JiI7_fol Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Ortus sanitatis N12511886287 IIIIMIIIIIIIIII 08 TObingen „ ₰ℳ * G — Sorhanden —= — * herbis et Päfgto. De Ununalihmo irchaiübus De Auibus et volatillbus De Oiſabus natatilibus ( ibu De Lapidibus t in terre venis nalck De Brinis et tap ſpectebuse Tabulamedicinulis Cum directo nio ogentral vero oemis Sirantatug.. . . ririr Eee — ee . 7 23 7 i 4 — 7 Munipotẽtis ,⸗ͤRê ,/7 eterniq; dei:totiꝰnatu P I . 6 n re creatoꝛis oꝑa mira; renkn5 bilia admirandaq; me⸗ cCcCüvüũ vicibe iteratꝭ crebꝛi us pᷣcogitãdo reuolui. NQualiter a mũdi exoꝛ dio celo creato lucidiſſimis ipᷣm poꝛnauerit ſtellis. Ouibo ⁊ influẽdũ increata oĩa ſubce lo vim dedit ⁊ virtutẽ.Quõ etiã elemẽta qt⸗ tuoꝛ miro inter ſe modo differẽtia ex nihilo pulcherrimo ꝓduxerit oꝛdine. Jgnẽevidelicʒ calidũ ⁊ ſiccũ.A ereʒ calidũ ⁊ humidũ frigidã ⁊ humidã.Terrã ſiccã ⁊ frigidã. Su am ꝓpꝛiã vnicuiq; pꝛebens naturã.Oualiter inſuꝑ ſummꝰ artit᷑ex ⁊ magiſter herbis:lapi dibo:cũctiſq; aniantibo ꝓductis:qd vltimuz boĩem:ceterꝭ oĩbo creaturis nobilioꝛẽ fecerit atq; foꝛmauerit. Ac ſic cuncta diſpoſuit: vt cũcta ſub celo eſſevitã ac modũ hñtia.Stel lis mediantibo ſuã ſoꝛtirent᷑ naturã ac ſubſi⸗ ſtentie pmanẽtiã.Eſſentq; in oĩbo ex q̃ttuoꝛ erumpẽtibo elemẽtis ſiue herbis:lapidiboſi ue etiã aĩalibo q̃ttuoꝛ elemẽtoꝝ nature.cali⸗ ditas:frigidit aſ:hũiditas:ſiccitaſq; ꝑmixte Etiã in huanis coꝛꝑibo in mẽſura ac tẽpera⸗ mẽto optimo vite ac nature hoĩs cõueniẽti. Et illo ſtante temperamẽto ꝑfecta hõ potire tur ſanit ate. Ipᷣo vero diſſoluto ꝑ debitire/ giminis diſſolutiõem:cum caliditas victrix ſuꝑ ceteras exiſteret naturas frigiditatẽ ex/⸗ pellere laboꝛaret. Aut caliditateʒ frigiditas extinguerevelit. Siue hõ cũ igoꝛdiatꝭ reple ret᷑ humoꝛibo. Uel a naturali huiditate:ſi ni⸗ miũ ꝑ defectũ recederet.In magnas ſtatim incideret infirmitates moꝛti appꝛopinquãs. Huiꝰ autẽ ratio diſſolutiõis naturaꝝ.Inqͥ bus hominũ vita cõſiſtit ⁊ ſanitas.Hõ vna ſed multiplex foꝛet aſſignãda. Nũc eteni celi occulte venenate influẽtie hoĩs nature ↄtra rie. Tunc vero gꝗeris impuritas:ſeu cibo in⸗ cõueniens:laboꝛq; inoꝛdinatꝰ.Alieq; q;plu res a ꝑfecta ſanitate trãfferentes hominem. Quas enumerare om̃s ſi velim faciliꝰ mihi foꝛet arene maris(vt arbitroꝛ)reddere rõnẽ Pꝛoſfecto cũ plus mille circumſtent pericula hoĩem. Suntq; accidẽtia ſanitatẽ hoĩs diſ⸗ ſoluẽtia. Juxta ſyderũ variũ influxũ fere in⸗ numera. Ita vt quo vgre ſecurꝰ ſit hõ ſanita⸗ tis aut vite vix vllũ momẽtum ſit reperibile. HBec tacitus dũ mecum reuoluerem.Ex ad/ uerſo memoꝛabar creatoꝛis ſapiẽtiã:qua ab initio generi humano in tantꝭ ꝑ eum ↄſtitu⸗ tis periculis de ſalubꝛi cõueniẽtiq; remedio Pe.ohemunn . . pꝛoniderit:berbis ſcilicet animãtibo ceteriſ⸗ q; creatur is quibo eã virtutẽ indidit vt natu ras diſſolutas reducerẽt ad debitũ tempera mentũ armoniã ⁊ ꝓpoꝛtionẽ. VUna eteni her⸗ ba calefacit.altera frigiditatẽ inducit.queq; ſm gradum ſue complexionis ⁊ natire.Ce⸗ tereq; ſic creature in aqͥs ſeu terra eſſe habẽ⸗ tib:adↄſeruationẽvite hoĩs ↄferũt.Creato renature ita diſponẽte.Vt harũ virtute her barũ creaturarũq; ceteraꝝ homo virib de⸗ ſtitutus ꝑ pꝛimaꝝ qualitatũ diſtemperamẽ⸗ tum ĩ integrã redire poſſit ſanitatẽ.Et quiaĩ hac moꝛtali trãſitoꝛiaq; vita carioꝛẽ ac deſi⸗ derabilioꝛẽ vere ſanitatis coꝛꝑis theſarum: hoĩem poſſidere ſit impoſſibile. Sapiẽte di⸗ cente Eccliaſtici.xxx. Melioꝛ eſt inqͥt oĩ au ro ⁊ argẽto ſaus anie ⁊ validũ coꝛpꝰ qᷓ; cen⸗ ſus immẽſus.NHon eſt enĩ cenſus ſuꝑ cẽeſum ſalutis coꝛpoꝛis. Viſuʒ eſt mibi foꝛe optimũ eum cõponere libꝛũ multitudinẽ figurarum ſub ceri pꝛopꝛijs coloꝛib effigiataꝝ herba/ rum:lapidũ:aĩalium:ceterarũq; creatur aruʒ cõtinentẽ ipᷣaꝝ etiã deſcriptã virtuteʒ. Nec laudabilius efficere me potuiſſe hoc opere: cũ beneualẽtibo magnũ afferat ſolatiũ.pati⸗ entibuſq; ↄferat nõ modicã vtilitatẽ. Jdipᷣm autẽ ꝑficiendũ me pne pncipaliſſimeq; cha ritas vꝛgebat.que eoꝝ inopie me fecit cõpa