecthiopie. collũ homis:ytehun pedes v Tractatus ⁊ crura velut bos.caput vt camelus.albas hʒ maculas.coloꝛem rutilũ valde.membꝛa ſingu la diſtinguentem. Cunq; tanto decoꝛe ſit ani⸗ mal reſperſum.ꝓellis multum ſpectabilis cari us venditur ad luxum oculoꝛũ.Antaplon vel aptalos anim al ſimile capꝛiole fetidum nimis cui non poteſt homo appꝛoximare. Et habet Duo coꝛnua acuta valde.quaſi duas falces.⁊ recuruata ſunt. Hoc animal cum ſitit: accedit ad Eufraten vt bibat.et cum biberit:adit du⸗ metum quoddam vicinum minutis virgulis et ſubtilibo cõſitũ.vt ibi quaſi ludẽdo ſe in illis viminibus conſfnicet. Quo fit vt in illis illaqui tur:ita q; ſeinde non poſſit auellere.Et tunc vocem magnam emittit.quam cum audit ve⸗ natoꝛ irmuens in ipſum occidit ilud. Hperationes mum. ita vt venatoꝛ ci non poſſit appꝛopinq̃⸗ re. habet autem longa coꝛnua ſerre figurã ha bentia:ita vt poſſit etiã arboꝛes magnas⁊ oal tas ſecare ⁊ ad terram deponere.Cunq; ſitit venit ad flumen Eufraten ⁊ btibbit. Eſt autem frutex que grece dicitur hercinie habens virgulta ſubtilia et pꝛolixa.ad que lu⸗ dens coꝛnibus ſuis obligat ea virgultis eius ſec diu clamans auditur.et a venatoꝛe occi⸗ ¶ Aniſtotiles. Ancacinoꝛ eſt anĩal equale ca cum eſt paruus q cum eſt magnus. tulo leuerano. Huius intelligentia maioꝛ eſt S 7* Eapitulum vi) parte ꝓxima eſt cura viperarum Ps inac Auiccnna. Aſfe⸗ rati et alterati.i.ſaliens ct volans.de pmo qð hic habetur aftecrati in Auicẽ na habetur cafeʒati.Serpẽtes ſunt parui bꝛe ues:minuti.qͥ qñq; occultantur in arboꝛibus inſidiantes vt pꝛoijciãt ſe ad trãſeuntes. hoꝛũ genus vidi.Callidi valde ſunt et ad rubedine declinantes ex coꝛũ moꝛſu accidit(vt dicit/ do loꝛ vehemens et totum coꝛpus pertranſit.ex q̊ ctiam moꝛs accidit. Cura coꝛum communisẽ vt cura viperarum OPperationes 4 Affudius et ſabꝛin pꝛo pꝛimo in quibuſdaʒ oꝛiginalibus habetur affudius ( vt dixerũt ſa pientes Sunt vuo ſerpentes arenoſa coꝛpo ra habentes:et ſub cabita eoꝛum puncta alba P* c nigra.Et quandoq; ſunt nigri rubeiet albi. ¶ Exlib. dena. re. Aptalon eſt animal acerri- ſuper coꝛum capite ſunt ſquame albe inciſe:co rumq; inceſſui ſtrepitus ineſt ꝓpterſiccitatem coꝛticum ventrium ipᷣoꝛum.¶ Et ſunt grauis motus dentium equaliũ. Hoꝛum moꝛſus diſ⸗ rumpit poꝛos et meatus naturales faciens ex cis fluere ſanguinẽ.ita ꝙ ex angulis etiaʒ ocu loꝛum. ¶ Et compmit᷑ in ſanguine et ſputo ſanguinis et fluxu ſanguinis narium et vomi tu ⁊ doloꝛe ſtomacho.i Et dixerunt q locꝰ apoſtemat᷑ ac denigrat᷑.⁊ currit ex eo res par⸗ ua aquoſa.et ſoluit᷑ venter:et ↄſtringit᷑ anheli tus:⁊ difficultas vrine fit:et abſconditur vox et mẽbꝛa mollificant᷑:et vincit ſuꝑ coꝛpus diſ⸗ poſitio obliuionis:et accidit ſpaĩmus:⁊ cadũt dentes:et moꝛitur patiens. Cura aũt coꝛuʒ ex A T De Animalibus Capitulum. ix bena dicta eſt: eo ꝙ habeat duo capi ta. Unum in loco ſuo.Alterum in cau da currẽs ex vtroq; capite tractu coꝛpoꝛis cir culato. Hec ſola ſerpentium frigoꝛi ſe commit tit. pma omniũ ꝓcedẽs.De qua Lucanus.Et grauis in geminũ vergens caput anfibena. hu ensmeenn Anfi⸗ ius oculi lucent veluti lucerne. Hoc eſt ⁊ adcaput et ad caudã:tanq; parũ eſ⸗ ſet oꝛe vno fundi venenũ.i¶ Joꝛath. Anfibe⸗/ na ſerpens frigoꝛi cõmittit ſe vigil et ſollicitus de ouis ſuis valde cũ ea cubat. Ham dũ que⸗ dam pars eius doꝛmit:altera tunc vigilat.Et cũ ꝑ ſemitã incedit.duo capita regit.nuncq;ʒ caput anteriꝰ nũc vᷣo poſtenius ↄſequitur.Eſt glius ſuꝑ calcaneũ ambulans in coitu ſuo:et ſuper caudã ſuã.i¶ Auic. Armene eſt ſerpens ꝓpꝛietates habens reguli ꝓpꝛietatibus pꝛoxi⸗/ mas.non enim interficit moꝛſu tm̃ ſed viſu et ſibili ſui auditu.Quodcunq; animal moꝛdet: oiſſoluitur. et quodeum q; ei appꝛopinquat ex qnimalibo:moꝛitur. At vero quãtitate dixerũt eum a regulo vifferre. ¶ Eſtimauerunt enim 4 eſt ab vno cubito:vſq; ad cubitum ⁊ſemis. t dixerunt ꝙ moꝛſu ab eo non confert aliqᷣd ¶ Siyvero aliquid confert ci:tunc ſemen pa⸗ pauer:is et caſtoꝛeum. Hoc enim iam qdam te Itificati lun. Capitulum. x . moꝛſu venenato interimat As em̃ gre Xa venenum dicunt. Huius viuerſa ſũt genera et diſpares effectus ad nocendum. Fer tur ꝙ aſpis cum incantatoꝛem pati ceperit:qͥ PPrunennsine dicta? eo ꝙ eam quibuſdam carminibus euocat:vt eã de cauerna cducat. Illa cum exire noluerit:vnaʒ aurem in terram pꝛemit:alteram cauda obtu⸗ rat et operit:ac voces illas magicas non au⸗ diens ad incantatoꝛem non exit.Ex generib⸗ DHbodprerationes ¶ Phiſiologus. Aſpis ſi momoꝛderit homi⸗ nem:ſtatim cum conſumit ita vt liquefiat to⸗ tus in oꝛe ſerpentis. ¶ Gloſa ſuper Job.xx.Aſpis eſt paruus ſer⸗ pẽs vipera ꝓlixioꝛis ẽ coꝛpoꝛꝭ:et venenũ aſpi⸗ dis concite.vipera tardius occidit. ¶ Unde ſcriptũ ẽ. Caput aſpidũ ſuget et occi⸗ det eum lingua vipere. ¶ Ancdromachus.Aſpidis habitatio ẽ in ſic⸗ co: et in locis in quibus nõ eſt aqua. Et hec ẽ quãdoq; cinericia. Z Aſpis eſt ſerpens cemilei coloꝛis cuius den tes ſuper modũ longi ſunt:ita ꝙ extra os ſicut apꝛo apparẽt. Moꝛſu venenũ immittit ⁊ ſpar git.vnde et nomẽ accepit virtute quorundam verboꝛum.incantatur ne veneno interimat.vł (vt quidam dicunt)vt quieta capipoſſit.⁊ gẽ ma de frõte eius auferri que naturaliter in eo naſcitttrr. l Auicenna.Aſpis eſt ex ſerpentibus ſurdis hec ſicca dicitur pꝛopter vehementiã ſiccitatꝭ ſue cutis.eſtꝛ in quanttiate ſua inter tres cubi tos et quinc ¶ Coloꝛ illius cinericeus:et ad citrinitatẽ de cliu is.oculi eius ſunt vehementis luminis:et ĩ terficit a duabus hoꝛis vſq; ad trer. ¶ Quem autem momoꝛderit: alteratur coloꝛ eius ⁊ ſtupefit.ac multiplicatur eius ſingultus et infrigidantur membꝛa eius. Palpebꝛe quo qʒ eius clauduntur:et pfunde doꝛmit.Ad ei⸗ moꝛſionem eſt iuuatiuum emplaſtrum cũ cal⸗ ce et melle et olo. 2 ¶ Plinius libꝛo.viij. Aſpidum colla intume⸗ ſcere nullo ictus remedio aſſeritur.pꝛeter q; ſi partes contacte confeſtim amputentur. d. O N 8 . „ Capitulum. Tractatus ¶ Igem in libꝛo. xi. Aſpidum dentes in os vᷣ gentes ſunt ne cibi excioant nullum habenti⸗ um aminiculum retinenoi:ſed duo ſunt in ſu perioꝛe parte dextra leuaq; longiſiimi:cenui ſi⸗ ſiula a perſoꝛati venenuʒ inſundentes:vt ſcoꝛ ionum aculei.¶ Solinus. Plures varieq; ũt aſpicũ ſpeciec:vt Pypſas.y pnalie.Emoꝛ rois:pꝛeſter.ſum autem ammodate.eſt ⁊ cen⸗ chꝛis:elephantie:chercitra: camedracontes. Monſita hec libulant:ct ( vt ſerunt)affectus habent nec temere niſi coniuges enagantur ¶ Phiſiologus.Aſpidem Qucanus ſomnitſe rem vocat.quia vulneratus ab ea ſomnum moꝛti continuat.ertur autem ſic incantari. Demones diſcurrunt cum verbis ad ſerpen⸗ tes:et infectione interioꝛi hoc ſaciunt vt ſerpẽ tes ad nutum eoꝛum moueantur:ac ſine leſio⸗ ne tractabiles echibeantur. 4 = — — A ‚— . 2 VRanea. Iſidoꝛus libꝛo xij. Aranea vᷣ mis eſt aenis: ab aenis nutimento no⸗ minata: que euiguo temroꝛe longa ſi⸗ la t educit:et tele ſemper intenta nunq; T cſinit a lab oꝛe:perpetuumq; ſuſtinet in ſuo opere diſpendium.quia ſepe ad n odicum fiatum vẽ ti aut pluuic ſillicicium rumpuur tela ſua.tũc totaliter pcrcu laboꝛem ſuum. Auiccuna ait: wwargnea eſlt moduum animal reptile multi⸗ pes. Sex vel octo habens pedee: quos lem⸗/ ram incipiet ipſam reparare circa occaſum ſo per habet paree et nunẽ impares. et hoc ſuit neceſſe vt ſemper eſſet eius inceſ us equus ſi⸗ cut et ipſum onue:et hoc eſt generale in hobẽ tibus duos vel plures pedee.habet auteʒ ali⸗ quos pedes longioꝛes et quoſdam bꝛcuioꝛes pꝛopter diuerſas quas facit operationec. nazʒ cum quibuſdem ſila ſubtiliat et in longum p⸗ trahit. Cum quibuſdam vero paniter lila ne⸗ ctit.cum quibuſdam per ſila repit.et quando vult in tele ſuperſicie imnm obiluer ſe ſuſpen⸗ cit. vnde reſidens in tele ſue medio ſubito ſentit muſca m telam in parte remotiſima cõ⸗ tingentem q; ſi bito inuadit et aggreditur tã⸗ ꝗᷓ boſtem.de qua ſi miump bare potuerit eam ne euadat:inter tele ſue ſila multipliciter cir⸗ cumuoluit.et pꝛimo capiti inſidens eius hu⸗ miditatem ſugit.et de tali muſcarum venatio ne viuit.nom eius guſtabile pꝛopꝛie eſt talis humoꝛ: ſicut guſtabile aꝑis eii mel:ſicut di⸗ cit idem Auicen. cet Areſtoti. ¶ Item in gene re aranearum eſt diuerſitas ſetue. Ut dicit Areſiotiles libꝛo quinto.E t eſt ſemina maio⸗ nis coꝛpoꝛis q̃ maſculus.et pedes habet lon⸗ gioꝛes fiel ibilioꝛcs et habilioꝛcs ad motum:⁊ etiam ad texturam. Et ſic idem in libꝛo.x. ¶ Zempoꝛe couus et amoꝛis ſemina attra⸗ hit m.e rem.per ſila tele.et poſt maſculus ſemi⸗ nam:et non ceſiabunt donec coniungantur.⁊ maſculus ponitur ſuper vẽtrem femine.⁊ iſte modus eſt neceſſarius pꝛopter veninis rotun⸗ ditatem. et iſta coniunctio maxime eſt in ſine veris et in pꝛincipio eſtatis:et aliquando in autumno: et in pꝛincepio hyemis.et tunc ma⸗ xime ſunt nociue:et earum puncture amplius veneneo. Item Areſtotiles libꝛo.viij. Genera arane arum ſunt multa. NHam quedam ſunt parue diuerſi coloꝛie:ct ſunt acute et velocis motus Alle ſunt maioꝛes et coloꝛis nigri:et earum crura anterioꝛa ſunt lõgioꝛa.et ſunt tardioꝛis motus niſi quando coitu ſtimulantur. Et ni⸗ gre ſolent texere iuxta terram inter ſoꝛamina: et manent in textura ſua quouſq; aliqua inci⸗ derit beſtiola:iicut muſca quam depꝛchẽdũt. et li hab ent fſamem ſugunt eius humidita⸗ tem.et tunc deſerunt ad locum ſuũ vbi de po⸗ nunt:et releruant eam donec iterum eſuriem patiantur.Et quando totam hauſit humidi⸗ tatem.deijcit reliduum et reuertitur ad venan dum:et non venatur quouſq; reperit quod ca ptum eſi de tettura.Et ſi quis rupenit textu⸗ lis velirca oꝛtum: t maxime laboꝛat: quia tunc plures beſtiole incidut in tecuram: et le⸗ mina parit ⁊ venatur: malculus iuuat cam⸗ PDeßylnimnalibus Abſcõdit aũt ſe in textura vel ſub tela ne a be ttiolis videat᷑:et maxie qñ eſt magna.q;ꝛ ꝓpter cius magnitudinẽ nõ de facili operatur. Facit ctiam femina oua:pmo ex quiba modice ara⸗ nee poſtfoꝛmantur.⁊ ſtatim qñ pariunt᷑ ponit cas in textura.et ſtatim ſe mouẽt et diſponũt ad texendũ ac ſi in vtero materno ſunt iuſtru⸗ cte ad venandũ. Uñ ſtatim aptat retia conue⸗ nientia pꝛede ſue.Et eſt ſpecies quedã aranea rũ que venant᷑ lacertũ paruum qũ ipᷣm incipit texere ſuꝑ ipᷣm quouſq; liget cius oꝛificiũ liga tione foꝛti:et tunc ſaltat ſuꝑ eum ct pũgit quo uſq; moꝛiatur. ¶ Item. in codẽ libꝛo etiã dicit idẽ.qꝙ ſepe inueniunt᷑ quedã ar anee in alueani bus apũ:et ille coꝛrumpũt mel et ſugunt liquo rem.et ſic circa ſauos faciũt texturas et coꝛrũ⸗ punt eos.i¶ Idẽ dicit Auicẽ.et Pli. de gene⸗ ratione aranearũ li.xi.ca.xxv. Sicut aranea⸗ rum natura pᷣcipua admiratõe ẽ digna. Cuiꝰ plura ſunt genera:inter que eſt quedamq;ᷓ dici tur ſpalãgio:cuiꝰ coꝛpus ẽ exiguũ variũ acu⸗ minatũ vclox ad ſaltũ:noxiũ habens moꝛſum Alia eſt ſpecies maioꝛis coꝛꝑis et nigri coloꝛꝭ et cemris lõgioꝛis ⁊c.i¶ Araneam aũut tele vt icit Areſto.et Pli.Ex earũ viſceribꝛ ̊damo⸗ do nature arteſicio generant᷑ ſubtiliſlima com poſitione ↄtette moꝛeretis cõponuntin et pa⸗ rantur:et filis ſubtiliſſimis connectunt᷑:et h̊ ne a muſcis et alijs beſtiolis quib tendu videat᷑ ꝓpter groſſiciẽ.oũ laboꝛe qͥdem cõponunt᷑:ſed miro modo faciliter diſſipantur. Ignem non ſultinent.vt ventum timent cuius impeturum punt᷑ et ſubito denudantur. J Operationes Pli. Et quis venenoſa ſit aranea de cuins cgreditur viſceribe tela.venenoſa tñ non ẽ qm̃ poſt multũ vſibo medicine vtilis deputatur. A¶ Hã vt dicit Dyaſco. Tela aranearũ alba 2 munda puluerulent ſoꝛdibo nõ admixta vires babet cõſtringẽtes:ↄglutinantes et refrigerã tes.idco ſanguinẽ reſtringit a vulnere defluẽ⸗ tem ſuperpoſita vulneri ꝓhibet ſieni ſaniem.et ſanat plagã recentẽ ⁊ ꝓhibet inflaturã ſanita⸗ tem vulneris retardantẽ.¶ Item remedium cõtra moꝛſus oĩm araneaxꝝ elt cerebꝛum galli naceum cũ etiguo piperis bibitum cum vino vulci. Item coagulũ agni potatũ cum vino ſa nat moꝛſus aranearmũ.i¶ Idem facit cinisvn⸗ gule arietine cũ melle. ¶ Itẽ muſce cõtrite et polite ſuper moꝛſum extrahũt venenũ et miti/ gant doloꝛcẽ. Sunt et alia remedia q̃ enume⸗ rat Pli. Albertus.¶ Pli. codẽli.ca.vi.Ara nca lõga⁊ cadida tenues hnñs pedes cõtrita in vyacdi oło vꝛ ſolucre a uginẽ oculoum. Coapitulumn.xrij) IZaage biſatia grece. ara biceachafar. latlĩe vngu chilium ex ſpecieb oſtra CEARlius purpureis: ꝛ repiunt n regionibus indie:et in aquis iuxta q̃s oꝛit ipᷣa colligũtur in tꝑe eſiiuo.qñ aqua deſiccal. ct reꝑitur etiã ex eis in littoꝛibꝛ maris aiʒũ.Et /la aromatica. Sera. li⸗ N 1 laggen Achafar. eſt cõ⸗ RRExcox. et eſt ſil de conchi⸗ rta qᷓooꝛi ſpicanardi. O doꝛ aũt eins aromaticꝰẽ. qm ipᷣm aĩal comedit nardũ.Et . * — * coloꝛ cius eſt decliuis ad albedioẽ:et ambe ſũt melioꝛes:ct eſt pinguis.Sed illa que naſcitur in Bab lonia eſt ſubnigni coloꝛis: ⁊ eſt minoꝛ ula.et omnes babent bonũ odoꝛem.Et qñ fu⸗ migatur domus cum cis ſentitur odoꝛ carũ ſi⸗ cut caſtoꝛci.Scra.li.aggre.ca.oſtracoꝝ. Gla cte biſantie ſunt ex vnguł oſtracoꝛũ.⁊ ſũt coo cula quibo tegunt᷑ in ſoꝛamine ſuo:et melioꝛesꝭ ſunt q vergũt ad albedinẽ:ct ſunt odoꝛiere.q̊ rũ odoꝛ extrahit aliq̃ntulũ ad odoꝛẽ caſtorci. ODperationes Galicnus capᷣ.oſtracoꝛũ: Quando blacte biſantia ſumit᷑ cũ aceto in potu attenuat ſple⸗ nem,ct quando fumigant᷑ cũ eis mulieres ha⸗ bentes ſuffocationem matricis confert eis:et ilte fumus excludit ſecundinã.¶ Et quando ex. cis fumigatur epilenticus excitat ipſum. . — 4 — S 8 . 12 . — —— . rr — Capitulum. xiij mal qð in locis frigie naſcit᷑: huictaur: num eſt caput:ac deinceps omne coꝛ⸗ Belagn angeehwer an: pus.iuba tm̃ equina.coꝛnua vo tam multipli ci flexu in ſe recurrẽtia:vt ſi quis ĩ ea offendat non vulneret᷑:ſed quicqͥd pꝛeſidij monſtro illi frons negat aluus fufficit. Ham cum in fugaʒ ſe vertit pꝛoluuie citati ventnis fimum egerit ꝑ — longitudinem trium iugerum: cuius ardoꝛ qͥ quid attigerir adurit. Ita egerit noxia ſubmo uet inſequentes.Actoꝛ ſoꝛſitan. Hoc animal ſidem eſt ꝙ vacca ſilueſinis fᷣm Ariſtotilem.qᷓ habet coꝛnua declinantia adinuicem. nam et boues ſilueſtres ſiue bubalialio nomine di⸗ cunt᷑ biſontes. Areſtotiles. Qonnacus eſt ani mal catonia in quodã monte tauro ſimile.ſed eſt in eo crinis deſcendẽs ad duas partes ſpa tularum. Huius pili mollioꝛes ſunt q; equi et bꝛeuioꝛes.crines eius omnes continui ſunt.et vſq; ad oculos perueniunt. Et qui ex pilis eiꝰ ſunt inferius lane aſſimilaniur. Pili vero qui ſunt ſuper eius frontem conueniunt.vſqʒ duʒ ſeparentur ſm diſcrimen. Coloꝛ eius eſt rube buius caro dulcis eſt: et idco depꝛchenditur. Cũq; ꝑcutit᷑ fugit ⁊ quielcit.Cũ aũt debilitat Eum do tempus parius eius appꝛopinquat us:et foꝛte erit ad nigredinem declinans.bui⸗ vox aſſiimilatur voci tauri: nec habet dentes luperioꝛes ſicut nec taurus habet duos ſotu⸗ lares.et caudã bꝛeuem reſpeciu coꝛpoꝛis:⁊ ca uat terrã.habet et coꝛiũ multos ictus patiens pugnat.Et ſiercus per quattuoꝛ paſſus eijcit adunant᷑ ex eo genere multi pꝛiuſq; circa ipᷣm ſteecus congregant:ct ipſum quaſi murumpo „ — — — Capitulunm. xiiij O s.·Iſi. Gouẽ greci boetem dicũt, la nni trionẽ vocant q̃ſi terionẽ:co ꝙ; ter ram terat.cuius latitudo pelliũ a men to ad crura palearia dicunt᷑ a pelle q̃ſi pellea⸗ ria: eſt ſignũ generoſitatis in boue. Goum in ſocios eximia pietas eſt. Ham alter alteruʒ inquirit.cũ quo ducere collo aratra ↄſueuit.⁊ frequentſ mugitu pium teſtat᷑ affectum ſi foꝛte detecerit.Areſtotiles.Gos coit poſt annum. et foꝛte poſt viij.menſes.Poſt bienniũ autem pꝛegnans eſt nouem menſibo.yviuit annis quin decim. caſtratus aũt viginti. Actoꝛ. Bos eſt animal mũdum fſᷣm legẽ ad immolandũ et ad comedendum.quia ruminat.et findit vngulã. paleas comedit. iugo pꝛemitur.ſtimulo cogi⸗ tur.terrã arat.Pli.u.v.boues et animalia qui bus continui ſunt dentes bibendo ſoꝛbent vt cqui. Idem in lib.xi. Superioꝛes pꝛioꝛes den tes non ſunt bobus ſicut nec ouibus:et om⸗ nib us ruminantibus.boues autẽ mutant den tes. Hoꝛum caudis eſt longiſiumus caulis at⸗ q; in vna parte hirſus. In genere boum ſemi⸗ nis tantũ vox grauioꝛ:cum in omni alio gene re ſit exilioꝛ q; maribus.Theoſraſtus pꝛobat boues piſce veſci: ſed non niſi viuente.boum attritis vngulis aruina vngenco coꝛnua me⸗ dentur agricole. Adeoq; ſequax earum natu ra eſt vt in ipſis viuentium coꝛpoꝛibus fer⸗ uenticera fiectani.inciſaq; naſcentium: di⸗ 8S8 R O e De Animalibus diuerſas partes toꝛqᷓantur vt ſingulis capiti⸗ bus q́̃terna fiãt.¶ Jſaac ĩ dietꝭ particularib⸗ Bouina caro ad ↄperationẽ carnis pecudum ſicciſſima eſt:ideoq; ſanguinẽ generat groſſuʒ et turbide:⁊ melãcolicũ:multũq; dat nutrimẽ⸗ tũ. Inobediens eſt digeſtioni:tardeq; deſto⸗ macho eijcitur et ventrẽ cõſtipat.ꝙ ſi eo aſſue ti melancolice cõplexiõis fuerint fiunt ſplene⸗ tici vel quartanarij:vel ydropici.vel ſcabioſi. vel lepꝛoſi.ſm complexionem quam pꝛepara tam his moꝛbis inuenit ODperationes ¶ Auicenna. Bouinũ fel cũ nitro ⁊ ethimo⸗ lea valet ad furfures:cũ caput co lauat᷑. IJdeʒ Pxz fel aperit oꝛificia emoꝛroidarum:ex eodẽ cũ melle linitur palatũ ad pꝛeuocationem ¶ Dyaſcoꝛides. Lac bubulcũ oꝛꝭ vulnera re centia ducit ad ſanitatem. JFimus bouʒ iuuat ad apum et veſparum icus ¶ ydropicus etiã illiꝰex eo iuuatur.ſi ad ſolẽ multũ iaceat deſiccatur Maximũ vero bene⸗ ficiũ pꝛeſtat finus maſculi bouis ſtericis muli erum fumigatus pꝛo pendentibus ¶ Pli.li.xxviij. Bouis ſepum cũ adipe anſeri⸗ no et ocymi ſucco vlcera oꝛis ac nimas ſanat. Item ↄtra ea q̃ vlceratõe venena enecãt ſepʒĩi bubulcum:alas bubulum auxiliatur. ¶ Meculla qᷓ bubula ex crure dextro poꝛe trita cũ ſanguie pił palpebꝛarũq; vicijs ⁊ anꝰ guloꝝn occurrit.¶ Si yvero guitas ſit audiẽdi fel bubulum ꝓdeſt cũ vrina capꝛe vel hirci. ¶ Talus bouis accẽſus dẽtes cũ doloꝛe labẽ tes confirmat ad motus. Eiuſdẽ quoq; cinis cum mirra bonum eſt dentrificium. ¶Lien bubulus in melle datur ⁊ illinit ad lie⸗ nis doloꝛes.Lac bubulum ceteris medicati⸗ uus eſt. Bubulo ſic quidẽ lacte cuncta venena expugnari tradũt vomitione.Preterea tenaſ⸗ mus poto lacte bubulo tollitur. ¶ Stomachũ exulceratũ lact bubuli pot re ficit:eiuſq; roſiones caro bubula mixta aceto ⁊ vino cocta.ad hoĩs etiã moꝛſum bubula ca⸗ ro cocta ⁊ipoſita efficax ẽ.Canũ ſcabies ſana tur ſanguine recenti bubulo. Iterũ cũ marceſ cat illico ⁊ poſtero die abluto cinere lixiuio ¶ Haly. gel bouis tinnitibus ⁊ auris ſonitui medetur ſi cuim bombaceſupponatur. ¶ Si ci oleo mixto inſtillet auri mitigat do⸗ loꝛẽ ex frigdo. In lotio q̊ʒ boum ſi infundat ſe hõ:optimũ eſt ſtomacho dolenti ex frigido. ¶ Peogeſt ẽt emoꝛroidis JFimꝰboũ cataplaſ⸗ matꝰ ſuꝑ apoſtemata groſſa diſſoluit ea. Si vo ↄburat᷑ ⁊ narib inſufflet᷑ ſanguis fluxũ ab eis ſedat.Pꝛetea ſi cataplaſmet᷑ eo modico cũ Folijs quidẽ celſi veſtit᷑.quev ci᷑. Sed poſtq; operari ceperit eicam rennuit butiro vẽtri vydropici manifeſtiſſime medetin. Jecur bouis ſi caburatur et bibatur vent:ꝭ ſolutioni pꝛodeſt et ui ſanguinis. ¶ Os quoqʒ bouille ſi cõburatur dentes cõ⸗ motos ex ſe ficatos ſoliaat. ¶ Et ſi cũ ſquingibin bibatur: ſplenẽ liquefa⸗ cit.Appetitũ coitus excitat:ac lepꝛe pꝛodelſt. — omber. yſili. etbimologiap. Bomber eſt frondiũ vermis:ex cuius textura bõ picinũ cõficit᷑. Hoc aũt nomine appel⸗ lat᷑ eo ꝙ euacuet᷑ dũ fila generat:⁊ aer ſolꝰ ĩ ea remaneat.ſoli. ombices telas aranearũ mõ texũt ad veſtẽ luxũq; feminaꝝ q bombicina vo cat᷑. GBombicũ genus ẽ in Aſſiria pueniẽs ni⸗ dosluto fingũt.ſal ſpecies applicatos lapidi tanta duricia:vt ſpicuł perfoꝛari vix poſſint.⁊ ceras largioꝛes qᷓ; apes faciũt.Deinde maioꝛẽ vermiculũ.Et in choo inſula traduntur naſci cypꝛeſſi:terebinti.fraxiui.quercꝰ floꝛẽ imbꝛibo decuſſum terre halitu animante.ſieri aũt pmo papiliones paruos nodoſq; mox frigoꝛis im⸗ patientia viullis inhoꝛreſcere.et aduerſus hie⸗ mẽ tunicas ſibi denſas inſtaurare.pedũ aſpe⸗ nitate radẽtes folioꝛũ lanuginẽ in vellera Phi ſiologꝰᷣ. Bombex vermis eſt faciẽs ſericũ ſilo⸗ ſum de oꝛe ſuo in q̊ͥ ſepeliat ſe:ad h̊ vt renaſca tur cõpletꝰ. Et poſtq; reiecenint ome qð ſter⸗ coꝛatũ eſt ac feruletũ acnigꝝ de coꝛꝑe ſuo tũc coꝛpus eius tranſiluciẽs ẽ cũ aſpicit᷑ ad ſolem. o moꝛus di RR O P „ ractatus Delitioſo laboꝛĩ operã diligent impẽdẽs.Ca lachi vero parietes induſtriꝰ textoꝛ circuit.la⸗ nã educẽs crocci coloꝛꝭ:q niuei cãdoꝛꝭ per ab⸗ lutionẽ efficit᷑ anteq; arteficialł tinctura ſuper induatur.Cõſũmato ãt oge nobil textoꝛ ihe⸗/ cam in opere ꝓpꝛio inuolutã cẽtõis ſubintrat ianuã ſimil papilioni.Semina poſtea minu⸗ ta eijcit. ex nature pẽnatiba ſecretꝭ q ꝑhiemẽ re ſeruant.vt aere clemẽtioꝛe redeunte.carni hu⸗ mane admota in ſinu fomenta ſuſcipiant vſq; duni natura motũ ſe minibo cõferat animalẽ. Igem ven mis etia lanificus appellatur ex lana.quã ſerica de ꝓpꝛijs viſcerib operatur ¶ Sericum poꝛro putrida vulnera cõbuſtuʒ mundat et confoꝛtat. Et ſi cũ melle cõburat᷑rubiginẽ dẽtiũ curat ¶ De arboꝛe in qua iſti venmes nutniũtur le⸗ . ge cap.lxxir. in pmo tractatu de 3 Boꝛax eſt genus bulonis.qð in capite poꝛtat geminã ſui noĩs.h̊ vulgo cropõ dia vocatur. Sʒ qñ buſoni viuo ⁊ palpitanti extrahitur:tüc ipᷣe lapis in medio ſui oculũ bꝛe ðꝛ Cũ aũt aliq̃ diu moꝛtuo extrahit᷑:tũc mali⸗ B“cansds lib. de na.rerum cta veneni oculus extinguit:et lapis viciatur. Phiſiologꝰ. Boꝛax de genere bulonis ẽ. H ꝓpter veneni q̃ntitatẽ qũ tagitur inflat Cũ ara nea pugnat:⁊ ab ea vincitur. HNã cũ illa freqn ter pupugeritaille ſe vindicare nõ valẽs:intan tũ inflado ſe eruberat: ; medi crepat 2 moꝛi Huiꝰ mo:ſus peſſimꝰeſt ⁊ inſanabil efficitur. Hemmã in fronte nutrit p qᷓ occiditur. ⁊ q ab ipᷣo aĩali boꝛax appellatm:qñ extinctũ hʒ ocua luʒ. Herba ſpẽali vtitur i q vi recuperat.ru ta vero iterſicuur.huũida loca ⁊ marcida liben ter inhabitat. odit claritatẽ ſol:nec eũ de ſacili videre patitur.nocte ãbulat.et h̊ magꝭ per vi⸗ as hominũ titas veſtigijs:per diẽ vero latet ĩ abditꝭ odoꝛẽ floꝛẽtꝭ vinee ſugit.⁊ ꝓpe cubitalẽ magnitudinẽ aliqñ creſcit. In Hipanie parti bus illud pꝛecipue boꝛacis genus habitat:qð lapidem in fronte poꝛtat 7 Biaazs ctoꝛ. Bulo eſt anĩal venenoliſſi⸗ muz: oĩbo notũ.qð videtur ab autoꝛibꝰ dici rubeta vł craſſantiũ.Eſt aũt buſo frigidiſſima beſiiola ⁊ aſpectu fediſſima.q̃ fer⸗ tur hie coꝛ ĩ gutture.vñ nec de facili intſicitur niſi per mediũ guttur trãſfigatur:Ex putredie ãt coꝛruptiõe tre naſci putat᷑. Exli.de naturꝭ reꝝ. Bufſo etiã reptile venenoſum habet viſuʒ peſtilentem.attactum ſurdidum:Terra veſci⸗ in antenioꝛi pede concludere poteſt.hoc illi ꝓ cibo quotidiano elt.Timet enim ne ſibi terra pꝛo cibo deficiat. In Ballie partibus eſt Bu⸗ fonis genus.quoq coꝛnutum dicitur:quia coꝛ niſare videtur:vnde a ſono vocis ſic appella⸗ tur. Coloꝛes habet duos.tetrum et crcoceum. PHij vero pꝛodeumt:’et tũc voces tubaruʒ edũt Duoq; et duo voces tubarũ reduũt inuicem De Finimalibus In ſola gallia voeiferi viuũt. clati vocẽ ꝑdũt muti ſunt. Phiſiologꝰ. Gulo eſt aial hoꝛro ris qð nũc cu aranea:nuc cũ lacerta:qũq; ve⸗ ro cũ colubꝛo vel etiã cũ ſerpente pꝛcliũ ſubit. Leſus aut veneno alterius aialis venenoſi a plant agine medelã accipit. Saluia libenter veſcũ:cuiꝰ radix bufoni moꝛtalis eit. apis ĩ capite bufonis inuentus ⁊ ab homine geſtatꝰ veneni maliciã arcet.Ex buſone quoq; ꝑ com buſtionem in puluerem redacto cum ſibi relin quitur:buto v iuus regeneratur.nec im̃ vnus ſedetiam piure. Capitulum. xviij. Ubalus ⁊ Biſontes. Iſido. Bubali ꝑ deriuationẽ vocati ſunt:eo ſunt ſuᷣ miles boum.adeo indomitivt pᷣ ferita⸗ te iugũ ceruicibo nõ recipiant:bhos affnca pꝛo⸗ creat.i¶Ex libꝛo de natunis rerũ.Bubsolꝰ eſt animal boue maiusꝛ altius coꝛꝑe:nigrum co loꝛe.habet coꝛnua longa toꝛtuoſa:collũ lon⸗ gum:caput ingens:membꝛa macilẽta: caudã aruã:aſpectũ beniuolũ ac ſimplicem. Sed umme pernicitatis atq; crudelitatis eſt cum ad irã fuent pꝛouocatum.Uſib⸗ humanis ac⸗ cõmodatiſſumu eſt.ſoꝛtitudine maxia pollet. Bubalus patiẽs eſt laboꝛis.plloe habet pauu cos:vocem tenbuẽ: frontem aſperrimi: cutẽ duniſſimam.pede ſpargit ten am. In eius na⸗/ re anulus ereus cum ſuniculo ponutur: vt faci lius homini cedat.in opus qð fuerat ei impo⸗ ſitum:qꝙ ſi onus eſt graue ei vltra voluntatẽ ſuam imponatur: ſtatim ccmotus ĩterra ſter ninm. nec ſacile ict ba ad ſurgendum cogiĩ niſi alleuiato onere quo grauat:hic alio nomine biſontes dicitur.de quo dicit. Solinus.q; be ſua eſi houi ſimilis.¶ Solinus. Bilontes in ſeptetrionali plaga ſunt boues feni limiles: vltra tauros pernicitate capti aſueſcere neſci⸗ unt. hos imperitũ vulgus bubalos vocat. ¶ Plimꝰli.viij.Germania cxthie cõter mina gingnit inſignia. boum ferarum genera:u ba tos buontes ⁊ veloditate excellẽtes.vros qui⸗ bus omnib imperitũ vulgus nomen bubalo rum imponit:cũ id affrica gignit vituli poti⸗ us ceruice quadam ſimilitudnune. Phphperationes. ¶ Pli.l.i. SGubaloꝝ ſanguis non ſpiſſatur. ¶ Halx. oagulũ pulli bubali ↄtra potũ ci⸗ cute pdeſt ei qui comedit fügos.¶ Urina bu⸗ bali ſi ↄtrita miſceatur mirrba aut oleo ⁊ i au re ponatur:doloꝛem ciue ex frigido muigat. ¶ Dyaſ. Jimus bubali paſcentꝭ impolitus tumoꝛes vulnerũ tollit:⁊ ſciatice paſſioni ↄue⸗/ nit. ¶ In cathaplaſmatibo poſitꝰ duricias ac ſerofas purgat:ct putiulas ſolut. Lapitulum. xix B U et Bloſa ſuper Johel. Gꝛuchus modi B8 Ruchue.Rudoł hus ſuꝑ Leuiticum cus ẽ et fului coloꝝ. Gꝛuchus vocatur fetus locuſte anteqᷓ babeat alaæ:deinde cum incipit volare parũ:xꝛ athelabus.cũ vᷣo plłeni ter volat cꝛ locuſta.¶ Eſt aũt bꝛuchue multo grauioꝛ q; loculia vel athelabus.qꝛ iacens in vno loco racicitus rocit fruttus Capitulum.xx. 2 E meſcit vt ꝓtinus rumpat lacera Apꝛeſte. Iſi. blili ur. Bupecſlis t aĩial paruũ in italia ſimilimũ ſcarabeo: maxime. vnde et nomẽ babet.deuoꝛatũq; ta⸗ cta felle ita inflãmat vt rumpat. Pli.li. xxij.Oleũ on fancinũ bupꝛeſtim va let ex aq̃ per ſe lotũ vomitiõibuſq; redditum ta lichenas tollit ex facie ſmectica vi.i¶ Idẽ in li.xxviij.Lac reſiſtit veneno bupꝛeſtie. cx aq̃ vomitiones euocat.i¶ Ex li.de na.re.cuʒ aũt bos bupꝛeſtim inter herbas iacẽtẽ deuo⸗ N . SRK longipeduʒ:fallit inter herbas bouem Hyperationes ¶ Jdẽ in li.xxx.Gupꝛeſtis cũ bircino ſepo illi⸗ ¶ Idẽin li.xxxi.Sibupꝛeſtꝭpalta ſit nitrum rauerit ac fel eiꝰ tetigerit:ita inflämat᷑ atq; tu⸗ . * * — Trattatus Capitulum. xxj Ubione ſine Bibione et Blata. yſido⸗ Q ms.. Bibiones ſunt qͥ in vino naſcunt quos vulgo muſciones a muſto appel lant. Unde Affronius.Cum a me expectaſſet fabulare incipis ex oꝛe Bibiones inuolant in oculis tuis.Blatea.caloꝛe dicte ſunt.ſiquidẽ et cõpꝛehenſe manuũ tingunt.vnde et blateuʒ coloꝛẽ dicũt. Hoc aĩal lucem nõ patũ videre cõtrariũ muſce. Muſca em̃ eſt lucipeta.Gla⸗ ta vero luciſuga.i¶ Ex li.de na.reru.Glatea vᷣ mis eſt qui lucẽ videre non patit᷑.vnde per no ctem tm̃modo ambulare conſueuit. Palladi⸗ us de agricultura.Glate ſunt apibus inimice ſicut et lacerte. Unde huiuſmodi animalia et bis ſimilia opoꝛtet apũ caſtris vel aluearibus longe fugare:qui vult apes bene ſeruare ⁊c. — . . Capitulum.xxij Apꝛa. Exli. de na. rcerũ. Capꝛa eſt ani emal barbatum:longis et acutis coꝛni bus:paſcitur in cõuallibus et in mon⸗ tibus et in ramis arboꝛũ quos oꝛe potceſt atti gere.ſed moꝛſus earũ exicialis eſt arboꝛ. Mc! — vero lambentes capꝛe moꝛiuntur. NHerbis ve⸗ nenatis viuũt.Cõſtan. Si capꝛe ex vaſis ta⸗ mariſci biberint ant comederint nõ habcbũt Sera.in li.de ſimplici medicina.iqi inquit Balien?capꝛas lingentes tamariſci frondee: et inueni eas ſine ſplene.quaſdaʒ vero vidi lin gẽtes ſerpentes pelle depoſita.⁊ poſt albeſcẽ⸗ tes min? ſeneſcere. Iido. Capꝛã a carpendis virgultis quidã di erũt.alij ꝙ carpent aſpera Hõonulli a crepitu cruriũ.vñ eas creas appel⸗ latas que ſunt agreſtes capꝛe.Areſto.apꝛa eſt animal ruminans qð iñ habet dẽtes ĩvtra q; mãdibula.Capꝛe in paſtu cito mouentur a locis ſuis:qð non oues faciũt.⁊ accipiũt ſum⸗ mitates herbaꝝ tm: Quãdo mouent᷑ poſt me ridiem plus aque poꝛtabũt.⁊ quãdo ſalem an te partũ comederunt multũ fluxũ a mamillis habebunt. ¶ C apꝛe naturaliter vloces ſunt. ideo paſtoꝛes nõ ponũt eis rectoꝛcẽ.Eapꝛa nõ bene v idet in die:ſed acuitur eius viſus de no cte. habet autẽ aliquãdo oculos diſſimiles in coloꝛe.qnãdo ſagittata fuit pulegiũ ceruinũ querit:⁊ comedit vt extrahat᷑ lagitta.Pli.ub. viij. Capꝛe in ſicilia ſicut oues villo tonſili ve ſtiunt᷑. Capꝛis in ethiopia vita eſt vſq; ad an⸗ nos.xi.in oꝛbe relique plurimũ octo. Idem ĩ li. xi. O culi capꝛe de nocte ſplendẽt: lucẽq; ia⸗ culant᷑.Pili acute craſſi exeunt hircis: feminis aut tenuioꝛes. Item mares capꝛaꝝ plures ha bent dẽtes qᷓ; femine.Nec habẽt capꝛe dẽtes pter pꝛioꝛes geminos habẽt. Et binas in ſe⸗/ minibo mãmas.nec alibi ſicut ⁊ oues. Pli.lib. viq. Capꝛe pariũt ⁊ q̃ternos.ſed raro admo⸗ dũ.ferũt qͥnq; meſibo vt oues.veneno pingue ſcũt:pin guedine ſterileſcũt. Itẽ Areſt. Caper vnius ani coit:ſed debile qd generat.In ethi⸗ ⁊ gemellas parit.ꝛ ſi cibs cõueniens eſt: caper — . virtuoſus erit. Palladius lib.viij. Capꝛa tri⸗ ma optime poteſt educare:ſed eligẽda eſt ca⸗ pella magni coꝛpoꝛis craſſis cruribo bꝛeui col lo:plenaq; ceruice:auribo flexis ⁊ grauibo.par uo capite:nitido ac ſpiſſo longoq; capillo.ma gnis vberibo.NHec multe capꝛe ſicut oues clau dende ſunt vna ſtatione qᷓ; ⁊ luio carere ↄuẽit ⁊ ſtercoꝛe:qtenerioꝛes mares generant haud tranſeundum eſt. Sed vltra octo annos nõ ſunt mares ſeruandi: quia genus hoc languo re ſterileſcit etette. Pperationes. ¶ Euſculapius.Capꝛe cerebꝛũ cũ melle car⸗ bunculos in ventre ſanat. Sepum eius omni ſcũt tollit. hoc etiã aurib inſtillatũ ſurdos ſa⸗ nat. ¶ Caſeus eiꝰimpoſitꝰ omnes punctiões atq; doloꝛes repꝛomit. Pili eius yſti finxom nes ſedant.¶ Un gule ciuſdẽ vſte ct cũ pice li⸗ quida trite et illite alopiciã curant. Lac cius bibitum arteriacum hberat.Ueames occidit. SPruniginẽ et moꝛſus ſanat.¶ Sanguis cius eadẽ facit:et vencnũ bibuũ eltingutt. ¶ Ex li.de.naturis.rerũ.Coꝛnu capꝛe aduſiũ ſi ante nares vere caduci tencal:ſtatim cadit. ¶ Aui. Coꝛnu capre aduſium et albiſicatdẽ tes foꝛtiter abſtergit. ſiringitq; gingiug: ⁊ ſe⸗ dat inflate gingiue doloꝛẽ.i¶ Plinius.lb.viij. Capꝛe coꝛnu vel pilis accenſis fugare ſeren tes dicũt.Einercmq; excoꝛnu potũ ⁊ illitũ va⸗ lere contra moꝛſus coꝛuʒ. Idẽ quoq; cinis ſu doꝛes inbibet.¶ Sanguis capꝛc cũ meculla decocius contra venena toxica ſumũ. Idem cetiã ſic datur dilſintericis ⁊ auxiliat᷑ d; opici. an capꝛe contra papilionẽ.qͥ lumimbus agaus pꝛoſicit. Aſſum quoq; ciliacis ſubue? nit: laudabiles quoq; ſunt medulle bircineect capꝛine. 7 DPrafcAà dpecapꝛinus crcris magis aſt ſupticus paſcuarũ cauſa:vnde diſſinteric cli ſteribus miſcetur: Justcllis aus etia ptiſi⸗ cis auiliatur. Gibentibus quoq; cantarides ſubuenit. ¶ el capꝛinum adhibetur ſiſtulis cũ ſucco poꝛri. Adhibetur etiam medicaminibus vulnerum:et ea ſine tumoꝛe ſanat. — — = B „— — = — . — — . . . — — — — Capitulum. xxij (kgechunaniir apꝛee tranſſigurã ,tur in plunmas ſimilitudines. Sunt Ramim capꝛce: ſunt rupꝛi capꝛe. ſunt ibi⸗ ces.ſunt ⁊ oꝛigeſſoli a quibuſdã victi.contra rio vcſtiti pilo et ad caput verſo. Sunt et dã⸗ meet pygar gi et ſtrepſicerotes multaq; alia? diiſimmlin. Bec illa alpes. hec tranſmarini ſi⸗ ms minunt. Icemin libꝛo vndeeimo. Hatu⸗ „ B AbeI racoꝛnua dedit ra moſa capꝛeis ſʒ parua:nec Decidua fecit.huius aialis ſanguis nõ ſpiſſat Iſid.Capꝛeas agreſtes creas dicũt quas gre ci:co ꝙ acutiſſime videãt recte pandoꝛcos ap pellanerunt. Moꝛantur em in excelſis monti⸗ bus. Et quis de longinqᷓ ſint:vident t̃ oẽs qͥ veniũt. Eedem et capꝛee eedem et ibices quaſi guices:co ꝙ ad inſtar anium ardua et excelſa teneant et inhabitẽ. Ita vt de ſublimi vix hu manis obtutibus pateant.vnde ⁊ meridiana pars. Jbices aues vocãt: qui nil fluentis in⸗ Habitãt:hecitaq; aĩalia in petrꝭ altiſſumis cõ⸗ moꝛant᷑.vt fi q feraꝝ vel hoĩm aduerſitateꝑ ſenſerint de altiſſimis ſaxoꝝ cacuminibo ſeſe pᷣ cipitant:⁊ in ſuis ſe coꝛnibus illeſa ſuſcipiunt Exli.de.na.re.Capꝛa ſilueſinis que ⁊ capꝛeo⸗ la vel rupi capꝛa dꝛ:beſtia ſeua eſt in eõparem ſui generis. Inalias aũt beſtia timida ac mã⸗ ſueta nimis. Hec in inſula creta:qñ vuninerata eſt pulegiũ quenit.quo comeſto ſagitta de coꝛ poꝛe evilit:vix aũt capi põt:quia celerrima eſt. Et ci a canbopꝛemitur:ad mõtes altiſſimos cõfugit.piurima inter mares eſt diſcoꝛdia ꝓpt feminas:et hoc tempoꝛe cottus. Pboprrationes ¶Dyal. Gimus capꝛaꝝ ſilueſtrium cum vino bibitus yctericos ſanat.¶ Qum folia ſpicca⸗ nardi bibitus mẽſtruis imperat.ꝗ¶ Reliquos ſanguinis fluxus cũ aceto impoſitus abſtinet ¶ Lobuſtus et tritus cũ aceto et oxumelle alo picias ſanat.¶ Axungiemixtus podagricis medetur ¶ Actoꝛ. Itẽ de capꝛea hoc idem qð ſupꝛa ponit:licet ſub alijs verbis. + Capitulum. xxu 4 G Anis. Areſto. Canis eſt aĩal iracun⸗ duũ ⁊ applaudẽs hoĩbo. piloſuʒ m vni⸗ W‚uerſum ſicut poꝛcus et vrſus habet dẽ tes ſuꝑius et inſeriꝰ:et ventrẽ vnũ:ac poſt ven trẽ inteſtinũ.multos habet ſetus:multaſq; ſiſ ſuras in pedib⁊ mitas mãmillas ſicut et poꝛ cus.Quinq; digitos habetin pedib anterio ribeꝛ q̃ttuoꝛ poſterioꝛibo ſicut leo et lupus.i⸗ mũ etiã habet ficcũ ſicut et lupus.ſplenem ion gũ ſicut hõ et poꝛcus.pᷣterea ſiomnꝰ et vigilis. crementũ et coꝛruptio.⁊ vita et moꝛs.cetera⸗ q; accidentia ex ſenſibo ſunt in canibus ſicut equis et hoĩbo.Alexander.Canis aĩal eſt imi⸗ mundũ rediens ad vomitũ:iracũdus:latrati hoꝛrendũ canẽ extraneũ lacerans:oſſa coꝛro⸗ dens:qui cum habucerit cõſoꝛtiũ alteniꝰ canis refugit. Solus aũt nomen ſuum cognoſcit. Ex li.de nat.re:KE anis eſtbeſtig docibilis ad omnem ludũ:dñm ſuũ diligit:et cius hoſpitiũ vigilando cuſtodit:noctuq; latratu nocentes ꝓdit.Eſt etiã quoddã genus canũ qð odoꝛa⸗ tu fures intelligit:et a ceteris hoĩbo inplaca⸗ bili odio diſcernit. Iſido.Nihil aũt ſagatius canibus.plus em ſenſus ccteris animalib ha bent. Nam ſoli nomina ſua cognoſcunt.reco gnoſcunt dños ſuos et diligunt:et coꝛũ tecta deſendunt.pꝓ dñis ſuis ſe moꝛii obijciunt.ſoli⸗ tarie et volunt arie cum cis ad pꝛedam currũt Ambꝛoſius.Canis eſt anialſagax.quod vbi veſtigium lupi vel lepoꝛis inuenerit.argumẽ⸗ ta quedã ad eum directa ſemita inſequendum colligit. ad diuerticulũ ſemite venit.ſingularũ qꝙqy ꝰ,”ſemitarũ exoꝛdia tacitus percunctatur:vt per odoꝛẽ cognoſcat in quã partem viuertenit huic etiã aĩali inſitũ eſt naturaliter impartire alimonie memoꝛiã ſemare:gratiamq; reterre: ac ſollicitas excubias ꝓ dominoꝛum ſalute ꝓ tendere.Cũ em̃ inſirmat᷑ canis:radicẽ alicuiuſ herbe comedit ad vomendum. Phiſio. Canis ceterabꝛuta in tribus excellit:in diſcernendo amando: ſeruiendo. Diſcernunt em̃ dominũ ab extraneis:nec eos quos inſectatur odit:ſʒ pꝛo co quẽ amat ʒelat:et ex cõſciẽtia ſoliciti a⸗ moꝛis inuigilat.Mos eius eſt cũ paſtoꝛe allu dere.gregẽ noſſe.iſidiates feras perſequi: ſolh huic a natura inſitũ eſt. volũtarie ad qð pᷣpa⸗ ratur ingeri et per quãdã obediẽtie foꝛmulaʒ ſola diſciplinati timoꝛis expectatione ſi uſpen⸗ di donec ad peragedi licentiã ſigno mittatur Canũ auüt genera ſunt plura.Alij em̃ ad capi endiu feras ſiluarũ inueſtigant. Alij volucres. Alij vero greges. Alij domos cuſtodiũt. Ex lbꝛo de natuns rerum. ria ſunt genera ca⸗ — 6 d9 7 8 U De Fnimalibus. canũ. Hoꝝ nobiliſſimi ſunt lepoꝛari alias le⸗ uerarij quibo foꝛma elegantioꝛ ⁊ ad curſum ce lerioꝛ aptioꝛq; venatui.Hi pectoꝛe valentes ſunt.Qatratꝰedere neſciunt.⁊ niſi pducantur ad curſum inſra domũ ſe continent.Alijſunt apti venatui:longis auribo ac dependentibus biodoꝛe ⁊ impoꝛtunis latratibo beſtiam inſe⸗ quunt᷑. Item canis maſculi nõ de facili ledũt ca nes leminas.Et ita fit in pluribo generibus beſtiaꝝ. In om̃i aũt genere aĩaliũ maſculipl⸗ feminis viuũt exceptis leuerarijs in quibus ac cidit contrarium. Areſto: Leuerarij quippe viuũt annis vere decẽ leueranie duodecim. In leuerarioꝝ quidem genere plus viuũt femine marib ꝓpter laboꝛẽ ipſoꝛum maſculoꝛum. In alijs aũt plus viuunt mares feminis. Item ca nes femine cũ applicãtur ad etatem coitus ba⸗ bent ſigna ſiaun homo.qm̃ eaꝝ mãmille intu⸗ meſcunt.⁊ inuenit᷑ in eoꝝ pectoꝛe cartilago:ſʒ boc difficile eſt cognoſcere niſi exercitato.ma⸗ ribus aũt nõ accidit hoc:ſed in maioꝛi parte crus eleuant in mingendo:⁊ nõ niſi poſt ſex vł octo menſes faciunt.Et vniuerſaliter poſtq; nigelcunt. Omnes autem femine ſedent quan do mingunt. In canibo feminis lac inuenitur ad quinq; dies ante partum:et in quibuſdam per ieptem. Eſtq; lac caninum ſpiſſius omni lacte:pterq; poꝛcoꝛum aclepoꝛum. Hbhrrrationes. ¶ Euſculapiꝰ.Canis ſanguis potatꝰ tremu⸗ loſos liberat.i¶ Caput eius vſtum tritũ et pul uerizatum.vel eius caro neruoſa ⁊ ficus:moꝛ ſus canis ſi bib at᷑ ſanat puluis dentium eiꝰ. Doloꝛes dẽtiũ ac gingiuas curat ¶ Cor eius potatũ canes a latratu vetinet. el eius cum melle curat oculos.Lac eius bibitum pilos ⁊ capillos creſcere non ſinit.¶ iũ melle vel vi⸗ no datũ mox fetũ moꝛtuũ eijcit.ij Dens ex eo tactus cito omittit᷑: et cicatrices oculoꝝ exte⸗ nuat. Adeps eius podagram ⁊ aurium dolo rem ſanat.i¶ Auicẽna. Sanguis canis ꝓhi⸗ bet oꝛtum piloꝛum euulſoꝛum:vt ſcripſit Gal rina quoq; canis adminiſtrat ſuꝑ verucã. ¶ Dyal.Lac pꝛimi partus canis capilloꝝ oꝛ tus amputat:⁊ in vtero infantes excludit. Lo ciũ caninũ addito nitro aut medicamen facto lepꝛas et pꝛurigines tollit.i¶ JFimus caninus in caniculariba diebus collectus ⁊ ſiccus bibi⸗ tus ventrem abſtinet cuʒ vino. Albus vero ſi mus eiuſdẽ arcuato moꝛbo medetur.i¶ Pli.li. xxix Sanguine canino nibil pᷣſtantius ↄtra toxica putãt.Canino ſelle cum melle curabat a pooloniꝰoculoꝝ ſuffuſiones.¶ Itẽ albugi⸗ nes ca nini lactis inſiillatio:doloꝛem ⁊ grani⸗ tatẽ auri ſe edat. A dipe canino lendes a capũ lis tollunt¶ Idẽ li xxx.Canina cutꝭ cuilibet di gito circũdata diſtillatiões ſedat. Iel caninũ po dagris cõfert penna illinitũ. Uerucas oim generum ſanat vrina canis recens illinita ſi⸗ miq; cinis cũ cera.¶ Canis lingua medicina⸗ lis eſt:laãbendoq; ſua vulnera vel aliena ſanat q ſi vulnꝰ ꝓpꝛiũ attingere lingua non poſſit pe dem lambit et ſaliue medicamine delinituʒ ad vulnus apponit:certus de medicamine quod lingue ſue natura indidit.i¶ Aui.Aq calei ca nes impinguat valde et nutrit eos bene. ¶ Canis cecus naſcit᷑:lunaticꝰ ẽ:odoꝛatumł tũ viget:dentes habet acutos ⁊ os fiſſum:val de moꝛdet et lin git:non ruminat ſed rodit:ad vomuũ redit:pꝛiuſq; recubet lectũ circũit:bo⸗ liſmũ patitur:id eſt rabidam famem. Capitulum. xxv. 8 Attus et cathaplepa. Iſido.Catt.i. vulgus captũa captura vocant. Dicũt alij ꝙ captat.i.videt.tam em̃ acute cernit vt fulgure luminis noctis tenebꝛas ſuꝑet.Albertꝰ.Cat⸗ tus eſt anĩal a capiendo dictũ muribo em̃ in⸗ feſtus.E t ðv᷑ꝛ moꝛibo eſſe verecundũ et pulchꝛi tudinis amatiuũ. NHabet aũt coloꝛem griſeum glauci ſoꝛtit᷑ ↄgelare ſilem.habet em̃ coloꝛem huũc naturalẽ: et alias bʒ ex accidentali obi: et pcipue q domeſticus eſt:eſt aũt moꝛdax val⸗ de:in multis ſimile leoni vnguibet dentbus armatur ſicut leo:⁊ intrahit et emittit vngues ſicut leo. Carnem autem ba ber lar m Awlle ingenioſus a greco venit:muſio eſt ap pellatus:co ꝙ muriboinfeſtus ſit. hunc π dbb ⸗èƷMBJ*w * 7 . L. Pperationes Ani. Excatti moꝛſu qñq; accidit doloꝛ ve⸗ hemens et viriditas in coꝛꝑe.et curatio eius ẽ curatio cõmunis.¶ Juuat᷑ aũt cũ emplaſtro cepe:vel calameti ſilueſtris.¶ Raʒi: Catti ſil⸗ ueſtres ex fumo rute ⁊ amigdalarum amarum fugiũt.i¶ Haly.Carnes catti calide ſunt et ſic⸗ ce.medentur emoꝛroidarum doloꝛibus. Re⸗ nes calefaciunt. doꝛſi doloꝛibus pꝛoſunt. ¶ Eſculapius. Stercus catti vel catte cuz ſy⸗ napi et aceto alopiciã curat. ¶ Lathaplepa Pli.ii.viij.Cathaplepa appellat᷑ fera modica eijiners iuxta ſontem tygrim qui eſt apud he⸗ ſperios ethiopes(vt pleriq; eſtimauere nilica put. era hec ceteris quoq; membꝛis iners ca put tm̃ pꝛegraue egreſert quod deiectum ſem per in terram. Alias in tremoꝛe eſt humani ge neris omnibus:qui oculos eius viderint con feſtim expirantibus.E adem et baſiliſci ſerpen tis eſt vis.¶ Solinus. Juxta fluuium tygriʒ naſcit᷑ cathaplepa: modica et iners beſtia peſtii lemti aſpectu figura tere catti. Capitulum.xx . — fYus eſt monſtrum in archadia totum vcetoſum vt poꝛcus.Et vt ſcribit Ade linus philoſopbus.Anhelitu ſuo pectoꝛe flã⸗ mas eructuat: id eſt ſpiritum flammineum: maxime cum ira funt per motum. Hicin an⸗ tris ſuper tyberim cõmoꝛat᷑: et inuadit ſubito thauroꝝ et vaccoꝛum greges per caudas tres vol quattuo: appꝛchendens:ct viſue ſoꝛtitudi Accus.Ex libꝛo denaturis rerũ Cac nis in antrum occulte trabẽs greſſu retro gra gone ſicilicet de ſacii poſtit inueſtigari. Nec ſolũ aĩalibeſt inſeſius:ſed buboni grauiſlime inſidiat᷑:cum tñ ipſum hoĩem plurimũ timeat Si querit᷑ quõ de aĩalis oꝛe flãma poſſit euo⸗ mi tam efficax:vt ꝓtime cõtrectata alias con tracta cõburat:⁊ nõ ipᷣm coꝛpus animalis flã ma tali obſumat.Reſpõderi poteſt:quia cum anhelitus adhuc in viiceriba aialis per mem⸗ bꝛa varia late diſtuſus eſt tepidum vſque quo non exuberat᷑ in ſfammas.Sed eructuatꝰ cõ tinuat᷑ ac multiplica in obiectum aliquod coꝛ pus.virtutemq; recipit comburendi ſicut vide mus per mediũ berilli lumen ſolis multiplica⸗ re radios et in ſummo mucronis acumine ra⸗ dioꝛum ignis virtutem in ſubiectã materiam ſuſcipere. Ignemq; effici violentũ.huic ania⸗ li ſimilia fuerũt illa de quibꝰ in libꝛo Sapien⸗ tie legit᷑: ignes ex oꝛeſuo ſpirabant.De cac co dicit Uirgilius.viij.libꝛo eneidos. Semi⸗ hominis facies huic monſtro. Nulcsnue erat pater illius atros oꝛe ſomens ignee magna ſe mole ferebat.ternibiles oculos villoſa q; ſetis pectoꝛa fenuſeri.huius cacci mens effera quat tuoꝛ a ſtabulis pꝛeſtante coꝛpoꝛethaurosauer tit.totidẽ foꝛma ſuperante iuuencas:atq hos ne qua foꝛent pedibus veſtigia rectis: cauda in ſpeluncam tractos verſiſq; viaruʒ: indicis raptos ſaxo occultabat opaco. Hunc caccuʒ pꝛopter furata ſibi pecoꝛa Hercules interſecit ut ibi Vir gilius in longum pꝛoſequitur. S — R 2 ——— De Fnimalibns Amelus: Ex libꝛo dena. rep. Camel⸗ eſt aial defoꝛme:gibboſum:habẽs col lum longũ:crura poplexa:lentũ inceſ⸗ ſum. ⁊ dũ graditur nunq; pedes atterit: mun dũ aĩal ſᷣm legem.qm̃ vngulam quidẽ habet: ſed nõ diuidit eam. Cum aũt onerãdi ſũt:pau lulum ſuper genua percutiuntur: ⁊ ſtatim ad onera flexis ceruicibus inclinantur aquas pu ras refugiunt:lutulentas bibunt:⁊ hoc gratia nutrimenti. Omne enim elementũ quantum plus cõmixtum eſt alijs:tanto plus nutrit. et ecõtrario irati cameli ſtnidẽt hoꝛribiliter. His etiam rabies accidit ⁊ podagro de quibus fa cilime moꝛiuntur. Nõ autem vngulas eijciũt. Sed vehementiſſimo doloꝛe grauant᷑ quan⸗ do duras et laboꝛioſas vias incedũt. Hõ em̃ ĩ pedibus hñt de foꝛti coꝛio ſotulares. Oꝛde⸗ um cito tranſglutientes reſeruant:vt rurſum ruminando tota nocte manducent.Alij com patientes abſtineant: illi qui recti cameli di⸗ cuntur:vnum tm̃ habẽt in voꝛſo gibbum.Eſt autem ⁊ aliud genus eorum quos dꝛomedari os vocant curſu mirabili vigentes ⁊ bina tu⸗ bera in doꝛſo habentes. Areſtotiles. Cameli ſunt ſicut animalia coꝛnuta:quia ventres eiꝰ⸗ ſunt ſicut habentium coꝛnua.et quia cibus il⸗ lius ſpinoſus eſt:neceſſario fuit eiꝰ lingua car noſa pꝛopter duriciẽ palati.Hatura ergo vti tur palato ſicut parte dentium terreſiri. Ca⸗ melus nõ habet ſel diſtinctum: ſed venas par nas in quibuseſt fel.¶ Solinus. Cameloꝛuʒ femine ad bella pꝛeparantur.putantq; validi⸗ oꝛes eas fieri.ſi caſtratione a coitibus arcean tur.Camele cum homines eis vtuntur ad pꝛe lianduʒ:caſtrantur:quia tũc nõ impiuguant᷑ In locis quid em altiſſimis habitãtes:tria mi la cameloꝛum habent homines currentium velocius qᷓ; equus:⁊ hoc non accidit eis niſi ꝓ pter amplitudinem paſſus.¶ Uegetius de re milita ri libꝛo tertio. amelos apud veteres aliquantule nationes in aciem pꝛoduxerunt. Sed hoc genus animalium arenis quidem tolerabile ſic aptum.nam conſuſas ctiam in puluere vento vias:abſq; erroꝛe dirigere me⸗ moꝛatur. Ceterum pꝛeter nouitatem hoc ſivti videatur inefficax bello eſt. Item cameloꝛum mares habet virgas ad pollerioꝛem partem vnde auerſi coeunt.Sunt autem virge neruo ſe ac dure vnde ex eis arcuum coꝛde ſiũt. Coi tus tempoꝛe ſolitudines aut ſecreta petunt. Item. Eamelus eſt valde malus tempoꝛe coi tus.Et ſi quod animal vel homo tẽpoꝛe hoc appꝛopiquauerit ad eum ledit ipſum. oit au tem poſt tnenium.tempoꝛe luxurie ſolitarius Aſt cum femina ferus ac ſilueſiris et coeundo per totam diem equitat. Sed cum alias luxa rioſus ſit:erga matrem continens eſt. vnde in quadaʒ ciuitate cooperiabatur camele caput vt eius pullus ſuper eam ſaltaret.qui cooper⸗ to matris capite ſuper eam ſaltauit:et coope⸗ rimento ſublato matrem agnoſcens.turpitu⸗ dinis opere quod ceperat intercepto:deſcen⸗ ditq; ipſum ingeniatoꝛem moꝛdens interficit. Camelapꝛegnans eſt per annum: poſt partuʒ quo q; quieſcit a coitu per annum vnumtantũ filium facit ſicut elephas equus et omne anial habens ſoleas. Ca meli viuunt centum annia Cameli patiunt᷑ ſitim per qua triduum:et po⸗ ſtea bibunt multum. buic animali namma dde⸗ dit magnitudinem coꝛpoꝛis in modumiumen ti ſicut et elephanti.animal quoqʒ cuiue cibꝰ ẽ materia lignea et ſpinoſa multos habetven tres:et in hoc genere eſt camelus. Pperationes Aui. Caro cameli pꝛouocat vrinã. A deps qui eſt in gib bo cameli ſuſfumigatus contert emoꝛroidibo.caineli cerebꝛum exſiccatum:⁊ cũ aceto bibitũ cõfert epilentie.ad idẽ valet eius ſanguis.i¶ Qui etiã ſiccatus et frixus retinet finum:cum vino quoq;ʒ bibitus ſagitte ame ne nocumento cõtert.poſt ꝑurgationem vero menſtruoꝛum potatum iuuat ad impꝛegnatio nem:et confert pᷣuocationi matricis. ¶Idem. Lac camelarü fetarum eſt ſubtileet valde aquoſum:nec facit opilationes(ſicut ce tera) pꝛopter paucu atem caſeitatis et abſter⸗ ſionis aqueitatis illius.¶ In ipſo eſt ſalſedo quia cameli diligunt acetoſum.et hoc eſt meli us lac.Dicitur aut q; eſt vehementis tarditatꝭ in ſtomacho et inſuperioꝛibo ventris.Ex ipſo non timetur ſoꝛdicies ſicut ex ceteris niſi raro ¶ Urina cameli ↄſert ydropici ⁊ vehemeter ſe toꝛi narium. Et aperit opilationes colatoꝛĩ cum virtute vehementi.ablutione exea facta confert ſurfuribus. ¶Dxaſ.Jimus camelinus albus cum melle tritus et impoſitus tumoꝛes repꝛimit:et vulne ra delicata permundat. ¶ Haly. Sanguis camelifricatus diſſinterie pꝛodeſti:et ſolutiõe cronice potuiq; veneni lac cameli pꝛodeſt: coꝛruptiom complexionis au⸗ getq; ventrem ¶ Plinius. Stercus cameli mundiſicat? de ſtruit verucas:abſcindit fluxum ſanguinie ex naribus et quando bibitur cum medicims exi lentie confrrreeeð ¶ Item reſoluit bothoꝛ et vlcera:ſcrofulas qʒ foꝛtiter. c. 2 Trattatus 8 . — 1 — .. R Capitulum. „ leontis coꝛpuſculũ ad coloꝛes q̊s videt facili ma cõuerſione variat᷑.cũ alioꝝ aĩaliũ non ſit ad ↄuerſionẽ facilis coꝛpulẽtia. Rudulphus ſuꝑ Leuiticũ.ameleon in infirmitate man⸗ ſuetuʒ eſſe ſe fingit:cũ alias ſit immãſuetũ ani mal.Gloſa ſuper Leuiticũ.Cameleon eſt na⸗ tum ad deridendũ:doloſum rapax: ingluuio ſum:⁊ ideo ſᷣm legem immũdum.Ambꝛo.Ca meleon diuerſas ſpecies coloꝛe vario fertur mẽtiri. Areſto. Cameleon eſt aĩal valde timo roſum ꝓpter qð in multos coloꝛes mutatur. Cauſa vo timoꝛis eiꝰpaucitas ẽ ſanguis ⁊ ca loꝛis.vnde etiã valde macer eſt:⁊ vocat᷑ leo ter re.huiꝰ facies eſt ſicut aĩalis ex poꝛco ⁊ ſymea compoſiti. Ungulas hʒ ſiles vncis ſeu auium vngulis. Alteratio coloꝛis fit qñ coꝛiũ eius in ſuſflat.manet in cauernis ſicutlacertulus So li.Cameleon ꝑ oẽm aſiameſt plurimus.Ani⸗ mal ſqʒ qdrupes:facieq; lacerte:niſi crura re⸗ ca et longioꝛa vẽt ri igereni ꝓlixa cauda:ea dẽq; in vertiginẽ toꝛta.hamanivngues ſubtili q; adoneitate. Inceſſius vero pigeret idem fe⸗ re qui teſtudinuz motus.Loꝛpus aſperũ cute qualẽ ex cocrodrillis depᷣhendimꝰ ſubducti o⸗ culi et receſſo concauo intoꝛſum recepti:quos nunq; in tavione obnubit. Hphprratione Pli.Eamelconq̊ʒ multa in ſe ſert haberexti lia medicine.Caput eius et guttur ſi roboꝛeis Ameleon. Iſidoꝛus. Cameleon non 8 habet vnũ coloꝛẽ:ſed diuerſa varietas vte cõſperſus eſtvt pardus buius came Capitulum xxi lignis accendant imbꝛm actonitrunʒ concurꝰ ſus facere democritus narrat.i¶ Itẽ iecur in tegulis vſtum. Reliq̃ ad veneficia ꝑtinentia qᷓ Dicit q;; falſa eſtimãtes obmittemus pᷣterqᷓ in niſu coagentiũ.¶ Oculo eius dextro ſi vi⸗ uenti eruat᷑ albugines cum lacte capꝛino tollũ tur. lingua q́ʒ ad alligata pericula puerperij. ¶ Eundẽſalutarẽ eſſe ꝑturietibo circa domũ. ¶ Coꝛ eius aduerſus quartanã eſt ꝓfiam.la⸗ na nigrapꝛime tonſureilligatũ.¶ Pes pꝛioꝛ Dexter in pelle:hiene ad alligatꝰ bꝛachio ſini⸗ ſtro:dicit pdeſſe ↄtra latrocinia terroꝛeſq; no cturnos.¶ Item dexteram mãmillã ↄtra ſoꝛ⸗ midines pauoꝛeſ³3z. ¶ Sed ⁊ pedẽ eius ſiniſtrũ in furno toꝛreri cũ . berba eiuſdẽ nois addito vngento paſtillis fa ctis inde(ſi credimus fertur hoĩem inuiſibilẽ facere.i¶ Eius felle glaucomataet ſuffuſiones coꝛrigi credit᷑ ꝓpꝛie tridui vnctione.creditur etiã eo lienibus inſuillato ſerpentes ſeperani:et ad alia multa. ́ &eâ‚ Amelopardus. Iſidoꝛꝰ. Comelopat dus ẽ dictus:eo ꝙ cũ ſit vt pardus al⸗ bis maculis ſuꝑaſperſus collo equo ſi milis:pedibus bubulis:capite tamẽ camelo ſi milis eſt. Huũc ethiopia gignit.¶ Plini. li. viij. Cameloꝝ aliq̃ ſimilitudo in Duo trãſtert᷑ ani⸗ malia. Habuna ſiquidẽ ethiopes vocant be⸗ ſiia collo ſimilẽ equo:pedibe et cri ibus boui capite camelo.albis maculis coloꝛem rutilum diliinguennbo. Unde et camelopardulus ap⸗ pellata eſi. Hec pꝛimũ quideʒ dictatoꝛis ceſa nis cirſenſibus ludis rome viſa eſt.Ex co ſuh S H de — De Finimalibus inde cerni᷑ aſpectu magis q; fenitate conſpi⸗ cua.quap ꝛo oter et onis fere nomen inuenit —* . S . —7 „ — —„ . N 8 Capitulum.xxx Apꝛeolus. Auicenna. Lapꝛeolus eſt 687 aĩal in india:ſimilis hinnulo ſiue cer⸗ vnuoꝛũ ſilio:qͥ apud nos etiã non mutat den tes.Et qñ eius dentes ſunt magni ſignãt vite diuturnit atẽ in eis:et habet oculos acu⸗ tos.Areſto.li.viij.apꝛcoliſilueſtres habent ſapientiã.qũ vulnerantur querũt pulegiuʒ cer uinum ⁊ comedũt ipᷣm vt extrahant ſagittas a coꝛꝑe ſi quein ipſis ſunt infixe:ex velocitate motus et aſſiduitate diſcurſus.Caro capꝛeo⸗ li a ſuꝑſluo humido exoneret᷑:et eius caro tene noꝛ et digeſtibilioꝛ effici:et ſapoꝛis ac odoꝛis eius grauitas amputat᷑. IJdem Areſto. Paſtꝰ gratia de locis altis ad altioꝛa tendit:et inter herb as ſalubꝛes et noxias odoꝛe dijudicat et diſcernit. Ruminat cibos et vngulam ſindit. HNon vngue noncoꝛnu nõ dente:ſed ſola ve⸗ locitate fuge a canibus venatoꝛũ infulſis ſe de fendit. Unde quando in campeſtribo perſequi tur ad montana fugiens alta petit. In monti bus indie ſunt quidam capꝛcoli quiab herbis aromaticis et odoꝛiferis paſcunt᷑:in quoꝛum vnguibus ſunt quedam cõcauitates:in quib⸗ humoꝛes quidã apoſtemata colligunt:quep mo ad maturitatem et motũ et conſricationẽ rüpunt᷑.et a coꝛꝑe cũ piloſis ſolliculis abſtra⸗ huntur:et ſubſtãtia que infra pelliculã cõtinet᷑ ſumme eſt odoꝛiſera:et inter aromatica maxi⸗ mepꝛecioſa in medicinis plurimũ vtilis et vir tuoſa.At vult Dyaſ.et Platea.Et aliqui di⸗ cunt illud muſcum vulganiter appellauere. Capituhum rz ¶öy‚'Aſioꝛ eſt animal admodũ canis pon Ptici.longum ſcilicet ⁊ gracile.dẽtes ha WEbet acutiſſimos:pellẽ delicatam acno bilem.que quanto nigrioꝛ eſt tãto pꝛecioſioꝛ. coloꝛes in pilis habet velut daxus:ſed pili ſub tiles ſunt:et pulcbꝛi.nõ poteſt diu ſuſtinere vł ſubſiſtere niſi caudam in aqua teneat quã ha bet vtiq; piſcium caude ſimilem:ſapoꝛẽq; ei⸗ et ſpeciem. Unde et a chꝛiſtianis in ieumio co⸗ meditur.pars enim caude ipſius edibilis ẽ:re⸗ ſiduum autem eius eſt caro. Ipſaq; cauda lõ gitudinis cubitalis eſt pingucdines multaʒ ha bens. Pedes autem poſterioꝛes habet vt an⸗ ſer. Anterioꝛes autem vt canis. NHec cenim illi natura parauit:vt ⁊ poſtcrioꝛibus velut auis in aqua nataret.et anterioꝛibus in terra ſicut qu adrupes ambularet. – . ¶ Ex libꝛo de naturis rerum. Caſtoꝛes vt di⸗ cit experimentatoꝛ in grege viuunt:⁊ ſimul ad ſiluas pergunt. Lignaq; dentibus abſcindẽ⸗ tes ad cauernas ſuas ea miro modo referunt: Unum etiam excaſtoꝛibus pꝛo vchiculo reſu⸗ pinatum pedibus eleuatis in terram pꝛoijciũt et inter crura cius abſciſa artiſicio ſecompo⸗ nunt. 2 ſic cum trahentes cauda ad pꝛopꝛia te cta deducunt. verum iniuriam talem non faci unt his.qui inrer illos equcati ſunt.ſed illis qͥ de alienis partibus ad ſe venerunt. Hos em in ſᷣuitutẽ ſub certa cuſtodia redigũt ¶ Alioꝛ m opinio eſt:q hoc illis faciũt qͥ ſlenectute la⸗ boꝛibuſq; cõſecti dentes obtuſos habent. qᷣ Trattatus ligna ſecare non valent. Tales em̃ in ſeruitu⸗ tẽ redactoe ꝑ abſumptionẽ piloꝛũ in doꝛlſo ve natoꝛes a gnoſcunt:coſq; pietate cõmoti ille⸗ gna ſecta habent. HNam et coꝛticem comedũt et ex lignis habitacula valde artiſicioſa fa ciũt Amaris quidẽ arboꝝ ſolijs.et coꝛticibus ca⸗ ſtoꝛ pꝛo ſummis delicjs veſcit᷑.vnde ⁊ tota ciꝰ caro:ꝛ ſi bono tamen amaro odoꝛe perſundit ¶ Ohilio. Caſioꝛ cumeum venatoꝛ pꝛoſeqin/⸗ tur abſ ciſos teſiiculos ante faciẽ eius pꝛoijcit ⁊ venatoꝛ habens qð ab eo cupicbat vltra nõ ſequitur. Si aut alius venatoꝛ eum ſequatur ei igit ſe et oſtendit virilia ſe non habere: et ſic euadit.Eſt aut animal manſuetũ nimis.iEx li. de. na.reꝝ. Huius aialis venatio fit hoc mo do.Canis ad hocinſtructus in aquã pꝛoijcit:. qui ad foꝛamen manſionis illius perueniens ingreditur.nec cedit caſtoꝛ moꝛſibus donec a venatoꝛibꝰ artilicioſa illa manſio refringat.⁊c Dperationes ¶ Platearius. Kaſtoꝛis teſticuli abſciſi in vm bꝛoſo loco ſuſpenſi deſiccant:vt in vſum me⸗ dicine reſeruent᷑a dicunt᷑ caſtoꝛeũ.¶ Bonum aũt caſtoꝛeũ:id eſt nõ ſophiſticatũ:habet ſapo rem mediocriter aantum. Glutinoſum eſt ⁊ ſa poꝛem habet multũ hoꝛribilem neruos intri⸗/ catos et pelliculis adherentes per annos ſex in magna efficatia ſeruani poteſt. Melius iñ eſt quanto recẽtius. In medicinis ponitur ab iecta pellicula extenioꝛi Clirtutem habet diſſol uendi attrabendi et maxime neruoſa loca cõ⸗ foꝛtandi.¶ Eontra epilentiã et alias frigidas paſſiones capitis datur caſtoꝛeum cum ſucco rute in potu vel decoctionis eius vinum ¶ Contra paraliſim lingue puluis eius ſub lin gua ponit᷑ donec per ſereſoluatet conſumat᷑ ¶ Conta paraliſim totius coꝛꝑis dat᷑ vinum Decoctionis eius ⁊ ruteet ſaluie.i¶ Contra li⸗ targiam puocaĩ ſternutatio ex caſtoꝛeo:cere⸗ bꝛum cõmouet et cõſoꝛtat.i¶ Dyaſ.Caſtoꝛeũ teſticuli ſũt aialis:qð caſioꝛ dicil.⁊ ſepe aqua⸗ ticã. ſepe vero terrenã ſuſtinet vitam. ¶ Opti⸗ mũ eſt ponticum ꝙ ſi interius cereuʒ⁊ obſiru⸗ ſum membꝛanul naturalibo.quidã aũt teſticu los adulterantes immittũt veſicis cum armo⸗ niaci gutta ſanguine caſtoꝛis conſperſa ¶ Elgendi ſunt ergo qͥ iuncti ſunt ex vna ra⸗ diceſibi coherentes.pleni incidi fragiles.ipſis folliculis ſe traciius ſeparantes.i¶ Lalcfacit auũt caſioꝛeũ et deſiccat ⁊ a trenuat. Illis ergo qui ex plenitudine ſpaſmũ patiuntur aut tre⸗ moꝛẽ neruoꝛũ vtiliſſimum eſt.Quibo aut boc Caniulum rrh. cont in git cx inanitate vel ſiccitate contraniũ. Litia qᷓ pulmonis cemendat.Et bumidum frigidi cerebꝛi humoꝛẽ cũ pulegio.Cum vino ſos abire ꝑmittunt. In duplices autẽ vſus li bibitũ inflationes tollit.¶ Toꝛtionibus me⸗ detur. potionts venenaia e noccτ£ 6οτα. i tar gicis ſin gulare pꝛeſidiũ eſt. ¶ Tremoꝛi et contraciionib ⁊ om̃ius neruox cauſis deli⸗ tum et vnctum medetur. ¶ Uirtus cm̃ ci termanticaeſt ⁊ recoꝛpoꝛatiua mixtũ malacinatibus ⁊ acopis paraliticis ſeu ſciaticis et his ſimilibus ſubuenit:¶ Amcen. Caoſtoꝛeũ confert obliuioni ⁊ litargie cũ aceto⸗ et oleo roſacco ſurdida tiq; frigide ac ventoli⸗ tati in aure diſiolutum in oleo naraino. ¶ Attractio per nares ex fumigatione ipſius cõfert apoſtematibo pulmonis ⁊ inſimmitatibꝰ eius.GBibitur cũ aceto ꝓpter ſingultu ⁊ facit ſi tim ¶ Deler doloꝛẽ vent pungitiuũ cũ aceto bibitum.ventoſitatẽ reſoluit. Menſtrua pꝛo uocat.Secundinã et fetum extrahit. ¶ Con⸗ fert moꝛſui paruoꝛum venenatoꝛum.et quod ex eo declinat ad nigrecinem eii venenuʒ. Ita ꝙ interficit quandoqʒ in vna die:¶Jel calio⸗ ris ad multa vtile eſt.E ius quoq; coagulum ſedat moꝛbum caducum. — BHama. Albertus in li.dena. anima⸗ lium. Chama eſt beſtia alio nomine vruſinus dicta in ethiopia.Eſt aũt ad modum lupi in figura macul albis vt pard⸗ per totum reſperſa:ludis apta:co ꝙ diſcipline multum eſt perceptibilis.Et in hoc conuenit cum natura canis. S DOD X „ & De Fnimalibus NyAlopus.Albertus in lib.dena.anĩa. CLalopus ðꝛ eſſe anial iuxta Eufraten Aa-vhabitãs.⁊ de eufrate ꝓpter aqᷓ frigidita tem bibẽs. Aſtutũ et velox eẽ ðꝛ. Ita vt vena⸗ toꝛ ſibi appꝛopinq̃re nõ poſſit.Coꝛnua geſiat longa ſerre modũ pꝛetẽdẽtia.qbus ⁊ arboꝛes deijcere ðꝛ.ſed vᷣgulta añ repulſũ coꝛnuũ ſuoꝝ tendẽtia frãgere nõ põt.Licet ad hoc ſepe ni⸗ tatur.et ideo in eis frequẽter inuolutis coꝛni⸗ bus cum captũ tenetur dentibus ſtridet.et au dito ſtridoꝛe a venatoꝛe capitur. Tapſtulum. Frkiiij . Capitulum. xxxiij. Eruus.Exli. de na. reꝝ.Ceruua ẽ aĩal velocitate mirabili frontẽ habẽs ramo Vvſis coꝛn ibus aſperatã.Quoꝛum crea⸗ tio fit ſi biennis fuerit:tunc vſq; ad ſex annos ꝓctate ramos augẽt.deinde numeroſioꝛa ſie ni non pñt ſed maioꝛa.Solũ boc animal coꝛ⸗ nua mutat:et ſupꝛa modũ gloꝛiat᷑.habet vnũ vermẽ in capite qͥ eam vere vexat aſſidue. Sʒ et omne animal et ipſe homo vermẽ hʒ ſub lin gua.¶ Areſto. Ceruus eſt animal ſapiens.ð quo ctiam opinantur ꝙ inter aĩalia quadru⸗ pedia diſcretius ſit. Jdem. Ceruus eſt animal timdum:coꝛnua quidẽ bñs ct ſiſurã in vngu lis.dentes cius declinãt ad inferius.habet q̃t⸗ tuoꝛ dentes in vna parte oꝛis:et in alia quat⸗ tuoꝛ per quos mollit. habet etiam duos mag⸗ nos alios:qui ſũt in maſculo maioꝛes:⁊ in fe⸗ mina minoꝛes.Uox maſculi groſſioꝛ eſt ⁊ alti⸗ oꝛ q; femine. Maſculus vociferatur multum tempoꝛe coitus:et femina quãdoq; timet.Cer uus itaq;(ſicut et cetera magni coꝛdis anima lia) timidus eſt:vocèẽ vulpium timet. In ſibilo autem et cantu delectatur. Itaq; ſibilantem et cant antẽ ſequit᷑:ct alius euʒ occidit. Unde cũ aures crectas habet inſidias ſubſequentis ad nertit. Poſtq; vcro dimiſerit:non aduertit. ¶ Item. Ccerui pugnant:et victus obedit vi⸗ ctoꝛi obedientia foꝛti.Cum autem impꝛegna⸗ tur ceruus latet pꝛopter venatoꝛes Inteſlina cerui valde fetida ſunt.vnde non comeduntur a canibo:niſi ſint valde famelici. ¶ Phiſiolo gus Ceruus vbi ſerpentẽ agnoue rit eſſie implet os ſuuʒ aq̃ cffunditq in foꝛamẽ deinde cũ quodã oꝛis ſui ſpiramine ſerpentes foꝛas attrahit:et pediba ſuis ↄculcans ipſum interſicit.Ceruoꝛum autem duo ſunt gencra. Vnũ qð vt inuenerit ſerpenteʒ in cauerna vbi latitat:flatum immittit vt exeat.⁊ egredientis collũ ꝑcutiene hincet inde occidit eum ⁊ deuo rat. Poſtea vero ꝓpter timoꝛem ad aquas pu riſſimas currit ac venenũ euomit. Sed inter hunc tumoꝛem pilos mutat et coꝛnua abicit Alind cſt genꝰ qð ſi ſerpentẽ inucnerit occidit et poſt victoꝛiam ad montẽ vbi pabulũ inue⸗ niat tendit.Ambꝛo.Ceruus cũ nondũ habet coꝛnua:iñ fronte pꝛeludit:et ea que nonduũ cx⸗ pertus eſt tela minatur.ceruus qñ egrotat:ra muſculos olee comedit:et ſanꝰ ſit.Areſto.cer⸗ uus )vt dictũ eſt)maſculus vociferatur mul⸗ tum tꝑe coitus.cerua non poteſt coitum pati ꝓpter duricicm virge maris:recipit autem fu⸗ giendo.Cerua paritura pꝛius dragonteã co⸗ mecit. cum vero parit ſubito comedit ſecun⸗ dinam fetum anteq; cadit ad terram.et eius ẽ ſecundina venenum. UR „ ¶ Phin iĩologus. Ceruoꝛũ lacbꝛyme collecte: olia inuenta in coꝛde ipſoꝝ apta ſunt potui coꝛ dis pulſu laboꝛantibus. Platearius. In coꝛvᷣ cerui reꝑiti quoddã os in ſiniſtra parte:in qua eſt quedã concaui⸗ tas.ad quẽ ſplen habet reſpiraculuʒ et emittit ſuperfluitatem.que ibi pꝛia ſiccitate in ſubſtã tiam mutatur oſſuoſam. Illud eſt ð ſanguine coꝛdis ſubꝛuſum.habet virtutẽ depurandi ſu⸗ mum melancolicum. . ¶ Datur et cõtra cardias et ſincopim et cõtra emoꝛroides ¶ Eſculapius. Si quis in coꝛio cerui voluitur:ſerpentes non timet. Medul⸗ la quoq; cerui doloꝛes ſedat. —⸗ „ Haly. Coagulũ ceruiↄtra potũᷣ cicute 2 fun goꝛum eſum pꝛod eſt.Urina cerui ſplenis do⸗ loꝛem adiuuat. Uentoſitati tomachi et inte⸗ ſtinoꝛum pꝛodeſt.Aunibus inſiillata medetur earum vlcenbus. ¶¶ Auicenna in. iij. canone Extremitates caude cerui venenũ eſt.et iſßam bibenti accidit anguſtia vehemẽs ⁊ ſincopis et moꝛs. Sed cura eius eſt vt euomat cum bu liro et aneto.deinde in potu dentur auillane ſiſtici co nfecta ſimul. ¶ Plinius libꝛo.xxviij. Pulmo ceruinus cum gula ſubarefact in fumo.dein ð tuſus ex mel le tuſiim ſanat.Coagulum cerui aceto ſangui nem ſiltit. Hin nuli vero coagulũ matr vte⸗ ro execti:ſummie pꝛefert remedis. Plinius dicit.Coꝛnu cerui vſti nidoꝛc omi⸗ cialem moꝛbum ſiue caducam depꝛchendit. Eiuſdem coꝛnu cinis illitus ec aceio vel roſa⸗ ceo doloꝛem capitis ſedat. Jaam einis dentes mobiles fricando vel colluendo conſumat:coꝛũq; doloꝛes mitigat Idem quoq; valet crudi coꝛnu farina. Itẽ inis pꝛedictꝰteumatiſmos ſanat:⁊ ſanguis excreatio nes curat. ¶ Linearuʒ quoq; genera id eſt ſennes pcllit potatug. Regio moꝛbopdeſi potatꝰ ex vino. ¶ Solinus.Ex coꝛnibo aũt cerui dextũ effi⸗ cacius eſt ad medelã.Actoꝛ Quia vero coꝛtu derxtrum (vt dictũ eſt) ad medelam encacius eſt. Idco dicit Plinius: ꝙꝙ ceruue hoc bono ſuo inuidens:homini coꝛnu dextrum abſcon dit nequeat inueniri. IJdem quoqʒ dicit hber de natura rerum. ¶ Areſtotiles vero dicit eũ abſcondere coꝛnu ſiniſtrum tanq; in co ſit aliquod iuuamentum Capitulum. xxxu Tracttatus Eruleus.Actoꝛ(vt aiũt Solinꝰ⁊ ſta cius ſeboſus) Uermis eſt miratilis in Vvgange fluuio abũdans.habet em̃ bꝛa⸗ chia bina longitudinis ſex cubitoꝛũbo etiam clephantẽ coꝛripit vndiſq; ſubmergit. Sʒ qm̃ hic ᷣmis ingẽs ac mõſtruoſus ẽ et aquaticus Ideoqʒ inferiꝰeu inter mõſtra aq̃tica:viq in tractatu de piſcibus deillo plemus dicemus. —,—— — —0- — 7 — . . - . — — — VEecula dicta eſt coq ꝑua ſit et non hʒ Vvocnlos.elidros ſerpens ẽ qͥ et cherſi⸗ dros q et in terris et in aquis moꝛatur. iai (Nkat elidros et cenchꝛus. Iſidoꝛus Capitulumn.xxxruf ☛ aQ cerſi greci dicũt terr am ydros aquã. Hic te⸗ ram per quã graditur fumare facit.quã Ma cer ſic deſcribit.ſeu terga expirant ſpumantia virus ſeu terra fumat.q theter labitur anguis Et Lucanus Tractiq; via fumare chelidrni:ſꝑ autẽ directus ambulat.nam ſi toꝛſenit ſe dum currit ſtatim crepat.Solinus Calabꝛia che⸗ lidris frequentiſſima boum quoq; gignit. Iſi doꝛus.Cbenchꝛis ſerpens in flexuoſus eſt: qͥ ſemper rectum efficit iter. De quo Lucanus. Et ſemper recto lapſurus limite chenchꝛis — — — — — „5 — 5 Tapitulum. xxxvij. Sraſtes. Exli. dena. re. Ceraſtesẽ ſer Pvpensocto coꝛnua in capite habens.ex vquibo ſieri ſolent manubꝛa cultelloꝛuʒ ad menſes imꝑatoꝛũ.quia ſudoꝛe pꝛodunt ve nenum appoſitum. Solinus.Ceraſtes dictꝰ eſt eo q; habeat coꝛnua arietum ſimilia.Cera ſti enim greci coꝛnua vocant.ſunt autem hinc quadrigemina coꝛnicula.quoꝛum oſtentatio ne velut eſca illiciens ſolicita animalia ꝑimit. TZotum enim coꝛpus arenis tegit:nec vllum indicium ſibi pꝛcbet niſi ex illa parte qua inui⸗ tatas aues vel qanim alia capit.eſt autem flexu oſus plus quam alij ſerpentes.ita vt ſpinam non habere videatur.i¶ Aui.Eoꝛnuta eſt ge⸗ nus ſerpentũ ſurdoꝝ.cuius lõgitudo ẽ ab vno cubito yſqʒ ad duos.⁊ ſuꝑ caput eius ſũt due eminẽtie:q̃ſi duo coꝛnua.Coloꝛ coꝛꝑis eiꝰ eſt cinericius:et vẽter eius ſicut ſquame licce du⸗ re que ſtrident ſupen terrã cũ ſirepitu.Dentes ecius ſunt eq̃les non recurui.plurimũ ãt man⸗ ſio eius eſt locis arenoſis. In locis quidẽ moꝛ ſus eius ſentinntur quaſi acus aut claui inſixi in eis.Et dixerunt ꝙ; continuatur eius coꝛpo ni grauitas maxima.et eius labia inflantur et accidunt ei vertigo et tenebꝛoſitas oculoꝛum et deſtruitur ratio. Dperationes ¶ Cure autem eius appꝛopꝛiatur.vt ſemen ra phani cum vino in potu detur — y/E phos et centrocota.Plini.li.viij.Ce PYphos ethiopia mittit:quoꝛũ pedes po Wſterioꝛes humanis pecibo et cruribus ſunt ſimiles. Hoc animal roma poſtea nõ vi dit niſi ludis pompeij. Solinus. Lemge di⸗ ctatoꝛis ceſaris monſtra rome viſa ſunt q̃ ce⸗ phos dicunt᷑. NHoꝝ poſterioꝛes pedes crure ac veſtigio humanos mentiuntur arcus: pꝛioꝛes hominũ manus.i Phiſio. Centrocota ẽ que beſtias vniuerſas pᷣcedit huius coꝛpus aʒini: pectus et crura leonis ſimilitudinem habent. oꝛis giatum vſq; ad aures vaſtum. imitat᷑ ot hominis vocem. Plini.li.viij.Crocutas ethio pia inter alia mõſtra generat.velut ex cane iu⸗/ poq; conceptos omnia dentibus frangentes pꝛotinuſq; deuoꝛata ventreↄſicientes. Idem in codem. Hyene coitu leena abiopa parit Trattatus Acies cĩ perpetua in vtraq oꝛis parte nullis gingiuis ↄtinuo denteq; ne occurſt⸗ u cõtrario baberetur capſarũ modo includitur. Solinꝰ Frocuta nunq; acie; oꝛbiũ cõmouet ſed in ob tutũ ſine intactione intẽdit.in oꝛe gingiua nul la:dens vnus atqʒ; perpetuus. Jrogrulus. Rudolphus ſup leuitieng PCirogrillus eſt anial ſpinoſum ⁊ heri⸗ cio ſimile.Actoꝛ. Alibilegitur q; ma⸗ ius ſit hericio:ſpinoſum tamen. Unde patet ꝙ; quidam falſo dixerũt:hunc eſſe cuniculũ.Ali⸗ bi q̊ʒ legit᷑ q; cirogrillus ipſe ſit hcricius vel he rinacius.anial videlicet pꝛocelli ſoꝛmã habẽs ſed ſpinoſum.de quo plenius dicitur inferius. Unde in pſalmo. ciij vbi legitur in nr̃a tran⸗ ſatione.petra refugiũ herinacijs.alia tranſla tio habet cirogrillis. Oloſa ſuꝑ ꝓuerbia Sa⸗ lomonis. In pꝛoueibijs quoq; vbi iuxta trã ſiationẽ noſiram legitur. Lepuſculus plebis inualida. à collocat inpetra cubile ſuum. Alij pꝛo lepuſculo habent cirogrillum. Et eſt ani⸗ mal non minus hericio ſimile murict vrſo. cu ius in paleſtina magna eſt copia. In ſoueis ⁊ in petrarũ cauernis. Hincet in pſalterio vbi dicimus. Petra refugium herinacije. Ali po⸗ nunt lepoꝛibus. A lij cirogrillis. Sed quidaʒ hic pꝛo lepuſculo hericium habent. Hieroni⸗ mus enim verbum hebꝛeum ſapham inrerpte atur.et eirogrillum et hericium et lepoꝛem. Item ſuper Qeuiticum Cirogrillũ animal de bile quidem:ſed rapax ⁊ moꝛuerum clle dicũt HM — - — .2= — —ᷣꝰ — . —— — — ðð R . . 1 „ . 3 — „ Capitulum. xl Icade. Uincentius in ſpeculo natura⸗ i viceſimo pꝛimo Cicade vermes ſunt Ṕvquoꝛum genera ſunt duo.Quedamꝑ uis locuitis ſimiles ſunt.et he domos inhabi tant.caq; loca que magis calida ſunt.vbi ſci⸗ licet igniuʒ feruoꝛ eſt. Aliud ver genus acrũ coloꝛe papilonibus ſimile.fertur etiam q earũ genus eſt quod nos ccmos volantes dicimꝰ. ct hos experimẽtatoꝛ ſupꝛa crabo nes vocat. Cicade habent in pectoꝛe quoddam aculea⸗ tum.linguis ſimile:quo roꝛem lambunt Ipm vero pectus fiſtuloſum habent:ex hoc dulci⸗ ter conunt. Mares quidem canunt:f mine ſi⸗ lent ſupine coeunt. Oua cãdida ſed coꝛrupta In terra feture locũ excauant:ibiq; pꝛolem fa cuint. Ambꝛoſius. In eliguo cicadarum gut ture dulcis eit cantilena.quarum cãnibus eſtu medio rumpuntur arbuſta.eo q; magis cano re meridianis caloꝛibus quo purioꝛem aerem ſpirimu attrabunt:eo cantus clarioꝛes reddũt. ¶ Iſidoꝛus.Cicade ex cuculoꝛum ſputo na⸗ ſcuntur.hee in italia apud regmos mure ſunt nec vſq; alibi. Ham alibi dulciter canunt. qua rum cantibus medio eſtu arbuſta rumpuntur ¶ Plinius libꝛo vndecimo. Cicade non na⸗ ſcuntur in ranitate arboꝛuʒ.nec in frigidis aut vmbꝛoſis nemoꝛibus.penn aurmillis natura que apibus:ſed ꝓ coꝛpoꝛe amplioꝛ c. — — Capitulum. xl Irotrochea.Alber.in li.de na.aĩaliuʒ in quit. Cirotrochea beſtia eſt q̃ rechio na voces boĩm imitat᷑ oclos nũq; clau dit. In oꝛe nullã habens gingiuã ſed dentẽha bet. os vnum continuũ verecundat᷑ capſulis. Tante eſt virtutis vt om̃ia mox ↄtinuat.⁊ de lupo et cane genera dicitur. — —— 1 . — —— —— D Capitulum. xxlij. De Fnimalibus Ritetus.Alb.in.li.de na.aĩaliũ.Cni⸗ 8 tetus aimal eſt paruulũ in terra habi⸗ tans capite vario:doꝛſo rubeo:ventre candente.pilum adeo tenaciter pelli babẽs in fixum.ꝙ citius pars pellis de carne recedat qᷓ; pilus poſſit cuelli de antro.etiam nõ extrahi de faciliniſi aqua feruenti.vel alia inantrum infuſa.Et in hoc conuenit cum cuniculo:quia habet pilum fere ſicut cuniculue.et nõ habet aures.ſed vias auditus ſicut auis. Solinus. Crtetus eſt aĩal qð nos bamener vulgo voca mus.et eſt anial moꝛdax valde et iracundum/ CLCapitulum. xliij Oluber. yſidoꝛus.Coluber ab co di ctus eſt ꝙ colat vmbꝛas.vel ꝙ in lubꝛi cos tractus.flexibus ſinuoſis labatur Nam lubꝛicum dicitur quicqͥd labitur dum tenetur vt piſcis ſerpens.Ambꝛoſius.Colu⸗ ber autem ceruum fugit.leoneʒ interficit. Phi ſiologus.Colubꝛi peilis q̃ exuitur in oleo de⸗ cocta mire auriũ doloꝛẽ mitigat.Actoꝛp atet de colubꝛo verum eſſe in ſpeciali:qð.ſup di⸗ ctũ ẽ de genere ſerpentum.vicʒ e exuuijs ſuis depoſitis ꝑ foꝛamen petre tranſiens ſenectu⸗ ẽ ſuã deponit:ſed pus ieiunãdo carnes ſuas ſubtiliat. vt eidem traſitui abilioꝛ ſiat.Eſt au⸗ tem longus vt anguilla toꝛtuoſe incedens et ſibilans. Lranſeuntibꝰ inſidiatur.et moꝛdẽs lingua venenum inſundit.Lnde ſcriptũ ẽ Jiat dan coluber in via. Et alibi. Qui diſſipat ie⸗ pem moꝛdcbu eum coluber. D i A TXTXTräaältatus Hprrationes ¶ Plini.li.xxxii.dicit: ↄtra rubeta venena gↄurxiliat᷑ coluber viuens in aqua. Huius adipem aut fel ſecum habent.qui co codrulos venantur:coſq; mire bis adiuuari teſtantur ydris a grecis vocatur coluber vi⸗ uens in aqua. Dxyaſcoꝛides Tunica colubꝛi in vino cocta doloꝛi medetur dentium. Eſt etiam oculoꝛuʒ adiutoꝛiun· Capitulum. xliiij. 4 Ocodrillus. Iſidoꝛꝰ li. xij. Cocodril⸗ Jlus animal eſt quadrupes in terra ⁊ in MRaquis valens. longitudine fere vigin⸗ ti cubitoꝛuʒ:dentium ctvnguium in inamitate amarũ.tanta eſt cei duricia cutis vt qᷓ uis ſoꝛ⸗ tiũ lapidum ictus in tergo recipiat: nibil omi⸗ no curat.nocte in aquis.die in terra quieſcit. Dua in terra ſouet q̃ ouis anſeris ſunt maio⸗ rxa.maſculus et ſemina vices ſeruant.hic qui⸗ dam piſces ſerratam criſtam habentes:tamẽ ventris deſiccantes interimunt.Et dicitur q; ſolus inter animalia ſuperioꝛem mandibulaʒ mouet.Plinius libꝛo.viij.capitulo.xivi.Co⸗ codrillus eſt aial nilum inhabitãs lingue vſu inter anĩalia terreſtria caret ſola:ſuperioꝛi mã dibula exiſtentimobili moꝛſuʒ impmit veneno ſum. Dẽtes habet hoꝛribiles admoduʒ pecti⸗ nis ſiue ſerre.⁊ cubitos admodum apꝛi.Nullũ aũt animal extam pama oꝛigine creſcit in tã magnum animal ſicut C ocodrillus.animal ẽ valde guloſum et multum comedit.Unde q̃n do eſt ſatur iacet iuxta littus ructans pꝛe re⸗ pletione.ſuperuenit autem auis modica que dicitur apud cos Euſphillos.apud ytalos au tem dicitur auiũ rex.⁊ volat ante os eius:quã aliquotiens a ſe repellens.tandem fauces ape⸗ rit aui et eam intrare permittit.⁊ hec auicula eum leuiter vnguibus ſcalpit et ei facit quen⸗ dam pꝛuritum:in cuius dulcedine delectatus ſtatim obdoꝛmit.Auicula autem cum ſentit cum doꝛmire ſtatim illabitur in eius ventrem et quaſi telum ſtatim eum perfoꝛat et coꝛrodit In ventre enim valde mollis eſt:⁊ ideo a piſci bus ſpinas et criſtas pinnulas in doꝛio habe tibus de facili ſuperat. Subdit Plinius. Hec pelua inſequitur fugientes et eis eſt ternbilis: ſed fugax eſt contra ſerpentes.cbetes autẽ ha bet oculos quamdiu eſt in aqua.ſed extra aq; nimis acute videt. In hieme per quattuoꝛ mẽ⸗ ſes ſe abſcondit.ſed in vere exit.et qᷓ;diu viuit ſamper creſcit. Item Plinius libꝛo octauo.ca pitulo viceſimoſexto.ocodrillus ſi quendaʒ inuenit hominem circa littus interſicit eum ſi poteſt. et pꝛeterea ploꝛat ſuper ceuʒet poſtea de uoꝛat ipſum. Item bebas libenter comeditĩ⸗ ter quas cnidros ſerpens paruulus qui ciini⸗ micatur caute ſe inuoluit.et dum cocodrillus berbas carpit ſerpentẽ tranſglutit.qui intrãs ventrem eius omnia interioꝛa carpit:ct ſic in tcrimit eum et occidit et ſic illeſus etit. Item Plinius libꝛo duodecimo dicit.qꝙ idem ver⸗ mis inſidiatur cocodrillo quando doꝛmit.et tunc inuoluit ſe in luto et intrat per dentes eiꝰ Solinus:Inſidiatur quibuſdam paruis aui bus que generantur inter herbal nili que euo lant pꝛopter caloꝛem ſolis et intrant ventreʒ cocodnili.et comcdunt vermes ventris eius: et ſic puriſicatur belua a vermibus. Habet au tem coꝛium valde durum quod vix gladio ꝑ⸗ ſoꝛatur. Habitat in aqᷓ de die qᷓ; ð nocte.quia aqua calidioꝛ eſt de nocte q; de die.retinet em̃ radios ſolis:et ibi agitantur:ct ſic fit calida ip ſa aqua.et non habet linguam pꝛominentem ad vociferandum ſed habet paruam linguam in parte inferioꝛi ſicui habent piſces ad guituʒ rvt dicit idem Solinus: et etiam Arniſiotelcs ⁊ Auicenna hoc idem volunt. = Pperationes Plinius lib:ꝛo viij. dicit. cy deſimo cocodril li ſit vnguentum vnde facices mulierum ſopbi ſticantur.vt ſenes et rugoſe iuuencule pe tẽ⸗ pus videãtur q;d iu viuunt. Capitulum. x'lu TAnidculus.yſidoꝛus.Cuniculi ſunt ge⸗ nus agreſuum animalium:ſic dicti q̃⸗ Wſicaniculi:co q canum indagatione ca piantur:vel a ſpeluncis excludantur. Plinius libꝛo octauo: Lepoꝛum genera ſunt quos hiſ pani cumculos appellant. Carro et autoꝛ. Eſt Aa cuniculis ſuffoſum in hipania opidum cu⸗ niculi fecundita eis innumere ſunt.famemq; balearum inſulis populatis meſſibus afferunt certumq; eſt ballearicos aduerſus eoꝛum pꝛo uentum auxilium militate aduio auguſto per⸗ . 65 —N . . iſſe:Cx libꝛo de naturis rerum. Cuniculus eſt beſtia lepoꝛe minoꝛ:coloꝛe et ſoꝛma pꝛope ta⸗ men ſimilis hec in antroſa haditacula terram fodiens nocte vineta frugeſq; depaſcit.mane vero antrũ ingrediens os eius equat terre pul uere per intrinſecus.ne ſuperuenientes homi⸗ nes per diem eius habit aculum depꝛehend t vbicũq; habitont cuniculi multiplicantur ni/ mis:quia ſepius in ann pariunt.Cumqʒ ali qui ex eis aliquid illic aduerſi ſenſerint animal ſugumt.nec moꝛi ceteni ſocioꝛum iniuria dedi gnari:locum cum illis dimittunt. Hi auerſis poſterioꝛibus coeunt.quoniam illis aduerſuʒ eſt membꝛum genit ale. Operationes yſaac: Cuniculus vim habet diſſoluentem pꝛopꝛie etiam ſtomacho conſoꝛtat.ventrem Diſloluit. ¶ Urinam puocat. Atilius quoq; eis qui ele⸗ phantico moꝛbo apparati ſunt. Capitulum.xlvj. Amma.Albertus in libꝛo de naturꝭ animalium. Dãma beſtia eſt magni⸗ tudinis capꝛe.ſigure et pili Sicut ca nis:coꝛnua habens non ſquamoia.ſed plana longa et acuta.Eſt autẽ curſu velox.vite ꝓui⸗ da. HNec beſtia in arabica vocatur adgaʒel.cu ius caro frigida eſt et ſicca. Ve LPyperationes Igdem Albertus. Stercus huius animalis creſcere facit capillos et melioꝛat eos pꝛepara tum in oleo. ¶ Dicit etiam ꝙ ſi cũ eo vngatur virga viril et ſic coeat cum vxoꝛe ſua ſemꝑ diliget eũ.Si cum lingua deſiccat a ſuſfumigetur guttur in quo eſt ſanguiſuga cadet ¶ Calcaneus combuſtus impletus in conca⸗ uum fiſtule curat eam. Dicit etiam q; fel huius animalis et ſemen teſticuloꝝ vulpis et piper et ſemẽ eruce de quo libet equale acceptum ad pondus aurei ⁊ mel lis vncias duas.et fiãt ex eo electuariuʒ ⁊ ipᷣm teneat in lana quando mulier cum viro cõcu⸗ bit concipit maſculum· ¶ Et nota ſi fel ſitex femina cõcipit feminã:ſi⸗ ex maſculo concipit maſculum Capitulum. xlvij . D ü O 2 Capitul um. xluj) Amula. Bartholomeus in libꝛo de pꝛopꝛietatibus rerum. Damula ſiue enim eſt animal et imbelle ac imbecille. nde neſcit ſe defendere niſi fugiendo. Habent em̃ pꝛo armis abilitatem membꝛoꝛũ:⁊ ad fugam LNenitatem. ¶ Unde dicit Marcianus. Dente tuetur aper. defendunt coꝛnua ceruum. Im⸗ belles tamen quidem niſipꝛeda ſumus.mon⸗ tmoſa loca et venenoſa. diligit gramina medi⸗ cinalia et aromatica.comedit ramuſculoꝛum tirſos:et extremitates carpit: quando eſt vul⸗ nerata dꝛagonteam comedit.et ſic de coꝛpo⸗ re telum trahit. ¶ Iuidoꝛus libro quinto. Sanguis eius eſt medicinalis ſᷣm Plinium libꝛo viceſimo ſexto Neruos enim contractos remollit:⁊ articulo rum doloꝛem ſoluit. venenum diſcutit et expel ¶ Damulam odiunt ſerpentes et fugiunt: et B eius anhelitum ſuſtinere non poſſunt. Capitulum. xlviij. dama:ſicut ait Papias:capꝛea eſt a⸗ greſtis.¶ Iſidoꝛus libꝛo duodecimo. Damu la eſt vocata:eo ꝙ de manu effugiat:timidum — /dRaco. Phiſiolo gus. Draco ſuꝑ oẽ=a ſerpẽtes manimus:⁊ ſuꝑ oĩa terre ani mantia.Qui qñq; ſuꝑ aerem fertur ipſum cõcitãdo ac vehementer impellendo. Aſido. Draco maioꝛ eſt cunctoꝛũ animan⸗ tiũ ſuꝑ terrã. Hunc Greci dꝛacontam vocãt. Eſt aut crniſtatus oꝛe paruo:et artis fiſtulis:ꝑ quas ſpiritũ trahit et linguã exerit. SGignitur auũt in Ethiopia et in Ondia.i Ex li.de na.reꝑꝝ Draconis manſio frequenter eſt in ſpeluncis ꝓpter eſtũ naturalem ſui coꝛpoꝛis et ꝓpter acci dentalem ſolis.qͥ maximus eſt in partibus oꝛi entis. Raro cm̃ iuenitur hoc animal niſi in ca lidioꝛibo partibo oꝛbis.Itaq; libenter etiam ĩ rupe lapidea ſpelũcam ſoꝛtitur.Circa turrim BGabel et in deſertis illius antique Babilõis: ac muinis eius maximi dꝛacones habitare di⸗ cunt᷑.quoꝝ vox ac rugitꝰ homines terret. Ad vigintiquinq; cubitoset amplius creſcens ſe⸗ pius eualeſcit.Ad ſeniũ autẽ et debitã magni tudinem veniens ſine cibo temꝑe multo viuit At vbi comederit nõ de facili ſatiat᷑. In abiſ- ſis terre( ſicut dicit Auguſti.)aliqũ dꝛaco mo ratur.et cum in aere ſentit humidit atem egre⸗ dit et ſuꝑ aera fertur. magnis alaruʒ remigijs gerem concitans et impellens. Alis quidẽ pel⸗ licea volubilitate extantiba:et ſ̃ᷣm coꝛpoꝛis ſui magnitudinem late diffuſis:vbicũqʒ moꝛatur gerem inficit.¶ Plini.li.xxxi. India dꝛacones habet et elephantes per petua diſcoꝛdia bel⸗ lantes:tante magnitudinis vt facili circũpleru elephantes ambiant:noxio q; nodo per ſtrin⸗ gant ¶ Ambꝛoſius. DPraco elephantem li/ me in vtrũq; certat᷑. Ille vt pcàem alliget:in qᷓ caſus victi ſibi nocere nõ poſſit.q· Pli.li.x. Aqᷓ le q̊ ſatis eſt pugna cũ dꝛacone:multoq; ma⸗ gis anceps etiã ſiin aere. Areſto. Uultur etiã et dꝛaco pᷣliant᷑:qꝛ comedunt aĩalia.yſidoꝛus Draco vim in cauda nõ in dentibo habet. ⁊ ⸗ bere potius q; ictu nocet.Arinſoteles in lib.de anĩalib.Eſt in terra ethiopie dꝛaco ex q̊ tyrꝰ generat᷑:et ex illo enthichon accipit᷑. Cõtra qð nõ eſt remediũ.Omniũq; aĩaliũ venenũ habẽ tiũ moꝛſus eſt valde malus.maximeq; ſiſe co medant ad inuicẽ.ſic comedit dꝛaco ſcoꝛpiõeʒ Itẽ de pꝛietatibo elementoꝛum. In diebus Philippi regis via in monte armenie fuit. de qua rex interrogauit.Cur ſuꝑ illã nullus trã⸗ ſiret qͥn moꝛtuus caderet: Socrates ergo ſpeculũ de calibe ↄtra illũ poſuit.in quo duos dꝛacones magnos vidit.qͥ aperuerũt os ſuuʒ et egredicb atur coꝛrumpens aerem fumus ex oꝛificijs eoꝝ. Rex vero pᷣcepit ad montẽ illũ ex iri ⁊ ipſos interfici:ſicq; ſaluatus eſt locꝰ ille ¶ Harrat Petrus damianus de quodã agri cola:qͥ qdam die valdemane ſurrexit:et vidit dꝛaconẽ enoꝛmis magnitudis:lignũ putauit: Feſſuſq; ſuꝑ eum vt requieſceret: ſeditq; mox indignata beſtia deglutiuit. Dperationess ¶ Solinus Dꝛaconũ ex cerebꝛis excidit᷑:dꝛa contias lapis:ſed lapis nõ eſt niſi detrahat᷑ vi ueniibus. Nam ſi obeat pꝛiusi cimn aĩa ſimul euaneſcit duricies ſoluta. ODU ¶ Phiſiologus.Graminibus quidẽ medica⸗ tis dꝛacones doꝛmire coguntur.ſicq; lapis ac quiritur.cuius vſu reges oꝛientales pꝛecipue gloꝛiantur. Mſe ¶ Draconem adipũ fugiunt venenata:ne ipᷣe dꝛaco habet veneng. Draconis capita pꝛoſperam et foꝛtunataʒ domum pꝛomittunt facere. ¶ Exli.dena.reꝝ.¶Qingua eius ⁊ fel in vino de cocta remedio ſunt his qui vexant᷑ ab incubis coꝝ coꝛꝑibo ex hoc inunctis. ¶ Draconis caro vitrei coloꝛꝭ ẽ:ac veſcentes illa refrigerat. Hinc eſt ꝙ ethiopes in feruida plaga manẽtes dꝛacõis carne libẽter veſcunt᷑ adco q̊ auaricie ſit in immẽſum creuit:vt in⸗ ſtitoꝛes qbuſdã carminibo dꝛaconẽ adtpᷣs mã ſuetũ reddãt:eiuſq; tergo inſidẽtes:freno ipᷣm regãt vſq; dũ in ethiopiã perueniat. ¶ Actoꝛ. Sanguinem dꝛaconis quo phiſici vtuntur in medicinis aiunt gummi cuiuſdam arboꝛis ſic dictum ꝓpter ſanguinis ſimilitudi⸗ nem veri dꝛaconis. Defnimalibus gat:cuius ruina moꝛs victoꝛis eſt.et inde ſum XV 4 , 5 „ Capitulum. xlix. Raconcopedes.Exli.de na.re.Dra cõcopedes ſerpẽtes ſunt magni ⁊ po⸗ tentes. Facies virgineas habẽtes hu⸗ manis ſiles.in dꝛaconũ coꝛpꝰ deſinẽtes.Cre⸗ dibile ẽ huius generꝭ illũ fuiſſe ꝑ quẽ diabolus Euam decepit:qꝛ(ſicut dicit Geda )yvirgineũ vultũ habuit. Huic enã diabolus ſe cõiungẽs vel applicans vt conſimili foꝛma mulierẽ alli⸗ ceret:faciẽ ei tm̃ oſtendit et reliquã partẽ coꝛ⸗ poꝛis arboꝛum frondibus occultauitt. ¶ Auguſtinus ſuper Beñ. Dicitur autem ſer pens ille callidiſſimꝰ fuiſſe. Uel ᷣm alios ſapiẽ tiſſimus. Non ꝓpꝛie ſicut in bono ſolet accipi ſapiẽtia dei:vel angeli:vel anime rational:ſed tranſſatiue.ſicut apes vel foꝛmicas dicimꝰ ſa pientes ꝓpter opera ſapientiã imitantia:quis ſerpens non amma rationali:ſed ſpiritu dya⸗ bolico q̊ plenus erat poſſit ſapientiſſimus di⸗ ci. Mali enim angeli qᷓnis ſuꝑbia deiecti: na tura tamen excellentioꝛes ſunt om̃ibus beſtij76 ꝓpter eminentiam rationis.Serpens enim nõ intelligebat verba:nec rational eſt facta.Oðᷣ enim verbis magoꝛum vel incantatoꝛum ſer⸗ pentes trahuntur de latebꝛis dyabolica ẽ vis Quod permittitur ad memoꝛiam illius pꝛimi facti.vt ſciatur:quia cum hoc genere ſamiliari ter ſit ei locutus.E ſt autẽ ille ſerpens ſicut aſi⸗ na Balaa m:ſed hoc fuit dyabolicũ:illud an⸗ gelicũ. GBoni em̃ et mali angeli ſilr oꝑantur. Capitulum. 1 D uij „ — - . „ . . 5 14* . 5 . .„ 2 . . * — aial eſt pigue valo ⁊ latũ i doꝛſo.bꝛe uib cruriba multũ moꝛdax.pilo plus albo qᷓ; nigro.ſʒ ĩ doꝛſo ples hʒ nigros.⁊ i la⸗ teribo ples albos.⁊ caput ĩ medio nigꝝ ⁊ ĩlate nibahʒ albũ.⁊ qñ ẽ domeſticũ mitũ ẽ luſiuũ.di⸗ Ciit crura ſiniſini later bꝛeuioꝛa eẽ q dexteri. h̊ ego nõ depᷣhẽdi cũ iñ ſepi⸗ᷣ aĩal ↄſideraui. Et duꝝ hʒ pilũ.⁊ ẽ ſpiſſe pell.⁊ ẽ ad q̊ntitatem vulpis.Et ẽ duoꝝ geneꝝ.Dꝛ aũt daxxcaninꝰ q i mita findit pedẽ ſiẽ canil.⁊ ðꝛ dax?poꝛcinꝰ q ĩ duo findit vngulã ſic poꝛcꝰ. ꝙ; ſcrabõi⸗ bꝰ⁊ alqs ᷣmibaviuit:qꝛ nõ ẽ velox ad venadũ. DDDperationes. A QQdeẽ Albt. Axugia eivalet ad renũ dolo⸗ res: ⁊ ad mita alia q cauſa bꝛeuitatꝭ dimitto. BDicũt etiã aliqͥ ꝙ moꝛſꝰaliqn hʒrenenoſos — — 4 ☛Rn . 2 — . 5 1 fr ——, a * 4 . 5 7 4 7 7 . 4 . – . . . . Axus. Alb. in li. den a. aialiũ. Daxꝰ * M ypfa. Iſið. D ypſa eſt genus aſpidis. qui latine ſitula ðꝛ.qꝛ quẽ momoꝛde⸗ rit ſiti perit. Lante aũt exiguitatis eo⸗- ſefertur vt dũ calcat᷑ nõ videat.de quo poeta. Signitferũ iuuenẽ tyrrenis ſanguinis aulum. Toꝛta caput retro dypſas calcata momoꝛ⸗ dit.Lix coloꝛ aut ſenſus dentiſq; fuit. Andro machus. Dypſa cum aliquem pungit inflam matur in eo calidit as valde ſuꝑflua. Indeq; accidit ei vehemens ſitis et aduitio inflamma ta.nec bibere ceſſat aquam donec coꝛpus eiui ſcinditur.et ſic moꝛitur.Auiceñ.Serpẽtisfa cientis ſitim ̃ᷣm quoſdam longitudo eit pal⸗ mi vnius.et ſuper coꝛpus eius ſunt veſtigia ni gra plurima. Caput eius eſt paruum:⁊ collũ groſſum.a quo incipit creatura eius vſq; ad caudam ſubtilem. Dperationes. Auicenna. At euacuatur aqua ꝓpter ſitim ex moꝛſu iſtius ſerpentis. Huius regimẽ poſt communia regiminũ eſt indeſinenter eum face re bibere oleum plurimum et euomere.deinde cliſteriſare cum his que educunt feces ⁊ humi ditates. ð — 4 38 — —— — — — — A —.— * ℳ — — — . 2 2 2 „7 — 2 * „ 1 . . . W — —+ — „ e Romeda 2 Dꝗmula. Iſidoꝛꝰ. Dro⸗ neda genus eſt cameloꝛum minoꝛia quidem ſtature:ſed velocioꝛis. vnde et nomen habet. Nam dꝛomos grece curſus U RD UN De nimalibus miliaria vno die ꝑgere ſolet.qð ſcqʒ anĩal ſicut bos ⁊ ouis ⁊ camelus rüinat. Dãmula. Iſid. Dãmula voc ata eſt eo ꝙ de manu effugiat. ti midũ anial et imbelle.nde Marcial.Dente timetur aper:defendunt coꝛnua ceruũ.Et im balles dãme quid niſi pꝛeda ſumus.Gloſa ſuꝑ ñ eſt animai mundũ:velox:per picax. Unde ſcriptum eſt.Eruere.quaſi damu la de manu ⁊c. Plinius.Dame raro mãſue⸗ ſcunt.cum fere dici iure non poſſint.Cũ plura nanq; ſunt nec placida.nec fera.ſed medie in⸗ ter vtrunq; nature.vt in volucribo yrundines. apes in campo.in mari delphini. Idem in li⸗ bꝛo vndecimo. Natura dedit coꝛnua dãmis. Dperationes ¶ Auicen. Damule caro moꝛe emplaſtri poni tur ſuper doloꝛes iunccurarum.i Eadem cũ vino miſcetur ⁊ bibi ꝓpter epilentiã vel ſoda. ¶ Item exiccata cũ vino in potu accepta con fert venenis. . ¶ Haly. Uirga dãmuli ſiccata trita et bibita: moꝛſui ſerpentũ ꝓdelt.Idẽ facit ⁊ virgacerui. Coapitulum. lii,h NUran ex li. de na. re. Duran (vt dicit 6 Areſto.)eſt aĩal velox atqʒ foꝛtiſimũ qð a venatoꝛibo inſecutũ cũ cuadẽdòi deſperatõne frãgi ceperit aſtutai naturali ſter cus intoꝛquet ↄtra canes inſequẽtes ſe.coſq; retardat putride degeſtionis odoꝛe.i¶ Actoꝛ foꝛt aſſis etiã hoc nomĩe videlicet duran voca tur beſtia.que ſuperius iuxta eundẽ Aniſtote⸗ . lem bannacon eſt appellata. et ipſa eſt (vt vi⸗ detur) ſilueſtris vacca.de qua dicit Areſtoti⸗ les ꝙ habet coꝛnua cõtra ſe inuicem indlinã⸗ tia.Et ideo natura dedit ei aliud iuuamentuʒ videlicet eiectionem ſtercoꝛis in remotum.vt ab ipſo venatoꝛem detineat:ne ad eam ꝓpe ac cedat.Noc ideʒ vult Albertus in libꝛo de na Capitulum. liii,) /ê/Quuos. In libꝛo de naturis re. Equi vniuerſis fere partibus oꝛbis generan Vtur .ſed illi pꝛecipui qui in ſcithia et ca padocia.hij ad ſonitum buccine gaudent: et cõgreſſionibus gloꝛiãtur. In equis pꝛecipue cct omni genere iumentoꝛum aures indicia animi pꝛoferunt. In coloꝛibus equoꝛum ni⸗ ger eſt optimus.rufiuſq; vel glaucus:albo etiã plerüqʒ bonus.eteri vero deterioꝛes iudicã tur. Anſtoteles. E quus et equa plus diligũt coitũ qᷓ; animalia cetera:pꝛeter hominẽ E qua quoq; furit concupiſcentia coitus olofacien⸗ do ſe inuicem oꝛe ad os concupiſcentiam pꝛo⸗ uocant. Maſculus ſupꝛa matrem ſuam non ſalit. Unde equus aliquando matrem ſuppo⸗ ſitam agnoſcens ſubito fugit ſeq; pꝛecipita⸗ uit. Coit autem equus duum vel trium anno rum:ſed debile generat.Foꝛtis aũt eſt a quat⸗ tuoꝛ annis vſq; ad.xx.et ſoꝛtis eſt quouſq; ge⸗ nerat. Lota vita ſua coit.⁊ vſqʒ ad ꝗnos.xxx: vel vſq; ad.xxxv.viuit.Equa yero vſq; ad.xl. Equus cumequa coit.coit ctiam unpꝛegnata Dd 8 R * 1 7 ¶¶ Plim. li. xxx iij. Dan guis equoꝛũ pterq; virginu vim habet ſiipticam:crocit:vl⸗ tuum eiciat Trattatus Nullacq femina poſt impꝛegnationem recipit coitũ.niſi mulier et equa.Et eſt equoꝛũ coitus iuuenũ ante tempus determinatu ſi bonũ ha⸗ buerint cbũ.Hõ eſt ledens coitus equoꝝ ſicut coitus tauroꝝ.Partus arum melioꝛ eſt qᷓ; im alioꝛum qdrupedũ. Apparetq; pꝛecipue in equabus ⁊ vacceis menſiruũ. Idem Aniio teles. E quus oculos habet diuerſi coloꝛꝭ vni us ab alt ero. Hec eſt oculoꝛũ varietas ſicut in hoibo et equis.Contra naturã etiã oĩm aĩaliũ eſt ꝙo cũ ſeneſcit equus dentes eius albeſcunt Item equus ſelle caret. In coꝛde equi ⁊ vacce lunt oſla. Ibis quis eſt que odit equum.et vo cem eius imitando ſtupefacit ipſum:ac fugere cogit.et ſoꝛte interſicit. “ Operationes ¶ Dyaſco.Equoꝛũ ſanguis medicaminibus cauſticis ad miſcetur. ¶ Lac equinũ ventrẽ mollit et hoĩeʒ turbat ¶ Fimus caballinus crudus ⁊ combuſius ſan guinem abſti net pꝛeflnentem. ¶ Haly.Coagulũ eqͥ ſolutõi cronice †deſt: et inteſiinoꝛum vlcerib us. imus equoꝛuʒſi va⸗ daren mulieri ſecundinam ſetumq; moꝛtuuʒ C ucit. ¶Euſculapius.E que lac biitũ matricꝭ labo rem ſedat.et caducus eijcit. ¶ aleus eius ventrem repꝛimit:et toꝛſiones tollit.coagulũ eius cum vino pꝛopinatüũ om⸗ nes doloꝛes ſedat “ Stercus equi ſiccũ aſperſuʒ ſanguinẽ ſiſiit auriba inſtillatũ d oloꝛem tolilt ¶ Auicenna in ſecundo canõe.Sanguis eqᷣ aduſtiuus ẽ putrefactiuus.totiuſq; debilis di * 4 geſiionis:pᷣcipue qui groſſus eſt. ¶ Lac equarum lſicut et lac camelarũ partui vicinarũ lubtile eſt:aquoſum:et ventreʒ lenit. coagulũ equi conueniens fimui antiquo ⁊ vl⸗ cenbus vucerum ac fuui. ¶ Loꝛiũ pulli equi ſi acuratur ⁊ liniatur ex co cũ aqua ſuꝑ bothoꝛ infrigidat eas. ¶ Licitur quoq; q adcitniones illi que ſunt in genu equi trite .bibite cum aceto ſanant ſo⸗ dam et epilentiam. Stercus etiam cqui ſacit operatio nes ſtercoꝛis axni. . et equarũ cerat: carne ac ſimo equi in agio paluvtunt᷑ 2 plaigs Item ſauilla fimi equini inueteratipartũ moꝛ Capitulum. lu Aephas.Areſto. Elephas eſt animal 87 manſuetum qð cito domeſticat̃.⁊ obe vdientioꝛ atq; diſciplinantioꝛ eſt omĩb⸗ animalibo.vnde inſiruitur etiam adoꝛare regẽ ⁊ in hoc om̃ibus melioꝛ eſt animalibo Ex libꝛo de naturis rerũ.E lephanti(teſte Eaſtiodoꝛa) omniũ quadrupedum ſuperant intellectum. Undenon dubitat elephas pꝛimo aſpectu ad oꝛare:quem cunctoꝛũ intelligit rectoꝛem eſie. Cui ſityrannus apparet:inflexus perma net farinam ſimilem minutiſſimo pulueri permix⸗ tam:ſeꝑat optime.ita ꝙ ſarinã in paſſum col⸗ ligens nihil admittit de puluere.leſi vero dicũ tur offenſam ſeruare.longoq; temꝑe poſi iniu rie vindictam reddere. Auicenna. Juuantur homines in pugna et elephantuʒ femina ſicut maſculus.ſed coꝛpoꝛa feminarũ minoꝛa ſunt qᷓ; marium ⁊ cum boc etiam audacie ſunt mi⸗ noꝛis.E lephas autem tante ſoꝛtitudinis eſt: vt cum ſuis culmis pꝛoſternat magnos parie tes:et cum ſua fronte magnas arboꝛes.E xli. de na. rerum.E lep hanti concupiſcentiam ſe⸗ tus in ſe nẽ habent. Sed tempoꝛe quo volũt filios pꝛocreare.vadunt ad oꝛientem.vſqʒ in pꝛovimum paradiſivbi inueniant mandrago ram.de cuius fructu pꝛioꝛ guſtat femina.dein de maſculus eius luaſione.et tunc conueniũt: cet concipit ſemina.Len poꝛe vcro panius in⸗ greditur aquaʒ vſqʒ ad vbera.et ibi panit ſuꝑ aquam:pꝛopter dꝛaconem quiinſidiatur ei. Et ſi extra aquam parerct:fetum cius deuoꝛa rei. Maſculus quoq; non recedit ab ea dum parit: pꝛopter ſerpentem:quiinim icus eiſt eius De Fnimalibus eins ſicut dꝛaco. Nã huius oĩaloſſa et pellis i qũq; loco incẽſa fuerint ſtatim odoꝛ eoꝝ ſer⸗ pentes fugat.⁊ qͥdlibet venenoſum nõ accedit ¶Iſið. Biẽnio autẽ fetus poꝛtãt nec amplius q; ſemel gignunt. nec plures ſed vnũ tm̃. Ui⸗ uunt autẽ annis tncẽtj.¶ Areſto.E lephas co it in agreſti loco maxie ꝓpcftuuios.femina ſe⸗ det:mas equitat ſuꝑ illa. Ycmina poſt annuʒ decimũ vſq; ad quindecim coit. Mas autem poſt qnquenniũ.⁊ hoc in vere.Unicũ ſiliũ gig nit ſicut equus et camelus.Gemina per duos annos impꝛegnatur. Impꝛegnata q̊ʒ a maſ⸗ culo nõ tangitur omino.et poſt partum ccſſat tricnnio.i¶ Exli.de na.re.E lephanti cadẽtes ſurgere nõ poſſunt.qm̃ oſia ſolida ſine iunctu ris habent.Unde et crura tibiaſq; flectere nõ valent: niſi in iuuentute.Crura vero equalia hʒ in groſſitudine inſtar ſtipitũ ab ymo pedis vſq; ad vẽtẽ.Pedes vᷣo rotũdi ad iſtar pomi ¶ Plini. E lephãto duriſſimũ tergus eſt doꝛſi. Uẽtres moli. Intcrius ſimile eſt interioꝛi poꝛ ci.ac perꝰſequẽs interioꝛi hoĩs.Elephanti na ſus lõgus.i Actoꝛ.E lephas in tibijs iunctu ras nõ hʒ:et doꝛmiẽtes elephãti nũq; recubũt ſed cũ laboꝛe defatigati ſunt arboꝛibus mag⸗ nis applicati ſe recreant et in ipſis ſuffulti doꝛ miunt.Qõð eoꝝ venatoꝛes attẽdentes:locũ et arboꝛes notãt:eaſq; peneſuccidũt.ſicq; capi⸗ pntur ðÿ Dperationes ¶ Iſidoꝛus.Elephanti ſanguis et maxiema⸗ ſculi fluxus reumatis ſiſtit. JYumo quoqʒ qui ſit ex vngula et pilis elephantis aĩaliũ quelibʒ venen ata fugantur. ¶ Plateari.Elephae hʒ oſſa quedã ſolida vt dẽtes:et hec nõ cõburunt᷑ ſʒ ad diuerſa officia reſeruant᷑.Quedã vᷣo ſunt medullã habentia et hec cõbuſta dicunt᷑ ſpodiũ.Eſt aũt ſpodiuʒ frigidũ in.iij.qdu:ſiccũ in ij. Sophiſticat᷑ aũt qñq; ex oſſibꝛicanis com⸗ buſtis.qnq; ex munmure cõbuſto.ſed id eſt mi nus ponderoſum.vnde illud eligendũ eſt qð ẽ ſubalhiduũ.et valet leue et continnum ¶ In ſymupis ponit᷑ ad infrigidandum: Pul⸗ uis eius cum ſucco plãtaginis datus valet ad Diſſinteriã et emoptoicam paſſionem. ¶ Auicenna.Adeps elephantis cũ ex eo ſit li nimentũ:ſugat venenoſa.umus eius ſuppo⸗ ſitus pꝛohibet impꝛegnationem ¶ Iimus elephantis ſi vapoꝛetur co venter fe bꝛem patientis pꝛodeſt.Sed ſi cumlana ſub⸗ mittatur mulieri:non concipit. Capitulum. luj. Echires. Ex li.dena. re. Enchires ẽaĩ mal in oꝛiẽte tauro ſile:ſʒ hũs longos vcrines ad ſcapulas deſcẽdentes ſicut equus. Coꝛnua vero recuruatu:⁊ ad pugnan dũ abiſlia.Caudãq; bꝛeuẽ reſpectu coꝛꝑis.Co riũ valde durũ.huius etiã caro dulciſſima eſt. ⁊ in pugna ſtercus eijcit ꝑ q̃ttuoꝛ paſſus:cau⸗ ſa timoꝛis.eſt em̃ aĩal multi ſtercoꝛis.Dcinde cũ appꝛopinquat ei tẽpus partus multa eiuſ⸗ dẽ generis aialia circa ip̃am adunantur:⁊ ege rentes aggregant ſtercoꝛa ad inſtar muri in circuitu eius.Actoꝛ. Uidetur autem enchires eadẽ eſſe beſtia que ſuperius durã vel bonna⸗ con ſᷣm Areſtotilem eſt appellata. . — —.— 1 4 2. = — . — —,— — — Be⸗ — — Capitulum. lvi Fidros. ? enitra. yſið. E nidros eſi be ſiiola ex eo nuncupata:q in aquis ver VEſatur:et maxime in nilo. Queſi coco⸗ drillũ doꝛmientem inuenerit volutat ſe p mo ĩ lutũ et intrat etiã per os eius in vẽtrem:et car pens omnia intranea eius:ſic vt moꝛitur. Hec vchneomon grece vocatur ¶ Ex li.de na. re.Enitra eſt animal modicuʒ in Semania. mas et femina cumulos in terra facientes.cõ⸗ gerunt cibos in eſtate qbus viuant in hieme⸗ Femina naturaliter ciboꝛũ eſt auida.mas ecõ tra.ſuper modũ parcus et auarus.Unde et a⸗ ditũ obſtruit ne femina cibos attingere poſſit. AEt illa naturaliter calida ſoꝛamen occultuʒ ex alia parte facit per quos furetur quod auidi⸗ tati ſue ſufficiat. Sicq; fit vt maſculus parcꝰ mar tabeſcat.fſemina vero pingunedine ruti (Capitulum. luiij. Rinacius ⁊ Ermineus.¶ Iſidoꝛus. Erinacius qͥ et cirogrillus eſt animal /vpoꝛcelli foꝛmam habens. ſed ſpinoſum pꝛeterq; in ventre.vndiq vero ſpinis ſuis clau ditur ꝓpter inſidias et difficulter ſe videndũ p⸗ bet atq; palpandũ.ſed quanco in aquam ca⸗ lidam mittitur: ſtatim es delectatus in planã mem bꝛoꝛum deiectionem oſtẽſioncmqʒ reſol⸗ uitur. et ſic inofſenſe videt᷑ atq; palpat᷑.¶ Hic (vt icit Areſtoniles/obtuſius audit omi aia⸗ li habenteteſt: in capite. Erinacius pinguisẽ „ 4 ⸗„ * ⁊ medicinalis Solus habet duos anos per q̊s feces emittit. NHuius ſpecici mas et femina ſtando coeunt applicati ⁊ ad inuicẽ ↄiuncti.cet hoc pꝛopter ſpinarũ aculeos qͥ in eiꝰ oꝛſo ſt. ¶ Ex li.de na.re.E rmineus eſi beſtiola de ge⸗ neremuſtelarũ:ſed ſoꝛma minoꝛ:et coloꝛe diſſi milis. In hieme candet inſtar niuis ꝓpter ex⸗ tremitatem caude.E ſtate vero tatũin ventre candet et doꝛſo fuſcꝰ apparet. Mures perſeqͥ 4 tur. carnibo veſcitur Lapitulum. lix Qp yſido.Edus ab edendo dictus? „ iocũdi vnde et eduliũ vocatur.i¶ Pal⸗ ladius vbi ſupꝛa.Edis aũt nutriendis ſupꝛa lactis abundantiaʒ edera vel lentiſci cacumi⸗ na ſepe pᷣbenda ſũt.Plini.li.viij.Eqi luna de⸗ creſcente caſtrandi ſunt ſicut et vituli. Pbperationes ¶Pli.li.xxxiij. Sanguis edi recens cũ aceto acri feruens potꝰ ſanguĩs excreationes iuuat. Eius pulmo ebꝛietatem arcet Ctunt et ipſo rũ pelle ad plaggas. Icminũ edi cinis inteſiina rupta mire ſana⸗ Auicen. aro quippe capꝛaꝝ paruarũ meli oꝛ eſt: magiſch ſuſceptibilis digeſtionis. ¶ Idem. Earo edina minoꝛum eſi ſuperfluita tum q; grietina. Haly. oagulũ eduli ↄtra potum cicntep⸗ deſt:eiq; qui ſungos comedit. p arui enim pinguiſſimi ſunt:et ſapoꝛis *△ . ⅓ d1âe —— — — — S — lloquium et pꝛeciſa lingua balbuciet. Capitulum. . . — – Sðè . 7 . — . . ⸗ -—- — L. S. S ⸗—⸗ʒ⸗ . „ . ·E moꝛrois eſt aſpis ex eo nuncupatus ſucrit ita vt dillolutis venis quſcquid vite eſt per ſanguinem euocet. Alexander. E moꝛrois ergo recte dictus eſt a ſanguine: eo ꝙ ab eco punceus nimium emittit ſanguinem. Anð mu . lier menſtruata dicitur cmoꝛroillg. aqua viuens rei enim aquam ydoꝛ vocont ſupꝛa capitulo quinquageſimoſeptimo dð eg ¶ Ex cedra. Iſidoꝛueg. yrg grece diciur dꝛaco multoꝝ capitü: qlig tuit i lernia palude ꝓuincie archadie.Lgtie vᷣo ⁊ꝛ ydra: grecede ex t᷑edra:co q; vno ceſo tna excreſccbãt capita Actoꝛ.De hac ergo plenius dicetur in loco congruo fᷣm oꝛdinem capitalium litterarum vbi de vdratractabitur. De bac enim DHiero nimusin pꝛohemio Eſdrecontra detracto⸗ res ſugs loquens verſum poeticum tractat di cent. Qicet excedra ſibilet victoꝛq; ſi non in⸗ cendia iacet:nunq; mei iuuante chriſto ſilcbit De Anima 4 . Moꝛris enidros et ercedro. Jſidoꝛ? Dlera et arboꝛum folia depaſcitur. Iſidoꝛ 27“ Eniqroo. Jiidorus. Enidoo cſt ooluberin mido et lento. libus ¶ VNaula et emca. E xlibꝛo de naturt re Aimm. Engula eſt vemmis are nomen. VHabet enim ſemper in ſanguĩe caput continueq; ſugens ita intumeſcit vt medius crepet. Non enim exitum ſuperfluitatis habet .— gea aupuſdan pediculus ſilueſtris dicitur. n iumentis numq; ſed in lupis⁊ canibus fre quenter gignitur. ¶ Emca in libꝛo vt ſupꝛa. Eruca eſt vᷣmis ſlon gus multis diſtans pedibus:coloꝛe varius. Eruca eſt rrondium vermis in olere vel poam pino inuoluta:ab erodendo dicta. De q̃ me⸗ minit Plautus. Imitatus nequam beſtiam floꝛem erodunt.boc malum oꝛitur tepoꝛe bu⸗ — 2 P OPberationes ¶ Palla. libꝛo ſecundo. Eontra erucas ſemi na que ſpargenda ſunt ſemper viue ſucco vel erucarum madeſaciunt ſanguine.Aliqui ve⸗/ ro cinerem de ſico ſuper erucas ſpargunt. Hõ nulli ſquillam in hoꝛtu ſerunt. Uel aliqui etiã mulierem menſtruatam nudis pedibus cõtra erucas circumire ſaciunt. Alens et fib er. Iſidoꝛ9. — kualecna eſt animal quod mnaturali quodam indi⸗ Innatione ſupetbiam in homine vcteſtatur. Ita q ſi congrediedi occaſi⸗ oneʒ acceperit:pugne cõ —☛ ſtanter inſiſtit: victoꝛq; ſuperhie inclementer nititur hominem vecer⸗ pere Solinus.iber per vniuerſum pontum plurimus:quem caſioꝛem aliqui dicunt.lutbe re ſimilis:eſt animalmoꝛſu potentiſlſimum a⸗ co vt cum hominem inuaſent:conuentuʒ dẽ tium non pꝛius laxat:q; oſſa fracta concrepu⸗ iſſe perſenſerit. Plinius libꝛo triceſimopꝛimo. Jibꝛis victus cſ in terris.C aſloꝛcꝑ teſies co⸗ rum dicuntur:quos ab ipſis amputare ſertur cum capiuntir. Seſiiue medicine viligentiſ⸗ ſimus illos cſe paruoe:ſub ſinictos et ac berẽ tes ſpine dicit:necadimiſine anialis vita poſ . . ¶ Item Opcrationes etiem ſupctius ſub no mine caſioꝛis ſunt dicta. “ Tractatus E —. ð 27 5 — .— Oꝛmica.Actoꝛ.Joꝛmica eſt animalꝑ Pæuum ſolicitum pꝛouiduʒ et ſagax.Ter ram de cauernis egeru:arto calle ince dit: grano paſcitur. Iidoꝛues. Joꝛmica dicta ẽ ab eo ꝙ fſoꝛat micas fanis.Ex lib:o de naturꝭ rerum. Joꝛmica eſt animal mire pꝛouidentie ſibi. Hec ſola inter aialia ſenio ſoꝛtiticatur et creſcit. Joꝛmice laboꝛes communicantvt a⸗ pes:ſed apes cibos faciunt:bee vero condunt Efferunt etiam moꝛtuos ſuos atq; ſepeliunt: et he ſole inter omma animalia faciunt. Item foꝛmica ſrumenti granum cuigit.cet ſi compie⸗ ta in foſſa ſua ſuerit: illud exponit vt ſiccetur. ſicq; iterum reponit ipſumvſq; ad tempue.vt autem gra num conſeruet abſq; gamime:ſert᷑ ipſum in tres partes diuidere. Aniſioti cs Joꝛ mica eſt animal anuloſum ſine alis ei ſineſen guine.Et eſt ex animalibus que cũ ſochje ſuis manent:et ex his que habitacula habent: ſicut mures et talpe.Joꝛmica ſicut et muſca coit in Pbprrationes Areſtoti. Si quis acceperitſulphur: oꝛiga num agreſie:et pulueriʒaucrit ſuper manſiõcs ſormicarũ:dim itiunt illas et fugient. ¶ Similr etiã ſugiũt a ſun o ſioꝛacis ſicci. ¶ Raſi in almanſoꝛe.Jo:mice cx alchitran et ex ſulphure et et aſafenda ſugantur ¶ Et ſi exiſiis mittatur aliquid in eamim ſo⸗ raminibus: moientur poꝛto ſi exeo circea ſoꝛa mne epitbima ſint non erbunt. ¶ Exli.ena. rerũ. Domus ſo:micaruʒ ex ſulphure et oꝛiga Capitulum. xi) +. Capitulum. lxiiij De Animalibus ab üla. 2. ——— . 4, e „ E D . — . tes ac ſeue nimis:pedes quattuoꝛ habentes:⁊ in pedibs hbamatos vngues.Cante vero ſoꝛti tudinis ſunt.vt viſos homines diſcerpãt. Be ſtias autem de facil non ledunt:ſatis conſcie ꝙ aurum illud quod ipſe cuſtodiunt inuitis no agreſti fumigata ſoꝛmicas effugere cogit Ormice maioꝛes. Soli. Joꝛmice dic etur eſſe in ethiopia ad foꝛmam matimi canis:que arenas ain eas pedib quos leoninos habent eruũt:ac ne quis auferat cu ſtodiunt. Ex li.de na.re. In india ſunt foꝛmi⸗ cecirca montes aureos vulpibo maioꝛes:ſoꝛ⸗ 4 foꝛmice videntes ſolã:ſaliẽtes et ĩocãtes col ludunt ad cophinoꝛũ nouitatem. Et quoniaʒ eis ẽ naturale vt circa ſe omne vacuum imple re conentur cõpoꝛtant certatim aurum in pꝛe dictas ciſtellas:cũ bomines ↄ remotis tempꝰ obſeruauerint emittunt pullum eque vt vide⸗ at matrẽ cuius aſpectu iam diuſietit pꝛiuat⸗ et ad hinnitũ pulli ptinus equa reuertit onu⸗ ſta auro. Hoc et ſimile ingenio aurũ a ſoꝛmicꝭ Eane- Furunculus. Jſidoꝛ. Fino a ſurno dictuseſt. Unð et fur. Tenebꝛo ſos enim et ocultos cuniculos effodit: non auferant. Ad plectendum ergo temerita tem auaricie illic adeo collocato ſunt beſtie. De bis ſoꝛmicis memigit Johannes de Mo da villa:q in nonnullis montibus indie mo⸗ rantur foꝛmice in quantitate noſtroꝛum catel intenta occupauõe:auriminutias eas ponũt et reponunt decauernis in cauernas:et con⸗ ſeruando aurum ſunt ita diligentes ⁊ acres vt nemo bominum de facili appropinquare au daeat:miſi interdum illis pauſantibus⁊ ab eſtu ſe occultantibo aliqui nõ tamẽ ſine periculo in dꝛ:ometarijs rapiũt vel furantur. ingenioſe eti am ſuper equam que nuper fetuʒ edidit impo nüt ciſtellas ligneas ſeu cophinos nouos va cuos: a lateribus apertos dependentes pꝛope terram. Hanc equam familicã ad montes bu uuſmodi dimittunt yt ſe herbis paſcat quam — loꝛum que efflodiunt:puruicant et colligũt cuʒ et eijcit pꝛedam quam inuenerit. Arilſt. Juro⸗ num femine ſunt obedientes ad coituʒ.valde clamãtq; mares ad coitũ tempoꝛe luxurie.nec coeunt mares cũ ſemina retro:ſed mas eleua tur:⁊ femina equatur ſubiacenco.Juruncul⸗ Exli. de na.re. Jurunculus putoꝛie valde con ſimilis eſt: paulo amplioꝛ q muſtela: Inter al bum et buxeum coloꝛem babet:⁊ ẽ animal ani re vero quo vi moſum ac ferox. Coire dicunt ꝓſtrati.ſemina ſi marem nõ hʒ.quando luxuria ſtimulat᷑:tu⸗ melcit et moꝛitur. Partu quidem fecunda eſt vtpute ſeptem vel octo fetus ſimul edens: oꝛ tat in vtero quadraginta diebus. Et cum na ii fuerint catuli ceci ſunt ditbus. xxx. Atempo * dere incipiunt vſq; ad quadra⸗ ginta dies venari incipiunt 103 Ala ⁊ genetha. Iſidoꝛ9. ᷓ Bala eſt aial mite aunda fffur es em̃ libeter come⸗- eit. Et ipm gen ſerpẽtii ʒeaaannibo muriũ viuit. ivo Ri A qſi bi ſui emulos ſerpe Trattatus Capitulum. lxvij. ⅞Amagleon. Ilido. Hamaleon ſiue ca⸗ meleon eſt aial qdrupes hũs ſaciẽ q̃ſi lacerte:caudã ꝓlixã ⁊ toꝛtuoſam:coꝛ⸗ pus aſpexꝝ:cutè q̃lis eii in cocodrill. ꝓlert autẽ ex cute q̃ſi lanã qndã:de q̃ ʒone cõtexte cobu⸗ ri nõ pñt.Eſt auũt aial pigrũ inceſiu:ſʒ victoꝛẽ ſuũ interfectus perimit. Hã cũ ales ex co co⸗ mederit:illico moꝛiet᷑. Hoc idẽ aĩal ðꝛ ⁊ ſala⸗ mãdra grece:⁊ etiã (vt quidã) volũt ſtellio la⸗ tine: ſʒ foꝛtaſie diuerſe ſt ſpecies q;uis eiuſd generis ſic capꝛe ⁊ capꝛee ⁊ rubꝛicapꝛe.vñ idẽ AJſidoꝛus.Gamaleonẽ ponit in genere beſtia rum ſalamandram ac fiellionem tanq; diuer⸗ ſas ſpecies in genere lacertoꝝ. Plinius aut di QLit ſtelliones habere quodzamodo naturaʒ ca⸗ maleonũ. De his ergo plenius dicetur infra. vbi agetur deſalamandra. comederit mor rutãa ꝗᷓ ſerpẽtibo aduerſſra N Y eſt comedit. Hoc aĩal ad ſeptẽtrionals ꝑtéi⸗ greſſus ſoueaꝝ ſuaꝝ facit:vt veto ſibi eio nõ fatiget᷑. Henetha. Jli. Henetha ẽ beſtia paulo maioꝛ vulpeclłlacoloꝛẽ hñs iter croceũ ⁊ nigꝝ. mackłas interdũ nigras oꝛdinate ĩ pelle diꝑo ſitas hʒ. mãſueta ſat ẽ beitia niſi fuenit iniuria laccſiita: nec ad ardua ↄſcẽdit:ſj ĩ hũilibalocI 2 ſuꝑ rniuos aq̃ deambulat:ibiq; cibũ qrit. Capitulum Ixviif. QAzʒelle. Sera. li. aggre. ca, miſch. Di⸗ ſim almaſcadi in li. auri ⁊ minerarum iargaritan. terre in quibo ſut gaʒelle muſci xit: Habonhaſen ex verbo albulhua⸗ et ſunt regiones tumbaſi et ſeni ſunt terre con fines. Cerum muſcus regionis tumbaſi eſt melioꝛ muſco ſeni duabus de cauſis.Una eſt quia gaʒzelle de tumba ſi comedunt ipicam nardiæct alias ſpecies odoꝛileras. gaʒelle vero de ſeni comedut alias herbas ab iſtie. Etnõ diferunt gaʒelle iie ab alijs in figura ⁊ colo⸗ re ⁊ coꝛpoꝛihus.cognoſcuntur tamen in denꝰ De Fnimalibus O D Sd tibus caninis earuʒ:qꝛ quelibet ex iſtis hʒ du⸗ os caninos dentes egredientes ab oꝛe ipſius ſicut egrediuntur ab oꝛe poꝛcoꝛũ. Itẽ cũ natu ra gaxelle exponit curſum ſanguinis ad folli⸗ culu illũ vel chiſuim:⁊ cõplet᷑ ſie ſanguis ĩ eo nocet illi aiali.⁊ tũc venit ad ſaxa:vel ad aliqͥd ex lapidiboca.caliditate ſolis:⁊ fricat ſe multũ cũ delectatione magne:donec vulnerat᷑ cutis in loco illo et emanat qð cõtinct᷑ ſuper lapides queadmodum emanat ad apoſtemata aliqua qñ aperit.et ſentit tunc illud aialin euitu eius delectationẽ magnã.et illud ſic euacuatũ dicit muſcus.E grediunt᷑ ergo homines qui noue⸗ runt loca vbi paſcunt gaʒelle:⁊ peruenientes qd ſaxa ülla ⁊ lapides:inueniũt ſanguinẽ illius qui deſiccatus eit ſuꝑ lapidem ſiue ſaxa ⁊ col⸗ ligunt eum et ponũt in folliculis q̊s habent ex gaʒellis qͥs ipſi venati ſunt et ſeruant apud ſe et hmõi eit ille muſcus quo vtuntur reges ⁊ q donatur pꝛo oono magno Operationes Muſcus enim foꝛtiſicat coꝛ ⁊ oĩa interioꝛa mẽbꝛa:qñ bibit᷑ aut ponit᷑ exterius in empla⸗ ſtris:et abſtergit albuginem ſubtilẽ et deſiccat eius humiditatẽ ⁊ calefacit ceærcbꝛum.i¶ Unde coꝛroboꝛat membꝛa ſua aromaticitate. ¶ Et confert ſode antique q̃ ẽ ab humiditati bus et coꝛroboꝛat ccrebꝛũ.Et ſi accipiat ð co parũ:et reſoluatur cũ oleo de Kerui et liniat cũ eo virga iuuat ad coiri — ¶ Et eſt in eo hũiditas quedã coitũ.¶ Auic.ð viribus coꝛdis git:q;' ↄſoꝛtat coꝛ.Infra ca.muſquelibet plenius tractetur ð mulco. Hl —— “W . per quã excitat CLapitulum. lxix = Landoſaet pnatrix.Conſtantinus. PSlandoſa ſerpens eſi.cuius moꝛſus ́putridus:⁊ de q̊ peſſimus odoꝛ emi⸗ nus egredit᷑. Dicũt aũt quidã ꝙ pedes ſuper illã incedẽtes excoꝛiant᷑:et apoſtemata in eru⸗ re patitur. Illius q̊ʒ qͥ ei medet᷑ manus excoꝛiã tur. Qui vᷣo hunc lerpetẽ occiderit:odoꝛ eius putridus ſit:et omnẽ niſiſolius huius fetoꝛis ꝑdit:huius moꝛſus ſignificatio ẽ: ꝙ in illo lo⸗ co ſubſequi apoſtema cum ruboꝛe:veſica ila membꝛa circundat.aliqũ ſummatim curritſan guis quaſi aqua:doloꝛẽ quoq; patitur in oꝛe ſtomachi.Gnatrix.Iſidoꝛus.Onatrix eſt ſer⸗ pens aquã veneno inſiciẽs. In quocunq; em̃ fonte fuerit eũ veneno immiſcct.De quo Tu⸗ canus.E ſt gnatrix violator aque. „ Capitulum. lxx L AHGillus et Gurgulio: Iſidoꝛus.Gril⸗ lus a ſono vocis nomen habet. hic rc tro ambulat:terram terebꝛat:ſiridet noctibus:venatur eum foꝛmica circumligata capillo in cauemam eius coniecta:efflato pꝛi us puluere ne ſe abſcondat.et ita ſoꝛmice cõ⸗ plexibus trahitur. OPbbrrrationes ¶ Plinius lihꝛo viceſimo nono.Grillus pꝛo⸗ delt pꝛurulentis auribus cum terra ſua cſio/ ſus.ma gnã huic ammali ꝑhibet nigidius au⸗ toꝛitatem ma gi quoq; maioꝛc̃.Auricule pa⸗ rotide pſunt grilli ſiue illiti ſiue ad alligatt. ¶ Jgẽ lbꝛo triceſimo. Strumis Boc ſua⸗ . „△ . B 4 8 2 * D erct illinire grillum cum tena ſua effoſum. ¶ Poꝛro ʒᷣ calculoset alias difticultates veſi ce pdeſi grillu aqᷓ calida dilutu ſumere:pꝛete⸗ rea grilloꝝ crematoꝛũ ſauilla ex oleo perducit d cicatrice vlccra. ¶ Haly li. regalis diſpo⸗ ſitio.locuſte longe.i.grilli:li collo ſuſpendant᷑ quartanã patienti pꝛodeſt.i¶ Petrus come⸗ ſtoꝛ.Durgulio vermis ẽ qui naſcit in coꝛrupti one faba rũ ſicut tinea ex coꝛruptione olerum ceedines ex coꝛuptione lignoꝛü. Iſi. Hurgu gulio dꝛ qꝛ pene nihil eit aliud nili guttur. . . AAE X. . — 4 7. — R WWEEee . . . — nales. ſoꝛamina nãq; facit in terra econtra in oppoſito. Pli. li. vin. Huius cute veſtes expo liunt. Iſi.ẽ aial ſpinoſum cooꝑtũ qð inde no minat:qꝛ ſubꝛigit ſe qñ ſpinis luisclauditur qͥ bovndiq; ꝓtectus ẽ inlidias. Nã ſtatim vt aliqd perſenſerit mũ ſe ſubrigit. et in globiʒ cõuerſus:m ſua ſe m ma recolligit.⁊ ita ſpino⸗ ſo defendit᷑ regimine:vt nec ⁊ungi qͥdẽ poſiit Joꝛath.Hericius cũ ſpinis doꝛii colligit fru⸗ ctus.Si qͥd ãt er huius cibo ceciderit:rcſduũ a ſe totũ reicit ac rcuerti vt ſpinas ſuas reple at. NHunc aũt lupus timet aciugit ¶ Auicenna.Hericius alius eſt terrenus hñs ſpinoſas ſagittales.Aliꝰ marinus:et eſt ſpẽs piſciu. De qᷓ infra tractam de piſcibus habet Ericiꝰ. Areſto. Hericiꝰ eſt anĩal ſpi⸗ noſum: cuius ſenſus apparet multoti⸗ 2ens vẽtos ſeptẽtrionales et meridio Vtriuſq; cineris ſunt abſterſio et reſolutio:et acuitas et exiccatio ¶ A deps hericij pꝛohibet effuſiones ad viſcera ſilr et eiꝰ epar.¶ E xlib⸗ de naturis rerum.Carnes bericij vim habent deſiccatiuã et diſſolutiuã ꝓpꝛieq; ſiomachum confoꝛtant. Uentrẽ ſoluũt. Urinam pꝛouoct Vtiles ſunt his qui ad lepꝛam et elephantiam diſpolitiſunt. Capitulum.lxxij yena. Hieronimo contra Jouinianũ in quit. Nyena eſſe anial magnitudine lupi. In cuiꝰ collo ſunt pili ſicut col⸗ lo equoꝝ. Pilos babet duros vel ſoꝛtes ſuper oĩa ſpondilia.Paſtoꝛes et canes ſingultã do quaſicaſſet canis deludit:⁊ ſic pecoꝛa comedit. e etiã hoĩes ⁊ canes deludens depꝛedat 7 epulturas cauat: qñ talem carnem comede re deſiderat.Ex li.de na.re.Hyena duas ha⸗ bet naturae:maris ſcʒ et femine.Eoloꝛem cuz babitat:gemmã poꝛtat in oculis.vel (vt aliqͥ Dicunt) in fronte. Dperationes Hieronimus vt ſuxꝛa. Hxeneſcl:oculoꝛum danitatẽ reſiuuit.¶ Stercus cius putrida cu ratvuin. . Pli. li.xxviij. Cutẽ quoq; capitis byene.diꝰ⸗ Hbperationes cunt ceapitis doloꝛi alligatam pꝛodeſie. Sic: caligines viicutit:⁊ in claritatẽ ſufſu ſiones excitari multaq; alia buiummodi Capitulum. lxxiiſ. 