ti:quibatemperalis nõ ſubmiſtrat facultas. pꝛo neceſſitate cõducendi medicos ⁊ apote⸗ carios pecunia eis deficiẽte.Ham hi buius doctr ina libꝛi adiuti:ſumptibo ad modũ exi⸗ guis cõcurrẽtibo.Ipſis ſibicõferre valebũt pꝛeſeruatiua remedia pfectaq; medicamina. Ad idem aggrediendũ nõ minꝰ me mouit:ſʒ ꝑmaxime nobilis quidã dñs qui regna ter raſq; varias peragrando:videlicet alemani ꝗm:Italiam:Hyſtriã: Slauoniã:Croaciã: Dalmaciã:Greciaã:¶ oꝛſoniã: Hoꝛeã:Can diam:Rhodum:Cypꝛiam:Terrãquoq; ſan ctam cumſua ciuitate Hieruſalẽ. Ab inde paruã eũdo Arabiã verſus montẽ Synai. A monte Syna verſus mare rubꝛũ Alcayr 7 Babylonẽ. per Alexandriaʒ vſq; in Egv⸗ ptum.⁊ cetera de ſepe dictis herbis:aĩalibo: lapidibo:ceteriſq; ad cõfectionem medicina rũ neceſſarijs.⁊ ꝓpter raritatẽ incognitꝭ.ma gnam accepit experientiã:eaꝝ virtutẽ deſcri bens ac earũ ſimilitudines ſub lineamentis cõuenientib:certiſq; coloꝛibo effigiare ꝓcu⸗ rauit. Que etiã omia ⁊ ſingula ſub debitꝭ fi-⸗ gura:foꝛma:coloꝛe:exquiſitoq; oꝛdine in pꝛe ſenti oꝑe depicta inuenies.His igit᷑ duobꝰ ꝓmotus laudabile hoc opus incepi:dei fre⸗ tus quxilio.cõfeciq; ex ꝓbatiſſimis medici⸗ 3 . . ractatus narũ mgr̃is:Auicenna videlicet Hypocra te.: Galieno: Vincẽtio: Serapione: Plataa rio: Plinio: Dyvaſcoꝛide:Pandecta: Johan ni meſue.Paladio:Conſtãtino: Almanſoꝛi. Ceteriſq; q́;plurimis nõ minꝰ exꝑtis. Pla⸗ cuitq; vt oꝛtꝰ ſanitatꝭ appellaret. ¶ Diuidit᷑ güut hic totꝰ liber ĩ tractatꝰ octo:q̊ꝝ vnuſqͥſ⸗ qᷓ ſingularẽ ↄtinet materiã.Pꝛimꝰ itaq; tra ctat de herbis ceteriſq; qᷓ ad vſuʒ medicie cõ currũt. In q̊ͥ etiã herbaꝝ aptas figuraſ cõpe nies. Scòs de natura cõplexiõeq; multoꝛũ aialiũ vitã in terrꝭ ducẽtiũ. Tertiꝰ de ainb⸗ eagrũq; naturꝭ. Quartꝰde piſcibo earũq; ꝓpꝛie tatib ⁊ naturꝭ.Qnitꝰ de lapidibo pᷣcioſis eo rũq; vᷣtutib.Sextus de diſpoſitiõevꝛine eiꝰ coloꝛe ⁊ ſigniſicatiõe. Septimꝰ ↄtinet regis ſtrũ ꝓ facili ingẽtiõe egritudiiũ ⁊ remedioꝝ beti oꝛdint᷑:oĩaĩ hoc libꝛo ↄtẽta demõſtran/ tẽ. Per gat hic oꝛtus nr redolẽs ameniſſimꝰ in vniuerſũ oꝛbẽ:cũctoſq; ſeſe ðſiderãtes re creet.Tibi igit᷑ o creatoꝛ celoꝝterreq; qͥ ctis herbis aialibo:lapidiba ceteriſq; ĩ oꝑe h̊ ↄtẽtis:influ xiſti curatiuã virtutẽ: ĩimẽſas re fero gr̃as:cũ theſauꝝ hũc hactenus abſcon ditum mihi dederis in lucem ꝓducere.Tibi honoꝛ ⁊ gloria in ſecia ſempiterna. Amen. Capitulum. f. Arona.Pãdecta ca.i.Aaron grece a. Arabice Siricantica. atine vero Barba garon: vel laurus velſerpe taria minoꝛ. bidẽ aaron herba eſt hñs ſolia dꝛagontee ſilia: ſed minoꝛa ⁊ plana:nõ varia hyñs virgã duaꝝ palmaꝝ:⁊ coloꝛẽ purpureũ Cuius ſemẽ coloꝛis eſt crocei.⁊ hʒ radicẽ al⸗ bãhabentẽ bulbi rotunditatẽ ſilem tragon⸗ tee q̃ cruda ⁊ cocta mãducari põt:q; non eſt vglde amara. Yolia eius poſita in ſale man⸗ ducant᷑. Eſt ca.⁊ ſic. cõplexiõis ĩ.i.gra.virtu tis diſſoluẽdi:laxãdi ⁊ extenuãdi.iſ Gal.li.ij de cib.circa finẽ ca.ð aarõ.E ſt qͥdẽ radix hu ius plante ↄſilis comeſta ei que rape.Et ſub metioe eg dit:Et opoꝛtet quidẽ pꝛioꝛ eſt ipᷣius effunde Octauus ⁊ vſtimꝰ ↄtinet tabulã ̃m alpha⸗ re aquã f̃ᷣm elixationẽ.deinde ĩ alterã calidã intro mittere:vt in cauliba ⁊ lenticula dictuʒ eſt.Et idẽ li.vi.ſim.far.ca.Aaron ſiue ſerpen taria minoꝛ. Hec enĩ ex terreſtripceſſit ſuba calida.Et ideo abſterſiue virtutis eſt:nõ tñ violenter ſicut dꝛagontea:ſed ĩ calefaciẽdo ⁊ ſiccando pꝛimi gradus ſ̃ᷣm vtrũq;. Sed vtili oꝛes ſunt radices ipſius.¶ Paulus ca. Aa⸗ ron calide ⁊ ſicce eſt cõplexiõis in.i.gra. Hoyperationes HDyaſ.ca.Aaron.Virtꝰ ſiue oꝑatio ipſius eſtĩ ſemĩe radice ⁊ ſasruvts fimo buba lino ⁊ cathaplaſmatibo adhibita podagricis medet᷑.¶ Radix eiꝰextenuat pingues bumo res nõ mediocriter. VUñ ad expellẽdũ toꝛacꝭ bumoꝛẽ vtiliſſima ẽ tota herba.Extenuato riã hʒ virtute:ſed non foꝛtẽ ſicut dꝛagontea: ſic tñ calefacit.i¶ Radix eiꝰcollectareponit ſicut dꝛagontea ⁊ ciclamis.¶ Pandecta ad menſtrua ꝓuocanda:ſuccus eius ꝑ peſſariũ init iatur.¶¶ ontra inflatiões auriũ tuburo ſitates aaron cũ ipſa herba buliat᷑ in vino ꝛ oleo cõmuni addito cymino fiat inde empla ſtrũ.