9 DI⸗ — Iſirix. Hiero.ᷣ Jouinianũ. Hiſtrix e: ſpinis tergũ hiſpida.Exli.de na rexꝝ Hiſtrix ẽ beſtia q̃ vulgo poꝛcꝰſpinoſus ðꝛ.cir ca marina babitat.⁊ in cauernis mõtiũ.nõnũ⸗ q; qñ ſq; iuxta marina refugiũ nõ bʒ. Interra ⁊ a q potenter valet. Ira eiꝰ ad vindictã citiſſi ma eſt. Uñ plerũq; iacul etergo ſpõte laxatis: canes vel hoĩes vulnerat pximantes.Areſto. aĩal qd vꝛ poꝛcꝰ ſpinoſus:loco piloꝝ ſunt ſpi ne coꝛij ſui et cooꝑiunt ipᷣm vt pili.Sũt etiaʒ Ulli ſicut arma:qͥba ipᷣm qᷓrentẽ depᷣhendere toꝛ uet. Idẽ Hiſtrix ẽ aĩal ſpino tergũ hiſpidum Ouos pleꝝq; laxatas emittitiaculatione vo⸗ luntaria:vt aſſiduis aculeoꝝ nimbis alias ia⸗ culis canes vulneret ingruentes. Ethiopia frequẽtiſſime herinacio ſilis De nimalibus Capitulum. lxxui)/ Ircus. E xli. de na. rex. Eapꝛe mas.i. .bircue:eſt aial aioſum ac bellicoſũ et Crobuſtum. In fronte aut et coꝛnibe eſt illi maxima foꝛtitudo. Iſido. Hircꝰ eſt lalciuũ aĩal ⁊ ſꝑ feruens ad coitũ cuiꝰ oculi ob libidi/ nẽ intranſuerſum aſpiciunt:vnde et nomẽ tra⸗ txit. Hã hirci ᷣm ſue coitũ ſunt oculoꝛũ anguli Huius natura adco calidiſſima ẽvt adaman tem lapidem quem nec igni nec ferri materia domare valet.ſolus huiꝰcruoꝛ diſſoluat Ma ioꝛes hirci cõfij dicunt᷑.a fluuio cuʒ ſe in lybia vbi grandes naſcunt᷑.Actoꝛ.Eſt et iam hircꝰ animal fetidũ(vt dicit Iſaac) ſi ſumat᷑ in ciꝰ bum peioꝛẽ ſanguinẽ generat qᷓ; capꝛa. HSprerationes ¶ Pli.li.xxviij.: Hircino ſan guini tanta vis ? 2 vt ferramẽtoꝝ ſubtilitas non aliter acuat᷑ aut induret᷑ aut ſcabꝛicia poliat᷑ vehemẽtiuſq; q; li ma. Aui. Hircina cam maia eſt abſolute: ? facit euenire fe.q̃rta. ¶ Sanguis apoſtemata ca.cito maturat: et adminiſtrat᷑ poſt cògelati onẽ.i¶ Idẽ potatus frangit lapidẽ renũ. rixꝰ aüt ⁊ cũ vino bibitus armene ſagitte nocumẽ to contert. ¶ Hircinꝰ adeps vehementior eſt reſolutiõis q; ceteri ¶ Iel bircinñ carnẽ malã eradicat. Fel hirci ſilaeſtris eſt tinaca moꝛſib⸗ venenoſis. ¶ Iſaac in dietis. Sanguis cal. hirci ꝑunctus vt dicit Dyaſ.araneas ⁊ mala vulnera cõpeſcit. Plinius libꝛo vbi ſupꝛa. Sanguis capꝛin⸗ 8 UuN O d cum medulla vdropicis auxiliat᷑. Efficacus autem ſi bircus lentilco paſcatur cuii dicti ſunt. Joꝛatb. Jaculus ſerpens ro⸗ Capitulum. xxu LDatbugraun Benaiscchuc detatibus rerum. Hynnulus cerui eſt ſi M. Clius:ab hynniẽdo eſi dictus. Iſidoꝛꝰ li. dnodecimo. Hynnulus animal quidem eſt ochile ⁊ unbelle ſicut vamula:et eſt utiflimi viſus et velocis curſus.mater aut eius ipᷣm in ſpecubus et antris ct locis vmbꝛoſis abſcon⸗ dit:ct illũ vltra ſpineta ⁊ rubeta ſatrare inſtru it. arnes habent teneras ⁊ digeſtibiles ꝓpter motus frequentiã.Et ſi fueritcaſtratus ante⸗ q; creſcant eius coꝛnua.caro cius melioꝛ ⁊ tẽ⸗ peratioꝛ in ſiccitate ⁊ coloꝛe.Et ſi fucrit caſtra tus anteq; coꝛnua habuerit:nunq; ei vlterius creſcent. Etſi poſt nunqᷓ; ea abijciet nec muta bit. Ariſtotiles libꝛo octauo. Hynnuliſerpen · tibus contrariantur miro modo ¶Plinius. Qui fuerit inunctus eius ſepo vdl ſanguine a ſerpente illo die non tangitux Et eius coagulum eſt ſummum remedium ĩ venis.vt dicit Plinius litxviij.caxr. Capitulum. lxxv/ Zailus ⁊ Ipnalis. Iſi. QZachlus éſerpẽs volãs. BDPDecquo Qucanus. Ja⸗/ auuliiq; volucrca. Exiliunt 2 enim in ardoꝛibus:et dũ AAaliquod animal obuium fuerit iactant ſe ſuper il⸗ ßludet ꝑimunt: vnde ia 1 — Alſpide genus tr tatilis:animal quodcunq;ʒ occurrit ei dum vo let interſicit. Et eſt alius quo ſine ſenſu doloꝛ: animal moꝛitur. Alius qui ſi quem tetigerit doloꝛe diurno fatigabitur:et poſtea moꝛitur. Exli.de na.re. Jaculus eſt ſerpens qui volãs glis:arboꝛes ſubit et in eis deliteſcit.E quib⸗ vi mavime turbinatus:penetrat amimal quod cunq; obuium inuenerit. ¶ Ipnalis.Iſidoꝛus. Ipnalis eſt ſerpens ab abens ꝗ ſomno qͥ̊s moꝛdet in terimit. Ueneno enim immittit ſomnũ q̊ nul⸗ lo impulſu deſerit infectum. Hunc oleopatra ſiniſtro bꝛachio ſuo appoſuit iuxta ſuum an⸗ thoniũ ſe collocans:vt eius attactu doꝛmiret ⁊ vitam quieta moꝛte finiret Capitulum. xxvij NKinnus et inachilin. Iſidoꝛus. Jcinus ẽ Pv animal terreſtre quod vulgus vocat.a agquo ericinꝰ marinꝰ nomẽtraxit.A ctoꝛ De cino marino qui eſt echinus appellatus: de qͥ infra in tractatu de piſcibus dicetur. Ici nus autem terrenus ſimiliter pluribus appel⸗ latur nominibꝛ.ſcilicet echinus:ericius:et he⸗ rinacius.Queſcʒ nomina quãdoq; ſcnbunt᷑ cum aſperatione:quandoq; ſine ulla. ? ideo ðᷣ hoc animali victum eſt ſupa. ¶ Pli.lib.viij. In achlin in ſcadinania ferunt nullo fuffraginum flexum. Ideo non cubantẽ ſed arboꝛi in ſomno eccliueʒ:caq; inciſa ad in ſidias capi:alias eit velocitatis memoꝛate.la⸗ bꝛum ei ſuperius eſtpꝛegnande.Etob id res „ d N Pt Flnimalibus ctrograditur in paſcendo ne in pꝛioꝛa s nne,n, FogrnA xinp ſcendo nein pꝛioꝛq tendens D peratio nes „OPperationes ¶ Dyaſ. Echini tere coꝛium combuſtum: et pice liquida commixtum alopitijs medetur. ¶ Larnes eius cum oximelle bibite nefreticis ſingaulare eſt pꝛeſidium. ypoſarchis et ydro picis contracns et ſtrumaticis et colericis ſic⸗ cat intraneoꝛum reuma.¶ Jecur eius inteſta ſiccatum in feruenti ſole atq; repoſitumꝛ inun ctum miritice ſanat iam dittta· Capitulum. lxxviij ere Acertus.Iſidoꝛus.Lacer tus eſt reptile genus ſic vo EEcatus:ceo ꝙ habet bꝛachia ⁊ quattuoꝛ pedibus innitit᷑ Benera vero lacertoꝛũ plu lra ſũt:vt botracha:ſalamã dra: ſaura:ſtellio.Ex lib.de na.re. LQacertam potius vermẽ dicunt q;ſer⸗ pentẽ:quia clemẽtius ferit.ſibilat tamẽvt ſer⸗ Pene et caudam habet conſimilez:linguamq;. ifida m et pil oſaʒ.pedibo vero graditur.huic animali nilla eſt memoꝛia:et ideo non cubat: oblita quidem in quo loco ſit enixa.per ſe erũ punt catuli numero vndeni.Quidam dicunt fetus a matribo deuoꝛari.Lacerte ſũt in incia numero pedum.xxiiij.coloꝛe fulgenti. Gloſa ſuper Leui.xci. acerta immundum anial ̃ᷣm legem in ſepulchꝛis habitat:⁊ inconitantiam rite ſignat. konẽ omito ſomm idibilem efenaſi ¶Auicenna in i. canone.Lacerte natura ſtel lioni vicina eſt ſed metioꝛ. ¶ Sanguis cius contoꝛtat viſum. Stercus eius albugini con⸗ fert oculi et pꝛuritui:viſum acuit: coloꝛem q; bonum efficit. ¶ Igem in. ij. canone. Lacerte caro moꝛtificans eſt.⁊ ei qui bibit eam accidit apoſtemata lin gue:et pꝛuritus et doloꝛcapicꝭ 2 aduſtio ec tenebꝛoſitas oculoꝝ Capitulum. lxxix Amia et laiza nim. Exli de na. ra. Lamia eſt animal magnum et cude⸗ lliſſimum:nocte ſiluas exit et hoꝛtos ĩ⸗ trat: arboꝛesfrangit: earumq; ramos diſſipat ⁊ boc per beachia ſoꝛtia nimis ad omneʒ actil abilia. Cunq; ſuperuenerint homines ad pꝛo hibendũ:pugnaͤt hibendũ:pugnat cum eis et moꝛdet coe.Noc autem in eius moꝛſu mirabile eſt(vt Ariſtoti⸗ les refert) ꝙ homo ſauciatus lamie dennibus non ſanatur a moꝛſu donec rugientꝭ beſtiera cem audierit. Gloſa ſuper Jſaiam anlla pe des habet equinos:cetera vero capꝛis conſoꝛ mia. De qua dicit ꝓpheta Ibi cubauit lamia et inuenit ſibi requieʒ. Gloſa ſuper Treñ.La⸗ mia dicitur quaſilania.quia durioꝛ et crudeli oꝛ eſt ſuis fetib. q; cetere beſtie. lertur em̃ cos la niare et inde eos lactare.Sicut ſcriptum ẽ: Zamie nudauerunt mammas. ¶ Exli.de.na.re.Lauza nũ eſt anĩal cuius cru delitate nulla beſtia eẽ tuta poteſt. Nã et ipſa v* . —0 . — — 7. 2 — 5 . . . . M 34 1 . . 5 4 . . . 1. 4 1. 2 . 4 . „RZL — — — 3 — — R — v . — Trattatus genereparcit in cctera graſſatur: qreliquas beſtias depꝛedat.Et cũ hoc ſcelus in alijs per midttt Eo Iſidoꝛus.Leo vocabulum habet 2 inf uxum ex greco.Leo ſiquidem gre⸗ cerer interpꝛetatur larine:co ꝙ ſit pn⸗ ceps omnium beſuiarum. Areſto. Qco eſt ani mal audax:toꝛte:largummebile:magnanimũ Huius generis mas habet comas.Leo eſt er animalib quadrupedibe:que ſiſſa ſunt in ex⸗ tremitatibe. vncos habet vngues 2 incumna⸗ tfos. Mingit ad poſteriuæ:⁊ in modum canis cleuat crus.Lun q os ſuum apenit:iocoꝛ abil lo exit. Animal eſt multoꝛũ digitoꝛum. babet quinq; digitos in peciba anterioꝛibꝰ:quattu⸗ oꝛ in poſtenioꝛibus:vt linx et canis etlupue. Ex libꝛo de naturis rerum. Aco fetidus ẽ ma timeq; in oꝛe.d oꝛmiens apertos habet ocu⸗ los. Qum autem doꝛmit in n aui.periclitat᷑ na uis. Iſicoꝛugæ. Qconum virtus ceſtin pectoꝛe: firmitas in capite:animos coꝛuʒ iudicat ſrons 2 Cquda. A riſtoniles. Aco ego eſt animal ſoꝛ te. Dentes babens acutoevt ſeram:⁊ ſiſſurã oꝛis rernibilem. Oſiaq; vuimima acpeneom nino non medullata.i Plinius libꝛo octauo. Vrlo quidem eſt caput inualidiſiimũ:qð econ tra leoni cſt ſoꝛtinmuz ſhiſiologus. Leo ca cumina montiũ amat ire.Et cum a venaioꝛi⸗ bns queriur:oꝛcinem coꝛum ſentit:ſua veſti⸗ Capitulum. lxx gia cauda regit: vtꝑ ea venatoꝛes eum inue⸗ elus ins ſtigare uequeant. Ex libꝛo de naturis rerum. ſequatur.pꝛopꝛie tamen iniquitatis non me⸗/ Leones adceo ſumt calide nature:vt oĩ tempo re deſiderent coire. Jeminis magna libido co ſitus:⁊ ob hboc manibus ira. Hec bebet in p./ ctoꝛe duas mammillas:in medio ſcilicet ven tris.⁊ has paruas reſpectu ſui coꝛpoꝛis: quia modici lactis eſt. Solinus. cones aut auer ſi coeunt. leene pꝛimo fetu quinq; catulos pa⸗ rit ⁊ educat.deinde per ſingulos nũero detra⸗ hunt annis inſequentibus.⁊ poſiremo cũ ad vnum materna fecũditas redijt:ſterileſcũt in eternũ. Phiſiologus. Leonũ itaq; fet? pducti vſq; in diem tertiam ſunt moꝛtui. Ham leões quideʒ calidiſſimi ſunt vatura. quod pꝛobat coꝛum nobilitas ⁊ foꝛtitudo cũ audacia ⁊ ira⸗ cundia. Fetus autẽ humiditatẽ habent ex ge⸗ neris temperie:que ſiccate complexionis ⁊ ca⸗ liditate viſcoſioꝛ reddit᷑:: maxie circa cerebꝛũ dominante ſiccitate:⁊ ſibi animali ſpinitu co; orvper ante. vnde cum opitulantur nerui:ſpiritꝰ non poſſunt ingredi:nec virtutes ad actiones ſuas mouere. Parentib ergo mgiennibo cir⸗ ca fetum ſpinas per os ⁊ aures ⁊ poꝛos capi⸗ tis ingrediẽtes pꝛebent fetui motu. Jlidoꝛus. Leo ⁊ leena cum genuerint catulũ tribo dieb⸗ et noctibo doꝛmire fertur. Lũc deinde patris fremitu vel rugitu velut tremefactꝰ cubilis lo⸗ cus: ſuſcitare dicitur carulũ doꝛmientẽ. Jo⸗ rath. Leo minimũ ſolicitus de ſe ⁊ catulis ſu⸗ is voꝛmit apertis oculis quaſi vigilannbus. veſtigiaq; ſua terram cauda ſpargens operit vſq; ad antrum ſuũ.i¶ Raſin in Almanſoꝛe. Leo ꝓ mure fſugit.Pꝛo ligno quoq; quod di citur ſethin timet. Elleboꝛus etiam et ſquilla canes ⁊ leones plurimaſq; beluaſq; interſiut Eſculapius in libꝛo de mẽbꝛis.Ccterum ſi ſu per coꝛtices quercꝰ calcauerit ʒarim:id eſt co foꝛmidabit continuo. Pprerationeg. ¶ Iſaac. Aconina caro ceteris eſt calidioꝛ: groſia:grauis ⁊ difficilis.ſi comedat᷑ doloꝛẽ ?⁊ toꝛſionem in ventre generat. ¶ Eſculapiꝰ.Leonis caro fantaſticos ſanat: guriũ doloꝛi ⁊ om̃i alij valet.Si qͥs ſederit ſu per pellẽ lconis.recedẽt ab illo emoꝛroides. ¶ Qui vero linit coꝛpus ſuum ſepo renũ lco⸗ nis terrentur ab eo lupi. “ Halx.Adeps lconis calidioꝛ eſt ceteris ⁊ ſoꝛ⸗ tioꝛis diſiolutionis in apoſiemata dura. ¶ Pxyalcoꝛides. Adeps leoninꝰ oibo quadru pecib- calicioꝛ eſt ⁊ minus extenuatoꝛiꝰ. Ue⸗ ius autem tactus a ſeipio calidioꝛ ſii. ¶ Dkuur autem venems eſie comrarius cũ „*½ dN 9 W N — 8SNH — vino adhibitus beſlias omnes erxpellit: et eſt repcuſſibilis odoꝛis quo ſerpentes perſequit᷑. ¶ Auicenna.Adeps leonis reſoluit duricias apoſtematũ.q· Pli.li.xxviij. Leonis adeps cũ roſaceo cutẽ in facie cuſtodit a vicijs.Cando remq; ſeruat ⁊ ſanat duſta. ¶ Idem etiaʒ adeps cũ roſacco quottidianis fcbꝛibus pꝛodeſt:co ꝙ perunctus co beſtiefu giunt. ¶ Fel eius aqua addita clantatem ocu lis inunctos facit.Coꝛ in cibo ſumptum quar tanis medetur. .— „ Capitulum. lxxxi Sopardus. Exli. de na. re. ¶ Leopar Z. uda aninalas rlerna ganda e neratũ eſt:coloꝛe ſubruſo:maculas hʒ nigras per totũ.Femince mare ſoꝛtioꝛ eſt.Cuʒ pardus beſtia crudeliſſimã ſit:aliquando qui dẽ domeſticat᷑:ſed nunq; ſic:vt ſue crudelitat) obliuiſcat᷑. Domeſticat᷑ aũt ad venandũ:itaqʒ cũ ad pꝛedam in venatione ducil:xelaxat᷑q; ſi quarto vel quinto ſaltu capere nequcrit ſeroci ter iratus ſubſiſtit.Et niſi ſiatim venatoꝛ ſurẽ ti beſtiam aliqu am obtulerit:cuius ſan guine placetur in ipᷣm venatoꝛem vcl in quollibet ob uios irruit. Impoſſibile eſt enim eum placani niſi inſanguine:ſed in hoc pꝛouidi ſunt vena⸗ toꝛes vt agnos pen es ſexł alia animalia ſem per hab eant qbus iratos placant. ſohiſi. Le⸗ opardus eſt animal leni ſimile in capite ac mẽ bꝛoꝛum diſpoſitione.licet non ſit tam magnꝰ nec tam robuſtus.hic ab homineita Tc omeſti catur vt eo ſicut cane ad venandum vtatur Dperationes De Herbis. ¶ Anicenna in ij. cano. Fel leopardi veneni; ẽ ex eo bibẽti:cui vomitꝰ⁊ tyriaca/pꝛia ſubue nit.¶ Eſcula.Leopardus cũ hoĩs craneʒ vi derit ſugit.i¶ Raſi.Herba qͥʒ q leopardi her⸗ ba dicit:leopardus terret᷑.¶ Et herba q̃ Leo⸗ pardum ſtrangulans dicitur interficitur. Capitulum. xxrrj Leonthophonos ẽ beſtia modica ex eo vocata:quia capta exuritur eiuſq; cinere aſperſe carnes.⁊ poſite per compita ſe⸗ mitarum:leones necant ſi quantulũcunqʒ ex illis ſumpſerint. Solinus Propterea leones ceas naturali odio pꝛemunt.⁊ vbiſaculcas da moꝛſa quidẽ abſtinent.Pli.li.vij. Leontho⸗ phonon accepimꝰparuum animal vocari:nec alibi qᷓ; vbi leo gignit naſci.Quo guſtato a le one tanta ei vis ineſt vt ceteris quadrupedum 2. gtetocole Iſidotꝰ imperitans illico expiret. ¶ Leucrocuta. Solinꝰet Plinius libꝛo octa uo.Leucrocuta velocitate pꝛecedit feras vni uerſas. Ipſa eſt aſini fere magnitudine.ceru⸗ nis clunibus:collo:cauda:pectoꝛe:⁊ cruribꝝ leonis caput:oꝛe vſqʒ ad aures dehilcence.dẽ tium locis oſſe ꝑpetuo.hanc q̊ʒ feram huma⸗ nas voces tradunt imitari. Ham voce loqut⸗ tiũ hominũ ſonoſ cmulatur apud indos inueę nitur. Actoꝛ. Uidetur leucrocuta eadem eſſe beſtia que ſuperius vocata eſt ceucrocata.Et loꝛtaſſis ex ſeriptoꝛis vicio ꝓuenit hec nori⸗ num variatio. Urids d AnUD DS Tractatus — Capitulum. lxxxiij + E pus. Iidor. Lepus quaſi lenipeae: . velociter currit. velox em̃ eſt aial et Vſatis timidũ.Actoꝛ Lepusceſt anial molliſſimũ:oebile:timidũ acſugitiuum:auri⸗ culatum.habet crura retro longioꝛa vnde⁊ fa cilius aſcendit q; deſcendit. Immũdus eſt ̃ᷣm legem:quia non ruminat:ſed quidam vngulã Diuidit. In petra cubile ſuũ collocat. Apertꝭ ocuilis doꝛmit.habet autẽ ſimul vtrũq; ſexum Unde LZherẽtius.Tute inquit es lupus ⁊ pal pamentũ q̃ris.quaſi dicat: exquo nũc femine nune maris vſurpasofticum qͥ cqᷓ; q palpes queris mulierẽ.habet aũt lepus labia ſemper in moru. Ambꝛoſius.Lcpoꝛes cognouimus Hyeme albeſcere:eſtate aut in coloꝛẽ ſuũ reci⸗ re.Ceſtãteplinio: Lepus nũqᷓ pingueſcit. perationes ¶¶¶ Jſaac.Lepus licet ſiceus ſit ⁊ groſſuʒ ſan⸗ guinem generet. melioꝛ iñ eſt hircis cet cap?ꝭ iu ucnib pindevalet ſiccas habere volentibus cplenones.¶ Kuétrarius vο eſttenuẽ Dietaʒ ſeruãtibo. Aui.Qcpus ſilueſiris fri.eſt ⁊ ſiceus ſiomachũ mũdiſicat.¶ Sanguis cius mũdi⸗ ficat pannũ:⁊ cinis capitis cius medetur alo⸗ picie.¶ Cercbꝛũ eius aſlatũ aſert tremoꝛi acci denti in ſuccaſtione egritudinis. Itẽ cũ codẽ ccrcbꝛo gingiuepueroꝛum mũ⸗ dunt᷑· Pꝛopꝛietas qᷓ inipſo eli:vclociter oꝛiun tur dentes:et facile exeut ftine ⁊ oloꝛe:¶¶ Coa⸗ guluũ eius melius ẽ oibus coa gulis in ſpccie. cu aceto bibitũ cõfert epilentie . . . 5 Euliatban. Actoꝛ. Leuiathan hebꝛai ¶ Itẽ cũ tiriaca et aceto valet vxenenoſis. ¶ Itẽ caro lepoꝛꝭ ca.ẽ ⁊ ſicca:aſſata bona eſt vilceribe inteſtinoꝝ.¶ In iure carnis cius ſe⸗ dẽt podagrici:⁊ hñtes doloꝛẽ iũcturax.i¶ Et eius oꝑatio ꝓxima ẽ oꝑationi iuris vulpis. ¶ Itẽ cerebellũ lepoꝛis comeſtũ tremoꝛẽ coꝛ⸗ poꝛis tollit.¶ Caput eius cõbuſtũ cũ ſepo vrſi no:et vt cataplaſma adhibitũ alopitias emẽ dat.i¶ Coagulũ eius bibitũ abiiinet mſtrua ¶ Coa gulum cum aceto lacin mulierum ma⸗ mis coagulatũ diſſoluit. 3 7 75½ . cedꝛ dꝛaco. Ferturautẽq; dꝛaco et in verra ſerpit:⁊ aqs natatet in aere xo⸗ lat. vndeet in Aſia tribonoĩbo appellar ſqʒ ſer pens et cetuset leuiathan. Loquens enim in ſpũ de diabolo ſub leuiathan typo. ita dicit ꝓ pheta. In die ũulla viſitauit dñs in gladio ſuo Duro ⁊ grandi⁊ ſoꝛti ſuꝑ leuiathan ſerpenteʒ vectẽ:⁊ ſuperleuiathan ierpentem toꝛuoſum et occidet cetũ qui in manieſt Joꝛaib. Lcuin ⁊ leuiathan piſci aſpedo:id eſi cco frequenter inſidiatur: ⁊ pugnat cum co. Omnelq; piſes maris qͥ pugnam vident inter illos ſubito ad caudã ceti confluumt. Et ii quod cctus billo Deuictus ſuenit moꝛict᷑.et ipli ſtatim.quos cm̃ cauda cinterit mox deglunt. ſi cetusſupcra ri non potuent: uc leuin afaucibo ſuis feticiſ⸗ ſimumodoꝛẽ cn aqua emitiit. Cetus aũt ccõ trario aqua haurit: ⁊ reſpuit: ct odoꝛc fetidiſ i mum repellit ct lie ſeſuoſq ſaluate vcſencit: d SN Z Capitulum. xxxv. rum. L.aniſicus vermis eſt lõgus ma⸗ culoſus ex muliis diſtans pedibe:ſpar ſim coloꝛe albus.bic lanam ſericam ex ꝓpꝛus . 2. Anificus ⁊ limax.Exli.de naturis re/ viſceridus operatur: et arboꝛis moꝛi foljs ve ſcitur. qui.ſ.ibus mediantibus ipſius viſccri bus in lanam conuertitur. Itacq; lane ſue ſu⸗ ſos in ramuſculis faciunt.⁊ in circuim ſui ope rantur:itavt ꝑfectis fuſis vndiq; in opere ſuo includantur:poſt hoc exitũ ſibi faciunt in ſum mitate ſuſoꝛum Egredienteſq; natura mirabi li mutati pꝛoꝛſus apporent a ſoꝛma pꝛioꝛi.a⸗ deo vt vemes qui repebant innumeris peci bus habentes alas iam apti ſunt ad volandũ Demum venerem ineuntes dicbus tribus (o⸗ eunt.quo peracto maſculus moꝛitur. femina vero oꝛcine iterato ona parit innumera: ſub⸗ ſtrato ſibi panniculo vel albo vel rubeo:dein⸗ de anoꝛitur. Zunc panniculus cum ouis ſuſ⸗ cit itur:et vbi non poſſit hyemis attingere fri⸗ gus reponitur: roſtea caloꝛe veris inualeſcen te:oua ad ſolum exponuntur et caloꝛe fauent᷑ vonec animata in vermes ſoꝛmentur: Iſico⸗ rus. Limax eſt vetmis limi dictue:co ꝙy in li⸗ mundus habetur. Actoꝛ. De hoc plenius in fra dicemr. vbide teſtudine agenun. gquia in lupoꝛũ genere numeratur. be⸗ Z. urlagunatmaenn dictus eſt: 2 ſiia maculis in tergo diſtincta vt par⸗ dusa.ſed ſimilis lupo.Algaʒel ſuꝑ libꝛo deſen ſaro. Marime vero linx animal mouctur ᷣm ſenſum viſus.Nam viſu ſuo res ſolidas pene trat. etſi aduenit ei res tranſparens:Cito execa tur ab ea.Exli.de na.re.Linx adeo perſpica ces oculos habet:et ſubtilitate viſus ctiam ſo lida coꝛpoꝛa penetret. Conſi at enim ꝙ ocu⸗ lus in humido ſitus eſt iuxta philoſophum: Tria vero ſunt in aqua:ſcilicet aque humidi tas:dvaphoncitas et lucis pſpicuitae. hãac vltimam communicat cũ natura celeſti. Linx habet linguam ſerpentis ſimilem:ſcd maioꝛẽ quã in longitudinem magnã poꝛrigii collũ circumagit: vngues habet grandes.vnicuʒ ſe tũ fſacit:et vrina eius in gemmam durelcit ODpdperationes ¶ Plinius lib.viceſimooctauo Prun itus coꝛ poꝛum vrine lincis ſtilliciio tracitur inhiberi ¶ Eademq; pꝛodeſſe monſtratur et vngulaꝝ Ddoloꝛi. Joꝛatb. ¶inx habet loꝛmam vt lupue.La piſqꝗ ligurius ab eius vrinadiſt illatus ſeptẽ mo naſcatur: vnoeet ſoꝛdibus ſemper etims vierum ſpacio generanſtuu mo ber et in ? Pcehoc lapide inſcrius in tractatu de lapi⸗ dibus dicetur. A Tractatus mal qdrupes ꝑuũ ad cunicli fere mo⸗ dũ:caput hʒ caꝛnoſum ⁊ magnũ ⁊ co⸗ meſtibie:habitatq; circa partes hieroſolyme. Iñ Johã. Baptiſta hmõi carnibo aĩaliũ ve⸗ ſcebat᷑.Quidã tñ dicũt ꝙ circa ioꝛdanis ter⸗ rã ẽ herba dulcꝭ ad edendũ q̃ locuſta vocat᷑.⁊ hymõi cibo nõ locuſtis aĩalibꝛ Johᷣs vtcbatin hoc anial gregatim incedit. ñ Salomõ ait . 2.5 cuſta. Ex li. de na. re. Locuſta ani PRegẽ locuſta nõ habet ⁊c.Qð vtiq; de locu⸗ 6* * — ₰— — * ſtis vᷣmibo intelligi nõ põt:q̃ in multo timoꝛe ſunt ⁊ nõ ꝑ turmas:ſed ſolitarie icedũt. Dicit Areſt.ꝙ femĩia q̃dã locuſta nutriuit ab eo tꝑe q̃̊ iuuenis et ꝑua fuit:que cũ creuiſcet ꝑ ſe et ſi⸗ nemaſculo impꝛegnatam inuenit. * “ Capitulum. lxxxviij Upus.E xli.de natu.rerum. Lupusẽ Z n mal rapaciſſimũ et fraudulentum. Bhunc nõnulli canẽ ſilueſtrem eſſe dixe runt:qꝛ ſoꝛma eius canisvlulatuſq; conſimilis ſed latratu caret.Audax eſt magis eongenus quod bꝛeue qᷓ; qd longũ eſt. Cerebꝛũ eius cre⸗ ſcit et decreſcit ᷣm ſtatũ lune.ꝙ licet in omni⸗ bus quadrupedibus:in lupo tamen et in caue plus. Pytagoꝛas.Oculum vero lupi eradica tum cum viderint quadrupedia domeſtica:ti ment et fugiunt:Et ſi qd animal minxerit ſu⸗ pꝛa vrin am lupi calida non concipiet vnqᷓ;. Acctoꝛ.Lupus vetidiſſimus ẽ et rapidue.hoꝛ rendum habet vlulatum. In veſpere autẽ ma⸗ xime eſurit. vnde ſcriptũ ẽ. Judices eius lupi. Areſto. Lupus omni tꝑe agreſtis eſt ſicut et leo ⁊ vrſus.E ſt etiam foꝛtis ⁊ aſtutus. Am⸗ bꝛo. Lupus ſi pꝛimo hominẽ viderit:vocem ei eripit:et eum tanq; victoꝛ vocis ablate deſpi⸗ cit.ſi aũt ſe pꝛeuiſum ſenſerit:ſerociam depo⸗ nit ⁊ currere nequit.Ariſto. Cupiſamem qui dẽ diu poꝛtant:et poſt longa ieiunia multum deuoꝛant. Lupus guloſe comedit ſine maſſi catione:et vna die ꝙ ad tres dies ſufficiet.nõ aũt comedunt niſi carnes.Jſi.Lupitoto an⸗ no nõ amplius q; duodecim dies cocunt. Ex li.de na.re. Lupi virgas oſſeas habent. An⸗ no per vuodecim dies coeunt:et ſolũ eotẽpoꝛe gregatim incedunt. Ariſto. Lupus coit ſicut canis.Tempoꝛe coitus quando ſilios habet valde maluset. HPyperationes ¶ Exli.de naturis re.Lupi coꝛ ſi deſiccetur: ac ſeruet᷑ multũ dicitur ſieri aromaticuiam ¶ Igem cõbuſtũ contritũ et potatum iuuat epilenticum.¶ Phiſiologus.E par lupi ſicca⸗ tum er tritum et cũ dulci vino ſumptũ:facitad omnes diſtemperantias ¶Eſculapius.LQupi caro cocta ⁊ eſa.fantaſti cos ſanat.Adeps eius et fel quantũ canis. Haly. Jimus albi lupi colice pꝛodeſt. ¶Auicenna in ij. canone. Laro lupimala eſt. Caro tamen lupoꝛum habentia roſtra et vn⸗ gues oculo conſert et conſoꝛtat ipᷣm.valet etiã emoꝛroidis ſed abboꝛret ea ſtomachus. ¶ Phiſicus. Hec ſolũ lupi ſan guis:ſed etiã fi⸗ mus confert in colica paſſioen. ¶ Prytagoꝛ is. Homo in paſſioneſua q̃ lunã ſenlerit canini dentes.a dib.id eſt lupi curant cin Cap itulum. lxxxix L d ο 8 8 loꝛe fu Nnn Utcher. Ex li. na. re. Lutber eſt aĩal legi: foꝛma ꝓpe ↄſili pᷣterq; ĩ capite co⸗ pilꝰ ᷑: cuiꝰnitoꝛ nõ ð facili cedit vetuſtati.Ciñ ðᷣ pelle ipᷣiꝰfiũt oꝛnatꝰcirca colluũ ĩ veſtibo viro rũ ac mulieꝝ.bec beſtia circa ſtagna ⁊ fluuios babitatbiq; ſoueas bʒ:⁊ fet facit:piſciboviuit q̃s mirabili ſeqntia venat᷑. Qui licet ſub aqͥs diu viuere poſiit:reſpiraculũ tñ ab gere trabi AVñ qñq; auiditate pde gurguſtiũ.i. re dit᷑.Et qꝛ tũc ne ꝑ introitꝰ locũ redire nec naſ⸗ ſam tã cito diſcerge poſſit:ſpm̃ in aere recuꝑa re nõ valẽs in aqͥs ſuffocat᷑. Adeo vᷣo ciboꝛũ cupida ẽ ⁊ auara q piſces captos ĩ ſpecu ſuo tãto cumulo ↄgregat:vt ex putredis coꝝ feto re nõ ſolũ foueã ʒ etiã aerẽ inſiciat. Qð nõ ſi⸗ ne ꝑiculo ſui qdã exꝑti ſũt: qͥ hãc beſtiã caꝑe voluerũt.a piſcatoꝛbo aliqũ domeſticat᷑ ⁊ ar⸗ te induci᷑ vt piſces ſuo circuitu cogat pericula retiu ingredi:ſuoq; iuuamĩe capi.ñ magnũ emolunentũ dñis ſuis pᷣſtare videt᷑. — agalſtutũ ⁊ malicioſuũ:magnitudie muri⸗ cũt nigꝝ:pelle nitẽs cui mollioꝛ pluma Coeapitulum. xc. inteſtinoꝝ ſic dictꝰ:q̃ſi lubꝛicus:qꝛ la⸗ bik. vel eo ꝙ in lübis fit:boꝝ tris ſũt ge nera.rotũdi:lõgi ⁊ lati. Haly in li.regalis di⸗ ſpoſitiõis. Lubꝛici naſcunt eæ boꝛibof egma ticis putreſcent iba in inteſimis vbi naſcit ca⸗ loꝛ extraneus. Nos impoſſibile eiſt naſcid ſan guine vel colera rubca, na colera ſubea cuma maritudĩe ⁊ acuitate ac ſiccitate ſua hmẽioc cidit aĩalia. Sanguis aũt de venis yl arteri⸗ is nõ exit:⁊ ſi exierit ipᷣa gignit cũ paſſionibus 2 aunsnie Abe cſt ramis alis. Unde paſſionez bac habẽt puaiſiegma ticam ⁊ grollam humiditatẽ habẽtes cũ dieta ſua groſla et purgãdi negligentia Maxie vᷣo in autumno:bec paſſio naſcitur ex fructuũ co meſtione ?v᷑7. Fapituſum.xcf. li.dena.re, Lichaon in oꝛientis ꝑtib⸗ MOy eſt beſtia quã iun genere lupoꝝ nõnulli ponũt:ſed lupo longioꝛ eſt:et habet crura bꝛe uioꝛa ac diſſimilia:ceruicẽ q; iubatã ⁊ multi⸗ hariã coloꝛis varietatẽ:ſaltu velox ⁊ inocua oĩim: v enenatu viuit:habitũ mutat ſᷣm tꝑa. Nam byeme hirſuta eſt ⁊ pilis hoꝛnida:eſtate vᷣo nuda.Et boc idẽ vult Pli.licet ꝑ alia ver⸗ ba.Lintiſcus.Exli. de na.re.Linliſcus aĩal quadrupes eſt vt dicit exꝑiment atoꝛ in li.ſuo qð ex cane ⁊ lupa naſcũ. Eſt em̃ vterq; ꝑens adeo luxurioſus:vt odio naturali ſibi ↄdicen te qð ẽ inter canẽ et lupũ in copulã m ↄueniãt ꝓpter luxurie delectamentũ. Sicq; it vt ſetus aitrahit ſibi coloꝛẽ et moꝛes vtriuſq. Plini li. viij.E lupis galli canes cõcipi volunt:q̃rũ gre es ſuũ quiſq; ductoꝛẽ ecanibus et ducẽ hñt Illü in venatu comittant᷑ illi parent. Iſi. Qin tiſci dicũi xt ait Plinius)canes nani cx luꝑxus et cambus:cum inter ſe ſoꝛte miſceniur. 2 Cicbaonẽ ſiue lichaonẽ et lintiſcꝰ.Ex 32 Aricomoꝛion. Alber. in oꝛientis raro viſa: cuius ma gnitudo ẽ vt leõis:co loꝛ ꝭ micũdi:tres oꝛdies dentiũ bʒ in oꝛe. Pedes W—aunt vt leonis Jacies ei9 et oculi: aures vt hois.Cauda eiꝰ vt ſcoꝛpio⸗ nis.Agreſſui ſonus eius vt tube:etvoces imi⸗ deceptos bomines deuoꝛat. tanturhominis. Qelocitas eius ſicut cerui. Et . * . . 5 — „ . 3 7 l beſtiola ſubcola: catulos ſedule nu nas inhabitat:viutiſſime doꝛmmit. Quãdo cõ Dan comoꝛion ẽbeſlia mt: coſq; de loco ad locum ſepius trãſ fert ne foꝛte inueniantur. bec rupes et cauer⸗ Trattatus ſerpente pugnare vult agreſti ruta ſe mun ſe: p inde ſuꝑ oẽm medicoꝛũ artẽ ruta eſſe vꝛ:dta vt ſimoꝛtuos fetus ſuos inuen iat ꝑ berbã natu⸗ raliter notaʒ rediuiuos faciat. De bac clemẽa papa dicit:q oꝛe concipit ⁊ aure parit. Hu⸗ ſtela ſerpetes pſequit᷑ adeo vt ipᷣm baſiliſcum interimat:ſ co interfecto cõmoꝛit.ſic ergo bꝛe⸗ uis coꝛꝑe ⁊ oꝛe:ſj aſtutia magꝗ et animolſitate. vicit etiam aialia magna agilitate coꝛpous. OPoperationes Auicenna in ſco canone E u cũ berba ſit emplaſtrũ ſuꝑ m loꝛis.cõtra quẽ fit enplaſtrü ciic⸗ i18 2 allijs. ¶ Odoꝛrute muſtela effugat. e i ¶ Eſoulapius. Mulſtele einis et ſanguis eins eph aticioſas ſian at. & lini i.xr. Dummen doloꝛibo cinis muſtele ci cera medet. ¶ guis multele poda grig cofen cuz planta gine lius pterea cinis muſteleer aqua orus he⸗ . * — . Capitulimnn. xciiif Umunetus ſiue mamonetos ⁊1 manti⸗ coꝛa. Iſidoꝛus. Mamonetus ẽ anĩial ſymia minus.in doꝛſo fuſcum:in ven⸗ tre candidũ: caudẽ habens piloſam: et collũ ita groſſum vt caput. Uñ captũ nõ ligat per ulud ſicut cetere beſtie:cũ laqueus id tene⸗ re non poſſit:ſed per ventrem. Haber autem pꝛopꝛijſſime fa ciẽ humane ſimilẽ:nigrã dum⸗ taxat et ſinepilis.a collo deſuper frontem nec ¶ Idẽ li.iiij.Eſt at muſtele moꝛſus velocj do⸗ — — — — — tũ ſpaciũ inter vtrunq; ſicut in homĩe. Inter has beſtias ⁊ ſymeas odiũ eſt implicabile bel⸗ lũq; frequens. ? licet viriba nõ pᷣualeant. aſtu⸗ lia tñ et animoſitate bellandi ſymeis pᷣferunt᷑. ¶ Manticoꝛa. Auic. In ꝑtibo Indie lupus qdã eſt qͥ grece ðꝛ Maricoꝛion latine ſcilicet Mãticoꝛa. tres habẽs dentiũ acies inferius ⁊ ſuperius.Eſt aüt magnuset piloſus eiuſq; pedes vt leonis.facies ⁊ oculi ⁊ apꝛes vt hoĩs fuſci ſunt eius oculi.⁊ coloꝛ eſt rubicũdus vt minij. Lauda eius eſt vt ſcoꝛpionis agreſtis. Etin ea eſt rubedo.Ipſeq; pilos eijcit et loqͥ tur ethinnit. vox eius eſt vt tube et velociter curni ſicut ceruus.Eſt qꝛ agreſtis hominem comedens. 2 BDe Animalibus nec eſt naſus oꝛe ↄtinuus ſicut in ſymea. ſz cer Elo. mcoſus et monoceros. Iſi. Me lo dictus eſt eo q ſit iocundiſtimo mẽ bꝛo:vel ꝙ fauos petat ⁊ aſſidua mella captet. Eſt auũt aial qdrupes armatũ vngulis. Bloſa ſuper eplaʒ ad Hebꝛeos Me lo vel melotus ẽ animal quod et taxus ðꝛ:cu⸗ ius pellis hiſpida valde melota vocatur.Un ge de quibuſdam ſenctis antiquioꝛibus legit Circumierũt in melotꝭ i Ex li.dena.re. Me loſus eſt beſtia valde magna quetrunculen⸗ tos hoſtes perſequit᷑tanq; ad hec creata.Ri ctus habet ingentes.dentes quoq; ſoꝛtes et p mminenteos:cim quibus audacter bella cum ag Capitulum.xcr. Arcatus.Alber.in li.de na.anĩalium Marcatus eſt animal figure multele. ſʒ qntitatẽ hʒ catti.ſed longius eſt. et bina hʒ crura.in doꝛſo vẽtre⁊ gutture albũ ſicut muſtela: vngues habet bꝛeuioꝛes q;ᷓ uerſarijs patitur. Hec tamen hominibus foꝛ⸗ tibus ternbilis ſit:pueroꝛum tamen innocen⸗ tiam et eoꝛum paruitatẽ mirabiliter perhoꝛre ſcit coꝛum verba fugit:in quo digne magniki⸗ centia innocentie côpꝛobatur. ¶ Iſidoꝛus. Monoceros eſt monſtrũ:equi⸗ no coꝛpoꝛe:ceruino capite:cauda ſuilla:pedi⸗ bus elephantis:mugitu hoꝛrido.coꝛnu tame vno ſq; acutiſſimo:in medio frontig armatum cattus.et duoꝝ geneꝝ.vnũ ſagoꝝ:et alterum multuʒ eſt pulchꝛius et cõmiſ cent ſibi mutua ambo genera: pellis vtriuſq; eſt pꝛecioſa. Ge⸗ animalia vix vnq; quieſcentia: etiaʒ quando domelticantur. Capitulum.xecmh abietũ dictũ:ſed illud qd nidificat in abietibꝰ Captum quidem perimi poteſt:ſed nunẽ; do mani. imo ( vt dicit Jacobꝰ) ꝙ nunq; vinuz in hominis poteſtatẽ venit: quia vinci ſe cernẽs furoꝛe vitam exuit.Phiſiologus. Monoce⸗ ros eſt animal puſillum:edo ſimile: acerrimuʒ habens vnum coꝛnu in capite · Pli.li. viji. Aſpꝑ generg pel cioIg. HDe)/ rnimꝗ feram monoceronteʒ reliquo coꝛpoꝛeeqᷓ nera iſtius aĩalis et muſtele habent hoc q; cG ſimilem:capite ceruo.pedibo elephante.cauda ſint iracunda valde:eſficiunt eftetida.Et ſunt Apꝛo.mugitu graui.vno coꝛnu nigro media fronte duoꝝ cubitoꝛum emin ente.v iuam ca⸗ pinegant. Capitulum xrvij Igale. Actoꝛ. Migale beſtia q came⸗ iit et fraudulẽtus. Nã cũ do poſtea vẽtri cõmittit. Aui. Migall runt aĩal minꝰ muſtela. Coloꝛ eiꝰad 19 tẽ decliuꝰ ẽ cũ ſubtilitate ⁊ tenuitate. Lõgitu — do oꝛꝝ eius ẽ advltimũ.⁊ labiũ eiꝰ in vltio.cũ⸗ qʒ videt aial:ſalit ad ipᷣm.⁊ cũ telliculeiꝰſuſpẽ dit. Dixerũt aũt qdã q hʒ foꝛmã et coloꝛẽ mu ris. Ueꝝn muſcida eius ẽ acuta et oculi ꝑui.Dẽ? tes eius hũt tres oꝛdines.et accidũt in circui⸗ tu moꝛſus veſice plene humiditate ſanguinea ſuper baſes fuſtas. Qñq; autẽ ꝑuenit res ad pũcturã in inteſtinis ⁊ difficultatẽ vrine.ſudo remq; frigidũ coꝛruptũ Cum ergo cadit caro coꝛrupta curetur vulnus curatione ſua Nleõti filis eẽ ð. Rudolphꝰ ſuꝑ Leui⸗ ticu. Migale dꝛ qſi. uglolner. ſt ꝛrapit q elſe dire Capitulum. xcv) Alus.Exli.de na re. Oulus ex aʒino et equa genitꝰ.habet q̃daʒ aʒini ꝓpꝛia ſcʒ aures lõgas.hinnitũ hoꝛridũ:cru⸗ cẽ in humeris:pedes exiguos.et coꝛpꝰ maalentũ: reliq̃ ᷣo vt h equus. Mulenunq; ↄcipiunt.qꝛ menſtrui ſuꝑfluitas in eis cũ cbo tranſit in nutrimentũ coꝛpoꝛis. Itẽ ſanguis q̊ᷓ natura nõ indiget exit cum ſuꝑfluitate veſice. Eſt ⁊ alia ratio qm hoc aĩal extra naturam ge neratũ eſt:et eius natura diuerſiſicata ẽ in ej qͥ calidius nature eſt.⁊ aʒino qͥ ſumme frigici tatis. Itaq; in fetu diuerſifice generato ⁊ ma lo cõplexionato.nõ poteſt eſſe ↄcoꝛdantia ꝑ⸗ ſile generet:qͥ nullã ꝓpꝛiã generis ſui ſubſtãtiaʒ habet:itaq; in animalibo romanoꝝ mulas pe periſſe ꝓpdigij loco habitum eſt Operationes ¶ Auicen. Muloꝝ pellis ac ſimiliuʒ cinis pp nitur ſuper aduſtionẽ ignis. ¶ Et vlcera calefacit q nõ ſũt cũ apoſtema⸗ ceament atq; coxaꝝ et fiſtulis ¶ GBelbetus in li. de ſenſibo. Si domum fumi te.Eſt etiam medicamẽ excoꝛiationi pedũ cal gaueris cü vngula muli ſiniſtra:non remane⸗ bit in ea ſoꝛex. ¶ Plinius libꝛo viceſimo octauo.Cinis vngu larum muli vel mule ex oleo mirtino alopitiꝰ gs replet. y ſculapius. Auicule mule et burdoniste⸗ lſiiculi ſi ferant᷑ a muliere non cõcipiet. uum et oꝛdinata natura:vt quaſi ex ꝓpꝛia ſibdi „ Lad b e „ ◻ ςμhbO dN De nimalibns CLCapitulum. cxix. Us.E xli.dena.reꝝ. Mus ẽbeſtiola panis cupida:et coꝝ que ex frugibo ad humanos vſus fiũt In ꝑquirendis ci bis ſolertiſſima/ꝓ qbo etiã nulla plerũ q; vitat ꝑicula.coꝛũq; cupidine durioꝛes ſo⸗ lidaſq; materias demollit᷑. Poꝛro ſi inaqua bibit moꝛit᷑.qꝛ valde humide natura eſt.Pli. li. viij. Duriũ plura genera ſunt in regiõe cy renaica.Alij lata fronte.alij acuta.alij erina cioꝛũ gencre pugentibo pilis ⁊c.Ex lib.dena. re.In oꝛiente mures magni ſunt ad modum vulpiũ.qͥ aĩalia ꝑ imũt hoĩes licet nõ occidãt moꝛſibatamẽ moleſtant. In arabia mus in⸗ uenit?:cuius pedes anterioꝛes ſunt magni.ſcʒ vnius palme.poſterioꝛes aũt vnius digiti Operationes ¶·Pli:li. xxij. Cameleonis herbe ſuccus addi tis aqua et oleo mures in ſe ↄtrahit ac necat: ni pꝛotinus aquã ſoꝛbeãt. ¶ Idem li.xxiiij.Caxi quoqʒ; arboꝛis fumus ¶ Idem li.xxv.C llcboꝛum etiã pollenteadmi xtum mures ncantst. ¶ Idẽ li:xxvi.Poꝛro ſi cercbꝝ muſtcle coa gu lo addat:dicũt caſeos a muribo nõ attingi ¶ Jdẽ li. xxvij. Aconitũ e longinquo mures odore necat. h ¶ Rañi in almanſoꝛe. Mures de domo cal⸗ canto fumigata fugiunt Auicen. in ſcco canone.Squilla eſt cepe muris ſic noĩata.qꝛ murem interſicit. ¶ Itẽ argentũ viuũ interſicit mures ¶ Ad ceffugandũ mures mus maſculus exco riat᷑ et in domo dimittit aut caſtrat᷑.aut cau⸗ da cius abſcindit᷑.q̊ excoꝛiatio ſoꝛtioꝛ eſt. ¶ Itẽ mus aſſatus ⁊ ſiccatꝰ⁊ infanti datꝰ ad comedendũ abſcindit ſaliue flutũ ab oꝛe eius BSan guis mur eradicat verucas. ¶ Stercus aũt cius ſuper alopiciãↄſert ꝓpꝛie qʒ aduſtũ et cũ cepe linitũ. ¶ Cum thure v cro et aqua mellis bibitũ frã⸗ git lapidem. —w; ¶Itẽ ſumptũ ſoluit ventres pueroꝛũ. ¶ Et qñ cũ aq̃ coqtur ⁊ ſedat in ea qui diffi⸗ cultatẽ vrine patitur confert ei ¶ Ex li.de. na re. imus muris vchemẽter la⸗ xat.vñ ⁊ trutãni medicinã ex eo acuunt. Capitulunn Uſquelibet ⁊ muſcꝰ.Jſi. Muſquelibet m cſi beſiia oꝛictꝭ capᷣole magnitus inẽ ha bẽs.in cuiꝰ inguine creſcit apoſtema de collectꝭ huoꝛibo.Qð cũ maturatũ ſuerit:colli dit illð ⁊ fricat ad arboꝛẽ.ſicqʒ ſoluũ ⁊ decur⸗ rit ſanies.ibiqʒ ↄdenſat᷑ ⁊ indurat᷑.⁊ hmõi ſſᷣa muſcovocat᷑ Oĩs etiã caro ciꝰ⁊ ſtercus dicit muſcus.ſed ille multo melioꝛ ẽ qͥ ab apᷣate cur rit. Ouſcus odoꝛe ꝑdito vᷣtutẽ ſuã in fetoꝛib⸗ ⁊ latrninis rec uperat ) fetoꝛẽcluctat᷑.⁊ ſic q̃ſi luctamine reuiuiſcit.¶ Conſtan.in li.graduũ Muſcus puſtula eſt in ventre cuiuſdã aĩalis de q̊ etiã ſuperius dictũ in ca.lxviij. Haʒelle: Et eſt capꝛcoli ſilis.qð eſt in Incia.Jdẽ in tegni. Muſcus maioꝛ eſt in aromaubus cali pãda ⁊ licca in.ii.graqu. Pperationes ¶ Iſi. Muſcus valet ð ſincopim:⁊ coꝛdis ð bilitatẽ:cerebꝛiq; ⁊ epatis ⁊ ſtomachi ¶ Cõſtã. li.vtõ. Muſcꝰ ↄgruit ſenioꝛib in by cme mẽbꝛa qͥdẽ defecta aromatiʒãdo ↄſoꝛtat timoꝛẽ melãcolicũ amputat ⁊ audaciã pᷣſtat. ¶ Itẽ ſternutatões de muſco ↄ paraliſun ad iuuãt.i¶ Itẽ mulcus mittit᷑ in colliris et pil⸗ lulis ſeu pulueribo oculoꝝ cuius vires albugi nes ocloꝝ extenuãt.noxiũ humoꝛẽ deſiccant. — ¶ Dyaſ. nunctũ capitꝭ g rauedinẽ depellit. eiq; vires pᷣſtat.qꝛ ↄfoꝛtatiuũ ẽ ¶ Dat ſolatiũ mẽbꝛis oibo:⁊ foꝛtitudinẽ auget oſſibꝰ ¶ Scotomiã ex abundanti hũoꝛe natã emẽ⸗ dat.ſomnũ inuitat:ventrẽ ſtimulat ¶ Eor ⁊ oĩa viſcera ↄſoꝛtat in modũ catha⸗ plaſme impoſitũ.¶ege ſuperius ca.Gaʒel.et plemius inuenies de mulee 2 2 „ 8 Ab UOD Ulſio Iſi. Muſio cattus eſt appellat⸗ eo ꝙ muribo ſit infeſtus. Exli.de na. Irece ðᷣ q̃ſi aſtutꝰ.Aĩal ẽ imũdũ⁊ ve⸗ nenoſum:⁊ oim muriũ genꝰ ꝑſeqͥtur.cũ bufo⸗ niba q̊; pugnare ðꝛ:quoꝝ licet venenatꝭ acu⸗ leis repugnet᷑:nõ t̃ necant᷑. Mures captas pꝛimo luſibs afficit.poſt hoc illuſas comedit. Ocul carbunculoſis tam acutecernit ꝙ ctiaz in antris tenebꝛoſiſſimis velut in luce etiã mu res aſpicit.Dẽtes hʒ admodũ ſerrc.pilos cir⸗ caos hʒ.bo ablatꝭ audaciã perdit. Glandici is gaudet.loca calida diligit: Inð pꝛe nimia ouricia pellẽ ſuã cõburit.hominis manu cõ⸗ trectani gaudet.⁊ ad ludũ facilime ꝓuocatur. Loturã faciei lambẽdo poꝛibo pedibo imitat᷑. Libidine impatientiſſime accendit᷑. Et liben⸗ ter coitus temꝑeſilueſtre efficitur. „* HD Capitulum. cei,) loſuz l loſit atẽ. ⁊ vunt aliqᷓntulũ poit capitis abiciſi⸗ onẽ. Itẽ ꝑ fumũ ſtoꝛacꝭ ſicci multipes vludit ac depꝛchẽdit᷑.Exli.de na. re. Multipes are nomẽ hʒ:ꝛ⁊ ſanguine caret hoc aial(t Augꝰ) Aliquãdo coꝛã ipſo allatũ. eoqʒ ſpectantein multas partes conciſum: ⁊ tamen vnaqueq; o ſiuermur iteqas 1. litus ſ̃m qð dicit. re. Muſio ſiuemurilegus aut cattus eceñin pP rrattats Altipes. Iſi. Multipes eſt vᷣmis ter⸗ Nrenus a multitudine pedũ vocat? qͥ ↄ tractꝰin globũ cõplicat. Naſcit ſab pe tr ex huoꝛe ⁊ terra. Areſto. Aialanu õgi coꝛꝑis ⁊ multoꝝ pedũ cqlẽ hʒ anu⸗ Eꝑs vixit ab alijs ꝑtibus ſeperata. OHOHprrationes ¶ Auicen. Uermis qͥ eſt ſub vrceis aque:plu⸗ rimos hʒ pedes.⁊ cũ tangũ rotundat᷑. Si palatũ ex eo cũ melle tang: valet con tra pᷣfocationes ·et ſilr cũ comedit Confert etiã aſmati:⁊ ad oilatationẽ anhe Itẽ vermis multipes cum vino bibitus cõ fert ictericie ⁊ difſicultativrine dã placz petẽ eẽ ſemineã riſuo ↄpan caput pcides ipm necat. Uñ ⁊ ipᷣa in ꝑ⸗ tu necaturviceuerſa Sic epartũ ẽ catuli matr viſcenibo coꝛroſis erũpunt cũ interitu ipius matris. Actoꝛ.De hac ergo ſpecie plemius dicet᷑ infra vbi aget᷑ ð viꝑa.i¶ Obix. Iſi.Obices dicta ẽ. co ꝙ are⸗ ne coloꝛẽ habeat.De q̃ poeta.Quaʒ ſparſis pictus macuł theophanus obices.Cõcoloꝛ exuſtis atq; indiſcretus harenis ⁊c b ,Epa Phiſio. Hepa bu qꝗ in oꝛa libidis eſtuãt ma Adicta. quaſi vi pariẽs. Cũ — ☛ 22 — — — — Capitulum.ciiij ̃ Eomon. Albertus in li. dena. aĩ aliũ Neomeon beſtia eſi:et grece vocatur K. H neomon. ltine vero ſquillus: ? ðt eo ꝙſetas hʒ ꝓ pilis.⁊ hoc odoꝛe cibũ cõuemen tem a venenoſo diltinguit Hec beſtia ſerpen⸗ De Fnimalibus eniuger. Ji. Onager in terpᷣtat᷑ aʒinꝰ ferꝰ ¶ Ona tes perſequit᷑ que cũ aſpide pugnans caudam erigit quamaſpis quaſi minantem obſeruat: ad viam ſuam cum ea traſfert aſpidem dece⸗ — . — X 171 Wõ * ſ*r . r“ . 1 1 —— . 8 7 noctiũ eẽ Eius qᷓ; rugitꝰ e ſinglashoꝛaſtugiẽtis nmnüer? hoꝛarũ cognoſcit᷑ Actoꝛ Onager vt legit in ſolitudinibꝰꝛ in altʒ habitat. vbi ꝓpt᷑ bñficiũ vẽtoꝝ diuiſus a potu viuit. Uñ Hieremie.Onagn inqͥt ſteterũt ĩ ru pibo traxerũt ventũ q̃ſi dꝛacones.Exli.de na. re.Onager indie magnũ ẽ aĩal ⁊ crudele.ſoꝛ⸗ mã aʒini hñs:et vnũ ſolũ coꝛnu in frõte.duruʒ nimis ⁊ acutũ ac lõgũ ad beſtias orias debel⸗ lãdas.⁊ G̊ hʒ in medio capitꝭ.ſoleas etiã foꝛtes etacutashʒ:vt iuuamẽ naturale q; ĩ alteriꝰcoꝛ nu defectu ꝑdidit in eis recuꝑet. Plini.li.viij. Onagri in frigida et licaonia pᷣcipui ſunt. „ ODperationes ¶ Iſi Aui. Onagrikeli. azini ſilueſtris era⸗ dicat moꝝ: ↄfert ſuꝑ apoſtematũ veſtigia lini tum. ¶ In emplaſtris etiaz heriſipile ponitur c pꝛohibet ipſam. 5 ¶ Arina aʒini ſilueſtris lapidẽ in veſica fragit Actoꝛ. Ungula ſilueſtris aʒini ſi cõburatur et bibatur epilentie pꝛodeſft S f. õ Capitulum. cv Rrafflus. Alber. in li. de na.aĩalium Oꝛafflus aĩal ẽ varij coloꝛis omnia pꝛecedẽs aĩalia. In anterio:i parteẽ valge altũ: ita vt capite extẽſo aliitudineʒ.xx. uubitoꝝ in poſterioꝛi ãt ꝑte emiſſum.ad inſtar ii rxicibo ĩ nocte rugit ſil· in die:⁊ in hoccognoſa eq̊ᷓ A Trattatus cerii pedes hʒ: caudã. collũ extẽſũ:⁊ caput eqͥ nũ ſʒ minꝰ ſit aliqntulũ coloꝛes multos hʒ: i albũ er tibcũ hʒ frequẽtioꝛes.cum vidit ſe ᷑te Pplates 9 immirari huc ⁊ illuc ſe vertit pꝛeb ẽs ſe Hene videndum. hoc aĩaltꝑib noſtris viſum Aſt. Et arabice vocatur ſera 6 Capitulum. cwif. — 4 . vt erperimentatoꝛ dicit.hoc mõſtꝝ dicit adel⸗ linꝰ phasinter ceteras beſtias ab inicio non fuiſſe tale creatũ.ſed aliqñ ⁊ alicubi caſualiter ex adulterina cõmixtione generari.¶ Oꝛaſiꝰ. Iſidoꝛus.Oraſius in anterioꝛi ꝑte altũ.emi⸗ nens valde.ita vt extenſo capite.xx. cubitoꝛuʒ gltitudinẽ poſſit attingere. In poſtenioꝛi vᷣo pꝑte dimiſſum eſtinſtar cerui.Collũ hʒ extenſũ caput equinũ.licet minus.pedes aũtet caudã vt ceruus.pellẽ vᷣo ſic om̃i coloꝛe genere diuer ſimode variatã vt hõ fruſira temotet artificio naturalẽ eius pulchꝛitudinẽ imitari. Hoc ani mal noſiris tempoꝛiba a ſoldano babilonioꝛa tranſmiſſum eſt imperatoꝛi riderico roma⸗ noꝛum augnſio ⁊c. In pꝛccedenti ca.Albertꝰ Pocenthaurus:et oꝛaſius.Exlib. de ia. re. O nocenthaurus eſt anial mõ ſtruoſum znatura bifoꝛme capiteſcʒ aʒinino et coꝛꝑe veluthumano.faciẽ hʒ ſatis Hoꝛridam. manuſq; ſoꝛmatas abiles ad oẽm actũ. dum vocẽ pꝛomit ꝗᷓ̃ſi loquiincipit.ſʒin⸗ ſucta labꝛa vocẽ humanũ ſoꝛmarenõ poteſt Hic poſt inſeq̃ntes ſe ligna vel lapides mittit Rirx.Actoꝛ Orixẽ aĩal mũdũ ſm legẽ Doꝛmierũt ſicut oꝛix illaqatus Exli. de na. re. Ont eſt beſtia capꝛee magnitudinia hire eobte ſilis. villi habẽs ſub mẽto Hec in illa ꝑte affrice qᷓ caret aqᷓ generat.⁊ ideo ꝑpe⸗ tua ſiti ardet. Admirabile vᷣo remediũ ſitiẽtiũ latrões getulie terre aq̃ carẽt certiſſimis expe rimẽt pdiderũt qͥ hõ in ſiti eo duraret auxilio q illo ſaluberrimo liqre veſic dictaꝝ beſtiaꝝ i⸗ fuſo ꝓ ꝑte modica vterent.hec beſtia ( ſicut e⸗ giptij tradũt) in exoꝛru canicule nataliter tri⸗ pudiare vide cõpage coꝛpis a viſibili ſentlẽ te. ꝙ imber et frigus abijt.inſtentq;ʒ vapoꝛea ferat et fruotus. Eſt aũt frigoꝛ: impatiẽs.ciñn nec frigus nec niues defacile ſuſtinere pört lud a nimal ſpecialiter deſcribit et appellat R eum Oraffltus. . . iuxta lib; Deu. De q̊ etiã dicit Jſai. * De Nnumalibus Capitu lum. cx D'acdnidncahnte dictꝰ ẽ ſiue ; oĩmaĩaliũ ſit amicus:exccepto dꝛacẽe ſiuc qʒ ex ſui gener ſocietate gaudet ⁊ ad eandẽ ſiłitudinẽ cqt accixit reddit. Pon cm̃ oẽ v᷑ꝛ.Gloſa ſuꝑ Oſec, Hihil leone foꝛtiꝰ: nihilq; pathera velociꝰ.Jõ ꝑ ꝓphetã ait dñs Ego qſi phantera effraim et quaſi lco domui iuda. Ex libꝛo de naturis rerum. Panthera eſt animal variũ ac ſpecioſum nimis. Sũt qͥ tradũt huic in armo maculã eẽ lune ſilem:⁊ in terdũ creſcere rotundã ⁊ ad lune mutatõeʒ va riari. Pli.li.i. Hñtq; pãthere qttuoꝛ mãmas in medio rẽtre. Mares ãt in oĩ genere ſoꝛtio⸗ res ſũt femĩs.pᷣterq; in pãtherꝭ ⁊ vrſis.i Itqʒ pãthera ſełoino parturit.cuiꝰ cãe rõ maiſeſta ẽ. Nã cũ invtero mr̃is coaluere catuli maturꝭ q; ad naſcẽdũ virib pollẽt.oduũ tẽpoꝝ moꝛas Itaq oneratã fetibo vuluã tãq; obſtatẽ ꝑtui vnguibo lacerãt:⁊ cffundit illa panũ ſeu rotiꝰ Dimittit doloꝛe cogẽte. Ita poſtea coꝛruptꝭ⁊ cicatriſoſis ſ. edib⸗ gemiale ſemẽ infuſuʒ nõ he ret acceptũ.ſed irritũ reſilit.Nã vt ðt Pli.A⸗ nialia cũ acutꝭ vnguibo freqnter parere ñ poſ ſe vici ant᷑ em intrinſecus ſe mouẽnbo catulis. Phiſi. Paniber ꝭ venãd is inſiſtẽtes hircani: yeneno carnes üliniũt caſq; per cõpita ſemita ru ſpargũt vt illax eſu pãthere ſeducant᷑. Sʒ ille dũ excremẽta hois deuoꝛant cuadunt. Poperationeg ¶ Auiccn. Pantberact pardus quando vene num comederunt ſtercus hominis qucrunt et comedunt.et ſic euadunt. „7 „— Apꝛo. Albertus in libꝛo de naturis . mimalium. Pap:o animal eſt circa ce ſariem habundans ciuitatem.paꝝ vul pibus:maius lepoꝛum habens moꝛes.aduna ta em̃ vllulant.Aliquando em̃ vno pꝛecinen te et alus poſtea ſimul reſpondentibus.piloſa autẽ ſunt hec animalia vt vulpes.Etvbi vniũ iſtius ſpecici occiſum fuerit.cetera circa ipſuʒ vlulant ſicut plangunt moꝛtuum.Et ſunt co⸗ rum voces adeo ſonoꝛe ꝙ cum eminus ſunt tanq; ð pꝛopinquo putantur audiri. hoc aial dicitur ſepulchꝛa hominũ in fame aliqᷣtiens i⸗ trare:⁊ cadauenibahominũ veſci.Et eſt quali ſit compoſitum ex lupo et vulpe. „ ve — Athyon. Albertus in libꝛo vt ſupꝛa⸗ Pathyon animal eſt.quod nature de Wcoꝛem mirabilem habet.coloꝛe enim purpureo pollens: adeo eſt radioſum: vt viſus in ipſa quaſi ſcintillare videatur. Ooꝛtuũ au tem ruboꝛem retinet pellem.ſed ſubducitur ra Qioſitas. et eſt ad modum canis in quantitate manſueſcibile valde et delectabile gaudet in cibo. Quid am autem antiquoꝛum putabant boc animal habere aliquid diuinitatis. Oſſe huius animalis duriſſima ſunt et foꝛtiſſima. ⁊ nerui adeo foꝛtes.q non niſi magna violẽtia valeant diruſßimm. ðð O iU Capitulum. cxij) Arandruset pardus. Solinus. Pa rãdrũ nutrit ethiopia:voum magnitu capite ceruino:vrſi coloꝛe.pariter villo pfun⸗ do Hũc parãdrũ affirmant habitũ metu verte re:⁊ cũ deliteſcit aſſimilẽ ſieri cuicunq; rei ꝓpxi mauerit.ſiue ſaxa alba ſit.ſeu frutecto vitẽs.ſi ue q; alii modũ pᷣferat.ſaciũt hoc idem in ma ri polippi in terracameleontes ſedet polippus et cameleon glabꝛa ſunt:vt pꝓnius ſit cutis:le⸗ nitatẽ pximantia cmulari. In hoc autẽ eſt no uũ ac ſingulanihirſuciã pili coloꝝ vices facere hinc euenit vt difficulter capi poſiunt.Iſidoꝛꝰ Paardus ſecundus poſt pantherã eſt. genꝰ va riũ ac velociſſimũ et pᷣceps ad ſanguinem:ſal⸗ tu em̃ ad moꝛtẽ ruit.ex adulterio pardiꝛ lecne leopardus naſcit.et tertiam oꝛiginem efficit ¶ Ex li.de na.re.vt dicit magnus Baſilius. Pardus eſt beſlia toꝛna et acuta nimis impe tu coꝛpuſq; moꝛib auiũ conueniens habet: 2 varium in coloꝛe.ſaleu potius quaʒ curſum pꝛedam inſequitur. In affrica pꝛopter ino⸗ piam aque congregantur viuerſe fere ad am⸗ nes ibiq; leene beſtis varijs vel vilis volun⸗ tate miſcent᷑.Et inde pardi pꝛocreari dicunt᷑. HPHPpreratio nes ¶ Areſtotiles. Pardus ſicut et panthera q̃n rit et comedit. Capitulum. exiij do venenum comedit ſtercus bominum que⸗ dine:ybico veſtigio.ramoſis coꝛnibo. Trattatus — . TIEIRI= altr,, 1⸗ denaturis rerum Plloſus eſt animal (ſicut gloſa dicit ſuper JIſaiam) qð in hominis figura ſuperius incipit:ſed inſerius ĩ pedes beſtie deſinit.qualem beatus NHieroni mus in vita pauli heremite pꝛimi deſcribit: q; ſuperius ſit homo frontem aſperam habens coꝛnibus et in capꝛaruʒ pedes deſinens.Aſſe⸗ rit idem nulli eſſe dubium iſtud monſtrum in oꝛiente eſſe captum.⁊ in Alexandriã miſſum:⁊ inde moꝛtuũ:ſaleq; inſuſum nea caloꝛe diſſol ueret᷑ depoꝛtatũ fuiſſe Conſtantinop olim:vt ab imperatoꝛe iam Iridcrico vid eretur. Fir̃a etate delata ſuit regi Francie beſiia ad magni tudinẽ canis. Caput quidem nõ multũ diſta⸗ bat a capite canis.ceteracoꝛpoꝛis membꝛa vt homo pꝛoꝛſus habebat.Crura quidem nuda vt homo. manuſq; bꝛachia:collũ album ac nu duʒ habebat.Carnibo coctis vcſccbatur. Ita decenter et modeſte mambus capicbat cibum Dsinnsbiaun et Putoꝛius. Exli. 7 oꝛi ſuo infercbat:vt nullus dubitaret in hoc quoniã humanũ modũ in talbe haberet.Ere⸗ ctum vt homo ſiabat.ſedebat vthomo. Puel lis et ſeminis libentiſiime iungebatur.Et in ſe xu viri ⁊ ſemine diſcretionẽ habcbat.Genita⸗ le membꝛum vltra qᷓ; coꝛꝑis qntitas eatigebat habebat magnũ.ſuris igiũ ogitatũ hoc anial crudeliſſime moucbat᷑:⁊ in hoies ſeuicbat.Ce terum cum placatum cſſet inſiar hominis mi⸗ tiſſime et decentiſſime ſe gerebat.et mulccbat᷑ glloquijs:et colludennibo applaudebat. ¶ Ex li.de naturis rerum. Pirolus eſi beſtia parua maioꝛ quidem ſed non lo ngioꝛ q; muſtela: co loꝛe rubea ſed in vẽtre candida. Miura agilita —— De nimalibus te viget. In arboꝛibus habitat.c. etus fouet In quiete ſe gerit.⁊ de arboꝛe in arvoꝛẽ ſaltu potius q;volatu tranlit.qᷓ;uis aliqũ cauda p pennis vtat. Caudam em̃ villoſam pꝛope ad ſui magnitudinẽ habet cuius ad viſum ſaltu mouetur.Et ſi q gratia paſtus aquã tranſi re cupit lignũ ad moduʒ leue ſuꝑ aquã ↄgerit cui ſuꝑſidens (q̃ſi velum nauis caudã ſuuam erxrigit.ſicq; vemo flante veriſicãs lingno traſ uehitur. Eſtate cibũ cõgerit:quo viuat in hie me. Ciuit aũt nucibo et cibo qͥ dulcis eſt liben tius veſcit᷑. Jido.Putoꝛius a putoꝛe dictus ⁊c.quia nimiũ fetet.⁊ hoc maxime cũ iraſcitur. bic ſicut et daxus. Habet crura in ſiniſtro las BE tere bꝛeuia:in dextro longioꝛa.ardua domo⸗ rum inha bitat ⁊ penetralia.gallinaꝝ ac pul?; gallinam capit aut pullum. caput in inicio pe tit vt hoc deuicto in ceteris ei membꝛis labo⸗ rare difficile non ſit. , TCanitulum criiſ. Egaſus. Albertus in li. de na.aĩaliuʒz Dei animal ma gnum eſt et hoꝛ ridum inethiopia.equi ſoꝛmam habʒ alas vt a quila ſed multo maio:es.caput ar⸗ vt eo viſo cuncta fere animantia terreat gra⸗ ui coꝛpoꝛe.fuga mirabili.A larũ remigio ad/ „ iuti pegaſi potius currunt qᷓ pꝛouolan. ⁊col liſo aere virtute pennarũ ad inſtar turbinisĩ⸗ pellunt yentos. multas eſcas deuoꝛant. Inqᷣ; cte mouent᷑ infeſtiſnnt animalibus:⁊ bocma xime bomini . 2 . . . Capitulum. xu IJsargus. Barthbo. inli. de ppᷣ. re. Pi * gargꝰ ẽ aĩal mũdũ q̊ ad eſu.vt patet Deutro. xiiij.⁊ ẽ aĩial coꝛnutũ ⁊ barba tü ſicut hircus. minꝰ ceruo.maiꝰ hirco.yñ ſi⸗ milis eſt hircoceruo ſʒ lõge minꝰ.qre infra de tragelacho ruminat ſicut hircꝰ finditvngu lam ſicut ceruus.⁊ ẽ aial agreſte magne velo citatꝭ:nemoꝛa inhabitat ⁊ deſerta. Hugo ãt dicit ꝙ pigargꝰẽ auis ꝑua ⁊ depᷣſia.vnde ðde a pige qð eſt depꝛeſſio Sʒ i DHeutro.ſuppõit paiali qdrupede q e ſile hircoceruo. vt ibii hnõ dʒ ſqibi qᷣdã ſcribũt philargũ: ſed male. ᷓ8ùgt patet in libꝛis coꝛrectis. M Trattatus Capitulum. (xvj. Igmei. Bartho. vtõ. Pigmei ſũt ho Iymines ꝑui ſtatura cubitali.q̊s grecia I¶ cubito pigmeos vocant. Hi mõtana Indie tenẽt:qbus vicinus ẽ oceanꝰ. vt dicit Papias. Sed ðᷣt Augꝰſic.Pigmei im̃ ſemi cubitales ſunt.qui tertio anno ꝑfectiſunt eta⸗ tis.ſeptimo ſeneſcũt. Dicunt᷑ aut pugnare õ grues.a qo armati ferro aliq̊tiens deuincũt᷑ De pigmeis ãt dicit Pli.lixij.ca.iij.Pigmeci ceruos vt ſunt dodrãtes nõ excedẽtes ſalubꝛi celo ſemꝑ vernãti habitãt in terra temperata montibuscompoſitis ex ꝑtibus aquilonisq̊s grues infeſtare fama eſt.Qui incidentes arie tũ capꝛarũ doꝛſis armati ſagittis vero tem⸗ poꝛe ↄgregato agmine ad mare deſcendũt et oua ⁊ pullos gruum ꝓ viribo deſtruunt ⁊ con ſumunt.Et hanc impeditionẽ faciunt tribus men ibo:quod ſi nõ facerẽt futuris auiũ gregi bus reſiſtere nõ valerent. De pennis autciu arũ et ouoꝝ putaminibo ſibi caſas faciũt vyt dicit idem Et ſubdit Areliotiles. Inquit in cauernis viuere pigmeos tra dit ! . “ Tapitulum erviſ biant ex boc. Poſterioꝛpars pulli eſt maioꝛ ꝑ te anterioꝛi:et cũ iuucneſcit creſcit pars ſuꝑioꝛ ⁊ ꝓpter hoc erit cleuacio anterioꝛ ꝑtis coꝛꝑis multoꝛum equoꝛum magis q; poſicrioꝛis.Et ideo quando eſt pullus poteſt pede poſterioꝛi tangere caput ſuuʒ.quod facere nõ poteſt qñ peruenit ad etatem. Jſi.li.viij. Circa aũt pul lum equinũ hoc vltimo animaduertas:qꝛ paſ ſum ſuauemvel durum quem aſſueſcit in iuuẽ tute vix potelt dimittere etiam inſenectuie ⁊c Superius in ca.liij.dictum eſt. quare ibideʒ vide de Equo. — “= Capitulum. (xviij) 65 Ulex.Ex li.de na.re.Pulicies voati ſunt eo q in puluere magis nutriunt᷑. Patet pulicẽ eſſe venniculũ nigruʒ ⁊ — munutũ quidem.ſedvalde pungitiuũ.mavime aũ t temꝑe eſtiuo et pluuiali.Saliunt aũt po tius q; volant.nocte q; die magis hominẽ in feſt ant.Et niſi vehemens toꝛpoꝛ aut ſomnus grauis in membꝛis ſit ſe tueri nõ poteſt.Cum quis manũ adbibet celerius fuga dilabuntur nec inu eniri queũt. Sprerationes O ledr us. A lbertus in li. de ꝓpꝛietati Ho re. Poledrus ðᷣ eque filius ſiue pol 2 „ ſubiectus. In cuius fronte vt ðᷣt Areſtoti.li. vij.inueni᷑ ycona moꝛ.id eſt amoꝛis veneſici um.q naſcit᷑ ⁊ lam bũt matres equoꝝ lingua ⁊ tondũut illud.⁊ mu lieres incantatnces puer 2. lus eqnus.qm̃ diu matris vberibo eſt ¶ Erxrli.vtõ.Cõtra pulices optimũ remediuz comni veſpere coꝛpus abſinthio fricare.vel herba eadẽ cũ oleo cocta coꝛpus perungere. ¶ Pulex in duas partes diuiſa reuiuiſcit. ¶ Ra ſi. Si aqua in qᷓ̃ tribulicocti ſuerint do mus roꝛet᷑ pulices oĩno deſtruent᷑.¶ Aqua — ſiliter in qᷓ uta coquit aut oleãder cos interſi vrd De nimalibus. cit. ¶ Aui. Ad effugãdũ pulices aſpergit᷑ do mus cũ infuſione coloòqᷣntide.tũc em̃ ſaliũt et fugiũt.⁊ ſił ex decoctioni rubꝛi.i¶ Dixerũt ãt inungantur . ſuper ſe aliqs appenda t. aut ex eis ſe cingat.i¶ Aui. Stafiſagria cũ arſenico E pediculos interficit:et ſimliter argentũ viuuʒ ◻ ° $ dN quidã ꝙ qñ ſanguis hirci ponit᷑ in fouea ĩ do mo apud eũ ↄgregant᷑:dcinde moꝛiunt᷑.i. Si mily aggregant᷑ ſuꝑ lignũ linitũ exadipe heri cij.¶ Itẽ fugiũt ex odoꝛe caulis.et ſolioꝝ oli⸗ andri.¶ Palladius. Pulices fugant a murca ꝑ pauimentũ frequẽter aſpera:vel cimino ag⸗ greſti cum aqua trito vel cucumeris agreſtis ſemine aqua reſoluto ſepe infuſo. extinctũi ¶ Precipuum remediũ eſſe dicinu fre quens ablutio coꝛpoꝛis ꝛc. EE . . Z S 5 . 2 ℳ 3, 4 2 * 2 * o . 7 5 2„ S 7 . 1 „ t. 2 7 . S — 7— 2 , — = — E — — WN „ . —.— —.——— 8 = — — —.. — — — NSEdiculus. Iſido. Pediculi ſunt mes cutil:a pedibo oicti.vñ pediculoſi dicti ſunt qͥba pediculi in coꝛꝑe cffcrueſcũt Exli.de na.reꝝ.Pediculi dicunt᷑ a numeroſi⸗ tate pedũ.hoc malũ cx ipᷣa hoĩs carne creatur indubitanter:⁊ tũ inuiſibilr. hos nõnulli de ſu doꝛe hoĩs. ali de poꝛis et euapoꝛationibus gi gni dicũt. Halv. Accidit aũt peregrinanti co pia pediculoꝛũ in coꝑe ꝓpter ſudoꝛem et pul- uerem ac balnei paucitatem. Hoperationes ¶ Haly. Quod eũ euenerit coꝛpᷣpᷣegrinoxvł alioꝝ cathaplaſmet᷑ cũ argẽto vino.occiſo cũ oleo.adiũcta ariſtologia lõga mane q̊z balne um ingicdiat᷑.et coꝛpus eiusfricatione valida mũdct᷑.¶ Raſi. Pediculoꝝ generationẽpꝛohi bẽt vſus balnei ⁊ lauaqi:panoꝝ frequẽs mu⸗ tatio ꝓpꝛieq; vt panus qꝗ carni adheret lineus ſit huiuſt modi.pediculos interficit argẽtũ vi⸗ uũ extin ctũ ſi oleo inficiat᷑ ex oleoq; fila lanea Capitulum. cxrix. Orcus. Exli. de na. ren. Poꝛcus ẽbe⸗ ſtia ſeua et immũda ⁊ obſcenis locis greatiſſime cõmoꝛat᷑ Actoꝛ.Poꝛcꝰnõ ruminat:⁊ ideo interim mũda ᷣm legẽreputa tur. Mundis ⁊ immũdis indifferenter veſci᷑ in luto delectat:roſtro lutũ ſuſfodit: hoꝛret.. ⸗ tiſui planctus ad linũ vel ad cibũ redeũt.Fer⸗ tur ãt nullũ coꝛpus aĩalis ĩterius ⁊ diſpoſitio grinnit: pcipue aũt vno ꝑcuſſio cetei grinniſt ⁊ q̃ſi cõpatiensilluc cõueniũt.ſed ſtatim obliꝰ ne ⁊ nũero poꝛciũ ſic aſſimilari hũano coꝛpoꝛri ſicut coꝛpus poꝛci. Uñ Phiſici ⁊ alij interioꝛa hũani coꝛpoꝛ inueſiigantes.poꝛcoꝛum interi oꝛa q̃ſi quoddã excmplar inſpiciunt. Ariſtoti lee. Poꝛcus viij.menſium coit.ſed nũc debile quid generat. Multos filios facit ꝓpter mul / titudinẽ ſpermatis:cetera biſulca paucos faci unt. viuit autem vſq; ad annos xv. Lũ impin guat᷑ coire põt omni tꝑe. Poꝛca pꝛegnans eſt qttuoꝛ menſibo:fertilis eſt in fetu.parit em xx: filios:⁊ lactare nõ ſufficit. ꝑ totũ ventrẽ hʒ ma millas.Ex li.de nater ſaecr habet ptateʒ alibe. poꝛce autẽ intãa⸗ coeundi multũ pᷣ alijs aĩ tum cfferari dicuntur in coitu:vt hominemla nient.maxime candida veſte indu tum. Phiſi. Agrelſtes poꝛci tẽꝑe coitus bellicoſi ſunt. Et doe, d lapides frangatc. Trattatus vt habeãt durũ coꝛiũ coſfricãt ſe arboꝛib.et p⸗ modũ intrant lutũ:deinde lutũ illũ deſiccant: poltea pᷣliant᷑ itatũ vt ãbo vłvn eoꝝ moꝛiat᷑ „DOPperationes ¶ Zui. Poꝛci ſanguis et hoĩes ſiles ſũt in oĩ re ſilr et carnes amboꝝ.iva vt qͥdã vẽdiderũt carnẽhoĩs ꝓ carne poꝛci.⁊ latuit donec in ea ĩ ueti ſunt digiti hois. ¶ Saguis tñ poꝛci debi lioꝛis eſt virtutꝭ ſanguine hoĩis.i¶ Fel poꝛcinũ ceteris fellibo debiliꝰẽ:ſolutiuũ tñ malichimi ¶Adeps poꝛcinꝰ valet ad apoſtemata et ad ignis aduſtionẽ. ¶ Stercuspoꝛcinũ cũ aqua ⁊ vino contert ſputo ſanguinis ⁊ doloꝛilaterꝭ Itẽ ſtercus ſiccũ cũ aceto bibit᷑ ad infirmi⸗ tatẽ lacertoꝝ.i¶ Os cauille poꝛci ſi cõburatur ⁊ ficent᷑ eo dentes ſolidant. Cotiũ poꝛcoꝛum ꝓadelt albedini oculoꝝ.ſed ei — —— — — . Ader. parias:pꝛeſter. Exli.dena.rex. tre aureo et doꝛſo virenti. Huius flatus adeo noxius eſſe ðꝛ:vt ſivirgã recenter ceſam oꝛi eiꝰ adhibeas.coꝛticẽ eius flatu ſuo faciat in veſi⸗ casfelleas ebullire:ſed et fulgentẽ gladiũ ſi oꝛi eius adhibeas veneno eũ inlicit.et vſq; ad ſũ⸗ mũ gladij ꝑcurrens.Hic cũ hominẽ in pede ꝑ cuſſenit:venenũ ad cetera mẽbꝛa ꝑ momerum decurrit.⁊ q̊ͥ p nimio exceſſu caloꝛis eiuſdẽ na ture cuius ignis.qͥ ſemꝑ aſcendit.Cum auteʒ aſcendẽs coꝛ tetigerit.tunc hõ cadit et moꝛt᷑. us ꝓpꝛietas eſt vt Padera ẽſerpẽs in germania ad groſ ſitudinẽ hũani bꝛachij. coloꝛẽ in ven⸗ Cõtraq; remedium eſt:vt homo pcuſſus inpe de.ſuſpendat᷑ in altuʒ ꝑ pedes demiſſo capite ſicq; venenũ nequit alcendere.ſed inſerius lo cus exciditnr et per medicamenta ſanat. ¶Iſi.· Parias eit ſerpens qͥ ſemꝑ in cauda am bulat.et ſulcũ facere videtur. Pe qua Luca. Ouo contentus iter cauda ſulcare parias ti ⁊ vapoꝛanti currit. Unde poeta.Oraq; di⸗ ſtendens auidus fumantia pꝛeſter. Hic quem ꝑcuſſerit diſtendi enoꝛmiqʒ coꝛpulentia neca tur.exuberatũ em̃ putredo ſequit᷑: Alexander Preſter eſt ſerpens fumũ exalans:etin moꝛſu ſuo tumoꝛẽ tm homini leſo adducẽs vt huma na pꝛoꝛſus foꝛma geat. Capitulum. exxij Ana. Iſido. Rana a garulitate vo Re eſt. eo ꝙ circa genitales paludes vSſtrepit:et ſonos vocis impoꝛtunis cla moꝛibus reddit.i¶ Ex libꝛo denaturis rerum. Ranarum coitus ma gis eſt de nocte qᷓ ð die et in eoꝛum coitu magna eſt moꝛa multumqʒ ſeminis effundunt. Ranas habet mare que alas habeot. Et omnis piſcis fetus nutrit pꝛe ter ranam. ¶ Iſidoꝛus. Ranarum quedaʒ qaqᷓ tice dicuntur:quedam paluſtres. quedaʒ rube te ob id:quia in vepꝛibus ſunt grandioꝛes cũ ctarum.Alie calamite vocantur eo qꝙ; inter a⸗ rundines et frutices viuunt.minime omnium et viridiſſime muteqʒ ⁊ ſine voce ſunt.i¶ Exli. de na. re. Rana vermis eſt quãdoq; coloꝛexi ridis.ſed illa q rubet detenioꝛ eſt loquax eſt:et 8 & U d d X De nimalibus aut leditur. In auguſto menſe nũqᷓ poteſt os ſuũ pꝛo quolibet miniſterio cibi vel potus vel vocis aperire. Quod ſimanu vel baculo tem⸗ pt auenis difficulter aperire poteris. Dperationes ¶ Pli.li. xxxij. Kane iecur geminũ eſſe dicunt Itẽerane ſi viui ↄcrementur in olla:cinis earũ cu melle alopitias replet.ac meliꝰ cũ pice liqͥda ¶ Jus rane in patinis decocte tuſſim fertur lanare.i¶ Uermes nati in hoĩe ranarũ tollunt felle:pꝛodeſt ⁊ febꝛi ranarũ felliũ cinis. ¶ Ranis ex olco et ſale decoctis vt ſuccus ſoꝛ beatur thetano medet᷑.i¶ Auicẽin ij.canone. mis rane poſitus ſuꝑ ſanguinis locum reti net eum. ¶ Idem conlert apoſtematibus coꝛ⸗ darum iuncturarum ſuper effuſuus ¶ Ra necũ ſale et oleo decocta dicitur eẽ be zabar lepꝛe ac vermiũ venenoſoꝛũ comeſta ¶ Ex decoctione rane fluuialis os ad doloꝛẽ dentiũ colluitur et ſedatuur. ¶ Loꝛpus rane petroſe etpꝛopꝛie pinguedo eiusfacilem facit dentium eradicationem.ipſa q; dentes eijcit animalium qũ ſumũt eaam. Capitulum. cxxii/ Aunglfer et roſurella. Albertus in lib. de naturis aĩaliũ.Rangiter aĩal eſt in aqlonis partibo verſus polumarticum generatũ.et in partibo noꝛuegie et ſuetie. et in his que ſunt minoꝛis latitudinis regionibo ge nerautm. Et dicit᷑ rangifer quaſi ramiter. Eſt em̃ quaſi ve figura cerui.ſed maius coꝛpoꝛe et roboꝛe foꝛtiſſimum et fuga celerrimuʒ.tres oꝛ⸗ dines coꝛnuum gerena in capite et in quolibet habens duo coꝛnua. ita ; caput eius videt᷑ xᷣ gulis circũpoſitum:duo ex his ceteris maio⸗ ra.habet in loco coꝛnuũ cerui.et hec efficiunt᷑ in beſtia perfecte quantitatis.aliquãdo quin⸗ q; cub itoꝛum ⁊ ramoꝛum vigintiquinq;. duo aut quaq; in medio capitꝭ que ſunt lata in mo dum coꝛnuũ dame.et ſunt circũpoſita ramis multis et bꝛeuibus.duo aũt alia hʒ in fronte. Et cum his omnib magis pugnat contra be⸗ ſtias aduerſantes.i¶ Iſi. Roſurella eſt anial circa aquas habitans.vt frequenter muſtela maius⁊ pirolo minus.In doꝛſo ſubruſum.in ventre candidũ. In terra facit habitacula.di⸗ gerit ſtercus odoꝛiferũ valde.et muſco ſimile in odoꝛe.ſed impar virtute.et odoꝛisviolentia Liſus hominũ fugit vno tamen in loco ſter⸗ cus illud cõgerit et hoc mirũ in beſuia:quia bo num ſuum pꝛeſio omnibus accipiendu ponit. quo videaturbonum non inuidere MZM 2— 9 7 7 5 Capitulum. cxxiuiſ/ ¶ Attus et Soꝛex. Actoꝛ. Rattus ſiue CQD glis et ſoꝛex ſpecies ſunt.Et cum ſoꝛici BSnomen muns communis vulgariter appꝛopꝛiatur.econtrario rattus in medicoꝛuʒ libꝛis quaſi ꝓpꝛio nomine mus vocatur.vnde et medici ſimo ratti adalopitias vtuntur.qui tamen videlicet rattus venenũ in cauda geſta re dicitur. Eſt autem rattus duplicis generis: ſcʒ terreſtris et fluuialis.Exlibꝛo.dena.rerum Rattus eſt murũ genus multo ceteris maius hi adeo pernicioſiſunt.cũ libidine accendunt vt ſi eoꝛum vnina partem aliquam hominis d OR nudã attigerit carnes ei?vſq; ad oſſa putreſce re faciat.nec vulnꝰ in cicatnicẽ vlteriꝰ inducit᷑. yſið. Soꝛex latinũ eſt vocabulũ.co q; aĩal huiuſcemodi rodat ⁊ in modũ ſerre pꝛecidat. Dperationes. Belberꝰ. Si domũ ſuffumigauer cũ vngu la muli ſinidtra nõ remancbit in ea ſoꝛeerr. ¶ Plinius libꝛo i. Aures ſoꝛicis ſunt piloſe. q¶ Dyaſcoꝛides. Fimus autẽ ſoꝛieis cũ aceto tritus alopicias emendat cum roꝛemarino. ¶ Zuſus ac bibitus calculos excludit. Capitulum. lxxu. Egulus. yſið. Regulus ipe eſt baſili⸗ ſous ſq; ſerpes lõgitudine ſemipedalis Salbis maculis lineatꝰ. Idẽ ⁊ ſilus dꝛ ꝗaꝛ ſibilo occicit anteq; moꝛdeat vłexurat. Re guli ſieut ⁊ ſcoꝛpiões arentia queq; ſectant᷑.et poſtq; ad aqs venerint:ꝓdrofobas ⁊ limpha ticos faciũt. Gloſa ſuꝑ E ſaiã.liiij. Regulꝰipᷣe rex ſerpentũ qͥ ſolo viiu ⁊ flatu abſoꝛbet volu⸗ cres: occiditq; hoies. Unð de achab ⁊ filio eiꝰ Eʒechia ſic loqui ꝓpheta. De radice colubꝛi egrediet regulus ⁊ iemen eius abſoꝛbẽs volu⸗ crẽ.E ſt aut regulus lerpẽs pẽnatue.vnde vbi iuxta tranflationẽ noſtrã legit volucrẽ abſoꝛ⸗ bẽa: in hebꝛeo iuxra Hieronymũ legit᷑ ſerpes volãs.Actoꝛ.Ninc ctiã albi ꝑ eundẽ ꝓphetã Dici. In terra tribulatiõis ⁊ anguſtie leenã et lco.ex cis vipera ⁊ regulus volas. Androma⸗ chus in libꝛo de ↄſectiõe tyriace. Regulus qͥ et baſiliſcus ſerpẽs eſi ſubalbidus.ſuꝑ cuius caput ſunt tres pilei.Quẽ cũ videt aliqs pau⸗ Popoſt moꝛi.et qñ ſibilat moꝛũ qͥ audit ſibilu inferius in tractatu de aubus. Trattatus eius. Oĩs quoq; beſtia deillo moꝛtno come⸗ dens itatim moꝛit᷑.Et eſt malignioꝛ ſerpenuiũ nec aptus tyriace.¶ Joꝛath. Regulũ ſi quod animal viderit vel audierit ydropicũ cen idtur et moꝛit.De boc amem regulo plenius dicet᷑ . —. . „. S . S g. . r.- . . . —— 4 . 4 1 1 1, Capitulum. cxxvj. Inocerhalus ⁊ Rinoceron. Phiſiolo QRgus. Rinocephalus ccruicem habet Sequinaã cũ vniuerſo coꝛpoꝛe.flammis quas in oꝛe aſpirat hoĩes ꝑeunt.i yſid. Ri⸗ noceron grecelat ine interptaĩ in nare coꝛnu IJdẽet monoceron:id eſt vnicoꝛnus.eo q vnũ coꝛnu in media fronte ha beat.pedũ qu attuoꝛ ita acutũ ⁊ validũ vt quicqͥd impetierit aut vẽ ſilet aut ꝑfoꝛet. Nam et cum elephantib ſepe certamen habet. et in ventre vulneratum pꝛo ſternit. Lante aũt ⁊cz eſſe ſoꝛtitudinis vt nulla venantiũ virtute capit. Sed ſicut aſſerũt qui naturas ai aliũ ſcripſerunt.virgo ⁊ puella pꝛo ponitur que venienti ſynum aperit in quo ille omni ferocitate depoſita caput ponit:licq; ſo poratus velut inermis capit᷑.¶ Exlib. dena. re. Rinoceros qui et monoceros habere dicit᷑ in media fronte coꝛnu robuſtiſſimũ in longitu dine quattuoꝛ pedũ.E oq; aduerſus dephan⸗ tes pꝛeliat᷑ naturaliter aluum petena quaʒ ſo⸗ lam intcdligit ictibus ſuis peruiam. Cũ auteʒ a venatoꝛib capi c ſola indignationeſuꝑer bum anial moꝛũ.De illo inſerius in capuulo v nicoꝛnus plenius dicetur De nimalibus vocat᷑ alpheed.et eſt venatrix muſcarũ Re Aui. Rutela ẽ aial ſile ESpss eius ſunt multe ᷣm Bal.Eſt ei quedã rubea rotũda.q̃dã aũt alba rotundum hnavẽtrẽ:paruũ os ſtellata.⁊ ipᷣa ẽ acuti doꝛſi cũ lineis lucidis.quedã vᷣo citrina ⁊ piloſa.⁊ q̃ dã vuea.ſ.ad nigredinẽ ðclinãs:q̃dã ſoꝛmical q̃dã veſpal.q̃dã egyptiaca.Ex moꝛſu ei eoꝝ fit doloꝛ vehemẽs:⁊ facit accidere doloꝛẽ capitis vehemẽtẽ ⁊ ꝓfunditatẽ ſõnij ⁊ ſuccedit eimoꝛs HPHoperationes ¶ Aui. In cura moꝛſuũ ipoꝝ admiſtrat᷑ canõ vlis ð attractiõeꝛ ſuctõe.⁊ linit᷑ cũ aq̃ ſalſa dã turq; tyriace fini.i¶ Balneũ⁊ tyna velocioꝛes ſunt res in ſedando doloꝛes eoꝝ:cũ em̃ hume ctant᷑ in tyna doloꝛ ſedat.et cũ egrediũt᷑ ab ea redit.yñ opoꝛtet vt iugiter ⁊ oĩ hoꝛa balneent᷑ granee qᷓ 2 Capitulum. cxxvif Bana ſiue rubeta.Actoꝛ.Rubetũ eſt M aial ac venenoſũ. rane genꝰ? qð vulgo caſſan ðꝛ.Exli.dena.re. Rubeta di⸗ uerſis referta medicaminibus:qũvult deponit ac relumit. ⁊ hec aſſidue in paſiu facere dicit᷑ Uenena vo nũq; deponit:ſ tãq; arma ſua pe⸗ nes ſe reſeruat. Habent gemina coꝛnua vene ficioꝝ plena.i¶ Pli.li.viij. Rane mubete qrũ et in terra et in humoꝛevita eſt:plurimis retexte medicaminibo deponere ea aſſidue ac reſume re paſtu dicunt᷑venena ſibi tm̃ reſeruantes ODperationes ¶ Carnibaſvt vicit Iſidoꝛus ſem in hama poſitis ꝓpꝛie purpuras allici certũ eſt:· ¶ Contra venena marini lepoꝛis et rubete ci⸗ nis earũ remedio ẽ in aqua potatus apitulum. cxx ix. 2Rmãdra dicta ẽ eo ꝙ; p in⸗ cẽdia valeat. Cuiꝰ inter oia venen ata maxia vis mfBmmãdraquã nõnulli came llleöté. i. leonẽ terre vocãt t aial qdrupes. facie hñs lacerte.vel( vt ðᷣt Areſto.)faciem bʒ inter faciẽ poꝛci et ſimie.in igne viuit:et incendium extinguit:pfert etiã q̃ndã lanã pallidam.de q̃ cõtexte ʒone cõburi nõ poſſunt.Eſt aũtſplene carens:⁊ cõtra oĩa aĩalia.Jecur bʒ in ſiniſtra parte. In extis quoq; viſceꝝ magne e in es kéẽ. Ex li.de na. reꝝ. Sala vgaqrictas ꝗ ceteris aĩalibo:macxa eſt valde.qꝛ pgrũ hʒ de ſanguine.Jdeoq; timorola ẽ val⸗ de qꝛ diminui in ea caloꝛ qͥ ẽ incentiuꝰ auda⸗ cie.Coloꝛ eius ẽ variꝰ ac ꝑ momẽta mutabil. Oua gallinaꝝ moꝛe gignit. et ex eiꝰ fetus pꝛo⸗ ducit. In h̊ at genere nõ ẽ maſculꝰneqʒ femia ſed oẽs gignũt.¶ Alexander papa(vt fertur) Ex huius aĩallana veſtimẽtũ habuit qð cum ad mũdiciã aliq̃ndo lauari deberet:nõ alijs a quis abluehat᷑.niſi ꝙ in ignẽ ꝓijciebat᷑.⁊ ꝑ ig⸗ nẽ candeſcebat.i¶ Pliniꝰ.xxit. Panis coctus linguis a ſalamanòra cõtactis interfiet Dperationes ¶ Dyaſ. Salamandre vᷣtus ſtiptica ẽ et cali⸗ da recteq; miſcet᷑ medicaminibo ſtipticis:⁊ im pꝛobos capillos qͥ ſunt in palpebꝛis ãputat. ¶ Seruat᷑ aũt ſic.caput et pedes ei tolluntur ſicqʒ qdð remanet in melle mittit᷑:et cũ opus fu erit in yſum aſſumitur. ¶ Pli.li.xxxij. Ceſtudinis marine cames ad⸗ mixte ranarum carnibo pꝛeclare contra ſala⸗ mandrasauxiliatur. Capitulum. cxxx ¶ Aura et Stellio. Iſidoꝛus. Squra: la certus ẽ ꝗ qᷓndo ſeneſcit excecantur oculi eius:Et iutrgꝗt inſoꝛamen parie⸗ tis aſpicientis õᷣ oꝛientẽ et oꝛtũ ſolis intendẽs illuminat. Rudulphus ſuꝑ Leuiticũ Stellio cet lacerta ſunt aialia inftirma:malicioſa tamẽ et reptilia venenata.Exli.dena.re. Stcllõis venenũ moꝛtiferũ ⁊ cõtra illud remediũ fit ex tritis carnibo ſcoꝛpionis.i¶ Pli.li.xxx.Stelli⸗ one nullũ aial fraudulenuus.hũc inuidercho 37 — 4* Trattatus mini tradunt ⁊ indeſtellionũ nomẽ in malũ eẽ trãſlatũ dicũt:ſic eũ capiũt.E ſtatib obſeruãt cubile ipſius qð eſt in locis hoſtioꝛũ vel cardi nibo feneſtrarũ aut in cameris vel in ſepulchꝛʒ Idbi vere incipiente fiſtis harundinibꝰ textas apponũt caſas:aquarũ anguſtus etiã gaudet co faciliꝰ exuens roꝛpoꝛem circũdatũ:ſed co re licto raneare nõ poteſt. Dperationes ¶ Buail.ideſt ſtellio.longã habet caudã ⁊ par uũ caput et nõ eſt lacertus.i¶ Caput etiã ⁊ coꝛ pus eius ab illo ſunt diuiſa ſed foꝛtaſſe ꝓximꝰ ei eſt in natura. ¶ Caro eius multũ calida eſt. In ipſo ẽ vᷣtus ectrahens ſurculas et ſpinas. Danguis eius valet albuginioculoꝛũ. ¶ Adeps eius ſoꝛtiter impinguat. Stercus eius tritum eradicatverrucas “ Capitulum cxxx. Anguiſuga. Exli. de na. re: Sangui eſuga elt vermis aq̃tilis oſſibo carẽs et ͤ pedibo ac pennis. hominem impetit ac beſtias ut ſanguinẽ eaꝝ ſugat.Euius ſatieta⸗ te nimia moꝛtẽ ſibiſepius accerſit. Os hʒ ad modum trianguli.Uñ et vulnus relinqͥt. Cun qʒ carni aobelerit:quanto magi trahit᷑: tanto ſoꝛtius inſidet donec rũpat᷑. Itaq; ſanguineʒ putridũ extrahit et aliũ ſanando ſeipᷣm occi⸗ dit. Quidã aũt his vermib minꝰſapienter ad ſuꝑfluũ coꝛpoꝛ ſanguinẽ hauriecũ ſe pꝛebent nili coꝛruptionẽ nimiã in ſenſiãt. Nam in ho⸗ mine ſano nobilioꝛẽ ac bñ digeſiũ ſanbuinem extrahunt. Melioꝛes aũt ac minus nociuc di⸗ cumtur ille que rugate ac incatein doꝛſo.de⸗ d U D N „* WA , De pin aclineate in doꝛſo ſunt. deterioꝛesvero que ni gre ſanguiſuga cuʒ vrticis ac tribulis pungit vtvenenũ euomat.ſcʒ quod in beſtijs aut bufo nibus aut ſerpentib⸗ aquaticis hauſerit. ¶ Auicen.in ſecundo canone.Aliquãdo que dam aque ſanguiſugas habent paruas.qua⸗ rum occultatio difficile facit ab eis cauere.iõ deglutiunt.et aliquando pendent in manite⸗ ſto gutturis:quandoq; inintenioꝛi parte meri quandoq; perueniunt ad ſtomachum Cunq; diu moꝛatur ſugit ex ſanguine quantitatem magna.ſicq; creſcente illius coꝛpoꝛe quãtitas eius apparet Ei ergo in quo ſuſpendil::accidit angulſtia et triſticia ac ſputũ ſanguinis. Hhperatione ¶ Auicen. in lib.de natu.ren.Quandoq; qui⸗ dem curatur cum medicinis gargariſmoꝛum ſi fuererint pꝛope guttur. ¶ Cum eis vero que vomitu ex ſolutione ver mes educunt.ſi fuerit ſtans in pꝛoſundo et in ſtomaco⁷. Capitulum. cxxxij. Erabꝛones. Iſidoꝛus. Scrabꝛones ₰ a cabo.ideſt caballo vocati ſunt.eo q; ex eis creen?. Sicut autem Scrabꝛo nes naſcunt᷑ de carnibus equoꝛũ putridis:ita ex eis iterum ſepe naſcunt᷑ ſcarabei vnde co⸗ gnominati ſunt.vt in:ra in tractatu de auibus latius agetur. l Cap itulum. cxxxiif * esn —,.— piga:ſcitalio ſeps e. Salhiga Nylſalpinga ſerpes eſt qᷓ nõ videt. Ide Scitalis dicta eſt eo ꝙ tanta tergi va rietatep̃fulget vt notaꝝ grana retardet aſpi⸗ ciẽtes:⁊ q̃ reptãdo pinguioꝛ eſt:qs aſſeqͥ ñ va let miraculo ſui ſtupẽtes capit.Lãti ãt feruo ris ẽ vt etiã hiemis tꝑe exuuias coꝛꝑis fernẽtꝭ exponat.Deq̊ Lucanꝰ.Et ſcitales perſis etiã nũc ſola pꝛuinis exuuias poſita ſuas. Solinꝰ⸗ Scital hiemales exuuias pma ponit.¶ Iſid. Seps ðẽ exigua ſerpẽs:q nõ ſolũ coꝛpꝰ:q ⁊ oſ⸗ ſa venena cõſumit. Cuius poeta ſic meminit. „2 — NNNN . . Oſſaq; diſſolues cũ coꝛꝑe tabificꝰ ſeps. deʒ ſepa ẽ tabifica aſpis:q dũ momoꝛderit hoĩem ſtati eũoſuũititavt liqſiat tot:ĩ oꝛe ſpẽt Luca. DSParua mõ pẽs ſʒ qi nõnulla cruete moꝛt hʒ m̃ ⁊c.⁊ poſt eripiũt oẽs aĩaʒ.tu ſola cadauer. — — — — — Tractatus Capitulum. xxxiii 4 WBItula. Spuens. Syrena. Ex li. de .·ſus.q boĩem ſiti interficit.hictanta va rietate refulget:vtintuẽtes pulchꝛitudie retar det.⁊ quẽ natura dedit reptãdo pigrioꝛẽ mira culo ſtupetes detinet qͥs aſſeqͥ nõ valet.Eſt at tanti feruoꝛis vt in hieme pellẽ deponat.huiꝰ moꝛſuq tãgit᷑ igneo coꝛrept ardoꝛeſuccẽdit᷑. ¶ Actoꝛ. Situla genusẽ aſpidis.qð greceðꝛ Oypla. De q̊ plemus dictuẽs. ca li. ¶ Auicen. Spuẽs ðꝛ qͥd ſerpẽs.qꝛ ſputo ſuo interficit illud ſuꝑ ꝗqð cadit.q;.i.ſputũ pijciũt dẽtes ciui 2trictiſuꝑ alios.Odoꝛ etia ſpui ipius inter ſicit. lõgitudo eius ẽvſq; ad duos cubitos.et coloꝛ eius cinericeus ad citrinitatẽ declinãs:⁊ illũ quẽ moꝛdet interficit anteq; redeat. Queʒ em̃ moꝛdet ſine ſenſu remanet ⁊ ſine motu qᷣct⸗ ⁊ ꝓſunde doꝛmies poſt ſaltos ↄtinnos ⁊ clau⸗ ſionẽ oculoꝝ et roꝛſionẽ colli.⁊ ſpaſmũ ⁊ pulſã imnoꝛdinatũ.⁊ nõ ſentit doloꝛẽ inteſtinoꝛũ.⁊ in tromittit digitos in guttur ſuũ vt euomat.· Iſido. Syrene ſunt in arabia ſerpẽtes cũ alis que plus currunt q;equi.ſed etiã volare dicũ ur. Quarũ tñ virtuselt vt moꝛſum antemoꝛs nnrnatoꝛ:es viderint aecept ꝭ calciamẽt hoim va⸗ duũt et ſedent inlocis vbi ab illisvideri pñt: in na. re. Situla ſerpẽs eſt ꝑuꝰ ⁊ malicio eas inferius poſitas fetus attingere poſimmxict ꝓmptas hĩ̃e cũ velint. Homo vᷣo ⁊ ſmia hñt eas in pectoꝛe.qꝛ natura dedit eis manus abi les ad oẽm actũ.qboeleuare poſſint feius a ter ra ⁊ aptareillos ad vbera.boc atiũli deeſt hu⸗ mani coꝛꝑis.qꝛ caret vmbilico.vᷣga q̊ʒmaſcu⸗ li eſt virga canis. Calcancum bʒin pedibus.? ꝓpter hoc erigi vt bõ:ſtat ⁊ currit qq ſiʒ h nõ pt niſi modice.qꝛ naturabeſtiã bãc cõdidit in faciẽ eſſe pſtratã.Hã ſolushõ natur aliter ere ctãhʒ ſtaturã. Hec beſtia geſtuinqͥeta ẽ. moꝛ⸗ viget. Nuces ⁊ poma libenter comedit.ſed cũ in cis amarũ coꝛticẽ reperit iothpicit.ſicq; ꝓ⸗ ꝓter amarũ dulce reſpuit.n India ðᷣt Plin· aſſe ſymias toto coꝛꝑe cãdidas.i¶ Alexander: Spmia domeſtica dñm ſuum agnoſcit poſt multa reuertẽtẽ annoꝝ curricula.i¶Exli.ð na. re.Symia ad oẽm ludũ docibilis eſt.⁊ adſe⸗ rocitatis obliuionẽ:nunq; m̃ ſic eſtmanſueta vt nõ ſit rabida. libenter cũ pueris ludit.⁊ ſi co pia data ſuerit eos aliqñ ſtrãgulat. Si quis cam leſerit diu cõtra eũ rancoꝛẽ eiſtodit. Ins genio pollent:cet emulant᷑ qcquid vidẽt.vñ fa⸗ cilius incidũtin manus venatoꝝ.habitãt aũt in arboꝛibevel rupibo. At vbi eas habitare ve duuntq; calciamẽta illa pedibo ſuis ac diligẽ⸗ tius ligãt.et poſt hoc exuentes: ea ſub arbo⸗ rerelinquũt et pcul abeunt.tunc S nomẽ grecũ elt.i.pꝛeſſis naribvñ ſymias dici 1 n t. tunc Symie de⸗ ſcendẽtes:qð eos facere viderüũt imitantu ſicq; calciate capiunt. ¶ Iſidoꝛus. Symie —- — mmus eo ſuppꝛeſſis naniboſint? facie fela. Capitulum. cxxxu Vymia. Exli.de na.re. Symia ẽ beſtia oia aĩalia ſilat᷑ hoĩ coꝛꝑis diſpofiniõe: interius ãt nullã cũ hoĩe diſpoſitionẽ hñs:cõ⸗ munẽ aũt aĩalibo minoꝛẽ.ergo om̃es fere be⸗ ſtie mãmillas hũt in poſtenioꝛi contra renesv P De Animalibus Capitulum. cxxxvj. Kmnoꝛpio. Ex ſi.de na. re. Scoꝛpio blã⸗ dũ ⁊ ſqi xꝓgineũ ðꝛ hie vultũ.ſed bʒ in cauda nodoſa venenatũ aculeũ q̊ pũ⸗ git ⁊ inficit ꝓlcimantẽ. erit ãt obliqᷣ ictu et in⸗ flexo.niłoq; momẽto meditari ceſſat ⁊ occaſio nes inuenire feriendi:hominiaũt ab eo ꝑcuſſo putat᷑ remedio eſſe cinis eius potatꝰ cũ vino. Solus infectoꝝ ſcoꝛpio caudaʒ hʒ. Duos bʒ geuleos. vt ðt Ariſ.CLerra viuit.⁊ ĩ vere ouat. ⁊ in autũno ſiłr. Pariũt vᷣmiculos ouoꝛũ ſpe⸗ cie.q̊s cũ parens deuoꝛare voluerit.illi immu nes ſũt qͥ ſe dunibo mris imponũt.Poꝛcos ni ger ſia ſcoꝛpione ꝑcutit᷑ pculdubio moꝛitur. Alterisvo coloꝛ poꝛcus ruadit qñq; ⁊ nõ ſꝑ. ¶ Iſi. Scoꝛpiovᷣmis ẽ terrenusqͥ potius vᷣmi bꝛ aſcribit᷑ nõ ſerpẽtibo.Gloſa ſuꝑ Lucã.Ecce inqt:dñs decdit nobis ptãtẽ calcãdi ſuꝑ ſerpẽ tes et ſcoꝛpiões. Sũt em̃ ſcoꝛpiõesqͥ cauda ĩ ſidiant᷑ occulte:ſerpẽtes qͥ dente ledũt aperte. Jðoꝝ venenatus aculeus retro ẽ timendus. HPHperationes Calladius S coꝛpioncs eriſtimãt aliqͥ poſ ſe fugari.ſi aliqͥ exeis vꝛan᷑ inmedio demus ¶ Auicẽ.ixij. (gñ. ſ putũ hoĩs ieiuniſcoꝛpi ones interiicit.¶ Itẽ raphanus ſcoꝛpioni ad⸗ uerſat᷑ita ꝙ ſifruſiuʒ raphani imponat᷑ ſuper cũ moꝛit᷑.Eius etiã aqua in hoc exꝑta eſt.⁊ ſoꝛ tioꝛ ẽ.ſi ſcoꝛpio momoꝛderit aliquẽ qui rapba num comederit nec ei nocebirt? ¶ Auicen. in. iiij an. Syoplanis punctura curatur ꝑ canones cõmunes.et perv apoꝛati⸗ onẽ am lale et milio.et ſimilibus. . 2 Capitu lum. cxxxvij zSta ſimultas:⁊ ſoliluga.Exli.vena. re. Seta eſt vermis (vt ꝗdã dicũt) ſet et albus.nihil differens vtraq; extremitate ͥpꝑ pe cui caput non eſt.ſed ſerpit vtrobiq;.bic in aqͥs coꝛruptꝭ nec tũ fetidis naſci.aceo durus eſt: vix pede cõteri poteſt. Huius veneni tã⸗ ta vis eſt vt ab hoĩe potu hauſtus elãguere eũ Wpens a renomẽ hñs. Eit em tenuiſti⸗ mus inſtar ſete.fere cubitalis lõgitudine durꝰ et tabeſcere faciat donec cũ diro quciatu vix- ta exuatEx Papia. Simulcas eſt ꝓpꝛie v᷑mis in capite ierle chn on mouetur facit eů repe dare.Ex eodem unultaseſltvenmis in capi te anial coꝛnua babentis:comouens cũ ad ſe⸗ nendũ coꝛnibus.i¶ Iſido.S olifuga ipſa eſt muſaranens. Solinus. Dardina quidẽ abſ qʒ ſerpentibus eſt.ſed quod alijs locis ſerpẽs eſt:hoc eit ſolifuga ſardis agris que occultere ptat:et per impꝛudentiãſuper inlidentibo pe⸗ ſtem facit buic incõmodo accidit herba ſardo nia:quã de fluuijs fontanis ꝓuemit largius iu⸗ ſto. NHec ſi edulio fuerit veſcentip neruos con trabit.deducit oꝛa rictu:vt qui moꝛtem inter am facie velut ridentium ꝛc. Capitulum. exxxviij. Poliatoꝛ ac ſtella colubꝛi.Exli.ð na re. S poliatoꝛ colubꝛi ẽ vermis colo ns aurei.à ctiam viroꝛem ad vmbꝛaʒ babet. hic paruus et inualidus cũ ſit anguem aſtutia decipit.et inde nomen accepit. vbicolubꝛum ad eſtuzʒ cubare viderit per cau⸗ dã eius aſcendens ad caput tranſcurrit.Eum ꝙ; pꝛius quaſſifricando permulcetet vahanm Plam Trtattatus moꝛſibo carnes cius aggredit᷑.anguis leſa fu⸗ Bit perſecutoꝛ inſeqͥtur:ac letali moꝛſuinſiſtit donec interioꝛa cerebꝛi penetret ac ꝑempti car nib ſatiet᷑. hic a qbuſdã vᷣmis aureus ðꝛ.Di⸗ cit autẽ Areſto.de vermibus coloꝛis aurei.q; quãdo nati ſunt pmo qdẽa parentibo cibant᷑. deinde ſine cibo ꝑmanent dieba mltia.ꝛ ita ia cenc imobilesvt moꝛtui videantf᷑.Poſt temp⸗ auũr a natura pᷣfixũ reuiuiſcũt ſibiq; puiſuri ad paſtũ ſurgũt.Ex li.vt ſupꝛa. Stelle figura vxᷣ⸗ mis eſt qui nocte vt ſtella lucet.nũqᷓ; niſi mag nis imbꝛibo ꝓuenit et ſerenitatẽ adeſſe ſignat. buius tantus nigoꝛ eſt vtignẽ tangẽs no alio modo q; glacies extinguat.huius ſanie ſi ca⸗ ro boĩs cõtacta fuerit capilli deſtuunt. Icq; qðᷣ cõtactũ eſt coloꝛẽ in viroꝛẽ mutat.hi vᷣmei nil gignunt.neceſt in eis mas velfemina. WWW ͤ̃ ̃0506 „ Capitulum.cxxxix. Alpa.xli.de na.re.Lalpa eſt anĩial y poruũ.nigrum etcecum. de terra geni⸗ ‚tum.compluta et lutulenta.Sed coꝛ⸗ rupta. DHuius pellis multoꝛum piloꝛum eſt et ſuauis valde.ſed tecerrimũ coloꝛem habet In terra hab itat.vermiũ eſca viuit.in fame quo⸗ ꝙterram comedt. ¶ Rudulpbus Zalpa eſt aĩal cecum quod di cũt ex terra ſimul ac pluuia creari.i¶ Iſidoꝛꝰ Talpa dicta eſt eo ꝙ perpetua cecitate tene⸗ bꝛis damnata ſit Eſt enim abſq; oculis. ſemꝑ terraʒ ſocit et humum egerit et radices ſubter frugiba comedit.quã greci afflata vocant ¶ Talpa cõbuſta in puluerẽ ct ſparſa cũ albu gine ouiſuper faciẽ remediũ eſt ↄtra lepꝛam ¶ Sanguis eius ſuper caput pilis nudatum declinatur pilos redire cogit. ¶Acoꝛ. Jert etiã ꝙ cinis talpecombuſte va let contra ſiſtulam. videlicet ad eius putredi⸗ ¶ Haly. Soꝛices magni talpe ſi ponant᷑ ſu ſcoꝛpij Reragtonemmare no 8 Capitulum. l Haurus.Exli.de naturis reꝝ.Thau pPrus eſt aial robuſtum.et inter omnes ‚́dbeſiias ſotiales ſatis manſuetum pꝛe⸗ terq; ad eas que rapacitate ceteris aduerſan mr.hi ſimul adunati creberrime pugnant.Et in preliando linguas exertas habent. dentibo nil agunt.ſedtm̃ coꝛnibus.ſfrontẽ hñt validã ad omne pꝛeliuʒ.membꝛaq; in cis fſoꝛtioꝛa ſũt caput et collum./ ꝓpter hec iuga ligantur eis in capite et in humenis ſicut equis. Dbrrlrationes ¶ Eſoulapius. Lhauni coꝛnu ſerpentẽſugat ſanguis eius cos interſicit.maculas quoq; fa cici delet. ¶ Fel eius cum melleet balſamo oculoꝝ vicia curat. ¶ Sepum eius cum reli⸗ na et cera duricias omnes mollit. ¶ Medulla eius cum vino temperata tremu⸗ loſos curat. è ¶ imus eius tumoꝛes atq; dinicias ſoluit ¶ Auicenna.el thaurinũ contert vlcerib in aure recentibo. (¶ Etiam vlceribo ani. itq; ex co linimentũ ad Doloꝛem matricis . ðUWMU 1 2 B —„ D 7 6 O dU — — — +— ☛ — 4 nanticos curat. ¶ Qulnera⁊ cicatrices ſanat.mixtũ lacti do 0 res auniũ mitigat. pluſq; mixto lacte mulieruʒ Sanguis thaurinus diafoꝛeticus eſt ⁊ ma lacticus.duricies ſoluit.et cathaplaſma adhi bitus medetur ⁊c. Capitulum. ech nrn eſt animal (vt dicit Pli⸗ nmniꝰ) cui magnitudo bouis eſt. caput De Fnimalibus — —NR= magnitudine vulpis.hʒ crura bꝛeuia. nec in vcroq; larere cq̃lia.ſʒ in ſiniſtro bꝛeuioꝛa.vnde ſit vt in folliculas rote q̃s attri tione currus faciũt.poſitis pedibo dextri laterꝭ valenter currat ſicqſuos ꝑſecutoꝛes effugiat Pellem habet villoſam ⁊ ſatis nigidã albis ni griſq; pilis ↄtextã.¶ Iſi. Laxus eſt aĩ al agre⸗ magis ceruinone ab ſimile.coꝛnua ra⸗/ moſa.vngula biſida.villus magnitudine vꝛ⸗ ſoꝛũ.unq; libuerit ſui coloꝛis eſſe aſini ſimił eſt. Tergoꝛi fanta vuricia eſt vt toꝛaces ex ca faciant.coloꝛem omnium arboꝛum.floꝛuʒ:fru ticum.locoꝛumq; reddit.in quibus metuẽs la tet.ideoq; raro capitur. NHoc ergo animal cy⸗ tharum mutat coloꝛes.nec aliud ex higque pi lo veſtiuntur:niſi in indis.et licaon.cuiiubata traditur ceruix. Ham thoe quod eſt lupoꝛum genus longitudine pꝛoccrius bꝛeuitate crurã diſſimile.ſaltu velox.venatu viuens.innocuuʒ homini.habitum.non coloꝛem mutat.per hye mes hircus.eſtate nudus.Actoꝛ hoc animal quod Plinius vocat tarandrum idem eſſe eſti mo. ꝙ iuxta Solinum vocaui parandrum quod vitio ſcriptoꝛis attribuendum puto et q̃ Debeat eſſe littera capitalis ſcllicctvrumpvl s incertum Pbaporr. Capitulum. cklij) ſte magnitudinẽ fere vulpis hñs in coꝛge.ſed humilioꝛis ſtature:qꝛ tibias bʒ curtas.Pilum habet griſei coloꝛis.cutem durã atq; ſoꝛdidii ſimã. dentes acutos.Et cũ a canibo vel ceterꝭ animalibo infeſtat᷑ ſeipᷣm reſupinat.et dentibꝰ pedibuſq; repugnat. ertur autẽ huic vulpes quodãmodo eſſe ↄtrarios.Uulpes em̃ nũqᷓ; ſi bi ſoueã parãt ſed ſoueã tati ꝑ doluʒ occupãt Cum em̃ euz eriſſe inde ſcit.ad introitũ vadit ⁊ ibi ſtercoꝛat.ſicq; taxo ꝓpter immunditiã lo cũ deſerente vulpes eum oc cupant Operatio nes Exlb. de na. re. Laxi ſagina luna creſcente auget᷑:decreſcente minuit᷑.ita ꝙ ſi occidaturĩ vltimo lune deſectunõ inueni.hmõi ſagina ↄficiuntur vnguenta.quibo ſedanĩ renum do loꝛes mẽbꝛoꝛũq; lcſiones.⁊ h̊ mirũ beſtia li⸗ cet ex vna ꝑte ſit medicinalis moꝛſus m̃ ciꝰple rũqꝗ guiſſimꝰ ẽ ⁊ exitialis.ſʒ huius ratio eſt qꝛ viui ſcabꝛoniba ⁊ aĩalibo que in terra repũt ac venenifera ſunt.ideoq; dentes cius inſiciunt ¶ Eſculapius.Adipe taliõis inuncti ſcbꝛien tes ſanantur. ¶ Cercbꝛũ eius cũ oleo coctum oẽs doloꝛes curat.i Eiuſq; teſticuli cũ melle cocli libidinem accendũt Capitulum. xliij 6 xus in li.de na.re.Laxuseſt anima? Ued Ragelapho? Tragodita. Iſi. Trage ) laphia greco noiati ſuntq cũ eadẽ ſpẽ ſint vt cerui:villoſos tñ hñt annos vt hirci.⁊ plixis menta hirſuta barbis.qͥ nõ alibi ſunt qᷓ; circaphaſidẽ.Pli.ragelaphꝰẽ eadẽ ſpẽ barbatũ ⁊ amaꝝ villo diſtãs quẽtragela⸗ phon vocãt: nõ alibi q iuxta phaſin amnẽ na ſcẽe. Helymadus.xi.li. Dictꝰ ãt ẽ tragelaphꝰ q̃ſibircoceruus. Nam tragos hircꝰ.laphos: ceruus.Eſt aũt qntitate ⁊ foꝛma ceruo ſilimꝰ: ſed villoſos habet armos vt hircus. Exli.de na.re. Lragodita ſola inter beſtias deiectis coꝛnibo obliq̃ ceruice paſcit.vt magis videat herbã ſic oꝛe attractã ſecare qᷓ; alioꝛũ aĩalium moꝛe carꝑe.babet em̃ coꝛnua lõga.ꝑ decliuũ capitis et maxillaꝝ adterrã vſq; degendentia q̃ ꝓhibent eã m terra iuxta moꝛẽ pa ſeer . * . 4 —Trattatus CLCapitulu m. cxliiij O Erredo.Gartho.in li.de ꝓpꝛietatibus ¶ re Lerredines vocant greci lignoꝛuʒ wvermes. eo ꝙ terendo edant.Ex huo re auũt coꝛrupto in arboꝛibo derelicto ſub coꝛti ciba arboꝝ ⁊ in medullis generant᷑. Maxime autem in arboꝛibus generantur: qñ in opoꝛ⸗ tuno tꝑe arboꝛes reſecant᷑ vel plãtant᷑.⁊ hoc ẽ in plenilunio potiſſime.Lerredo itaq; ligniv miculus in ſubſtantia eſt molliſſimꝰ et inde tñ coꝛrodit ⁊ cõminuit duriſſima ligna ⁊ ſubtili⸗ oꝛem puluerẽ qᷓ poſſit tinea facere. D —— . . 4 — — E – Capitulum. xxlu ynea. Bartholomeus in li. ð ppe. rex. ) Tynea ẽ veſtimentoꝛuʒ yermis dieta eo q teneat:⁊ eo vſq; veſtibus inſide⸗ at quascoꝛrodit.et exveſſiũ coꝛruptiõe gigni⸗ tur.qñ ſq; veſtꝭ aliquãdiu in aere groſio cõpꝛi⸗ mit᷑ nec ventu perfundit᷑ ⁊ in puro aere libere nullatenus explicat.inſenſibiliter autẽ panni in ſuperficiẽ cõſumit:et cũ ſit ſenſibile animal. infra panni ſubſtantiã ſe occultat ꝙ vix vnqʒ videri oculis ſe permittit ¶ Amara et odoꝛifera tinee fugiũt ad veſtes reſꝑſastalibo de facili nõ accedut.i¶¶ Et ideo ſolia lauri.cedri ⁊ cipꝛeſti.⁊ hmõipoſita in ci⸗ ſtis vel veſtes ibi repoſitas ⁊ libꝛos coꝛrũpi a tineis nõ permittunt ¶ ¶onſtan.Eſt quedã ſcabies capitis q ꝓprer ſuã tenacitatẽ et adhe⸗ rentiã tinea eſt dicta De qua quere infrain ta bula de infirmitatiba quõ ſit curanda. = S ☛n 2 . 4. . . 7 . . Capitulum. cxl 8.Ex li. de na. rerum Tyrus eſt ſer — partibo Hiericho drca ſolitu inis ioꝛdanis.infeſtus auibo et anĩa libo.maxime ouis auium que cum ipſis auib comedit.Huius carnes conſecte cum quibuſ dam admictis omne toxicum venenum expel lunt.quam cõfectionẽ tyriacam dicũt.erunt auũt nõnulli hunc ante paſſionem chꝛiſti nullũ habuiſſe remediũ.maximeq; fuiſſe hominib inteſtum. Ipſa vero die paſſionis vnuʒ ex eis infeſtiſſimuʒ:circa partes hieruſalem caſu fu⸗ iſſe cõpꝛehenſum.et ad chꝛiſi latus ſuiſſe cru⸗ ce ſuſpenſum.atq; ex illo die totum illð ſerpen tis genus accepiſſe virtuteʒ ↄtra om̃e venenũ. ¶ Actoꝛ. Tyrus idem eſſe fertur qð vipera. Ham et autoꝛes in medicina loquentes ð car ne ſerpentina vel tyriaca conficienda raro vł nunq; de tyro ſub hoc nomine faciunt menti onem ſed de vipera.A tyro vero denominati one dic imr tyriaca. . Bperationes Auicenna in canone vx. Tyriaca affarath ideſt a moꝛte liberans ſublimioꝛ eſt et medici⸗ narimn compoſitarum.pꝛopter multitudinem ſui iuuamẽti pꝛopꝛieq; in venenis.queſunt ex puncturis vel moꝛſibus.vt ſerpentiũ ⁊ ſcoꝛpi⸗ onis et canis rabioſi. “ ¶Exli.ve na.re.Lyriaca cum ex tyri carnib⸗ admixtis quibuſdã ſit cõfecta omne aliud ve⸗ nenũ extinguit.ſed contra venenum ipſiusty⸗ ri nihil pꝛodeſt. . —R Capitulum. exlvij) ⸗ . 4 . 5 82 , R , — = . 4 * . — . — R — 1 õ õäl 1grie. Iſið. Tygris vocata eſt ꝓpter volucrem fugã.ſic em̃ noĩant.Perſi et Indi ſagittã.Eſi beſtia varijs diſtin⸗ cta maculis virtute et velocitate mirabilis:ex cuius noĩe tyrgia fluuiꝰ appellat᷑ eoq rapidii ſimus ſit ommiũ fluuioꝝ.Has aũt magis hir⸗ cania gignit. Phiſiologꝰ.Eſt aũt tygris aĩal ſeuiſſimũ et incomparabili rabie ſeuiens pᷣci⸗ pue quãdo raptꝭ catulis inſequitur venatoꝛes ¶ Plini.Lygris totus fetus qui ſemper nũe⸗ roſus eſt ab inſidiatoꝛerapitur. R 1 R N ð O WW Ortuca⁊ Zaranta. Exli.de na.rerũ Loꝛtucã de genere ſerpentiũ quidam eſlevolüt.veneno qͥdem in vita caret. ſed nequa q; poſtmoꝛtẽ. Nam renes eius (vt ðt Ambꝛoſius)ſi qs poſt moꝛtem nudo pede calcauerit veneno ſtatiminficit᷑. Eſt aũt duo⸗ rum pedũ.Caput habens vt bubo.caudã vt ſcoꝛp.o.duoboſcutis duiriſſimis quaſi teſtis tegũ.quib adco ſeinduit vt difficulter etiã va lidiſſimis ictibo perimi poſſit Ouat vt gallina ſed oua eiusad comedendũ ſunt nociua.Loꝛ tuca femina (vt dicit Areſto) nõ hʒ niſi vnaʒ viã exitus ſuꝑfluitat.q;uis habeat veſicã cõ⸗ tra oĩm aĩalii naturaʒ habentiũ:plumas aut ſquamas aut coꝛticem. Nam iſta oĩa nõha⸗ bent veſicam. Actoꝛ.Coꝛtuca ðꝛet teſtudo. qꝛ teſte tegminibo adoꝑta eſt in cauerne mo⸗ dũ. Harũ plurimeſunt aq̃tice.de quibiiaʒ di ctum eſt.Quedã vero terreſtres.q et ſilueſires dicunt. nec ſunt venenoſe:ſed ab hominibo co meduntur. ¶ Phiſiologus. Larante ſerpen⸗ tes ſunt modice quantitatis a quibo puncti vę bementer anguſtiantur. Er niſi tinaca cis ſub NN Capitulum. exlix. Rogodice. Alber. in li. de na,. aĩalium ) Trogodice ſut aĩalia queda longiſſi⸗ Wma habẽtia coꝛnua a capite antemã⸗ millas vſq; ad terrã deſcendentia.ceruices ãt lõgiſſimas.⁊ iõ incuruata et inflexa ceruice lõ gitudine capitꝭ⁊ coꝛnuũ in terra poſitis.ita ꝙ; trons tota in terra iacet paſtũ ↄtra omnẽ mo⸗ Capitu rem ſumentia.qꝛ aliter paſſi non poſſunt ꝓpter ſuoꝛũ longitudinẽ coꝛnuũ.⁊ iõ paſci nõ poſiũt niſi longis herbis que potius ſecarevidentur q; a radicibo moꝛdere ſicut alia aimalia faciüt. — l m. ial manlſuetũ ⁊ iracundie tie. Huiꝰ renes in aſpectũ qᷓſi cõpoſiti ſunt ex pluribo paruis renibo. vent res hʒ multos:vt cibi cõpletur Efuus. et q diminuũ exeo Apter digeſtionẽ hʒ ventrẽ poſtaliuʒ. Primus ergo venter cibũ recipit crudũ.ſecũdus dige⸗ ſtuũ.tertiꝰiã digeſtione melioꝛatũ.quartus xo bñ digeſtu. Coꝛnua vacceſi calefiant in oẽm partẽ declinãt. Coꝛnua feminarũ ſunt foꝛtio⸗ ra coꝛnibo maſculoꝛum. DOperationes Auic .in.ij. cañ. Claccinũ fel ſoꝛtiꝰ eſt ceteris fellibo qᷓdrupedu.i¶ Ponit᷑ in emplaſtrꝭ ad vul nera q̃ ſunt heriſipila.doloꝛiſq; vchementis ( Crura vaccina.i.oſſa crurũ aduſta fiuxum ſanguinis abſcindũt et ſolutiones ventris Srercꝰ vaccinũ eſt exhis qᷓ dant᷑ pulmoni ⁊ ptiſi ⁊ ſilib:Ex co ſit emplaſtrũ ſuꝑ ciaticam ¶ Itẽ cũ aceto ſuꝑ exituras calidas poſitum ſedat eas.Conuenit etiã apoſtematibq poſt aures ſunt ¶ Colla de coꝛio vaccino linita cũ aceto ſuꝑ empetiginẽ ⁊ ſcabiem excoꝛiabilem cũ nõ eſi vchemẽt pfunditatꝭ ↄfert. ¶ Silr et linita cũ melle et aceto ſluꝑ vulnera.aduſta Acca. Areſtoti. Cacca ? 4 pauce:mlte vero inſipien⸗ N dN αd — — . ᷑⅞— — — — — —☛- De Fnimalibus et lota valet ad curationem lendium. / Ha⸗ ly. Sanguis vacce ſi ſuper vulnus infundat᷑ ſanguinem ſtringit.¶ Areſtonles.Cacce coꝛ⸗ nua ſi calefiant in omnem (vt dictu eſt) partẽ declinãt:et ſiquidem vnguantur cũ oleo acpi ce valent cõtra pedum et cõtra niuis nocumẽ⸗ tum.i¶ Plinius libꝛo viceſimooctauo. Nacci nũ etiam iccur cyliacieatq; diſſintericis mede es habet coꝛnna in modum circuli res⸗ pli ata: quibo gregem defendcre niti. Ex natur ali feritate dextro pedeterram percu tit.quando iraſcitur aut ſtupetveltimet.⁊ hoc mavime amoꝛis tempoꝛe: Per dimidium an num iacet ſuper vnum latus:et per dimidium ſuper aliud. Iſidoꝛus.Teruex a viribo dictus eſt ꝗ; ceteris ouibus ſit ſoꝛtioꝛ:vel eo ꝙ ſit vir: ideſt maſculus.vel ꝙvermes in capite habeat Quoꝛũ excitati pꝛuritu ſe inuicem cõcutiunt:⁊ pugnantes cum magno umpetu ferium. Operationes ¶ Adeps veruecinus:ſimilem habet virtutem poꝛcino . . H ¶ Stericas aut ani cauſas vtiliter curat.et combuſtis opitulatſurr.. ¶ Fel veruecinum lanis adhibitum et in vmbi lico voſitum ventrem ſoluitinfantiuim. ¶ Fimus veruecinus cum aceio vt cathaplaſ ma impoſitus maculas nigras emendat.na⸗ ſcentes clauos coꝛpoꝛiby tollit. Ce Ex li.de na.re.Ueruexſiue ari? ¶ I gnem ſaemmm impoſitum curat. Lũ cera et oleo mixtus combuſtionibus medetur . R . D 3¾ E. „ . . „ „ 7. Capitulum.cliᷓx Eſontes.Albertus in li.de na.aĩaliũ CNakarovail eſt boui ſimile.collũ ha⸗ vpens fetoſum et iubasvt equos tam in anis pertinacitatis et truculentie:vt coptum domari vix vel nunq; poſſit. — ” 4 1*8 SP ☚ * Capitulum. clüj U Itulus. Iſidoꝛus. Citulus et Clitula a viriditate dicti ſant.i.viridi etate ſi cut virgo. Uitula ergo kamaſtn nõ n .. . — DM 1 ti vero viutius viuun. dum enixa. Nam enixa iuuenca eſt eut vacca Juuencus aũt dictus co ꝙ iuuare incipiat ho minuz vſus in excolcnda terra. vd quia apud gentileeioui ſemper niſi iuuencus immolebat᷑ nunq; taurus. Nam inuictimis etia etas cõſi⸗ deratur. Arũlotilce. TUituli poſty num annum caſtrandi ſunt Alioquin parui erunt. Eaſtra Hperationes ¶ Pliniꝰ.in li.xxviij.Omnes quidem medulle molliunt explent et calefaciunt. Inter ceteras quũt laudabilis eſt vituling. ¶ Sepũ quoqʒ vitulinum capitis vleenbus cum ſale ratum laudatur vtiliſſimũ. Podagri ds quoqʒ pꝛodeſt et articalarijs moꝛbis Ipera. Auicenna. Clipere ſunt ſerpẽ⸗ ¶ EFꝛttẽs habentes capita plana et lata.col lum minutũ ac ſubtile valde: quoꝛum caude curte ſunt ſtrepitum facientesac ſoni⸗ tum in inceſſu.Lapiunt᷑ aũt a medicis in fine veris et pꝛincipio ellus:vt inde trociſci fiant:iqͥ bus tamen nõ oẽs conucniunt viꝑe ſed flaue: ⁊ de ſlauis femine.Item in ſecundo canone. Vipere poſt hyemem de cauernis egrediẽtes: oculos ſuos ſuper ſenculum fricant vt illumi nentur. Urin a hominis vailiter cunditur ſu⸗ moꝛſum vipere:pꝛopꝛieq; vipere petroſe.E xli bꝛo denaturis rerum. De vipera dicit Phiſi ologus:ꝙ habet laciem humanã vſq; ad vm büicum ab vmbilico vero vſq; ad caudam co 7 2 * a. Capirulum. lu. codrilli ſiguram. Meatus digeſtibilie quaſi loꝛamen acus eſt.Et ideo moꝛe viperarum ce erarioneg. Phperationes ¶ Praſcoꝛides. Adeps viperinus ſuffuſio⸗ nes oculoꝛũ et obiuſiones et caligines mixta cedrnia tanti ponderis et melle actico et oleove teri eurat.Alarumq; pilos inunctis naſei nõ ſinit. ¶ Exli.de na.re. Clipere valent contra omnis um ſerpentiũ ictus:vt ðᷣt Plinius. ¶ Tunica eius quem pꝛoicit cum innouatur in vino cocta dentibo et oculis medet᷑. Adeps eius caliginem oculoꝛum tollit. I E . — , „ 4 „ 4 4 S Re „ ℳ 2 2 . . . . — . — Capitulum. clv Hicoꝛnus: Clarius. Iſido: nicoꝛ ynmus eſt animal paruum:ſed coꝛpoꝛis vfoꝛeitudine; habens:crura bꝛeuia ad ſuam magnitudinem. ſerrum nonfimet. in ex⸗ cellis montiba vaſtiſiimiſqʒ ſolitud inibus cõ moꝛatur: vt ſupꝛa latius habetur. ¶ Iſidoꝛꝰ. Uarius eſt beſiiola ð genere piroli:paulo am plioꝛ q; muſtela. In arboꝛibus habitst ⁊ ſetꝰ facit.a re nomen habet. In ventre nanqʒ can⸗ didus eſt. in doꝛſo coloꝛem habet cinereum eli gantem atqʒ ſpectabilem Harũ pellibus in oꝛ naiu veſiium gloꝛiamun homines vtriuſqʒ ſe xusipſatamẽ beſtiola minime gloꝛiat᷑ in pelle ꝓpꝛia mec dum in aliean. * 1 4* Animalibus „ Ro. Iſido. Uri ſunt boues agreſtes CNis foꝛtes vt arboꝛes et armatos mi lites in coꝛnibo eleuent. Idem vri dicti ſunt apoton oꝛion.i.a montibus. Sunt bo⸗ ues aũt agreſtes in germania hñtes coꝛnu in⸗ tantum ꝓtenſa:vt regijs menſis inſigni capa⸗ citate ex eis gerule fiant.¶ Helynandus libꝛo viceſimo ſexto. In hyrcinia ſilua germanie ſt vri.Hiſunt magnitudine paulo elephantos: ſpecie et coloꝛe etſigura thauri. Magna vis eoꝛũ eſt et magna velocitas neq; homini neq; fere quã aſpexerint parcunt. Hos ſtudioſeſo⸗ ueis captos interficciunt. Rſus.Ex libꝛo de naturis rerũ.virſus dicit᷑ quaſi oꝛſus ſcilicet in vẽtre:ſed ex tra completus.Et hoc ideo. quia per mature parturit:vnde lingendo infoꝛ⸗ matur. Eſt autem vꝛſus animal ſeuum nimis defoꝛme membꝛis. Ariſtoteles. Urſus eſt ani mal babens dentes ſuperius:et vnum ventrẽ inferius.ac poſt ventrem inteſtinum ſicut ⁊ lu pus.Eſt autem in aliquibus animalibus ven ter maioꝛ:vt in poꝛco ⁊ vꝛſo. Manikeſtum eſt autem ꝙ vꝛſus aggreſtis hyeme latet. ſed vtꝝ hoc faciat ꝓpter frigiditatẽ an ꝓpter aliud que ſtio eſt. Mares autẽ ⁊ femine in tempoꝛe illo pingues ſunt valde.ita ꝙ de facili mo ueri nõ poſſunt.i¶ Iſidoꝛꝰ.Urſus caput eſt inualidũ: ſed vis maxima eſt in bꝛachijs ⁊ lumbis.nð et interdũ erecti inſiſtũt.i(¶¶ Ambꝛoſius. Urſis anguſtioꝛa colla data ſunt.qꝛ nõ paſcunt᷑ her bis in terra ſed carnes animaliũ comedunt. ¶ Alexander. Urſus quodã murmure vtens: pedes ſugit tanq; alimẽta quedã ſumat ex eis. ¶ Solinus. Arſi coeũt ſicut quadrupes alij: ſed apti amplexibo mutuis velut humanis cõ⸗ iugatõibo copulant᷑. Deſideriũvenerꝭ hyems ſuſcitat. Secreto honoꝛe mares grandes re⸗ uertentur.Et in eiſdẽ licet foueis:partitꝭtamẽ per ſcrobes ſecubationibo diuiduntur. Uterũ dies triceſimus liberat. OPHprrationes. ¶ Iſaac. Urſina caro viſcoſiſſima digeſtiõiq; inobediens.peſſimũ dat nutrimentum. Unde plus pertinet medicine qᷓ; clbo. ¶ Phiſiologus. el vꝛſi calidũ eſt ⁊ ſiccũ.a⸗ let ↄtra epilentiã ⁊ paraliſim. Debet aũt fel cũ folliculo ſuo ab epate ſeparari:et ita ſuſpendi et ſiccari:p duos annos ſeruatur. Euſculapius.Si oculos vꝛſi eradicauerꝭ ⁊ ſupꝛa ſiniſtrũ hominis adiutoꝛiũ ligaueris eiꝰ⸗ quartanam mitigabunt. . ¶ Auicenna.Adeps vꝛſi confert alopicie. ¶ Oxaſcoꝛides. Dicitur adeps vꝛſi capilioꝝ incrementis pꝛeſtare et alopicias emendare. vel vꝛſinum vel electuarium datum epilenti⸗ ¶ Item lanis adhibitum ⁊ in vmbilico poſi⸗ tum:infantium ventrem ſoluit. ¶ Actoꝛ. Ut autem dictum eſt ſuperius iuxta Plinium:Vrſi pꝛimis diebus quattuoꝛdecim graui ſomno pꝛemuntur.Luncq; mirum im⸗ modum vterno pingueſcunt.Etilli ſunt apti medicaminibus. ¶ Adipi contraq; capilli defluunt tenaces. Capitulum. (lviij. QQO i U S Trattatus caniboinimicũ valde.pꝛedã non come dit:miſi eum in altũ poꝛtet:ſed qñ ad arboꝛem venit ad ſupꝛemũ eũ ramũ defert:camq; pendẽ do comedit.Cũ aũt in caloꝛe coitus exiſtẽsa⸗ liquẽ vulnerauerit:mures ſuper ipſum conue niunt ac ſuper eum mingunt ⁊ moꝛi tur. Unde quidam ab ea vulneratus ſe per barcham in mari poꝛtari fecit:⁊ mures ad mare venerunt vt ad eũ accederent:ſed pꝛopter mare non po ter ant. Huius animalis fel moꝛtiferũ eſt. — —,⁊ ia eſt animal ſeuiſſimuz ¶ Mrnon galtius cane ſed longius coꝛpoꝛe. 5„ Tulpie. Iſido. Culpis eſt aial doloſin C. rvillos habet vberes et altos:caudam⸗ immundiciam fugit taxus:et vulpis occupat locum eius. Hanc inſequũtur ven atoꝛes pꝛe/ prer pellem: non pꝛopter cames queſunt inu- tiles. ¶ Ariſtotiles. Uulpis eſt animal ingeni oſum et malarum operationum. babet virgaʒ ex oſſe:coit ad terram pꝛoiecta. Urſus et krro kos auis:ſcilicet vncoꝛum vnguium cum vul⸗ pe pugnãt: quia carnem manducant. Cirus Autemet vulpes amicantur:amboq; in cauer nis terre manent. Aultur quoq; vulpem depᷣ⸗ hendit. ¶ Ambꝛoſius in hexameron. Lulpis eſt animal odio dignum pꝛopter rapinam:de ſpectum pꝛopter inſirmitatem incautuʒ ſue ſa⸗ lutis vum inſidiatur alienis.i¶ Ex libꝛo dena turis rerum. Qulpis eſt animal fetidum: maxi mecin oꝛe:etiam a poſterioꝛi parte imminen⸗ te moꝛtis periculo. in cibum ſumit.ſicq; ſalutem recuperat:⁊ eum vite in longum pꝛotendit. ¶ Konſtantinus Vulpis in fame pꝛe anguſtia latratꝰ canũ imi⸗ tari dicitur.hoc eſt cum eſurit:nec inuenit qð manducet.fingit ſe moꝛtuam.⁊ reſupina flatũ attrahit lingua pꝛotracta:tũc auis incaute de ſcendẽtes quaſi ad cadauer:aperto ſuo oꝛera pit:deuoꝛatq; et conſumit. Operationes ¶ Haly vulpis ſi cum oleo decoquatur oliue oleum hoc nodis et duricie que fiunt ex arteti ca pꝛodeſt. Adeps vulpis cum oleo ſilami:id eteſt yreos liquefactus aunium dẽtiumq; mede tur doloꝛbus. ” ¶ Auicenna. Clulpes in aqua cocta et emb:o⸗ cata iuncture doloꝛoſe contert vychementer. Accpseius in aurem diſtillatus ſedat doloꝛ? ¶ Ad hoc enim euacuatiua eſt valde Itẽ eius pulmo ſiccus contert aſmatic val⸗ de. Pellis eius calidioꝛ eſt ccteris:et haciuuan tur humectati ꝓpter eius reſolutionem. Teſticulus vulpis calidus eſt in pꝛimo ⁊ bu migus ia ipo. ẽ in eo hũiditas ſuꝑftilug. NNNXonfert ſpaſmo ⁊ thetano que ſunt in poſte nioꝛibus exparaliſi:facit appetitum coitus. qq;ʒ magnam.Fertur autẽ ꝙ vulpis nun facit ſibi ſoueam:ſed foueam tai doloſeoe cupat.Cunq; enim ſcit taxuʒ exiſſe de ſouea ac cedit ad introitum:et ibi ſtercoꝛat.ſicq; pꝛopter uccum qui de pino fluit αι nU T De Nnimalibus Ber. Pli.li. vijj. ybices !iue capꝛee ſunt aialia ð apꝛaꝝgenere ꝑnicitatis òð Ki rotati in pet- poni ſimũ:et monte aliquo in alium tranſilire cupi entes:atq; recurſu pernici quo libneritexultůẽt Ex li.de na re. ybex eſt aĩal paruũ velociſſi⸗ mum. in capite vaſtis coꝛniboneratũ:in petrꝭ cõmoꝛantur:ibiq; fetus faciunt. mirãde.qᷓ;q; onerato ca pite coꝛnibo vaftis: gla⸗ dioꝛũq; vaginis.in hoc E⸗ ita ſe libꝛantvt toꝛmetto E Capitulum. elxſ. Chneumon et vppotamus. Iſidoꝛus y ychneumon grece vocatur:co ꝙ- odo⸗ re ſuo ſalubꝛia ciboꝛũ et venenoſa pꝛo dant᷑. De quo Dracontius ait.Precidit ſuil⸗ lis vim cuiuſcũq; veneni.Dictus eſt autẽ ſuũ⸗ lus a ſetis. Nic etiã ſerpens inſequitur:qui cũ aduerſus aſpidẽ pugnat:caudam erigit.quã aſpis maxime incipu obſeruare quaſiminan⸗ tem. ad quã cum vim ſuã tranſtert coꝛnpitur. Areſtotiles. ychneumon cum videt ſerpenteʒ qui dici᷑ haſcos nõ pugnat cũ eo quouſq; cla mat adiutoꝛes.Et quia timẽt a moꝛſu ſerpen⸗ tis: intrant aquan et poſt arenã. dende cũ ſer pente pugnant.¶ Exli.de na.re:yppotamus in terra naſcit:licet in aquis ſicut interra po- tens ſit ⁊ habitet. Caudam habet toꝛtuoſam Dentes pꝛurigineos:doꝛſo et hinnitu ſimilis equo.de quo ſupꝛa plenius dictũ eſt. SEsER um. clxij Dra Iſido.ydra dicitur dꝛaco multo V rum capitũ: qualis fuit in lerna palude pꝛouincie Archadie. Dec latine exce⸗ dra dicitur: eo ꝙ vno ceſo tria capita excreſce⸗ bant:ſed hoc fſabuloſum eſt. Nã conſiat vdrã fuiſſe locũ euomentẽ in quo vno meatu clau⸗ ſo multi erumpebant. Quod hercules videns loca ipſa exuſſit.⁊ ſic aque meatus clauſit.Nã vdra abaqua dicta eſt.ydros autem eſt aqua tilis ſerpens:a quo icti obturgeſcunt.Cuius quidam moꝛbum boum dicunt.co q; ſimo bo „ rn. 2. Ws vemedetur: / Ex libꝛo denaturisrenuu. Eſt autem ydros (vt dicit Plinius pulcherri mus anguium in oꝛbe terrarum. Fabuloſe ve ro dicta eſt ydra ſerpens:cuius cum vellet ca put Hercules amputare ſtatim duo ſubcreue runt. et ſic ſemper amputatis quibuſdaʒ alia ſtatim ſub creuerunt. 5 E 2 N—* 8 4 8 “ 2 ea Abꝛo. Exlibꝛo denatu a de genere tauroꝛum ſüů ueſtrium foꝛtiſſima maxi maq; vtpote quindecim cubitoꝛum longitudinis Lante quoq; velocitatꝭ jeit vt ſtercus( quod cum — umpetu egerit) retro acta in coꝛnibo recipiat ac longius poſt terga pꝛo⸗ ijciat.hocitaq; ſtercoꝛe egeſio largiſſime per⸗ ſequentes canes excecat atq; debilitat:et pe⸗ nitus inutiles reddit.pilos habet ſubnigros. coꝛnua maxima trium cubitoꝛuʒ ampla ſupꝛa modum.ita vt ad menſas diuitum gerula ſiãt potuum.Cum ergo hominem aut canem ob⸗ uium habuerit in coꝛnibus ſubtollit eum. ⁊ tã diu in altum pꝛoicit:iterumq; in coꝛnibus re cipit donec penitus interimat conquaſſatum Hanc quidam pꝛopter cius velocitatem di⸗ cunt eſſe tygridem ſed falſo.NHam tigris ẽ be⸗ ſtia ſatis modica:et habitat in oꝛiẽte. Hec au⸗ tem reperitur in Bohemliag· Capitulum. elxiii; Ilio. Albertus in libꝛo de naturis aia 3 llium.ʒilio animal eſt quantitatis lupi ne:nimium crudele. in moꝛtem bomi⸗ munn ct aliarumbeſtiarum. bocanimal imita⸗ tur voces beſtiarũet bominim in condenſis. ſimili ingenio deuoꝛet canes. canum latratus eſt imitans. Eſt autem hoc animal compoſitũ ex byena ⁊ ſymis que mari cẽmoꝛion vocatux et intrat in ſepulchꝛa:et cadauera cocdit mox tuoꝛum. ¶ Hec igitur de natura animaliũ quas Aurupedum et alijs in terris moꝛan· tuium ſufficiant.quia ſiq̃ allia ſfſunt ſacile ex antediccx aaoosgnoſci poſſun. H PDeßluibus Prologus in ð Auibus videlicet aĩaliũ in terris vitam ducen⸗ dtium. Reſtat nũc in tractatu tertio di⸗ cere aliqua de naturis auiũ:vti ĩ pſis ſicut in ce Ore ditoq; tractatu ſcdᷣo de ꝓpꝛietatib⸗ ter is creaturis dei magnalia extollãtur. Jdeo q; adiuuante chꝛiſti clementia.de auibe dicturi aquila initium ſumamuus ⁊ volatilibo iuxt a oꝛdinem alphabeii.pꝛimo ð OOQOQODOuila. Iſido. Aqla ab acumine ocnloꝛu voca⸗ Rtta. Eſt em tanti cõtuitꝰ ooͤrt. cñ ſup maria imobili upena ferat᷑:nec humanis (EE& pateat obtutib, de tãta natarevideat. z inſtar toꝛmenti deſcẽdẽs rap⸗ tã pᷣdam pẽnis ad littꝰ ꝑtrabat.Nã⁊ ↄ radiũ ſolis fert obtuitũ nõ flectere.CUñ ⁊ pulos ſuoos vngue ſuſpẽſos radijs ſolis obijcit:⁊ q̊s vide⸗ rit ĩmobilẽ tenere aciem vt dignos genere cõ ſeruat. ſi q̊s vᷣo flectere obtutũ q̃ſi degeneres abücit. Joꝛath. Aquila eſt auis magna et fe⸗ galis. De q̃ ðꝛ:qꝙ vbicũq; viderit ex alto ſerpẽ tẽ magno ſtridoꝛe oppꝛeſſum vnguibolaniat. poſtq; extracta de viſceribus venena moꝛtile⸗ ra decerpſerit:adhuc faucium deuoꝛat.⁊ virꝰ quod inerat extinguit:veneno caloꝛe decocto. poc q̊; experimento aut ↄtniſtat᷑ aut gloꝛiatur Aquile vnã ſedẽ et ynum nioumſemꝑ habẽt Ex li.denatura.rerum.Aquila altiſſimis ar⸗ boꝛibo nid iñcat:vbi mala beſtia non accedat. pulloſq; caute cuſtodiẽs non relinquit done feipos ꝓtegereſciãt ac valeãt. Itaq; õ dꝛaco nẽ vel hoĩem vel aliud aĩal ſi eos turbarevd rapere voluerit:miro anioſitate pugnat:ſeq; moꝛtis ꝑiculo ꝓ eis exponit qᷓs ctiã in bumerꝭ ſubtollit:vt eos ꝓuocet ad volatũ.docet etiaʒ cos lambere ſanguinẽ.lapidẽ ethicẽ habet in nido:qin velut pᷣgnãs ſetũ habet intus lapidẽ minutũ ſanantẽ.⁊ hũc ↄtra caloꝛẽ mmiũ(quẽ habet aqͥla naturalr)in nido babet ne depere ant oua decocta caloꝛe nimio. Nuic em̃ lapi⸗ di caloꝛ ignis nocereneqͥt. Dicũt ⁊ alij phi q; duos lapides pᷣcioſos noĩe indes in ſuo nido collocat.ſine quibo parere nõ põt.A q̃la mul⸗ tis diebo ieiunat.adultos pulloe ꝑſequit:lon ge fugas emulos ſtʒ rapine.Ex libꝛo vt ſupꝛa Elſt em̃ aqͥle paſimũ genꝰqð pullos ſuos añ tpᷣs expellit tedio nutriendi. Ratio aũt hec eſt fm Areſto.qꝛ poſt incubationẽ adco debilita tur:vt venari nõ poſſit. Etiã vngues ei incur⸗ uant᷑ vt pᷣdã tenere nõ valeat.Albeſcũt ale et agãuant᷑ vt vix poſuit volare.Aqͥle pulli ſine clãgoꝛe ſunt ⁊ ſine murmuratione Eſt aquila grãdis in ſeptẽtrione habitãs duo faciẽs oua ſꝑ.xvt dicit Pli.in cacumibo ramoꝝ ſuſpenſa. captoq; lepoꝛe vel vulpe minutatim ci coꝛium detrahit.⁊ oua ſua in illo inuoluit.ac ſub calo re ſolis ponit.aq; relinq̃ns ea nõ cubat.Sʒz quouſq; naturali maturuate frangant: elpe⸗ ctat. In egreſſuvo pulloꝝ redit.tũc cos vſq; ad robur ꝑfectũ nutrit.Actoꝛ.Aquila ẽ qauis magna ⁊ nobiliſſim a.vtpote auiũ regina.que cum ſenecta grauat᷑ ſuꝑ oẽs nubes in ſublime volat.⁊ caloꝛe ſolis oculoꝝ cius caligo ↄſumi tur:⁊ mox ĩpetu cũ ipo caloꝛis cſiu deſcendẽs aquis frigidiſſimis tertio imergit᷑ indcq; reſur ges ſtatim nidũ petit:⁊ inter pullos iam robu⸗ ſtos ad pᷣdã in q̃litate frigoꝛis ⁊ caloꝛis qſi q/ dã febꝛe coꝛrepta.quoda ſudoꝛe plumas exuit fouiturq; a pullis ſuis et paſci:d onec pennas plumaſq; recuperans innouetur. DOperationes. Aquile ſel cũ melle ſuſſuſos ſanat oculoꝛ. ¶ Pliniue.li.xxix. Oculie inincte aquile cere⸗ bꝛo aut felle cũ attico melle:claritatẽ vius di⸗ cunt reſiitui.¶ Itẽ in codẽ li.A quile felle (q; diximus pullos ad cõtuenũ ſolẽ epcriri mi⸗ xto cũ melle inungunt᷑ nubecule et caligano⸗ nes atq; ſuffuſiones oculoꝛum. ¶ Jdẽinli.xxx. Lumboꝝ quoq; doloꝛi pedes D aquile in auerſum a ſuffragine cuulſi alligant. dexter quidẽ doloꝛib partis dextre.ſinili er qᷓ q; leue.pꝛeterea moꝛbo regio reſiſtit cerebꝛum aquile in cyathis vini tribus. Q iü A B Trattatus 2 4 . 2. 2 NeE Capitulum. ) 2π◻ Chacus ex auiboparadiſi:et aurifrigi e us. Iſidoꝛus. Achacus de quo legit᷑ in Leuitico:eſtauis ignota etiam pe⸗ ritis iudeoꝛum.E x lib.de naturis rerũ.Aues paradiſi vulgariter ſic appellant. non quia de paradiſo ſint:ſed ob inſignẽ pulchꝛitudinẽ.tã⸗ ti nanq; ſunt decoꝛis et gloꝛie vt nullus cisco loꝛ credatur deeſſe. Magnitudo earum eſt vt anſerum.ot ita dulcis et pia vt excitare poſ⸗/ ſit in homine deuotionem et gaudiuz. Siq̃n dovero capta fuerit illaqueata gemit:nec ceſ ſat plangere donec reddita ſuerit libertati. Super flumina nxli libenter habitat:et raro alias reperuur. Sunt et alie aues in ciſdem ꝑ tibus codẽ modo appellate ſuſci coloꝛis ⁊ ſub rurili minoꝛes q; monedule.Aues autem pa⸗ radiſi vocant᷑:quia neſcitur vnde veniant:aut quovadant. hion enim coitus earum videtur ſed certis tempo:ibus aggregate tert as quas inhabitabat tranſiture relinquũt:⁊ ſic recedũt Actoꝛ.Auriigius ẽ auis ſic dicta:q̃ſi au⸗ ram frigi am ſequens. Habet vnnʒ pedem cuʒ vncis vnguibus ad pꝛedancum.alterum vero latum ad natandum. Giro multiplici vtiturin gere.nunc moꝛe ludentis:nunc moꝛe inſidian tis vſq;dũ pꝛedam in aquis cernens:impetuo ſe decendit.altero pedepꝛedam rapiens.alte ro natanterapiente adiunans. Capitulum.tiij auis parua:ſed fecunda. Nam duode nos ſimul facit pullos.herbarũ pabu⸗ lo reſicit᷑. et ob hoc odioſos habet equos qe vbi paſcenti ſibi ſuperuenire viderit et herbas deripere:fugit et vindicat ſe vlcione qua po⸗ teſt. Eoꝛũ hinnitue ꝓpꝛijs vocibus imitans ac deridens.Pli.li.x.Achantis intantũ odit auẽ egithum:vt non coire credant ſanguinemeoo rum. Actoꝛ. Achantis imnta Iſidoꝛum. ipſſa eſt que apud nos vocat᷑ carduelł.e quo etiaʒ dicetur inferius. PPmisuna li. dena. re. Achantis eſt L B₰ Capitulum. u. . Kcipitcr. Ex libꝛo de naturis rerum. Accipitrũ quattuoꝛ ſunt genera.Pꝛi⸗ mum eſt coꝛpoꝛe magnum:domabile multum:oculis v arijs perlucdis:hilari vul⸗ tu:groſſo pede:longis vnguibus:delicioſe co medens:omnes auee inu adit: nullam timet. Scdm genus eſt pꝛioꝛe minus: quod alietũ dicere poſſumus.alas habẽs groſſas ſᷣm q̃n⸗ titatem ſui coꝛpoꝛis bꝛeues ⁊ vngues groſſos et oculos magnos ⁊ obſchros.non cito man ſueſcit:ct ideo pluribus odioſum. Anno pꝛi⸗ mo domationis parum valet.ſecundo plus. tertio imitatione aucupat ſatis bene. Terti⸗ um genus eſt niſus paruus quidem alioꝛum reſpectus:ſed tamen velox:cito manſueſcit:et Delicate nutriri vult:⁊ leuiter aucupat.Quar⸗ tum genus eſt frogellus:quem muſcetum di⸗ cimus:multo quidem minoꝛ ſed coloꝛe conſi⸗ milis.ſicut niſus accipitri conſimilis eſt in di⸗ ſpoſitione habitꝰ et coloꝛe.Hec auis cito mã ſueſcit et delicate enutriri vult:ac leuiter aucu pat:velox ad volatum. Phiſiologus.Accipi ter auem quam ei ſoꝛs contra noctem offert: et tota nocte ſub pedibus tenet.Sed illaʒ ve⸗ iente ſole ⁊ famelicus auolare permittit.Et etiam ſi eandem alias obuiam venientem ha⸗ buerit: non perſequitur. A ccipiter coloꝛem oculoꝛum mutat et roſtrum. Panis eum ne⸗ cat fᷣin Auguſtinum. Ariſtoteles. Accipiter in altiſſimis montanis nidificat et comedit a⸗ uium coꝛda quas capit.Congrediens cũ aue que dicitur kokie conuincitur. Ipſa tamẽ pu⸗ gnam non incipit. el babet in epate et in te⸗ ſtino tantum ſicut et miluus.Uterq; cubat.xx diebus. Pulli accipitris pingues ſunt:et bo⸗ ne carnis valde.Uultur admiſcetur in coitu cum accipitre maſculo.ſplen paruus eſt ĩ aui bus calidi ventris ſicut in accipitre et colum⸗ ba et miluo. DRMU Operationes. ¶Pliniꝰlibꝛo.xxvin.Accipiter in roſaceo de coctus ad omniũ vitioꝛum in oculis accidẽtiũ ĩunctiones putatur efficaciſſimus.ſimiliter et ſimi eius cum attico melle. ¶ Igem in eodem. Fimus cenchꝛidis accipi⸗ trum generis ex melle oculoꝛum albugines ex tenuat:et oculis claritatem facit. (Ex libꝛo empirices eſculapij magiſtri Hy⸗ pocratis. Adeps accipitris ſi teratur in oleo. Vnctio quoq; inde facta caliginem oculoꝛum tollit. — 1,* . —— „ . De uibus Erophilon Exli ve na re. Zeriophi⸗ lonqſi amatrix aerꝭ dicta vulgarite aelyon appellata: eſt auis nobiliſſima paulo maioꝛ aqͥla.volatu potẽs et alis velo⸗ ciſſima.pẽnas hʒſubꝛufas:caudãq; lõgã.vn⸗ gues ac roſtrũ ⁊ crura maxĩa.aerꝭ ſerena inhba bitat intm̃vt vixvnq;vł paꝝ interra reſidebat aut qeſcat.ſuꝑ nubes q́; freq̃ntiꝰ eleuat᷑ ita q videri ñ pᷣt ab hoĩe:cibũq; capit in aere.⁊ H̊ qʒ pᷣdãtiũ auiũ moꝛe.Cui ſiſe auis obuiã in aere tulerit moxab eo coꝛripi:⁊ ð ſũmo aere in terꝰ rã deijcit᷑:nec ab hoĩe videri pᷣt qs eaʒ ab aere occiſaʒ deiecerit. Hec auis dũ adhuc in pullo 7. ⁊ necdũ ↄᷣſcit ſe ab hoĩbocapii domeſticat ad capturã inſtruit. Hec auis capꝛiolos ⁊ hin nulos capit vnguibo laniatõe. Socialr auteʒ duo ⁊ duo volãt.captãq; pꝛedam diuidunt. — 4 ◻ Gochiles etalauda. Iſido. A gochi les arabice ðᷣꝛ.latine capꝛimulgusE ſt mãmillis ſe ſupponẽs roſtro lato.lac ex eis ve lut capꝛeolus ſugit:ſed cxtunc in eis lac annihi lat᷑:earumq; mãmille deſiccantur. Dicit etiaʒ Plinius q eadẽ ſuctione capꝛce vuum ꝑdunt. Lectoꝛ de eadem inueniat inferiusin ca.xxij. ¶ Actoꝛ. Alauda eſt auisparua oibnota ſuo modulamine cantus. In eſtate incipit in au⸗ roꝛa quaſi nuncians oꝛtum diei. In byemeve ro capitur pꝛecipueq; tꝑe niuis.Exli.de natu ris rerũ. Alauda eſt auis a laude dicta: quia mira iocunditate pennis exertis in aere vocis modulamine letioꝛis tempoꝛis aure congau⸗ det. NHNaʒ obnubilato vel pluuioſo celo vix aut nunq; canit. Sedens in terra vix aut nuq; cã tet. ſed in aſcendendo canit:paulatim qͥdeʒ aſ⸗ cendit.ſed inſtar lapidis ſubito deſcendit can Dperationes ¶ Raſi in almanſoꝛe.Caro a laude que pilea ta dicitur ventrem conſtringit. ¶ Eiuſq; ius ventrem fluere facit „ * 2 . Tietus. Actoꝛ ex generib aquilarum auierus tantum in plumos etiam per⸗ cutiens pullosſuos.ſubinde cogita⸗ nerſos intueri ſolis radios: Et ſi quãq; ex eis cõuenientem humectantemq;.ilachꝛxmanteʒ 4 . em̃ auis oꝛient is magna: que duo vel tria ſacit oua.Capꝛas lacte irriguas petit eaꝝ Trattatus animaduerterit ĩpſum enido velut adulterinſi atq; degenerem pᷣcipitat. Illum vero cuius ccies firma contra ſteterit educat.E ſi aũt alte rius volucris oculoꝛũ acieclariſſima ſeſe ex al to lberans.viſoqꝗ in manipiſce:pꝛeceps in euʒ mens.ac diſcuſſis pectoꝛe aquis rapiens.Ali etiſitum nõ bñt genus:ſed diuerſo aquilarum coitu naſcuntur. Rudulphus ſuper Leuiticũ Alietus rapina paſcitur:ſed qꝛ viribus deſti⸗ tuitur:minoꝛib tantum auiboquibuspꝛeualet infellus eſt. SèM 4 .— — — — — ——— . „ S „* S — . — 2 . 1 — . ⸗ . 5 2 7 RE 8 n — S 22 — 8 apitulum. viif Peer An bꝛoſius. Altion eſt auis .maritana:q in littoꝛibo ſetus ſuos ede re ſolet. Nam in harenis oua ſua de⸗ ponit. medio fere hycmis qñ maximemarein⸗ ſurgit:⁊ littoꝛibo vchementioꝛ fluctusilliditur qua excubante mareſubito miteſcit.et omnes ventoꝛũ ꝓcelle cadũt.Jouet autẽ oua ſeptem diebo:tunc pullos educit:q̃s alijs ſeptẽ diebui enutrit. Unde hos.xiiij.d ies naute pꝛeſumpte ſerenitatis obſeruant quos altionides vocãt co ꝙꝙ altione louente vel enutriente fetus nul los pꝛocelle motus hoꝛreſcant.Ex libꝛo dena turis reruʒ. Altion eſt auis minunſſima ĩ ma ri habitans ⁊ fetus faciens.Aues q̃dã dome⸗ ſuicec(vt gallina et columba) indiſcretis tempo ribo fetus faciunt.quoniam ab hycmis intem⸗ perie tute ſunt. Hec autẽ ſola inter aues ſilue⸗ itres hyemali tempoꝛe fetiſicat. Huius nidus ferro nequit incidi:led ictu valido frangi.Dii tur ꝙ altion quaſi ales oceani:co ꝙ in hieme in ſtagnis oceani nidos facit et pullos educit „ nN d 2 n * PHas. Exli. de na re. Anas eſt anis ali Capitulumn. ix. rcollũ viridis coloꝛis habet.roſtrũ ve⸗ ro latum et alas albo viridi nigroq; dinſtin⸗ ctas. LZoꝛquem habet aloũ circa colluʒ:pedes ruffos et latos quibus in aquis ſubremigat. Nam aquia fluminum gaudet.difficileq; ſine his viuerevalet.maxime cum eam abi ſicci citi us ingurgit ant. Mares aliqñ cuz plures fue⸗ rint ſunul tanta lib idinis inſania feruntur vt feminã ſolã coeundo viciſſun ac certatim occi dant.Hoꝛũ pulli mox vt ouuʒ exeunt tanta a⸗ gilitate vigent:vt etiam ſimatrẽ moꝛi vel alie naricontigerit:ſine nutrceviuaut. Ppdperationes ¶ Iſido. Anas cocta pectoꝛe melioꝛ eſt q; cex½ nice.De qua Marcialis ita dicit:tota qdem ponat᷑ auas:ſed pectoꝛe tĩ ac ceruice placet. cetera redde coquo.i¶ Raſi.Caro anatis plu res hʒ ſuperfluitates⁊ plus faſtidire facit:⁊ ma ioꝛis eſt calidita tis:nõ iñ plus nutrit q; caro gallinacea.i¶ Plinius libꝛo triceſimo. Anatũ q̃ maſculoꝝ ſanguis aluũ ſiſtit. Oirum vero traditur in toꝛminibus anate apoſita moꝛbũ tranſireventris ipamq; anatem emoꝛi ¶ Auicen. Ana calidioꝛ eſt oibʒ domeſticis auibo. Et dicunt quidã q; infrigidatũ calefa⸗ cit.Calefactũ vero febꝛicitare facit. lnicat aũt vocẽ:augmentũ facit in coitu ⁊ ſperma multiplicat.i¶ Eius pinguedo maxi ma eſt in ſedando doloꝛemc. quantulũ maioꝛ gallo. Oas caput et Capitulum.x Nſer ex li. de na. re. Anſer vel anca eſt N.auis aquilema gnituoiniehuius gene ris ille que indomite ſunt etpꝛopꝛie li⸗ bertatis.glauci coloꝛisſunt ⁊ acris.alta petũt volant vt grues oꝛdine litterato.⁊ ſᷣm flatꝰv⸗ toꝛũ volatus ſuos dirigũt.aquiloneflantepe tunt auſtrum ſatis conſcie ſrigidioꝛa tempo⸗ ra imminere.Cix a volatu ceſiant.niſi cĩ man ducantes interim depaſcant.adeo nanq; de⸗ lectabilis eſt ei volstus vt raro doꝛmiant ac co ntra domeſticis aucis volatus eſt grauis paſcere officioſiſſimũ quieſcerc ac doꝛmire pꝛe cipuũ.hoꝛas noctes⁊ fures clãgoꝛe pꝛodunt. Eſt in alpium montibo anſerũ genꝰ inrer aues maximum pᷣter ſtrucionem:ſed adeo pondero ſumvt manu capiaturimmob ile ſuꝑ terram. Anates ⁊ anſcres cciereqʒ aues heba ſe pur gant ſyderice. Iſidoꝛus. Fullun aĩal eſt q ita odoꝛẽ hoĩs lentit ſicut antr. Pbperatione ¶ Ani. Anſerũ caro groſſa eſt. Adeps coꝛum alopicie cõfert.⁊ ad fiſſuras ſaciei atq; labioꝛũ valet. Sedat quoq; doloꝛe; auris et conſert matrici.iE ſculapius.Adeps anſeris omnes dſſuricies ſoluit.D Idcʒ cũ ſucco cepe inſtula⸗ tus auri aquã illapſam eijcit. ð ¶ Dxalſ. Anſerindadeps ſumme mitiſicꝰeſtob dulcedinẽ pingucdinis.i¶ Rimas labioꝛũ cu rat.totiuſq; vultus factasex frigoꝛe rimas op time ſanat:et aurium doloꝛꝛem. „ Capitulum. xj. . Raeola. Ardea. Asalon et aʒida. Iſi. .Ardeola ⁊ ꝛ quaſi ardua pꝛopter ar⸗ duos volatus. Unde Lucanus.q q; cauſa volare ardea. Cũ altius volauerit tem⸗ peſtatem ſignificat. hanc multi tantalum vo⸗ cant. Pli.hb. x. Ardeolaꝝ tria ſunt genera.ſcʒ leueon.aſterias:pellos. Hi agentur in coitu. Mares ſiquidẽ coeundo cũ vociteratu ſan⸗ guinem ctiã ex o culis pꝛofundunt nec minus egre grauide pariunt. Soꝛices et ardeole diſ ſident inuicẽ fetib inſidiantes. Idem in li. xvi. Ardeolarũ autẽ genera quas leucos vocant a ltero oculo traduũt carere.¶ De natu. re. Ar dea licet in aqͥs cihũ ſuum querat:in ſiluis iñ ct altis arboꝛibo nidũ ſuũ collocat. Iert᷑ auteʒ ꝙ pullos ſuos miro rigoꝛe nititur detendere. Accipiter cis inſeſtus elt.Sed ardea huic a⸗ num opponiit et ſtercus eqcit.ad cuiꝰ tactũ ac cipitris penne cõputreſcũt.plurimũq; eaꝝ co⸗ ioꝛẽ hñt cinereũ.quedã vero albũ.Eſt quoddã earũ genus quaru mares angutun in coitu cuʒz magna vociferactõne:ſunduntq; ſan guinem ex ocułpꝛe doloꝛe.i¶ Aʒalon.E xli.de na.reꝝ. ¶ Aʒalon eſt auis parua q̃ coꝛui frangit oua. Huius pulli a vulpibinfeltant᷑. Ipa vero vul pis catulos vellit ipamq; vulpẽ.quod vbi coꝛ uus viderit auxiliat᷑ vulpi qſi contra cẽmunẽ hoſtem. Hec auis in ſpinis viuit:et ob hoc aʒi⸗ nos odit.Floꝛes ac folia ſpinarum deuoꝛãtes Actoꝛ.Aʒida iuxta Philiologũu ipſa eſt ſim⸗ tio.de qua dicetur in,nra . / 1/— 2* 1 . – 4 — — R — S — Capitulum.xi. loſi coꝛꝑis:hñamembꝛũ vel additamẽ tum ab oꝛe exiẽs ꝑ quod guſtat ⁊ cibũ contrahit ac recipit:ſanguine caret.dentes a⸗ lioꝛũ animaliũ dentiboſimiles habet.in comi⸗ tatu volat:et eſt leuis coꝛpoꝛis. Habetq; quat tuoꝛ alas:duoſq; pedes habet in dextera ⁊ du os in ſiniſtra.nec plus qᷓ; q̃ttuoꝛ habet nevo⸗ latũ ſuũ pꝛohibeãt.Hoc aial nõ recipit aerem nõ en Comedũt mel maximein neceſſita 4 he rae⸗ eſt animal inu tis tꝑe.Unde qñ incipiunt mſirmari:apparet mellis diminutio:quia videlicet comcdunt ex co nec reparãt iᷣm. Gonos odoꝛes diligunt: et aq;s chrrẽtibo delectant᷑.Actoꝛ.Apes mun diciam diligũt.ſrigus et ſetoꝛem ac fumũ odi unt. Gꝛegatim volant.circa opus ſuũ ſolicite ſunt:et ocioſas abijciunt.i¶ Exli.de na.rerũ. Apes ceteris aĩaliba pꝛecminent dignit ate et vtilit ate pᷣclaris dotibo:et nobilitate vigẽt:a⸗ gilitate:ſtrenuitate:animoſitate:ingenij ſubti⸗ litate. Ambꝛoſius.A pes regẽ ſibi oꝛdinãt nõ ſoꝛte ſed iudicio.⁊ quis ſub rege poſite iñ libe re ſunt.qꝛ pꝛero gatiuã tenẽt iudicij ⁊ ſide deuo tionis affectũ.et regẽ ipᷣm tanq; a ſe cõſtitutuʒ iligunt. Nic autẽ rex nature claris ſo:ꝛmatur inſignibus:vt et magnitudine coꝛpoꝛis pꝛeſtet ac ſpecie (et quod in rege pꝛecipuum ceſt inoꝛũ manſuetudine. NHam erſihabet aculeuʒ:eo iñũ non vtitur ad vindictã. Sunt enim leges na⸗ ture:non litteris ſcripte:led moꝛibus impꝛeſ⸗ ſe vt leuioꝛes ſint ad punienduʒ:quia matima poteſtate potiuntur. Sed apes que legibus De uibus que legibus non obtemperant:penitentie con demnat ione ſeipſas mulctat vt aculei ſui vul nere moꝛiantur.¶ Ambꝛoſius. Nulle autem opes e domibus audent eure:nec in aliquos pꝛocedere paſtus:niſi rex pꝛius egreſſus ſibi vendicauerit pꝛincipatum volatus. Pꝛoceſ⸗ ſus autem earum eſtper rura redolentia vbi oꝛti ſunt redundantes floꝛibus:ftuenſq; cuius per gramina.herbiſq; dulcibus pꝛima ponũt caſtroꝛum fundamenta. Apes oꝛdinãtur ad opera diuerſa. Nam floꝛes adducunt quedã alie mollificant ceram.⁊ alie adducunt aquã Earumq; operationes tempus determmatm̃ non habent.ſed cum habuerint res conueni⸗ entes ſubito pꝛeparant.et in ſereno tempoꝛe oper antur aſſiue7.. ¶ Uirgilius in Geoꝛgicis. . Nunc age naturas apibo:quas Jupiter ipſe . Abdidit expediam. Magnanimoſq; duces:totiꝰ ex oꝛdine gẽtꝭ. Moꝛes ⁊ ſtudia:et populos:⁊ pꝛelia. Rex melioꝛ.vacua iam regnat in aula. Maculis auro ſqualentibus ardens. Et rutilis clarus hic melioꝛ inſignis ⁊ oꝛꝛ. Tic trepide inter ſecoeunt pẽniq; coꝛuicãt. Spiculaq; exacuũt roſtris aptatq; lacertos. Et circũ regem mixte glomeranĩ in oꝛbem. Ille opeꝝ cuſtos illũ admirãt᷑ ⁊ oẽs circũſtãt. Terum ipſe e folijs natos ⁊ ſuauibo berbis. Dꝛe legunt ipᷣe regem paruoſq; quirues. Suffi iut aulalq; et cerea regna refſigunt. LZantꝰamoꝛ fioꝝ ⁊ generadi gloꝛia mellis. Hiam alie victu inuigilant et tedere pacto. Exerceni agris pars intra ſepta domoꝝ. Parciſei lachꝛymã ⁊ lentũ de coꝛtice glut.. Pꝛima fauis ponũt füũdom̃ta deinde tenaces Duſpendũt ceras alie ſpem gentis aoultas Educut ſetus:alie puriſi ima mellug. Jeruet opꝰ:recolentq; thimo tragrãtia mella Dprrationes ¶ Areſtoteles. Kpes a floꝛibus accipiunt ce⸗ ram:et cum pedibus anterioꝛibus congregãt eam.dehinc ad pedes medios illam mittunt. deinde ad coxas pedum poſterioꝛum. poſtea volant cum ipſa.et tunc manitellatur ponde⸗ roſitas ex ea. De virtute ⁊ operatiõe cere lectoꝛ inueniat ſuperius in tractatu de herbis.de C. in cap. centeſimo quinquageſmmopꝛimo. ¶ De virtute auten ⁊ operatione medllis inue niatin eodem tractatu de M.in capitulo in⸗ centeſimodecimo. „ Capitulum. xiiI. — grece latine regulus inꝰ terpᷣtat᷑:eo ꝙ rex ſerpen ti ſit: adeo vi videntes eũ fugiãt:quia olofatu ſuo eos necat. Pã -hbo A minẽ vel ſi aſpicia: inte⸗ Mrimit. iquidẽ ⁊ eiꝰaſpe⸗ iuü nulla quis volar ille ſa ꝑtrãſit. Sed cᷓuia ꝓculſit: eiꝰ oꝛe cẽ buſta deuoꝛat᷑.i Auiceñ.in.iij.cañ. GBaſiliſcus eſt ſerpẽe qͥ ſolo viſu interſicit ⁊ auditu vocꝭ iue. Hũc agit quidã vocari regulũ.qꝛ caput he co ronatũ:cuiꝰ ongitudo duaꝝ palmaꝝ eſt:⁊ ca put acutũ valde.oculi rubei.oloꝛ ciꝰ ad ni⸗ gred inẽ et citrinitatẽ declinãs. Nic adurit to tũ quod incedit.nec in circũitu cauerne ei vꝛi tur agliqͥd.¶ Ex lib. de nam.reruũ. Baſiuſcꝰ in terdũ er gallo naſcit᷑:qꝛ gallus in etate deere⸗ pita facit ouũ ex ſe vnde baſiliſcꝰ ꝓcreai. Sʒ in generatiõe hac opoꝛtet vt multa cõcurrat. In ſimo nãq calido ⁊ multo ponit ouũabiq; fouet᷑ vice patris:ct poſi muliũ tꝑis exit pullꝰ cæ inualeſcit fi ut ſolẽt anatũ pulli. Habet aũt (audã vt coluber.reſiduũ vᷣo coꝛpus vt gall⸗. Dicũt aũt hi qͥ creationẽ eius ſe vidiſſe teſtan tur q nulla eſt oui teſia:ſed validiſſima pellis intantũ vt reſiſtere poſſit icnibus validiſſimis. Opinio q̊ʒ quoꝛũdã eſt:q ouũ illð ga lli colu⸗ ber aut buſo loueat. Sʒ h incertũ eſt. H tamẽ ĩ antiq̃ꝝ ſcriptis habemꝰ: ꝙ baſiliſci quoddꝗ genus ex ouo galli decrepui gencre. yſido rus.A muſtelis baſiliſcus vineũ:q̃e illuic ho⸗ mines inferunt cauernie quib delireſcit. Ita q; eo vilu ſugit.quẽ illa perſequitun et 4 cu⸗ Trattatus Snkerius de regulo plemius dicetur de ba ſili co. quia fere idem ſunt baſiliſcus ⁊ regulus. Capitulum. xin. q; lignum de abiete marinis aquis in⸗ cidens quãdo ſucceſſu tempoꝛis putreſcere ce perit humoꝛẽ exſecraſſũ emittit.ex quo denſa⸗ to fſoꝛmant᷑ parueſpecies auiũ ad magnitudi⸗ nem alaudarũ.pꝛimũq; ſunt nude:deinde ma turãtes plumeſcũt ac roſtrũ ad lignũ penden tes,.ꝑ mare fluitant vſq; ad matuntatẽ donec ſe cõmouẽtes obꝛũpant. ſiccreſcant et roboꝛẽ tur vſq; ad debitã foꝛmã. De his aũt Jacobꝰ athonẽſis epᷣs in oꝛiẽt ali hiſtoꝛia loquens. di cit ꝙ atboꝛes ſunt ſupꝑ niras maris de qinbo hee pcreani. Roſtris infixis arboꝛibo depen⸗/ dẽtes. Zꝑe vᷣo maturitatis ex arboꝛibo deci⸗ dũt.ac ꝑ incrementa ꝑſicientes:ſicut aues ce⸗ tere volareincipiũt. De his itaq; certũ eſt ꝙ ĩ oꝛbe nĩo circa germamã nec ꝑ coitũ generat. nec generant᷑ ¶ Philoſophꝰ. Berneca q ex ar poꝛe naſcit᷑ in àbuſdã q́; YFlãdrie ꝑtiby inuenit᷑ Hec auis nõ hʒ ſuꝑfluitatẽ:ſicut nec arboꝛes Intra cap xx. plenius babes. Euainulum rr. S Iſtarda ⁊ bonoſa. Exli.de na.re. Bi⸗ latu tarda.bis autter ſaltũ ĩ terra facit anteq; ad ethera ſubleuet.vñ ⁊ nomẽ bie ðꝛ. vngues hʒ vt aqla.? roſtx aduncũ.carnibo ve ſcit.nõ tñ in volado pᷣdã diripit:ſ̊ ſicubi ouẽ 2 rliata et b erneca. yſi. Barliates ſũt daues de ligno creſcentes. Fertur enim ſtarda ẽ auis aqline magnitudis:q yvo aut aliud aial offenſũ iuenerit: plures earum aggregate inuetũ eiciũt ⁊ occidũt.ſicqʒ carni bus ei ſatiant᷑.cadaueribo etiã libẽtiſſime veſ ſcit. Sola vᷣo pene int aues q̃ carne veſcunt berbã depaſcit.ĩ alis ⁊ cauda albedinẽhñt.re liq̃ coloꝛe alã imitat. Oua ſua nõ ĩ arboꝛib⸗ ponit:qm̃ alte volare nõ põt.ſĩ tra deponit: et illic ea ſouet dũ ſeges ĩfuctueſt. ¶ In lib· vts. Bonoſa eſt auis ĩ germanie ꝑtib:habẽs carnẽ exterinigrã:iteriꝰ albã.delicatã ꝓpe ad ꝑdicq ſapoꝛẽ hʒ aũt faſiõi ma gnitudinẽ.Qũ⸗ q; tpᷣs vẽtrẽ excitauerit. maſculohiãtioꝛe cur⸗ rit donec oꝛe ſpuẽt.tũc femia veniẽs oꝛe ſpu⸗ mã recipit.indeqʒ cõcipit et oua pant. 1U De Nuibus Capitulum. xvj. Ubo.Ex liv.ð na.re.Bubo nomẽ hʒ a voc ſono.ſugit lucẽã ecclijs habitat et oleũ de lãpadibo bibit.ſtereoꝛibo tñ ras deſedat.oua qͥʒ colübe bibit.mures venatur. bac q̊ᷓ volucrescetere capiũt. Qñ vᷣo ab illis auibo q ĩ luce hitant ipugnat᷑:reſupina pedum vnguibo ſe defẽdit. Arniſto. Bubo ſiẽ ⁊ veſper tilio victũ ſibi nocte acqͥrit. Donedula pugt cũ bubone qꝛ bubo debilis eſt viſus apð me⸗ ridie.Jõq; coꝛuille rapit oua bubonis et co⸗ mecdit.coꝛuꝰqppe foꝛtioꝛ eſt de die:ꝛ bubo de nocte. Itaq; bubo ⁊ coꝛuꝰĩuicẽ ſibi aduerſan tur ĩ nidis:Coꝛuꝰ meridie comedit oua bubo⸗ nis.et bubo nocte comedit oua coꝛui.Cetere q; aues circa bubonẽ volãt ipᷣmq; deplumãt. multa nãq; pars auiũ eum odit. Operationes Auicẽ. S ãguis bubõis valð ↄfert almati ſili etiã ius ⁊ caro ipᷣiꝰ. Phiſiolo.Coꝛ bubo nis ſi appoſitũ fuerit mlieri doꝛmiẽti in parte ſiniſtra oĩa q̃ geſſit narabit. Plimiꝰli.xxix. Bubõis pedes vſti cũ herba plãtagis p ſerpe tes auxiliãt᷑ ¶ Ocloꝝ cinis ei collirio miuius dlaritatẽ oclis facere ꝓmittit᷑.¶ Idẽ i lib.xxx. Freneticꝭ q̊; bubonis ocloꝝ cinerẽ ĩponũt. ——, —¶— — — — —N — — —1 — — . = — 4 HW CTapitulum. xvij. re. Guteꝰ ẽ ð gñe accipitꝝ:ſʒ paulo ni⸗ grioꝛ⁊ tarda nimiũ: pigraq; ad volan dũ.pᷣda tñ viuit:quã cũ dolo vl languoꝛe aliqᷓ aut pigricia detentã aſſeq poſſit. Ne auis ſa BSα5grarnbin xli. ð na. poꝛe duleiſſima ẽ. In li.vtõ. Butoꝛiꝰ eſt auis ſic dictaa ſig̊ voci. bʒ crura lõga.collũ extẽſũ roſtrũq; lõgũ ⁊ acutũ ſicut ardea.coloꝛe tñ di⸗ ſtãs ab illa.eſt em̃ terre ſimilima. Habitat cir⸗ ca ſtagna piſciũ cibo cupida Ranas comedit et venenata.Hec ſola veris tꝑe ꝓ cantu vocẽ boꝛrincã edit. In littoꝛe ſub ardoꝛeſol inloco vbi piſces freqnter nouit.adeo qͥeta ſtatvt q̃ſi moꝛtua appareat.vt fit vñ cautꝭ piſcibꝛ minꝰ ſuſpecta ſit.ſjʒ cũ collũ lõgũ habeat bꝛeue reur uitate facit vt cũ piſcesĩcautiꝰei q̃i nibhil pᷣme ditãti ꝓximauerit illos ad ſe colli exteſiõetra⸗ bat. Phiſiol. Botaurꝰ q̃ſi bootaurꝰ ðꝛ.eo q; thauri boatũ.i.mugitũ imitari videt᷑. Roſtrũ em̃ i cra paludinoſa defigit.⁊ ad modũ thau⸗ ri damoꝛes edit.Excluſos pullos ſtati mr̃ ſub aſcellis collocat nũ ſe ſubvna.alteꝝ ſub alte ra.Pulli vᷣo materno coꝛꝑi adherẽtes. Ince⸗ ditq; mr̃ pullos ſub alig fouens.natoꝛũq; ro⸗ ſtris ꝓpminẽtibo cibos dulciter commẽdans. ¶ Actoꝛ. Hec auis mihi eſſe videtur onocro⸗ culꝰ.de quo inferius dicetur. Capitulum. xviiſj. Ibones ⁊ Blata. ꝓyſi. Bibones ſũt qᷣ ĩ B'so natamkugortgomnu ciões a muſto appellãt. ñ Affroniꝰ.Cũ a me expectaſſet fabulare incipis exoꝛe bibones in uoluãt ĩ oculis tuis. Glate a caloꝛe dicte ſunt ſiqͥdẽ ⁊ cõpꝛehẽſe manũ tingũt.vñ ⁊ blateũ co loꝛẽ dicũt.̊ aĩal lucẽnõ patit᷑ videre vriũ mu⸗ ſce. Muſca ẽ lucipeta. Glata vᷣo lucifuga.Ex li. ð na.re. Glata vᷣmis ẽ qͥ lucẽ videre nõ pati tur. Cñ ꝑ noctẽ tmmmõ ãbulare ↄſueuit.¶ Pal ladiꝰde agricultura. Blate ſũt ahpginitiuce B₰ “ 7 ſicut ⁊ lacerte. Unde hmõi animalia ⁊ hisſi Et alij dicebant vtran huio widelicet coꝛpa milia opoꝛtet apum caſtris vl alueanibolonge ipſarũ ſola iuuaban eos qui ſumpſerũt alas fugare qui vult apes bene cõſeruare. Capitulum. xix. Antarides latĩeꝛ grece.arabice dera⸗ vrie vł irane.Pãdecta capᷣ.cxxxv.Can⸗ tarides ſũt aĩalicule qꝝ ſt efficaciſſime:qᷓ ĩſpi cis frum̃ti adhuc floꝛẽtꝭ iueniũt᷑. Sũthee va rie ⁊ q̃i circa pẽnulas ſuas ſiricte ⁊ oblonge. Hee em̃ vapoꝛe aceti ſuffocãt᷑⁊ ĩ vaſe nõ pica to reponũt᷑. Sũt calide ⁊ acutiſſime.q̃ lʒ ſca⸗ biei veſice pferãt:veſicã tñ ſi ex eis mita ſumat᷑ ntitas.vulnerãt atq; ſanguinẽ migere faci⸗ unt ⁊ interſiciũt.ex qͥbo parua accepta vꝛinam pꝛouocãt vehemeter. Ogpationes. ¶ S era.li. ag.c. derarie.au.Gal.Exꝑti ſumꝰ exꝑiẽtia nõ modica ĩ vnguibo lepꝛoſis.⁊ iue⸗ nimꝰꝙ qñ ponit᷑ ſuꝑ eas cũ ceroto ↄſert mliũ gaut cũ vnguẽto.auter̃t em̃ vnguẽ ⁊ faciunt ca deretotũ.i Et cãtarides ĩgredit᷑ ĩ cõmixtiõe vnguẽtoꝝ ⁊ medicinaꝝ q fiũt ad ſcabie ⁊ egri⸗ tudinẽ cũ q̃ eleuat᷑ cutis.⁊ ĩmedicinis q̃ euellũt erucas q̃ dicũt᷑ capita clauoꝝ.¶ Et ſũt q dam ex mgfr̃is nr̃is qͥ dabãt ex eis in potu miſcẽtes parũ exeis ad ꝓuocandũ vꝛinã.¶ Et qͥdã acci piebant alas ⁊ pedes ipſarũ ſolum dicẽtes q; Hec cõferunt illis qui ſumpſerũt coꝛꝑa ipſarũ. ⁊pedes emum. Ego vero miſcui omnia ſil coxꝛpoꝛa cũ pedibꝰ ⁊ alis:⁊ dedi. Ille aſt que ſunt mag iuuature ex eis ſunt ille q reperiunt᷑ in triticoan quaꝝ alis ſunt linee citrine in lati⸗ tudinẽpꝛotenſe.? ꝓpꝛie qñ pꝛoijcis eas in olla terrea noua:⁊ claudis oꝛiliciũ olle cũ panno li neo ſuꝑ vas in quo ſitacetum ſeruens: donec ſuſfocentur ⁊ moꝛiant᷑.i¶ Et ſilłr opoꝛtet ſiat ex animali qð ðꝛ xoſoſtis: qũn volumus ipſum reponere.Et ſili eſt ſpecies aialis ſilis cantari bus in figura ⁊ virtute. Et ſili vermis viridis qui reperi ſuꝑ arboꝛẽ pini. Uirtus eius eſt ſiẽ virtus eaꝝ. Poſtq; vo ſunt cãtarides moꝛtue inſerani in lino ⁊ reponant᷑.¶ Diaſca. cãtari des. Melioꝛes ex cis ſunt q ſunt diuerſoꝝ co⸗ loꝝ. ⁊ in alis eaꝝ ſunt linee trãſuerſe citrine:et ſunt groſſe ⁊ oblõge. ¶ Operati⸗ ſunt vnius coloꝛis eſt debilis:⁊ virtus cãtari⸗ darũ eſt putraactiua:calefactiua:vlceratiua. Et ꝓpter h̊ miſcent᷑ c medicinis ueniẽtibus apoſtematibo cãcroſis:⁊ ad ſcabiẽ vlceratã et emnpetiginẽ. ¶ Et qñ ponunt᷑ in naſcalibꝓuo cat mẽſtrua. ¶ Et eſtimauerũt quidã ꝙ; qñ mi ſcent᷑ cũ aliquibo confectionibo ad hidropiſim ferũt ꝓprer virtutẽ eaꝝ quã habẽt in puocan do vꝛinã.¶ Auicẽna libꝛo.ij.ca. Cantarides. Dixerunt quidã ꝙ ſunt ſuperflue caliditatis. Et dixerunt alij ꝙ ſunt calideꝛ ſiccein tertio gradu.ſed pꝛimũverius.Et cantaris eſt acris acuta:putrefactiua:aduſtiug. ( Et eradicat verrucas linita:⁊ fit ex ea cero tum.⁊ lini ex eo albedo vnguis:et confert ei. ¶ Et cradicat vnguẽ molliũcatũ velociter:qñ fit ex eg emplaſtrũ.⁊ remouet moꝛfeam:⁊ alba — ras linita cũ aceto.⁊ q ex ea trita cum ſynapi fit linimentum:facit naſci capillos. . 4 Et ſimiliter quãdo coquitur cum olco do⸗ nec inſpiſſetur:et linit ſuper apoſtemata can⸗ ceroſa:⁊ reſoluit ea.Et linitur ſuper ſcabiem⁊ empetiginem. ¶ Inquit filius Meſarugie. Ipſa inciditvn⸗ gulã valde:⁊ parũ de ea pꝛouocatvꝛinã valde Et parum de ea adiuuat medicinas puocati⸗ uocat menſtrua:⁊ lacit aboꝛſum. ¶ Dixerũt quidã:daĩ in potu vna earũ ciqui querũ de veſica ſua:⁊cõfert.Et dant᷑ in potu tres tanaſgi de ea:⁊ exulcerat veſicam. ¶ Inquit Galienus. Ipſa exulcerat vceſicam. uas ad pꝛouocandũ abſq; nocumento.Et ꝓ⸗ ⁊ elit pꝛopterea qꝛ facit materias acutas de-ʒ clinare ad eam a quibus coꝛpus non cuacuat᷑ cum pꝛopꝛietate que eſt in ipſa. ge. ¶ Operatio aũt illarũ qᷓ 78 „☚ „ — Tractatus — 4 — . ————DW . . . . 5 38 R . . . * 2 Arbates. Alb. i li. ð na. aĩaliũ iqͥt Car Ergus bomgẽle. ẽ arboꝝ anſeresvocãt (vt etiã ſuꝑiꝰaudiuiſti ĩ cap.iiijj.)eo ꝙ ex ar⸗ boꝛibo naſ i dicũt᷑.a qbo ſtipite ⁊ ramis depen dẽt q̃ inter coꝛticẽ eſt nutrite. Dicũt etiã aliqñ erx putridislignis hec alalia in mari generari (vt ſuꝑius dictũ eſt)⁊ pᷣcipue ex abietũ putredi ne. Aſſerentes ꝙꝙ nemo vnq; vidit has aues coire vel ouare.E thᷣ oĩno abſurdũ eſt:qꝛ ego et multi mecũ de ſocijs vidimꝰ eas coire ⁊ pul los nutrire.ſicetiã in ant habitis di imꝰ.hec auis caput hʒ q̃ſi pauonis:pedes nigros vt cignꝰ.⁊ ſũt mẽbꝛana ↄiũcti digiti adnatãdã. ⁊ lunt in doꝛſo cilereenigredinis.et inventre ſunt albide alᷓntulũ minoꝛes anſenbo. tes qͥdã mẽtiẽdo dicũt aues qᷓs vul . Capitulum. xxj. Aladrius ⁊ Calandrie.yſi.aladtri⸗ (vt ðꝛ) eſt ummundus fᷣm legem. Pprrationes ¶ Dicit em̃ phiſiologꝰ: auis eſt tota alba nullã ꝑtẽ hñs nigrã.cuiꝰ ĩterioꝛ ſunꝰcurat ca liginẽ ocloꝝ. In atrijs regũ iuenii.Per hanc cosſci de ho einſirmo vta viuat an moꝛiat᷑. Si em̃ egrotat ad moꝛtẽ:mox hec vt viderit eũ:auertit ab eo faciẽ ſuã.ſi aũt nõ ad moꝛtẽ:ĩ tẽdit illa faciẽ ſuã vertit.⁊ aſſumit oẽs infi mi tates eiꝰ:⁊ diſpergit eas.⁊ ſanat᷑ inſirmꝰ. ¶ Ariſto. Caladriꝰ infirmũ ſi moꝛi debeatnõ reſpicit:ſed ſi ſq̃leſcere poſſit ⁊ ipᷣm videre ve⸗ lit.ab illo oẽm inſirmitatẽ ad ſe rahit. JItaq; ille ſanꝰ eficũ.⁊ auis egra:ita qſepi ꝓco mo nt᷑. Hec auis hʒ vnũ os groſſum in crure:cuiꝰ medulla oculos caliginates ii qͥs linierit:cos clariſicatos boni viſus effilitt. ¶ Ex li. de na.reꝝ. Caladriꝰ eſt auis alba .ã̃ſi ad infirmũ ſanãdu ducit᷑ oẽs infirmitates ei⸗ intra ſe colligit:et in aere volans ibi eas com⸗ bunt atq; diſpergit. . ¶ Pars ĩterioꝛ femorꝭ caliginẽ aufert ab ocn lis. Has aues Alexãder iuenuie ſeri in ꝑſide. ¶q x lib. de na. re. Calandnis eſt auis ꝑua ꝓpe cõſilis alaude. oloꝛe fuſca:plumis deipecto: ſed mira modulatcione vocis audientes leniſi cat omq voces auiũ expſuiſſime imitat᷑.itaq; qñ capta ergaſtulo includu.ibi quoq; captiui tatis et calamit. tis ſue oblita vix vnam diei boꝛã ſine c antu pᷣtent adoq; ſpaciari diuer⸗ lis auiũ cantiba gaudet.vt nec cibi ſolita ſit. apitulum.xxij. Apo ⁊ Capeſmulgꝰ. Actoꝛ. Capo de gallocaſtrat ſiue gallinaceꝰ. Ethi iõ caſtrant᷑ vt faciliꝰ ipiguent ac tenerio⸗ res comedank. D perationes. ¶Dyal. Capones viuiaꝑti ⁊ ĩpoſiti moꝛſib⸗ venenatꝭ occurrũt ſi mutent᷑ aſſidue.i¶ Cere⸗ bꝛũ ca pois meliꝰẽ ceterꝭ.acceptũ ĩ vino fluxũ ſanguis rellner: d Peltveaicmi eiꝰ ſicca tũ⸗ ſa ⁊ bibita cuſtomac maxie minor eſtuatõis ſtõachi miteſcit ſim⸗ plr cõpoſitũ. Juſcellũ vo maioꝛis artificdiali ac cũ vino. Juſcellum cõpoſitũ vẽtrẽ mollit:crudos hũoꝛes.i.colerã nigrã depõit. ¶ Utile ẽ tꝑalibo ſebꝛibo ⁊ typicꝭ cgritudibo.tremoꝛibo ⁊ inflatõibo ſtomaticꝭ et arteticq ſinglare pᷣidiũ ẽ. Fel capõis albi ma⸗ gne vᷣtut ꝭc̃.facitad effuſionẽ ocloꝝ ⁊ ad cali⸗ ginẽ ⁊ aſpꝛedinẽ palpebꝛaꝝ.De capõeinieriꝰ luij latiꝰpatebit Pli. li.x. Capmulgi appel lam merule e̊ndiorꝭ aſpectu nocturni ſures ſt ixerduũ em̃ viſu carẽt.paſtoꝝ ſtabula ĩtrãt.ca⸗ pꝛaꝝ vberib ꝓpt᷑ ſuccu lactꝭ aduolãt: q̃ viddʒ iiuria vbere moꝛit.capſq; cecitas qs ita mulſe reobꝛui.¶ Actoꝛ.Capimulga ipe Ariſt. ago⸗ chilẽ vocat.ð q̊.S.i.c.vi.iſtiꝰtractat⸗ꝰ.¶ Anit. Eſt auis mõta na modicũ maioꝛ merula.aliu ti morꝭ:raro videt᷑ ð dic:necbñ tunc videt.ſed aculi viſuseiꝰ nocte.lac ex mãmillis coprũ ſugit:iõq; vꝛ agochiles.ſ.capꝛaꝝ lac ſuges.vi Ait aut nocte:manet in lapidibꝰ de cie. DPP inre e EWW S 6„² . „ —— 4 – N2* 2 -— 5 ðð . „ —2 5 .— õ — . 8 —ZZ 2 – ⸗ Capitulum. xxiXn. R Arduelꝰ.yſi i.Carduel ðꝛ eo ꝙ ſpinis 2 carduis paſcit.vñ a p grecos achã⸗ Vvtis c ab achãt.i.ſpinis by glit. Au⸗ Bguies aũt dicũt ⁊ ĩ geſtu ⁊ i motu ⁊ ivolatua Trattatus uũ eſſeſig ↄſtituta. ¶ Cli.i. x. Cardueli mime auiũ ĩꝑata ſac iũt nec voceim:ſed pedibo ⁊ oꝛe ꝓ manibo.Eſtq;q boũ mugitꝰimitct᷑.ĩ oꝛe latẽ ſi agro taurꝰ appellata.Eſt q̃ eq̃rũq; hinnitꝰ⸗ anthꝰnoĩe herbe pabulo aduentu coꝝ pulſa imitat᷑ ad hũc modũ vlciſcẽs.i¶ Ex li.ð na.res Carduelꝰẽ auis ꝑua croceoq;ĩ coꝛꝑe:rubeo vo in capite coloꝛe venuſtata. Miꝝ uũt videt᷑ q; hec auicula carduoꝝ acutis aculeis paſcit Inhac g̊ namra miraclm apparet:q talẽ aſiu ciã ei dedit quã nec boninec aſino magnis a⸗ nimaliba iꝑtiri voluit.vt viq; ergaſtulo clauſa ſuppoſitã aquã ab ymo ꝑ ſilũ vaſculo ſuſpẽſo ad ſe cũ roſiro trahat.peditq; ſilo interdũ ſup⸗ poſito cũ attigerit vaſculü ſitim potu ſedat. Ae . 6 en — — 2 — „* ‚— —r— ̃ — — Arabdriõ ⁊ Cariſta. Rudol.ſuꝑ leuis FPtici. Carabdriõ eſt auis garrula. deqᷓ legi l Leuiti?.q ſm legẽ ſit imunda. ¶ Aqoꝛ. Hec auis ipᷣa ẽ q̃ ſuꝑiꝰ ĩ ca.xxi.dicta de calẽdrꝭ eſt. Yallunt᷑ aũt qͥ hãc eſle caladriũ putãt vt ſugꝑ Deutro.dicit glo.interliñ.Cari⸗ ſie vt dicit Solinꝰ auesſunt q impune flam⸗ mas innolant.ita vt nec plume nec cames ea⸗ rum flammis igneum oliquatenus cedant. irulum xxniſ. — — Eruus volans.Exli. de na.re.Eeruꝰ rolãs fert᷑eſſe genus cicade. Hunc tñ exꝑimentatoꝛ crabꝛonẽ vocat.ſub alis t dicit) groſſioꝛibo alas hʒ ſubtiles ⁊ tenues ſicut bꝛuchꝰ. Circa veſperã potiſſime volãt:et volãdo ſtrepitũ faciũt.hñt coꝛnua medicina⸗ lia grãdia pᷣlonga biſulca dẽtata ⁊ lucida:q̃ſi foꝛcipibo in cacumĩe cum libuerit ad moꝛſum coeũtibi.crura vᷣo lõga ⁊ reflexa.lucent igneũ moꝛenoctu ꝑtes lateꝝ ac cluniũ coloꝛes pina⸗ rum refulgẽtes aliqũ compᷣſſe obũbꝛant᷑. am⸗ putatuũ caput eaꝝ viuit diutiꝰſine coꝛꝑe.ſed et ſiꝰ co ꝛpaſine capite:ſ̊ nõ tãdiuſicut caput. Icade. Pli.li.vi.Cicade m viuũt roꝛe *quaꝝ duo ſunt genera. Minoꝛes que pꝛimo ꝓueniũt que vt ſunt mutc.et no uiſſime percunt. Sũt auũt multe que canũt vo cant᷑ achete.⁊ que minoꝛes ex his ſũt tetrigo⸗ metre. ſed ille magis ſonoꝛe. Mares canunt in vtroq; genere:ſilent femine.Gentes his ve ſcunt᷑ ad oꝛientẽ.Ante coitũ mares pꝛeſerũt.a coitu feminas circa ſolſticiũ eſt coitus carum. Ouis eax coꝛruptis que ſunt candida coitus ſupinus.E.ſt illis aſperitas in doꝛſo pᷣacuta qua feture locũ excauant in terra. itq; pꝛimo vermiculus:deinde ex ea (que vocat᷑ tetrigo⸗ metra)cuius coꝛtice rupto circa ſolſiida cuo⸗ lantct eſt ſine oꝛe.ſed pꝛo co quidã eſt aculea⸗ tum linguis ſimile.et hoc in pettoꝛe quo roꝛẽ lambunt.Pectus ipſum eſt ſiſtiloſum hoc: vt divimus canũt achete de cetero nihil eſt in vẽ⸗ tre. Quidã vero negãt votẽ in ſectis eſſe in tã⸗ to cicadarum ſono et apum murmure. Capitulum. xxvij. Jconia. yſidoꝛꝰ.Ciconie quaſi cica⸗ nie:a ſono quo crepitant dicte ſunt: quẽ ſonum oꝛis potius cſſe conſtat qᷓ vocis.quia cum roſtro quaticnte ſaciunt.hee veris nuncie ſocietatis comites:ſer pentũ ho⸗ ſtes:maria tranſuolant in aſyam collecto a⸗ gmine pergunt. Eoꝛnices eas duces pꝛece⸗ dunt et ipſe quaſi exerctus pꝛoſequuntur. Ex libꝛo de naturis rerum.Ciconie ſerpẽtium ex ſtio tantus eſt honoꝛ in Theſſalia vt capitale fuerat occidiſie ciconiam: ſicut et hominem. Multipharie nanq; ſerpenibus inſidiatur. coſq; comedit et alia venensta:nec tamenno ritur. Gufonem autem non niſi in magna fa⸗ me comedit.in quo naturalebuſonis malum notatur. Nidetur autem ciconia (aput habe⸗ re valde reumaticum: quia roſiro eius aqua vcre continuo diſtũlat.Et hochyeme magis. Hee nidos ſuos annuo repetunt.cet vmnn ſe e fetibus ſuis domino loci ſub quo fetilicant: plumatum quaſi tnbutum vt ſertur deijciunt. Sed ſoꝛie cauſa magis eſt tec ium nutriendi. Quinimmo vt vulgo dicitur pꝛo decimatioe deiciunt. dco ius ſuum ſeruantes. In cuius ſignum Thoꝛingiam vbi decime no dantur neq; intrant neq; inhabuant:vt etpcrietia do cet: abiture aũt(vt dicit Solinꝰ) i certo loco congregant::ita vt nulli ſui generis niſi capii⸗ ua relinquat᷑. In aſia cãpus eſt vbi cõgregate munmurãt. ⁊ eã qͥ nouiſiune venit dilaccrant: ſicq; recedũt.Ex lib.re.v:v. Litonid dꝛ auis K ui. JRð”J N% Dm dh Be Fuibus Pia. Cuũ em̃ antiqᷓoꝛes ciconie pẽnis amiſſis p pꝛiũ ſibi victũ acqrere neqant: iunioꝛes frigi/ da genitoꝝ mbꝛa reuouẽtes eos in paſtu p⸗ curãt:donec ala foꝛt redierit. Ham vt yſido. ait. Quãtũ tpᷣs ipendũt ĩ fenbo educãdis tm et ipe iuicẽ a pullis ſuis alunt᷑. Nec dubium eas caſtitatꝭ ſectatrices eſſe.fedulſq; ↄiugij ad in⸗ cẽ ſeruare.Ciñ fert᷑ ꝙ i eminẽtioꝛi loco domus cuiuidã par vnũ ciconiaꝝ hitabat. Uñ mare ad poſtũ recedẽte freq̊nter ali mas adueniẽs femin adulterino coitu pollucbat. At illa ſta tim eminꝰĩ fonte ſe mergebat.ſicq; ſcelꝰ adul tera ꝑ aq lauamẽtũ delẽs marẽ ꝓpꝛiũ delude⸗ bat:hmõi factũ dñs hitatiois freqnter aduer tit.⁊ qdã die poſt adulteriũ eã a fontene laua ret᷑ phibuit.nec moꝛa maſculꝰa paſtu redies ĩ femia ſua ſcelꝰadulterq depᷣhbendit.⁊ ad hoꝛã dic imal ãs abijt Reuerſuſq; ſcdᷣa die maumã mititudinẽ ſecũ addutit.q̃ ſingulã adulteram aggreſſe:miſerã crudeli laniauerũt moꝛte. perationes liniꝰli.vq.iconia oꝛigano ſibimedet᷑. IJdẽ in li.xuix.Aconie pallũ qui egerit ne⸗ gat an nis cõtinuis lippire oculis Cuonie q̊s ventriculus valet cutra oĩa venegn. ꝛmederi cico – nie ventriculus exvino decoctus. tui datus.epilenticos curat. Aldertꝰ in.lib.de na.aialiũ. Hec auis alas habet nigras.⁊ caudã ⁊ alias ꝑtes bʒ albas. ¶ Inuenit etiã gencicomie:totu in doꝛſo ni⸗ gru:⁊ i vẽtre ſub albũ.ſʒ nõ nidificat ĩ hominũ habitatioib ſed in paludibo deſerti. WS⸗ Capitulum xxviif. Jgnꝰ. Ariſio. Cignꝰ en genere auiũ coꝛiũ iter digitos bñtiũ. Manetq; m vripis lacuũ ⁊ ĩ loqò młtaꝝ arboꝝ.Ro⸗ aues ʒ accipitrẽ pure nõ ĩcipiũt. Sſʒ ſi ci eis ille puere ceꝑit.pugnt cũ ipo eũq;vicũt.i yſi. Cignꝰgrece latie oloꝛ ðꝛ.eo totꝰalb ſit plu mis.olon em grece totũ ðꝛ.Fautevᷣo ſibi hic auẽ bonã ꝓgnoſiã facere dicũt:ſi Emiliꝰ ait. Cignꝰin auſpicijs ſꝑ letiſtimꝰalel.NHũc optät naure.q nõ ſe mergit ĩ vndis.Exli.dena. re. Cignꝰ pʒ plumas albas:ſʒ carnesnigras.ſoꝛ titudinẽ ſuã ĩ alis.colerice cõplexiõisẽ:⁊ ob B iracũdꝰ.Dẽtes bʒ i roltro minutiſ imoſ.One ris ipatiẽsẽ.ne libẽter volat:l iſtagnis re e⸗ ſcere ddlectat᷑cu vno pede natat:⁊ cũ alio ſe regit veli mõ cũ piſcibs nutrit eis eit inonus. Suꝑ aqᷣs nicificat i pullis educãdis ſolicitꝰ. tꝑe coitbladiut ſibi iuicẽmas ⁊ leia.⁊ alter⸗ nati capita cũ ſuis.ſ.coll iuftectũtvelut ample xãdi gra. HNec moꝛa vbi coierit. mas ↄſci⸗ leſi onis in feia ſugit ab ea. At illa paties fugien tẽ inſeqͥ?neqᷓ q; iñ rãcoꝛ ille ꝑſeuerat in longu ymo leſioe ceſſante:pacmcant᷑ in ao ac a ma⸗ ſiculi ꝑſecutiõe ceſſans polt coitũ freqnti caus⸗ demotu⁊ roſtii ſe aqs mergẽs puniſicat. = õ Capitulum. xxix. K Cyſið. Linomulgs eſt auis arabie.ic dicta: co q in excelis nemoꝛibua tetit nidos ex fructibjcynnami.E t qꝛ non poſſunt ibi hoĩes condeſcendere ꝓpter ramoꝛũ altitu⸗ dinem et fragilitatẽ coſdem nidos plumbatis iaculis appetunt ac cynnama illa deponunt: et pꝛecijs amplioꝛibo vendunt.eo q; illud cyn⸗ namũ magis q; alia mercatoꝛes ꝓbãt.¶ Ari ſto. Cinomulgus paſſere modicum maioꝛ eſt eiuſq; coloꝛ celeſtis eſt cũ citrinitate.et coloꝛeſ iſti ſunt in eo diſtincti.Roſtrum eius eſt lon⸗ gum ad citrinita tem declinãs: ſnper arboꝛes magnas ex cynamomis(vt dicitur)ſperice cõ ponit nidum ſuum.habẽs introitum paruum ¶ Plinius.Cyſpedij ſiue ciſpeli plurimũ vo⸗ lant qui et apodes dicuntur:eo ꝙ vſu pedum careant hyrundinũ ſpecie.nidiſicant in ſcopu lis. Hee ſunt que toto mari cernunt᷑. Ariſto. Auiũ genus q; pedes non habet omni tẽpo⸗ re apparet.hec auis longa gracilis ⁊ pauce la titudinis.hyrundini aſſimilatur. Nec inter il las leuiter diſtinguitur. Iſta nidiſicat in eſta⸗ te.et hoc poſt lapidesvt animalia fugiat ⁊ ho mines.Plinius lib.x.Citramus:als cenchꝛa⸗ mus habetur.aues remeantes comitata ſoli⸗ citat.ac perſeueranter ad expectatas ſibi ter⸗ ras peruenire feſtinat eaſq; noctu.etiam itine ris admouens excitat. Ariſto. Citramꝰ auis de nocte ceteras aues clamat.eaq; audita ſci⸗ unt venatoꝛes ꝙ in locis ſuis nõ remancbũt aues.E xlibꝛo de naturꝭ rerum. Citramus a⸗ nis Aſie recedentibus hyrundinibus ac cyco nijs inſtante hyeme comuans eas feſtinami⸗ oꝛ perſeuerat.et pꝛecedens ſolicitat. De Nuibus Inomia.Iſido: Cinomia grece dici᷑ muſca canina. Hã canis grececynos WVdicitur.Exlib. de na. rerũ. Cynomia ẽ? muſca canina catuloꝛum auribo impoꝛtunga. OQOuam licet catulus frequenter excutiat: ſema per tamẽ impoꝛtune reuolat. Ubi aũt eum pi⸗ grum ad excutiendũ inuenerit vſq; ad ſangui nem ⁊ vulnera ꝓcedit.Actoꝛ. Cynomia eſt il la muſca grauiſſima qua ꝑcuſſa eſt egyptioꝝ populus in quarta plaga.De hac em̃ in Exo do legitur. Uenit muſca grauiſtima ĩ domos pharaonis ac ſeruoꝝ cius:in omnẽ terrã egybᷣ pti. coꝛruptaq;eſt terra ab hmõi muſcis. Per banc em̃ ſ̃ᷣm gloſam canini moꝛes ſigniſicant in quibshumane mẽtis roluptas.i.libido ar⸗ guit᷑. Sic em̃ cinifes quibin terra plaga per cuſſi ſũt egyptij:ſignificãt inqͥetudines mũda noꝝ:qui ꝓuocatoꝛes rixaꝝ:amatoꝛes calũni⸗ antiũ nõ admittũt quietem ſpũalis ſabbati. Vñ pſalmiſta.Dixit ⁊ venit cnomia. Capitulumxxx. Icendula cimice ⁊ coſtro. Iſidoꝛua. 8 Cicendula genus ſcatabꝛoꝛumeſt.ſic vdictum eo ꝙ gradiens vel volans lu⸗ cet.Exli.de na.reꝝ.Cicendula eſt vermis in ytalia nocte volãs.⁊ inter noctis tencbꝛas ful gidus radiãs.ita vt ſi eum in tenebꝛis videas exhalationẽ ſcintillaꝝ putes.i¶ IJſi.Cimex ãt ex vermibo carniũ eſt. Dictus aũt eſt cimex ex ſimilitudine cuiuſdã herbe cuius fetoꝛẽ habet Aui.in.ij.cañ.Ex fraxino capita ĩflata ſicut nata egrediunt᷑ ĩ bo eſt hũiditas de qᷓ cimi⸗ ces oꝛiũt᷑.Cũ em̃ capita hmõi aperiũt᷑ cimices 3 Lrattatus ecxcxillis egrediunt. Cimices effugat pꝛie ſtercꝰ thauri qñ cũ eo fit ſumigatio.Palla.Oꝛcq̃̊ʒ cimicee nocent.extinguun᷑ aut amurca⁊ felle bubalo lectis aut locis eaꝝ ꝑunctis.vel folijs edere tritis exoleo vel icẽſis ſanguiſugis.yſi. Coſdros greci appellãt eos qͥ ectremis fauoꝝ partib maioꝛes creant᷑. Quos aliqͥ reges pu tant. dictos eo ꝙ caſtra ducant. Capitulum. xxxij. Fèê‚⅞Aluũuba ex li.ð na.re.Colũba ( vt dicit 8 Beda)felle caret.Dicit tñ̃ Ariſtot.q; 0́veel hʒnõeo loco q̊ cetera aĩalia:ſʒ ĩ in⸗ teſtino. Moꝛticino nõ viuit.ſj puro qᷣno viſũ recuꝑat nouem vicibo. In alta nidificat.vbi mala beſtia attingere nõ valeat.ſuꝑ aq̃s libẽ ter reqͥeſcit:vt ſitim ſedet.Et vmbꝛã accipitrꝭ veniẽtisi aqͥs pſpici at.Aliqñ vᷣo ſola ſedet. coloꝛes ſuos varioscirca collu admirãs alaꝝ plauſu roſtro q; plumeculas fulcit et ĩ regimẽ volatꝰ cultꝰ pẽnas diſponit.Lũc niſus ſpecu latoꝛ occultꝰ congaudentẽ in hmõi glia rapit CcC olũbe calidiſiime ſũt ⁊ lapilos ꝓpter ſtoma⸗ chi tꝑantiã comedũt.ſimũ etiã ardentẽ nimis hñt.quẽ ⁊ ipᷣe nido eciũt ⁊ pullos eijcere do/- cent.pẽnis eleuatꝭ pugnãr⁊ colubã errantẽ cũ viderint ſibi aggregãt. Dicit Jacobo ꝙ tranſ mare vᷣſus oꝛientẽ colube ſunt qͥ nuncioꝝ fun gẽtes officio lſſas dñoꝝ ſuoꝝ ſbᷣ alis bꝛeuiſpa cio ꝑ lõge depoꝛtãt: Jõq; valde neceſie ſunt: maxie qñ ꝑ terras inimicoꝝ alij nücij tranſire nõ audent.Colũbe ꝓpꝛiũ eſi inter aues nõ ele⸗ uare caput qñ potant donec ei ſufficiat.i¶ Ex li. de na.re.oluba valde grauat i ouoꝝ par Au: ꝙ li parere tardauerit amare ꝑcutit.Ari⸗ ſto. Colube toto anno ouãt ⁊ pulliſicãtiſi ſue⸗ nit locꝰ mãſiõis calidꝰ:⁊ cib patꝰ.Alioqͥn nõ niſi in eſtate.Earũqʒ pulli ſũt melioꝛes in v ere ⁊ in autũno.peioꝛes aũt ĩ bieme ⁊ eſtate.a ſculus cũ femina coit poſt vnũ annũ. Qua co⸗ lũbe ſunt albi coloꝛis ſicut ⁊ ꝑdicis.Columba ſenexcoire non põt ſedim̃ oſcula:.Colũba qʒ femina ſaltat ſuper feminã:ſi nõfuerit mas et i1nuicẽ oſculan:.et exillo quidẽcoitu oua faci⸗ unt:ſed non pullificant. Ppherationes ¶ Exli.ð na:re.Pulli colübaꝝ ĩ autũno ⁊vere ſanioꝛes ſũt qm his tꝑiba ꝗᷓno maxie viuũt. deſeulahis Volnbduccla: calida ſuꝑpoſi ta oĩ moꝛſui ſubuẽit. Sãguis ciꝰvalet oculis ↄſert infuſus pᷣcipueq; deſub aſcellis tractꝰ. Stercus eius omnes doloꝛes ſoluit: et hu moꝛes deſiccat. ¶ Dyaſ.Colũbe ſanguis abſcindit fluxũ ſan⸗ guinis nariũ:qui eſt ex velamine cerebꝛi. ¶Plinius libꝛo.xxix.Caro recens colũbe cõ⸗ iia ſerpentes auxiliatur. Maſcule ſanguis a vena ſub ala inciſa eximie pꝛodeſt oculis cruo ¶ In li. xxx. Jimꝰ colũbaꝝ cũ aceto delent᷑ ſii⸗ ggmata ·Hoc fimo carbũcul abolet ꝑ ſe illito vel cũ ſemine lini ex aceto mulſo. ¶ Auiceñ. S aguis colun beↄſert podagre. Stercus columbaꝝ ↄueniẽs eſt ſuꝑ doloꝛes iuncturaꝝ.⁊ valet empetigini. ¶ Cõfert etiam doloꝛi colice cum adminiſtra tur in cliſteri. Capitulum xxxiij. O R rrergrrgreer De Fuibus Oꝛedulus⁊ coꝛnix.Exli.ð na.re.Coꝛe dulus ð q́i coꝛ edẽs: carne nãq; ⁊ pda viuẽs.coꝛde maxie ihiat ſaturari.yſið Coꝛnix auis eſt ãnoſa apð latios:greco noĩe coꝛnix appellaf. Quã aiut augures boĩim cu⸗ ras ſᷣcatoib agere inſidiaꝝ vias mõſtrare:fu⸗ tura pᷣdicere.magnũ nefas h̊ͥ credere: vt deus ↄſilia ſua coꝛnicibmãdet. His int mita auſpi cia tribuũt ⁊ pluuias vocibpᷣrẽdere.vñ ẽ illð Tũc coꝛnix plena pluuiã vocat ipꝛoba voce. Exli.ð na.re. Coꝛnix in ſolltitio moꝛbo coꝛri⸗ pit᷑hec nucibylibẽter veſcũ:hoꝛnibiles aues qᷓ ſi ſuos hoſtes impugnãt:ſj ule freq̃nter cũ ipu gnãtibo multũ detulerĩt:tãdẽ ĩ patia victe lace rãt ĩpoꝛtunita s.coꝛnix pluuiã młto clamoꝛepᷣ nũciat:ouis colũbe iſidiat᷑ vt dulipet ⁊ exugat Operationes ¶ Plini.li.xxix. Cercbꝛũ coꝛnicis coctũ in ci⸗ bo ſumptum: capitis doloꝛibus eſt remediu. Item in li xxx. Coꝛnicis carnes ac nidum ulmite:moꝛbis longis putant vtiliſſimum. moꝛoſa nihil alið ſonare nouit q;cras cras:diuerſas tñ voces foꝛmat.iſ.lxxiii. vt diẽ Fulgẽtius:volãdo coit aliqũ.ples ſꝑ qᷓ duos pullific at.grauidus ſieri ðꝛ ſi eũ ouũ coꝛ uinũ edere cõtigerit: oꝛe parere dicũt᷑ ⁊ ↄciꝑe. Femiĩe coꝛuoꝝ oua ſole cubãt ⁊ mares cis eſcã dant. Pulli coꝛuoꝝ ſeptẽ diebo abſq; vlla cibi alimo nia manere ferunt᷑. Septima vᷣo die ni greſcut: q̃ꝝ nõnullos eijciunt tedio nutriendi. 4 Oꝛuus.E xli.ð na.re.Coꝛuꝰ auis cla Foꝛtioꝛ eſt odꝛuus de die:bubo de nocte: ⁊ N ciſſim ſua dua comedunt.Coꝛui parũ cocunt: ſed multũ oſculant᷑ adinuicẽ.Et putãt quidaʒ ꝙ alio modo non coeant.ſed hoc falſum eſt. Cadauere coꝛuus veſcit:⁊vt ðꝛ a potu ſe abſti net q;diu ficus ſuiſructus dulcedine gloꝛiatur Vnde Quidius.Ac cibi dũ lacteus pendebit in arboꝛe ficus.A nullo gelido fõte bibent᷑ aq̃ ¶ Gregorius in moꝛal.Pulli coꝛuoꝝ(vt fert᷑ anteq; nigreſcunt a parentibus:vteunq; ne⸗ glecti: medici affecti:huc illucq; vagantur in nido:aut ciboꝛum expectant aperto oꝛe ſubſi⸗ dium. Undeetiam ſcriptum eſt. Quis pꝛepa⸗ rat coꝛuo eſcam ⁊c̃.Sed cum migreſcereilli ce perint:tanto eis alimẽta pꝛebenda coꝛuus ar dentius requirit:quãto illos alere diutius di⸗ ſiulit.E xti. dena.reꝝ.Eſt coꝛuoꝝ genus ĩ oꝛi⸗ ente qð cũ aſino ⁊ thauro pugnat:ciſq; fugien tibo ſuꝑ eos volat:ac ſic cũimpetu eoꝝ oculis impũgit.⁊ cũ potuerit eos execãs roſtro dñis ſuis inutiles reddit. Itaq; per cõſequens oc⸗ ciſi decoꝛiant᷑.et eoꝛũ cadauera volatilibo ef⸗ ferũtur:ſicq; ab aue impꝛoba animalia ſoꝛtia ſuperantur. Coꝛuus turres inh abitat⁊ ibidẽ mdificat:citiſſimus eſt mutatiois a eris nunci us:et alia crocitationis voce pꝛophetat aurã tranquillam alia tempeſtatem. Coꝛuius lõge uus ctiſtime ſit domeſticus.coꝛuoſq; ſilue⸗ ſires inuitos retinet ac ſeducit.Coꝛuus exna tura eit in linatus ad furtũ.vt experiẽtia Er⸗ foꝛdie docuit vbi coꝛuus domeſticus ſucceſſi ue de mẽla qua pecunie iacere cõſueuerant in oꝛtum de pꝛope ſubtus lapidem circiter quin q;velſex floꝛenos in groſſs abſcondit. W Trattatus Capitulum. xxxv. è‚/Ocurnix.Ex li.de na.re.Cocurnix eſt Yꝓquis quã vulgariter queſiulã dicimus vHec ducẽ habẽt oꝛtigometrã.quã in maris tranſitu iã terre.i.poꝛtui maris appꝛo⸗ pinqu ãtes accipitres ſpeculati rapiũt.⁊ idcir co cura eſt vniuerſis.vt externi generis ducẽ ſolicitẽt.ſcʒ coꝛnicẽ ꝑ quã pma diſcrimina ca ueãt.rariſſimas habet ſeminas ĩ genere auiũ ſicut et pectinesin generepiſciũ.n hominũ vᷣo generepaucioꝛes naſcunt᷑ maſculi qᷓ; femi ne.omeſtoꝛ.Locurnixinivynu arabie pᷣcipue nutnit.et eſt auis regia quã nos vulgo cureli⸗ um dicmus a currendo.i yſið.Cocurnices a ſono vocis dicte ſũt.quas greci oꝛtigeas vo cãt.eo œ viſe pꝛimũ fuerũt in oꝛtigia inſula. Hec adueniendü tempoꝛa habenti. Fia eſta) te depulſa maria tranſmeant. rB8 . NR J.. . — Capitulum. rrxv. ¶ ‚ODcxrx. Plinius.lib.x.¶ocyx videt᷑ ex 8 occipitre ſieri:temꝑe anni figurꝗͥ mu⸗ tans. Tunc enim non apparent reliqͥ accipitres niſi dichbus paucis ipſo quoq; mo dico eſtatis tempoꝛe viſus:poſiea non cemi⸗ tur. Eſt autem neq; ad vncis vnguibus acci⸗ pitrum nec capiteſimilis.neq; alio quã coloꝛe acrictu:ſed columbe potius ſinilis eſt capite et vnguib us. Quoniam bſumitur ab accipi tre:ſi quando ſimul apparuerint:ſola omniuʒ auisa ſuo genere interempta ¶ Areſto.Auis cocyx paucoꝝ ouoꝝ eli:vnius ilcet aut duo rum.quia natura eius valde frigida eſi. Capitulum. xxxvij ochilos.Exli.de na.re.Crochilos deoq; aioſa:vt etiã õ aqͥlã audeat conatꝰ ac ceptare.hoĩes q deludit.qꝛ cũ ſe ꝓpinquã qſi manu capiẽdã obtulerit.caſio hois conatuꝛ laboꝛe ipigra ꝓfugit. araneis veſcũ pull fecun da ẽ.nã plimos vno fetu pducit.vno ſpecu vł antro hieme miti ↄdunĩ.vt ad caloꝛẽ turba ↄſerẽte caloꝛ qͥ ꝑuus eſt ẽ in tK mimis coꝛꝑib⸗ augmẽtet᷑.E iiq; auio mima oim aliaꝝ. Iteʒ Alb.ᷣili:ð na·aia liũ ait.Crochiloe ẽ auix mi⸗ nima oĩm qui regulũ vocãt:q lʒ ſit ꝑua coꝛꝑe auſu mag ðᷣ aqͥlã puãre conai.ſolitaris volat mlti etiã ẽ ꝑtꝰ.⁊ ĩ hieme vno ↄtẽta ſoꝛamie an tri vłmuri.mlioe ſocios ſecũ ſui gener nocte babitare ꝑmitttt. vt caloꝛ ꝑui coꝛꝑie erſocie⸗ tate młtoꝝ caleſcat ⁊ ſoueat. Hec ctiã ẽauis muſica:⁊ pcipue cãtãt tꝑe magni ⁊ ſicci frigo ris in bieme. Infraca. cuiij. de eadẽtr actet᷑ ( t alia rex auiũ appellat oim qͥde ſt minima.ſʒ qᷣnto mioꝛ tãto velocioꝛ.a⸗ De uibus W „ * b5 LCLapitulum. xxxviij Dꝛinta. Pliniꝰ. Coꝛinta eſt auis ma c rNma in partibus oꝛientis que veread quantitatem pulmonis vacce habet mollem: et multum inſuſum ſanguine. ⁊ ideo multa bibit plus q; alie aues. ¶ Albercus in lib.de na.animalii. Coꝛinta eſi auis que pau cas et paruas habet plumas et pennas. — . „ Capitulum. xxxix. ‚Uculus. Ex li. de natu. re. Cuculus eſt auis iproba: q̃ voceʒ ſuã in cantando Wvnon mutat:ſed ſemꝑ eandem replitat. Auis pigerrima eſt:et loco nõ ſtabilis. Tur⸗ turis fere coloꝛẽ habet. Hyeme plumis ſpolia⸗ ri ðꝛ.intratq; terre latibulum:vel cõcauitates grboꝝ.illic eitate cõgeritq̊ byeme vinit. Oua ſua in nido minoꝛꝝ auicule ponit:⁊ de ouis illi us totidẽ demit:nedũ illa numero ſuꝑflua in uenerit quaſi aliena repudiet. Itaq; cuculus ab aliena matre cũ pullis eius fotꝰ⁊ educatꝰ: dũ adhuc in nido innalidus ſedet.quedam tñ auiditate naturatui ceteris pullis cibos rapit. et hac ſagactate pᷣ ceteris pingueſcit atq; niti dioꝛ fit. In cuius elega ntiam nutrix cõuerſa gaudet eius foꝛma:miraturq; ſeipſam ꝙ talẽ peperit adeo deſipiens vt magnitudine fetũ a pullis minoꝛib nõ diſcernat: Hoẽs pullos ſu⸗ os in eius ↄparatiõe damnat:ac vbi cũ eduxe rit ⁊ ad robur volandi nutritus.ipſoviceuerſa ⁊ in nutricem inſurgit:et conſequẽter perimit ¶ Jſið.Cuculi a voce ꝓpꝛia noiati:tẽpus ha pent et ipſi veniendi muuoꝝ fcapulis ſuſcepti pꝓpt erbꝛeues ⁊ paruos volatus:ne ꝑlonga ae ris ſpacia fatigati deſciant. Hoꝝ ſaliue cica⸗ das gignũt.Oua paſſeris nido reperta come dunt:et ſua obũciut.poſt bec illa ſuſcepta ⁊ fo uent ⁊ nutriũt:q¶ Ariſto.Cuculus ouis ppꝛiſ incubat:ſed vnũ ouum in nido fulice ponens eiuſdẽ oua ſugit.Illa vero futuri euentus ig⸗ nara ouũ ſedula nutrix ſouet. Sed a cuculo exdluſo et poſtmodum adulto nutrix a nonnul lis quandoq; necaniperhibetur. In eſtate vo lat et laſciuit. In hyeme lacet languens et de⸗ plumatus ac buboni ſimilis apparet. Pprerationes. ¶ Plin. li.xviij. Mirabile quoddã eſt de cuoen lo:q̃ quis loco pꝛimũ audiat alitẽ illam:ſi pes dexter circumſcribat᷑: ac veſtigiũ id effodiat᷑ non gigni pulices vbicunq; aſpergatur. ¶ Idem lib. xxviij. Cuculi fimus in vino de⸗ coctuset potus:moꝛſui canis rabioſi contert —...— Capitulum. x l Abeth. Ariſto Cubeth ẽ auis luxurio V 8 ſa cuius mas ſi inueneritoua femie ſue frãgit ea:ne femina ſit ſollicita circa ea Femina vero abſcõdit ea. Que ſiue coeat ſiue nõ:olofadendo vel audiendo ſubito ouat. Itẽ ſipꝛeſenſerit maſculum venientẽ occurrit et coeunt. Mas quidẽ pedetentim ad feminã atcedit ſine ſtrepitu.ne alj maſculi ſentiant:et pugnẽt cũ eo neccoire ꝑmittãt Itẽ maſclipug nãt inuicẽè et victoꝛ cũ victo coit:ac verſa vice ſivictoꝛ victus fuerit. S olitarie tñ et occulte coeunt.eligente victoꝛelocum adhoc:⁊ victo ſequente. Mas aũt et femia in voluptate ſua frequẽter depꝛehendunt᷑ et cadunt in nus Tructurus venatoy. Cunqͥ luxurſoſa ſit auis iſta. ſingu⸗ li tamen mares ſingulas feminas accipiunt. Item aues ponderoſi coꝛpoꝛis que non ſunt boni volatus:multã habens ſuꝑfluitatẽ:mul tumq; coeunt: et multoꝝ ouoꝝ hmõi ſunt: vt cubeth⁊ ſtrutio ⁊ gallin. ¶Actoꝛ. Cu⸗ beth idem videtur eſſe quid perdix.que em̃ hic deilla dicunt eadem pene⁊ de perdice dicunt᷑ inferius.qð foꝛte latuit tranſ latoꝛem e 9 ☚ 23 4 5 . 1. ð . 7* 2õ / — — * . . 7 — — „ . — 1 * — 7„ — 2 4 — Capitulum. xf ‚‚UAlex. Jlido. Culex ab aculeodictus ẽ Pco ꝙ ſanguinẽ ſugit. habet em̃ in oꝛe ſi WWVvſtulam in modũ ſtimuli quo carnẽtere bꝛat vt ſanguinẽ bibat ¶ Arillo.Culex anĩal coꝛpoꝛ annuloſi:membꝛũ habetꝑ qð cibum ſentit.⁊ quedã babẽt h̊ membꝝ extra ſicut acu leũ:cuius natura eſt mollis ⁊ vacua.per ipſuʒ guſtant ⁊ ſentiunt ⁊cibũ attrabũt.Culices au tem ⁊ muſce minime beſtiaꝝ per H̊ membꝛũ per foꝛant hominis coꝛiũ ⁊ alioꝝ animaliũ.E Lli. dena.xexꝝ. Culex acida petit:⁊ dulcia ſugit:lu cem dtiiigit ita ꝙ ad lumẽ aliquando ſe vꝛit ODPDbkrationes. Aui.in.iiij.cañ.Ad effugandũ culices et ci⸗ mices:ſit ſuffumigium cũ ſerraturis ligni pini aut cũ nigella.ſilr cũ mirto ſicca ⁊ cũ ſulphure ⁊vᷣdellio ⁊ ſpino fetida ⁊ ſtercoꝛe vaccino ⁊ cũ folijs cypꝛeſſi.ꝗ¶ Ad idẽ aſpergitur domus ex decoctiõe radicis lupinoꝝ aut ex decoctione nigelle:aut abſinthij:aut rute. ¶ Palladius. Cõtra culices ⁊ cimices in hoꝛtis vel ſatis a⸗ murca recens vel ex cameris fuligo ſpargitui Salbano q́; inſulo:aut ſulphure fugantix. . „* 9 4 6 — deſint: ſi foꝛte lignoꝝ caſſia vemti auſerãt. hac ſtrucm pꝛemut terra aua egeſte erant. ſic nidos ¶ Embꝛoſius. Culices non tangũt boſem: ſi D abſinthiũ cũ olco coquat᷑a eo ſe prrungat — „ Capitulum. xlij) S /pvomedias. Iſið. Dyome⸗ die aues a ſocjsdyomediſ Napellate ſunt:q̊s fabule fe ftfrut in eaſdẽ volucres fuiſ⸗ Aſe cõuerſos foꝛma fulice ſi⸗ miles. magnitudine cigno rũ.coloꝛe candido duris ⁊ ? grãdibo roſtris. Sunt aut circa Apuliã in imd ſula dyomedia inter ſcopulos littoꝝ ⁊ ſaxa vo litantes. Solinus Dyomedas aues inſula qᷓ oꝛã in A pulie videt..d? tumulo ac delubꝛo dy omedis inſignis eſt. ſola gignit eui coloꝛ cã didus.ignei oculi:oꝛa dentata.cõgregate vo litãt.dueq; duces ſunt.quaꝝ altera agmẽpᷣit vt ductu certũ iter dirigat:altera inſequit᷑:vt inſtantia tarditatẽ vꝛgeat. Cũ fetiſicũ tpus adeſt. roſiro ſcrobes cauãt.⁊ ſurculis inuerſuʒ poſitis ſubter cauata cõtegũt.⁊ ne operimẽta — moliunt.bifoꝛi acccſſu aditus qͥ mittit ad pa⸗ ſtusin hoꝛtũ deſtinat᷑.qͥ excipit reuertentesver ſus occaſum ẽ.vt lux⁊ moꝛãtes excitet:⁊ rece⸗ ptui non dencget᷑.Eadem ſacra bmõi ſtudio om̃i die celłcebꝛãt.aquas plumas imbuũt: ⁊ a⸗ lis ipendio madefaciis roꝛulente ↄfluũt:⁊ ſic cedẽ hũoꝛe excuſſa puriſicat. unc pẽnis ſup⸗ piaudunt: et inde quaſi ꝑacta religione diſces qut. Ob h̊ aucs ſactos domedis ſocios ſeĩt. oua eijciat.pulliq; ipſimetu cadant.IJtaq; ad uolans vlcera eius roſtro excauãt.Poꝛro aꝰ chantis egithum odit intãtum:vt eoꝝ ſangui nem credant nõ coire.i¶ Joꝛath. Emerie ſunt aues que denocte volantes illuminãt aerem pꝛopter pennaꝝ ſuaꝝ naturã:que magis in te nebꝛis qᷓ; in lumine lucent.ſicq; pꝛodunt᷑ et ca piuntur. ¶ Iſido. Ercinie aues dicte ſunt ab hercinio ſaltu germanie vbinaſcuntur: quaꝝ penne adeo per obſcurum emicant.vt quãuis norx denſis tenebꝛis obtenta ſit:ad pꝛeſidium iiineris dirigendi iacte interluceant.curſuſq; vie pateat iudicio plumarum fulgentium — Raxycha. Albertin li. de na. anĩa.in quit.ODraycha auis eſt pedibo carẽs: yt dicit Ariſt.⁊ cũ ad terrã cecidit cu bitis alaꝝ ⁊ pectoꝛe repit ſicut veſꝑtilio. Dehi lee habet pedes caude ſue cõiunctos.Hoenõ apparet niſi poſt pluuiã in pꝛincipio eſtatis:et tuc pulliſicat.⁊ cũ pulli cõualeſcunt:moꝛit᷑.pul los relinquens ſue milſerie vice ſuccioeeeees. äo WV Capitulum. xlu Alo.Ex li.de na.rerũ. Falco eſt auis nobiliſſima:volatu impetuoſiſſima: et in cuſtodia ſui minus cauta. Jdeoq; bcũ ad pꝛedam dirigendus eſt: a dño ſuo tardatur:nec auis ei capienda oſtenditur: niſũ pꝛius aliquãtulum elongetur: vt pꝛedam S cum ipetu moderato ſubſequatur. In ardee — aaptura ouo falcones pariter relaxant᷑ quoꝛũ Se , vy3znrw“nus ſumma petit. alius iuxta terram inuolat EE vt videlicet ille volantẽ ardeam in pulſu pꝛeci pitet. Iſte vero pꝛecipitatã accipiat.¶ Ariſto ——teles. Falco renes habet debiles : pectuſq; ro⸗ „ „I. „ „ 352; buſtum:delicioſis vtitur cibis.vnica verſatio Capitulum..xlüij. ne collum girat circulariter pectoꝛe exitente — Hithus Emeria ⁊ Ercinia. Plini.li. x immoto adeo:vt colli eius duo ngt in⸗ O githus auis minima cũ aſino pug⸗ minibus ratione. Huius viſus cuiu dam na⸗ WMat. A ſin? quippe ſpinetis ſe cauſa ſcal turalis diſcretionis videantur ex equor – pendi atterens nidos eius diſſipat.quẽadeo dere.pꝛede quoq; due poſt tergu eſt pꝛouidus pauet auicula:vt oĩno voce rudentis audita inuigilat.. li. de natu. reg. Jal va ſunt duo. Unũ nobile qdð auem vſu paruo natur aliter capit.aliud ignobile ac vile: quod niſi multo laboꝛe et maceratione aſſuefactum hocfacit. Hoc vltimũ genus cum ardeam ad terram impulenit: Jamq;imprompta eſt vt eã capiat. Ardea anguillam vel alium piſcẽ queʒ recentius voꝛauerat euomit.⁊ tunc falco libe⸗ re eam volare permittens: ac minus fetidum ſibi oblatum pꝛeferens ⁊ gaudens ocius ap⸗ pꝛehendit. Non ſic aũt falco nobilis:ſed eiec tum munus vilipendens:auem doloſam ſeue rius punit. Habet aũt falco os acutum ac du rum in pectoꝛe.quod ei natura pꝛouidens in⸗ didit ad impulſionem pꝛede. Scripſerũt aqui la ſymachus ⁊ theodocion epiſtolam Ptholo meo regi E gypti.in qua tractaueruni de aui bus nobilibus ⁊ eaꝝ medicinis.De q̃ hic pau ca de falcone cõmemoꝛare liceat 3 Pbperationes. ¶ Albertus in libro ſuo de animalibus. Si falco non poteſt fimare:fel galli va ci comede re:vel teſtudines albas decoctas. ¶ Si faleo nimium laxatur ſuccum iuſquia⸗ mi modicum da ei bibere:et intinge in eodem cibum eius. „ Siosfractum fuerit in crure velala. Aloe calidũ ſuꝑliga:et dimittevna die ⁊ vna nocte 6 ¶Item ſimum galli in aceto coctũ ſuperliga. ¶Ad idem. Inuolue aloen herbã cũ puluere apij in coꝛdibo paruaꝝ auiuũ:⁊ va ei comedere De hac materia reperies per Albertum tradi tain libꝛo ſuo de animaltbbſus Qcinſula dictus eſt:vñ pꝛimũ aſpoꝛtatus eſt. Tractatus H.gallus ſiluaticus: auis pulc hꝛa valde. EKade uo. Exli. dena. rex. Faſianus —'pennis coꝛuſcis inſtar ignis: ceruleus interdum ac viridis:rubeiſq; pennis interſctriꝰ bitur nitoꝛ. RZures geminas videtur hab ere: in capite plumis extantibus:quas ſubꝛigit qñ vult atq; ſubmittit.Criſtis aũt in capite caret. ⁊ ſpiculis in cruribus.his tamẽ armis fruſtra tus animoſus ⁊ audax eſt. Ariſtoteles. Jaſia⸗ ni tantũ coitus tẽpoꝛe ſimul habitant.ceteris vero tempoꝛibus ſeparatim:nmec cito rubꝛica⸗ tas habent barbas vel in pedibus calcaria ſi⸗ cut galli domeſtici:ſed tractu tempoꝛis. Yaſia nus ſic capitur:aliquãdo auceps panno in q̃̊ hec auis depingit᷑ coopertus:faſiano ſe oſten dit:quiſequẽs coopertũ nec fugientem nec re trocedentem: tandem a ſocio aucupis in inſi⸗ dijs latitãte rethi inuoluitur. Hec auis in au⸗ ra pluuioſa triſtatur ⁊ tũc in rubetis ac ſyluis latet. Circa veſperã vel auroꝛam de ſilua egre ditur: ⁊ tunc de facili venatur. Rolſirumin ter ra figens abſcondit ſe:⁊ ſic abſconditum ſe to tum credit.pennaspᷣpinguedine mutat. e rumq;ſepe renouat.Larnes habʒ ſubnlioꝛes ac leuioꝛes ceteris auibus ſiluancis:exceptis perdicum pullie.¶ Iſidoꝛus.Jaſianus a faſi * =. . .- — — . Capitulum. xlvij EKasmnuecnieuttberenne. Pauis in oꝛiente quefetuũ pꝛocreancoꝝ naruraliter cupida. Lempus vens an ticipat:quo ſcilicet aues ceteras ſolent initia⸗ re conceptus.Unde ſit vt oua que tunc ſacit frigoꝛe coꝛrumpantur:neſetuum habeant etf⸗ Defluibus. fectum: ſed itenum ſequenti tempoꝛe calido po nunt: et tunc pullos faciunt: quod eſt contra omnesfere agreſtes aues: que ſemel in anno 7 ouant ateꝙ pullificant. Capitulum. xluiij. Enitx.Iſidoꝛus.Fenix eſt auis arabie ſic dicta:eo ꝙ coloꝛem feniceum habe⸗ at. vel ꝙ in toto oꝛbe ſingularis ⁊ vni⸗ ca.Nam arabes ſin gularẽ etvnicã fenicẽ vo cant.Hec qngentis ⁊ vltra vinens annis duʒ ſenuiſſe ſe viderit: collectis aromatũ virgulis rogã ſibi initruit.⁊ cõuerſa ad radiũ ſolis ala rum plauſu volunta riũ ſibi incendium nutrit ſicq; iterũ de cineriboreſurgit ¶ Ambꝛo.libꝛo quinto.Fenix cũ ſineʒ vite ſibi adeſſe animad uertit: facit ſibi thecã de thure et myrrha ⁊ ce⸗ teris odoꝛibus in quã impleto vite ſue tẽpoꝛe intrat ⁊ moꝛitur. Decuius humoꝛe carnis ver mis exurgit:paulatimq; adoleſcit:ac pꝛoceſſu ſtatuti tẽpoꝛis alaꝝ remigia induit:ſicq; in ſu perioꝛis auisſpeciem ⁊ foꝛmã reparat᷑. Doce⸗ at ergo nos hec auis exemplo reſurrectionem credere:q̃ ſine exemplo ⁊ ſine rationis pꝛecepti one ſibi inſignia reſurrectionis inſtaurat. q Solinus. Apud arabes fenix naſcit᷑. auis aquile magnitudine:capite onerato incomã. plumis extantibo:criſtatis faucibo:circa colla fulgoꝛe aurco:poſtera parte purpureus.extra caudam in qᷓ roſeis pẽnis interſcribit᷑ nitoꝛ ce ruleus. Hec etiã eſt mens oĩm alioꝝ autoꝛum Etiã idẽ habet᷑ in li.de na.re.licet ꝑ alia verba Capitulum. xlix. Ilom — ena ⁊ Ficedula.Exli.ð na.re. j Wlomena dᷣꝛa ſilos qð eſt amoꝛ:⁊ mene qð eſt dulcꝭ. Hec em̃ auis mira modu latione letiſicat audientẽ.gaudet ad oꝛtũ ſolis Pꝛeitq; leticia venientẽ.verno tñ tꝑe cãtat:hi berno nunq;. In inicio q̊ʒ veris adeo ſue vo⸗ cis amenitate delectat:⁊ rariſſime comedat:et Hh cum ſumma feſtinatiõe. Ita q; certãt inter ſe tã pertinaciter.vt victa ſepe vitã ſiniat pus de ficienteſpũ qʒ cãtu. Uñ ⁊ ðꝛ a filosqð ẽ amoꝛ ⁊ mene qð eſt defectꝰ:q̃ſi amoꝛe deficiẽs. Mi ramur igit in tã paruo coꝛpuſculo tã ꝑtinaceʒ ſpm̃. Miramur inillo ꝑfectã muſice ſcientiã. Hogdulatus em̃ edit᷑ ſonus:⁊ nũc ↄtinuo ſpũ trahii in longũ:nũc variat᷑ inflexo: nũc diſtin guit ⁊ ↄciſo.copulat᷑ in toꝛto grauis acutꝰcre ber extenſus vibꝛãs.⁊ aliqũ qͥdeʒmedius:ſum mus ymus. Meditant᷑ interi alie minoꝛesver ſuſq; q̊s mirent᷑ addiſcũt.audit atteta diſcipꝝ la. Redditq; vicibo cantũ:intelligit᷑: emendat᷑ ⁊ 9 docente ̊dammõ repꝛehendit᷑. Statĩ aũt vt coire inceperit vocꝭ amenitatẽ perdit.Etvt dicit Pli.Alia vox ſit:mutat᷑ ⁊ coloꝛ.Ab exi tu nãq; verni tꝑis aucto eſtu in totũ alia vox ſimutat᷑ ⁊ coloꝛ.linguis eaꝝ tenuitas illa nõ eſt q̃ ceterꝭ auib.i¶ Actoꝛ.Iilomena eſt auis parua canoꝛa om̃ibus nota:q̃ et luſcinia dici ¶ Iſið. Ficedule dicteſunt:co q ficos magis edant:pandit illo vᷣſiculo veteri. ũ me ſicus alat: ci paſcat dulcibovuis Cur potius nomẽ nõ dedit vna miethi. ¶ Pliñ.li.x. Ficecule for mã ſimulq; coloꝛem mut ant.hoc iñ nomẽ ha bẽt autũno.poſtea vero melancoꝛiphi vocant Captulum.l1 . Siij — 4 N . SS — Qlica.Actoꝛ. Fulica eſt auis magnitu . dine 2 coloꝛe cigno ſilis ⁊ grãdi roſtro in ſcopulis littoꝝ cõmoꝛat᷑:has latini Oyomedias.greci berodios vocãt.¶ Phiſio. Fulica eſt auis pꝛudentiſſima: cadaueribo.nõ veſcit᷑: nec oberrat de loco ad locũ.ſed in vno loco permanet vſq; in finẽ ibiq; eſcam ſuã cir- ca ſe colligit et quieſcit. ¶ Idem. Julica eſt a uis boni moꝛisnigra:anate ſimilis:niſi qꝛ mi⸗ noꝛ eſt anate. In ſtagnisdelectabiliter cõmo rat᷑:eſca ⁊ pace contenta:vñ patet ſi locũ inue niat vbi pacẽ ⁊ eſcã habeat nõ inde recedit (¶ Pli.li.xi. Julicaꝝ generi dedit natura placa vuüem criſtã ꝑ mediũ caput a roſtro reſidentẽ. S . ₰ .W — * . „ . — 2 . . B „ *. *½ * 7 ☚ „2 . „ N . — — 8 — — — 8 . èòð . — 7 . ————— . .„ —⸗ — — — — Capitulumi. — ——BðB . 7* . „ . 2 3 5 —ðð 4 4 ℛ 4 e e e e e e. 8 — . „ I . . C quit. Jucus eſt apis maioꝛ. dictus aũt –eſt fucus eo ꝙ; comeèit laboꝛes alienoſ quaſi fagus a fagin qð eſt comedere.depaſcit cem̃ qð nõ laboꝛauit:qꝛ nec mellificat ſed alio⸗ rũ mel mãducat. De qͥ Uirgil. Ignauũ fucos pecꝰa pᷣſepibo arcet.Sũt aũt fuciſine aculeo: velut imꝑfecti apes.⁊ ſunt ſeruiciales veraꝝ a pũ.⁊ ideo eis imperãt vereapes pᷣmoſq; expel⸗ lunt ad oꝑa.tardantes aũt ſine clementia pun gũt ⁊ puniunt:neq; in oꝑe tantũ ſed etiã in ſe tu adiuuãt apes.certe q̊ maioꝛ coꝝ fuerit mul titudo:eo maioꝛ examinũ ꝓuentus.Cũ mella vero ceperint matura eſſe abigũt eas:melleq; . — Clcus.Bartholo.in li.de pꝛie. ren in⸗ ſingulasa ggreſſe eas trucidat atq; fugãt:nec vident᷑ niſi in vere. Imperatoꝛibapũ ſuci ex⸗ trahũt regias mannões amplas magniſicas ſeperatas cooꝑculo eminẽtes⁊ fiunt ſex angu le oĩs celleſinguloꝝ ⁊ q;uis fuci ſuſtineanttot laboꝛes.comedere tñ de melle vix pꝛomittunt᷑ niſi quantũ capiunt ⁊ furant᷑:vt dicit Plimus = „* R Nw —— 1 E. ii NW ç R 4 . 6 * . — R „7 . . 6 ₰ = . 7 14 5* —— = — E 6 — u n N — 8 2 . 4 . —r ℳ — „ 1 . 4 91R . — . ℳ 7 4 — — 7 EE £ . * ⸗ —–2☚ . s 55 * — „ „ E „ Capitulum. liſ. Allus. Exli. de na. re. Gallus eſt auis faucibe capite criſtata:ſpiculis aduer ſis in crurib armata. Habet ⁊ quãdo Gſpicula galline: ſed h̊ erroꝛe potius q;opere nature:Hallus nocte ꝓſunde cantat 7 e „ 8 AEEE validius ⁊ matutino leuius.Eantus em̃ cũ vẽ tofert᷑:⁊ anteq; eſtimari poſſit longius audit᷑. ¶ Grego.in moꝛalibꝰ.Gallus diei nũcius:ho ras noctis diſcutit:⁊ demũ vocẽ cxhoꝛtatiõis emittit. Cunq; cantus edere parat:pꝛius alas excutit:ac ſeipm feriens vigilantioꝛem reddit. mbꝛo.E ſt galli cãtus ſua uis in noctibus ⁊ „ 5„ » * vtilis.quaſibonus cohabitatoꝛ:doꝛmientem excitat.⁊ ſolicitũ admonet.vigilantẽ ſolat᷑ p⸗ ceſſt um noctis ſignãs. Idẽ. Leo timet gallũ: maximeq; albũ.¶ Ariſt. Uiſi ſunt aũt galli: qͥ feminas ſuas interficiebãt. Deiñ ſoliciti circa pullos ſuos regebãt illos:⁊ aſſimilabant᷑ femi nis in nutriendo illos.ita ꝙ etiam inuicẽ nole bãt coire. Iſido.G allus aũt a caſtratiõe voca tus eſt. na inter aues ceteras huic ſoli teſticu⸗ liadimunt᷑veteres aũt abſciſos vocabãt gah los. ¶ Ex li. de na. re. Gallinaceus gallus teſii culis viduatus dicit᷑ qͥ capo vulgariter appel lat᷑ vt ſuperius dixi. Fert᷑ aũt citius ĩpinguari ꝗq albedine arcet᷑.Cũ gallinis quidẽ ĩpinguat᷑. HPHoprrationes. ¶ Exli.vtõ.Galli carnes groſſioꝛes ſũt ad di girendũ ⁊ minoꝛ ꝭ hũiditatis qᷓ; galline vel gal linacij. Decrepititñ galli carnes tenerioꝛes ſt q́ᷓ; iunioꝛis. ¶ Gallinaceus aũt habet carnes validioꝛes om̃ibovolatilib.bonũ ſanguinem generãt:⁊ optimũ nutrimentcũ.i¶ Aui.Galloꝝ melioꝛ eſt ille qͥ nondũ cantat.antiqui vo ma li ſunt. Leſticuli aũt galloꝝ multũ laudabiles ſunt velocis digeſtionis.i¶ Jus galloꝝ ↄtert doloꝛi ſtomachi ex ventoſitate.¶ Jus gallive teris cũ polipodio ⁊ aneto:ↄſert colice valde. ¶ Docet aũt Gal.in decoctiõe galloꝝ veterũ vt poſtqᷓʒ nutriti ſũt fatigent faciendo eos cur rere vt cadant ⁊ decollent᷑.deiũ vẽtres euacua ti ac ſale ipleti ſuant᷑ ⁊ coquant᷑ cũ.xx.kyſt aq̃: donec veniãt ad tresrotillas ⁊ bibat᷑.hoc ius ↄfert aſmati:⁊ etiã tremoꝛi ac doloꝛi iunctura rũ.Eſculap.erebrũ galli cũ vinobibuũ oẽs moꝛſus deſtruit:⁊ alia multa mirabiliatfacit 7 ℳ — Ar ((N R S, 8 8 – .„ Capitulum. xiiij lo: ſicut a leone leene. Huius em mem bꝛa ferunt quidam ſi auro liqueſcenti miſceantur conſumi. Ex li.dena. re.Gallinis ſupponenda ſunt oua ſemꝑ impari numero lu na creſcente a deceʒ vſq; ad quindecim. Oua incuban intra decem dies edita vtiliſſimũ eſt Nam vetera aut recentioꝛa infecunda ſunt. ſubijci aũt debent impani numcro. Quartove die poſtq; ceperint incubani:ſi coꝝ cacumini⸗ bus contra lumen in manibus appꝛchenſispu rus ⁊ vniuſmodi coloꝛ perluceat eſtimã nilia.⁊ pꝛo illis ſupponẽda ſunt alia. JInaqi quoq; experimentũ eſt. Nam ouum inane fiu ctuat iniectum aqua:ſubſidens vero plenũ eſt I¶Phiſiologus.allina ouat in omnitempo re:pꝛeterq; in duobus menſibus topicoꝝ. Dũ aut galline pulueris ſomento ⁊ crebꝛa reſperſi one fungentes vice balnei:ſine coitu delectã tur. Oua de quibusexituri ſunt maſculi galli na gerit in parte ventris dextra.Ex quiba aut femine in ſiniſtra. Uniuerſaliter ſi galline oua ſua non incubauerint infirmantur. Et quedã galline ſemper faciunt gemellos:ſemperq; eſt vnus maioꝛ alius minoꝛ.Gallina qñ cubat in eltate citius excludit pullos q; in hbyeme. Dperationes Iſidoꝛus. Gallinax in cibo melioꝛ eſt illa ꝗᷓ nondum parit oua:antiqua vero pꝛaug. ¶ Adeps pulloꝝ calidioꝛ eſt q; gallinaꝝ mag narum. ¶ (aro etiam gallinaꝝ clariſicat vo cem. ¶ Cerebꝛum gallinaꝝ pꝛohibet fluxum ſanguinis narium ⁊ cerebꝛi velaminibus acci dentem. ¶ Idem.E par gallinaꝝ pinguium ſi cut ⁊ anatum ſanius eſt ceteris galline ſangin nis vt dicitur.¶ Idem. Adeps quidem galli ſicut ⁊ cerui vehementioꝛis eſt calefactionis. ¶ Adeps aũt galline minus calidus eſt.⁊ aſpe ritati lingue confert.i¶ Eſculapius.Ouũ gal line valet ad omnem doloꝛem oculoꝛũ.etiam albumen infuſum oculis ſedat punctiones ¶ Totum ouum combuſtum: ⁊ cum vino vel aceto bibitum omnes fluxus ſiringit.¶ Ouo rum quinq; vitella bibita cũ tribo vini cxyathis emoptoicis valent. ¶ Adeps gallinaꝝ puitu las oculoꝝrepꝛimit. ¶ Lybie quoq; c pedi⸗ bus cocte ⁊ cũ ſale ⁊ oleo ⁊ aceto colli doloꝛeʒ ſedant.¶ S tercus eius flegmones qui naſci tur in naribus impoſitum ſanat. JCapitulum. lüif. Sunj nn Dne allinadicit a galt . tur ſte & „ Li. Sü „ 4 — R hyxꝛticeĩ ducet pullos ſuos adm — „ — galline qð vt ðꝛ nõfacit ꝓpter cõmodũ — pullon ſed ꝓpter cõmodum ꝓpnu.v pulloꝝ fa iat venenũ vꝛtice euap dena.re.Gallinacius gallus teſticul tus ðꝛ:qͥ capo vulgariterappellat᷑: vt ſuperi 7 dine arcet᷑.cũ gallinis qdem ipinguat᷑:ſed neq̃ᷓ qᷓʒ impinguãdo fecũdat.cũ ei eas deſendit.nõ cãtat:nec hora die diſcernit. Igiẽ ad nihil vtilius eſt nã. Itẽ aliqñ gallus poſt trienniũ caſtrat᷑: po/ ſtea quĩq; vel ſeptẽannis viuere ſinitur:⁊ ſic in eius iecoꝛelapis inuenit᷑ E lectoꝛius:quẽ vt ibi cõceꝑenit nõ poſtea bibit. Unde ⁊ ſi q hũcla⸗ pidem inoꝛeſuo habuerit:ſitim extingait. De q̊ inferius in tractatu delapidib tractetur. ☚α 5 Trattatus Lapitulum. lv. grius in ca.xxij.dixi.Ier aũt citius ipingua:i:qꝛ libil i vel noctis lſſi adcoq́ͥ BGraculus eſt auis nigra ꝑ totũ coꝛpꝑꝰ. WõSEſtem̃ de genere coꝛnicie:licet coꝛꝑe minoꝛ. libẽter in altiſſimis nidiſicat:⁊ B intan ta multitudine:vt in vna ſepius atboꝛe ſepteʒ paria graculoꝝ nidos ↄſtruãt. Optime nãq; anes iſte ſibijnuicẽ cõpatiunt᷑.Eit aut auis cla moſa nimiũ maxie atꝑe coitus:quẽ.iſ.coitũ tẽ pus excitat vernũ. Amoꝛ gra maſculus femi nã cubat.Carnes pulloꝝ eius edibiles ſunt: et maxie ſi excoꝛient. Hãc auẽ nõnulli falſo opi⸗ nant᷑ eandẽ eſſe garrulũ:ſed multa inter cas eſt Differẽtia. nã graculus eſt vnius colori:garru us auũt coloꝛe diſiinctus ex diuerſis plumis. Dictus a gartiendo. nõ em eã quiſqʒ tranſire garriat. Ceteraꝝ eti auii voces nõ ad delectamẽta letitie ſed tm̃ 8: imitari. Tanta plumaꝝ varie LDiſtingint vt nullus ei ceteran auiũ coloꝛ ſſe dicat᷑. Captus in iuuẽtute claudi: vt ar rit ma gis garrire geſtit. Et qñq; vũ garruli ler furcatos alboꝝ ramos ſe ſuſpencit. Hpbkfrationes. ¶· Pli. li.vin.racula qqʒ ſicut ⁊ alie quedam aueslauri ſolio annuũ faſiidium purgãt. ¶ Jdẽ. li xrin. Graculi ſero a pabulo receden tes hyemẽ pꝛeſagiũt. Ilido.Eſt eñ loqua⸗ ciſſmum genus ⁊ vocibus impoꝛtunum.ex . * . 4. . — ⸗ — — BS 4 . — G —-Raculus 7 Harrulus. Exli. de na rc; lata verba loqͥ doceat᷑: que etiã vbi didi⸗ tateintendẽe ſibi nõ ꝓſpicit nidus eã inopina te rapit frequẽter inſaniare ðᷣꝛ:ita q; plerũq; in 8 Dꝛ Fluibus. aial pẽnatũ ⁊ q̃drupes. Hocgenus fe raxꝝ in yperboꝛeis naſcit᷑ mõtibo.Om̃i coꝛꝑis ꝑte leones ſuntalis ⁊ fadie aqͥlis ſiles: cqͥs vchemẽter infeſti.nã ⁊ hoĩes viſos decer⸗ put. Seolinꝰ. In aſyathica ſcythia terre ſunt locupletes inhabitabiles tñ.na cũ auro ⁊ gem mis afflu ant.Grippes vniuerſa tenẽt alites fe rociſſimi ⁊ vltra oẽm rabiẽ deſeuientes:q̃im manitate obſiſtente:aduenis acceſſus rarus ẽ Viſos quippe decerpũt velut geniti ad plectẽ dam auaricie temeritatẽ. Arimaſpi cũ his pu⸗ gnãt vt lapides qͥ ibi ſunt intercipiãt.Ex qͥb ſunt ſmaragdus ſicenicus ⁊ criſtallus. Exli. ð n.re. Grippesẽ auis q̃drupes:capite ⁊ alis aqle ſitis:ſed multo maioꝛ.iñ in nido ſuo lapi deʒ agathẽ ponit:mec dubiũ qͥn ad aliqð reme diũ.Hi eqͥs ⁊ hoibus maxie infeſiiſunt:⁊ ho⸗ mines armaios preliando ſuperãt ⁊ occidunt 6 eo e ſit Grippes dũr auꝝ effodere ⁊ in effoſſi inſpectrio one gaudere. Alb. li. ð na.ai.Grippesin poſte rioꝛi ꝑte ⁊ cauda ⁊ poſterioꝛibo cruribimitat᷑ lcone:habet etiã vngues longos ex qͥbaciphi ſiunt.¶ Jobanes mõteuile dicit. Coꝛpꝰmag ni grippis maius eſie octo leonib de partibꝰ iſtis.nã poſtqᷓʒbouẽ equũ v hoĩem etiam ar matũ occiderit leuat ⁊ aſpoꝛtat pleno volatu Illius vng le ſunt tanq; coꝛnua bouis:deqͥ bus fiunt ciphi ad bibendũ qͥ repurant᷑ valde pcioſi. fiuntq; de pẽnis alaꝝ cius arcus rugi⸗ di⁊ ſoꝛtes ad iaciendum miſſilia ⁊ ſagittas ð EEEE — 7 * r Ricocenderõ ſiue gracocẽderõ. Albᷣ. in li.ð na.ai. SGracocenderõ auis eſſe dSꝛ magna itra oia volanlia minꝰvtẽs couu.vno cem̃ coitu ĩ eitate iplet.feiam ad filia Capitulum. iij. ◻Irfalco 2 Goſturdo. Girfalco venit a ¶ dD ꝑtibe trãſmarinis in cohoꝛte multarũ WV‚aucaꝝ ſilueſiriũ.qᷓꝝ vnã de nocte pro⸗ pter ſrigꝰ pellens ſub pedibo ſuis.aliam de die capit in cibis.Actoꝛ.Girfal o idem vꝛ eſie qð herodiug. De q̊ dꝛ inferius.i¶ Ex li.de na.re. Bolſiurdi ſunt aues admodũ parue.color⁊ ter rei.criſtã ꝑuã ex plumis habẽtes in capite:nec gliaꝝ. auium moꝛe volantes.qͥ vento cogente nũc alta nũc yma petũt. De his fer vulgo ꝙꝶ eax oua in terra poſita a bufone.ex qba eñ exi erint pulli.tũc pmũ cos parẽtes curãt:ciſq; ci⸗ bos ferũt q̊a duiq; volatus tentare poſlunt. Capitulum. lix RRus: Iſidoꝛus. Grues nomẽ depꝛo⸗ Ok voce ſumpſerũt.tali enim ſono ſu ſurrant. He dum pergunt vna ſequi,⸗ tur aliam oꝛdine litterato.i¶ Areſto. Gruibꝰ quoq; natura dedit placabilem criſtam ꝑ me dium caput a roſtro reſidentem: Regem ha⸗ bent grues: eiq; ſunt obedientes. Grus doꝛ⸗ miens caput ſub alſs declinat:⁊ ſuper vnũ pe⸗ dem ſtat. Habent autem rectoꝛem grues qui ceteris doꝛmientibus ⁊ capita ſub alis recli, nantibus excubat eleuato capite. Grues ad/ inuicem pugnant:ita ꝙ in hoꝛa pugne accipi poſſent.Ex libꝛo de naturis rerum. Per gru⸗ es domeſticas alie capiuntutur grues.habẽt carnes reliquis auibus grauioꝛes.i¶ Iſid oꝛꝰ Brues excelſa petũt:quo facilius videant q̃s petunt terras Caſtigat aũt voce que cogit ag men.at vbi rauceſſit ſuccedit alia. Nocte aũt excubias diuidunt:et oꝛdinem vigiliarum per vices faciunt:tenentes lapillos ſuſpenſis di⸗ gitis quibus ſomnos arguãt.quod cauendũ eſt:clamoꝛ indicat. Dicit Ariſtote.q; ad pla⸗ gam ſeptemtrionalem vltra egyptum in hye⸗ me veniunt quibus pigmei homines ſcʒ cubi tales occurrunt:et cum eis pugnant. Pugna gruum adeo ſoꝛtis eſt ⁊ pertinax vt manucapi poſſunt.Quando nubes pluuioſas pꝛoſpici⸗ unt clamant et vociferant:ducem ſuum celeri ores captare volatus ſolicitant. Cum aute ſuper terram deſcenderint vt comedant: ꝰ earum caput in altum crigit in cuſtodiaʒ e ſ nium: cetere veroſecure depaſcant. Fertur aa Gitur in redeundo cum gruibo alijs auib tem poſt hyemem volantes a montibusoꝛi 1 — 1 . entis harenas aureas ⁊ auricalcum lapiden Lrattatus RW Luta. Iſido. Glutis eſt auis grece ſic noĩata:quia longã exerit linguã. Nec inſtante hyeme recedentibus hyrundi nibus atq; ciconijs blandiente ſibi ſocietate: auide cum eis iter aggreditur. Sed poſtmo⸗ dum in volatu laboꝛe cõperto penitentia du⸗ citur.⁊ qm̃ in comitatẽ reuerti piget.ſequitur aues aliquastanto tñ tedio tam paruiſq; die tis:vt eam incõpleto itinere hyems anticipet Econtra vero citramus aſye feſtinantioꝛ per⸗ uerat.et alias aues ſocias pꝛeit:redditq; ſoli tas: excitat de nocte ſomnolentas. (IEriſto. Auis galatoꝛ.i.magne lingue: lim bet pꝛominentem valde.⁊ hec adiũ⸗ tranſglutiunt:⁊ poſt in partibus trãſmarinniis rreuomunt. Unde dixerunt qui experti ſunt lapis quem gru es euomũt:igne mediante tra ſit in aurum. = perationes. ¶ Raſi. Caro gruis groſſa eſt que et tarde d ⸗ geritur ⁊ ſanguinem melancolicum generat Haly. Fel gruis calidum ſubtile.ſi cũ aqua ſamſuci naribus imſtilletur: paraliſi pꝛodelt facit titillationen. Item. Occiſa grus vna die in eſtate duo⸗ bus in hyeme ſeruani debet antequã comedet᷑ vt caro digeſtibilioꝛ fiat atq; tenerioox. Capitulum. x. ( De Fluibus. Capitulum. lxj Arpia. Actor. harpie di V cunt᷑ qdã aues maume qᷓ nunq; ſatiant mãducan do. Digitos ad pꝛedã ex acuũuũt curuis timẽdosvn suibo ſuꝑ menſas aduo⸗ lant. 2 qð ↄtingũt aufer̃t õ GòèGG . EE 4 ——— EEHAqÿ relinquũt pollunt Ex libꝛo de na.reꝝ. Harpia eſt auis in ſolitudine iuxta mare ponticũ:fame rabida:fere ſemꝑ in⸗ ſatiabilie.vngues hʒ adũcos ⁊ ad rapiendũ ⁊ diſſerpendũ ſemꝑ paratos.faciem tamẽ hahet hoĩs:ſed in ſe nibilhumane virtutis.nã ſupra modum bumanũ ferocitate graſſatur. Pꝛimũ holĩem quẽ in deſerto viderit: occidere fertur etiã inde cũ foꝛtuitu aq̃s inuenerit faciẽq; ſuã in cis ↄtẽplata fuerit:mox ſui ſimilem hominẽ occidiſie ſe perſpiciens:ĩmodice triſtat᷑.⁊ h ali qs vſq; ad moꝛtẽ. Plangitq; occiſum om̃i tꝑe vite ſue. Hec auis licet careat ratiõe:aliqñ iñ domelſica ⁊ docta loqui hũana voce. Uirgi iius in.in.encidum deharpie loquit᷑. Extrui/ muſq; thoꝛos dapibuſq; epulamur opimis. At ſubito hoꝛriſico lapiu de montibo adſunt Darpie.⁊ magnis quatiut clangoꝛibus alas Diripiuntqʒ dapes cõtactuqʒ omnia fedant. In mundo pꝛedam pedibo circiuolant vncis B W . 7 9 .- E m. lxiſj. Llaugnen de na. re. Hyrũdo eſt a⸗ nis leuſſima: roſtro paruo: cauda etiã furcata foꝛma grata:migredine decen tiſſima in ventrecandida: ſub gutture ruſfat modicom habet carnem ⁊ nigrã:plumas mui tas:⁊ alas magnas.ideoq; circum habet vo⸗ latũ:diem pꝛenunciando nunciat: doꝛmienteſ excitat:⁊ ad laudem creatoꝛꝭ inuitat.Apꝛicos montium receſſus hyeme petit:ibiqʒ nuda et implumis reperitur. Aduentus ſui tꝑa cuſto⸗ dit:⁊ aduentu ſuo veris initium pꝛodit.Que⸗ dam in iecoꝛe lapidem cclidoniũ poꝛtant.Ha rum pulli in hoc cognoſcũtur:ſipꝛo ſigno pa⸗ cis oꝛe ad os in nido conuerſi ſedent. Hamce teri qui non habent lapidem auerſis poſterio⸗ ribus ſedent.¶ Ambꝛo. Hyrundinẽ accipia⸗ mus materne ſedulitatis in filios grande do cumentum. Hyrundo minuſculo coꝛpoꝛe:ſed egregio pꝛe ſublimis cffectu.in nido conſtitu⸗ endotam ſapiens eſt vt hoĩm domicilijs par uulos ſuos cõmendet:vbi nullus eos incurſet oꝛe feſtucas legit:⁊ luto illinit vt conglutinari poſſit.ſed qui lutum pediba deferre nequit.a⸗ qua pennas infundi:vt eis puluis hereat. et li mus ſiat quo ſeſtucas ſibi colligat:⁊ herere fa ciat.¶ Phiſiologus. NHyrundines ouant bis in anno.ſed oua pꝛima quandoq; pꝛopter hxe mem coꝛrũpuntur.poſterioꝛa vero complent: ct faciunt pullos. Hyruncines ⁊ paſſeres pul⸗ los incõpletos faciunt ⁊ pulliſict pullos mul tos.pꝛopter hoc ſi extrahatur oculus hyrun⸗ dinis pulli dum paruus eſt iterum creſcit.Ex libꝛo de naturis reꝝ.NHyrundinis femina libi dinis imagine concipit:aut puluere Cdidoni am. vt dicit Plinius:herb am ſcʒviſui ſaluber rimã monſtrauerunt hyrundines vexatis ocu loꝛum pullis illa medentes.Hyrundinum que dam nidificant in dombus.quedam in fene⸗ ſtris vitreis:quedaʒ in abꝛuptis montium.Et he qualitate ⁊ quantitate differut.Pullus hy rundinis auide clamat ⁊ iciunus ⁊ de nocte. Sipullo hyrundinis extrabantur oculi:alioſ natura reſtaurante recuperat. In eiusventre lapis inuenitur multis deſeruiensvtilitatibus vnus ſoq; ruffus ⁊ alius albbus. Operationes ¶ Oyaſcoꝛides.Hyrũdinis pullum pmo de⸗ fectu pꝛime lune aperiens inuenies in eo lapi⸗ des duos.vnũ beneficum.⁊ alterũ malefieum ¶ Sed cũ aperis cum caue ne terram tangat. Hic in pelle vituli vel cerui poſitus in collo vł bꝛachio ſimſtro paticntis ligatus: epilentiam curat:ſi hoc aſſidue fiat. “ Maioꝛes aũt hyrũdin es ſi combuſte fuerĩt Puluis eaꝝ melle mixtus ⁊ inunctus caligies oculoꝝ detergit. Hec etiã ſouinaticos ꝓdeſta Et vue fanciumq; tumoꝛem compeſen 8 curat.Coꝛ eius ſi bibatur idem operatur. AEſculapius. Hyrũdinis combuſtio vel pul nis pulloꝝ eius combuſtoꝝ morbos faucium E Auicenna. Hyrundinis cinis et maxime a⸗ F duſti acuit viſum. ¶ Et dicitur ꝙ eius cere 5 bꝛum cum melle confert pꝛincipio aque. ¶¶ Idem. Hyrundinũ ſtercus valet albugini. H¶Plimus libꝛo.x. Fimus byrundinis decoc⸗ tas et potatus:confert moꝛſui canis rabioſi. Lapitulum. lxiij. vocant.quos lat ini viomedes.Gloſa ſuper pſalmũ.ciij. Herodius eſt auis rapaciſſima omniũ volatilium maioꝛ:q ?⁊ aqui lam vincit. Gloſa ſuper Deutero. Herodiuo vulgo girfalco dicitur:et rapit aquilam. Ex li bꝛo de natunis reꝝ. Herodiusqui ⁊ GBirfalco vt gloſa ſuꝑ Aeuiticum dicit in ioco vbi aues immunde pꝛohibencur ſiue girfalcus.vt dicit liber rerum appellatur. Eſt auis inter omnes nobiliſſima: coloꝛe ceruleoꝛum. maximetamẽ parte coꝛpoꝛis ad albedinem declinans: pter q; in pectoꝛeet alis.vbi celeſtem coloꝛem eui dentius imitatur.adeo ſoꝛtis eſt:vt aquilaʒ ca piat.adeo quoq; animoſus:vt cum poſt quin q; grues vel alias quaſq; aues in aere volates fuerit dimiſſus ab eaꝝ perſecutione non deſi ſtit:donec omnes ad terram ſucceſſiue deijci⸗ at.Eſt aut canis ad hoceducatus ⁊ doctus:qͥ herodio deſuper volante ipſas aues deiectas capiat et occidat. Herodius cũ videt pꝛedam: excutiens ſe animat ⁊ diſcernit:an ad capien⸗ dum apta ſit.arnes crudas et ſeruatas non comedit:ſed recentes. Herodius parui coꝛpo ns eit reſpectu alarum ſuarum Erodios. Jſidoꝛus. Herodios greci Capitulum. xiiij Biso. Ex libro de natur ex. Ibis eſt auis ſuꝑ ni lum requieſcens. aquam m nunq; ingrediens:ſed ue cum cibis nüinis cõ ſtipata fuerit. roſtro de nnngture ſecretis indigeſti biles cibos detrahit. Mentiuntur plane qui dicuntur ibites eſſe cconias:niſi foꝛte dicant genus eſſe ciconiarum in oꝛbe noſtro ignotũ MNam ibites (dicit Plinius) habere roſtrum aduncum:quod itaq; deciconijs noſtris fal⸗ ſum eſt:que roſtrum habent longuʒ directum in ſummitate acutum. Hec auis oꝛe parit.⁊ eiꝰ oua ſiquis comederit:moꝛietur. Gloſa ſuper Eſaiam. Ibis eſt ales gnalicdeſaetite ini mica. buiuſmodi aues Joſephus a MWorſe dilatas in bellum contra etbyopes narrat:qꝛ ſerpentes habundant in terra illa per quã adi tus erat. Plinius libꝛo decimo. Inuocant ibi tes ſuas egyptij contra ſerpentium aduentũ. ¶ Phiſiologus.Ibis ſemper de nocte⁊ die iuxta littoꝛa ambulat:querens cadauer aliqð quod ab aqua iam putridum eiectum ſit.refu⸗ giens altioꝛeset purioꝛes vndas:vbi mundi piſces habitant:quia natare neſcit:nec dat o peram vt addiſcat.cum cadaueribo delectatur Coapitulum. lr u iecta cadauera ↄvmedeil . Ibos auẽ eſſe oꝛientalium partiũ:ſoꝛtẽ habet bonum ardentium:circa aquas volat: — Sos.Alb.in li.denatu.anĩaliũ inquit. act odioſam equis exiſtere.habet em̃ hin nitũ ſicut equus:ſed vox eius eſt hoꝛribilis et ternibilis ad audiendum. et illa volando eijcit equos a paſcuis:co ꝙ herbis paſcitur ſicut e⸗ quus. Inuidie aũt ⁊ auaricie cauſa equos ea dem auis extollit de paſcuis cũ pꝛatis ſedet. E Canitulu . — . Spida.Albertꝰ.in libꝛo vt ſupꝛa.Iſpi NEuoada auis eſt pulchꝛa que germanice yf̃uo gel vocatur:coloꝛẽ habet mediũ inter vi ridem ⁊ ceruleum.cui cũ radius ſolis incipit ſa phirni coloꝛis eſſe videtur in pectoꝛe coloꝛem e Sr et vermiculis. Dperationes ¶ De hac dicunt ꝙ pellis eius detracta et pa rieti infixa mutat pennas annis ſingulis:ſed pꝛob aui in qubuſdam verum non eſſe. Dicũt etiã auguria ſectantes q hec auis cõ ſeruata in theſauris:theſaurus augetꝛ abolet paupertatẽ. Infra in capit.de ybos⁊ vdros et yſidaxiane.⁊c.plenius dicetbur. — — EE — — 2 — — 7 2 1. 2* Capitulum. lxvij Iches 1 koky. Ex lib. de nat. rey. Kiches eſt auis qᷓ aälber fere diexvocẽ ſuã mu tat ſuꝑ arboꝛes nidificat: ANN1E glandib quãdo mature ☛☚n Yunt cibum congregat ſul⸗ ficientẽ ſibi.Educati vᷣo pulli eius ⁊ ad volatũ roboꝛati cibãt parẽtes ſuos in ſenectute:faci⸗ untq; cos manere in nidis abſq;vllo laboꝛe. ¶ Eodẽ li. Kokis ẽ auis in cuius moꝛte voci⸗ ferantur aues vociferatione doloꝛoſa ⁊ ſuaui. Oẽs q̊ʒ aues vncoꝝ vnguiũ cũ viderint pul⸗ losſuos volare poſſe:illos ꝑcutiunt ⁊ a nidis eijciunt:nec poſtq; fuerint:deillis ſolliciti ſũt. pꝛeter Rokis que longo tꝑe de pullisſuis co⸗ gitat:ꝛ cũ eis volantiba volat eiſq; ad come⸗ dendum dat. Actoꝛ idem alibi de coꝛnice dix cit. vnde hanc auem eſtimo coꝛnicem eſſe Capirulun irvij Tractatus diligẽter pullos nutriens:nõ ſolũ ſuos ſed etiaʒ nutrit pullos aquile ſubiectos tedio ¶ Eodẽlib. Rarbolus auis ẽ pigra:q necoua ſua fouet nec pullos nutrit.oua ſua latenter ĩ palumbi nido reponit:⁊ a palumbis fouent:⁊ nutriunt? pulli eiꝰouis palũbi pꝛius ↄfractis. E — „ 1 nngechmſnnmn n N 7 „ traria. Hã ſient mergꝰ tepeſtatẽ mar lugit.ſic lagꝰ in tẽpeſtateletat᷑ et ludit. Eliciꝰſuꝑ Qeuitici.Cagꝰ eſt anial interraꝛ ynniꝰ:qrbolo. Alb. in li na. ai. kyniꝰ k auis ẽpᷣda viuẽs:bone pullificatiòis? — Agus 2 LQucidius. Joꝛath. Lag eſt ſaus aq̃ tica mergo vtcũq; moꝛibo con in aqᷓ habitans:volat em̃ ⁊ natat:Actoꝛ. Hec ẽ auis(vt fert )que vulgo vocat᷑ raſ le.i¶ Ex li. de na.xe.Quſcidij dicti ſunt quaſi lucẽ dãtes baꝝ em̃ auiũ penne ꝑ obſcurũ in nocte lucent AInññ qui eas habẽt qñ volant pᷣiactis luciteris pennis: haru gratia vias dirigunt. In herci⸗ nio germanie ſaltu hec auis habitat — pedes ⁊ vellus hñs plumis ? male vo⸗ lat. iõ in ſpecubſub terra viuit q; qñ ppᷣda a liqñ ꝑſilit:ſtati capta pᷣda ad antrũ redit: co medit.hec auis nõ domeſticat᷑ ⁊ capta moꝛit: 7 2 7 * ₰ . Agepꝰ auis eſt:vt dicit Alb: in li. ð n. aĩ.ſʒ ſuũ modũ natura lepoꝛinos hůs citiſſime putreſcit ꝓpter ſue ↄplexiõis maliciij. am; — . . — De Fuibus. Capitulum. lxxj Inachos. Ex li. ð na. re. Linachos ? .auis acuti viſus valde q̃ ⁊ pullos ſuos Danteq̃ᷓ; hab eãt alas cõpletaspercutit ad ſolem aſpicere cogit.⁊ ſi cuius ocinus ſacri metur:ipſum interficit:alios vero nutrit. Hec etiã marinis auibo cibał:eoſq; quãdoq; deſu⸗ per in aere leuata natantes cõtemplatur.quaʒ lle videntes ſe ſubmergũt.At illa ppe aquas deſcendit:eas vſq; ad ſuſfſocationem in ſub⸗ merſione manere cogit:et tunc plumis ad ſu⸗ perficiem aque deductas rapit. 2 —— — - — — papia legit᷑. Iſido. Quſcinia dici᷑ qua ſi lucinia. que cantu ſuo ſolet ſignare diei ſurgentis exoꝛtũ:eadem ⁊ accedula a cice rone vocatur. Ambꝛoſius. LQuſcinia peruigil cuſtos cũ oua quodã ſinu coꝛpoꝛis ⁊ gremio louet inſomnẽ longe noctis laboꝛem cantile⸗ ne ſuauitate ſolatur quo poſſit non minus dul cibus modulis(vt mihividetur )q; ſotu coꝛpo ris oua animare que ſouet.i¶ Plinius libꝛo.x. Luſcinijs diebus ac noctibus cõtinuis quin⸗ decim garrulis ſineintermiſſu cantus eſt. Dẽ ſante ſe frondium germine digna mirat᷑ anis. Pꝛimum tanta vox in tam paruo coꝛpuſculo tanquã pertinax ſpiritus.Deinde in vna mu⸗ ſice perfecta ſcientia modulatus editur ſonus et nũc continuo ſpiritus trahitur in longum. nunc variatur inflexo:nunc diſtin guitur con⸗ ſciſo copulatur in toꝛtu. Ita q; ceſarꝭ iuuenes habebãt luſcinias greco ⁊ latino ſermone do QAUlſcinia. Actoꝛ. ipſe eſt filomena:vtin ciles. Pꝛeterea meditãtes in diem aſſidue no⸗ ua loquentes.Poſtremo byeme ipſa non cer⸗ nitur.linguis carum tenuitas illa pꝛima non eſt que ceteris auibus. Pariunt in vere pꝛimo plurimum ſua oua. . S — tulum. lxxiij. V. Agnales. Alb in lið na. Nai. MWagnales aues ſunt bus magnis ⁊ roſtro hoi⸗ bus nõ nocentes. Piſcib⸗ EEin fluminibo ⁊ in alijs ſtag nis iſidiãt᷑ ⁊ ilos ↄmedũt — 2 22½ 4 Trattatus Eerula. Iſi. merula ãtiqtus medula vo/ cabat᷑ eo ꝙ modulet᷑.alij merulam aiunt vocitatam:qꝛ ſola volant quaſi mera volans Hec cũ in om̃ibo locis nigra ſit:in Achaia ta men candida eſt. Pliniꝰ.li.viij. Merula folio lauri faſtidium annuum purgat. dem in lib. x. Abeunt ⁊ merule in vicina.ſed plumã nõ a/ mictunt:nec occultãtur niſi ſpe cibi quo hiber nũ pabulum petũt. Merula ex nigra ruffeſcit eſtate canit.hyeme balbutit.circa ſolſticiumu tat roſtrũ.anniculis in ebur tranffigurat᷑ dun taxat maribo.Ex li. de na. re. Merula dicebat̃ olim medula:qꝛ mirabilesvocis modulosred dit.maxime cũ vernũ tẽpus imminere proſpe⸗ xerit. Nam hyeme tacet:aut tm̃ balbutit.O⸗ lim merula ſuit ſpectandũ in clero miraculum q̃ arte humana edocta nouẽ notulas in oꝛdi⸗ neſᷣm muſicã cãtabat:ita ꝑfecte vt nullus mu ſicoꝝ eã aliq̃tenus imitari poſſet parilitate cõ⸗ coꝛdantie.Hecauis croceum quãtulumq; co loꝛẽ habet in pectoꝛe:reliquũ vero coꝛpoꝛꝭ oc cupat nigredo. Merula domeſtica cõtra na⸗ turã carnes comedit:⁊ hec dulcius canit:libẽ ter ſebalneat ⁊ plumas roſtro purgat. Cunq; nigra ſit et turpis:in delectationẽ mouet ſeip⸗ ſam pꝛopter amenitatẽ vocis merula plumas non exuit.ſicut cetere aues:ſed roſtrũ ſuum ſin gulis annis mutat in ca ndoꝛẽ.et in hyeme vix poteſt volare pꝛopter pinguedinem. Pperationes. Haly. Merularum fimus qui riſum come⸗ dunt ſi tritus ſit et cum aceto diſtemperatus: *„ 2 ſic quoq; lentiginem elimat. moꝛpheeq; nigre ſuperponatur:eam extirpar — 2 “* Se WEWNN E Capitulum. lxxu. ¶Q¶ DErqus. Erli vena re. Mergus flumia ſtagna q; inn atat: et piſces perſequitur. ſic dictus:eo ꝙ in aquis ſe mergat.diutiusta men ſub aquis moꝛari non valet.quoniam in gere ſpiritum reauperat.quando percuti debʒ in aqua mergitur. Serenus ſulpicius tradit qꝙ; quedam earum ſpecies eſt quama re coꝛnu tam vocant:co ꝙ rubeas plumas in capite in ſtar coꝛnuũ habet.Eontra omne genus auiũ pedes habent in caudaitavt cũ in terra ſtant ſiout homo geſtu pectoꝛis eriguntur. Has a⸗ ues beatus Martinus diuina virtute coegit: aquam contra naturam ſuam deſerere:et ani⸗ da lo ca deſertaq; petere. Haꝝ pulli ſtatim vt oua exeunt tanto vigoꝛepollent.vt ſi matrẽ eos perdere cõtigerit virtute ꝓpꝛia viuant.Et vt dicit experimentatoꝛ:in hyeme pinguioꝛes ſunt pꝛopter paucitatem motus.Omne enim animal ſereno aere gaudet:et in eo plus vaga tur.Plinius li.xvũj.mergi ſicut cetere aues a⸗ quatice pennas roſtro purgantes:aut maria aut ſtagna fugientes pꝛeſagiunt ventum .&* Capitulum. lxxvj. WErillus et meropes Iſidoꝛus. Merillus Mauis eſt non multo maioꝛ merula. colo⸗ re quoq; pꝛopeſimilis:ſed roſtro pedibuſq; vn guibuſq; diſſimilis.pꝛede cupidus ẽ. S ed qꝛ paruus et pami roboꝛis:paruanauium eſt ꝑ⸗ ſecutoꝛ. Hiſicut accipitres et herodij ſociali⸗ ter volant. Imbuiq; q̃ttuoꝛ ex illis poſſunt vt 4 ni caput innadit. S cðsa tertius ex vtro q; la tere binas alas: Quartus vero collum ⁊ pec⸗ ſeneſcunt et volare nequeunt:pului ſouent eo: tus.Et ſic cignus auis grauida:anguſtijs cir cumſepta monere ſe non valens ab aucupe pᷣ uenta capitur ⁊ occiditur.i¶ Idez. Meropes eſt auis habẽs in doꝛſo colotem ciameum:pe ctoꝛe ſubrutilum:in ventre pallidum. Hec na turali coloꝛe abundans:antra ſeptem pedib⸗ altitudinis in terra ſodiiibiq; nidiſicat:ac fe⸗ tus facit.⁊ eosvſq; ad robur dcbitum illic ab ſconditos paſcit.⁊ nutrit. ¶ Joꝛath. Mero pes ſollicitilunt depullis ſuis.et quando iam ct alunt quouſq; viuunt. . KRSR AG V. ——— 4 Capitulum. lxxuij/ 49. Elancoꝛiſus ⁊ Mo:łex. Alber. in li. de na. anialiũ. Melancoꝛiſus ſic dictus.qꝛ moꝛtiſicat.auis eſt(vt dicit Pliniua) quanti⸗ tate parua fecunditate magna. Ham vltra vi ginti oua ſouet:⁊ omnes inducit ſilios.i ita di ligenter paſcit ꝙ in nidis pinguiſſmi ſunt et cũ a nido volant per turb as matrẽ ſequuntur nec ipſa deſerit eos:donec per ſeipſos ſibi ad pꝛocurationẽ ſufficiant. i¶ In libꝛo vt ſupꝛo. Moꝛkex auiseſt aquatica et magna.Roſtrũ habet ſerratile ⁊ ſoꝛte:⁊ vngues foꝛtes.⁊ mer⸗ gitur ſub aqua ⁊ capit piſces ma gnos:⁊ pꝛeci pue anguillas ⁊ gregatim nidiſicat in arboꝛi⸗ bus iuxta aquã:⁊ paſcit pullos piſcibꝰ:⁊ ſunt voꝛaces.⁊ ðꝛ de eis q auolare debent a nido ſi ſentiuntſe nimis grauati cibis denouo ſum ptis euomũt eos vt leues fugiẽdo volare poſ ſint.⁊ qͥ non euomũt aliqñ pereunt. Stercus huius auis ſiccat arboꝛes in qꝝ ramis cadit. Hec auis ſaturuta expãdit alas ad ſoleminſi⸗ dens palis ⁊ arboꝛibovt ſiccent᷑.et qñ incipit volare vix eleuat᷑⁊ caudam diu in aquã ducit Unde et a quibuſdam humuſculus vocatur: „Capitulum. lxxvin. ¶ nnonides Meauce ei Meruſtiones. Alber. in li. de na.aĩaliũ. Mennonides gues a loco ab egyptije ſicvocatac.Deegyp to em̃ volant ad nilum ad ſepulchꝛüũ Menno nis philoſophi ſemper in quinto anno. et cuʒ biduo ibi circũuolauerũt:tertio die bugnam ineunt ⁊ ſe roſtris et vnguibux lacerant.⁊ tũc reuertentur in egypinm. In libꝛo vt liꝑꝛa. Meauce aues ſunta mutatione vocis ſue ſic dicte.ſunt aũt antibus maioꝛes.et ſunt bꝛeui collietbꝛeuiba peòibꝰ.coloꝛis cineii ci:oculis glaucis.roſiro cx parte crocco et ex parte mu⸗ beo:ſemꝑ damans meauca.cad uerib⸗ cupi⸗ oiſtima: ⁊ pᷣcipuehoĩm. vnde et gaudet in tem⸗ peſtate.Inſidiatur iñ etiã pamis animalibus abiſtis auibo.Etiã multealie aues apud ma⸗ rinos meaucevocãtur. ¶ In eodẽ libꝛo. Me ruſtiones aues ſunt parue rapaces tñ: et ali⸗ qͥd hñt de falconũ natura:et ſocialitervolant ad pꝛedaʒ.Et aliqñ quatuoꝛ docen ſpe au xilij hois cignu ꝓſternut:et tunc vnus capii⸗ duo aũt alis inſidentes: q̃rtue pectus oppug nans cignũ oppꝛimendo deiciunt:vt ab aucu pe capiat.qñ aut ſilueſtres ſunt paruaꝝ aurii: ſunt inſecutrices.Sunt aũt infigura et colo⸗ refere ſicut merule:excepto q; pedes vngues ⁊ roſtrũ babent aduncos ad capiendum. Capitulum. lxxix. luus. Iſido Miluus dꝛ quaſi mollis auis:ſcʒ viriba volatu:rapaciſſimus tñ ẽ et ſemꝑ domeſticis auibo inſidiat᷑. Exli.ð na. reꝝ: Miluus vngues pedes ⁊ roſtrũ aduncũ) habet inſtar accipitri:ſeed alas curuas ⁊ nõ re- ctas:in q̊ eſt eis diſſimilis.Audax ẽ in paruis: timidus in magnis.fug t᷑aniſo:qʒuis in tri plo ſit maioꝛ illo.circa macdllas? cadauera ex cubat. Jecur eius medicinale Plinius laudat ¶ Oloſa ſuꝑ Nieremiꝭ. Aues ſua tẽpoꝛa no⸗ runt:quãdo ſcʒ ad calida loca feſtinãtes nigo⸗ rẽ byemis debeãt declinare a pꝛincipio veris ad regiones ſolitas redire. Unde ſeriptum eit: Miluus nõ appare niſi in eſtate:ſicut nec tur tur ⁊ byrũdo. Inbyeme nanq; manent in ni⸗ do vellatent in cauernis arboxꝝ:vel ad alia lo ca calidioꝛa ſe tranſferũt. Joꝛath. Miluus cu bitus cũ a nido egredit in cõplemento alaꝝ ſu arũ aues magnas venat᷑.Cunq; ſoꝛtioꝛ fit ma gis debiles capit. in cõplemento auũt viriu ſua rũ muſcas ⁊ culices ac lumbꝛicos terreſtresve natur:⁊ tũc fame moꝛit᷑.Ex Auiano. Miluuſ inſidiaturauibo domeſticis:maximeq; pullis: et quos incautos viderit ſtatim rapit. Cirea coquinas etiã ⁊ macella volitat:vt ſi quis car nis crudepꝛoijciat᷑foꝛas velocius rapiat. ¶Sliniꝰ.li.xxx. Milui iecur adinunctiones B oculoꝝ vuioꝝ laudat᷑. ¶ Idem in li.xxx.Ex nit do q̊ʒ milui ſurculus vitis alligatus ceruicis: neruis ⁊ opiſtotano auxiliani dicit᷑.¶ Comicia libus etiã iecur milui deuoꝛatũ medetur. Kapitulumieer . — . . . , . „* 4 . ANN .— — Onedulit Aduſcſcapa. Jſco. Mone dula ðꝛ q̃ſi monecula:q cu aurũ inuenit: aufert ⁊ occultat. Lñ Lice.ꝓ Ualeriano flac. Non plus auꝝ cibi q; monedule cõmittenduʒ eſt. Ariſto. Monedula pugnat cũ bubone qe bubo debilis eſt viſus de die pter H rapit coꝛ uus ille bubonis oua ⁊ comedit ea.Ex lib.de na.reꝝ. Monedula q̃ſi monetã tollens aut di liges dicit᷑. auis eſt nigra ſed foꝛmoſa ⁊ grata hoĩm voces in pullo edocta imitat᷑. In matu⸗ tino cũ oꝛto ſolis ſola citius diſcretiꝰ? tenaciꝰ retinere ðꝛ. Huiꝰ carnes pꝛuritũ capitꝭ excitãt nã ⁊ ipſa appetit in capite fricarni.¶ Ex li.vtõ. Muſcicapa eſt auis maioꝛ columba plumaſ hñs vt lanariꝰ pedes.⁊ roſtrũ vt byrũdo.q liqʒ oꝛis rictũ habeat ãplſiimũ ꝓpter muſcas⁊ cini fes quibo ſolummõ veſcit᷑. Roſtꝝ iñ inter aues ↄparatiõe ſui coꝛꝑis hʒ minimũ ⁊ pedes ſilil-· d d Capitulum. lxxxj. Uſca. Acoꝛ. Muſcelvt fertur) ex immũ HPqicia naſcuntur: immundus adhererent loca immunda frequentant. Inqiete ſunt 2 inpoꝛtune ⁊ infeſte pungitiue ac tumultuo⸗ ſe. ¶Iſidoꝛus. Muſca ex greco venit ſicut mus. He ſicut apes necatein aqua aliquotiẽs poſt vnius hoꝛe ſpacium reuiuiſcunt. ¶(An ſtoteles. Animalia duas alas habentia: ran⸗ tum pungunt aculeo:quieſt interioꝛi ſui capi⸗ tis vt muſce ⁊ muſtiliones. Cunq; quodlibet annuloſum habeat membꝛum per quod ſen⸗ tit cbum. Muſce ac muſtiliões hoc membꝛo pungunt:⁊ ſanguinem extrahunt. Mulca ſi⸗ cut ⁊ apis non facit ſtrepitum ac ſibilum niſi volando:ſcilicet alas per aerem inter ipſas: et coꝛpus cadentem extendendo ⁊ contrahendo Dulca ⁊ ſormica non ſunt nidificantes. In hyeme coeunt:ſi aer conueniens fuerit: ⁊ ven⸗ tus menidionalis flauerit. Hon autem ſeparã tur in coitu:miſi grauiter quedam anuloſa:qͥa coitus in eis mulcum durat vt patet in muſcis ⁊ araneis. Muſca habet aculeum ſicut apis extra.eius natura eſt mollis ⁊ vacua.per ipſuʒ guſtat ⁊ ſentit:ac cibum attrahit. Habet itaq; dentes muſcarumgenus ⁊ apum:qui cuʒ ſunt ſimiles dentibus alioꝛum. ¶¶ Ex libꝛo de natu ris rerum. Muſca pꝛoteruolat ⁊ circumuolan do ſtrepitum facit ex aere circumagitato. In⸗ ter alias roſtrum habet quaſi cannam conca uam pedibus poſterioꝛibus alas acuit: anteri oꝛbus auũt roltrum ⁊ caput lucem diligit: nec intenebꝛis ambulare nouit. Ad caloꝛem ſe li⸗ bentius contert. sl Obprrationes ¶ Auicenna in quarto canone. Muſcas in⸗ ternieit arſenicum: quando deillo ponitur ali⸗ quod in lacte ⁊ ſugunt muſ. ce. Interſicit etiam eas fumus eius et fumus thuris: atq; decoc⸗ tio ebul nigri. ¶ Haly in libꝛo vbi ſupꝛa. Buſce pꝛoſunt oculoꝛum doloꝛibus ⁊ ſui palpebꝛarum. Queſi combura ntur:ꝛ⁊ cum melle ſuper alo picie loca ponantur:capilospꝛoducunt. Rliuius libꝛo viceſimo quarto. Muſce qui dem necantur:ſi locus ſolioꝛum ſambuci deco cione ſpergatur. Icedula. Iſi. Nicedula eſt genus coꝛui qͥ pugnat cũ bubone. Coꝛuus em̃ o Nua bubonis rapit: qꝛ pazʒ wviget in meridie ⁊ ea come . ait oua coꝛui ſile ð nocte. „ KR Acctor. Idẽ dictũ eſt ſup̃ᷣ ——W ſ de monedula. vnde vi ſdem eſſe: ſed foꝛte diuerſitas illa nomi⸗ nis peruenit ex vitio ſcriptoꝛis. 8 — RND Capitulum. lxxxiij Iſus eſt auis:vt habet᷑ in libꝛo dena⸗ u. reꝝ: nobilis ſoꝛma ⁊ roboꝛe minoꝛ HBqᷓᷓherodius.ſed vnus eſt colo: ZBaha rvũ ambobo. ⁊ tamẽ ſocialiter volare recuſant. MHm inuidia fertur etfaſtu. ⁊ c impetit ſolus ambit honoꝛe victoꝛie potiri. hoc quidem eſti⸗ manipotelt. et foꝛte merito: ſed reuera magis Crediile eſt eũ ſolum pꝛede inhiare: nedum in volatu ſocium habuerit:paſtu quoq; ſodalem accipiat. Hon enim dubia fides eſt niſum pa⸗ rem ſui generis dedignari.⁊ velut alieni gene⸗ ris auem perſequi.⁊ hoccõtra ommũ ouiũ ge nus. Nam vt dicit Ariſto.omnis auis in vo⸗ latu pꝛedam capiens parcit ſui generis auibꝰ: Solus ergo niſus expers eſt generoſitat hu ius:⁊ hoc oum ipſo homie qui incer animalia cerreſtria animali ſui generis inſidiari non ceſ⸗ ſat. ¶ Alexander. NHiſus ac triciolus locum eli gunt in q̊ aues captas deplumant ſin gulis di cbus:multa q; diligentia mundant q;diu cõpa res aues incubant:quibo ⁊ eas minilirant. ¶¶ Actoꝛ.Eſt autẽ niſus aucupantiũ volucrũ minima: ſcd ꝓ ſexu anatura ſua ad aucupãdi pꝛõptiſſima:ſfalconũ generiboadiungitur. N . . 1 „ 7 4 — — . ½ n — R —— = ———— . de —— . — . —— 1 2 —,— —.——=—— 4 — —— ———— — —— —, ʒ — —— —— — — — — — . — 5 — . — — — — — — „ —2 —,.— — — —-T —— — — - — 1 — — — . . — — — 3 . RE . * —α )VDreyn.Nocticoꝛax ð noctis coꝛuus.lu⸗ AO eciſuga em̃ eſt:⁊ nocte cibos querit.nã ſi de die volaret a ceteris auibus impediretur HNocte(vt vulgus opinatur) moꝛtem bominũ pꝛenunciare videtur vocibus impoꝛtunis:ca⸗ put habet ingens.nec vt aues cetere foꝛmatũ. Roſtrũ habet aduncum vt niſus.vngues ha⸗ matos ⁊aſperos.in domicilijs vt parietibus pꝛecipueq; nimoſis que ſine tecto ſunt libenter babitat: ⁊ pullos ſuos ſouet.humanis vocił sbanen Hoctua. Ex li. dena. delectat᷑:mures ofe genue caꝝ perſequitur. ¶ Iſidoꝛus.Nocticoꝛax ipſa eſt nociua:quia noctem amat. Eſt em auie luciſuga:id eſt lu⸗ cem fugiens:⁊ ſolem videre non patitur. Fo⸗ ctua dicitureco ꝙ nocte cirannuolet. hanc in ſula cretenſis non habet. ct ſi venerit aliunce: ſtatim moꝛitur.¶ Ambꝛoſius. Noctuaq; ⁊ no cticoꝛax magnis ⁊ glaucis oculoꝛum pupuülis . 4 nocturnarum tenebꝛarum nonſeniit hoꝛorẽ et aquo fuerit obſcunioꝛ: nox eo crebꝛioꝛ vola tus exercet in offenſoo. Die autem videre non potelt: quia ex oꝛto ſplendoꝛe viſus cius hebe tatur. Habet autem ⁊ noctua cantus ſuos. Bloſa ſuper pſalterium. Nocticoꝛax ẽ auis vigil:theter coꝛuus noctis:babitans in parie⸗ tinis:que vulgo ruine dicuntur:vbi parietes ſtant ſinefundamento. Unde ſcriptum eit: ꝗa ctus ſuʒ ſicut nocticoꝛax in domicilio.¶ Blo ſa ſuperAeuiticum. Floctua eſt auisrapax de nocte. M ¶· linius. Huius carnes paraliticos curant ¶Igem libꝛo.xxix. NHoctua eſt contraria api bus atq; veſpis ſcrabꝛonibus ⁊ ſanguiſugis NHuius cercbꝛum coctum in vino vel cibo ſumptum: remedium eſt capitis doloꝛbus Jem li xxx.Oua quoq; noctue per triduũ invino data:tedium adducunt ebꝛioſfſis. „ Epasſiue nepa.Albertus in libꝛo de naturis animalium. Hepa auis eſt loõ gi roſini. in doꝛſo coloꝛem habet per⸗ DOperatianes π O O — . — — — — dicis:in ventre niſi.roſtrum autem molli luto infigit:⁊ chum vermium requirit.⁊ ſi aiquan do pꝛofundius defixo roſtro heſit. pedibus lu⸗ tum eruens ſe liberat. Hec in die quieſcit:ꝛ in auroꝛa ⁊ crepuſculo volat:⁊ ideo tunc in altũ eleuatis etiam rhetibus capitur. et habet car⸗ quidam vocauerunt. . .. Capitulum. lxxxv ocroculus Exli.na. ee. Onocroculus ẽ auis no:niſi faucibo eius ineſſet alterius vteri genuſ Huc oĩa inexplebile anĩal congerit.mira vt ſit capicitas.mox ꝑfectarapina ſenſim inde in os reddita:in verã defert aluũ rumin antis moꝛe: hos gellia ſeptentrionalis pꝛoxia occeano mit tit.¶ Iſið.Onocroculon vocant aues roſtro longo q̊ꝝ duo ſunt genera. Actoꝛ.Onocro⸗ culus.vt legit:auis eſt roſiro longo ſimiliscig no. ſed maioꝛ.poꝛro iuxta Hieronimũ.niſi fal⸗ loꝛ:eſt auis illa q̃ fixo in palude roſtro hoꝛren⸗ ceclamat uectiiin ſaia voca: vlulaiuaſt ab vlulatu. Et ðꝛ in vulgarnibutoꝛius.deq̊ di ctum eſt ſupꝛa:Que etiaʒ de pꝛofunditate ter revel aque cibuʒ trahere putatur.¶ Ex libꝛo de naturis reꝝ.Onocroculuseſt auis de par⸗ nibus oꝛientis.que cũ vocẽ edere voluerit.ca⸗ put in aquis ponit:⁊illic inſtar rugitus clamo rem emittit. In faucibo quoſdam haber follicu los:in q̊ pꝛimo cibum concipit:⁊ poſt hoꝛã in ventrẽ ſuum mittit: ibiq; eum digerit nes dulces ad comedendum. Hãc ſicedulam ECapitulum. xxxvjf. anakte li. de natu. rex. O pi⸗ machus eſt contrarius ſerpentibus ⁊ pugnat cũ eis O phis em̃ ſerpẽs ma⸗ chos pugnans.Actoꝛ.Opimachus vt in Le uitico legit᷑:eſt ex volucribus mundis ſᷣm legẽ ex his videlicet que gradiuntur quidem ſuper quat.oꝛ pedes:ſed habet longioꝛa retro crura per que ſaliunt ſuper terrã.Eſtimo aũt hũc in⸗ ter volatilia minura debere numerari.ſiẽ bꝛu⸗ chum⁊ locuſtam.que ſunt eiuſdem generis:ſi⸗ cut ibidem legitur.De attaco vero qui ibidem in eodem genere reputatur:nihil me penitus a libi legiſe memini. õ . 5õl à a SE õ R0☚ — .—— excepto ꝙ in alis habet pennas quadaʒ ceru lei varietate diſtincta. NHidum in ramis atbo⸗ rum minutiſſimis mira ſubtilitate depẽdit:ita Trattatus Capitulum. lxxxviij. Riolus ⁊ Oꝛtigo metra.Ex libro de naturis reꝝ. Oꝛiolus eſt auis ſic dic⸗ ta a ſono vocis:coloꝛis aurei per totũ vt in aere ſolo pendere videatur de terra cernẽ tibus. Ipſum quoq; niduʒ ab imbꝛe camerat ac denſa fronde pꝛotegit. ¶ Ilidoꝛus. Oꝛtigometra dicitur ꝙ gregem cucurnicum oudt. Uñ de hac dictü elt ſuperi⸗ us in caplo de Cucurnice.¶¶ Plinius libꝛo.x. Cucurnices aquilone volãt:maxie oꝛtigome⸗ tra duce.pꝛim eax ꝓpinquantẽ terrerapit ac⸗ Cipiter:ac ſepe hinc comitatũ ſolicitãt abeũtq; *Tuios ac piſcinas inhabitans.roſtrum habet magnũ:er a gutture vſ. q; ad pectus in⸗ ſtar ſacenili: receptaculum longũ et amplum: in quo magnũ ſimul reponit copiam piſcium vt ſcʒ in tanta mole diffuſa:natura non egeat paulatimq; digeſtis in ventre cibis inueniat paratũ qð pꝛebeat. Nunq;; aues hmi niſi in a qua diffuſioꝛi ⁊ piſcibus abundanti habitant quia citiſſime paruam aquam.⁊ ſi piſcibusco pioſam ingluuie ſue vacuant. ¶ Iſidoꝛꝰ Oſſifra gus vulgo appellatur auis que ofſa ab alto dimittit ⁊ frangit: vnde ⁊ hoc nomen accepit: ¶ Plinius libꝛo.x. Alieti quu⸗ extrema parsadalligata ꝓdeſt contra collum . Syna ⁊ Oſſifrago.Exli.dena.reꝝ. Oſyna eſt auis magnavt cignus:flu dem ſuum genus non habẽt ſed e diuerſo a⸗ quilarum coitu naſcuntur. Id autem quod ex glietis natum eſt oſſifragi genus habet. Ex qͥ⸗ bus minoꝛes vultures pꝛogenerantur. pullos autem ab aquila deiecios oſſifragi genus exci ¶ Igdem in li.xxx.Oſſifragi venter arefactusꝛ potus confert his qui cibus nõ digerũt.Uclſi tm manu teneant capientes cibum:confert ad alligatus ſed nõ cõtinue.Unũ aũt eſt.Oſſiſra go inteſtinũ omia deuoꝛata conſiciens:cuius — Capitulum. xtc. ¶ Tbuse. ſolinius libr.x. Othus ẽ auis bubone minoꝛ: nocuis maioꝛ. Aure ei plumis eminentibus. vnde et no/⸗ men illi. Quidam latini aſyonem vocant imi⸗ tatrix aliarum auium: ac paraſita ⁊ quochʒge nere laltatrix:capitur baut difficulter vt noc tue intenta in alio circumeunte alio:ꝙ ſi ven⸗ tus agmen aduerſo flatu ceperit inbibere pon guſculis lapidum appꝛehenſis.aut gutmre ha rena repleto ſtabilitate volant. ¶ Idem in li⸗ bꝛo.xi. Itaq; buboni⁊ otho plume ſunt velut guxree. Ariſto. Deniq; quidam otbum vocant bubonan vepe:Paiditur au em quando ve⸗ natoꝛ incipit ſe mouere adoppoſuam partem. Ex uibꝛo denaruris rex. Bibus Eauis que ulgarter huans dicitur a ſono vocis.noce nanq; huhu hoꝛrifice clamat. impꝛopꝛie voce buman ſimilans. Iaq; yt bominẽ cotractu De Nuibus. frigoꝛe clamare credas.ſedterras ſpecialesha bet:in quibushuiuſmodi voces pꝛofert. In ce teris aũt vt in plurimũ muta eſt. Hec auis bu⸗ bone minoꝛ eſt:noctua maioꝛ:aduncum habʒ roſtrum ac pedes:⁊ eminentibo plumis habere videtur aures.pꝛeda viuit.carnibus veſcitur. mMures ꝑſequit᷑.i ab auibo ceterꝭ odio habetur. Capitulum. xcd. QVUa Almanſoꝛ tractatu.iij.ca.ð ouis Oua galline ⁊ perdicis plus alijs cõ ́uenientia:Poſt hec oua anausin bo nitate exiſtunt:quis malum efficiant nutrimẽ⸗ tũ. Alia vero oua ſicut ouaq̃ ſunt paruaꝝ aui⸗ um aut magnaꝝ comedenda nõ ſunt niſi me⸗ dicine cauſa. Dico vero ouoꝝ pꝛius dicta ge⸗ nera galline ſcʒ atq; perdicis ſperma augmẽ⸗ tant:atq; ad coitũ ſtimulando incitant. An⸗ ſeꝝ aũt oua faſtidium faciunt:grauẽ habentia odoꝛẽ.ſed galline ⁊ perdicis oua tẽperata ſunt et cõuenientia.Uitellus quoq; oui in calidita tetẽperatusexiſtens bene nutrit. Albumẽ ve rofrigidũ eſt ⁊ viſcoſum:dureq; digerit. San guis etiã ex eo generatus nõ eſt bonus. K*½- Hyperationes ¶ Serxrapᷣ.Que eligimus ſunt oua gallinaru: non ergo opoꝛtet vt ꝙ narremus alioꝝ ouoꝝ virtutẽ:qꝛ eoꝝ natura eſt ea dẽ cũ natura illo SECt cõplexio quidẽ oui eſt frigidioꝛ coꝛpoꝛe tẽperato.nã infrigidat infrigidatiõe tẽperata: ⁊ deſiccat ſine moꝛdicatiõe.Et opoꝛtet ꝙ admi niſtrent᷑ ex eis illa q̃ ſunt recentia.qꝛ vetera nõ ſunt bona. Albugo quidẽ oui adminiſtrat᷑ in doloꝛib omnibyin quibo eſt neceſſaria medici na q̃ nõ moꝛdicet.ſicut ſunt doloꝛes oculoꝝ:et apoſtemata ani ⁊ pectinis:⁊ om̃ia vlcera frau dulenta mala.et cũ medicinis que abſcindunt ſanguinem qui fluit a miringis cerebꝛi. ¶ Et qñ imbibitur in ea lana ⁊ ponit᷑ ſuꝑ com⸗ buſtionẽ ignis aut aquebullientis ↄfert mul⸗ tũ.Et eſt bonũ in emplaſtr qͥ ponum ſuꝑ fron tẽ.⁊ facit adherere pilos:quoꝝ oꝛtus nõ eit di⸗ rectus in palpeb::..poſtqᷓ; miſcetur ei medicina cõuemiens ad hoc ſicut olibanũ.et maxie pin⸗ gue ex eo qð nõ eſt antiquũ neq; nimis ſiccimn ¶ E tiuuamentũ eſt in hoc nõ ꝓpter cõplexio⸗ nẽ q̃ eſt in eo ſed ꝓpter viſcoſitatẽ. Uitelli vero ouoꝝſubſtantia ſiłis eſt ſubſtantie albuminis ¶ Et ꝓpter bãccauſam miſcet᷑ cũ cerotis qᷓ non habẽt moꝛdicationẽ: poſtq; fuerit elixatũ aut aſſatũ. Paꝝ em̃ aſſatum deſiccat ſuꝑfluitates paucas.Et nos qͥdẽ eſtimauimus q h̊ qð ac⸗ quirit᷑ex hac vᷣtute egreſſi eſt a ſua cõplexiõe ¶ Et miſcetur ſimiliter in emplaſtris que pꝛo⸗ bibent apoſtemata canada.. ¶ Rabbi Moyſes capᷣ.de ouis. Oua in ſe re centia ſunt cibus pꝛopinquio: ſanguini.ſʒ oua dura aſſata ſunt ex cibis groſſis viſcoſis. ¶Et oua iuuant adcoitum:et maxime cum ce pis ⁊ rapis. ¶Halie.ð ſuꝑ illo amphoꝛiſmo. Eoꝝ q̃ nutriſũt oua nutriunt paꝝ ⁊ tarde.et maxime in aqua cocta.⁊ oua ſunt groſſus cibus ſicut ius triti⸗ ci⁊ piſces.vitella eoꝝ cum olco roſato ⁊ co⸗ co remouent doloꝛẽ poda gricoꝝ.⁊ ſi multum doluerint:miſceat᷑ modicũ opij ⁊ inungantur. ¶ Contra incendiumignis fiat vngentum ſa roſato.cera alba ⁊ ſepo arieino M ¶ Ad idẽ valet ſuccus plãtaginis cũ albumĩe ouoꝝ recentiũ ⁊ ſucco cucurbite. Ilbumẽ oui cũ vitello in vꝛinali poſitũ alicuius ſuſpecti:qͥ q̊uiſmodo ſumpſit venenũ interiꝰ.infra certas hoꝛas illð patefacit vbi ſit:qm̃ ſi ſit vltra gibũ epat ſcʒ ivenis vel venis vꝛinalibo nigreſcit ⁊ fetet.¶ Si vo ſit citra ↄcauũ eius vt i oꝛobo vel inteſtinis alijs rugat᷑ ⁊ citrineſcit.ſed nõ ſe tet. Hoc reperi in margine cuiuſdã Serapio nis apud caplin de vꝛina.ideo h̊ etiã hic addo Auicenna libꝛo ſcðᷣo capitulo de ouis He quod eſt in eis eſt vitellus ¶ Et melius coꝝ artificium eſt:vt non cũ alio congelentur. Poſt oua auteʒ galline ſunt oua auium que curſu earum pꝛoccdunt „ ¶ Oua vero anatis ⁊ ſi albumẽ ad frigidit atẽ:⁊ vitellus ad Glignate⸗ 19 tis pꝛobatum ex vitellis ouoꝝ recentium oleo lioꝛ ex cis ſunt oua galline recentia.Et melius mila ſunt mali humo⸗ ris.oua ſunt ad equalitatẽ tẽdentia.ſeò ipſoꝝ 8 O B 2 Trattatus ¶ Amplius of̃ia oua pcipue oua paſſen ang⸗ mentũ faciũt in coitu. ¶ Et dicitur q' oua an ſeris miſcent᷑ c oleo.⁊ diſtillat᷑ tepida in ma⸗ tricem puocat menſtrua poſt quatuoꝛ dies. ¶ Et idẽ in li.deviribo coꝛ.dicit ꝙ ↄfoꝛtat coꝛ . . ,—„*„ 1 . — . 2/7 . .„ 8 . H Vte vocata. Oua paſſerꝛ in E/‚ jnido reperta cuculli come dunt ? ſua obijciut.? poſt in tectis habitat: gregatim ad paſtum volat. omniboauibo callidioꝛ eſt.cito digerit quicqͥd glutit.vñ coꝛpus eius nequaqᷓ; ibo ſumptoim pinguat.ſed tantũ ſuſtentat. Stercusetiam eius calidiſſimũ eſt qñ emittit᷑. Supꝛa modis q̃;luxiurioſus eſt ⁊ in furoꝛẽ citius cõcitatus:ſʒ nula moꝛa diſcoꝛdie.Dicit Ariſto.q'mas tm̃ vno anno viuit. ſemia vero diitius.qdð depaſ⸗ ſeribuſ oꝛientis credimus. NHam ⁊ illanigredo de qua dicit ꝗy eſt in collo maſculi:non eſt in eis ꝗ ſunt apud nos.ſcʒ in europa.Etas paſſe⸗ ris apparet in roſtro.qꝛ iuuenis habet illud te⸗ neꝝ:⁊ circa fauces croceũ. Senex vero durũ et nigrũ. In quibuſdam oꝛbis partibʒ moꝛbũ caducum hec auis patitur.Et hoc vt Ariſto. credit qꝛ ſemẽ iuſquiami comedit. Huius pul⸗ li cũ euolare debent:vicini paſſeres cũ eoꝝ pa⸗ rentibo conatus ipſoꝝ euolantiũ comittantur vtimbecilles ſi neceſſe ſit puunium ↄſtipatioue confoꝛtent᷑. Ariſto. Daſſer habet vocẽſibi ap 5 Capitulum. xciſ. h Aſſer. Iſt. alſeres ſunt minuta volatilia a paruita )illa ſuſcepta fouent 2 nutri⸗ unt. Ex li.de na.re. Paſſer pꝛopꝛiatã:ſicut ⁊ turtur. aſcit᷑ aũt ⁊ vermib⸗ ſicut ⁊ alie multe conſimiles auicule.Gloſa ſu per pſal.cxxiiij. Paſſer aliquo ſtrepituũ ma gnũ faciente volat:ne laqueo venantin capiai.vñ inquit Anima noſtra ſicut paſſer.⁊c.¶ Actoꝛ Paſſer eſt auicula valde circũſpecta:in tectis habitat ⁊ in altis locis:in petre foꝛamine nidi ficat. Mas nigredineʒ habet circa os.ſemina vero albedineʒ. JFertur autem hec auis muſcas venari:et moꝛdum caducum pati. Hprerationes. Auicen. Paſſeres omnes male carnis ſunt et omnia quidem ous.ſed pꝛecipue oua paſſe⸗ rum in coitu faciunt augmentum. ¶ Raſi.aro paſſeris calidiſiima eſt ⁊ luxuri am commouet. “ ¶ Pliniuslibꝛo.xxx.Cinis paſſerum ſarmen tis crementoꝛuʒ duobus coclearibus in aqua mulſa regiomoꝛbo reſiſtit. .. ¶ Ex li.de na.re.Paſſer(vt dictũ eſt om̃iboaui bus calidioꝛ.vnde caro eius ſtiptica eſt:⁊ ſan⸗ guis incentiua.Stercus eius(vt dictũ eſt ca lidiſſimũ eſt qñ emittit᷑ ſed citiſime infrigidat ¶ Haly. Oua paſſerum augent venerem. Ji⸗ mus eius a lentigine purgat facies:quod ſi cũ hominis ſputo diſtemperet᷑. eo q; varices ca⸗ thaplaſmentur extirpantur. . . — . . 4 . . 3 — „ b. * Tapialunn oi Auo. Ex li.ð na.re.Pauo ẽ auis pul⸗ * 5 cerrima ⁊ pulehꝛitudinis amica. Col lum bʒ longũꝛ extentũ coloꝛe ſaphiriũ ⁊ pectus ſiłr.in capite vo pluma deſuꝑ inſtar coꝛone:velpotiꝰcriiie.caudã longã ⁊ occultã 8 d d quã ci laudat᷑ xtẽdat.ſi pedũ d efoꝛmitatem videri:mox deponit.Sed ⁊ ſi a tacito ſpecte tur: pennas oẽs qᷓs ſpectan gaudet cõtractis oculis abſcondit a crimatu fundere coloꝛesgẽ mantes incipit ⁊ tũc parit. Item nocte cũ eui⸗ gilaverit: ſeq;in tenebꝛis conſtitutũ intuerinõ põt.clamãs pauide ſuã pulchꝛitudinẽ amiſiſſe e credit. Idem clamoꝛe ſuo ſerpẽtes deterret et oĩa anialia venenata depellit. ne de facili ꝓ pe hab itare audent:vbi vox illius frequenter guditur. Pauo qñ alte aſcendit pluuie ſignũ ⸗ Areſto. Pauo pullificat poſt triennium ſemel in anno. ponens ⁊ cubãs ouo.xij:cantũ vel mi nus. Mas coit cũ femina ſua etiam ſuꝑ qua cubante ⁊ plerũq; frangunt. IJdcoq; ponunt᷑a liquãdo ſub gallina ad cubandũ. Ponunt᷑ aut oua duo ibi:quia nõ poſſunt ab ülis plus ex⸗ trahere. Pauonis femia prima vice qua pulli ſicat oua octo:⁊ qũq; facit oua venti.Et poſt q poſuerit vnũ ouum ſtat duobo dicbo aut tri⸗ bus. ⁊ deinde ponit ſecundũ. ¶ Palladius. Pauones ab ydibus ſebꝛuarijs calere incipi⸗ unt.faba leuiter toꝛrefacta in libidinẽ pꝛouo⸗ cantur:ſi eis quolibet quinto die tepida pꝛebe atur.upidinẽ quoq; coeundi maſculus con fitetur q̃tiens circa ſe amictũ caude gẽmantis incuruat.⁊ ſingulaꝝ capica occultata pennaꝝ locis ſuis erexerit cũ ſitidoꝛe pꝛocurrens.Phi ſiologus.Pauo ſue cõparis oua diſſipat ⁊ cõ ſumit.ſi ad illa etiã accedere poſſit.Eſt em̃ in⸗ uidus(teſte Areſtotile pꝛolem quoq; pꝛopꝛiã non dignatur agnoſcere: antequã in criſtam ſii ſunulem ipſam veniſſe pꝛoſpexerit. Hobrerationes Dyaſcoꝛides. Pauonis fel magne virtutis eſt eiuſdem ſcʒ; cuius ⁊ perdicis.vel alibi capo nis ⁊ ſcoꝛpij marini.¶ Ad effuſionesoculoꝝ valet ⁊ ad caliginem aſpꝛedinemq; palpebꝛaꝝ ¶ Hieronymus:Fimus quoq; pauonis feruo rem podagre dicitur mitigare. ¶ Phiſicus.Caro panomsiu reluctat᷑ putre factioni ⁊ inobedientiſſima eſt digeſtioni. ¶ Jſidoꝛus Pauonis ita q; coro tam duravt putredinẽ vix ſentiat:nec facile coquatur Lapitulum. xciiif D unna; Ar. Palumbe ſunt aues que naturaliter ſee duigt:pugnãt t tra ſe ꝓnidis:coſq; ſibijnuicem aufe⸗ runt. Hi ſicut ⁊ turtures in anno bis ouant bi noſq; pullificant. Hanc q́; ↄtinentiã ſeruant: cy ſi parẽ ſuum amilerit vlterius nõ coit. extra — 2 De Fuibus. niduʒ ſtercus eijciunt:⁊ cũ eoꝝ pulli creuerint adhocipſum cos erudiunt:vt videlʒ ⁊ ipſe eijci ant. Eſt aũt palumbꝰ minoꝛ columba:nec do meſticatur vt columba.Coloꝛ eius adnigre⸗ dinem declinat. Pedes eius rubei ⁊ aſperi. Ui uunt autẽ ex fructu ſicut ⁊ turtur.⁊ palumbus ſemꝑ apparet:turtur aũt nõ.Huius generis ſe mine nõ diligunt coitum. Iſiidoꝛus.Palum⸗ ba eſt columba ſiluana videlicet auis caſta ex moꝛibus a ppellata.eſt em̃ comes caſtitatis:cũ amiſſo coꝛpoꝛali c onſoꝛtio ſolitaria incedat: nec carnalem vltra copulam requirat. Ex lib. de na.reꝝ.Palumbi femina inicpit oua cuba⸗ re a medio die vſq; id mane.ma svero reſiduo tẽpoꝛe. Mas palumbaꝝ ſugit terram ſalſam ⁊ humidam:ac ponit in os pulli:vt aſueſcat ci bo. Palumbes amiſio coꝛpoꝛali conſoꝛtio:vi ride quicq;in quo requieſcat petit:nec carna⸗ lem copulam vltra reqinrit. Ppperaciones. ¶ Plinius ub.xix. Palumbinus ſanguis cxi⸗ mic pꝛodeſt oculis cruoꝛeſuffuſis. Idemin libꝛo.xxx. Palumbi caro decocta in aceto diſſintericis ac aliacis meceur. ¶ Jimus palumbinus in faba ſumiturↄtra cal culos⁊ alias veſice dinicultates¶ Similiter cinis plumaꝝ palumbium feraꝝ exaceto mul⸗ ſo. ¶ Dxaſ. Fimus ꝓ alumbinus calidus ⁊ cau lticus cu aceto tritus ⁊ impoſitus:ſerofſas cu⸗ rat:⁊ carbunculos rupit.¶ Mixto veron elle ac ſemine lini ⁊ olco vt cathaplaſma ac hibuuſ combuſiionibo medetur.max imerero fungos venenatos bibeniibopꝛeſidium eſt. ¶ Jd meli us facics ſi cum vino ⁊ aceto bibatux· Lapitulum.xcof Apiliones. Iſið. Papiliones auicule. „— „. 6 ſunt q maxime floꝛentibo maluis hbabu daãt queq; ſtercoꝛe ſuo vermiculos na ffſſcifaciũt. Exli. de na.re. Papiliones ſunt ver . E mes volantes:q maxie floꝛibo innitunt᷑ ex eis = EAcibos capiũt. poſt auguſtum coeunt: ⁊ maſcu lo moꝛiente poſt coitũ femĩa edit oua.qb edi⸗ 4 tis moꝛit᷑.que vᷣo ꝑ hyemẽ durãt:⁊ ĩ eſtate ver mes faciũt:qͥ caloꝛe ſolis ac nocturno roꝛe in⸗ ualeſcentes:alas ↄcipiũt euolantes. Palla.ti. v. Papilones qm apibus obſunt menſe apꝛili . necandi ſunt.Lũc em̃ maxĩe abundant floꝛe⸗ tibus maluis:quos hoc genere intercipiemus vaseneũ miliare ſile.i. altũ anguſtum. veſpe re inter aluearia collocemus. ⁊ in fundo eius ponamuslumen accenſum: iluc ⁊ papiliones cõuenient:⁊ circa lumen volutabũtur:⁊ anguʒ — ſta vaſculi ab igne pximo interire cogentur. Capitulum. xc. U Llatea ⁊ Pluuialis.Plili. x. Platea * 6 eſt auis qᷓ ad aues in mari ꝓppᷣda ſe mer ggẽtes aduolat.eoꝛumq; capita moꝛſu coꝛripit.:doneccapturã extoꝛqueat eadẽ cũ ſe conchis ipleuit. caloꝛe ventri coctas euomit: at qʒita ex his eſculenta excreans teſtes legit. Exli.