¶ Cõtra emoꝛroides vłficus herba ipᷣa ⁊ tapſus barbatus decoquant᷑ in vino vl aq̃ ⁊ fiat ſuꝑ eis eucatiſma.¶ Cõtra frigida apo ſtemata herba ipᷣa cũ tuburoſitatibo cũ au⸗ xugia veteri terat᷑:et in teſta calida ponatur ⁊ ſupponat᷑.¶ Cõtra ſcrofſulas nouellas ber ba ipᷣa ⁊ ſquilla cũ auxugia vꝛſina veteri ſuꝑ ponat᷑.¶ Ad faciẽ depurandã ⁊ cutim ſubtili andam ex tuburoſitatib ſuis deſiccatis fiat pulu is ſubtiliſſimus: ⁊ ↄficiatur cũ qqua ro ſarũ:⁊ ponat᷑ ad ſolẽ donec aqua ex toto ↄſu matur.⁊ ita fiat ter vel quater vel amplius:⁊ ex puluere ſolo vel cõfecto cũ aquaroſaꝝ ila liniatur facies.⁊ hec vocat᷑ gerſa yel ceruſa — 8 8 & ς¾ àͤN E De herbis ſerpentarie minoꝛis.Et ſil põt fieri de maio ri.¶ Gał.ij.de cibis.Eſt eni ipᷣius nutrimen⸗ tũ bonũ ſi aliqͥs ex pectoꝛe ⁊ pulmone aliqͥd expellere vellet in ipᷣis collectoꝝ ⁊ groſſoꝛũ ⁊ viſcoſoꝝ humoꝝ iã comeſta.i¶ GBal.de ſim. far. Radices aaron comeſte incidũt inciſio⸗ ne tẽperata humoꝝ groſſiciẽ.quare ⁊ excre⸗ ationibo que ex toꝛace ſunt idonee. Dꝛagon tea vero ad hoc magis eſt idonea. Capitulum. inj. Bꝛotanũ gre.⁊ la.ara.heſum. Pli.li. a xxi. Abꝛotanũ eſt herba iocũdi odo ris ⁊ grauis.floꝛeteſtate.flos eiꝰ eſt aurei coloꝛis:vacuum ſponte puenit. Serit aũt ſemĩe meliꝰ qᷓ; ſurculo vel radice.¶ Se. li.aggre.ca.Abꝛotanũ.Sũt eiꝰ due ſpecies. vna ðꝛ maſculus ⁊ alia femĩa:ſʒ femĩa eſt fere ſicut maſculꝰ.⁊ dꝛñt ĩ hoc ꝙ ipᷣa ẽ plãta ſilis arbuſto hñs folia alba.⁊ eſt plena folijs que ſunt ſuꝑ ramos eiꝰſciſſa parua ſciſſura ſiẽ fo. feniculi.⁊ in ſũmitateiꝰ eſt flos ad rotũdita tẽ tendẽs.aurei coloꝛis.apparẽs in eſtate.⁊ habet odoꝛẽ bonũ cũ pauca grauedie amari ſapoꝛis. Maſculus vᷣo hʒ ramos lignoſos gliqntulũ ⁊ ſubtiles.⁊ eſt hñs ſemina parua ſicut abſinthiũ ¶ Dyaſ.ca.de abꝛotano.Ab⸗ rotanũ qð multi eracleã dicũt aut gliciaco⸗ non.⁊ eſt femĩa:eius frutex eſt cũ albis folijs minutis ⁊ diuiſis ſicut erifio.circa ipᷣa flo⸗ res hñs auroſos:⁊ in eſtate naſcẽtes.⁊ ipᷣa ẽ odoꝛata cũ aliq̃ grauedie.guſtũ hʒ amariſſi⸗ mũ.tale eni eſt ſiculũ abꝛotanũ.i¶ Ga.vi.ſim. far.ca.i.Abꝛotanũ ex eo ẽ maſculꝰ ⁊ femĩa.⁊ ipᷣius ſuba eſt terrea quã ſubtiliauit caloꝛ:⁊. ſapoꝛ eiꝰeſt amarꝰ.⁊ eſt in eo paꝝſtipticitatꝭ. c ca.in.iij.gra.⁊ ſic.in.ij.Et ẽ calidiꝰ abſin⸗ thio ⁊ minꝰ ſtipticũ vel acerbũ.⁊ eſt cũ q̃daʒ ſalſedine. ꝓpter qð cacoſtomaticũ eſt Sʒ ab ſinthiũ euſtomaticũ eſt:pꝛecipue ponticum. ¶ Aui. li.ij.ca.de abꝛotano. Abꝛotanũ eſt ca. ⁊ ſic.in.ij.gra.⁊ ẽ ſubtile amaꝝ.et in ipᷣo ſunt terreitas ⁊ ſubtiliatio.i¶ Pla.Abꝛotanũ eſt ca.in.i.gra.ſis ĩ.ij.ſubtile amarũ aduſtũ. Dperationes Pan.ca.x. Si ex abꝛotano fiat cinis:⁊ ex eo facto lixiuio caput lauet᷑:curat allopiciã. hoc oꝑatur ſilr ipᷣa herba in lixiuio bulita. Semen eirꝰ ĩ aqua bulitũ curat aſma ⁊ pe ctoꝛis ↄſtrictionẽ.¶ Abꝛotani fumigiũ ſerpẽ tes excludit. Succus eiꝰ bibitusvalet ↄtra venenũ reptiliũ.¶ Euatiſma ex aq̃ ebulitio nis ipᷣius factũ ꝓuocat mẽſtrua. Ipᷣa herba cũ oleo veteritrita ⁊ ꝑuncta:frigoꝛa tiptica febꝛium curat.¶ Bal. in li.vtõ. Abꝛotani fo⸗ lia ⁊ floꝛes vlceꝝ mundificatiua appꝗrent etꝰ exacerbatiua.qͥnet iam quotq̃tᷣm periodos occupant᷑:ſi etiã ſuꝑfricaueris ante inuaſio nẽ minꝰ rigebũt.qꝙ aũt lumbꝛico occidat de⸗ cens eſt:eo ꝙ ipᷣm eſt amaꝝ.¶ Et elixũ cum malo citonio.vel pane appoſitũ ſanat inflati ones oculoꝝ:⁊ ↄfert puſtulis cruda ipᷣa her ba ⁊ elixa.¶ Abꝛotanũ vſtũ ca.⁊ ſic.eſt vᷣtu⸗ tis plus qᷓ; cucurbita ſicca vſta. Idem iſtavl ceribo humidis ↄuenit ſine inflãmatõe: ⁊ ma xime ei qᷣ in pꝛepucio pudendi exigere cerni tur. Et iõ ad alopicias ↄfert cũ oleo veteri.ſ. anetino aut ſiſamino.E ſt eni ſubtiliũ partiũ moꝛdicatiuũ ⁊ calidũ.iſ Aui.Abꝛotanũ ad/ uſtũↄfert alopicie:ppꝛie cũ alkerua:aut oleo de rafano.Et abꝛotanũ cõfert ad hoc vt na⸗ ſcat̃herba q̃ tarde ẽ nat iuitatꝭ:qñ coquit᷑ cũ qbuſdã oleis ꝓpter ſuã aꝑtionẽ.¶¶ Et cõſtrin git ſanguinẽ gingiue.⁊ reſoluit agpoſtemata flegmatica.