ð na. ren. Pluuialis auis ꝓpe ad ma gnicudinẽ ꝑdicis.varijs pẽnis oꝛnata:croceo ⁊albo nigroq; diſtincta aere ſolo viuere dicik Huius argumẽtũ eſt ꝙ licet pingueſcat nihil tnñ vnq; in eiꝰ viſceribo inueniri põt. Gaculos Plũbaros hñt aucupes. qᷓs altius in aere iactã tes:retia ſuꝑ terrã tendũt:ac fugitãtes capiũt. Capitulum. xcvij. Ellicanus. Iſið. Pellicanus eſt auis 8☛ habitãs in ſolitudine nili flu⸗ minis.Uñ ⁊ nomen ſumpſit.nã cana pos egyptus ðꝛ.Fer᷑ etiã occiderenatos ſuos eoſq; ꝑ triduũ lugere. dei ſcipam vulnerare: et aſperſione ſanguinis in filios viuiſicare. Phiſio. Pellicanꝰ amatoꝛ Efilioꝝ nimis qͥ cũ ceperint creſcere:ꝑcutiũt parẽtes in facieʒ. At illi irati repcutiunt eos ⁊ occidunt.et ꝑ tnduũ ugent. Certia die mater eoꝝ. ꝑcutiens coſtaʒ ſuamt aperiens latus ſuum. incumbit ſuꝑ pul los ⁊ effundens ſanguinẽ ſuum ſuper coꝛpoꝛa eoꝝ ſuſcitat eos a moꝛte.Ex lb.de natur rex. „ Pellicanus dicitur quaſi pellem habẽs canã: ideſt plumas albas. In egypto circa niluʒ ha bitat:⁊ lacte cocodrilli viuit.qð vtiq; beſtia pᷣ nimia mãmillaꝝ hahundantia in aliquo palu ſtri loco inmagna quãtitate eijcit.vnde ⁊ coco Ddrillum libẽter pellicanus ſequitur. NHec auis macieſemꝑ afficicur:et quicquid glinit cito di gerit.quia vẽtereius nullum habet diuerticu⸗ lum q̊ teneat cibum.ſolum enim viſceris habzʒ Ductum qui ab introitu oꝛis vſq; ad ſecreta na ture pertingit. Pullos ſuos ſanguine lateris ſui viuiſicat:c eos pꝛopter impoꝛtunitatẽ ſu⸗ am occiderit.vel a ſerpẽte quicis inſidiatur in⸗ teremptos inuenerit. Poſt ſanguinis aũt effu ſionem adeo debilitatur:vt exire de nido non valeat:ſed eius pulli pꝛo cibatione eius et ſua exire cõpelluntur. Quidam tñ coꝝ ſegnes exi⸗ re nolunt ⁊ pereunt.quidã aũt ſeipſos quidem paſcunt:ſed matrẽ penuus negligũt q; cum il⸗ la poſt cõualentiam viderit:pios ſilios uutrit. impios autem abijcit ⁊ contemnit. Capitulum. xcuiij. D olthen na.re.Perdix eſt auis * ooloſa ⁊ luxurioſa.maſculis pꝛo femi nis dimicãtibus victi calcantur a vi⸗ ctoꝛibus coitu.De nocte conuerſis poſterioꝛi bus perdices ſedent.et libidinis tẽpoꝛe linguiſ ad inuicem extenſis pꝛe deſiderio coitus eſtu⸗ ant.Actoꝛ.Perdix pꝛopeterrã volat que cum in multis ſit aſtuta in hoc ðꝛ eſſe fatua: ſicu⸗ bi poſſit caput abſcondere:credat ſe totũ late re.⁊ cum ipſa neminẽ videat:putat quoq; ne- minẽ le videre. In hoc q̊ʒ ꝙ alienos pullos fo net ⁊ nutrit:cunmn eos citius amiſſura ſit. Ande ꝓpbeta Hieremi:de ſlla in parabola dicit. Per dix fſouet que non peperit.fecit diuitias? nõ in iuditio. In dimidio dieꝝſuoꝝ derelinqueteas ⁊ in nouiſſimo erit inſipiens.Phiſiologꝰ Per dix oua perdit.ſed cius mos eſt ouoꝝ perdito rum damna reſartire:alteriusmatris oua ſur⸗ ripiendo. Ambro. Perdix eſt auis aſtuta que alterius perdicis oua diripit:coꝛpoꝛe ſuo ſo⸗ uet:ſed fraudis ſuefructũ habere nõ poteſt:qꝛ cũ pullos ſuos eduxerit:cos amittit. Ubi em voces illius audierint q̃ oua generauit relicta ea ad illamſe naturali q̊dam munere ⁊ amoꝛe ↄferũt quã verã ſibi matrẽ ↄgnoſcũt.Areſto. Perdix ſi fuerit ꝓpe marẽ ⁊ flauerit ventus im pꝛegnat᷑. In coitu facit odoꝛem ſetidum. Ad⸗ modum vero gallineſuꝑ oua cubat ⁊ ſuꝑ pul⸗ los:⁊ colligit eos ſub alis.Item in li.de natu. rex. Perdicum mater volat in circũitu venaę/ toꝝ quouſq; pulli fugiant.⁊ poſt fugam eoꝛũ fugit ipſa:tuncq; vocat eosſecura.?c. Dperationes Iſið. Perdicũ carnes pꝛe ceteris auibus ſil ueltrib ſaniſſime ſunt. ¶ Huius auis pectus cum ſuperioꝛibus eſt valde ſapidum.inferioꝛ vero pars nõ ita.ꝗ¶ Perdix teſtante Plnio nõ pingueſcit. ¶ Jel eius cũ melle equo pondere pꝛodelt ad oculoꝝ claritatẽ. ¶ Dyalſ. Fel per⸗ dicis eiuſdem virtutis eſt:cuius: pauonis.vn de valent ad effuſionẽ oculoꝝ ⁊ ad caliginem aſpꝛedinemq; palpebꝛarum. ¶ Haly. Epar quoq; perdicis ſiccatum dili⸗ genter tritum ac bibitum epilentie pꝛodelt. ¶ Plinius libꝛo.xxx. Jue perdicuʒ recreat ſto macbum.moꝛbo etiam regio reſiltit. nVU — Tratctatus . C apitulum. xcix. 3 arboꝛe nidiſicanerit: lauum vd quicautd aliud ſixum eii :herere diu non poteit:quin ſta Ica. IJſidoꝛꝰ. Pica dicitur quaſi po tim excidat v biulla inſederit. ¶ Ex lbꝛo de na y ica:eo ꝙ verbain diſcrimine vocis: turis erum. Picus martius eit auig parua: a yt homo expꝛimat.¶ Ex libꝛo dena duncos vngues habenaæt arboꝛes roſiro pe⸗ turis rerum. Pi a eſt auis calidiſſima alba et netans.cunq; ſupinus coꝛticem arboꝛis per⸗ nigra varietate ciſuincta.linguam habens la cutit:ſubeſſe pabulum in elligu pullos in arbo tioꝛem qua ſermonẽimitatur humanuũ. Niduũ ribus cauis educat. In quos cum ſagittam ſuum inter loca ſpinoſaconſtituit. eumq; terra vxvel aliud tale quis milerit. picus admota q̃⸗ interius ⁊ ſpinis exterius in circumitu ſubrus gam herbaitatim eijcit quantalibet ingeſtum ac deſuper diligentiſſime ſepit ac munit. artiſſi ſit.x eoꝛum genere plures nigtiſunt vt meru munn enim tantum foꝛamen per quoò ingredi la. crocei vt oꝛioli. Sed illi ſpecioſioꝛes ac ataur in l tere relinquit.et hoc eo loco q̊ nidus maioꝛes que ſunt in veruce rufi:ĩ pectoꝛe cro inacceſſibilioꝛ eii:quem cũ ab bonmine vilum ceicirca collum virides: in alis cerulei:in cau⸗ ſenſerit:oua tranſtert alia commoditate digi?ꝰ da choꝛuſci. Picus in agro tarẽtino negatur toꝛum iuuante. Phiſiologus. Pica garrula viuere. Huic pꝛopꝛium eſt ſemel in anno calꝰ bꝛeuitatem alarum cauſa longio:e recompen ueſcere:co ſq; tempoꝛe quo rapa ſeminatur. ſat:nidum ſuum cum duobus foꝛaminibocõo⸗ De hac aue quidam videtur verſum dixiie. ſtruit.per quoꝛum vnum intrat:ct alteraʒ cau Parua loquax volucris:dñm te voce laluto: gdam emitttit. In hoc aufem commendabilis Sime non videas eſie negabis auem. curia vel hoꝛta in quo nidificat pꝛoſpicit: ”èc multo clamoꝛe pꝛoc it.ita vt apꝛopoſuo reuo centur inlſelii. DPbprrationes A (Exlibꝛo de naturis rerum. arnespullo rum cius ad acumen oculoꝛum mandid icun- ur.qui tamen mii pꝛius eccoꝛian ſue. int.fſaci le cocioni non cedunt. — Iralis. Plinius libꝛo.xi. iralis ſiue irotes vel pirauſta eſi muſca maioꝛꝭ magnitudinis.⁊ quem cipꝛiarijs foꝛ⸗ nacibus ex medio ignivolat pennatũ quadru pes.quamdiu eſt in igne viuit.cũ euaſerit lon gioꝛe paulo volatu tunc emoꝛitur.¶ Cx libꝛo — -— — Capitulum. c. NANcus. Jſidoꝛꝰ. Picus a ſatumi filio omen ſumpſit. qui co in auſpicijs vte batur. Ferunt er im hancauemquod⸗ * Oaim habe e dininum:llo indicio:q in quacũ⸗ de naturis rerum. In cipni partibus eſt mu⸗ ſcarum genus quadrupes que pennateſunt? multo maioꝛes q̃ʒ noſtre.: pirole dicũtur:qm̃ in foꝛnaciba e medio ignin volant ipune.⁊ qui dẽ mirabile eſt ꝙ q̃ʒdiu in igne ſunt viuunt:cũ auũt extra volauennt: paulo longius mo: iunt. Capitulum. cif. Sitacus.IJſið.Pſitacus in Indie lit * toribus gignitur:coloꝛe viridi:toꝛque puniceo:grandilingua ⁊ ceteris auib latioꝛe:vndeꝛ articulataverba expꝛimit:ita vt ſi eam nõ videris hominẽ locutũ putes.Exna tura aũt ſalutat dicẽs.aue vel kere. Cetera no mina inſtitutione diſcithinc ⁊ illud. Pſitacus a vobis alioꝝ noĩia diſcam. Hoc didici perme dicere ceſar aue.¶ Solinus.Sola India pſi tacum auẽ mittit.cui roſtri tanta duricia ẽ:vt cũ e ſublimi pꝛecipit atur in ſaxum niſu ſe oꝛis excipiat.Ex li.dena.reꝝ.Pſitacus aquaa ali⸗ as quocunq; modo patitur ſed pluuia moꝛit᷑. Idcirco in montiba Gelboe nidificare fertur. quia raro vel nunq; ibi pluit. Caudaʒ ſuã ſum mo ſtudio cuſtodit:penn aſq;roſtro ſuo freq̃n tius extergit.Auis eſt luxurioſa nimium:bi⸗ bitq; libenter vinum:ſemetipſam pede cibat:⁊ illo oꝛiſuo deferteſcas ſicut homo manuu. ¶ Phiſiologus. Pſitacus qui vulgo papia gabio.ideſt pꝛincipalis ſeunobilis.gabyo di citur eo as ſiue indicas habitat oꝛas. Montèẽ quoq; gelboe libenter inhabitat ꝓpter eius ſic citatẽ.qꝛ multa humiditate ſuꝑabundante in cute moꝛitur: aliquantulum ſimilis eſt obelo ⁊ falconi.Cirides habens plumas.pectus ro⸗ tundum.roſtrũ aduncum:tante foꝛtitudinis: vt caueam ſuam vi ex virgis ferreis frangat: hominis vocem imitatur. Dire quoq; calidi tatis eſt in exſiceando riſum. Homines etiam oſculari domeſticos conſueuit:admoto ſpe⸗ culo ꝓpꝛia foꝛma deluditur.⁊ nunc gaudenti: nũc dolenti ſimilisefficitur. In aſpectu q̊ʒ vir gineo multũ delectat᷑:⁊ cũ vino inebꝛiatur. Capitulum. ciij. Oꝛphirio. Iſido. Poꝛphirio eſt auis D* modum aliaꝝ vnũ pedem habẽs latũ ad natandum.alium vero fiſium ad ambulanduʒ. In quo notatur ꝙ vtroq; ele mento gaudet:⁊ in aqua natanovt anates:et in terra ambulans vt perdices.Nic ſolus pꝛe- ter pſit acum pede ſuo inſtar manusaquã ſu⸗ ſcipiens ad ro ſtrum vetfert ⁊ potat:ſeq; huma no modo cibat.qꝛ cum omni cibo ⁊ cum ſolo moꝛſu opoꝛtet vt bibat. Uirtutẽ em̃ appetitus habet debilez naturaliter in attrahendo cibũ ⁊ ſibi incoꝛpoꝛando. Huius generis laudati ſimi ſunt:qui roſtrũ habent magnũ ⁊ crura p⸗ longa.i¶¶ Actoꝛ. Poꝛphinio vt tertur idem eſt ꝙ pellicanus. Unde in Deute.vbim Hiero⸗ nymi tranſ lationẽ inter aues immundas poꝛ phirio comedi pꝛohibetur. Juxta ſeptus ginia interpꝛetes pellicanus pomitur. Capitulum. cuu Lractatus Egulus.Ex libꝛo de naturis rerũ. Re⸗ nis vſiby inutilia. Que quiraptre voluerit ſtul gulus qui ⁊ parra quaſi auis parua di citur multa eſt in pꝛole et garritu. Cõ dixerant aliquando aures inter ſe:ſi⸗ cut fabula refert.vt illa pꝛo rege haberetur:q̃ ſublimi volatu omnes alias vinceret. Cunq; parra ſub aquile aſcella latitãte.A quila om⸗ nes alias aues ceteras tranſeenderet exiliens parra inſedit aquile capiti ⁊ indeſeeſſe victrv cen aſſeruit. —— — .. Z . Capitulum. u. ]Krabꝛones. Iſiðᷣ. Scrabꝛones a ca⸗ bo id eſt caballo vocati ſunt.co q; ex eis creentur. Sicut aũt ſcrabꝛones na ſcuntur de carnibo equoꝝ putridis.ita ex eis iterũ ſepe naſcuntur ſcarabeivnde cog⸗ nominatiſunt. Ex libꝛo de naturis reꝝ. Scra bꝛonũ celle ſexangulares ſunt:cetere vero coꝛ tice aranioſe.Qiber de naturꝭ alligat ibi Pli nium.cuiusx era littera eſt.Cetera aũt coꝛtice 4 . 5 HNam a pꝛincipio ſic continuat.Ueſpe in ſlb Nimi e luto nidos faciũt.⁊ in his ceras ſcrabꝛo⸗àà nes in cauernis ac ſub terra.Et hoꝝ omnium Plinius libꝛo. xviij. MWenſtruoſa mulier ſi A ſexangule celle. cetera autem coꝛtice. Araneis ſegetẽ ambiat nudata ſcarabei decidunt ? ani ſetus et ipſe inequalis eſt. alius in vermiculo. malia noxia. ¶¶ Idem libꝛo. xxx. Cliridis ſcara B Et autumno tamen verno:omnia hec carnes beinatura conmuentium exacuit viſum.ideoq; veſcuntur. in plenilunio creſcunt:hyeme recon continuo eo ſculptoꝛes gemmaꝝ acquicſcunt dunur. Autoꝛes dicunt interfici puerum bi,⸗ ¶ Thauri vt victum eſt vocantur ſcarabeier C bꝛones ac veſpe nequaq; reges ſicut apes ha, cula. Alij pediculos terre vocãt: qui ſtrumis bent. ⁊ ideo periculis plunimis ſubiacent.hoꝛ⸗ impoſiti conſerunt.¶ Auicen. Oleum in quo O ridos ſonosac murmura depꝛomunt.Et hec magisin cquis locis. Hoꝛij mella ſunt huma to periculo le ſubdit.nã eoꝝ aculeis iaculatur⸗ + * . . . eo ꝙ de carnib equoꝝ putridis ſepe naſcuntur. Thaurivero vocant᷑ ſcara bei terreſtres ricino ſimiles.Cicendula q̊ʒ ſca rabeoꝝ genus eſt vt dictũ eſt. Plinius libr.xi. Quibuſdam in ſectis pen naꝝ rurele cruſia ſu⸗ Carabei. Iido. S carabei dicuntur peruenit vt ſcarabeis.quoꝝ penna tenuioꝛ at⸗ q; fragilioꝛ exiſtit.his negatus eſt aculeus.ſed in quodam eoꝝ genere grandi coꝛnua pꝛelon ga biſulcis detenta foꝛficiba in acumine cũ li⸗ buerit admoꝛſu cocũtibo. Infantũ remedija ex ceruice ſuſpenduntur.hos E gidius vocat lucanos.Aliud coꝝ eſt genus qui e fimo ingẽ tes pilis auerſie pedibus volitant.paruoſq in his contra nigoꝛem hyemis fetus ſui vermicu losnidulantur. Alij magno cum murmurevł mugitu volitant. ⁊c Dperationes fricatur ſcarabeus valet ad doloꝛe auris in ca Capitulum. cvij. Cinifes. Iſiðᷣ.Scinitfes ſũt muſce mi⸗ nutiſſimeaculeis permoleſte:quibo ter tia plaga ſuꝑbus egyptioꝝ populus ẽ ceſus.i Oꝛigenesſuꝑ Exodũ.Hoc aniĩal pẽ nis ſuſpenduũ: aera volitans:ſed ita ſubtile et minutũ:vt oculi vilum niſi acute cernentꝭ effu giat.Coꝛpus cui inſederit acerbiſſimo ſtimu: lo terebꝛat. vt quã volantẽ videre quis nõ va⸗ let:ſentiat ſtimulantẽ.Gloſa ſuꝑ eodem. Sci nifes nati ſunt in terra egypti de limo muſce.ſ. minutiſſime ⁊ inquietiſſime inoꝛdin ate volan⸗ tes:atq; in oculos ruentes hominũ:requiẽ au ferunt dum ambiguũtur redeunt. ¶ Ex li.ð na. reꝝ.Scinifes ſunt vermes minuti volantes qͥ pecudum anhelitũ ſequũtur:⁊ hoĩes maxime Punguntaũt aculeis doꝛmientes acri ſat do loꝛe pro poſſe.Ande in locis vbi abundat eaꝝ pꝛoteruitas:homiĩes velicati circa lectos ſuos thetia ſua tam ſubtiliter laqueant:vt per hec lcinifes ad no cendum tranſire non valeant OPperationes. ¶ Albertus in li. de ſenſib. Extende pilum a⸗ ʒuchi equi ſupꝛa poꝛtũ domus:nõ ingredient domum illam ſcinifes dum ſtat in ea piluus 7 „» eH4W . Capitulum. viif Trix Selentides ⁊ Strophilos. Al ber. in li.ð na.aĩa.Strix eſt auis noc⸗ turna.de qᷓ Lucanꝰ meminit dicẽsꝙ; tepidus bubo ꝙ ſtrix nocturna querunt᷑. Hec auis a vulgo ama ab amãdo vocat᷑.eo ꝙ pul⸗ los amat.Et ſic dicit᷑ ꝙ ſola inter aues pullis humoꝛẽ lacteum inſtillat.¶ Actoꝛ. Noc no⸗ men ſtrix equiuocũ eſt ad auẽ ulam.ſ.ſelentide de qᷓ iam dicet᷑.⁊ ad beſtiam herina ↄſimilem De uibus. ¶ Pli. lib.x. Selentides aues vocant᷑ aquaꝝ aduentũ pꝛecibo impetrant incole caſini mon tis fruges eoꝝ locuſtis vaſtãtibo:nec vnde ve niant:quoue abeant cõpertum eſt illis nunqᷓ; conſpectis niſi cum eaꝝ pꝛeſidio indigetur. ¶ Actoꝛ. Idẽ inferius de ʒelentide.iuxta li.de na.ren dicet᷑. Ex q̊ viciũ ſcriptoꝛis ex altera ꝑ⸗ te eſſe videt᷑. ¶ Solinꝰ. Strophilos eſt auis paruula.que duʒ eſcas affectat os cocodnili paulatim ſcalpit.ac ſenſum ſcalburigine blan diente aditũ ſibi vſq; in fauces cius facit. Qð conſpicatus ychneomõ beluam penetrat.po⸗ pulatis viſceribo eroſa ex aluo exit. „ „ Capitulum. cix EKrutio. Actoꝛ. Strutio aliqñ quideʒ K. 9 alas erigit:ſed volare nequit.eſt em̃ in gens coꝛpoꝛe:rara in plumas.habet aũt alas ſimiles herodij ⁊ accipitris. Ferrũ vᷣo comedit.¶ Ariſto.De ſtrutione eſt opinio q; nõ ſit de genere auiũ ꝓpter diuerſitatẽ ſue crea⸗ tionis.partim em̃ quadrupedibo aſſimilat᷑:par tim auibo. Hon habet alas:iſed figuras alarũ q̃ volatui nõ ↄueniunt.qꝛ nõ ſunt tenues vt pi li:ed ſicut quadrupes habet palpebꝛas ſuperi oꝛes ⁊ in eis pilos. Habet iteꝝ plumã multã in inferioꝛi parte coꝛpoꝛis.⁊ duos pedes vt auis ſed vngulam fiſſam vt quadrupes.Eſt em̃ ma gni coꝛpoꝛis:cũ auium coꝛpoꝛa neceſſe ſit eſſe parua:alioquin volare nõ poſſunt.Lreshabʒ digitos in vtroq; pede ꝓpter alas ⁊ ꝓpter pon⸗ dus. Cunq latus:multã habet ſuperfluitatẽ.multumq; co it:ſicut ⁊ gallina ⁊ perdix.i¶ Ex lib.de na.reꝝ⸗ Struto eit aniapenebeſtialis genenio. Ha⸗ bet em pennas:ſed nune vtitur eis in volatu. Alas habet tenues:⁊ plumas velut pilos. In cundo alas erigit.adeoq; in terta currit:vt e⸗ quos celeritate pꝛecedat. Habet aũt vngulas biſulcos ad cõpꝛehẽdos lapides q̊s emittit in fuga contra inſequentes.Ferrũ comedit ⁊ di⸗ gerit:quia calidiſſime nature eſt:⁊ equũ natu raliterodit:⁊ miro modo perſequitur. Equus etiam illam intantum odit ac retinet ꝙ eam vi dere nõ audet.Oſſiculum paruumſub alieha bet. quo ſe in latere purgat ⁊ agitat quãdo pꝛo uocatur adiram. In pectoꝛe vero magnũ os: ⁊latum ad pꝛotectionẽ magni coꝛpoꝛꝭ ſibi cre atum. Poꝛro ſtoliditas ei tanta eſt:vt cum fru Tice collo occultauerit:reliqui coꝛpoꝛis latitu⸗ Adinẽ latere credat. Haturaliter autẽ calueſcit. ita plumas exuitvt et nudus fere remaneat Sea coꝛium habet foꝛtiſſimũ q̃ in plumis pꝛo tegitur ab impoꝛtunitate frigoꝛis:coꝛpus ha⸗ bet fere ad magnitudinẽ aſini ſtatura medio⸗ cris. QOua quoq; eius adeo magna ſunt vt ex cranlſuerſo ſecta vaſa fiant ad bibendum pꝛo amplitudine ſua.¶ Phiſiologus S trutio ſo lo viſu ita fouet oua ſua in harena recondita: vt ex eis pulli egrediantur in lucem. Hec inter aues ceteras duas tantum digitos cõtinet ad modum vngulaꝝ arietisita ꝙ de concauitate pedis ſui ſubtus quaſi de funda pꝛoijcit lapi⸗ intueri celum:⁊ altero terram. Pperationes. des ſuper hominem. Ferunt etiam oculo vno AW¶ NRaſi:aro ſinnionis oĩb groſlioꝛ iudicat nq; fit ponderoſi coꝛpoꝛꝭ? ⁊nõ bonio CLCapitulum. x. NTtrutiocamelo ? Sturno. Plinius. ues ſunt grandiſſime ⁊ pene beſtiaruʒ generis:altitudinem equitis inſidiantis equo excedunt celeritate vincunt.ad hoc ſe olum da⸗ tis pennis vt currentem adiuuent:ceterũ non ſunt volucres: nec a terra tolluntur. Ungule bis cemuinis ſimiles quibus dimicant: biſulce ⁊ compꝛehendis lapidibus.Quos in fuga coõ⸗ tra inſequentes ingerunt pedibus. Actoꝛ. Ci⸗ yel ipſum etiam genus ſic appellari.quia ſicut dictum eſt ſupꝛa:pedes habʒ ſimiles pedibusa cameli.¶ Ex libꝛo de naturis reruin. Sturni ſunt aues parue ad volandum extẽte ſuſco ni⸗ tentes coloꝛe.Cateruatim volant:⁊ quodam oꝛbe circumaguntur omnibus in medium ten dentibus:⁊ hoc pꝛopter accipitres qui cis inſi diantut. Ueſpere quidem aggregãtur. Etiam immenſis turbis:commurmurãt: nocte ſilent auroꝛa rubente murmur excitant. Demum ve ro diuiſe perturmas ad cibum volant.i¶ Pli⸗ nius.Eſt autem ⁊ ſturnus ex auibusloquenn⸗ bus:vnde ⁊ Ecſares iuuenes babebãt ſturnũ loquentem. HPyperationes ¶ Raſi. Sturne velſturni caro groſſioꝛ eſt qᷓ pulli vel cocurnicis. Uentrem ſiringunt:⁊ mul timn nutriunt. Capitulum. aI. ¶ . Strutiocameli affici vleihyopici:a eſſe ſtrutiocamelus ſpecies ſtrutionis. A 8R +-—2 Arda 2 Tragopa. yſidor. Tarda apõð nos ðᷣꝛ eo ꝙ tardo ⁊ graui vo latu detenta:nequaq; vt ceterevo luqes )velocitatepẽnax attollitur. Grece aũt gradipes vocat᷑.Auicẽ.Oua auis tarde(ſm ꝙ dicitur)ſunt tinctura bona. ¶ Exli.de na.re.ragopa eſt auis in etbyo⸗ pia ferruginei coloꝛꝭ:maioꝛ q; aquila:caput hʒ vt fenix:excepto ꝙ in eo coꝛnua hʒ vt aries.vñ ulud armatũ ꝓfert aduerſus oẽs aues ſibi con trariãtes. Solinus.Lragopa ẽ auis maioꝛ aqͥᷣlis:coꝛnibo arietinis pᷣferẽs caput armatũ. DOperationes. ¶ Auicẽ. Oua auis tarde ſunt tinctura bona ¶ Experitur hoꝛa qua pꝛeparata ſunt ad il⸗ lud cum ſilo lane in eis penetrante. ¶ Idem Stercus auis tale ↄfert empetigini. De Fuibus. 6 Capitulum.cxij. ¶QVYUrdela ⁊ Zurdo.yſi. Lurdela q̃ſi ma ioꝛ turdus ðꝛ.cuius ſtercoꝛe viſcũ gñari putat᷑ Zurdiaũt a tarditate vocati ſunt:hyemis em̃ ↄfinio ſe referũt.Exli.ð na.re.urdi ſũt aues parue qͥdẽ coꝛꝑe:ſʒ puidentia magne.In cacu minibo arboꝝ luto nidos ediſicãt ⁊ pene ↄtex⸗ tim.i.ↄtinue poſt coitũ generãt.⁊ miꝝ qꝛ.x.di cbus oua ĩ vtero matureſcũt:⁊ poſtea pariunt Pli.li.x.At abeũt ⁊turdi ĩ vicina:ſʒ hij plumã nõ amittũt:nec occultant᷑ niſiſpe cibiq̊ hyber⸗ nũ pabulũ petũt.itaq;i germamia hycme turdi maxie cernunt᷑.⁊ ſunt aues trimeſtresſicut tur tures.His coloꝛ eſtate circa collũ varius:hxe me ↄcoloꝛ.incacumibo arboꝝ lutu nidiſicãtes pene cõtextim in ſeceſſu generãt.Agripina cõ iunx Claudij ceſarꝭ turdũ babuit qð nunq; an te ſermonẽ hoĩm imitantẽ.Pall.Turdqi nutriẽ di ſunt in cubiculo:ita ꝙ includantur illeſi:ac recẽter capti mixtꝭ aliqbo añ nutritis:q̊ꝝ ſocie tate ad cibos ipſoscapiẽdospauidã noue cap tiuitat ꝭ meſtitudinẽ ↄſolent᷑. Sit aũt locꝰ mũ dus ac lucidus ⁊ vndiq;leuigatꝰ in q̊ trãſuerſe figant᷑ ꝑtite:q ba pũt poſt incluſũ volatũ ſedere Ramm qʒ virides ſepe mutent᷑.carice tũſe mix⸗ tis pollinibopᷣbeant.mirti etiã (ſi facultaseſt) lentiſci olea ſtridere ſemia interdũ excludenda faſtidia:maxĩeq; aq̃ tribuat mũda.Lurdi nãq; ſi alẽdo ſaginent᷑:⁊ voluptatẽ cibi:⁊ reditũ ma — ximũ pᷣſtant.ꝑcitate bñſiciũ miniſtraãte luxuria. Operationes ¶ Auicen. Turdoꝝ ſtereus comedentium riſi conlert panno ⁊ moꝛphee ⁊ etiam empetigim: 4 —.— * *. . 2 . ⸗ — . S . „ — . „. . . * 7 . — 20. 22 CLapitulum. exiij. AAUrtur. yſido. urtur a voce nominat auis pudica.ſemꝑq; in montlbo iugisꝛ Win deſertis cõmoꝛans.Tecta em̃ hoim ⁊ conuerſationẽ fugit:et cõmoꝛatur in ſiluis. Que etiã hyeme deplumata in truncis arboꝛũ cõcauis habitare perhibetur. Cuius econtra⸗ rio columba humana hoſpicia diligit:domo⸗ rum ſemꝑ blanda habitatrix.i¶ Ambꝛo.Lur tur eſt auis pudica:que vbi cõiugalis ꝓpꝛij ſue rnit amiſſione viduata:cõiunctionẽ iterate recu ſat: nec iura pudoꝛis:aut cõplaciti iuri federa reſoluat.⁊ pꝛimus amoꝛ eam decipiens:plus Doloꝛis ex moꝛte q; ſuauitatis ex caritate dile⸗ cti generat.Diſcite & mulieres quãta ſit vidui⸗ tas gratia:q̃ etiãin auibopꝛedicat᷑.Lurtur em̃ neſcit pꝛimã fidem irritã facere:qꝛ pꝛima cõnu nubij ſoꝛte amiſſa nouit caſtimoniam ſeruare Hec auis in nido ſuo folia ſquille ſuꝑiacet:ne pullos ſuos lupusincurſet.Nouit em q bmõi ſolia lupi fugere conſueuerũt.i¶ Ex li.dena.re. ¶· Turtur ſocium duigit:eo ꝙ moꝛtuovel capto ¶ incedens ſolitarie:ſiccis arboꝝ ramis incidẽs gemens ac triſtis.nulli auium eſt infeſta:ſed ad omniũ infeſtationes patientiſſima.in locis tu⸗ tiſſimis ⁊ delectabiliſſimis habitat per totã by vmẽ in concauis arboꝛibo. In plumio iacet.in vere aũt pꝛoducit᷑.multe quidẽ eaꝝ terras cali⸗ das hyeme petunt.⁊ multe remanet ſi locũha⸗ beant.ſoli oppoſitum ad qauieſcendum aptum Aliqñ ita debilesſunt naturaliter vt manu ca pi poſſint. Oua ſepe terna pariunt ſed nunqᷓ plus q; duas educat.ſimiliter ꝛ palumbi.Tur tur ouat in vere bis ⁊ ſepeter:. S ed hoc quã⸗ do vnũ par ouoꝝ coꝛruptũ fuerit.aut caſu pe⸗ rie it:ſolaq; auium pullos ſuos ð nocte paſcit Ariſto. Curtur ex fructu viuir:ſicut ? palü⸗ bas.Palumbus aũt ſemꝑ apparet:turtur aũt nõ.oi qͥ dʒ; turtur poſt.iij.menſes:pꝛegnãs eſt diebus.xiiij.⁊ totidem cubat.Uiuit autet eubat ſicut ⁊ columba quindecim annis. A Palladius. Qurtures vt alantur bꝛeui .p⸗ pe obſcuro cubiculo claudendi ſunt:quos nu⸗ trire ſaulium eſt. quia nihil expetunt. Dperationes. ¶Auicenna. Sanguis turtuns calidus di⸗ ſtillatur ſuper aurem contritam ⁊ doloꝛolam. ¶ Plinius libꝛo.xvix. Curturũ ſanguiseximie pꝛodeſt oculis cruoꝛe ſuffuſis. Fimus eaꝝ al⸗ buignes extenuat. ¶ Huius agle dextre ſan Suis medicinalis eſt immiſſus oculis. Coapitulum. cxiiij 17 . ,. — 7. V . . NAE R 4 * . Anelus. Erlib.,na reꝑ. Clanclliſunt ſatis pulere columbina magnitudinẽ qiſtato capite vt pauo:collo quideʒ co loꝛe viridi ⁊ lucenti.reliqua vero parte coꝛpo risvarietate diſtincta. Hec auis cum hominẽę etiam alonge nido ſuo appꝛopinquare ſenſe⸗ rit egreſſa:ſtatim cum clamoꝛe occurrit.Sic⸗ q; ſtulta dum hominem a nido ſuo amouere ſe credit:ipſo damoris inditio nidum pꝛodit. quempꝛogreſſus homo ſpoliare contendit. Hoc idem dicit Plinius:licet per alia verba Capitulum. xu. . aues quas. Plini.ſimphalides vocat. . . 2 . „ EEE” 5 X* — — R e De uibus. EEſetilio. Ar. Cleſptiliones hñt pedeſ Niicut aues:⁊ carẽt cauda qm̃ ſt agre⸗ iſites Ipſan ale ſũt mebꝛanules.i.coꝛio indiſtincteꝛ ſi caudã habuiſſent:motũ alaꝝ ꝓp hiberẽt. ⁊ qꝛ nõ ſtꝭ diuiſe inſtar muriũ habẽt in vtraq; ꝑte mãdibula dẽtes.⁊ victũ ſibi de no cte acqrũt vtbubões.Ambᷣ.Ueſꝑtilio ẽ anĩal volatile ſił⁊ q̃drupes:dẽtibo etiã vcit᷑:qͥ in ali⸗ is auibo reperiri nõ ſolent.parit vt q̃drupedia nõ ona ſʒ pullos viuẽtes.crepuſculo volare cõ ſueuit:volatq;in aere nõ aliq̃ pẽnaꝝ ſʒ mẽbꝛa ne ſue fulta remigio. Iſy. Neſꝑtilio ðꝛ eo ꝙ lu cẽ fugiens:veſꝑtino crepuſcuio circũuolet pᷣci piti motu acta.aĩal munü ſilenõ tã voce reſo nãs qʒ ſtridoꝛe.⁊ cetera q̃drupedia volamu ex⸗ cellit. In ꝑtiboindie ſunt veſꝑtiliones colũbis maioꝛes.hũñtes q̃ſi hoĩm dẽtes:he in faciẽ ꝑcu tiunt hoĩes.nares cis aures alaq; mẽbra am putãtes.ert᷑ ꝙ hec auis ſtrepitũ querit:⁊ ſan⸗ guis eiꝰ depilat.Glo.ſuꝑ Deu.Aeſꝑtilio circa terrã volat ⁊ pẽms ambulat:imuda ẽ m legẽ Dperationes. ¶ Aui. Ueſpꝑtilionis lac(vt ðꝛ)eſt vꝛina ipſius in ipſo aũt eſt abſterſioꝛ ⁊ vehemẽes calefactio. Ungentũ veſptiliomis phibet mãmillas pu ellan a magnitudie. Cerebꝝ eius cũ melle cõ fert pncipio aque deſcẽdentꝭ in oculũ.q Eius cinis acuit viſum.⁊ ↄfert vngule ⁊ albugini n . N 4 . . * . 1 »„ . * ?è — 64 , „ . — . ₰ 2 8 - . 7 . 5 „ . 4 7 NB . „ . . E2 ð . — ‧ — ℳ — ——— — — — ——— — — —ä — —1 r Capitulum. cxuſ. ¶WQREpa. Ar. Ueſpa eſt aĩal annuloſum volatile. Aculeis venenoſuʒ q̃ ꝛ de putridis aſinoꝝ carnibo naſciſicut ſuci de mul.ſcrabꝛo nes de eqͥ? apes de vitulis. Itẽ veſpa aerem —, nõ recipit.i.non ſuace vita ⁊ nurimentũ eſt c& ca ſtercus ⁊ carnes.Et eſt deaialibo q̃ manent cũ ſocijoiſuis:ſicut foꝛmica ⁊ apis.hʒ aũt lance am intenus ſicut ſcoꝛpio exterius.ſanguie ca⸗ ret.alas mẽbꝛanas cooꝑtas h.accicitveſpis ſenectutem exuere.Apeſq; nocentur a reſpis. ideoq; nocet apibd illas oppinqre.E xli.ðᷣ na. re. Ueſpe ex eqͥnis carmbꝰ aliqñ pꝛocreant᷑ in plenilunio magis creſcere dñr.haꝝ vita circa ſtercus eſt. Ceras qͥdeʒ faciũt:ſʒ nõ ex collcai⸗ one floꝝ.⁊ ob h̊ inutiles ſunt.Ar.Leſpaꝝ cib eſt ex floꝛibo ⁊ fructibus:ſepe q̊ʒ vinũt ex cibis gĩaliũ. Mutita venalĩ in fine hyemis:⁊ plurea caꝝ venant᷑ circa calẽ.venãturq; mutita ppeag geres magnosꝛ altiſſima loca.oẽſq; vident᷑ cũ aculeis.nõ aũt ↄgregãt veſpe floꝛes.nec cibãt᷑ ex eis ſicut apes:ſ̊ cib eaꝝ in maioꝛi ꝑte elt ex carne.ideoq; circa ſtercoꝛa manẽt:muſcas ma gnas depꝛehendũt ⁊ caput eaꝝ abſcindunt.ni⸗ dos ſub terra faciunt:⁊ vt foꝛmice terrã extra⸗ hũt.Pꝛeterea iuxta Pliñ.q̃daʒ veſpe ſpalãgio rũ genꝰ perimũt ⁊ in nidos ſuos poꝛtãt.deiñ illiniũt. ? ex his in cubãdo genusſuũ pꝛocreit Hohperationes ¶ Conſtan. Ueſpe ⁊ apes eis quos pungãt tu moꝛẽ calidum ⁊ ruboꝛẽ faciunt.roſtrũq; ꝛaꝝ re manet vbitangũt.¶ Et aliqñ moꝛſi ſudoꝛem patiunt᷑ ꝛabho minationẽ.¶ Auicẽ.in.ij.cañ. veſpaꝝ puncrure bonũ eſt poliũ emplaſtri mo re ſuꝑpoſuũ.i¶ Silr ſolia ſilueſtris malue:le⸗ dunt illam emplaſtrara. Iẽ ſtercus capꝛaꝝ at trahit veſpe venenũ.i¶ Ex ſalequoq; cũ aceto et melle fit emplaſtrũ adiuncturi veſpe.Et ole uin lauri conſert eius moꝛdicationi. „ O R8 Trattatus Ca itulum cxvij nmna eſt:hyemelatet:⁊ nuda eſt. vere pꝛoducitut — P rre Huius parentes ſeneſcentes inter pullos iam Alula. yſiðᷣ. Ullula eſt auis a planctu adultos in nido plumas exuunt ⁊ interiʒ a pul z luctu nomĩata. Cum em̃ damat aut lis paſcũtur. donec vires plumaſq; recuperẽt fletũ imitatur aut gemitũ.nde apud Cum em̃ ſenio viſum perdiderint pulli notam augures ſi lamentetur triſliciã tacens oſtende re fertur pꝛoſperitatẽ. Actoꝛ. Ullule(vt dicit gloſa ſuꝑ Iſaiã)ſunt aues magnitudinis coꝛ uine.maculis reſperſe.q̃ roſtro in paludeſixo hoꝛrende ſtridunt.habẽtes vocẽ ſimilem vlu⸗ latui lupoꝝ.vñ ⁊ nomẽ acceperũt.⁊ vocantur gallice buhoꝛt.De hacſuperius dictũ ẽ in ca. Buchoꝛio:⁊ de onocroculo:q noĩa ſunt idem. Capitulum. cxviij. Pupa.yſido.Upupa eſt auis ſpurciſ⸗ ſima crutis extantibo galeata ſemꝑ in ſepulcris ⁊ humano ſtercoꝛe cõmoꝛ ĩs Upupa grece dicta eo ꝙ ſtercoꝛa humana cõ . 1 quiſe inunxerit doꝛmitum pergens demones ſuffocãtesie videbit.Gloſa ſuꝑ ¶euiiicũ. ¶pu pa lugubris eſt ⁊ luctũ amans. Unde⁊ in lege comedi pꝛohibetur:qꝛ ſeculi triſticia moꝛtem operatur. Phiſiologus. Upupe pulli cum pa⸗ rentes ſuos ſenuiſſe viderit: ita vt neq; volare neq; videre poſſint:vetuſtiſſimas parentũ plu mas euellunt:⁊ oculos eoꝝliniũt:tcouentq;eos ſub alis ſuis.donec creſcant eoꝝ penne.⁊ re il luminentur oculi eoꝝ.ſicq; mutuam viceʒ pa- rentibo reddunt. Joꝛath in libꝛo de animalib⸗ Uopupe pulli parẽtes ſuos fouentes anhelant ſuꝑ oculosipſoꝝ vt viſum recuperent.Ex lib. de na.re.Upupa eſt auis admodũ pulcra: ſed imunda.vna tñ vo.eſicut ⁊ cuculus impoꝛtu⸗ naturaliter herbam colligunt:⁊ eoꝝ cecatoso culos inde liniunt vt viſum recuperent Hpbprrationes ¶ Pitagoꝛas in libꝛo romanoꝝ. Sanguis v/ A pupe illitus:homini doꝛmienti demoniaca gi gnit fantaſmata. . H ¶ Penne vero poſite ſuper caput hominis:ſe⸗ B dant ſoda:ideſt doloꝛem capiltitis Huius etiam lingua ſuper illum ſuſpenſa:qͥ — multam obliuionem patitur:ei confert. V/2 tulum. xix YUltur. Jſidor̃. ultur a volatu tardo nominatus putat᷑ magnitudine quip⸗ pe coꝛpoꝛ pꝛepetesvolatus nõ habet Fertur pene vſq; ad centũ annos pꝛocedere. Uirtutes aũt ſicut ⁊ aquila vltra maria cada⸗ uera ſentiunt.Altius quippe volantes:q̃ mul⸗ Capl ta montium obſcuritate celantur ex alto illi cõ ſpiciunt. Ambꝛo. Uultures dicunt᷑ ſine cõcu⸗ bitu generare ⁊ cõcipere. Solent etiã moꝛtem hominis quibuſdam ſignis annunciare.Eum cm̃ lacrimabilebellum acies inter ſe inſtruunt multo vultures ſequũtur agmine:⁊ eo ſigniſu cant qꝙ; multa hominũ multitudo bello caſura ſit futura pꝛeda vulturibus.Gloſa ſuꝑ eu⸗ ticũ.Aex vulturem comedi pꝛohibet qui bl⸗ lis ⁊ moꝛtis gaudet: Phiſiologꝰ. Sedet auũt vultur in altiſſimo ioco qꝛ retardatur in aſcen 6 KUR tur dentes acidum faciunt habiuum. De Fuibus. ſua terra.aſcenditq; tantũ in altiſſima vt vide deat loca remota. Ideoq; dicit᷑ ꝙ ſolus vul⸗ tur eſt auis dei.Nic etiam maioꝛes aues rapa ces vt accipitrem inſequitur. Areſto. Uultu grauis eſt ⁊ mali moꝛis famelicus ⁊ clamoſus Uenatur in locisa nido remotis valde.aſcen⸗ dit ad locũ altiſſimũ:ibiq; ſedet qꝛ difficilis eſt eleuatio a terra.ideoq; dicitur ꝙ ſolus vultur eſt auis dei:depꝛehẽdit aũt lepoꝛes.⁊ paruos ceruos ⁊ capꝛas ac vulpes et anialia cetera qᷓ 12 retinere poteſt.J dſem. Qultin nidiſicat in locꝭ altiſſimis.⁊ multotiens ſuper arboꝛes. Inui⸗ det pullis ſuis cum impingua ntur.nec paſcit eos niii decibi ſui reliquijs:⁊ illos anteqᷓ; vo⸗ lare poſſint eijcit.Eſt aut auis alia que pꝛotec⸗ tos illos cum pullis ſuis nutrit.vnum par vul turum occupat vnum magnum locum.⁊ ideo ſecum alios nidſicare non permittit. Eſt aũt longe vite quod ex eo cognoſcitur.ꝙ nidus eius ſemper ideʒ manet.Cumem ſeneicit elon gatur roſtrum eius ſuperius ⁊ arcuatur.Et in ſinefame moꝛitur. „ Pbperationes Eſe culapius. Culturis penne combuſte fu⸗ gant ſerpentes a domo. ¶ Jecun eius tritum cũ ſanguine ꝑ decem dies bibitũ:caducos li⸗ berat. ¶ Sanguis eius cũ ſucco marubij cali ginẽ oculoꝝſanat.i¶ Sdeps eius doloꝛẽ ocu⸗ loꝝ ſanat:ꝛ doloꝛes neruoꝝ euacuat. Dyalſco rides. Fimus vulturis medicinalis eſt:mqʒ fu migium eius ſecundinam expellit. ¶ Punius li.xix. Qulturis fel ex aqua dilutũ: albugines ſanat oculoꝛum. ¶ Penna vultunis ſiſcalpan⸗ Capitulum.txe yon.Actoꝛ. vᷣyon eſt auis immun⸗ da ſedm legem cinus natura non ſa tis eſt nobis nota.Eſt autemvt legi tur de genere vulturum: ſed minoꝛ q; vultur. Nec enim eſt mens Alberti in libꝛo de naturis animalium.Et ſimiliter in libꝛo de naturis rerum. 1 * Capitulum. xxxj. òos:ydros.yſida.Ex libꝛo denaꝰ uris rerum. Idos eſt anis viſu de⸗ lis que imitatur vocem equi. Et auauandoq; ſuper eum volans. eum ſtupefacit:ipſumq; fugere cogit. Ariſto. Jboſ ideo cum equo pugnar:quoniam ipſum a pa ſaus eijcit. ⁊ herbas comedit, Ideo ſtupefaci⸗ ens eum fugere cogit: ⁊ foꝛte interficit Eſt aũt auis pulchꝛicoloꝛis ⁊ vita eius bona.Manet q; apud fluuios ⁊ margines eoꝝ ¶ Igem. Idros eſt anial volatile innilo flumine:ſatis inimicum cocodrillo. Nam de natura ⁊ con⸗ ſuetudine cũ vide itcocodrulum in littoꝛe flu minis oꝛe aperto doꝛmienteminuoluit ſelimo quo fa cilius poſſit eius fauciboillabi ſicq; fau cibus ſuis irrepens eroſis cocodrilli viſcerib⸗ tandem inde viuas exilit.¶ Exlide natu. reꝝ. Iſida ſono vocis dicta eſt.auis quidem par⸗ na:ſed pennaꝝ vetuſtate clariſſima. In doꝛſo coloꝛẽ habet inter viridem ⁊ ceruleum. In pe ctoꝛe vero ꝓfert ima ginẽ carbonu ardentiũ⸗ Duos tm̃ hʒin pede digitos.vngues adũcos ſedroſtrum paruum ac irectũ. irca aquas Tractatus BDe Eilcibus. DPperationes & De bacopinatur vul gus.quia ſi pellem cũ⸗ plumis aut moꝛtue detrabas ⁊ parietiinfiggs Tii el o3 An eEOraDS EPuſe tii ſumus de volatilibo que in ge⸗ omm anno plumas ac ſi eſſet in corpoꝛe com⸗/ gauemge⸗ nere animalium vident eſſe perfe iſto quarto tractatu deo opitulante dicemus eſt depiſcibi. Nam ſicut aer oꝛnatus eſt ſuis anim alib ſcʒ volatilib q̃ poſſunt ex eo reſpi⸗ rare ꝓpter craſſitudinẽ humoꝛis ⁊ quoꝝ coꝛpo⸗ ra poteſt ſuſtinere.ſic? aqua ſuis.id eſt natati libus:q quideʒ pinnulis ſuis innituntur aque nacando.ſicut aues pennis ſuis volando.De Capitulum.cxxij ☚RN *Elentiqes. Erlibꝛo denatutisren = dzelentides ſunt aues (vt di it Plini – RRNN us)quaruʒ ſuffra gium a Joue doo = = .M Ce moateihr Rt mang wm— a locuſtis fruges illius vaſtantur. Itaq;da Wi,, , miſſe locuſt as depopulantur ⁊ vnde veniant E E 2 = quoueabeant ignoratur:aut quo vadant.hot idem dicit Albertus inlibꝛo ſuo de naturiss iuninncareabe . apitulum.f. Bremon Achandes Ac Ncipender Albire ⁊ Alpho ram. Ex li.de natuns reꝝ Abremo alias Zbarenõ ett piſcis vt dicit Areſto: U— X (¶Hecigitur dicta de Auium natura ſufficiant. 4 / .N 3 multüf. ecundius ouis: ncce alioꝝ moꝛecontactu marꝭ⸗ — pagrit. ſed naturali quodaʒ in ſtinctu ventrẽ ſuum ad arenã fricat:que cõ taciu aſpera eſt ⁊ guliu lalſa.Sic q; oua con⸗ cepta parit:⁊ poſt tẽpus debitũ ſetus educit. Joꝛathin libꝛo de ammalibo. Piſcis abꝛemõ boꝛa tepeltatis marꝭ natos ſuos in ventre ſal 2. ”ƷMẽ Alidua eſt. iſciculis viuit. terram roſtro co cnmortit s spa3 etilhmeonggnee fetusfact. Pꝛoemium in trat tatu Amin pꝛecedenti actatn locu ctioꝛa natatilibo. Ideo nunc in de natatilibꝰ ſiue animalibus aquaticis: hoe piſcibꝛigit dicturi ᷣm oꝛdinẽ alphabeti:⁊ ꝑ ca . De Piſcibus. varrepoſt tempeſtatem euomit eos. ¶ Idem Achanges piſcis ſolicitus ve pullis ſuis naui bus mar acheret.ſicq; pꝛopter ipſum oĩno ſi unt immobiles naues.i Ex li.de na.re.Acci pender eſt(vt dicit Plinius) piſcis apud anti⸗ quos nobiliſſimus. Hic ſolus cõtra moꝛẽ om nium piſcium habet ſquamas toto coꝛpoꝛe ad os verſas i¶ Pliñ.li.x.Apud antiquos piſcis nobiliſſimus habitus accipender.vnus omni um ſquamisad os verſis:cõtra aquã nando meat.nullo nũc in honoꝛe eſt qð quideʒ miroꝛ c ſit rarus inuentu.quidam eũ alopem vocãt. ¶ In li.vtõ. Albirẽ eſt piſcis marinus habẽs cutem adeo ſpiſſam ⁊ durã acfirmã:vt ea mili tes vtantur pꝛo galeis.¶ In eodeʒ li.Alpho ram eſt piſcis qui nõ gignitur.ſed in loco luto ſa vbi non eſt aqua.ex ipſius luti putredine in modum vermiculi creatur.poſtea cum aſcen derit aquam creſcit in piſcem. Durat aũt mo⸗ clco cempoꝛe.citoq; diſſoluitur. Capitulum. ij. 2Q. NHguilla. Iſi. Anguilla ð ab anguis ſimilitudine. Huius oꝛigo ex limo eſt. AUnde ⁊ qñ capit᷑ adeo lemnseſt:vt quã⸗ to foꝛtius pꝛeſſeristanto citius labatur. Ferũt aut oꝛientis fluuium gangen anguillas terre⸗ nis pedibo gignere. Plinius libr.ix. Anguille octennis viuunt annis.Durant ⁊ ſine aquis diebo ſenis aquilone ſpirante auſtro paucioꝛi bus. At hyemem in exigua aqua nõ tolerant neq; in turbida. Ideoq; circa vergilias maxi⸗ me capiuntur.fluminibo tñ pꝛecipue turbidis paſcunt᷑ noctibo:ex amnis piſcium ſole nõ flui tanc.Poꝛro vicepedum pinne date ſunt bine piſcib⸗ omnino longitudo vt anguillis? con gris. Item anguille fcopulis ſe atrerant. eaq; ſtrigmenta viueſcunt:nec alia eſt eaꝝ pꝛocrea tio. Diutius aũt ceteris viuũt anguille aquis exempte . Idem li.x. In anguillis om̃ibus nec eſt maſculinũ neq; temineu genus.q̃ nec anĩal nec oum er ſe generãt: ſicut neutru eſt ⁊ oſtre is genus:ceteriſq; vaſo vel ſaxo adherentibꝰ. Exli.de na.ren.Anguilla ex alioꝝ piſcium li⸗ mo naſcitur:vifficulter excoꝛiatur:duriſſimaʒ babet moꝛtẽ.que etiam excoꝛiata viuit ad vo cem tonitrui cõmouetur. Aquis claris fluuia⸗ libus gaudet.⁊ in abſconſione pliadis maxie capitur.qꝛ tuncex ventis oppoſitis aqua tur⸗ batur. Ad piſciculos infcrioꝛes poteſt atis ra pax eſt.maxime ramen cũ inſcmine reperiunt᷑. Pbperationes ¶ Exlibꝛo de naturis reꝝ.Ex amnis ſola pi⸗ ſcium nõ fluitat:miſi cuʒ aquis putrefacta diſ⸗ ſoluitur:plus alio cibo decoquatur.aliter no⸗ ciuus eſt cibus eius. ad ignem aſſata plus cõ⸗ petit:quia malicia eius illic euapoꝛatur. ¶ Pinguedo eius auribus medetur. 4 Item anguille vino necate:qui ex eo bibe rint tedium vini habent. R i * „* * * * —— — k s — /.—0— O Capitulum. iif. Xlec. Exli.dena.rex. Allec eſt piſcis Tmarinns admodum paruus in Occi⸗ Aduo mari:qð mediterraneum eſt inter maioꝛem Bꝛitaniam ⁊ germaniã. Cunq; vnũ quodq; fere genus piſciũ ma inoxhabeattem pus ſuũ in quo ſolo ſit bonũ:ſc; ab Auguſio vſq; ad Decembꝛem. Qui cum recens capius pd Tractatus ferit delicatioꝛem cibũ pꝛcbet. Salſus autes in vſum hominũ vlcra q;ᷓ alij piſces ſanus du⸗ rare poteſt. Omnium quoq; fere piſcium ſo⸗ lus aqua viuit tantũ. Hec niſi in aqua viuere ſtantium occultatus vmbra:ſi quẽ nandi vo luptas inuitet expectat.nũc elato extra aquaʒ ite piſcantiũ cymbas ſpeculatur.occulta⸗ ca tuſq; adnatãs mergit.i¶ Eſculapius in li.de a poteſt. NHam ſtatim vt aeris ſerena contigerit nimalibus. Arini ſiue harini piſcis c homo expirat.nec vlla moꝛa eſt inter cõtaciũ aerisꝛ expirationẽ. O culi eius inſtarluminis denoc⸗ te lucent in mari.ſed hboꝝ virtus cum ipſo piſce moꝛitur.vbicunq; ſuper aquas in mari lumẽ vident:gregatim adnatant. Et hoc aſtutum ad rhetia dictis tẽpoꝛib alliciuntur quaſi pa⸗ rati ad capiendum diuino munere in vſus ho⸗ minũ deducũtur. Hybernis aũt tẽpoꝛibo ſecre te maris vſq; ad tepus debitũ abſcondumtut:⁊ H circa germania i¶ Jlið. Allec piſcis eſt ad li quoꝛem lalſamenroꝝ idoneus.vnde ⁊ nuncu⸗ patus. Oι coꝛ. ¶Fertur aũt allec ex puro aque elemento viuere:ſicut ſal amandra ex igne. DOperationes. ¶ Plinius libꝛo.ᷣ xxxix. Allece ſcabies pectoꝛ ſanatur infuſa per cutem inciſuam. ¶ Et contra canis moꝛſus:dꝛaconiſve mari⸗ ni pꝛodeſt. Braneos Anies⁊ Arini.¶ Auicẽna: Aranea marina:videtur diſpoſitio nes eius ppinque ſint diſpoſitionibus ſcoꝛpionis. ¶ Inð. Aranea genus eſt piſcis dictum eo ꝙ aureferiat.habet im̃ in ea ſtimu los quibus percutitpꝛoximãtes.i¶ Pliniꝰlib. ix. Aculeo ſpine in doꝛio obnouus eſt ac vene noſus.i¶ Plinius in eodẽ. Aries eſt piſcis qui graſſatur vt latro nuc grandi nauium in ſalo WTDN Tapitulum. x viderit eũ inebꝛiat.⁊ mouet eum ad nxas ⁊ cõ⸗ tentiones:poſtq;rero comedenit placat᷑ ira eiꝰ Ooperationes Aranea itaq; moꝛſus ceterũq; reptiliſĩ mari noꝝ venenoſoꝝ dixerũt curandos eſſe cũ tyria cis quibus curatur venenum frigidum ⁊ cum medicinis rutelarum:⁊tyriaca eoꝛum. —— ALACLK — . „Spidochelon ⁊ Aurata. Phiſiologꝰ Aſpidochelone grece ðꝛ belua quedãẽ in mari:q latine ⁊ꝛ aſpido teſiudo.eſt aũt cetus magnus:habẽs ſuꝑ oꝛium ſuũ tan q;ſabulum:qð eſi iuxta littus marꝭ. Unde ple rumq eleuato doꝛſo ſuo ſuꝑ vndas a nauigã tibus nihil aliud creditur eſie q;inſula itaq;ap plicantes dentes ſuꝑ eam alligãt naues accen dunt ſocos ad coquẽdos cibos. Ille vero vbi ſentit odoꝛem ⁊ caloꝛem ignis mouelſe aloco: ⁊ ſic mergit naues in ꝓfundum.alia quoq; hu ius belue natura hec eſt:qñ eſurit apernit os ſu um:⁊ quaſi quendam odoꝛẽ bene olentem exa⸗ lat de oꝛe ſuo.Quẽ ſentientes minoꝛes piſces confluunt in os eius.quod vt impletũ fuerit daudit ⁊ os traſglutit.¶ Igem. Aurata dici tur ex eo ꝙ in capite ſuo auriculo rem habet Capitulum. uij 2 Tſoꝛam. Albin. lib. de na. animaliũ. ½Alfoꝛã piſcis eſt qui ex putredine luti generatur:⁊ in luro ſine aqua pꝛocrea tur admodũ vᷣmiculi.qui vᷣmis aqua aſcendẽ⸗ te creſcit in piſcẽ. De hoc piſce naute dicunt: qm̃ ſi ↄſumat᷑ putrefactus vſq; ad caput et ad oclos adueniẽte aq ireꝝ renaſcit᷑:⁊ tũc diu vi⸗ uit:cũ ante hmõi ſuã regenerationẽ paruevi⸗ te ſit.vt ſup dictũ eſt capitulo pmo. Capitulum. uij. 2◻ Sturã. Alb. in li. de na. qnimalium. PAſturam piſcis eſt quitꝑe veris ⁊ au⸗ tumni in ſpumis plunialibo generat᷑: et in eis ebulit ſicut vᷣmis ex ſtercoꝛibus qnima⸗ lium. Dicitur etia ꝭ ex luto generari.hic piſcis impatiẽs.aritatis ſolis fugit ad vmbꝛas ar⸗ boꝛum quas in aquas pꝛociunt:caloꝛem ta⸗ men diligunt ? habent. depꝛofundo ad ripã natant.tẽpoꝛe ſiccitatis non abundant ſed qũ multeſunt pluuie ⁊ calide abundant. — Capitulum. viij. * Ureum vellus.Alb.in li.de na.anima lium. Aureum vellus eſt animal mani num ſicut ſpongia. et de ſpongiarum genere.ſed rarius eſt ⁊ mollius admodũ lane. ⁊ lanugo eius in auri ſplendoꝛem cõuertitur et dilatatur:⁊ pꝛolongatur ſicut vellus.⁊ dũ eſt in mari.et mouetur motu contractiõis ⁊ dila⸗ tationis ſicut ſpongia.⁊ raro inuenitur.tamen hoc inuentũ in frigia:tum extitit belli trorani inter grecos ⁊ frigios.ſicut dicit Dares frigi⸗ us in hyſtoꝛia troyana. — 0 . 4 Rbuciũ. Amnis. Ahaniger Afferus 2Aſtralus. Alb. in lib. dena. aialium inqt. Arbuciũ piſcis eſt mitis ouis fe⸗ cundus ſed nõ eijcit oua niſi ventrẽ confricet ad harenã tactu aſperam.⁊ in illa pullos edu cit ⁊ complet. ¶ In eodẽli. vto. Amnis piſcis eſt vt dicũt ſaxatilis:qui lapidẽ geſtat interius Eſt autẽ valde ſpecioſus in latenb.vᷣguitas habens puniceas.toto aũt coꝛꝑe reliquo di uerſis coloꝛibyeſt diſtinctus ac depictꝰ. ¶ In lib. vt ſup. Ahaniger piſcis eſt vt dicunt qui amno /ꝓpemodũ ſimilis eſt.⁊ eſt longus et ro⸗ tundus.qui germanice gꝛvich vocat.ꝛ eſt albo bonaꝝ carniũ.bꝛcuioꝛ anguilla. roſtrum auis bhñs ꝓ oꝛe ſubtile ⁊ longũ.⁊ rubeũ ⁊ viridẽ in⸗ rus piſcis eſt qui ꝓpter exiguitatẽ hamo capi nõ poteſt.¶ In eodẽ lib. Aſtralus piſcis eſt q aquaꝝ vndas oꝛe ſuſcipit ⁊ oꝛitur quãdo plea des occidũt:eo ꝙ; tũc tempus eſt pluuiax. „ Capitulum. . Panimaleſt marinũ.cuius conuerſatio pꝛimũ eſt in aquis:⁊ cibus.Et poſtea mutatur figura eius ⁊ efficit᷑ terreſtre.⁊ egre⸗ ditur de aqua querens victum in terra.⁊ cum figura mutatur:mutatur etiam nomen eius: c vocatur aſtoyʒ. èòMMſ Bydes. Alb. in libꝛo vt ſup. Abydes Huna. Alb. in lib. de na. animalium Ahune mõſtrum eſt maris guloſius cunctis marinis beluis.pꝛeda viuit.⁊ ſin craſſitudine coꝛpvꝛis ſui vertitur ei quicqͥd comedit.vnde quia ſtomacho caret vẽter ciꝰ quando comed it multum extenditur ⁊ infla⸗ tur ſupꝛa modum.⁊ cum amplius extendi ne⸗ quit.piſces per os eijcit.⁊ hoc de ſacili.quia cum collo careat ſicut ceteri piſces:os eius cõ tiguum et ventri.Eſt autẽ a deo craſſum ani mal ꝙ quando periculũ timet:pellemꝛ carnes ſuas contrahens replicat.⁊ extremitates ſui coꝛpoꝛis intra ſe ſicut iricius abſcondit.ita vt non appareant.quod tamen aliquando ſine ſui detrimento non facit. Moꝛtemenim adeo timet ꝙ cum periculum ſenſerit non laxan:ne abſcedere beſtiam que in inſidijs latet.nequa q; caput foꝛas extrahit quod intra coꝛpus ſu⸗ um abſcondit.ſed cum affligitur fame carnes ſuas deuoꝛat.magis eligens in parte ablumi qᷓ; pꝛeda facta beluis in toto connumi. eren Dr Piltidus. Capitulum. xij. W Archoꝛa. Albertus in libꝛo vt ſupꝛa. Barchoꝛa eſt animal marinũ habens oꝛificium pꝛe omnibus animalibus foꝛ tiſſimum. Nam ⁊ lapidem ſi in oꝛe ſuo accepe⸗ rit:eum frangit.bec quandoq; ad nipas exit:⁊ berbas depaſcit.⁊ quando opoꝛtet in aquã re uertitur.ibiq; ſubmergitur ne cutis doꝛſi eius a ſole exſiccetur.⁊ ad nutum debitũ deflectere ſe non poſſit.Piſciculos quoq; comedit.⁊ per ilos depꝛehenditur. Piſcatoꝛes nãq; piſcicu⸗ los paruos viuos ſilo conſutos in mare pꝛoij ciunt.qui dum effugere nõ valent.ſed inſimul fluitant. animalis pꝛedicti moꝛſibo patent.At ipſuʒ animal dũ vnũ poſt alium tranſglutire laboꝛat.interim occupatum depꝛehenditur. EWW. Capitulum. xiij Oꝛbotha. Botha 2 Bꝛenna. Iſidorꝰ. Boꝛbotha ſunt piſces quidam fluuia⸗ les.aliquatenus anguillisſimiles.lubꝛi ce nanq; ſunt.et excoꝛiãĩtur ſicut anguille.Co rium babent nigrum.eſum dulcem. ⁊ epar pꝛe omnibus piſcibus melius ⁊ efficatius. Caput maguum reſpectu coꝛpoꝛis os amplum et la⸗ tum valde. Cum auteʒ etate duodecim annos exceſſerit:in coꝛpus magnum creſcit.⁊ tune no men eius mutatur:⁊ ſolaris vocatur.de quo inferius dicetur. ¶ Idem. Bothe ſunt piſces uuiales:qui non natant:niſi per amplitudi⸗ nem coꝛpoꝛis.enuiſſimi nãq; ſunt et lati val de. Pinnas habet in circuitu lati coꝛpoꝛis.im pinguantur vento meridionali flante.Cunq; venatur hic piſcis a piſcatoꝛibus:fundũ aque petens:aquam ſupꝛa ſe turbatvt videri neque at. Maximeq; coꝛpoꝛe ſtrato cum terre adhe⸗ ret.ſupꝛa doꝛſum terre ſimilimus eſt. Macu⸗ las autem in doꝛſo rubeas habet. ¶ Alexan der. Grenna eſt piſcis fluuialis:qui cum videt ſibi Quciũ imminere:declinat ad ſcenoſaaqua rum limpiditatem a tergo perturbans. Capitulum. xiiij. 5 Alena. Iſidoꝛus. Galena eſt immen⸗ ſe magnitudinis beſtia ab emittendo ⁊ ſfundendo aquas vocata.Ceteris enim beſtijs maris altius iacit vndas. GBalin auteʒ grece dicitur emittere.¶ Plinius libꝛo nono. Balenas in gaditano occeano non ante pꝛu⸗ nam conſpici tradunt.Condi autem eſtatis tẽ poꝛibus in quoſdam ſinu placito ⁊ capaci.mi re gaudentes ibi parere.pᷣſcire oꝛcas infeſtam his beluam.et cuius ima go nulla repꝛeſenta⸗ tione alia poſſit expꝛimi q; carnis immenſe dẽ tibus truculente. Irrumpunt ergo in ſecreta vituloſq; illlarum aut vetus:vel etiam nondũ grauitas moꝛſu lacerant. incurſuq; ceu libur⸗ nicarum roſtris fodiunt. Ille vero ad flexum immobiles ad repugnandum merces ac pon⸗ dereſuo onerare.Tunc quidem in vtero gra⸗ ues pariendive penis inualide.ſolum auxili⸗ um nouerunt in altum perfugere:ſeq; toto oc⸗ ceano defendere.E contra oꝛce laboꝛãt occur rereſeq;opponere.⁊ cauatis anguſtis trucida rein vada vꝛgere ſatis illidere. S pectãtur hu iuſmodi pꝛedia ceu ipſo man ſibi nato nullis . in ſinu vent fluctiby vero ad anheluus: ictuſ X i Tractatus Squantos nulli turbines voluant.Oꝛa bale ne habentin frontibus. Ideoq; ſumma aqua annotantes in ſumma nymbos efſtant. Bale nis bꝛanchie non ſunt ſicut net delphinis.hec dDuo genera fiſtulis ſpirant que ad pulmonem pertinent. Galenis a fronte Delphinas a doꝛ ſo. Item aue pilo veſtiuntur animalia pariũt vt pꝛiſtis:dalena.viculus. IJ dem in libꝛo.x. Balene ac delphini doꝛmiunt. Nam etiã ſter⸗ tentes audiuntur. ¶ Solinus. Indica maria balenas vltra ſpacia quatuoꝛ iugerum habẽt Sed quos faſcituras nuncupant.qui enoꝛ⸗ mes ſupꝛa molem ingentium columnarum vl tra nauium autemnas ſe extollunt.hauſtoſq; fiſtulis fluctus ita erucruant:vt nymboſa allu uie:plerumq; nauigantium alueos depꝛimãt. ¶ Ex libꝛo de narurisrerum. Galene bꝛanchi as non habentes ſiſtula ſpirant:quodraro in mariuis animalibus inuenitur. Fetus ſuos ge ſtant cum infirmantur ⁊ inualidi ſunt.⁊ ſi par ui ſunt:eosin oꝛe ſuſcipiunt:bhoc idem immi⸗ nente tempeſtate faciunt.⁊ poſt tempeſtatem ilos euomunt. Quoniam pꝛopter defectum Melergam ieurne macren ſequantur ater aquam in oꝛe receptammſtar flunij ad eos eijcit. vt ſic inherẽtesterre liberet:adul tos etiam diu comitatur. Adoleſcunt auteʒ c⸗ leriter:⁊ decem annis creſcunt. — Capitulum.x. Oden nunis animaliuw. Babilonici pi⸗ cccesa ſunt (xt dicit chcofraſlus) crcaba 8 Abilonicus ? Belte. Albertus ĩ libꝛo biloniam exiſtentes in lociorbi dulces aquas incinoꝛoſis recipiuntur ex fluuije incidennib⸗. inde enim egrediuntur piſces ad paſtum.capi ta ad modum ranarum magnarum. reliquas partes coꝛpoꝛis admodum ragie habentes. ſimiles piſcibus alijs pinnulis gradientes: et cerebꝛo motu caude. Plinius. Gelue in Orientali mariſunt. Et belue ſunt animalia manina adeo magna et impoꝛtuna q pꝛocellas excitant de pꝛoſundo. ⁊ pericula nauibus inducant.ita ꝙ naues Ale xandri ad pericula deduxerunt. Capitulum. xvj. Anccer. Ex libꝛo de natu⸗ Vris rerum. Cancer pedes AH] babet ⁊ bꝛachia foꝛcipeſq; pꝛo manibueretrogradus eſt mec vnqꝗᷓ ante faciem ſu am ambulare nouit. Ma⸗ res duas habent ſpina sin — ler ventrem ⁊ caudam: quibus femine carent. Que oua in ventre habent ictibus ſerpentum medentur. Koitus rempoꝛe mas aſcendit in doꝛſo ſuper feminam. At illa motum eius ſen tiens a tergo coire volentis inclinata ſuper la tus ad ipſum ſe conuernt.ſicq; coitus comple tur. latent in hy eme menſibus quinis. Cenis 4 1 . R — 4 — — — — — - — K f ꝝᷓ 0¶—— —w— — —à De Pilcibus. tempoꝛe ſenectutem exuunt velut anguio. Cã cer lacte potatus:ſine aqua viuit multisdiebꝰ Cum autem ſenuerit:duo lapides albi colorꝭ intermixto ruboꝛe inueniuntur in eius capite: quos tante virtutis eſſe dicunt:vt in potu da⸗ ti coꝛdis punctiones ſanant. ¶ Areſtotiles. Cancer habet octo pedes:per quas mouetur equali motu:caret ſanguine:durum extra:⁊ in tus molle.nec eſt illud durum conterribile.im mo accipit ignem in ripa marꝭ quod eſt intra iudeam habentur cancri parui qui dicũtur mi lites:pꝛopter velocitatem curſus:tantum em̃ currunt ꝙ depꝛehendi non poſſunt. Et cum aliquis finditur non inuenitur in eius coꝛpoꝛe caro vel ſuperfluitas om̃ino:quia paſcua nõ habent.i¶ Iſidoꝛus.Cancri vocati ſunt:quia conche ſunt. Crura habentes:inumica oſtreis animalia. Eoꝛum vero carnibus viuunt mi⸗ ro ingenio. Duo autem ſunt genera cancroꝝ flnuiales ⁊ marini. ¶ Ambꝛoſius. Cancer oſtreisveſcitur. ſed quia oſtreum clauſum nul ia vi aperiri poteſt. Periculoſumq; eſt ſi chela m eius includat ad argumenta confugit.⁊ inſi dias noua fraude mollitur. Exploꝛat enim ſi quando oſtreum remotis in locis ab oñi ven co contra ſolis radios dipticum inillud ſuum aperit.vt aere libero viſcerum ſuoꝛum volup⸗ tatem quandam capiat. ⁊ tunc danculo calcu lum immittens oſtree concluſionem impedit. ſicq; aperta clauſtra reperiens tute chelas im petit:viſcera q; interna depaſcit. Item femine maioꝛum membꝛoꝛum ſunt q; maſculi.et di⸗ ſtantia coopertoꝛij maioꝛ eſt q; in maſculis. et 8 ouãt per locum ſuperfluitatis. Cancer paruꝰ⸗ generatus ex terra ⁊ limo intra loca vacua te ſtarum alioꝛum animalium. Cunq; creuerit a liqu antulum mutat ſe ab illo loco ad teſiam maioꝛem.Cancer ⁊ Karabo in ſenectute exu⸗ unt ſpolium. Uterq; accipit piſces in pꝛofun⸗ do maris duobus ſuis labijs ⁊ diuidit eos in duas partes ⁊ ducit ad os ſuum. Hyprerationes. ¶ Anicenna libꝛo.ij. Cancer marinus pꝛopꝛie diciur illa ſpecies cancri maris qui habet om nia membꝛa dura vt lapis. ¶ Quod ex eo aduſtum eſt ſi ubtiliuseſt reli⸗ quis aduſtis.⁊ abſtergit dentes.⁊ delet pannũ ac lentigines: ¶ AUlcera quoq; deſiccat.⁊ confert ſcabiei. Item pꝛohibet lachꝛimas:et reſoluit cum ſale vngulam. Fit quoq; ex eo collirium ⁊ fricatur cum eo ſcabies palpebꝛarum. ¶Pꝛohibet eriam quartanam. Lancer fluui 4 14¹ alis confert extenuatisvalde.Zeſta cancrima rini ſubtilioꝛ eſt q; clibani. . ¶ Exſiccatiua et abſtergit pannum ac lenti⸗ gines acſcabiem: Cancer fluuialis eſt difftici⸗ lis digeſtionis:ac plurimi nutrimenti:et ipſuʒ auidem rectiſiat. ¶ Decoctioq; eum melle extrahit ſpinas: et a cutas res infixas carni. H ¶Iſaac li.ij. Cancros ⁊ omnes piſces con⸗ chas habẽtes teſtatur Halienus eſſe ſolubiles pꝛopter ſalſitatem eoꝝ ⁊ acumen pꝛoinde ſto⸗ macho nociua ſunt:maxime neruoſitati ſue. Capitulum. xvij /‚Aab ⁊ Canis marinus: Iſidoꝛus.Ca Pab eſt animal marinum habens pedes paruos:reſpectu ſuicoꝛpoꝛis:quodvti q; magnum eſt. Sunt autem pedibus vacce ſimiles. hoꝛum vnus longus elt carnila gino⸗ ſus oſſe carens: quo vtitur loco manibus in omnibus. Per ipſum enim eradicat qð vult:⁊ per obania per eum accipitir. eaq; oꝛi ſuo red dit. Et cum natat in aqua ſpirat in ea.ſed ſpi⸗ rando anhelitu ſuo aquam in coꝛpusſuum at trabit:qua cum repletus fuerit:ad aerem recur rens eam reijcit.⁊ ſic reſpirrt. ¶ Idem. Lanis eſt marina belua:terribilis et hoſtilis omni animanti:quod eiusverberibus cedit. Robuſtiſſimos habet bꝛanchos clauo⸗ rum modo ſoꝛmatos.Hi venantur per mare greges piſcium inſtar canum in terra feras ve nantium:excepto ꝙ latrare nequeunt.ſed pꝛo latratu affl atum hoꝛribilem habẽt. Inſequẽ⸗ 9 tes ergo piſcium greges ad loca anarnt coar E . -5 2* — . . Trattatus rant:et ſic in co artatos cmdelimorte graſſan⸗ tur. Piſcatoꝛesvero loca notantes in quibus abſconditi piſcesa fuga latebant.rhetibus ca⸗ piũt arcumcluſos. Hee vero belue difficulter multis tridentibus confici poſſunt. Item ca⸗ nis marinus a ſumilitudine moꝛum canis ter⸗ reſtris dicitur:co ſcilicet ꝙ moꝛdeat. Dperationes ¶Aui. Fel canis manni vel canis aque dixe runt eſſe venenũ.de q̊ ſi quis comederit quãti⸗ tatem lentis vnius interficit poſt hebdomadã ¶ Sed cura eiuseſt vt bibatur butirũ coctũ vaccinum cum gentiana romanaet cynamo⸗ mo.:etiterum coagulum lepoꝛtis. — E . N . r . Aucius Capitatus ⁊ Carper a.Ex q tos:nec eos deuoꝛat ſed ſpoliat. Actoꝛ ſcom linium per g ⁊ lin pꝛima ſyllaba ſcribinirvt Laucius glaucius.¶ In libꝛo vtſupꝛa.Capita us eſt piſcis admodum paruus habens coꝛ⸗ pPpus pꝛope ad reliqui coꝛpoꝛis magnitudinem os q̊ rotundum ⁊ amplum. Hic in fluuijs ha vbitans:libenter ſub lapidibus ⁊ inter ſata deli ceſcit.¶ In eodeʒli.Carpera piſcis quaſi ſqua mis aureis in lacis vel fluuijsſic dicia:quaſi que carpẽs parit.cum em̃ oua in ventread pa niendum apta dictante natura pꝛeſenſerit ma rem ſuum odit:⁊ oꝛe innuit pulſu leni.vt adiu⸗ E panitur.tuncille loco ſeminis lac emittit: Ula ſuſcipiens oꝛeſtatim oua parit in ſobo 6 Capirulum xvill. bro de nata is rerum. Caucius qui et glanis auerſus moꝛdet hamos meſca lem pfutura.Namoua parerenequit niſi pꝛ⸗ us oꝛe ſemen receperit. Semen autem cum re ceptum fueritmon ſolum ad partum iuuare vi detur:ſed etiam ad oua concipienda ⁊ foꝛman da vnde ſoboles in anno futuro ſperatur. Se mini carpere nonnunq; in anno primo natiui tatis niger vermiculus.quidam poſt auremſu am tabificus innaſcitur.⁊ hoc ſepius poſt au⸗ guſtum.eaq; tabemoꝛitur. OPbperationes. ¶ Remedium eius eſt aqua dulcis ⁊ fluuialis Huius ſoboles paucis aquis pꝛouenit ſi in ſin gulis foſſis decem cubitoꝛum recenter factis ponantur ſingule carpere cuʒ paribus ſuis an te parium pꝛoxime. ¶Opinio vulgi eſt circumiens foꝛamen querit. Quod ſi non in⸗ rhete vt extra cadat. quãdo herbam oꝛetenetin fundo aque:vtrbe te ſuperueniens elidatur. ipetu caput in limo foꝛtius figit.vt ſcilicet rhe te per caudam tranſitus captione fruſtretur: ¶ Huius cercebꝛum augmentum ⁊ vecremen tum lune creſcere vel decrelcere dicitur. ¶¶Et licet hoc ſit in omni piſce.in hoc ñ̃ ma⸗ gis.ſicut inter quadrupedia in lupo ſcʒ ⁊ cane eaꝝ ſic ſobolem pꝛouenire ſed poſiq; peperit eximũtur. Soboles q̃ʒ trĩũ vel quatuoꝛ menſium tepoꝛe roborata.foſſis reiecta reponit᷑ vbi habet creſcerecũ perfectis. Habet hic piſcis aſtutias multas.vt rheti capiendus enadat.cum enim rheie intrauerit uenenit: ſaltare nititur in auras liberas ſuper . 4 Capitulum. xirx Dr Pilcibus. Etus.Exlibꝛo de naturis rerum. Ce tus eſt piſcium maximus.habens os yinfronte magnum. ? patuli ⁊ oꝛis me atus ſtrictos. In iuuenture dentes habet ni⸗ groos: in ſenectute albos. Ni piſces aliquando fuctus hauſtos ita eructuant:vt alluuie nym boſa plerumq; claſſem nauigantium depꝛi⸗ mant:ſed ⁊ cum in mani tempeſtas oꝛitur ſe ſu⸗ per fluctus attollunt:⁊ cõmotionibus ac tur⸗ binibus naues mergint. Harenas aliquando doꝛſis ſuſtolluntin quibus ingruente tempe⸗ ſtate:naute terram ſe inueniſſe gaudentes an⸗ choꝛa iactis falſa firmitate quieſcũt.ac ignes accenſos belua ſentiens ſubito cõmota ſe mer git ⁊ homines cum nauibus in pꝛoſunduʒ tra hit. Cetus poſtẽ;etatem annoꝛum trium exce dit:cumbalena coit.⁊ in ipſo mox coitu virtu⸗ te virge genitalis emutilatur:ita o vyltra coire nequit.ſed intrans alti maris pdlagus intan tum excreſcit:vt nulla hominum arte capi poſ ſit. Infra tres igitur annos etatis ſue capi po⸗ teſt. Eapiuntur autem ſic.piſcatoꝛes locũ vbi cetus eſt notantes.illic congregantur cum na uibus multis:factoq; circa eum fiſtularum: ac tubarum cõcentu alliciunt inſequentem: quia gaudet huiuſmodi ſonis. unq; iuxta naues herentem ſono modulationis attonitum cer⸗ nunt inſtrumentum quodam adinſtar raſtri Dentibus ferreis acuminatumiin eius doꝛim clam pꝛoijciunt:clamq; diffugiunt. Nec mo⸗ ra ſi certum vulneris lo cum dedent:fundum maris cetus petit:ſeq; ad terram doꝛſo fricãs vulneribus ferrum violenter impellit:quouſq; perſoſſa pinguedine vinam carneʒ interius pe netrauerit. ſicq; ferrumſubſecuta ſalla maris aqua vulnus intrat ac vulneratum perimit Moꝛtuum ergo ſuper mare refluitante pilca toꝛes cum fumbus qdeunt ⁊ ad littus cu mag no tripudio trahunt. Pperationeg. Actoꝛ. Cetus(vt fertur)qñ ludit in mari ſig nũ eſt tẽpeſtatis. Idez et balena ðꝛ. Huius ge neris eſt aſpido chelone.deq̃ dictuʒeſt ſupꝛa Iſið. Cetus aũt vt legit᷑ nõ comedit vt alij piſces maſticãdo:cibũq; dentibꝛ cõminuẽdo: ſed tm̃ mõ glutiendo:⁊ intra coꝛpꝰ retinendo. ¶ Item habet oꝛis meatus vt dictum elt ſtric tos. Unde non niſi paruos piſciculos deglu⸗ tit quos odoꝛifero anhelitu ſuo attrahens ad ſe ac deuoꝛans in ventrem ſuum mittit. Habzʒ enim in gutture quandam pellem moenbꝛane ſimilem:que muliis meatius perfoꝛata.non ſinit quicq; magni ingredi ventrem. coitu ſuo cũ femina:qð ſuper fluit ex ſpermate ſuꝑnatat aquã ⁊ colligitur ambꝛa. Plateariꝰ. Ambꝛa ðꝛ eſſe ſperma ceti.vt ſupenus dictũ eſt in tractatu pꝛimo de herbis.capᷣ.xx. Auicenna. Ambꝛa vteſtimo eſt manatio foꝛtis in mari.melioꝛ eſt grilea foꝛtis.deinde varia.poſt citrina. M ¶ Et adulteratuꝛ cum gipſo ⁊ ceraꝛ laudano Higra ſpecie mala eſt. De virtute ambꝛe etiaʒ ſuperius ſatis dictum fuit. Capitulum. xx 8 Elethy ⁊ Ceruleo. Exli. denatu. reꝝ. Celetby fᷣm Areſtotlem eſt anial ma W.nnum. quod pꝛeter moꝛem alioꝝ oua in matrice ſua generat.Quibuo illic debito tẽ poꝛe ſoꝛtes eceunt vermes ex ulis.Quos cum peperint incredibili celeritate fiunt animalia perſecta parentiba ſimilia. oꝛ habet magnũ ⁊tamen eſt valde timoꝛoſum:grauier doꝛmit ita vt manu capi poſſit. Areſto. Celethy eſtex . animalibus carnem comedentibus. aer 9 quideʒz habet ous:vnum completum intra qᷣ ct pant extra. Ceteri vero piſces ouant extra oua incõpleta:excepta rana marina. Oua hec poſt paruitatem cito creſcunt ſicut vermes qᷓ generãtin ex animali paruo valde. deinde cre ſcunt per ſe. Leleiby non habet alas.ſed habz ſimilem radicibus in ter a creſcenthus. Hene rat aut multotiens ſeʒ ſex menſib.Exita ꝓlun do maris ⁊ pullificat pꝛope terrã:qð facit pꝛo⸗ pte caloꝛẽ:⁊ vt a pullis ſuis aulernriln rin . ug ¶ Joꝛath. Eum aũt cetus ſperma pꝛoijcit in D — — B „ . . £ b Trattatus Exlib. de na reꝝ. Eeruleum monſtrũ in fln mine gange inſtar caneri.habens bꝛachia lon gitudine ſeptemcubitoꝛum.quibus elephan⸗ tem coꝛripit⁊ vndis ſubmergit ¶Pliniusli.viij. In gange indeſtatius ſe⸗ boſus aut modico miraclo affert. vermis bꝛã chus binis.x. cubitoꝝ ceruleus qui nomen a facie traxerũt. His tantas eſſe vires vt elephã tos ad potum venientes moꝛdicus cõpꝛehen⸗ ſamanu abſtrabant in pꝛofundum. Capitulum.xxf VDilon ⁊ Circhos.Ex libꝛo de naturis rerum. Chilon inter omnium animaliũ . . ——— . 2 — Wvgenera non paſcitur:ſed tantum humi ditate viſcoſa que exit ab eo:cibatur ⁊ nutrit᷑ vnde ſit vt hoc animal ſemper ſitieiunum:⁊ ta men coꝛpoꝛe validum. NHamꝛ⁊ in fteminis vide mus plus poſſe differri ieiunium per multos Dies q; in vins pꝛopter ſuper fluitates humi⸗ das ⁊ viſcoſas que magis habundant in eis „Operationes. In eodeʒ libꝛo vtſupꝛa. Circhos alias ri chos: habet cutem teſtenm lenem. nigram:ꝛ in gliqua parterubeam fiſſuras duas in pede: qᷓ tres oigitos faciunt. pedem dextmi habet par uum:ſiniſtrum vero maglnunm. Etideo cũ ambulat totũ coꝛpus fert ſuꝑ ſi⸗ miſtrũ gereclaro abſolutus incedit. Cõmotis auũt vẽtis applicatlapidibbet imotus quieſcit. ¶ uiciq; rei adheret:foꝛti applicatiõe adhe⸗ ret: ¶ Et hoc mirũ eſt claro quidem tẽpoꝛe ſui poteſtatẽ habet. tempeltuoſo aũt debilita⸗ tur ⁊ inſirmatur.Caput habet humanum. reli quum vero coꝛpus fere vt canis marinus. CLapitulum. xxij. ¶Onche . Plinius libꝛo ix. Concharuʒ genera ſirmioꝛis ſunt teſte.in quibus magna varietas apparet ludentisna⸗ ture.Lot coloꝛum differentie:tot figure:inter quas pꝛincipatum tenent margarite. ¶ Jlido rus. Conche⁊ cochlee inde vocate ſunt:quia deſiciente luna cauantur.id eſt euacuantur. Omnium em̃ clauſoꝝ maris animalium atq; concharum incrementa lune membꝛa turge⸗ ſcunt:defectu euacuantur. Nam luna cum in augmento fuerit auget humoꝛem. ⁊ cum in de⸗ fectum venerit humoꝛes minuuntur. Conche autem pꝛime poſitionis nomen eſt. Cochlee vero per diminutionem quaſi conchule.Con⸗ charum multa genera ſunt. inter quas et mar⸗ gar ite que celee eſſe dicuntur. Julgentius in li bꝛo mitilogiarum. Concha marina toto coꝛ⸗ poꝛe ſimul aperto miſcetur in coitum ſicut iu⸗ ba refert in phiſiologis. Haly. S adephum ¶ Kaſtin almanſoꝛe. Conche marine aduſte abradendo purgant dentes. ¶ Exnonaduſtis aut atrritis emplaſtrum ſa ctum aduſtionem ignis ſanat. » 5½ „ 62 d N „α☚ — C — — — — — — — 82— * B 2 ¶O chlee. Plinius libꝛo. ir. Cochlee aq; tiles terreſtreſq; ſunt exerentes ſe domi vVcilio. binaq; ceu coꝛnua pꝛotendentes: contrahenteſq; oculis carent. Ideoq; coꝛnieu lis earum pꝛetentant iter. Hoperationes ¶ Idem inli.xxx. Cochleaxꝝ cibo ſtomacho ?ẽ vtilis:ſed in aqua opoꝛtet eas in tactu eaꝝ coꝛ poꝛe ſubferuefieri. mox in pꝛuna toꝛreri:⁊ e vi no garoq; ſumi.laudatiſſime ſunt affricane:et ex inſulis capꝛeaꝝ.i Idem in libꝛo.xxxij. Icti bus ſcoꝛpionũ carnes fluuialium coclearum reſiſtunt crude vel cocte.¶ Quidam ob id ſal ſas quoq; obſeruant ⁊ imponunt ipſis plagis pꝛecipiunt ⁊ cochlee crude carnem tritam bi⸗ bere ex aqua calida in tuſſi cruenta. 22⸗ ſf f f Capitulum. xxiiij. Onger Koꝛeʒ ⁊ Coꝛuusmarinus.Ex 82 li.de na. re. Conger eſt piſcis marinus vt murena longus:ſed coꝛpoꝛe multo maioꝛ. NHic vento flante vehementi impingua tur ⁊ eiꝰcarnes dulciſſime ſunt ad edendũ.Cũ murena ceteriſq; piſcibus inimicitia s habet.⁊ intantum robuſtus eſt vt polippum foꝛtitudi⸗ ne dentium laceret. Plinius li. ix. Conger eſt piſcis longus vt anguulla vel murena: flexuo⸗ ſo impulſu coꝛpoꝛis.ita mari vtens natando: vt ſerpens terra rependo. Conger et murena: mutuo odio fl agrãt:caudum inter ſe pꝛeroden tes. Congri menſibo hyemis iacent in ſpelun⸗ cis conditi.nec capiuntur niſi diebus eſtatis. inneq; vice pedum date ſunt piſcibus bine unt onnino longis vt anguulis ⁊ congri. Po lippu ſua rodere bꝛachia falſa opinio eſt. Ic em̃ a congris euenit ei. Naʒ polippum lacerät congri. Polippum vero locuſta pauet.locu⸗ ſtam conger.in ſiccum repunt etiam congri. OPoprerationes. ¶ Eſculapius. Coꝛeʒ piſcis eſt qui tempoꝛe pluuie in cauernis occultat ſe. Nam dum plu⸗ nia cadit ſuper eum et haurit cam:excecatur ⁊ poſtea moꝛitur. ¶ Iſidoꝛus.Coꝛuus mani⸗ nus a coꝛdis voce dictus c.quia pectoꝛe grun nit:ſuaq; voce pꝛoditus capitur. ¶ Joꝛath. Piſces qͥ dicũtur coꝛui quãdo pul liricãt voceſua pꝛoduntur.quia ſemꝑ gemituoe vel grunnitus pꝛoferumt:⁊ ſic capiuntur. Trattatus codrilus. ſidoꝛus. Cocodrillus a cxroceo coloꝛe dictus ẽ. Gignitur in ni⸗ WVlo. Et eſt animal quadrupes in terra ⁊ in aquis valens longitudine plerumq; cubi⸗ cKoꝛum viginti.dentium ⁊ vnguium immanita te armatũ.tantaq; cutis duricia vt quauis foꝛ rium ictibus lapidum tergo repercuſſus ſit.nõ ſentiat:nocte in aquis:die humi quieſcit.Oua in terra fouet. Maſculus ⁊ femia vices ſeruãt hunc quidam piſcis ſerratã habentes criſtam teneraventrium denſecantes interimunt. So lus ex animalibo ſuperioꝛẽ maxillam mouere dicitur. Ex lib. de naturt ren. Cocodrillus lin gua caret. os patulum ⁊ apertun habet:⁊ hia tum vſq;ad aures.per dieʒ in terra quieſcit a⸗ deo immobiliter:vt niſi conſuetudinẽ eius pᷣ⸗ cognoſcas moꝛtuũ illum credas.Oculis cau ſis doꝛmire ſe ſimilat.⁊ aues hiatu ſuo pabuli gr atia inuitat.quaſi ad eſcã deſcendentes peri mit ⁊ tranſglutit.Quidaʒ hoc animal ſicut vʒ ſam ſempꝑ creſcere crediderũt. Circa nili ripas thabitat in inſula.gens hominũ parua quidez. ſed animoſa: his beluis inimica. Soli enin ⸗ innatare flumen audent:in quo cocodrilli ha⸗ bitant.ſaliuntq; ſupꝛa doꝛſa eoꝝ⁊ illos inquie tant. Areſtotiles. Cocodrillus in aqua con⸗ nerſatur:non tamen recipit aquam intra ſeſed gerem ⁊ parit extra.habet ſanguinem duoſq; pedes maioꝛes:⁊ caudam omniaq;ʒ talia ſunt fiſſi pedis multorũq; digitoꝝ.⁊ participaniin ſtrumentũ ſenſus in lingua pᷣter cocdrillum. Hoc etiam animal nõ habet aures ſed ſoꝛami na tm̃:queſunt vie auditus.nec habet mãmil⸗ ias nec teſticulos:nec virgam apparentem ex tra ſed intra. nec habet pilos ſed per totũ co? Vtudine extẽditur. alis ca pus elt coꝛij ſquamoſi. Habetq; dentesmagy ᷑ .rret:cauda ʒbabet toꝛtuo nos ⁊ acutos⁊ diſtinctos.habʒ etiam ociios aſm. caput ſ'm magnitu⸗ ſimiles poꝛcoꝝ:⁊ habet culmos. In aqua qui dqinem corpoꝛis paruum:ſedhiatum oꝛis hoꝛ⸗ ¶ Diaſcoꝛides. Fimus cocodrilli terreni col⸗ lectus ⁊ ſuccus adhibitus.gratum vultumac ð niueum facit maxime ſi albus ac lenis ſuerit.⁊ in aqua miſſus cito ſe ſoluerit. “ ¶ Auicenna in ſecundo libꝛo. Stercus coco drilli valet albugini oculi. – . — . 6 . dde naturis re. Draco ma iiinus eſt monſtrũ crule Iitate hoꝛridũ. inſtar ꝛa SS conis terreſtris in longi tudine extẽditur. alis ca A Plinius libꝛo. xviij Cocodrilloꝛum genus Dperatione g. cuuus vita eſt in aqua ⁊ in tetra communis dẽ ¶ Plinius libꝛo. x. Draco marinus captus et A Ges emaxilla dextra:dextro lacerto adalliga⸗ immiſſus in arenam:cauernam ſibi roſtro mm icicune ſlan lare nlennten: A nnloa etis ra celeritate excaugt. an ventſeillius exemptos aduerſus hoꝛroꝛes ꝙ Idem libꝛo. xxvij. Abſinthium aduerÄatur B . C Eebrumn venientes pellere tradunt. ¶ Et ob dꝛaconi marenw. —=ðJZ Hoccſpt ſuos erosipſius adipe peungüt Idezlibꝛo tnceſunoſcvo⸗ Cames ctüä ſlele & dem debiliter videt.quia ſpiſſioꝛeſt aere. Ma ioꝛ eſt eius manſio in die ſuper terram:⁊ nocte ð in aqua.qm aqin calidioꝛ eſt ð nocte qᷓ aer ex tra. Trochilios auis os eius apertum intrat: ⁊ eius dentes mundificat: illoꝛumq; ſoꝛdibus ſe cibat. Cocodrillus quteʒ in hoc ſentiens iu uamen non nocet eis ſed cum vulteas extra⸗ bere mouet collum:nec eas comedit. perationes. ridum:ſquamis ⁊ cutem duras.pinnam auteʒ babet pꝛo alis:quibus vtitur in natando vno impetu magna marꝭ ſpacia tranſcurnit.⁊ hoc polius roboꝛe virium q; remigijs pinnarum. Peſtiter eſt hominibus ⁊ etiaʒ piſcib moꝛſus cius. Moꝛtem enim infert. ¶ Iſidoꝛus. Dra⸗ co mannus eſt in bꝛanchijs aculeos habʒ ad caudam ſpectantes. Qui dũ percuſſerit quaq; ferit.venenum fundit.vnde ⁊ vocatusefſt. f O — e ram eius confricata. maxime valet contra marini dꝛaconis ictus impoſite. ¶ Imponuntur quoq; contra cũ ſalſamenta ex acetco. ¶ Item dꝛaco marinus ad ſpine ſue qua ferit venenumipie pꝛodeſt impoſitus. ¶ Auicẽna in.iij.cañ. Moꝛſus dꝛaconis ma rini ſimiliumq; magni coꝛpoꝛis ſerpentium: curatur inquantum eſt vlcus tantum non in⸗ quantũ eſt venenũ de quo ſit curandũ. ¶ Dꝛaconis quidem marini moꝛſus(vt dixe⸗ runt)liniatur cũ ſulphure et aceto. ¶ Conterũt ei adipes cocodrilli emplaſtratꝰ ⁊ plumbum fricatum ſuper ipſum. ¶ Idem in ſecundo. Dꝛaco marinus:vt ait Galienꝰ.ſinditur et ponitur ſuper moꝛſum ſu⸗ um ⁊confert. . ¶ Succus etiã abſinthij cõfert eius moꝛſui. ¶ S tanni quoq; cemuſa:contfert ſuꝑ punctu Capitulum. xxvij. Elphin Actoꝛ. Delphinus frater ho hnminis dicitur. quia moꝛibus huma⸗ . nis quodammodo aſſimilatur.¶ Ex lib. de na. rerum. Delphinus pꝛo voce gemitꝰ eſt ülis humano ſimilis.Et hoc quia pulmo⸗ nem habent ⁊ venam aſperam. ⁊ eoꝛum lingua non eſt abſoluta nec eoꝛum labia pꝛoueniunt vel pꝛominent ad diſtinguendam vocem Au res non habent:ſed aurium loco foꝛamẽ. No rum autem olofactus nec veſtigia quidem ha bet: cum tamenſagaciſſime olofaciunt.doꝛmi unt ſuper aquas vt poſſunt audiri ſtertere.¶i uunt vſ q; ad annos. cxl. Mulcentur muſica. vnde artionem cxtariſtam in mari nautis in⸗ terficere parantibus obtinuit ab illis vt pꝛi⸗ us cythara caneret. Ad cuius cantum delphi noꝛum gregibus congregatis cum in mari ſe pꝛoieciſſet ab vno exceptus eſt ⁊ ad littus pꝛo ꝛectus. Seolus delphinus(vt dicit Areſtoti⸗ les )inter piſces felle caret.¶ Areſtotiles. Del phinus valde diligit filios ſuos.⁊ideo longo tempore paſcit eos. Seolus inter piſces ani⸗ mal completum generat.⁊ habet mammillas lactatq; fetus. IJdem. Moꝛtuo deniq; del⸗ phino:ceteri delphini concurrũt:ipſumq;cir⸗ cumdantes in pꝛofunda deferunt atq; ſepeli⸗ unt:ne a piſcibus comedatur. ¶ Item. Del⸗ phini parui ſemper ſimul ſunt tanq; greges. Et babent duos magnos dilphinos cuſto⸗ des.ꝙ ſi quis eoꝛum moꝛtuus fuerit:alij ſuper ſcapulas euʒ efferunt:ipſumq; cuſtodinnt: ne ab alijs piſcibus comedatur. donec tempeſta te maris ad littus eijciatur. Jnuicem enim ſe miro modo diligunt. Unde Plinio teſtante narratur: ꝙ; Delphino capta a rege carie.cõ⸗ uenit ingens multitudo reliquoꝛum ad poꝛ⸗ tum vbi Delphinus ligatus tencbatur: qui⸗ bus plangentibus: et quaſi miſerationem po⸗ ſcentibus. rex eum dimittipꝛecepit. ¶· Phi⸗ ſiologus. D elphini oculos habent in doꝛſo. ⁊ oꝛa in parte oppoſita.vnde non bene pꝛedam ſuam capiunt pꝛopter diſtoꝛtionẽ oꝛis a par⸗ te oculoꝛum. Hinc eſt ꝙ oꝛa ſua conuertunt ad celum. ⁊ doꝛſum oculoſq; ad terram: vtp⸗ dam ſuam conſequantur. Imminente tem⸗ peltate ludunt apparentes in vndarum ſuper „ ficie. Subſidium vero naufragantibus exhi⸗ builſe dicuntur. Feruntur etiam ploꝛare quan do capiuntur. — Pperationes ¶Olinius libꝛo xxxh. Delphini einiſ cr aqua illirus lichenas ⁊ lepꝛas ſanat. Poꝛro exulce,- rationem ſequi debet auratio:que perducit ad cicatricem. èMWN H ¶ Quidam vero Delphinum in ſictili donec pinguedo ſimilis oleo fluat ponũt.vcl coquut ac perungunt. . H ¶ Lircũitus aũt fſebꝛium tollit Delphiniiccur ante aceſſionẽ guſtatum. ¶ Adeps delphiniliquatus et cum vino pot? Xropicis medctur. ¶ Bingiuis aũt atq; denticionibo plurimũ cõ fert dentiũ. delphini cinis cum melle:ꝛſi dente ipſo tangantur gingiue. inos UW 85 4J dem. Ad alligatus pauoꝛes tollit repen⸗ g — D . . Capitulum. xxviiſj. als dentix vel pagrus a re nomen ha bet:quia dentes habet magnos mul tos ac duros quibus graſſatur in oſtreas. et piſces inocuos. Actoꝛ. Nota ergo ꝙ dentrix id em eſt quod pagrus:de quo etiam loco ſuo dicetur inferiꝰ.¶ Ex libꝛo vt ſupꝛa. Dies eſt piſos marinuſ.vt dicit Areſto.ſic dictus:quia poſt perfectionem ſuam non viuit niſi per vnã diem. Habet tamẽ alas duas ⁊ duos pedes. ⁊ ſanguine caret. Hoc idem dicit albertus in lbꝛo ſuo de naturis animaluum. 2 Entrix. ⁊ dies.Exli.dena.re. Detrix 7 Trattatus l t Ericius. Albertus in hoides. vt dicit Theo⸗ fraſtus: piſces ſunt in põ to circa eratham moꝛan M tes. Dic piſcis multũ ſe⸗ terrã incidẽs de aqua tranſit adaquã. Et ali⸗ quãdo in cauernis latitat.vbi amnes ſub ter⸗ ra cõfluere inuenerit.i¶ In lib.vt S̊. Exochi⸗ nus piſcis eſt archadie.vt dicit Pliniꝰ.vel po tius aquaticũ.⁊ q; ꝓpter ſomnũ deaqua exijt ad ſiccum nec viuere poteſt ſine ſomno.i In codẽ lib.vtõ. Ericius eſt piſcis maris:habens caput ⁊ os inferius.et exitum ſuperfluitatũ ſu⸗ perius.contra alioꝛum diſpoſitionem ani lium.ſuis ſpinis vtitur loco pedũ.⁊ ceteris p⸗ ſcibus eſt hoꝛroꝛi.Et ſicut dicit Plinius:ha⸗ bet carnes rubeas ſicut minium. — —— — . = — „ * — 7 7 7¹ . 7 R—— e — SSEE —R——BB- — — — — . 2 — „ . ₰ Lchus et Expoſita.Elcus eſt vitulus Aiarinꝰ. de q in phabitis libꝛis multa diximꝰ.Habetaũt pellè piloſaʒ.albis nigriſq; maclis diſt inctã. Hoc aĩal parit ĩ tra ⁊ lactãdo mãmis nutrit vitłos.nec añ.xij.dies duci eos ad mare.⁊ difficlter iterſicit.niſi ictꝰ ĩ caput ĩ locũ cerebꝛi ⁊ vibꝛet᷑. In ſõno ita al⸗ te ſtertit ꝙ ſtertio mugitꝰ eſſe videt᷑. ginſſimo em̃ ſono int᷑ oĩa de᷑ mi aĩalia.vñ pinna eius dextra qbo ad natandũ vti dicuni ſommitere. timpari hominis ſupꝛaponãt. NLuianimalis pili ĩ coꝛ io excoꝛiato vbicũq; fuerit cõpoſitiõe b. de na.animaliũ. E ra 8 De Pilcibus. et erectione indicant fluxum et refluxum mar Et hoc faciunt coꝛia etiaʒ alioꝝ marinoꝝ que piloſa ſunt. ¶ In libꝛo vtſupꝛa. Expoſita vt dicit Plinius beſtia elt in maris illam partem que in iudeam ⁊ oppen attingit:aliquando in uento:q̃ multos ⁊ latiſſimos hʒ dentes ⁊ pin⸗ guedinem.⁊ eſt de genere cetoꝛum — . 7 ———— —— . — ᷑——¶— —0B—— — Capitulum xxx-ſ. Keola JIſidoꝛ9, Eceola ðꝛ concha mar Sarititera: in cuius carne pꝛecioſus cal *culus ſolidatur. Dehis em̃ tradunt hi qui de animantium natunis ſcnipſerũt. q; no⸗ cturno tempoꝛe littoꝛa appertũt.⁊ ex celeſti ro⸗ re margarit am concipiunt vnde⁊ aceole no⸗ minantur.¶ Solinus. Conchecerto tempo⸗ re anni luxuriante conceptu faciunt roꝛem ve lut maritum.Cuius deſiderio hiant:et cũ ma xime linquitur imberlunaris:oſcitatione qui⸗ dam hauriunt humoꝛem cupitum. HPHhperationes. ¶ Sic ergo concipiunt:grauideq; fiunt:et de ſagine qualitate redit habitusvnionis. Ham ſi clarũ fuerit qð acceperuũt candicant oꝛbiculi ¶ Di vero turbidum aut palloꝛe languẽt:aut ruſo innubuãtur.Ita de celo magis q; de ma ri partus habent. Item gregatim natant.⁊ que magis interil las experta eſt gregem ducit.queſi capta ſue⸗ rit cetere diſfugiunt. Capitulum. xxxij. — „ . 4 — Quus marinus.Equonilus ⁊ E quus fluminis. Iidoꝛus Equimarinivoca Wvti ſunt eo ꝙ pꝛima parte equiſunt:po⸗ ſtrema vero ſoluuntur in piſcem. HPHoperationes. Exli.dena.re.Equꝰ marinus eſt mõſtꝝ foꝛ tiſſimũ nihil extra aquã poteſt:vt dicix Ariſt. ſed ſtatim vt aquaꝝ carueni natura:carebit ⁊ vita.¶ Alioꝛum piſcibus carnium viuit. Im pugna crudele eſt:ſedhominem timet:⁊ cõtra eum partini bella foꝛmidat. Igem. Equonilus vt dicit Michel. mon⸗ ſtrũ eſt ingens ac foꝛtiſſimum in mio habitãs ¶ Crura pedes ⁊ vngues habet vt cocodriũlꝰ ſed multo maioꝛa. Humanaꝝ moꝛtiũ cupidiſ⸗ ſimũ eſt.nã cũ ei nauis in poꝛtu occurrerit vnũ pedẽ in terra figẽs:altero nauẽ in anterioꝛi ar ripiẽs facilime ſcidit:vel ĩclinatã aliqũ mergit ¶ Unde in locis in quibus habitat immanis multitudo hominum perditur per eum.ſed hoc malum rariſſime inuemitur. ¶ Nullis capi poſſit inſtrumẽtis niſi rheti fer reo ex cathenis apð Damaſcenos in hoc opꝰ ſabꝛicatis. Captum quoq; malleis iim̃ ferreis occiditur.ſellis eius vnius cubiti ſpiſſitudi⸗ nem habere dicitur. Lanteq; eſſe duriciei: vt nullo iaculo ⁊ armatura penetrari poſſit. ¶ Idẽ. Equus fluuialis vt dicit Ariſt. eſt mõ ſtrũ in oꝛiente:foꝛma mirabili:ſublimis facie. ¶ Crines habet vt equus.pedes fiſſos ⁊ ſotu⸗ lares vt vacca.caudam vt poꝛcus. J ¶ Coꝛiũ eius valde groſſum eſt:intcrioꝛa cius vt equi.magnitudo aſini.hinnit vt equus.in terra ⁊ in aquis equaliter mancre dicitur. y „ „*. & R C ¶ Idemin libꝛo. xi. Omniba piſcibo ſunt den⸗ tes ſerraii:pꝛeter eſcaꝝ.cin ſq vni aquatilium pleni hic vtitur pꝛioꝛibus pedibus.vt manibꝰ — 6 ☚ „ —— S 3 6 . Tractatus WR Wi,⸗ D C A1 — Coapitulum xxij/ Rſmcrion ⁊ Eſcarns. Joꝛath. Cffime rion piſcis eſt quiſine coitu naſcitur.et . cum per tres hoꝛas diei vixerit moꝛit᷑. Iſidoꝛus. Eſcarus dictus eſt: eo ꝙ ſalſus cſcam ruminare perhibetur. Lradunt autem hunc ingenioſum eſſe.incluſum quippe naſſis non fronte erumpere: nec in feſtis viminibus caput inſerere.ſed auerſum caudeictibuscre⸗ bpus laxare ſoꝛe.⁊ ita retroꝛſum redire fertur. Quem luctarum eius ſi foꝛte alius eſcarus in trinſecus videat appꝛchenſa moꝛdicus cauda niſus erumpentis adiuuare dicitur. Plinius li.ix. Eſcaro vel ſcaro pꝛincipatuus nunc datur.qui ſolus piſcium ruminare dicc Herbilq; veſci: non alijs piſcihbus:· (arpathio mari maxime frequens pꝛomõ⸗ toꝛium troadis lectũ nunq; ſponte tranſit. In⸗ de autem aduectosa Cyberio Claudio pꝛin⸗ cipe. OptatusElipertus pꝛefectus claſſis ĩter O ſtieniem ⁊ campanie oꝛam ſparſos diſſemi nauit quinquenio lere curaeſt adhibita:vt ca⸗ pti redderentur maxri.poſtea frequentes inue niuntur in littoꝛibo Iralie non ante ibi capti cibus oꝛi admouentibus. Stinis. Albertꝰ.inli.de na.aĩa.Eſti G nis eſt ve genere cancroꝝ ſemipedaliũ Wcirca coꝛonã ſunt candidi aculeos qᷣſ⸗ dam pꝛo peddo habẽetes ⁊ oꝛa in medio coꝛpo re.⁊ ſunt coloꝛe quaſi vitrei.⁊ pene in ſcoꝛpio⸗ nis effigie. loco dentiũ graues in oꝛe habẽtes aculeos.oua faciunt quinq; numero.⁊ ſunta⸗ mariſſima. Eſt at venenoſus ne comedi pot. Hoperationes Mic piſcis pꝛenũciat tẽpeſtates ſentiens em̃ materiã ventoꝝ ekuari: de fundo rapit lapidẽ ſtabillens ſe ad ipſum ſicut anchoꝛã. ¶ Et cũ hunc lapidem eſcinũ trabere ludent naute:cti⸗ am ipſi ꝑ anchoꝛas figũt naues. ¶ Hic piſcis eſcynus quãdoq; detinet nauiũ.ſubtus em̃ ad/ herens naui ducentoꝝ vel amplius pedum cũ om̃ibus oꝛnamentis ſuis detinet eſcrnus cõ⸗ tra quemlibet ventoꝝ impulſum.ita ꝙ moue⸗ ri nequit aere aliquo vel violenti. — DRDD — — — 1 — — * * — — Pd — 21. Ss — — ,— =ſ ſ ſm £ — — . — De Pilcibus. Capitulum. xxxv. ¶Riox vel Erox.Albertus in libr̃.vts. Eroxpiſcis eſt quem quidam lachſen WWVvocant.quidam aũt magnũ piſcem da nubij ⁊ quarundam aquaꝝ danubij in fluenti nm.quẽ T᷑ngani ⁊ Almanni Huſonẽ vocant Ille igitur qui Lach vocatur:tſigurã ⁊ colo⸗ rem habʒ ſalmonis:niſi ꝙ inferioꝛẽ mandibu lam ad ſuperius habet recuruam:ſicut roſtrũ aquile curuatũ ad inferius.⁊ tamẽ nõ eſt lon⸗ gioꝛ q; ſuperioꝛ.foꝛamine ad hoc parato in ſe recipit inferiorẽ.arneʒ autem habet nõ adeo rubeam neq;ita delectabilem ſicut ſalmo. Hu ſo autem eſt piſcis nõ ſquamoſusin figura ſtu rionis. ſed eſt pellis albe ⁊lenis abq; omi ſqua ma ⁊ ſpina.Et inuenitur longitudine viginti⸗ quattuor pedum quãdo perfectus eſt.⁊ minoꝛ inuenitur ſcdᷣm q; etate deſicit. Hullum os pe nitus habet. in capite loco ſpine doꝛſi cartila go elt. que foꝛamen habet magnum vacuum ſicut terebello ſit perfoꝛatum a capite vſq; ad caudam.⁊ nõ ſunt ſpine in coꝛpoꝛe eiusalique ſed ſpine eius cõiunguntur cartil agini. aro eiuseſtin ſapoꝛe carnis vituli in doꝛſo. In vẽ tre eſt in ſapoꝛe carnis poꝛcine.et habet adipẽ intermixtum pinguedimũicut poꝛcus.Hũc pi⸗ fſcem ſturio contfricando ſe ad eum agitat. ita wOw”r1epe ſimul capiuntur.nec alijs aquis inueni tur niſi in his que oꝛcte ſun. Ihriue . vparuus ⁊ ſempedalis piſciculus:nomẽ vſiumplit ex eo ꝙ nauem adherendo re⸗ tineat. Ruant licet venti ſeuiant pꝛocelle. Na uis tamen radicata in mariſtare videtur nec moueri:non retinendo ſed tantumoco acherẽ do.Hunc latini moꝛam appellauerũt.ceo ꝙ co gat ſtarenauigia inſa.linius lib.xxxij. Heu vanitas humana cum illa roſtra nauium ere: ferroq; ad ictus armata:ſemipedalis piſcicu⸗ lus inhibere poſſit ac tenere:deuincta fertur te nuiſſe.pꝛetoꝛiam nauem anthonij pꝛoperãtis circũire ſuos ⁊ exhoꝛtari donec tranſiret in ali am. Itaq; ceſarianaclaſſis impetu maioꝛe pꝛo tinus eum pertranſit. renuit etiam nauẽ Bay pꝛincipis.Quidamq; etilientes de naui inue⸗ nerunt gubernaculo adherentem piſciculum: oſtenderũt Havo indignanti hoc fuiſſe quod retineret ipſum cum quadringentoꝝ incede⸗ ret obſequio remigum. Qui cuʒ eum poſtea vi derunt limaci magne ſimilem dixerunt. Idem libꝛo.ix. Hunc arbitrat᷑ Ariſtoteles pedes ha bereita poſita pinnaꝝ ſimilitudine. Ariſtote les.Piſcis paruus in mari pꝛohibet nauem re cedere potentia naturali.plureſq homies ipſo vtuntur in multos ad odium ⁊ amoꝛẽ.Ale illi us aſſimilantur pedibus:nam reutia pedesnõ habet. ¶ Ambꝛoſius. Echinus eſt animal in mari exiguum vile ⁊ deſpicabile. Hic tamen cũ ventoꝝ pꝛocellam pꝛeſenſerit: calculum va lidum arripit: eumq; velut ſubur am vchit. et tanqu am anchoꝛam trahit.ne excutiatur a fiu ctibus.ſicq; qui non poteſt ſeſuis vinbus libe rare alieno regitur pondere.quo indicio etiaʒ naute velut ſignum future perturbationis ca peſcunt:⁊ ſibi pꝛecauent ne hoc imperios tur bo inueniat. Daximas q̊q; naues plenis cur⸗ rentes velis in medijs fluctibo quaſi radicataſ ſiſtit:nec ſine munere creatoꝛis tantũ ei poteſt ſuppetere virtutis.Ex libꝛo de naturis rerum Echinus eſt piſciculus ſpinas habens pꝛo pe⸗ dibus:ſicut cancer.alas aũt ſub ventre que pe dibusaſſimilantur. In oꝛe vero dentium loco graues aculeos. Noc aũt ſupꝛa modum mira bile eſt ꝙ cum ſit ſemipedalis non vlla violen⸗ tia ſed adheſione tantũ nauem ducentoꝛũ pe⸗ dum cum ſuis intusponderibus retinet:ita ꝙ; nec ad punctum moueri valet. Hec eſt alia ra tio in tam Rtupedo pꝛodigio:niſi ꝙ deus in cre aturis pꝛedicetur mirabilis. Piſcis iſte come⸗ qinon poteſt:quia hominem a ſtatu diſpoſictt onisſue diſſoluendo moꝛtem infert. Dperationes. Dxaſcoꝛides.Cchini marini ſapoꝛ euſtoma chus eſt. ventrem mollit. ⁊ dyaloꝛeticus eſt. ¶ Huiuſmodi coꝛium crudum miſcetur vtili⸗ ter medicaminibus aut ſcabijs. B ombuſtum vero ſoꝛdida vulnera purgat turq fugientem.⁊ quia ma gni ſunt ambo net Creſcentia quoq; vulnera reſidere facit. etiam in validiſſimis aquis latere poſſunt ou⸗ ¶ Pli.lixcij. Ethenas vel lechinus grauidis cunrendo et anteſe aquas agitãdo ſepe ſimul adalligatus vſq;ad maturitatem continet lu a piſcantibus capiuntur. Piulcis iſte captus vi bncos partus ideoq; aſteru atur ſale. no foꝛtiſſimo vel lacte potatur: quia vino inez ¶ Idem quoq; piſcis ventrẽ inhibet. ꝓpterea bꝛiatusviuere poteſt plirib dieba:: hoc ad re contra doꝛicinum echini maxime pꝛoſunt motas terras cibi gratia deteratur. Bibit aũt ¶ Et his ꝗqni carfati ſuccum biberũt pꝛecipue vini ſextaria quattuoꝛ anteq; inebrietur. eius iure ſumpto. “ (¶ Idem etiam ex aceto epinictidas tollunt. ¶Echini cũ ſpinis ſuis contuſi ⁊ e vino potati calculos tollunt.⁊ alias in cibo ad ̊ pficiunt. · ¶ Echinon teſte cõtuſe ex aqua illite incipDptien tibus pannis reſiſtunt. ¶ Echini q̃; viuentes - vſti ⁊ in vino dulci potati pꝛo fluuia ſiſtun ¶Echinicinis cum carnibus ſuis cremati cũ Se e ee oleo: alopitias replet. „ 8 — 111 1. —. RD R N D . 14 * LCapitulum. xxxviif Elchus Joca ⁊ Galata. Jſidoꝛus. Fel WUD chus qui et vitulus mannus appella,⸗ Ltur.Cutem habet piloſam albis nigni⸗ Iqßmaculis diſtinctam. In terra pecu⸗ 1 duʒ moꝛe panit ⁊ nunq; geminis plures educat ftus etiam lactat mammis: necante duodeci Capitulum. xxxvii. mum diem in mare deducit:his in ſono mugi WI1IIIMIIMI II/ IIuüIuIIIIem,. = een ℳ ʒ— N N R N N R N õ tIus eſt. Hullum animal grauioꝛi ſomno pᷣmi⸗ ʒox. Ex li. de na. reꝝ. Eʒox eſt piſcis da tur. Unde dexrris pinnis quibus vruntur in ¶ nubi maximus. ita vt v x in bigatrahi man:vim ſomniferam ineſſe dicunt.ſi anuſqʒ poſſit ab equis quatuoꝛ aut tnib.vnũ capin ſubdantur. Difficulter autem niſi capi⸗ habet inteſtinu.oſia pauca ⁊ parua in coꝛpoꝛe te elilo interficiuntur. De hoc etiam anmali il cartuaginoſa porius q; ſolida.ſed in capite fer lud mirabile fertur: ꝙ eo moꝛtuo ⁊ eccoꝛiato tur multa habere oſſa. Carnes vero fertur ha pilus in pelle vbicunq; fuerit naturali quodaʒ bere vulciſſimas. guſtu vel ſpecie carnib poꝛ⸗ inſtinctu pꝛout mare le habet ita ſe gerit. nam ciſimilimas. Der omne coꝛpus lenis eſt. nec a ſi mareturbatum influctus ſurrexerit: ?⁊ pilus liquid aſperitatis in coꝛpoꝛe vel in interioꝛbꝰ ſimiliter erectus exurgit. Si vero marepaci⸗ habet: ed eſt mitiſſimus actimoꝛoſus.quipe ficatum fuerit: pilus in plamum ſternitur:ſicq; qui nec a minimo piſciculo ſe defendere poteſt maris ſtatus in re inſenſata ⁊ moꝛticina depꝛe ſed ſtatim agit aturad fugam. Huic ſiurio li? benditur. ¶ Iſio. Jocas ſiue bocas dicũt eſe ““ bentiſſime iocandi grana ſe affricat. quẽ eʒox boues marinos quaſi boacas.E xli. dena. e ſtatim vt ſentit ad ſatibula fugit. queſibi ſolet rum. Joca eſt bos marinns animal:ſq; in ſuo ad tutamen in littoꝛibus effodere. Sed quan genere foꝛtiſſimum:animoſuʒaracundum:nõ . doq; ſtunio inpoꝛtunuseijcitlatitantem:ſequi ſSE m ad alia animtia:ſedetiam ad ſua domeſti ca Semp efñ cũ temina ſua pugnat donec eã interficiat. Intertectã aũt a loco eijcit.⁊ ſic ali am ſuꝑducit.nec ſic ceſſat eas femias ſuꝑduce re donec eũ ↄtingat ꝓpꝛia moꝛte defungi.vel a femia ſua ſuperatũ interimi:nec mutat locum ſuũ de facili. ſed illic ſemꝑ manet vbi eũ natura cõdiderit.huius ꝑnicie emuliſilij rapinaviuũt HPHoperationes. ¶ Pyaſcoꝛides. Coagulus foce marine virtu⸗ tem habet caſtoꝛeo ſimilem ¶ Epilenticis pꝛodeſt. Mulierũ q̊ʒ ſtericis. . pꝛefocationibus matricis bibitum valet. ¶ Pꝛobat autẽ an veꝝ de foca ſit coagulus:ſi coa gulus agni ſolutus in aquã vna boꝛa di⸗ mittat᷑.nec ſe digeratꝛ poſt hec aqua ipſa coa gulus foce ꝑfundat᷑.nã ſi ea accepta ſoluat᷑ ve rus nõ eſt. Uerus em̃ accepta aq̃ non ſe ſoluit. ¶ Ex libꝛo de naturis reꝝ.Galata extra moꝛẽ omnium animalium cum fetus in aluo ſuo vi uere ſenſerit illos extrahit. Et ſiquiuéem eos ad vitam maturos inuene rit:foꝛis relinquu. Sinautem eos in matriceʒ vt ſoueantur reponit. — WWä K ——= — 7 é ) — = = — w — -.. — — Capitulum. xxxix Aſtaleon Faſteʒz ? Keis. Areſtotiles. Faſtaleon eſt genus piſcis quod ſoluʒ inter cetera genera genus ſuum nõ co⸗ medit. Ham omnes piſces ſeſe comedunt pꝛe ter faſt aleon. ¶ Joꝛath in libꝛo de animalibuſ Faſteʒ piſcis eit qui cum in oꝛe ſuo coartat a⸗ quam:fit ex eo dulcis.vnde piſces minoꝛes ſe quũtin illam in os ipſiusalle vero ſic eoscapit atq; deglutit.i¶ Plinius lib.ix. Ficis eſt piſcis qui coloꝛem ſuum mutat reliquo tẽpoꝛe cand da:vere autem varia. Eadem ſol a piſcium ex alga nidum facit:atq; in ipſo nido parit Ardus Gladius ⁊ Glauens. Actoꝛ. HGardo piſcis eſt fluuialis gratiſſimi ſa or:vendeſieſimilis:ſeed ꝑruboꝛẽ ocu oꝝ ab ea v iſcernitur.vterq; aũt medio cris quãtitas eſt. ¶¶ Iſið.Gladius dictus eſt eo ꝙ roſtro mucro nato ſit.⁊ ob hoc naues ꝑ⸗ foſſas mergit.¶¶ Areſto. Haſtarios alias ha⸗ ſtaros.i.gl adius marinus eſt ſimilis ſcoꝛpio⸗ ni:⁊ equalis aranee.⁊ inducit magnum dolo⸗ rem piſcibus.ideoq; ſaliunt multotiens. Nam ⁊ delphinuspꝛopter dolorẽ ſalit:qꝛ ſub pinna pungitur Bper qui gladius vocatur. perationes ¶ Pli.iiix.Eſt paruũ anĩal ſcoꝛpionis effigie aranee magnitudine hec ſe ⁊ thinno ⁊ eiqͥ vo⸗ cat᷑ gladius cerebꝛo delphini magnitudinẽ ex cedens:ſub pinno aculeo affigit:tantoq; dolo re infeſtat vt naues ſepenumero exiliant. ¶ Iſidoꝛus. Glaucus a colore dictus eſt:co ꝙ ſit albus.Greci em̃ aibum glaucon dicunt. Hic eſtate raro apparet niſi in nubllo ¶ Plinius vbi ſupꝛa. Quidam em̃ piſces eſta⸗ te imparientes ſexagenis dicbus medis latẽt feruoꝛibus vt glaucus ⁊ aʒellus. Areſto.Quidaʒ etem̃ piſcs in cauernis ma nent in eſtare ſicut glaucus ꝑ ſexaginta dies: ac depꝛehenditur poit aſcentionem canis. 7 . 1, 2 —— ſſehr ſ, S! d..’ E,, piſciculus flunialis albus: ſed nigris maculisreſperſus.quẽ quidã dixerum veſci cadaueribs.ſed a piſcatoꝛibo depꝛehendit G̊ eſſefabuloſum.quã potius dñrin aq̃ liqᷣdiſ⸗ ſima ↄuerſari ⁊ pabulo nutriri.in cibo mviles ac deſpicabiles reputãt᷑.qꝛ aqſi ⁊ minie ſolidi „DODbperationeg. ¶ Exli. de na.reꝝ.Gobio piſciculuseſt ſoꝛma rotunda ſquamis paruis argento ſimilibo.hic vbi aquas arenoſaslapillulis in nutrimẽtun habet.accomodatioꝛem vtiq; cibum pꝛebet. ¶Igeʒ. Granus eſt piſcismarinus qͥ cõtra na tura oim animaliũ vnũ oculũ in ſummo capi/ tis haber:qᷓ ſuꝑintendens ſemꝑ inſidias cauet . RNNRNNNN — = 2 DDSA Coapitulum. xlii Amanez 1 Bonger. Alb. in li. de na. yhania. Gamaneʒ animal vi ũt fluuia⸗ WVle. cuius fſemia vagabũde diſcurrens: non ſolicit at᷑ ſed negligit partũ. Mas aũut ſtat circa eos q̊s femina pꝛeneglexerit.Et ediſicat etiã in gyro circa eos lignis ne pateat aditus ſnimicis piſcibo.Et tũc aliqũ extra aquã voci⸗ ferat foꝛtiter:vt aduerſantia ſibiterreant᷑ ania lia. et ſi in tali ſolicitudine cadit in rhetia ʒelo defendende pꝛolis moꝛdens rhetia erũpit non tam foꝛtitudine q; animoſitate.i¶ In eodem li bꝛo. Bonger(vt dicit Pli. jeſt piicis magnua at q; robuſtus qͥ inimicitias ⁊ bella habet cuʒ murena ⁊ polippo ⁊ alijs piſcibo.⁊ intantũ foꝛ⸗ titer: polippum laccret dentibus ſiis ₰„ O nbe virgis puniceis perpetuis aluſq; ð diſcoloꝛibo deſignatur.⁊ dictus eſt ha nmio. quia nõ capitur nili bamo.ꝗ Pli. vbi ſup Amiam ſiue Hamiam vocant piſcem. cuius incremẽtum diebus ſingulis intelligit cũ tbin nis:hec⁊ palamides in pontũ intrat gregatin ad dulcioꝛa pabula cũ ſuis queq; ducibus. ſi virgulas perpetuo coloꝛe puniceas.rcliquo vero coꝛꝑe diuerſis quidem ⁊ gratis coloꝛibꝰ —— Amius ?⁊ LHyrundo. Iſiðᷣ. Hamio pi⸗ Ren ſaxatilis dextra ſiniſtraq; late⸗ BPbprationes. ¶ Exli.de na.re.Hamius eſt piſcis ſaxatilie. vyœt ait Iſið.⁊ gerit lapidem interins.hic admo dum ſpecioſus eſt habes in vtro q; latere qua⸗ — B totus in modũ pami ſerici varlatus. ¶ Hyrũ⸗ „ 8 . Capitulum xliiij. do maris ſimilis eſt aui huius noĩs.hec aamo dum loliginis in aqua manet vt piſcis.⁊ alas habens ad amena eleuatur etheris. . wſ, Ii, iID — — B, 1111. 7– eiie, eu „2 —— LCQinus marinus. Iſido. Icinus ab ici no terreſtri nomẽ traxit.quẽ vulgus e⸗/ riciill vocat. cuius teſtula ðꝛ ſpinis acu leata in modum caſtaneaꝝ añ adhuc operte de arboꝛibus cadunt.Caro cius mol⸗ lis ⁊ minio ſimilis. Actoꝛ. Icinus ipſe eſt echi nus. de q̊ dictu eſt ſupꝛa in tractatu de anima 77 libus.c.xxvij. Ideʒ etiam videtun eſſe ethena is. licet Judo.de his agat ſeparatim tanq; de duobus. Idem etiã dicit ericius vel iricius. Dperationes ¶ Ex lib. de na. re.Ericiuseſt piſcis marinus: babens caput ⁊ os inferiue(vt ait Areſto.) et cxitü ſuꝑfluitatũ ſuperius.qdð eſt contra moꝛTẽ᷑ animaliũ ceteroꝝ.¶ Utituraũt ſpinis loco pe dum. Eius anterioꝛa ſeparata ſunt: ⁊ inferioꝛa continua. hoꝛroꝛi eſt ceteris piſcibus.quia ſpi nis hiſpidus. vnde nõ de facili ſit vlli piſcium piꝛꝛeda. ¶Carnes eius vchementer rubee ſunt nimio ſniles.vt dicu Pliniuies. Coapitulum. xlu. Alaoʒ KRarkoꝛa ⁊ kilock. Iſido. Ra D pluuiaq; ccteris piſcibus ad vite reme qium ⁊ impinguationis iuuamẽeſſe ſo fuerit oculis cecatur. ac per conſequẽs cñ cibů laoʒ eſt piſcis marnis ſpecie multifoꝛmis — Si, , I,i — — — 4 1. 1717 — — — querere non poſſit: ſame meeit᷑.¶ Idem. Kar kora vero eſt piſcis qui poſtq; depꝛehendiur multo viuit tempoꝛe:⁊ cibat ſe ex ſe.quia ſuꝑ cius inteſtina eſt nidioꝛ aqua. Igem. kilock eſt piſcis marinus in teſta multum aſpera latens.cuius oꝛificiũ eſt in me * pꝛopinquat.⁊ applicatur lapi pedibus poſterioꝛibus. 4 —— dio coꝛpoꝛis.¶ Sentit autem equic eiap⸗ tur quicquid per eum cranſit.qð nequaq;rin⸗ cere ſe poſſe credit:tumeſcit:ſcq; contrahit:et adberet ſoꝛtius lapidi cui applicatur – „ — ————— e Bmm——r᷑mB — — V „7 ibus cum ſuis — „ „ 8 rattatus Capitulum. xluf PArabo 2 Kvlone. Iſidoꝛ9. Karabo ſter coꝛe viuit ⁊ luto. Fedaturq; cibo.pꝛop⸗ ter hoc animal ponderoſum eſt. caudam habʒ lat am. et ideo quando pugnat leuiter ſe vertit Huius enim generis monſtra foꝛtiſſime pug⸗ nant inter ſe velut arietes muniuntq; ſe multi⸗ tudineſocioꝝ aduerſe partes. vnde frequẽter vilſi ſunt ambulare ſicut greges:adinuicemac bella partiri.ſiunt autem in animalibus bella quatuoꝛ de cauſis.ſcilicet pꝛopter naturalem ſuperbiam:pꝛopter cibum:pꝛopter coitũ:pꝛo⸗ pter fetum.ſicut gallina pꝛopter fetum cũ coꝛ⸗ uo pugnat.⁊ anſer cum coꝛnie. Operationes Areſto. Rarabo ſicut ⁊ cancer ſanguinem non habet. du ũ habet extra ⁊ molleintra:nec eſt nutribile illud durũ:immo recipitignem. ¶ Accipit autem piſces ſicut cancer in pꝛofun do maris cum duobus labijs ſuis:eoſq; in du as partes diuidit:⁊ ad os ſuum ducit. Karabo ex pſſcibus dure carnismouetur cũ cauda ſua motu velociſicut motu alqrũ ſuaꝝ. ¶ ¶ſt aut genus quoddam ex quo generatur KRarabo:quodeſt bone carnis anteq; oua po⸗ nat:polſtea vero male. Hoc genus exuit ſpoli um in vere ſicut ſerpens. Ita cancer ? karabo ſenectutem exuunt? que mollis feſtelunut ¶ Marinum animal mollis teſte karabo co it ⁊ẽ impꝛegnatur ⁊ malakxe ſimiliter accidit. Karabo ⁊ ſibi ſimile in genere ſq; animal mol⸗ lis teſte ouant coitu. Similiter eſt generatio malakxe vt ſepia ⁊ ſibi ſinule: ¶ Bareſq; katbo tm̃ cultodiunt oua. mala kye aufem ouat extra:⁊ mas eijcit ſuper femi⸗ nas ſperma. ſicut mares piſcium ſuper oua. Ex libꝛo de naturis rerum. Karbo m Are ſtotilem eſt piſcis qui quando timet retro⸗ cedit:quando vero non ti terius naturaliter. ¶ In eodem libꝛo. Kylõ eſt animal marinum quod contra nature communis oꝛdinem ha bet epar in ſiniſtro: ſplen in dextro. Nam in eſt econuerſo. omnibus animalibus terre magnis ⁊ paruis Capitulum. xlui. mer ambulat ad in⸗ — oby. Areſt. Kokreſt marinũ onimal:ba . Ebens dentes acutos.et etiam ponit vnũ ſuper alium.ſic em̃ genus ſuũ diuerſatur a ge neribus piſcium.qꝛ piſces habent quidem dẽ⸗ tes acutos.⁊ nõ eſt ineis animal duas habes acies dentium. Actoꝛ. Kokyũpſe eſt felchus: de quo dictum eſt paulo ſupꝛa.idemq; vitulus maninus.de quo etiam dicetur inrra. Hperatione ¶ Ex libꝛo de natu.reꝝ.ko ky eſt anĩal in ter⸗ ra ſicut in mari manens.carthilaginoſum ha⸗/ bet coꝛpus vt ſepia.oſſaq; minus debito ro⸗ buſta.pꝛe infirmitate aliquando crurium vix ambulare poſſit:ſeq; in pedibus ſuſtentare ¶ Ambulatio ergo ipſius eſt potius in vigo⸗ re ſpiritus ⁊ leuitate coꝛpoꝛis qᷓ;ex virtute.Dẽ tes habet acutos valde.caudam paruam vt ceruus.renes vt vacaa. ¶ Uenter cius ſanguine caret.quia due vene in eis non perueniunt. W ¶ Eetera vero coꝛporꝭ mebꝛa ſanguinẽ habẽt. Hoc animal habet quatuoꝛ pedes.⁊ habẽt inftexiones digiti quinq; in ytroq; pede.ſigu⸗ raq; pedis eſt vt cauda piſcris. ¶ In aqs ſpirare nõ valet.doꝛmit aũt ꝓpema re ſuꝑ terrã.ibiq; fetus ſuos parit duos vłtres ¶ Tranſacto vero die.xij.poſt partum:ſequi,⸗ tur fetus matrem ſuam ad mare:⁊ hoc multo tiens in die vt aquis marinis aſſueſcat. NHoc a nimal mãmillas babet vnde fetus lactet. Cox eius eſt ſicut thauri:maximeq;cum interficitun difficulter autem interimi poteſt — — — = „£ 4 icc s 4 SS — Capitulum. xlviiſ. Eo maninus. Iſidoꝛus. Leo marinus dictus eſt a ſimiitudine terreſtris. Hoyprerationes ¶ Ambꝛoſius. Leo terribilis eſt in terris:ſed dDulcius in fluctibs.Eandem habet diſpoſuio nem ⁊ virtutem ſicut in terra.quare tranſeo. . 2=ðð — . S R . litudine lepoꝛini capitis nuncupatus Beſt. Pliniꝰ. Uenena dira nõ ceſſant in lepoꝛe.qui in indice mani etiaʒ tactu peſtilens vomitũ diſſolutionemq; ſtomachipꝛotinꝰ cre Z marinus. Iſido. Lepus a ſimi⸗ Capitulum. xlix. iſcbus. at. Idem in lib. xxxij. Lepus marinus venenſi eſt in cibo vel potu datus. Nullum eſt animal quin eius tactu intereat.homo tactus ab co piſcem olet ⁊ moꝛitur.⁊ lepus ſimiliter ex eo ta⸗ ctus moꝛitur. Sic vterq; alten venenũ eſt. In Incha non capi viuentem affirmant. OPperationes. ¶ Auicenna in ſcdo cañ.Lepus marinus eſt animal oſtreatum:lutoſum:declinans aliqua tulum ad rubedinem. Sanguns eius calidus ẽ mũdificãs pannũ. ¶ Caput eius aduſtum generat pilos in alo⸗ pitia pꝛopꝛie cũ adipe vꝛſi.⁊ in tyria valde. ¶ Lum autem ex eo fit emplaſtrum ſicut eſt: obradit crines et pioo. S ¶ Item abſtergit viſum:emplaſtri moꝛe ſu⸗ perpoſitum ⁊ ſicut collirum. Numeratur au⸗. tem inter medicinas venenoſas.et interſicit eũ vlceratione pulmonis. ¶ Plinius in libr.xxxij. Lepoꝛis marini ſemi nam ſi mulieres grauide aſpexerint ſtomacho nauſeante:ſtatim abortum faciunt. Remecdo eſt mas ob id induratus ſale.vt in bꝛachealibus habeatur. HW ¶ QLepus marinus venenatus quidem eſt. Sed eius cinis in palpebꝛis pilos inunles e⸗ mulſos cohibet. Igeʒ. Lepus ſtrumas ſanat:ita vt ccleniter remoueantur. E lepoꝛe quoq; marino recenti iubent quidam podagram fricari. Sanguis eius et fel (ſi necetur in oleo) va⸗ let contra carbuncilos. ¶ Auicenna in canone vt ſupꝛa.Lepus ma⸗ rinus ẽ venenoſus ſi de ipſo in potu datur ac cidunt conſtrictio anhelitus.⁊ rubedo oculo rum.tuſſis ſicca:ſputuʒ ſanguinis:difficiltas vꝛine. Urina violacea ⁊ egeſtio ſimiliter vel do loꝛ in ſtomacho.vomitus ſuperfluus coloꝛe ⁊ ſanguinis yctericia et anguſtia ac doloꝛ renũ ſudoꝛ fetidus.hoꝛroꝛ oibi. SEt cum videt eger piſces terretur ab eis:et inuenit ſapoꝛem fetidi piſcis in oꝛe ſuo.in eru⸗ ctuatione cum ſalſedine. Plures autem qui ex eo euadunt:in ptyſim caaunt. ¶ Lonfert autem eius curiationi lac cap:inũ: quod eſt iuuamentum vltimumum. ¶ Lac quoq; aſininum ⁊ lac mulieris ex mam milla.⁊ eius cancri fluuialis:⁊ ericius aſſatus aut ſanguis eius fſoꝛtes aũt medicineſunt ca⸗ lamentum fluuiale calidum:recens:⁊ ſanguis anſeris ⁊ vꝛina hominis antiqua.⁊ cetera. ¶ Signum yere ſanitatꝭ eſt.quando videns piſces nõ terretur ab eis ⁊ comedit.unq; ca⸗ dit in ptyſim curetur ptyſis. 7„ ◻ &§ „ d U RUE ) — — —— Capitulum.l. E uiathan ⁊ Ludolachꝛa. JIſið.Qeui athan ſiue leuim:eſt piſcis ſerpentinus Að de q̊ ſcʒ ſupꝛadictũ eſt in tractatu dea⸗ nimalibo ca. xxxiij. ¶ Iſido. Ludolachꝛa eſt animal natura ? foꝛma mirabile:duas babenſ alas in facie.duas in doꝛſo:quibomira veloci cate nititur quocũq; voluntas eam impulerit. EE Capitulum. l. 2 Oligo. JIſido: Loligo eſt mon ſtrũ in quo natura luſiſſe videtur. NHam cute aquamoſum cũ gregib piſcium mans Tracta elt tempeſtatis. ℳ = pꝛofunda ſcrutatur.Cũ aut gquas faſtidierit. leuat ſe cũ alis pennigeris quas in boc illi na⸗ tura dedit.⁊ cũ volucribo ethera ſcandit. Se quia flatus ventoꝝ ſuſtinere non poteſt. poſt modicum vbi ventis cõcutiturad aquas redi⸗ re cogitur.⁊ in pꝛofundum relabitur. . Gperationes ¶ Plinius ub.ix. Loligo eſt piſcis mollis ſan⸗ guine carens ſicut ſepia. Caput babet etiam ſicut ⁊ ſepia inter ventrem ⁊ pedes. ¶ Sepie ⁊ loligini pedes duo ex his longiſſi⸗ mi ſunt ⁊ aſperi:quibo ad oꝛa cbos admouẽt ⁊ in fluctibus ſe velut anchoꝛꝭ ſtabiliunt. Lo ligo etiam volitat:extra aquam ſeefferens. ¶ Sepia quideʒ in terreno parit inter arundi nes ac in alto conſeruata:oua edunt loligines ¶ Item loligines ſicut ⁊ ſepie coeunt linguis bꝛachia inter ſe componentes et incontrariũ natantes.oꝛe quoq; pariunt ¶ Loligines etiam in littoꝛe mire magnitudi⸗ nis ſunt. ſedin mari noſtro quinq; cubitoꝛũ nec oſſa nec ſpinas habe. ¶ Idem in lihꝛo. xviij. Loligo volansſignum ¶ Iſido. Lradunt in occeano maurit anie tan tam multitudinẽ loliginum ex aqua euolare: vt etiamnaues demergere poſſin. ¶ Phiſiologus.Qoligo capitur aliqñ quinq; cubitoꝝ.Caput habet inter pedes ⁊ ventrẽ.vl tra duos annos raro eſt eoꝛum viioa. ¶ Aliquod eoꝝ genus aſperrimũ eſt que pus nature turmis ſe munientes ſtabiliuut. 5 De Pilnbus. ina iuxta Pliniũ quatuoꝛ habet cibi oos in longitudine. hyeme leditur. au⸗ tiumno ⁊ vere pingueſcit.⁊ plenilunio magis. Exli.de na.re.Locuita fluuialis ecõtraria qᷓ; locuſta cãpeſtris.pedes anterioꝛes habet lon⸗ gioꝛesmec ruminat in anterioꝛi ꝑteſicut anĩa lia cetera:ſed ad poſterius.ſcʒ in extremo ſto⸗ machi ſui Sper in ventre ſibi herentibo. Hboherationes ¶ Pli.liix. Locuſte piſces cruſta fragili mu⸗ niunt᷑.in eo gñe qð caret ſanguĩe latent men⸗ ſibusquinis.Siliter ⁊ cancri qͥ eodem tẽpoꝛe occultantur. ¶ Et ambo veris pꝛincipio ſene⸗ ctute in moꝛe anguiũ excunt.renouatione ter goꝛꝝ.Ceterũin vndis natant.locuſte reptanti um moꝛce fluitant. ¶ Si nullus ingrauat me tus recto meatu coꝛnibo.q̃ ſunt rotunditate pᷣ piulata ad latera poꝛrectis.⁊ eiſdem in pauoꝛe. obliquein latera pcedaut. Coꝛniby inter ſe di micant. ¶Ciuũt aũt hmõi locuſte in petroſis locis.J indico man locuſte quaterna cubira implent. ¶ Polippum intantu loculta pauet: vt ſi iuxta viderit omnino moꝛiatur. Locuſta quoq; conger inimicus lacerat ⁊ perimit. ii 11ö1IlS. ☛ „+ WNNNNNNNNNN — R Lapitulum. liij. Z Te nonnenln euglln fluuia⸗ lis oꝛe lato ⁊ dentibo acunſſimis.mino riiũ piſciũ deuoꝛatoꝛ.cui tñ percaſqua⸗ mis ⁊ bꝛanchijs aſperrimis armata reſiſtit: vt noõ eipꝛeualeat:nmec dentibo eius pꝛeda fiat.Ue ſcit᷑ aũt lucius venenoſis vt bufonibo ⁊ hmõi: z tm infirmis vꝛ eſſe in cibo ſanꝰ. Si qñ naſſa DHauſta marina. phiſio. Locuſta ma in qᷓ incluſus fuerit. æ aqua leuata lucẽ diei vi derit.ra o vel nunq; accidit.vt poſtea diuti⸗ us remaneat.ſed queſita ſibi via euadit ODperationrs. ¶ Exli. de na. re. Lucins eſt piſcis qͥ ⁊ lupus aq̃tilis appellat Nic ſi funiales aqs cibũq; ꝓ vita ſufficientẽ habnerit ꝑ ſucceſſus tẽpoꝝ in longitudinẽ maximã eualeſcit.Cibo cius ſunt piſces.et quicqd ranaꝝ moꝛe repit.piſcem ad magnitudiuẽ pꝛope ſui comedit. ¶¶ Ham vbi victũ ſubegerit:caput pꝛimũ oꝛe deuoꝛat.q̊̃ di geſto paulatim addit ſequentia donec totum conſumat.Pari q̃generis ſui parcererecuſat vel ob natim alem crudelitatẽ.vel qꝛ auidus eſt cibi:ra pineq; ĩpatiene. Nam ⁊ ꝓpꝛia ſemia ꝑ⸗ ſequit vbi piſcis foꝛma ſuſceperint.i¶ Eſt autè piſcis quidam habẽs acres ſquamas⁊ pinnu las acutas.quẽ ſi lupus aq̃ticus ꝑ caput appᷣ henderit cito tranſglutit. Sivero a parte cau de nõ poteſt qm̃ incontrariũ aſperari geſcunt ¶ Lucius in cerebꝛo lapidem criſtallo ſimileʒ gerit:ſed hoc cũ euum in longum vuxerit. Im pꝛegnatur hic piſcisæt dicit Ariſto.flanto vẽ R„ to ſeptẽtrionali.ſimiliter ⁊ piſces qͥ in longitu· dinẽ eualeſcũt.femia pꝛegnãs aquas aſcendit quanto põt remotius a loco ſuo in q habitare ↄſueuit. IJbiq; oua pari::vt filij ſui non ſint ei impedimentũ pꝛede.i¶ Ehoc ꝓpter crudelita⸗ tem naturalem:vel ꝓpter cibi rapineq; inuidiã. Alq dixerunt ꝙ aſcenderet pꝛopter dulcio⸗ rem aquã.qm̃ aqua tanto ſemper eſt dulcioꝛ: quãto fonti pꝛoximioꝛ.Qucius tante auidita tis eſt vt piſcem quẽ rotum quantilas eius de glutire nõ ſuſtinet:dimidium incoꝛpoꝛet. „ Apus marinus. Iſi. Lupus a veloci⸗ alios perſequitur.Eſt aũt piſcis captura inge/ nioſus. NHqm ⁊ rheti circundatus fertur are⸗ nas arare cauda:⁊ ita conditus tranſire rhete Plinius li xxxij. upus marinus in pꝛouiden do minus habet ſolertie:ſed magnũ robur in penitendo.nã vt heſerit in hamo tumultuoſo diſcurſulaxat vulnera donec excidant inſidie. „ Igem libꝛo. ix. Pꝛegelidam hyemem om̃es ſentiunt piſces.ſed maxime quilapidem in ca pite eciſtimantur habere. vt lupi ⁊ pagri.Cun⸗ q; aſpere fuerint hyemes multicapiuntur ceci. Qupoꝝ vero ſunt laudatiſſimi qui appellant᷑ lanati.cãdoꝛe mollicieq; carnis.melioꝛes ſunt lupi in amnetyberi inter duos pontes qᷓ; alibi Piſcium lupusbis in anno panit. Higidius eſt actoꝛ lupum mugilicaudaʒ pꝛerodere eoſ demq; menſibus ſtatis concoꝛdes eſſe· ¶ Idem in libꝛo. x. Pꝛoduntur(vt dictum eſt) mugil⁊ lupus clariiſſime audire ð Igem in libꝛo.xxxij.Tradit etiã Ouidius lupum rheti circundatum: cauda arenas ara⸗ reatq; ita conditum tranſirerhbeter. Areſto. Lupi marini cum intrant pelagus poſtea redeunt ⁊ aſcendunt ſuperius magna velocitate ſicut delphinus. Omnes aine lupi magnoꝝ coꝛpoꝝ anhelant gerem attrahetes. Ambꝛoſius.Qupi deniq; in mani ſunttene mul paſcunturlupi? aai. W. — — ———— 4 — . 5 — „ —— . . — — reEEE . NNE ℳ . „ tate appellatur.in qͥ lupo terreſtri aſſi⸗ milatur.quia ſcʒ impꝛoba voꝛacitate Tractatus Capitulum. liij Capitulum. lvx N Egar. Milagus 2 Miluus. Ex li. de na.rep. Megaris eſt piſcis marinus ouaꝝ palmaꝝ longitudinis. vtilis ha⸗ vbetur in partibus in quib capitur. ſed cũ ad remotioꝛa ſalſus reducitur:raritas eius pꝛecium facit. Recenter tamẽ captus ⁊ ſine ſa⸗ le delicatioꝛem cibum edentibo facit.Eſt autẽ (vt fertur) nociuus pᷣcipue ſebꝛicitãtibo. Unde poeta dicit.E t megaris noxius omnis erit. ¶ Joꝛath vbi S. Milago cũ eius pulli volant ſignificatio eſt ſuꝑ tempeſtatẽ maris. Iſidoꝛꝰ Mila go piſcis elt ſic nominatus:qꝛ ſuꝑ aquã euolat.Quotiens aũt cernitur extra aquã vo⸗ litans tempeſtates mutari deligsngt. Dperationes ¶Exli. de na. rep. Milago volitat ſuper vn⸗ as in ſignũ letitie: ꝙ ceſſauit tẽpeſta s.hoc cõ tra moꝛem alioꝝ piſcium ⁊ mon ſtroꝝ marino rum qui oꝛientetempeſiatevidentur quaſi ſuꝑ Aquas ludere. ¶ Pli. li.x. Miluus ſubcht in ſummamaria piſcis ex argumẽto appellatus lucerna:linguaq; ignea ꝑ os exerta tranquilli tas noctiba relucet. ¶¶ Attollit emari ſeſqinpe dalia fere coꝛnua.ab hiſq; nomen traxit — Capitulum. lop Aggilus Iſido. Mugilus exco nomẽ mn habet qſit multu agilis. Nam vbi di PPpoſitas ſenſerit piſcatoꝛum inſidias conſeſtim retroꝛſum rediens.ita rhete tranſilit vt volarepiſcem videas. Plini⸗.li.ixx. Hu gi⸗ De Pilcibus. lum naturaridet᷑in metu capite abſcõdito:to tos ſe occultare credentiũ.ijſdẽ tũ tanta facili tas:vt in fenice ⁊ narbonenſi puĩcia coitꝰtꝑe eviuarijs mare linea longinqᷓ ꝑos ad bꝛãchi as religata emiſſum in mare.eodemq; linea re tractũ femĩe ſeq̃nt᷑ ad lttus.rurſuſq; feiaʒ ma res ꝑtus tꝑe. In narbonẽſi ꝓuincie ⁊ in nemu ſienſi agnoſtagno.ſcʒ laterna appellato:vbi hoĩes delphiniſocietate ⁊ mugilũ piſcant᷑.mu gilus ⁊ lupus odio flagrãt mutuo. Mugiles alioꝝ piſciũ vim timẽtes ſuꝑ naues exiliunt:et tã pᷣcipue velocitat ſunt vt trãſuerſa nanigia interim ſuꝑiactent. Idẽ li.xxxij. Mugil ſcit in eſca hamũ eſſe:atq; inſidias nõ ignoꝛat.tanta eſt ei auiditas vt cauda vᷣberãdo cibos excuti at. Joꝛath. Mugilus ẽ piſcis velociſſimus in aqͥs fluuialibo ſʒ naturalr incautus:nã deridet cius ſtulcicia:cũ in metu capite abſconſo:totũ coꝛps abſconſum ac ſecurũ credit.hic cũ lucio inimicitias hʒ hyeme tm̃.⁊ hmõi cauſa credit᷑ qꝛ tũc rarus eſt cibs pꝛo q̊ dimicãt.Eſtate vᷣo abundat.⁊ideo ad concoꝛdiam rediguntur Hbhpbrrationes. ¶ Plinius libꝛo.xxxij.Cinisecapite mugiluʒ ⁊ muloꝛum ſciaticos liberat. — S WW= Capitulum. lij. Asmarinꝰ.muſculus ⁊ muſtela. Mus marinus ad terrã exit:ibiq;ſoſſam faciẽs oua parit.ac rurſus terra obꝛuit.Poſt.xxx.ve ro diem rediens iteꝝ ſoſſam aperit:⁊fetus in a quã ducit.hoꝝ ſetus inter initia viſu carent:ſi cut fetus oĩm fere aquatiliuʒ.i¶ Iſið. Huſcu lus dictuseſt:co ꝙ ſit balene maſculus.E ius coitu hec belua ↄcipere ꝑhibet᷑. Sunt aũt mu ſculi cochlee q̊n lacte ↄcipiunt oſtree.li.ub. ix. Amicitie ſunt exempla muſculus ⁊ balena NQũñq; pᷣ graui ſuꝑcilioꝝ põdere obruns eius oculis infeſtantia magnitudines m vada pᷣna⸗ tans demoõſtrat.oculoꝛũq; vice fungit᷑. Ideʒ in li.xi. Huſculus marinusqͥ balenã antece⸗ dit nullos habet dẽtes:ſed ꝓhis ſetas ĩtus.ob id etiã hirſutã dicũt appellatã.¶ Ideʒ in li.ix. Muſtele piſces menſe deputant᷑ q̃s inter al⸗ pes lacus rechie bigrãtinus emulas murenis generat. Ariſto. Muſtela ſicut delphinus et ſoca viuos fetus de coꝛꝑe ſuo edunt:⁊ cũ par⸗ tus ediderint ſi erga ſuos caulos inſidias quẽ qᷓ; molliri pꝛeſenſerint ipſos tuentur eratis te⸗ nere pauoꝛẽ affectu materno cõpꝛimũt:oꝛaq; aperiunt.⁊ innoxio dentepartus ſuos ſuſpen dunt. Interno q̊z coꝛꝑerecipere ac genitali al⸗ uo ferunt᷑ abſcõdere donec illos ad ſecuritatẽ Deferãt.aut ſui coꝛpoꝛꝭ obiectu defendant. — — 63 ð Capitulum. viif. . Urix. JIlið. Murix eſt cochlea mar ab a Lcumine ⁊ aſperitate dicta.q̃ alio noĩe cõ⸗ chilium dicit: eo circũciſa ferro lachrymas purpurei coloꝛisemittat.ex quibo purpura tin gitur. ꝛ inde oſtrũ appellatũ eſt. hec tinctu⸗ ra ex humoꝛe teſteelicitur. Ourianus aurtra dit muricẽ echineũ. Plini.li. ix. Ourices con⸗ che marine ſunt q̃ latent circa canis oꝛtũ tnicẽ tis diebo:ꝛſtatuto tꝑe exeunt pᷣcioſum liquoꝛẽ tingendis veſtibo in medijs faucibo habẽt vti⸗ lem. Sed is coloꝛ in ſola vena candida repe⸗ ritur. Reliquũ vero coꝛpus ſterile eſt. Ciuis 3 tantũ hic coloꝛ æpꝛuniiuraniamoree⸗ cuz 4 . 8 vita ſuccũ cenomũt.nõ habent ſpericũ os neq; rotundum nein angulos pꝛodeunte roſtro ſe adconche modum vtroq;latere clauditur. Idem in eodeʒ. Animalia marina que ſunt dureteſte vtmurices:aut purpure ſaluiario lẽ tioꝛe pꝛoueniunt(ſicut a creſcente humoꝛe cu⸗ lices atq; ſpuma maris incaleſcente cũ admiſ ſus eſt imber. Et he pariunt in veer. ¶ Pliñ.li.xxxij. Huricũ teſte cinis vtiliter cũ melle illinit vlcenibo capitis.¶ Idem quoq; ci nis bonũ eſt dentifriciũ. Et maculas purgat in faciemulieris cũ melleillinitus.cutemq; eru gat. extenditq; ſeptenis diebo illitus:ita vt oc⸗ Ctauo candido ouoꝝ foueatur.ꝗᷓ Igem ex oleo valetadparonidas ⁊ ſtrumas. Panniſq; reſi⸗ ſtit vtroq; modo.ſiue opus ſit incipientes di⸗ D lanrere:ſiue cõcoctos emittere.i¶ Item muri cum cinis cũ oleo tumoꝛestollit. iniſq; teſta rü eaꝝ melle mamas mulier efficaeter lanat wersn m esS –— . . . — — . — E . . IN Capitulum.lix WArena. Jido. Murenam grecimirenã yvocant.eo ꝙ plicet ſe in circulos. Hanc feminini tantum ſexumtradunt ⁊ a ſerpẽte cõ cipere. Ob id a piſcatoꝛibotanq; ſerpente ſi⸗ bio euocatur ⁊ capitur. Jotu fuſtis difficulter interimitur. Ferula vero pꝛotinus animã eam habere in cauda certũ eſt. Nam capite percui⸗ ſo vix intenmitur:cauda ſtatim exanimatur. Plinius. li. x. Murena eſt piſcis longꝰemol li cite intectus. hyeme latet. Hec capi mii die bus eltatis ſicut conger ⁊ oẽs ſaxatiles. Exit in terrã ſicur polippus.huic emula et muſtela ₰ Qunbuſdom piſciba date ſim pinnevſcepcdu Quibuſdam vero nulle ſunt vt muren ie:qui⸗ bus nec bꝛanchie.hec flexuoſo impulſu coꝛxo rũ ita mari vtũtur: vt ſerpentes terra.in ſicco quoq; repetunt. Murena quocũq menſe pa⸗ rit:cũ ceteri pilcesſtatito tẽpoꝛe paniãt. Oua eius citiſſime creſcũt. In ſicco littoꝛe dapſas vulgus coitu ſerpentiũ impleriputat.Ex li.de na.re. Mirene (ſicut dicit Plinius) libẽter ſe tenent inter harüdines ⁊ ligna:vtſi foꝛte rheti cõcludant᷑ flexu multiplici euadant. Hee moꝛ⸗ ſum venenoſum habẽt:ſed capitis eoꝛundeʒ ci neremoꝛſus ſanat᷑.Periculoſu eſt eas in cibũ ſumere:niſi pꝛius in vino optime ac diutiſiime Decoquant.et ſpeciebo aromaticis maximeq; pipere condiant.venenoſo nãq; abundat hu⸗ moꝛe.vnde nec de facili cedunt coctioni. Iteʒ murenã iuxta Baſilium. vipera ex aquis in ſic cum euocat ad coitum.