¶ Dyaſ. Semẽ abꝛotani elixũ in aqua:aut crudũ infuſum in aqua:oꝛtomicis medet᷑ quaſſat iõibo pleureticis ⁊ paraliticꝭ cũ betonica ⁊ ↄdito data.⁊ ſciaticis ⁊ diſſu⸗ rie ſingulare pꝛeſidium eſt.¶ Sera. Soluit ventrem: expellit lũbꝛicos ⁊ aſcarides:⁊ ſol⸗ uit ſuꝑſtuitates flegmaticas ab inteſtinis. Iſto ſemine caremus in partibus iſtis. dn ari 4 O Nd à „ Capitulum. iiſf. Bſinthiũ la gre. abſinthion. Ara . ſa⸗ a ricon. Abſinthiũ grecũ nomẽ eſt:cu ius ꝓbabiliꝰ eſt qð in ponti regione naſcit᷑ Ande ⁊ ponticũ appellat᷑.la.lib. de ſim. me. Abſinthij duo ſũt genera.vnũ ĩ pon to inſula reꝑit᷑. Ael qꝛ ponticũ hʒ ſapoꝛẽ.co⸗ loꝛẽ hʒ viridẽ. ſapoꝛe amaꝝ.⁊ tale minorꝭ eſt tffectus. Aliud eſt abſinthiũ romanũ:⁊ meli us ex eo eſt qð eſt remotũ ab odoꝛe maris.et qð oꝛit in terris liberꝭ:⁊ hʒ folia alba lenta ⁊ plana in fineveris collgit᷑vmbꝛa ex ſiccat᷑: 2 ꝑ annũ ſeruat᷑. Abſinthiuʒ duas vᷣtutes hʒ ecõtrarias.ↄſtrictiuã ex groſſitudine ſube ⁊ ponticitate. laxatiuã ex caliditate: amaritu dine.i¶ Gał..in epla quã Glutoni miſit.Abſin thiũ inqͥt vᷣtutes pᷣrias hʒ.vnã laxatiuaã:⁊ al terã ſtipticã ꝓpter hoc ſidat᷑ in moꝛbo nõdũ digeſto. materiãvt fugat inobediẽs indurat. vñ q̃ſi bellũ facit. AUirtꝰ eni laxatiua materi am mouet: vt cũ egeſtiõe exeat:⁊ virtꝰ ſtipti⸗ ca materiã indurat:et phibet ne moueat᷑ qre laboꝛat natura.Quo dato cũ materia moꝛ⸗ bi digeſta eſt fit obediẽs:faciliſq; ad exeũdũ duob modis. UVno q;vis laxatiua eiꝰ mate riã diſſoluit.Altero qꝛ ponticitate ſua cõpe⸗ rimẽte adiuuat ad excludẽdũ materiã moꝛ⸗ bi:qᷓ eſt ↄcauitatib. mẽbꝛox. ¶ Et Hypo.in Tractatus quacdz epla. Abſinthion? calidũ qͥdẽ medio criter. ſuccus aũt nimis humoꝛes colericos ſi fuerit infuſum ĩ vino.ꝑ vꝛinã purget ꝓpter qð in vẽtre flegma ↄſiſtẽs nibil iuuat.vᷣtuteʒ eniĩ ſtipticã bʒ.⁊ q̃ in eo eſt amara virtus eſt. ¶ Conſtã.in li.graduũ.Abſinthiũ ca.eſt in.i. gra. ſic.in.ij.Ex li.de na.re. Anũ eſt genꝰ ab⸗ ſinthij viride magꝭ amarũ.aliud vero ſubal⸗ bidũnimis amarũ.Et ðꝛ habere qualitates ↄtrarias.ſ.ſtrictiuã ex groſſitudine ſubſtan tie. Et laxatiuã ex amaritudine ? caliditate. ¶ Aui. Abſinthiũ eſt herba ſimilis folijs oꝛi gano. ca. in. i. ſic. in.ij. Et eius ſuccus ſictioꝛ eſt in. iij. Eſt autem herba amara ⁊ ſtiptica a⸗ peritiua ⁊ acuta.¶ Pli.li.xxvij.Abſinthij ge nera ſunt plura. Santomicũ dictum a gal⸗ lie ciuitate. Ponticũ a ponto vbi eo pingue ſcunt pecoꝛa:⁊ ob id ſine felle reꝑiunt᷑. Hec ẽ aliud pꝛeſtantius multũq; italico eſt amariꝰ. Sed medulla pontici ducꝭ.ber ba facilima: 2 int er oqaucas vtiliſſima. Dperationes ¶ Pli.li.vtsõ.Abſinthiũ ſtomachũ roboꝛat: ⁊ob hoc hic ſapoꝛ trãſfert᷑ in vina. Nauſeas maris arcet in nauigatiõibo potũ.¶ Succꝰ eius libꝛos ⁊ ligno ꝑ multos annos a vermi bus ac muriboſeruat.i¶ Ad digeſtionẽ etiã ⁊ ſtomachũ ↄfoꝛtãdũ multũvalet:ſi coquat᷑ cũ oleo:⁊ inungant᷑ coꝛꝑa humana ex eo a moꝛ ſu ⁊ moleſtia puli cũ ea pꝛeſeruat. Cõtra lo quelã amiſſum optimũ remediũ eſt. Eſt ergo abſinthiũ herba quidem amariſſima: ſaluti humane cõmoda.¶ Aui.Abſinthiũ ꝓhibet pannos atineis ⁊ coꝛruptiõe vermiũ.Abſin thiũ libꝛos a muribo ⁊ tineis tutos reddit. ¶ Cõtralũbꝛicos ſuccꝰ abſinthij cũ puluere betonice vel cẽt aurie:vel pſicarie:vel nucle⸗ oꝛũ pſicoꝝ ſucco:vel ſuoꝝ folio det᷑.i¶ Joh. me.ĩ ca.de abſin. Abſinthiũ educit colerã a ſtomacho ꝛ inteſtinis ⁊ epate.⁊ extẽdit᷑ oꝑa⸗ tio eiꝰ ad venas:⁊ mundificat eas ab hũoꝛe colerico ⁊ aqſo.⁊ interduʒ ducit ipim ꝑ vias vꝛine:⁊ pᷣſeruat abſinthiũ a putreſactiõe:⁊ ꝓ pꝛie potus infuſiõis ipᷣiꝰ in vino decoctiõis ſingulis diebo circiter.ꝭ.i.aut.ij.vel aq̃ ſubli⸗ matiõis eiꝰ.i¶ Et oleũ ex eo factũ ↄfert dolo ri aurꝭ ⁊ tinnitui ⁊ ſurditati:⁊ colluit᷑ os ace⸗ to decoctiõis eiꝰ a c&tice citri: ⁊ ↄfert fetoꝛi oꝛis.Et abſin. coꝛroboꝛat ſtomachũ⁊ epar: ⁊ excitat appetitũ moꝛtuũ.i¶ O pilatõeſ aꝑit ⁊ moꝛbos opilatiunũ curat:⁊ vermes ĩterfi⸗ cit ⁊ educit ꝓpꝛie emplm ĩ hũo moð.ꝝ.abſin. Z.ij. eufoꝛ. Z. i. coꝛnu cerui aduſti. EZ. f. melł qtum ſufficit. ¶ Konfert ⁊ abſin.iuuamentũ — d &% De Herbis . magnũ febꝛibo lõgi tꝑis:⁊ febꝛiba opilationũ ¶ Modꝰ oꝑatõis ſucci eiꝰ expme ſucci ipᷣiꝰ qᷓntitatẽ quã voluerꝭ:⁊ ꝓpꝛie ĩ medio veris: purifica illũſ̃ᷣm modos notos ⁊ fac ſiccarei ſole vel cinere ca.ĩ vaſevitreo ſicut ſiccat᷑ alo es.Aq̃ aũt ſublimatiõis eiꝰ fit ſicut fit aq̃ ro ſaꝝ:⁊ ſilia q̃ fiũt in vaſis ſublimationũ. Capitulum. iiij. CLlcatia gre.⁊ la.ſed ara.altarti. Aui. li.ij.ca.de accatia dicit:q; eſt ſuccus gltarti. hoc aũt carẽtes facimꝰ ð ſuc co pꝛonelloꝝ.Accatia ſᷣm q̃ſdã eſt ſuccꝰ pꝛu⸗ nelloꝝ ĩmaturoꝝ:q̃ latine vocant᷑ acrinee.ſʒ falſo.q;ꝛ vt ait Sera.li.ag.Accatia fit ex fru ctu cuiuſdã ſpinoſe arboꝛis gũmi arabici:q̃ noĩat᷑ amgailem.¶ Dyaſ.ca.de acca.Acca⸗ tia fructꝰ ẽ arborꝭ ſpinoſe.q̃ maxiĩe ĩ egypto naſcit᷑. Hic fructꝰ velut oliua pᷣmit᷑⁊ ſuccus in ſole ſiccat᷑. Eſt &̊ optima q̃ eſt leuis ⁊ ſubꝛu fa cũ ſuauitate odoꝛis ſubacida:⁊ guſtu val⸗ de ſtiptica. Hec eĩ masie de ĩmaturo fructu pᷣmit᷑. Hã nigra ẽ de maturo fructu.Oĩs au tẽ accatia ſtringit ⁊ deſiccat nimis:⁊ infrigi dat abundãter.frigida ẽ in.ij.gra.⁊ ſic.in.iij. ¶ GBal.vi.ſim.far.ca.de acca.Accatie et ipᷣm dẽ foliũ eſt acerbe.⁊ fructus ⁊ ſuccus q qdẽe ⁊ lotus debilioꝛ:ſimul ⁊ minꝰ foꝛtificatiuum efficit᷑:q̃ndã acredinẽ in lotura abijciẽs. Si vo ⁊ ſuꝑungat᷑ alicui mẽbꝛo ſano:ſtatĩ illud ſiccius ⁊ aridiꝰ oñdit.Et caliditatꝭ qͥdẽ ſen⸗ ſum nunq; fert.frigiditatẽ vᷣo nõ valde vehe mẽter hʒ.Palã ergo ꝙ frigidũ ⁊ terreſtre eſt farmacũ:admixta etiã ſibi quadã aquoſa ſub ſtãtia. Putabit᷑ aũt nec ſubtiliũ partiũ eſſe.ſʒ hr̃e quaſdã partes diſperſas ſubtiliũ partiũ. Caliditate in lotura decedente.ponat᷑ autẽ et hmõi tertij quidẽ gradus ſiccantiũ.ſecundi vero in frigidantiũ:poſtq; fuerit lota. HPHPHyoperationes DDyaſ. Accatia ignẽ ſacrũ extinguit:⁊ per? mones ſ. anat. erigia oculis tollit. vulneri⸗ oculoꝝ mirificẽ pꝛodeſt.pꝛo⸗ fluum mulieris ſtringit.ſtericis ſubuenit.flu xum vẽtris bibita⁊ ſupporita ꝓhibet.capil⸗ los inficit.⁊ lota ſicut cadimia ſolet oculo2ꝛ bus⁊ tumoꝛibʒ ↄtectiõiba miſceri.¶ Itẽ ſuccus eiꝰ collirijs miſcet᷑.Humay in li.de tyriaca.accatia ter⸗ minus eiꝰ eſt ꝙ eſt foꝛtiſſime ſtipticitatis. Capitulum.v. a Cetoſa la.gre.oxilapatiũ.Arabi.hu mad.Sciẽdũ ꝙ acetoſa apud Aui. a üiij O N8 à lHi.ij. pꝛio ca. Et apud Dyal · in pꝛio ca. Et ꝑ Sera.ca.de acetoſa Idẽ eſt ꝙ lappaciũ. VUe rũ hoc nomẽ acetoſa ↄuenit ꝓpꝛie illi ſpeciei lappacij:qð eſt acetoſi ſapoꝛis.que ð: fuiſſe cognita ab Auicenna cũ dixit. Et non eſt in ſilueſtri ſicut dicunt acetoſitas.quaſi dicat: q; bene noui.¶ Vnde Aui.in.ij.ca.de aceto ſavocat lappaciũ acutũ acetoſaʒ dicẽs.Ace toſa alia domeſtica: alia ſilueſtrꝭ Cindevera acetoſa eſt domeſticũ lappaciũ in qͥ eſt aceto ſitas.quoniã acetoſa ſilueſtris vel lappaciũ agreſte nõ ẽ acetoſum. Et ideo dicit Aui. nõ eſt in ſilueſtri ſicut dicũt acetoſitas.imo foꝛſitan eſt mgadzm ex ea acetoſitas:qꝛ in gcetoſa domeſtica q ł neſticũ e eſt acetoſitas.Et ſubdit ꝙ lappaciũ ſilueſtre aq̃ lappaciũ domeſticũ eſt „ „ vel acetoſa ſilueſtris eſt foꝛtioꝛ m oĩ re ⁊ acu⸗ tioꝛ.i¶ Dyaſcoꝛides q̃ttuoꝛ dicit eſſe ſpecies lappacij vt iuenies ſi leges lappaciũ.De qb⸗ eſt vna quã vocant oxilappaciũ.i. acetoſum lappaciu.⁊ illa eſt aceioſa.¶ Dyaſcoꝛi.ca.de acetoſa.Acetoſa ẽ duplex: maioꝛ ⁊ miĩoꝛ.ma ioꝛ eſt oxilappaciũ.minoꝛ hʒ ſolia minuta cũ ſtipite paruo ſeminibopleno.ↄueniũt in vᷣtu⸗ tibo:ſed maioꝛ efficaciꝰ o = vocabula inuenies etiã ꝑ aggre.nicaſi.Sed ſciendum ꝙ maioꝛ acetoſa eſt qda moderni vocat ace⸗ toſelam. ¶ Pau. ca. de acetoſa. Acetoſaẽ fri gida ⁊ ſicca in ſecundo gradu.⁊ ſemen gi⸗ fri gidum in pꝛimo:ſiccum in ſecundo. Pherationes HAuicẽna.Radix acetoſe cũ aceto couenit ſcabiei vlceroſe ⁊ excoꝛiatione vnguis.⁊ qñ coquitur cum vino ↄuenit emplaſtrũ eiꝰ al⸗ baras ⁊ empetigini.i¶ Ex ea fit emplaſtrum ſcrofulis.ita ꝙ ðꝛ ſi radix eiꝰ ſuſpendat᷑ ĩ col lo habẽtis ſcrofulas iuuet᷑ea.i Et eiꝰ deco cCtio cũ aqua calida ↄuenit pꝛuritui:⁊ ſimilłi⸗ ter ipᷣamet in balneo eſt vltima.i¶ Colluitur os ſucco eius in vino:⁊ cõuenit apoſtemati/ bus que ſunt ſub auribo.Conuenit vctericie nigre cum vino:⁊ ſedat nauſeam:et comedit ꝓpter deſideriũ luti.ipᷣa ⁊ ſemẽ eius ſtringũt. 