¶ Joꝛath vts. Mure na nõ a ſuo ſimili ſed a ſerpente ſibilo ad ſociũ euocata cõcipit.nec aliquid tamẽ ſerpenti ſed ſibi ſimile gignit. Ambꝛo. Clipera quidem ad littus maris ſibilo murenã euocat venenũ ſu⸗ um vomit. Illa ſtatim venit et cum co coit: et poſt vipera venenum ſuum reſumit. HPHoprerationes. ¶ Plini. vbis: Murene moꝛſus capitꝭ ipſius cinere ſanatur ¶ Lichenas etiã ⁊ lepꝛas ſoluit murenaꝝ cinis cum terois obulis mellis. Capitulmmn. x. ¶ Duliipes. Exli. de na. re. Multipes piſcꝭ Da rinus eſt.a re nomẽ eecbal⸗ alatee pꝛocedunt. In byeme coit ꝛinter ccce d *½ 2 l ☛ — 1 De Pilcibus. et inter ceteros piſces ſbiniduz ex ſurculis cõ ſtruit. per duos menſes ouat.⁊ hoc vnũ ouum tantũ adinſtar nucis paruũ.Femina per q̃dra ginta noctes ſedet:⁊ ouũ a ſe editum fouet:ex quo fiunt piſces innumerabiles Quod ſi non eſſet: multũ eoꝝ genus decreſceret. qꝛ ſeipſos inuicẽ ↄſumũt:ꝛ multe comeſtiõis ſunt. Mul⸗ tipes aſtutia ma gis q ſoꝛtitudine vincit kara bo monſtrũ marinũ qð validum eſt ac robu⸗ ſtum. Cuius victoꝛie ſignũ ẽ.nã ſimul capti in rheti reperiũtur. Karabo frequẽter moꝛtuus inuenitur aut letaliter vulneratus. Eſt etiam quoddam genus multipedis naturaliter aſtu tũ qdð in aqua ſuꝑnatat ⁊ doꝛſi teſtam ad ſo⸗ lem ponit vt deſiccetur ac durioꝛ fiat.ſic vt ſal ſas maris aquas ⁊ aduerſa ſcopuloꝝpati va⸗ leat.¶ Actoꝛ. Mulnpesipſe eſt polippus iu⸗ Eta Pliniũ.de q̃ plenius inferius dicetur. WWWWAlS A 5 — Eus eſt piſcis marinus(vt ait Plini.) mo dice quãtitans gratia nobilitatis in eſum tan tum datus nobilibo.Rariſſunus tñ eſt quem ſeptẽtrionalis tantũ gignit occeanus. Hoꝝta men genera plura. Quidam alga ⁊ oſtreis ac limo ceterorũq; piſcium carne veſcũtur. Nobi lioꝛes aũt in inferioꝛi labio vel labꝛo gemina barba inſigniuntur. victuſq; eoꝝ eſt qð iuxta ripas aeris ſerenitatem concreuerit. Dulum nobilem expirantem numeroſa colorum va⸗ rietate ſpectari pꝛoceres gule narrant. ¶ S eeneca de naturalibo queſtionibolib. vij. Incredibilia(ſicut iam ſuperius dictũ eſtſunt opera luxurie in cubili piſcens natant:⁊ ſub ip Capitulum. lxfſ. Dale vel Mullus. Ex. li ð na. rex. Mu ſa menſa capitur qͥ ſtatim in menſam tranſfe ratur.Paꝝ recens videt᷑ mulus niſi qͥ in cõui ue manu moꝛitur. Odſeruatur moꝛientiũ co⸗ loꝛ:quẽ in multas mutationesmoꝛs ipſa luctã te ſpiritu vertit. Ruboꝛ pꝛimũ:deinde palloꝛ ſuffunditur.longa ſomniculoſo inertiſq; luxu⸗ nie expectatio. Nolunt attingere niſi codem die captũ:qui ipſumc(vt aiunt) mare ſapiunt. ¶ Iſidoꝛus. Mulus vocatus eſt:co ꝙ mollis ſit actenerrimus.cuius cibo tradunt libidinẽ inbiberi:⁊ oculoꝝ aciem hebetari. Homies ve ro qui his ſepe paſti ſunt piſcem olent mulo in vino necato.qui inde biberint tedium vini ha bent. ¶ Alexander. Mulus bouis ſimo delec tatur.adeo vt in ipſo iaceat:⁊ tinctur am caro pucis ex ſimo mutuetur. DOperationes. ¶ Pli. MWulus cõtra paſtinacas ꝛſcoꝛpiones terreſtresſiue marinos:⁊ dꝛacones atq; ſpa⸗ langia pꝛodeſt illitus:aut in cibo ſumptus. ¶ Eiuſdemq;recentis a capite cinis ↄtra om⸗ nia venena valet.et pꝛiuatim contra ſungos. ¶ Iterũ cinis e capite multoꝝ attritos ſciati⸗ cos liberat.Comburunt᷑ aũt invaſe ſictili ⁊ cũ melle debent illiniri. ¶¶ mMDulos aũüt in cibo in⸗ utiles neruis inuenio.Eoꝝ quoq; cibo tradut oculoꝝ aciem hebetari. In menlſiruis vero mulieꝝ auxiliatur mulus. Inueterati muli et in potione triti vomitiones concitant.¶ MHu loꝛum ſalſamenti cinis carbunculos diſcutit. Mulus aüt in vino necatus(vt dictuʒeſt his qui biberint inde vini tedium afferunt. 4 5 R U d CTapituluum. lxh. N Onachus marinue? Monocerõ.Ex li. Eoena. re. Donachi maris dicti ſunt: qꝛ caput habẽt vt monachirecenterraſi coꝛonã deluꝑ raſam ⁊ cãdidam.⁊ circulum in moduʒ crinium ſuꝑ locaaurium. faciemtñ nõ habʒ in toto ſimilem homini:qꝛ naſum habʒ piſci ſimi lem:⁊ os naſo cõtinuum.Ceteꝝ in inferioꝛibo habet foꝛmã piſcis.hoc monſtrũ hoĩes ſuper ripasmanis ambulantes libenter allicit: ⁊ co⸗ ram eis ſuꝑ aquas ludit:q ſi hominẽ admirã⸗ tem ꝓppinquare viderit appꝛopinquat⁊ ipſe.⁊ ſi datur facultas hominem rapit et trabit in pꝛo fundum:ſicq; carnibus eius ſatiatur. Operationes. ¶ In eodem libꝛo vt ſupꝛa. Monocero neſt monſtrũ marinũ: habens in fronte coꝛnu ma⸗ ximum quo naues obuias penetrare poſſit:ac deſtruere ⁊ hominum multitudinem perdere. ¶ Sedin hoc pietas creatoꝛis bum ino ge⸗ ne i pꝛouidit: quia cum fardum animal creatũ ſit:naues eo viſo poſſunt effugere. —— Capitulum. lxiij Arcos Hautilos ⁊ Hubes. Iſidorꝰ. Narcos:teſte Ariſto ele:tante virtutꝭ eſt piſcis:vt mediãte lino ⁊ calamo ad manũ piſcatoꝛis hamũ tenentis acce⸗ dat ſtupoꝛ ⁊ inſenſibilitas:immo ⁊ totũ coꝛp⸗ ſtupefacit.niſi cuius hamũ deijciat. Inde eſt ꝙ etiam ſtupoꝛifera vt papauer ⁊ hmõi cetera dicunt᷑ narcotica.i¶ Pli.lib.ix.Fautilos qͥ ab alqs vocat᷑ pompilos inter pᷣcipua miracula maris cõputat᷑.HNam ſupinus in ſumma equo rũ peruenit.ĩta ſe paulatim ſubꝛigens. vtemſi ſa per ſiſtulam aqua velut exoneratus ſentina facile nauiget. Poſtea pꝛima duo brachia res⸗ toꝛquens membꝛanã inter illa mire tenuitatꝭ extendit:qua verificante in auras ceteris bꝛa chijs ſubremigans media cauda vt guberna⸗ culo ſe dirigit:ita vadit alto luburnicarũ gau⸗ dens imagine.ſi quid pauoꝛ interueniat hau ſta ſe mergens aqua. ¶ Exlibꝛo de naturis rerum. FHubes ſᷣm Aniſtote.eſt piſcis inaqua viuens applicatus adpetram. Aqua non de⸗ ſcendit nec ſeparatur:niſi per attractionem in ſpirationis concitus. . Capitulum. lxiiiſj. 1 reides ⁊ Oꝛcha. Iſidorus. Nerci⸗ des ſunt belua marine toto coꝛpoꝛe H hirſutis hiſpide Habentq; ſpeciem ali quã foꝛmatã cũ homine. NHoꝝ aliqua cũ moꝛ⸗ talis conditionis imitatrix emoꝛi debet.audi⸗ tur pꝛocul gemitus eius ac planctus. De his plenius dictum eſt ſuperius in cap. Balena ¶ Ex libꝛo de na.re. Orchum monſtrũ manii num eſt vt ait Plinius.eiꝰ ima go nulla poteſt expꝛimi repꝛeſentatiõe:miſi ꝙ ſit mollis carnis immenſe.hec balenas grauiodio perſequitur: dentibus muculentis ſecreta feminarum irrũ⸗ punt:ac moꝛſu lacerat. Ille vero ad flexuʒ im mobiles: ad repugnandum inertes: pondere ſuo onerate ac pinnis inualide. Solum noue runt auxilium in altum mare reſugereſſeq; to⸗ to occeano deſendere.E contra vero orche in malicia pertinaces laboꝛant ſugientibus oc⸗ da vꝛgere:ſaxis illidere.⁊c. currere:et incautasanguſtijs trucidare:inua⸗ De Piſcibus Ait. oſtreũ ſiquidẽ in ſiccũ vel in ſicco iacẽs.iaʒ vt in domo conchas temꝑe acceſſionis maris aperit. ¶ Iſi. Eſt ãt ĩ oſtrea pꝛecioſiſſima mar eseee AAAAAAAE — ——’ „ . garit a naturaliter infixa que maris aqua in ea ſolidatur.Q ve etiã difficile apud reges inueni tur.et in littoꝛib quaſi vilis iacens:a vulgo ſa xis aſperis et cauteribo colligitur. ¶ Pli. lib. ix Silicea teſta incluſis fatendũ eſt nullũ ineſſe ſenſum vt oſtreis putreſcẽtelimo ꝓueniunt ac ſpuma circa n auigia diutius ſtantia deſixoſ⸗ q; palos et ligna. Nuper cõpertuʒ in oſtrearia humoꝛẽ fetificũ effluere in modum lactis. Iiiiia BPbdperationes a N¶ Oſtree peculariter cõtra venena lepoꝛisma rin:i aduerſant᷑:eiſq; mẽſarũ diuitũ palma tri⸗ . buitur:ſtomachũ reficiũt:faſtidijs medentur· ¶ Adaitq;luxuniã frigus obꝛutis: niue ſůma B mMontiũ et maris ymamiſcẽs.¶ Aluum leniter — — emolliũt:cocta q; mulſo tenaſmo qui ſine exul E C ap itulum lxv ceratione ſit liberãt. ¶ Ueſicarũ etiã vlcera re⸗ D eupumume. pur gant. ¶ Cocta vero in conchis ſuis ſicuti E./ Rbis. Iſi. Oꝛbis dictuſ eſt a ſigura ſ. venerint clauſa mire diſtillatiòbo ꝓſunt. Ho na rotundus eſt. et totus in capite cõ rũ teſte cinis vuã ſedat:⁊ cõſillas aamixto mel Aa⸗ itat: ¶ Pli xxxij. Duriſimum eſ,/ le. Anſt. Eſt at piſcis degñe oſtree ·i. teſte ſe piſcium conſtat eum qui oꝛbis vocatur ro? dure:q cauda natat ⁊ repit. ¶ Dyaſ. Oſtree tundus ſine ſquamis. poꝛphire vndepurpura tingit᷑ cochlee ſunt q HB — y)8yuulte deſiccatiue virturis ſunt qͥb ⁊ ceterarũ o chlearũ virtute ſuntſiles.¶ Ha ⁊ ego eis vſus H ſun in reumatica⁊ diuturnaꝛ q dimle cocar nant vulnera ⁊ caua:ct nimis pꝛoſunda.quas yylias oꝓpoſin cũ adipe veteriet butiro nouo- — — Capitulum. lxuj — . Strea. Exli. dena. rer: Oſtreaum yt ESSSNEE— dicũt Ambꝛoſius ⁊ Ji. Lumq; teſtt rE TZZHAN— aperit vt clemẽtioꝛis aure delitijs glo — WW BM — rietur: S ed cancer inſidias ei repentinas pe dit.et lapidem inter eiꝰ teſtas pꝛonjcit.ne ii“⸗ Z 1 ar ir Irnit — las n gere pollit et ic oſtre carnes coꝛro — Capitulum. lxvij. Trattatus Aguo. Paud⸗: Pectine et Perca. Iſt ao. Pagrus piſcis eſt quem greci fa⸗ Pagrus et ipſe eſt dentrix.de quo dictũ ẽ ſu⸗ perius.¶ Pliniuslibꝛo nono.Om̃es quidem pi ſces pregelidã hyemẽ ſentiũt:ſed maxime qͥ la pidem habere in capite eſtimãtur vt lupi: pa Gri Cumq; aſperefuerint hyemes:multi ex cis ceci capiuntur.ſicut delupo marino dictũ eſt ſuperius. ¶ Ex li.dena.re. Pauus maris di⸗ ctus eit a pauone volucre.quoniam ſimilis eſt ci in coloꝛibs.doꝛſo em̃ et collo pictus eſt colo re diuerſo.i¶ In eodem libꝛo vtſupꝛa.Pecti⸗ nes maris armantur vnguibo Jucent in tene⸗ bꝛis ignium moꝛe. In magnis frigoꝛiba ⁊ ma⸗ gnis eſtibus reconduntur quia temperatum gerem eos habere opoꝛtet vt viuant:cũ exceſ⸗ ſum paſſionum in elementis vngues coꝛi nõ pati valeant. Operationes ¶ Anſtotiles. Aialis marini qð ðꝛ pectẽ pe⸗ qbo ſi quid appꝛopinqᷓuerit oculũ ſubito clau⸗ dit. ¶· Rliniꝰ vt ſup. Pectines ſponte nature arenoſis pueniunt. ¶ Actoꝛ. Perca ẽ piſcis fluuialis varij coloꝛꝭ curiu velo iſſimꝰ ſquamis ⁊ pinnulis acutis et aſperrimis armatꝰ:quiboetiã ſe defendit co tra piſces maioꝛes ne ppᷣaantes eã inuadãtp̃ ce teris piſcibo ſiuuialibo ⁊ ſtagnenſibus infirmie in cibo pcipue conuenit ¶ Alexander. Perca vidẽs ſibi in lucium ĩmi nerehoꝛrei pinnis:et ſic eusdit. . . 8 W☚ — * 1 MW J grum ideo nuncupant: dDduros den tes habeat:ita vtoſtreis in mari alatur.Actoꝛ Capitulum. lxviij. LZaartaniſte et Perna. Albertus in ſi⸗ Vvꝛo de naturis anim alium:Platani⸗ ſtec(vt dicit Plinius belue ſunt mari⸗ ue:que gange fluuio Indie naſcuntur et in ma re veniunt.Etroſtrum habent delphini:⁊ cau dam habent cubitoꝛum ſedecim lõgitudinis Vis ſocijs ſunt delue:quos ſtatuas vocãt bꝛa cbia bina babentes:quibus tantaineſt ſoꝛtitu do vt elephantes in aquam intrantes inteſtent et eis permuſcidas abrumpoaant ¶Eodemlibꝛo vt ſup. Perna animal eſt ma⸗ nmum de genere concharum. Et eſt croceum valde magne quantitatis exiſtens.intra ipᷣas veſtitur vellere vulno ⁊ nitido valde pꝛecioſioꝛ et fiunt inde oꝛnamenta veſiünn et peploꝛun- „ pꝛecioſa. Capitulum. lxx. Pöſtris. Albertus in libꝛo vt ſup. i⸗ * itris animal eſt marinum magnrnum —valge:vt dicit Plinius. In occeano gallias attingente aliquando inuentum. Ali quando ſe offert mare in modum altiſſime co lumne intra vela nauigantiũ apparcns.et aq ingentem ſpargit:ita ꝙ; in pauoꝛem vertit na⸗ uigantes. SèMÿM . . Inna et ſolais. Plinius li.ixx.Pinna „ eſt piſcis cõchaꝝ gñis.naſcit᷑ in limo ſis ſubꝛecta ſemꝑ:nec vnq; ſine comi⸗ te:quem pinnocherem vocant.Alij pinophi⸗ lacem:id eſt ſuilla ꝑua.alibi cancer dapis aſſe⸗ ctatoꝛ:pandit autem ſe liminibo.oꝛbum coꝛpꝰ intus minutis piſcibo pᷣbens.Aſſultant alij ꝓ⸗ tinus: et vbi licentius audacia creuit implent eam.Atilla oꝛe compꝛeſſo.quicquid conduſe ritexaminat.ꝑtemq; ſocio tribuit Quo magꝭ miroꝛ exiſtimaſſe quoſdam aquatilibus nullũ ineſſe ſenſum.i¶ Exlibꝛo de naturis rerũ.Pin na de genere concharum eſt:coꝛpuſq; ronidũ babet. Mas femina ſocialiter ambulãt.ape rit pinna conchas ſuas ad lunam:ſeq; paruis piſcibus offert quaſi moꝛtuamn. Qui ptinꝰ ex⸗ ulta ntes vbi licentiusſicut dicmũ eſt jaudacia creuerit implent eius conchas. Mox vᷣo pin⸗ namſe plenam ſentiens appꝛchenſum quicqͥd induſerit examiat ¶ Actoꝛ. Playselt piſcꝭ no tus et vſitatus apud nos.ſq; ꝛbicoloꝛ. Naʒ ex vna pte albus:ex altera niger.De quo ſicut de pluribus alijs nihil in pnominatis autoꝛibus repperi:niſi foꝛte alijs nominibus vocẽtur ab cis q; a nobis. l Capitulum. lxxfW. HWM Dα] svsäo0nge, 2 narinus eſt qui vocat᷑ ſuillus.qꝛ duʒ “ eſcam querit:moꝛe ſuisterram ſub a⸗ qnis fodit.Circa guttur enim habet oꝛis oꝛiſri cium. et niſi roſtrum harenis immergat paſtuʒ ¶ Ex libꝛo dena.reꝝ Poꝛcꝰ marꝭ ẽpiſcis cſibi BDeilſcibus lis poꝛci terreſtꝭ æc magna parte ſimilis Haʒ et caput habet ſimiulimum et mẽbꝛa coꝛꝑe. coſtaſq; ſili modo diſpoſitas. Lota fere caro elus in pinguedinem tranſit. Lingua eius ab ſoluta eſt vt poꝛci.ſed voce differunt. In eius doꝛſo quedam ſpine ſunt venenum efficaciſſi⸗ mum habẽtes:et punctionibus ſuis valde cru ciantes. S ed fel eoꝛum puncturis remedio ẽ: Plinius libꝛo xxxij: Inter venena piſciuʒ ſunc poꝛci marini.ſpine ĩ doꝛſo cruciatu magno le⸗ ſoꝛum. Remedio autem eſt limus ex reliqͥ coꝛ⸗ poꝛis piſcum eoꝛum. ðM NNJJr . — , STTTTLPTI 7/. 1 S —–— NNNW L mmm WE WBWH ——— — — . 60 Capitulum. lxxij. —. — . 4 4 7 . Tractatus Olipus. Areſto. Polippus bʒ iuua⸗ Imen ſquamoſitatẽ peduũ.ꝑ illã em̃ iuol nuit om̃e qð ſibi apꝛopiquat.Aialtñ bũñs ſanguinẽ. bʒ cerebꝛũ mẽbꝛa ventris in ſe pia et multipede cõſilia ſunt in figura et tactu Boania comedit aggregat ĩ cauernis vbi ma net.Et poſtq; oẽ idoneũ ſibi comederit.tũc te⸗ ſtas reſiduas⁊ coꝛtices cancroꝛũ encit. Outa tur coloꝛ eiꝰ ⁊ coloꝛe lapidũ qͥ ſũt ꝓpe illũ fit co loꝛatus qð ei accidit cũ timuerit:Ex li.dena. re. Polippus ẽpiſcis tantã hũs virtutẽ in bꝛa/ nopꝛimot t anno chijs:vt nautam aliquãdo de naui incauteſtã generis piſces ex eiſdemppagarii :· tem rapiat:et in mare trahat:eiuſq; carnibſus ð ſatietur. Carnibo em̃ libẽter veſcit᷑ſupinus ad heret ſcopulis:⁊ auelli neqͥt.cui ſi fetida res ad mota fuerit: ab eius odoꝛe ꝓtinus reſilit. Hii mani iuxta venetiã frequẽtuũſimi ſunt: Iteʒ po⸗ lipi ſiue multipes verſo in terrã capite coeunt oua atq; tam multa fecunditate faciũt.ꝙ hoĩs occiſi teſta capinõ poſſunt.ſuperq; ſedẽtes ⁊i cubãtes q̃ſi cãcellatis bꝛachijs camerã faciũt. Item polippus vł multipes coꝛnu cerui vłſto racis ſic in fumo deludit᷑ et depꝛehẽdit᷑. qꝛ dili git ipᷣm.et ob hoc intrat vaſa venãtiuʒ.Ex ißo etiaʒ aſſato in hamo poſito venatoꝛes multos capiuũt piſces. Polippus et karabo.ſi ſimul irꝰ ititti fuerint:Rarabo moꝛtuus ĩuenitur. Iteʒ ðözꝛ ꝙ cũ ouant natãt:et mares ⁊ femie debilitan? intantũ:vt a piſcibo paruis comedãtur:⁊ in a uernis facile depꝛehẽdunt᷑.qð tñ nõ accid it iu uenib ⁊ ꝑuis:ĩmo foꝛtioꝛes ſunt magnis.Itẽ in hyeme coeunt.iĩ vere aũt ouant ſiue pariunt Caput manis longius eſt capite femine. Capitulum. 4 5 Vrpura. Exlibꝛis denaturis rerum . vero eſt ommium tere piſcium minimus Dlamühigen ce. Pungitiuꝰ? quibuſdãſpinis ſᷣm nomen ſuum pun⸗ gens Mas i eis circa lauces rubẽs eſt. Jemia vero illa rubedine caret:Ambo vero maculis nudati ſunt. Hos vulgus opinat᷑ ſine ſemine ĩ agquis creſcere.et qð mirabilius eſt:alios etiaʒ hoꝛum ſemen ꝓpagari.AUnde et hunc piſcẽ ma trẽ piſciũ vocant.Dicũt em̃ ſi ſtagnũ nouum fiat:nulluſq; piſcis imittat᷑ Hos piſciculos an no pꝛimo in eo inueniri.et anno ſcðo diuerſi „ * Purpure ſunt conche marine que ver no tempoꝛe congregãtur:et attrite liq/ rem oꝛe ſaliuant. Similiter et murices circa canis oꝛtum tricenis diebus. Mutuoq; attri tu lentoꝛe cuiuſdaʒ cere ſaliuãt ſimiliter et mu⸗ =2R᷑ nces. Purpuras ac viuas capere contendunt: quia cum vita ſua ſuccum illũ euomũt:⁊ maio nbus quidẽ conchis detracta concha auferũt Minoꝛes veꝛo cuz teſtis frangunt: ita demuʒ roꝛem eum excipientestyri lingua purpure lõ gitudine digitali:qua paſcitur pertoꝛando re⸗ liqua cõchilia tãta aculeo duricia.Aqua dulł c(i enecantur: et ſicubi flumini immergumur. Alioquin capte etiam diebus quinqua genis viuunt ſaliua ſua.Hoꝛũ piſciũ cõche infra anꝰ?⸗ nũ magnitudinẽ implent: ſi antein creſccdo tranſcurrãt:vim libidinis auferũt:nec vltra co ire pñt:vt in tgepꝛecioſumliquoꝛem pariant: Ande ſumma diligetia pmo anno deirahun⸗ 9 72 . — — —0 ᷑ ᷓ᷑———— — ——s — ———Uÿ — — — 8 De Pilcibus. tur eisconche vel ↄfringũtur ne creſcant.hoc liquoꝛe veſtis purpurea tingi ſolet.qui coloꝛ nigricantis roſe moꝛe ſublucet purpure(ſcðᷣm Plinium fetidis odoꝛibo capiuntur.⁊ cum ſe mineces fuerint mari reddite reuiuiſcunt. Operationes. ¶ Pliniꝰ.li.xxuij. Purpure ↄtra venena pꝛo⸗ ſunt. Hoꝝ teſte cinis vtiliter cũ mdleillinitur vlceribus capitis.i¶ Idem quoq;cinis cũ mel le efficaciter ſanat mulierum mãmas.pannis etiam inſiſtit vtroq; modo.¶ Idem cinis ſiue opus ſit incipientes diſcutere ſiue coctosemit tere.Purpuraꝝ ſiue muricum minoꝛa genera ſunt efficatioꝛa.et oris halitum cuſtodientia. O yaſcoꝛides.Purpura maritina ⁊ blata appellatur.qꝛ quali blitula ſanguinis appa⸗ ret. Huius virtus ſicca eſt.vnde vulnera pu⸗ trida gingiuaꝝ in puluerẽ redacta ⁊ impoſita purgat ⁊ cicatriʒat.i¶ Et ſi in eis mala caro ſu percreuerit pulueriſata adhibita depaſeit eam et extirpat. hoc ⁊ eius vngule combuite faciũt ¶ Eedem vngule ⁊ coopertoꝛium conchilq album fumigata ca ſtoꝛei odoꝛem habent: ac fumigatione ſua ſtericis offocanonibus labo rantes liberant.¶ Epilenticos curant:bibita vencrem mouent. Conchilium ipſum combu ſtum omnia ſupꝛadicta nouitfacere. — —— — — . —.— —. * B Capitulum. lxxv. Axte et Raha. Exlibꝛo de naturis re hrum. Rayte que rahis gallice dicun⸗ tur: eſt piſcis maris inter piſces nobi⸗ Gieg reputatus: ad modum vilis.Et hoc vbi eſt pilcium copias pꝛopemodumro⸗ tunduseſt.⁊ in longitudine ⁊ latitudinefere e⸗ qualis.O culos babet hoꝛribiles. Os quoq; defoꝛmidate hiuidum.⁊ hoc non co loco quo piſces ceteri ſed loco ventris.vbi vero caput ⁊ oculiſunt os non habet.Caudam habet pꝛe⸗ longam vt coluber:⁊ in ea ſpinulas quaſdam acutas valde.Habet ⁊ quandoq;in capite la⸗ pidem:nec credimus ꝙ natura creauenit eum inutilem. Huius carnes indigeſtibiles ſuntyt carnes bouine. Impinguatur(vt dicit Ariſto teles.)vento medionali flante. Joꝛath. Eit au tem piſcis nomine rahas ſtupefaciens: ita ꝙ cuʒ rbete poꝛtatur peruenit ſtupoꝛ eius ad ma num qua poꝛtatur. hic occultatur in arena et luto. Uenaturq; totũ qð ex piſcibus appꝛopin⸗ quat.⁊ qꝛ ſtupeſacit eos:ta ꝙ nõ poſiunt mo ueri. Ipieq; conſequitur illos ⁊ comedit eos Capitulum. lxxvj. Ana marina. Ambroſius. Rana hoꝛ OOrensin paludibus: decoꝛa in aquis in Vquibo omnibus ſee pꝛeſtat elementis. Areſto. Rana marina habet alas ſicut ⁊ om⸗ ma cetera: quoꝛum ſinis tendit ad ſtricturam Habet etiam bꝛancos adv nam partem decli nantes aſperos. ſpinis ſimiles: ⁊ coopertoꝛun habet in ranis. maioꝛ eſt femina ſicut⁊ in cete ris ouantibus:vt in lacertis ac ſerpentibusha bet rana marina ſupꝛa oculos partes pendẽ⸗ tes quaſi pilos. habentes etiã capita rotunda quas ei pꝛeparat natura cibi cauſa.um em̃ rana mouet aliquid aquoſum cumluto et ha⸗ rena tũc partes ulas que ſunt quaſi pili erigit: caſq; cum piſcibus paruis inupluitaet ad oꝛi⸗ . Tractatus ficium ſuũ cũ eis adducit:ſicq; comedit.Etſi ¶ Idem in libꝛo.xxij. Rumbi carnee trite et A partes illas q̃ ſunt ſuꝑ oculos nõ venatur qñ Zn mulla date febꝛicitantibo pꝛoficiunt. depꝛebendit᷑ debilis ⁊ egra inuenitur. Ex his xlibꝛo de naturis reru. Rumbus cſt piſcis etiam q latent eſt rana.cunq; latuerit vadit ad magnus ſoꝛtꝭ ⁊ aſtutue:ſed tarqus.hic quoq; virideſuꝑa quã ⁊ cibatur piſcibo paruis ſũüt piſcis vt rana marina ſimili mõ depꝛedatur. in eo. Rana cõtinue generatiõis eit.⁊ ouat erx HNam in limo turbato abſconditus pinnas ex tra vnũ ouum cõpletũ tantũ. Et eſt dure teſte certas mouet:⁊ vbi piſces appꝛoximare v»/e⸗ ꝓter ſalutẽ qua exterius indiget. Huius cau⸗ rit:mox eos coꝛripit ⁊ deuoꝛat.Argumentum “M ſa eſt natura ſui coꝛporis: qꝛ caput eius eſt in eſt eius ſolerte.quia cum ſit tardiſſimns omni qjuãtitate multiplex ad ſuũ coꝛpus.⁊eſt ſpiio um piſcium. mugilum tamen velociſſimum in ſum. Ideoq; nõ recipit pullos in vlcimo. Om ventre ſepiſlime reperitur habere. nes aut piſces nutriunt filios pᷣter ranas Hyperationes (ſicut narrauerũt ſapientes)maligna eſt inua dens animalia nã ex longinquo ad ea ſalit vt moꝛdeat.⁊ ſi moꝛdere nõ poteſt:exuſflationez nociuã ad eaſufflat.i¶ Ex eius moꝛſu accidit 3 apoſtema magnũ ⁊ perditio velox. ¶ Erura . eius cũ tyriaca magna.⁊ qð eſteius geneis.– O Actoꝛ. Rana manina rubea venenoſa.⁊ ciꝰ potus accidit obfuſcatio coꝛporis.⁊ alia multu / E taincomoda. ¶ Idem. De hac ⁊ alijs ranarũ . ſpeciebus dictum eſt ſupꝛa in tractatu de ani⸗ malibus capitulo.cxxij. m Capitulum. lxxviif. — == Ubus? Ryache. Alber. in li. de natu⸗ WE SS=1Rria animlin. Rubus eſt piſcis in ma⸗ ☛ ς NNNNNNNNAA * ri Italie 2 Brecie abundans: zeſt de “ = ——MK genere pectinis toms rotũdus quaſi circualus O— pinnulis circũpoſitis. in parte magna pictuſ eſt nubeis virgulis ⁊ maculio.⁊ illa ſuperficies . — totag eſtplena ſpinis aliquanrulum anteriusa. — — Kthic piſcis eſt piger ad natandum: ꝓpterſui E , 5 coꝛpoꝛis latitudinem. Demergituraut in pio f fundo ⁊ turbat aquaʒ et piſces qui acceſſerint —— ineautos confodit.ita etiam velociſ imum piſcem mugilum in ventre babere inuenitur. ☛ . 5— 4 ——— — e ſeig oelicarmo cle Ralciline canie. Nanftiili neodem libꝛo.Ryache dicuntur picces Capitulum. lxxvij. de pectini generi rotundi:ita ꝙ cubitum ⁊ ali Robſctgluua, libꝛo nono. Rumbꝰ quando duos cubitos habent in latitudine ? ſt piſcisplanus ſicut paſſer ſolea. Hi tantundem in longum. caudambabentlongã ꝛ paſſeribus tantum ſitu coꝛpoꝛum dif ¶⁊ in hac pinnulas acutas adnatandum ocu2⸗ ferunt. Dexter hic reſupinatus eſt illis.paſſeni los hoꝛrribiles.⁊ os quaſi in loco ventris turꝰ lenus. piſſimum. carnes habent duras ⁊ indigeſtibi W orgatianog les. vbi ipſe piſcis rarius inuenitur. ibicm̃ pꝛo D perationes. “ preranmttmdelderatu .lbtaemß 8 —b17715511. . . —— – ͤ„ NNNNRNNNES S —,,— SðSð — — Pana hurne, Alber in ſe — eẽ na.animaliũ. Sedparus piſcis eſt ma⸗ Capitulum. lxxxix. nmnunt tei nuni bage auico — —,, a.lacitur:et dictus ẽ eo ꝙ habeat huius inſtni eE Almo ⁊ S alpa. Phiſio mentiſfiguram. ¶ In libꝛo vt ſup. Staurus Vlogus Salmo dicitur a pilſcis delectabilis qui ſolus ruminat inter pi⸗ ſaltu. caudaʒ enim oꝛe re ſces.bunc piſcem dicunt non multos haberre plicat ⁊ reflectit.ſinmiter dentee:: ideo ruminatione indigere.licet bec eam oꝛe tenẽs:donec ſap ſit cauſa ruminationis.dicunt etiam hunc piꝰ DSius agilitate locum etiaz ſcem romani de longinquis partibus allatuʒ abꝛuptum conſcendit. ſz in tyberi eſſe multiplicatum. nec coloꝛe multumvalet: „ aut ſapoꝛe antec; guſtaueritmare. Ad qöten — — dens cõtra fluminis impetum a pꝛopoſito n m — Delilſtit quouſq; reſiciatur.deinde ad nota do — micili a reuertitur.E x libꝛo de naturis rrum. Salmo piſcis eſt in latitudinem ⁊ lõgitudinẽ magnam excreſcens.Roboꝛe quoq; ſoꝛtis eſt ſed ponderoſus ⁊ grauis.Omniſq; habet agi litas a potentia virtutis eius eſt potius q; a le uitate coꝛpoꝛis.hic vt dicit Plinius olim pꝛe⸗ ferebatur om̃ibus piſcibus fluuialibus.⁊ ma xime in Aguitania. Carnes eius rubee ſunt.q̃ ucet dulces ⁊ grates ſint valde.tamen ſatieta tem cito manducantibus ingerunt.piſcis iſte fetus fſacit:nec diu viuere poteſt in aquis dul⸗ cibus ſta gnoꝛum niſi liberum habeat tranſi⸗ tumadoulces vndas fluuioꝝ.quinetiam vbi in tranſitu ſepevel aliquid huiuſmodi obſtacu luʒ inuenerit:caput caude cõiungit.ſlexoq; coꝛ poꝛe peruolat adoptata.¶ In libꝛo vt ſupꝛa. S alpa piſcis eſt obſcenus et vilis.hic mira⸗ culum ſui pꝛebet vt nunq; decoqui poſiit nili Cap itulum.lxxxj. pꝛius foꝛtiter fuſte vdl ferula verberetur y pia. Jſd. Sepia dꝛ qꝛ ſepib inter Cap itulum. lxxx „ DBeanu tconcipit autripera —. . X 8 üN de henus attramentitanta vis eſt vt lucerne addi tũ ethiopesvideri.ablato lumĩe poꝛi quidã tra dunt. ¶ Ex li. de na. re. Sepia ↄcipit deoꝛe ſi cut ⁊ vipera. oua eius dura ſunt. He nõ natãt in mari niſi par ⁊ par:maſculus ⁊ femina om̃i tꝑe ouant.⁊ in quadra ginta noctibo oua ſua cõplent. Femina cũ ouat:mas eam ſequitur ⁊ ſuꝑ oua ſemen inſufflat vt viuiſicentur.i¶ Are ſto. Sepia membꝛũ habet ſub oꝛe poſitũ qðᷣ Dicitur maſtim in q̃ eſt ſperma magnũ.et quã do accidit timoꝛ eijcit illud in aquã ⁊ turbat eã Habet etiam in interioꝛi ſuo vaſa duo plena ouis in albedine ſimilia grandini.Coꝛꝑa ve ro mariũ magis aſpera ſunt qᷓ; feminaꝝ. Pul⸗ lus ſepie cõtinuus eſt cũ ouo in anterioꝛi coꝛn poꝛis parte.nec poteſt alitereſſe. Anterioꝛ em̃ pars ⁊ poſterioꝛ in eodem loco cõueniunt Hoprrationes ¶ Dyaſ.Sepia cũ attramẽto ſuo cocta caco ſtomacha eiſt:ventrẽ mollit. Qð molle ẽ oſſis eius collirus cracomaticis neceſſarie miſcet ¶ J teʒ oſſa tuſa oniguinẽ dentibo tollunt ma culascarnis integro coloꝛi reſtituunt.i¶ Glau comata hoĩm vel animaliũ in oculis ſufflan⸗ do macxime cũ ſale ad ſanitatẽ ꝑducunt i/Os eius tritũ ⁊ c aqua bibitũ toꝛacis vicijs ⁊ al⸗ maticis omnino pꝛodeſt. ¶ Plinus lib.xxxij. Oculoꝝ tumoꝛem ruboꝛẽq; ſepie coꝛtex cum lacte mulieris illitus ſanat.⁊ per ſe ſcatiricias emendat.i¶ Cinis eiuſdem coꝛticis cicatrices oculoꝝ ſanat.⁊ albugines iumentoꝝ emendat ¶ Sepie in cbo ſoluunt.earũq; teſte ex aqua ſalſamentoꝝ inherentia coꝛpoꝛitela extrahũt. ¶Medgentur ⁊ lentigini ceteriſq; vitijs ex oſ ſibus ſepiarũ vſtis.¶ Jdeʒ.Cinis ⁊ carnes ex creſcentes tollit:et humida vlcera.iſ Platea⸗ rius.Os ſepie quod in eius ventre inuenitur: ad albandos dentes valet.ſi puluere eius ſub tili in panno lineo poſito fricentur. ¶ Ad faciem quoq; dealbandam puluis eius cum vnguento citrino conficitur. Capitulum. lxxxij. Erra ⁊ S cilla. Jiſið. Serra denta deſt: q; ſerratã habet criſtam: ⁊ ſubtus natans nauẽ ſecat.Phiſiologꝰ. Ser⸗ ra eſt marina belua pennas habẽs immanes. qua cũ viderit in mari naueʒ veliſicantẽ eleuat pennas ſuas:⁊ cõtendit velificarecum naue. Qbi aũt cucurit ſtadijs.xxx.vel.xl.laboꝛẽ ſu⸗ ſtinens deficit:?⁊ pennasdeponens adſetrahit Unde nauẽ maris cauſa iam laſſam repoꝛtant Ad pꝛiltinũ ſuum locũ in pꝛofundum. Ex. li de Trattatus na.re. Serra criſtam habet ſerratã.qua naui⸗ bus occulte ſuꝑnatans eas in fundo ſecat:vt intrante aqua bomies aſtutia doloſa mergat eoꝛumq; carnibſatietur.Alia quoq; eſt eiunꝰ dem nominis marina belua ingens.pinnaſeʒ latiſſimas habens quibus cõtra naues veliſi⸗ care cõtendit.¶ Exli.dena.re.S cilla mon⸗ ſtrũ eſt habitãs in eo mari qð Italiam ⁊ Si⸗ liciam itercludit. Nautis quidem ⁊ omnibe ho minibo inimicus eſt:⁊ eoꝝ ſanguine carnibo de lectatur.caput ⁊ manus habet admoduʒ virgi nis foꝛmata ſicut ſerenes ⁊ rictus.⁊ oꝛis hiatũ ac dentes hoꝛridos vterũ beſtialem:⁊ delphi⸗ ni caudam. Mire ſoꝛtitudinis eſt:nec in aqua facile vincitur. In terra vero pꝛope imbellis habet ⁊ vocem aliquantulum muſicam.ipſaq; belua carmine mirifice delectatur. . ———— . —— — —— — – AN; . — 2 — —— . . — — — . . De Pilcibus. Capitulum. lxxxiij. yrena.Ex libꝛo de naturis rernʒ. S rene ſunt animalia moꝛtifera:que a ca pite vſq; ad vmbilicum habent figurã * * mulieris impꝛocere magnitudinis hoꝛrende facie.Crinibus capitis longiſſimis atq; ſqua⸗ lentibus. Apparent autem cum fetibus quos in bꝛachijs poꝛtãt. Mammis etenim fetus la ctant:quas in pectoꝛe magnas habent.Quas quando vident naute multum timent.eiſq; la⸗ genã vacuam pꝛoijciunt:et ipſa cũ ea ludit do nec nauis pertranſeat. Reliquam vero parteʒ coꝛpoꝛis habent vt aquila:⁊ in pedibovngues ad laniendum abiles. Poꝛro in fine coꝛpoꝛis babent ſquamoſas piſcium candas.quibusvt remigijs in gurgitiba natant. Quoddam etiã muſicum ac dulciſſimum melos habent in vo ce.quo delectati nauigantes ⁊ attracti reſol⸗ nuntur in ſomnum. ſopitiq; ſyrenarum vngui bus dilacerantur. Sednonnulli nauigantiũ ſapienti vſi conſilio:ſoꝛtiter aures ſuas obtu⸗ rant:⁊ ſic immunes tranſeunt ne moꝛiiſero ſy⸗ renarum cantu illiciantur ad ſomnũ. Hee qui⸗ dem belue in quibuſdam pꝛoſundi gurgitis in ſulis:⁊ aliquando in fluctibus cõmoꝛantur. Et quod de lagena dictum eſt illi teſtati ſunt quieas ſe vidiſee dixerũt. Syrenas tamẽ has nonin veritatebeluas ſed meretrices quaſdaʒ yſidoꝛus fuiſſe deſcripſit.que tranſeuntes ad egeſtatem deduebant. Sed ⁊ philoſophi et ſanctoꝛum expoſitoꝛium nonnulli contrariũ ſenſiunt vera monſtra marina eſſe dicentes. Sunt ⁊ ſyrene ſerpentes in arabie partibus habitantes.equi curſu velocioꝛes:quarum eti am quedã alas habentes volare poſſunt.Ha⸗ rum tantum virus eſt efficaciſſimum ad nocẽ dum.vt moꝛſum ante moꝛs q; doloꝛ ſequatur ¶ Phiſiologus. S yrene ſunt animalia moꝛ⸗ tiſeravſq; ad vmbilicum ſignra hominis ha bentia.extrema vero pes vſq;ad pedes volati lis.⁊ piſcis habet figuram. Mulicum quod⸗ Dam ac dulciſonum melodie carmen canunt. ita vt auditus hominum longe nauigantiim ad ſe trahant.nimiaq;ſuauitate pꝛolixe modu lationis aures eoꝛum:ac ſenſus delinientes in ſomnum vertant. Tunc demum cum vident eos grauiſſimo ſomno ſopitos.ignarosac per inſipientiam ſuam deceptos inuadunt:et car nes eoꝛum dilamant. Capitulum. lxxxiiij. — Pinachia 1 Squatina. Ex libꝛo de Aunaturis rerum. Spinachia coꝛpoꝛe W◻MN quidem elt puſilla: ſed vtiliſſime vndi⸗ q; ſpinis extãtibus munita a moꝛſu cuiuſiibet alterius piſ cis eſt acutiſſima.i¶ Iſido. Sſqua tinus dictus co ꝙ ſquamis ſit acutus.vnde ⁊ eius cute lignum politur.Plinius libꝛo vnde⸗ cimo. Squatina eſt piſcium genere qui ꝓſpi⸗ na cartillaginem habent. O mniaq; talia car⸗ noſioꝛa ſunt a ſupina veſcuntur. Diuerſa pi⸗ ſcium genera non coeunt in ſimul:pꝛeter ſqua tinam ⁊ ranam.ex quibus naſcitur piſcis par te pꝛioꝛi rane ſimilis. Et nomenexvtroq; com poſitum apud grecos trahit.Piſcium quidaʒ ter in anno pariunt. Quidaʒ bis:vere ⁊ autum no. Ex planis ſola ſquatina bis:autumno oc caſuq; vergiliarum. Squatina vero intra ſe parit oua pꝛemollia in alium locuʒ vren trani ferens:ibiq; excludens. Simili modo et omia que appellauimus cartillagineaita ſit vt ſola piſcium ⁊ animal pariant ⁊ oua concipiant. ¶ Ex libꝛo de naturis rerum. S quatina pi⸗ ſcis eſt in mari quinq; cubitos habens longi tudinis:⁊ caudam pedalem. Hic abſconditus in limo piſces coꝛripit ſubito.utem tam aſpe ram habet vt ex ea lignum ⁊ ebora poliantur. Pilus ipſius cutis bꝛeuis ⁊ mger eſt.hũc adeo durum natura cqeauit: vt ferni vel calbis acu⸗ mwine v ix incidi poſſit. Capitulum. lxxxv. 4 2 Trattatus Olaris ⁊ Solea. Ex libꝛo de naturis Dreruũ. Solanis dictus eſt eo p in ſole libenter in ripis fluminũ iacet.Caput habet magnũ:oꝛificium latum. curem nigram ac lubꝛicam qualiseſt anguillan. Epar habet DVullciſſimum ⁊ eſtbile pꝛecipuum.in vaſtitatem ac longitudineʒ maximam creſcit. ¶ Plinius libꝛo.ix. S olea eſt piſcis a figura denomina ta:eo.ſq q calciamentoꝝ ſoleis aſſimiletur. Poperationes ¶ Accoꝛ. Solea piſcis eſt marinoꝝ piſciũ iux ta medicos infinmis in cbo ſuauiſſimus qꝛ mi nus ceterꝭ flegmatcicus:eſt etiãſapoꝛe gratus. — . Capitulum. xxxvj. Scolopẽdre marine terreſtribo ſimi les:q̊s centipedes vocãt.hamo deuo⸗ rato omia interioꝛa euomũt donec hamũ ege rant:deinde reſoꝛbent. Iſið.Scoꝛpio dictus eſt qꝛ ledit dũ manu tollitur.Lradũt aũt.x.ca BSaelnae Scoꝛpio. Sll. tĩ ſr. cris cũ manipulo ocimi alligatus. omes q ibi ſunt ſcoꝛpiones ad eum locum congregari. Ariſto. Scoꝛpio mannus ouat in vere ſe⸗ mel.t iterũ autumno.i¶ OPlinius libꝛo.ix. Can cri moꝛtui in ſcoꝛpiones figurãtur in ſicco. Hßperationees. ¶ Igẽeli. x. Mente ſuccus õ ſcoꝛpiones mari nos ſumit. ¶ Idẽli. xxx. Mulus etiã illitꝰ vel in abo ſumptus ſcoꝛpioões marinosſumitur ⁊ auxiliat.¶ Scoꝛpionis aũt marini fel alo⸗ picias replet. Yel marini ſcoꝛpiõis rufi cũ oleo veteri aut melleactico incipientes ſuffuſiones diſcutit.i¶ Jterũq; fel ſcoꝛpionis marini cica trices tollit.¶ Scoꝛpius marinus necatusin vino:⁊ obuli põdere potus veſica vitia ⁊ caleu los ſanat.¶ ¶Lapide q̃ʒ qui inuenitur in ſcoꝛ⸗ pionis marini cauda:cũ ſol eſt in canero toꝛ⸗ entur ſerpẽtes ictibi ſcoꝛpionũ.¶ Diaſco. Scoꝛpiões marini colerã deponunt.ſuffuſio nes oculoꝝ detergũt.caligines ⁊ glaucomata tollunt. ¶ Idẽ. Dariniſcoꝛpij ſet magnã bʒ virtutẽ.⁊ ante fella q̃drupedũ pꝛimũ.facit autẽ ad effuſionẽ oculoꝝ ⁊ ad caliginẽ ⁊ aſpꝛedineʒ palpebꝛarũ.¶ Aui.in.ij.cañ.erula ſianni cõ fricata ſuꝑ marini ſcoꝛpionis pũcturã conſert ¶ Ideʒ in.iũ.Ex moꝛſu ſcoꝛpionis marini ac cioit in flatio ventrꝭ ⁊ ſoꝛma poꝛopica.et qñq; veoſitaris exitus abſq; voluntate.¶ Cura Qus eſt cra dꝛaconis marini ? rutele. dne 88 d S 7* De Pilcibus. Capitulum. lxxxvij. Pongia Scuamis ⁊ Scinthi. Alb. in li.dena.aia. Spõgia marinoꝝ eſt qᷓ multoꝝ geneꝝ eit.Et conueniunt cũ animalib in motu ↄtractionis et dilatatiõis Quedã eaꝝ immobiles ſunt a ſaxis ſi abrũů⸗ pant᷑ a radicibo recreſcũt.Quedã aut ſunt mo biles de loco adlocũ. In turbatie melius vi⸗ uunt et impuris aquis putreſcunt ⁊ cib antur limo ⁊ piſabo ⁊ oſtreis. ¶ In libꝛo vt ſupꝛa. S cuamis ẽ piſcismarinus quã germani ca tulam maris vocant. Hic quinq; pedes habʒ in longũ ⁊ caudam monopedalem.hic piſcis in limo abſconditus impꝛouiſos interficit pi ſces.Lutem etiã habet ita aſperã.vt ea cũ ſic ca fuerit ligna et cboꝛa poliantur.pilus vero eius bꝛeuis eſt ⁊ niger et ſimiis ariſtis herbe fullonũ.⁊ adeo durus eſt vt ferro et calibe vix poſſit ſcindi.¶ In eodem lib. Scinti anĩalia ſunt aquaticain nilo natatia cocodrillis figu ra ſimuia:ſed ſunt multũ minoꝛa ⁊ cõtractioꝛa Hoꝝ carnibo infecta pocula vim veneni extin guũt.pꝛenunciant etiam tempeſtates. Antra lua arantia ⁊ oſtium ab oppoſito eius ventiqͥ flaturus eit aperientia ⁊ cauda villoſa aliud ſo ramen qð ad ventum reſpicit obturantis. Capitulum. kxxxvij oõcus ſiue Stincus. Iſi. Sticns ? belua circa nilũ.Aui.Stincus ẽ gua ril de nilo qͥ capit̃ in egypto.⁊ eſtim.⸗ uerũt qͥdã ꝙ ſit de partu cocodruli. Meliꝰau tẽ de ipſo ẽulud qð eſt in ꝑte renũ:auget qñq; coitũ ita vt nõ ſedct᷑ niſi ſoꝛbitiõe iurꝭ lactuca * Operationes. ¶ Dyaſ. Stincus eſt aĩal qð inuemit᷑ in india q̃drupes ⁊ ſile lacerte:ſed longius atq; ventro ſius.̊ aũt ſalli.⁊ ad venereos vſus facit ſi ca⸗ ro eius ex vini ciato potet᷑.nã ſi plus ſumatur neruos ledit¶ Albᷣ.de na.aa. Stincus eſt a nimal marinũ mediũ inter platã ⁊ anial qð eſt ſicut ſtella pentagonũ rufi coꝛij:⁊ in medio ha bet rimas quibo trahit nutrimentũ.Etita exci tat libidinẽ ꝙꝙ ſanguinẽ eijcit per coitũ.nec tñ cõcumbens achuc coitu ſatiat᷑.nec medicinã habet libido niſi per ſuccũ lactuce bibitum Capitulum. lxxxix. Turio.Ex li.dena.re. Sturio ẽ piſcia magnus habitans in aqͥs fluuialiboqᷓ . magne ſüt ⁊ diffuſe. viuere diutius nõ poteſt in ſtagnis niſi ad dulces fluuioꝝ aqua tranſitũ habuerit. Cibi parũ aut mhil admix/⸗ tit in coꝛꝑe.Cui quippe cib in nutrimentu ſu ficiens eit.ipſa ſola aeriſerena trãquillitas.q ꝓpter ⁊ modicũ hʒ ventrẽ ac ꝓpemoduũ ſolidus in loco ventri. ſicut in reliq̃ coꝛpoꝛis ꝑte. hʒ in teſtina licet ꝑua reſpectu ſue magnitudis.epar vero ſatis magnũ ⁊ adeo dulce:ꝙ vix co medi ſine ſtomachi abominatiõe poſſit. vñ eius fel le qð contiguũ elt epar fricari ſolet vt exceſſus dulciorꝭ in epate:tẽperet exceſſu ammar 1 nnn 8 Tractatus Areſle. Oꝛe caret. · flla pare integra eſt que in ceter aialibus os occupare ſolet:mec niſi mo⸗ dicũ ſub gutturefoꝛamen habet clauſum cum voluerit apertũ aeris ſerenicat. Auſtro citius impingueſcit.aquilone vᷣo flante ſubſidet in ꝓ fundis. Ideʒ in lactepoſitusdiu ſicut in aqua viuit.Ali.in li.de na.aĩalium. Stunio piſcis nNotus ẽ:quẽ antiqui ſtoꝛiã vocauerũt.Eſt aũt piſcis longi naſi:⁊ magnꝰ adlongitudinẽ no⸗ num pedũ qñ cõpletus eſt ⁊ eſtrotũdus in mo dum claue. ? tres hʒ teſticulos in pelle pungẽ tiũ per coꝛporꝭ longitudinẽ. Os habʒad ſugẽ dum potius q; ad mãducandũ.⁊ ideo in vẽtre ceius nihil cibi inuenitur groſſi:ſed humoꝛ vi⸗ ſcoſus quem ſugendo accipit:carnes habet al das ⁊ dulces.⁊ non habet oſſa niſi in capite. Pinguedinẽ habet croceam.⁊ epar habet ma⸗ gnum ⁊ adeo dulce q niſi felle ſuo temperetur pꝛe dulcedine generat abominationem. — Capitulum. xc. MWEella. Plini.li. ix. Stellã in mari ſapi S entia claros autoꝛes video mirari.Cu EWiusfigura hec eſt parua admodũ carer intus. extra durioꝛe callo. Huic tam igneum feruoꝛem eſſe tradunt:vt omnia in mari con⸗ tracta adurat.omnẽ cibum ſtatim peragat. Operationes. ¶ Igdeʒin li. xxxi.arnes aũt marine ſtelle cõ tra marini dꝛaconis ictus valent appoſite. (Ex libꝛo de na. reꝝ. Stella piſcis eſt in ma⸗ ri occidentali.cuius figura eſt ad moduʒ ſtel⸗ le. Hec cũ aliqð animal comederit:mox inue⸗ tun in eius ventre durũ q̃ſ bis coctus panis Capitulum.xc ¶V FJungis. Iſið. Sſfun gia dicta ẽ a ſin 1.9 gere.i. nitidare vel extergere. Unde Ci cero. Et fingebat᷑ ſſungijs ſanguis.i 4 . extergebat᷑. Animal aũt eſſe docet᷑ cruoꝛe pe⸗ tris inherẽte. Unde dũ abſcindit᷑ ſanguineʒ re mittit. Nam alia ſunt viuetia in aquis:que di ſcurrunt vt piſces.Alia q̃ ſtant fixa vt oſtreee vcinus.ſfungie.Ex his alie mares dicũtur:co q tenues ſunt fiſtule ſpiſſioꝛeſq;. Alie femĩe q̃ maioꝛibo fiſtulis ac ꝑpetuis ſunt.Alie durio⸗ res:quas greci appellant tragos.⁊ nos huco ſas dicere poſſumus ob aſperitatẽ ſui. Nouii ſimũ genus eaꝝ peniculi vocant:co q; apte ſũt ad oculoꝝ tumoꝛes:⁊ ad tergendas lippitudi nes vtiles.Candide ſtungie cura fiunt.ꝑ eſta⸗ tem em̃ ad ſolem ſternũtur.⁊ ſicut cera puni⸗ ca candoꝛẽ bibunt.Plimꝰ.li.xxxij. In mani cã panie vicino panẽ abiectum rapiunt.⁊ ibides ad nullum cibum in quo hamus ſit accedunt. Pperationes ¶ Pli.li.vtõ.A qlo naues ſfungias ceterꝭ pꝛe ferũt nec vſq; diutius durare ſpᷣm medici aſſe runt.¶ Haꝝ genus molliſſimũ peniculitumo res oculoꝝ ſedant ex mulſo impoſiti.abſtergẽ de quoq; lippitudini vtiliſſiDm. ¶ Imponütur ⁊ ipſe ſiungie epyfoꝛus expoſi⸗ ta ⁊ ad doloꝛes capitis ex aceto calido ¶ Recentes diſcutiunt.molliunt:mitigant.ve teres autem vulnera glutinant. ¶ Ulcera humida ⁊ ſilia ĩpoſite ſiccant fractu reꝛ ylcera. ¶ Sſun gijs vtiliſſime fouẽtur. qꝛ ſaguis rapit᷑ in ſecãdo vt ꝑſpici poſſit qratio D UV R H¶ Infantiam quocq ſiri ſim.i.capitis vlcera — f — — ☚ Lapitulu m. xcij. Deiltibus. — ſtungia frigida cercbꝛo bumefacto ſanat 2 apiſcis eſt fluuialisrt aaaagnenſia omnibus no⸗ Atus. In limo ſicut anguil Afliiiinmutritus. vnde ciꝰ co hhhuns elt. ſcz lucei ſiue ni⸗ Irl. vterq; biie is ſapoꝛis dulcis eſt:ſed male digeſlionis.ꝗ¶ Iſidoꝛꝰ.Li timallus nomen ex floꝛe ac cepit.Lynũ quip⸗ pe flos appellatur. NHam cuʒ ſit ſpecie grarus: ⁊ ſopoꝛe iocundus:tamen ſicut flos fragrat ⁊ coꝛpoꝛe odoꝛes aſpirat.i¶ Idem. Coꝛpedo di cta ẽ eo coꝛpus teneſcere faciat: ſi eam quiſ qʒ; viuentem tangit.Loꝛpedo ſicut ⁊ ſquatina eſt ex genere piſcium qui cartilaginem habẽt pꝛo ſpina.Omniaq; talia carnoſioꝛs ſunt: et ſupina veſcuntur. Loꝛpedo oua in terraſepa rit pꝛe mollia in alium vteri locum tranſferẽs vybiq; excludens.Octogenos habet ferus.Ho uit toꝛpedo vim ſuam:ipſa non toꝛpens:mer⸗ ſaq; in limo ſe occultat. j Dperationes Plinius libꝛo.xxxij.Loꝛpedo emollit aluũ: in abo ſumptt. S ¶ Et lyeni medetur impoſita pꝛocidentꝭ moꝛ⸗ bumintranci quoq; pꝛohibet appoſita — — echa. Titimallus. et Capitulum. xciij. –Rrebius ⁊ ructa. Ex libꝛo de natu⸗ jris rerum. Lrebius eſt piſcis niger pe èdalistantum longitudine. habens ta men.quiq; digi os.in craſſitudine hãc ei vim ineſſe Plinius recitat. vt pars eius in ſale ſer⸗ uata:aurum quod in altiſſimos puteos deci⸗ derit. admota cxtrohat ac fluctuare fadat. Hic coloꝛem candidum in hyememutat.⁊ eſta te nigrioꝛ fit. ſolus inter omnes piſces ex alga nidiſicat ⁊ oua in nido parit. Lrebiuseſt in o⸗ ceano qui duro naues perfoꝛat roſto. Actoꝛ. Tructa exterius quidem varia ſicut et petica. ſed interius rubea.que quidem vt fer tur qdiu minoꝛis etatis et coꝛpoꝛis ej iſtit in aquia tantũ vulcibus nutritur:⁊ tructa voca⸗ tur. Cum autem excreuerit ⁊ deſcendens vſq; ad conſinia maris de ſalſedine ũlius biberit: ſalmo efficitur. quod tamen verum eſſe nequa⸗ quam ab omnibus aſſeritur.E ſt autem vter⸗ q;piſcis delicioſus ⁊ ſapidus. Ex libꝛo de na⸗ N turis rerum. Zructa piſcis eſt habitans in fia uijs dulcibus: qui magno impetn currunt de montibus.ſquamas habet vt ſalmo.carneiq; ſimilimas:ſed multo eſibilioꝛes:⁊ hoc ineſtate tantum a menſe Jalio vſq; ad Fiouembrem. Hreme vero carnes hobet albas vt ccteri pi ſces:minoꝛiſq; ſapoꝛis.maculas babet in doꝛ ſo coceas atq; ſanguineas. Capitulum. xcuiſ. Aa i 1 u,. 4 N = — — . Eteũ. Alb in l. dena. aialium. Zelte Sum appellat᷑ Hic aũt adeo ſpiſſam ex ſalſugine mari cõtrahit pellem ⁊ durã ꝙ caloꝛ naturaliainterioꝛ ꝑ poꝛos raſpiraculum hahe re nõ valẽs.cauſa eſt inſirmitatis alian:⁊ tunc petit aq̃s dulces in quibopellis deſpiſſat᷑.et ſic ſepe cõmutat ſeipᷣm añ exmani nõpotat niſi a⸗ quas dulces q in mari ſunt.ſicut olim in hac ſcientia ppamus ꝑ vas teſteũ in aqua poſitũ. Capitulum. xcu. 4 Eſtudo. Alber. in li.vto. eſtudnes N bhabitãt Indicũ mare:ita latasteſtafß ‚́habẽtes:q hoĩbus ſufſiciũt ad hoſpi⸗ tia ꝑte eoꝝ in tecto poſita.Aliqñ etiã in teſtis ulis nauigat᷑ inter inſulas quaſi in zimbis.hec eſtudines ſic capiunt(vt dicit Plini.)in feruo anĩal eſt marinũ qð pellis duricie teſte £ * . 2 5 . . . ) re em ſolis gaudemtes:toto doꝛſo roſtro nas tant in marꝭ ſuperficie:donec ita deſiccant᷑ mergi nõ poſſunt:⁊ tũc inuite natãt donec ma nib accipiunt᷑ videntiũ. Dicũt etiã aliqͥ q; no cte ad paſtũ teſtudines ille egrediunt᷑: ⁊ ſatura⸗ teobdoꝛmiũt in ſuꝑficie aque natãtes.⁊ tune pli imis ob capturã ↄgregatis tres natãt ad teltudinẽ quoꝝ duo ad appꝛehenſam conner⸗ tunt concham ita q in tergo later oſtreũ.Ter tius aũt laqueum inijcit capitixvel membꝛo qð eſt in loco colli. Et reſidui qui in littoꝛe ſtant trahũt ipſum ad terrã. Teſtudo aũt hec mag⸗ na ſicut ⁊ parua dentes non hʒ.ſed roſtri mar gines hʒ acutas ita pixide.⁊ ðꝛ tanta eſte oꝛis cius duricia vt etiam lapides cõminuat.Dicit etiã Plinius qꝙ hec aĩalia coeunt pecudũ mo⸗ re.⁊ ; femine coitũ de facili nõ ſuſtinẽt donec maſculus aduerſus femine feſtucas in oꝛepo⸗ ſuerit. In terra egreſſe ouant oua ouis anſerũ ſimilia.⁊ facit centũ vel amplius.⁊ illa fodit in terrã extra aquã. aliqñ pectoꝛe iacet noctib⸗ ſuꝑ ea.Et ideo quidã dicunt ea viſu ſouere q; tm eſt falſum fetus:aut in terra educãt: indu cunt in aquam. Ceſtudines marinepecudum moꝛe coeunt.vt dicit Ariſto.⁊ in terrã egreſſe oua vſq; ad centũ ouis anſerũ ſimilia pariunt que ⁊ quidam ab illis tantũ oculis ſpectando foueri dicunt.¶ Iſido.Leltudo aũt dicta eſt eo q; tegmine teſtein modum camereadoper⸗ ta eſt. Hoꝝ quatuoꝛ ſunt genera:quoꝝ vnum eſt de quo bic agitur.ſcq; ieſtudo marina.Ali⸗ ud vero eſt teſtudo lutaria.De alqjaſuis locis dictum eſt.¶ Solinus.Lracie populi mari⸗ nas teſtudines capere gaudent. Quaꝝtanta eſt magnitudo vt ſuperſicies eaꝝ domũ ſaciat et numeroſam familiam nõ arcte receptat. rn De Piſcibus. Capitulum. xrvj Igruis ⁊ Tritte. Alber. in li.ve natu, anialium. Cigruis eſt animal marinũ candam habet duoꝝ cubitoꝝ latitudi nis.fetũ facit in mari ⁊ nunq; in terra.In ter ra auũt exit ad ſiniſtrã:⁊ hoc cõtingit.qꝛ oculo nelibentius exeunt qᷓ; alio tepoꝛe.Plinius di⸗ cit ꝙ nauẽ inſequunt᷑ curioſitate videndi vela. et bic ſtupoꝛetantũ detinet᷑ ꝙ tridente i neos tacto vix fugiant in hyeme latent vltra moduʒ Impingnantur ita q tertio anno vel quanto rimũq; moꝛiunt᷑.in ethiopia trigrui beſtie unt coloꝛe fuſco ⁊ duabo mãmisa pectoꝛe de pendentibo fetus lactantes:vt dicit S olinꝰ. Dicit etiam ꝙ tigruis in ponto naſcitur.eo aqua ceteris maribus habet dulcioꝛes.Et ſi ſlumina intrat:dextro latere intrat:ſiniſtro ve rrvo cxit. ¶ In li. vts. Lritte ſunt piſces fluuia⸗ les in his currentibo ei fluuijs qui cum impe⸗ cturuunt de montib. Squamas⁊ carnes ru beas habẽt. In eſtate vt ſalmoꝛin hyemeſunt albeſcentes ⁊ minus ſapide. MHaculasin doꝛ⸗ ſo habent ⁊ rufſas ⁊ nigras. 817 „ Capitulum. xcvi). UDadnins⸗ Exli.de na.re.Chynnus? monſtrũ marinũ caudam habẽs duo rũ latitudinis cubitoꝝ. In mari fetifi⸗ cat tantũ:ſed in terra exit ad paſtum. Pliniꝰ. Thynnus naues ob curioſitatẽ videndi yela vento agitari perſequitur. ⁊ co ſtupoꝛe intan⸗ tum afficitur:vt etiam tridẽte in eum iacto ter roꝛe nõ moueatur. NHyberno tẽpoꝛe latet. gur dero melius videt q;ᷓ ſiniſtro flante aquilo⸗ n Capitul gitibus pingueſcit intantũ:vt vita longiſſima per triennium ſit:⁊ habet quaſi eandemnam⸗ rã cũ tygrio.de q̃ in pᷣcedenti cap.demõſtraui Operationes. 4 Dxal. Thynnus ſalſus ſi plurimũ fuerit cõ meſtus mitigat vipere moꝛſus ¶ ataplaſma tib adhibitus medet᷑ caniuis moꝛſibo.¶ Pli. li.xxxij.Thynni adipe recenti ad or: vicera ẽ vſus attalus.·Pſilotrũ eſt thynni ſanguis.ct fel ⁊ iecur ſiue recentia ſiue ſeruata. Jecur etiũ tritũ atq; mixtũ cedro plumbea pixide aſ⸗ ſeruatũ.i¶ Emẽdatq; palpebꝛas pſilotrũ inuti libopilis.exeptis in veſligia euulloꝝ inſtillatũ ſ Fr, X W 4 △ △ um. xcouſ. e ꝛtuca. Ex li.ð na. re. Loꝛtuca marꝭ eſt monltru ingens foꝛmatũ ad inſtar Vtoꝛtuceterreſtr ſed eins magnitudinẽ inĩmenſum excedens.nã octo obiton eſt eiua longitudo:q̃ttuoꝛ latitudo.clipeũ habet q̃̊ cẽ tra iacula tegitur ad inſtar vſualis ſeuti tnian gularẽ.ſed multo maioꝛẽ: vtpute quinch cubi⸗ toꝝ. Crura habet magna vngues magnos:et digitos in pede maioꝛes qᷓ; ſint in leonibo. foꝛ⸗ titudine q́; ⁊ audacia mirabiliterviget. quippe qᷓ tres bomĩes inuaderenõ timet. Yonitudine Ppfruſtrat ſi doꝛſum adterrã vertax. Difficul⸗ ter em ſurgitin doꝛſum cõuerſa ꝓpter latitudi nem clipei qua a doꝛſo canta belua indludit᷑. Ariſto.Loꝛtuca poſiq; comederit vipefamꝛ comedit oꝛiganum agreſte ne moriatur. Capitulum. xlix 1 . . SS — 3 turꝭ reꝝ.Lacca marina monſtrum eſt dum.non habet oua:ſed facit fetũ vnũ quidem ſepius vel duos aut plus. Fetũ tenere Diligit ⁊ ſecũ ducit vbicunq; vadit. Hocanial xxx.annis qð pꝛobatũ eſt amputatis eoꝝ cau⸗ dis viuit. ¶ Uitulus marinus a ſimilitudiue terreſtris dicitur. Ariſto. Mitulus marinusha bet coꝛpus durũ ⁊ carnoſum.ideoq; gramiter interficitur.niſi cũ vulnere ⁊ maxillis.Uox eiꝰ eſt vt thauri.quattuoꝛ habet pedes.nõ aut au riculas:quia regimẽ vite illius ⁊ manſio eſt in in aqua.Nam ſi eſſent ei auricule ſuꝑ vias po ſite multũ humoꝛẽ reciperent::ac motũ ⁊ nata⸗ tionem in aqua pꝛohiberent.Animal generat completum. Eiuſq; partus eſt omni tempoꝛe ſicut boĩs:⁊ pcipue tẽpoꝛe partus capꝛaꝝ. — e. Acca⁊ Clitulus maninus.Exli.dena magnũ ac validum ⁊ adiniurias iracũ —r —— . . — . . . Capitulum. t. + Erith: alias Clerich Qipera ? Timmb:a Iſidoꝛꝰ. Uerich piſcis eſt vulgariter ᷓeſic dictus latine vero Ariſtoſis.quia ariſtis innumeris armatur caro eius:ita vt in cCcoõmode edi poſſit:⁊ non ſine faſtidio. Iñ pau perum cbus eſt:anq; omnium piſcium eſibili um viliſſimus. In aquis dulcibns frequenter babitat.in his tamen qui fluxui ⁊ refluxrui ma tenduntur in longum aque vel in tranſuerſuʒ. ⁊ anterethia ſuper aquas inſtrumetum inſtar arcus:ita vt fluitet ſuper vndas.In ſuperio⸗ ri autem eius parte nola ſuſpenditur.eius ſo⸗ num piſcis audiens gregatim aduentat tinni tum nole ſtultusſequens. Et hoc inditio patet quia ſenſum habent audicus. In cidentes er⸗ go in rethia capiuntur in mulntudine magna ¶ Idem. Uipera marina piſcis eſt paruuspau lo plusq; cubiti vnius.In capite ſuper oculos vnum coꝛnu fert paruum acutum ⁊ moꝛtiſerũ. Eo nanq; quemcũq; vulnerat veneno inficit. Quod cauentes piſcatoꝛes capto piſce caput ei ampuctant.reliquum vero coꝛpus in vſum bominum cedit.¶ Idem. Umbꝛa dicitura co loꝛe:eo ꝙ coloꝛis ſit vmbꝛoſi Capitulum.k. ania. Clergiliales piſces ſunt n duo⸗ bus lacubo ytalielano vicʒ ⁊ verbacia ris amaricantur. Capitur autem ſic. Retbia . , Egiliales. Alberus in libio dens. 2 B 4 ð De Pilcibus. no in radicibo alpiũ effuſie tĩ verglliax ſtella⸗ rum oꝛtũ apparent ⁊ in om̃ibus alijs tẽpoꝛib⸗ latent. Ni piſces pulchꝛas habent ſquamas a⸗ cutas vt claui.In capite autẽ ſunt parui ⁊ po⸗ ſtea in caligaꝝ modum delectantur. Capitulum. cif. F Ranoſcopus Urtica ⁊ Uulpes marĩe Plini. li. xxxij. Uranoſcopusvocat᷑ ab woculo quẽ habʒiin capite a q̊ ſibter et ſupꝛa intendit.Alio noie gallie nücupatur Hbprrkrationes. ¶ Huius fel cicatrices ſanat:⁊ carnes oculoꝝ ſuperuacuas conſumit. vt dicit Meanger in comedijs. ¶ Idem libꝛo nono. Urtica noc⸗ tu vagatur noctuq; mutatur. Uis eius pꝛuri⸗ tu moꝛdax eademq; terreſtris vꝛtice. ¶ Ariſtoteles. Animal genus quod grece di⸗ citur akalabia.⁊ creditureſſe vꝛtica maris.eſt iungens alias murens per ſe.nec habʒ teſtam ſed eius creatio eſt ſicut carnis. ¶ Et hoc genus ſentit ⁊ rapit quicquid appꝛo pinquat manibus.⁊ applicatur lapidibus cuʒ ſuis pedibus.ſicut animal multoꝛum pedum. Et foꝛtaſſe tumeſcit coꝛpus eius quando ap⸗ plicatur alicui rei. Habet autem oꝛiſicium in medio coꝛpoꝛis eius:⁊ ven atur quicquid tran ſit per ipſum ex piſcibus paruis.⁊ comedit yri⸗ cium ⁊ pecten id eſt plais. 4 HS nono. Aulpes marine in peri culo capture glutiunt:non tamen hamum:ſed amplius vſq; infirma linee que facile pꝛerodãt ſic ꝙ capere non poſſimt. ulpium terreſtriũ aſſt imilantur. 2 — PPotamus. Exlibꝛo denat. re. ypo namus eſt belua in terra naſcene: ſed n aqua ⁊ terra equaliter potẽs.E le phantibus plerũq; maioꝛ. Roſtrum habet reſupinum. dentes aduncos.noctibꝰ ſegetes depaſcit.ad quas quaſi retrogradus pergit.libentius aũt pꝛe ceteris partibus coꝛ⸗ poꝛis in pedibus vulnera recipit.In nilo ha⸗ bitat.⁊ in paribus Indie pꝛecipue reperitur. ex eius cute toꝛnantur halie.Ariſtote.ypota⸗ mus.ideſt equus fluuialis:habet equinos cni nes.ſiſſos pedes ſotulares vt vacca.et eſt ſine facie:habensin pedibus kabab.Cauda eius vt poꝛci.hinnitus vt equi.magnitudo vt aſini Coꝛiumeius groſſum valde. Ideoq; parãtur ex eo ſotulares ⁊ coꝛrigie.Interioꝛa eius aſſi⸗ milantur interioꝛibo equi ⁊ aſini.Et licetin ter ra maneat:ſine aqua tamẽ viuere nõ poteſt:ſi cut toꝛtuca ⁊ rana manina ⁊ cocodrillus Dperationes ¶ ſlinins libꝛo. t. Eoꝛij vero craſſctuco ta⸗ 2 lis eſt ypotamis. vt inde toꝛnentur baſte cum ingenio quadam medica diligentia. ¶ Einis coꝛij ypotami cum aqua illitus:pan⸗ nos ſanat.adeps eius febꝛes ſrigilas ¶Pellis eius eſiniſtra ꝑte frontis adalligata ventrẽ inhibet:⁊ eiuſdẽ cinis alopicias explet. ¶ Zeſticuli.3.i ex aqua bibitur cõtra ſerpẽtes Junusſuffocans dentes e parte leua doloꝛẽ dentium ſcarificatis gingims ſanat. Capitulum. tiif. d Tractatus —— „ 7 74 Camttulunk if, Prern Edroſus. Zidrach ⁊ Ziphius. Ex li. de natu. re. Zidroſi belue manine M ſunt arabiã incolentes. quaꝝ oſſa ‚aageo magna ſunt vt foꝛes in domi bus ⁊ pallacijs tigna:⁊ alia ſtructure neceſſa⸗ ria de illis comode ſecentur.quadraginta nã⸗ q; cubiroꝝ magmtudinis reperiunt. ¶ In li. vt ſupꝛa.Lidrach eſt monitrũ foꝛma mirabile qd ptendit maliciam in ſua figuratiõe ſed innocu um reperit᷑. Caput habet vt equus:ſed foꝛma minoꝛi.oꝛpus auũt ex omni parte dꝛacon ſi⸗ milimũ eſt. cotũq; diuerſimode coloꝛatũ.Lau dam habet longã ſᷣm quãtitatem coꝛpoꝛis ſui gratcilem ⁊ toꝛtuoſam vt anguis.pinnas babz ʒʒ ſicut piſcis.¶ Jn eodeʒ li. Ziphius eſt mari na belua valde foꝛmidabilis.⁊ omniũ anima liuum generi valde dilſimilis:foꝛma ſingularis. Haius nãq; caput ſi videris monſtruoſuʒ eſt omnino. Sioꝛis ab yſſum fugies velut ima⸗ ginem moꝛtis ſi oculos hoꝛrebis.ſi reliquum coꝛpus nibil in rebus ſimile te vidiſſe fatebarꝭ. eInIiron. Jſið.Zitiron monſtrum eſt ‚— uo vulgus militẽ vocat.⁊ eſt ingens rtq; foꝛtiſſimũ in anterioꝛi parte:qua foꝛmam armati militis pꝛefert.⁊ caput qua⸗ ſi caſſide galeatum ⁊ ex cute rugoſa ⁊ dura ac firma mimis. Ab eius collo dependet ſcutum longum.latum ⁊ magnum.et interius cauum vt in eo poſſit cõtra ictus pugnatium moꝛe de fendi.Eſt em̃ foꝛma triangulare firmitate du ricia q; ta validum vt vix vnq; poſſit iaculo pe netrari.De collo eius ⁊ de ſpõdilibo vene que dam ac nerui foꝛtiſſimi ꝓtenduntur in humeꝝ. nibo pᷣdictũ ſcutũ pendet in ſcapla. BGꝛachia foꝛtiſſima nimis hʒ.⁊ quaſi manü buulcam cum qua validiſſime ꝑcutit. Uñ fit diſticuler nimis ab bomie capi poſſit.Et ſi captus fuerit ditfriculter etiam necari:niſi cũ mallijs poterit Ifius. Alb. in li. de na. aĩaliuʒ. Zifius geſt anim al maris nulli ali ſinule ma⸗ ximũ ⁊ingens de genere cetoꝝ:caput hʒ mon⸗ ſtruoſum. os ꝓfundum valde. oculos hoꝛribi⸗ les.in coꝛꝑe nulli alij ſimile niſi cete. 5init tractatus de Piſcebus. “ü —NM M . . S E—s — – — — — — — — — Eneca in natu. queſti.li. vij. dicit – D Sicut in nobis nõ tantũ eſt ſan yguis ſz multa genera humon: ſic ℳ :in terra plura ſunt humoygene ra.Quedã ſunt q̃ natura indurant᷑:hinc om̃is metalloꝝ humus q̊ aurũ ⁊ argentũ fit:generat᷑ Mucdã ſunt q̃ in lapidẽ ex liquoꝛe vertunt᷑:vñ lapides pᷣcioſi creſcunt.Qma aut in tractatu iij.de aquaticis ⁊ natatilibo:earũq; ꝓpriet ati⸗ bus ⁊ natur tractauimus:nũc dei auxilio tra ctatum quintũ aggredientes de lapidibopᷣcio ſis:necnon de his que in terre venis noſcũtur: eoꝛumq; virtutibus pertractabimus.⁊ modũ ſeu oꝛdinem alphabeti ſicut in pꝛecedenti ob⸗ ſeruando.Et pꝛimo de lapidibo dicemus. —— — 4 * Damas latine. Arabice hag ger. Hager ſubedhig ẽ mes flu VN minis in q̊ eſt lapis de mes.Et RA eſt flumẽ ad qd nunq aut aliqͥs niſi Alexander venit.⁊ eſt in finiba coꝛaſceni. Et coloꝛ eius appꝛotimat coloꝛi ſal armonia ci.⁊ eſi frigi.⁊ ſic.in.iiij gradu.Et idem aucto. vai.E ſt lapisq̊ vtũtur aurifices ponen:es in ſtilo ad ſculpendos lapides.En ax in lat ida rio ſuo. Adamas eſt lapis duniſſimus:paruʒ criſtallo obſcurioꝛ:coloris tñ liuidi fulgentis molleſcat ⁊ ſoluat᷑. Soluitur iñ ⁊ molleſcitur ſanguine ⁊ carne hyrci pᷣcipue:ſi hyrcus añ ali adeo ſolitus:vt nec igni nec aliqua re fragatur S l PrATYHHHEWYrerge ——ʒrʒr ꝛoheminm in de Lal ſubedhig. Sera.li.ag.capᷣ.ha⸗ qᷓ;diu biberit vinũ vel ſiſeleos comederit mon tanũvel petroſilinũ:qꝛ talis hyrciſanguis etiã adfrangendi lapidez in veſica valet. Solni. pidibus. etiam lapis ille a plũbo ⁊ nõ trahit ferrũ:co q; nõ ſit pꝛopꝛius locus generationis eius in mi nerua ferrca. vt quidã mendoſi dixerunt. Ma ioꝛ aũt quãtitas eſt inuenta ad magnitudineʒ auellane. Naſcitur aũt in Arabia et in cxypꝛo. ſed cypꝛum eſt magis molle ⁊ obſarũ. Et hic lapis quando magneti ſupponitur ligat mag netem:⁊ non permittit eum ferrum trahere. (Dperationes. ¶ Serg. Maioꝛ virtus cius ẽ inauro ⁊ argẽ to⁊ calibe.vñ lacerto ſiniſtro alligatus ralet cõtra hoſtes ⁊ inlaniã.⁊ indomias beſtise. et contra iurgia ⁊ nxas ⁊ venena.⁊ incu ſiones fantaſmatu ⁊ incuboꝝ⁊ ſuccuboꝝ.Hũc aũt la pidem quid magnetẽ v ocauerũt:?⁊ quidã eun dem ferrũ attrabhere mentiunt. Jgez. Iſte la pis bʒ duas vᷣtutes q̃ raro aggregant᷑ in alio lapide. Una eaꝝ eſi ꝙ nõ ↄiungit᷑ alicui lapidi quin nõ frangat ꝓpter hoc coaptant᷑ fragmen ta eius in ſummit aribo ferri aſperſiad ꝑſoꝛan⸗ cum:⁊ ꝑfoꝛant᷑ cũ eo lapides alij ſicut ſmaral⸗ due.tabarʒet. aphirus.⁊ alie gemme.¶ Alia virtus eſt ꝙ ſi accipiat᷑ granulum vnũ ex frag mentis eius:⁊ glutinct᷑ in ſummitateferri cum glutine romano.⁊ intromittat in veſica ꝑ foꝛa men virge:frangit lapidẽ. Habet ſimiliter aliã pꝛopꝛieialẽ:qꝛ miil frangit lapidem hunc niſi plumbũ.nã ipſumrupit ⁊ conterit. ¶ Etidem auc. Dyaſco. A damas eſt lapis q̊ vtunt᷑ au⸗ nifices ponentes in ſtilis ad ſculpendos lapi⸗ dea.⁊ conſert gingiue fluxe.: putiicat dẽtes. Et ideʒ aucto. Halie. Nirtus eius eſt que ab ſtergit abſterſione foꝛti.⁊ ſignum qð auniices vtuntur in H̊ q indiger abſterſione.Et nos iaʒ experti ſumus ꝙ mũdilicat dentes ⁊abſtergu. ¶ Et in eo eſt virtus aliqua calida.⁊ ꝓpter hac cauſam aòmiſcetur in medicinis ccburentibo ct in aliquibo deſiccatiuis qᷓ curant gingiuas fluxue.¶ Ex libꝛo de na.reꝝ. Adamas ſoꝛteʒ lacu hominẽ contr a holtem. Sommia vana⸗ re peilt.venenũ ſugat ⁊ pꝛodit.Fertur em̃ ſu⸗ doꝛe madere.ſivenenũ achibeaiur pꝛope. ¶ Pꝛodeſt lunaticis ac demonerepletis.x contsciu ctiam pꝛodeſie dicitur inſanis. BGathes liue agapis. Agetbes (ſcoõᷣm Ovya co.)bʒ maxima virtutẽ.cʒ.q ca loꝛem hʒ ſimilem pclli leonis.yſaac beniamin Agatbes aũt lapis niger eſt albis venulis in modũ cuiuſdã ſpecici lapidis albeſten. Et inne nit᷑ alius minoꝛ eiuſdẽ ſpeciei.q ſilis eſt coꝛallo tauũ genuoplurimũ iui in creta inſula nalut R„ „ vino datus vi hʒ in nigro venas croceas.Eſt quartũ ge⸗ nus indicũ ⁊ variũ quaſi ſanguie ſit aſperſum. OPperationes. ¶ Dyaſ. Agathesvalet ad moꝛſum ſcoꝛpiõis alligatus vel illinitus cũ aqᷓ ſtatim tollit dolo rẽ.critus ⁊ vulneri aſperſus vel in potione cuʒ perarũ curat moꝛſus. poꝛtatus facundum pꝛudentẽ amabilem ⁊ gratũ facit. Jaac beniamin. Pnimũ quidem genus ap⸗ tum eſt ad reguz foꝛmas que lapidibus inſcul puntur.⁊ plurimi lapides habent capita regũ inſculpta.i¶ Et cũ iacent ad caput doꝛmientʒ fertur oſtendere multa ſimulachꝛa ſommoꝝ: ¶ Ceruium aut genus qð creticum eit facit:vt adiuuet vincere penculaet viribo cõuenit coꝛ⸗ minẽ boni ⁊ facundum dis. gratum ⁊ placentem facit. vt dicit Enax. et coloꝛis facit ho — W D 22△⏑ Capitulum. iif Labandina. Iſið. Alabandina dicta E ab alabanda regione Aſie.Eſt aũt criſtallini genus. Cuius coloꝛ ad ce⸗ donium vadit ſedrarus. Arnoldus. Alabãdi na fulgorẽ habet q eſt ruffus clarꝰ vt ſardius. HPbperationes ¶ Huius virtus eit ꝙ fluxum ſanguinis pꝛo⸗ nocat ⁊ augmentat.i E x lapidario. Eſt ala⸗ bandina cuius lux ẽ emula ſardi. Indicis au tem dignum de nomine fallit amicum. — TEW — 2 : 4 . * , 5 “ 4 „ &„*²1 1N 1 ſ 1 . S 1 1 —e . R e Er . “ „ 3 — — . — — — — — N — — — — — —2 Labaſtrites: Amandinus ⁊: Abſin⸗ Vthus. Iſidoꝛꝰ. Alaba ſtrites eſt lapis candidus ainterſtinctus varis coloꝛi⸗ bus. Hunc cauant ad vaſa vnguentaria:qm̃ vnguenta optime ſeruare dicitur inconupta. Fiaſc itur circa thebas egiptias ad damaſcuʒ ſyrie:ceteris candidioꝛ.probatiſſimus in In⸗ dia. Plinius libꝛo.xvi.Alabaſtrites lapidem vocant quem ad vngentaniavaſa cauant. Na ciuur circa thebas egyptias ⁊ damaſcũ ſyrie Nic ceteris candidioꝛ:edpꝛobatiſſimus eit in Carmania.mox in India.iam quidem in v⸗ ria atq; in aſya.viliſiimus aũt ⁊ ſine vllo can⸗ doꝛe in capadocia. Pꝛobant᷑ qᷓ maxime colo⸗ ris mellei in vertice maculoſi atq;non tranſ⸗ lucidi.vicia ſunt in his coꝛneus:coloꝛ candidꝰ quicquid vitro ſimileeſt.¶ Scoᷣm Albertũ lapis amandinus eſt gen ma coloꝛꝭ varij.a pis abſinthus ſᷣm Albertuzʒ:eſt ve genere 6 manum coloꝛe vitni rubeis irgulis Capitulum. iiiſ. . 5„ . d —R = . „ V DND „ D d De Lapidibus. ¶ Dyaſ.Alabaſtrites eſt laxatiuus.mollit de niq; duricies ⁊ ſtomachi doloꝛẽ ceroto admi⸗ xtus.¶ Albertus.Amandinus venenũ omne an ertinguit aut repꝛimit.⁊ vincere facit aduer ſanios.Et plenã interpretationẽ ſomnioꝝ facit intelligi.¶ Albertꝰ. Abſinthꝰ. Uirtus huius fertur eſſe ſicut lapis Albeſcarius licet ſatis re⸗ miſſioꝛ.¶ Nã accẽſus ꝑmanet calidus per ſe⸗ ptem dies vel amplius. ꝓpter eandem cauſamq̃ᷓ dicetur de lapide albeſcario.i¶ Lapidis huius virtus eſt in pꝛonocido et augmentando fluxũ ſan guinis.vt experimẽtatoꝛes aſſerunt = 2 ☛ — —— — Capitulum. v. Dadrodamanta? Antracites. Iſido. Androdamãta nitoꝛẽ habet argẽti. 2 bene ad amasſemper teſſeris quadrara Magiputant ei nomen inpoſitũ ab eo ꝗꝙ/ do mare ac refrenare dicatur impetus vel iracun⸗ dias animoꝝ. Gignit᷑ autẽin mari rubꝛo. Dperationes ¶ Amoldꝰ. Androdamãta lapis eſt coloꝛis argentei.trahiturq; de rubꝛo mari:fſoꝛma eius vt teſſera.duricies vt adamãtis. Uirtꝰ eiꝰ c cõ tra furoꝛẽ animũq; cõmotuʒ. ¶ Ex lapidario Androdamãta lapis ẽ quaſi ceſſera q̃dra. Jpe maris rubri mixxtꝰ reperũ harenis.¶ Quẽ ma gas affirmar tante vᷣtutis habere. vt poſſit pꝛe⸗ fens animos ſedare calentes.¶¶ Ex libꝛo ð na ruris rerum. Androdamanta lapis quadrus atq; duriſſimus.tante virtutis eſt.vt animum furoꝛe calentem et luxuria ſedare poſſit ſed candida vena pꝛecinctus. cui ppꝛium eſt iactatus in ignem velut moꝛtuus extinguitur. ac contra perſuſos exardeſcit.i¶ Pli.li.⁊vi.Eſt inter caꝛbunculoꝛũ ſpecies antraticis in Zheſ pꝛocia foſſilis carbombo ſinilis.hec quoq; cã⸗ dida venapꝛecincta traditur. Ariſtotics. Antrax.i.carbunculus rubeus.Si cum co po natur oꝛithi nocte luccbit. ¶ Albertus. Anaro mada eſt lapis coloꝛis argẽtei.in mari rubꝛo naſcitur.Elſt autem quad ratus et durus ſicut adamas. ¶ Cirtutẽ habet cõtra furoꝛem.et facilis ani⸗ mi cogitatione ⁊ triſticiam et grauitatem. . . . 9 5 &R , 3 . 2 — 1 Capitulum. vf. Pyunadhun d olinꝰ. Allectoꝛius la⸗ npis traditur qui criſtallina ſpecie fabe modo in gallinacioꝝ ventri ulis naſci tur. aptus (vt dicunt)preliatonibj.¶ Dyaſco. Allectoꝛius lapis in ventribo gallorũ gallina corum inuenit᷑. ¶ Arnoldus. Allectoꝛius ẽ la pis obſcuro criſtallo ſilis e ventriculo galli ca⸗ ſtrati trabit᷑ poſt quartũ anni.Ultĩa eiueiquã titas eſt ad magnimudineʒ ſabe.¶ Ex libro de na. rex. Allectoꝛius eſt lap is criſtallo vela qua limpide ſimilis. In iecoꝛe gallinacij reperirur· ſi caſtratus fuerit.poſt q; tribus annis vixerit caſtratus. Hullus maioꝛ eſt ſaba: poſt; bicla pis in gallinacio fueritnunq; bibit. Pyperationes ¶ Draſcoꝛides. Allectoꝛius in ventriba galli⸗ nacioꝝ inuenitur: quẽ gladiatoꝛ habens inoꝛe permanet inuictus ac ſineſiti. ¶ Nulieribo ¶ Antracites eſt coloꝛis igneivt carbuncul⸗?. quoq que volent placer cyinaiodit. cena D P poꝛtantes ſepꝛobas acſpecioſ. as reddit.i¶ Ar noldꝰ. Allectoꝛiꝰ excitat venerẽ.hominẽq; ⁊ cõ O ſtãtẽ facit.atq; inoꝛe tentꝰ ſitin repꝛimit.¶ Ex ii. de na.reꝝ.Allectoꝛiꝰ valet frigidis.⁊ qͥ coire E nõ p̃t.i¶ A mul ereq; habitꝰ facit eã viro ſuo placere. poꝛtantẽ ſe facit inuictũ ⁊ ſine ſiti. Hinc F reges euʒ hũtes in oꝛe foꝛtiter dimicãt. ¶ Phi ſiolo. Allectoꝛiꝰ in ventre galli naſcit᷑ quipoſt tres annos caſtratꝰ.⁊ poſtea ꝑ ſeptẽ annos vi H uẽs.hũc lapidẽ poꝛtat idẽ gallinaciꝰ.i¶ Hic la pis ſitim extinguit.hoĩemq; difcretũ ⁊ gtũ.ma ximeq; vxoꝛẽ ma rito facit. Ut aũt habeat hec H dofia clauſus in oꝛepoꝛtat᷑. ¶ Ex lapidanio. . Ventriculo galli qui teſticulis viduatus Cum tribo ad mimũ factꝰſpado vixerit annis HPaſcit᷑ ile lapis:cuius nõ vltima laus eſt. Et per bis binos capit ineremẽta ſequentes Menſuramq; fabe creſcẽs excedere neſcit riſtallo ſimilis vel aque cũ limpida paret èNJ nuictum lapis hic reddit quecunq; gerenteʒ rſrtinguitq; ſit im patientis oꝛe receptus. Haʒ milo crotonias pugiles hic pꝛeſide vicit. Hoc etiam multi ſuperarunt pꝛelia reges. MHic oꝛatoꝛem verbis facit eſſe diſertum. Conſt antẽ reddens cunctiſq; per omia gratũ Mic circa veneris facitincentiua vigentes. Cõmodus vxon que vult foꝛe grato marito. At bona tot pꝛeſtet clauſus poꝛtetur in oꝛe y m = ” . . 2 . „ — 5 e 77 „ — — — „ . . Capitul 2W◻᷑⁊ Metiſtus. Ji. Ametiſtus indicus in 2ter pim pureas gẽmas tenet pꝛincipatũ Eſt aut coloꝛ eius purpureꝰ ꝑmixto co loꝛe violaceo.⁊ quaſi roſe nitoꝛ:eniter q̃ſdam ſlãmulas fundes. Altau genꝰ eiꝰ deſcẽditad „ . .— . e.. „„ — . 2 . 6 2 481„2 * . „ 5 * 4 „ . Trattatuz iacĩctos. Eauſaʒ nols eius reddũt: qꝛ ſit in eis⸗ purpurea qͥddã nõ in toto igneu.ſed vini colo rẽ hñs.eſt autẽ ſculpturis faulie. Huius gẽme genera ſunt quiq;.¶ Arnol. A metiliꝰẽ gẽma purpurei coloꝛis vt roſa.⁊ trãſmittit᷑ ab india. Sũt q̃dã eiꝰſpẽs.ſʒ hec.i.indica ceteris vtili⸗ or ẽ. huic mollicies ad ſculpẽduʒ ineſt. Pli.lᷣ. xx.Indice quidẽ amatiſte pꝛincipani tenent. Si in arabie q̃ ꝑre q ẽ finitiua ſy rie petria vo cat᷑ Et in armenia minore: in galla cia reꝑiun tur ⁊ in egypto. Soꝛdidiſſime atq; viliſſime in tharaſo ⁊ cypro. Indice abſolutũ pheniq pur pure coloꝛẽ hñt Et ad hãc tingẽtiũ officine vo ta dirigũt.fũdit ãt cũ aſpectu leniter blandum neq; in oclos vt carbũculi vibꝛãt. A ltex earuʒ genus deſcẽdit ad iacinctos.⁊ hunc coloꝛẽ in⸗ diſacon vocãt. Eſt ⁊ panarites in cõtinuo ara⸗ bice gẽtis.quartũ genꝰcoloꝛẽ vini hbʒ.quintuzʒ ad vicinia deſcendit criſtalli albi.has gẽmas ma goruʒ vanitas pꝛomittit ebꝛietati reſiſtere multaq; mira efficere =ðð Operationes. ¶¶ Exli.de na.re. Ametiſtus violacei colonẽ optimꝰ.Eſt aũt q̃dã velut gutta vinirubei aqᷓ coꝛrupta.⁊ hec facile ẽ ad ſculpẽdus.vʒ mltũ vi nuʒ bibẽt iba qm̃ ebꝛietati ẽ cõtrariꝰ.¶ Ariſto. LCapis ameiiſtꝰ ſipoſuerꝭ euʒ ſuꝑ vmbilicũ.va poꝛẽ vini pꝛohibet:cbꝛietatẽq; ſoluit.i hoiem a cõtagio liberat. molð.i¶ Uirtꝰ ametilii ẽ cõ tra ebꝛetatẽ. facitq; hoieʒvigilẽ. malãq; cogi tationẽ repellit.⁊ intellectũ bonum tnbuit — * 5 2 / 5 d — — — — — — 4 — — — — +M Capitulum. vuj 2 TSius. Dyaſ. Aſius lapis in alerãdria tantum inuenitur.qui opi imus ẽ ad vſuʒ medi ☚£ 4L . H d V ie Be Lapidibus eine qui ẽ coloꝛe cãdidꝰ ac leuis in modũ puni xis ac velut puluis manibo inſidẽs.ſanat fiſtu⸗ las.ſcroſas.podagram ⁊ alienas paſſiones ¶ Ser a. Lapis aſiꝰ ẽ lapis qͥ inuenit᷑ in alexã dria.⁊ flos eiꝰlapidis noĩat᷑ fuca.⁊ ẽlapis aſiꝰ. c q̊ddã qð apparet ſubaʒ eiꝰſile pulueri moledi ni.⁊ reperi etiã ſub eo ⁊ circa eũ.⁊ iſtelapis ẽ al bus.⁊ opoꝛtet ꝙ eligat ex eo ille qͥ eſt albo leuis ſilis punici ſubtilis cito frãgibilis.in q̃ ſunt ve⸗ ne occultate.⁊ ſuꝑ quẽ ẽ flos vt ſal rubeũ.⁊ ẽh lapis ſiccꝰ? ſimilis ſpõgie.⁊ gñat᷑ ſuꝑ eũ farina. ex q̃ ẽ qdã alba.q̃dã rubea ſimilis punici decli⸗ nãs ad croceitatẽ.⁊ qñ applicat᷑ lingue moꝛdi⸗ cat moꝛdicatõe pauca.ꝗ Et idẽ auc.Gal.Ho minat᷑ h lapis noie acqͥſito a loco.i.aſia.⁊ nõ oĩno durꝰ ſicut lapis.ſʒ aſſilat᷑ in coloꝛe ſuo et ſubᷣa ſua lapidiba qͥ reꝑiunt᷑ i lauellis balnei.⁊ ẽ tene ⁊ frãgit᷑ cto.⁊ ſuꝑ ipᷣm ẽ ſile pulueri molẽ⸗ dini reꝑti ſuꝑ parietes molẽdini.⁊ bec medicia noiĩat᷑ flos lapidis aſios.⁊ ẽſubtilis.ꝓpt᷑ ſuã ſub tilitatẽ diſſoluit carnes ſine moꝛdicatione. ¶ Ser.au.dyaſ.irtꝰ hꝰlapidis ⁊ floꝛis eiꝰ ̃ curat vlcera ꝓfuda q ſunt difficilis ſanatiöis ñ ẽ ſiccꝰ ⁊ aufert carnẽ ſuꝑ flui q̃fit in eis.q̃ eſt ſumilis fungi.¶ Et curat vlcerafraudulẽta: et replet ea carne ⁊ mũdificat ea.¶ Et qñ admi⸗ ſcet᷑ cũ melle ⁊ aceto cõuenit vlcerib fraudulen tis. ⁊ nõ ſinit ea augeriin coꝛꝑe. ¶ Et qñ admi⸗ ſcet᷑ ci farina fabaꝝ ⁊ fit emplaſtꝝ podagre cõ⸗ uenit mulcũ.¶ Et ↄuenit duricieiſplenis.⁊ qũ cũ eo fit lohoc.cũ melle ↄuenit vlcerido pulmo⸗ nvis.¶ Et cũ ponit᷑ ex p̊ lapide ſuꝑ ſcabello ſuꝑ qð tenet podagriciſꝑ pedes oꝛ ↄjerrecis.¶ Et „ — EEE . R . q puluis eiꝰ aſꝑ git᷑ſuꝑ coꝛpa pinguia in bali neo lo co nitri extenuat ea ¶ Et qͥ vult abluere lapidẽ bũᷣe autſoꝛẽ eiꝰ abluat ſiè lauat᷑ climia E2 Capitulum ix. Lbeſtõ. Albv.in lapidario ſuo.Albeltõ E coloꝛis ferrei fm Pliniũ in arabia inuenitur. Operationes. ¶ Alb. Uirtꝰ mirabilis eiꝰin tẽplis deorũ eſt maniteſta. eo ꝙ ſemel accẽſꝰ vix aut nũq; pote nit excingui.eo ꝙ naturã hʒ alalis qð ſalaman dra vocat.cũ modico bimidi vnctuoſi pinguii inſep arabilis.¶ Iſido. Albeſtõ ẽ archadie la⸗ pis.ferrei coloꝛis.ab igne nomẽ ſoꝛtitus.eo qꝙ; accẽſus ſemel nunq; extin guitur „ . * Capitulum. x. 2π Omle lapis ẽ vt dicit Sera. li. ag. ca. Ppbagerathamach.i.lapis a quile.Et eſt lapis indus qͥ cũ agitat᷑.audit᷑ intra ip⸗ ſum lapis aliꝰ.⁊ minera eiꝰ eſt in montib indie inter chinaos ⁊ ſarãdi iua littoꝛa occeani.Et vocat᷑ a grecis alleuians partũ.⁊ hec ꝓpꝛietas eſt inuentain hoclapide aquile.iſ Et idem au⸗ ctoꝛitate Raſis. Athamach eſt medicina indie et eſt lapis ſimilis caſtanee.niſi quia habet co⸗ loꝛem vellereum.et quando agitas ipſum audi ditur intra ipſum lapillus.⁊ quando frãgis eũ egreditur ille lapillus. et eſtſicut auellana ver gens ad albedinem. ¶¶ Et idem Raſis libꝛo de ꝓpꝛietatibus dixit. ꝙ eſt lapis ſimilis ouo.et quod habet intra ſe lapilũ. ¶ Albertus in lapidario ſuo. Echites lapis.id eſt aquile.et eſt gemmaruz optima. ? eſt coloris punicei.cet vo Bb i 6 N& e „ co q; aquile hunc oucunt ad nidum ſuuʒ iuxta oua ſua collocantes. eundem ſicut grus inter duo ona que facit collocat. NHoc em̃ expertum ad ſenſum in Colonia vbi gruesfetus fecerut multis annis in quodã hoꝛto. Inuenitur aũt lapis aquile iuxta littoꝛa occeani vbiẽ optimũ genꝰechideoꝛũ qui ſũt beredes auiũ.Dicitur autem & in Perſia aliquãdo inuenitur. Cſt au tein modus cius ꝙ in ſe cõtinet alium lapilluʒ quiinipſo ſonat quãdo mann mouet. ¶ Serapion. Hic lapis aquue dicitur. Nam cumaquila vult parere oua ſua.oeſert huncla pidem maſculisa partibus Indie.⁊ ſupponit D cũ adqle.⁊facit eum parere ſacile.⁊ alleuiat cius oloꝛem.⁊ hoc idem ſacit mulieribus.⁊ anima libus quando ponitur ſub eis in hoꝛa partus. ¶Et idem aucto Raſis.Quando ponitur in petia ⁊ ſuſpenditur mulieri in cora quaãdo de⸗ bet parcre ſacit accelerare partum cum facilita te. ¶ Et ſum expertus hoc ⁊ inueni ſic eẽ.⁊ oẽg cõcoꝛdant in hoc ꝙ alleuiat pariũ quãco alli⸗ gat᷑ coxe.⁊ iuuat qñ nonitur loco peonitc.iiue⸗ nitur ad curandum. Iſte lapis inuenitur apõᷣ nos. et q; plures. veriſicani de eo multoties ex⸗ penien:iam. Enax in lapidario ſuo capitulo de lapide aquile ait.ꝙ; ſuſpẽius in ſiniſiro bꝛa⸗ cbio conuemit pꝛegnantibua.⁊ conciliat amoꝛẽ Diuitias auget vbi fertur.⁊ impꝛegnatibue im⸗ pedit aboꝛſum.⁊ periculũ parturitiõis mitigat ¶Pꝛohibet caſum caducoꝛuũ.ſimiliter ſi dead miniſtratione veneni aliquie ſuſpectue ſit in ci da tratre ſuo ſenſibilicer pꝛobariſeu exraminari boillo pꝛohibet ne poſſit ab eo deglur ini cibul ille Silapia verahatur mox vegluti et. AI⸗ bertus. Fenur autem ꝙ ſi ſuſpenſus in ſiniſtro bpꝛachio conuemit pꝛegnantibe. ? cõciliat amo⸗ rẽ. ⁊ diuitias auget vbi fertur.¶ Etimpꝛegnã⸗ tibus impedit aboꝛſum.⁊ periculumpartiriti⸗ onis mitigat.Et ait ꝙ pꝛohibet caſum caduco rnH ſimiliter. ¶ Et quod mirabilius eſt tradunt Caldei ꝙ ſi de adminiſtratione veneni aliquis ſuſpectus ſit impoſitus in abo illo pꝛohibet ne polilit deglutiri cibus.⁊ ſi lapis ſubtrahai mox vegluti? Hoc dicit Albertus ſe vidiſſe a quo⸗ ¶ Duerunt autem aquile hunc lapidem.⁊ im ponunt nico ſuo:et BGrues inter oua ſua. Sʒ in vno anno ponunt vnum. ⁊ in alio alumm. ¶ Dicunt autem quidam ꝙ faciuntad mitigi dum caloꝛem ouoꝝ.vel coꝛpoꝛis aquilene oua nimis calefiant. et hoc eſt pbable. ¶Quidam autem vicunt aliquid conferre ad coꝛum foꝛmationein aut viuificationem. quod autem quidam dicunt q; lapis ab alijs aubus ouis interponatur.ne oua frangantur falſum eſt. quia citius ad lapidem q; ad ſeipſa colliſa franguntur. ¶ Aiunt autem aliqui.ꝙ ſi aliquis ſuſpectus de adminiſtratione veneni cum lapis iſte cibo immittitur.ſtatim a cibo ſtrangulatur.et quan do ſubtrahit tranſglutit cibum in quo poſitus gennna eſt criſtallina in India criſtal⸗ Clo pꝛopinqua. Incuius centro fulget ſiella lune pleno fulgoꝛe.nomenq; eo ſumplit: aſtris oppoſua ſulgoꝛem rapit ⁊ gerit. ¶PqPliniug. In Carmania naſatur gemma que Aſtrios vocatuxr.ſimiliter vt aſtiria vel a⸗ ſtirites candida criſtallo pꝛopinqua. In In⸗ dia veronaſcenset in pallems littoꝛibus aitri⸗ os.Quidam autem cauſaʒ nominis huius red dunt.q; aſtris oppoſita fulgoꝛem rapiat et ge⸗ rat.O ptimam autemin Carmana nulliq; vi⸗ tio obno ria gigni. =ß ¶ Idem Jlidoꝛus. Aſterites eſt gemma can dida lucem continens incluſam velutiſtellam intus an bulãtem. Soliſq; candidicantes ra⸗ dios recdit. vnde enomeninuemt. ¶ Plini⸗ us. Pꝛoxima candidicantium gemmarum eſt alſteria pꝛincipatum habens pꝛopꝛietate natu⸗ re. qꝙ incluſam lucem pupille modo quodã co⸗ tinetet tranſſundit cum inclinalione velut int⸗ ambulantem. ex alio atq; alio loco recdens. “ 4 DPeLapidibus Capitulum. xijj. NKena. Iſi. Arena ab ariditate dicra ẽ Huiso ꝓbatio eſt:ſi manu pꝛeſſa ſtrideat alia fluuiatica. vel marina. A rene foſſicie ſunt bec genera:ſcʒnigra:cana:rubea:carbunculuʒ Ex his optima erit que in manu cõfricata ſtri⸗ doꝛẽ fecerit.que aũt terroſa eſt aſperitatẽ non babet. Item ſi in veſtimẽtũ candidũ coniecta fuerit arenaria. Unde fodiat᷑ tñ de fluminibus et eglarea extrahat.hec tamẽin ſtructuris odio ſa eit.qꝛ diffi cile ſic ceſſit:nec onerariſe cõtinẽ ter paries patit᷑.niſi intermixtionibo requieſcat nec cõcameratiões recipit. Marina vero hec anplius ⁊ etiã parietes cũ in his tectoꝛiafacta fuerint remittẽtes ſalſuginẽ eoꝝ diſſoluuntur. Sicceſcũt aũt celeriterſoſſicie.⁊ tectoꝛia perma nẽt.⁊ cõcamerationes patiũtur. Sed he que ſunt de arenarijs recẽtes.ſi em̃ exempte diutiꝰ lacent.a ſole eta luna et a bꝛuma coacte reſol⸗ uuntur et petroſe fiunt. Ita ꝙ inſtructurã con iecte cemẽta cõtinere nõ pñt.ſed labunt᷑ ⁊ ruunt oneraq; parietũ ſuſtinere non poſſunt.i¶ Pal. de agricultura li.i.Omniũ arene geneꝝ pꝛeci⸗ pue melioꝛ eſtruffa.ſequentismeriti cana.Ler tium locũ poſſidet nigra. S ed foſſibilis are⸗ na non inuenitur. De fluminib autem glarea vel littoꝛe colligitur: Marina quidẽ tardiꝰ ſic⸗ cat᷑ Jdeoq; nõ cõtinue.ſed intermiſſis tempo⸗ ribo ẽ cõſtruẽda.ne opus coꝛrũpat onerata. Hyperationes 4 Ex li.de na.re.Arenaſparſa ſuper flãmã in⸗ auut in veſtẽ candidã ſparſa.nil ſoꝛdis relinquat. ¶ Citrubiꝰ. Alia eſt arena foſſicia. extinguibilẽ extinguit eã.¶ Dyaſ.Arena marꝭ que in littoꝛe eſt ſole calefacta carnes humidas deſiccat..¶ Item cocta ſacellis ad cõpeſcendũ tumoꝛe mintraneoꝛum iuuat — — — 4 . — . Capitulum. xiij. ARSgilla. Barthol. de ppꝛieta tibo rerum A Argilla eſt terra tenax glutinoſa et vi⸗ fſcoſa.ad varia figuloꝝ opera diſpoſita atq; apta.Et ſic FmIſi.li.xxi.ca.i.ab argisſic vocata.apud quos primo ex tali materia vaſa fictilia ſunt effecta.Et vt ibidẽ dicit.talis tera per actionẽ caloꝛis liquidiores partes cõſumẽ tis et terreſtrioꝛes cõſolidantis in laterẽ cmu tatur. Sepe etiam cõtingit q; talis terra lutea vnctuoſa frigiditateaque congelante in lapidẽ cõmutat᷑.Sepe etiã accidit talis tranſmuta⸗ tio ſq; luti vnctuoſiinlapidẽ ex caloꝛe coagulã te.ſicut em̃ dicit᷑ibro quarto metheoꝛorũ ¶Qn tum vnctuoſum aptum eſt huic tranſmutatio ni.ſciliq; in lapidẽ per coagulationẽ.quare vn ctuoſum eſt medium inter viſcoſumet vapoꝛa⸗ tiuum. habens bumidum viſcoſum. Unde gra tia vapoꝛatiui poteſt a calido coa gulari.gra⸗ tia viſcoſinon poteſt ex toto educiſed amplius compꝛimi et conſolidari.etſicin lapidem traſ⸗ mutarr. ODperationes ¶ Ut ibi dicit coͤmentatoꝛ.Argilla eſt frigidi⸗ tateſua ſanguinis reſtrictiua. tinus.Argilla cum ſoꝛti aceto ſuerit diſtempe rata.appoſita frõti et timpoꝛibus pꝛohibet ſan guinẽnaribus fluentem Sb i üj ¶ Conſtan⸗ N e K 4 — — armenus ẽ dictꝰ ⁊ noĩatꝰa regione illa et eſt liuidus ⁊ ſubalbidus:cuius meli⸗ oꝛ ẽ habẽs coloꝛẽ mediũ inter viridem obſcuꝝ cerreum ⁊ indum.⁊ habet maculaꝝ diſtinctio⸗ nes virides ⁊ nigras.i¶ Aui.li.ij.ca.de lapide armeno.⁊ aliquãtulũ aʒulini coloꝛis.non tamẽ tin coloꝛe aʒuii.⁊ nõ eſt in eiꝰ ſolidit ate:ſed ẽ in eo arenoſitas quedã.⁊ qñq; vtunt eo tincto rea ⁊ pictoꝛes loco aʒuli.⁊eſt ienis taciu. Oyperationes ¶Johãnes Melſue. Lapis armenus inquit. Aluxãder a veniſicatoꝛibo eſt inuẽtus haberepᷣ rogatiuã in educendo coleram nigrã.cuiꝰ ope ratio incolumioꝛ eſt elleboꝛo nigro.⁊ virtuoſi⸗ voꝛ lapide laʒuli:melioꝛ eſt hũs coloꝛẽ medium inter viridem obſcurumet terreum et indum. et hR U babet madilarũ viſtinctiones virides ⁊ nigras ct qui ſõ eſt in termino lapidis.immo facile diſ ſolubilis pulueriſabilis. . ¶ Et ꝗ eſtlenis tactu carens aſperitatẽ calide cõplexionis in pꝛincipio ſcdi ⁊ ſicca in ipſo ¶ Et eſt reſolutiuꝰ.abſterſiuuo.⁊ ẽ cõmibanti bus ⁊ ſubuertẽtiba ſtomachũ.⁊ educit per vo⸗ mitũ ⁊ ventrẽ ⁊ nocet ſtomacho.generans ſub⸗ uerſionẽ.⁊ faciẽs ſolutionẽ cum anguſtia ¶ Et dixit Alexãder. Non lotus ſoluit per vo muũ et per ventremſine moleſiia. Ars aũt in lauãdo ipᷣm eſt hec.terat᷑cũ faci/ litatem vaſe lapidco.deindeſunda tur ſuperip ſum aqᷓ dulcis ⁊ lauet᷑ ſic terendo.⁊ſiat illud tri gelies ſemꝑ innouido aquã.⁊ adhuc. Trattatus decieslauetur cũ qqua roſaꝝ.¶ Et dixit Al9 * chindus.Qauet᷑ cũ aq̃ bugloſſepoſt depurati onem eius. acquirit᷑ em̃ eiꝓprietas mir abilis ex plus S Rmenus ſᷣm Pliniũ ppꝛio ca. Lapis ED hoc ad egritudines melancolicas ¶ Auicẽ.ſoluendo educit melancolicã lapis laʒuli.: ꝓpter ipᷣm dimitit elleboꝛus niger ¶ Jobãnes Meſue. Educit ſolutione colerã nigram cũ virtute.⁊ mũdificat cerebruʒ ex ea.et vglet ad egritudines eius nelãcolicas.ſicin eſt mania ⁊vertigo ⁊ doloꝛ capitis et epilentia. ¶ Et ad egritudines timoꝛis ⁊ ſuſpitionis. et J ad lepꝛam.⁊ ad egritudines ſplenis ⁊ ad cancꝝ et moꝛpheam:et febꝛes melancolicas. ti potio eſt a..i.xſq; ad duas. —.— „ . 0 —*⸗ 3 Pnanmmun latine.grece antimonos. arabice aytruad. Antimoniũ eſt vena terre ſimilis plumbo.verũ ẽ qð antimo nium tcritur ⁊ nõ fundit᷑.plumbũ vero ſunditur ⁊ nõ terit. Et hʒ inſracturis ſuis claritatẽ qũ frangit.E tillud ẽmelius qð in fracturis ſuis nõ habet aliquid cx terra vel aliqua ſoꝛde.Et ideo ablutũ ⁊ mundũ debet poniin medienis. Eſt fri.⁊ ſic.in.iij.gradu.¶ Sera.libꝛo ag.ca. Avtmad velantimoniũ eſt vena terre ſimilis plumbo.⁊ eſt medieina ocularis.quod decer⸗ niiur ametallo.quia antimoniũ teriturametal⸗ lunn vcro nõ ſimiliter metallumfunditantimo nium aduritur. Antimonium quanto clarius ex eo ẽſoꝛtius.⁊ illud qð frangit᷑ et habet in fra turis ſuis elantatem ⁊ lummoſitatem.et quod eſt interius muduz.: nõ habet aliquid admirti e terra vcl ſoꝛde aliqua.¶ Almanſoꝛ tracta⸗ ¶ Doſia nõ loti potio elta...vſq; ad.i.ſ.ꝛlo R tãio melius.Et idem auctoꝛi.Praſco. Mehlꝰ2 tu tenio ca. de antimonio.Antimonium frigi Ali.mz ſiccum eſt in teruio grauaa·⸗ * De Lapidibus Pyopprerationes Ad emoꝛroidas exiccandum inijciatur ſuc cus peucedani per cniſtere.et poſtea ſi ſintexte rius.pone puluerem antymonij deſuꝑ.Siſint interius puluis inijciat᷑ cũ calamo poſito in ve ſica inflata.¶ Puluiseius cum ſaponeſpatarẽ to vel gallico cõficiat᷑.et liciniumin eo intinctũ oꝛtficio fiſtule immiſſum curat.Puluis eius in cancro poſitus comedenti aut cami ſuperſiue optima eſt cura.¶ Contra polipum ma gdali no ex apoſtoli confoꝛmatus in ſpanſo puluere Pm nij et naribo immittatur et aufert ipſuʒ ¶ Collirium ex puluere antimonij et puluere nuclei.mirabolanoꝛum citrinoꝛum equo pon⸗ dere addita aqua roſarum.vel pone de tuthia cum antymonio.¶ Bombix intincta inſucco ſanguinanie cum puluere antymonij.nanibus immitrat᷑.⁊ remouet fluxũ ſanguinis ab ipſo ¶ Ad cobibendũ ſanguinẽ puluis antymonij in ſucco tapſibarbaſti cõſiciat᷑.⁊ bombix intinc taſuperponat᷑ ¶ Sera.auct.Galie. In hac me dicina eſt virtus ſitipcica ⁊ cõglutinatiua ⁊ in⸗ frigidatiua.aufert carnẽ ſuꝑfluã que eſt in vlce ribus.⁊incarnat ⁊ inſolidat ea.et mundificat ſoꝛdicieseoꝛum.i Et ſtringit fluxum ſangin⸗ nis narium.⁊ ꝓpꝛietas eius eit conferre epilen⸗ tie ⁊ ſuꝑfluicatibo groſſis.i Almanſoꝛ. Anty moniũ oculũ efficiens robuſtũ ipius cuſtodit ſanitatẽ.ſuppoſitũ q̊ mẽſtrua cõſtrigit. Pau lus ca.de antymonio.Antymoniũ ſua frigidi⸗ valet ſi miſcetur collirijs oculoꝛum. ¶ Senioꝛes eo vtentes habent oculos inco⸗ lumes.quia neruos confoꝛtat.⁊ omnem macu co milcetut. tateꝛ ſiccitate ſanguinẽ de naribus ſtringit.et lam ⁊ nocumentũ aufert.maxime ſi parum de Capitulum. xuſ. Ttramentum. Iſidoꝛus. Attramen⸗ PPan ſic dictum eſt. eoo ꝙ ſu atrum. Cu⸗ ius ſpecies et picture et quotidiano vſui neceſſario eſt.i Exlibꝛo de aluminibo et ſalibus. Attra mentuʒ eſt aqua et tinctura quã terre ſiccitas coagulauit.Et ẽ inſin natura ca lidum ſiccum. Huius multaſunt genera.quo rum melius eſt in Hiſpania.Et ipſum quidem denigrat corpoꝛa.Et augmentat rubeum ru⸗ bedine.Albũ vero denigrat.i¶ Exlibꝛo quar⸗ to metheoꝛorum. Attramenta compoſita ſunt exſale ⁊ ſulpbure ⁊ lapidibus: Et eſt in eis vis aliquoꝛum coꝛpoꝛum liquabilium:quoniam ex eis fiunt:vt calcantum ⁊ abachar generantur ex maioꝛibus granis attramenti:et non ſolui⸗ tur ſalſedo eius niſi cum eo quod in eo eſt ſułᷣ phureum:et poſtea coagulatur reſiquum. Il⸗ ludq; iam cepit vim mineralẽ in aliquibus coꝛ poꝛibus. Quod autẽ ceperu vim ferream: erit rubeum aut croceum aut calathar. Quod au⸗ tem vim eream:erit viride ſicut calcantum.Un de poſſibile eit ila duo artificialicer fieri. Hperationes. ¶ Auicenna in ſecundo canone. Attramentũ calidum eſt ⁊ ſiccum in tertio gradu. ¶ Omnia ſunt adurentia. et ſtiptica ſcabiei conferunt humide ac duriciei palpebrarum:et aſperitati earum. aut apoſtematibus inguinis. ¶ Eſt autem in attramento virtus venenoſa: deſiccans pulmonem:ita foꝛtaſſe interficit. ¶ Sufflatur autem in nanbus pꝛopter fluxũ ſanguinis.⁊ pꝛopꝛie althochotar.et quo etiam ſiunt licinia. =ðò ¶ Et ponuntur in ſiſtulis:et extirpant vento⸗ ſitatem. Licinium quoq; confert vlceribus au ris et ſaniei eius.et pꝛohibet coꝛroſionem den⸗ öItem in ipſo ſunt aduſtio vchemens ⁊ cur⸗ ſuum ſan guineoꝛum conſtrictio et exiccatio et ſtipticitas plurima. Confert foꝛmice ⁊ heriſipile quando linitur cum aqua coꝛiandri.pulueriʒatur autem ſuꝑ fraudulentum vulnus ⁊ ambulatiuum.adunt carnem additam. ¶ Confert etiam fluxui ſanguinis nariũ et apo ſtematibus gingluue. ¶ Et pꝛohibet fluxum matricis.ponitur etiaʒ in alcoſol ad abſtergẽdum ⁊ ſubtiliandũ groſ⸗ ſitudinem palpebꝛarum. Hoc idem dicit Pli⸗ mMus:licet per alia verba. Bb üij d db NN „ 8 Trattatus Capitulumxpj Lumen. Iſi. Alumen vocat᷑ a lumine qꝛ lumẽ pꝛeſtat coloꝛibo tingendis.Eſt Dautẽ ſallugo terre.efficiturq; hyeme ex aqua et limo.⁊ eſtiuis ſolibs maturat᷑.Hui⸗ſpe cies due ſunt.liquidũ et ſpiſſum. Dyaſc.Alu⸗ minis ſpecies multe ſunt.ſed medicine tres ne⸗ ceſſarie. Rotundũ: ciſſum ? liquidũ. Rotũdu, y pꝛobabiliꝰ eſt qd naturali rotũditate foꝛmatũ eſt. fiſtuloſum lubalbidũ fricabile nõ lapidoſuz aliqᷓ ex parte pallidũ.pingue ſcʒ?⁊ vehementer redarguens. Scil quaſi fios albo. rotundũ leue ⁊ c. Liquidũ de. inde melius eſt qdð eſt leue perlucidu in ſummo .„ aliqͥd in modũ floꝛis q̃ſi lac hũs.¶ Raſiin li. de aluminibo ? ſalibo. Alumẽ eſt oleum q coa 7 gulauit ſiccitas terre.⁊ eſt in natura ſui caliduʒ et humidũ.retinet omne volatile.mũdiſicat et Decoꝛat coꝛꝑa:et augmẽ at tincturaʒ eorum: ¶ Alchimiita. Alumen large ſumpto vocabu lo.dicit᷑ omne qð ligat tincturã in coꝛꝑe aliq̃. vt in panniset coꝛijs.Et ſicut ſunt diuerſe nin⸗ cture.ſic et alumina diuerſa. NHNã tinctura que⸗ libet alumine ſuo indiget:ſine q̃ impꝛimi nõ poſ ſet.vel cũ corꝑeligani. Undenõ(vt quidaʒ pu⸗ tant )alumen dat lumen.ſed facit adherere lu⸗ men.i.coloꝛem ſicut apparet in coꝛio.qꝛ nõ pꝛe paratur cũ galla ſi nõ impꝛimi᷑ tinctura. Ita⸗ galla eſt alumen tin ame uge ſicut cinis cla⸗ uellatus eſt alumen gladij.Alumẽ quoq; deqͥ agitur eſt alumen rubee tincture.licet alumen non mubincet niſi album Pberationes habet cõſtri ctiuã ⁊ vehemẽtiꝰ cõſumptiuam Meget᷑ deniq; putrediniba ⁊ ſan guineis fluxib⸗ poligonie curat. carnes qz ſuꝑfluas ⁊ pudoꝛes ¶ Cũ aqua interſicit alkarad.i.cinices ⁊ pedi⸗ vyglet coꝛroſioni ⁊ aduſtioni ignis. Sciſſum auteʒ optimũ eſt qd elt ¶: Pla. Alumẽ ealidũ eſt ⁊ ſiccũ in.iij.gradu ꝰ A tutẽ babet cõſumẽdi.⁊ vehementer deſicandi. ¶ Qð albũ ẽ meliꝰẽ.ac acutũ ⁊ ſalſugini im mi⸗ xtum Qð aũt feculẽtũ ⁊ cereũ ẽ impuꝝ.vſus eiꝰ cõtra cãcrũ ⁊ inflatiões gingiuaꝝ.⁊ cõtra ſca⸗ biẽ.Balneũ aq̃ alũnoſe valʒ vydropicis.ſcabio⸗ ſis. arteticis.i¶ Dyaſ.QOme aũt a lumẽ virtutẽ ¶ Bingiuis humectis ſeu dentibo molliby cuʒ aceto vel melle.i¶ Idẽ Auriũ fluxus cũ ſucco alaꝝ vel inguinũ ſanat.¶ Aui: Alumẽe eſt ca. et ſic. ad.ij.Exiccat et pꝛohibet fluxũ oĩsſan⸗ guinis.⁊ curſum ſuꝑfluitatũ et effuſionẽ earuʒ. d n culos et fetoꝛẽ oꝛistollit cũ fece vini.tãtũdem aluminis deſiccat vlcera difficilia.cũ ſal gima 8 ¶ Exli.dena.re. Uniuerſalr alumẽ calidũ ⁊ ſic cũ ẽ in.iij.gra.ſtipticũ ⁊ mũdificatiuũ.⁊ viſ ob ſcuritatis mundificatiuũ ſuꝑfluã palpebꝛarum carnẽ aut mebꝛoꝝ coꝛrodit.i¶ Peſſima et ſicca vulnera inhibet.necoꝛpoꝛi ꝑambulent. Cum aceto et melle mixtum dentes confo.? K tat int irmos. Et valet tumidis gingiisss. — 8 — ”MDG . . 1 4 NE „V 214 — i! . 7* I N 2 * . 1 . unmmnig WWW N NN Capitulum. xviij Urum. Iſið. Aurum ab auro dicit᷑i.a ſplendoꝛe.q; reꝑcuſſo aere plꝰ fulgeat. 2—(Ex li. de na. rerũ. Aurũ inuenitur in riuulis et infontibus et etiam in montibus quã docq; ſedraro. multus autem laboꝛ eſt in lauan co. Sed etiam ⁊ per multas minutias terreet –W — DPe Lapidibus imneius ſoꝛchbus inuenitim ſociatum inuenitur tamen purũ et non terre vel bituminiby in ſe ad mixtum ſicut es vel argentũ. Itẽin eodẽ libꝛo: Au rũ ceterismetallis pꝛecioſius.durabilius ⁊ tractabilius.om̃i tꝑefulget.⁊ coinquinatũ ru⸗ bigine nõ cõſumit᷑.viſum fouet. Et q̃nto rubi⸗ cundius eſt.tanto melius. In duplo q̃; põde⸗ roſius eſt qᷓ; argentũ aut es autſtannũ. Cunq; ſit generoſiſſimũ ſuꝑ omina metalla.nihilomi⸗ nus eſt maxime ductibileſuper om̃ia. Omni metallo temperatiuus eſt. Et ideo quia calidi⸗ tas cius modici eſt exceſſus.nõ locatur in gra⸗ du.ſoluʒ quoq; nõ reſoluit. Actoꝛ.Aurũ itaq; nõ ſolũ eſt inter mietalla pꝛecioſiſſimũ.ſed eriaʒ ſolidiſſimũ:habet coloꝛẽigneũ ſplendidum fo⸗ uentem viſum. In igne poſitũ non comburit᷑. ſed purgatur ⁊ ꝓbatur. Ita q; triplici de cauſa inigne ponitur ad examin andum ad purganꝰ⸗ dum et ad fabꝛicandũ.Sed et humano coꝛpo ri maxime cõgruit.vnde in cibo ſumptũ iuuat multa. Areſtotiles libꝛo tertio. Aurũ pfecto li quatur calido.et ſi fuerit ſulppaur mundum et purum. et argentumniuum opamum ci mubo⸗ re clarum.fueritq; in eo vis igneuatis ſimplicꝭ non vꝛentis:eritq; res optima:quam recipere poſſunt Alchimil te vt ex ea ſiat aurum: Hoc enim ipᷣm cõuerte tur i ¶Auicena. Au⸗ rum multiplex eſt. ſcʒ natt giltrale: xir⸗ dis. Etils chi. Zafri obꝛiſum. colon: et⸗ 9. £ 8 6c au; lud quidẽ quod eſt de alexir valet ima rumacre quo nõ poteſt operari. Aurin Dde alexir eſt tribus modis:ſcʒ De petra ca pillo „ 4 rum ⁊ ſanguis? ouoꝛum. Kon enim p otelt an⸗/ rum eſſe aurum de alio lapide.Quidã autẽ fa⸗ ciunt falſum aurũ:ſic ⁊ argentũ. Gtringut em̃ id eſt durant ſtannumet dealbant: ac dicũt eſ⸗ ſe argentum. Sicut etiam auripigmentum cũ ſubtus ſtercus mittunt.ibiq; miſcent ſal armo⸗ niacumet incoꝛpoꝛant cuʒ cupꝛo diſtenſo. per locum b arbatum. et cum mercurio rubeo. ⁊ di cunt ꝙ ſit aurum verum:cuiuſmodiſit aurũ ſe⸗ ptem modis per magite umt cognolcitur ſcilicet in ſot te.in lapide.in põ⸗ dere.in guſtu.in igne.in ſublimationce.in fuſiõe Poꝛro naturalis auri natura calida eſt ⁊ ſicca. et quantum habetferrum denatura ſiccitatis ⁊2 duriciei:tantum habet aurum naturam bo⸗ nam ac mollem. lit autem in ventre terre de ar gento viuo bono nimiset de ſulphure nõ mul tum rubeo Sp Exrlibꝛo de naturis rerum. Aurum eſt cali⸗ ge naturelepꝛam ac ſcabiem curat.in puluerẽ redactum 2 antidotis mixttum. tempratur atq; Habet enim virtutẽ confoꝛtandi nõ q; incoꝛ poꝛetur:aut membꝛa nutriat:ſed ꝙ alteratiua virtute coꝛpus immatat.Unius ex auro factũ non coꝛrumpitur in tumoꝛesi¶ Haly regalis in pꝛactica ſua ſermone ſecundo.Aurifolia caxr nem comedunt ſine moꝛſura.ſuntq; ſicca ſubti lia. Limatura auri cõfoꝛtat coꝛ.et pulſioni me detur.¶ Acalumia auri melioꝛ eſt tenuis et ma gis deſiccans ⁊ amplius elimans.Que ſicom⸗ buratur et leuetur.deſiccat oculoꝛũ vlcera ſine moꝛſura.¶ Actoꝛ. Aurum vt dictum eſt ſupe⸗- rius omni metallo eſt temperatius. Unde quia caliditas eius modici exceſſus.ideo nonlocat᷑ in gradu.licet in gradu ponatur ab aliquibus. ¶ Auicenna in.ij.canone. Medlicine aurum ẽ equale ſubtile.confoꝛtat oculum in alcofol po⸗ ſitum. Confert ⁊ doloꝛibus coꝛdis ac tremoꝛi eius.¶ Retentio eiusin oꝛe.fetoꝛem ipſius oꝛii/ remouet.Cauteriũ melius eſt ⁊ velonus ſana⸗ bile quod ſit cum auro.i¶ Conſert etiam volo ribus coꝛdis ac tremoꝛi eiua actimoꝛi anime. et ei qui ſolus loquitur. Capitulum. xix. △½ Aricalcum. Jſidoꝛus. Auricalcũ dici Etur eo qſplendoꝛem auri ⁊ duriciẽ erit -Kpoſſideat. Eſt aũt nomencompoſitum lingua latina 2 greca. Es enim grecechalco vocatur.ſit autem ex ere ⁊ igne multo.ac medi⸗ caminibus ad aureum coloꝛem perducit᷑./ ¶x libꝛo de naturis rerum. Ex creſit auricalcum ſic dictũ.qꝛ ſplendoꝛẽ habeat auri.velqꝛ deiſo fit aurũ. Dicit em philoſopꝰĩ lᷣ.ð alumiĩe.Li mẽ qð exvꝛis pueni ⁊ auricalco fit aux optimũ Ouod intelligendũ eſt in coloꝛe nõ inſubſtan tia. Dicit em̃ idem Ariſto.ꝙ variat᷑ coloꝛ.ſed ſubſtantia manet. Hoc auricalcũ frequẽtius ſcripture vocant electrũ.et hoc ꝓpter coloreʒ electro pꝛope ↄſimile;. Ex doctrina alchimie. Es auũt tranſmutat᷑ in auricalcum. qð ſit medi ante tuchia:quia fumus eius albiticat.2. habz natura ſpiritus.ſtatimq; cũ puluis eius pꝛoij⸗ citur ſuper es fuſum.vel miſcetur cuʒ laminis eris.in ipſa eris fuſione tuthia calefit.⁊ fugaʒ querit tanq; ſpiritus.vnde apparet æ eius fu⸗ ga fit per eris coꝛpus fuſum.ſicq; ſiccat ipſum quia fumus eius eſt temperate albus.⁊ albuʒ buiuſinodi mixtũ cũ rubeo repꝛimit rubedinẽ et fit citrinum.⁊ita auricalum. 4 . — . 1— R — — — Capitulum. xx. ))Krgentum. J ſidoꝛus. Argentum gre Va arginion dicũt: cum mirum immo⸗ Aum illud accidit.vt cũ candidum ſit impꝛeſſum coꝛpoꝛi nigraslineas reddit. Ex libꝛo de naturis rerũ. Argentum ductile eſt et tractabile:ſonoꝛũq; ac tinnitus dulciſſimũ et hoc maxime ſi eri miſceatur. vnde tubas ex argento ductiles pꝛecepit moyſes ſieri ad ter⸗ rorem hoſtium:⁊ exhoꝛtationem ad bellum: ad mouendum quoq; caſtra ⁊ populus ad eſ⸗ cam conuocandos. Argeni vene multe et in multis partibus oꝛbis reperiuntur. nec eſt pu rum in ſeſicuct aurum. Sed terre ac ſoꝛdibus incoꝛporatũ ⁊ admixtũ. ideo laboꝛ mxaimus elt vt perignem expurgetur. Fumus autẽ pur gationis eius valde nociuus eſt: nec de fa cili purgat᷑ fumo hmõi multo infectum niſi ſumo iburꝭ aut armoniacis ſpeciebyac ybi pax fue rit argentũ ourabile eſt. Impurũ afit de faci⸗ li cõtrahit coꝛruptelaʒ. Argentũ ↄſolidat alia metalla:⁊ quaſi vnum efficit conſolidata. DODPbperationes. ¶ Aui.in. i. cañ. Argentum infrigidatinñ eſt et exiccatiuũ.bonũ eſt valde ſcabiei ? pꝛurigini. ¶ Eius confricatio cum alijs commixiionib⸗ confert fetoꝛi oꝛis.¶ Ac tremoꝛi coꝛdis ⁊ humi ditatibus viſcoſis ¶ Conſtantinus. Argentũ frigidumet temperatum in humiditate eſt.⁊ eſt contra humidũ et viſcoſum flegma. C adimia tamen auri foꝛtioꝛ eſt ⁊ melioꝛ argentea¶ Ra⸗ ſiin Almanſoꝛe. Argentum frigidum eſt: coꝛ⸗ diſq; tremoꝛipꝛoſicit. Cardimia argenti ſcabi ei que in coꝛpoꝛe oꝛitur:et puſtulis que in ocu lis ſunt bona eſt. ¶ Albertus. Argentum bez ne politum inter omnia metalla melius eſt ſpe culum: quia in coloꝛe magis accedit ad oya⸗ phanum. ¶ Haly. Purgamemum argentime lius eſt viride ac tenue ponticum: eſt veſiccãs foꝛtiter.ideoq; neceſſanjs admiſcetur ad cica⸗ triſandum vnguentis. M Capitulum. xxf. viuum dicitur:ꝙ excidat materias qui bus inijcitur boc ⁊ liqiudũ:quia percu⸗ tit. Inuenitur autem ſpecialiter in metallis ſi⸗ ue in foꝛnacibus argentarijs guttarum concre tionetectis inherens.Sepe etiã in ſtercoꝛe ve⸗ tuſtiſſimo cloacarum vel pureorum limo. ſit etiamex mmio in canchule lerree impoſito pa⸗ tena teſtea ſuppoſita. Cunc enim circũlito va⸗ ſculo crcumdantur carbones:ſicq; argentum ex nimio diſtilla:ſine hoc neq; argentum neq; es inau an poteſt. Tante aũt virtutis cſt. vt ſi Ragentumuiuum. Iſidoꝛus. Argentug N rd 4 nn ſextariii ar geti viui: centenariũ ſaruzſuper d D De Lapidibus. ponas oneri ſtatim reſiſtit. Siinaũt auri ſcru⸗ pulũ.leuitatẽ eiꝰ raptim ſinu recipiet. Ex q̊ in⸗ telligitur nõ pondus ſed naturã eſſe cui cedit. S eruat᷑ aũt melius in vitreis vaſculis.naʒ ce⸗ teras materias perfoꝛat.potui aũt datũ interfi cit põderis cauſa.Auicẽ.Argẽtuʒ viuũ ſubtus terrã naſcit᷑ ꝓter humiditatẽ magnã in loco il lo exiſtentẽ.Et hoc euenit ꝓpter ſolẽ et aerẽ qui tangãũt eũ. Ideoq; efficit᷑ currẽs ꝓpcer humidi⸗ tatẽ ⁊ frigiditatẽ que in eo ſunt.nec efficitur niſi in loco frigido.Ex li.de na.reꝝ.Argætũ viuuʒ eſt reuera calidi ⁊ humdũ in iiq.gradu.licet in quibuſdã libꝛis inueniatur eſſefrigidũ.Extinc tum põt aliᷓ rei admiſceri:lſed viuñ nõ.põt autẽ fieri albã et rubeũ cuʒ ſulphure.ſertur em̃ defa cili omnes coloꝛes recipere Si extinguatur cũ pinguedine.apparebit quaſi terra.⁊ ſc inter olᷣ las artitficioſe crematuʒ cxtrahit᷑ ab igne claruʒ malliabile ⁊ tractabile ad modũ argẽti.ad ma xime firmacula facienda. Deniq; ſine argento nõ põt fieri deauratio.cunq; argentum no con ſolidetur argento medio argento.hoc videtur benefieri cum argento viuo ODPoperationes ¶ Cõſttinus inli graduũ. Argentũ viuũ ca. eſt in. ij. gra.⁊ hu. Pediculos capitis occidit ⁊ reptilia om̃ia cũ litargiro et aceto ⁊ oleo. ¶ Fitq; bonuʒ ad curandũ ſcabiẽ. Fit eti vn⸗ guentuz ad puſtulas optimũ. & Platea. Arge tu; viuũ hy vᷣtutẽ diſſoluẽdi ⁊ penetrãdi farinã lupinoꝝ amaroꝝ. decoquitur in aceto foꝛtiſſi⸗ mo vſq; ad ſpiſſitudinẽ.⁊ argẽti viui extincti fa cta cõmixtione.caput patientis exabundantia pediculoꝛumperungitur per diſcriminalia. Extingunt᷑ autẽ vel cum ſalua.vel fricat᷑ cũ a . lina. Aut cum capillis ⁊ ſaliua. Aut cum puluere oſſis ſepie ⁊ ſaliua.meliꝰ aut dðꝛ er tgiĩui.cũ alteri rei põt admiſceri.niſi em ſicexti⸗ guitur. ipius ad aliud nõfit admixno. ¶ Jlidð. Argẽti viunz potui dati interficit cauſa o deris. ¶ Item. Dyal. dicit ꝙ, argẽtuʒz viuuz bi⸗ benti mortẽ tribuit:euadere tamẽ poterit. Qui hoc biberit caprinũ lac bibendo ac ſemouẽdo vel etiam bibendo vinum addito abſinthio ſy⸗ napi vel yſopo.Cuicunq; mẽbro adheret iõm percutit et coꝛrodit. ¶ Auicen. Argentum vinum ſublimatum in „ terficit ppter vehemẽteʒ inciſionẽ.et eius oura foꝛtis eſt biberelac ⁊ vomere. S ed Halienus dicit hocſe expertum nonfuiſſe. ¶ Scio ꝙ quidã bibit argentũ viuuʒ in eſta⸗ te. dum agitaretur ſiti ex vitro arto, putans ſe vinum bibere. ⁊ duabus boꝛis effluxis idipſum reddidit anus in peluim.⁊ nihi nocuit. ¶ Dicunt enim quidam q; extinctum interficit qꝛ quicquid ei obuiatſua grauitate coꝛrodit Interſicit etiammuren. ¶ Et ex eius fumo fugiunt vermes ⁊ ſerpentes venenoſi. ¶ Item Napoꝛ eiꝰfacit accidere pa⸗ raliſim tremoꝛem. Fumus eius deſtruit viſum et auditum. Et facit oꝛis fetoꝛem cum tranſit per ipſum.quare caueat qui vtatur. ,e, . 5 —– —D 1 ð Capitulum xxij) Rſenicum. Jſi.li.xix. Arſenicuʒ quod ⸗atine ob coloꝛem auripigmentum dici tur. Colligitur in pontio V teria.vbi et ſanda raca optimuʒ eſt quod in au⸗ reum coloꝛem tranſit.purum a fuſili gracili ve⸗ narum diſcurſu.Quod vero pallidius aut ſan darace ſimilis ẽ.deterius iudicatur.Eſt etter tium genus ſquamoſum quo miſcetur aureus coloꝛ.Uis eoꝛum eſt vtſandariceſed acrioꝛ PX auraria ma ¶ Plinius lib.xxxiiij. Arſenicum eſt ex eandem materia qua et ſandaraca.Quod ex eo optim elt coloris etiam in auro excellentis.Ex libꝛo de aluminibus ⁊ ſalibus.Arſenicum eſt cali⸗ dum ⁊ humidum:⁊ eſt diuerſi generis.ſcilidʒ ru beum:citrinum et laminoſum. Eſt anenicuʒ ſi mile ſulphure inmultis operibus. Operationes ¶ Auicen. Aliud eſt album.aliud rubeum.ali ud citrinum. omnia putrefactiua ſunt ⁊ moꝛdi ficatiua Eſt autem calidum in tertio.ſic.iſcᷣo ¶ Pilos abradit et alopicie cum gummi pini conuenit ¶ Emplaſtrun cum eo fit ſuper vulnera. Cuʒ adipe et oleo conuenit ſcabiei et ſahaphat hu⸗ mideet putredini.⁊ abſter git et adurit cuteʒ. 1 reillitumtollit pilo Tratctatus D AAſſumiitur ad tuſſim antiquaʒ ⁊ ſputñ ſaniei et ſanguinis. Et quãdo ponitur in pillulis ad aſina.¶ Miſcet᷑ aũt cũ oleo roſato ad bothoꝛ et emoꝛroidas. Quod autẽex eo ſublimatuz eſt inte ficit. Et ex rubeo quidẽ melius eſt quodẽ puluerizabile.i¶ Dyaſcoꝛides. Arſenicũ naſci ur in metallis vbiet ſandar aca.Aſſatur auteʒ in teſta. donec mutet coloꝛẽ:etreponit᷑. Uirtus ei ſtiptica elt:cum calce viua mixtum et coꝛpo⸗ 4 ——= S 2*D èð . 5 AUII 2 * „ .* „ „ 7 N. 3 . En 8 7 . BGBalagio6gema ruffa p/ Mä egenerãſ carbuũculo.ipiꝰ ac vᷣtuti dv oibodebilbe in eo re⸗ dia gignit viriditate ſimilis ſmaragdo.ſed cuʒ palloꝛe.Politur auteʒ ab indis in ſexangulas foꝛmas.vt hebetudo coloꝛis repercuſſione an⸗ guloꝛũ excitetur.Aliter politus non habet ful⸗ goꝛem. Genera eius ſunt nouem. ¶ Helyman Qdus in cronicislibꝛo decimo. Berillus eit colo ris violacei vel aque maien. de Hohkrationes Nuba ſcripſit ꝙ coniugij dat amoꝛem. Et poꝛtantẽ ſe magniticat.Dexteram ſiringetis adurit. ₰ qua in qua iacet pota.valet infir⸗ mis oculis. tollit victuſ⁊ ſuſpiria.et cũctis epa ticis fertur curare doloꝛes Arnoldus.Berillus eſt lapis cuius coloꝛẽ pallidus vt limpha.ſoꝛma eius eſt ſex agana. Kiuq; genera eius ſunt nouem.qui magis pal Iunſſis. Iſi. Beril i in let eſt melioꝛ. ¶ Uittus eius eſt cõtra hoſtiũ pe ricula.cõtra pigriciem.oculos humidos ſanat geſtantẽ adurit. Si oculo ſolis opponitur ac rotundatur.ignem accendit. ¶ Dyaſcoꝛides.Gerillus lapis lucidus eſt et clarus:oleo ſimilis:ſculpitur locuſta marina ac ſub geminis pedibus eius coꝛnuta.ac ſub gemma ponitur herbaſeuina modico auro in cluſa.geſtata amoꝛem coniugij facit:Aqua in qua miſſa eſt pota.ad oculoꝛum vitia valet.et ad omnem v alitudinem. MB U äsä Capitulum. xxiiij 83 gar. vel la pie liberans a venenis. . arabice hagerbezarr . ¶ Serapion. li. aggregatoꝛis capimł. heger bezaar eſt nomen perſicum. et eſt expel⸗ lens no cumentum.et hoc nomẽ cadit ſuꝑ duo Unum eſt quod cadit ſuper omnem medicinaʒ conucnientem alicui veneno.eo q; reſiſlit vir⸗ tuti eus et expellit nocumentum eius pꝛopter pꝛopꝛietatem queeſt ineo. ¶ Raſis. Bezaar cſt lapie citrnus mollis. nõ habens ſapoꝛem: Unde lapis eſt vergens ad citrinitatem ct albedinem habene coloꝛem vi⸗ 1 ni.et eſt leuis ſplendens ſicut lumen. OPperationes. ¶ Serapion. Qapis bezaar conuenit venis.- quando bibitur ex eo pondus duodecim gra⸗ noꝛum oꝛdei:aut linimentum fit cm co ſupr locum moꝛſus liberat naturam a moꝛte et ex⸗ pellit venenum per ſudoꝛem.ideo peſtilentico valet ¶ Et quando ponitur lapis in annulo. et ponitur in oꝛe ipſius qui ſumpſit venenum.⁊ 4 7 ð * “ ſugit id aliquantulum conuenit ei. ¶ Et quando tan gitur cum illo aculeus ſcoꝛ⸗ pionis pꝛohibet ab eo poſtmodum potentiaʒ pungendi. Et ſi tert᷑ de eo põdus duoꝝ granoꝝ oꝛdei diſſoluitin aqua ⁊ ponitur m oꝛeſerpentis ſuſ focat eum ſtatim ⁊ occidit. ¶ Idẽ auct. Raſis.Et ego vidi ĩipᷣo ſufficien tiã ad auferẽdu nocumẽtũ.⁊ erit lapis ille quẽ vidi vergẽs ad citrinitatẽ ⁊ albedinẽ hñs colo rẽ vini.⁊ cũ ̊ erat leuis ſplẽdẽs ſicut lumẽ. ¶ Etiã vidi in eodẽ ſufficientiã illã quã vidi in alia medicina ſimplici.ymmo etiã qð non vidi in tyriacis compoſitis. N¶Idẽ Raſis.Uidilapidẽ beʒaar filij amama ri cuſtoditoꝛis legis dei.⁊. eſt verũ ipe emit bunc lapidẽ:⁊ dedit pꝛo pꝛecio ipſius palatiuʒ coꝛdube in pꝛincipio genere. Capitulum. xxu. Elliculi marini latine. Arabice aſtoꝛ: Padecta ca. xciij. Gelliculi marini ſũt rẽtes ſicut dẽtales.ſũt frigidi ⁊ ſicci.ſed eoꝝ ex⸗ ceſſus ab autoꝛibo nõ determinat᷑.ponunt᷑ in vnguentis ad faciem clarificandi. Dperationes. q Puluis coꝝ ſubtiliſſimus reſoluat᷑ cũ axun⸗ gia gallinacea pꝛius reſoluta:⁊ fiat vnguentũ pꝛo facie abſtergenda. ponuntur in antidota no Halieni in vnguento citrino.quod interp⸗ tatur vnguentum decitro. Capitulun:xxu. De Lapidibus. di vmblici hoĩs ſm ſigurã.⁊ſt᷑ lapides parui⁊ albi qͥ iueniunt᷑ in ripis marinis cohe⸗ Olus armenus. Auiceñ.lib.ij. capᷣ. de luto armeno. Lutũ armenũ:ſiue bolus armenũ eſt rubeũ:declinãs ad citrini⸗ ſatem notũ.frigidũ eſt in pꝛimo gradu.ſiccũ ĩ cõo.Et eſt quedam vena terre quepᷣcipue in armenia inuenitur. Unde habet virtutẽ con⸗ ſtringendi.Eſt aũt eligendũ qð ſubrubeũ eſt ſim oẽs ꝑtes:nõ habẽs coloꝛes diſtinctos:ali⸗ quantulũ fragile.i¶ Sera.Carnamenũ.i.lu⸗ tum armenũ.⁊ eſt in gimbar coloꝛ eiꝰ eſt vltra croceitatẽ ad rubedinẽ tendens.⁊ terit᷑ cito ſi⸗ cut terit᷑ calx.⁊ eſt leue ſine lapide.Uirtus eius elt qᷓ deſiccat deſiccatione ſoꝛti. HPHperationes. ¶ Auicenna.Lutũ armenũ retinet ſanguinẽ: qm̃ exſiccatio eius eſt in vltimo. ¶ Et ↄfert apoſtematibo peſtilentialibo bibitũ ⁊linitũ.⁊ ꝓhibet ambulationẽ putredinis mẽ bꝛoꝝ.⁊ mirabile eſt in re vulneꝝ. ¶ Et ꝓhibet catarrũ.⁊ confert colericis. ¶ Et eſt bonum ſputo ſanguinis ptiſici.pꝛo⸗ ea quia deſiccat vlcus pulmonis.⁊ eſt cu⸗ helitus ex catarris. Et eſt bonũ cenbus inteſtinoꝛi: ?⁊ ſolutioni: ꝛfluxui ſan guinis matricec. Et confert febꝛiby ethicis ⁊ peſtilentialibo p pꝛie.et pluresquidẽ iam ſa natiſunt ex peſtilẽ tia magna ꝓpter ↄſuetudinẽbibendi ipᷣm cum vino ſuhtili. . ¶ Et ſi bibitur in febꝛe peſtilentie neceſſariũ eſt vinum:ꝑducat ipſum ad coꝛ:⁊ miſceatur vi- num iüllud cum aqua roſarum. Capitulum. xvij). UN O8 N Td n dN ODiax. Lapisboꝛarx. m Alb. a quo⸗ 3 dam genere bufonis noĩatur:q ſic ðꝛ: quod ipᷣm in capite poꝛtat.Et elt rum generũ.vnũ albũ aliquantulũ fuſcũ.⁊ al⸗ „ tur. in medio habet oculũ ceruleũ:⁊ tempoꝛib⸗ noſtris extractus fuit vnus de buſoneparuꝰ viridis. aliquos etiã vidimꝰbufones haben⸗ ere dicebantur tes depictos in ſe.qui de hᷣ gen vulgariter aũt cropodine dic „. PHherationes. Alb. Soꝛdes purgant inteſtinoꝝ ⁊ ſuper⸗ fluitates.ꝗ¶ Arnol. Hoſe lapis.i.lapis boꝛax eſt cuiꝰ duo ſunt genera.vnũ ſubalbidũ:⁊ alið variũ.¶ Debufonis capite trahunt antec;bi⸗ bat vel aquãtangat.i¶Et foꝛte in eis qũq; ap paret foꝛma bufonis cũ pedibo ſparſis. Hic la pis valet ↄtra moꝛſus reptiliũ:⁊. — 4 4 O . * v: 4 17 4 — 4 4 N= AI A . . 1 . V. . 4 1 1 8 4 4 . * — . 4 . . 1. 1. 4. ̃ e.n a aen. Et eſt duos 3 venenum. Tractatus Capitulum. xxviſſ. Allaica. carcedoniꝰ: 2 calco phanus. yſiðᷣ. Callaica eſt geẽma coloꝛe viridis.⁊ pal⸗ les ac nimis craſſa. nihil io Acũdius decenſq; auro.·vñ et appellata. Naſcit᷑ in India yel Hermania in rupibo ge⸗ . — lidis. oculi mõ extuberãs. Exlib. de na. rep. Carcedonius in ethiopia naſcit᷑ velut ignis lu cet. ſed pallentis ſpeciẽ: retinet. Semper itaq; detentus palloꝛe.Coloꝛẽ habet mediũ iacin⸗ ctum berillũ. Qui ſi ꝑtuſus ſit ⁊ collo vel diꝰ⸗ gito ferat:cauſas vincere ꝑhibetur. Huiꝰ ſpe⸗ cies tres eſſe dicuntur. Hoyoprerationes. ¶Arnol. Calcophanus eſt gema nigra ſed cris tinmtũ reddit ſi lapide fueritilliſa. Arnol. Calcophanos nigni coloꝛ lapis cla riſicat vocẽ:pꝛohibet raucedinem. Exlibꝛo dena. ren. Ealcophanus ſonoꝛus ac dulcis inſtar eris ¶ Siſerro vel ere ꝑcutiatur vocem quoq; ſo noꝛã ac dulcẽ red dit ſi poꝛtet᷑ ab hoĩe caſto. —— WMlapis oĩm pcioſiſſimꝰ atq; cariſſimus:et oĩm lapidũ ꝑhibet vᷣtutibo pᷣditꝰ Hcoloꝛ igne usẽ.⁊ nocte magiq; die lucʒ.nã die obſcurat᷑: nocte vᷣo tm̃ rſulget vt circaſe noctẽ q̃ſi ĩ diẽ vertat.i¶ Ex lapidario.Ardẽtes ſuꝑat gẽmas Q& büa.er li. ve na. re.arbũculus ẽ carbũculꝰ oẽs. Fã vclut ignitos radios iacit 8 dUOD De Lapidibus. vndiq; carbo. Hui nec tenebꝛe poſſunt extin guere lucẽ. Quin flammas vibꝛans occulis mittat aſpicientem. RW Dperationes ¶ Arnol. Carbũculꝰeſt gẽma rubicũdiſſima ĩ obſcuro ⁊ ĩ tenebꝛ lucẽs vt carbo. Coloꝛe vir tutibuſq; ſuꝑat oẽs gẽmas ardẽtes Sola em̃ hʒ oẽs qᷓ in ipis ſũt vᷣtutes. Sũtq; pᷣter illam duodecim ſpecies minꝰea vtiles. ¶yſið.Carbũculi genera ſũt duodeci:pᷣſtã⸗ tioꝛes qͥ vident᷑ fulgere ac velut ignẽ effũdere. ¶ Et dicit Aluredꝰ: eſt ſigillũ lapidũ.Alij zo qꝛ carbũculus poteſt impꝛimere figuram uã omni alj lapidi: ⁊ non econtra. Capitulum. xxxr. Alx.yſi.alx viua ðꝛ:qꝛ dũ tactu fri⸗ gida ſit occltũ ignẽ intꝰPʒ.vñ ⁊ aq̃ ꝑſu ſa ſtati latẽs ignis erũpit.natura eius mira facit. Hã aqͥs accẽdit᷑ qb ſolet ignis ex⸗ tingui. Cſuseiꝰeſt ſtructurꝭ fabꝛice neceſſariꝰ. HNã lapis lapidi nõ põt adherere foꝛtiꝰ.niſi cal ce ↄiũctꝰ.⁊ calx qͥdẽ e lapide albo ⁊ duro me⸗ lioꝛ eſt ſtructurꝭ.Ex molli vo tincturꝭ vtilis. ¶ Auicen. in. ij. cañ. Ealx eſt cinis coꝛpoꝝ la⸗ pidoſoꝝ Illa qͥdẽ quã aq̃ nõ tetigit:⁊ illa quã aqua tetigit cũ remanet extincta duobo dieb⸗ aut tribo tũcnõ adurit:ſed tm̃ calefacit. ¶ Et abluta quidem dicta eſt et exſiccatiua ſi⸗ ne moꝛdicatione. — ¶ Lalx vo bibita cũ oleis fit maturatiua. ¶ Caix flurxũ ſãguis abſcindit.carnẽ additaʒ coꝛrodit.⁊ abluta ↄſolidat.ignis aduſtiõi cõ⸗ datur. ¶Raſi in Alman. Calx.ca:eſt. adurit:?⁊ corꝰ J nem ſuꝑfſluam coꝛrodit.fluxũ ſanguinis con? ſtringit.qᷓ cũ lauat᷑ aduſtiõiignis ↄfert. titulum. xxxj. u 2 Pumidicus.ylið.Cariſteũ u: qdᷣ nomẽ ab aſpectu ha atũ ſit his qͥ gẽmas ſcul⸗ reficit oculos. Idem. . oꝛ numidia mituit. q cutem m ſuccum dimittit croco ſimilem:vnde et men accepit. non cruſtis:ſed in maſſa ?⁊ limi im vſui aptum. Zeſſfriam a caloꝛe cineris ap pellatur. cuius alligatio contra ſerpentes lau JN fert. ¶ Eõſtatinꝰ. Ealx eſt ca. ꝛ ſic.i ii. S. Qus † mixta ſero ⁊ oleo puſtulas? apoſiemata putri da hntes iuuat.vulneraq; ⁊ iciſionẽ ſolidat. B A*-— ‚„/——, T k* „ H.Alber. apis calefarios ſiue calcofa⸗ noset eſtniger. “ Hyperationes. Cirtus eius eit vocẽ darificare ⁊ raucedinẽ mederiꝙ Idẽ. Alb. Lapis coꝛãticas eſt lapis c ſtallo ſils. infecto coloꝛe ceruleo.q dꝛ cade re aliqũ ð nube cũ tonitruo.⁊ inuenit᷑ i graya * ⁊ hyſpania. ſed hyſpanꝰeſt candens vt ignis. ¶ Reouocat dulces ſomnos. ⁊ ad pꝛelia ⁊ cau ſas vincendas. contra periculũ tonitrui di/ citur oꝑari. Hoc ſimiliter ait Enax. — — — — — rr apitulum. xxxiſ. Elidonius. Dyalſ.Celidonius inueni Ptur in ventriba hyrundinũ. uiꝰ gene⸗ vra ſunt duo.niger ruffus.que colligun 2 — „ tur captis pullis hyrundinum: ⁊ ſciſſis coꝛum ventribus inuenitur. perationes. ¶ Alb. Ruffus innolntus pãno lineo vcl co⸗ rio vitulino⁊ ſub ſiniſtra aſſella geſtatꝰ:vꝛ va lere g iſaniã ⁊ antiqs lãguoꝛes:⁊ lunaticã paſ⸗ ſionẽ ⁊ epilentiã:codẽ modo poꝛtatus. Enax aũt dicit ꝙ facundũ gratũ et placen⸗ tem reddit geſtantẽ ſe. Niger autẽ vt Joſeph dicit contra nociuos humoꝛes ⁊ febꝛes ⁊ iras operatur.E. tlotus aqua ſanat oculos. ¶ Sunt aũt hij lapides pari valde. Et ta⸗ les iam vidimus ꝑſocios nĩos de ſtomacho hbyrundinũ extractos de menſe Auguſto. tũc cmextracti magis valere dicunt᷑.vt frequen Capitulum.xxxij. yAletarios ⁊ coꝛanticas vel coꝛqauium ter aũt duo ſil in vna hxrũdine ſnucnſuntux· ¶ Pyaſco. Rufius em ſanat lunaticos lan guidos et inſanos in panno mundo ligatus. in ſiniſtro bꝛachio egroti circumligatus.pꝛe⸗ terea facit gratiſſimos poꝛtantes ſe facundos et amabiles et idoneos. ¶Higer geſtat? ſilr optimũ finẽ imponit.ad omesiras regũ ⁊ dominoꝝ idoneus eſt. IHam qui eum habuerit omnibus placcbit ⁊d arbitrium ſuum cunctaperducet. S ed qui dolent oculi teritur cum aqua et iunguntet ſanabũtur. ¶ Sed cum tollunt la pides cauendũ nepater aut mater pꝛope ſit:qꝛ 3ü8 △☚ melioꝛem effectum babebunt. ————= Capitulum. xxxiuj. Elonites ⁊ cymedia.yli.clomites eſt rlapis purpinci variq; coloꝛie. Hucte RRudo mittit? diuinatoꝛem ulum facit Qui huc ſub lingua geſtauerit:at hec vᷣtus ipi tantũmodo tũc inelt: c luna pmo accenſa cre ſcens eſt. ¶ Menoytes in vlnmo deſcendẽte ſic vult Aaron de virtutibolapidu. Fiec bic la pis ab igne coꝛrumpituur.. Pprerati ¶ Celonites eſt indice teſtitudinis oculus va⸗ rius ⁊ purpureus.hoc ma gi impolito linguie finguntur futura pꝛenunciare. ¶Ex lapidario. Ingdica teſtudo lapidem mittit celoniten Hꝛatum purpureo vario q; coloꝛe nitentẽ Quem ſub lingua lotoſi quiſq; geſſeritoꝛe. Hoſie magi credũt hunc viuinarefutura. Oꝛto mane die ſectam dumtaxat ad hoꝛam. Tempoꝛe quo lune ſuccreſcere cernit oꝛbis⸗ — DPeapidibus. Sed luna pꝛima lapidis pꝛedicti poteſtas. Totius fertur ſpatio durare diei. . Quinte poſt decimã ↄcoꝛdat tempoꝛelune. At detrimenti mans in tempoꝛe toto. Ante diem tm̃ lapidi manet illa poteſtas. Eſt etiam nulli lapis hic obnoxius igni. Item yſið. Cymedia eſt gemma que inue⸗ nitur in cerebꝛo piſcis eius nominis.candida — „ ⁊ elonga.his pᷣſagire dicũtur magi ſigna trã⸗ qulullitatis ⁊ tempeſtatis. TT — — — N — Z Capitulum. xxxv. eſt ⁊ eſt frigida ⁊ ſicca in ſcdðᷣo gradu. VHãc qͥ faciũt ſepius incurrũt apoplexi am.:epilentiã: paraliſim: arteticã: ꝓpter frigidi⸗ Zruſa. Plateariꝰ. Ceruſa flos plũbi tatẽ aceti diſſoluentẽ ⁊ moꝛtiſicantẽ. Operationes ¶ Habet aũt ceruſa vᷣtutẽ mũdiſicandi vel ex tergẽdi ſuꝑſluitates.vñ q̃dã mulieres abluta facie puluerẽ ceruſe fenuiſſime ſuꝑadducũt. ¶ Alie vo:qꝛ ceruſa aliqntulũ ſicca eſt.ↄficiũt eãin aq̃ roſaꝝ ⁊ exponũt ſoli: maxiĩe in eſtate qua ↄſumpta aliã apponũt.⁊ h faciunt donec fit albiſſima. ⁊ aliquantulũ aromatica.poſtea foꝛmãt in pillulas ⁊ facie appoonunt. ¶Nota qui longo tempoꝛe vtuntur adhibiti one ceruſe doloꝛẽ dentiũ incurrunt:⁊ putredi⸗ nem: oꝛiſchfetoꝛem. “ ¶ Auiceñ.in ij. cañ.Ceruſa eſt cinis plũbi:po⸗ nitur in emplaſtris ⁊ vlcera replet ac generat in eis carnem:⁊ coꝛrodit carnẽ malã. FE ¶ oõtert bothoꝛ oculi.Lenificat apoſtcmata fffrigida ⁊ dura. Jit aut ceruſa qñq; aceto:qñq; Capituſum. Fxxij. Riſolectrus ⁊ criſocolla. yſið. Criſole cũ ſalibi.⁊ eſt frigida ⁊ ſicca in ſcdᷣo gradu. ¶ Que autem cum aceto fitvehementioꝛis eſft ſubtiliationis. ¶Eſt etiam exmedicinis que conueniunt ani H fiſſuris eſt terum e venenis. ctrus eſt lapis auro ſilis:h̊ ĩ coloꝛẽ ele ccni vergẽs.matutino tm̃ aſpectu iocũ dius:igniũ rapaciſſimꝰ.⁊ ſi iuxta fuerit cclerri⸗ me ardeſcẽs.i¶ Ariſto.riſolectrus ignẽ tra hit. ⁊ ex eius natura eſt ꝗ ab igne cito cõburit᷑ Arnol. riſolectrꝰgẽma eſt amei coloꝛ:.ab igne cito inflãmab ilis. viſu pulcherrimꝰ eſt in boꝛis matutinis.in alijs vᷣo ꝑ oĩa diſſimilis. Dperationes. Plini.Criſolectrũ collo alligatum medetur febꝛibus.Lritum vᷣo cum melle atq; roſacceo aurium vitijs. ¶ Et ſi cũ melle attico ↄterat o· loꝝ etiã obſcu niati: ſtomachiq; vits medet᷑.vel ꝑ ſe farina eius ſumpta.vellcũ maſtice ex aqua pota. ¶ Ex lapidario.Eſſe criſolectrus ſilis deſcri⸗ bitur auro. Cuiꝰad electrũ coloꝛ inclinare vi⸗ detur. Hic matutinis viſu iocundioꝛ hoꝛis. Cuius matcries rapidiſſima vꝛ ignie.HNam cito vicino coꝛreptus flagrat ab igne. yſidoꝛus.Criſocolla eſt gẽma q gigniturin Iñndia:vbi foꝛmice aurum eruunt. q Eſt aũt auro ſilis:hʒnaturã magnetis:niſi ꝙ auꝝ augere traditur.vñ nuncupatur. Capitulum. xxxvij. Cc inj E D E O d 8 1. — N Riſopꝛaſſo⁊ criſopaſſios.Alb.Criſo rIpꝛaſſo ẽ lapis qͥ ab india vẽit raro iue WWnit᷑ ppt᷑ q⁊ carioꝛ extimat᷑. coloꝛe etiã eſt qſi ſit exſucco poꝛri vłpᷣſſi coagulato.hñs ætiã auri guttas ꝓpt᷑ qð ⁊ tale nomẽ accepit.qꝛ criſo aux ſonat i greco pᷣſſiũ.i.viride viriditate poꝛri.Ciñ.ꝰ Marubij folia ſt pᷣſſia pᷣſſaq; poꝛ ti .idẽ Criſopaſſios ẽ gẽma ab ethiopia vẽiẽs. Operatic ues. Alb. Criſopᷣſſios vires hʒ lapidis pᷣſſij etia⸗ʒ Ad oẽs coꝛdis paſſiões efficax reꝑit᷑i Idẽ Eri ſopſſios ðꝛ lucere ĩ tenebrꝭ:⁊ euaneſcere lumie ſuꝑueniẽte:ita ꝙ; coloꝛẽ nõ retinet quẽ hʒĩ ob⸗ ſcuro.¶E.t fit ĩ ip̃o ſᷣm diuerſitatẽ lumis ⁊ te⸗ nebꝛaꝝ recipꝛocatio coloꝝ velut in q̃rcu putre facta ⁊ noctiluca.i¶ Et de oĩbo his ĩ lib.de ani malibo dedimus rationẽ gfectã:⁊vide. — r8 5 Trattatus Capitulum. xxxviijſ. Mvbertus. Lapis enſolitꝰeſt ĩ coloꝛeha⸗ bẽs tenuẽ viriditatẽ lucidã in qua ad oculũ ſo⸗ lis micat vt ſtella aurea.⁊nõ eſt rarus.i yſið. Criſolanſis eſt gemma ex auro ⁊ igne vocata Riſolitꝰ ⁊ criſolanſis.Dyaſ.Criſolitꝰ 8 lucidiſſimꝰ eſt:⁊ ſimilis auro. A die ſiquidẽ eſt aurea:⁊ noctu ignea. Hanc giꝰ gnit etbyopia Pperationes. ¶ Alb. Dicit᷑ criſolitꝰſpũalia ↄfoꝛtat. ꝓpter qð tritus aſmaticis dat᷑. Yert᷑ etiã ꝙ ꝑfſoꝛatus ſetis aſini in foꝛamĩe repletus ac ſiniſtro bꝛa chio alligatꝰ fugat tumoꝛes melãcolicos peſ⸗ ſimos.⁊ hoc dict in phiſicisligaturis. ¶ In auro etiã poſitus ⁊ geſtatus fugat fan⸗ talmata. ¶¶ E pellere:⁊ ſapientiam adducere. q¶Dxaſco. Hic applicatus(videlicet criſolitꝰ) raſure aurifilaterium eſt ⁊ tutamen aduerſus nocturnos timoꝛes. Pertuſus ⁊ traiectꝰ cum ſetis aſini ⁊ in bꝛachio ſiniſtro ligatus omnia demonia vincit. — — S“ü — — „ — — — Capitulum. xxxix. Riſtallus. Alb̊. Qapis criſtallꝰ qͥ ali⸗ qñ fit ex frigoꝛe:aliquãdo autẽ ex niue Wſicut ſepe experti fuimus.⁊ ĩ germania vbimultiinueniuntur. Uterq; autem modua generatiõis facilis ex ſuꝑioꝛib erat mamfeſtꝰ HPHPoperationes ¶ Nic lapis frigidꝰ oculo ſolis oppoſitꝰ igng A Et dicunt quidã ipſum ſtulticiam dd . . De Lapidibus. eijcit. ſi calidus ſit hoc perficerenõ poteſt. Hu ius ratio poſita eſt inlib.de pꝛopꝛietatibo ele⸗ mentoꝛum ⁊ planetarum. ¶ Et dicit etiã ſitim reſtringere ſub lingua po⸗ ſitus ⁊ expertũ eſt ꝙ tritꝰ cũ melle mixtus ac⸗ ceptus a mulieriba repleat vbera lacte. ¶ Exlibꝛo de nat᷑.rerum. Criſtallus lapis eſt ex glacie induratus. ¶ Solinus tñ in aliquibo mundi partibo hũc inueniri dicit vbi nunq; gelu vel glacies fuit. ¶ ODyaſ.Eriſtallus vires habetſtipticas:de⸗ derunt hũc ad generandumnlact. Mank EFapinilum. .l. VTK¶HInnabar. Pãdecta.ca.clxij. Cinna⸗ 8 vpar latie. Grece ſercog. Arabice aſreg ‚vyl ʒemʒiſar Cinnabar.i.cinnab aꝝ. Et fit ex ſulphure ⁊ argẽto viuo.⁊ eſt rubei colorꝭ S erap.li. ag. ca. aſreg ſiue aſrengi.i.cinnaba rũ.ſit explũbo qñ ponit᷑ ĩ igne:⁊ inflãmat᷑.⁊ fit rubeũ. Silr fit ex ceruſa cõbuſta in hüc mo⸗ dũ accipit ⁊ ponit᷑i ↄcauo vaſe mũdo ⁊ ponit ſuꝑ ignẽ.⁊ mouet᷑ donec rubeſcat.⁊ſit velut au — ripigmẽtũ rubeũ.Et qͥdã noĩant h̊ ſandix. Sperationes. ¶ Galł Qñ cõburit᷑ plubũ vel ceruſa: mutatet fit aſrẽgi.⁊ ẽ res ſubtilioꝛ eo:ſj nõ itaſedatiua. ¶ Idẽ auc.Lachindi.Et accidit libenti aſreg ſicut illi qͥ bibit litargiũ.oẽs iſti ſũt ſpẽs cnna bari. ¶ Dyaſco. Uirtus eſtilli ſilis lapidi ema thitis. deniq; ↄſtringit vehemẽter.⁊ ideo ſan⸗ guinis fluoꝛem abſtinet. cobuſtionibo⁊ puſtu⸗ lis opitulatur.cerotis additur.vtiliter etiã cõ⸗ fectionibus collirioꝛum miſcetur. lum. xlj. Capitu Inis.Actoꝛ.Cinis ex pᷣdictis coꝛpo vribo vſtio relinquit᷑.⁊ eſt ſubſtantia ter⸗ vrena quidẽ arida ⁊ compacta. in quaʒ coꝛpusſolidũ ꝑ ignẽ reſolutum humoꝛe con⸗ ſumpto redigitur. Unde ex grandi coꝛpoꝛe p⸗ pterconſumptionẽ materie modicus cinis et⸗ ficitur.deſpeqti coloꝛis eit. Operationes ¶ Et qꝛ partes habet minutiſſimas:leui flatu ggitabilis eſt. ad multa tamen perutilie. ¶ Cinere nanq; pꝛimo quidẽ ignis ipſe regi⸗ tur vt conſeruetur.¶ Cinere pelles depilãtur: quodãmodo innouantur. ¶ Linisetiam pꝛo alumine ponitur in tinctu⸗ ris pannoꝛum. In eccleſia dedicanda alpha⸗ betum in cinere ſcribitur. In capite ieiunij ci⸗ nis ad memoꝛiam moꝛtalitatis noſtre in capi⸗ tibus noſtris ponitur. ¶ Ex aqua cineri admixta fit lixiuiũ quo capi ta abluunt.i Cinisſup ſanguiſugã ꝓiectus ſanguinẽ quẽ ſuxerat euomere ſacit. In medi⸗ cinis q; ram cinis q lixiuium pꝛoſicit. Auiceñ.in.ij. cañ. inis oĩs naturã habet abſterſiuã:exſiccatiuã.diuerſificat᷑ tamẽ ⁊ ab⸗ lutio minuit eius abſterſionẽ:⁊ acquirit ei glu tinationẽ ⁊ exſiccatio ẽ ſine moꝛdicatiõe. ¶ Aqua vo cineris ingreditur in medicinis putre ſacientibo.⁊ eaꝝ foꝛtioꝛes ſunt. ¶ Aqua cineris ficus⁊ lacticinij:plꝰem̃ abſter git ⁊ ſiccat q; cetere.i¶ Cinis aũt lignoꝝ ſtipti⸗ coꝝ vt quercus ⁊ reliquoꝝ retinet ſanguinẽ. ¶ Dyaſ.Lixiuiũ eſt cinere quercꝰ ad vſuʒ me⸗ dicineefficaciſſimũ eſt.⁊ hoĩbo⁊ pecoꝛibo que dẽſiõe pulmõis vexant᷑.⁊ qͥbo aliq̃ res venena⸗ ta obſutit. Bibita nãq; ſtatim ſa ink affert c uij „ hd N 8 . R J. . F 5 ¶ Atilis etiã eſt in vulneribꝛ humectis. ⁊ ĩ fiſtu lis.et ad vulnera difficilia ad ſanãdũ ⁊ calloſa lõgitꝑis ſoꝛdida.i¶ Quotidie ergo lauãda ſũt et ſic apto medicamie ſanãda:qꝛ vᷣrꝰ lixiuij nõ ſanat:ſed ad ſanitatẽ vulnera diſponit. — Capitulum. xliſf. /Oꝛallusex li de na. reꝝ. Coꝛallus ẽla . 8 vpis rubeus valde.ſigurã hñs vt coꝛnu Wcerui. vel vt herbe radix cũ multis radi cid.Nec mirũ qm herba fuit imaripmũ. HNic fulmĩibo ⁊ tẽpeſtatibo reſiſtit. Uñ antiqͥ lapides⸗ hmõi cõfractũ cũ ſemib iagro iactabãt: aut in arboꝛib ſuſpẽdebãt:vt grãdinũ piculanon ſentirent. Demonibo qʒ terribilis elt. ⁊ B ſoꝛte qꝛ frequẽter ramoꝝ eiꝰextẽſio modũ crucꝭ bʒ. PHbkrationes. ¶ Auiceñ.in.i.cañ.Coꝛallꝰ eſt frigidus in pꝛi mo gradu.ſiccus in ſecundo.S tipticꝰ ẽet ve hemẽter prohibet fluxum ſanguinnis. ¶ Carnẽ additã abſcidit. cõfoꝛtat oclin abſtra hẽdo ⁊ exſiccãdo humiditates fixas in eo Et eſt pᷣcipue qð aduſtũ ẽ ⁊ ablutũ cõueniẽs lachꝛymis. Aeſtigia qͥ̊ʒ vlcerum abſtergit.con fert apoſtematibo inteſtinoꝝ ⁊ ſplenis.retinet ſputu ſanguĩs.HNaſcit᷑ imaribo q̃ ſũt ĩ affrica. gliꝰ qdeʒ rubeꝰ eſt:alius niger:alius albj. 4 1 Trattatus ¶Doloꝛẽ ſtomachi remouet ac phibet ſug os eiꝰ directe ſuſpẽſus.i¶ Et ideo collis pueroꝛũ appendit᷑. Dicit᷑aũt ꝙ ſi terat᷑ ⁊ impleant᷑ ex eo cõcauitates infirmoꝝ dentiuʒ eradicat eos.et eſt ſummus in confoꝛtatione gingiuarum. ¶ Cõtert etiã ſputo ſanguĩs et eiꝰ fluxui:ꝓpꝛie q; rubeus:et om̃ibo egritudinibo ſtomachi. ¶ Amol. Coꝛallꝰ a mari trahit᷑ ſicut ramuſcu lus.⁊ valʒ õ quẽlibʒ fluxũ ſanguĩs ⁊ epilentiaʒ ¶ Et valet etiã cõtra tempeſtates ⁊ grädines agris aſperſus multiplicat fructus. ſſſ — — N W 2 . „ »„ Capitulmm. xliiſf. Oꝛneolus.Ex li.de na.re.Coꝛneolꝰvł . ſim quoſdã coꝛnelus eſt lapis rubeuſꝑ Wvlucidus.ſʒ obſcuricoloꝛis inciſi carne ſi milis.Hoꝝlapidũ multitudinẽ filij iſrael i de⸗ P ſerio ſculpſiſſe dicunt᷑.qᷓꝝ ſculptura tã ſubtilis acuminis cõprobat᷑:vt nullꝰ poſterioꝝ hmõi oꝑis imitanonẽ audeat attẽptare:nec dubiuz ꝙꝗ rfm cefficacias ⁊ vᷣtutes gẽmaꝝ ſculpebãtur vmagines figurarum. ¶ Alb. lapidanio ſuo.Coꝛneolꝰ:quẽ quidazʒ coꝛneliũ vocãt.lapis ẽ coloꝛis carnei.h̊ ẽ rubei obſcuri ſic carnis lotura. Hic apð rhenũ flu⸗ uiũ iuenit᷑ freqntiſſime ⁊ ẽ valderubeꝰ.coloꝛeʒ hñs fere ſicut miniũ.⁊ qñ polit᷑ multum nitet. Dperationes 4 Exꝑtũ eſt q ſtringit ſanguine.⁊ pᷣcipue mẽe⸗ ſtruoꝝ ⁊ emoꝛroidaꝝ.feri etiã tras mitiganre ¶ Sera. Nirtꝰ iſtiꝰ lapidis ẽ qñ defertur ĩ anulo repmit iracũdia t cauſa liti añ iudicem 4 4 . . D De Lapidibus. Etrepꝛimit fluxuʒ ſanguĩs:vndecũq; exeat ꝓpꝛle et ſanguinis menſtrui: W ¶ Et qñ fit ex eo dentifrigiuʒ abſtergit ſoꝛdes dentiũ et dealbat eos:⁊ faciteospulchꝛos. — — — — —– — — — — — — — Capitulum. xlinij. „õchiliqj. Hoc vocabulũ ponũ in q̊dam electuario Auicẽne.qð ẽ cõtra viciũla pidis.⁊ qͥdaʒ dicũt ꝙ ẽ coclea marina.que 82 cõchiliũ.⁊ qͥdã dicũt ꝙ ẽ coclea climaciax.m veritatẽ lpis eſt coclea poꝛphire marine. eſt conchilium marinũ purpureum. (rhtranduronn Lapis ——ðð 4 1 „ 1 . — . ſRℳ — — CRN–☚ Capitulum. xlv. Os grece.Arabice hager almaſeni: ſi ue amẽſen. Latinelapis quo acuũ fer ruʒ vel olearia Sera li. ag.capᷣ. Hager almaſeni eſt lapis quo acuitur ferrum. Operationes Kricatio almaſeni q̃ accipit ex lapide qͥ ðꝛ vſachlen: phibet augmẽtarimamillas puella rü añ tpᷣs:⁊ teſticulos pueroꝝ.⁊ ẽ qꝛ virtus eiꝰ infrigidat. ¶ Et idem auc. Dyaſ.Oñ acuitur ſuꝑ ipᷣm ferrũ aliqð et linitur ꝙ aggregat᷑ ſuę- alopiciam:facit in ea naſci pilos. . ¶ Etliniunt᷑ cũ eo mamille puellaruʒ ⁊ teſticu li vuerorum:et pꝛohibet eos augeri. ¶ Et cõuenit apoſtematib eoꝝ amboꝝ. et qñ ſumit᷑ in potu cuʒ aceto cõuenit doloꝛi ſplenis et epilentie.⁊ fricatio eius cõuenit alopicie ¶ Abi ſciendũ ꝙ ute lapis vocat᷑ ſimiliter cos ocularia.qꝛ in ea fricantur ſyeff. oculoꝝ. Cel cos olearia:quia acuunt᷑ in ea inſirumẽta ſer⸗ reaal. ergitur ſuper ipſa oleum. 4 — . . — — * 2 . — — — — — . — —— — — . — . — —,— — — — 7 cCapitu vdem liquationis Hoc excepto ꝗ eſtu bei coloꝛis. Es nulla rubigmne coꝛrumpitur. fetoꝛem bʒ ⁊ t dulce ſonat.¶ Phus. Es ſiue cupꝛũ ſonoꝝ eſt et vocale.natura caliduʒ ſonꝰ eius ꝑ ſe ruis eſt.admixtũ vᷣo ſtanno vl argẽ to vel auro validũ eſt valde:dulcẽq; tinnitum habet. Tinnit autem ceteris metallis:ſʒ vexat audirum: mii ltanno cõmodius Enpauir 0 v ‚Apꝛum. Exli.de na.rex. Qupꝛum ſiue etxves:e eiuſdeʒ duriciei cũ argento:et eiuſ dU U D N N tis nunq; vo ſic purgan poteſt quin facileon Arahat coꝛruptelam. Durat tamen in annos B Trattatus Etfuſile quidem eſt:⁊ in omne artiſicium du⸗ ctile.ſed cum laboꝛe ⁊ moderamine verberan⸗ plurimos. ..’ Operationes yſið.E saut a ſplendoꝛe aens dicit᷑ ſicnt et aurum ⁊ argentũ. Apud aniiquos pꝛioꝛ eris vſue qferri cognitus elt. ¶ Ere quippe pꝛimi ꝓſcindebãt terram ⁊ certa mina belli gerebãt. eratq; in pᷣeo es magis. Aurũ vo ⁊ argentũ ꝓpter inunlitatẽ recie⸗ bantur. NHunc autẽ viceuerſa iacet es ⁊ aurum ſummo ceſſit honoꝛe.i¶ Inter omnia vo me⸗ talla es vocaliſſimũ eit maxime poteſtatia. Ex eo ⁊ enea lamina fiunt. — Capitulum. xlvij. Raconites. Alb. Dꝛa⸗ te dꝛaconis extract.et fert᷑ ab oꝛiẽte vbi ſũt dꝛa trabit adhuc viuo palpi tante. Inſidiant᷑ aũt dꝛaconibo doꝛmiennbus Et ſubito ſciſſo coꝛpoꝛe dꝛaconis adhuc pal⸗ pitante euellunt lapidem. 7 HPHhphperationes. A Alb. mir abilibo dicit dꝛaconites deuin cunt᷑ inmi i.õ venena valet ſi de vino extraha bat᷑ ⁊ dʒ ſerriin ſiniſtro bꝛachio.Amme emm cones magni. Uirt? ei ef icax ſiẽ lapidis qͥ vocat oꝛax qñ de dꝛacone ex actibomulta ↄfert. Vis etiã ſupꝑfluitat bo que generant i a alba ⁊ moꝛtꝭ coꝛruptio.⁊ lierat ea qñ naturali moꝛte coꝛrupt hũoꝛibo moꝛiũt 2 qñ moꝛtua vł coꝛrupta occiſa lacuerũt. ¶ Ego aũt ĩ ꝑti ba almanie ĩ Sueuia vidi lapt dẽ ſuꝑ quẽ ↄuenerãt plꝰ qᷓ.x.ſerpẽtes int mon tes idã pꝛato.⁊ cũ trãſitu facerent: inde dñs terre milites euaginatis gladijs ſciderũt ſerpẽ tes inmita frulſta.⁊ in fundo tñũ qͥ da magnus iacuit ſerpẽs ĩ multas ꝑtes inciſus:⁊ ſub capi te ſerpẽtis inuẽtꝰeit lapis niger ſoꝛmat? vt pi⸗ ramis abſciſſa nõ ꝑlucidꝰ ĩ circuitu colorꝭ pal lidi pulcerrimũ habẽs deſcptũ ſerpẽtẽ.Et hũc lapidẽ ab vxoꝛe eiuſdẽ nobilis mihi pᷣſentatũ cum capite eiuſdẽ ſerpentis. ¶ Itẽ vꝛ venenafugere quefiũt a moꝛſibo ani⸗ — X—— — . Capitulum.xlviij. Eimòis. dxadochos.? dꝛoſelit?. Al⸗ vertꝰ. Deimõis eſt quidã lapis bico⸗ loꝛ vt arcꝰdeimonis qͥ iris vocat᷑.E ſt aũt deimon dictꝰ grece intellectũ vel ſtellã clarã ſiillantẽ ſonat. Idẽ.Dyocochos eſt la⸗ pis pallidus:vꝛ aliquantuluũ berillo ſimilis. Pbperationes. ¶Alb. apis deimõis ⁊ꝛ ↄferre ſebꝛicitãtibi: venenoſa pellere:⁊ tutũ ⁊ victoꝛẽ reddere. ¶ Oyadochos ðᷣꝛ fantaſmata intantũ excita re ꝙ magimaxime hoc vtunt᷑.tñ applicatꝰ de⸗ functo:vires amittit.qꝛ moꝛtẽ odire ghibetur Hoꝝ aũut ratio haberi poteſt in libꝛis magoꝝ. hoc eſt hermetis.tebit. bencoꝛath.⁊ ptolomei de quiba nõ pꝛeſentis intentionis. Arnoldus. Dꝛoſelitus eſt lapis varius:cu⸗ plicetur velut ludoꝛem emuttit. ius nominis cauſa extitit.quia ſi ad ignem ap — * * De La e — 1 . — — — — — — — — — — . 1 — — — Capitulum.xlix. yacodos.d yamanticus.et dvoniſia: * . Arnol.Dyacodos eſt lapis pallidꝰ e berillo ſimilis. Byperationes. 5 Exlib.de na.re.Dyacodos eſt lapis qͥ aqͥs iniectus varias effigies demonũ efficit: ita vt det reſponſa petentibo.i¶ In eodem lib.DPya⸗ manticus eſt lapisquiin quocũq; metallo ge⸗ ſtetur:ferream tñ ſibiſede ꝓpinquã elegit. ¶ yſið. D yoniſia eſt lapis niger mixtꝰ rubẽti⸗ bus notis. Hec ex aq̃ trita vinũ fragrat:⁊ odo re ſuo putat᷑ ebꝛietati reſiſtere.¶ Phus. Dyo⸗ niſia lapis eſt oꝛiẽtꝭ fuſci coloꝛis muueisreſper⸗ ſis guttis.in aqᷓ tritus vinũ fragrat ⁊ tñ ebꝛie⸗ tas ↄtia naturã odoꝛe ſuo fugariſolet. racontalitus. ermiſtion Het ethites. ¶ yſið.Exacõ talitus lapis eſt in par⸗ ua magnitudie.multi co loꝛ eſt:vnde ⁊ nominatꝰ rrn eſt. Lam diuerſis enim =èð . ⸗ notis aſperſus eſt:vt ſexaginta gemmax colo res in paruo eius oꝛbiculo depꝛehendant᷑. Operationes. ¶ Arnoldus.Exacõtalitꝰ eſt lapis valdepar uus ex coloꝛibiſexaginta diſtinctus. Hic ho minis oculos efficit tremuloſos. ¶ Exlapidario. Exacõtalitus lapis ex re nomen adeptus. Coꝛpoꝛis exigui miro diſpendio ſupplet. Dũ tot gẽmaꝝ ſumit gẽmula ſola decoꝛẽ. q yſidoꝛus.Ermiſteon gemma inter gratiſſi⸗ mas aſpicitur et ex igneo coloꝛe radians au⸗ Io vortans ſecum in extremitatibus candidaʒ ucem. ¶ Ex libꝛo ð naturis rerum. Ethites eſt lapis punicei coloꝛis. habens lapillum interius: ex — quo fit ſonoꝛꝰ.Hic ab aquila de extremis oꝛ⸗ bis partib in nidũ poꝛtat᷑ natura liter em̃ hũc eſſe cauſaʒ vua aquile ĩimoderato coloꝛe cõ caleſcũt:niſi lapis naturaliter frigidus pᷣſens ſit. hic pueros incolumes ſeruat. ¶ Efficaciſſime pꝛegnãtes iuuat.ne aboꝛſum faciant.vel in partu grauiter laboꝛent:in leuo lacerto poꝛtari vult.ſobꝛietatem cõfert et gra⸗ tiam:facitq; victoꝛem. Deiſto lapide ſuperius etiam dictum eſt. Tractatus Capitulum. . Mathites.yſið. Emathites lapis eſt dictꝰ:qꝛ ruboꝛe ſanguineꝰ.E mach qp ‚voe ſanguĩs eſt. Bignit᷑ aũt in ethiopia: ſed pncipalis in arabia ⁊ aſtrica inuenitur. HPoperationes Emathites dicitur:quia emach ſanguis thi thel ſiſtens. habʒ enim virtutem ſtringendiflu xum ſanguinis. ( Ex lib.de na.re.Emathites eſt lapis ferru⸗ ginei coloꝛis. mixtus venis ſanguineis. hic miſſus in aquam bullientem eam reddit tepi⸗ dam. Si quis eum deferat ſolis ardoꝛem nõ tümncebtlir. ¶ Itẽ ſoli expoſituo a ſe ſcintillas emittit.fru⸗ ctus alocuſtis ⁊ grandineſeruat. eos qui ſaliuas ſanguineas emittunt. tollit.ino quoq; permixtꝰ vlcera ſanat.Bi⸗ bituſq; lapidem veſice frangit. ¶ Ex lapidanio. Sumpſit emathites grecuʒ de ſanguine nomen. Hature lapis huane ſer⸗ uire creatus. Snptica cui virtus per multap batur ineſe. Z⸗ — — — — – Xacolitꝰ ⁊ exebenos. Alb.E xacolitus eſt lapis vari: diſſolutiuꝰ: vt dicũtperiti me⸗ gicoꝝ. Dyaſ. Exebenos lapis eſt alb ⁊ ſpecio ſus quo ſolẽt auriſices aurũ limpidare. Bbpkrationes. ¶ S anat etiã ventris fluxũ.puluis eius carꝰ nes moꝛtuas creſcentes in vulnere coꝛrodit et pellata. Alb. Exacolitus vino permirtue? potatus valet contra colicam ⁊ yliacam paſſionem. Dyal.Excbenos curat ſtomaticos potatꝰ⸗ cũ paſſo ⁊ aq̃.ſilᷣ amẽtes ſanat potatus. ¶ Agd venereas voluptates miriſice facit bi⸗ bitus.quia nõ patitur diu cos ſatigari. ¶ Soluit etiã veſicã dolentẽ. Nã poꝛtatus partũ ſine egritudine ↄſeruat:⁊ velocitatẽ par turientis facit circumligatus ſemoꝛi. ¶ Idẽ. Cõtractus ⁊ in aqua reſolutus ſanat = Capitulumm. liiñn. dros lapie eſt ab aqua vocatus.exum WVgat enim aquam ita vt clauſam putes in eo ſontaneam ſcaturiginem.¶¶ Arnol. Eni dros eſt lapis diſtilans perpetuis guttis nec liqueſcit omnino: nec efficitur minoꝛ. Exli. de na. reꝝ. Enidros lapis criſtallo ſimilis miro⸗ modo perpetuis lacrymis diſtillat.⁊ tamẽ du rus ⁊ integer in omnib perſeuerat. OPprerationes ¶ Exlapidario. Huius nature graue eſt de⸗ pꝛehendere cauſam. Nam ſi decurrit lapidis ſubſtantia quare. Hõ minoꝛ cefficitur aut non omnino liqueſeit. Si res exterioꝛ deſcendit ad inferioꝛa. Ut ſemper refluat.curſe nũ im⸗ Hean ipſum. Scilicet ingrediẽs ↄtrarius egre lenti. L yſið.E ſeſtislapis eſt ſpeculi naturã habẽs in reddendis yma ginibo quanq; rutilet. ¶ Experimentũ eius eſt:ſi feruẽti aque addita ſtatim refrigeret. Aut ſi ſoli oppoſita materiã aridã accedant.naſcit᷑ in choꝛincho. ¶ Igem egypcilla gemma eſt radice nigra.fa cie vero cerulea.ex egypto vbi reperitur ſic ap U dD D R 4 CTH Eidros. gfeſtis et egypcilla. JIſid. Eni B . D L. OQaza, i. Elitropia eſt gẽma co⸗ — / ditis pᷣcantatio nibo gerentẽ ↄſ De Lapidibus. Capitulum. liiiſ. oꝛis viridis ac nubil ſtellis puniceis vſuꝑ ſparſa cũ ſãguineis venis.cũ vero noĩs ẽ de effectu ipᷣiꝰlapidis. Nã ĩ labꝛis ene⸗ is deiecta radios ſolis mutat.ſãguineo reper⸗ cuſſo.extra aquã aũt ſpecłi mõ ſolẽ excipiat.ðᷣ pᷣhẽditq; defect ciꝰ ſubeutẽ lunã oñdẽs.hig⸗ nit᷑ ĩ egypto ⁊ affrica.ſʒ melioꝛ ĩ ethiopia. Ma gi hãc admixta herba elitropia: quibuſdã ad⸗ te picinegant. ¶ An. Lapis elitropia ſi ponaĩ ſuꝑ aquã eu poꝛabit eã. ¶ Ex li. ð na.re. Lapis elitropiꝰ in vaſe aqᷓ pleno ſolis radijs ſubiectꝰ ſanguineũ ſolẽ reddit.ac ſi pateret᷑ eclipſim.necĩ era as ſpᷣm i q̊ i cet ebulire videt᷑. Et aquã velut im/ bꝛes ſpargere. Hoc lacto videntes arepticij ſi pᷣſentes ſint) extra ſe rapiũt ⁊ futura pᷣdicunt. ¶Hic lopis geſtantem in longa vite tempo⸗ ra pꝛoducit. ſanguinem ſtringit. venena fugat: et contra dolos tutum faatt ¶ Ex lapidario. DE xrenomen babens eſt elitropia gemma. L Qie ſolis radijs in aqua ſubiecta panillo Sanguinem reddit mutato umine ſolem. Edipſimq; nouam:terris effundere cogit. Deniq; poſt modicum:vas cbulire videbis. Aſpergiq; ſoꝛas ſubite ſcaturiignis imbꝛem. Capitulum. lu. „* 4 . . 4 3 Siſtices Mriſt. Epiſtites lapis eſt qͥ ſe curitatẽ beſtijspᷣbet.ſi mittat᷑in aqu· en tis vas. ceſſant ebulitionis eius ampulle. W Operationes 4 Amml. . lapis eſt rutilãs ⁊ rubicũ⸗ dus ex ꝑte coꝛdis geſtatus hominẽ tutũ cuſto dit.locuitas ⁊volucres nebulaſq; ſteriles:grã dinem ac turbinem a frucribo terre compelcit. et ſoli oppoſitus ignem acradios emittit. ¶ Dyal.Epiſtit ilapis rubicũdus ac dilucid⸗ eſt. ⁊ naſcitur in conimbo. Nic in aquã feruen⸗ tem miſſus:cõtinuo tepidoꝛẽ eam reddit. ¶ Et ſi aliquantulũ ſteterit: ibi omnẽ ardoꝛẽ? tollens frigidã eam facit.i¶ NHũc cũ aliquis in manu dextra ↄtra ſolẽ tenuerit radios cmittit ⁊ ignẽ vomit.ita vt videntes mirentur. ¶ Qui vo circa bꝛachium ſinütrum eum poꝛ⸗ tauent:omnes turbas contempmit. . 4 . W 5 d„ „ d& Trattatus Capitulum. luj. Alcanos.ſfilaterus:flõgites:⁊ flogmꝰ. Armnol. Falcãos qͥ ⁊ arſenicũ vł auripi⸗ gmęẽętũ ðꝛ.lapis ẽ rubeꝰ ⁊ citrinus. * ODperationes Habetq; naturã ſulphurꝭ calefaciedi ⁊ de⸗ ſiccãdi.Si eri apoonat᷑trãſmutat ill ĩ albũ. Dia metallina coꝛꝑa exurit pᷣter aurum. ¶ Idẽ. Flaterꝰeadẽ e ene eiuſdẽq; vᷣtutis. cuiꝰ ẽ criſolitꝰ.de q̃ ſufficieter dictũ ẽ ſuꝑius. yſi.YFõgites gẽma ex ꝑſidia.⁊ hec ẽ vna ex gemis ardẽtibo vel criſtallinis oſtentãs intra ſe q̃ſi flamas eſtuãtes q̃ nõ exeant exterius. Plinius. Jlogmꝰin egypto inuenit᷑. auro⸗ ſum ⁊ flamineũ habet coloꝛ»m. ¶ Igẽ. Illinit krotilflo gmü ſq; ſõnũ ĩducit. . E 5 — — Errj.yſi.iiij. Ferrũ dꝛ eo ꝙ farra.id ? 2 Vſemina frugũ cõdat.Aſus ferri pꝰ alian „ olle Exlib. dena. re. Hagates lapis niger eſt ac metaglla repertus eſt. Cuius poſtea vᷣſa in obpꝛobꝛiũ ſpecies.Ariſto.in lib. metheoꝛo rum.iij.Ex vapoꝛibo humidis in terra ſpecies nulla dilatatur in ꝑcuſſiõe ſicut ferrũ.Eoꝛũq; lle eſt ꝗ qñ coartat᷑ igneitas ⁊ lapideitas de⸗ ſiccant᷑ ⁊ areſcunt. Idem in lib.iij. Ouedam ſunt igne molliticabilia velut ferrum ⁊ coꝛnu. Exitq; ferrũ ſic molle ꝛ ſciſſibile. Ferrum aüt a calido liquatũ coagulat᷑ in frigidatũ.ipſumq; operatum liquat᷑ vt humidum fiat:interq; co⸗ aguletur. Scoꝛia vᷣo ſubſtat ⁊ deoꝛſum dat᷑. Hũq; multoties patit᷑ ⁊ mũdum ſit:boc calibs fit. minuſq; põdus eſt emũdati. Mellus quo⸗ q; ferrũ eſt qd minoꝛẽ purgationẽ hobet. S 4 Doprerationes. Ex li.de na.re. YFerrũ frigide nature eſt duꝝ ſolidũ ⁊ inciſiuũ:oĩa foꝛtitudine ſua domat.et aſe tm̃ cõſumit.¶ Dupꝑ oĩa metalla corꝛupte lã facilius ↄtrabit.¶ Et etiã cõnexa coꝛruptio ne ificit. Rauce ſonat:igneebeſcit ⁊ ductilefit. ¶ Exxeo fiunt arma diuerſa q; inſtrumenta in D EEEE EEEF agatꝭ fluminis fluore Bꝛitania ſit plurimꝰ. delenk. Miy aqua accendit oleo extinguit Pprerationes. lucidus.caducis pdeſt accenſus. Demones q; fu gat:aut ſi ꝑ os hoĩs obſeſſi loqua nr:ſumus eos tacere cogitt. ¶ Jdẽ. Stomachũ euerſum iuuat.⁊ aqua in qua triduo iacuerit cito partũ liberat. . Ipſa q̊ʒ aqua ſi a puella potet᷑ an rvirgo ſit dephendit. Ham ſi virgo eſt imota manet: ſi coꝛrupta incõtinenti mingit. ¶ Igelapis demonibo incantationibo reſi⸗ ſtit. ſerpetes fugat. vnde ⁊ aquila ponit cumin miado ſuo contra ſerpentes. Sergius tamẽ dicit: ꝙ hoc facit vt caloꝛẽ ſuum cinca oua temperet. iectꝰ.vñ ⁊ noĩatus.lic,ʒ Eſt aũt niger.planus lex is.⁊ ardẽs ignig admo⸗ tus ſictilia ĩ eo ſcdta nõ „ d 8 1 *2 4 „ ⏑ 1- % „ 2A B d g † ¶ Ide d calefactus ↄfricatõi matricis quan do ſuftumigat᷑ ex ipſo.epilenticis confert. Fu⸗ mus eius effugat vermes venenoſos. ¶ Dyaſ. Gagates melioꝛ eſt ille qui facile igni exarſerit:⁊ odoꝛem babet aſpalti. ¶ Hic aq̃ ſolutus dẽtes mobiles ↄfirmat.ad rigoꝛespᷣcoꝛdioꝝ ac doloꝛes ⁊ euerſiões facit ¶ Incenſus ſerpentes fugat. Incenditur au⸗ tem ⁊ in aqua mittitur ⁊ parturienti de eadem aqua per triduum potui datux. ¶ Demonibus ⁊ omnibus maleficijs reſiſtit: virginitatẽ depꝛehendit. Fapitulum. ir. Gantsamgnk, ſiðᷣ. Ba⸗ Pilactites lapis lacteus dicit᷑ attritus . reddit ſuccũ albũ ad lactis ſapoꝛem. DOperationes Feminis nutriẽtibo alligatfecũdat vbera. Int antiũ q̊ʒ collo ſuſpenſus ſaliuã fert facere. Inoꝛe aũt liqueſcere ⁊ memoꝛi am adimere. ¶ Arnaol. Halactites lapis eſt cineri ſimilis. huc mittit nilus ⁊ acheolus.datq; lactis ſuccũ ⁊ ſapoꝛem.⁊ in oꝛe dauſus turbat mentem. ¶ Collo circũdatus vbera lacte replet. femo re ligatus faciles parius pᷣbet. Deniq; ſi veſpe cũſale mixtus aqua ouile circũſpargit᷑: oues lacte repletur ⁊ ſcabies ab eis fugatur. ¶Ariſto. Lapis galactides dum ponit᷑ con tra incendiũ ignis extinguitur. ſi ſupꝛa mulie rem ſuſpenditur partus egreditu. Dyaſco. Lapis galactites coloꝛe cinereus eſt: guſtu vulcis. ſic dictus: quia tritus coloꝛẽ lacteum emittit. De Lapidibus. —— ic poſt balneũ ieuno datus cũ mulla vel aqua lactis copiam miniſtrat. ¶ Lacteus auͦt dicit᷑:qꝛ pᷣcedentia mala in ob liuionẽ adducit.vnde ⁊ mulieri difficulter pa⸗ riẽti:ſilo facto delana ouis circa femur dextzꝝʒ ligatus:mox eam ſine doloꝛe parere facit. ¶ Idem. Faſcina ligatum doloꝛem dentiũ li / berat. ⁊ qui ſecum eum poꝛtauerit.ſi pꝛincipẽ vel alium offenſum habuerit in obliuionẽ eum dducit ⁊ gratioſum reddit. Plini. Haramantitẽ aliqui vocant lapidem qui⁊ ſandareſius dicit.de quo dicet interius. 7 Ranatꝰ ⁊ garatiden. Cõſtatinꝰ. Gꝛa natus eſt de genere carbũculi.E ſt aũc lapis rubeꝰ ⁊ ꝑlucidus.in coloꝛe ſilis balauſtijs.eſt aũt rubeꝰ aliqntulũ obſcurioꝛ carbũculo.Et cũ ſubijcit ei in ſigillis niger co⸗ loꝛ:tũc magis rutil at.Et in h̊ genere ĩiuenitur quidã modòꝰ.qꝛ intra ruboꝛẽ ſparſus hʒ viole coloꝛẽ ꝓpter h̊ genꝰ violatũ ðꝛ ⁊ pcloſioꝛ eſt ali is granatis. ¶ Alb. Baratiden eſt lapis q ſert eſſe nigri coloꝛis. Pꝛobat᷑ aũt veritas huiꝰ la pidis ſic. Si geſtas lapidẽ totũ coꝛpus ſuum vngat melle muſcis ⁊ veſpis exponit᷑. ⁊ ſi inta⸗ ctus manet ab eis lapis eſt verus.? ſi deponit lapidẽ muſce ⁊ veſpe ſuꝑ mel cadũt ⁊ ſugũt. Operationes ¶ Cõſtanti. Alb. Dicunt granatũ letiſicare coꝛ ⁊ pellere triſticiã.⁊ cſt ca. ſic.⁊ q quidam hunc eſſe de genereiacincti elt lalſum. ¶ Inuenit aut lapis h m plimos in cthiopia B ⁊ alq̃tiens intra tyrumiuxta arenas maris. 2 dN minib. Ita ſimiliter aſſerit Enax. SA eee — — — — — „ — Capitulunnl . ◻MAgacromeõ. griſolitus. 2 galacides. Alb.Bagacromeon eſt lapis diuerſi coloꝛis ſicut pellis capꝛeoli.¶ Idem. Bꝛiſolitꝰeſt gẽma colorꝭ aurei in hoꝛꝭ matuti nis viſu pulcerrimꝰeſt.in alijs aũt hoꝛis diſſi⸗ milis.ab igne aũt coꝛrũpit᷑ ⁊ fugat᷑.Et vt qdazʒ alij ꝙ e aliud genaiſti lapidis. eſt lapis igno bilis ſubſtãtie.⁊ eſt marchaſita aurea q̃ mediũ quoddã eſt inter metalla? lapides. Dicit᷑ autẽ tertium genus iſtius lapidis eſſe coloꝛis medij inter ceruleũ ⁊ rubeuʒ. Plinius.Galatides ve⸗ lut cinereus eſt guſtu dulcis. PHyperationes. Alõ.Gargacromeon victoꝛes reddit ſe ge⸗ ſtãtes.¶ Exꝑtũ aũt dicũt eſſe ab alchidepꝛin⸗ cipe quoda: qui quotiẽs hũc lapidẽ ſecũ habe⸗ e bat:ſemꝑ vincebat in terra ⁊ in mani.q̃tiẽs au tẽ caruit fer hoſtibo ſuccubuiſſe.i¶ Alb. Bꝛiſo uitus.Clirtꝰhuilapidis eſt curareſcabiẽ ⁊ vlce ra.⁊ ĩ manu geſtatꝰ coloꝛẽ febꝛis mitigare ðꝛ. ¶ Pli. Halatideslatẽter humectat:⁊ lenitercõ ſtringit. ꝛ ideo facit adlacrymas oculoꝝ. Capitulum. lxij. TElacies ⁊ gloſopetra.yſi. Gelacies ſi⸗ ue. Galacies lapis cãdoꝛẽ ⁊ figurã pᷣ⸗ ſtat endinis. Duricia q́; inuicta eſt vt adamas.in ignẽ fert᷑ etiã frigꝰ ſuũ manere. Ca — CZ Alb. Aiũt ꝙ lapis garatiden in oꝛe poꝛtat⸗ facit bñ iud icare opiniones ⁊ cogitationes ·· ¶ Fert etiamꝙ geſtantẽ gratio ſum redditbbo· Pperationes nec vnq; calefit. Ammol. Halacia lapis omnitepoꝛefrigidus ¶Ex lapidanio. Eſt que candoꝛem fert gran dinis atq; figuram. Ictibus omnimodis inui cta gelacia gemma.Cuius nature vis tanta foꝛe pꝛobatur. Ut omni tempoꝛe frigida ſit: nulloq; calefacit ab ige. ¶ Solinus.Gloſopetra lapis deficientibus lunis e celo cadit:lingue hũane ſimilis eſt non modice:vt magiferũt poteſtatis.qui ex ea mo tus lunares excitani putean. ⸗ ulum. xi. — — pit A B 2 4 . . * . „ . UO genus eſt lapidis ſimilis nitro.cuiꝰ eſt optimũ qð habet venas latas.gipſum veronon coctum deſiccatiuum eſtet ſtipticuʒ: et parumplauſticum et collectiuum. HDperationes (Dxyaſ. Fuxũ ſanguis ⁊ ſudoꝛẽ abſtinet.bibi tum offocat boĩem. ¶ Cſtũ vo leytomeris eſt ⁊ deſiccat ⁊ repꝛimit:cũ puſca tritũ in iunboeſt etiã vt geſſania:ſʒ amplius ſtipticans ⁊ refrige rans foꝛtiter. Uñ illinitũ fronti ſonguis curſũ ſtringit. potatũ vo diſſintericis ⁊ ciliacis ⁊ om ni pꝛo fluo reſiſtit. YFlos eius iacit ad eã q̃ inſtã tius conſtringere volumus.i Sera.li.aggre. capi. Gipſen. Uirtus eius eſt deſiccatiu. ¶ Et idẽ aucto.Hal.Hõ adminiſtrat᷑ niſi exte⸗ rius.⁊ virtus eius eſt q̃ deſiccat ⁊ cõglutinat ? opilat. Et h̊ ideo:qꝛ ipᷣm facit aggregationem partiũ cito.⁊ cõuenit fluxui ſanguĩs qũ miſcet cũ medicinis ſiccis:qꝛ gipſum eſt durũ ſicut la⸗ Gan Dꝛal cpi de gipſo. Sipſum pis.et iõ opoꝛtet ꝙ admiſceat᷑ cũ albumĩe oui. ¶ Etfit multũ ſtipticũ qñ miſcet᷑ cũ puluere mo lendini:qͥ aggregat᷑ añ euolat ex farina frumẽ tiſuper muros molendini et pilis lepoꝛis. ¶ Et qñ adurit᷑ minuit᷑ de viſcoſitateſua:⁊ au⸗ get᷑ ſubtilitas ſua et ſua denſio.et fit ſtipticum: maxime qñ conſicit cum aqua et aceto. n Capitulum. lxiiiſ. yena ⁊ hyeratides.yſið. Hyena lapis A. EOuiſiſub lingua hoĩs ſubditus fuent iumura eñ pꝛecinere dicũt. ¶Ariſto. inli. de am eſt qui in oculis byene beſtie inuenit· imbutus pᷣcinere queq; futura. Sub lingua lo to ſi cõtineat᷑ in oꝛe.¶ yſi. Hxcratides eit lapiſ malib. Hemmã byena poꝛtt in oculis:velvt aliqui dicunt in fronre. . ODperationes oculis hyene:in q̊ꝝ pupillis inuenit lapis quẽ dicũt pᷣdicẽdifutura pᷣditũ ptãte.¶ Ex lapida⸗ rio. Zollit ex o culis lapis extollendus byene. Qatidicũ munere dicũt inferre gerẽti Quiq̃at accipitris coloꝛis ſilis..¶ Anſto.in li.de ania⸗ ſas vł apiba nõ moꝛdet᷑.¶ Arnol. Hyeratides anietas mukiplex coloꝛũq; mutatio ineſft A „ H libo. Hyeratides lapis ſi ab hoĩe geſtet᷑ a mu/ apis eſt niger:quẽ qui inoꝛe geſtauerit magis . cogitationũ ⁊ opinionũ iudex efficit᷑:⁊ amabil reddit᷑.¶ Sic aut virtus eius ꝓbat᷑: coꝛpus ge F. ſtantis ſi nudũ melle fuerit inunctũ ⁊ muſcis exx Acinctus. Ex li. de na. re. Jacinctus ẽ? .„ poſitũ intactũ relinquet ipſuʒ.ac ſi lapis ab eo auferat᷑ ſugent atq; coꝛrumpunt coꝛpus. * . . . „ 4* 4 . . 15 4 . * 3 * . „ . .. . . — l 1 . 2 ¹ . * * 8 6 . * Hrenoclarus. ita ꝙ aera ſentire ðꝛ. Per timus eſt ülle qui nec nimiũ clarus nec nimis optimus eit cnim obſcurus. Eſt autfrigidiſſimus: et hoc magis ſi mittatur in os. S olidiſſime q duricici eſt: ita ꝙ findi vel ſeulpi recuſat. ¶ Dyalſe co. Ja⸗ cincti vt dictũ eſt: ſpecies ſunt tres.inter quas granattſumt melioꝛes:qui iuxta ignẽ magꝭ rus bicundi ſiũt. Et ſi ab aliqua ibifuerat nigree tollit᷑.veneti vᷣo nõ patiunt᷑ ignẽ.¶ Serapion Eiũs ſunt tres ſpecies. UIna eſtcolorian nf. Sca eſtrirrini coloris Tariael t colo:is ca ꝓalr⁊ coloꝛis antimonij.⁊ rubẽs ẽ melioꝛ aljs Et qñ incendit᷑uꝑ eum ignis rubeſcit multhũ. ¶ Alb. in ſuo lapidario. Jacinctoꝝ duo ſunt gña: aq̃ticus ſcʒ⁊ ſa . valche ꝑlucidus:qſi ſnibi babens aucfacis. L Hperationes foꝛtat coꝛpoꝛa:ſicut omnefrigidum quod ſinin git virtutem coꝛpoꝛum intus. grinum: gratum boſpitibus. fi igidam complexionem. natur alr ingeniũ bonũ reddit ⁊ leticiã coꝛdis. d uerit ſecũ ipſum ante ſigill anonẽ factã cũ eo:fit tutusa fulgoꝛe: ita ; nõ cadit ſuꝑ cũ. Uirtus bec eſt multum diuulgata inter hominee. ni. de viribo coꝛdi⸗ 2dicigar olouateor. SS Capi mlum kvi. Aſpis.Alber. Jaſpis eſt lapis malton Hic in multis partiei mmuenitur. „ =JJJMU phirinus. Aquaticus eſt ſauus albeſceng. Saphirinus aüt eſt flanus dabermwnpet N Kigichencs (In de ligaturis philicis autẽ dieikicy collo ſuſpenſus vel vigiro poꝛtatus tmrũ reddit pere ¶ Et valet contra peſtiferas regiones Et ex⸗ pertum eſt ꝙ ſomninn pꝛouocat broptert ſuam Saphirinus aũt ſ pecialiter bꝛe iy btul eius eſt toxicũ.Aiũt etiã q; ↄfert diuitias:et Sera.E ſt aũt virtus iacincti: quipoꝛta⸗ vccoloꝝ. Et habet ſpecies deceʒ. Melioꝛ m eſt riridistranſpares:habẽs inſe ve⸗ nas nubeag. Ochet aüt in argemo zpꝛie nigani Dperanonto: cHatnemddalbrr Iiſtvonmuaal,d vi A ridi tran flucentiq; coloꝛe. ¶ Caſte geſtatus fugat febꝛes Feropem. B (Apoſituſq;iunat mulierem parturientem. Uis autẽ eius foꝛtioꝛ dicit in argento. ¶ Anſſto. Jaſpis clanficat viſum hoĩs: ſan gui D nẽ ſtringit:ꝛſi ſup mulierẽ eſt: panũ eiv ſoluit. ¶ Arnol. Jaſpis eſt ganma multor colox: d. optimus eſt viridis ⁊ tranſiucens. De multis partibus tranſmittit. Homine tutumfacit. ¶ Et ſant aſmata pellit: luxuriam q; cobibet. S 2 conceptũ pꝛohibet. Eſt aũt virtus eius cõtra fluxum ſanguinis ⁊ menſtruox. . Philoſophus. Si quis aüt inuencnit iaſpi⸗ 5 dem vinidem? in eo crucem: habet virtuiẽ vt ferens ipſum non mer rgatur. hunc lapidem. ¶Item iaſpis habet virtutem contra omnes 3 ininieae bellitfa aſmata. . Capitulum lvl. Ris. Alb. Iris criſtallo eſt ſilis. ⁊ eſtñ vt v*frequentius cxagonus. Dictitat Enax ꝙ de arabia venit:⁊ in mari rubꝛo naſc 2 PNos: auũt inuenimꝰ maximã copiã hoꝝ lapidũ in mõtibus germanie: ꝗ ſunt inter renuũ fumiũ 7 Treuerenſemciuitatẽ.⁊ diuerſe quantitatis omnes ſunt cꝛagoni. In alijs autẽ lapid bocũ naturaliter ſunt rotũdi:cxagoni cficiunt᷑:ſicut foꝛamina apuũ in medio poſita cxagona cfficis . untihch⸗ lla⸗ S hnnincknrune ſun orlga, r ¶ Ita Halienum in disito poꝛtaſſe fentur 4 — Operationes Eſt HH ſua indicat ſubtili tas maxiĩa. Fit aũt ex aqueo ſucco qͥ euadit de materia lapidis.qͥ gñat᷑ in luto rubeo.¶ Et qꝛ Haqueũ vehemẽter aſicco apphẽſuʒ ẽ ſiccus? durdlapis v alde.i¶ Cuʒ aũt ſub tecto ſoli eiꝰ ꝑs immittit᷑:⁊ ꝑs eiꝰin vmbꝛa tenet᷑:pijcit reflec tẽdo pulcerrimos coloꝛes yridis ſuꝑ oppoſitũ parietẽ.vel ſuꝑ aliqð coꝛpꝰ ppt᷑ qd vris vo cat᷑ ¶ Aliqͥd ãt ſile huic naſcit᷑ ĩ gipſo qð ẽ ꝑſpicu um in exrremis ⁊ ſ Linbiͤe v valde. vtuncur. eo * vitro auidin vitris (CCapirulumleuij. Scultos ⁊ Jena. Alb. ⁊ Iſi. Iſc cultos eéelapis croco ſilis Lapis in vltimis hi ppanioꝝ ptibo.freqntiꝰinuenit᷑ iuxta ga des herculis.iij.⁊ in.ij.climatibus iuxta er⸗ panam illã quã modo hyſ pama. vocambs perationes. eſt itlapis filabilis pter viſcoſitatẽ ĩ eo are factã.¶ Etſi de eo fiat veſtꝭ nõ cõburit᷑.ſed ex igne purgat᷑ ⁊ nitet. ¶ Et foꝛte illud qð germa ni vo cãt ſalamãdre.qꝛ hec lanugo q inde colli 4 git ẽ ſicut lanugo lapidis humidi.qre ãtnõ cre, Rakin mecheoꝛoꝝ expeditũ ẽ. Huiꝰ ſpecieʒ quã dãdicuũt eſſe quẽdã lapidẽ: quẽ quidã vocãt car bunculũ albũ. Imita t᷑ carbunculũ in hoc ꝙ fã taſmatibo ⁊ pꝛeſagijs reſiſtit.¶ Ualet cõtra o loꝛẽ oculoꝝ exhũida cã. ⁊ redactꝰ in puluerẽ ſa nat ſcabiẽ. ¶ Itẽ Iſi. dicet de lapide iſto q; ẽ al pus ad modũ gladis in qᷓntitate. Albertꝰ?. Je⸗ naclapisa beſtladſetnd vocaf. ſicſet co ꝙ De Lapidibus oculi eiꝰ in lapidẽ vertunt᷑ totaliter. ¶ Aiũtãt Enax ⁊ Aayen. ꝙ poſitus ſub lingua confet Mündoefnn = R N N ——,F+ — — E T Acabꝛates. Ramã. ⁊ Renne. Albertus cobꝛates lapis ſimie ailtallo Der eo 5 7 egfam vj hydropiſim. ¶ Itẽ Alb. kamã e lapiafre quẽter albe in toto vel in ꝑte.vanꝰ ẽ in coloꝛe.⁊ frequẽtiſſime inuenit immixtus onixinmo. Virtuſq; ⁊ fert᷑ ex imaginibꝰ⁊ ſcripturis q̃ inue niunt᷑ ĩ ipo ex ſigillis. 5 Enax in lapidario ſuo Kenne ẽ quidã lapis multũ carꝰ regib.qui ge nerat᷑ in oculis ceruoꝝ in oꝛiete.qui cũſe erpẽtes comedũt deponẽtes ſeniũ vtfoꝛtioꝛes ſiant in⸗ trãat flumẽ vbi morãt᷑ imerſi vſq; adcaput.ſam diu quſe q; ſentiat vᷣtutẽ veneni ſeparatã intera lacrimã emittunt.que coagulata in oculis inter dum vſq; ad magnitudinem nucis deſiccatur donec cadat cum deflumme exierint.⁊ ſic inue⸗ nitn Et hec dicitur venenoꝛumtyriaca. apitulum lxx. Arabe. Pã. ca errclearabes⸗ Egũ⸗ mi arboꝛis.vt gẽma vñ anuli ſiunt.vñ lectrũ ſuccinũ et karabe ſub eodem po mumk. qꝛ e ectrü ẽ karabe ⁊ ſuccinũ ẽ karabe Operationes. 4 TIñ babemo ab Alcxãdro ca. de Diſſünte⸗ na trociſcos dyalectrũ. ¶ Itẽ Geruiꝰ ſug bu co. Clirgilij inegloga paltordicit 18 dectruʒ ẽ i *“ 3 5 4 2 4 1 . 7. 2 . äõ, äl 2 . — — —ð . . „ — „7 . . . – — 6 E 3 Cpolt ſuccinũ.i¶ Itẽ caſſiꝰ ſelix tra.de trociſcis dicit. Crociſcos deſuccino.⁊c electꝝ et deſcti D bit trociſcos ve karabe.¶ Aui.in li. de viribus coꝛdis. Rarabe.ca.eſt.in.i.ſic.in.ij. Aliquivo⸗ E lunt q ſitfri.¶ Actor de karabe inuenies ſupe rius ĩ tradatu de herbie.ca.ccxxxvij.de k.qua re lectoꝛ ibidem recurrat ⁊ inueniet eius virtutẽ Et operationem,. ð Capitulum. lxxf. Aʒulilatine. Ara. hager alzenard ſiue elezanard. S era.lib.ag.c. hager alze⸗ nard.Oꝑtet ꝙ eligat᷑ ex eo cuiꝰ color ẽ celeſtis multum cum corpuſculis aureis.et le⸗ nis eſt ſine aſperitate.et ſine aomixtione alteriꝰ — Trattatus lapidis.⁊ qui nõ frangitur ſacile et culus ſn⸗ ſta ſunt mag.i¶ Jo. me. c. ð lapide laʒuli.Lapis lactulꝰ vel ſtellatꝰ vel lazuli ẽ de gñe marinorũ hñs maculas ex auro.⁊ẽ aliꝰ albo.Et ðꝛ lapis markaſita.⁊ aliꝰ indus daraceleſtis. Et dicit᷑ laʒuli ⁊ qñq; minera fert vtrũq; ſimul.⁊ melioꝛ ẽcuiꝰ coloꝛ ẽ viridioꝛ in coloꝛe aʒuli.⁊ habʒ ma culas aureas ⁊ mixtꝰ cũ markaſita eſtnõ bonꝰ ⁊ nõ maculatꝰ.⁊ ſilr lenis ca.ẽ in.ij.ſic.in.iij. BPbperationes Sera. Cirtꝰ ciꝰ ẽ ſimilis glutini auri.niſi qꝛ eelt debilioꝛ co.⁊ facit naſci pilos in palpebꝛis. ¶ Etidẽ auc.Gal.Eſt in eo ſtipticitas cũ acui tate pauca.Et virtus eiꝰ ẽ q̃ deſiccat ⁊infrigi⸗ dat etia palpebꝛas q̃ depilãt ꝓpter aliqᷓs humo rres acutos.⁊ remanẽt ꝙ ĩ eis nõ augẽt᷑ pili nec mulciplicãt᷑.⁊ ſunt ſubtiles ⁊ debiles.Eth̊ qꝛ la pisla ʒuli in his locis deſtruit humiditatẽ ipᷣoꝛũ bhumoꝝn.⁊ immutat ſuꝑfluitatẽ ad cõplexioneʒ ſuã radicalẽ cũ q̃ fit gnatlio piloꝝ palpebꝛarũ. ¶ Et opoꝛtet ꝙ ad ̊ terat᷑ ad multũ ⁊ admini⸗ ſtret᷑ inpuluere.i¶ Et idẽ.Qñ ſuſpendit᷑ ad col lũ infantis remouet ab eis nimoꝛes.⁊ facit hix⸗ tos capillos ¶ Itẽ hʒ virtutẽa duſtiuã ⁊ putre factiuã.⁊ ideo aufert ferrucas.et qñ lumũ inte⸗ rius laxat humoꝛẽ melãcolicũ.⁊ mdificat ſan guinẽ. ab huoꝛib groſſis.¶ Et doſis eius eſta uiij. Rirat vſq; ad l.qñ mſcet cũ alijs medicinis laxatiuis. Etcõuenit plus doloꝛi renũ et al⸗ mati:et qũ ſumi in potu.aut fit naſcale cumeo pꝛouocat meſtrua.¶ Et potus eius cõmouet nauſeã ⁊ vomitũ. qʒy ablutio eiꝰ remouʒ ̊ ab eo: ¶ Auicẽ.deviribo coꝛdis dicit.ꝙ cõſortat coꝛ N UVN ½ de — 0 — „ UNN . .Pe Lapidibus „ 2 ° 3 . Capitulum. lxxij. Acteus ⁊ lincis. Auicẽ.ibᷣ.j.ca. ꝓꝛio. Lapislacteus eſt lapis q̃ cũ fricat᷑ aq̃ egredit᷑ ex eo quoddã ſicut lac.Et hic quidẽ lapis eſt cinerei coloꝛis: dulcisſapoꝛis. Operationes ¶ Aui. Terit᷑ cũ aq̃ ⁊ ſeruat᷑ qdð reſoluit᷑ ex eo ĩ pixide de plũbo cõuenit in initio apoſtematũ. ¶Etfit ex eius fricatione alcohol.¶ Et ꝓhibʒ curſum ſuꝑfluitatuũ ad oculũ ⁊ vlcera in ipſo „ 5 accidẽtia. ¶¶ Enax in lapidario ſuo. Lincis eſt lapis.ꝛ fit de vꝛina lupi ceruari micta:⁊ in mõ tibo coagulata:qͥ in domo ſeruatus generat op timos fungos ſup ſe qlibet anno. ¶ Dicit vale re doloꝛẽ ſlomachi:⁊ vctericiã ⁊ fluxũ vẽtris. Capitulum rechet. Sera.li.ag.ca.marechet.auct. Dyaſ.Quoddã exeo eſt qð ſit ex vena plũbea:ita ꝙ inflamat᷑ donecfiat ſicut ignis:⁊ diſſoluit᷑ donec adurat᷑ ⁊ poſtea coagulat᷑.Et ex eo eſt qð fit ex argẽto:⁊ ex eo eſt qð fit ex plũ⸗ bo qñ fiũt ex eo lamine:⁊ aduri ꝑs eiꝰ.Et ð eo 2 eSn latĩe. Arabice ⁊ grece ma⸗ eſt cuius coloꝛ eſt rubeus ſplendẽs:⁊ eſt aureũ. ⁊ eſt meliꝰ alijs.⁊ ex eo eſt purpurei coloꝛis:⁊ ẽ argenteu.Eſt alius modus factionis litargiri: quẽ in iuuẽtute mea vidi ſardinie fieri vbi argẽ tu ⁊ plumbũ ſil colabant᷑.⁊ eſt verioꝛ modus. Operationes ¶ Sera. auc. Alcauʒi. Litargirũ dealb atũ eſt magis iuuatiuum ad auferendũ veſtigia vari⸗ olarumqᷓ; non albatum. ¶ Et aufert fetoꝛẽ ſubaſcellaꝝ.⁊ ꝓhibet ſudoꝛẽ Et ſi bibat᷑ ex eo:ſtringit ventrem ⁊ vꝛinam. et pꝛefocat et occidit. ¶ Paulus. Contra ſcabiem de flegmate ſalſo vel colera vlolel ¶ Eontra diſſinteriam frigidam vitio inteſti⸗ noꝛuʒ fiat ex eo puluis qui inijciatur cũ criſteri cum oleo roſarum ⁊ aqua oꝛdei. ¶ Eõtra vlcerationẽ virge diſtẽperet᷑ cũ olco roſaꝝ ⁊ inungat᷑. nã vlcerationẽ conſolidat. ¶ Cõtra feruoꝛem heriſipile conſiciat᷑ puluis litargiri ⁊ ceruſe cum aqua roſaꝝ donec aqua non inficiatur ex pulure. „ ¶ Iſte puluis in modũ collirij cũ aq̃ᷓ roſaꝝ va let ad faciẽ depurandã ⁊ pannũ ſuꝑfluũ remo⸗ uendũ quẽ hñt mulieres poſt partu.axũgia gal linacea vel anſerina liquefiat: addito puluere litar giri ⁊ oleo roſaꝝ fiat vnguentũ et vtatur. Bulcaſimin libꝛo qui dicitur ſeruitoꝛ. Litar girum ſic dealbatur. ¶ Accipe litargiri auri partẽvnã ⁊ tere bene: et pone ſuꝑ ipſum de ſale cõmuni partes duas et pone deſuꝑ quantitatẽ aque qua cooperiat᷑: et ſuperet circiter quattuoꝛ digitos.⁊ dimitte in vaſe ſeptẽ diebo.⁊ miſce quoq; die bie.⁊ poſt ſeptẽ dies pꝛoijce aquã ⁊ pone aliã aquã.⁊ mu ta aquã illã quotidie vſq; in finẽ decẽ dierũ.qꝛ agqua dulcificabit᷑ ⁊ litargirũ dealbabit᷑ ſicut ceruſa.⁊ fac trociſcos.⁊ ſerua et vtere. Capitulumm. lxxliiſ . 8S8 N N O O 7 d& ,9 5„ . . . Trattatus Ichinis. yſido. Lichinis ex ardentiũ gemmag genere eſt. a lucernarum fla⸗ grantia apꝓpellata. Gignitur in multis locis:ſed pꝛobatiſiima apud indos. Dperationes ¶ Huiꝰ duplex eſt facies:vna que purpura ra⸗ diat.Alia que cocci ruboꝛe a ſole excaleſacta aut digitoꝛum attritu:paleas ⁊ ſimilia vel fo⸗ lia catarrũad ſe rapere dict᷑. ¶ Sculpturis re ſiſtit. etſi qñ ſculpta eſt dũ ſigna impꝛimit: q̃ſi quodam animalis moꝛſu partem tereretentat Huius genera ſunt quattuoꝛ.i Solinus.Li chinis dicit᷑ eo ꝙ lucis vigoꝛem excitat flagrã tia lucernaꝝ. ¶ Helynandus li.xij. Lichinis eſt lapis purpureus fulgens vt lucerna. Hic ta ccus ſub ſole digitis paleas attrahit. ¶ Plinius. Lichinites ex genere ardẽtiũ lucer narum accenſaꝝ pꝛecipua gratia eſt appellata Haſcitur circa oꝛtaſiam otaq; carmania ⁊ vi einis locis:iſed pꝛobatiſſima in India. ¶uidam em̃ eam dixerunt eſſe carbunculũ remiſſioꝛem. Secunda bonitate ſimilis eſt io⸗ nis:ſic a floꝛibus pꝛolatis appellata. X X N 4 Capitulum. lxxv. E Liparia. yſi. Ligurius gẽ M. maſic appellata: eo ꝙ fiat ex vꝛina lin⸗ Gcis beſtie tempoꝛe indurata.Eſt autẽ ſicut ⁊ ſuccinus fulua attrahens ſpiritufolia p pinquantia.¶ Helynãdus lib.x. Theofraſtus Dicit liguriũ electri coloꝛem habere:paleas at⸗ rahere:ſtomachũ dolentem iuuare: vctericis loꝛem reparare:fluxum ventris ſtringere. Pperationees. ¶ Dxaſ.Lociũ lincis quẽ multi liguriũ vocãt mox vbi minxerit lapis fit. Holoꝛes ſtomachi tollit:et ventris abſtinet reumatimum. ¶ Rabanus. Liguriꝰ habet coloꝛẽ q̃ſi dectri. etſifuerit confricatus paleas ad ſe attrahit. ¶ Philoſophus. Hic lapis eſt frigideꝛ ſicce cõ plexionis:rotũdus.valetpꝛecipue vulneratis. et a vulnere ferrum extrahit. ¶¶ Exli.de na.re. Ligurius eſt lapis quẽ ſtilla re dicunt ab inguine lincis beſtie. ſ.oꝛientis. Huius em̃ vꝛina ſᷣm Pliniũ ſolidat᷑ in lapidẽ. qð. naturaliter beſtia ſciens inuidet bono no „ b8 A ſtro:egeſtũq; pꝛecioſum vꝛine liquoꝛẽ harena obruit.et hic eo citius in lapidem dureſcit. ¶ Eſt aũt freqntius croceus paꝝ ad nigredin?e E tendẽs. Huiꝰ coloꝛ iuxta Pli.igneꝰ ac rubicũ dusẽ ⁊ carbũeulo ſilis:niſi ꝙ neqq; nocte lucʒ ¶ Juxta lapidariũ vᷣo viridis eſt. Uirtus eius ad multa remedia precipueq; ablutus in aqua conſtipatos iuuat: ⁊ ventrem ſoluit.coloꝛẽ qʒ perditum in facie recuperat. ¶ Actoꝛ. De hoc ſuperius vbi denatura ani⸗ maliũ agit᷑.ſcdᷣo vicʒ tractatu ca.lxxxvi.de ¶. Arnol. Liparea eſt laptis ſtipticus. Huius ꝓpꝛietas eſt ꝙ om̃e genus ferarum ad eius pꝛe ſentiam cito pꝛoperat:et ipſum intuetur. yſidoꝛus.Liparea ſuffita gentiles om̃es be ſtias euo care tradunt. ””Mc ¶ Exli.de na.rerij. Liparea lapis eſt inlybia valde mirabilis.ad quã ome ferarũ genus do⸗ cente natura ſponte qſi ad patronũ currit.cum canes vel venatoꝛes eas inſequunt᷑.ſed nec ali quis aduerſanius eis nocere potee. SSS . — — — — — — — —.— 7 d d De. Lapidibus Coapitulum. lxxvj. Une latine.Grece Affroſolinũ. Dyaſ. ca.de affroſolino.Affroſolinũ eſt illud „* qð apud Auicennã in ſcdᷣo canone ðꝛ ALapis lune:vt ⁊ amboꝝ cõcoꝛdia apparet.Et iõ dicit:affroſolinũ in egypto tm̃modo inuenit qð ita creatur. Ros celeſtis ad lune claritateʒ poſitꝰ:in ſpeciẽ lapidis quẽ ſpecularẽ vocamꝰ: coa gulatus cõſtringit᷑. Optimũ eſt aũt qð eſt coloꝛe ceruleoꝛ lucido. Hoc em̃ fit ſimile gipſo limpido:⁊ ſpecularis lapis ðꝛ.Plinius capᷣ.de affroſolino. Affroſolinũ ita creat᷑. Ros celeſtꝭ congelat᷑ ad lune claritatẽ in modũ lapidis ſpe cularis.vnde nomen ſumpſiſſe videtur. Dperationes Dyaſcoꝛi.Affroſolinũ omnia vitia capitis emendare poteſt potatum. Et cephalargicis ⁊ epilenticis creditur pꝛodeſſe. „ 4 — —.—, — —.— — — = . - Sã — —. —— — —— — Capitulum. lxxvij Algnes. Serapion. Mi matutinis ꝓpe terras In gie. Et qñ naues appꝛopĩ gquant mõti minere ipſiꝰ: non remanet in eis aliqð ferrũ qð nõ egrediat᷑ a na — ui: 2 volat ſicut auis vſq; ad montẽ. Et nõ eſt aliquis clauus infixus ta⸗ liter q poſſit euelli:quin euellat᷑ ⁊ ſaliat vſq; ad illum montem. Et pꝛopfer hoc naues illamm partium non clauantur cum clauis fereis: ſed . nera huius lapidis eſt in cũ clauis ligneis. Nam ſi foꝛent clauate clauis ferreis:quãdo aꝑꝓpꝛopinquarent illi monti dilla cerarentur tote. Melioꝛ ex iſto lapide eſt ille q attrahit ferrum foꝛtiter.⁊ coloꝛ eius eſt vergẽs ad coloꝛem celeſtem.non multum grauis pon deris.¶ Dyaſcoꝛider. Lapis magnes gignit᷑ atq; inuenitur circa littus occeani gpud trogo tid as:et in JIndia.ab inuentoꝛe ſic vocatus. Eſt autem coloꝛe ferrugineus.¶ Albertus in lapidario ſuo. Magnes eſt ferruginei coloꝛis qui ſᷣm Plinium inuenitur inmari Indico:in quo intantum abundare dicitur:q periculoſe in eo cum nauibus que ferreos clauos habẽt: nauigetur. Inuenitur etiam in tragonitidis re gionibus.Et ego vidi ⁊ reperiin parib Cbe⸗ otomie in pꝛouincia que franciaoꝛientalis ðꝛ: vnun magne quantitatis ⁊ maxime efficacie. et fuit valde niger:ac ſieſſet ferrum eruginoſu, et combuſium cum pice. HZ Operationes Sera. Uirtus huius lapidis eſt: ꝙ; añ dak in potu ex eo laxat ventrem cum mellicrato: et potiſſime humoꝛes groſſos. ¶ Et quidam ſunt qui adurunt iſtumlapidem et vtuntur ſicut adamas. ¶ Et idem aucto.Galieni. Clirtus eius eſt ſicut virtus adamantis.Et eſt bonus illis qui trãſ glutiunt a cumvel aliudferrum. ¶ Et ille qui habet fluxũ ventris: eo q ſumpſit ſcoꝛiamferri. Et dicitur de eo ꝙ ſi accipias eum:⁊ ponas ipſum in vaſe terreo:et liniatur caput vaſis cũ creta poſtq; poſueris ſuꝑ lapide calcem viuam quam non tetigit aqua dvonec repleat᷑ vas cal⸗ ce.et accendas magnũ ignem ſub vaſe donec ingrediatur per oꝛificium vaſis.deinde ponat᷑ N U vas in foꝛnace ſiguli:et dimitte ibi donec luta tio eius coquatur ⁊ fiat teſta. Deinde extrahe lapidem a vaſe:⁊ dimitte infrigidari.⁊ pone ue rum in vaſe nouo:et pone infoꝛnaceſecundo.⁊ fac vt pꝛius ter aut quater. Quando vero ex⸗ traxeris vice quarta: dimitte ipſum lapidem vbinontangatur a vento vel aqua vel roꝛe:vł ab humiditate aliqua donec infigidetur. De⸗ inde frãge ipſum in fruſta minuta:ſic ꝙ ſit vnũ quodq; fruſtum.ʒ.decem: aut plus aut minus ex.ʒ.grecoꝛum. — r Quando ergo volueris operationẽ cũ co fa cere:pone iuxta lapidẽ pondus eius ex ſulphu⸗ re.deinde roꝛa ſuper eum aquã:⁊ egrediei ex eo ignis magnus:aſcendens circa menſuram bꝛa chij vnius qͥ nõ tanget aliud qð nõ comburat Et qñ lapides magnetis non ita pꝛeparant᷑ yt Dd iiij ½ S 22 Tractatus dixi:ſed crudus ſicut eſt madefit cũ ſucco alli aut cepe:ab extractione fern pꝛohibetur. S eed ſi vis ꝙ reuertat᷑ ad virtutẽſuã:infun⸗ deipſum vna die in ſanguine hircino:⁊ fiet vir tus eius ſicut pꝛius. Et a ccipit᷑ fruſtũ magnũ iſtius lapidis qð eſt ex bono ⁊ electo.⁊ appꝛoxi mat᷑ clauatiue alicuius:⁊ aperit eam cito. Ham lapis iſte attrahit ad ſe ferum. Et quando aliquis vulneratur cumferro ve nenato:⁊ teritur iſte lapis et miſceatur cum ali quibus vnguentis. ¶ Et datur de puluere ipſi in potu illi qui eſt vulner atus:facit ab eo venenum vel toxicum exire per ſeceſſum. St ſi puluerizatur ſuꝑ vul⸗ nus venenatum:curat idem. 2 Dyaſ.Lapis magnes magnas habet virtu tes veluti ſpiritũ in trahendo ferrum. ¶ Hunclapidem quidã ꝓbandi amoꝛis cauſã vxoꝛis ſuppoſerũt capiti doꝛmientis vxoꝛe la tente.Etſiquidẽ erat caſta ab altero viro ſic ac cedebat ad ꝓpꝛiũ virũ voluptabunda:ſomno amplecans eũ qſi inde pulſa ꝑ aliquẽ.Oõð ſici altero viro coierat:in eũ tanq; in alicuius odo ris fetidiſſimi lapidẽ emittebat:vt de lecto ca⸗ deret mulier. Concoꝛdiam quoq; ſecu habet. ¶ Nã multas mulieres ꝓpter rixas di greſſas a maritis coegit reuerti:ſicut ⁊ maritos mulie ribus gratioſos ⁊ obſequentes ⁊ iocũdi ſermo⸗ mnis facit poꝛtantes ſecum. ¶ Fures aũt cum voluerint pᷣcioſa diripere in⸗ trant domũ:⁊ inter quattuoꝛ angulos domus carbones ardentes ponũt:⁊ ſubmittũt lapidẽ minutum inciſum:⁊ ſic tranſuertunt mentem et oculos eoꝛum qui adſunt vt timoꝛe fugiant putantes ruere vomum. ¶ Uires habet purgatoꝛias:⁊ ideo ydropicis cũ mulſa datur..5.groſſitudinẽ deducit ⁊ om⸗ nes humoꝛes qui per ventrem miniſtrat.Tri⸗ tus et ſuperaſperſus combuſta ſanat. ¶ Enaxin magicis. Hic lapis fantaſias mira biliter cõmouet:⁊ pᷣcipue cũ conſequii cõſecra⸗ tionẽ ⁊ caracteres:ſicut in magicis docet. Per hibetur etiã cũmulſa acceptũ ydropiſim cura⸗ re. Et eſt alia ſpecies magnetis:cuius virtus eſt attrahere carnem hominise. Alber. in lpidario ſuo. Uirtus magnetisẽ mirabilis in attractione ſerriata vt virtus eius trãſniutatferrũ.ſic vt illud etiã ferrũ aliud tra⸗ hat. Et multe acus adſeinuicemſuſpenſe ſic vi dent᷑. Unctus aũt allio non trahit.Et paruus adamas magnũ ligat magnetem. ¶ Inuentus aut eſt tẽpoꝛibus noſtris magnes qui ab vno angulo traxit ferrum:⁊ ab alio fu⸗ gauit.Et hũc Ariſt.ponit a genere magneris. ¶ Harrauit q̊ʒ mibi vnus de ſocijs ni is curio ſus experimentatoꝛ:qͥ vidit Fridericũ imparo⸗ rem habere magnetẽ qui nõ traxit ferrũ:led vi ceuerſa ferrũ traxit lapidem. S ¶ Et Ariſto. dixit ꝙ eſt aliud genus magnetꝭ quod trahit carnes hominis. In ma gicis aũt tradiiur ꝙ fantaſias mirabiliter cõmouet.pꝛe cipue ſi conſecratus conſecratione ⁊ caracte⸗ re fuerit:quod in magicis docetur. ¶ Fertur etiamhuncmulſa ſumptum ydropi⸗ ſim curare. “ Aiunt etiam quidã hũc capiti mulieris ſup⸗ poſitũ ſtatim eam incitare ad amplexu marui. ſi caſta eſt ipſa doꝛmiente.S iaũt eſt adulcera pꝛe nimio timoꝛe⁊ tremoꝛe fantaſmatũ dicit cadere de lecto mariti. ¶ Dicitur etiã fures in domũ intrantes po ſitis carbonibus in quatuoꝛ angulis domus: lapidem hunc contritum ſuperaſpergunt.⁊ tũc doꝛmientes in domo ita fantaſmatibo terrent: qfugietes edes relinquant:⁊ tũc rapiunt quic quid volunt. L Capitulum. lxxviij. Arganite. ſoandecta. capi. cccc. Marga nita vel perna eſt que in oſtreis reperitur. de quibo alie ſunt perfoꝛate:alie nõ perſoꝛate. ſunt artificioſe facte:⁊ nõ naturaliter. Sed nõ perfoꝛate que naturales ſunt melioꝛes ſunt per foꝛatis.Et ideo quando in medicinis ponunt nõ perſoꝛate intelligunt᷑. Sed ſunt alique ob⸗ ſcure ad citriniatem tendentes non perfoꝛate: que perfoꝛatis equipollenr.Et ideo eligende ſunt clare ⁊ albe:que vero obſcura ⁊ quaſi albi — 64 „ — De Lapidibus Qdea eſt.nõ eſt ponẽda in medicinie. Sera.li:ag. ca.hager albalo.auc.Raſis. Hager albalo id eſt lapis margarite.Deferũt᷑a maritinis.⁊ ſunt fri.⁊ ſic.in.ij.gradu.Et idẽ auc.Jſaac.Ex eis ſunt groſſioꝛes ⁊ parue.ſjʒ groſſioꝛes ex eis ſunt melioꝛes paruis.⁊ clare melioꝛes obſcurꝭ.⁊ eq̃ liaſnperſiciei melioꝛes anguloſis in figuraſua. Alber.in lapidario ſuo.ca.de margaritie.Et margarita lapis eſt in oſtreis inuẽtus. Meli⸗ oꝛ aũt ex India venit. Multi aũt de bꝛitanico mari:qð nũc anglicũ ðꝛ.⁊ verſus flãdriã ⁊ theo toniam inueniũtur. Ita ꝙ ego moꝛe meo decẽ in menſa inueni.iuuenes aũt concule habẽt me lioꝛes. Coloꝛis aũt habʒ ac ſiparua lux pene⸗ traret in multũ albũ.Et ideo nitẽtes cum tñ ſint albe fertur ꝓpter tonitrua quaſi aboꝛciẽdo eaꝛas oſtrea euomũt.⁊ in fluminibo inueniũtur in mo ſella. inbuſdã galliefluuijs inter arenas. B D E D 3 baraã aufert eam poſtq; linitur ſtatim vitrearij. DOperationes 4 Abar . eaꝝ eſt experta in cõfoꝛtatiõe ſpirituũ.⁊ cõtra cardia cam ⁊ ſincopꝛuiom. Ualent etiam contra fluxum ſanguinis lien tericum ⁊ vyarriam ¶ Reparãt em̃ ſpiritus ſubtiles.vt quidam di cunt.ſed falſo.immo mẽbꝛa earum aſperitate a ſuper fluis abſtergũt.⁊ ea quaſi cõſtringunt. ⁊ coartãdo ad vnũ ducũt.⁊ ita confoꝛtant ¶ Sera. Margarite ſunt oeſiccatiue humidi xniut debilitati coꝛdis.⁊ ſunt conue niẽtes in cohol.⁊ ſunt fri.⁊ ſiciin.ij.gradu. ¶ Etidem aucto. Athabari.Conteruntobſcu ritati viſus ⁊ albedini oculi.⁊ ſoꝛdiciebus eius: et retinent menſtrua.⁊ abſtergunt dentes.⁊ de ſiccant humiditates . ¶ Et idem auc. Iſaac.C onferunt cardiace tre moꝛi coꝛdis.⁊ accidenuba a melancolia adueni entibus ex malicia humoꝛum. ¶ Et hoc ideo quia clariſicant ſanguinem coꝛ dis quãdo ẽ ingroſſatus in coꝛde.⁊ deſiccant bumiditatem que eſt in oculo.pꝛopterea qꝛ foꝛ tiſicant neruos oculoꝛum. * „ ¶ Et qñ oiſſoluunf margarite linitur cum eo ¶ Aui. deviribo cordis dicit.ꝙ conſoꝛtat coꝛ. Capitulum. xxix Agneſia et markaſita. Alber. Mag⸗ eſia eſt lapis niger.⁊ aliq vocant eam agnoſiam. Et ipſo frequenter vtũtur ¶ Idem Markaſita ſiue mandaſi⸗ da.eit lapis habens multas ſpecies coloꝛum. quia coloꝛem accipit cuiuſlibet metalli.Et dici iur markaſita argẽtea ⁊ aurea.⁊ ſic de alijs me gallis. Met allũ mñ quod coloꝛat eum nõ diſtu X * — lat ab ipᷣo:ſʒeuapoꝛat inigne.et relinquit᷑ cinis ſubtilis.⁊ hic lapis notus eſt apud alchimicos et in multis locis inuenit᷑. Hoc ſimiliter.Enax dicit in lapidario ſuõ. Operationes nnnN — W d Od cuioplura ſunt gũa. Oim aut opti 4 4 2 e⸗ Alcha ? gipſimn. li li xtri Malcha m eſt cume calcerecẽi gleba efficitur. Operationes ¶ Idẽ malcha mox tüdit ꝛficu ⁊adipe ſi uillo duplici linameto.q̃ res oim tenaciſſima exiltit duriciẽq; lapidis antecedit.i(¶ Qð auũt malcha oleo ꝑfucat᷑. ¶ Actoꝛ demalcha vero flagrã ti que ẽ limꝰe ſtagno famoſitate vꝛbis natu t ra liter emiſſus.¶ Jli. Hipſuʒ qʒ calci conatũ tgha. ſt optimũ eſt lapis ſpecularis edificioꝝ ſignis ãtiſiſimꝰ.¶ Auicẽ. Bipſuʒ ẽ lapis laminoſꝰ albaparuꝰ.cꝰ ſubtillita cus ↄglutinatiuꝰ.i¶ Ponit᷑ ſuꝑ ꝑtes fiu guinis patientis ⁊ cſtringit.quia in ipſo cum glutinati onevirtus faciẽs adherere.⁊ in ipo ẽ ſtipticital cũ viſcoſitate.linit᷑ ex eo frons aut co operitur ex eo caput vt pilleo.⁊ retinet fluxũ ſã guinis ex nariba:ponit᷑ ⁊ ſuꝑ obtalmiã ſangui⸗ neam. ¶ Eſt auũt ex ſumma venenoꝝ pꝛeſocãti um in ſyria. Hipſuʒ eſt lapis din iſſimus. quem coquunt fimo bubulo vt vꝛatur celerius. E — Fa — —— Fapittulum. lxrxf m Armoꝛ. Iſi. l. xvi. Oarmoꝛa dicuntur cõmendantur. Marmoꝛ aut grecug ſero et a viriditate temus.⁊ quauis poſtetiã alij colo res inuenti ſunt nomen tñ pꝛiſtinũ a viriditate retinuerũt. Hoꝝcoloꝛes ⁊ genera innumerabi⸗ lia.Hec omnia e rupib excidũtur.ſed multa pᷣ cioſiſſimi generis ſub terra ſparſa ſunt. Pyperationes pꝛimũ ac pꝛincipatu vtrũq; repertrui Diſferentiaq; eoꝝ eſt ab ophite cum illud ſit tis fit augmẽtatio cũ adurit᷑.ẽ aũt frigidꝰ ⁊ ſic,⸗ ¶ Pli. Marmon genera coloꝛeſq; nõ attinet in tanta noticia dicere:nec enumerare facile in tãta multitudine.Quoto em̃ cuiq; loco nõ ſuũ marmoꝛ inuenit᷑.⁊ tñ celeberrimi dicta ſunt generis in ambitu terraꝝ cum generibo ſnuis ¶ Hõ oia vero gignũtur in lapicidims.ſ mul ta ⁊ ſub terris pᷣcioſiſſimi generis:ſicuti lacedo⸗ monium vrride cũctiſq; hilariꝰ:ſic⁊ auguſteũ. ac deinde tyberiũ in egypto auguſtiac tyberij/ ſerpentũ maculis ſimile:vnde ⁊ nomen accepit ꝙ hec maculas diuerſo modo colligũt augu?⸗ ſteum vndatim in vertices criſpum. ¶ Tyberiuz ſparſum cõnoluta canicie. ſunt et iala eius genera. de qbo õ dictũ eſt ca. xij/ Capitulum. xxxij Elochites ⁊ murrina. Iſi. Melochites m lapis ẽ ſpiſſius virẽs ⁊ craſſiꝰ qſmara⸗ Aduus.bic a coloꝛe malue nomẽ accipit.⁊ ĩ reddedis laudatꝰ ſignis. Haſcit aũt i Arabi. Arnol. Melochites ẽ gẽma viridiſ ſmaragdo ſimilis. ⁊ valde mollis. Hec mebꝛa cuſtodit a „Dbberationes. ¶ Item Iſidoꝛus. Murrina eſt gemma que „ apud parthos gignitur.ſed pꝛecipua in Ber⸗ mania.humoꝛem ſub terra putant.Eoloꝛe den ſatuùm.candoꝛemq; ⁊ ignem.cũ quodã coloꝛuʒ repercuſſu.quales in arcu celeſti ſpectant.nu⸗ ₰ 4 ſius contraria cauſa criſt allum facit.gelu vche⸗ mentiori concreto ¶ Albertus Melochi⸗ tes quem quidam melonitem dicuur. lapis eſt D — — De Zapidil grabirus groſſe viriditatis:q nõ trãſiucidꝰ ſic ſmaraldꝰ.⁊ ẽ mollł.i¶ Jert᷑ a vᷣtutẽ hẽat cuſto⸗ diẽdi geſtãtẽ ſe a nociuis coſibo.⁊ ſuꝑ cunabula infantiũ. Hoc ait in lapidario ſuo Enax. Capitulum. . . tvirtute quidem:non actu. HPHyperationes. DUDðWUBDU Enphites. Alb. MWenphites eſt apis aa uitate Sinralinerhidi⸗ vocat᷑.qui dicit vyt ignis caleſe — Capitulum. lxxxiiij. Q EGue- vaſ. Medus lapis eſi niger qui vbi plures inueniunt᷑. Sunt autẽ huiꝰ ſpecies due: vnus niger et alter viridis. Sð 2lb. DHui vuinuecſſc dicut õveteré podat⸗ grã:oculoꝝ cecitatẽ: ⁊ nefreticã paſſionc.ctiã re fouere ð feſſos? debues.¶ Fert etiã ꝙ; ragmẽę Emits emittit croccũ coloꝛc. A b. Qapis medus vel medo dicit: qꝛ a regiẽe medoꝝſeri: ta nigri ſi in aqᷓ ca.miſſa ſucrit:vſe qs in aq ila 4 „ .2 lauerit inc urrit mebꝛoꝝ excoꝛiationẽ.⁊ ſi ex¶ ea biberit penbit vomẽdo.¶ Dvaſ.Eſt ant dupli E cis potẽtic.i.bone ⁊ male:nã n itus in cote me? dicin ali cũ lacte mulicbꝛi(q ſcłcreauit pꝛio ꝑpru puerũ) inunctus albugies curatocloꝝ: oc illoꝝ doloꝛc. etiã ſi deſpcratus fuerit medet po dagricos.i¶ Eodẽ mõ cũ lacte ouis q ſel genu n maſculũ ſanat renes ⁊ anhelitus ⁊ interioꝛes prtes coꝛ ꝑie. NHoc medicamẽ pᷣpar atũ hobcas iin vole vitreo vl argẽteo:⁊ ꝑlice iciunꝰ.ad vin⸗ . — „* . 1 dictã q́ ſup cotẽ.⁊ da cui vis: ⁊ lauct faciẽ ⁊ exs⸗ ſaticł. Inuentus eſt aur iuxta fluuiũ faſin. Hic tritus ⁊ in aq̃ mixtꝰ in potu der vꝛenals A vel ſecãdie: qꝛ inducit inlenſibil itatẽ ne ſentiat cruciãdus.Hoc idẽ ait. . * De . . 5 . — . . 4 — . — — — . — S== 4 Enox in lapidario luo H“ – W âα%. ¶ Scrapion. Mogra ex eg eſt Equedam que dekertur ex terri melioꝛ ex ca eſt grauis denſa: cuius coloꝛ non eſt diucrſus.⁊ eſt ſicut coloꝛ cpatis aut ſangui?⸗ nis non habens lapidem Et quando ponũ in Aqua diſſoluit facile creſcit. Nla o mograqd ſicebũ.¶ Si qͥs aut ex co biberit puimonẽ vo met. Opoꝛtet ain bibeti paululũ darevt nõ 8s ſinos. Et RL 7 — — 4 — . - vtuntur carpenta rij eſt ex debilioꝛibo ogationi In terris qͥ dicunt᷑ acolonie. deſcendit nãq; er bus q;illa que defert ex ſinos ⁊ ex abilonia. mõtibꝰ q ducũt flumina cũ aquis: eijcit euad et melioꝛ que facileternitur. Colligit᷑ vᷣo in capa fluminis ĩ ripis.⁊ eſt coagulata:⁊ ſit ſicut cerra. docia in ſpeluncis diſtillãs.⁊ affer venalis in. ⁊ haber odoꝛẽ picis ⁊ aſpalti mixti ſiul. . DOp 4 ratio ne 9 ¶Sera aucto. Ralis. Exnoĩe quoꝛundã me⸗ ¶ Et idẽ aucto Galł.In ſapoꝛe ipſius eſt ſtipti dicoꝝ eſt bona ſode fiegmatice frigideſine ma citas:vñ virtus eius eſt deſiccatiua.Et qñ ſoꝛ teria.⁊ emigranee⁊ naraliſi:⁊ toꝛtureoꝛis⁊ egi bet᷑ cũ ouo:aut fit criſterecũ ea ſtringit ventrẽ. lentie ⁊ ſcotomie.¶ Et facimus caputpurgium qñ habet virtuteſtiptica? deſiccariuã ? glu cum vno grano exea cum aqua maiorane. tinatiua. Et qñ miſcet in emplaſtris conſoli⸗ ¶ Et conuenit doloꝛibus auriũ: qñ diſſoluitur dat vulnera recentiꝗ.¶ Et ingredit in ↄfecnio⸗ ex ea granũ ĩ oleo ſambucino:⁊ diſtillat᷑ ĩi aure. nibus trociſcoꝝ deſiccatiuoꝝ ⁊ conſtrictinoꝛi Et cõſert doloꝛi gutturis:q diſſoluit ex eo vetris. ¶Et qñ ſoꝛbet᷑in ouo ſo:bili:aut ſit cri vnũ kirat cũ aqua in qͥ decocta eſt ſaturexa. ſtereſtringit ventre. Er ꝓpina t in potnp do ¶Et eõuenit tuſi cũ aq iuiuban aut cũaqᷓ oꝛ/ loꝛe capitie:? dat in ouo ad ſputu ſanguis ad deiꝛ ſebeſten. ¶ Et datr᷑ inpotuex eaieiuno tri venenũq. ¶ Paulus. ca. de mogra. ogra bus diehy.fert cardiacehꝛat.icu aq mete. ſinopida foꝛtioꝛ eſt bolo armeno ⁊ luto ſigillax ¶¶ Et cofert vẽtolitati inteſtinoꝝ: qũ accipit ky to.et ideo ingredit᷑ in confectionibo vnguentoꝝ rat.i.cum aqua cimini ⁊ carui: aut cũaqua a2/ vermes in venrrte. meos vglet caſui ? percuſſioni. A?St dat᷑ ad ſinguliũ gna.i.ex ea cũ decoctiõe· ſſſeminũ apij ? carui.⁊ miſcet᷑ c olco deben. IEt fit caputpurgium cũ cis: ⁊ adſquinantiã N ponqdus vnius kyrat cũ ſquingibin. ¶ Et do⸗ loꝛem ſplenis pondus vnius kyrat cũ aq̃ carui NIEt ad venena duo grana cũ decoctiõe tribu loꝛum marinop: et fols annideen. (Et ad puncturam ſcoꝛpionis ponÄus vniꝰ Rruyyrat cum vino pupoNNr. NEt ponitur in loco puncture cum butiro. et NEtcõquaſiationibo que fiũt in interioꝛibus cCoꝛ:poꝛis ⁊ exterioꝛibaet cõſtrictiõi pulmonis. (IEt eſt pꝛope temperamentũ miſi qꝛ habet p⸗ prꝛietatẽ in ſedãdo doloꝛes qͥ ſunt in fracturis. II ſumit᷑ in potu: ⁊ linitur cum ea. et fit cum ea criſtere. ⁊ conuenit vlceribo veſice ⁊ virge. (Et idẽ auct.Raſis. Quidã mittcbat ſangui⸗ Snemm:et nõ poterat reſiringi ꝑ aliquã medianã =ðð yvyſq;quo datũ eſt ſibi de mumia pondus gra⸗ C ap itul m. lxxxvj ,LdDdeſſambach:ↄuenit nõ potẽtiba retinere vꝛinã. ¶M umia.Pande.ca.dlv. Mumia eſt illud. graduteſte Cõſtantino.licet quidã dicũt q ſſit·· AE qð inuenit᷑ in ſepulchꝛis balſamatoꝛũ:in fIngida:qꝛ cõſtrictiua.multa em̃ frigida ⁊ ſicca quibo hinnoꝛ moꝛtui cũ aloe? mirra reſolu: laxant:⁊ multa calida ⁊ ſicca conſiringun. quibsipſa coꝛpoꝛa condiebant᷑.etſimila pice? ¶ Auicenna de viriba coꝛdis. Mumia calida marine. Solebãt antiquitus coꝛꝑa balſamo elt in fine tertij:ſicca in pꝛimo.Et babet ꝓpꝛie⸗ mirra ⁊ aloe condiri. Et adhuc ſit apud paga tatem confoꝛtandi co. Et occidit vermes in venrt. —— , 4 R 5 N *. . xr. 8 R iſſ . 8 * . =èò? 7 * . 7 R 4 4 14 — — . WM 1. 2 . R — * . Bs . I — — — „ nosg ſarracenos circa babiloniã:vbi eſt copia ¶ Itẽ qñ fit cũ ea ſupoſitoꝛiũ diſſolutũ cũ olco balſami. Sera.li.ag.ca.mumie. Mumieſepul· multellino cõuenit nõ potetiberetinere vꝛinã. . toꝝ:? eſt aloebalſamũ ⁊ mirra:⁊ qð miſcetłeis c anitulumn zji ͤ/ ex bumoꝛiba coꝛꝑis humani.Et idẽ auc. Dial. Capitulum. lx xxvn. N OU 8 NN — — — 12 Alb. Dicũt aliqͥ hũc eſſe ð gene . Arelapidũ. inuenit᷑ in capite bufonis Pbberationes q¶ Et ſunt duo gña. Unus ſubalbidue licut ſi lac intrauerit in ſanguinẽ ⁊ vincit eü. Et ideo ſanguis obſcuras vias in eo dicũt apparere. Et alius eit niger. ⁊ aliqũ pingit᷑ in eo bufo ſparſis pedib ⁊ ante ⁊ poſt.i¶ Dicũt etiã ſi ambo ſimul includ ant᷑ pente veneno eos adi rere manũ tangẽtis.¶ Pꝛobationem aüt lapi clenatur contra eum: ? tangit oꝛe ſipoteſt. ¶ Dicitur etiam ꝙ pꝛeſente veneno variusef ſicturqͥ ſubalbidus eſt. Hoc ſilr Enax dicit. . „. 2 nei gean ** apitulunn xxxvuif dis cſſe dicunt ꝙ exhibitus bufoniviuo: buſo De Lapidibus Do*Auicen li.ij. Nigroꝝ cſt lapis q; E ocfert ex migris veclinãs ad citrimtatẽ. Operationes. ¶Auicẽ. Fricat ⁊ egredit ex eo fricatio moꝛdi⸗ cãs linguã ſilis lacti ¶ Mudlilicat pannu ocu li cum nõ eſt cũ apoſtemate obtalmia. ¶Et ↄuenit veiiigijsvlceꝝ in eo ⁊ eradicat vngulã. tulum. lxxxix Jtrũ. Iſi. Hitrũ a loco ſumpſit voca⸗ buluʒ.Haſcit᷑ em̃ in nitria opidovelre èom gione egypti:ex q̊ͥ ⁊ medicine fiũt.⁊ ſoꝛ des coꝛpoꝝ veſtinq; lauant. Huius natura nõ multũ a ſale differt.hʒ em̃ virtutẽ ſalis.⁊ ſimilr oꝛitur caneſcentibo littoꝛibo ſiccitate. Afroni⸗ trũ aũt eſt ſpuma nitri:⁊ colligitur in Aſya in ſpeluncis diſtillans. dehinc ſole ſiccatur. Op⸗ timũ putatur ſi minime fuerit põderoſuʒ:⁊ ma xime fricabile coloꝛe pene purpureũ. ¶ Bloſa ſuꝑ parabolas.Nitrũ ſale ſimilimũ eſt:excep⸗ to ꝙ nihil ſalſi ſapoꝛis habet.Crepitat aũt in aagꝓua ſicut calx viua.ſed aquã lotioni abilem reddit.ſicut ergo a cetũ in nitro ebulit:ſic ꝑuer ſa mens deterioꝛ ſuccenditur coꝛrectione. Auicẽ.in.ij.cañ.Gaurach.i.nitrũ ſoꝛtius ẽ ſale. cali. ⁊ ſic.in.ij.ãdu.ex co melins ẽ armenũ: leue:laminoſuʒ:frãgibile:ſpõgioſum:albũ aut purpureũ aut roſeum moꝛdilicatiuũ.ab ſtergit aũt foꝛtiter. ¶ Et mũdificat ⁊ excoꝛiat:⁊ inc idit hüoꝛes groſſos. attenuat capilos. ¶ Sangui nẽ artrahit iu ſupficie coꝛporꝭ ⁊ coloꝛẽ emẽdat ¶Contfert pꝛuritui:qꝛ vᷣtus eius rcolan⸗ ppꝛie 7 CR . . atricani ch acetor eti ſcabiei. ¶ Eü zbuſdaʒ medicinis bibitũ interficientibo vermes educit eoe.Nalet ↄ venenũ:⁊ pᷣcipue africanũ.Eiꝰ ſpumavalet ̊ moꝛſum canis ⁊ potũ cantarida de arabia. miuerſaliter aũt collatiuũ ⁊ mũdi⸗ ficatiuũ eſt. Interioꝛa coꝛpoꝛ ⁊ extenioꝛa ma xime aceto mixtũ lauat.i¶ Diaſ.Nitrũ eſt eligẽ gia.Albũ acre eſt⁊ amarũ.¶ Lale ex india ve niũ virtus deſiccatiua ẽ.¶ Et ideo ſi fuerit oꝛe acceptũ:minuit ac tenuat pingues ⁊ viſcoſos humoꝛes. valet et ↄᷣtungos.ꝗ Platea.in li.de ſimplici medicina. Hitrũ calidũ eſt⁊ ſiccũ in.ij. gradu.Albũ meliuseſt qᷓ citrinũ virtutẽ habʒ tra ylia cam paſſionẽ.ad faciem q̊; purgandaʒ Contra ſurfures capillon ⁊ pediculos capicis Kontra vermes aurium ? ſaniem. rapimlmm xrx. Bitalmius. Albert9. Obtalmius eſt la non nominatur.foꝛte ideo.quia ẽmul⸗ torum coloꝛum. ODbperaciones. ¶ Idem valere dicitur geſtanti contra om̃es malos moꝛbos oculoꝛim. ¶ Uiſus autem circumſtantium diciturexcecare.⁊ ideo etiam patronus dicitur. Geſtantes em̃ eum quaſi in uiſibiles reddit. Hoc ſimiliter ait Enax.· rũ. Cõſtan. Hiñtrũ affert᷑ de armenia. alten dũ leue ⁊ rubeũ vel albũ ꝑcuſuras habẽs ſpo nit. Nitri ſiquidem aliud eſt craſſum ⁊ lamino ſum.aliud tenue.aliud rubeũ.aliud albũ.?⁊ om diſſoluendi ⁊ extinguendi.¶ Ulſus eius eſt cõ⸗ ¶Item ꝛtra ſtomachi ſaniem ⁊ inteſtinoꝛum. Avpis ab Obtalmia dictus.cuius coloꝛ Capi R NHix: Alber. O nix gẽma eſt nigri co⸗ V 8 loꝛis.inuenitun melius genus eſſe ni⸗ — india ⁊ arabia. Inuenitur aũt quinq; diuerſi⸗ tatum ꝓpter varietatẽ venaꝝ ⁊ coloꝝ.Fcrũt ſi fardius ſitpꝛeſens ligatur onis.⁊ eniam ſuſpen ditur a nocumento. Hec aũt oĩa ſibabet peo⸗ fecto ideo habet:qꝛ habet vᷣtutes mouendime lancoliam:pᷣcipne in capite.ex motu emillius cũ vapoꝛe omia iſta pꝛocedunt. Dicunt aute,ʒ quidam onix onichinum eſſe qdð veriſimie efſle vel ꝙ ſit alia ſpecies eiusſed coloꝛe non eſt ni ger niſi aliqũ.ſed coloꝛẽ habʒ vt vnguis:ſed in onichinis noſtris inuenitur multi coloꝛesal⸗ bi:nigri ⁊ rubicundi.ͥ tamẽ om̃es in ſubſtan — tiam quandã fricatur: qᷓ ſimilitudine expꝛimit vnguis boĩs. Aiunt etiam ex lachꝛyma ar⸗ boꝛis q onica dicitur indurata in lapidem ge⸗ neratur. ⁊ viamt hãc cauſam eſſe q oco:iſerꝰ eſt igne. Hãac etiã cauſaʒ inquiumt eſſe ⁊ frequẽ tius alijs depictus imaginibo mirabilibo inue nitur.qꝛ lachꝛima a pꝛincipio mollis facile foꝛ mabilis pin gitur. ⁊ picturamretinet qñ in lapi dem indurata coagulat᷑ Haũc lapideʒ dicũt in ſenſibiliter intrare in oculum:⁊hᷣ eſſie mirabile Et ego vidi ſaphirũ intrare in oculum ⁊ lapi⸗ dem galli.⁊ quendam alium cuius nomen igꝰ noꝛaui:ſine o culi leſione. Politus em̃ ⁊ tenu⸗ is non ledit oculum: niſi tanget aciem ſeu pu⸗ pillam oculi ſenſibilem ⁊ foꝛamen vuee BPDperatione ¶ Alber. Aiunt q collo vel digito ſuſpenſus: cxeitat triſticiam et timoꝛcs.⁊ in ſomno fanta grũ: albis venis variatũ. venit aũt de . A 7 De Lapidibus Capitulum ethj. NRphanus. Albertus. Oꝛphanus la dDois eſt qui eſt in corona romani impe e-ratoꝛis. Non vnq; alibi viſus eſt: pꝛ'o pter quod oꝛphanus vocatur.eſt autem in co⸗ loꝛe quaſi vinoſus:ſubtilem habens vinoſita⸗ tem. Et hic eſt ſicut ſi candidum nimis micãs penetraret in rubeum clarũ vinoſum:⁊ ſit ſuꝑa tus ab ipo.Eſt aũt lapis ꝑlucidꝰ:⁊ tradit᷑ ꝙ ali ℳ— — qñ ĩ noctefulſit:ſ nũc tꝑenr̃o ñ micat ĩ tenedꝛil Operationes ¶ Fertur autẽ ꝙ, honoꝛi conuenit regali. Hoc ſimiliter aſt enax. * Capitulum. xcuf. ) Palus ẽlapis diuerſaꝝ coloꝛe gẽmarů ()oitinaus l em ĩ o carbüculi tenui⸗ Joꝛ ignis. Ametiſti fulgẽs purpura Ima ragdi nitẽs viriditas.Kũctaq; pariter ſub q̃dã varietate lucẽtia.nomẽ hʒ ex patria.S ola em parturit eũ India.i¶ Pli.li.xxxvij. Opaliſunt in India:qͥb gẽmax cõpoſitoꝛes gloꝛã:⁊ ma⸗ rime inenarrabilẽ difficultatẽ dederũt. qꝛ ſunt in eis ꝑiter incredibili mixtura lucẽtia. Alij ſũ⸗ mo fulgoꝛis augmẽto coloꝛespigmẽtoꝝ equa uerũt. Alij vᷣo ſulphuris ardẽtẽ flãmã:aut etiã igniſ oleo acceſimagnitudo nucẽ auellanã eq̃t OPperationes. ¶ Amoldus.Opalus eſt lapis pᷣcioſus geſtã ti ſe cõtraom̃es oculoꝝ moꝛbos ꝓficuus. ¶ Uiſum eius acutũ cofoꝛtat:ꝑ om̃ia vero cir⸗ cũſtantiũ viſus ⁊ oculos excecat ⁊ obumbꝛat. — ——.“% 2626020 Oèò . 8 Capitulum. xciiiſ. Riches ⁊ oſtratites. Arnoldꝰ.O:i⸗ thes eſt lapis triplicis generis. Unꝰ eſt rotũdus ac niger. Alius viridis.?⁊ maculas albas hʒ. Tertiseſt cuius altera ꝑs aſꝑa eſt. Altera plana.⁊ ẽ coꝛpꝰ q̃ſ fertilamia. Pyperationes. ¶ Idẽ Hiclapis geſtatꝰ ⁊ oleo roſaceo mixtꝰ⸗ pꝛohibet ab aduerſis caſibus.atq; a peſtiferis reptilium ⁊ alioꝛũ animaliũ moꝛſibo.Idẽ.Ap⸗ penſus mulieri pꝛohibet ipſam impꝛegnari. ꝛſi ¶Ex lapidario. pꝛegnans eſt aboꝛtit. Letiteros moꝛſus niger atq; rotũdus uhes „Æ * r- Duos fera Ae coꝛnu u velſauo dente peregit. Cũ roſeo mixtus perfecte curat oliuo. Per va⸗ ſtas arenas:interq; feras gradientes. Illſos ſeruat moꝛſus abigendo ferarum. Qui viret et Mcaculas alb as habet alter oꝛiches.Caſibo ad uerſis poꝛt antes vbiq; reſiſtit. Lertius aſſerit᷑: fame grauioꝛis oꝛithes.Altera pars cuius cre bꝛis eſt ⁊ aſpera clauis. Altera leuioꝛ eſt quaſi lamma fern. Hic facit appẽſus neſiat feia pꝛe⸗ gnãs. Aut ſipᷣgnãsfuerit: cito fundit aboꝛtũi ¶yſido: Oſtratites gẽma eſt teſtacea.durioo Eẽ altera ſimilis achali:niſi ꝓachates politura — pingueſct. ¶ Dmnoꝛi tanta ineſtvis vt aliegenmne ſcul⸗ fant eius Lanentis. firites: et pari⸗ yYus. Plin phites ſerpẽtuz ee maculis ſimilitudinez habet. nec ex eo mucmütin colũne niſi parue. Duo ſunt eius ge nera. Mollc.. candidum nigricans durũ. am bo capitis doloꝛes adalligata ſedare dicũtur: ⁊ ſerpentum ictus. Quidã etiam freneticis ac litargicis adalligari iubet candicantem. Jſiðᷣ Purpurites eſt ex egypto rubẽs cãdidus inter uenienub pũctis. Nomis eiꝰ cauſa ꝙ; rubeat vt purpura. ¶ Pli. vbi ſu up. Poꝛfirites ẽ etiã ex Grpro rubet candidis interueniẽtib bäcnuis. Operationes 4 Pani deit lapis marmoꝛe eximij cando ns.Hic apud paron inſulã naſcit᷑: vñ nomiat᷑. ¶ Magnituco eius eſt qua lances Fercaſa ondacpnguentiipfraptusdl. Trattatus * —— 297 ]Sy 5 *4 Capitulum xwſ. Alagius ſᷣm Albertum dickeurecppa⸗ 1) lagius eſt gemma coloꝛis rubei lucidi valde:nature et ſubſtantietr anſparen⸗ tis.et dicitur eſſe femina carbunculi.⁊ virtutes eiuſdem remiſſas babet: ſicut fanina ad marenn ODperationes. 4 eti A etenti palatiũ carbũculi vocat᷑.generat᷑ freqnter car⸗ bũculꝰ ĩ lapide iſto.¶ Etiã viſũ ẽ h ꝙ inlapide vno exterioꝛ ꝑs fuit palagiꝰ:⁊ iterioꝛ carbũcnꝝ⸗ lus. pꝛopt qd bmoi genus lbinme cſede generecabuncull. . 2. = —ͥỹ — 0 2, „ — . De Lapidibus Capitulum. xcif Antherꝰ. Alb. Pãtherus è lapis mul 6 hñg col ces.⁊ ĩ vno corꝑe lapidis nigrũ vicʒ vinidẽ ⁊ rubeũ.⁊ alios mul⸗ tos.inuenit᷑ aũt pallidus:purpureus: ⁊ roſeus Alb. Fert᷑ autẽ fuſcos efficere viſus.inueniẽæ ſm plurimos in india. ¶ Debet geſtans reſpi⸗ cere ad ipſum in mane oꝛiente ſole.⁊ fit efficax ⁊ virtuoſus.iot aũt virtutes ðꝛ habere q̃t colo d d 41 2 — — 4 X — WI3E pitulum. xcviij/ , 5 Raſſius. Alb. Pꝛaſſius eſt lapis q; eſt . mater ⁊ palaciũ ſmaraldi.E ſt aũt vi⸗ niqdis colorꝭ:hñs viriditatẽ ſicut pꝛaſ⸗ ſium. Inuenit᷑ aũt aliqñ cũ rubeis guttis.⁊ ali qñ cũ albis.Eſt alia ſpecies iſtius lapidis:qͥ in uenitur cũ guttis aureis.⁊ vocat᷑ criſopaſſus. ⁊ rarius inuenit.⁊ ideo carioꝛ exiſtit.Pꝛo quo lege lapis criſopaſſus ſuperius de c. Hperationes A Expertũ eſt aũt q; ↄfoꝛtat viſum: ⁊ quaſdaʒ iaſpidis ⁊ quaſdam ſmaraldi babet operatio⸗ nes. Hoc ſilr ait Enax in lapidario ſuo. CLapitulum. xcix. LDEidoniuo. Albertus. Peridonius eſt lapis tulgens vt ignis coloee. HPDperationes A ¶Albe. Diat valar Zartcica mirabiliter· (Etretert deillo lapideꝛep ſifoꝛtius ſtringat manu:manũ aduret. vult & leuiter ⁊ pauide tã gi. (¶Et egoipſimet expertus ſum ſepius.dicit– . aũt de genere iſto alis ſpecien eſſe: q ðꝛ eſſe on⸗ ſolitoſilis:niſi qꝛ maioiis vſtidit atis exiſtit: Capitulum.t. 1Irſtides gre. latine coppa roſca. Ars. D'igralun kalrs Bha ascha⸗ . geralmarkaſua. eſt lapis ex q̊ extra⸗ hit᷑ es. ⁊ opoꝛtet ꝙ eligat᷑ ex illis cuius coloꝛẽ ſilis eni.⁊ qñ ponit᷑ in igne ſaliunt ex co ſcintili⸗ ignẽ leuẽ ⁊ euenta donec ſiat rubeus.deiñ exx/ trahet᷑ ab igne. Quidã ponũt in ignẽ magnũ de pꝛunis:deiñ liniũt melle:⁊ iteꝝ ponũt in ig⸗ nẽ donec oẽs partes eis ſint canalirencoinbii 4 * * uA 8 dA ELie . „ * Ule. quia foꝛtaſſe pꝛimo agdurit᷑ ertrar nõ lnte⸗ rius.dem̃ exuſſi atur enis ab co ⁊ reponit᷑.et ſi indigetur ablutio:laua eã ſicut lauat᷑ cadimia ¶ Oyaſcor. ca. de piritide. Lapis piritides.i. markaſita ex qͥ eramẽ fit:eligendus eſt. coloꝛẽ hñs eramiuis.ͥ in foeo miſſusfrangit᷑. Cõbu rit᷑ vero ſic melle vnctus:in viuis carbonibus mittit᷑ flabellat᷑ q;diu coloꝛẽ ruſumfaciat.Alij vero in multis carbonib igneis coctü: 2 ſco mellevnctũ euocãt igni q;diu ſe fregerit.polſtea eximũt illu ⁊ lauãt ſicut cadimiam ⁊ reponunt Operationes. ¶ Sexra. Uirtus eiꝰ aquſti ⁊ nõ aduſti eſt vẽs ⁊ abſterſiua vlceꝝ.⁊ abſtergit obſcuritatem vi ſus:⁊ reſoluit ⁊ maturat apata dura.⁊ qñ re⸗ ſoluit᷑ ⁊ miſcet᷑ cũ reſini pini:reſoluit ſanguinẽ coagulatũ.i¶ Et auſert carnẽ ſuꝑ fluaʒ cũ pau ca calefa ctiõe ⁊ ſtipticitate.Et qdẽ nominãt friges. ¶¶ Et ideʒ auc. Gal. DNic lapis eſt vnns cũ eo lapidẽ ſacharos ¶ Etreſoluimusſepe cũ H̊ͥ vngento humiditatẽ multã que eſt cõgrega ta in cõcauitatibo ⁊ cauernis muſculoꝝ. ¶ Et qñ adminiſtrat᷑ hic lapis opoꝛtet ꝙ multũ te⸗ ratur ⁊ reſoluit hnmiditate coꝛruptã qeſtin aꝛ te. Et ideo qñ teritur vltima ↄtritione ⁊ cõ⸗/ ficitur cñ aceto abſtergit baras ⁊ moꝛpheam: lentiginesfaciei: ¶ Et habet virtutẽ magnã in agbſtergendo o culũ:et ↄfoꝛtat ſubſtantiã eius ct acuit viſum. Et ideo nominat in ter per ſielapis luminaris. Et facit capillos tenues ? criſpos. ¶ Dyaſ. Qirtus eſtilli cocto ⁊ cudo termãtica ⁊ aſmictica.caligies oculis purgat diriciebo dyafoꝛeſim ⁊ digeſtionẽ facit.addi⸗ ta reſina carnesperequat. Lapisipſe combu ſtus a mulcis difriges dꝛ.i¶ Lapis iſte eſt ſpe⸗ cies vitrioli.vt apparet inferius de Uitriolo. Qui non combuſtusſi pulueriſetur ⁊ diſtemnꝰ peretur vel miſceatur cum vino ⁊ e gallis tri?ꝰ tis eſt optimum incauſtum ad ſcribendu. Hoc tusi 2 terre ⁊ aque actione caloꝛes adigneas conuer titur partes.inuenit᷑etiã ſuꝑ lapides:qð quidẽ per eos reſudat ⁊ in eis eſt.⁊ ſuꝑ mare inuenit. ¶ Auicẽ. Petroleũ albũ note ſpeciei eſt.⁊ nigꝝ Al colamentuͦ picis babilonie. ca. ꝛ ſic. vſ ad Etroliũ.Caſſius felix.ca.de petroleoi 8 Petroleü eſt oleũ petre. Inuenit᷑ autẽ in locis furfureis. Iit em̃ ci pinguedo iii.eſt ? ſubtile: pꝛopꝛie album: roſoluti quefactiuum:aperitiuum opilationi. 5 contert aſmati ⁊ tuſſi antique. Gibitur em̃pa⸗ rum exco cũ aqua calida. ¶Et ſedat doloꝛeʒ ventris pungitiuũ ⁊ ventoſitates.¶ Et quẽdo fit ex eo licinium iterſicit vermes. ⁊ pꝛopꝛie ni- grum. ¶Et comeditur pondus. Z. vna de eo: et frangit ventoſit atem velice.et frigus matri cis.⁊ confert puncture epithimatum. ſolutiuũ li HPperationes ¶ Auicen. Petroleũ .fert doloꝛbo ancharũ⸗ et iuncturaꝝ.⁊ pꝛoptie albũ.⁊ confert doloꝛi/ bus aurium frigidis.i Et ↄfert albugini oon „ d e — Eanites. Arnol. Peanites lapis ẽ ge 6 nius de michedon.⁊ eſt feminei ſeruus De Lapidibus Nam certo tempoꝛe concipit lapidem conſimilem parit.et contert pꝛegnantibuus Hphperationes. Exlapidarrio. Hignitur in matre 5 regione lapis peaꝛnite EEr Femineiſexus reterens imitando laboꝛes Nam quibo ex cauſis dubium ſed tẽpoꝛe certo MWWWWA/ Concipit et parit:⁊ parientibus auxiliatur N Ulcima quasvꝛget:dubij diſcriminis boꝛa Oper ¶¶ Iſi. Pbingetes: als phengitescapadociela 4 ones pis eſt:duricia marmoꝛcue:caãdidus atq;traſ lucens.i¶ Ex q̊ quondã templũ a qdaʒ rege cõ ſtructũ eſt foꝛibꝰ aureis.qͥbo dauſis intus diu turna claritas erat.¶ Pum. In capadocia re⸗ pertus eſt lapis phingites ſub Næone pꝛinci pe ex argumẽto ſicappellatus,. qm candido ? tranſlucenti fulu inciderant vene. Hic eidem conſtruxit ſoꝛtune.quamſciam appellann. α Dadoꝛos ⁊ Pontica. Iſið. Podoꝛos eſt gamma poſt margaritam gemma⸗ *rum candidarum ſecunda de qua que “ ritur in quo numerari coloꝛe debeat totiensia ctata per pulchꝛitudines nomĩs alienasadeo 863t decoꝛis.pꝛerogatiua vocabulo ſit facta. PHoperactiones. A¶VIdeʒ. Poõtice gẽma auratis guttis micĩtes. ⸗ ES W Alie ſtellas habẽtes.alie q;longis coloꝝꝛ dus 4· EAR H cibus lineate.i¶ Ca ſte⁊ ſobꝛie portani volit ⸗ AS S Capitulum. cüif. ⸗ . a loco ðꝛ.eo ꝙ; infrigia naſcit᷑. coleꝛ anitii um, ID. pallidusmediocriter grauis. gleba pn Capitulum V. = micoſa.vritur ante vino ꝑfuſus. Flatuſq; folli ? 5 AUmex latine. Ara biceſamech. Brece pitulum bus donec ribeſcat. Rurſuſq; dulci vino ex⸗ Fanech vl Yenic vel lapis de barchin tinguit᷑ trib viciba tingedis veſtib tm̃ vtulis. Seraß. ib.ag ca. Jamecba mummen Antidotis der Tractatus Rqſtlapis debarchinideſt lipari. Opoꝛtet q/ eligatur ex eo multũ foꝛaminoſus durus ⁊ frã gibilis leuis albꝰ:in q̊ nõ ſunt lapides.Et mo⸗ dus combuſtionis eius eſt: ꝙ accipiat᷑ ex eo quãtitas ⁊ ponat᷑ in pꝛunis.⁊ qn fuerit ignituſ extrahat᷑ et cextinguatur in vino odoꝛifero.⁊ h fit ter.tertia vice qñ extrahitur ab igne non ex tinguatur in aliquod:ſed dimittatur infrigida ni per le.poſtea teratur ⁊ reponatur. Bperationes. Dyaſco. Uirtus eſt eiſtiptica:termantica? purgatoꝛia. Pumex oculoꝝ cicatrices limpi dat.vulnera replet ⁊ ↄſolidat.⁊ aufert carnẽ ſu perſfluam oculoꝝ.⁊ q teritur ⁊ fricantur inde denres abſtergit eos:⁊ adminiſtratur ad abꝛa dendos pilos.i Theophꝛaſtus. Si miſcetur is dentirigijs ⁊ ſmigmatibus abꝛadit aſpꝛedinem:⁊ leuigat ⁊ conſtringit ⁊ coercet. ¶ Serap. Pumerx hʒ virtute ſtipticã: ſtringit em̃ gingiua:⁊ abſtergit oculum.⁊ aufert macu lam ꝗ eſt in eo. ⁊ replet vlcera ⁊ ↄſolidat ea.ec auſert carnẽ ſuꝑ fluam qᷓ in eis eſt.⁊ qũ teritur ⁊ fricãtur dẽtes abſtergit eos. Et ſi mittat᷑ in vas vini nõ permittit ipſum amplius bullire. ¶ Galł.Et ingreditur in medicinisq̃ abſterguũt Dentes:qñ nõ eſt aduſtum.ſed qñ aduritur fit ſubtilioꝛ. Nam acqrit ab igne rem aduſtam ca lidam q̃ aufertur ⁊ ſeparatur ab eo qñ lauatur ¶ Et dariſicat dentes ⁊ abſtergit eos.Et hoc facit pꝛopter ſui aſperitatem. Et facit foꝛtaſſe hoc pꝛopter eius virtutem ab ſterſiaam. ¶ Et pꝛopter hanc cauſam coꝛnua qñ adurũ tur abſtergut dentes. Omnia pꝛeſcripta iſtius capituli inuenies in Pandecta. cap.ccli. ieſt comedere foꝛmicis. O Ja. Deſtatus:va let ad ipetrandũ quodlibet. ꝗ Arnol. Ranni mientis. Hoc ſilr ait Enax in lapidario ſu 3 1. Capitulum. cof. Uadratus: quadras:ꝛ quirin. olini9 NQuadratus in egypto inuenit.ſilr et nethiopia.⁊ exalbidus ẽ. Alber. Qua dros.alias qᷓnidros:eſt lapis qͥ aliqũ inucni in cerebꝛo vulturꝭ.Jdeʒ.Quirin eſt lapis qͥ in uenit᷑ in nidovpupe.Aliqũ q̃ tota eſt auis pſa gioſa ⁊ augurialis.vt dicũt magi ⁊ augures. Dperationes. ¶ Quadratus vires hʒ ſtringẽtes. vñ necare A dicitur ↄceptũ.Alber.Lapis quadros vtus q eius fertur eſſe quoſlibet nociuos caſus.⁊re plet mãmillas lacte.Et hoc ſilr ait Enax. ¶ Idẽ Quuin.Eſt aũt hic lapis ꝓditoꝛ ſecre C toxꝝ.? fantaſias.ſi ponatur ſupꝛa pectus dor⸗ ——— . „ C m. wiſj. Qirinus. Radaim? Rauno „ . Arnoldus. Quirinus eſt lapis qͥreperituri vllule n idis:auget fantaſticas onde, ¶ Jdan. Kadaim lapis eſt niger atq; tranſ⸗ lucens. Inuenitur in capite ga lli mar: q; da⸗ alias rabꝛi eſt idem ꝙ bolus armenicus. 2 eſte lapis ſubrubeus.i¶ Huius virtus eſt conſtri⸗ ctiua ſanguinis diſſintenie menſtruoꝛumq;: vt ſupenius habetur cap. xxvi.dexC . 2 „ . 2 * S hfhf ð „ De Lapidibus — beꝰ. Sera. Lapis rubeꝰ minꝰ q; ia⸗ cinctꝰ.qͥ arabice vocat᷑ hager albigedi buzedi iacincti.rubedo ẽ mag placabilis hoĩ⸗ bus:eo q non fit in eo obſcuritas aliq̃.minera aũt huiꝰ lapidis ẽ in terris oꝛiẽtꝭ.⁊ qn defert᷑ a mmera ſua eſt obſcurꝰ.ſj q excoꝛiat eũ artitex detegil bonitas eius.⁊ apparet ⁊ clariſicatur. DOPperationes ¶ Sera. Si qs ligauerit nõ videbit poꝛtãs in nocte ſomnia mala neq; timoꝛoſa.⁊ ſi ille qui a⸗ ſpexerit in ſole tm̃ ꝙ viſus eius eſt debilitatus terſerit cĩ eo ocuos ſuos ⁊ cõuenit ei.i¶ Et qñ ile lapis fricatur ad capillos capitis attrabit .* leſtucas ſicut magnes fer . EEEEE Idẽ li.ag.ca. Hager albigedi.ſiue al⸗ Aphirus. Albertus. Saphirus eſt liapis valde notus m plurimos. Ue Antt ab oꝛiente et India. IJnuenitur ⁊a in ypidomio apud podiuʒ pꝛouin⸗ cie regionem et ciuitatem:ſed non eſt adeo pꝛe cioſus vt per omnaa ſit ſimilis oꝛientali.Eſt au tem coloꝛe perſpicuus ſicut celumſerenatum.ſʒ vincit in eo flauus coloꝛ.et idco melioꝛ qui eſt non ſatis perlucidus.optimus autem qui ha⸗ bet nubes obſcuras ad rubedinem declinãtes. inuenitur etiam bonus qui albidas habet ma⸗ culas:ſimiliter ſubſtantia ſua ſit ſicut nubeeſu ſca tranſparens aliquantulũ. DOperationes Albertus. Cirtutes ego vidi ꝙ antraces du⸗ os fugauit.Aiunt etiam bunc lapidem homi⸗ nem caſtum reddere.⁊interioꝛem arboꝛem re⸗ frigerare:ſudoꝛem reſiringere:voloꝛem curare trontis ⁊ lingue. Ego vidivnuʒ in anulo poꝛtare:⁊ ſoꝛdes ex oculis poꝛtare.ſʒ qñ vult poni in aqua frigida poſt ſimiiter.ꝙ aũt diciit ꝙ; amittit vᷣtutẽ et coloꝛẽ poſtqᷓ; antracẽ curauit.fſalſum eſt. ¶ Dicunt etiã ꝙ coꝛpoꝛa vegetat.⁊ pacescon culiat.pium ⁊ deuotũ ad deuũ cfficit. ¶ Et animũ in bonis firmat. Hic etiaʒ ſirtites a qbuſdã vocat᷑.eo ꝙ in littoꝛe ſirtiũ inueniat᷑. ¶ Exli.de na.rerũ. Saphirus ſereno coloꝛece lo aſſimilat᷑. Hunq; tamen quantumcũq; purꝰ ſit imaginem in ſe( vtſpeculũ) oſtendit. ¶ Diatr᷑ aũt optimus eẽ ofraudes: S inuidiaʒ ⁊ erroꝛes ad pacẽ.qñq; gratioſus ell. S opoꝛtet vt ille qͥ poꝛtat ſũmo ſtudio ca⸗ itatẽ ſeruet. Oꝛiẽtales ſaphiri ſũt optimi.ma⸗ xime hij qͥ vehemẽter ſplendẽt coloꝛe ceruleo. ¶ Itẽ Saphirus moꝛbũ illũ hoꝛnbile fugat quivulgariter dicit᷑ noli me tangee.Sʒ poſt fugationem dicitur vid ari cololl. ¶ Ex lapi. Saphini ſpẽs digit ꝭ aptiſſima regũ Egregiũ fulges puroq; ſumillia celo. Uilioꝛ eſt nullo vtutitbo atq; decoꝛe.Hic ⁊ ſirtites lapis ẽ a pleriſq; vocatꝰ:q circa ſirtes libicꝭ ꝑmixtus arenis.Fuctibo expulſus feruẽte freto reperit᷑. Ille ſ optimꝰẽ quẽ tellus medica gignit.OQui tñ aſſentur nũq trãſmittere viſũ.Quẽ natura patẽs tanto ditauit honoꝛe.Ut ſacra et merito gẽmaꝝ gẽma vocet᷑.Etqͥ poꝛtat eum:nec vlla fraude necat᷑. Inuidiã ſuꝑat:nullo terroꝛe mo⸗ uetur. NHic lapis vt perhibẽt educit carcere vin ctos.Obſtructaſq; foꝛes ac vincula tacta re⸗ ſoluit. Fert᷑ ⁊ ad pacẽ bonus eſſe cõcitiandam. Et pluſq; reliquas amat hanc mgromantia. m 4 “ . 4.D 1 . ——— —— . * E =*½ „* us eſt lapis ab antiquiſſimo inter pꝛeci πoſoslapid?smemoratuerſt aute, ba⸗ bens ruboꝛem ſpiſſum cum ſubſtantia peruia. ſicut ſi peruietas ymaginetur ĩ rubea terra.Et lm hanc diuerſita tem inuenitur qumq; modis ita q aliquis nihil habet de peruietate: ⁊ foꝛte illle matrir eſt alioꝛum et domus in qua generꝗ tur. In Sardis autem ciuitate repertus eſſe dicitur. Ideʒ. Sarda eſt lapis quiſe habet ad tabulas ligniſicut Magnes ad ferruʒ. Et im⸗ no adheret ita foꝛtiter tabulis nauiumin ma⸗ ri:vt a tabulis euelli non poſſit niſi abſcindat᷑ cum ipſo ea pars tabule cui adheret. Eſt auteʒ. in coloꝛe pꝛaſſius hoc eſt virens. Hoc ſimiliter Operatione-es ¶ Alb. Aiunt Sardiũ lapidem accendere ani mum ad gaudium ?⁊ acuere ingenia:⁊ ꝑ vᷣtuteꝛ ↄtrarias ligare onichiũ. Hoc ſimilit ait Enax Ardonis. Albertus. Lapis ſardonis Q quem quid am ſardonicẽ vocant.eſt cõ dpoſitusex duobo ſardio videlicet ⁊ oni E ſt eciam albuset niger:et coloꝛem vnguis p⸗ ferens ex onice.LQaudabiliter autem eſt qͥ bos coloꝛes habet magis diſtinctos. Inuenitur autem quinq; modis aut plir ibus pꝛopter di uerſam coloꝛummirtionem. et frequentius in⸗ uenitur in India et Arabei. . 4. 4 — ce.eſt ergo rubeus.⁊ hic coloꝛ eminet ex ſardio * —Mõñůl — . — 4 . — — NN ͤ . 4 S W „ „ . . . „ . 2 . 5 6 4 8 7 1 . 2 . ,——2 . — S . — = . 4 — S 3 . 5 — „ ———ʒ— ð . * rE — dem Albertues F ertur luxuriam expellere etcaſtumreddrez pudicun. Eſttamema rima huius virius in hoc.qꝙ cum onichins no luus ſirhic nocere no poſſunt ſardium in ſub ſtantia habens admixtum. 2-— n, Capitulum. cxif Amius ⁊ Sarcofagus. Alb. Sami⸗ eaapis a ſamo inſula qᷓ niuuemt dict Hoc aũt lapide pollit᷑ aurũ. Idẽ.Sar cofagꝰẽ lapis deuoꝛãs cadauera moꝛtuoꝛum. grece em ſarcos ſonat.caroſagꝰ ãt comedere. antiqui autem de hoc lapide pꝛius fecerunt rr er * „ * De Lapidibus archam moꝛtuoꝝ. eo in ſpacio.xx dien ca⸗ dauera ↄſumũtur. Ob hoc aũt noſtra monu⸗ menta lapideo ſarcoſgiſunt vocata. Hyerationes ¶ Samius. Alb. Fertur aũt ꝙ ſamius poꝛta tus vertiginẽ ſedat:⁊ mentẽ ſolidac. habere aũt boc vici dicit᷑ ꝙ alligatus in coxa parturien tis impediat partũ. Hoc ſimiliter ait Atabari Haraldus:alias ſmaragdus. Alber tus in lapidario ſuo. Smaraldus la⸗ pis eſt pꝛecioſioꝛ multis alqs:⁊ non ra rus.⁊ coloꝛ eius eſt viridiſſimus tranſlucens: ita ꝙꝙ vicinum aerem ſua viriditate ſigurarevi deatur. Et melioꝛ eſt planicies ſuperficiei. qꝛ vna pars nõ obumbꝛat aliam. Melioꝛ tñ eſt à nec lumie nec vmbꝛa variatf. Dui planiciei ⁊ coloꝝ varietatum dicunt eſſe diuerſit ates.xij eò ꝙ aliquando f nigrũ per modum virgula rum admixtum babet. Hj ſunt a locis ſcotici ct Bꝛitanici ⁊ hiliaci.: qui in venis eris naſcũ tir.⁊ maculoſi quidam. ⁊ quidam Calcedoni⸗ cixo ꝙ ad mixturam habent cumillo lapide. Melioꝛes autem ſunt ſcotici. Et ferunt qui⸗ dam ꝙ illi de nidis grifonum auleruntur.qui lapidem hunc cum crudelitate magna cuſtodi unt. Dixit autem vnus de grecia veniens ve⸗ ridicus⁊ curioſus experumẽctatoꝛ. hic lapis nalſcitin rupibo q̃ ſunt ſub aqua maris.⁊ ibi in uenit᷑ Ration ale etiã eſt in venis enis in per ſpicuo quidẽ ad eris ſubſtantiam nonveniens naſcit: eo ꝙ mubiginis eris habet viniduatem queritur a magis. ¶ Quando ſmaraldus ponitur in potu conue nit venenis moꝛtferis ⁊ moꝛſibus venenoſis ⁊ punctiombushabentibus a culeum. ¶ Qui ergo dedenit in potu de limatura eius pondus.viij.granoꝛum oꝛdei illi qui ſumpſit venenum anteq; fecerit impreſſionem liberat eum a moꝛte.⁊ non cadent capilli eius neq; ex coꝛientur:⁊eſt ſua euaſio.t ille ͥ aſſiduat aſpi cere ipſum pꝛeſeruat eius viſum a nocumentis et conſ eruat eum incolumem. ¶ Et qui defert ipſum in anulo:pꝛeſeruat eam ab epilentia quando ducit cum digito anteq; ſuperueniatt. ¶ Et pꝛopter hanc cauſam docemus regesc ſuſpendant eos in collo filioꝛum quãdo naſcũ tun ſtatim: ne ſuperueniat eis epitentia ¶ Et idem auowꝛitate Raſis. Laberzet velfe ruʒegi ideſt ſmaraldus.conuenit lepꝛoſis qũ do ſumitur in potu limatura eius.Et ſi cadat aſpectus tyriſuper lapidem ſmaraldi diſſol⸗ uuntur oculi aus et liqueſcunt. ¶ Dyaſco.ca.deſmaraldo. Smaraldus poꝛ tatus auget ſubſtantiam habenaperſuaſionẽ in omni negotio coꝛpoꝛe ⁊ ſermone caſtos le⸗ toſq; facit.ſubuenit ⁊ in tempeſtatibus.ſculpi⸗ tur in eo ſcarabeus:pertunditur aurea fibula. ¶ Alber. in lapidario ſuo ca.de ſmaraldo.Ex pertum eſt noſtris tẽpoꝛibo bic lapis ſi vere viridis ⁊ bonus eſt: etinet coitum.pꝛopter qpᷣ rex vngarie quinoſtris tempoꝛibo eum in di⸗ gito in hoꝛa coitus cum vxoꝛe ſua habebat in coim:in tres partes diuiſus eſt. . ¶ Et ideo pꝛobabile eſt qð ⁊icitur hic lapis geſtantem ſe ad caſtitatem inclinat. Undeauget opes:⁊ incantatus dat verba perſuaſoꝛia.⁊ ꝙ collo ſuſpenſus curat emitru⸗ teum ⁊ caducos moꝛb oos ¶ Expertum autem eſt ꝙ viſum debilem 2foꝛ tat:⁊ oculos conſeruat. ¶ Et bonam fa cit memoꝛiam:⁊ tempeſtatem auertit. Et valet diuin antbus:pꝛopter quod us tanta vis eſt: vt permean⸗ do petat et carinis ita tena tes naues * citer adhereat vt nili abꝛaſa parte ligni vix ſe⸗ paretur. S H Pperationes. ge 2Sandariſo. Jlidorꝰ. Sag⸗ emma pꝛaſini coloꝛis apð cal W Tractatus . — ——ꝑ .- ☛ — e — —r ExLapidario. Diſficilea gemmas ſup om̃esmari repertus. Nunq ſciretur niſi ſe daret inueniendam In medio ſiquideʒ lapis natus iſte pꝛofundo Naues incautas petite eregione meantes. Et pꝛelambentibus tabulis herendo carine Ad poꝛtũ trahitur marꝭ ignaris data nautis Eſtautem moꝛſu tabule ſic fixa tenaidi Quod nequit abꝛaſa ligni ſineparte reuelli Huic paraſinus coloꝛ regio caldaica tellus. ¶ Jſdo. Sandariſus naſcitur in Indis loco eiuſdem noĩs. S pecies eius eſt ꝙ velut intra incidum ignem intus auree gutte fulgent ¶ Lonſtat inter omnes quantum ſtellarũ ac cedat numero:tanto ⁊ pꝛecio acceldere = Capitulum. cxv. Ilenites 2 Sirtite. Iſidoꝛus. Sile⸗ . nites gemma tranſ lucet candido mel⸗ leoq;fulgoꝛe:cotinens imaginem lune Quam iuxta curſum ipſius aſtri perhibent in dies ſingulos minui ⁊ augeri.naſcit᷑ in perſida Operationes. ¶ Arnoldus. Silenites eſt gemma Perſidis cuius coloꝛ eſt vt iaſpidis lunares motus ſer⸗ uat. geſtatuſq; languentes ac debiles curat ¶ Ex libꝛo de naturis rerum. Silenites lapis eſt coloꝛe pulcher.maxime albo:rubeo:vario purpureo:quem poꝛt at indie teſtudo. Horuʒ quoddaʒ genus eſt quod viret vt herba. Hũc qui poꝛtat in oꝛefertur diuinare futura. Igne nunq;frangitur. Inter diſſidentes amoꝛem re conciliat.ptiſicos cunra. ¶ Iſidoꝛus. S irtites gemma eſt ſic vocata: quomam in littoꝛeſirtium in partibus Luca nie pꝛimum eſt inuenta. Huius coloꝛ eſt croce us eontinens intus ſiellaslanguidas ⁊ ſib nu bilo renitentes. Albertus in lapidario ſuo inquit. Lapia ſi⸗ lenites eſt lapis de quo vana referuntur. Di⸗ cumt enunm quidam eum naſci in quodam ge⸗ nere teſtudinis Indico.⁊ eſſe varium. dicunt qᷓ; hunc eſſe virentem.⁊ in Perſide partib⸗ fre⸗ quentius inueniri:ſiue in Arabia.ſicut inquit Plinius.Dicũt aũt hunc creſcere luna crelcen te. ⁊ decreſcere dicunt decreſcente lun. ¶ Beſtatus autem fertur conferre pꝛeſcientiaʒ quandam futuroꝛum:ſ ſub lingua poꝛtetur:pᷣ cipue pꝛima luna ⁊ decima luna⁊ decima ex⸗ iſtente. Dicunt etiam ꝙ manepꝛima luna tan tam habet virtutem in pꝛima hoꝛa. Decima autem exiſtente luna in decima hoꝛa ¶ Et modus diuinationis eit ꝙ am ponatur ſib lingua ⁊ cogitetur de aliquo negocio veꝝ fieri deceat aut non.⁊ ſi fieri deceat coꝛde te⸗ netur ⁊ infigitur:ita q euelli nõ poſſit. Etſi fic ninon deceat:ſtatim coꝛ deſiſtit ab ipſo. Fertur etiam q; curat languentes ptiſicos debiles. Hoc etia nait Jaacbeniamin. Capitulinn. O. DBEteluaenor lapidario ſuo. Qa pis ſtellarius eſt de genere marmoꝛũ. habens maculas ex airo. E reius eſt alius albus:qui dicitur Markaſita. Alius in dus clarus celeſtis:⁊ vocatur lapislaʒuli.Pꝛo B S reerarreerr S 8 De Lapidibus f88 N quo lege lapis laʒuli et qñq; minera fert vtrũq; ſimul:⁊ qñq; ẽ alius coloꝛis viridis.ei vocatur lapis criſopꝛaſſus:vt apparet ſi leges lapis cru ſopꝛaſſus. en FTapituſum. cxviſj ,ͤusõ Operationes 4 Dicitur autẽ in hyſpanoꝛuʒ vꝛbe ſegondia pꝛimitue inuentus eſt. ¶ Ego autem vidi illũ abund antius inueniri: ita ꝙ curbes inde onerã tur in diuerſis partibus theotonie. ¶ Et vidci K Pecularis. Albertus.Lapis ſpecula ris eſt lapis admodum vitri perſpicu⸗ etiam in gallia inueniri cũ gipſo: qꝛ extremitas q̃ᷓdã. Effuſus ãt ſcindat᷑ in q̃ſtibet ꝑtes tenu es:⁊ fiũt feneſtre ſicut de vitro:niſi qꝛ loco plũ⸗ bi oꝑtet ponere lignũ ¶ Sũt ãt tres ſpẽs eiuſ⸗ dẽ.vna vicʒ lucida ſicut vitrũ.alia nigra penitꝰ ſic attramentũ.¶ Tertia citrina q̃ vocat᷑ auri pigmẽtũ vel arſenicũ qð clariꝰẽ et nobilius Capitulum. cxviij. Bsdalobe lapidario ſuo ca ꝓpꝛio A Lapis ſiſtos eſt fuſci coloꝛis ⁊ ſubꝛufi:.- oblongas ariſtas ſiue pinnulas nõ ba bens erectas vt alumẽ ſciſſuꝝ ¶ Oꝑaniões. Enax.Lapis ſiſtos vires bʒ foꝛtit ↄſiringẽ es. 2 Capitulum. cxix. W pPoõgia marina latine.grecetrageſ.ara bicc afftegialbach. Sera. . aggre. cap. gffegialbach. Affegi albachid eſt ſpon gie marine duo ſunt genera.ſcʒ maſculus et fe mina. Maſculus dici qui percuſſuras minu⸗ tas habet:et ſpiſſas et albas. Femina vero ro tundas cauerna set maioꝛes habet. Sʒ addit᷑ tertiũ genus duros lapides intra ſe habena et plurimas cauernas.oburitur vero ſicut cal⸗ cidonium. Melioꝛ eſt illa que eſt ꝓpinqua ſue acceptioni.et eſt adhuc reſeruãs in ea ð virtute quà acquiſiui: ex mari.ſed qñ ꝓlongat᷑ tempꝰ⸗ ſue collectiõis. euaneſcit virtus eius.⁊ non eſt conueniens vt adminiſtretur in oꝑe niſi pꝛius lauetur cũ nitro aut baurach.vel cu aqua cine ris que cꝛ diſtillata ¶ Auicẽ. li.ij.c.de ſpogia. Spongia ẽ coꝛpꝰ marinũ laxũ rarũ.Et dꝛ q; habet aial in eo cui adheret ⁊ nõ ſeꝑaĩ ab eo. Et illa q eſt reccs ẽ foꝛtioꝛ ⁊ vchemẽtioꝛis exſic cationis ꝓpter foꝛtitudinẽ nature maris.E teſt calida in pꝛimo ⁊ ſicca in ſco gradu. Exipᷣiꝰ lapis eſt ꝓpinquus ⁊ minus calidꝰ.⁊ ẽ foꝛtis ex ſiccatiomis ꝓpꝛie qd cx ea eſt recẽs qñ aduritur cum oleo:⁊ ſimiliter eius cinis.¶ Dyaſcoꝛdes capi.de ſpongia. Spongie duo ſunt gencra. Mal ulus ⁊ femina. Maſculus habet foꝛa⸗ mina minuta et ſpiſia ⁊ alba.ꝓcmina vcro ha⸗ bet foꝛamina rotunda ermagna. Et additur tertium genus habens intra ſe lapides duros rIt plurimas cauernas. OPbperationes ¶ S eerapion aucto.Galieni:Cirtutẽ habʒ ex ſiccatiuam manitfelte.et ideo virius cus ẽ que conſoldat vlcera recentia cum ſuo ſanguĩe cũ madelit in aceto mixto aqᷓ vel vino ſᷣm diuer⸗ ſitatẽ coꝛpoꝝ . ¶ Et abſcidit fluxũ ſãguĩs qui ex inciſione accidit vel cõbuſtione. Quando ac cipit᷑ ſicca nõ habens humiditatẽ in ſe ⁊ imbibi tur in aſpalto iudaicoaut in pice liquida.⁊ po nit᷑ ſuꝑ locũ fluxus.⁊ ignis in ea accenditur.et valet incauteriũ. S ed ſpongiecõbuſte virtus eſt reſolutiua.i¶Et lapis que inuenit᷑ in ſpon⸗ gia habet virtutẽ que deſiccat.et frãgit lapidẽ qui eſt in renibus cauſatus.ꝗ¶ Et idem aucto. Dyalſcoꝛidis.Que ex ſpongia eſt noua ⁊ ſicca non cum ſua pinguecine confert vlceribus.⁊ re ſoluit apoſtemata flegmatico. N¶Ert coglutinat vlcera recentia.qñ ſupponitur cũ aceto vel aqᷓ incarnat vlcera antiqua.qũ ap ponitur eis cum melle cocto ⁊ apponitur cũ aqᷓ lola. Sz ex ſpongus illa que eli iubtilis. leuis non habet iuuamenti Trattatus. ¶ Et vtimur ſpongia nona ſiccain panno l⸗ neo ligata:que ſola facra ſoꝛma licinij.et intro⸗ miſſa aperit oꝛiſicia vulnerũ quado ſunt clauſa ¶ Et qũ ponitur ſicca in vlcenibo antiquis hu/ midis ad que fluunt humiditates coꝝ. Etap ponit᷑ cũ accto et ſubſtinet menſtrua.i¶ Et qũ comburitur ſicut comburitur ſpuma maris./õ fert obtalamie et abſtergit oculum.i¶ Et quan do lauatur poſt combuſtionem eius:eſt magis iuuatiug in medicinis oculoꝛum. ¶ Et quado comburitur cum pice.confert fluxui matricis. ¶ Et lapis qui inuenitur inſpongiafrangitla pidem veſice quando bibitur cum vino ¶ Auicen. Quãdo ſpongia aduritur cũ olco et eius cinis conſert dinuptioni ſanguinis p⸗ pter inciſionem et aperitiones. Innammatur cx ea ignisſuꝑ locum et cautoriat cum hoc ꝙ; ipſa ſit ſubſiantia retinens ſanguinem. I¶ Et ex ea flunt licinia que inoꝛiticis venarũ ponũtur.ct retinet ſanguinẽ ⁊ Ruxũ ſanguims. ¶ Et eius lapis ſubtiliat abſq; calefactione:⁊ exſiccat ⁊ abſtergit.et ex ſiccat apoltemata fleg matica.i¶ Et infunditur in aceto ⁊ ponitur ſlſu per plagas et conſolidat cas:⁊ decoqui cum melle. et conſolidat vlcca pꝛoſunda.⁊ ſimiliter ponit ſicca ſuper ſpᷣa.i¶ Et infuſa in aqua aut vino deſiccat vlccra humida antiqua. ens curationi ſputi ſanguinis. ¶ Et q ſpongia aduritur cum oleo ẽ cõueni⸗ (¶ Et lapis in ea inuentus frangit lapidẽ in ve ſica apud aliquos.Halienus ait ꝙ frangit la⸗ pidem renum tantuʒ:quia non tranſit vſq; ad 2* W K „ . . . 4 — . — . — 7 rm .ᷣ .. De Lapidibus Capitulum. xx. ¶Oraicies panietis baluei latine.a rabi. vaſachi Serapion.li.aggregatoꝛis ca pitulo vaſachi. auctoꝛitate Galieni.eſt calida.et lenit et diſſoluit ſpla elt compol Pperationes ¶ Serapion. Jacit naſci carnes.et eſt conue niens ſciſſuris que fiunt inano et emoꝛroidib⸗ quando ponitur ſuper eas.¶ Et quod de ſoꝛ⸗ dicie colligitur ex coꝛpoꝛiboexcratantium: cale facit ⁊ reſoluit exituras dure ſolutionis.et ẽ cõ ueniens vlcenibo renũ.¶ Et üla que colligirur ex coꝛpoꝛibus luctantium:cõfert nodio que ſi⸗ unt in matrice quando ponitur ſuꝑ eas.et con⸗ fer ſciatice poſita loco vnguenti.¶ Et ſoꝛdicies que reperit in vaſibo in quibus oleum aduritur reſoluit multũ ⁊ lenit.i¶ Et dixit in ſoꝛdice que eſtin coꝛpoꝛibo luctantiuʒ ſm oin ea eſt de pul uere diuerſiſicatur ab alia. ¶ Et ſoꝛdes quideʒ vniuerſaliter reſoluit apoſtemata indigeſta.et conuenit apoſtematibo calidis mammillarum ct hoc quoniã extinguit inflammationem eoꝛũ ¶ Et pꝛohibet curium humorum ad ipſa.⁊re ſolui quod iam fluxum eſt ad ipſa.quoniam ita ex puluere et oleo ⁊ ſoꝛdicie coꝛpoꝛis homis.¶ Sed ſoꝛdes vaſoꝛũ recipit acuitates a vaſe eris.et ſimiliter eſt acutior. et ſoꝛdicies auris contert panaricio. Cap itulum. cxxx. Pperationes ¶ Jem inlibꝛo. xix. Ex genere ſilicum optimi ſunt nign quibuſdam in locis ac rubentes ¶ Albi quoq; contra vetuſtatẽ incoꝛrupti qui et in monumentis ſculpti et incoꝛrupni perma⸗ nent.quibus nec ignis quidem nocet. Namex his etiam foꝛme fiunt in quibus etiam era fun duntur.¶ Sed et viridis ſilex vehemẽter igni reſiſtit ac nuſqᷓ; copioſus eſt.et vbiinuenitur la pis nõſaxum eſt Pallidus autem in cremento raro vtilis.¶ Yuuialis vero ſilex ſemper velu li madens eſt. hunc eſtate echiberi opoꝛtet.nec ante bienniũ in ſtructuris domorum inſeri Iccinus ſiue Succinus.Albeꝛ.Suc cinus eſt lapis cocei coloꝛis quẽ greqʒ electron vocant.inuenitur enim tranſ⸗ lucens ſicut vitrum.voc abulũ hʒ a materia qꝛ a ſucco vel gũma arboꝛis naſcitur que pinus aenne O vulgariter vocatur. Ppkerationes ¶ Igeʒ.Conſricatus aũt trahit folia ⁊ paleas ⁊ ſilaſicut magnes ferrũ.i¶ Dicunt auteʒ q; cõ fert poꝛtantibus ſe caſtitatem. ¶ De expertis autem eſt ꝗ fugit ſerpentes.pꝛegnantibus au tem valere dicitur ad facilem parturitionem ¶ Iſido. Succinus quem greci celectron vo⸗ cant fului cereiq; coloris fertur arboꝛis ſuccꝰ cẽa ob h̊ ſi h appellatꝰ.ↄſtat ãt eũ nõ eẽ ꝑliſuc cu. vt phetonijs fabula ðᷣt ſz pine arboꝛꝭ.¶ Naʒ accẽſꝰtede nitoꝛe flagrat. Naſcit᷑ ãt ĩ inſul occe ani occidẽtal.ſit gũmi dẽſatq; criltallũ rigoꝛx f 2 * „„ LGN — „ . B poꝛe fluens obſcura eſt et immunda. Trattatus tpe. ¶ Exea ſiũt decoꝛis gra agreſtüi monilia arpaga:eo q; feminarũ:vocari aũt a qͥbuſdã Atttritu digitoꝝ accepta caloꝛis aĩa folia pale qſq; ⁊ veſtiũ fimbꝛia rapiat:ſicut magnes ferrũ ¶ Exli. de na. reb. Succinꝰ eſt gẽma qꝗᷓ vul⸗ gariter appellat᷑ lambꝛia. hic crocei coloꝛis eſt. ⁊ vt vitꝝ aliqñ trãflucet.i(¶¶ Caſtitatẽ poꝛtãtibꝰ cõferre dici. Fumꝰeiꝰ iuuat partuniẽtes.⁊ fu⸗ gat ſerpentes. pꝛim quidẽ gutta que de arbo⸗ re pino ftun pura ⁊ lucida eſt.¶ Et hec eſt illa que in eſtate calida pꝛoſilit: Reliquo vero tem gAurii q linit᷑ cũ eo.¶ Auili. “ . „ „ wrn Cap Alphur. Jſido. Sulphur terra eſt ex deccione caloꝛis excocta in eſſentiam ſul ducil. Aliudeſt extinctũ ſiue moꝛtuũ qð artili⸗ cigliter parat᷑.⁊ in calamis ferreis funditir. ¶ Aui.li.ij. ca.deſulphure. Sulphur ẽom̃ibꝰ notũ.eſt ca.⁊ſic.ad quartũ pueniẽs.⁊ ẽ ſubtilia tiuñ ⁊ attractiuij.i¶ Dyaſ.ca.ſulphur:om̃ibus eſt notũ.Eligẽdũ eſt viuũ et coloꝛe limpidum: reſplendens ⁊ perlucidũ ſine lapide.quod miſ⸗ ſum in focum viridẽ facit coloꝛeʒ et pingatur. Haſcitur in meloſda ⁊ lipparia. Pbperationeges. ¶ Dyal.Cirtꝰ ei qreſoluit ⁊ abſtergit.⁊ q re⸗ ſiſtit venenis maritimis ⁊ alijs ſilibo eius qñ te⸗ ritur ⁊ pulueriſat ſuꝑ moꝛſure.i¶ Et cõficit᷑ cuzʒ ſputo aut vꝛina aut cu oleo veteri.aut cummel le aut glutine albotin. ¶ Curat ſcabiẽ ⁊ egritu — fiuntin vnguibus.et aufert moꝛp itulum. cxxij. dinẽ in qcteuat᷑ cutis ⁊ hoc qꝛ ĩm aufert ſpas egritudines abſq; hocq impellatmateriã ipo⸗ rũ ad interioꝛa coꝛꝑis.¶ Et educit ſaniem ex pectoꝛe.⁊ q trãſgiutitcũ ouo ſoꝛbili:aut fit fu migium cũ eo cõfert aſmati.¶ Et qñ fumigat mulier cum eo educit fetum.ꝗ Ct miſcetur cuʒ glutine albotin: aut reſina pini et aceto cõfert ſcabiei vlceroſe ⁊ empengini:⁊ nnactuis albis q̃ bus. am ¶ Et curat elephantiã.⁊ ſimiliter cum reſina ? aceto curat pũcturã ſcoꝛpionis.i¶ Et qñ miſce ¶ Et ſumit᷑ in potu cũ aq vel ouo ſoꝛbiliet cu⸗ rat y H tur rorp⸗ aufert ſudoꝛẽ.⁊ q linitur ſupꝑ po dagra cũ nitro et aqua cõfer ctericiã.⁊ ẽ bonũ coꝛiʒe.i Et qñ pulueriſa ei.¶ Et cõfert qñ fit amang cũ eo ſoꝛdiditati ⁊ obliuionn. cet᷑ cũ melle et vino:⁊ curat attritiões £ 1 52 ij. ca. de ſulphure ca.eſt ⁊ ſic.Et eſt ex medicinis ad albaras. pꝛo prie oum no tangit ipſum ignis. Et qñ mü⸗ cctur cũ gummialbotin eradicat veſtigia que ſun in vnguibo.ꝛ cũ aceto ponit᷑ ſuꝑ moꝛpheã ¶ Et ponũ ſuꝑ aduſtionẽ ⁊ vlcerationẽ:⁊ ab ſter git empetiginẽ.? ꝓpꝛie cũ viſco.: ꝓprie etiã cum aceto et cuʒ nitro ꝓpter pꝛuꝛitũ lauatur ex 2 e coꝛpns. Etipᷣm eit cũ mitro et aqua ſuper podagrã linitũ conueniens.etconſtringit coꝛi⸗ zam ſuffumigatũ. q Et adminiſtratur cuʒ ace to et melle ſuper contritionem aunum. phureã cõmutata. Aquoſis et terreſti boꝛ igneis trãſeuntibo. Eſt aũt aliud ſulphur viuum: videlicet qð taleeſt equale a terra p⸗ Capitulum. kxxiiij. — — — Sunt eiꝰ dueſpecies. 3 b $ b 2S h z0 S A l. Sera.li. ag. c a. Malk. Dyaſ. coꝛi. vna ẽ q̊ ẽ ex mi⸗ nera:e alia qᷓ eſtexmare.x illa que eltex d 17 ————ð „ “ „S 1 4 de ſubſtãt ia ex BDe Zapidibua minera eſt foꝛtioꝛ. Et melioꝛ ex eo eſt non bñs lapidẽ clari coꝛpꝑis.cuius ꝑtes ſunt equales. et ex marino melioꝛ eſt albo equalium partium.⁊ etiam reperitur in locis aquarum ſtantium ¶ Itẽ auc. Galie.Et ſal qð gener at᷑ in ſtagnis marinis aſſimilatur marino.Et iſte ſal fit i ma ritimis. Nã qñ decreſcit aqua vel cõtrahit᷑ in tꝑiba eſtatis.coagulat᷑ a caloꝛe ſolis adurente qð eſt inmarginibo aque.⁊ fit ſal.Et hoc fit plu rimũ.eo ; aggregat in loco illo ex aquis ſoꝛ⸗ didis.que ſunt multũ calide. Et ꝓpterea quia euacuatio aque marisfit in loco arto.ſuba eiꝰ eſt groſſa.et ſapoꝛ eiꝰ eſt ſtipticus ſanſus.Sal vero qð ex ẽ minera eſt groſſioꝛis ſublſtãtie et foꝛtioꝛis ſtipticitatis.Et virtꝰeiꝰẽ cali.⁊ ſic:in iij.gra. Sal ſodome ẽ ſal iqð generat᷑ in mari moꝛtuo vbi eſt aq̃ amara.in qua ſi pijciant᷑ pi⸗ ſces moꝛiunt᷑.Et vocat᷑ ſic a nomine mõtiũ qui ſunt ppe illð mare. Sal qð effodit᷑ a minerꝭẽ minꝰ ca.⁊ minus ſubtile aljs. Cõburit᷑ ſal ̃m hũc modũ. Pone ſal in olla noua.⁊ cooperi u⸗ lã ne ſalſedo egrediatur ab olla ꝓpter caloꝛem ignis.⁊ ſepeli ollã in pꝛunis et oimitte ibi do⸗ nec adurat᷑ ⁊ crepet.deinde aufer ab igne.⁊ po⸗ tes diſcernere diuerſitatẽ ſalis aſuo ſapoꝛe.et hoc qꝛ ille qui ꝑticipat amaritudine reſoluit. Sed qui eit ſalſus ſolũ cuʒ reſolutione ſua ſti pticat ⁊ſtringit.Et ſal qũ adunt᷑ ẽ maioris re ſolutionis ꝛ minoꝛis ſtipticitatis.Et flos ſalis ẽſubtilioꝛ qᷓ;ſal aduſtus ⁊ ſapoꝛ eiꝰẽ acutꝰ.et reſoluit reſolutiõefoꝛti.⁊ ẽ foos eiꝰ ſpuma que eſt ſupꝛa ſalem. Sed puluis ſalis aſſimilat᷑ ſpu me ſalis multũ.Et poſſibile ẽ ꝙ ſubtiliaret ⁊ re ſolueret plus qᷓ ſal.⁊ aggregaret qð remanerz ſtat ia ex coꝛꝑe ſicut ſal.Et ſitu capis pi⸗ ſces viuẽtes ⁊ pꝛoijcis in mari moꝛtuo moꝛiun tur ſtatim. Ergo debee cidit propter amaritudinẽ que eſt in ea:que quidẽ inimica ẽ animalibus omnibus et plantis Pbperationes ¶ Serapion.intus ſalis eſt q̃ phibet putre⸗ factionẽ coꝛpoꝝ eoꝝ q ſunt parata putreſieriꝓ pter bimniditatẽ ſuꝑfluã que ẽ in eis.Et ſal ma⸗ ris q extedit᷑ſuꝑ coꝛiũ ⁊ ponit᷑ſuꝑ ſplenẽ.reſol uit duriciem eiꝰ.¶ Dyaſcoꝛ.capitulo.de ſale. debes ſcire ꝙ accidit propter ſudet:¶ Et idem facit in ſcabievlcerata ⁊ non vlcerata.⁊ in lepꝛa et empetigine.⁊ qñ miſcetu cum melle ⁊ aceto ⁊ oleo et linitur.cõnenitſqu nanne. ¶ Et cũ oleoſolo cõuenit apoſtemani⸗ bus vulue ⁊ duaꝝ amigdalaꝝ.⁊ curſui humidi tatum ad gingiuus. H ¶ Et fit ex eo emplaſtrũ cũ ſauicb oꝛdei coſto ⁊ielle ad pꝛuritũ.⁊ ad fluxibilitatẽ gin giuarũ et ad vlcera coꝛroſiua ¶ Et fit emplaſtrꝝ ex eo ⁊ ſemẽ lini ad punctu⸗ rãſcoꝛpionis ⁊ cuʒ oꝛigano ⁊ yſopo ⁊ melle ad moꝛſũ vipere.⁊ cũ pice alkitrã aut cũ melle ad moꝛſũ aĩal.qð ðꝛ ceraſtes.⁊ ẽ ſerpẽs coꝛnutus. ¶ Et qñ fit emplaſtrũ cũ eo et melle ⁊ oleo.re⸗ ſolnit furunculos.i¶ Et qũ miſcet᷑ cum oꝛiga⸗ no ⁊ fermẽto.maturat apoſtemata flegmatica teſticuloꝝ.⁊ cõuenit moꝛſui rane exiſtẽtisin flu mine babuonie. ¶ Et qñ terit᷑ ⁊ ligaĩ inpetia li ni et ſubmergit᷑ in aceto foꝛtiet micet᷑ cũ iſto et poniturſupꝛa moꝛſuʒ in quo eſt moꝛſura ania lis alicuius venenoſi conuenit.¶ Et quando miſcetur cũ melle.cõuenit ſanguini moꝛtuo qͥ eſt ſub oculo.i¶ Et cõuenit nocumento opij⁊ fungoꝛũ ꝑnicioſoꝛũ.Et qñ miſcetur cum fari⸗ na et melle. cõuenit cõtuſioni neruoꝝ ⁊ attritio nilacertoꝝ.i¶ Etponit᷑ ſuꝑ cõbuſtionẽ ignis. et non ſinitlocum veſicari.Et ponit᷑ inbũc mo dum ſuper podagrã et cõuenit.i Et qñ ſit em⸗ plaſtrum cumeo.⁊ limtur cum yſopo.et pꝛohi⸗ bet heriſipilam ⁊ foꝛmicam augen in coꝛpoꝛe. ¶ Et quãdo miſcet᷑ am oleo pꝛouocatſudoꝛẽ Et quando ſumitur in potu cum vino et aqua laxat ventrem. Qerütamẽ eſt malũ ſtomacbo. Salis virtus ẽ ſtiptica.⁊ abſtergit ⁊ mundifiꝰ cat ⁊ reſoluit.Et aufert carnẽ ſuꝑfiuã ab vlcen uit. Et cauteriſat ⁊ pꝛohibet vlcera frauduleta Et in cõfectionibus medicinaꝝ ſcabiei ¶ Et aufert carnẽ ſuꝑfluã qui creſcit in oculo.Et li⸗ quefacit vngulam que fit in eo.¶ Et ingredit᷑ in cliſteribus. ⁊ eſt bonũ apoſtematib hydropi coꝝ.Et quando miſcetur cum oleo ⁊ aceto.ſe⸗ dat pꝛuritũquãdo vngitin iuxta ignem donee 8 W 7 D * 5* H O 3 D Traltatus Capitulum. exxvj 5Al aromaticũ. Sera. S al armonia⸗ ———— bus c aris duris.⁊ ẽ ſalſus moꝛtificati⸗ uus multũ defer᷑ excoꝛaſceni.⁊ ſunt eiꝰcoloꝛes multi.Fiã ex co niger ⁊ puluerulẽtus albo cla ⸗ rus ſicut criſtallus.⁊ eſt melioꝛ.⁊ eſt ille qui in gredi in medicinis.ꝛeſt ca.et.ſiccꝰ.in.iij.Sõ8 OHoperationes Sera. Eſt abſterſiuꝰ humoꝝ groſſoꝝ.⁊ ab ſtergit ⁊ lauat ⁊ cõfert caſui vulue ⁊ ſquinantie ¶ Et diminuit albedinẽ oculi ſeu pannuʒ eius — ☛☚ 2 . . 4* R cende ignem in ea. ¶E combult apone de alia ſuper eam. fac ita do⸗ necfouea erit plena: illa herba bene combu⸗ ſta. ⁊ dimitte extingui ignez ⁊ infr gidaricinerẽ ¶ Deinde detege lub cinere ſouec. quia tu in/ nenies ſalem nigrum petriſicatum vel coagu⸗ latum in magno globo in fundo fouee q; ſal al kali vocatur ⸗ ¶ Et valet ad omnia vtſal armoniacum Capitulum cxxvij. äuseſt alba ⁊ rubeꝰ.⁊ extrabit᷑ ex lapidi Aoꝛ. Sal alkali vel alkal ſi inbimcmo; duʒ. A ccipe de herba cali:que alio nomie voz bailla dũ eſt recens et ac⸗ Et quando erit illa her ba W lſs ⁊ dulcedine mellis.Eteſt ʒuccarum quod inuenitur coagulatum ſuper cannã mel⸗ lis in india ſal loco eius ponuntur candi.lege ʒuccarum.in tractii.de ber.capitulũ vltimuʒ 1 1 4 4 1 4½ „ N itui chius eſt lapis niger. Naſcitur in pon Wto amne qui eſtm egypto. Hbprerationes ¶ Enax. Crachius hʒ vires ſicut gagatese. ¶ Et dicit accẽdi paꝝab aq̃ ſ exinguit᷑ ab oclo ¶Hoc idem dicit Alb.inlapi,ſuo.ca.pꝛopꝛio Al inde. Aui.c. can en.i. aſperſtate lin gue inquit. Sal indusẽ in coloꝛe ſa viſ Rachius. Enax in lapidario ſuo. Tra dNe f. l dN . 4 — Artarꝰ.Gartho.in li.ð ppꝛieta.rerum. artax ẽ vmifeculentia in modũ terre vyel mollis lapidii circa ꝑtes voleiindu rata cuius natura calida eſt ⁊ ſic.in.iij.gradu ¶ Idẽ valʒ coͤtra ſcabiẽ.ſerpiginẽ ⁊ ĩpetiginẽ ¶ Lõtra capitis immũdicias. Cirtutẽ em̃ hʒ extenuãdi:cõſumẽcdi:mũditicãdi ⁊ laxandi —Capitulum. (xxr. Erra ſigillata latine. Gre.lemnia fra⸗ Sera.li.ag.c.Leuma con.auc.D yalſ. gidos. Ara. Leumacon vel huma um Dr Lapidibus. Teumacon.i.terra ſigillata. et eſt ſigillũ mari⸗ num. et eſt ſigillum laice.⁊ eſt vna ex terris al⸗ ma yum.Et multiex lutis illi aſſimilantur. Et coloꝛ eius eſt ſimilis mogre:ſi diſcernitur ab ea qꝛ quãdo tãgitur digitis nõ adherxet eis ſicut mogra. ⁊ eſt de viſcoſitatein ea res paruua.et iniſta ſigilla fiunt⁊ almayum.Et coloꝛ omni⸗ um eſt rubeus.ſed illa que eſt vera ex eis ſodit ex terra fundoſa.vbinoneſt arboꝛ neq; herba neq; lapis.Accipitur igitur ex minera illa.⁊ in funditur aqua donec diſſoluitur ⁊ ſpiſſat᷑. Et agitatur forti agitatione.inde dimitti᷑ donec reſideat:⁊ tũc abijciatur ab ea aqua q̃ ſuꝑna⸗ tat cum facilitate.et poſtea colligi qð eſt pin⸗ gue et viſcoſum.et abijcitur qð eſt ſapidoſuʒ in fundo vaſis.deinde ponit᷑ illud pingue ad ſic⸗ candum donec ſit ſicut cera mollis.⁊ ſic diui⸗ ditur in fruſta parua ex quibus fiunt trociſci. et ſigillant qui deſiccãtur in vmbꝛa donec rece Dat aquolitas et completur deſiccatio. Hprerationes. Dxal. In ſuba eiꝰ ẽ acreitas.⁊ ẽ in ea parũ ſtipticitatis.⁊ vᷣtus eſt q̃ deſiccat ſine moꝛdica tione. Et curat vlcera fraudulẽta.etiã ſi fuerint ſordida.¶ Et qñ cõficit᷑ cũ aceto foꝛtivt ſiatſi cutlutuʒ.⁊ ponit᷑ ſuꝑ vulnera recẽtia et dimit⸗ titur ſic glutinat ea ⁊ curat vlcera annqua. ¶ Et diſſolue iᷣam cũ qᷣcũq; videbitur magis ↄpetere neceſſitati ſicut cũ aceto aq mixto aut ſecaniab in: ant vino aut mellicrato. et coõuenit iuua mento manifelto hñtibo ylcera in inteſti⸗ nis añ e; ſiãt putrida facto cliſteri cum ea. ¶Poltepcelſerit cliſtere ci aq mellis. ? vo ſtea cũ aqᷓ ſalis. Deinde c ſucco plãtaginis detur in poru cuʒ aceto foꝛtiter mixto aque. ¶ Et cõuenit moꝛſin tyri ⁊ alioꝝ anĩali vene⸗/ noſoꝛũ:⁊ cams rabidi qñ bibit᷑ cũ vino limpha to:et qñ linit᷑ ſuꝑ locũ moꝛſus cũ aceto ſumi⸗ liter opoꝛtet ꝙ liniãtur oẽs moꝛſus aĩaliũ vene noſox. ¶ Deinde ponat᷑ ſuꝑ vulnꝰ ſoliuʒ allij agreltis. ⁊ poſtea ẽ ſoliũ cẽtauree mioꝛ .e poſt eſt foliuz pꝛaſſij.¶ Et medicamẽ qðᷣ ſumit᷑ ex luto ſigillato et grana iuniperi inqᷣ admicet —— ex bolo armeno quãntas ꝑua.qñ bibitur ex o 9 lle ᷣ iimet potionẽ venenoſaʒ pꝛohibet nocu⸗ mentũ eiꝰ ab eo ¶ Et ſumũt eã in potu illi qui i ſumpſerũt medicinã vñ ipacẽ adhuc iſtoma cho ſuo.puocat em̃ vomitũ.⁊ expellit nocumẽ tũ eiꝰ ab eo. ⁊ ſumunt eã in potu ũli qui iã ſum pſerunt medicinã venenoſaʒ on ipſa eſt adhuc inſtomacho ſuo. ¶ Prouocat enim vonmtuet expellit nocumẽtũ ab eo: liberat euʒ a moꝛte. ¶E go fui erptus in illis ͥ biberũt cantarides et lepoꝛem marinum.nam dedi eis in potu de 7 bac medicina. et feci ciãcos vomere ſtatimet S 8 db 32 R S euaſcrunt.neq; paſſi ſunt aliquod accidẽs ma⸗ lum ex veneno ipſoum. .—.— ¶ Iteruz Dyal.capi. deterra ſigillata qð inci pit LQemnia fragidos:ſᷣm tranſiationẽ grecaz Ter a eſt ex clauica ſoꝛdida.⁊. ¶¶Et idẽ ſᷣm tranſiationẽ arabicã. Inlutoſi⸗ gillato eſt virtꝰ qñ ſumit in potu reſiſtit meoi cinis moꝛtifens ⁊ omibo venenis foꝛti contrari etate.¶ Et quando bibit aliquis ex eo.⁊ poſt ſumpſerit in potu medicinam moꝛtiferam ſa⸗ cit eam egredi per vomitum et non nocet ei ¶ Et eſt cõueniens moꝛlibo et punctuns vene⸗ noſoꝛum animalium. Et ingreditur in cõfectio nibus pluriũ medicinarũ compoſitarum. ¶ Etidem Sera.aucto.Alcauʒi.Lerraſigil⸗ data eſt bona ſi pulueriʒetur ex ea inos. vnde ſluit ſanguis.ſtringit em̃ eum ſtatim. et non eſt mecdicina que abſcindit omnes fluxusſanguis ſicut iſta.¶ Et idẽ ancto.Pauli.Quãdo pomt᷑ ſuper aduſtionẽ ignis non ſinit locum veſicari et datur ex ea in potu poſt caſum in quo conti⸗ netur leſio interioꝛum membꝛoꝛum liniuntur cum ea membra poſt percuſſionẽet caſum ct at tritionem et pꝛohibet ea ab apoſtemate. ¶Etſi fuerit ſolutio cõtinuitatis cõſolidat. et eſt demelioꝛibus medicinis contra venena ¶ Paulus.ca.de terra ſigillata ca.