7 pꝛopꝛie eius que magna ex eo eſt. Serapio aucto. Dyaſco.Folia acetoſe quando come dquntur ſtr ingunt ventrem. et ſemen acetoſe habet ſtipticitatem manifeſtam. Semẽ eiꝰ etiam bibituz cum vino ⁊ qaqua.Et ſimiliter flos eius conſerũt vlcerationi inteſtinoꝛũ:⁊ fuxui antiquo ⁊ puncture ſcoꝛpionis. 5 * Loꝛus. Iidoꝛus in libꝛo etymoloi⸗ a garuz libꝛo. xvij. Acoꝛus eſt herbafo lijs ſimilibus vridis.radicibus odo ris acerrimi:ſed iocundi.pꝛopter quod aro⸗ matica eſt.Dvaſcoꝛi.Acoꝛus:id eſt venerea vel affrodiſia.⁊ eſt herba habens folia vyri ſi⸗ milia lata ⁊ oblonga exalbida:in ſummum denſa ⁊ acutaquaſi gladius.auroſum habet floꝛem. radicem diſſimilem. obtoꝛtaʒ genicu⸗ latam ⁊ nodoſam:exterius ad rubedinẽ de⸗ clinantem:guſtuʒ acrem ⁊ aliquatenus odo ratum.ſemen vero habet planum ⁊ ſpiſſum ⁊ integrum:⁊ ipᷣm odoꝛis ſuauis.poteſt quod ⁊ meu:ſed in omnibus efficatioꝛ eſt et magis calefacit.¶ Anicenna in.ij.canone.Acoꝛus eſt radix plante ſuper quam ſunt nodi ad al⸗/ bedinem declinantes:in qua eſtodoꝛ hoꝛribi lis:parumq; boni odoꝛis.⁊ eſt calidus ⁊ acu tus.Dixit autem GBalienus:qꝙ in medicina nõ adminiſtratur niſi radix eius.Eiuſq; vir⸗ tus eſt pꝛopinquavirtuti ariſtologieꝛvyreos. melioꝛ eſt acoꝛus ille qui eſt ſpiſſioꝛ: magiſqʒ; ſolidus ⁊ dulcioꝛ:ac melioꝛis odoꝛis. Natu ra calidus eſt ac ſiccus in pꝛincipio ſecundi gradus ⁊ vſq; ad medium.i¶ Pan. Acoꝛus calidus ⁊ ſiccus in ſecũdo gradu.que ſimilis ter gladiolus vocatur:qui non ti in aquo⸗ F De Herbis ſis locis ſed etiam ſiccis et marinis creſcit. Eſt alia ſpecies gladioli quam inuenies ſi le ges capitulum gladiolus de. H. Dperationes Kontra vitium ſplenis et epatis accipiat libꝛa vna acoꝛi aliq̃ntulũ triti:?ð macereturꝑ tres dies in aceto poſtea coquatur ad medi/ um aceti ⁊ coletur ⁊ colature addatur mel:?- iteruʒ ad conſumptionẽ aceti coquat᷑. Iſtud gutem oximel detur quotidie in mane pati⸗ enti cũ decoctione acoꝛi.¶ Ad idẽ. Re.lS̊.ſ. ſucci apij ⁊ pulueris eius.=2.ſ.⁊ aceti lbᷣ.f.o⸗ lei cõmunis.ʒ.i.ſerapini.ʒ.ij.pulueris armo⸗ niaci.ʒ.ij.ſimul permitte per noctẽ.⁊mane co que vſq; ad medium.deinde appone puluerẽ ipᷣius acoꝛi.⁊ ex tali vnguento ſplenẽ ⁊ epar malaxando manib inunge. Et ſi vis facere cerotum:adde decoctioni ceram:⁊ ex tali ce roto vnge. Vinum etiã decoctionis eius va let ad idem ſed non detur febꝛicitanti. Cõ tra vctericiã coquatur radix acoꝛi in aqua ⁊ coletur:⁊ in colatura coquatur cicera rubea ⁊ detur ius patienti ſummũ remediũ eſt ſi fu erit ſine ſebꝛibo. Balneum eius ad ideʒ valet ¶ Dicitur ꝙ ſiquis habet acoꝛũ ſuꝑ ſe nũq; poteſt incurrere fluxũ ſanguinis vel ſpaſmũ. ¶ Gal.Acoꝛus ꝓuocat vꝛinas:⁊ ſplenibo ſcli ratis cõſert:⁊ abſtergit ⁊ ſubtiliat groſſiciẽ. coꝛtice melioꝛ eſt ſuccus eiꝰ.i D yaſcoꝛides. Succus radicis eius clarit atẽ oculoꝝ pꝛe⸗ ſtat mirifice.que radix calide et ſicce eſt vir⸗ tutis nimiumꝛ leptomeris ſcliroſim iuuans ſplenis: ⁊ mouens vꝛinã potato ſucco.¶ Aq̃ᷓ vero inqua decocta ſuerit diuretica eſt. vti⸗ lis etiam eſt ⁊ pleureticis ⁊ toꝛacis paſſioni⸗ bus ⁊ epatis ⁊ terminoſis ⁊ coꝛruptelis ſple neticis vtilioꝛ eſt:⁊ ſtrãguirioſis:qui vꝛinaʒ faciunt cũ doloꝛe.Et ad moꝛſumſerpẽtis et⸗ ficax eſt.¶ Ad mulierũ menſtrua ꝑ ſomeniũ vtilis eſt.miſcetur etiam antidotis ⁊ tyr iacꝭ Ad duriciẽ vꝛine ex radice eiꝰ cũ aqua de⸗ cocta ad tertiam dabis bibere pertriduum: 2 vꝛinam mirifice deducit.⁊ ſtranguiriam ſa⸗ nat.¶ Ne apes examinent ⁊ ſugiant herbaʒ ipᷣam in vaſe apum ſuſpende:⁊ a vento nun⸗ q́; ſeducentur.hec herba raro muenitur:nec eam ſcire quis poterit niſi cum floſculũ emi⸗ ſerit. Naſcitur locis cultis ⁊ oꝛtis ⁊ aratis. lege eam menſe augiſti.Nam vix inuenitur ſine floꝛe:quia per floꝛem agnoſcitur. Capitulum. vſ. NW V oillus. Jſiĩ li. ety. xvij.inqt: Af⸗ Aa fogillꝰ herba ẽ quã latini a caloꝛe al buciũ vocat.i¶ Dyaſ.Affodillus her ba oĩbo nota:quã miti albuciũ vocãt:hñs fo lia ſicut poꝛrꝰ:virgã lenẽ:ſuꝑ quã hʒ ſemẽ ni grũ.raedices oblõgas ⁊ rotũdas balano ſi/ miles.Cui radici virtꝰ eſt calida⁊ viſsida. Operationes. RWUrinã ꝓuocat.mẽſtruis imꝑat.doloꝛẽ la⸗ terꝭ tollit exↄquaſſionibo. Tuſſiẽtes medi cat᷑ bibitavſq; ad.Z.i.cũ tepida.letã diẽ du⸗ cit moꝛſibovenenatꝭ occurrit.foliaꝛ radix eiꝰ cathaplaſmatibo adhibita. Floꝛes eiꝰ ſilł cũ vino paſcẽtia vulnera ſoꝛdida ſaluberrie cu⸗ ra.ꝗTumoꝛẽ teſtiũ ⁊ mãmaꝝ ĩpoſita ſpar⸗ git. puſtulas ⁊ oꝛdiolos adhibita ſtrigii:ma xĩe ſi cũ fecevini cocta ⁊ ĩpoſita fuerit:addi⸗ to vino⁊ dulcoꝛe ⁊ myrrha ⁊ crocoꝛ cocta ſi- Ocuł maxiĩe pᷣſtat effectũ.doloꝛes auriũ⁊ ſaniesvino addito ⁊ liba noti⁊ melle admi⸗ xta vᷣtergit.auriba tepidꝰ ĩfuſꝰ ſuccꝰ eiꝰ ſide xtre ꝑ dens doluerit:ſiniſtri auri ĩfuſuſ me det᷑.¶ Cinis radiq eiꝰ alopicias emẽdat Ra dix excauataꝛ cũ oleo calefacta ꝑmonibo et doloꝛib auriũ ſingłare pᷣſidiũ ẽ.¶ Radix eiꝰ maclas albas ĩ ſolefactas emẽdat.¶ Radix eiꝰ bibita cũ aq̃ vẽtrẽ mollit. Semẽ eiꝰ⁊floſ ſerpentiberiũ eſt ſi cũ vino bibitũ ſuerit. Capitulum. vii. O W . NN MNX 4 ARN 4 . QN Saricꝰgre. ? la. ara. garicꝰ. Dyaſ. A/ gIgariceſt radi fungu ſils. vel eſt qſi fungꝰ creſcẽs circa radicẽ ꝗrboꝛis. marxiĩe in babylonia vel lombardia. Duo eiꝰ ſũt genera.ſ.maſculꝰ ⁊ femĩa:q̃ melioꝛ ot.Et * bz ſor rotũdã.deſiccat᷑⁊ fit albiſſimꝰ Ma ſcyulus hbʒ ſubam longã.⁊ nõ eſt adeo albo.e mina vo eſt alb lenis ⁊ frãgibilis hñs quaſj dã tuburoſitates intus:⁊ fruſtula q̃ſi poꝛoſa. ¶ Pli.li. xvi. Arboꝛes glãdi fere galliarũ fe⸗ rũt agaricũ.Eſt aũt fungꝰ cãdidus ⁊ odoꝛa⸗ tus:efficax antidotis:in ſũmis arboꝛibo na⸗ ſcens:noctiborelucẽs. Signũ hoc eiꝰ ꝙ ĩ te nebꝛis decerpit᷑. Idẽ in li.xxv. Agaricon ꝑt fung naſcit᷑ in arboꝛibo circa boſphoꝝ colo re cadido. Id qdð in gallia naſcit᷑: infirmꝰ ha⸗ bet᷑ Mas ſpiſſioꝛ ⁊ maioꝛ exiſtit qͥ ⁊ capitis doloꝛes facit. Yemia vᷣo ſolutioꝛ.initia qͥ dẽ guſtus dule:mox ĩ amaritudie trãſit. ¶ De⸗ ra.li.ag ca.Garicus auc.Dyaſ. Baricus eſt ſilis radici anuiden:ſed eſt minꝰ durꝰ q; ipſa ⁊ ſpongioſus.⁊ putãt quidã ꝙ ſit radix her⸗ be.Et quidã dicũt ꝙ generat᷑ ex putrefactio ne arboꝝ ſicut fungus. Et iã repert eſt ſuꝑ arboꝛes ſerbin.niſiq ẽ facile fragibilis ⁊ de⸗ bilis foꝛtiter.⁊ ẽ radix ſpongioſa mollis ſub ſtãtie.⁊ eſt duaꝝ ſpecieꝝ maſculus ⁊ femina: ſed femia hʒ gradatim in ſe ſiẽ tunicas. a ſculus vᷣo nõ hʒ tunicas:ſed eſt tota ſubſtan tia eius ↄtinua.⁊ femia eſt maioꝛ.¶ Bal. vij. ſim far.ca.de agarico.Agaricꝰ eſt ſiẽ radix: Frattatus aut eſt plãta qᷓ naſcitſupꝑ arboꝛes aliqs.? eft ſube ſubtilis in ſua cõp oſitione.⁊ ſuba eiꝰeſt oha ita ex ſubſtãtia gerea:quam ſubtiliauit caloꝛ.nec in eo eſt aliqͥd aquoſitatis oĩno.et ſapoꝛe eius dulcedo aliq in pᷣmis cũ obuiat guſtui.ſecũdario vero eſt ſubamarꝰ.⁊ ĩ eo ap paret aliquantulũ acuitatis cũ ſtipticitate. virtꝰ eius eſt ca.⁊ ſic.Ex qͥbo oĩbo cõpoſitum eſt farmacũ ex ſuba aerea⁊ terreſtri a caloꝛe ſubtilia. Nequaq; vo ꝑticeps eſt aqſe.⁊ pꝛo⸗/ pterea diafoꝛetic? eſt m virtutẽ et groſſiciei inciſiuis. Itẽ aga. eſt ſiẽ radix ſilis ſilfio: ſed nõ ſic dura.cuiꝰ genera ſũt duo:maſculꝰ⁊ fe mina: maſculꝰ rotũdus ẽ in ſe collectꝰ et ma ioꝛ. femia vᷣo pectini ẽſilis qͥ capilli diſcernũ tur.radios mittit cũ albedine: glauca videt᷑. ambobo guſtꝰ ẽ vnꝰ. pmo dulcꝭ:⁊ poſtea ama ricans.Naſcit᷑ in arabia ⁊ i ſamaria ⁊ ĩ pon/⸗ to:qͥ oĩbo ẽ melioꝛ.Eſt ei vᷣtꝰ calida ⁊ ſtiptica diafoꝛetica.i¶ Jo.m.ca.de aga.Agaricꝰ eſt ex medicinis magni iuuamẽti:cuiꝰ oꝛtꝰ ẽ ſe cus arboꝛes qͥb accidit coꝛroſio et putrefa⸗ ctio.Et eiꝰ gnatio ẽ ſi gñatio fungoꝝ ꝓpter qdð qͥdã extimauerũt ꝙ ſit fungꝰ.⁊videt᷑ ꝙ ſit ctione.Eiꝰ aũt duo ſũt gna.ſ.maſculꝰ ⁊ feiĩa. maſculꝰ vo ẽ malꝰ.⁊ ẽ ille qͥ ẽ longꝰ ⁊ gquis.et hʒ in fractu ſuis ſicut pductões neruoꝝ.⁊ ẽ durꝰ ⁊ dẽſus. Agaricꝰ aũt quẽ ſapiẽtes lau⸗ dauerũt eſt feia hñs ꝓpꝛietates qnq; bonas. ⁊ ꝓpꝛie vt ſit albo ⁊ leu.s ⁊ velocioꝛ frãgibil et poꝛoſus ⁊ rarꝰ valde.