ẽ etſic. Auicen.de viribus coꝛdis.Terra ſigillata temperate ↄplexionis eſt in caliditate et frigidi tate confoꝛmis humane complexioni.niſi quia eius ſiccitas maioꝛ eſt bumiditate. Habet em virtutem mirabilem confoꝛtandi coꝛ Trattatus. ☛ Egula latine grece laten arabicc Canſcf Sera.li.aggre.ca. Caſcf.auctoꝛitate Dyeaſcoꝛidis. Caſcfid eſt tegula. OPbperationes ¶ Tegule ata noꝛ qñ ſunt bene aduſte. habẽt miſcetur ⁊ linitur cum ea. confert pꝛunitui ⁊ bo thoꝛ. et confert podagre.Et quando miſcetur cum ccrotis reſoluit apoſtemata vura et ſcro⸗ phulas. ¶ Et idem auctoꝛitate Galieni. Legu le laterum virtus eſt abſterſiua.⁊ maxime regu la atanoꝛ.i¶ Et virtus eius eſt que abſtergit et deñccat.et pꝛopꝛie illa que eſt ex atanoꝛ queẽ foꝛtioꝛ alijs.¶ Et punitur pꝛopter hanc cau⸗ ſam in vnguentis que dicuntur manſaſias. Et eſi vnguẽtum in quod ingreditur huiuſ modi teſta medicina bona ad vlcera coſolida dum et incarnandum ea ð — ER Rꝰ 4 „ Opaʒion. A lbertus.Lopaʒion eſt la⸗ ) pis ſic vocatus a loco ſue pꝛimeinuen⸗ tionis que fertur voca ri topaʒis inſula et quia auri ſimilitudinem pꝛotendit. Sũt au⸗ tem due ſpecies in hoc genere lapidis.quarum vna eſt ſimilis in ommbus auro.et eſt pꝛecio⸗ e ſioꝛ.illa eſt croceum magis tenens coloꝛeʒ qᷓ auri.et hec vtilioꝛ eſt. Pbdprerationes ¶ Albertus. Expertum cſt in noſtro tempoꝛe q' aqua bulliente ſi immittat᷑ ita ſicui defenur facit ꝙ ſtatim manus imm iſſa cxtrabit᷑ ſine leſi one.⁊ hoc fcci Pariiius vn⸗ de noſtris ſocijs 8 △ d UO R rvN De Lapidibus. B ¶Dieunt etſam valet contra emoptoicã 4 lupaciaʒ paſſionẽ. Hoc autẽ certũ eſt ꝙ ſpecu lus eſt lapis iſte.⁊ idolũ obiecti coꝛꝑis ſicut ſpe culum concauum viſum repꝛeſentat. ¶ Et naſcitur in oꝛnicho.hunc cũ aliqͥs tenet in manu dextera contra ſolem radios emittit. et ignem euomit vt videns miretur. ¶ Ham qui eum poꝛtat circa ſiniſtrũ brachiũ omnes tuwas contemnit.Noc locuſte et grã dines a fructibus remouentur.et ardorem ve⸗ neris deferueſcerefacit. ¶̃ Anſtotiles. Lopaʒion cum ponitur ſuꝑ ho minis vulnus ceſſat fluxus eius. Eſt autem il⸗ lud genus quod ſi ſupra rem bullientem ſuſpẽ dicur:ceſſant ampulle ipſius. ¶ Ex libꝛa de naturis reruʒ. Lopaʒius ille cu ius coloꝛ auro ſimilis eſt.hic magis pꝛecioſus eſt. Aliud autem genus eſt mulio lucidius et coloꝛe magis tenue:ſed deterius. Hic lapis in ter cetera que facit dicitur etiam iram luxuriã q; reſtringere De Capitulum. cxxxiij) EOꝛchois ⁊ Theogolimus. Arnoldus. ¶ oꝛchois eſt lapis:cuius coloꝛ eſt fla Wnuus in album vergens a regione turcia dictus in aqua naſcitur. Dperationes ¶ Eteſt virtus eius viſum cõſeruare ſaluum. ¶ Etiam a nociuis ectrinſecis caſibo dũ ẽ ſuꝑ ipm hilaritatẽ q̃; inducit.¶¶ Alber. Turchois eſt lapis flaui caloꝛis viridi cadentis.ac ſi lac penetrauerit in ſauũ coloꝛẽ. et reſultet per ipᷣm ad ſipeificiẽ.Eſt aũt nõ ꝑſpicuus neq; rorꝰ ¶ Dicũt aũt e viſum cõfoꝛtat.a nociuis caſi⸗ bus defendat ſe poꝛtanteʒ ¶ Solinus. Lheo golitus eſt lapis oliue nucleo ſunilis. Sperni tur cũ videt᷑iſʒ viʒ alioꝝ vincit bonis remedijs ¶ Solutus quippe hauſtus pulſis calculis re num doloꝛem ac veſiceleuat. 4 — „ r5 — — Capitulum.cxxxiiij. Uthia. Sera.li.aggre.ca.tuthia Lu⸗ tbia ex ea ẽ q̃dã q̃ſit in foꝛnacibo.in qui bus citrinatur es ⁊ colligit᷑ ctreponit᷑. Sed illius quifit in mineris ſunt tres ſpecies Nã ex ea eſt alba: et ex ea eſt viridis:⁊ ex ea eſt citrina imbibita ruboꝛe.⁊ minere mu hie indie ſunt in littoꝛibo mans pꝛope regionem indie.⁊ melioꝛ harũ eſt aloa.que cuʒ alpicitur videtur q; habeat ſupꝛa ſeſalem.⁊ poſt ipᷣam eſt citrina ſed in viridieſt aſperitas.⁊ eſt perfoꝛata.⁊ defer turex maritimis.Et alba eſt ſubnlioꝛ omnium ſpecieꝛuʒtuthie.et viridis eſt groſſioꝛ.ſcilicet il la que cum foꝛaminibo eſt. ¶ Dyaſco. ca de iu thia. Sunt eius due ſpecies. Una eſt leuis al⸗ ba: Alia eſt minus leuis ea. Generatur autem tuthia quando accipitur climia ⁊ pulueriʒatur ſuꝑ es in ſua citrinitate.⁊ appomtur in ipᷣm cli⸗ mia vt fiat clarum citrinum. Elcuatur ergo ex clima fumꝰ ⁊ adheret parietibe.et eſt tuthia.Et tuthia quidem nõ eſt ſolũ ꝓpter tincturaʒ eris ſed eſt abſq; hoc ꝙ põt fien ex climia abſq; ci⸗ trinitate eris. NMelioꝛ ex eo ſcdðm Serapio⸗ nem eſt. que fit in cypro.Que quando roratur aceto emittit odoꝛem eris.cuius etiam coloꝛ eſt ſunilis coloꝛi reſine.et ſapoꝛ ſimilis ſapoꝛe luti.Et quando ponitur ſuperpꝛunas aggre⸗ Gantur panes aus. et fit coloꝛ cius ſimilias If v coloꝛi eris.⁊ qñ tãgit᷑ nõ habʒ aſperitatẽ.⁊ eſtle nis. Opoꝛtet etiã q; inueniãtur hec om̃ia in ea aliter aut nõ eſt bona.Lauatur autẽ tuthia in hunc modũ.Accipit᷑ ſicca vel c aqua mixta et ponitur in petia lini nõ rara.et ponit᷑ in aqᷓ plu mniali. et mouetur petia in aqua.⁊ qð eſt dethu⸗ 9 » 8 à tia bona electa ſubtilius egreditur de petia in aqua. ⁊ id qd eſt in ea ex ſoꝛde ⁊ groſſum rema⸗ net in petia.⁊ poſt hoc dimitte reſidere.dein de pꝛoijce aquã cũ tuthia in vaſe alio mundo.⁊ q; remanet in fundo ex graui arenoſo:abijce ⁊ di mitte aquã clarifican.⁊ ꝓijceeam cũ facilitate et iteꝝ infunde ſuꝑ tuthiam aquã aliaʒ ⁊ agita: et fac vt pꝛius.⁊ hoc tamdiu vt nihil arenoſi re maneat.? aqua ſuperſtãs remaneat clara.⁊ cũ hec feceris pꝛoijce aquam et ſicca thutiam. Et quidam ſunt qui diſſoluunt thutiam in aqua Donec ſiat ſicut mel.⁊ ponunt eam in petia.⁊ſu ſpenditur petia ſuper vas ⁊ colatur ex ea quod poteſt:⁊ reſtringunt petiam reſtrictione pauca vt amplius egrediatur.⁊ pꝛoijciunt ſuꝑ ipſum aquã multã z mouent.⁊ qð natat in ſuperficie aque colligunt a lana.⁊ illud qð natat ẽpin guedo.ponunt eam in vaſe nouo mundo.de⸗ inde cum mouerit reſiduu; motione leui.⁊ pꝛo⸗ iUciunt in vas aliud.⁊ qð remanet in fundo ex grenoſo abijciunt.faciunt hec ſepe donec nihil arene remaneat. ¶Qauatur autẽ tuthia cuz vi⸗ no ſimiliter. illa que lauatur cum vino ẽplus ſtiptica q́; quelauatur cumaquuna:· ¶ Dyaſcoꝛides.Uirtus tuthie eſt ſtiptica in⸗ frigidatiua.replet vlcera. carne conglutinat. deſiccatiua eſt deſiccatione pauca. G¶ Et qui vult aſſare tuthiã:teret eã contritiõe foꝛti.⁊ cõficiat eã cũ aqua ⁊ faciat trociſcos.et ponat ſuꝑ teſtã:⁊ ponat ſuꝑ pꝛunas.et voluat trociſcos cũ aſſiduatione donec deſiccenturꝛ fiant rubei.¶ Et ſcias ꝙ accipit tuthia etiam ex auro.argẽto ⁊ plumbo.⁊ illa que accipitur ex plumbo eſt ſecunda in bonitate ab illa quefit incypꝛo.ſ¶ Aliquando autẽ egemns tuthia et non poſſumus inuenire.ſed nos ſcimus medi⸗ cinas equiualẽtes in bonitate.⁊ ſimiles virtuti eius quas volumus hic docere.et modum ea⸗ rum:⁊ qualiter fiant . 78 Acopeex folijs mirti cũfolijs 7 granis ei⸗ recentibus ſicut ſunt.⁊: pone in vaſe terreo cru do.⁊ cooperi vas coopertoꝛio habente multa foꝛamina:⁊ pone infoꝛnace ſiguli:Et quando decocta fuerit terra vaſis ⁊ facta teſta. aufer quod eſt in ea.? pone in vaſe alio crudo:⁊ po⸗ ne iteꝝ in ſoꝛnace ſicut pꝛius⁊ ſine coqui.⁊ ex⸗ trahe qð eit ineo:: laua cinerẽ illumſicut laua “ tur tuthie:⁊ vtere.¶ Fit autem hoc idẽ ex foljs et ſummitatibus oliuarum eadem diſciplina: et maxime ſilueſtriũ.¶ Et fit ex citonijs poſt⸗ qᷓ; inciduntur perfruſta.⁊ abijciũtur ſemina.et ex galla ⁊ ex moꝛi celſi albis immaturis ⁊ deſicꝰ catis in ſole.⁊ ex ſummitatibus arboris grani viridis.⁊ exfloꝛibus vitis agreſtis.⁊ ex ſummi tacibus arboꝛis maſticis.¶ Et quida accipi⸗ unt folia arboꝛis ficus.⁊ deſiccant in ſole.⁊ fa ciunt vt diximus:qiſ Uirtus tuthie ablute ẽ ſic⸗ ca ⁊ plus deſiccatiua omni medicmna.⁊ ingredi tur in ſieft cum quib curãtur egritudines ocu lorum.i¶ Et eſt vna de melioꝛbus medicinis cum quibus curamus vlcera que fiunt in ano ⁊ virga et pectine:et deſiccat humiditates que veniũt adoculum.⁊ pꝛohibet eas venire et in⸗ gredi tunicas eeuuuauas . “ Capitulum. xxxxu. Arrach ꝛ venix. JIſið. Cla⸗ rach ſiue ſanguis draconꝭ eſm Anito.lapis. Scoʒ Bporationes medicos ſuccꝰherbe rubẽz is coloꝛis:vt aparet ſupe ius in pꝛimo tra ctatu de herbis capi. ccccxxij. ð S ¶ Uirtus eius eſt contra quemlibet fluxum.ac pꝛecipueſanguinis.⁊ ex eo atq; argẽto viuo al gala fit. ¶ Iſido. Uenix eſt lapis armenicus q eſt coloꝛis ſubalbidi.hic valet cõtra melãcoliã ¶ Contra vitiũ ſplenis ⁊ epatis.Etpaſiionem cardiacam.⁊ ad omes fantaſticas viſ iones n 2 3 CE — —— De Lapidibus. —– ꝙ ſicaſa micẽttonitru cõuera choꝛuſca. Con che diffugiüt ſubita foꝛmidine clauſe. Sic in⸗ tercepta cõceptio deparit hauſtu. Et fit aboꝛti uũ ꝙ ceperit inde creari. Inſignes baccas pꝛe dam maris india gignit. Gignit et inſignes an tiqua bꝛitama baccas. — — — — — —. E4 Capitulum. cxxxoj Eea gema eſt ab vegenta nis reperta ni⸗ gra facie albis intermicãtibus notis ¶ Exli.denatu.re.Unio lapis eſt inſnla capue Capitulum Txxxvij . ſic dictus. qꝛ virtute ⁊ nobilitate ẽ vnic⸗ bictaã⸗ CN Molar. Auicẽ. Lapil veſiceẽ —– te cõtinuitatis ẽ nulla in eo pʒ venaꝝ velſqua XEuce? QWolar ai marũ diuiſio. qʒ planꝰ? admodũ gladiei. Ha Bac a i ctlafiimnorr⸗ turaliter tñ aperit ſe grorẽ celi ißmq; in ſe reci git lapidẽrenũ ⁊ veſice. Sʒ Balie dirit⸗ ni⸗ pit. ꝛcütinet tato tpe quãto mulier feti geſtat ĩ pi borũ eſt notꝰ. eſt ſtipticus ranaremeles vtero ſuo. ¶ Et tuc tadẽ illi rorẽ ꝑ tãta moiaz vtatur ad üla que indigent ſtipticitate. c: inlapidẽ iã ↄuerſũ.eæmittit q̃ſifetũ ſuũ aluũq; ite ⁊c: rũ recludit ꝙ nullũ ineo pʒ diuiſionis veſtigiũ Alteriꝰ vᷣo nũqpdicto aperiet modo. Inma⸗ ne quidẽ ẽ deſuꝑ mare.ibiq; recipit celi rorem deinde ad fundũ maris deſcẽdit.ibiq; receptuʒ z in ſe roꝛẽ ülũ ↄuertit in lapidẽ.i¶ Ex lapida⸗ rio. Lollit e cõchis ſpẽs memoꝛanda marims. AUnio dictꝰ ob hoc ꝙ abvno tollitur vnus Neadũ duo vel plures nũq; ſimul inueniuntur. Cuius ad oꝛnatũ laudat᷑ candida ſoꝛma. Cum deceat veſtes deceat cũ nil minus aumuʒ. Conche tẽpoꝛibus certis reſeruantur hiantes. In celum patulum rores haurire ſuper nos Ex quibus oꝛbiculi cãdẽtes concipiuntur De matutino fit clarioꝛ vnio rore. Ros veſpertinus fetus ſolet edere fuſcos. Etiuuenes conche dant baccos candidioꝛes Obſcurat fetus concharum grãdioꝛ etas Ouanto roꝛantis fuerit plus aeris hauſtum Tanto maioꝛem gignit concepno baccam. TUltraſemiuncẽ ſed creſcere nulla putaux CNrgens 2 Unio. Jſi. Legẽtana itali,; R = We . Trattatus tulum. cxxxvii) 12 VFrige eris.Uel eris erugo latine.gre⸗ xxc raeris erugo.arabice ʒiniar vel heas terugo. Dyalco. ca. aeris erugo. Alia ẽ raſitia. alia granata apud aurifoſſoꝛes.alia vᷣ⸗ miculoſa appellata ob ſimilitudinem foꝛme ei⸗ alia confeſtibilis alia foſſibilis. Yit autẽ raſicia boc modo.Sume vas cui ſios equale cum ce tero coꝛpore. ⁊ adiecto aceto acernime immit⸗ ras ſquamam pꝛepurgat eris cipꝛi⁊ ſuſpenſe vaſe ne accto tangatur.⁊ ſic muni.nein aliq̊ lo voſpiramen admittat:et poſt decem dies aperi as. rade ꝙ; adheret lapidi.⁊ qd radi habeto p:ꝛo erugine eris.Eſt⁊ alia conſectio que ſicſit MWMaitte acctumfoꝛtiſſimũ in vas eneum:⁊ eoo⸗ peri alo vaſecneo:ſed melius vt concauũ vas ſit aod minus equale.ꝛ ſic muni vt ſupꝛa.⁊ poſt dies decem rade vas ipᷣm⁊ colligeeruginẽ que in vaſe fuerit.Et eſt tertia confectio que in hũc modũ ſit. Yac laminã eneõ: ⁊ in vaſe vbi acetũ vſt mitte. ita ꝙ acetum nõ tangat:⁊ mun vt ſu⸗ perius.⁊ poſtea collige. deʒ etiam poteris cũ vinacia areſcere cepeni.ſubmittẽs laminas vis nacic.⁊ poſt dies decem colligens. Fit etiam ? De limatura eraminis ſic.mittitur acetũ ⁊ agita tur decics in die in vaſeſimul miſſa limatura.? ſicexpꝛimitur ⁊ colligi. Dicitur etiam q naſcit᷑ in metallis. Unũ antem genus eſt cipꝛiace cru⸗ Ainis quod ſuper eramen inuenitur. Aliud qð an ſpeluncis diſtillare dicitur. quod ſuper eras men eſt parum cſt ſeq bonum. quod diſtillat al ſiciam. et mixto gummiſa vendunt ſcd inutilis eſt. bum eſt nigrum¶ Adulterat᷑ ctiam plurimis ndmixiis.ſcq; punice aut marmoꝛe tunſo: aut calcanto.ſed ciius hoc agnoſcipoteſt.tacto binnoꝛe duobus digitis cum fricatur.⁊ ſimar moꝛ album aut punicem habuerit.nõ ſe ſoluet ſi vero calcantuʒ nigrelcit in digitis.Eruginis vermiculoſe genera ſunt duo. Unum genus ẽ quod ſoditur. Alteim vero quod conficitur ſic. Mitte in moꝛtareum eneum acetum albuʒ foꝛciſtimuʒ quaſi cotilam dimidiam.⁊ tamdiu tere q; diu inſpiſetur. Poſtea vero mitte ſtipte rie rotunde. .iiij ſalis marini optimi.ꝛ ſalisni⸗ tri equale pondus.⁊ tere diebus canicularibo quãdiu inſpiſſetur.⁊ coloꝛem eruginis faciat.et ſic vermiculos ſac.Etſi volueris vt limpiduʒ exeat⁊ lucidum. Mitte aceti part em vnam et olei veteris panes duas.et ommia ſupꝛadicta o accipiunt eruginem ra⸗ aciunt vermiculos et Iſte confectiones eru ginis virtutem habent eris ſed ſoꝛtioꝛem. Om nibus autem melioꝛ eſt illa que ſodi tur.ſecun⸗ ds que raditur.tertia que conlicitur. Gulcaſim inlibꝛo que vocatur ſeruitoꝛ. Sunt multi qe adulter ant ʒiniar.id eſt viridi eris cum multis rebus ſicut cum pumice.ct cum manmoꝛe piſta tis. Et ſunt quimiſcent cum calcamo. Et qui vult cognoſcere illud quod eſt adulteratuʒ cuʒ pumice vel cuim marmoꝛe madefaciat manum ſuam inaqua.⁊ ponat ſuper ipſum.quia ſtatim Diſſoluetur.Et ſunt qui maſticãt ex eo cuʒ den tibus. et ſicpꝛecipiunt lapides.Et diſcernitur id quod eſt adulteratum cum vitriolo.ponen⸗ do ipſum in lamina ferrea ſuper ignezʒ. Et ſi cõ tinet aliquid vitrwli.quando erit combuſium fiet rubeum. Sedillud quod non ceſt adultera tum remanet in ſuo coloꝛe et ſua ſigura Et me lius ex eo innoſtris partibus eſt quod eſt ma⸗ gis viride foꝛtioꝛis odoꝛis adurens guſtuʒ foꝛ tis operationis. S”ßUM ¶ Dyaſcoꝛides. Omnes erugines virtutẽ ha⸗ bent ſtipticam termanncam.Caliginem oculo rum deterguni.lachꝛimas pꝛouocant.Cicani ces oculoꝛum attenuant. Paſcentia vulnera curant.⁊ ſine tumoꝛe ea conſeruuant . ¶ Melle ⁊ oleo addito et cera cicatrices indu cendo.vulnera ſordida ſanant gutta armonia ci mixta.et facta ſicut collirium fiſtulas curãt durant cicatrices.mollunt ⁊ gingiuis putridis attenuant melle mixto ⁊ inunctto. ¶ Mixta vero reſina terbentimna:crevſto etni tro lepꝛoſos curat. Filiulas admixto ſale ar⸗ woniaco medicatur. Oroſſas quoq; ⁊ aſpems ¶¶ Combunitur vero ſic. Mitte in ſartagine minutas panes emuginis.⁊ pone in carboni⸗ bus igncis.quamdiu coloꝛes cineris faciant.et poſtea cum friguerint vtere ¶ Multi vero in cacabum crudum mittunt.ʒ ſic comburunt ¶ Bulcaſim in libꝛo qui vocatur ſeruitoꝛ.Cõ⸗ buritur ʒiniar in hunc modum.Accipe ʒiniar ⁊ pone in patella terr ea ſuper ignem et miſce quo uſq; videas coloꝛes eius immutani.quia vernt in coloꝛemtutbie.⁊ poſt aufer ab igneet ſine te peſcere et collige et ſerua et vtere ¶ Et habeas de ziniar quod generatr in mi⸗ lapides eſi parum vemm.id quod inueniiur in mineris eſt maioꝛis quantitatis et pulchꝛi co⸗ loꝛis.ſed noneſt bonum pꝛopter nimiam quaaan titatem que admiſcctur cerlapidibus. ct canceratis vtiliſſime adhibẽtur. Palpcbꝛas — ₰„ d —— V B De Lapidibus. . Capitulmm. xxxix. +RqItrum. Pli. li. xxxvi. Uitrivero hec p⸗ Eymo dicit᷑ fuiſſe oꝛigo . Phenix ſyrie pa ludem habet q̃ cãdebea dicit᷑:exqᷓ belꝰ animus naſci creditur.quinq; milium paſſuuʒ ſpacio in mare pfluẽs iuxta ptolomaydẽ colo-⸗ niã lentus.hic currit in calubꝛis potu Sed ce remonij ſacer vado limoſus ꝓfundus. Huic nõ niſi repulſo mare arenas fatenĩ q̃ fluctibus volũtate niteſcũt de tritis ſoꝛdibo.Hunc etiam marino creduntur aſtringi moꝛſu nõ pꝛius vti les:Quingentoꝛumnon amplius eſt paſſuum littoꝛis ſpacium. Idq; tantummodo per mul⸗ ta ſecula gignendo fuit vitro.⁊c.i¶ Ex li.de va poꝛibus.Uitrum aliquando fit ex plumbo ac terra ſubtiliabſq; cinere ſilicis acfeni. Plum⸗ bum enim aliquando eſt euapoꝛans:aliquan⸗ do conuiſcans. Unde admixtum cum terra ſub tili terre partes illas conuiſcat. Et diſſoluit in parte per actionem caloꝛis: admixtaq; pulue⸗ re cum terra ſubtili: Accipit a terra deſiccatio nem. ? cetera. Item vitrum fit ex cinere herbe ſpinoſe naſcentis inlittoꝛe maris. Dicunt qui dam ꝙ ſunt tribuli marini:ſed falſo. immo vo⸗ catur herba vitri. Pyperationes Seerapi.li. ag. c.Cugeg.i.vitruʒ.ex eo eſt la pidoſum:et ex eo eſt arenoſuʒ.et quando incen duntur:et miſcetur cum eo lapis magnescoa⸗ gulatur coꝛpus ſuum ꝓpter plumbeitatẽ que eſt ineo.¶ Uirtus eiꝰ ẽ calida in pꝛimo gradu ſicca in tertio. Et ingreditur in multis co⸗ bol. et aufertfurfures capitis et leniſfcat ca⸗ pillos et barbam.¶ Et quãdo teritur et bibit᷑ cũ vino albo etſubtilifrangit lapidẽ in veſica. ¶¶ Et idẽ aucto. Aben meſuay eſt ca. ⁊ ſic.et eſt bonũ pulmoni ⁊ caſui capilloꝛum.et vitri ſunt plures coloꝛes.non ex eo eſt albus.foꝛtis albe dinis ſicut criſtallus.⁊ eſt melius alijs. ¶ Et ex eo eſt rubeus ⁊ eſt citrinum ⁊ viride et ʒulinũ.⁊ dicitur q; vitrũ eſt lapis ſtultioꝛ alijs lapidibus.i Et eſt inter lapides ſicut ſtultus inter hoĩes. Nã ipᷣm inclinat᷑ ad omnẽ tincturã Eteſt facilis diſſolutionis in igne a quo extra ctum cito petriticatur ⁊ coagulatur. Ilido.li.xxix.Litrum dictum eſt. eo ꝙ viſo⸗ perſpicuitate trãſiucet.⁊ quodãmodo dauſue: patet leuibus aridiſq; ignibus cõcoqui.adie⸗ cto cipꝛo ⁊ nitro.cõtinuiſq; foꝛnacibo vt es li⸗ quetur.⁊ maſſe fiunt:poſtea ex maſſis rurſus funditur ĩ officinis.⁊ aliud flatufigurat᷑.aliud toꝛno teritur.aliud argẽtimõ celat᷑. Tingitur etiã multis modis ita vt iacinctos ⁊ ſaphiros virides vincet et onices.vel aliarũ gẽmarum coloꝛes.NHec alia ſpeculis aptioꝛ materia vel picture accomodatioꝛ.ferunt autẽ q ſub txbe⸗ rio ceſare quidẽ artifex excogitauit vini tempe ratũ.vt flex ibile eſſet ⁊ ductibile:qui dũ admiſ-⸗ ſus fuiſſet ad ceſarẽ:poꝛrexit ei ſialam:quã ille indignatus in pauimentũ pꝛoiecit.Aniex au⸗ tem ſuſtulit fialam de pauimento que cõplica⸗ uerat ſetanq; vas eneum.deinde marculum de ſinu pꝛotulit ⁊ fialam coꝛrexit.hoc facto ceſar Dixit artifici. Nunquid alius ſcit hãc conditu ram vitrorum. poſtq; ille iuans negauit alteꝝ hoc ſcire:iuſſit eum decollari. Nedum hoc co⸗ gnitum fuerit:aurum pꝛo luto haberetur. Et omnium metalloꝛum pꝛecia abſtraherentur. Reuera vaſa vitrea non frangerentur.melioꝛa eſſent q; aurum et argentum. ¶ Phüoſophus.Uitrũ ꝑſpicuitate tranſiucet quo d in metallis nõ cõtingit.Et qð in eo clau ſumeſt ſiue liquoꝛ ſiue alia res.exterius.patet nec eſt de poroſitate.Lũc em̃ ſplendor feriens ſupra vitrum pictum. cum in pons non ſit. Pi⸗ ctura inquamveniẽs adoculum:appareret ᷣm ſimilitudinem pictureſeneſtre per quam ferit: cuius oppoſitum ſepe videmus. Fit qutem vitꝝ ex terra et herba et lapide et planta. IFit etiam de cinerefene et filicis.etiam quãdoq; exadmi⸗ xtione plumbi. albumine etiam oui decocto. ¶ Auicenna. Uitrum elt inter lapides: ſicut ſtultus inter homines ( ſicut ſuperius dictum eſt declinat enim ad omnemtincturam ⁊ fran⸗ gitur et abſcinditur cum co:ſcilicet imperſona liter. ¶ Eſt autem calidum in pꝛimo.ſiccum . Trattatus. ñnſecundo. In ipᷣa ẽ ſtipticitas ⁊ ſubilitas.ab⸗ ſtergit dentes oculũ.⁊ eius albuginem delet. cturas.cito in igne ſoluitur.⁊ cito ad lapideita tem ſuam reuertitur. Mollificat et mundificat et niquefacit omnia coꝛpoꝛa deinde ſubtrahit ſe ab eis per fuſionem.ſicutſal per lauationem deniq; ſal et vitrum due ſunt res in quiba eſt totum ſecretum artis. Neclapis poſſet fieriſi ne eis.pꝛecipueſineſalel. ¶ Item ex libꝛo de naturis rerum. Citrum di citur eſſe de partibus Mercunij. neſcio qua cauſa:niſi quia recipit tincturam ⁊ coloꝛem. et ipm etiam ferrimn ſoluit.omniaq; coꝛpora dil ſoluit ⁊ diffluere facit.ſicut antem aqua de na⸗ tura frigida igne calelit.⁊ poltquã reirigidatur fngidiſſima fit.ſic et ceinis de quo ſit vitrum cũ ſiccus ſi.ſi humectat᷑ per liquefactionẽ.poſtea deſiccatus ſicciſſimus erit.i¶ Pli.li.xxxvi.In generevuni ⁊ obſiana numerantur ad ſimiliu⸗ dinem lapidis quem obſidius in ethiopia inue di aliquando viſu craſſoꝛe et in ſpeculis parie⸗ tum pꝛo imagine vmbras reddente. gemmas vy aucto. Balieni. idi in mineni tres ve⸗ nnas extenſas vn am ſuper aliam ꝑglon gum ſpacium.et vena inferioꝛ erat ʒeg nigrum id eſt vitriolum nigrum.et vocatur ma tkaſita Et ſecunda que erat ſupꝛa eaʒ eſt colcotar vel calcitis.et tertia que erat ſupcrior eſt ʒeg viri⸗ ge et eſt vitriolum vel calcantum.et hec eſt ʒeg nigrum.conuertitur et fit colcotar ſit ʒeg viri⸗ de.id eſt vitriolum.Eſt aliud vitriolũ rubeuʒ.ct om̃es tres ſpecies diuerſifſicantur adinuicẽ in ſubtilitate et groſſitudine:quoniam groſiius ex eo eſt zeg nigruʒz.⁊ ſubtilius ẽ ʒeg viride.⁊ (ol cotar eſt medium inter hec duo.Et virtus iſto rum omniũ eſt aduſtiua comburens carnem.⁊ faciens eſcaram duram. eſt ſtiptica.et vitrio lum viride et colcotar diſſoluitur neq; lique⸗ fit:quia coagulatio eius eſt petriſicata foꝛtis. zeg vero virideeſt maturatiuuma calore ſuo Niundat et furfures quãdo cũ eo fit ablutio. ceo faciunt multi.Qidimuſq; et ſolidas imagi⸗ “ Zacit oꝛiri pil os inunctu cum oleo ſambucino nes diui Auguſti capti craſſitudinis huiꝰ ma⸗ H aduſtum aũt foꝛtiꝰ eſt qd ex eo tritũ ẽ ⁊ aduſtũ teria.que etiã pꝛoipſo miraculo obſianos q̃i⸗ 4 „ cenſert valde lapidi veſiceet renũ vino bibituz tuor celephantes in concoꝛdietemplo dicauit. 1 NLonſtantinus libꝛo graduum. Clitricuʒ ca⸗ fit et obſia nuʒ tincture genere ad eſcaria vaſa luiduim eſt in pꝛimo.ſiccum in tertio. In multis totum rubeus vitrum non tranſiucens bema⸗ collirijs vtile eſt.et contra empetiginẽ valet. tinon appellatum. Actoꝛ. Et ſic de vitri oꝛigi⸗ ledit furfaꝛes.capillos ſubtiliat.puluerizatum? ne et natura et de operatione ipſius in alchi⸗ cum vino bibitum lapidem veſicefrangit maaet virtute in medicinis dicta ſufficiant. q Platearius.Clitrum frigidum eſt in pztim è ſiccum in ſecũdo. Inde fit vnguentũ qð voale — — — ad ſcabieʒ.valet etiaʒ ad ſerpiginem. Sed pul UU ? uis eius cunmn terebentina vel gũmi pꝛunoruʒ in aqua ad igneʒ reſolutio cõſiciatur.⁊ inde pars inungatar. It autem vitrum ex tem a.ſit etiaʒ exherba.¶ Ex libro de naturis reruũ. itrum ſi diligẽterteratur ⁊ cum vino ribano.id ẽ fon? nibibauu. Hnides gniſunt mienle ſeangre “ eijcit. Puluis vitri deo:ſum in ſtipite infra cor⸗ EE f em arboris ſuper qua puilifſennr coꝛui vel R WWWW coꝛnices iniectus.pꝛohibet nevnq; ad exitus J pulloꝛum aperiantur oua eoꝛum. ¶ Caro eni feſtinantius coquenda ſtatim de⸗ coquitur per a ppoſitioneʒ fruſtri cuiuſiibʒma⸗ terieiwitri.quod tamen citius ſit ſi vitrum de cinereſilicisfit ac ſenin MMU ¶ Ralſi in libꝛo de aluminibus.Uitrum eſt ex .R partibus mercurij.et vincens ſupꝛa naturamẽ frigiditas et ſiccitas.liquefacit ferrum et om⸗ nia coꝛpoꝛa.facitq; ea currere infuſione.HDi lᷣ⸗ . auam irennadis iermn quemcumq; colo»eii—ee pꝛoijcis ſuper ipſum retin. ATAransssIssett eeeff Alchimilta „Titrum eſt inter lapides ſicit Capitulum.cxl. amens inter homines. Nam recipit omnes ttin Itriolum. Sera.li.aggre capitu.ʒeg. nit. Eſt autem coloꝛis nigerrimi et tranſiuci⸗ natural maturatione amplioꝛi qᷓ; colco iar. nem fuentem ab cis BDe Lapidibus Pperationes ¶ Idem auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis.ʒeg aliud eſt babylonicum et aliud cipꝛenſe.⁊ babvlonicum melius eſt durum: quod om frangitur habet interius maculas albas. ¶ Et viytus eius eſt ſicut virtus calcitis.et cõ buritur ſicut ipſum. Et cypꝛenſe habet coloꝛeʒ aureum verſus coloꝛem eius frangibile vene⸗ noſum: ſicut alumen: interius babens macu⸗ las ſplendidas ſimiles ſtellis — ¶Et melius ex eo eſt recens:mundum:frangi bile. Illud autem quod defertur ex babilonia eſt melius er foꝛtius in omnibus qᷓ; cypꝛenſe pᷣ⸗ terq; in medicinis oculoꝛum. Nam in hoc eſt dchilius cypꝛenſe.et habet virtutem ſtipticam Serapion auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis. Uitni olum eſt calcantum.habet virtutem ſtipticam conſtrictiunam aduſtiuam. et quando ſumitur ex co in potu.ʒ.i.cum vdromelle.expellit lum⸗ bucos et aſcarides: ¶ Et quando ſumitur in potu aufert nocumẽ ſum fungoꝛum.faciens euomere.et ponitur ex eius puluere in naribus.et conſtringit ſangui ¶ Et quando ponitur ex eo in naribus diſtil⸗ lato in aqua mundiſicat capput. ¶ Et puluis cius mũdificat vlcera queſunt in naribus et in auribus.et ſedat doloꝛes auris.⁊. occidit vermes in eis ₰ Paulus capitulo de vitriolo dicit. Caliduz eit et ſiccum in quarto gradu. Gulcaſim in li⸗ bro qui dicitur ſeruitoꝛ tranſlato a ſimone de lanna. ¶ Foꝛma combuſtionis eſi hec. Accipe caltcä E tum et poneſuper teſtam nouam:et teſtam po⸗ ne ſuper pꝛunasct vꝛe. Etfit quantitas combu S⸗ ſtionis eius ſi fuerit calcantum non multe hu⸗ 4 miditatis quando non apparebunt ampulle ¶ Et enit deſiccatiuũ deſiccatione foꝛti.et ſi ⸗ fuerit amplioꝛis humiditatis oportet ꝙ dimit tatur ſuper pꝛunas quouſq; mutetur coloꝛ ei⸗ ¶ Et quando mutabitur coloꝛ eius intra ſe: et vertetur ad ſimilitudinem mogre.opoꝛtet ep auferas ab igne et purges.et ſunt quiponunt ſuper pꝛun as et exufflant deſuper donec decli⸗ nat ad citrinitatem. Autponunt ſuper teſtam et ponunt ſuper pꝛunas.et miſcent donec mu⸗ taotur coloꝛeius. Capitulum cxl rietes imitatur. Pliniꝰ. Optuna vris elt qma⸗ — Ris. Jſido.yris apud arabiã naſcit᷑ in mari rubꝛo coloꝛis criſtallini ſex y angulata. dicta ex argumento yris. Ham ſub tecto percuſſa ſole ſpecies et coloꝛes celeſtis arc in pꝛoximo pa ximos facit arcus.ſimilimoſq; celeſtibus. Capitulum. xliſj. Imemellaʒuri. Iſidoꝛus.ʒimemella 3r ii.eſt lapis cuius celeſtis coloꝛ ẽ fla⸗ uus cum coꝛpuſculis aureis.indeſit ⁊ noſtrum. . Operationes ¶ Uirtus eius elt contra melancolicaʒ paſſio A nem.⁊ contra quartanam. . ¶ Etſincopim ex vapoꝛibus melancoliis GB Trattatus. „ mree . —— — . Lant ulum rliiſ Jzaga. S erapion libꝛo aggregatoꝛis. c Hager alaʒaq.i.ʒiʒaa.et eſt lapis qui de fertur ex i men er ex terris ſyri. et melior eſt le Aui deferturex iamen. Dperationes . — Eteſt lapis in quo ſunt coloꝛes multi diuer ſi: vt albedo nigredo et alij. et nunc; eſt colo⸗ riis ſinceir.. B Et noneſt viſum bominibus de iamen nec de regionibus eoꝛum q aliquis poꝛt auerit ſe⸗ cum. aut ponat in domo ſua hunc lapidẽ quin viderit in ſomnijs mirabilia. Capimulum Fiff. . Ignites. AJſidoꝛus.ʒignites ẽ lapis vi⸗ 3 trei coloꝛis.qui collo geſtatus contra noctilopam valet. Sanguinem ac mẽ tio alicnationem depellit. et ſi ad incendiumig nis tenetur.fl amma eius extinguitur. Hoc idẽ idem ait enax in lapidano ſuo Et hec de lapidib⸗ prerioſs ad bꝛeſene dicta ſufficiant. C¶ Eccum hoc facit poꝛtantamſſeeſſe ltigioſũ inter homines. D (Et quando ſuſpenditur ſuper infantes au⸗ get bauas eoꝛum. et ſi ſiat vas intus ad co⸗ megendum vel bibendum. quicũq; comederit vel biberit in eo non poteſt doꝛmire. multum. Etaſt titsdet dunioꝛ interoes Slapides ¶ Et quando pulueriʒatur et aſpergitur igcdan ccus cum puluere ipſius melioꝛat coloꝛem eiuus . ——M . “”s . —. 7 4 S un,⸗ l V 4 ☛ = — JJJJJ — 1 7 GAWW De Prinis PWVoniam me⸗ Tale em̃ vas eſt ppoꝛtionatũ ſiue ſimili loco adicusẽ artifex ſenſitiuus vt ad pꝛincipalia lignoꝝ genera:qᷓ quattuoꝛ ame dicis appellare conſueuerunt:vt colligit᷑ in um ma Galieni in tegni. Quoꝛum pꝛimũ ſumitur a tumoꝛibus. Secundũ a doloꝛib.Tertium ab operatiõibus.Quartũ a ſuꝑfluitatibo.Le⸗ rum quia ſigna ſumpta a ſuꝑfluitatibo obij ciũ tur magis ſenſibo noſtris:ma giſq; ſenſitiua di⸗/⸗ cuntur. Et cum inter omnia vꝛina obtineat pꝛi cipatus:decreui tractare de vꝛinis ex dictis aun toꝛum medicoꝝ totis viribocõgregare. NHõvt aliquid noui me facturum exiſtimem. Sed vt amoꝛẽ dñoꝝ ſcolariũ:quoꝝ filius ſum gerãxvo luntati. Indigent em̃ ſubtili cognitione arca vꝛin arũ ſpecies.Cum maximec(vt referũt) deci piuntur in partibo eoꝝ. Tria em̃ cũ melius po⸗ tero adducã. ſoꝛimo regulas quaſdam: quas habet medicus tanq; ꝓ ſuppoſitione anteq; a⸗ liquod iudiciũ faciat de vrinis. Scðo regulas ſunptas a coloꝛib.Tertio regulas ſumptas a contentis. Ounantum ergo ad pꝛimũ demiſſo quid nois vꝛine.qð tangit᷑ ab Egidio carmie pꝛimo deſcendam ad pꝛincipale. Pꝛimo no⸗ tãdũ ꝙ ab vꝛina varia ſumũtur ſigna. Pꝛimo acoloꝛe. Secundo a ſubſtãtia. Lertio a contẽ tis: que varias diſpoſitiones habent iudicare. Coloꝛ em̃ arguit ſuꝑ cõplexionẽ ſcʒ calidi ⁊ in gidi. cũ cauſet᷑ a qlitatibo actiuis.ſcʒa calidita⸗ te et frigiditate. Subſtantia vero ſigniſicat ſu pꝛa humoꝛes cũ cauſet᷑a qualitatibo paſſiuis: ſq; humiditate ⁊ ſiccitate.licet per accidẽs pol⸗ ſit coloꝛ cauſari a paſſiuis.vt ex ꝑmixtione rei hbumide.et ſanguinis cũ vꝛina.Contentũ autẽ ſupꝑ diſpoſitionẽ membroꝝ.Ex quo ſequit᷑ im⸗ mediate ſolutio ad dubitationẽ eoꝝ qͥ dicunt ꝙ vrina nõ arguit niſi ſuꝑ diſpoſitionẽ nutriti uorũ:als interioꝝ.qð eſt falſuʒ.vt patet ex dic⸗ tis. Nã ex contento poteſt cognoſcere medicꝰ ſuꝑ diſpoſitionẽ caliditatis. Juxta illud. Gra⸗ nula reumatice. Secundo ſuꝑ ſtomacho.vt colligitur ab Auicenna ſecunda tertij de ſig⸗ nis ſumptis ab vrina ſuper aptam ſtomacho et alijs diſpoſitionibus.vt melius clarebit intfe rius.Quibo ſtantibo ponũtur ſex regule · ſrima regula ſumpta ab Auicenna ſecũda primi. Et ab vſaac.Pꝛimo.anteq;medicus de vrinis aduertat.ſeu iudiciũ faciat de vrina.de bet facere poni eam in vaſe vitreo dyaphano rotundo:habente formã veſice. quale dicit᷑ eſſe vrin ale.vt melior fiat ſequeſtratio cõtentoruʒ per ſigna in egritudinũ cau ſas deueniat:opus ẽ vt ma⸗ ime aduertat in medicãdo naturali vꝛine.vt colligitur ab yſaac tertio de vanis. Coꝛrelariũ. J gnari medici ſũt qͥ exiſtis mãt poſſe iudicare de vꝛina ↄtẽta in cyatho.et in alis vaſis ſilib.Cũ nõ poſſint cognoſcere ſimilitudinẽ:vnitatẽ ⁊ diuulſiões hypoſtaſis. Equalitatẽ ⁊ inequalitatẽ eiuſdeʒ.cum talis ſi⸗ tus unpediat cõpletã ſequeſtrationẽ. Secun da regula ſũpta ab yſaac pꝛimo de vꝛinis. Et ab Auicẽ.ſcᷣa pꝛimi.clꝛina ſtas ĩ vaſe pdicto nõ debet aſpici in gere radioſo:neq; in aere ob ſcuro nimis.ſed in loco apto oppoſito aerira⸗ dioſo.Pꝛobat᷑ pᷣmo. Quia raqi venientes ad vas impediũt ꝑfectã viſionẽ.cũ ſint cauſa dii⸗// egatiõis ſpirituũ deſeruietiũ potẽtie viſiune. Et ſic nõ poterꝭ habere iudiciũ de ↄtẽtis ꝑuuł in fundo exñtibo.Iteʒ ex radijs penetrãtibdin yꝛinali variat᷑ ſitus et loccõtẽtoꝝ q cõtẽta ali quãdo ſunt nimis ſubtilia et leuia.aliqũ nimis terreſtria.q aliqũ ſunt in ꝑte media.aliquãdo cũda ꝑs regule patʒ. Nã ſi aſpiceret in loco ob ſcuro neq; poſſit haberiiudiciũ ſolidũ ⁊ firmuʒ decoloꝛe ꝑfectũ.neq; de cõtento.neq; de ſub⸗ ſtãtia.̊ vera. Tertia ꝑspʒ.qꝛ inſpiciẽdo ipᷣaʒ ĩ gere oppoſito aeri radioſo nõ ſeqòᷣt᷑ deceptio: ſʒ põt haberi iudiciũ decoloꝛe ſuba ⁊ cõtẽtis.Ex iſta ẽ cauſa qᷓrepꝛacticantes applicãt veſtẽ ſub vꝛinali:⁊ maxĩe qm ſicut de rõne albedinis eſt diſgregare viſuʒ et ſpi dinis et fuſcedinis k⸗ congregare.⁊ ſic melius⸗ aſpicilitur partes mixte ſubſtãtie vꝛine.Coꝛre⸗ lariũ. Mecdicus aſpiciès vꝛinã dʒ poſt pꝛimaʒ aſpectionẽ mouercipᷣaʒ paulatim vt meliꝰ diſ⸗ cernant᷑ cõtẽta.C oꝛrelariũ ſcm. Pecipiũtur medici volentes habere iudicinbonũ de vtina videntes a longe.õ em̃ pñt habere iudiciuʒ ponũ.neq; de coloꝛe ⁊ cõ.⁊ ſubſtãtia. ꝓpter diꝰ ſtãtiã em̃ diſgregãtur ſpũs.⁊ iſti tales vt pluri mũ male iudicant. Et dato ꝙ aliqle iudiccium poſſet de coloꝛe haberi.nõ m̃ põt ſic haberi de tentis. Quibus medicus melius diſcernit diſ⸗ poſitionẽ lapſus.Patet coꝛre.ex ᷣbis Auicẽ. ſcdᷣa pꝛimi Quanto em̃ tibi plus appꝛoximes. tanto ſpiſſitudo augetur.et quanto plus clon⸗ gas.tãto claritas augmẽtat᷑.Coꝛre.iij.E rrant medici aſpiciẽtes vꝛinã ad lumẽ candele ppter pꝛedicta.¶ Tertia regula ſumpta ab m. ſe⸗ cũdapꝛimi. Hedicꝰ volẽs certũ iudiciũ babe⸗ re debet colligi eaʒ facere in mane celcbꝛata di geſtione. Talis em̃ arguit ſuꝑ diſpoſitionẽlap ſus:tum ratione coloꝛis:tum ſube.tum cõtẽto⸗ rum qꝙ q;to vꝛina lõgioꝛi tꝑe ſeruat᷑ ab intra tã to maio:i actione caloꝛis fit maioꝛ ſeqſiratio ꝑ tiu:⁊ maioꝛ depuratio.Et ſic veriſicatur dictuʒ 9 ritus. Ita de roõnemgnre oꝛi ite aſpicietict tic critacta depiix Trattatus Anicẽ. ſedᷣa pꝛimi Et fit pꝛima vꝛina qᷓinmane colligit᷑. Coꝛre.pꝛimũ. gnani ſunt illi.qͥ vt do ctoꝛes videant᷑ alijs volũt hĩe vꝛinã de hoꝛa in poꝛam:cũ in nulla tali medicus poſſit hꝛe ↄple tũ iudiciũ.oꝛre.ij. Ignariſunt illi ex q̊ in taʒ paruo tꝑe nõ ſit poſiile fieriſeqſtrationẽ de⸗ bitã et deputatã.Et ̊ nõ hʒ ĩ doloꝛe renali ⁊ re tẽti du, t vbiretetio vꝛine ẽ difficil. Et cumẽtoꝝ. In q̊ caſu medi ꝛinã qᷣties voluerit mictaʒ ur ger p vlaſ vꝛine. ꝓta. Et cx h veriiicat dictiũ to in paſſionibo renũ ? vcſice vii fioꝛ ⁊ turbuletioꝛ.tãto melioꝛ.¶ Quarta fe⸗ la. Ar cq;medicꝰ? iudiciũ ſaciet oebet eã imme⸗ diate aipicere cuʒ fuerit micta.deinde bñ coo⸗ periat᷑ cũ pano ne alteret᷑ ab aere exterioꝛi:do reſidenga a nij he bo medico pot hꝛe voe⸗ ſonẽ. Polt en Ftg the Ocbilitatr᷑ ⁊ caloꝛis ſig 6½ or var rp⸗ ligit᷑ ab Ati. ini doc:nina.i.c. i. Et ſubit Ego aũt dico q; hec polt hoꝛa. prima ãt pars Deducit ſi. Quia aliq vꝛina ming tubida. Deinde clarcſcit Aliqua clara: deinde turbid it: Pꝛima em melio?. Scda vo ſigniiict ab⸗ aſooolute expiuſiuã vᷣtutẽ ſoꝛtioꝛẽ:licet ſcᷣa cuʒ in ðð “ * ebre putrida apparet indxet ſalutẽ ppinquam Cũ in ꝑuo tꝑe turbida fit poſt eiꝰ mictũ.qꝛſig nilicat ſubtilitatẽꝛ facilitatẽ eoꝝ.vt ptʒ ab vſa⸗ ac.i.ſchbꝛiuz. Iliqᷓ vo mingit᷑ turbida ⁊ manet tunbida.⁊ilta eſt deterioꝛ vt plurimũ.ſigniticat cm̃ vt plurimũ corruptionẽ ⁊ ebulitionẽ hũoꝝ vt patet ꝑ Gal.Et de criſi.Etnotãter dicit vt plurimu: qꝛ in paſſione renũ ⁊ xlios ſeu inteſti⸗ norũ nõſcat ̊ſqʒ magis purgaremateriã ꝑ vi⸗ as vꝛine.Coꝛcla. pmũ. De vꝛina a lõge delata medicpõt habere iudiciũeſtimatiuũ tm̃.⁊ nõ ſcientificũ.vt patebit inferiꝰ. Alterat cm̃ ᷣmo æx aere.ſcdᷣo ex ꝑte longitudinis tꝑis.tertio ex mMotu.E tnotãter ⁊ eſtima tiuũ iudiciũ etnon cõpletũ.qꝛ ex iſta tali medicus põt cognoſcere multa declarabit᷑ infra.quare⁊c. Coꝛre.ij.vt Dici? de pᷣdicta parifoꝛmiter eſt dicẽdũ devꝛi⸗ na reducta ad ignẽ velaquã calidã. qꝛnõ põt haberegfetã cognitionem:ex q̊ͥ reſoluãt᷑ ꝑtes ſubtilee. E tiã eo ꝙ; variat᷑ coloꝛ⁊ ſubſtantia ¶ Quita regla. Añq; medicv iudiciũ faciat de vꝛina dʒ ↄlidcrarc eta tẽ cgrotãtis.aliter nõ eſt poſiibile ipᷣm hie firmũ iucicinde vꝛma.HNoam alia dʒ eẽ vꝛina infatis naturaliter. alia pueri. Alia iuucnia.alia ſenis.alia d ecrepiti.vt patʒ ꝑ Aui.ij.i.(.ixx.Uꝛina infantis vʒ cẽ alba lactea. Patʒ.qꝛ ſuꝑfſtuitates vꝛine ꝓpo:tionant nutri⸗ mẽto. Eu atpuer nutriaĩ lacte.ſcqi ꝙ vꝛina vʒ ̈ quã indigeſtiõis. ad quaꝝ mul groſ opilatio: ita ſubtilitas. tet medicũ v eſſealba ⁊ lactea. Uꝛine pueroꝝ dũt eſie ſpiſno res ⁊ nõ ita albe.Patet.qꝛ calidũ naturale ſuf⸗ focat᷑ ab humido multo. In muene debet eẽ ci trina ⁊ ſubtilis.⁊ ſicut derõne flegmatꝭ ẽĩ groſ ſare et dealbare:ita de rõne caliditatis ẽ intin⸗ gere ⁊ ſubtiliare.Eũ ergo in iuuentutecaloꝛ ſit foꝛtioꝛ ⁊ magis igneꝰ:ſequit vꝛinã debereappa rere ſubtilẽ ⁊ citrinã. Itẽ qꝛ iunẽtꝰ aſſimilai ig : ergo ſequit vꝛinã eſſe tale. In ſene aũt vꝛine dñt elſe albe ⁊ ſubtiles. qꝛ diminutꝰẽ calorna⸗ turalis.et ſuſſocat᷑ a multis ſuꝑfluitatiborõne ſplicatio nẽ ſequitur t indecrepito emnt ine magis tenues ⁊ magis albe rõne diqa. guhaſegui. 1gnata etate medicꝰ nonpos ”ä te medieviudicabit illã vꝛin⸗ rrale talé, Etita iſte nõ habe⸗ ſtomachi. Ergo opoꝛtebit tead etatẽ. Coꝛrelani pꝛimuz. cluſt e vera. oõtingit tñ in ſenibo fiez rivꝛinas groſſioꝛes ⁊ ſpiſſioꝛes valde.Patʒz rõ nemultipliegtiõis fiegmatis. Cum hoc vide⸗ cmeieug eber pꝛonoſticare generationem lapidu in re ⁊ veſice plus in veſica.Coꝛre lariü eb aac.i. de yvꝛinis ſicut oꝑ mré cognoſcere vꝛinã ⁊ ꝑfecte cõ ſiderare etatẽ.itaopoꝛtet eũ aduertere ad com plex ion m. quia complexiones pꝛopoꝛtionãtur ct atibus.et econuerſo. In colerico debet eſile vrina citrina ⁊ tenuis. In flegmatico pallida ct ſpiſſa. Inmelancolico glauca et tenuis. In ſanguineo rubea ⁊ mediocris. Coꝛrelarium ter tium. autius eſt medico dubitamti de etate. cuius etatis ſit anteq; iudiciuʒ faciat de vꝛina. ᷓ dicere vtrum iſte ſit infans vel puer ⁊c. Patʒ quia ex hoc ſermone poſſet increpari:quia non cognoſcat vꝛinã pueri inſantis.quia huius eta tis poteſt referre ad etatẽ puericie infantie iuuẽ tuti. ¶ Sexta regula.Et eſt cõcluſio de mẽte QAuicenne. Medicus dcbet certiſicari de regi mme egrotantis circa res nõ naturales anteqᷓ; iudicium faciet de vꝛina aliter non poteſt iuci care bene. Declaratur Hã ſᷣm diuerſitates me dicine aſiumpte diuerſificat᷑ vꝛina. Patet quia ſi quis aſiun pſerit crocũ aut caſtiaʒ eius tingit vꝛina ad cuniniatẽ.vi pʒ ꝑ Aui.ij.i.ca.i.Pon ſic qͥ in ibo rem tingentẽ aſſumpſit ſi ut crocũ et caſlia.patet ex co:qꝛ crocus rõnecaliditatis iſt aperiutiuus.et per conſcquens habet rapiad vias vꝛine.et ita tingu vꝛinam fᷣm coloꝛẽ. Iteʒ 4 De Vrinis ditatẽ.vt ptʒꝑ Aui.locopᷣall egato. Ita etiaʒ ſubſtãtia bona arguit cõplexionẽ bon 5.: ſop dicẽdũ ẽ de vino:qð mutat vꝛinã ſᷣm coloꝛem foꝛtitudinẽ vᷣtuns cũ ſuba mala debilitatẽ vir⸗ Cã deducit᷑ qꝛ ſuꝑſluitates ꝓportionãtur nutri tutis.Coloꝛ aũt malus arguit ſupꝛa debilita⸗ mẽto de q̊ ſuꝑſluunt. ertiniœiĩ ̊ medicꝰ ſiſbi tẽ vᷣtutis ⁊ malã coplerionemwt ſalen⸗ vedara obijcit vꝛina qᷣli dieta fuerit vſus añq; dieta ſu bitur.E xẽplũ pꝛimi.S imingeretur coloꝛ mi⸗ it.Cõſideret᷑ ciba a medico ex ꝑte qtitatis ⁊ er deus cũſubſtantia multũ tenui:ex bochabetis ete irarto jbcſſi emiſſionẽ vꝛine. De rõne arguere debilitatẽ vᷣtutis.maxiè in coꝛꝑe ſan⸗ em̃ cibi groſſi ⁊ viſcoſi vꝛina diſcoloꝛat᷑.Ex ꝑte guineo.Exẽplũ ſecundi.Si eſſen ecõuerſo. vero qᷓntitatis.qꝛ multitudo cibi vꝛinã diſco?ꝰ ¶ Notãdũ ſcdᷣo: licct gene loꝛat.ptʒ.qꝛ ſuffocat᷑ caloꝛ naturalis.Coꝛre.i. duo.i.albedo etnigredo. Sicut derõne multitudis cibi ẽ diſcoloꝛare i.Lñ nõ ſolus medicꝰ exv vꝛinã:ita de rõne famis ⁊ieiunij in pꝛicipio eſt ſitione vrine.ſʒ ex his cols⸗ coloꝛare vꝛinã. Certificet ̊ anpceſſit ieimium dicunt eſſe piureb. vt qr vel nõ. Ptʒ. qꝛ in pꝛĩcipio ĩ eiunij foꝛtiſicat alo ſ ꝛigdeo coloꝛ at vꝛina. In fine auũt ⁊ in peeſu ni ruſfus. ſubruffus. rubeus. ſubrubeus. nbicun⸗ et odn at. Auare & Rtι dus. ſubrubicũdus. in opos. kyanos viridie.li etgin micipio Rtoru. olligit ab Aui ini. uidus niger. nigerrimus. albus. lacteus. glau?⸗ comedit. ? notater ac;. q? arabe eaitrinus ?e ſubcitrin itt giſe ligniont ercitiũ: aut ira:aut timoꝛ:autvi nd⸗mnr. nq; iudi ſigat perfectã digeſtion cium faciat. NHec em̃ tingũt vꝛinã ad citrinita⸗ itzi tẽ ⁊ rubedinẽ.Et ptʒ.qꝛ ad exert tiu laboꝛioſuʒ neſignant excefſun digeſtio nme- Jnopos kya ſeqᷣtur ebulitio ſanguinis. tinctura in timoꝛe nosiſte due vꝛineſignant aduſtioneʒ. Ciridiis trubit caloꝛ ad intraa foꝛtiſicat ꝛ vnit. ctꝑ co liuidus ſte due raineſignantſuperaduſtionz ſequẽs tin gitur vꝛina. Iſtud coꝛrelariũ ẽ Aui Piger nigerrimus iſte due vꝛine ſignant mos cẽ loco pᷣallegato. NHeqſit qͥ ſe exerceat moti⸗ tiſicarnionẽ. Albus lacteus.glaucus.karopi 1a 2 45 bus ꝛ diſpoſitiõibo:q ſunt extra curſu nature. ita ſuꝑ cõplexionẽ colericã. Etiſta omia pate re exhoc vel conſimii tingit vꝛinã. Iſtud coꝛ buũtdanus cũ ponũtur regule.¶ Quarto no⸗ relariũ ptʒ ab Auic. ca.pal. Et coiꝰ vꝛinã valde tandũ. ꝙ aliqͥ imaginãtur ſufficientiã coloꝛum . impinguat ⁊ vomitꝰ ⁊ euacuatio Hocidẽ tan ̊ modo.qꝛ coloꝛ cauſa⁊᷑ in vꝛina ain calorena git Egidius in bismetns: Etas: matura: ſexꝰ: turaliqͥ eſt auctoꝛ digeſtionis.Et q; digeltio laboꝛ:⁊ira dieſa.Cura:fames:motus:lauacꝝ. cõſideraun qu iq; modis. Pꝛimitiue. Imciati⸗ cibus: vnctio potus. Debent certa ratione no? ue. Perfectie. Exceſſiue. Eoꝛruptie.Et iſios tari:ſi cupis vꝛine iudex conſultus haberi. quinq; modos multiplicãt ꝑ bumoꝛes.ct ſic re ſitisregulis generaliba quas hʒpꝛe/ ſultant coloꝛes numero viginii bocmo ſignili pener medicꝰ anteq; ali qð iudiciu, cantes. Aut pꝛinationẽ digeſtionie.ſicut ni⸗ 2 faciat de vꝛina. Nũc dicendũ eſt de re ger in melãcolico inqntũ cauſetur a frigiditate gulis ſumptis a coloꝛibus vꝛinarũ.ꝙ Pꝛimo ſuffocante caloꝛẽ naturalẽ.A.iuidus in fegma . notãdũ ꝙ qꝛ coloꝛ cauſata q̃licatibo actiuis. ticis.qꝛ H̊ ſigniticat maximã diminutionẽ calo Hinc eſt ꝙ ex H̊ medidi arguũt ſuꝑ cõplexioneʒ ris Albꝛ in colerico. Subcitrinus in ſongin⸗ D calidã ⁊ frigidã.Eth̊ pmo.Coloꝛ bonuscum neo.Coloꝛesſignitficames pꝛicipiũ digeliiis q̃ coloꝛẽ mutãt ſicut ieiuniũ.vigilielaboꝛ.cimoꝛ aut ira. Loꝛ.id. Aduertat medicꝰ vrrũ balneuʒ preceſſerat: aut vomitꝰ: aut euacuatio. Pariter vnctio facta circa doꝛſũ.balneatio factainaqᷣ ſulphurea aut marina coloꝛat vꝛinã.q; alterã) tur renes ad caliditatẽ. Galnea ĩ aq̃ dulci vꝛi⸗ nã diſcoloꝛãt.⁊ ſimiliter vomitꝰ laboꝛioſꝰ.aut euacuatio tingit. Unctio etiã cũ rebo calidis ci ca renes ẽ caula tincture.vt ptʒ loco pᷣallegato Coꝛ.iij. Aduertat medicꝰ:vi pceſſerit coitus derõne cꝰ erit inſpiſſare ⁊ impinguare vtita lo quar. Aut aſſumptio medicine reſpiciẽtis hu⸗ moꝛẽ determinatũ vt S. Aſſumptio reubarba iſte quattuoꝛ vꝛine ſigniſicant indigeſtionem. Pallidus ſuppallidus.iſte due ſignant pꝛincipi um digeſtionis. De illis intenus latius pate⸗ bit ⁊c.Certio notãdũ :cp liœt pluresſint colo⸗ res:quattuor tamẽ pꝛincipales dicũtur.quoꝛũ vnoẽ alby ſcðs niger.certius atrinus.quartꝰ rubeus.qui poſtea diuidũtur. Albus autẽco⸗ loꝛ arguit ſuꝑ fnigidã ⁊ bumidã cõplexioneʒ et itaſuꝑ coplexionẽ flegmaticã. Niger ſuꝑ frigi dã ⁊ ſiccã cõplexionẽ.etita ſuꝑ cõplexionẽ me⸗ lancolicã Rubeus ſuꝑ cõplexionẽ calidaʒ ⁊ hu midam. et ita ſuper complexionem ſanguineã Citrinus ſuper complexionẽ calidã etſiccaʒ.⁊ „r ℳ * . Junt Olaucus in melacolico. Raropne in fieg t aka/ matico. ? eſt ſimilis lane camcioꝝ. Erᷣi a ros qð ẽ gaudiũ poſt factũ. Suppallidua in co lerico.ac rubeus in ſanguinco.Loloꝛes ſignifi cantes pe ſeciã digeſtionẽ ſunt ſubcininusin melancolico. — flegmatico.Ci rinus in colerico. Subꝛuffus in ſaginneo Eo loꝛes ſignificates exceſſuʒ digeſtiõis ſũt Dub rubeus in melãcolico. Rubeus in flegmatico. SDubꝛubicundua in colerico.Et rubicimdus in ſanguno. Eoloꝛes ſigniſicantes coꝛruptio mem digeſtionis.Uiridisinmelancolico. kKya⸗ mos in colerico. FHiger in ſanguineo,/pꝛout cqau ſatur ab aduſtiõe a ſanguine.Exq̃ ſequit᷑ q co lor niger arguit ſuꝑ pꝛiuationẽ digeſtiõis.⁊ ſu P couruptã digeſtionẽ. Quid aũt debemꝰintel ligere ꝑ terminosiſtoꝝ patebit infenruus De tolot nigrro OAlſitis notabilib⸗ ex quiboapparet ſpeʒ 8 cies coloꝛis mn generali ſufficietia cor. nůc delenminãadu erit deipis in ſpecia⸗ I. Et incipii a coloꝛemgro. c vetcrioꝛ ſt ccte rs ↄmuniter ⁊ affirmat maioꝛẽ timoꝛc.¶ Pꝛi mo notãdũ ꝙ coloꝛ niger invꝛina cquſal in tri bus modis. Aut ꝑ via aduſticis. aut mortifica tionis. aut admixtione re nigre. Et diffcrunt. Oꝛ vꝛina nigra cauſata ꝑ moꝛtificationẽ eſt ob⸗ alije. Differut aũt vꝛina cauſata ꝑ viã aduſtio nis ab ea q cauſat ꝑ admixtionẽ rei nigre.qꝛ in vna apparẽt ꝑſes diſſoꝛmes.qꝛ vna groſſioꝛ al tera.inpmo vο nõ. ¶Scdðo notãdu ꝙ coloꝛ niger nihil aliud ẽ q; lux incoꝛpoꝛea in coꝛꝑe te nebꝛoſo vmbꝛoſe re nt philoſophũ, Hiaʒ ſi Actcdit coloꝛniger in nut reuc beratioes retinẽt in ſuꝑficie⁊ inducitur ni gredo. Ita a pari dcbemus ſpeculari de actio ne caloꝛis naturalis in maſſaʒ humeralem. Zatio notdũ ꝙ coloꝛnigerẽ multiplex. vt pʒ Aui ſcdᷣa mi.ca, ꝓpꝛio. Hã coloꝛẽ nigruʒ qñ q; Pccdit coloꝛ fuſcꝰ.aliqñ coloꝛ viridie.ali⸗ qñ coloꝛ cuninus: qd verificatur. Hã vꝛina ni⸗ gra qñq; cauſatur a frigiditate ſuffocante calo trm naturale vt tactũ ẽ. A liqñ a caliditate ſuf focate ꝑ viã inflmatiio vꝛinenigre. Pꝛimo ẽ Aanixta citrinitas 2 pccdit vꝛina nigra: Scdo c adinixia viredo ſim ilis coloꝛi lapidis iudici: quẽ pꝛecedit vꝛina nigra m digeſtione aut ful⸗ ccdo. Ex qbicquutur regule quindeci Pꝛi⸗ ma regula. rina nigra in quatitate multa cũ polisſi nigra in die cretico ſuꝑuenies in febꝛe in nubibo: qꝛ radij ſolares nõ poſſunt penetrare coꝛpus vmbꝛoſuʒ.ſq cius quetefizũnarinzin die en neʒ humoꝝ ſubiiliu.qui faciliter elcuãtur ad ca Put.⁊ inducũt accidẽtia pᷣdicta.¶ Scda reg. AUrina nigra cũ odoꝛe magno infl am mation- fcat in mẽbꝛis ſpũalibo.⁊ in febꝛe acuta aliquã do moꝛtẽ: Hã odoꝛ magnꝰ in vꝛina inſequitur motionẽ ſoꝛtẽ caliditatis.vt Aui.loco pᷣal.ad nigra quã pᷣcedit citrinitas aut admixra cirriꝰ nitati ſ cat vctericiã curinã. ptʒ.qꝛ fcatopilano nẽ factã in ciſtim fellis aut in vijs intermedijs ⸗ ꝓpter quã coloꝛ nõ põt trãſire ad inteſtina.re gurgitat & ad vias vꝛine:⁊ ꝑ ↄñns accidit talis vꝛina vt ptz ꝑ Aui.ij.i.i Quarta re.Urina ni⸗ gra quã pᷣcedit ſuſcedo aut q̃ ſit uli admixta: ſcat vyctericiã nigrã autſplenencã.qꝛ ftopila tionẽ in regione ſplcnie, ꝓpter quẽhumoꝛes me lãcolici nigrinõ poſſum rãſire ad ꝓpriũ recep⸗ taculũ regurgitant ad vias vrine.Et ita ꝑue⸗ nit ſinnlis vꝛina. ¶ Quinta re. Urina nigra q;ᷓ pꝛeceſſit viridis vꝛina:aut declinans ad vindi⸗ tatẽ ſᷣcat extinctionẽ caloꝛis naturalis.⁊ ꝑ oᷣ⸗ ſequẽs ſcat moꝛtẽ.q; fcat abundantiã frigidi tatis ſuffocãtis ipᷣm caloꝛẽ.ꝗ Sexta re. Uri⸗ na nigra guttatim micta ⁊ pauca cũ pꝛiuatiõe odoꝛis ſcat moꝛtẽ:qꝛ ſcat naturã ſuperatꝗ s moꝛbo quinõ ꝑficit aliquã pugnã cõtra ipam. ptʒ ꝑ Aui.in loco.pᷣal. Coꝛrelan. Quãto vꝛina faciuter mingitur anto melioꝛ.qꝛ ſigniſicatſoꝛ titudinem virtutis expulſiue et virtutẽ amimalẽ in mulicre cñ humoꝛe feculento in fundo reſi⸗ dente ſignificat actualemfluxum menſiruonuʒ patet. qꝛ ipſa ꝓpter feculentiã que funduʒ petit vꝛina ſuperius alleuiatur inferius inſpiſſatur⸗ Cauſa qutem ppter quam denigratur hec eſt. Sãguis em̃ mẽſimoſus admiſcetur cũ vꝛina et ita denigratur vrina. Sanguis autẽ exiens vecnas immcediate denigraĩ:patʒ viſui quanco extrahi a venis.⁊c.¶ Octaua reg. Urinanig pauca et fetida in febꝛe ſ̃cat moꝛtem in diecte⸗ nco:patet.qꝛ ex magnitudine ſignificat᷑ moꝛti ficatio.ex paucitate cõſumptio humidi ſubſta⸗ nfici: ex fetoꝛe ſignificatur ſuꝑ coꝛrupiioneʒ hu mo:ꝛum.vt patet de moꝛbis peſtiferio. Unina nigra ſpiſſa cum colore nigro in pꝛincipio moꝛ bi cum alijs ſignis bonis perduras vſq; ad ſep timũ diem cum cõiuncta poſtaſy:ſalutẽ ſigni ficat rõne caliditatis aduermietis. Koꝛrelanum: Ouito vꝛina fucrit maioꝛ:tãro melioꝛ.Pauca ianio deierioꝛ pꝛopfer rationes adduceas Et nigrioꝛ tanto peioꝛ. Hona icgula ab au⸗ ctoꝛitate Anicenne ſumpta Vrina nigra in Acuta. ci odoꝛe acuio ſeoimineſubtilt ſigmiſi⸗ enme ubtilt igiin, multa quantitate cui non eſt vneco parens icat doloe capuis gmiytionẽ rõmis. cx coſe in febre quartana e doloꝛib doꝛſi ⁊ macnies ſa in qua fuerit ſedimen rotundum cuʒ ten ypocundrioꝝ. aut ſtante ſudoꝛe.aut apoſtema tem aliqua parte.eſt ſignum moꝛtis. Patet quiaſignificat vltimaʒ aduſtionẽ.ergo patet ꝑ Auicennam ſcða quarn.capitulo pꝛeallegato eſtſigmnnn ſalmnis . Darrt · Aua ſigniicat mate niaʒ que faciebat febꝛem euacuari per vias vꝛi ne et per virtutem foꝛtem ſupꝛa ipſum.ergo ſig num ſalutis.Coꝛrelarium. Gonum in pꝛacti ca cum medicus viderit vꝛinam denigrareinfe bre quartana debet pꝛenoſticare ſalutem et fe: eſſe in declinatione.quia ſignum eſt ꝙ mate⸗ ria incepit euacuare per vias vꝛine.¶ Decima regu.Unina nigra oleaginoſa non ratione re⸗ num aut veſice:ſignificat moꝛtem pꝛopinquã et ſpaſmum ex ſiccitate.Patet.quia talis vrina ſignificat conſumptionem humidi ſubſtantifi⸗ ci et partim membꝛalium.E t dicitur notanter vicio non exiſtente in renibus aut veſica.qꝛ tũc ſignificat caliditatem renum: Et hoc colligit᷑ ex ſententia ypo/pꝛimo ꝓnoſticoꝝ.Cauẽdum ne velice vicio capiatis vt quod ſuuʒ eſt alienuʒ dDijudicetis.quia in calculoſis ⁊ in patientibus circa renes.tales vꝛine turbide ⁊ obſcure con⸗ ſueuerũt a pparere. Coꝛrelarium. Gonum eſt ꝙ, anteq; medicus iudicium faciat de vaina cer⸗ tiſicat. vtrum patiatur in renibv. aut ſit conſue⸗ tus facere tales vꝛinas.¶ Undecima regula: Unina nigra et groſſa ⁊ poſtea conuertitur ad albedinem ⁊ tenuitatẽ.ſignificat caſum vltime digeſtionis.atet.quia ſignificat pꝛiuationeʒ caloꝛis naturalis non potentis coloꝛare vꝛinã vt patet per Auicennã ſeda pꝛimi capi.pꝛeal⸗ iegato. ¶ Duodecimaregula. Unna nigra cũ vpolſtali in medio que dicitur eneoꝛmia ab egi dio. notabilem ſignificat ſurditatem ꝛ inſtan⸗ tiam vigiliarum ⁊ fluxum ſanguinis nariuʒ ex parte dextra ſtante foꝛtimdine virtutis. Patet quia ſignificat vapoꝛes calidos ſubtiles eleua ri ſurſum.ergo ⁊c. Patet etiam ab yſaac pꝛimo de vꝛinis. ¶ Tredecima regula.Urina nigra multa apparens in die cretico:ad cuius euacua tionem ſubleuatur virtus eſt ſignum. Patet.ſi⸗ gmiſicat enim materiam euacuarifacientem fe⸗ bꝛem. Et dicitur multa duobus modis. Aut quia mingitur ſepe etparũ:aut qꝛ raro ⁊ multũ ¶ Decinn quarta regula. Unina nigra ⁊ ſi bi⸗ 9 iõe AUrina nigra velut rubigo ferri inlemo febre: ſtrangulationeʒz ſignificat. ¶ Decima quinta regula: Urine nigre apparentes in febꝛibus cũ ſudoꝛe capitis.aut colli.aut doꝛſi.elt ſignũ ma lum qꝙ eger tendit ad moꝛtem.patet.qꝛ ſigniſi⸗ cat aduitionẽ in mebꝛis ſuperioꝛibus.ergo ſig nificat maluũ. Patet ꝑ vſaac pᷣmo de vꝛinie.Et Aucenna ſecuda quarti de ſignis vꝛine nigre. Condarium. Sucoꝛ ſerens circa ollum vck⸗ ribus magis ſaluus ſit. De vrina linina caput non eſt bonus.vt plurimũ.licet in mulie⸗ ¶VApra dictũ eſt de mgra vrina queẽ de⸗ lerio: cetente poſt idam poniur liuida. Igeo ſecũdo pꝛicipaliter dedarandnʒ. ¶ Pꝛimo notãdũ ꝙ ꝑ liuiditate habemꝰ intel⸗ ligere quãdã plumbeitatẽ:que ſimila? veſt igio terreo.Et talis vt plurimu capit moꝛtificatio ne.Coꝛrelarum. um medicuò viderit vꝛinas ſimilem coloꝛi plumbei debet iudicare.vt pate bit ex regulis.¶ Seamdo notanduʒ eſt ſicix· dictũ eſt de vꝛina nigra que cauſatin tribma dis.ua dicendum eſt de vꝛina liuida que cauſa tur per viam moꝛtificationis.aut per viam ad iectionis alicuius reiliuide.vt ex mixtione alis cuius humoꝛis frigidi derelicti ab ipſa natura. Signa autẽ ad cognoſcendum ſunt. Naʒ qn cauſatur a moꝛtificatione apparetſimplicitcr li uida.qu aũt ab aduſtione apparet ſubnigra.vt eam pꝛeceſſerit vꝛina virmdis.quomam ab ad⸗ mixniõe groſſioꝛ ⁊ ſpiſſioꝛ in vna parte quã in alia. ¶ Lertio notandum. Arina liuida aut ẽ liuida ſm totũ aut ᷣm ꝑtẽ. Si abſolute: dete⸗ toto liuida ſe nderti atur ex moꝛtificatione Urina autẽ liuida ſᷣm partem non.ergo pꝛimæ eſt deterioꝛ.Urina autẽ liunida pertotum caus ſatur trnbus modis.Aut a moꝛtificatione hus morũ.aut epatis mornhicanione.aut moꝛtifis⸗ catione vtriuſq; limul. AͥSmoꝛtiſicationehu⸗ moꝛum qñ fuerint relicti ab operatiõe nature. A moꝛtiſicatione epatis qũ fuerit inrigidati vltima infrigidatiõe. Et ſignũ ad cognoſcẽdũ qñ a moꝛtificatiõe vtriuſq; aut vniꝰtm eſt. qn ſi a moꝛtifcatione vnius im̃ focit reſidentiam ct ſpiſſior apparetin vna parte q;n alia. Si aut a moꝛticatione vtriuſq;: mea fit ſequeſtratio. neq; reſidemtia. vt dictũ eſt Iſta autẽ ſumüũtur ab yvſaac pmo devrinis.¶ Quarto notandum vt colligit᷑ ab vſaac cũ qcuq; ſuꝑfiuitate noſtri corꝑisſemꝑ egredit aliqd de vuili videlicct ali quid de caloꝛe ⁊ ſpuũ. Aliter nõ ↄtingeret vꝛina attenuari⁊ inſpiſſari.poſtq; extra micta cſſet· niſi aliquid de caloꝛ eet ſpũ cuʒ vrina egredere tur Quando autem iſte calor et ſpũs ol fuſe⸗ tur redditur vꝛina liuida. qua re ex his ſequunt glique regule. ¶ Pama regula. Clꝛinaliuidaæ „ per totũ in qualibet egritudine eſi ſignum pꝛo⸗ pinque moꝛtis. Patet quia talis vrina ſignifi⸗ cat moꝛtificationez ſpirituũ: aut epatis.sut hus moris.⁊ max ime ſan guinis.qui meretur dulpp mus hinnor modo ſtante moruficatẽe alicuiꝰ2 5S ü Tractatus Moꝛũ ſe auit᷑ moꝛs. Aſſun ptũ pbatur. Liuidi tas em̃ per totin cat vltimã infrigidationẽ.et cõſequẽ s moꝛtificationẽ.ꝗ̊ ⁊ꝛc.ẽfirmat᷑ au⸗ ctoꝛitatepꝛicipis Aui.ſcdᷣa quarti deſignis ſũ ptis ab vꝛina liuida.¶ Scda re. Urina liuida galiqualiter ſubnigra:quã pꝛeceſſit vꝛina viridis eſt ſignũ moꝛtis. Patet quia ſcat vltimã adu⸗ ſtioneʒ mẽbꝛoꝛuʒ ad quã ſequit᷑ moꝛs.Colligit ab vſaac pꝛimo de vꝛinis.Coꝛrelariũ. Vrina li uida quã pꝛeceſſitvꝛina cuiuſq; cõditionis eſt multuʒ mala.Patet.quia abſolute ſᷣcat moꝛti ficationem caloꝛis naturalis ⁊ ſpirituũ.i¶ Ter⸗ tia re. Urin ain qua fuerit circulus coloꝛis plũ⸗ bei aut liuidi in ꝑte ſuperliciali declarat epylẽ⸗ tiaʒ. Iſta regla ſic pbat᷑. Nã talis vrina mani⸗ feſtat cpulitionẽ ⁊ coꝛruptionẽ in ſpiritibs mem bꝛoꝛũ animatoꝝ ꝓpter opilationẽ ad quã ſequi turepuetia mõ talis ebulitio ẽ cauſa liuiditatis vpꝛine & regula vᷣa. Hic ſermo colligit᷑ ab Aui cẽ.ſcdðᷣa tertij.ca ꝓpꝛio.Ab vſaac pmo ð vꝛinis Coꝛrelariũ. Sequẽte epilẽtia in fieri aut in fa cto eſſe talis vꝛina ſic apparẽs eſt mala.quia ſi niſficat malã diſpoſitionẽ confirmatã in cere⸗ bꝛo.ad quã ſecuta eſt ebulitio in ſpiritibo.ꝭ.⁊c. ¶ Quarta re. Urinam 'm partes liuida ſtante tumetactione vẽtris magnã demõſtrat ydropi ſim. pbatur. Ham vdropiſis ſiue aſclites ſiue tym oanitcs. vt plurimũ cauſat᷑ afrigiditate ex ceſſina epatis ad qua ſequit᷑ ſuffocatio caloꝛis et ſpirituũ.Ad ſuſſoca nonẽ aũt ſequi inductõ liuiditatis.Et notãter ðꝛ ſᷣm partẽ:qꝛ ſi apare ret liuida ꝑ totũ eſſet ſignum moꝛtis.vt colligit ab Aui. tertij.ca ꝓpꝛio.Coꝛre. Medicꝰ vidẽs in vdropiſi vꝛinam liuidam debet pꝛenoſticare ipſam vifficileʒ quo ad cura.ptʒ qꝛ ſᷣtat malam Diſpoſitionẽfrigiditatis ⁊ humiditatis cor fir⸗ marã:⁊ obfuſcationẽ caloꝛis et ſpirituum.̊ ⁊c. ¶ã Quinta re. Cõtingens eſt vꝛinaʒliuidã ap⸗ parcre in ſynocha fe.⁊c.Pꝛobatur. Naʒ in fine ſinocha fiat ſanguine peccãte rõne quãtitatis velqualitatie.ſtat talẽ ſanguinẽ nõ poſſe dige ri ab ipſa materia ꝓpter malã qualitatẽ et mul⸗ tã quãtitatẽ ſangumis.Aut dercelictus a regi⸗ mine nature putreſcit ad putrefactionẽ.ſangui nis autſeq tur inflatio ſpirituũ.⁊ diminutio ca loꝛis q dici eſie cã liuiditatis vꝛine.vt colligit ab Aui.pꝛuna qrti. ¶ Sexta re. Urina liuida Fm partcẽ ſuꝑficialẽ:aut mediã cũ granulis mi⸗ nutis ſe iunctis et ſeparatis ſᷣ cat in mebꝛis ſpi ritualibo:aut pleureſim. aut peripleumoniã.qꝛ tal is vrina obumbratiõʒ coloꝛis ininfante cir ca pectus. Lalis aũt obumbꝛatio nõ põt fieri niſi ſtante copꝛeſſione circa pectꝰ. Que cõpꝛeſ⸗ ſio reqͥ it apoſtema.ã. ⁊c.Et iſta conditio ſumi tur ab Aui.quarto ca.ð pleureſit ab yſaac p⸗ mo de vꝛinis. Notater ditit cũ granulis ſepa⸗ ratis.qꝛ granula vnita arguũt ſupꝛa diſpoſiti onẽ epatis ⁊ renũ.Cor.pꝛi.Ex vꝛina nõ poteſt medicꝰ taʒ diſtincte cognoſcere pleureſan aut peripleumoniã.Patet.qꝛ ẽ ſignũ cõmune.ſed alijs ſignis q̃ ponũtur a medicis.puta a dolo⸗ re circa coſtas.pulſa ſerino.tuſſi.que ſunt ſig⸗ na pleureſis.Coꝛrela.ſcðʒ.Data ſibi vꝛina cũ talibo granulis nõ habitis alijsſignis:debet pᷣ noſticari apoſtemata pectoꝛis nõ limitãdo ne⸗ qʒ pleureſis neq; peripleumonia ne decipiãtur Coꝛre.iij.Urina liuida ꝑſeuerãs apparẽs in pe ripleumonia aut pleureli:eſt ſignũ moetale et peſſimũ.patet.qꝛ ᷣcat ; cõtinue ſignificatio in tendit᷑ipoꝝ ſpirituũ⁊ caloꝛis.Septima.regu. Vrina liuida ſᷣm partẽ pauca oleaginoſa fcat liquefactionẽ humiditatis modo ſtãte aliquo iſtorum eſt peſſimuʒ.ergo regula vera.Colligi tur ab vſaac pꝛimo febꝛiuʒ. Coꝛre.Om̃is vꝛina mala ex ꝑte coloꝛis redditur deterioꝛ ex parte quãtitatis pauce.vt patet pᷣdrieta. ¶ Octaua re. Crina liuida pauca frequenter micta demõſtrat ſtranguinã.patʒ.qꝛ demon⸗ ſtrat opilationẽ ſiue cõſtrictionẽ colli Feſiec. quã nõ poteſt expelli vꝛina vna vice tm̃. tiplicatur ergo ex parte numeri.Ad hanc ergo multiplicationẽ ſequi ſtrãguiria.̊ ⁊c.i Ho⸗ na re.Urina liuida ſᷣm ꝑteʒ apparens in emitri⸗ teo magno aut paruo.eſt multũ periculoſa.pa ,„ . tet.qꝛ ſᷣcat aduſtionẽ ⁊ ebulitionẽ eſſe factaʒin mMẽhbꝛisſpiritualibo ⁊ incoꝛde.̊ ⁊c Hotãter di⸗ citur emitriteo magno.qꝛ triplex ponitur eſſe emitriteus paruus.quidã minoꝛ.quidã maxi⸗ mus.Emitriteus paruus eſt cõpoſitus ex quo tidiana continua et tertianainterpolata. Ma ioꝛ eſt cõpoſitusex quarrana coninua et con⸗ tinua interpolata. Moximus eſt cõpoſitus ex tertia na ĩterpolata et quartana cõtinua.Emi triteus pꝛimus eſt de genere acutoꝛũ.Tertius eſt de genere cronicoꝛum.i¶ Decimare. Anna liuida ſᷣm partem contingens ex muptura vene non eſt periculoſa.vt pᷣdicta ꝓbantur. Pꝛimo qꝛ exfractura vene nõ põt vnna liuida appare⸗ re.Patet.qꝛ pꝛimũ ſanguis ex vena effunditur tam pꝛimo putreſcit ⁊ ebulit.q ebulitio ⁊ putre factio ſacit ad liuiditatẽ vꝛinc..⁊c. ꝙ aũt nõ ſit periculoſa patet.quia ad conſolidationem ve⸗ ne ſequitur remonio liuiditatis.Coꝛrelarium. Medicus in fiuxu ſanguinis etiam non debet pꝛenoſt icare pernicioſum ex vꝛina liuida viſa neq; talem vꝛin am conſequi debilitatem virtu tis extremam. ¶ Undcecnma regula. Urma li⸗ nida apꝓparens in ptuieſt ſignũ pꝛopique moꝛꝝ⸗ tis auetoꝛ.pꝛincipis:capitulo pꝛopꝛio de ptiſi. Item rone:quia talis vꝛina liuida manucſtat De Brinis vltimã cõſũptiõʒ ealoꝛ ⁊ vltimã reſolutien? hu miditatis coꝛdis & ſignũ cite moꝛtis ẽ.i Duo⸗ decimaregla.Cõtingẽs ẽ vt plurimũ i dolori⸗ bus arteticis vꝛinã liuidã apparere:pPꝛobat.qꝛ ꝓter vchemẽtiã doloꝛis dcbilitat᷑ virtꝰ.ad cꝰ ðcbilitatẽ ſequit᷑ in loco doloꝛ.⁊ inficiũt᷑ ſpũs et caloꝛ qͥ poſtea ſũt cã liuiditatis vꝛine.Coꝛre lariũ.Ois doloꝛ ſoꝛtis ſufficit ad inducendaʒ vꝛinã liuidã.pʒ.qꝛ ad dolorẽ quẽlibʒ debilitat᷑ vᷣtꝰ⁊ inficiũt᷑ ſpũs.̊ ⁊c.¶ Tredecima regula. Vrina liuida in q̃ apparẽt fruſtra reſolutaſt ſu pra dolorẽ arteticũ.ptzʒ.q; artetica cauſatur vt plurimu ex materia hũoꝛa li fluẽte ad articulũ.ꝭᷣ Coꝛrelariũ.Contingẽs eſt vt plunimũ ex fluxu * — . . catarrifieri vꝛinã liuidã apparere.Et & retenti one mẽſtruoꝝ.Pꝛobat᷑.qꝛ vaporib eleuatis a matriceinficiũtur ſpũs ⁊ obſuſcãtur.quibo ob⸗ fuſcatis ſeqͥ tur liuiditas in vꝛina.ptʒ.auctoꝛita te pricipis Auicẽue tertia tertij.ca ꝓpꝛio.Cor⸗ relariũ.Cuina liuida aꝓparens in muliere pᷣno⸗ ſt icatur retẽtio mẽſtruoꝝ ⁊ opilationũ.¶ De⸗ cima qrta regla. Cꝛina liuida apparẽs in febꝛe ethica eſt ſignũ mortis.ptʒ.qꝛ ſᷣt vltimatã adu⸗ ſtionẽ et reſolutionẽ mẽbꝛoꝝ ⁊ humiditatꝭ eiꝰ. et ebulitionẽ in ſpiritibꝰ.ad que ſequitur mors immediate. ꝗᷓ Decima quinta regula. Urina li uida in tremore cordis arguit ipᷣm incurabileʒ quia ſigniſicat vltimã ebulitionẽ in ſpiritib coꝛ dis. ⁊c.¶ Decima ſexta. Urina liuida in fre⸗ neſi eit ſignum mortis. Patet quia ex ſe ſigmifi cat alterũ iſtoꝝ.aut materiã habere raptũ ad cerebrum aut extinctionẽcaloꝛis naturalis.er⸗ ga regala vera.⁊c. l Hevrina vridi Eitat videre de vrina viridi:poſtq; vi⸗ umelt de vꝛina liuida q̃ eſt tertia in or⸗ . ine. Pro q̊ notãdum ꝙ vrina viridis cauſatur aut ꝑ viã mortificatõis ſequẽtẽ ad in trigdationẽ ſpirituũ.Aut ꝑ viã magne aduſti onis ſiue infiãmatioõis. Siue & fiat primo ſiue ſcðo ẽ ſignũ malũ.Colligitur id ex Auic.ſcða primi. ca.ij. Scðo notãdũ ꝙ vrine virides diſ ferũt ex ꝑte coloris.qꝛ quedam ẽ viridis ſimilis phiſticoꝝ.aũtex eo ꝙ ſũt virides ſᷣm totũ.aut ſm ꝑtẽ.Differũt ex ꝑte coloꝛis.Quia aliqua ẽ viridis ſilis erugini eris: aliqua ſimilis ſucco poꝛri:aliqᷓ aũt viridis coloꝛi yrcos.aliq̃ ſimilis colori lapidis:que diuerſificant᷑ ex ꝑte maioꝛꝝꝰ infrigidatiõis:aut incẽdij.Tertio notandum qꝙ tales vꝛine virides ſignificat mag male aut minus male. ᷣm ꝙ vꝛina pᷣceſſit minꝰ mala aut magis mala. Sipceſſit vꝛina liuida aut nigra peſſima indicatur. Si aũt pᷣceſſerit vrina citri na.aut palliaris.aut minꝰ mala.Quia ex B ar/ guitur maioꝛ autminor mortincatſo.maſ? nit min icẽdiũ.qn alteꝝ ſꝑ vrina viridis ſᷣtOuib⸗ ſtãtibo ſequũtur octo regle.Pꝛiuma regula.Uni na viridis ꝑ totũ in febre acuta ẽ ſignũ moꝛtis quia ſᷣ cat vltimatum mcendiũ in ſpiritib.aut mortificationẽ calonis naturalis.Ad q̊n dli bet ſequitur ꝑnicies. Iſta concluſio ẽ de mẽte vſaaciin pꝛimo de vrinis.i¶ S cða regla.ri⸗ na viridis in pueris aut infantibo f cat ſpaſmũ quia ſcat ſuꝑabundantiã bumoꝛis ſngidiper totũ pariter et in neruis et ita ſpaſmũ.Iſta col ligitur ab Auicenna loco preallegato.¶ Ter⸗ tia regula Urina ſimilis coloriphiſticoꝝ ſ cat mortificationẽ corꝑis natura lis.quia ſigniti⸗ cat frigiditatẽ exceſſiuam.vt patetꝑ Auicẽ.lo⸗ co pᷣallegato.i Quarta regula.Urina viridis ſimilis ſucco porrieſt ſignũ peſſimũ.qꝛ ſigniſi cat vltimũ incẽdiuʒ in mẽbris ſpũalibo.̊ dictæ vera.Et Auicen.preallegato loco.¶ Quinta regula.Anina ſimilis erugini eris eſt in ceteris deterior.ptʒ.quia ſᷣcat vehemẽtẽ totius deper ditionẽ ⁊ ſine ſpe.q̃ ſi fuerit facta poſt exercitiuʒ ſigniſicat ſpaſmũ.ppter rationẽ acductã in ſe⸗ cunda cõclul ione.i¶ S exta regula.Urina ſi⸗ milis colori yreos quã pᷣceſſit vrina viridis ſig miſicat vehemẽtẽ infrigidationẽ ſuffoc antẽ ca⸗ lorẽ naturalẽ.⁊ ꝑ ↄna malũ ſignũ.i Septia regula. Urina viridis ſiante dolore ⁊ anguliia in ſtomacho ſine aliq̃ vpoſtaſi.ſigniſicat vene num in potuſuiſſehauſtuʒ.⁊ ꝑ cõſequẽsmortcʒ patet.quia cuʒ venenũ participet coloni vinidi⁊ nõ patiatur a colore.ſequitur ꝙ vrinã põt tin gere. Uel aliter.cũ venenũ inimicat᷑ cordi et mẽ bria ſpũalibi.exſe inimicat᷑ cordi⁊ ſpiriibo.Et cum dicã mortifeꝝ eſſe. Hoc aſſumpto induci⸗ tur mortiſicatio qᷓ̃ immediate cauſa eſt viridi⸗ tatis vrine. Et dicitur notãter ſine ypoſtaſi. quia ſi um tali vrina appareret ypoſtaſis eſſet ſpes vite. qꝛ ſigmiicarei potẽtiã vᷣtutis contra naturã.¶ Octaua regula.Urina viridis cum vinidicirculo in freneſieſt ſignum deſperatiſſ⸗ mũ:patet ꝑ rationes ante adductas. De vrina alba Oſtq; dictũ eſt de vrinis ſignilſicãtib⸗ * moꝛtificat ionẽ.nunc dicencum eit de Wyrina ſignificante priuationem et debi litatem digeſtionis.Et pꝛimo de vrinsa alba qᷣ ex multis cauſis venit in manus medicoꝛuʒ ¶ Pꝛimo notãdũ q albedo cauſat᷑ dupliciter IUno mõꝓ quadã dyaphonciate ⁊ trqſiucen⸗ tia. ſic eſt albedo aque aut vitri.alia eſt albedo q̃ cõtrar iat᷑ nigredini.qᷓ dicitur coloꝛ dilgrega iuus viſus. 2 de hac ſecunda eſt ad ꝓpoſitum. Aduertendo tamen q talis a lbedo oꝛuur in Tractatus R coarguit abſolute dñiumcaliditatis:ta ex vꝛi⸗ na alba dominiũ frigiditatis.vt ptʒ ex pcedens⸗ tibus.¶ Scdaregula. Cina alba cuʒ circlo plũbeo in ſuperioꝛi:demõſtrat opilationẽ in ce rebꝛo ⁊ epilentiã. Iſta cõcluſio ꝓbat᷑. Nam ex 4 vrinis altera quattuoꝛ cauſarũ vel reducibili. Pꝛimo a detfectu caloꝛis naturalis. S (do a reſolutione humoꝛũ.Tertio a diſſolutiõe vir⸗ tutis Quarto ab opilatione in ſenibo. A deſe ctu caloꝛis dupliciter. Aut ab eius deſectuĩto to vt in ſenib in qͥb apparẽt vꝛine tales albe. Aut a diminutione eiuſin ꝑte.vt ex debilit ate caloꝛis epatꝭ.q̃ debilitas cauſat᷑ aut ab acuita⸗ te egritudinis.vt in freneſi. Aut ppter longitu⸗ dinem egruudinis.vt in quartana in qͥboacci albedine arguitur ſuffocatio caloꝛis ⁊ domini um frigidoꝛum humoꝝ. Et ex circulo plumbeo materias eſſe in capite.et maxime groſſam fleg maticã vel melancoliã que ſunt cauſe opilatio⸗ nis.Opilationẽ autem ſequitur epilentia.ergo dit vꝛina alba.Pꝛouenit etiaʒ hmõi vꝛina aut cõcluſio vera.cõſequẽtia tenet.Et añcedens f . expꝑte cibi aut mimie qlitatis aut q;titatis.aut dñi yſaacpꝛimo de vꝛinis.Et notãter dicitin vtriuſq;. aut ex malicia ſubſtãtie.Exẽplũ pꝛimi ꝑte ſuꝑioꝛi eiñs: qꝛ tũc arguit diſpoſitiõʒ imẽꝰ⸗ vt apparet in crapulatis.E xẽplũ ſecundi.vt ex bꝛoꝝ ſuperioꝛum.¶ Tertia regula.Uꝛina aidba comeſtione lactuce.Excmplum tertij:vt ex co⸗ muſcilaginoſa demõſtrat habundantiam hu⸗ melſtione carnium vaccinarum. Modoin bis moꝝ groſſoꝛũ et crudoꝛũ. Pꝛobat᷑.qꝛ muſcilaas omib apparẽt vꝛine albe. Secũdo accidit vꝛi ginoſa vꝛina nõ fit niſi ex traſitu materie groſ⸗ na alba a reſolutione virtutis.que etiã reſolui ſe ad vias vꝛine.quemateria non tranſiret niſi tur ↄutin toto aut in parte.q rſolutio fit ſtate habundaret.intantũ ergo vꝛina muſcllagino⸗ genere egritudinis. Aunt mala diſpoſitione in ſa demonſtrat habundantiã humoꝝ groſſoꝛũ eclinãte mebꝛo. vt in epate. vt apparet in du? patet conſequens ⁊ antecedẽs eſt Auicẽnelo⸗ eth. Zertio cauſotur albedo in vꝛina a diſſo co pꝛeallegato.Cõſinmatur ſic.qꝛ muſcilago ĩ Autione hun deis flegmatis vitrei. qð cũ fuerit ſequit᷑ groſſiciẽ:ſicut tenuis ſubtilitatẽ.q̃re ⁊c. tveingm albs. N(NOuarta regula. UMꝛina alba ſemi liuida ſani⸗ Diſtolutũ cauſat vꝛinam albã. Quarto cauſat „ l albedo in vnna ab opilatione. que cum des tiiam humoꝛuʒmelancolici ſequitur opilatio.? maxime in ſplene.qͥ ðꝛ reſeruaculũ melancolie ergo regula et cõchiſio vera.patet cõſequentia Et antecedẽs ẽpꝛincipis. Auicenna ſecũda p⸗ mi. ca. de vꝛina alba. oꝛrelarium pꝛimũ. Ex vꝛina talimedicus debet iudicare diſcolorati aonem faciei ſomnolentiam. pigriciam. in toto patet quia iia conſequũtur opilationẽ:Coꝛre larium lecundũ.Ex tali vꝛna medicus debz ar guereſupꝛa grauu atẽ doloꝝin parteſiniſtra. Koꝛrelariũ tertin. Sicut exvꝛina tincta medi oſa ſimilis coloꝛe ſungi:ſigniſicat vlcerationẽ ,,banonibus pluribo modis:autꝓpter lapidẽ cõ in reniba ⁊ in vijs vꝛine.Pꝛobat᷑ pꝛimo aucto⸗ tentũ in renibo:aut in veſica.aut pꝛopter ha bũů⸗ nitate Auicenneſcdᷣa pꝛimi de vrina alba ꝓba dannã humoꝝ circa vias vꝛine.Aut ꝓpter eoꝝ tur etiã rõne tali. Lalis vꝛina rõne albedis ar viſcoſitatẽ.aut groſſitiẽ.aut ꝓptervtruq; Jſta guit multitudinẽ fiegmatis in ioto.et per con⸗ colligutur ab vyſlaac pꝛimo devꝛinis.ca. de al/ ſequens in vijs vꝛine rõne liuiditatis ſuꝑ adu⸗ ba ꝛina. S(do notãdũ q; albedo vꝛineẽ m/ ſtionẽ humoꝝ.vt patuit ſuperius de vꝛina liui tiplex Qucdã glutinoſa velmuſcilaginoſa.qᷓ da.Humoꝛes aũt aduſti ſunt cauſa moꝛdicati dam vnctuoſa.qda ſanioſa:ſimilis albedini fũ onis⁊ acuitatis.Acuitas aũt ſacit ſi equi vleera gi.quedã ſpermatica ſil is ſpermati:quedã plũ tionẽ ergo rõne ſaniei arguit vlcerationẽ:et ꝑ bea: que indicãt ſuꝑ diuerſas diſpoſit ionee ꝓ⸗ 2ↄñs in vijs vꝛine apud renes vt pᷣdictũ eſt. re pter diuerſas cquſas.Ex his ſequutur octo re gula vera.Coꝛrelariũ pꝛimũ. Ois vꝛina ſanio Gule. ¶ Pꝛuma regula. Cꝛina alba ſplẽdida te ſa demõſtrat aut rupturã epatis aut vlccratio S nuis: ſignificat opilationem maxime ſplenis. nẽin vijs vꝛine.patet. qꝛ aliter nõ potelt fieri ſa Wobatur Quna talis vꝛina demonitrat habũ nies in vꝛina.oꝛrelarium ſecundum. Mul⸗ dantia humoꝛis melancolici:qui dici᷑ frigide totiens errant medici in cognoſcẽdo ſaniem et ſicce cõpleonis.mõ de ratione frigiditatis diſtinctam ab ypoſtaſi Hoc patet. Nam mul eſt dealbare.quia albedo eſtſilia frigiditatis: totiens errant medici ꝓpter ſimilitudinem figu vt patet ꝑ Galienũ in regni.Deratione aũt ſic, re eius⁊ ypoſtaſis ex parte albedinis leuitatis citatis eſt attenuare. Modo ſuper abundan⸗/ deſcenſus ad inferioꝛem regionẽ. Quo ſtante fit peſſimus erroꝛ in iudicãdo.quare ⁊c:Hotã duʒ ꝙ differentia eſt inter ſaniem ⁊ xpoſtaſim qꝛ ſanies ex letoꝛe ſemper eſt.Scða dꝛia exñte ſanie vt quẽadmodũ ypoſtaſis nõ apparet ſa⸗ nies ſub figura piꝛamidali.vt in ypoſtaſi.Exq̃ ſequit᷑ ꝙ bonũ ẽ medico ſemꝑ vꝛinã agitare añ q; iudiciũſaciet. Quinta regula Nꝛina alba te⸗ nuis aliqualiter liuida ſine ſanie.vt eſt coloꝛ fũ gi. ſignificat lapidem in renibus et in velica. Iſta concluſio pꝛobatur auctoꝛitate Auicen⸗ ne loco vᷣo pꝛeallegato. Et ab yſaac pꝛimo =MM De vꝛinis pbat᷑ aurſic. Nã talis vꝛina rone al⸗ brdinis ſigniñcat dominiũ humoꝝ frigidoꝛũ crudoꝝ in toto. Et rõne liuiditatis caliditateʒ ſuꝑflui in renib⁊ in vjs. Mõ exiſtẽte domi nio haoꝝ groſſoꝝ ⁊ caliditate ſuꝑflua:tuc ſũt ſufficietes ad generationẽ lapidis: ; tal vꝛina inducat lapidẽ vtpᷣdictũ eſt.Coꝛrelariũ. Me⸗ dicus debet ex arenulis certiſicari in quo loco fuit lapis retẽtus Pꝛobat᷑.nã ſi apparuerint grenule albe ſignũ eſt ꝙ lapis eſt in veſica. Si agrenule rubee ſignũ eſt ꝙ eſt in renib. Scðo ex loco leſo.vtrũ fuerit doloꝛcirca pectinẽ in⸗ tenſioꝛ aut in ꝑte poſterioꝛi.ſi pꝛimũ arguitur lapis in veſica:ſi ſcoᷣm in renib.i Sexta re⸗ gula. Uꝛina alba ſpiſſa ⁊ vnctuoſa ſi ꝑtotum ſignificat ethicã.Pꝛobat᷑. Nam talis vꝛina ſi⸗ gnificat diſſolutionẽ hũiditatũ partiũ mẽbꝛo⸗ rum cũ quo ↄiungit᷑ ethica tertia ſpeciei cõfir⸗ mata.&̊ talisvꝛina demõſtrat ethicã.Patz cõ ſeqntia ⁊ antecedẽs colligi᷑ ꝑ Auicennã ſcᷣa pmi ca.pᷣallegato.q̃re ↄcluſio reddit᷑ vera.Et Dici᷑ notãter ꝑ totũ.qꝛ vꝛina vnctuoſa ſᷣm ꝑtẽ ſuꝑſicialẽ tm̃ cat caliditatẽ magnã in reni. Coꝛrelariũ. Urina vnctuſa in omi diſpoſitio⸗ ne egritudinaliẽ mala. qꝛ abſolute ſigniſicat lapidis liq̃factionẽ ⁊ diſlolutionc.¶ Septia regula. Urina alba poſt cirrinã aut tinctano a cauſa pmitiua in hoꝛis pluriboſebꝛiũ ſcat ⸗ febꝛis ꝑmutat᷑ in qr tanã. Pꝛob⸗ reſolutionẽ humoꝝ calidoꝝ ⁊ cũ hoc opilatio nem que ſunt cauſe q̃rtane.& ↄcluſio vera.Et notãter dicitur nõ a cauſa pmitiua.puta ⁊ ni⸗ mia cõmeltione vel potu aque frigidetalem ꝑ mutationẽ ſigniſicante.Hec aũt patẽt exſcdᷣa pimi Auicene ⁊ vſaac pmo devꝛinis.¶ Octa⸗ na regul a. Urina alba plambea ſm ꝑtem ſine aliqua vpoſtaſi.cat moꝛtẽ ꝓpinquã. Pꝛobat᷑. quia talis vꝛina rõne plumbeitatis ⁊ albedi⸗ nis ſᷣcat moꝛtificationẽ caloꝛis innati.q̃ ſtan⸗ te ſequit᷑ moꝛs. ↄcluſio vera. Coꝛrelarium. UVrina alba.quantũcunq; fuerit ↄiũcta plum⸗ beitate ſiue liuiditate eſt valde mala.igit.ꝛc. De vꝛina rubea. Otand ꝙ vꝛina rubea yt p atteſtat᷑ egritudini calide. qꝛ e ria colerica rubea pueniẽte ſi ſu noſa. ſi vo nõ ſanguinee materie atteltat. qũ; accidit in egricudine frigida.⁊ G̊ multi cauſis.Pꝛimo rõne doloꝛis foꝛtis.de cuiꝰ ra⸗- tiõe eſt acuere colerã rub eã ⁊ inſtamare.quare bilitatẽ buletie in vꝛina.¶ Sexta regula. Urina olea⸗ ginoſa multipliciter: ſignificat naturq cretica⸗ re per vias vꝛine et euacuationeʒ matericrum ſequit᷑ vꝛina tãta ruboꝛe ſicut in colica frigida Colligit᷑ ab Auicẽna ſexta tertij ca ꝓpꝛio.Ex q̊ ſequi coꝛrelarie ꝙ vꝛina rubea ſtate doloꝛe De Brinis. anteq; pꝛeceſſit doloꝛ ſoꝛtis nõ necceſſario iu, dicat de flebotomia.Cõtra nõnullos qui ſta⸗ tim viſa vꝛina rubea groſſa iudicãt de ſichoto mia. Scðo ſtãte opilatiõe a materia flegma⸗ tica multa inter kiſtim fellis: inteſtina:colera em̃ q̃ ſolebat ire ad inteſtina:regurgitat ad re⸗ nes ꝓpter materiã flegmaticã.⁊ ita tingitur et ꝛe rubeo. vt in ictericia cõ ꝓpꝛio.Lertio accidit vꝛinar pſu ad frigidũ.quia debilitat virtus ep Z queſtratiua.q̃re nõ poterit fieri ſequeſtratio debita aquoſitatis a ſanguineo.Ex quoꝝa⸗ mixtione coloꝛatur vꝛina coloꝛe rubeo ſicut ĩ vdropilſi.vbi accidit vꝛina ſimilis loture carni um. Quarto accidit vꝛina rubea ꝓpter cõſtri⸗ ctionẽ factã a flegmate opilante qre purrefit maioꝛ pars flegmatis:⁊ putreſacta reducitur ad coloꝛẽ extraneã:et ita ad tincturã.Coꝛrela rium. Judiciũ de ſlebotomia nõ eſt faciendu in vdropiſi.quia vꝛina fit multũ tincta.qꝛ hoc facto magis alteret᷑ epar ⁊ cbilitat᷑. Ulterius verificat᷑. OQm̃ vꝛina rudea poteſt apparere in egritudine frigida.¶ Item notãdu.qꝙ vꝛinas rum oleaginoſarum quedam eſt tota oleagi⸗ noſa.quedam inferius tm.pꝛima deterioꝛ eſt ceteris. vt patet in ptiſi confirmata ⁊ in ethica. bꝛi at ꝙ Ex iſtis colligunt᷑ alique regule. ꝗ Pꝛima re⸗ t. H telis a demonſtrat dominiũ bumonm icolicoꝛi ? c nem pingue virtutis ↄtra materiã.pꝛima aũt ala Crina rubea eſt melioꝛ in ſcbꝛibus acut quoſa ⁊ ſanioꝛ.qꝛ illa ſigniſicat pꝛiuatio⸗ nõ.onſirmat᷑ auctoꝛitate Auicenne ſcdᷣa p⸗ mi.capᷣ.de coloꝛibus. Coꝛrelariũ.Quantum maio: ſanguinea rubea tanto ſaluioꝛ. Patet cx intentione eiuſdẽ.¶ Secunda regula.Uri na perſeuerans rubea in egritudinibo renũ:ſi gnificat apoſtema calidũ. Patet.quia cũ per⸗ ſeuerat ſignificat malã diſꝑoſitionẽ conſirma tam in loco.et deriuationẽmdancolicam ma terierum ad locum. vt in ſccunda pꝛimi capi⸗ tulo de coloꝛibus.i¶ ertia regula.Crinaru bea perſeuerans inegritudinibus acutis nul⸗ lam faciens reſidentiam:ſigniſicat perditionẽ cgri:aut apoſtema pꝛedictum. Scm patet. ex hoc arguitur moꝛbus valde ſoꝛtis: et atet auctoꝛitate loco pᷣalle⸗ Nrta regula. Urina rubea ſtante 7 „ doloꝛe capitis deſipientiam ſignificat. Paiet auctoꝛitate ⁊ rationibus ſuperiusadductis. Quinta regula. Uninna rubea groſſa turbi⸗ da:ſigniticat apoſlema in epate: aut eius de⸗ bilitatẽ. Paiet ex ſufficiẽti diuiſiõe caſax tur⸗ Tractatus Eth̊ ſ equit᷑reqͥes egrotantꝭ ſi vᷣo nõ ſequit᷑ eſſet ſignũ moꝛtꝭ.vt vult Auic.ij.i.¶ Septia regla. Urina oleaginoſa pauca fetida.ſignifi⸗ cat moꝛtẽ. Patʒ qꝛ mediãte fetoꝛis ſcat ebuli⸗ tionẽ ⁊ coꝛruptionẽ hũoꝝ mediãte paucitatis decbilitatẽ virtutiæ mediãte oleaginoſitatꝭ diſ ſolutionẽ ꝑtium:quibo ſtantibo ſequit᷑ moꝛs. Cõſirmat᷑ auct.Auic.loco pᷣall.¶ Octaua re gula. Urina olea ginoſa in egnitudinib acutꝭ ꝑ totũ ꝓpparẽo in die qrta egrũ ſ̃cat moꝛituꝝ in ſeptima.ptzʒ.qꝛ talis ſᷣcat criſim ĩ ſeptima. ⁊ nõ ad bonũ cũ virtus ſit vcbilis ⁊ moꝛbo ſoꝛ tis. ⁊c. ¶ Hona regula. Urina oleaginoſa pauca in q fuerit aliqͥd ſimile loture carnis re cẽtis eſt ſignũ peſſimũ.ptʒ.qꝛ ſ̃cat vltimã de⸗ biliatẽ vᷣtutis naturalis quã ſequit᷑ vꝛina talis apparẽs in colica hydropiſi.Fᷣcat moꝛtẽ ꝓpin⸗ quꝗ. vt vult Auic. qꝛta ⁊ lexta tertij ca. ꝓpꝛio. Deccima regula. Urina leuiter oleaginoſa ſim ꝑtẽ ſuꝑficialẽ cat ꝑtem renũ. Patet auct. Au.ij.i.de ſignis ſumptis ab vꝛeina. maxie pᷣnoſtic at medicus in qͥbo virtu aliter alij includuni. S eqᷣl de ſcto in tento.vicʒ de ↄtentis.q̃ ſunt fere numero. vij Quoꝝ pmũ eſt de circulo. Sc mdeſpuma. Lertiu deſanguĩe.Quartũ de arenulis.Qui tum de ſpermate. S extũ de am pulla. Septi mũ de granulis. Octauũ de nubecula. Fo⸗ nũ de pilis. Decimũ de ſquamis. Undecimũ defurfureis reſolutionib.Dnodecimũ de a⸗ thomis. Lredecimũ de reſolutioiba cineries Decimũquartũ ð ſanie.Dccimũquintũ dc ſe⸗ dimine.Decimũſextũ de huoꝛe crudo in vꝛina Decimũſeptimũ de cautelis in vꝛina. Betirculo in vꝛina. yZpmo notandũ de circulo. Circulus 2 4 regiõe media licʒ rariſſime. Pꝛimꝰ aũt maxime ſcat ſuꝑ diſpoſitionẽ capitʒ. S cðs ſuꝑ diſpoſitionẽ mebꝛoꝝ ſpũaliũ vt plurimũ. Scdo diſtinguo. qꝛ qñq; apparet circulus cõpletus.qñ q; incõpletus.qnq; groſſus.qñq; ſubtilis.qũq; vniꝰcoloꝛis.qñq; alterius. ſtz ſic poſuis ponuntur iſte regule de circulo ab yſaac.pꝑtim ab Auicenna.ptim a Halieno et Theophilo.ꝗ¶ Pꝛima regula. Circulus ſpilſ⸗ ſus groſſus in ſuba:remiſius a quocunq; co⸗ loꝛe cat poſterioꝛẽ partẽ capitis eſſe leſam ex flegmate vitreo. Iſta regula ꝑſuadet᷑. Hã cir culus abſolute ſᷣcat materiã in capite frigidã melancolicã. ⁊ tñ poſterioꝛ ꝑs ſit frigidioꝛ ⁊ in hsbentbus lin bolum facilioꝛ crit tranſiins. Scda regula. irculus ſpilius in ſubican 7 ‚A pedito ð coloꝛib pꝛincipalibo:quibo G qñq; apparet in regiõe ſuꝑioꝛi.qñq; in tia purpureus in coloꝛe:ſigniſicat partẽ inte⸗ rioꝛem capitis eſſe leſam ex materia ſaguinea. Pꝛobatur ſic. Nam coloꝛ purpureus atteſia⸗ tur magis ſanguini q; alterihumoꝛi. Et cum pars anterioꝛ ſit magis plena venis⁊ arterijs q;ᷓ aliqua alia pꝛopter rhete mirabile mhi exiſtẽ ſequitur talem circulum magis ſigniſicare fm partem anterioꝛem capitis eſſeleſam ex mate⸗ ria ſanguinea.¶ Zertia regula.Circulus te⸗ nuis in ſubſtantia pallidus in coloꝛe ad ſimi⸗ litudinem coloꝛis plumbi ſigniſicat ſiniſtram partem capitis eſſe leſam ex humoꝛe melanco lico.Pꝛobatur.quia cum humoꝛes melanco⸗ lici maxime ſunt ſimules in coloꝛe plumbeo ꝓ/ pter frigiditatem. et ſic ſplen dicitur eſte rece⸗ ptaculum humoꝛis mela ncolici.quod mẽbꝛo⸗ rum directo aſpectu aſpicit partẽ ſiniſtrã: ſe⸗ quit᷑ faciliter euapoꝛatio.¶ Quarta regula. Circulus tenuis in ſubſtãtia in coloꝛe citrinꝰ vcl rubeus ſcat malã cõplexionẽ in parte de⸗ xtera ⁊ pariter doloꝛẽ:qꝛ cũ epar ⁊ ciſtis fellis collocant᷑ in parte dextra.quare facilis ſit eua poꝛatio ad illã partẽ ſ̃ᷣm ꝙ volũt medici ⁊ ma vme Auiceñ.deſignis ſode ꝑ cõmentatoꝛem ma tertij.¶ Quinta regula.irculus plum⸗ beus groſſus in ſubſtantia ſ cat epilentiã.aut apoplexiã. Patz.qꝛ talis circulus ſᷣcat multã materiã in cerebꝛo ⁊ in ventriculis.⁊ ꝑ conſe⸗ quens opilationẽ.aut ma gnã aut paruã ſᷣm quod circulus eſt mag vel minus groſſus ſta cpilentia vel apoplexia.¶ Sexta regula.Cir culus in acuta egritudine liuidus.cercbꝝ ledi ſcat. Ptʒ. quia ſicut vꝛina liuida f̃ cat fluxum matcrie ad caput ſᷣm totũ in egritudine acuta Itẽ circulus liuidus ſcat raptum eius ad ſu⸗ perioꝛa ⁊ ita leſionẽ cerebꝛi.¶ Septima regu la.Circulus ſubtilis virnidis in coloꝛe in ſebꝛe acuta apparẽs aduſiionẽ.⁊ futurã ſreneſim ſi⸗ gniſicat.patʒ.qꝛ talisſcat mateniã multã ſub tilcm colericã in cerebꝛo.a qua cõmuniter ac⸗ cidit ircneſis.vt patꝭ ma tertij.¶ Octana re gula.Circulus ꝗꝓparẽs tremulus ꝑ medicos agitatus doloꝛẽ in ſpina doꝛſi et ꝑ ↄſequens paraliſim ſcat.patʒ.quia ſᷣcat materiã multã ſubtilẽ colericã in cerebꝛo:a qua cõmuniter ac cidit freneſis. Significat eiiã fluxũ materiei catarralis ꝑ nucha.ad cuius ſimũ aut ſequit doloꝛ in ſpina doꝛſi.vel materiei retentioneʒ: vel paraliſis.ex cums fiuxu magis ptingit ner mis. ꝛc. ¶ ona regula. Eirculus niger pꝛece⸗ dente liuiditate moꝛtiſic ationẽ coloꝛis cx fri⸗ giditate ccrcbꝛi cat.patʒ.qꝛ ſicut vꝛina nigra quam pᷣccſſit vꝛina liuida moꝛtiſicanonẽ into⸗ to fcat ex defectu membꝛi det erioꝛati et pꝛin⸗ cipalis:puio ccrcbꝛi.et ita circuius niger. De Brinis WPecima regula. Circulus niger ſi antepᷣceſ⸗ ſerit viridis in vꝛina moꝛtiſicationẽ et aduſtio?- nem in cõplexione fcat.patet ex dictisſupꝛa De Spuma invrina. KRo cuius partis intellectu Notandu: pꝛimo vt habet᷑ a Balieno in commẽto huius anphoꝛiſmi ſanguinulentoꝛum in.ij. ꝑticula. Spuma autẽ generat a materia groſſa.viſcoſa humida. In quã dũ a git caloꝛ eleuat quedã coꝛpuſcula.ex quoꝝ cõmixtione generat᷑ſpuma. Aut generat᷑ a caliditatetoꝛti ſicut patet in olla ebuliente Aut generat᷑a foꝛti motu ⁊ ꝑcuſſione vt in eqͥs currẽtibo apparet. Ex quo ſequitur ꝙ cã materialis ſpumieſt hu/ miditas viſcoſa.Cauſa efficiens eſt caliditas ggens in humiditatẽ. Quare dant᷑ de ea iſte re gule.qᷓrũ pma ẽhec.¶ Pꝛima regu. Spuma cõtinua groſſa in ſudᷣa multa ⁊ remiſſa ĩ coloꝛe cũ vrina groſſa apparẽs ſcat indigeſtionẽ ⁊ vẽ toſitatẽ: qꝛ talis vrina ſcat multã humiditatẽ et groſſã ſuffocãtẽ ⁊ debilitatẽ caloꝛẽ naturalẽ ex cuius debilitatiõe debilitatur virtꝰ digeſti ua.et per viã indigeſtionis multiplicat᷑ materia multa et viſcoſa.Cõfirmatur auc.Aui.xiij.iij ca.de ſignis apoſtematuʒ ſtomachi.¶ Scoa re. Sppuma tenuis in ſuba ⁊ ↄuinua ꝑ oẽspar tes coloꝛata ſatis in vꝛina ſimili appa rẽs ſᷣ cat inflãmationeʒ in mẽoꝛis ſpũalibo. patet. qꝛ aut talis ſpumafit mediãte multitudine materiei. ſed h̊ nõ.qꝛ tunc nõ eſſet coloꝛata.Et vꝛina in⸗ flq mata.aut fit mediãte caloꝛe actionis foꝛtis ĩ ipam materiã. ⁊ tũc ſcat incẽdiũ in mẽbꝛis ſpi⸗ ritualib.⁊ ita patʒ auc.Gal.pal.⁊ a ſufficiente diuiſione.E tvꝛina ſimilis aparẽs in fe.ẽ ma⸗ lũ ſignũ:qꝛ ſcat inflãmationẽ in pulmone et in mẽbꝛis vicinie.i¶ Zertia re. Spuma interciſa apares nigra in coloꝛevctericiã nigrã ex vicio bumoꝛis melancolici cat. Patet.q; talis ſᷣcat opilationẽ et materiã melancolicã in vijs vꝛine delatã ꝓpter opilationẽ inter epar et ſoleneʒ.qꝛ bumoꝛ melancolicus nõ potẽs tranſire ad p⸗ pꝛium receptaculũ neceſſario regurgitat ad ꝑ⸗ tes inferioꝛes.quare ⁊c.Et dicitur notãter in⸗ terciſa. quia ſi eſſet cõtinua caret materiã me⸗ lancolicã ⁊ aduſtã in toto.q̃re ⁊c.vt ptʒ au. Aui cẽ.xiij.ij.de ſignis yctericie nigre. Quarta re. S puma interciſa nõ cõtinua apparẽs cũ gra nulis minutis.talis ſᷣcat mẽbꝛa debilia graua ri multitudine reumatis. Patet.qꝛ nõ cõtinua pᷣcat humiditatẽ in mẽbꝛo deducto.et cũ gra⸗ nula ſ cant deſcenſum reumatis.vt declaraba tur ⁊c.¶ Quinta reg. Spuma interciſa viri⸗ dis in coloꝛe. aut ſimilis tincture croci ſignifũ⸗ cat caletactionẽ epatis ⁊ aduſiionẽ. Patet.· quia hoc ſigniſicat ſuperabundantiaʒ caloꝛis delate ad vias vꝛine ⁊ abundantis in toto qð nõ poſſit eſſe niſi ſtãte epatis caliditate cũ adu ſtione ergo regula vera.Qð piʒ auct.Aui.xiiij. tertij de ſignis yctericie citrreien De languine in vꝛina. O tandu q qñq; apparet in vꝛina ſan⸗ n guis purus clarus.qñq; commixtue.qͥ dDiſtin gitur ex parte quãtitatis caloꝛis mixtoꝝ. licet ſangius qñq; euacuet᷑ purus pr viã criſis ex ſanguine peccãte in q;titate.vt cõ⸗ tin git in pluribo mingẽtibo oĩno ſepe ſangumẽ purũ. Deq̊ dant᷑ iſteregule.i¶ Pꝛima regula. S ãͤguis in vrina trüboſus vel globoſus gra⸗ uẽ habẽs odoꝛẽ vel fetoꝛẽ cũq; doloꝛe in pecti ne ſignificat ſanguinẽ a veſica venire.Coꝛrel. UVrina in qua apparẽt gutte ſanguis groſſi reſi dẽetis in fundo ſᷣcatſanguinẽ a loco ꝓpinq̊ flue re. ꝛ ↄñs a veſica & ꝛc.¶ Scda re. Crina in qua apparuerit ſanguis groſſus trumboſꝰ pe⸗ tensfundũ ſ cat actualẽ fluxũ menſtmorum in muliere.et hoc nullo mõ exiſtẽte doloꝛe in aliq̃ parte.Patet:qꝛ aut fluit a vcſica.ethocnõ. qꝛ ſic dolor eſſet in pectine.aut a renib.et hoc nõ. quia ibi eſſet doloꝛ.aut ab epate.et hoc nõ.qꝛ ibi nõ eſt doloꝛ.aut etiã aliq̊ alio mẽbro.a quo ſifuerit nõ abſoluetur tale mẽbꝝ.aut a graui⸗ tate aut a dolore actuali exiſtẽte.aut qð pᷣceſſe rit.Coꝛre.Ex ſimilivrina ſepe decipiũturmedi ci iuuenes qui pꝛenoſticant neceſſitatẽ ficbotos⸗ mie et male.oꝑant᷑ em̃ cõtra caſum habitũ q̃r⸗ ta pꝛimi.Caueas ne menſtmataʒ flebotomes. Coꝛre.Nõ quelibet vrina rubea groſſa iudi⸗ cat de flebotomia. ¶ Tentia regula. Sãguis in vꝛina nõ trumboſus niger in fundo minoꝛa to doloꝛe in renibus ſ cat ipᷣm fluerea renibus patet Et dicitur notãter niger.qꝛ ſanguis exi⸗ ens venas immediate denigrat᷑ iuxta ſententiã Gał.in cõmẽto iſtiꝰ amphoꝛiſmi.Si ſanguis extra venas effunditur. Patet etiã exſnia trum boꝝ.qꝛ illi ſignificãt ſuꝑ diſpoſitionẽ veſice.vt Declarabit᷑. Pat et etiã exſitu doloꝛis.qð ſignũ arguit᷑ certiſſimũ.¶ Quarta re. Sãguis purꝰ⸗ aclſi ex vulnere ex pelleret᷑ cũ doloꝛe ſpondiliuʒ mediaꝝ doꝛſi ſᷣcatipᷣm fluere ex fractura vene chilis. Pꝛobatur.qꝛ talis ſanguis purꝰſignifi cat fracturã vene mediãte puritatis.⁊ nõ alibi niſi vbi ẽ doloꝛ.ſed cũ doloꝛ ſit vbiſituatur illa vena chilis. ⁊c.¶ Quinta re.Sanguis punii ſumus cũ doloꝛe ⁊ punctiõe in ypocũdrio dex⸗ tro.ſignificatſanguinẽ ab epate fiuere.et ꝑↄñs dyarriã epaticã.patʒ ex Auicen.de fiuxo epati coſanguineo.¶ Sexta re. Nõ om̃is vnina in qua fuit languis eſt mala Patcraul q; ac Trattatus:. Nãit talis vꝛin a per viam criſis.vt dictum eſt. et tüc ſignũ eſt bonũ ſi reſtringatur ſequuntur accidentia mala. ðBdU De E grenulis tales dant᷑ regule.i Pꝛi⸗ ngg regula. Arenule rubee incoloꝛe. dure in ſubſtãtia ſine febꝛis vicio cuʒ Doloꝛe doꝛſi lapidẽ inreniboconfirmatũ vel cõ firmandũ ſignificãt.dũmodo cũ eis fuerit diſ⸗ cultas mingẽdi. Pꝛobatur auctoꝛitate pꝛinci pis decima octaua ca ꝓpꝛio. Rõne autẽ ꝓbat᷑ ſic. Nam tales arenule dure atteſtantur mate⸗ rie groſſe cõtente in renibs velin veſica.nõ ſe⸗ cunduũ.vt declarabit inferiꝰ. pꝛimũ Sʒ exiſtẽ te materia flegmatica groſſa in renibus opilã te et occurrẽte caliditate epatie ⁊ renũ generat apis. concluſio vera. vt ptʒ de cauſis ipſius lapidis.¶ Scda regula. A renule dure in ſub ſtãtia rubee in coloꝛe apparẽtes cũ aleuiatione renũ vellumboꝝ diſſolutionẽ lapidis fieri ſcat et doloꝛẽ a lapide pꝛoceſſiſſe.qð pꝛobat᷑ aucto rit ate pꝛincipis in loco pꝛeallegato.Et Iſaac tactatu de vꝛinis.ca. de cauſis arenulaꝝ.Et rõne pꝛobat᷑ſic. Lales arenule ſcant aut lapi⸗ Aeʒ in renib.Et hoc nõ.qꝛ perſeueraret doloꝛ et nõ fieret alleuiatio.vel ſigniſicat diſtolutiõʒ ipſius a ſufficiẽte diuiſiõe.qdð ẽ veꝝ.pꝛobatur ex alleuiatione doloꝛis que pᷣceſſit añ a paritiõeʒ illaꝝ arenulaꝝ. ¶ Lertia reg. Arenule albe in coloꝛe dure inſubſtãtia reſidẽtes in fſundo do loꝛ e exiſtente in pectine lapidẽ in veſica ſignifi⸗ cant. Quod declaratur pꝛimo aucto.principis ca ꝓpꝛio. Rõne aũut ſic.qꝛ tales arenule aut atte ſtatur ſuꝑlapidẽ in renibaut veſica. HNõ pri⸗ poſt mũ.qꝛ tũc eſſent rubee.Et doloꝛ eſſet in doꝛſo ter ſitum ⁊ colorẽ ipoꝝ renũ.&̊ a ſufficienti di uiſione atteſtat᷑ ſuꝑ lapidẽ in veſica. Qð pitʒ ex ſitu doloꝛis in peciine.⁊ color iparũ arenulaꝝ qui ꝓpoꝛtionãtur coloꝛe veſice.¶ Quarta reg. Arenule albe in coloꝛe:poſt quarũ apparitio⸗ nẽ remittat᷑ doloꝛ pectinis et difficultas min⸗ gendi.Et ex his patiens ſentiat ſubleuationes Tales diſſolutiões lapidis in renibo aut diſſo⸗ iutionẽ eiuſdem inveſica. HNõ pꝛimũ.ergo ſcðʒ Ideo eſt manitfeſta.¶ Quinta re.Arenule rubee in coloꝛe molles inſubſtãtia a pparẽtes cũ febꝛe et maxime in fine fe.ſignificant aduſiionem hu⸗ moꝛuʒ auctoꝛitatepꝛincipis pꝛima quarti de ſi⸗ gnis quartane.Rõnepꝛobat᷑.quia tales are⸗ nule ſignificant multitudinem materie aduſte. ergo tales ſignificant aduſtionabumoꝛis pꝛo pterea tales materiã aduſtã Ratione pꝛobatur nñns.qꝛ aut tales ſigniſict lapidẽ aut aduſtiõʒ Hõ pꝛimũ.q; tunc nõeſſent molles.vt patʒ per regulasprecedẽtes ergo ſcᷣm vt patet per lu ficientẽ diuiſionẽ.¶ Seexta reg⁊ vltima.Are⸗ nule rubee apparentes ſine doloꝛe⁊ grauitate renũ ſignificat caliditatẽ epatis ⁊ renum. quod apparet: quia tales arenule atteſtãtur duobus pꝛincipijs. pꝛimo caliditati ageti. ſcdᷣo materici flegmatice que ſunt vᷣa pꝛincipia renum ⁊ lapi dis.ꝗᷓ ſi fuerint cũ doloꝛe ſ̃cant lapidẽ.que ve⸗ ro ſine doloꝛeſcant intentũ regule.Coꝛrelari. Arenule apparetes in fine febꝛe colericarũ ſig⸗ mnificant permixtionẽ febꝛis colcrice ad ſebꝛem quartanã. Patet.qꝛ ſignificat aduſtionẽ mate⸗ rieivt ptʒ ex ꝓbatiõe quinte concluſionis. De Spermate in vema . . „* EE ſpermatepꝛimo notãdũ:q invirga d ſunt tres meatꝰ ſpermatis vꝛine et al gu‚uadi.vt ptʒ ex anathomia virge apð oẽs ſapiẽtes.Exq̃ cõtingit vnã iſtaꝝ ſuꝑflui⸗ tatũ cũ alia euacuari.Et ita ſperma cũ ſuꝑflui⸗ tati vꝛinali.quare de ſpermate dant᷑ he regule. ¶ Pꝛima regul.Sperma diuiſum Em partes minimas incoꝛpoꝛatũ cũ ſub ſtãtia vꝛinali.ſuꝑ fluitatẽ vel coitũ pꝛeceſſiſſe ſf̃cat.Pꝛobat pᷣmo auct.pꝛincipis.xx.iij.ca.de ſignis coitꝰ. Scdo rõne tali.qꝛ tale ſperma ita penmixtũ ſ cat diu⸗ turnitatẽ euacuatiõis ſpermatis pꝛeceſſiſſe ad quã ſecuta eſt notabilis permixtio.⁊ita ẽ coꝛ⸗ poꝛatio vnius ſuꝑ fluit atis cuʒ altcra.quare re gula vera.¶ Scda re. Sperma apparẽs glo⸗ batũ truncoſum cũ vrina ſᷣmfruſta groſſa per mixtum abſtinẽtiã coitus vel nocturna polluti onẽ ſcat.ꝓbatur rõne.qꝛ tale ſperma ſic appa⸗ rens aut fcat coitũ aut pollutionẽ nocturnam quã pollutionẽ remãſit aliqua pars ſtimu⸗ lans virtutẽad eius expulſionẽ.HNonpꝛimũ.qꝛ tunc eſſet diuiſum ̊ ſcᷣm ſcat. Patet ſepiſſime in vrinis viroꝝ religoſoꝛũ:vel ſcat vt dictũ eſt abſtinẽtiam coitus.Hon in homine aſiuefacto ad coitũ ſi retineatur talis ſuꝑfluitas neceſſa⸗ rio aliq̃ pars eiꝰ retẽta ſt imulat expulſiuam ad eiꝰexpulſionẽ.Et qꝛ nõ cõueniẽtiꝰ poteſiexpel li q; per vias vꝛine.quare ⁊c.i¶ Terna regula. Sperma apparens frequẽter in multis vicibꝰ gomoꝛream vel paraliſim membꝛoꝛum genita lium ſignificat. Probatur:qꝛ autẽ tale ſpenma ſic apparens ſ cat coitũ pᷣceſſiſſe vel pollutionẽ nocturnã vel gomoꝛreã paſtionem. Non pꝛi⸗ mum neq; ſcm.quia tunc tale eſſet interpola⸗ tim.⁊ interpolatis vicib appareret.ergoſicon tinue vel multis vicibus apparet ſcat intentuʒ regule.Et notanter dicitur paraliſim men bꝛo rum genit aliũ.qꝛ ſicut contingit alioslacertos et muſculos paralitiſari pariter ⁊ iſos:qꝛ pa⸗ raliſi inducta ſequitur relaxatio. 2 ua cuacuas — .. De VYrinis tio ſpermatis De Nmpullis in vꝛina. Otandũ qð ampulla quãtũ ad quid no n minis impoꝛtat granula magna q̃ diffe ruunt a ſpuma ſ̃m magis ⁊ minus⁊ a d nulis:quia granule ſunt ampulle mediocres. Ampulle em̃ impoꝛtãt idẽ qð dictũ ẽ.ſ.ſpumã ſuꝑueniẽtẽ ⁊ eleuatã.de qua dãtur iſte regule. ¶ Pꝛima regu. Ampulla magna ꝑſeuerãs in vrina hñs adherentiã pꝛolixitatẽ moꝛbi in quo appiret ſignificat. Pꝛobat᷑ auctoꝛita. Iaac de vꝛina. Rõne autẽſic.quia talis ampulla ſigni⸗ ficat cruditatẽ ⁊ viſcoſitatẽ materiei peccãtis. ꝓpter cuiꝰ viſcoſitatẽ conat᷑ ad agẽdũ cõtra ta⸗ lem materiã ad quẽ conatũ generat᷑ ampulla: Kõfirmn a.vt ſi às ꝑcuſſerit grauiter aquã.ex tali ꝑcuſſioneeleuant᷑ ampulle.vt notat experiẽ tia.modo ſtãte materia groſſa ⁊ viſcoſa neceſ⸗ ſario moꝛbpꝛolongat᷑.¶ Scðaregula Am pulla magna apparens in vrina declinãsſe ad lio cũ ad quẽ vrinale applicatur ventoſitatẽ ſig nificat.Pꝛobat᷑:qꝛ ſicut de rõne vẽtoſitatis ẽ moueri de loco ad locũ:⁊ nõ habere eſſeſirum. vt patet ex ſentẽtia oim medicoꝝ. Ita de rõne ſuꝑſluitatie cõſequẽtis talẽ vẽtoſitatẽ.i¶ Ter tia regula. Ampulla apparẽs in vꝛina magna cuaʒ rugita ⁊ grauatione ſtomachi vomitũ gut fluxum vetris pꝛeceſſiſſe ſignificat. Pꝛobat᷑ naz talis ampulla ſignificat materiã humidã fleg⸗ maticã contineri in ſtomacho.vel in inteſtinis que contenta neceſſario ſtimulant virtuteʒ ad ſeceſſum fluxuum ventris vel vomitum:quare cõcluſio vera.⁊c.¶ Quarta regula.Ampulla magna appares in vrina aut grauationẽ ſto⸗ m ichi dolorẽ yleos.aut renũ exhumoꝛe fleg⸗ matico groſſo ⁊ viſcoſo dependere ſcat.Pꝛo⸗ batur auc.Aui.ca.pꝛopꝛio.Rõne aũt ſic.quia talis ampulla atteltatur materiei ex qᷓ̃ generat Sed cũ generat᷑ extali materia flegmatica ſe⸗ quitur intentũ ¶ Quinta regu. Ampulla ap⸗ parens cũ magna adherẽtia incirculo doloꝛeʒ capitis a vẽtoſitate ſignificat.aut etiam viſco⸗ ſitate. Pꝛobatur:quia vt dictum eſt.quia cum cõtentũ arguit ſupꝛa regionẽ in qua fſuerit col⸗ locatũ.:ꝰ cũ circulus cõmixtꝰ cũ amipulla co letur in loco ſup erioꝛi ſeqtur ĩtentũ. Coꝛrela⸗ rium Ampulla: magna apparens ĩ vꝛina ven toſitatẽ atq; viſcoſitatẽ eſſe in ſtomacho ſigni gniſicatet inteſtinis eſt ſignum diſtinctiuum · De granulis in vꝛina. Egranulis:id eſtampullis mediocnibꝰ dantur he regule¶ Pꝛima regu · In q cunq; partefuerint granula a cerebꝛo fluere materiã ft. Ptʒ pꝛimo auc.medicoꝝ.qͥ ponũt granula ⁊ circulũ eſſe ſignũſuꝑ diſpoſi⸗ tionẽ cerebꝛi Rõne ſic ꝓpbatur.qꝛ talia granula ſignificant ſuper diſpoſitionẽ capitis aut me⸗ diaʒ regionẽ aut ſuꝑ imſimã.Sed nõſcoᷣm ne q;tertiũ abſolute:quia tũc ceſſent ampulle mag ne ex eo:quia facilius eſt virtuti agere ſuꝑ ma⸗ teniã in media regione cõtentã ⁊ in infima qᷓ; in ſupꝛema.Sed agete generatiõis ampulle ap⸗ palicate poſſet ſequi actio.quare ⁊c.g̊ granula ſignificat ſupꝛa deſcenſuʒ reumatis. Sʒnotã dũ qð iſta granula alia ? alia ſiguificant ſi fue rint in alia ⁊ alia regione. Cõtenta em̃ in regio ne ſuperioꝛi ſignificãt diſpoſitionẽ capitis.ita q; materia actualiter pe cat in capite. Coõten⸗ ta in media regione ſigniſic at ſupꝛa deſcẽſum reumatis:ad neruos ad pectꝰ ⁊ iſcturas.licet rarius appareãt niſi in ſupꝛema regione. Ideo medici dicunt qð granula abſolute ſignificant ſupꝛa deſcẽſum reumatis ſiue modo deſcẽdat ad partẽ illã ſiue illã. Declarat accidẽtia mani feſta.Ex q̊ verificat᷑ dictũ medicoꝝ q patien tes catarrü ad omue genus moꝛboꝝ ſunt pa⸗ rati.Pꝛobat᷑.quia ex eius fluxu inducit malaʒ cõplexionẽ in loco i queʒ fluit. De nubecula in vꝛina. Enube q̃ diatur nubecula. Notãdũ ꝙ; d tales impoꝛtãt quãdã vapoꝛoſaʒ ſuper fliuitatẽ ⁊ obſcurã apparẽtẽ in vrina ad modũ tele arenee vel pulueris ſparſi per vrinã qui generat᷑ ex actione caloꝛis pꝛeter naturam de qua dant᷑ tales regule.¶ Pꝛimarrgu.Nu⸗ becula liuida apparens in inferioꝛi regione ad modũ pulueris ſparſi pꝛincipium ethice ſignifi cat.Patet auc.Aui.pꝛima quarti in.ca.de ſig nis ethice. Rõne autem ſic.quia talis nubecu⸗ la ſigniſficat ꝙ caloꝛ pꝛeter naturã incepit age⸗ re in humiditate.⁊ eas reſoluere quod ẽpꝛinci⸗ pium ethice.¶ Scða re. Nubeculoſa vmbꝛo ſa cũ quadã ſpuma crocea vel viridiſuꝑ cale⸗ factione epatis ⁊ multitudinem coleꝛe ſignifi cat.Patet experimẽto.quia tales vꝛine cõmu⸗ niter apparent in yctericia vbi ẽ ſuꝑſtua calidi tas epatis et multitudo colere. De pilis in vꝛina. Otandu pili diſtinguuntur ex parte n ſube ⁊ ex ꝑte q;titatig.Ex ꝑte coloꝛio.⁊ ecer parteſitus.Aliqͥ dicuutur ſubtiles. qliqui groſſi.OQOñq; ſunt multi.quãdoq; pauci. qñũq; in regione media.qũq; in regione ſupꝛe⸗ ma.qñq; ſunt coloꝛis citrini.qñq; fuſci.quado q; rubei.Diſlin guũtur etiã ex ꝑte cauſaꝝ eſici entiü:q; quidam cauſant᷑ ex humoꝛibo groſſis Db i Tractatus fnigidis.quidã caliditate ſupma agentẽ in hu⸗ midũ.Colligit᷑ hec diſtinctio ab Aui.ij.i.⁊ ab vVſaac.i.de vrinis.De quibo dant᷑ he reguie ¶ Pꝛima re.Pili rubei ſiue citrini apparẽtes in vrina in quacũq; regione nõ exiſtẽtefebꝛe cali⸗ ditatẽ renũ ſignificat. Patet auc.pꝛincipis.xix. iij.deſignis male cõplexio nis calide renũ.Rõ ne ſic. quia ſicut de rõnefrigiditatis ẽ albeſce⸗ re.ita de rõne caliditatisẽ citrinare.aut calefa cere.Sed tñ ſuꝑfluitas atteſtat᷑ mẽbꝛo a quo ſuꝑiluit ſequit᷑ ppoſitũ. ¶ Scda re. Pili appa⸗ r1ẽtes in vꝛina exiſtẽtes pingues ſubſtãtie ſoli⸗ denonexiſtente febꝛe diſſolutionẽ renuʒ ⁊ lum/ boꝛuʒ ſignificãt.Pꝛobat᷑.Cali piliſunt pa es materie reſolute vel diſſolute.aut mẽbꝛoꝝ.ſed nõ hoc. 8 atteſtat᷑ diſſolutionẽ mẽbꝛoꝝ ⁊ maxi⸗/ me vicinoꝝ:vt ſunt renes et lumbi. regula ve ra.¶ Tertia re.Pili apparentesin vꝛina aliqᷓ;⸗ æulũ groſſi in ſubſtãtia:ta ſe habẽtes ꝙ ſicom ꝑrimant᷑ euaneſcũt.aut ex agitatione vrine re⸗ ſoluũtur.tales pili opilationeʒ ab humoꝛibus groſſis ⁊ viſcoſis fieriſignificant. Pꝛobat᷑ au⸗/ ctoꝛita.Aui.ij.i.Rõne ſic.Aut tales pili ſcant diſſolutionẽ mebꝛoꝝ aut matene. NHon mẽbꝛo⸗ rũ.qꝛ vꝛina eſſet pĩguis.⁊ pili nõ euaneſcũt.er⸗ go atteſtatur materiei reſolute.⁊ per cõſequẽs materiei groſſe ⁊ viſcoſe opilãtes vias qð erat pꝛopoſitum. ¶ Quarta regula. Pili apare⸗ tes in vrina in ſubſtãtia ſolida vrina exiſtente oleaginoſa.tales apparẽtes exiſtente febꝛe diſ ₰ — „ ⁶ ₰ ſolutionẽ totius⁊ ethicã fieri ſigniſicant. Pꝛo⸗ bat᷑ auc.Aui.i.iij.ca.de ſignis ethice.Rone ãt ſic. qꝛ tales pili aut ſcant diſſolutionẽ mebꝛo⸗ rũ ꝑticulariũ aut totius. HNõ pꝛimũ.qꝛ tũc eſſet fe. ſcom. v per cõſequẽs regula eſt vera. De Squamis in vꝛina 4 E ſquamis apparẽtitbo in vꝛina. Hotã DIDagdumcirca quid noĩs ipᷣaꝝ ſquamaruʒ WVaſquame differunt afurfureis reſolu⸗ tionibo ꝗꝛ furſuree reſoluiões dicũtur ꝑtinere ad ſimilitudinẽ ſquame piſciu. Differũt etia ex ꝑte cauſaꝝ:qꝛ materia faciẽsſquamasẽ groſſi oꝛ qᷓ; materia faciẽs reſolutiõesfurfureas. Si militer differũt ex ꝑte excoꝛiatiõnis.qꝛ funuree reſolutiones accidut cõfoꝛmata excoꝛiatione Squame aũt accidũt in pꝛincipio excoꝛiatõis cñ ꝑtes extrinſece⁊ intrinſece dicunt᷑ eſſe groſſi oꝛes q; ꝑtes intermedie.quibo ſtancibo ponũtur he regule.¶ Pꝛima regula. Squame appaʒ rentes in vꝛina tales inquantum ſquame ⁊ ſine febꝛe aparentes ſcabiem ſigniſicãt ſiccam Pꝛobat᷑. Hã cũ materie ex quibofiunt ſquame ſunt groſſe.tunc talis materia noſt eſt apta per poꝛos exalare.Exalat ergo t atu pars lubcilis ſiit ꝓpparcbunt.De quiby dani tales regule er qua inficit᷑ cutis infectiõe tenui et ſubtili Scda re. Squame apparẽtes in vꝛina cum gr auitate in regione pectinis ſignificant ꝙ ve,-⸗ ſica incepit excoꝛiari.Patet ex deductione ſcdᷣe cauſe pꝛedicte.¶ Tertia re.Squame apparẽ⸗ tes in vrina cũ vitio febꝛis pꝛimã ꝑtẽ ethice.et ethicãfieriſignificãt. Pꝛobat᷑.qꝛ ſicut ſe habet pꝛima humiditas ad ſecundã bumiditatẽ irafur furee reſolutiões atteſtãtur reſolutione ſecũde humigditatis que eſt ſubtilioꝛ ipſa pꝛima humi⸗ ditate.ergo ſquame atteſtabunt᷑ reſolutioni pꝛi me humiditatis que eſt groſſioꝛ.et ideo ethicã pꝛime ſpeciei ſignincat , De Furkureis relolutio⸗ nibus in vria. ðUBUĩ Rimo notãdũ q; ip̃a pꝛocedũt ex alte⸗ IVra cauſax illaꝝ. Aut ex ſolutione mas⸗ terie colice aduſte vel flegmatis ſalſi. qᷓ partes ſeparate trqſmittũtur ad vias vrine. et cũipᷣa ſuꝑfluitate mittũtur vel ex reſolutione ꝑ tium cartilaginoſaꝝ aut neruoſaꝝ.vt eſt veſica et hmõi. Et dicũtur furfuree reſolutiones qꝛ re ſident in vrina ad ſimilitudinẽ furfuꝝ groſſarũ Uel accidũt ex reſolutione humiditatũ ſecũda⸗ rũ vt ros caàbiũ q̃ ſunt cõpoſite ex partib grols⸗ ſis ⁊ ſubtilibo.q̃re cõtingit vnã ab alia ſeparari Dequibo reſolutiõibo dantur tales regule ¶ Pꝛima re. Jurfuree reſolutiões apparẽtes in vrina ſinefe.aut in doloꝛe ſine fe.aut doloꝛe in determinata ꝑte coꝛꝑis ſcabiẽ coꝛꝑis eſſe ſcat. q̃ cõcluſio ꝓbat᷑ auct. Ani:ca.deſcabie.Rõne aũt ſic.qꝛ tales furfuree reſolutiones aut atte⸗ ſtantur ſcabiei aut vlcerationi.aut reſolutioni Nõ ſcoᷣm.qꝛ tũc eſſet grauitas⁊ dolor in earũ euacuatiõe.Hõ tertiũ:qꝛ tũc eſſet vrine graui⸗ tas aut doloꝛ in eaꝝ euacuatiõe.&̊ pꝛimũ quod erat ꝓbãdũ.¶ Scða re.urſuree reſolutiões in vrina apparẽetes cũ grauitate et doloꝛe circa regionẽ pectinis vlcerationẽ veſice ſigniſicant. patʒ.qꝛ vbi doloꝛibi egritudo.ſed qꝛ nõ erit ita vitales reſolutiones pꝛoueniũt ab vlceratiõe vt dictũ ẽ. ¶ Tertia re.Furfuree reſolutiones apparẽtes cũ febꝛe in vꝛinam ethicã ſcdᷣeſpeciei ſignificãt. Patet a ſufficiẽti diuiſione cauſarũ ipſarum reſolutionũ furfurearum De thomis in vꝛina. DODtita q athomos debemꝰĩitelligere ᷓ n nula ꝑua ad modũ pũctoꝝ vt italoqᷣr qᷓ diſtinguütur ex gte loci et ex ꝑte ſubſta tie et ex ꝑte cauſaꝝ aqͥbo generãt᷑ tales athomi. BGBenerant᷑ iñ̃ vt plurimũ a materia flegmatica * inhibita in neruis.qͥ ſignificabũtregionẽ in q⸗ De Brinis ¶ Ppꝛima re. Athomi apparẽtes in vrina infũ⸗ do reſidentes doloꝛẽ in mẽbꝛis generatius et pedib: genub.⁊ ꝑ ↄñs podagrã exillis ſignãt Pꝛobat᷑ pꝛimo auc.Aui.xxij.tertij.ca.de poda ga⁊ ſciatica. Rõne vero ſic.Lales athomi ſi⸗ gniticãt materiã cõtentã in mẽbꝛis neruoꝝ in⸗ ferioꝝ.⁊ per ↄñs in mẽbꝛis regionis in fine que integrat᷑ ex mẽbꝛis pᷣdictis.¶¶ Scða re. Atho mi apparẽtes in media regione doloꝛẽ in mem bꝛis ſpiritualiba ſᷣcan.ꝓrobat᷑.quia ſicut atho miin infima regione ſupꝛa infimã regionẽ ſig⸗ nificant.ita athomi in medio indicãtſuꝑ mediã vt apparet etiã ex alijs ſuꝑfluitatibo·¶ Lertia re.Athomi apparentes vniuerſaliter ꝑ totam vrinã omniũ mẽbꝛoꝝ.⁊ ꝑ cõſequẽs totũ coꝛpꝰ dolorẽ ſignificãt:pꝛobat ſic.Athomi partialeſ partialẽ doloꝛẽ ſignificãt.ita athomi vniuerſa⸗ les et vniuerſaliter apparetes vniuerſalẽ dolo rem ſignitficant.ergo intentũ regale eſt verum. ¶ Quarta reg.ſumpta ab Aui.pꝛimo canone fen ſcðᷣa ca.de ſignis impꝛegnatiõis.Urina lu⸗ cida pura in ſubſtãtia in qua apparuerit aliqᷣd groſſuz ſile nubi. ⁊ in ea fuerint athomi deſcen dẽtes ⁊ aſcẽdẽtes globatim inferiꝰ impꝛegnati onẽ ⁊ conceptũ ſigniſicãt.ptʒ auctoꝛitate pꝛe⸗ dicta. Rõne ſic.qꝛ tales athomi autſigniſcant ſupꝛa doloꝛẽ iuncturarũ aut neruoꝝ aut ſuꝑ cõ ceptum.ſed nõ pꝛimũ vt patet per concluſioes pꝛecedentes.ergo ⁊c R „ ous li⸗ De Helolutioni Ootãdũ qꝙ per roſolutiões cinericias nericijs in vrina n nõ debemintelligere reſidẽtes in vꝛina ad modũ furfurearũ reſolutionum.ſed ſunt groſſioꝛes que accidũt et apparẽt ex diſſs lutione materiaꝝflegmaticaꝝ.aut melãcolica⸗ rũ aut ſanguinearũ groſſaꝝ que reſolute ſimul cum ſuꝑfluitate euacuant᷑.et eaꝝ apparẽtia at⸗ teſt atur mẽbꝛis a quibo reſoluũtur.q̊ ſtantepo nunt iſte regule. ¶ Prima re. Reſolutiões ci⸗ neree ſubtiles in coloꝛe adherẽtes globate vel cõgregate ad inuicẽ ⁊ infundo reſidẽtes reten⸗ ſionẽ mẽſtruoꝝ in mulieribo ſᷣ cant.pꝛobat᷑ au⸗ ctoꝛi.Aui.xij.tertij. Rõne aũt ſic.qꝛ tales reſo⸗ lutiones atteſtant᷑ materie peccãti in loco ꝓpin⸗ quo ad vias vꝛine:que materie contingit eua⸗ cuari et retẽta ſtimulãt virtutẽ ad eiꝰexpulſio⸗ nẽ:et qꝛnõ poteſt euacuari ſᷣm ſe ꝓpter opilati onẽ euacuatur aũt aliq̃ ꝑtes ex qrũ ſeꝑatione generãt᷑ tales reſolutiões.Etiõ notãter ponit in cõcluſiõe reſidẽtes in fundo ⁊ globate exiſtẽ⸗ tes ex eo ꝙ cõtentũ in regione ſuꝑioꝛi atteſtat materie contente in tali regione. Jõ cũ materie meſtruales ſũt ibi reſidẽtes,. claruʒ ẽ ꝙ relolutõ nes ibi apparẽtes ſcãt eaꝝ reſolutioneʒ materie rũ q̃re ↄcluſio vᷣa. S cða re:Reſolutiões ci neree ſubnigre in coloꝛe ſparſe ꝑ vꝛinã fluxum mẽſtruoꝝ actu alẽ ſᷣcant.pꝛobat᷑ auc.Aui.loco pꝛeallegato. Rõneſic.qꝛ aut tales ſignificant retẽtionẽ mẽſtruoꝝ aut fluxũ.HNõ pmũ.qꝛ tũc reſiderẽt in fundo.qm̃ derõne grauis ẽ ⁊ nõeſ ſent cõgregate.vt ꝓbatũ ẽ. ſᷣcãt actualẽ fluxũ ¶ ZTertia re.Cinericee reſolutiões ſubnigre et groſſe adherẽtes ſube vꝛinali in fundo ſpleneti cã paſſionẽ ⁊ apoſtema ſplenis ſcant.Pꝛobat᷑ aucto.oĩm medicoꝝ vnanimiter aſſerentium hoc eſſeſignũ male diſpoſitiõis ſplenis. Rõne ſic.quia aut tales reſolutiones atteſtant᷑ mate⸗ rie menſtruali aut melãcolice alibi contente. HNon pꝛimũ vtptʒ ꝑ pꝛimã cõcluſionẽ.̊ cũ ſplẽ ſit receptaculũ humoꝛis melãcolici.ſequit᷑ ꝙ ta les reſolutiões atteſtãtur materie contente in ſplene qð ẽ poſitũ.i¶ Quarta re.Reſolutiões cineree apparẽtes in fi.fe.flegmaticarũ.ſebꝛem flegmatticã ad melãcolicã ꝑmutari ſᷣcãt.Pꝛo⸗ batur quia tales ſᷣcãt materiã flegmaticã adu⸗ ri.ad cuiꝰ aduſtionẽ ſequit᷑ geneneratio humo rũ melancolicoꝝ.qui cum peccauerit putrefactꝰ indicat melancolicam febrem. H De lanie in vꝛina. Ota ſanies nunq; apparet in vꝛina niſi n ſtante vlceratione in vijs aut eruptione apoſtemat; currẽtis ꝑ viã vꝛine.q ſani⸗ es diuerſificat ⁊ ex ꝑte ſitus.de q̊ erit ⁊ emittit᷑. Scðdo ex parte qtitatis.qꝛ qñũq; apparet pau⸗ ca qñq; multa qñq; tota ſanioſa.de qua dant iſte regule. ¶ Pꝛima reg. Sanies in vrnina in pauca q;titate apparet in ꝑtibo renũ exiſtente doloꝛe. apa renũ aut vlcerationẽ ſcat materiã paucã ſaniei per locũ anguſtũ differre q̃les ſũt poꝛri.⁊ vbi doloꝛ ibi egritudo auctoꝛi.ypocra tis decimo cõmẽto. Regula cõfirmat᷑ auctoꝛ. Aui.xviij.tertij.ca.de apoſtemata renũ vlcera tionẽ.i¶¶ Scðda re.Urina cũ ſanie multa in quã titate apparẽs cũ graui et forti fetoꝛe doloꝛe ex iſtente in pectoꝛe ſignificat apoſtema aut vlce⸗ rationẽ in veſica.Ptʒ quia talisſignificat mul tã materiã putridã in loco ꝓpinquo et lato.qua lem dicimus habere veſicã.qᷓre ⁊ c. Et dicitur notãter multa.qꝛ ꝑhoc diltinguit᷑ apoſtema et vlceratio veſice ab apᷣate ⁊ vlceratiõerenũ Loꝛ relariũ. Urina ſanioſa multa cũ dolorein pecti ne apoſtema ſignificat in muliere apᷣa in matri ce.patet ex cauſis ſupꝛ adictis.i¶ Tertiaregu. UVrina ſanioſa et coꝛrupta cum doloꝛe et pul?⸗ ſatione in ygocundrio dextro ſignificat apo⸗ ſtema epatis eſſe coꝛruptum.patet.quia do⸗ loꝛ ſignificat egritudinẽ in eo. chconiag it Tractatus apoſtemn epatis terminari ꝑ vias vꝛine. vt ha⸗ betur decima quarta tercij. ¶ Quarta. Uꝛina ſanioſa apparens in pleuretico aut empico mi norarato ſputo ⁊ accidẽtibo malis remiſſis.ſig nificat pleureſim aut empina tenminabiliper vi as vꝛine licet raro.vt habet᷑ in capitulis ꝓpꝛijs minorato ſputo nõ per euacuationẽ materiei ſigmificat materiã de iuani ad vias vꝛine.Cor relarium. Hõ teneatur medicꝰ exminoꝛatione ſputi in pleuretico ſi viderit accidentia remitii. patet quia hoc ſignificat naturam creticareꝑ aliam viam.⁊ ſic terminani moꝛbum. De ledimme in vꝛina. C ₰ 2„* 1 X. V e dicũrur eſſe actõ caloꝛis naturalis.qͥ agit in materiã actualiter peccantẽ ex q̃ tanq; materiali cauſa ſit ypoſtaſis.finis aũt vt talis materia pᷣpare? ad expulſionẽ. Yoꝛmalis vero * cã eſt iſta qꝙ ipᷣa ſit alba leuis pinealis ⁊ equalis et reſidet in fundo ?⁊ dicat laudabilis continua per oẽs ꝑtes ſuas. Ex q̊ ſequit᷑ coꝛrelarie.q; in vꝛina pfecte ſana nõ debʒ appere ppoſtaſis.ptʒ qꝛ: in vrina talis corꝑis ſani deficit materia ex qua fit vel gnat᷑ ypoſtaſis. qꝛ ſiin eo peccaret materia nõ eſſet coꝛpus vere ſanũ.Coꝛrelariũ ſcðᷣm.ꝙ; deſiciẽte oltero ↄditionũ pᷣdictaꝝ q ip ſa cu ſit alba etiãa illa ypoſtaſis nõ dicit᷑ lauda⸗ bilis. Loꝛrelariũ tertin. A waritio ypoſtaſis ſi⸗ gnificat materiã cõplete digeſtã ⁊ paratam ex⸗ pulſioni.que dicunt᷑ eſſe cã tꝑm vere criſis de laudabili poſtaſi.Et de his dant᷑ tales regule ¶ Pꝛima rc. ypoſtaſis ſubnigra in coloꝛe ap⸗ parẽs in vꝛina lõga egritudinẽ ſigniſicat.Pꝛo bat᷑.nã talis ypoſtaſis atteſi atur materie melã⸗ colice que eſt difficilis reſolutioòis ⁊ euacuatio⸗ nis: At ex ſnia Aui.in ca. de ſignis quartane.qʒ obitante materia difficilis eradicationis moꝛ⸗ bus neceſſario pꝛolongat.ergo regula veaa ¶ Secunda regula. Sedimen liuidũ in colo re moꝛtiſicationẽ caloꝛis innati ſignificat. Nã talis ypoſtaſis ſigniũcat ſuffocationem calo⸗ ris innati a materia melancolica ad quã ſequi tur moꝛtiſicatio.vt patet de cauſis liuiditatis ſuperius.i¶ Tertia regula. Sedimen nigrum in colore quod pꝛeceſſit liudum moꝛtem ꝓpin⸗ qquam ſigmiſicat.pꝛobat᷑ quia tale ſedimen ſig⸗ mificat vltimam aduſtionem ad quã cito ſequi tur moꝛs. qre regula vera. ¶ Quartare. Sedi men diuiſum in lubſtantia ? ſparſimper vꝛinã ventolitatẽ ſigniſicat. pbatur qꝛ talis ẽ ꝓpoꝛtio ventoſitatis ad alias ſuperſluitates. enamta⸗ lis eſt ꝓpoꝛtio ad ventoſitatem⸗ bydropiſim. Eſedimine apparente in vꝛina.notan⸗ duũ pꝛimo ꝙ per ſedimẽ habemus intel lgere ypoſtaſim apparẽtẽin vꝛina Cu ſed ſiceſt ꝙ; ventoſitas reddit vnãquãce ſuper fluitatẽ diſperſam. apparet regla vᷣa.¶ Quĩ ta regula Hõ puratũ ſedimẽ debilitatẽ vᷣtutis ſignificat, pbat᷑.talis ypoſtaſis ſcatinoꝛdinati onẽ in motibo nature.q inoꝛdinatio ſequit᷑ de⸗ bilitatẽ⁊ ab ea accipit & ⁊c.¶ Sexta re.Encor mia.i.ſedimen in ſupᷣma regione difficultatẽ an helitus ⁊ pectoꝛis ſigmiicai Patet quia ſigniſi cat materiã peccare in pecroꝛe.vt patet ex ſnia omniũ medicoꝝ.¶ Septima re. Nephilis id eſt ſedimen in ſupꝛema regionemagnã ventoli tatẽ ſignificat ꝛmaximã. Ptʒ qꝛ ſignificat ma⸗ teriã habere raptũ ad caput ⁊ nõ miſi magnitu⸗ dimen vetoſitatis ¶ Octaua re. Sedimẽ qð⸗ cq; fuerit niſifuerit ꝑſeuerãs defeciũ virtutis ſcat. Piʒ qꝛ ſᷣcat diminutionẽ actiõis in mate⸗ ria qpꝛecipue ſequitur debilitratem vinutis. 8 E ſup fluitate humoꝝ pꝛimo notãduʒ ꝙ cõtingit humoꝛẽ ſᷣm partẽ ſeꝑari a Mmateria totali:i habere raptũ ad vias vꝛine Ex reſidẽtia videbit᷑ ꝙ ibi ſitſedimẽꝛ ypo ſtaſis.Et nõ erit ita:vt patet ad experientia in colica doloꝛe.⁊ ydeos:vbi videntur tales hũo⸗ res reſidere in fundo.quod etiã a paret in febꝛe egmatica. vbi ſepiſſime decipiuntur medicji. Scðdo notandũ: q; talis humor videbitur ſi⸗ milis ypoſtaſi ex partecoloꝛis ⁊ ſubſtantie.iñ inter ipſum et ſedimen eſt ſignum diſtiuctiuum tale: quia quando eſt veruʒ ſedimen ſi mouetur ex agitatione vrinali ſtatim reuertit᷑ ad ſuũ lo⸗ cum ⁊ ſiium Colligit᷑ hoc ſignũ ab xſaac ᷣmo 14 de vrimis. Scdo ab Auicen: ſcda pꝛimi E tiaʒ pꝛima quarti cap.de ſlegmatica.De q̃ humoꝛe dantur regule. ¶ Pꝛima regu. Humoꝛ crudꝰ ꝗꝓparẽs in ſuperioꝛi ꝑte vꝛine vitiũ pectoꝛis vł mebꝛoꝝ ſpũaliũ ſignificat.⁊ difficultatẽ anheli tus.pbat᷑.aut talis humoꝛ atteſtatur materie cõtente in cerebꝛo.aut in regione pectoꝛis Nõ pꝛimũ:quia tunc erit ibi circulus:vtex ſnia me dicoꝛum habetur. ergo ſcdᷣm quoò eſt intentuʒ Ex quo ſequit᷑ cũ videris talem vꝛinã pꝛenoſti care aut aſma aut diſma aut oꝛtania.¶ Secũ da re. Humo: crudꝰ in media regione pendẽs vitiũ ſtomachi ⁊ inteſtinoꝝ ⁊ repletionẽ ſigniſi cat ⁊ rugitũ vẽtris pꝛobat.nã ſuꝑfluitas cõten ta in medio regionẽ ſignificat.ſed cuʒ regio ſio machi ſit media regio et ventris.& ⁊c.¶ Tertia regu. Humoꝛ crudus in infima regione appa⸗ nens doloꝛem renum ⁊ lüboꝛum ⁊ mebꝛoꝛu ge neratiuoꝛum vitiu ſigniſicat. Cꝛo batur ex de⸗ ductione cõcluſiois pꝛecedetis. Et per hos cla mat e perientia.quia in omnibo iſiis doloꝛibo apparct iſte humoꝛ dominane. Iſis de coloꝛe ⁊ contẽtis in vrina. Re⸗ Eſtat vt videamꝰ de cautelis medicoruʒ ́obſeruãdis iniudicãdo ꝑ vꝛinas.No⸗ tandũ igit᷑ ꝙ qñ offertur medico vꝛina ex q̃ nõ poſſit iudicare ex cõtẽtis.qꝛ reducta eſt ad ignẽ DBDe tautelis in wina. vel alterata.iudicat capiẽdo iudiciũ aſubſtatia ⁊foꝛma ecõuerſo.Tria igitur faciã.Pꝛimo po nã aliquas regulas ex quibo ſumuntur multe cautele. Scðo docebo diſtinguere vrinã viro rũ ab vꝛims mulierũ. Lertio vrinas pꝛegnãtiũ in quaꝝ iudicijs multuʒ moleſtantur doctiſſi⸗ mi viri:⁊ ex eis incurrunt nõnullas infamias.qͥ bus habitis patebit cõplementũ.Circa peimg dicam aliquas regulas que tñ virtualiter poſ⸗ ſent reduci ad pꝛedicta:ex quiba infero coꝛrela⸗ ria plura.⁊ vnũq̃dq; coꝛrelarioꝛũ erit cautela vna:⁊ ſic exẽplis de iſtis poſitis ⁊ intellectis ex ſimilibo poterit bene diſtinguere. ¶ Pꝛima re. Arina alba ſubtiliſ atteſtat᷑ debilit ati ſtomachi 2⁊ eius indigentiã. Jitud patet ex mentib⸗ auto rũ:⁊ rõne deductũ ẽ ſuperiꝰ.oꝛrela.pꝛimũ ũ medicꝰoviderit vnam taleʒ iudicat anguſtiã in ſtomacho aſſumptaʒ. ptz qꝛ additur debiluati maioꝛi cauſa eiuſdẽ.Coꝛre.ſcom.S tante tali vrina iudicãdũ eſt ſuꝑ laſſitudine totius coꝛꝑis 2 maxime cruriũ.patet.qꝛ ex diminuta digeltio ne ſequit᷑ diminuta reſtauratio magis veroin locis remotis. Coꝛrela. tertiũ.Stante talivn na iudicandũ ſuꝑ doloꝛe ⁊ grauitate o culoꝛuʒ et ſomnolentia. Patet.qꝛ ſtante tali diſpoſitiõe ſtomachi neceſſe eſt vt pꝛopter directum affec tum cõmunicẽtur materie ad caput:q̃ cõmum cate inducũt talia.q̃re.⁊c.Etiam experiẽtia.q bñtes debilit atẽ ſtomachi patiũtur fluxũ palpe bꝛarm ⁊ pulſationẽ timpoꝝ. Coꝛre.iiij. Stãte tali vrina indicãdũ eſt ſuꝑ laſſitudine totiꝰ coꝛ poꝛis ⁊ maxime cruriũ.patet.qꝛ ex diminuta di geſtione ſequit᷑ diminuta reſtauratio: magis vero in locis remotis. Coꝛre.quintũ. Stante tali vrina iudicandũ eſt interpolatum difficulta tem anhelitus.patet.qꝛ ad interpolatã multi⸗ plicationẽ vẽtoſitatis ſequit᷑ cõpꝛeſſio dyafra⸗ gmatis.⁊ ita cõpꝛeſſio membꝛoꝝ ſpiritualium ¶ Scðda re.Urina cũ febreacuta ſpiſſa et ru bea infundo vaſis et tinbata et ſupenus liuida venationem ſigmificat.patet ex his q̃ dicta ſunt De vrina liuida ſuperius.Coꝛrela.pꝛimũ. Ap⸗ parente tali vrina iudicãdum eſt ſuper tremo⸗ rem coꝛdis:vehementiam ſitis. Inquietudine magna.patʒ.qꝛ hec cõſequũtur incoꝛde nocu⸗ mentum ⁊ in mebꝛis ſpũalibo.Coꝛrelariũ ſecũ dum. S tante tali vrina udicandum eſt ſuper doloꝛe ltomachi⸗Patet intelligenti.⁊c. Coꝛrelaniũ tertium. Lalivꝛina de alte ranone magna ⁊ freneſipariter.patet.quia neceſſeẽ vt cõmunicet᷑ nocumẽtũ cerebro.q̃re.⁊c.i¶ Zer⸗ tia re. Urina exiſtente cumſedimine lapidem in renibus aduenire iudicatur. Patet ex his que dDicta ſunt. Coꝛrela. Stante tali vrina indicã⸗ dum eſt ſuper grauitate renum⁊ ylioꝛum et ap parerecauſas lapidis.Coꝛre.ſcᷣm. Stanteta li vrina arguendũ eſi ſuper grauitate capitis ex parte poſterioꝛi. Patet ex colligãtia renum ad illas partes.Coꝛrela.iij. Stante tali vrina iu⸗ dicandum eſt ſuper grauitate pectinis. Coꝛre. quartũ. Stantetali vꝛina iudicandũ eſt ſuper contractione genuuʒ⁊ coxaꝝ.Patet hoc.qꝛ eſt ex accidentibo conſequentibo lapidem. ¶ Quar ta regu. Urina exiſtẽte lactea ⁊ tenui:lapideʒ in veſica ſigniſicat.Patet ex pꝛedictis in capitulo Dde colore.Eoꝛrelariũ. Setante tali vrina iudi⸗ candũ eſt ſuper diffticultati vꝛine.Patet ex dic⸗ tis. Et ita diſcurrite ⁊ pꝛopꝛia accidentia illus paſnſoms.i¶ Quinta.regu. Si vrina habuerit fruſtula longa quaſi pios declinantes ad ru⸗ bedinem excoꝛiationem renũ ſigniſicabit. Si fuerit tincta yvbinon fuerit diſcoloꝛata ? apa⸗ ruerint pili:totius coꝛpoꝛis debilitatem ſigmifi cabit.Coꝛrelarium pꝛimũ.q ſᷣm pꝛimam v:ine apparentiam pꝛenoſticandum eſt caliditateʒ et ardoꝛem circa renes. patet ex pꝛopꝛio effectu egritudinis.Coꝛrelanum ſecundum. Stante tali vrina ſuper laſſitudine totius pꝛenoſtican⸗ dum erit. Coꝛrelarium tertium. Exhuiuſmodi vrina apparet interpolatim ⁊ guttatim mictus vrine. Coꝛrelarium quartum. Uiſa tali vꝛina pꝛenoſticare vꝛinam ſanguineam.ſiue mictum ſanguinis pꝛeceſſiſſe. lo Coꝛrela nium quintum. Stante tali vrina ſu⸗ per ſtipticitate ventris arguendum.⁊ egeſtiões que emittuntur ſuntſquibelloſe:vt patet ex ta⸗ lipaſſione neceſſe eſt vt ſupercalefaciat epar. quo ſupercalefacto adurantur feces ⁊ exiccant Coꝛrelarium ſextũ. Stante tali vrina iudican dumeſt ſuper tumoꝛem ventris.Patet.quiaſtã te tali ſtipticitate retinent vẽtoſitates.que ſic re tentefaciunt ventrem tumefien. ¶ Sexta regula. Stante vrina alba et tenui cum multa ſyti dyabetem ſigninicat:patet intel ligenti cauſas huius egritudinis Coꝛrdarium pꝛimi m. Stante tali vrina argu cndum eſt ſuper debilitate ſtomachi.⁊ interpo latam ardorem inipio latere. Patet per conti⸗ nuam aſſumptionem humidiroꝛidi maxime. Coꝛrelariuroſc m. Stante tali vrina pᷣnoſii⸗ canduʒ eſt ſuper cxtenua tionem totius ⁊ ſemi ethicam.patet.quia hec egntudo pꝛobibet ex⸗ enuationem lieri debuam et connememem. Septima re. Eriſtente vꝛima furfurea dyar ralis ſigniſicat ſi eſt pauca.Patet ex pꝛedictis? ad experientiaʒ. Coꝛre.pꝛimũ. Urinafacta fur? ticõtinetur materia humoꝛalis.Coꝛrela.ter⸗ furea et ſi poꝛtaretur a lõge:remanet ↄtinue ſur furea.q̃re medicꝰ poterit hoc inferius pᷣnoſtica re. Coꝛre.ſcdᷣm. Apparẽte tali vrina iudicãdũ eſt ſuꝑ cõmotiõe totiꝰ coꝛꝑis.patet ex eo.quia Dñ antur humoꝛes in toto.Coꝛre.tertiũ Pꝛeno ſticandũ eſt ex eo toꝛſiones circa vxpocundria,ʒ et maxime circa ypocundri dextri eẽ futuras. quia cum locus epatis ſit locus generatiuis hu moꝛũ.Coꝛrela.quartũ.Pꝛenoſticãdũ eſt fluxũ ventris futurũ.orre.quintũ. Judicãdũ eſt ſi tim magnã et inquietudines factas.⁊c.i¶ Octa niam humoꝝ viſcoꝝ ⁊ groſſoꝝ.Coꝛre.ſcᷣm.Ex ca pꝛenoſticãdi ſunt doloꝛes circa ypocũdria?z vuluã.patet ꝓpter cõtinuũ motũ ibi factum Coꝛrela.tertiũ. Stante tali vrina iudicãda eſt naulca:et quaſi cõtinue ſubuerſio ſiomachi pa tet pꝛopter cõtinuã eleuationẽ vapoꝝ.qre ⁊c. Coꝛreiiij.Ex hmõivꝛina iudicare poteris do loꝛes vemire ad doꝛſa ſiue renes.et qũq adco⸗ xas. vt patet ex pꝛedictis.Coꝛrelariu quintum. S tante tali vrina pꝛenoſticanda eſt duricies circa partes femorales.quare ⁊c.¶ Nona re. Sicirculus vꝛine nullo modo agi ctur tremu⸗ lus apparuerit ſuper repletione capitis ⁊ deſcẽ ſu catarri arguendum ẽ. ꝓatet ex his que dicta ſunt in tractatu de circulis.Et nota ; vrina quãtũcunq; mota ex longo delata apparet cir culus ac ſi in pꝛinc ipio extiterit.Coꝛtelari.pꝛi⸗ mũ. Stante tali vꝛina pꝛenoſticandũ erit dolo rem in ſpatulis curibeiaolatiane P) tet:quia talis vrina ſignificat materiam deſcen dere per nuchamad neruos quare ꝛc. Coꝛre.cm.Stante tali vrina iudicãdꝰ ẽ do lor aut grauitas capitis in parte poſterioꝛi.cũ tium. Stante tali vrina iudicandũ eſt pigriciã eſſe in toto.patet cum multa materiaſit cõmu nicata neruis.quare.⁊c.i¶ Decima reg.nimna babens circulum cum ypoſtaſi in media regio ne aut attomos in ea regione aut trumbos.ſig nificat materiam ⁊ incapiie et pectoꝛe.patet ex pꝛedictis.Loꝛre.pꝛimuʒ.A pparente tali vrina iudicandum eſt difficultatem anhelitus et tuſ⸗ ſis.quia ſigniſicat materiam deſcendcre conti nue ad pectus.Coꝛre.ſcdᷣm. Judicãndũ ẽ do⸗ loꝛem in parte anteꝛioꝛi capitis.Eoꝛre.tertium ua re. Unina mulieꝝ exiſtẽte turbida velut ſub⸗ iu galis repletã matricẽ teſtare iudicatur. Pa⸗ tet ex dictis.et hocnõ ſtante fe.acuta. Coꝛrel. pꝛimũ.Stãte tali vrina pꝛenoſticamus pondꝰ maximũ circa ꝑtes femoꝛales.patetꝓpter pꝛeſẽ Siſuerutincta ſalſedineʒ aut a rdoꝛẽ in guttu re ſignificat pariter:ſi fuenit circulus declinãs ad citrinitatẽ.Coꝛre.quartum.Ex huiuſmodi vrina grauitatemoculoꝛumiudica.quia ẽ cau ſa multe materie in cerebro.quare ⁊c.i¶ Inde,⸗ ama regu. Urinaeiiſtenteſpumoſa tam in mu⸗ liere q; in viro ventoſitateʒ contineriin vemre ſigmificat. Patet ex his que diximus de ſpuma Coꝛre.pꝛimũ Inflatio ſtomachi et ypocũdrio rum ex vrinatali arguẽdũ eſt ꝓpter continuum motum ventoſitatis circa eas partes quare ⁊c Coꝛre.ſcᷣm.E x tali vrina dũmodo ſpumaſue rit nubea ſiue citrina pꝛono ſticãdũ eſt eſte do⸗ loꝛem capitis maioꝛẽ in latere dextro. Coꝛrela. tertium. Si vero talis vrina fuerit alba ſubti⸗ lis.iudicandum eſt doloꝛem eſſe futurũ in ypo cundrioſimiiro.patet cum illud ſitfrigidum:il lud vero caliqum.i¶ Duodecima re.Urina tẽ dens ad viriditatẽ vel lundum coloꝛem per tio tum in muliere cuʒ ypoſiaſi plumbea ſigniſicat retentionẽ mẽſiruoꝝ ex parte tempoꝛum in quã titate et qualitate.patet ex his que dicta ſunt. Hec Auicenna.Egid ius.Jſaac.⁊c Et hec de vꝛinis dicta ſufficiant. ¶ Jinis Tabua luper trattatu de verbi is. Prohemiü yum ſummi dei in finem vſq; feliciter per duximus:ne te lectoꝛem in eodem tedioſe vagari cõtingat.veꝝ vt valeas (optime lectoꝛ)cito in h opere inuenire qð requi ris qd remediũ egritudi⸗ ni adhibere debeas. qu naturã ꝓpꝛietatẽ ſeu cõ⸗ plexionem herba ſeu ar⸗ boꝛ anial om̃e: lapis qᷣ pꝛecioſus:piſcis ac auis quelibet habeat. ac po⸗ ſtremo vrinaꝝ iudicia iu xta ſuas regulas et ma⸗ giſtrales differentias ſe quẽs tabula luculenter te docebit. Et pꝛimo in oꝛtũ herban tabula hec⸗ cine indicem ponet. De⸗ binc in campũ animaliũ alioꝛũq; pꝛoperabit oꝛ⸗ dinẽ tractatuũ ſeruãdo. Fd alopiciã Eaolin. g. 8 B. LCa vi.E . Ca. xvxid. C Ea.cryi.A. Ca.xxxiiij.C. Ea.xlvi.?FG Calxxxvi. D La.lxvi.H. Ca. ccxlviij kia Ca.cccix . Ca.ccccluijin ſine. Ca.ccccxci. LCL. 4 — doloꝛ. E ⸗ Lavij. D K— LCa. xv. L La.xxix. C ιW Ea. Avij. S Ealx. P Ca. lxxxvi.E. „— * — adiutoꝛio libꝛuʒ hunc (qui oꝛtus ſanitatis recte appellat) Ca. cxxx. A Ca. ccclij. D La. cxli. in fine Ka. ccclxvij. A Ca. cxlvij. B. Ca. cccxxvi. B Ca.clxij. C H CCa. ccccxlv. D Ca.ccxij.D Ca.cccclv. A Ea.ccxxvii:G Ca.ccccxciij. E. Ca.ccxliiij. A Ca. ccccv. a.ccxlviij. F. Aurium putredo Ca. cclxx. Y- Ca.cclxv. E Ea.cclxxvij. G Aurium ſanies Ea. cclxxix. S Ca.ccccxxxiij.M a. cclxxxiij. E N¶ Auri conqualſatio Ca. cccxx. 6DP Ca.ccccxl.A Ca.cccxxij.D ¶ Auditũ recuperãdũ. a.cccxxv. E. Ca.dxv.D Ca.cccxxviij.in fine a. ccxlvi.D Ea.cccxxix.? G. Ca.cdxxix. B Ea.cccxixi.D 4 Apollemata capit. c(cCcliij. B Ca.cclxxxi. G a.ccclxix. B LC.a. cccxxxvij. D. Ea.cccxxij. H Apolſtemata nariũ. Ca.ccclxxv.C R LCa. ccccvi. HB Ca. ccclxxxiij. x (Apoſtemata lingue. Ea.ccccv. LCa.a. ccccxxxxi. D. Ea.ccccix.in fune ¶ Apoſtemata gutturz. Ea.ccccxxxvi. O La. clxxxviij. D Ca.cccclv. . LCa. ccxv. D E Ca.cccclxxxiij. 2N% Ca. ccxcij. D. Ka.cccxcij. H LCa. creir. B Aunum vermes LCa. cccx. ix. E Ca.xviij oʒℳ—eqß . Ca.ccccli Ca. v. K. T Apoſteatlby mämle CLCa. lxxxvi. A La. xv. S2 Ea xcvij. S. ꝛ inine CLa. c. D Ea xxv. E. ScHRWR a.ccxix.E. Apoltemata cpath⸗ Ca. ccixxxviij. a. cclxij. A Ca.cclxxxix. Yꝓ Ca. e mane. Ca. ccx. = Ca.cccxiiij. B Ea cccx. B. -- Ea. ccccxxix a. cccxlvij. E J Ca.cccclij.B K Ca.cccciiij. y 4 TApolemata ſplenis. Aarni inſtao CLCa. cclxv. H Ca. i.E Ea. ccclrir. E Auriumtinnitui . Ea.ccclxxi Ai 8: La. clxxv. E Zbelehuiiungi . cr. 7/1 Zcr ) La. ccxcij. a. ccclxiij.E LCa. ccclxxv. C Kpoſt arke. Ca. ccccxxxvi. H LCa.: cxi. B Ca. cxci. F ¶ Aurium vlcera Ca. ccxxxvi. A Ca. cclxxxiij. YF. La. ccxlvi. J La. cccil. H La. ccxlviij in ſine Ea.ccccxciij. ¶Apoſtemata vulue Ea. lxxxix. y . ¶ Apoſtẽata teſticuloꝝ Ca.cxxiij.NH Ca. cclxxxiij. A DH Ca.cccij.in fine Ca.ccccxciij. ¶ Apoſtemata ſiue vlcera caliaa Ca.li.A Ea:lv.KE Capitulũ.lvij. Ea.ixxij.O.⁊ in ſine ZrpudlumaA Ea.ciiij. D Zaariinüne “ Ca.cxlv. B Ea lyi. alnri b„ Ea. cccij .kK LCa. cccxij B L.a. cccxviij. GG. Ka. ccxxvii. E Ea.cccxxxiiij S Ca.ccclxvij. R Ca:ccdxxxij CLa. ccclxxxic. G Ca.ccccxij. in fi. Ca. cccclv. A Ca ccclxxvij. Ca.ccccxeij. H ¶(¶ Apata frigida Ca.i.G Ea.· ccclxxvij. D Ea.ccccxcvi.P er. ¶ Apata dura a. rlix.A B Ea. cxxx. Ta cc . „₰ Zaci. J 7 Ca.cccclxiij.A ¶ Apata meltienc. Tabula ſu Ka. cevi⸗ 83 . LCa.xv. A⸗.· Air flegmatica Fa. lxv. C. Ca.cxci. Ea cxxvr infine Ca.ccccxiij.NH E poſtemata ſiue vlcera fraudulenta 1 Avi. „ La. Iv. E LCa. ci. BD Ca. cxlv. X— Caccdltv. LCa. cdxvij. H⸗ Ca.ccxcij. C Ka.ccxcix. Ca.cccxxiij. A Ca. ccxlvi.E Ca.ccccij. in Fne Ca.ccccxiij.H H. Ca. ccccxcvi. E ¶Aßata maturanda Ea. lxxxiiij. G Ea ccxlij. S. Za c⸗. Ap̃ atarumpenda. Ea.clxxxvij.B Ea.ccvij. DH 5/ Ca.ʒ ccccij.in e. Apoſtemtaa ani Ca. xv. ¶ Ca.xlvi.D Ca. lxxi. in ſine. 2. rii „1 fine xxxix. J. cxic „ Ea. ccxxxvi. G Ka.cclxxxiij. H Ca. cccxxij. B La. cccclij. M Ca. cxiij. B. ¶ Apᷣata interioꝛaꝛ vt reſoluantur. Ca. cccxxij. E ¶Alcola ? ſunt puſtu⸗ le tiue ylcera oꝛie. Ca.xiij.A B Ca.xvi.A BG Ca. xxx.B E Ca.xxwv.D La. xcviij. La. AA. Ca. cccxiij in fine LCa.cccxlv. A La ccxxiii. E Zactkni⸗d Ea.ccxij. EK Ca.ccxij. H Ca.ccxlix J. Ca.cccxx.KE Ca.cccxlv. H Ca. ccclxviij. 6. Ea. ccclxxix. B Ea.ccccij.A 6: Ca.ccccxvi.: H Ca.cccdxxvij. F Ca.cccclxxxvi.B Aſpꝛedo lingue guturis Caxxiij. ñK. Ea. lxxvii. 5 Ca. cxviij. — 2 clvi. E Aſpꝛedo laucum. Ca.cxxxiij.Dd Aſalds Recroris Ea. cli. A ” Ea. cclxxv. 4 Ca.cccxxvij N Aſperitas pulmonis. Ea. cxiij C. Ca.ccviij. A ¶ Aſperitas arteiaꝝ. Ca· xxxiij. A ¶ Artetica paſſio. Ca.xcvij.in finne. Ca .clxv B Ca. clxxx.HG Ca.clxxxvij:in fine. Ca.ccxxij. Ca. cccexlix. D La. cccxx.in fine. ¶ Abpata reioluentia ¶ Sniditas membꝛop a. lxiij. A Articulos cõtra⸗ ctos mollificare. Ca. lxxxvi. G Appoplexia Ca.lxxv. in fine. Ca.cxxxi.D Lalime fine Ea. ccl. E E. ꝛ inſine Ca. cclvi. A. * 3, k. e — .. . 4 4 Articulon doloꝛes. Ca. cccli. A pertractatu de Herbis. Ca ccxwſi. Ca.ccccxxx. K ¶ Anhelitꝰ difficultas. Ca.cccclvij.C DE CLa. ccccxxxviij.C Anhelitus facilis: Ca.cxlv. E ¶ Aſma. Ca. lxxiiij. : Ca.cxxxi.E Ca.ccx.in fine. Ca.ccxli. A· LCa. cclxxxix. in fin ine a.ccciij.A Ca.ccclxxiiij.A Ca. ccclxxxix. Ca.ccccxxxvij.A Ca.cccclxxv. G Ca.cccxcviij. Fcccrar fnaa aulafriic⸗ Fach. A Ca. cxcvij. Ka. ccvij. B B. ecerli. gund fine. nn R Z0. a. lv. H Ea.cviji. E Ca. cxxx. J Antrax. Ca.ix A Ca.cij. Dd Ca.cxxxiij.infine Ca.cccxx. B Ani doloꝛ Ea. cxli.in fine. Ca. cclxv.. Ca. cclxxij. B Ca.ccci. F Ecccktrrd i fine Ca.cccxiviij.E 3 Aluum Ea.clxxxij.in fine: a. ccclxxxxvij. B Ea cccecri. n fine Ca.ccccviij.c Ca.ccclxxiij in fine. Aquam citrinam educendam. Ca.cxliiij. D. La. c. enig. = 1. Ea.clxxviij. A4 Fa ckxiry S ¶ Appetitus commcdegi Ca.x.D Ca.lv. A Ca.xcij.A Ca. xciij. A Ca. xcvij. H Ca. xvij. ꝓ Ca cxlviij. B. Ca. clxviij.in ſie⸗ Ca.cclxxxviij. H Ea.cccxx.LIC Ca.ccclix.D Ca. cccxcij. C ¶ Aquam malam qui potauerunt. La. xiiij. H Zannis aque calile .Cclv. B ¶ Aſellarum fetoꝛ ec totius coꝛpoꝛis Ca. xxxix A Ca.ccclxi.D Ea ccrrtinine ¶ Aboꝛſum. Ca.xc. B Ca. cxxx. G Finfine Ea a. cxxi ₰ LC cxiij A Ka. (xv. Ea.ccxxixin ſine Ca.ccclxxi.B. E Alto cadenthbus Ca.viij. D Ca. xiiij. E: Ca. ccvij. F Ca.cccxli. B Ea.cccxc. B Ca.ccccxcvij. FE. ¶ Acrocoꝛdines tollere Ka. cccxli. B. ¶ Animalibus moꝛ tem inferunt Ca.cccxcv. in fine. ¶ Animalia venenoſa ne intrent vomum CCa. ccccliiij. Apes ne fugiant Apum punctura. Aecki. —— . Tabula ſuper tractatu de Herbis. Ca. cccexxix. „ „ Amoeem. a. xxiiij.in fine lrrii . Ca. cxxij. J Ea.ccxi.in fſine. ineſeruare. mnine Ea. cxxix. infine cclxxxiij in fine. Ca. xxvi.inſi 9 vt Ea. ccxix. E Ea cccv. A rarnem ſuper . Ca impingnantur. aarif 8 Canceroꝛis. CA. 7 „ bo fine Ea.ccciiij.in fine Faa —R Ca. ccxxij. J Ca rie. . Ea 3 Ca K atd vulnera ¶ Carnem rubeam . cc . cceSe EaS Na. clvij infine. otal ue t SSõõ CLa.ccccxci. ED 3 Carbũculus Ca.cccclij. J. rancos.i. apo CLa. cccclx. FD a. cxix. Eaniciemtardana amaig aleiun 4 Eapitis vulneratio: Za. N Rrcrrti. . andaz Tapit/ doloꝛ ailos generare. K Lalan aotbn tagz lei C ¶ Calculus. Rſedare. Eaxxi. B a ccciin. ᷓ Ca. xv. S Ca.ccclxv iij. H Ea.:. B ¶ Capilloꝝ caſus Ea xxv H Elauos coꝛpoꝛis ““ CTa w. ½z pꝛobibenti. Ca. ir. in fine Ca. ccccxcij. B. Ca cix. J Caaliher Ealeuin. in fine ¶ lauosi.poꝛos pedũ 4 E B. a.cclxxxuij. Zain — Ca. cccvij.in fine be Ca· cxxi D 14 nigoarclte Ea Wrroci B 5 Carelgcs paſſio: La Am. 6 a. xxxi. a ¶Kapillos augere E in ſ Ca. xciij. A. N “ En i infine. a.cxin in Nie Earker Gane E . Cir. K. 8 g. cxxy. Ea. ccvy .S E 7nilgtngr. Eadewr nnn Za cci. . Ea. ccexcvij. a.cxxx.E Ea ccvi . A. Ka. ccviij. B. Ea. cccci. R . 1 Aes nbꝛlſicke. Ea. cxcir. infine. Eri Ea. ceccha Ea cclxv. S Ea- iin. ,ABB Eacccxi.. 5 C 4 Zapino volor Saccei⸗ : 4— Zfcmrn. 3 aatde Cccccij. DJ . ranei “ ahi naitate. EZ ccctiij y Ea ciei Hennſi S Apitle XY⸗a. LC.aa. cccevi. J 2. a. cxxxi.D Z. A. 2-— CCa. cdxi dH Br. Lerebꝛi debilita (Ea rxvij. A abloadehig are Ea. 4oiA tem eurare⸗ = ex Ealxvi.A E E cci Ea xr. P E. Ca.cc ols. D Ea.cxxxi.J. Ea ccxxiiij. K Ca. xxxi. G. ð”ß Lail aftachr Ca clxviij. E a:cccri infine. Ca.lxij.in ſine. n e Ea. clxxv. D Za.cccii. 2 Eaxi DdD. 4 £U .cc cix. A . . Ea.xciij. A 2„ Aanehingimm. Ea cc⸗ DB r, „ Ea.cleviiſin fine Ea 1 fine. cccld. ED Ea cccai Ca. cciiij. S Ea. cx 1 D ¶Eapillos muliex Earcawi E. cri. ͤ Za. . Ea.lxxxvij.O E. TSalene JEa.ccxxxix in fine Ear. Ea. ccclxxxiij. R cälstemun Zac Ea. cdxxv.ED Lancer. 21 rI Ca.cclxx.BESG ccxcvij. B Ca. ix. G cccixxxviiin fſine Ca. cclxxxij. Eraad D Eadel c H Ea.ccccxxvij. . ccc. F Za. rr. — ntarides ſumpte. Ea. ccccxlvi. A D 1 ¶Katarrũ curare La Arra E cclxix. J Ca.ccccxlix —Eare cxlix. nntre Ca. cccelx. Ji Tabulalſupertrattatude Herbis. Ite er. zmdealbare Ta di. F liaca paſſio. La. ix. B. Li. ccxxi. A. Ca.cccxi.CE ãa. cccxc. E ¶ Cicatrices neruo rum curare Ca.lxiiij.DD Caaxxv. E ¶ Cicatricibus nigꝛis coloꝛem reddere z cl x. E CLicatrices lipidare Ca. cvij. A La. cxxx. F. ¶ Cicatricesſcariſicati⸗ onis vtnõ Ppareat- Elxv. A. (Kolli doloꝛ. Ca. ccclxxiiij. in fine. Ca.ccccxxxv. B Koloꝛem bonum * ſacienanm Ca. xlvi. H Ka.cxxi. 6 Ca. cxlij. B. La. ccxlv. A : Ca.cxci.A a. ccxcvij. AD Ca. ccccliiij.R LCa.ccccxcvij. E olica paſſio Ea xix. F Fa. vi. a. cxxxi. M. LCa.cclxxxvii.D LCa. ccxcvij. E a. clij. A Ca. v. G Ea. clxxix. Ea.ccviij. O. fg. LCa.cclvi.in fine Ca.ccexxi.H LCa.cccxxxi.A a. cccxli. Ca.ccclix. A. Ca. ccclxx. B. Ca. ccccxxx. H Ca.cccclxxxvi.A accccer. 6 Colica llegmatica: 4 Ea ccclxrvii in fine: Ckli. Ca.cccccix. in fine ¶Kolerã rubeam ſine Ca.cœccxxiiij.in ſine nigram purgantibus. ¶ Coꝛdis debilitas. Ea. lxxviij. E La.cclxxxij.G Ca. cij. GHH. Coꝛdis tremoꝛem Ea.æxxi. B La. xvi. E Ca. cxli. A Ca.xviij. B Eq ccliiij. A C Ca.xxx.Cc D Ea clvi. in fi. La. xcij. C Ca.cxlix. B. La. ci.C Ca. cxliiij. F a. cxxiij. O₰ Ea. clxxvi.E Ca. cxxv. J La. clxxv. A La. clxxij. C La. ccxij. A¾ CLC.aa. ccxij. Ea. ccxlic. A. Ca. ccxv. E Ca.ccclxxvii. A Ka. ccxciij. E CLa. cccixxxix. K LEa: ccxcij. D Ca. cccxcvin. H KEa. cccij. P½ LCa. ccccix. La. cccxxxvij. O Ca. cccxcirx. LCa. ccccxlix. F ¶ Coleram nigram (Coeꝛpoꝛa moꝛtuorũ eeducendim. vt incoꝛrupta ſeruentur EBraadrri S 7 Coꝛpoꝛa vt conſer⸗ ¶ Eoleram per vri? uantur a nimio frigoꝛe nãp:ouocandam. geeris ne noceat eis CLa. cxxiij. in fine Ca. ccdxij. B Ca. cchj. A ¶ Eoꝛpus mundifican ¶LColere infl atio duin a putredine nes ſedande. Ca. ccij. in ſine. CLCa.ccclxvij. E Ea.ccclxxxix. in ſine ¶Koꝛ confoꝛtandum Ea. ccccij: H EgA.-xix. R ¶ Koꝛpoꝛis ſoꝛdes LCa. lvi. E. mungificandum Ea. S Ea. cccvij. E. a. cxxi. in Sl latio narium CLa. cxxij. in fine Ca.ccxxxiij infine. Fa. rr. La. cclxij. NH. ?. in fine. KEa. xlv. Eꝓ—— LEa. ccx. D Z Ea.clvii in fine La. cccxiij. G Ca.ccxxxvij. A LCa. cccxxxix. Ca. cclv.in fineꝛę Ca. cccclx. E ꝓ H6 LCa. cclvi. in fine. Kõceptũ adiunandiᷓ. Ea.cclxxi.iĩ fine. Ca.lxiiu.E Ea. cclxxii. d. Ea.cxxxiii E LCa. cdxxiiij.in fine La. ccccxlix.E E. a. cclxxxij. in ſie Ea. cccclxxxi. A B C£ CLa. cccix. in fie ¶ Conceptũ im pediüt a.ccxx. in fiine Ca.cccxlii.A ⸗ a. cccxxxix infine. La. ccclxix. 6B Ea. ccdin. F Ea ccccv. F.ꝛ in fine xD Ea.ccclxx.in fine CCõdilomata ſoluere 2 Kccyiij. D. La.cccxlv. B La. cccxxiij. B6B 1“ Ca.xxxv . Eatccccxvij. E NKöõſoꝛtare digeſtione CCa.cccxl. J Kotritiones lacertoꝝ Ca. xlvi. K. Ca. cij. infie Ca.cxl. BA M Ca.cccxxxix.H ontractis. LCa. cccxlvi. B ¶K Znquaſiationitu Ca. cxx. B Ea. cxxxij. A Ca.cxxxiij La. ccxvij. E Ca. cccc. accu. E Ca. cccclij. B (HK einbaſtionduat Ca. clxij. A E Ca.clxxw. D ”êùD Ea.ccxxiij.in fine a clxch G₰J oitũ puocandum Ca.cxl.D. ⁊ in fine Ca.cxlv.E M Sa eli nie a.clxxvi.D F PJ. ⁊in fine . .a. ccuij.in fine. Ca.ccxiij. A Ca.ccxvi. A Ca. cclxij. F Ea.cccxv.in ſine a.cccxcxijB Ca. ccccxiij. Ea.ccccxxxvxi.Q .ccccciin. Mισ£ Ca.cccccv. E LCa. cccccxviij.in ſine. 4 Corarum doloꝛ⸗ Ca. xxxix. K Eroceum colos rem faciendum Ca.cxxi. Qutis fetoꝛem Ca.cxxx. HN Ca.ccccxiij.infine ¶ utis inle⸗ nem nlndam. Cutẽ madiieandi a.lxv. E . — Tabula ſuper tractatu de Herbis. Ca.cccxciij.D ¶ Kutem mulien et carii fa ciem mundificandum Ea.ccclxxxiiij X. Dentiü dolo rem curandam. Zadli. Ca.xlv.E e Elki an = a. lxxr. E. Ca. xcvij S Ca. cvi. A Ca. cvij Ca.cxix. NH Ca.cxxxi.R N Ca.cxxxviij. Ca. cxlvij.E Ca. dxij. D Ca. cxüij. D. Ea.lxxiiij.A: Ca. clxxv. H La. ccvi. E Ca ccvij. in fine Ca.ccxix.infine. Ca. ccxxviij.in ſine. Ea.ccxxxviij. B Ca.ccxliiij.in fine. Ca. ccxlix.D Ca.cclv. G Ca.ccxxxij. GS Ca.ccxcv. D. in fine Ca. ccxcix. C. Ca.ccciij.E Ca.cccxxi.E. Ca.cccxxvij.D Ca.cccxxiij.A D Ea.cccxxxij.C ꝓ6 Ca.cccxxxiij.. Ca.cccxxxiiij.A Ca.cccxlv.AD Ca.cccxlvi.D K. Ca.ccclvij. F Ca.ccclx.KE Ea.cccixij. A. ð .g.h.n Ca.ccclxxxi.G Ca.ccccxxi. Ca.ccccxxxvi.B Ca. ccccli.E. Ca.ccccliij. D. Ca.ccclx.A· Ca.cccclxvi. B Ca.cccclxvij. Ca.cccclxix. D Ca.cccclxxiiij. C Ca.cccccxxiij. AE ¶ Dentium ſtupoꝛem Ca.cccccxij.A ¶ Dentes pueroꝝyt faci le⁊ ſine doloꝛe naſcunt᷑ LCLa. ccxcij. H Demoniacis a. cccxxxviij. ¶ Demonia fugare Ea rri Ca.xl. 4 Pu noicis.i. difficul tas reſpirandi. Ea. ccvij. 5 La.cccxlvi.E Ca.ccclxxiij.A. Diſſintericz. i. diſſipa tio naor inteſtino; La. l. 165 Ca. cij. BE Ea.cxix. G. Ca.cxxxiij. B D Ca. cxlxiüj. D Ca. d. A a.clxi. A Ea. clxij Ainfine Ca. clxiij: C. Ca.clxvi.B Ca.cxcxi.in fine Ca.cxcix.A E Ka.cc.in fine Ca.cxviij.in ſine Cc.cdxiiij.A Ca.clxxi.A Ca.ccdlxxxij. B. Ca.ccxcv. E Ca.cccxxxii. Ca.cccxxxxi.inſine Ca. ccclxxviij.HB Ca.ccccxxij.J. Ca.cccclxij.D. N Ca.ccccxci. B ¶ Diſſurrijs.i. malicia vꝛinationis. Ca. xxvij. C Ca.xxxiij. B Ca. lx. A Ca. xcij. A Ea. cxiiij. C Ca.cxxix.A Ca.cxxxiiij. B: Ca.lxxvi. A Ca.ccciij.in ſine. Ca.ccxiiij.A Ca.ccxix.D Ca.ccxci.in ſine. Ca.ccxcxi.in fi. Ca.ccc.in fine Ea.cccxlvi.in fi. Ea.cccclxxxi.A fluxus ventris. CTap itulum. lij. Ean Ccc.in fine: Ea:cccxxxyiij B Ca.cccccxvi. H Doꝛſi doloꝛ⸗ CTa.ccccl.in fine ¶ Domus vt appare⸗ at plena ſerpentibus. Ca.cccciiij. J Emoꝛroi das velficus. Ea. i. F. Ca. xü · G&ꝝ Ca.cxvi.D Ea. xxvij.E Ca. xxxvi. Ka Xlvi. H. Ea· xxi. Ca. ch. E. a ci. K a. cxxv. ¶ Ea.cxxx.K .Ccli.in n ſine. Ca.clxviij.E Ca.clxxij. HhH Ea.cxci.k. Ca.ccix.D Ca.ccliij. A Ea.ccclxxxiij. in fine. Ca ccclxxxvi.B Ca.cccxcvij.B Ca.cccxxxiij.q Ca.cccxxxyvij.F Ca.cccxlviij.E Ca.ccclxx.D ,cccrci infine Ca ccccij. N Ca.ccccxvij. G D. Ca.ccccxxx.J. Ca Ceclxix. E ¶ Epaticis. Cacrxvr. ¶ Epatis cale factionem. Ca.lvij. A Ea. xxxvij. A. Ca. xcviij.A Ea. cxvi .A B Ca.cxlvij. in fine Ca.clix.A.in fine. Ca.ccclxxxix.A. ¶ Epatis opiuatio nemer rigidicare. Ca xxij.E. Na. xij B . Ca. ccccxw. H ¶ Epatis ⁊ ſolenis opilatio: Capitul.xxxiiij· in fine Ca.xxxv.D „„ Ca.xi.D Ca a. lxix ,E Ca.lxx:C Ca.xci.A Ca. xcvij. E. Ca.cxlix.& Ca. cv. F Ca.ccij. E. GO Ea.ccx. B Ca.ccxix.D Ca.ccli. A.B Ca.cdxvij.A.infine Ca.cccxci.in ſine. Ca.ccclxxij.A Ca.cccxc.D Ca.cccxxxvij.HG Ca.ccccxlvi.R Ca.cccclxvi.E Ca.cccclxxxv.G 4 Piauia⸗ Eaxx: 8 Ca. x. B Callii. A Ca.x. J Ea.xiiij. D?⁊ B Ca.lxxv.in fie H Ji ii Ea. xcij F.— Ca. xciij. E Ea.crxxi. Ca. cxxxvij. J LCa.clij. O Ca. clvij. D Ea. clxiiij. B Ca.·cxcvij.in fine La. ccvi. Ka. ccxlviij. D. LCa. cd. E CLCa.cclxx. H365 Ka.cccxxxviij. A Bci. Ca.cccxxxix. A B CKa.cccxlv DD Ca,ccclxij. La ccclxix „— Ca. ccclxxi. E Eg: ccrrrvij. A D Ea.ccccxlvi. H Ka.ccœiix. D Eag. ccccliiq * Sa:cccclxri. . E Emoptoicis ſiue otra Ta ir . A E PF. 7E. Ka.cxix. B 1 Ea. cxxxij. A La. cxciij. A Ca.cclxxi.A E Ca.cccxxxij. Ka. ccclxxij. G Ca.ccclxxvi.D Ca.cccxc.A E Ka.ccccxxij. NH La,.ccccxxix. H Ka. cccclxij. H ¶Emigranea. Ca.cxxxi.D Ca. cxlv. H Ca.clxiiij. H Ea. clxxvij. A a.ccccx.Dd Ca.ccccxcix infi. Empetigo. La. xlvi. K. Ca.ixix.D Ca. lxxvi. C Ca.lxxxix. D Ca.xcij.in ſine Ka. c. E — Ca.clix. G Ka.ccxxiiij. A. ſ ſputinn ſanguinis . kEa.v . a. cyij. D LCL a. cclxvij. HS Ca. cxxiij. H· Ca.cclxxvi. Ea. cxxx. H₰☚ Ca.ccxcij. D Ca.ccccxxxvi.K Ca:cccxxvi.A Ca. cccclxxix. E LCa. ccccvij. A ]yaciem mulienſiue cu Ca. cccculv. E tem eaꝝ mũdificandi. ¶ Excreatio facilis. Ca. cclxxxiij. K. LCa ccccrvi. R Faucium tumoꝛes ¶ Eructuationes ace: Ca.ccxxix..⁊ in fine. toſas auferendas. Faſtidium tollere Ca. ccclxxv. E Ca. cxli. A IE geſtione erctand. ZEa ccciliiij in line. Aar. BySy Fracturã cruris La. cxij. A. conſotidandam. Ebꝛietatem tollere. vel alterius mẽbꝛi Ca.ci.E J KLa. cclxxxviij. E La. cxviij.D E Febꝛes curare. Ea. cxlv. GB LCa. . DH EE Ka.cccxcij.in fie La.iij. K SDWDMU, Ebꝛietatẽ pꝛous La. viij. s care ſiue inebꝛiare CLa. xxxix. J H. Ceſnti D Kag.l. F. Facleri- BE Ea.xcxvæ Ca.cccdliiij. R a. cxij. E 4 Epitornori ſupin Ea. cu. K . fuſio reumatis deſcẽ rclir. P dentis ad oculos. Ca.clv. E Ca.cxv.in fie. Ca. ccx. Ca.ccccxli.in ſine La. ccxxviij. E Ca.coccxlij. A Ea. cccix. A ¶ Etcaramignis Ea.ccccxvij. aulerendam. Ka. cccccxij.in ſine LCa. ccccxi. in fſine ¶ Febꝛes tertianas. Erectionem virge. Ca.dxxi. H⸗ Ea. xci. LCa.lxxv. inſine. Ca.ccxcvij. E CLa. cxvij. Fa ccorri. CKa. ccxl. J LLa. cccxlv. K Eger an moꝛiatu Ea.cccclxxvi.E 7. ſinenon. Fcbꝛes quaſtanne LCa. cccclxxxvi. a. x. E NExitus an. a. cxvij. E Ca. cxli.in fine. a. cxl. F Ka.cclxv. E La. clxiiij. Xyx— a. cclxxij. H Ca. clxxi. H5 a. ccci. F CLCa. clxxij. E Ca. cccxxxvij. infine. Ca. clxxxxv. a.cccxlviij.k· Eaccrcd S r2 La. cccxxxi. J Faciem de Eacri purandam. E.. in fine Ea.i. J LCa. cccrlvi. ½ . Ea. vß,. F a. cccclxxxvi.D. a. xxv. A cCa.ccccxciij. B Ca. ccccxvi.E „7 ⸗ Ca. xxix. H CLCa. xlvij. CLCa.li.D Ea. clxvi. in ine a.clxxxix.EF Ca. cccxlviij. D Ea. ccclxxiij. Heo CLCa. ccccxxvij.G Febꝛes melancolicas . abulalup rtrantarn de Yerbis. ¶ Febꝛes quartanas 4 de colera aduſita· Ca.cccxlvij. ℳN J Febꝛes effimeras 4 Febꝛum infl ams maclones: Ea ctoi.i fine⸗ ¶ Febꝛibus com burentibus 4 Febꝛes igntiani LCa. cxlix. B. 4 Febꝛes eilüentislee Ea. ccclix. B 2 Febꝛes periodicas “ 7 Ca.lxxxv. . 2* Ca. cccxxii. K. La. cccliij. &₰ Ca.ccdix.B Ea. cclxxi. . ⸗ 4 Ea. cœxvi. E Ca. ccclxxxw. infine Ca.ccccxxx. S LCa.ccccxciij. G ¶ Febꝛes antiquasi Ca. xxi .f. Ca. cccxlvij. Febꝛes quotidianas: Ca.lx. C Fetoꝛ oꝛis: Ca. iij. D Ca. pix. O₰ Ca. xxviij. A⸗ = 5 a. cxxv. C LCa. clxxxviij.D LCa. cxci. B. 4 Ca.ccviij.D E “ Ea. cclxxxviij. Ca.ccxcvij.D Aacnite, Ff, = Ane totius coꝛpoꝛis. EZd calet D Ca. ccclxvi. in fine ¶ Fetum moꝛtuum expellendum Ca. xl. Ka. lr.A, B Ea. rxi. 4 Ea. lxxij. Ca.ciiij.in fine a.xi. Ta. cxij. D K Ka. clvij DE. ain fine. Eadr LCa. cc. A. J. Ca. ccvij. E. ? in fine Ca.ccxiij. C Ca.ccxxix.infine Ca cccxxvi. G Ca.cclxxvi. d Ca.cclxxxixin ſine. Ca. cccxl D Ca.ccclix.B. Ea Ca.ccclxxi. A Ka. cccciiij. B Ca.ccccxiiij.A Ca.cccccxij. G 4. Ferru; vel lagittas 4 coꝛpoꝛe expellendum Ca. clvij. A ERO Femoꝝ doloꝛes Ca.cccccxvi.in ſine ¶ Freneſis. a. xcvij. B Eacccuvi. Ca.ccccxxix.N SFlegma purgandũ ſiue educendum Ealig D Ca.lxvi.Dʒ Ea.lxix.æ Ea. ciij. G Ea. cxxxi. A cxii A Xa. clxxi. A Ka. clxxij. F H Ea 5Frui AEF 5 Ka. ccij ₰ Ca. cccxlv.D Ca.ccclxxv. Gi Ca. ccccxci.D La. cccdlv. A Gomorrea. Ca. ccxxij FA 4 Ca.cclxxvij.E Ca.cccxxxvij.A Ca.cccxlvij.A Ca.cccclxxxij.E Gy 4 Flegmoni patienti Ca.ccclxxxix.¶ Fiſtula. C viij. G Ea.xl. EC LCa. xlij. G LCa.lij. G Ca.xc.infine Ca. cvi. D Ca.cxi.C Ca. cxij Ea. cxx.⸗X.. Ca. cxxxv.in fine Ca.cxliiij. E Ca. clxv: K. Ca.cxcvij.in fine Ca. cc. D La. ccv. A LCa. ccliij. A 7 a. cclxxxiij. in fine: LCa. cccxxxiij. E Ca.cccxxxvij. Ca.ccccxciij.A Ea.ccccxcvij./B Ca.cccccviij. A. ¶ Furfuribus ſiue lendines a capite mundificandum Ca.clxx. K. Ca.lxxxvi. E Zacrc. P Cc. ccxxi. B Foꝛmica. Ca.ccxxxiiij.in ſine Ca.cclxv. C. D Ca. cccij. k. Ca.cccxx.B Ea. ccxxi. — Ca.ccclxiij. H Ca.ccclxvij.K. Ca.ccclxxxviij.G LCa.cccci.N Ca.xi.B Ca. cxv. C Ca. cxvij. A Ca. ccxl. J Bingiuaꝝ putredo a. ccccclix. ¶Bingiuam ſan guinolentam Ea lv. O. J Ca.lix.C Ea. cxliiij. 5. Ca.ccccliiij ö¶Bingiuas ⁊ den tes confoꝛtandas. Ca.cdxix. K Ca.cccxxi. J. T infine Ca.ccclxviij. B. ¶ Benituram viro rum extinguenduʒ Ca.lxxxxi.A ¶ Buttur ⁊ pectus lenificandum:ſiue 0* apoſtemata LCa.cclviij. in fine Heriſipila. Ea.lxx.in fine Ca.lxxxvi.in fine 1.cr. Ca.cxix. R Ea. cxlv. A Ca. cxlvij. F Ea. cxxrii in ſine LCa. cxl. A. O Ca.cclv.C LCa. cclxi. A Ca. cclxxxvi. NH. Ca. cclxxvij.in fine Ca. cccij. R Ca.cccxij.D Ea.cccxx.A: Ca.cccxxviij.D EF Ca.cccxlv. BG. Ka. ccclii. C Ca.ccclxvij.R: Ca. ccclxxvi.A Ca.ccclxxxviij.G E LCa.cccxcviij.A Ca.cccci. N. Ca.ccccxiij S. Ca.cccclv.A& Ea.ccccxciij.C D Ka.cccCij. J. Tibulaſupertrattatude erbis⸗ Ea.cccccxi. B. Hernia. CLalxcxi. A/ B Ea. cxxxiij. B Ca. cccl. A. ¶ Herpetem eſtio menum curare. Ca.cclxv. in fine Ca. cccxij. D. CLa. cccxxix. D Ca. cccxlv. G Ca.ccclij. BGB Ca.ccclxv.in fine Ca.ccclxxvi.A Qa. cccij. HV. HBominẽ pꝛeſerus re afrigoꝛe⸗ de 18 Ca.ccccxxxvij. JZanem ſa⸗ crum extinguendum Ca.iiij.A Ca.xxxij. B LCa. l. D Ca.c.in fine. 2. E Ea. cxxxvij AD Ca.clxx.E Ca.ccliij.in ſine. Ca.cclxxij. H Ea.cclxxvij. C. Ca.cccxxix.ED E Eacclig. . Ca.ccclxxij.J. Ca.ccclłxxviinfine Ca.ccclxxxviij. B Ca.ccccv. in fine Ca.ccccxxij.infined Ca. cccciiij. C Ca.cccclxxxviqj.A ¶Ignis aduſtionem Ca.lxx in fine. Ka. cxxv.C Ca.cxc.D LCa. cccij. R Ca.cccvij E. Ca. cccxxij. Ca.ccclxiij. H Ca.ccccxlv. Ca. cccccxxix.E ¶ Ingenium acu tum pꝛocreans Ji üii A Cabula ſuper trattatude Herbis. kausſiboailiaret da⸗ cd*ri-& 2 . Z clij. R Ca.ccccxcix.D pebꝛis. ¶ Lac oues vt ¶ Inſlatiões reſoluere. Ictericia nigra. Ca.cclxv. A. in ſine habundent Ca.xxxv. in fine. Ca.xc.in fie Ca.cclxxxix.E Ca.cxxxvi.G. Ca. cccxc.A Ca.ccclxxij. E./a. cccccxix.B. C ¶ Lanã limpidare⸗ A Jaſtarioes teſtichon: ¶ Inteſtino doloꝛ ¶ Iram remouendam Ca.cxxvi. J. La. lxxxviij. A Ca. xv. QO.. CLCa. xix. %α ¶ Tepꝛa. * 4 Ea.ccccxxviij. B Ca:xxxix.Hõ Ca.cxviij. Kk·· Capitulum. cxxij. G ((Infantes cõtractos. Ca. xlij. E Ka. clxxxvij. O Ca.xxxvi.in fine. La.lxo. F. in fine Ca.lix. A B N¶qtineris laboꝛm Ca.lxix. B ¶ Infantiã fluxũ vẽtrꝭ. La.cij. BE vt non ſentias. . key. B Ca.lxxix.A Ea. cxix in fine Ca. xxxix. KEa. (. ¶ Intantem hila Ea. cccxxix. A In itinere attri Ea. cxxri. 2. remfacias. ¶ Inteſtinoxꝝ vlcera tiones que ſiunt Ca. xxx vi. B Zaninin Arir. Ca.cxxxv.infine Ci. cclxxxxi. BH LCa. ciij. HRO ₰* Ca. xl. S Ca.cli.E. ¶ Ictus ſcoꝛpionum. Ca.clxiij. D Ca.cxviq.K Ca. clvi.D Ea cccrrri in in Ea.clxv. infine Ca. cccxiiij. C Ca.cxci. H Ca. ccdxxiij. D. a. dxxij. F ¶ Ictericia. Ea. ccvi. F Ca. ccccix. B8 Ca.cxcvi. G Ca. v. O Ca.cclxv. GFSCYᷣ LCCa. ccccxxxvi. ſo Ca. ccxix. B La. vn E. a cdxir K ¶ Intoxicatus. Zcr-. La. viij. E R LCa. cclxxi.E Ca.lxxxiiij.D. Ca. ccxliiij. A La. xviij. B EZa. ccxax. JJ ¶ Jecoꝛis tumoꝛem Ea.ccxcvi. Skt La. xcix. A Ca.ccciij. A D Ca. ccccxlviij. A Ca.ccciiij.D LCa. xxxiu.E CLCa. cccix. E NIndumentum tuum Ca. cccvi. CTa. xlvij D Ea.cccxxviqj. x aqii vis vt pꝛolongetur. Ca.ccclxxxvij. E Ea.l1. B K ZL. Ca.cccxxxij. Ca. ccxcij LCa. ccccixxv. in ſi/ EKa. xxvij. A Ca. ccclxxvij. D ¶ Juncturaꝝ doloꝛẽ Ka. cccclxvij. E Ca.lxxvij.D Ea. cccxciij. D. Ca. cclxxxij.D Ca.cccclxxiij.infi⸗ a. xxxv. D Ea.ccccij. D ¶ Juuẽtutẽ acqͥrendam Ca.cccclxxxij. in ſi. Ca.xci.A D Ca.ecccxxij. A BGqG CLCa. cclxxxij. D. Ca.ccccxcvij. HJ Ca.xciiij. NℳN a. cccc. B5 — bi lil ¶ Lepꝛã incitant CLCa. ci. 7 ¶ Intellectũ bonũ ſi⸗ A ioꝝ Ul⸗ Ca.cxxi.D RUDð Ca. cij. S N ue memoꝛiã bonn. ſuras. 4 Tetitii gencrare⸗ . cri: F. Ea. lxvxi. D Ca.lxxv.D Ea.lxxviij.A Ca.cxiiij. A Ca. clxviij.in ſine Lacj Pnnien rog Ca.xxx. HO H Ea. cxlix.B C a. ccxcvij. ck auocandum. Ca:cclxxxij. E Ca.clix. G D Ea. ccxxij. . in ſine Ca. xi. J Ca.ccxcvij.D Ka.clxxxix. Ca.ccccxxxvi. Ca. xxvij. B a ccc. totũ caplin Ca.ccxxxq.in ſi. a. cccclxxxiij. A E La. wix. B F K ¶ Letiſicando Ca.ccxxxix.G ¶ Inpꝛegnationẽ iuuã Ca. xxv. in fine interficiunt. Ca. ccxii.A tia ſiue ad conceptum. LCa.cliij. Za xlv.⸗ A. 4 La. cclxv. H La. lviij. A Ca.clxxxix. ¶ Lentigines macn Ca.ccxxix.F Ea.ccxxxvi.infine. Ea.ccdxxxiiij. J las in facie tollendas Ea.cclxxxixinfi. a. ccclix.C F Ca. ccccxcvij. G Ca.lxi.A Ca.cccxxv.D Ca. ccccxxxvij.E ¶ Lacmulieꝝ pio CLa.lxxix.D Ca. cccxxxij. F ¶ Inpinguãtia hoĩem bibendam. Ca. lxxix. Ca.ccxxxvij. H Ca.cxxv. E Capitulum.cxvxE E Ea aie Ca.cccxxxviij.D Ca.cxlviij. GGB (¶Lacin mãmillis Ca. xxx. Ca.ccdxiiqj.E Ca.clxxxv.in fine vt ſtringatur. Ca.cA P* a.ccclxxi. LLa. ccxxij. LC.a. clxxx. CE Ea.cxlüij.G Ca.cccxcviij.O Ea. cxxxxO ALac coagulatũ in mã Ea. ccvij. E. ERa. cccxlix F Ea.ccclxxxij.E millis ſoluendum. Ca. ccxvij. E Ca. cccclv. ¶ C.a. (Ccccxl. K LCapitulum. cli. Ea. cclv. A Ea. cccclxvij⸗ A ¶ Ipopya. eſt liuoꝛ col? Ca. clxxv. F Ea. clxrvij. E Ca. cccclxxxvi.A Ca.cccvij. B Ca.cccxi.in fine. Ca.cccxxvi.HB ¶ Litargia. Ca.xi.· Ca. xxxiij. E a.cxl. G Ca. ccvij. B G Ca. cclvi. A Ca.cccxlvi. A Ca.ccccxxix.N Ea απ7 FYZ ¶QLiuoꝛ ecuſſione. Ca.xxix.E Ca. cccxc. C. Ca.ccccix.D Liuoꝛem cu⸗ tis auferendum. Ca.ccccxi.in ſine Ca. cccelxxv.HR ¶ Libidinẽ excitandã. Ca.xxxvii. G Ca. clxxvi.A. E Kg. cdxiij. A E: Ca.ccclxxxiij.in ſine Ca.ccccxiij.A D Ca.ccccxlix F. Ca.cccccii. C 3 CLa.cccccxxv. G E ig zeRagutdn Ca.xi.ABFK. Ea. xcvij.E F. Ca.cccxcviij.E. Ca.cccci.D Ca.ccccv. O Ca. ccccxi.S ¶ Linguã aggra uatam alieuiare. Ca.ccœxx.H Linguã erigere 7 fauces ee Ca. x cix. 44 4 ibꝛos a vermi bus pꝛeſeruandos Ca. ij. E ¶ Loquelam amiſ ſam reſtaurare. Ea ccxxiij. E ¶Lubꝛicos occidẽdũ. Ca. ij. EXLI. Ea. ij. 1 . vid⸗ ⸗F. xxi. KE. Zav. D 4 — — CLa.cccx S Ca.l. LCa.xcij. B EC Ca. xcii. B £E LCa. c. F CLCa. (i. F Ca. cvij. H Ca. cviij. E. Ca.cxv. H Ca.cxviij. O Ca.cxxxvij. E a. ccvij. D 6 Ca.ccxij. H. Ca. ccxix R EE Ca.ccxxxv.EH Ca.cclxvij.A ECa. ccxxxxvij. F Ca.cclxxxix. F. Ka. ccxcvij. P. Ea. ccit. in mline Ca.cccxiij. Ca.cccxv.in fine Ca. cccxxi. D Ca.cccxxv. E. Ca. cccxxxiij. D Ca.cccxlvij C E Ca.ccc lxxiij. in ſine ALLa.ccclxxxi. AR Ca.cccxc.D La.cccci. NH Ca.cccvi. H: Ca. ccccxpij. D Ea. ccccxxvi. A C 5 Ca.ccccxlvi. I Ca:cccclxxv. B E Ca.ccccxc.A BD Ca.ccccxci.E HDH ¶ Lumbꝛicos latos occidendum. Caa. cxl P 4 2* Lumboxn dolorẽ remouendum Ca.cccccxxin.B latritis doloꝛem, Qpa. xcix. A Ca. cxl. OD H Ea.dviij.A Ca.cclxvi. A Eu,cxlvii/ ꝗ Ca. c. C. Capitulũ. ccclxxi. D Ca.cccccix. A ¶ Matricis duriciem La. cxlv. Capitulum. clxxv. Ca ccxlviij. LB Ca. ccv. Ca. cclxxij. GB Ca.cccxxiq. J 4 DMatric ſuffocatio Ca.xx. E La. ccvij. B CLCapitulum. ccxlviij. D. Ca.cccviij.in line. Ca.cccxlij. B Ca. cccci. G. H Za. ccccxxx.C Ca.ccccxxxvi Ca.cccclx.in fine. ¶ Magic infrigidaco Ca.xi S Matricis opilatio Ca.ccccxcviij. E DM Ca.cccccix. J 4 Matricʒd ilatatio. 7 Matnicis 7 ani egreſſio. ¶ DHatricem mun dificandam Ca. kxiiij. = Ca.ccix.A Ca.ccxxiij. A. Ca.cclxxvi. NR Ca.cclxxvij.in ſine. Ca.cccxxxvi. B Ca. cccclxxxv. F Ca.cclxxxvi. in fine. Mämülau duricles. Ea.xci. E.⁊ in fine Mãmille mulien ſiue vginũ vt nõ creſcant Ca. elxxij. A. ¶Maculas tollendum Ca.xi.A. Ca.cix.D Ea. cxx. B. La.cxxx.G. a. clxv. Dꝰ ¶ Maculas ni⸗ gras delendum ccri5 F§ La. lv. D Tabula ſuper tractatu de Herbis. öEMenia. Ca.clxiiij. NH a.ccccxiij nfine ¶ Mel ancolicas egritudines. Ca.dxxij.GK Melãcolie reſiſtende CLa. xxviij. in fine Ca.xxx.D Ca. cclxxxij. G Ca.ccxcvij. AB Ca ctxi Ca.ccdxx. D E Ea cαασπ B Ca.ccccxl. H CCa. ccccxlvi. HP. ¶ Menſtrua ꝓpuocãda. Ca.i.D Ca.ij. D Ca. vi. NH Ca.viij. A Ca.xi.D G Ca.xviij.E Ea. x. E F„ Ca. xxxij. ℳ☛ Ca. xxxix. B E Kallxiii D. Ca.lxxiiii.B. Ca.lxxxiiiin ſine Ka xxxiii. E. Ca.xc. 8B. CLa. xci. A F. id⸗ xcy Ca. ciij.A E LCa. cviij. A E Ca.cxi.A a.cxij. D F Ca. cxv. H. Ca cxxi J Ca. cxxij. G Ca.cxxx.in fine ran D Ei Ca. cxl. EH Z Za da. Ca.clxiij.E Ca. cxxviij. A LCa. dxxxv. AD Ca.clxxxix.D Ca. ccv. B Ka. vij. E. La. ccxxvij. D Ca.ccxxxvi. B3 Ca.ccxxxix.A. Ea.ccxlvi.D Ca.cclwv. H Ca.cclxxix. A Ca.cdxxxij. B Ca.cclxxxix.C Ca. cccxxxxvi. A Ca.cccxl.D k Ea.ccclxxi. 3 Zcrceſi .A F Ca. cccciij. B B. LCa. ccccxiiij. A B Ca.ccccxlvi. LCa.cccclij. A Ea. cccdxxxv.in line Ca. ccœciiij. HK Ca.cccccvi.M ¶ Menſtrua ſtringe⸗ tCia ſiu Andum zmenſtmox ZkJ6 Ca. cxxri⸗A Ca.cxxxiij. G Ca.cxxxvij.EHDH LCa. clix. B Ka. clxxxviij. B Ea. ccxviij.in fine. Ka.ccxxxvi.E Ca. cccxxij. B . a. cccxxviij y6 Ea ccclxci in fine. Ca. ccccij. E D Ca. ccccxxij. C D Ka.ccccxlix. F. Ca.cccclxxxi.DB Ca.cccxci. · ¶Membꝛa patre⸗ facta curae. Ca.lxv.HH/ Membꝛũ arcuatum Ca. xxxij. E ¶ Membꝛüũ inciſum vt non ſentiatur Ca.cclxxvi.ABJ. A Hembꝛis fractis. LCa.cccxciiij. B ¶ MDiluus vt nõ come⸗ cdat pullos gallinaꝝ. a. cccci. P. ANoiphea CLa.cxliiij. G J uecontra mimium Ea.cxvi ſn ſine La. ceclexxvij. B EKa cccxxxiüñ F Farcedir .A. Ca.ccclxxij. B. Ea. cccxxix Ca.viij. C. Ea x. 5 LCa. ccix. J Ca.ccxcvi. Ca.ccxlvi. NM Ca:cccix E Ca. cccxl. C. Ca.ccclix. E Ca. cccci. Xx. Ca. cccciij. B KE Ca.ccccxxiiij.A Ca.cccclxv. k. Ca. ccccxcv. A ¶Moꝛbille A. cccxcij. A ¶ Moꝛbo arcua to ſuccurrendum Ca ccdrxxij. ¶ Doꝛboregio. Ca.xũij.E Ca.cxxxxi.A Ca.ccxc.in ſine. ¶ Doꝛbo caduco .ccccxxxi. in fine 4 Deanh venenatis Ca.cxxiij. E Ea.cxxix.A LCa. clviij. BG Ca.clxv. GO Ff— Ca. clxxxix. Fin fine Ca.cxciij. A Ea. ccvlij.A LCa.ccxvij. E. LCa. ccxxxvi.D Ea.cclxxvi. NH Ca ccciii. 5. La. cccxxxvij. Eaccc Ca.ccclxxi.A Ea.cccixxiij.G. Ka. cccxc. E. B Ea. ccα . Moꝛſus canis rabidi. Tabulafuptrttagatn de herbis. tibo. Ea. cccxir. A Ca.cccxcv.in fine. Ca. cceclxxvri. D Ea. xiiij. C H. Mulieribo q̃nõ bene La.ci.G purgantur in partu Ea. cix. C H. LCa.ccclxiiij. Gd Ca.clxxv. D. Mala oĩa vt ate Ca.xxxix. fugantur. Cc. ccxvij. E. Ca. ccccxcvij. in fine LCLa. cclvij. B öEMuſcas necare⸗ Ca.cclxv. F Ca.clxv. G S k⸗ Ca. ccccvi. a. cclxxx.E Ca.cclxxxij. A Harium lan Ca.cccxcj. B guinis ſurum S Ca.cccxxiiij. K. Ca.lvij. E Ca.cccxxvi. F. Ca. lxv. A Ca.ccclxxiij. AK ͤBB Ea.xcviij· BN Ca. ccdxxv. B Ca. cij E Alr⸗ Ea criᷓ S oꝛſus erpentiͦ⸗ Eaa.cxxxvij. Ca.ix. G D Ca.ccvi.in fine Ca. xiiij. B Ca.ccxxxxij. Ca. xxiij. H acccij. H. Ea. lxxxvij. in fine Ca.ccclxxij. F LCa (vij. † L.. cccci.K La. cxvi. D Ca. ccccxxᷣ·B Ca. cxxij. NH Ca. ccccliij. D. ⁊ cccclxxi Ea. clv. in ine Ca. cccxd. A. (S Fa cxxxij.8 Ca. cccccxvi. NH CLCa. ccclxxxiij. A ¶ Narium putredo. ¶f Moꝛſus ſcoꝛpionis Ca. clxij. G La. dxx. D Farium opilatio. Za airs AB L.a. ccix. in fine. Zaccer A Ca.ccætwij. 2 Ca.cccij. B LC.a. ccccxlvi. Ea. cccxui. E ¶ Narium dolor Ca.ccccxlix. La. xl. R Doꝛſus reptilium. ꝗ rauſeamprohibedij Eao. xcij. Ca.ccclxviij. ))/ 8 Ea. Oxiij:in fine Qcdi . . Ea.crinſene Ca. xxxij. D Ca.ccclxxxix E Ca xciij: Y Ca. ccccli. E Ca. cxxij. K NMoꝛſus rutele. Ea. cxxxii. B D Ca. cccij in ſine. Ca.cxxxix. 1dq · Ca. cccx. HJ Za lerric infine. Es · ccclxvi. P Ka. ccl. E . a. cccccxii. . cccxxxviij. ¶ Doꝛlus Lyri Ca.cccxc. G Lacccclxxvi. F Ca.ccccij.N. ¶ Moꝛtẽ aialiby ifer? HNeruoxꝝ c Tabula ſuper tratt atu de Herbis. Caplin. ccclxvij. A accltr K 3 vngulã ⁊ coagulatum gaadlepri in fine ¶ Neruis dolentibus Ea.ccccij.H ſanguinem ſuꝑ oculo Ca.ccccij. La. cxc. infine. Ca.ccccix.C Ca.cxxxiij. ¶ Ca. cccclxvij. A. ſ Ca. ccxv.A BE LCa. cccdxix. D. Ca.ccxij.in fine ¶ Oꝛis tumoꝛes. ¶ Nutricibus a qu Ca. cccclxxxiij.H ¶ Ochloꝛum vlcera CLCa.ccccij. H . bus abſũneant ¶ Oculoꝝ tennoreinſtue Ca.clvi G̊D ¶ Oꝛis ſciſſuras Ca.xxxviij.in fine . dunimui palpebꝛax. Z.dr. A . ebnorg . SDð a. xv. T LCaa. cclx clvi. Dlulorum Ca.ccccix. ꝓ Ca.cclxxxiij. A 5. ¶ Oꝛs bothoꝛ⸗ “ doloꝛes. Caij. F a.ccxxvi. HCK.a. cclxxxiiij. A Ea:ccxcix.E Caplin. iiij. A. Oculoꝝſcabies· Ca. ccxcviij. E Capitulũ:cccij.ł⸗ Ca.vi. JF. Ca. vij. D Ca.lxxxv.in fie Ea.cccxxij. N. Ca.cccxxiij.A. Ca.xxiiij. Ea.clx. in fine Ea. ccxxvii. F ¶ Oꝛis vlcerationes Ea.xxxv. E Ca. cxvi. D Ca.cccxxx. BH ſiue puſtule oꝛtis. Ca. i. DH. Oculoꝛũ caligine Ea cccclintine. Ea cxxi 5. Ca. xxxiij. G Ca. lij. ò LEa. ccccxxx. D Eapitulum. ccvi B Ea.ciij.D. Ca. xc. G6 Ca.cccccxvij. lJeꝰ La. xij. KE. Ca. cxv. A X Ca.xcvi. B ¶ Oculoꝛum iſccitates. Ca. ccxiij. S Ca.cxxi. D Ea. xcix.in ſine Ea. cxl. B. Ea. odxix.y[5. Ca. cxxiij.¶ Ca. i.J. ¶ Oculoꝛũ pilos Ea.cccxx.E „ Ea.cxxxvij. F Ca. cvij. A Ca. cxxiij. O Ca. cclv. GHpy La. cxlv. B. LCa cxij. J Oculoꝛũ lacheymas Ca.ccclxxiij. H. Ca.clxvij.A Ca. cx xij. H Ca.dxi:GO Cap.ceclxxix. Ca.clxxx.A LCa. xxxvi.. La. ccxcvij. E. Ca.ccccij.A B Ca clrrxir. AE La. cxl. A. Ca. ccclxiij. P Ca.ccccxvi.G Ca.cciij. CDY Ea. clxiij. A. Ca. ccclxxvij. Ca. ccclxxvij. a.ccxxvij. ¶ Ea/a. cxc. in fine⸗ Ca. cccclv. B Eag cccclxxxvi.HB. Ca.ccxxxvi.KE Ea. ccij. A ([Huloꝛũ albugincs ¶Oꝛis putreco. La.xli.K C Ca. cclxxix. F abſtdrgendum. Ca.cccclxxvii.C E Ca.cclxv. D Ca.ccxcij.A. Ea. cx. d)9 Ca.cccdxxviij. A. Ea. ccxcru. EF Ca. ccci. G L e pupille ¶ Ouhonoicis. Ca.cccxx.E JF. Ca. ccclvix. C dilatationem. Ca.cxix. B Ca.cccxxi.HJ. Ca.cccclxxv. C Ca. ciij. E. Ca. ccccv. D Ca.cxxiij.A Ca.ccclij. infine 4 Ocloꝛun macula. MHWO½ !Dculoꝛum pannuin. Ca. cxxx. B. La. ccclxxxviij. inſine La. xcviij. K cxwv. C. Ca.cxxxvi.A Ca. cceci. M Ca.c.infine ¶ Oauloꝛũ lippitudo Ka. dxxv. S . Ca.ccccx. B. ⁊ in fine. La. cvi. F: Ca. ccccxxiij.A E. Ca.cclxxxij.E Ca.cccclxvi. H Ca. cxi. i ¶ Oculoꝛũ iumentoꝛũ ? Ca.ccxc.D. Ea. cccclxvij. A Ra. cxcii. . pecoꝛum doloꝛm Ea. cclxxv. B. .cccclxxxviin ſine. Ca.ccxli. B. Ca. cxliiij. in line Ca.ccccciij. A . Ca.cccccxxx. Ca.ccxcviij.E. (Obtalmia. id eſt ¶ Oſſium fracturas ¶ Ocnlox pꝛunitus. Ca.ccclxxxi. infi. oſtema oculi. extrahendum. La. xviij. D ¶ Oculoꝝliuoꝛẽ Ca. xcviij. J Ea.x. N Ca. cccclxij. inſfſine La. xlvi. ₰£ Ca:cccij.O. Ca.lxxv.in fine ¶ O culoꝝ aſperitas. CLCa. lv. B Ca. ccclxvij. C. Ea. cccccxvij. in ſi. Ca.lxxxiij. B Ca.lxxv. in fine Ca.ccccxxiij. A B: ¶ Oſſium deuudati⸗ 41◻ nlon tumoꝛes: CLa. cclxx. . ¶ Obſcuritatem viſus onem ſiue contra des Ea. l. E„ Ca.cclxxxix.C. Ca.ccclix. K. nudationẽ oſſium acinſine Ca.ccccxxxvi G Ca.ccccxxx.E.⁊ in ſine. nudatoꝛum. L. cxix. F ¶ Ocaunoꝛum caloꝛes Ca. ccccxxxvi. NH Ca.cccxxiij.L. EaAvh E Ea. cclxxvij. B. Oꝛis vicgg ¶ OQdorem coꝛpoꝛis Ca.clxi. . Oculoꝛũ anaricia Ca.xxxiij. bonum. Ea. drxrx. S LCa. xxviij. H Ca. cciiij. )/ Ea. cci. A Ca.ccccxxx.O Ea.cccij. X aee αà„i vngula ſax Aa. 5 Eazccki.A Tabulaſuper trattatu de Verbis. — (⸗MDffocationes ſte ¶Pectoꝛis aſtrickione. Ca: xxij. 5. tooꝛ:s vicia ricas ſolununnt Ca.ij. G CLa. xl. E. — ganindn Ca. xiiij. Ea. N B. Ea. v. F Ca.xli. BGB Ca. xxiij.A Ca. cclvij. Ca. xix. A LCa. xlij. A I L Ca. cccxlvi.KC. Fen Ka.xiij. A Lalxxviij ₰ “ ¶Obliuio. 54 Peſtüentia. Esz. ihin ſine⸗ Ea. xxxiiij. 4 Haraliticus. Eac xiiij. & S Ea. cij. H Ca. xciuj. B. 2 Ea. ccci. D YF. Za-„* Za lrrie 5 Eai K Kaix. H. . Pedum doloꝛm CLCa.cxv. H. CLCaa. cccxiij H Ka. xij. A. Ka. xxxix. ſ Ea. cxxx pe finem. CL.a. cccxlvi. Ka. xxvi. B edũ doloꝛẽ citinere. Ca.cxlv.in fine. LCa. ccclxxv. A Ca. xlvi. ¶ Ca. cccxxxiij. K Eaclnij F. Ca.ccdłxxvij. A. Ca.xciii. DH. ¶ Pedum ſciſſuras Ca.clxxi.E ¶Pulmonẽ purgitis. Ea.cxxv. que tiuntafngoꝛe Ca. dxxx. G La.cxxxii. D Ca.cxxxi. 2 CLa. cccxxij. E CLa. cxcvi. B Ca. cccxlv. H Ca. cxl. ⸗ ¶ Pedum roſulas. Ca. ccviij. F. ¶Punctura mnpici⸗ Ca. clvij. OH Ca.ccxxxviij.in fſinne. Ca. ccxxij. B F. Hͤ L.· LCa. xxiij. BGB * AH Ea. cccclxxii. E Ea. cxrviij. B. D. Ca.xciij. ¶ O£ Ea. crxx⸗ G cccciij. B. La. ccliij. in fine. Ca.cc. Ea cccrxxvij. . P Pecudes vt iignank. Ea. cclxix. in fine. ¶Pꝛuritus. EaccA Ca. ccccxlvij. H) Ca. cccxviij. D. CLCa. v. 4 Ca. ccclxij. „ ¶Pediculos necare ·Xa. cccxxiij. E Ca. lxix. C D Ca.cccciij. G Z. nj. .. Ea ccNr,E. LCLa. cccliüj. A Ca:cccciij. E Ca. cvij. 5„ LCaee.a.aa. cccxxxiij.E. Ca. cccxxiij. K Na cccxlix. dH, Ka. lxi. Hꝓ. Ea a. cccxxxviij. C Ea. ccclxviij. ¶ Paraliſim lingue Ea. ccxcj. Ca.ccclxiiij. E a.cccciij.:D Ca. ccclxii. in ſiñie. Ca. ccclxxxi. A a. ccclxviij. B Ea. cccn i. PRartum facilem. Ta. ccccxlv. B. Ea.cl xix. E cccclij. a. cxlv. õᷓ̊ k—· Kaccct Laa. cccxxx. BE Xa cccccxi. A arrunentbne LCa.cccdxvij £ Ea. ccccv. B · 4 Puſtulas infa LCa. cclxxxi. B. Ca. ccccxci X· Ca.cccccvi.L. cie delendas Ca.cccxxxvij. % Pediculos generant Ca.cccij. E Ca.lxxix.C. in ſine ¶ Pannü cutis inſfa Ea.cxciiij.J. 9 Ea.ccxxxij. S ad Keretergendam LCa.ccccxti. EO E P. Ea. ccccxli „ ¶ Pꝛunitus genitali Ka. cxl. A Pꝛegnantibus. Ea ccRAA. uum viroꝝ ⁊ mulie. Ca.cclxv. G La. ciij. in fine. Ca. cccclv. ; La. cccciij. B Panni vt tinganꝰz ¶ Pꝛegnancib nociuis. Ca.cccclxxxvij in fie ¶ Pugiliby ad pugnãs tur coloꝛe ruboo. La D in line CLCa. ccccxci. † dum conſoꝛtant. Ca. ccxli.C ¶ Pniis.i.conſumptio ccc fine Ca.ccclxxilij. D .Kabu 38 iimpidare totius coꝛpoꝛis. ¶ Podagra a cau ¶ Pulices necare. Ca. ccclxviij. C CLa.lxxvi. A ſa frigiditalias Ca. dxv. E Plagas ↄlolidare Ca. ccxlvi. E:⸗ Ca. cxxxi. Ca. cccxix. B. Ca. lix.KE Ca.cclxxix. D (Polipus naris. La. ccclxvi⸗. 19 ( Pleureſis. Kaijg Ca.cccxiix. A. Ca. exxx.A LCLCa. ccccvi. La. cxij. CE LC.a. ccclxxxiiij G Ea. ccxxij. K Ea. cccclxvij. OD E⸗ Ca. cxlv. · Ca. cccclxxi. B Ca.cccxxvij . Ca.cccclxxviij i Ca.cccix.C ¶Piſces ſichtitin piſei. ¶ Pollutio. EAcdt.2Z L.a. xxrii. E Ea ccxl. ¶ HRa gadias. Ca.cccclxxvi K Pilos de facile remo⸗ Eꝗg X Daao f ¶Peripleumonia. uẽdos: lach dealbadã. La. Ca. ccccxciij.A Eallxiin fine. CEa. cl. 4 oleerla aurſun⸗ ¶Raucedo. Ca. cxxviij. A Ta.clvi.: H. bumoꝝ ad oculum Ca.ccccxx.E F Ea. ccvi. in ſne odagra CLa.cccxxxiiij.E N¶ Ragacias lehſirne Ca.ccclxxvii.G — Ka A .A. Puunonis: de Caplm xv. .. Tabu la ſuper trattatu de Herbi is. que fi lannmr,e Aili Aa cir. . 2 Eünes Za Za cci. 3 Ca..E. arclkvh. 53 Eenerare⸗ inem bonum „ alir * Ea. cclit. „₰ = La. enu ⁊ veſic Ea kxviij. D. Er. . Eac 32 EaiS cevlcera. Kart H. E a. S ii in fine. i& 7 Ar Ea. ranſin a ccil rii * Ca. ciij. acii a. ccc . Z1cann cct lerx. Ea scal et vbi inem! Ccer Ka. H. “ La. ccxij. “ La. a. . Ea.·ccccxvij. lxxxviij. E ¶ Ren i.E. Ca. cxi .— — d„ Ea. cxi. A opi um veſice Ca x. F . Ca. cc ij. B. Ea. cx “Z pilationes ice e. D Ea . 2. z. 5 4 eerrt it. P latinn rcnn ce conges Ca ce Ea.a E.⸗ Ca.cxix. C lxxi.E. * 0 v. A eroſam. Ea. x lviij. C. C Finfir E v. D Ea xii. D Dr mns⸗ Ea el * 1 Eaei Eackufine Es.k. „. Kar . “ Sa. G: Fa ccc CE Ea. Axv. BPD acali Baine Fgreererii Ea Wind 1. Ea ccelerryii D a. cccl an xxxi V cccclxiiij.i „ nain Ain ſine enin . mictum. S 5 Eaccclr. ine . C. a. rigidum Ca ccxlvij B . (xI D 4S cccein. in fi c. 4 Sanguin LC. .dyi. k. “WD Zart pentum! eru⸗ a. ccce . ccxrcii. A C n mne. .* 7Rattr . angeiien E. ccrih⸗ A Ea. ii.E 5 La. ccel ura. cum tulii. putum acc i⸗ Exa xcix. in ſine 8 xxxix. BM Eacelt. f a.cclei. 5 . Ca A„αdα$.⁸ anguine . cer⸗ D Ea c. in ſine Eaceer B5. reijcientibus. 3. r anguilugas Ea cccxxx. A Ea&cERK1.1 A G Ea. xxii B Ca.lv. H e guttur i. Raccccli. .,D cõtr erpentes fu Ca. xx Ea. cxxv. P accccin . venenüf gare Eall ie. Zaaer 5 Srtei EaiS cprilnme Saliua 4. —Fra Sac. Slaamin ae. Raimu8 Zn 5.0 a.cc iig. A. ¶Sagitta ne a.lx. A Ca. rrrinſine ad SS Ras. ai w.in fine Shn⸗ Edl .K Ka. d Aauine Ee K 5 J nsuixmmun⸗ Wl Ea. xl. . Eardiri inſi 7 echtin A inſi C. Ki. nia E Ca. clvij. J aiin. Ca.ccv ine. a. cxcvi. A . infine. 1 rbecftoperen Banite geiſe KHk 4 Se apigo⸗ Cap.cccdliiij.in fine. Ca ccclix. B S Sternutatoꝛium. .. r. D d. cxxxyi. Ca.clxiij. B Ca. clxxix. H Ca. ccxlvij. A Ca. cclxxix. B Ca.cccix.C a e 2 ¶ Splenis vitia ſiue Doloꝛem ſplenis Ca.vi. A B Ka. ix. Yꝓ . La.xxxiij. Dd La. xlvij.E DHD. Ca. xxv. Ea: lexxxvij. A Ea rcyi B8 5 Ea qvpi in fine. .Ea I E. SB Ec 4.80 lexi. E. Eackrd „ Ea. cccravrd. D Ta. cccxxvij. R. in ſiue. Frccckvi. D FS Splenem cõlumunt LCa. cx. B La. ccxi. GB Ca. cclxvi. A La.cccxi.C. Ea. ccccxcij. J er Rtrennat Ea B, Ea Za co. I Ca. cccxlij. A. Ca.ccclxxxix.FE Ea. ccclxvi. B. Facctc inline. Splenem exſiccantia KEa. cclxxxi. A ¶Sperma na crliccandũ. La. clxij. D alxxxvi. Ein fine. CLCa. cxxxvij. K. Ea. clxxviij. B a.c(cviij. in fine. LCa. ccxl. A F. Ea.clxxxi⸗ Se Ka a. cccix. E. Ca. cccc. J F 4 Sperma nugenudm. 1 9. xxix. F. Kn. D. Ea: Hig . Ea. cxlyii. B in ſine . Ca clxxvi. CD Ca.clxxx.in ſine Ea. ccvii. E. Ca. ccxxij LCa. cclxiij. ADF. Ca.cccxxx. H. Ca.ccclix. , Ea. ccclx. Ca ccœciij. C Ca.cccxcvij. BG Ca.ccccxxx. Ca.cccc lxxvij.in ſine. .“ Na.cccir. E ¶ Spama mi⸗ nucendum. Ca. xxvij. BG ¶Stericas cau ſas curaie La. ccclxvij. Ca.cccxc.in ſine. Ca.ccccixxvi. D ¶S edandum doloꝛes ungitiuos rennis a. xvij. D Seianica. Ca.xlvi.D Ca.xlvi O Ca. lx. J D LCa. xrii. D. Ca.lxxx.A LCa.xci. Dỹ5 La. xcij. 5. LCa. xcin. D. Ta. xcvij. Ka. cxij. J Ea. X. Ea.cxxix 35 Za * O5H a. cxl. BJ. a ct A B₰ EB a.clxtix. A. Cabulaſiert trattatu de Virlis. Ca. ccxviüᷣ. F. Ea.ccxxij. GH Ca. cclj. B Ca. cclxvij. F Ca.cclxxij. infine Ca. cclxxxix. H5 Ca.ccciij. AE Ca. cccxxij. C Ca.ccxxvin.Q. Ka.cccxlv. A Ca. cccxlvi. B Ca.cccciij. B Cg.ccccxix.A Ca.ccccxxxiii. A AXa ccciâ⅛Xα LCa.cccclxxxij.C Ca. cccccxvi. BC. Sitim ledandam . Ea· xui⸗ P Fa. xxix. A J Ca.xvi. E. Ca.xxij. Cin ſme. Ca.ciij. A La. cxviij. D. Cac cij. C Ea.cxxxiij. D Co.cxli. Ka. cxlvi. G Ca.cxlvij.in ſine. Ka:clvi. F Ea. clxviij.in ſine Ea.clxxxviij.E Ca. ccxl. Xæ E Ea. vij.A Pa EBr Ca.ccclviij. H Ea. ccclxvij. E E Ea. ccccij. AK E. Ca.ccccxxxiiij.C Ta. cecclaxti ₰ Ca.cccclxx in fine. Ca. cccxcij. ¶ S ingultus. Ca.ccccviij.C Ca.ccccxiij. D 7 Scliratos ſanan⸗ 1 elancoliaum. ne Sineopis Sene Ca.xxxi.A CLCa. xij. A Ca. lxxvinj. E „ J E a . S La. ll. B. Eg. cxxi. E La.ccii·G LCa. l. A. Ca. cclxxxviij. C La. ccxxix. E ¶ Sincopim ingarensi Ca. cxxxvij. H2 ¶ Squinãtia.id eſt ro tama Guttinis Fachect, 6 Ecd A Ca.ccxcixzx Ca Rcccxxxix. E . Ca.ccclix.Cꝰ a acccluir. BDB Ta. cccleruii. D Ca.cccclu. D ð Ca. ccccxcij. KXD. Ca.cccccxviij.x ¶ Sciſſuras que fiunt in mambo ⁊ pedibus Ca. ccci. ¶ Somnũ puoca ndu ZaES ABKE Ea. xxv. AJ * Xxvij. B P Ca. ci. D Ea. cxx. in fine. S a. c.c l Lacrir S CE Cæ. cxxxi. G. La.cexl. GS Ca.ca.GD Ka. cclxxij D Ca.cdxxvij.D Ca.cccix. D ECa. cccxxviij. BD A N. et inine. Ca.cecxcviij. O Ca.cccclij. H. Ca. cccclx. E DH. Ca.cccxch. HH Ca.ccccxcviij.E Ca.cccccix. DH. (Somnapꝛ. ohibentſa Ca.cccxlvi.C. 4 ¶ Somnia mala a quibus accdunt Ca.ccliiij.¶ 5 Tabula luper tractatu de Herbi is. ¶ Sodamſedandam Ca. xxij. B Ca.xxv. B Ca.lxxxv.C I Ca.ccclxxix. A Ca.ccccxij.CD. Ca.ccccxix. BE. Ca.ccccxxix.D ¶ Stomacho malo: Ea. ij. A B E— Ca.xviij. J Ca.xxviij.E Ca.lxiiij. G . Calxxxiij. B3. Ca.xciij. in fine. Ca. xc. G Ca. cxxiij. D?HdDd Ca.lxix. in ſine. Taclrreinanti. Ca.cxci. x Ca.cclxxxiij.E. Ca.cccviij.in fine Ca.ccclviij.HG. ¶ Stomacho frigido Ea. xxiij. D. Ca.xxxi.OD E Ca. lxij. B. Ca.xxvi. C *.:nsne Ca. cxxij. B Ca.cxcvij.D Ca. ccviij. A Ca.ccix.D Ca.cclxxiij. F Ca. ccclxtin. A Ca. cccclxx. M ¶ Stomachum conſoꝛtare. Ca.cxxi.A. ¶ Stomachi tumoꝛes ſiue inflatiões ſtomachi Ca.cclviij. G Ca.cccxl. J Ca.cccxc. F Ca.ccccxlviij. B ¶ Stomachi inflationes Ca.clxxxix.C ¶ Scrofulas nouei⸗ las delere Ca.ſ. H. Ca. v B.,. Ca. xlv. C Ca xlvxi.HB0%, Ca rxxxvij. C Ca. xcvij.B Ca.cxxxvij.GB La. lſ. ODO/ Ca.dxii. H Ea. ccxvij E Ea.ccxliij. D: Ca.ccxlv. A Ca. cclxvij. ꝓ Ca.cclxxij.E LCa. cclxxvi. F Ca.cccxxxvi. R:· Ca.cccxlv. B Ca.ccclix.E. Ca.ccclxxxvij.in fine Ca.ccccxxxvi.A LCa. cccclix. q ¶ Scrofulas que fiunt in gutture. Ca.cccci.in fine ¶ Spiritus conſoꝛtare Ca. cxxv. S Ca.ccccxiiij.H. ¶ Scoꝛpiones effugare Ea.ccxcE ¶Scotomia ocuioꝛum Ca.ccccliiij.P. (¶S udoꝛem bꝛouocare E vxxix. N Frara Ca.cxciij. Ca.cxciij. Ca.ccij. D Ca.ccix. Ca a. cclxxxix. A:1 Ea.cccxxv.D. Ca.cccxxxvij. %à Ca. ccclxj. BE K Ca.ccccxcviij.A Sudoꝛem remouen⸗ dum ſiue auferendum Ca. cccxxi. Ey ¶ Sudoꝛem capitis remouendum. Ca.cxci.B 4 Subglutientibus Ca. cccxc.C SS id eſt ſpaſmus teneno totum. Ea. xxxv ¶Zeſiiculoꝛum doloꝛ. Ca. ccccxxvi. B. * 4 Teſlicnlos in⸗ duratos. Ca.cccxxvi. B ¶ Teſticuloꝝ inflatiões Ca. lxxxxviqj. A. Ca.ccccxxviij.B ¶Teſticuli pueroꝛum vt non augẽtur. Ca. cxv. Dd ¶ LZineas delere Ca.cxxix.in fſine. Ca. ccxc.in fſine ¶ Teſticuloꝛum apoſtemata. Ca.cxxiij. H Ea.cclxxxxii. A %₰½¾ Ca.c ccij.infine Ea.ccccxciij.F LTeſticuloꝛũ tumoꝛes. Ca. vij. Ca. cxxiij. G Ca.cxxxvi. G Ca.clxxx. NH. Ca. clxxxij.A ¶ Lriſticiam re mouendam Ca.xij.in fine Ca. cxcvij. B. . Ca.cccxxij. Fin fine Ca.ccccxxvii.E Ca.cccccx.E ¶ Tipicis frigoꝛibus . Ca. cccxc. 4 Do: ꝛuram oꝛis Ca.lui. A Ca.cvüũi.C Ca.cxxv. La. cclxx * Ca.cccdv.cDd ¶ Zoꝛtiones Ca.cv. H5½ Ca. cxciii. H Ca. ccvij. Ca.ccxiiij.D Ca:ccxxix. —— Ca.ccxvüi.D Ca.cclxxxx B Ca.cccxl. B Ca.ccclxxi.G Ca.cccci. F. ccc S. CLCa.ccccxxiee Ca.cccclxi. HJ ¶ Toꝛacem. Ea.lxxi D Cai. B Ca.xxxi.D Ea.cxxxix.in fine Ca.lxxxv. 5D Ca.clxxvij.E. Ea.cclxxix.D. Ca. ccxc. E Ca.ccclv. A E Ca.ccclxiij.J Ca.cccixxv. N. Ea.cclxxxiiij. B Ea.ccclxxxvi.E. Ca.ccccxiiij. E Ea.cccclxxxi. B Ca.cccclxxv. B 4 inenre Ca.vi. d3 üu „ Zapmaili-E Ca.xxv.EE. E H B Eapr 8 SS 3 Ca.xc.AD Ca.xcii.YJ. CLa. xciij. KE Ca. xcv. RA Ca. cxix. B a.cxxii.J. Zc . A Ca.clvi. B D . Ca.clxxvij.B in fine. Ca. clxxxx. OD. Ca.cxci.E. Ca.ccvij.E H Ca. ccxi.E. La. ccxx. BE Ca. ccxxviij. Ca.ccxxix.E NH Ea. ccxxxv.E E Gᷣ Ca.ccxlvii. ρ Ca. cclv. J. LCa. cclvii.E Ca.ccxij.in fine Ca.ccxcü. B Ea.cci· HhO AXA cccc. . Ca.cccxxiij.E Ca.cccxxvii. D 2 LCa. cccxxviu. Yy)) . ccclxxii. E 4 Kk iz Tabula ſuper trattatu de Herbis. Ta. ccclxxvij ñi fine. Ca. ccclxxxiij.J K. Ca.ccccxxx.A Ca. cccclx. E Ca.cccclxxi.AB Ca.ccccc.A Ca cccccxxiij DD ¶ Tuſſim antiquam — La. cxij. C EZa cir Rm Ca.cxxxi.E LCa. c lxxv. SJ Z. Ca.cxcviij.E Ca.cccxiij C„ Ca. cccxxix. F Ca.ccclxiij 2 Ca.ccccxxxvij D Ca.cccclüi.in fine 4 unozes ſedandas. Ca.xxii. A Ca.xxxix. O A. Callij infine. Callxv. E K Ca.ixxiiij. A Ca. xcix.in ſine Ca. cvii. † aA Ca cxxrij J. Ca.cxlvij.E Ca.clxxi. C: Ca.clxxiiij. B Ca.clxv. D Ca. clxxxK. Ca. clxxxij/GB Ca.clxxvij.A Ca.ccxi.A Ca. ccxlvi.A Ca.ccliij.in fine. Ca.cclviij. B. Ca.cclxxi.A. Ca.cclxx. K ¶ Tumoꝛes mãmillarũ LCa.vi. Ca. c. in fine. EKa.clxxx. C Ca.ccxxviij.D Ca.cclxxij. E Ca.cccxij. ¶ Tumoꝛcsi igneas Ea.xxvij. 9G C¶Tenaſmon. Ca cxxrij. D fagare ſerpentes. Ca.xiiij. RK Za. lir. A Ca.ccxxix.A. inline. Eaj. . Ea.lxij. E La. . B Ca.cœxxix. AN PDH Ca. xl. D H O LCa. clxxxix. Ca. ccxlvij. D. Ca. xlvi. ) Ca.cxci.PH La a. ccrlri. A Ca. cxv. F Ca. ccxx. BZ. LX.Iao a. ccixxi. A Ca.cxxx.inſine⸗· Ea. ccxvi. D. a. cclxx. Ca.ccxi. ) Ca.cclxv. CE Ea. ccxcvi. ABCE La. cxx.y Ca.cdxix.K Ca. cccxxii. B. La.ccxlix.E Eacckl infine Ca.cccxxij. GH Ea.ccciiij. D Ca.ccaxaxvij. C Ca.cccxxxvi.AC Ca. cccxxv. A Ca.ccclxij. P Ea.ccclciiij.in fſine. CLa.cccxlri. H Ca.ccccxiũ. J. Ca. ccclxxxiiij. Ak. Ea. cccxxi. †. Ca. cccclxix.in füne Ea cece ij. B H5 Tetane 7 .ccc. .C Venena fug Brinam cα. In. Tac B pꝛouocare. E.a. ccxvi. D. ¶ Uenenoſa anima lia Ea. vi. E. S. Eaia. ccccxxviij. D. vttoxicum amittant Ca. vij. A A Annammnoner Ca.lxv. D Ca. xvij. 4A66 tetidam pꝛouocandam ꝙClerrucss. Ca.xxiii. ꝗdq· CLCa. ccclxi. C EaixxE Ca.xv. D· Ea. ccclxvi. A. La. xxvi. A Ca. xxix. H 2 Larme ardoꝛem Ca.xivi. H) Ea. xxxiij. A Ea.cccxxv. in ſrine. Eaplin. axv. 5 Ca.xxxix. G C Urine difficultatem. Ca.cxciiij. D Ca. vi. Ea. ccxcv. Cin ſine a. cxcxi. E a. xv E a. ccccix. A Ca.ccxix.B LCa. xxi. E. LCLCLC.oa.cccœliij. E C.a. cccxxv. C. Ca.lxxv. A Ca.cccclxxi.infine. CLa.ccc. C. Ca.xxxv. D Q¶ Urinam anguincam. Ca.ccccxlv. B Ea.xxxix. CLxa. cxxiij. Nermes ſiue lum/ Ca. xci. B Ea. cclxxi.ACg bꝛicos cucurbitinos Ca. xcij. SG. Ea. ccccxi.in fine ſnterſicerer. Ca. xcvij. B ¶ Unne diſt illatio Ca.cc.A HB Ea. 11 in fine Ca.clxxxix.D ¶ Uentoſitatẽ reſoluere Ea. cij. Ca.cccxiij. H Co. xxix. G Ca. ciiij. B Ca.c ccxxix. Ea.xlvi.G Ca.cviij. A E Ca.ccccxciij. F Ea. xxxxi.C. Ca.cxiij.A. ¶q Uariolas E* Xcij. BCE Ca. 4. , EEaa. ccxxij.D. CLa. cccxl. nfine Ea. cxxi. S CLa.cccxcij. B Ca.cccccxxiij. A LCa.cxx. H Ca.cccclxvi. ¶ Uentris doloꝛꝛm Ca. cxxxix.A ¶ Uenena curantrr CLa. xxix. Ca. cxl.EZL Ca.lxxxiij. BD 4 Uentris fluum. Ca. cxlvi. B Ea. cxvi. . ECa. xxiiij. C. Ca.cxlviij.in fine Ea.cxxv. H ¶ Uentrem ſrngint Ca. clvij. KCa. clvij. B. Ca. xxxij. C. Ca.clxxvi.B LCa. ccxi. D a. xl viij. in ſine Ca. clxxvij. F. Ce. ccxxi. Ca. lxij. E Ea.clxxxv. in ſi. CLCa. cvij. F Ca. kv. A Ca. cxxxxix. DhH Kn. ccxlv. A Eallxvi.in fine Ca. ccij. H. LCLCa.a.a. cccxcv.A KE Ca.xx.D. Ca. ccxij. ) Ca. cccclxxviij in fine La.lxxi. Add Ca.ccxiij.A CE ꝓ Ca. ccclxxx. A Ca.cxxvi.A. ENa.ccxviii. D AIUenenum reptilium et acrri‧5 Tabu la npermnagtien dehn⸗ bi x is. 4 encen fine LCa. 5, . . Ea. ccccexxx Saa kri E Ca a.chi,. ibinſine Ca. crrii. O„ Ca cecxri , D Ca See EacRe. D. Ceſtigia ni 2 EarA. acn 5 ETR. D Pen tenuenn coꝛ⸗ E crrru Ca cckr tiiij. B Dakraf Eccviie um X4 auni⸗ Dcu .— . cxciii. B. F Ceiugi .,E Fa cccltv/ ED Ea cccyiE⸗ a.cc. KF. IaElanS 4 clxxii cclvit Eacen Trcrir.2 en eliſann ane⸗ Eacch u8) 8. aſigia ſangui “ E Fa D. Aaand atcenda . xxvij. B S aufer inis a i Eaclxxxriij. 2 trem m ccc cxxx renda a. c Ca. iij. Cin 4 eiuſq; dolo mollificant: 7eſtes vt Vi. K. adne Ca cd leij. . in fine Ca. vij. H ꝛem mit : odoꝛe t habea Ea viüj. in fi E lxxij. E E e auintiget F inn ne Zacaig, in . Eac in fine Ca ciii. F. 2. E cclxxxviinfi —— iccand Sarcri 8 e eE, Ea ccckri Ahe ranſeen ulſ Ca . Ea ci.n, Ea aelui. o. Ea. nlineraad anttatem Ea cin. Eaccci. D Faclaoma A Ferunne, E Ca. exl . ₰ ¶Uiſum ij. La. lv s manuum cu nera ſoꝛd Ca. xixij 5 Ea. xv debilitant Kumuermns. Cavuen. N. Eairi. ¶in i. B Ca ue vicia c X vij. B Ca. lr. H Ca. im acuu 4 ccclxxi. uranda E a. xl. X a ccrliij. A acci axrvi D. Za li.. C Ca. ccl Qe⸗ Ca.ccc i. La g. x ij. D. AXag ij. D Ea xxii. A E ci. J Za. xxvi. 22 riinne Zaaa cix. k. Eacei Ca. lxx Ke a nan⸗ fine mitiga unon Locem J. P. Feng i. 1, Ea.c liinA Ca. ant an Ca cla rilicand⸗ exc el no, C. cxxij.in ſine Ea tii· PJ u. e elr⸗ enrtc conſti Ca.drcrij. Ea cUr A L infine. Ea e S pãtia. Ea ri 7 n rl. F inc. Ka. E um cccviE ec A PE La cr. S F Sen Zccui. A Fienremta SE1. Juomin Pon ncicandos los Ea.cccxxxij. O 4. Faec⸗ 4 Za 1 Bakantn fine ſed tis puncio Ca. xcin cum ſlicus pueroꝛ 4 Tau A andas nes C ij in fi elo um era Ca. a. xci ne Ca. ngatur cu recen ccclxxij. D. LCa. 5 Ea uſine een randa. cia HD Fnen renad era cõglutinãd nc monis 9 9 ZEaB RE . E. S S. eD. i r,. —— Ca.cccxxxij. · Ulcera reraum Ca.lxiiij *⁶ Aulnera cauata et veſice. LCLCa. Ixv. KY LCa. cxlvij. H Eag. xvij. F. LC.a. xxxv. † TCulncra canceroſa Earrrri-A. Ea.ia. xcvij. in fineꝛ rang. LCa. cvüij. A. La. cxiiij. E in ſi. Ta ix. x L.a. clvi. A La.cxr. G LCa. clcij. in fuie lcera veambulitia. Ca. clxxxvij. cD Culnera fauciuum La. cccxlr. H Ca. ccxvij. A 6E La. ccxcij. A % (([Ulcera carbunculoſa. Ca. ccxix.D ulnera capith Ca.cccclxxiiij. E Ea. ccxxij. La. cxi. A. Ulcera ſananda que Ca ccxcvi in ſi. FOlcera ventris fiüt in ambobus volis Ca,.ccœ.E La. ccxiij. manuum et pedum. CLa. cccx.-. ¶ Ulcera ãtiqua La. cccij. „ a cccclxyi· R nlolichare Rucca inranande Caxxi. D H l Ca.lxxxix. ꝓ Ca. xix. DH Xa S CLa eS Ea.cqlxvii. Ea. xlvij. 5 %½ %O% Fa. ccvi. F L.a.a. xcxix. E Ca.cccxxij. A LCLCa. xc. BD . a. ccccxxiij.GH LCa. cyx. K . Ca.cccclxxxiij.A. Ca.cxxij. JX. 4 Alceæa inteltinoꝛum Ea cILi. 6 Ea.ccvi. S Ea cli.. Hj. La. cclxv. B Eoa.lv. EC E La. cclxix. HKE Eua. clxx. D CLa.ccxxi.E Ca. lxvi. NxN Ca. ccxcix. F Ca.clxxv.ᷓH D Ca. ccciij. AD Ca. clcxvit.G „ Ca. ccix. & Ca.dxxix. E Ea. cccxxvxii. S. Sð Ea. cn vij inſi. S Ea. ccclxvij H. Ea.ccrxv. † Ca. cccxciij. C Ca.c cxli in ſine Ca. ccccij. D Ca. cclxx.J. Ca. cccxxij. A B. C.a.cccxxxij.i⸗5 Ca. ccccc. Bd Ea. ccxxvi. E. ¶ Ulcera putrida et Ca. cxi. D H. 1 coꝛroſiunua. LCa. ccclxix. in ſi. CTa.ccxxxiiij. A LCa. ccclxxiij.D K Ca.alxv.E in fine Ea cluni . C. LCa. cccxxx.A ,cccci. ¶ Ulcera ſanguinolenta Ea. ccvi. K. CCa. ccxiij.KE Ca.ccccix. BE . ¶ Ulcera ſagndenica accn. W curangdca. Ca.cccclx x⸗E La. xxv. PD . Eacccti B. Cakr „. E.a.cCcc P ¶Ad alopiciiam. E.a. rrij. D. Sem uitur ta . ng de ni⸗ malibus. Eaxrv. . Ea xxviiA Ea.xcviũ. D Ea. xcix. °α Ca.cxxiiij. ỹCc. Ca.clvii.FE ¶ Amium doloꝛr Ca.iũ.in fine Ca.iij. C. Ca xxiij.S RK Ea.xxcxiiij. E Callüj. B. Ca.lxx. A. Ca. xxx. B Ca.clix. GB C. 4 Aunũ vermes FAnriumvlera 1 LCa.cxl. F Auris ſoꝛdicieiſ Ca.i. GQ H. “ S . poſt aures IYAudicum recus perandum:. Ca. xiij. F Apoſtemata gartüri? api.i. K et infine. 7 Apoſtemat ta grolſa diſſoluenda Ca. xiiij. O FApoliemanbuspu monis confert. Ca.xxxi.O 4 Apoſiematum duI ricias loluit. Ca.lxxx.SH ¶ Aduſta ſanat Ca.lxxx. NH ¶ Aſmati vale Ca. ij. KE Tabula ſuper trattatu de Animalibus ¶ Animalia venenata vt fugantur. Ca.lv. AE. ¶ AÄni cauas. Ca.cli. S. ¶ Apum ſiue veſpa rum ictus. Fi ſott Gedzen 0 t. Calxxx Gothoꝛ. idi vlcera oꝛis Ca xxvij nfine: Capitis do⸗ loꝛem ſiue ſe odaʒ ſedat. Ea riij. a ·lii. Ca. c. E ¶Lapitis vlceribus. Ca. ciij. B ¶ (apillos creſcere facit. Ca. xlvi.A. ¶ Capillos qui iſunt i in palpebꝛis amputat. Ca.cxxix. ¶ Capi llos ⁊ pilos creſcere nonũinit. Ca.xxiiij.C ¶ Lancer. Ca.iij.in fine ¶ Calculus. Ca.iijj.¶ Ca.xx. E Ca.xcix.H Ca.cxx.in fine Ca.cxxiij.in fine ¶ LCalculꝰ veſice LCa. cüij. J HW ¶ Carbunculus Ca.iij. H Ca. xxij. A ntaticest bibenti⸗ bus ſubuenit a. xxij. °ℛ .D— ¶ Carnem malam eradicandam. Ca.lxxiiij.F ¶ Caſeos a muribus no attingi dicuntur Ea.xcix.D. . Canes impinguat Ra.Exiiij. 1 . Lapillos et len⸗ des tollunt. ¶ Cerebꝛinn conſoꝛtat Ca. xxxi. zzyzyjyzzzy ¶ Cerebꝝ calcfaciendũ. Ca. lxviij. A ¶ Ciatica paſſio. Ead. D ¶ Cyliaca paſſio Ea.xl.in fine. ¶ Colica paſſio: Ca. xxxviij.E ¶ Coitũ cõmouet. Ea lxvia. D E 2 cxlij. in fine ¶ Coꝛ confoꝛtandinmn Ca lxviij. A in fine. Ca.c.in fine (Koloꝛem bonũ efficit. zmzma. xxviij. B Ca. lxxx. H. ¶ Contra niuis nocumentum Ca. d. J Bentiumdo loꝛcs ret Ca.xxiij. H Ca. xliij. in ſine Ca.cxxij. H Ca.clüij.in ſine. ¶ Dentes confirmat et gingiuas. Ca. v. K Mι LCa. cii. H Ea. cxij. P Ea. xxxiiij.J Ea.cxx.infine ¶ Dentium rubig nem curat Ca.xiiij. B M ¶ Dẽtes vt velociter oꝛi ant. ⁊ ſine doloꝛe exeãt Ca.lxxxiij.E 7 Pemium eradicas tionem facilem. Ca.cxxij.infine ¶ Diſſinteria. Ca.i.KR . Ca.iij. Ca. xxij. . Ca. xxvu. 5E Ca.lv. D. CQͤeEa. cl. in fine ¶ Diſicultati anbe, Aius oſert Ca.i.E 1 Do⸗ ſdoloti pꝛoſimt a. xxv. D. ¶ Domũ tuũ vt mũdas ab repele ac ſerpẽte Ca.v. in fine. D Epluentiam excitat. Ca.xij.n ſine. ¶ Epilentia Can.E Ca v.A Ca. xxvij. A Ea. xxxik B— Eacvin i. Aei⸗ .6 E£ mpetigo Ca.i D 4 Emigranea LCa.i. B ¶ Emoꝛroidas Ca.xij. ı Ca.xxv.D Ca. xxvij. A Ca.lxxx. G Ca. lxxxviij. F. ¶ Emoptoica paſſio. Ca. lv. D ¶ Ethicis. LCa. v. J 4 Excoꝛiationi calca⸗ nei iſanat. Ca.üj.H ¶ Ebꝛietatem curat Ca.iij D. Ca. lix. G ¶ Effuſiones ad viſcerã pꝛohibet Ca.lxxi. G Slepbantiam ſanat. Ca.xxi. infine. Ca. xciij. D.et infine. fantaſticos ſanat. Ea.xxviij. D ¶ Febꝛes uraat Ca.lv.in fine Ca. cxlij. B. ¶ Febꝛes cotidianas: Ca. v. Ka. xxx. J ¶ JFebꝛes tercanas Ca.iij. D ¶ Febꝛes quartanas. . Ea xvézEEk“ Ca.xx.D 4 Ca.lxxx.in fine CCa. clvij. N. ¶ Febꝛes quartanas . facit euenire. Ca.lxxiiij.i-·· 4 Tbꝛbus penodiela ¶ Fetum extrahit. xi. R 3 Ea. xxx Eai P. ⁊ in fine Fütula „ Zai in ſfine* Eas rxlvi. „ LCa. xcviij. B Ca. cxxxix. 4 Finmas labioꝛum Ca.i. B. . Fiſſin is frigoꝛis valet LCa. v. A Furfures delet Ca.xiiij.A Ca. xxvij.E. ¶ Foꝛmicaosvt dimittãt manſiones ⁊ fugiant. Ca.lviij.A BC. z infine ¶ Joꝛmice vt moꝛientur in coꝛum ſoꝛaminibus. Ca.lxiij. D ¶ Foꝛmice vt non exe⸗ ant eoꝛum foꝛamina Ca.xiij.D 2 5† „ Ca. cv. B LCa. d. B ¶ Hominem inuiſi⸗ lem reddere Ca.xxviij. N THumeri volos bus ne Ca. xciij.E. gnem la⸗ enuncurtẽ k iiij . „ Fahu upertractatu de Fnimalibus Ea xxxx. D. LCa. i. E. — . Igtie daſti“ onem curat Ca. xcvij. A P. cxx. D ctericia LCai. D H„ Ca. xxiij. A Faei fine ¶ Inſlat iones tollit. . L.acij. A Ea.xxxi. ¶ Juncturarum dolo⸗; Tes ar ant. * Ienpregnationen ſi⸗ ue conceptum iuuant. Ea u. xxvij. B Cag. lv. E. . ¶ Infanti fluxum ab⸗ ſcindit ab oꝛe. F xcix teſtena ripta rcenaru ¶ Imbꝛü ac tonitruuz. La. xxxviij. A 43 Impinguat foꝛtiter Lapidem in velica i 12 curat Ca. ij. ) CLCa. v. D La. c. k 2 apidem renum jj. D A dtrahendum in mammillis .V. 2 XA Tacmuliemmi in ma⸗ mMillis diſſoluit. Ca xxxiij.infine ¶ Lacertoꝝ infirmitas. Ea. cxx. YF. ¶ Latrocinia ter oꝛeſch nocturnos pꝛodeſſe Ca. xxviij. Lepꝛamſ. ſanant Ea-r. Ca. xxiiij.G Ea. lxxi.in fine. ECa.cxxxix. ¶ Litargie valete Ca. cxxxix. F M C emus doloꝛes 4 ¶Moꝛbo arcua to Laa. xuiqj. Ea. xxxi.in fine Ca ij. De curant. . Ca.xiij. H 2 upus vt terrcatur. Ca.xxx.C Miatricis do loꝛem curat. Ca.cxl. B. ¶ Matricis ſuflts cationem 2Amnciopeelo, cationem. Ca. xxvij. B ¶ Macuilaa faciei Pelcr. . 7 Bacaong⸗ emendat. Ca. li. D. ¶cMembꝛa corroboꝛae Ca.xviij.KE MWenſtruai imperat Ca. xxiij. G Ca.xxxi. E ¶Menſtrua abſtinet Ca.lxxxiij. R Hoꝛpheame curat Ca. l. E. Ca.iüj. GB medetur ¶ Moꝛbum caducum ſedare Eg.xxxiiij. DH ¶ Moꝛſibus ſapenum ac ſcoꝛpionum . Ca.iii. B. Ca. lij. in fine. La.cxlvi.A. ¶Hoꝛlus canis . rabio0ſ. LCa.iij B. Ca.xxiij. B orſusarancarum. Ca.xi. D E Moꝛſug catti aurant. LCa. xv. AB. ¶ Moꝛſus muſtele Ea.xciij. A B ¶ Moꝛſus marioꝛum velictus ehꝛum curant. .A Moꝛſus yipere Ca.i. NMulier vt concipiat maſculum vel femina 3. Ca.lxxxviij. F Ca. cxl. B CLa. xlvi.D ¶¶Mulieryt non concipiat Ca. xcviij. in ſine. ¶ Duſtclam enugat Mures necat Ca. xix. ABEEBD ¶ Mures vt de domo fugiant: D Ca. xcix 5J d ariüketo⸗ niconſent. . Ca. xxvij. E Blustaicteſanat. Ca. v. M. Ka.lxxvij. B ¶ Neruos contractos remollire Ca.lvij. A doloꝛes. 715 “ xxiiij. Ca.xlii̊ in fine Ca.cliiij.in ſine ¶ Oculoꝛum ſfuſio⸗ nes ſanat LCoa. xxilij. Ca.ʒ cliuij. A ¶ Oculoꝛum albedo curatur.⁊ Ca.cxx.infine. O culoꝛum clari⸗ tatem reſtituit Ea. xxij. A Lag.lxxx.in fine. Oculoꝛum cali⸗ gines Ea.cliiij. A.⁊ in fine Oculoꝛum albugi nem ab ſtegit Ca.i.D Ka. ij. C. Ta thinfine La. lxviij. A a. lxxij.in fine LCa. c. D Dtuloꝛum Oꝛcum piloꝛum euul⸗ ſoꝛum pꝛohibentia . Ca.x iin.B ¶ Obliuioni conkert. Ca. xxti. P..0ℳ 4 Dbnum morbinn ſanare ”M Ca.ij. in fuie. Haraliticis Q. xxri. O Ca. c. CLa. clvij. B ¶ Paraliſis ling . Ca. xxxi. E. ene ¶ Paraliſim totius . coꝛpoꝛis valet Ca.xxxi.C ¶Pannum mundlficat. La.lxxxciij. C 4 Parturienibus et pericula buerperj tolluntur. „ Ca. xxviij. EQ H 1 Ptiſicis LCa. xxij. M. LCa. c. HD)·. Pilis palpcbꝛamm rvicijs curat LCa a. xiii E ¶ Pilis redire co gantur. Fnar . La. i. BGB Ca. xxiij. E. Ca. xxiiij. C Z. Ca.lxxxiij. J Ca.xciij. infine. a.liij. infine. 5 Pulmonis vi⸗ Ea.xxxi. ¶. M 1 Puſtulas ſoluit Ca.xviij.in fine Ca. xxij. B ¶ Pꝛuritus. Ca.xxxvi.A . ¶ Pꝛurigines tollit. Sar ii⸗ HB3B5. ¶ Pulices necare. CLa.cxriij. A D F -— Tabula tuper tractatu de Am 4 Pulices cffugare. Ca.cxviij.E H ꝛin fine. ¶ Pediculos interficit Ca.cxjx.per totum capi. QDui vexanf ab incubia Ca.xlviij.E Benum do⸗ loꝛem curat. ¶ Keumatiſmum curat La. v. Ca.xxxiiij: k. Ca.lxxvij. C ¶ Rubeta venẽa auxiliatur. Ca. xliij.A Sanguinez. melioꝛem generantia C 9 ij. B ¶ Sanguinis ſputum Ca. v. J LCa.cxx.E ¶ Sanguinem mingentibus LCa.ij. J ¶ Sanguinis fluxus narium ſiſtitur. Ca.i. K&K. Ca.v. E D Ca. xiiij Ea pe, EaR . Caliij. H Ca. d. D . Sãguinẽ coſtringit. tiones iuuat. La. lix. 1Jq ¶ Scabiem abſter⸗ endam. ¶ Sanguiſuga ve cadet de ducie. Ca.xlvi.B ¶Spaſmus .B Sanguinis excrean⸗ Ca.clix.in fine. ¶ S paſmus ex plenitu dine confer. Ca. xxxi. RE ¶ Spienig ſi ndorem adiuuat Ca.xxxiiij.E. ¶Splenem liquefacit. LCa.xiiij.infine. ¶ Splenis duricieei contert. Ca av. J (S Splenemattennat. Ca.xij. A ¶ Serpigo⸗ Ca.i.D ¶ Secundinam gandi a t. R. F ne. P erpentes ugare. Ca.xx. 2) LCa. xl. A ¶ Serpens vt illo die te non tangat Ca. lxxv. A ¶ Serpentes vt non timet. Ca.xxxiij.D. Serpentiumictus. Ca.clii.B NSincopis. Ca.xxxiiij.. Ca. c. A. ¶ Squinantig. Ca.i. k ⁊ in ſine. Ca. cxl. H ¶ Spinas et fuꝛculas extrabit Ca. cxxx.A Stomachum munditicat Ca.lxxx.C Stomacho exfrigi⸗ do dolenti conkert. 4 Stomachum exulce⸗ ratum curat. Ca.xiüj. J ¶ S tomachũ cloat. Ca. xlv. A Ca.lxxi.in fine. 7 Scotomia. Surcos ſanat. ¶ Scoꝛpiões interficit. Ca.i. A. Ea. cxxxvxi.GK P Scoꝛpionib ꝑaiſis Ea.cxxxix.infine. Scoꝛ iones vt de domo lugantur Ca·cxxxvi. A ¶ Scoꝛpio ſi momoꝛde⸗ rit aliquem. Ca cxxxxi. D 7Scopidie punctura. Ca.v. H ¶ Schofulas. Ca. v. C Ca.xviij.in fine Ca.xxvij.in ſine Ca. xxij. B. 4 Budorem inbibet. Ca. xxij. H Tetani cura. Ca. cxxij. D Tenaſmoni. Ca.xiiij. NH Frm n confert LCa.xxxi Ca Sn ii⸗ X. ¶ Tremulos liberat. Ca.xxiinj. A Ca. cxl. D. ¶ Timoꝛem melan⸗ colicum amputat. Ca. . TZinea pellit. a xiii. . Zuoꝛes ſoluit. Ca.cxl. E ¶ Tumoꝛem vulneribuſ non admittit. Ca xviij. CE Ca di. ¶ Tuſſis Da Ca.xxxiij.G Ca. cxxij. G. Benenis omnibus reſiſtere. Ca.i. Ca.ij. E. CLa. ij. C Ca.xviiij. F. imalibus Ca.lxxviin fine Ca.lxxxiü.B 4 enenum bibitum Ca.xxii. E ¶ Aenena toxica curanda Ca· xxij. J 4 Uenena lepoꝛis marini curat Ca. cxxviij. in fine. ¶ Uentres pueroꝛum ſi ue infantium ſoluit. Ca.xcixO H Ca. cu. EcE Ca.clvij. F ¶ Uentrem dinoluit⸗. Ca.lxxi.in fſine. ¶ Uentris vulneratio nes curat.. Ca. v. % ¶ Uentris doloꝛ. pun gitiuus. Ca.xxxi.R ¶ Uentrem molllit. CLCa.v. MO Ca.liiij. B ¶ Uentrem abſtinet. Ka.xxiiij. NH. ¶ Urinam Fonocantia Ca. xxvij. A Ca.xlv. G Ca.lxxi.in fine ¶ Urine difficultatem Ca.xcix.P Ca.cij. in fine ¶ Uerrucas curat Ca.xxiij. FLI Ca. xxvij. D. Ca. xcix. ¶ Ca.cxxx.in fine ¶ Uernmes expellit Ca xxxiij. . Ca. cxxij. ¶ Uermes ex ſolutione vomitumeducant Ca.cxxxi.B ¶ Uentoſitati ſtomachi et inteſtinoꝛum a. xxxiinj. & ¶ Ueiuigia cutis curat. Ca. v. ¶ Lirge doloꝛes curat LCa.ij.F. Tabula alupe per rtractatu. de Fuibue 9 ¶Ciſum contoꝛtandum a. cxin ₰ Ca.xei. K Ca.lxxvii096 ¶Ad Aſma. Pilllinteria. Tgniaadullionem 4 Ulera Se ſanat. e Ca. xcij. BD56. l a. xiii. D LXLa. lij. in ſine . . ¶ Ulcera inteſtinonm. — aure En l ktigo. Tabt ioꝛum Ea ½. ceijciendam Ea.xix. H O) fſuras. l 2 Ca. Ni⸗F., ”M 7 Aiuanſilt. “D Ea. in tine. 77 entiginem climat 4 ¶ Ulcera capitis Ea. . &— C.a. cxij. A LCLCa. tiih. Ad 7 Ea. cliij. H (aꝓA oltmanbue Epilentiagag IAKingue aſperitas Alcera que ſepumt calidqis KEa. xxvij. O. La. lin. G6. ſanange. La. xci. a. xij. B 2 umborum dolotem Lariüf. S + aſ ruri FEaxcviij. rreumouendum . ¶ Ulcera ambulantii. canceroſlis. Ebꝛietatem curat Xa.i.in fine. e bc Aa kxriij hfine. — denn rua ¶ Ulcera putri pꝛe tapalp ung Vruemim Ta. xv. A S a. xcviij . gandama lengine A Jir. IJ 9 Ca. kri S. 4 S nin Ca. xcij. EK. Ea. xci. R. = ¶ Ulcera antiqua firmitates egrotafis i in ꝗJaciei fifuras A Mmillas pue laru⸗ ſanandꝗ, == era ſecolligt. KEaa.x. A. hꝛobibeta magmnmcine LCa ir k Eaxxxi. 5 J Falco ſi non Ea. cxv. 6B ’ ¶ ulnera recẽtia adſa Waſrilitg botelt firmare ¶ Moꝛpohe. nitatem perducunt. . CLa. xlv. A a.xix. HKH. Ca xiiij. 3 ⸗—4 Ea.Vtih. E ( Falco ſinimiumn Z xxiii. AJ ¶ußmera ſanat. arbunculis. laxatur Ca. cxij. A Ca. xiiii. Ea. xxxi.y Xa XIv. GBS 7 Horlihus penn. ¶ Qultum gratum et LCa. xciij. E. HR T311e, Kosfa, EFBeg. xxxi- niueum facdtt Ca. criij. A. cctum habuerit in Ca. iij. in fuie Ca.i.c ). A. leren crure vel ala. 7 Bor iocierbiot . ¶ Uxoꝛ tua vtte du⸗ ſinue ſocam ſegat Ka. xlv. K PE CLCa. xxxi. 83 ligat ſempr La. xxxiij. A ((Freneſis Ea. rixiufine. ⸗ . Ca. xlxi. B. LCa. xxxiiij. C CLa.xvi.in ſine a. xij. in kie KEag. cviij. A Flegmones quinalců ¶ Moꝛbum caducum N Keopiis eiletge tur in naribſus LCa. cxixx G R Ca. iii. facit Ca. liij. in iie Moꝛbos fauctum r S Ca. xix. HN. 7 Fluxum ſangui, LCa.xij. EZa rii. E Qapita dauoꝛum. nis narum. ¶ Doꝛbo regio Ea ad. g H Aagi Ca xxxij. D a. xcij. Ca. xxvij. (Eolicz vaſio ECa.ij. D Ca. xcviij. in ſine. Ka xriiij in ſine. La. xxxij. in fine ¶ Fuxd oñes ſtringuͦt. ,IMulier vt nenabie 1 lij. 86. CLa. liij. J Aanas⸗ geſſit . 2 LCa. xciiij a. xvi. J A lran atam. Domn egro Muſce vt nerantur H 71 i. B tans an viuat vel L.a.lxxxi. A in fine T abula de arain ⸗J. ZsnA: e Luloꝛum — (C EKoitum commouct. Tachichos Doloꝛes. Fuibus Ea ix.KEEK. irigunt Kaiij. AdꝗAd a. A23. m Aunttura S KS ¶ Aurium doloꝛ brandun . 4 . ERa.xxxy. LCLa. xci.in ene um doloꝛes LCa. xxxi. B83 4 Earrid. E ¶ Lulices effugandas.. EaA liij. in ſine. Ca. xcix. AJ . Ea. xli· e totum caplin Tgnemſicum CLa. cxp.Xk 4 ——— — eosrl „ — „ Tabula luper trattatu de Pilcibus Ca. cir D ¶Oculoꝛum AubugiZ nem abſtergit Ca. üfj. B. LCa. xij. H Ca. cix. F. C( Oculoꝝ ſoguſones. Ca Ea iij. La. cxij. BE ¶ Oauloꝛum caligines. Ca.itij.in fine. Ca.xxi. AD Calxij. C Ka. xciij.G Ca.xcxiij. E Ca.·cxix.C . Oculoꝛum dari⸗ tatem reſtituit G i. ABC .— Ea. xvi . .—R Ca. xi. B Ea. xcvi. O Obliuioni confert. Ca. xcviij in ſine Ea. lix. B . lxxxiij. C A Pogdagra. XK c. Ca. xci Ig Ca. xc j. k— Buiz, dalo⸗ rum repꝛimit Ea. liij. L. ¶Puliccs effugare Ca. xxxix.A Quilumplit La x. Glabiem ab ſter gendum. Ca. xir. BD . ¶ Sangainembonum generames LCa. lj. B. ¶S ccungini excludit. Ca.cxix. E 4 Serpentes ſusare . Ca. cix. A. Sdunanis. .— Kalxi.. BSanguinem melan⸗ colicum generan ia. ¶ Sciniles vt non intrant domum La. vij. A ¶ Stomachum confoꝛtare. Ca. lij. E. ¶ Sperma multipli candum. Ca·ix.E· Thelaurus tuus vt augetur. Ea.lxvi.iin fine ¶ Tumoꝛes ſoluit PYBentrem fluere facit: Ca.vi.in fine. ¶ Uentrem ſiringit. Eax. A 4 Lchens omnibus. Laplin. xxvxi 6G ¶ Uerrucas. LCa. xix. M. ¶Ueſparum ben cture Ca. cxvi. OE 4 Qiſum acuit. Ca. cxi. B. Ca. cv. O. ¶iſ imne confoꝛtandam Locem Kelanſcandaz. La.ix. E. Ca. liij. C . ¶ Urinam pꝛouocantia Ca.xix. CP LTinguibus lepꝛoſis taciunt cadere Ca:xix. A PrOH Y dꝛopitis Ka.xix. F. Larnes excreſcen. Bequitur Tabula de Hilcibus. 4 Adalopicias Ca.xxxvi.in ſine Ca. xxxxi.E. J Eg. cii. CE 4 Aurum doloꝛes Ca.ij. B ¶Anhelitus con⸗ Aitogen g. xux. . ¶Aſma Ea. lxxxi. D 4 Alium emollit L Ca. xci.D ¶ Aboꝛtum faciunt Ca. xlix. J Capitis do⸗ loꝛem tollunt. Ca. xci.E ¶ Calauos ſanat Ca.xxxvi.H. CEa. xxxxi. F — roiunculus Ca. xlix. E Ca. lxi. E tes tollit 4 Cicatices tollere Ea.lxxxvi.E Ca cij J. A ¶ Coleram deponunt Ca.lxxxvi:ppeſinem. ¶ Coitum ſtimulare Ca.xxv. A ¶ Coꝛpoꝛi tela ex trahuntur Eglxrn. 5. Dentium doloꝛes LCa. cij. D. ¶⅞kDentes pegannu, Ca. xvij. A ¶ Dentes abſtergunt Ca. xvi. G Dentes dealbandos O xxxi. . Epil lernicis. . Ca. xxxviij. B Ca. xxiiij. in ſine Etenuatie. Ca. xxi. D Faciem deal⸗ bandam. CLa. xxxi. in ſine Faſtidijs meaͤentes. Lalxvi.A ¶ Febꝛium venientes Ka a. xxv. . B₰. —ðð Ea. xxvij. E. Ka. lxxvij. A. Febꝛibus quananis La. xxi. D. ¶ Fcbꝛesfng ihne. ſanat. La. ciij. S Igms adu⸗ ſtionem. Ca. xxij. D Ictibus Eapoman. Ca. ciij. B. Ca.lxxvi. ¶ Ictibus ſiue moꝛſi us vꝛaconis marini. KEa mvr.E DS K Ca. xc. A 5 Lachrymas P:alher. Ca Pia 4 Ea. ri T bicinem e citandam LCa.lxxxviij. G Mammas. mulierum lanat Ca l in fine. 4 Paelanmfacie mulierum delet. Ccaea. lviüij. B ¶ Maculas carnie⸗· Ca.xxxi. G. Tabula ſuper trattatu de Hiltibus ¶ Menſtrua mulienum a. lxxi.D Moꝛſus dꝛaconis curatur. ilium oꝛſus repti ium Ca.iiij. A Moꝛſus ſcoꝛpio⸗ nis marin. Ca.lxxxvi.A BA ¶ Moꝛſusipere Ca.xciij. A Moꝛſus Canis robidi . V Moꝛſus murene La.lix. A Dꝛis Amra. Ka. xcvij. 1 culosũ Acaligines 5 tollunt. xa Axxxvi. ¶ Oculoꝛũ – nes detergunt. „ La. cCxvi. DJ. * HOculoꝝ rube- dini valet. Ka.xlix.A. Oculoꝝ tumoꝛes. Ea. xci. G ¶ culo⸗ cica trices: .lxxxi. 5 1 culoꝛũ carnesſu⸗ peruacuas conſumit. La. cij. A ¶ Oculoꝛũ albuginem . . Ka. xxv. in fie Ca.lxxxi.⸗ Hannum at lentigines delendum Ca. xvi. S E. LCa. xxxvi. J. Ca. xlix. G Ca. lvij. E LCa.ciij. B ¶ Parotidas ⁊ ſtru? mas curat. Ca.lviij.E. Partus facilis Ca.xcij.infine. ¶ Pꝛefocationibus matricis. 4 ilos enerat⸗ Ca Arxiiij. A . . 1 rlir. . ¶ Uenena lepoꝛis Tabula de Aada rcanee icnr. Lapidibus. Abradit. EEa. kXvi. A OW E.a.a. xlix. Gß ¶Iiſum abſtergendum ¶Ad alopicias. ¶Pilos inutiles nCaplin. xlix. E Ca. xxij. BDB5. Alhalrig ohiber. ¶ Ulcera deſiccanda La. xlv. B .D. Ca. xlir. D. Ea. xvi - Aurium voloꝛem. . assprat Trgascpri Ea. xxvi. A QAui habent S.. eeen 4 Alcera veſice Teienſnnurihs⸗ tedium vin.. L.a. xvi. O· LCa. xvij. E a..ij. in lie Tmnam ſedar. . ¶ Aunum vleera. Lopln xi. in fine lxvi. E ſiaut LAarum np ine vi cultates Aurium attritiones — toꝛis. lng gratum ac ni Aurum augere trachk a.üj. A neumfaciendum a. xxxvi. 7Se biespalpetaanß Xa. xv. DDdd. Apoſtematibus Ca. xvi. C Aulnera ſoꝛn - inguinis. Stericis offoca; dida purgat Ca.xvi.G tionibus TC a.xxxvi. C. Apoltemata gingine Ca.xxiiij. F ulnera nümiopro Ca. xvi. H —R — Sciatlcos liberat funca concarnantur ¶ Apoſtemata putri⸗ a. xi. C — L.A. vi. in ſine. da curat. Spinas: acutas (Qulnera putrida Ca. xxx. E. WM extrahendas guinginarum. Apoſtemata fnigida. Ca.xvi. Ca.lxxiiij:D E Ea:xxxv. E. ¶Signuz tanpeſtatie. 4 Aulnera glutinant Apoſtemata ſi plenis Ca.xix A. La. xci. D. CLapitulũ.xlij.C 7 . ¶ Stomacho debili 4 Gngutmnrcſolundi Ao anars fegma⸗ Z 8 Ca. . Ea rvi. c S= are. Ea.x x. .α☛ a. cxix. ” alkxri. A Pn 8 ca teſticuloy — . Tullis Ea.cxxiiij. 3 ’ CApoſtemata du⸗ Ea rrin inſine ra reſoluit. ¶ Lenaſmon. Capitulum.cxxxi. B. Ea.lxvi. CE Apoſtemata que A Tumoꝛes tollit fiunt i in ano. Ee.ꝛa. viij. in fine Ca.cxxxiiij infine. NToꝛacem curat . ſ LCalvxxxi. D Elacconam. Ca. cxxiiij. Benunn Apoſtematibus ca⸗ molliſicare lidis mammillamm. Lo. xxxvi. A Ca.cxx.y Ea.xxxi. A. „ ¶ Apoſtematum in ¶ Uentrem mouent initio conuenit. Ca.xxiiij. Afine. 1. Ca.xxij. A. ¶ Uenena curangna. ¶ Aſma LCa.xxvi. E Ca. xxij. D. a.lxi. G Ca. xxxviij. AR 1 — ſones infne nt ier n fieone “ mit⸗ D dA . RMZ un .. R Tabulaſuntr rattatu de Lapidibus Capitulum.lxxi. Eaci gis Ka.cxxiij.D ¶ Ad doloꝛem ſto machi. Ca.iiij. A Zmoꝛem conciliat Capitulum. x. F. Agd iras regum et dominoꝛum Ca.xxxiij. E ¶ Adpꝛelias?⁊ ad cauſas vincendas Ca·xxxij.E L 4 Ad impetranꝰ dum quodlibet. Ca. cvij. ¶ Ad dinitias valet. Ca.lxv. D An ſit virgo vel coꝛrupta Ca vij. D ¶ Ad venereos voluptates. Capitulum.lij. E. ¶ Artetice paſſioni Ca.xcix.A 4 Anchax doloꝛibus eonkett: iuncturarũ. 7 Sülras que liunt in ano. Ca. xxxv. H. Ca. cxx. A. Aauttioni ignis. La. cvij DH. 2 Argentum viuũ inenaum. Ca.xxi.D Bothoꝛ oꝛis Ca.·cxxxi.G . Capitis do ap tollunt * Ca xxvi.A Latarmun pꝛobibet Ca.xxvi.E. (Kard iaca. Ca. xxvii. A. F EZa. cxxv. inf. fine. Caput pur gium: Ca. lxxxxi. BJ Ea Rrri Ca xiij. J ¶ Cauſam litis ante iudicem repꝛimere Ca.xliii. G. ¶ Carnem ſuper flu⸗ am auferendam Ea. viij. A E 8 Cancer Ca. xv. B Ca. xvij. B Larnes humi⸗ das deſiccandas Ca. xij. B3. ¶ LCerebꝛum mundificandum LCa. xiiij. H. ¶ Cephalargicis. CLa. xxvi. A ¶ Liliaca paſſio. Ca.lxiij. E Colicam paſſi onem curat. Ca. lij.A Ca. cxl. F Coꝛdis foꝛtantia⸗ Ca. xviij. E. Ca. lxv. in fine. Ea.ixxxviij. D. ⁊ in ſine Ea lxxxvi.C. Ca.cxxx.in fine 4 oꝛdis tremoꝛem Ca.xviij. F. H La. xx. C. E. LCa. xxviij. F 4 oꝛdis leiciireai Ea ly. O Koloꝛem in facie per ditum recuperat Ca.lxxv. oꝛpoꝛa pinguia extenvandum. LCa. vij. H5 ¶ Coniugij dat amoꝛẽ Ca.xxiij.A.⁊ in ſine o ¶ Lonceptũ pꝛohibet. ,a.lxvi. YJ. Conq naſſationibus Ca.i.A (( Contra incurſio Ca. x. E CCa. lxxxvi. O ¶Lontra oẽs inimicos Ca.lxvi. J Kontra hoſtes Ca.i. AB Ca.xxiiij.D ¶ Contra iuſaniam. Ca.xxxiij. A ¶ Lontra rixas. et igiunas oues fantaſ matũ Ca.pꝛimum. A LCa. xxxviij. G Contra Obigr tciam 4 feruoꝛem animũq; cõmotũ. LCa.v. A ¶ Contra triſtici am ⁊ grauitatem Ca.v.in fine Ea.Ax. A ¶ Contra moꝛ vnt caducum. Ca. lvii ¶ Contra polipum Ca.xv. KE 4 Contra pericu lum tonitrui. Ca.xxxij. in fine ontra noctur nostunoꝛes LCa. xxxviij infine ¶ Contra tempeſta tes ⁊ grandines Ca.xlij.in line. aanamöſitra Ca. xlij. 4 Kongatericun Ca. kxv. D LCa. lxxvij. k. Contra melancoliam. Ca. cxlij. A Lontr a fantaſti⸗ cas viſiones. Ca.cxxxv.inttine ¶ Coleram nigram educendam. que fiunt in mtenioꝛibus Caxciiij. H 4 Louum retinet Tapillos atienuat membigs. Ca.xiij. G Dentes abſtergit. Ca. primum. E LCa. xxviij. E Ea. cv.C D E F: Ca.cxxxix. R ¶ Dentium doloꝛes. La. ix. D ¶ Dentes dealbãdos. a. xliij. in line. Dentes purgantur. Ca.pꝛimũ.D E ¶ Dentium coꝛroſio nem otbet. Ca.xvi.E C Pentes conkoꝛtat Ca.xvij.in fine Dentinnſſoꝛ⸗ des abſtergit. Ca.xliiij.in line. ¶ Deuincere inimicos Ca. xlvij. A E. . Demonia vincere: o L. xxxviij. E. ¶ Demonesfugat. La. lxiij. B. Demonibo ⁊ incan⸗ tationibus reſiltit. LCa. lviij.E . ¶ Oiſſinteria LCa. xiij. G La. xxiij. E. Ca.cvij. in fine Diuitias auget. Ca. x. P F . Emoꝛroi⸗ das cxiceandas. Ca v.A . EaxxE 4 Ebꝛicta tem tollere Ca.viüj. ABE Ea.xlix.C D ¶Epilenticis Ca.xiij. D. Ea.xxxii A Ca. xlij. B LCa. xlv. D Ca. viij. B: E k A Ea. ci. E ¶ Epat doloꝛẽ arare: Ra.xxiij „B. E migranea⸗ La. lxxxvi. A ¶Elephantia. 1e Kxxi., G5 Empetigo. Ca. cxxiij. F Ka. cxxix.A l Emoptoica. Xa. cxxxij. B Fatiem de Ao9o91bandam. Ca. lxxii. H ¶ Fantaſmata pellit. KCa.lxvi.F.⁊ in fine Ca. lxvij. G . Flamma extingnibi lem extinguendam Ka. G. A22 Facundi pꝛudentẽ amabilem gratu lacit Ka. ij. A D La. xxxüj. BG lein ſine. ¶ Febꝛium cura a.xxxvi.A Ca. lxvi. B 4 Febꝛiben quartanis. Febꝛibno cthicis Ea. cxvi. &z ( Febꝛibus peſti⸗/ lentialibus. Ca. xxvi.in fine ebꝛibus me lancolicis. LCa· xiüi. in fine Icbꝛis calo ꝛem mitigare. Ta xi. 4 Feroꝛem oꝛis tollit Cacy ii. G La. xx. B ¶ Flegma viſcoſum LCa. ꝛx. D. ¶¶¶IFeſſos? debi les reuouere Ca.lxxxiiij. A ¶urfures capilloꝝ Ca. xxxix. H Ca. cxxxcix. GO K (¶Foꝛmice curꝗ .xvi. H — 2 Ca.vi. H Ca2. xxvij. A ¶ Inteltinoꝝ ven) 95 Ca.cxxiiij. ſp Fiſtulam arrands. Ca. xv. B Ea. xvi. E Eacxxxxi iij BC E Gingiue Laph flux S aplin pmũ Ca. xxiiij. XB ¶ Singiuarum inflationes. Ca. xvij. B. 2 infine. Bingiuishumectis ſeu dentiby mollib⸗ La. xvij. D ¶Buttur doloꝛẽ valet Ca. lxxxvi.D Deriliplla. Ca.xvi. CLCa.xxiij. S LCa. cxxiin. * Hominem vir gihen facit. 4 Poinnem diſcretũ et gratum faat Hominemtu tum cuſto dit Labitulum. v. A Atericia Ca. lxxij. infine. Ca. cxxij.J ¶ Ingenin bonũ redct Ea ixv. DH/ Ca. cx. A Intellectum bo num reddit. Tapitulum. vij. C. Incuboꝛum et ſuccuboꝝ cura. Ca.pꝛimum. A ¶Imeſ inoꝝ rlera Cacert P Ea.elij. 4 mte o⸗ ſoꝛ des pur Zantur. tolitati contfert . Tabrua ſuper trackatude Lapidibus. LCa. lxxxvi. G Capitulum. cix. A ¶ Incauſtum opitii ¶ Lapis qui optimus mũ ad ſcnbendum eeſt contra fraudes Ca. in cene La. cix. Y5. AIras mitigare Q¶¶Lapis quifugat Ca.xliij. A . morhum qui dicit no ime ngerr. Lapisqui nenme2) in manu dextra contra ¶ Lapis qui reddit bo ſolem tenuerit radoos e⸗ minẽ caſtum⁊ pudicum mittit ⁊ ignez vomit: ita Caplin cix. A väy!ͦtpt videntes mirentur Caplm. cxi.A Ca. v. DDd·. Ta:xri. 619 ¶ Lapis ſi ab homine 2 Lapis qui in collo ſu geſtetur:a muſcis vel a? ſpenſus curat emitriteũ pibus non moꝛdetur. et caducos moꝛbos Ca.lxiiij. OD F. LCa. cxiij. J ¶ Lapis quem qui in ore geſtauerit:magis facit bonã memoꝛiam: cogitationum opini et tempeſtatem auertit onum iudex efticitur. Ca. cxiij. in fine et amabilis redduur. ꝗ¶ Lapis qui poꝛtatusẽ oꝛe facit diuiarefutura. 1 apis quẽ qui poꝛta Ca. cxv. B F tus:tutũ reddit peregri⸗ num? Srari boſpitib permanet calidus ꝑ ſep⸗ Ca.lxiiij. E Ca. xv. tem dies vel amplius. 4 S qui valet LCaplin iiij D cõtra peltiferas e ¶ Lapis qui ſemel acx Leiones poꝛtatus cenſns vix aut nunq; pe Capitulamlr. C. teenit exti aui. Lapis qui poꝛta⸗ KEa:ix. A tus ſit tutus a fulgure ¶ Lapis qui facit Ca. lxv. E orlulſtendere multa ſi ¶Lapis qui eum poꝛ: mulachꝛa ſomnioꝑ tat non mergatur. CLa. ij. W Ca.xvi. GB (A TLapideʒ veſice fraãgit ¶Lapis poſitus ſub Eapitulum pꝛimũ. KE lin gua:confert diuinã Caplm.li.F do dicerefutura. Ca.cxix. M.⁊ in ſine LCa.lcviij. in fine Ca.cxxxiij.in fine ¶ Lapis quãdo ſuſp? Ea. cxxix. C. ¶ Alitur ad collũ infantꝭ re ¶ Lapidem frãgit qui mouet abeo timoꝛes eſtin rembus caulatus 42 i qui inducit Ea. cxxxiiſi in ſine inſenlibꝛrlitstẽ ne ſen Ca xrix. RH nat cruciandus. Aac generan Ca xxxii. AdA dum in mãmillis ¶ Lapis ſi quis poꝛ./ Ca. xxxix.E tatus non videbit in Ca.lix. nocte ſomnia mala. (Xepꝛa. Lahlni.. Ca. ciiij. J Lapis qui an EawidA tracem fugat. Ca. cxiij. E ¶ Lapis qui portatuf ¶Lapis qui aſcenſus nand mäe aſi niox efigi i.K e gian taus ct ſte. Cabulaſuper tractatu de Lapidibus Capitulum.xiiq. E. Ca.xxxviij.· ¶ Lienteriaet Diarria curantur Ca.lxxviij.G ¶ Luxuni ſedare. Ca.v. D Xuxuriam cohibet Ca. lxxvi. F Ca c,. . ¶ Luüaticis ac demone repletis. Ca.i.in fine ¶ Lumbꝛicos ⁊ aſcari⸗ des expellendas Ca.cxl.D. Niatricig fluxium pꝛobibet. Ca.xvi.in fine Caxxvi.D ¶ Mania. Ca.xiiij. H ¶ Malam cogi⸗ tationem repellendam Mimullas puellarũ ? teſticuloꝛum pueroꝛuʒ pꝛohibet augmentari. La. xlv. A NMenſtrua mulierum au iliatur. LCa. xlin. A Ca.lłci.H ¶ Wen ſtrua ſtringunt. Ka.xv. J Ca.xxv ij. E. ¶ Melancolicas egritudines. Ca. xüj. F H. ¶ Melancolicum hu⸗ moꝛem larac Calxxi. E ¶fMoꝛlus ſcoꝛ oꝛpionis La.ij. A ¶ Moꝛſus vipere. Ka. ij. A Ca. cxxiiij. NH. orſu ui rane couenit Ca.cxxiiij.K. . Doꝛſun tyri conucnit Ca.ccxx · FE Moꝛrphea Laa.cxxx. E. Capitulum. c. Ca. cxxvij. FOD ¶ Moꝛſus canis rabidi Ca.lxxxix. F 4 Morſusreptilium Ca.xxvij.in fine ¶ MWulieribus vt reple⸗/ vbera . xxxix. LCa Alix. A , Ca. cvi. B ¶ Mulicrib⸗ qne volunt placere viris Ca.vi. BD. ¶ Murcs interficere. La. xxi. NH Hetfreticam aſſionem. a. xxx. A. 7 NHe oua nimis cale⸗ fiant i 8 nido LCa.x. K 4 on potentibus reti⸗ nerevꝛinam. Ca.lxxxvi.R.⁊ in fine Otuloꝛum doloꝛes. Ca.xv. Jk.⁊ infine Ca. xxiij. B. ⁊ in ſine Ca. xxxiij. P B LCa. xlij. B. Ca.xlv.in fine Ca. xc.A. Ca. xciij.A B Ea. cviüj K„ Ca.cxxxiiij.J. ⁊in fine. 4 Pemnor albuginem La. ci. GB Oculoꝛum caligi⸗ nes tollunt. a. c. J Ca.cxxxviij. A ¶ Oculoꝛum lbei. La.lxxviij. E CLa. cxv.in fine. ¶ Oculoꝛum doloꝛem. ex humida cauſa. Ca. lxviij. D. ¶ Oculoꝛum cicatri ces limpidat. LCa.cv. A C apitulumn. dxxrxvii. A. Capitulum.1. E. Peſtilentiam curat ¶ O culoꝛum carnem ſuperfluam aufert Ca. xxiij. A Ca. c. A Ca. xxv. BE CLCa. cxxiiij. ¶ Pediculos interficit. 4 Oculoꝛum ſoꝛdes LCa.xvij. B. urgare Z* AKE cix.B LCa. xxxix. H ¶ Oculos humi/ CPꝛenunciare futur. dos ſanat. iiiA. Ca. xtiij. D ¶ Ptiſicus. ¶ Oalloꝛum puſtule. Ea. xxvi. D Ka. xx. E Craa. xv. B⁊infi. ¶ Oculoꝛumvlcra ¶ Pilos ⁊ cameſ LC.a. xviij. OD F abradit ¶ Oculoꝛũ obſcuritati. Ca. xxii. G infine. La. xxxvi. B ¶ Pilos naſcifacit ¶ Oculoꝛum lachꝛyme. in palpebꝛis. LCa. xlij. B E Ca.xpi. A B Ca.xi.in fnie. ¶¶ Pium 2 dendtum 4 Obtalmie confert ad deum efficit. 4 Opinlioncs ⁊ cogita⸗ 4 Podagram tiones facit bene iudi Ca. vij. D ꝓ care. La. lx. E. a. xxxiij. A C ¶ Omnes tu bas Ea. cxiq. K Q£ contemnit LCa.cxxiiij.O. Ca lv.in fine Ea. cxxxi. B ¶ Oues vt lactere ¶ Pulmonis con dennenr ſincuoni valet . 5 ues r ab eis 7 Pꝛuritu cõfert ſcabies inganar Ea.lxxxvix.D Lallix. E. Ca.cxxiij. H 8 Paraliſis αu⁵”. Ea. xxxxi. A ¶ Puncturam ſcoꝛhio ¶ Partusſacilis. nis curat Ca. x. A B ED La. cxxiij. 65 4 Parnmmn oculi LCa. cxxiiij. NH — mundlificat Ca.lxxxviij.G. Dui coire no⸗ ( Paces conciliaat poſſunt. “ Laa. Cx. EE. LCa.vi. D ¶ Palpebꝛaꝝ duriciei. ¶ Quiſolus louan La.xvi. B. LCa. xxiij. in ſie.. Ca.cxxxviij. GC 4 OQui biberit argen ¶ Palpebꝛarum groſſis tumuiuum tudinem ſubnlichaam Ca.xxi.B Ca. xvi. in ſine. Qaiſaliuasſanguii . ¶ Palpcbꝛaru carnem neas emittunt ſuꝑfluam oꝛrodendaz Cali. D LCa. cvij. H ¶ Qui tranſglutiunt ¶ Pegn antib conuenit acum vel aliud ferrum.⸗ Xa. OD y Calkxxvij. E Tabula luper trattatu de Lapidibus LCa.xiij.in fine. Ea xv. E D K 1** wi. DD Ca. xxx. F Ca. cxl. E ¶ Sanguis rcſkictina. Ca. xij.. Ca. xlij. A? Ca. lxxxxi. Q Lo. cvij. infine FSaguinis fiug xu pꝛoundcat· La.üj. A CLa.iij in fine. San guinis fluo⸗ ar nd. 4 Bangrinem com ſtringentia. Ca. xxx.DH ½ Ca. liij. C. LCa. lxii. A B Ca.lxvi.OD ¶ Sanguinem coagn latum reli⸗ oluit Ka: . A ¶ Sanguini moꝛtuo conuenit qᷣ eſt ſub oclo ne veneni aliquis ſuſpe ctus ſit impoſitus in ci⸗ boillo kannt tnehoß ſit deglutrii.ꝰ Ca.x.EH.et in fine ¶ Spiritualia cötoertat. t; La. xxxviij. A Cg.lxxvij. A ⸗ Stomacho malo E rxxvi. B 7 liinine. Stomachi ſanguine inteſtinoꝛum. Ca.xxxix. H. ¶Soge flegmatice Ca. lkvi. A Solis ardoꝛẽ non timebit. ¶ Scotomie. Ka A.lxxvi. A ”M ¶ Ocoꝛpionis pun⸗ ccuram Yalet. . a lxxO& H. Somnia vana Dcl⸗ lit. Ca. i. G en ¶S omniox interpꝛeta mbiberunt can⸗ Fapitulum. cxriii. tionẽ plena facititelligi WA 4 Splenis duriciei. CLag.üij. B. Ca. cxxx. K. conuenit. Somnum inducens m do⸗ KEa viij Ca. lvi.in fine. Renu Ca. cxxiiij. A Sitim remouendum. — 4 Sdlans voloen Pi PSB. La.lxxxi. H AQAQLa. lxxxvxi.k a. xxxix. A ra. conuenit Ea.cxxxv. C ¶ Somnos dulcos boͤnen 4 Serpentesfugat pꝛouocare. Ca.xcij.D Ca xxi. J. La.xxxij. in fine. Gtabiei con⸗ Ea.riij. E k Ea. xv. ¶ Serpentes vt ſtatimn ¶ S purum ſangunri uenit. Ca.xvi. occidentur. nis retinet. Ta xvij. B LCa. xxiij. D CLa. xlij. E Ca. xxiih. Sapſuzmagniſicare Ea.lxxxv. g. F. Ca. xx. 5 . xxiij. A Ca:cxix. S Ca. xu. 4 Saamnantievaler Sucdoꝛem puocandũ La r, allxxxvi. Ca.cxxiij. in ſline Ca:lxi.C. Ca.cxxiiij. E ¶ Sugoꝛempꝛohibet Ea.ævij dH5 LCa. cxxv. A1 K.a. Ixxiij. B. Ca.lxxiij. D Singultui ralet. 4S urcſtati ꝛobliunoi. Ca. cxxiij. C. La. xxxvi. A EA.xxii. X Ea.cNix. A Sincopis Stulticiam pellereet Ka ix. ₰ι . ohibet Ea.xxxvij. A ſopienliamehiccte. „*„BSanguinez e⸗ em Falij. e ñ65 La. xrxvii. a naribus flue ¶ Si de adminiſtratio⸗ Tullig. Eapitulum. ij DOD Ca. lxxvi. E ¶Tutum? victo remreddere. Ca. xlviij. A ¶ Tutum facit contra dolloo. Eag liiij. C. ¶Loꝛurc oꝛis. Ca.lxxxvi.AR Bentrem mouen. LCa.xxvi. A ſunmen ſanat Ca.lxxij.in ſine ¶ Uentris doloꝛem pun gitiuum. Ca. ci. D ¶ Uentrem ſerhalt. Ea. xxxv. DE. 5 Lentrem excitat. 1 Uenena curandum Ka.cxiij. Aβ£ Aralun ſuge t. nplan m aimm. 6 Ca iüi. 38 Ea.urij. P Ea. xlvir. A ertigo: Ea. cxij. A Cienmes veneno ſos eſugare. Ca. viij. B ermes aurium. Log.lxxxix. inſine ¶Uermes in ventreoc cidit.Ca xxxr. „½ Ca.ci.E ¶Uermes interticien tibus educir. Ca. xxxix. E. Uerrucas aufert La. xxi. E. Ucſicam dolentem Cadih. D. ¶ Ueſicarum vicera Ea.xxxvi. P. nciniicenchm Ca.xvi. Dd ¶ iſum confoꝛtat La xcxi iij. A. . LCa. c. GO. Ca.cxxxiij. AD ¶ Uiſus ob ſcuritas Ca.xvij. H Ca.lxxviij. CE Clirib⸗ coioce cõuenit Kaq ij. infic. ¶ Uincere aduerſ anoo. Ea. iiij. B . a. ci. A B ¶ Uincer epericnala Ca. ij. D ¶ Uiaus lchiia tollere. Ca. xxiij. GB. Cir giniatem depꝛchendit. Ca.lviij.in fine ¶ Uomitũ Pouocidiz: Ea. ciij. D. Ka.lxxi.H CLa. cxxx. J ¶ Uocem clariſicare. Ka. xxviij. B.⸗7⸗;eꝰ. Ca. xxxij. Ad. Culnera dimficilia. ad - —ð DW E-— f — — — i. „ - 7 cun 2. ertann Tabula ge⸗ 2 Aſafetida. xlvi· 4 ulnen oꝛificia a D De B Enakear Ca.li. anare. Aarona. Ca.i. AG. td Ear camon Alcera o zau Ao ramm. Anellanau ajtanmnnsr mircije⸗ F i.. äſanar Aelartani ij. Aenn. H li. Fabammr aromaticus li ij. pitu J vi. liij. a cx La ki renũ cõuen Affodilas . Aalucc lv. Eanen ſiue Rarn Füicna⸗ i Agaricuo ih. A le⸗ Earnpboraca ⸗ mn aur bus. Bre uuis vij Jo⸗ 4 Lace ta L a us caſt . * . Cataſ V⸗ a. . . 9 * S la rvij. aarne Arxiij. n. ¶ Ut omnibu Bioeglign HW Beda liüj. Eeidir cve⸗ 4 bus pl s homini⸗ s lignum —0 guar ſiue erifolium. * e Ambrone i. Bachictlet. cear. crij. 4 mbꝛoſia. xrri. irici. lxxi. * eterach. gen iote Amonn mi. aBelrij. Zeau re ATrxvV . xxiij. Ben .— taurea. 12* Tais ſedar. Amniooakes: Bletajl 8 Balanue. lxix. Eiaumus A f& tuaan ſit caſta Aernn. xxvij. . 3 eris xxi . Eicoꝛea crvi XX. i.W y. Zmnerrr. i. ſiue iudaicuz Eitonia. Kci. Pypropitis aeekte eune ea ulumikuf. Zritacnr. a. os vel Roſt Bꝛi lrxv. 4 pꝛus. cx . a len⸗ B. Anana. a. xxxij. Zarialkrri⸗ ———— Za. Ni j. P Q: . AbanAri⸗ B o mbar lxxvij . Ciminũ.cxxiij. rij. 4 vKnes d Abium ſilueſtre.xxx tum. C rvel Ko Eitrullus.cxxii LCa A Bbiam ruſticum rij. — . Sanen. cxxv. iii ul.7 nem Kxr. xxx. ino — V Ca.lxxxix. O., bůr 4. xxxvi. onanerunn Bekieke Borvge Aroitllarrrrii Butiru lxxxiij. Znlogonu nich E Zntgonti xxrix. C m. lxxxuij. lnae H Aſtolci rotuda. Camomilla. Foloquintidari Ariitolg⸗ longa. rli Eanapion * Eaſolich maisrckraſ. 4 . Ardor gandia . . nc Eoli nbracſich⸗ “ E . ” aunii rie Rker . Eardius lrti a. cxxxviij. oltus. cll. kan⸗ xxxix. 1 jj ozula vel Baaben ſica. Ca. cclii Cotula fetida.vel Ocu⸗ lus bouis. cxlil. Cotula non fetida.vel Oculus vacce.cxliij. Cocognidiũ.Camelea vel. Mezereon.cxlii.. Crocus.cclx. Cucumer. cxlvi. Cucurbita. cxlvij. Culcalſia ſi 4 Ca.cxlvüüſ. Cuſcuta.cxlix. Colofonia. cl. Cera.cli. Caro. clij. Caſeus.cliij: Battilus. Ficus egyptiaca.cxvi. Filipendula ſiiue ULiſcago.cyvyj. Filius ante patrem. vel BSBSvariofilon. cxcviij. . Fiſtulapaſtoꝛis.cxcix Filix ſiue Filex. cc. Folium. ci. Paucns. dr. Dragantum vel Pragagantun. La. clvj· — Dipt aminn. clvif,· Drorcmn dnſ. Epatica Ca. dir. Ebanus vel Ebenus⸗ Ca. cx. Elatinus.cxi. Edera.arboꝛea.clxij. Edera terreltrie. Ca. clxii. Elleboꝛus albus Eelleboꝛus niger. LCa. lxv. Eupatoꝛium. clevi. Eufragia.clxvi. Emblici. clxxvij. Endiuia.clxix. Endiuia ſilueſtris.clxx. Elitropium.clxi. Edithimum.clxxij. Epimedium.clxxviij. Effemereon.clxxiiij. Ebulus.clxv. Eruca.clxxvi. Enula cãpana. clxxvij. Eſula maioꝛ ⁊ minoꝛ La.clxxvij. Euſomtam elnir. HGalbanum. ccxiſ. SSranati ſilueſtris criij Faba. Eapianinn xxx. Faba egyptiaca Axxxi :· Faba inuerſa.clxxxij. Fagalnon. cſerii. Fagus.clxxxiiij. Faſcolus.clxxxv. Fraxinus. clxxxvi. Flammula.clxxxvij. Fragaria.cxxxvij. Feniculus.clxxxix. Febꝛifuga. cxc Fenugrecum. cxci. Fenum. cxcij. Ferula. cxciij. Ficus.cxciiis· Ficus lupi.vel Komarus. cxcx. Fumus terre.ccij. Fungus. ccij. Göariofilum. Capitulum. cciiij. Hariofilata.ccv. Balla.ccvi. Balanga.ccxij. GBallitricum.ccix. Hallitricũ agreite. ccr. Bladiolus.ccci. Granatum. ccxij. BGramen. ccxiij. Grana tinctoꝛum. ccxv. BGranum culcul. ccxvi. HGenciana ccxvij. Beneltra. ccxviij. Gith. ccxix. Panler. ipi Kauler. vel Hauſoꝛ.ccxxi. Hermodactilus.ccxxij. Hermerouilles. ccxxiij. Herba ꝑaliſis.ccxxiiij. Hab. Graſſala crry. Tabuin Gintrals de Herbis. Helrba letica. rryl. Heaerundina vel Friaioꝛana. Harundina. Ka. cclxx. Srviſ. DMacie. cclxxi. ult 9 Malua. celxxj. ulquiam⸗. Malum. cclxxiij. . ccxxviqj. MWala ig.. Juniperus.ccxxix. a. cclxriii . Juncus. ccxxxi. Aanragoꝛ vir Judaica.cctxxij. Ca.cclxxviij. Incenſaria. ccxxxiꝗ. Mangragoꝛa femina: Indicus. c ij. Ea.CcxxyjjIj. Iſopus. cecxxx. Mar ua. cclexvii. Iſopũ humidũ.cœxxvi. MHarubium. cclxxix. Kara be Marubiaſtrum. vel — Warubiuin nigruz. vel Ca. cxxxxvij. Marubium ſilneſire K alendula.cxxxvüſ. Ca Cclxxxr. Kubebe:ccxxxcir. Matriſilua. cchxxri. Lactuca. Trl han Baila Capitulum.ccxl. alilowm.cclxxxiijſ. Aacca. ccxli. Melon. cclexxiiij. Tarirx. ccxli. Melon indus. cclxxrvi Tobbacß maioꝛ.ccxlii Melongena. cccxxvi. Aappacium minoꝛ. Nemithe. cclxxxvij. Ca. ccxliij. MWenta. cclxxxvi. Lapago.ccxlvx. Hema non odoꝛifera Laurus.ccxlvi. vel Calamentum. Tameola. Kvijſ. Ca. cclxxxcdir. Laudanum ccxlvij. Mentaſtrum. ccxca. . Torina.rlikx. Meu. ccxci. Tauadula. ccl. Mel. ccxcij. Leuiſticum. ccli. „ Meoica. ccxciij. euiſlicũſilueſtre. ccj. Meſpila ccxciiij. Aemicula aque.vel MDillelolium. ccxx. Tentigo aque.cclij · ¶ Wilium ſolis. cxcxi· 24 Lens. ccliiij. . Mirabolani. ccxcvij. Tiliumeconnallium Moꝛacelli. cxcir. Ta cclvi. Moꝛagbacci. ccc. 4 Ailialis ccxyjꝗ. 2Moꝛſus galline. ſiile AQ iquiricia. cclxuñſ. Ana gallus. Liqultici Cclix. Ka Ccci. Amon. ccxrx. Mirtus. cccij. Tinarigertgr. Maltix.ccciij. num. cc Xj. Lingua auis. ccxiij· MHaſturcium Liſimachion.cclxij. LCa. cccüij. vicium. cclxx. HMHaſturcium aquaticum Tonchithis. cclvi. vel Senacion. vel Lupinus.cclxvij. Cardamus agreſtis. J ubuülus. ccllviij. Lapit. cccv. LTadcclxix: FHapellus.cccvi. —— 2 4 r e . ☛R — Nareiſcus.vel Bul bus vomiferus vcl Cepe marinum. Ca. cccvij. Nabach. cccoüuſj. Nenuſar.cccix. Nigella.cccx. Nymphea.cccii. Nux vſualis.cccxij. Nux auellana.cccxiij. Nux muſcata.cccxiij. Nux indica.vel Hux magna.cccxv. Nux vomica.cecxvi. Nux metel.cccxvij. Dꝛedeum. Ca. cccxvijj. Oleanger. cccxix. Oliuarum. cccxx. Oleum oliuarum.cccxxi OHlibanum. cccxxij. Opopanax.cccxxiij. Onomia. cccxxiiij. iꝛiganum. cccxxv. Oꝛobus.cccxxvi. Olus:cccxxvij. Papauer. Capit.cccxxvij. Paritaria.cccxxix. Palmachꝛiſti.ccccxxxr. Pallaciumlepoꝛis. Ca.cccxxxi. Klain go maioꝛ. vel rnogloſſa.vel quinq; neruia. vel Lingua arietis.cccxxxij. Plantago minoꝛ. Ca.cccxxxij. Platanus a: boꝛ. Ca.cccxxxiiij. Paliurus.cccxxxxv. Paſtinaca domeſtica. Ca.cccxxxxi. Panis poꝛcinus. Ca.cccxxxvdqd. Peovia.cccxxxviij: Pionia.cccxxxix. Petroſilinum. cccxl:· Pes coꝛuinus.cccxli. Pes colubinus.cccxlij. Pelicinus.cccxlij. Peplos ſeu Peplum Pꝛemula verie.cccli. Ca.cccxlüii⸗ Pentaphilon. cccxlv. SPeucedanum. cccxlvi. Perſicus.cccxlvij. erſcco ſiue Helaper⸗ ſica ſiue Microceta. CLCa.cccxlviij. Perſiccaria.cccxlix. Pertoliata. vel herba vmbilicoꝛum.cccl. Pepo. ccclij. Perapaſtoꝛis.vel Bur⸗ ſapaſtoꝛis.cccliij. Piſa.cccliiij. Piſcacea.cccly. Pinicium ſine Pan nicum. ccclvi. Picea. ccclvij. Pira.ccclviij. Piper.ccclix. Piper nigrum. ccclx. Piperelle.ccclxi. Piretrum. ccclxij. Pinus.ccclxvui. Pimpinella.cccłiij. Peridemon. ccclxv. Pinaria.ccclxxi. Plilium. ccelxxij . Polegium.ccclxvij. Populus arboꝛ.ccclxix. Polipodium.ccdxx. Policaria.ccclxxxi Poligonia. ccclxxij. Polio. cclxxin. Politricon.ccclxxiiij. Poꝛrũ.ccclxxv. Pꝛoſerpinata. ccclxxvi. Pulmonaria.ccclxxvij · Pꝛuna.cccxxvij. Pꝛunella.ccclxxix. Pix.cccxxx. Pix liquida.ccclxxxi. Panis.ccclxxxij. Capitulum.ccclxxxiij. Raphanus.ccclxxxiiij. Radix.ccclxxxv. Raphanus agreſtis; Ca.ccclxxxxi. Radicula.cccxxxvj. Rannus.ccclxxxvxij. Reubarbarũ.ccclxxxix Reeuponticum. cccxc. Reſina. cccxci. Ribes. ccccij. Riʒi.ccxcii. Robelia.ccxciiũ. Rododendron.cccxcv. Robur. cccxcvi. . Rotabea.vel Rodaha Ca · cccxcxvij Roſa.cccxviij. Ratera. vel Antera. Ca. cccxcix. Roſtrum poꝛcinum. Ruta.cccci. Rubus. cccchj. Rubeag tinctoꝛum. Ca.cccciiji. Saluia. Ca.cccciiij. Salix. ccccx. Sambucus.ccccvi. S ambacus. ccccvij. S andix.ccccviij. Samſucus.ccccix. Saliunca.ccccx. Saluina.ccccxi. Sandalum.ccccxij. Satirion.ccccxij. Saturegia.ccccxiiij. Saponaria.ccccxvx. Seaphatum. ccccxyi. Scab ioſa. ccccxvij. Scslongia: ccccxxij. Scamonea.ccccxix. Saxitraga.ccccxx. Staliſagria.ccccxxi. Sangeis dꝛaconis. Ca.ccccxxij. D Sarcocolla.ccccxxiij. Spatula fetida. S cbeſten. ccccxxv. Semen lumbꝛicoꝛum. Ca.ccccxxvij. Sene.ccccxxvij. Senccion.ccccxxviij. Serpillum.ccccxxix. Scrapinum.ccccxxx. Scſama.vel Seſlamo. Ca.ccccxxuxꝰ- Seride.ccccxxxij. Spelta.ccccxxxiq. Tabula eneralis de Yerl is. Suiimphitüccccxxxuji Sinomum. ccecxxxv. Sinapis. ccccxxxxvi. SBlleleos.ccccxxxvij. Siderica.ccccxxxviij⸗ Siliqua.ccccxxxix. Siſamus.ccccxl. Siligo. cccxli. Siſimbꝛiũ. ccccxlij. Siphio.ccccxliij. DSiſer.ccccxliij. Sicla.ccccv. Sticados. cccxlvi Siticados cirinum. Ca. ccccxlvij. Spica celtica. Ca.ccccxlxiXid. Spican ardi.vel Nardus.ccccxlix. Spinachia. ccccl. Spina.ccccli. Sauinantum. cccdliſ ⸗a Strignos. occclii. Squilla.ccccliiij. Solatrum. cccclv. Soꝛbes arboꝛ.cclvi⸗ Soldanella. cccclvij. * Scolopendria.cccclviũ. Scrophularia.ccclix. Stoꝛax.cccclx. Subere. vel Suberie. Ca.cccclxi. D Sumach. cccclxj. 14 S apoꝛ.cccclxiij. Tanatetum Ca. cccclxii. Tapſia.cccclxx. Tamariſcus domeſticꝰ LCJ)a. cccclxxi. Tamariſcus agreſtis. Ca.cccelxvij. . Tamarindi.cccclxxviij ⸗ Zaprus barxbatus.ſiue Tapſus barbaſſus. Ca.cccdxix. Tereniabyn.cccclxxx· Terebentina.cccclxxi. Zeda.cccclxxxr.j. Zilia.cccclxxxiſiii Zitunallus.cccdxxiũj. Thbimus.cccdxxv. XTritfolium.cccclxxvi. Tribulus, cccclxxvij⸗ Xl üz abula Gtneralis de Flnimalibus, Tribuloſa.ccccłxxviij. Triticum.cccclxxix. Zp aragus. Znppolion.cccclxxx. Eapitulum. cccccxxiij. Toꝛmentilla. vel ata? Zeduar.cccccxxiij. philon.cccclxxxi. Zinʒib er. cccccxxv. Turbit cccclxxxij. zirnabum. cccccxxvi. Tubera.ccccixxxij. Zirumb.ſiue ʒirum Thus.cccclxxxiiij. bet. Ca. ccccxxvij. zinirmon. cccccxxviij. Baler iana. zua vel muʒa r. La.cccclxxxrx. zuccarum.cc.. H Uerbena.ccc lxxxvi. Jabalocelxij. . Vecticon. cc xxxvuij: J L Termiculanis.ccccc. libus. Veruix.ccccxci. D Ea Liola.ccccxcji. Zan P.i. Uirgapa ſtoꝛis. Zrwan. Ca.ccccxcii. Ap. 8. . Titis. cccecuUl. Anel u⸗ irei ccccxcx. Ziinag. Peo vi Ciſcus. cccexcyi. 2 ahen 1rbri⸗ Titicella.ccccxcvj. Aptal 2 enhon⸗ Aithuen. ccccxcxij. Afker⸗ . drc⸗. Volubelis. cccexix. Ami * 2 udio. vii Nuapalſſula.ccccc. Api ena. Armena. ix Aua verſa. ccccci. Zchier. tlcugyeneterl la i. bi a imbalaria.cccccij. VUngula caballing. B lte an a.cccccil. cia. apitulum. xij. Vrtica maioꝛ.ccccciij. Hoinato⸗ rij . Artica minoꝛ. cccccv. Voniher Alpicum. cccccvi. 3⁰ n⸗ a. Vlnus.cccccvij. Borarv. a. xvi. H ZBibalnen Biſontes plalum wii. Uinum. cccccx. Bꝛuchus NN. Vycea. Bupꝛeſte xr. . Bubione ſiue Capitulum.cccccxi: Bibione. xii. yaſdane.cccccij. C yreos.cccccxiij. apꝛa. yꝛis illirica. cccccxiij: Capitulum. xxij. ydea cccccxv. EKapꝛea. xxiij. ypericon. vel Scopa CLanis. xxiij. regia.cccccxi. Eattus.et Eathaplepa ylia.cccccxvj. Capitulum. xxv. yriogus.cccccxviij. Eatcus. xvi. ydropiper.ccccctix. Ka melus. xxvij. yn guirialis. vel Stel/ Camelcon. xxriij. laria.cccccxx. Eamelorurdus. xxix. ypoquiſtidos.cccccxxi. Capꝛeolos.xxx. ypogioſſos. cccτ Caſtoꝛ.xxi. Edommarch eruus.xxxiiij. ECeruleus.xxxv. Cecula. 2 Celidros. 2 Cenchꝛus.xxxxi. aſtes. xxxvij: Eephos.⁊ Cencrocota CLa. xxxviij. Cirogrillus.xxxix. Cicade.xl. irotrochea. xli. Eritetus. xlij. ocodrillus.xlii. Cuniculus.xlv. Damma. Capitulum.xlvi. Damula. xlyvij. Draco. xlvinj. Da oconpedea lier xus... Dypſa. li. Dromeda. et Dammula. lie Duran. lij. Equus. Capitulum.liiij. has. lv. Enchires. lvi. Enidros. Enitra. lvij. Erinacius. Ermi⸗ neus. lviij. Edus.lix. Emoꝛrois.Enidros.et Excedra.lx. Engula. Erucalti. Falena et Fi⸗ ber. lxij. Foꝛmica. lxiij. „ Foꝛmice maioꝛes. lxiiij. Jurus et Furun⸗ culus.lxv. Gala Gene Banti Gamaleon. lxvij. Seene qdoſa ⁊ Enatrix.lxix. Briulus 2 Hurgnlio i. Hiritius. Capituli . lxxi. NHyena.lxxj. Hiſtrix.lxxiij. Hircus.lxxiij. Hynnulus.lxxv: Jatculus.et Jpnalis.lxxvi. Janus ⁊ Inachlin La. lxxvij. Latertus. Capi.xxvij. Lamia? Lauſanum LCalxxix. eo. kxx. Leopardus.lxxxi. Leontophonos.et Leu crocuta.lxxxij. Lepus.lxxxiij. Leuiathan.lxxxiũj. Lanficuo.lxxxv. Ainx. xxxvi. oculſta xxxvij ij. . QLupus.lxxxviij. Luther.xxxix. Lumbꝛicus. cc. Luchaonẽ ſiue Licha⸗ onẽ. 7 Turtiſcus xci. rion. Tatich. Mult icla. xciij. Mumunenns ſine ma⸗ monetꝰ? manicoꝛa xciiij Marcatus.xcv. Melo. ccvi. Migale. cvij. as xcix. MDuſe auel ber et Muſcus. c. Muſio. i. Muloſdes. cij. Mepa. lel Picomon. ciiij. Dnager. Capit. cpy. Oꝛaſtuo.cvi. Onocenthauruo. et NDꝛaſius. oviij. ꝛix. cviij. . e e . en e en M, =sę à—☛ - à 1—☛ – —☛ ———– —— „ „ —, „ ü.Y————! -ð De Fnimalib?. Hanthera. La. Cix. Papꝛo. x. Pathyon. cxi. Parandrus et Pardus.cxi. Piloſus Pirolꝰ. Putoꝛius. cxiij. Pegaſus.ccuij. Pigargne. cxv. Pigmei. ccxxvi. Poledrus.cxv ij Pulex.cxviij. Pediculus.cix. Poꝛcus.cxx. Pagder Darias Peeſter. cxx i. Rana.ca cxxij Ran giler Rolurella Ca .cxxiij. Rattus ⁊ ſoꝛex.cxxiiij. Regulus.cxxv. Rinocephalus Rinoceron.cxxvi. Rutela. cxxvij. KRubetum ſiue Rubeta. cxxviij. CLCa.cxxix. Saura. xrrr. San guiſuga. cxxxi Scra bꝛones.cxxxij. Salpiga. Secitalis et Sepo. cxxxiij. Situla Spuans et S irena.cxxxiiij. Spymia.cxxxv. Scoꝛpio.cxxxxi. Seta. Simultas. et Solifuga. cxxvij. Spolliatoꝛ. Stella co⸗ lubꝛi. La. cxxxvij. Talpa. ⁰ Thaurus et. Zaxue.cxlij. Tragelaphus.et Tragodita.cxlij:· Teredo.qliiij. Tynea. lv. Txrus.cxlvi. Uleruerx. cli. Zehirum. ckxij. Salamädra D Bali — Txgris.cxlvij. Toꝛtuca ⁊ Taranta Cacclvij. Trogodice. cxlix. Batta. Capitulum. cl. Ueſontes. clij. Citulus.(liij. Vipera.cliiij. icoꝛnus. Carius. Ca. Ir. Aro. cxvli. Urlus.clvij: Uncia.dvuj. Uulpis.clix. pbꝑex. Capitulum. clx. ychneumon. et ypota mus. clxi. ydrs. clxij. Zubꝛo. .—Gd De Muibus Aqr uila. Ca.i. Ache cus.⁊auib⸗ para⸗ diii.? Aurifrigius.ij. Achantis.iij · Ac cipiter.iiij. A eriophilon. v. Agochiles. et Alauda.vi Alietus. xij. Alction.viij. Anas. K. Aniſer.x. ne a Arda Aus „ ct Bzid a. tti. — iliſcus. Capit. xiij. Baliatha ⁊ Ber⸗ neka. Ca.xiiij. Biſtardaz Bono ſa. LCa.xv. Bubo. xvi. Buteus. Butoꝛiuo. et Hallina liſ. .— Butaurus. xvj. Sallinaceus lüäz: Biboner. Blartas. Hraculus.⁊ BGranulus. Ca. xxüj Seer. Prippes. lvi. Cantarides. Bricocenderon. vi. Capitulum. xx. BGiifalco.⁊ Saſturdo Earbates.xx. Ka. viij. Caladrius.xxi. Hrus lic. Eado⸗ 7 Capꝛimulgus: SGluta. xr. xxij. . Earduelus xxi/ Barpia. „ arabdrion⁊ Charilſti Lapirulumldi. Ea. xxij. Hyrundo. xj. Eane rel zneutv. Nerocios if. . Eil Pein . Iboʒ. lxry. H LCinomulgus. Titpedo. Iſpida lxvi. ⁊ Citraino. xxix. Iches? Kokyelxvij. Cinomia.xxx. Kvvynius et Karbolés: eldile Cimice. et Da. lxxxvüſ. LColtro. xxxi. CLColumba. xxxij. Lag us. Lu⸗ Eoꝛedulus.⁊ Coꝛnix Tag Ca.xix. . 13: xxxiij. Teneguo rr: . LCoꝛuus. xxxiiij. inachos.lxxi. ucumix. xxxv. Quſcinia. lxxij· Eoee⸗ e rochilus. xxxvij Coꝛintha rxxviij. Magnales. 6. Cuculus.xxxix. alxxin. Cubeth. xl. Dausril, Allex. xli. ergus. xxyv. S Werlns De Dyomedas. Danconſus. Moꝛ/ Capitulum. xlji. ex. Ca. lxxvpyp. Drnſchatli⸗ .Waemonices. MWeauce⸗ githus Meruſtiones.lxxvij. „ Miluus. xxix. Eg Ercinia. Monedula. t Cap. xlinj. Muſcicapa.lxxxx· Falco. Muſca dut Faxrv. Hicedula. Falianus.xlyi. Ca. lxxxij. Fatatoꝛ. xlvij. Nilus.lxxxij. Fenix. xlxiij. Prcticoꝛax. vl Hoctua. Filomena.? Ficte Ea.lxxtiii. dula.Ca. xlir. HNHepas ſiue Hepa: Fulica. Ea.· Ca.lxxxv. znens . . Dnocrotul⸗. Gallus. .Capitulum. xxxvi· Capitulum.Aij. Opimachus. xxxrije Tabula Generalis de Fuibus 4 Orsusct Or gon⸗ De Piſcibus tra. Ca. xxvin a? Oſſifrags Abremon. Achandes. na⸗ Pintras Aahener Albiret. ¶ Othus. xc. Alpharam. Ca. i. ¶Oua aih Anguillaeg⸗ Palli er. Arane aries. arint i Ca. cj. Zſpidochelon.⁊ 4 Pauo.·xcijj· Aurata.v. alumbuo ccug. Alfoꝛam. vi⸗ ¶ Platea ? Pluuialis. Aſturam. vjj / Ca. xcvy. Aureum vellus. viij. aplliones. xevi Arburcium. Amnis ¶ Pellicanus. ccxij. Althaniger. Afferus. et ¶ Perdix. xcviij⸗ Aſtralus. ix. ¶ Pica. xcix. Abygdes.x. ¶· Picus. . Ahbuna. xi. 4 Piralis · ci. N¶Barcboꝛa. xj . Pitachecch. , Nà Bobatha. Bota. 7 Poꝛphitio.ciij “ Semnna tt. . L alena. xiij. Hegulus Babilonicus.: La viiiſj. † Auerr. D ancer. xvil. Strabꝛonts LCaad et Taie 7 carabei.cri. Aaucius- Lapitatu e et ¶ Scinifes. cvij .. Carpeta. xxiiſ. ¶Stiix. Selentides. et Cetus.xix. Strophilos. cviij. Celethi.⁊ Eeruleo xx. Sturio. cix. hiton. Eirchos.xxi. ¶ Sturio camelo. rr. Konche i. . Cochlee.xxii Tarda Tra⸗ Konger. . ꝛem. Coꝛs go pa. cxi: maninus.xxiiij. DZindela Turdo. cxij. Cocodi illus. xxv. (Turtur. cpiqj. “ ¶ Draco marinꝰ. xxxi. lus Delphin. xxvij. LCa. cxiuiij. CErac at ¶ ¶eſpertilio. cxv. nus ⁊ Ericius.xxx. ¶Ueſpa. cxxi. Elcus et expoſita. xxx. Alula.cxvij. Eccola.xxi. qꝗ Upupa. cxviij. Equus marinus.Equo ¶ ultur. cxix. nilus.et Equꝰ fuuminil Xyon Edininn Eſcarus. Capitulum. cxr. Ca. xrrii. yboz. Eriox.et Erox.xxxv. Capitulum. cri. acvralg Rni Zelentides. prntrvſ. Ka. cxxij. X Felchus. Foca. ct Labula Generalis de Piſcibus. Vtinus ma⸗ Eſtiuis xxxciii. . Balatha. Capit. xxxviij. Pinna et Plaie. lxx. Faſtaleon Faſtem. · Poꝛcus marinue. kxxi⸗ Fitis. xxxix. Polinru⸗ maij⸗ Pungitiuus. lxxiij. Gardus. Rayt lxxuj. Banite et Ganus. n. H ayte 1 Fa⸗ Bamanẽ ⁊ Gonger.xlij. ha. Ca. lxxcv. Rana marin2 i. Hamius. Rumbus. lerrg. Hyrundo xliij:· KRubus et Ryache. Ca.lxxvi.n. Kalao koꝛa. Kyloch. lxv. Ca.xxx. Harabo. Rylione. vi. Sr Kohy. xlvij. Scerra⸗ Sallla. lexri. Leo marinꝰ. Sren L.a. cvii Spin achia ct Sauath A epuo maninns xlix. iſͤMſW. Leuiathan ? Ludo⸗ S lrmer Solet. aleo Ferinnurtd. l. Snngtr xvxi. Loligo. . ongia 1 4 Lucius.liij. — toncus liue Stincul QLupus marinus. liiij. Xa. xxxvij. Flrgar flt⸗ Sab li Se 7 Nehen Sfungia. xcci. igi s. lv 1. „ „ Mus marinus. lvij. Te ucha titi⸗ Murix.viij. mallus. Loꝛpedo. rcij. Durena lix. Ercbius. Cructa xciij. Multipes x. Teſteum. rciiij. Mulus ⁊? Mullue. lxi. Teſtudo. xcv. Monachus marinus ? Tigruis. Critte. cxi. NMonoceron. lxjj. Thynnus. xxruj. Harcos nau⸗ Toꝛtuca.xcrriij. og Anrbeo. Bacca et Bi 5 bi lerit. c. Uergiliales.ci. Drbigcer. Uranoſcopus.ccj. Hagrus. pa⸗ vuaranug pꝛ. ciij. nus. Pectine? Perea Ca. xvij. Zedrolug; 3 i⸗ Plataniſte.et prna. qrach.et ʒilius. aif⸗ a. xviij. Zitrion. cv. * Piltris.lxix. Zilius. cxi. Salmo. Sal Kalaoz. Rar Gparngen Staurus, 4 4 — 0= . = Ji I 7 c. Fol. [Jehannes de Cuba] Hortus sanitatis. ορνπα ιW 6£ . . —„ ₰ „ nden KArchlvfiin vorha ☛n v— N Capitulum. cxxxv/ Cszen. ⁊ Unio. Iſi.Cegẽtana itali⸗ Fea gema eſt ab vegenta nis reperta ni⸗ grafacie albis intermicãtibus notis DOperationes ¶ Exli denatu. re. Unio lapis eſt inſula capue ſic dictus. qꝛ virtute ⁊ nobilitate ẽ vnic? bictaã⸗ te cõtinuitatis ẽ ꝙ nulla in eo pʒ venaꝝ velſqua marũ diuiſio.q planꝰẽ admodũ glaciei.ꝗ¶ Na tur aliter tñ aperit ſe ↄ rorẽ celi iſßᷣmq; in ſe reci pit. ⁊ cũtinet tãto tꝑe quãto mulier fetũ geſtat ĩ vtero ſuo. Et tũc tãdẽ illũ rorẽ ꝑ tatà moꝛaʒ inlapidẽ iã ↄuerſũ æmittit qſifetũ ſuũ aluũq; ite rũ recludit ꝙ nullũ ineo pʒ diuiſionis veſtigiũ Alteriꝰ vᷣo nũq;pdicto aperiet᷑ modo.Inma⸗ ne quidẽ ẽ deſuꝑ mare.ibiq; recipit celi rorem deinde ad fundu maris deſcẽdit. ibiq; receptuʒ ⁊ in ſe roꝛẽ illũ ↄuertit in lapidẽ.¶ Ex lapida⸗ rio. Lollit e cõchis ſpẽs memoꝛanda marinis. VUnio dictꝰ ob hoc ꝙ abvno tollitur vnus Nedũ duo vel plures nũqᷓ; ſimul inueniuntur. Cuius ad oꝛnatũ laudat᷑ candida foꝛma. Cum deceat veſtes deceat cũ nil minus aumʒ. Conche tẽpoꝛibus certis reſeruantur hiantes. In celum patulum rores haurire ſuper nos Ex quibus oꝛbiculi cãdẽtes concipiuntur De matutino fit clarioꝛ vnio ronre. Ros veſpertinus fetus ſolet ederefuſcos. Etiuuenes conche dant baccos candidioꝛes Obſcurat fetus concbarum grãdioꝛ etas Ouanto roꝛantis fuerit plus aeris hauſtum Tanto maioꝛem gignit conceptio baccam. ltra ſemiuncẽ ſed creſcere nulla putauix De Lapidibus. ꝙ ſi ceaſa micẽt tonitru cõuerſa choꝛuſca.Con che diffugiũt ſubita foꝛmidine clauſe. Sic in⸗ tercepta cõceptio deparit hauſtu. Et fit aboꝛti uũ ꝙ ceperit inde creari. Inſignes baccas pꝛe dam maris india gignit.Gignit et inſignes an tiqua bꝛitama baccas. Capitulum.cxxxvij. Eſice?⁊ Molarꝭ.Auicẽ.Lapilſ veſiceẽ qᷣ ĩ veſica gñat᷑. Dicit idẽ li.ij. ꝓpꝛio..c. Dixerũt qͥ dã ꝙ lapis veſice ſumptſrã git lapidẽ renũ ⁊ veſice. Sʒ Balie. dixit:q; ni⸗ bil horũ eſt notꝰ.⁊ eſt ſtipticus:quare medic⸗ꝰ vtatur ad üũla que indigent ſtipticitate.⁊c: A . £ G O S — 1 *X —☛ C e 5 0 - S 3 3₰ — G £ — . Copyright 471999 VxVMaster GmbH wWWwW.yymaster. Com