⁊vt appareat ĩ pncipio dulcꝭ guſtꝰ eiꝰ.deinde ſuccedit ei amaritudo ⁊ ſtipticitas.⁊ melioꝛ ꝑs totiꝰ coꝛꝑis ẽ ſupe⸗ rioꝛ ꝑs ipᷣiꝰ.⁊ ſtipes eiꝰ ẽ nõ bonꝰ.Eſt ca.i.i. ſic. in. ij. Dperationes H· Pan. ca. xxij. Ad meſtrua puocãda accipe ſubtiliſſimũ puluerẽ agarici ⁊ ↄfice cũ ſucco ciclamĩs ⁊ oleo ⁊ calefac ad ignẽ cũ bõbice intincta ſupponat᷑.¶ Cõtra fiſtulã accipe ſa⸗ lem coſtũ: tartarũ ⁊ ana: ⁊ facto ſubtiliſſimo puluere cũ melleↄfice ⁊ tentã inunge ⁊ impo ne.oſta fracta extrabit:carnẽ malã coꝛrodit ⁊ fiſtulã ſanat.¶ Eõtra moꝛfeã albã puluereʒ ſalis.coſti tartari ⁊ agarici:pone ſuꝑ moꝛfeã pꝛius facta ſcarificatiõe.¶ Dyaſ. De alto ca dentibo vtiliter adhibet.bibitis obulis duo⸗ bus cũ vino:ſi nõ febꝛiᷣnt.ſi febꝛiũt cũ aqua calida.i¶Epaticis aſmaticis ⁊ diſſurijs? ne freticis ⁊ yctericis max imũ pᷣſtat effectũ.ac⸗ cepta de eo.ʒ.i.malũ caloꝛẽ emendat. ptiſim medicat᷑:ſpleneticis cũ oximelle auxiliatur. ¶Agaricꝰ comeſtus reijciẽtibo ſanguinẽ ab —⸗ S à „½ B De Herbis . ſtinet. digeſtionẽ celebꝛat.obulus vnꝰ cũ aq̃ᷓ acceptꝰ doloꝛẽ arteticũ cõpeſcit.epilẽticꝭ cũ puſca vtiliter dat᷑.⁊ oẽs cãs intraneoꝝ dolo rũ curat ſᷣm virtutẽ hoĩs vel etatis datꝰ. Nã glijs cũ aqua dãdus eſt.alijs cum vino.alijs cũ oximelle.alijs cũ mulſa. Se.au.ag.A⸗ garicus reſoluit ꝑtes groſſas:⁊ aꝑit opilati ones q̃ ſunt ĩ epate ⁊ in renib.Et curat vcte riciã q̃ accidit ab opilatiõe epatiſ.¶ Etↄfert epilentie:⁊ curat rigoꝛes febꝛiũ:q̃ ↄtigũt ab humoꝛiſitatibo groſſis.Et cõfert moꝛſiba ty⸗ ri vel alteriꝰ aĩalis venenoſi qñ ponit᷑ exteri us loco emplaſtri.Et bibit᷑ de eo q̃ntitas au rei.i.cũvino mixta aqua.⁊ ẽ medicina laxati ua.i Et idẽ auc.Redagoꝛas ꝓpꝛietas eiꝰeſt ʒ flegma⁊ melãcoliã.Et idẽ auc. Raf. Inue ni vlr ab oibo hoĩb ꝙ purgat humoꝛes noci uos..iEt idẽ auc. Humay in li.ð tyr iaca.ex pellit humoꝛes aneruis ⁊ cerebꝛo cũ ꝓpꝛieta te mirabili q̃ eſt ĩ eo.¶Et idẽ au.abẽ meſuav de eiꝰ ꝓpꝛietate eſt laxare flegma.⁊ eſtõrium venenis.iEt idẽ au.abix. Agaricꝰ purgat colerã ⁊ fleg ſil.⁊ foꝛtificat medicias magnaſ qñ miſcet᷑ cũ eis:⁊ facit eas penetrare ad ex⸗ trema coꝛpis.⁊ eſtꝰrius medicinis moꝛtife/ ris qñ bibit᷑ aut miſcet᷑ cũ aljs medicinis. ¶ GBal.Expurgat opilatiões q̃i viſcerib:et iõ vctericos ſanat q̃ ſic ex opilatõne laboꝛãt epatꝭ. ↄfert etiã epilenticq; ob eandẽ virtutẽ. Capitulum.ix. Brimonia eſt herba oĩb nota q̃ dᷣꝛ a ferraria minoꝛ.Dyaſ.ſilis eſt in oĩb⸗ agreſti papaueri vel herbe ãmomi. Seld in hoc diſcernit᷑ ꝙ caput ſuꝑius bʒ la⸗ tius ⁊ ſerius floꝛeſcit:nec floꝛẽ facit ita feni⸗ ceũ ſʒ croceũ. Radix eſt illi rotũda deoꝛſum ex q̃ dimittit croceũ acrioꝛis vᷣtutis ſuccuʒ qqᷓ ↄuenit nebuli oculoꝝ.Naſcit᷑ in cãpis vel circa ſepes. Radix eiꝰ dicit᷑ eupatoꝛiũ greco nomine.i Plinius ca.de agrimonia. Agri monia habet folia equaliter diuiſa a do.caput in cauliculo papaueris ſilu . Agri; mo⸗ ra dicem habet:cuius ſuccus eſt crocei colorꝭ acris ⁊ acutus. Haſcitur aress apud nos: Pyperationes ¶ Pan. ca. de agrimonia. Agrimoniacalida eſt ⁊ ſicca.Et eſt diuretica valde:que viridis trita ⁊ potata antraces.i.puſtulas malas ſa nat.¶ Et ad ſerpentũ moꝛſum ⁊ canis et ho⸗ minis rabidi ⁊ cõtra venena valet.facit ⁊ ad ventris doloꝛem ſic potata.i¶ Item vulnera canceromata viridissrita ⁊ impoſita ſanat. ¶ Item ſerpentiũ moꝛſum.ʒ.ij.cũ vini ciatis duob data diſcutit mirifice venenũ.i¶ Ad ꝑ cuſſusn ferro cũ aceto impoſita facit. Ferru cas tollit ſic ſimiliter.¶ Ad ſplenis poloꝛeʒ in cibo ſumpta cõſumit.¶ Radix eiꝰ in vino cocta ⁊ põtata paraliticis pꝛodeſt. Galienꝰ libꝛo dinamidiarũ capitulo de cancro dicit ipᷣam valere cõtra cancrũ per os ſumpta. OOD E ESS 2 8 d e ℳ Decoctio ſerrature ligni eiꝰ qn bibit ⁊ fit ſtere cũ eo:ↄfert vlceribo ⁊ curſui humidita⸗ Sritfolium. Sera.li.agg. ca. ſadar.i. a ggrifoliũ.Agrifoliũ eſt arboꝛ cuius fructs vocatur NHabach. cuiꝰdue ſiit ſpecies. Una eſt aſri ⁊ alia eſt dahal.ſed aſri nõ habet ſpinas:ſed acuta folia:⁊ folia alte⸗ rius ſpeciei.ſ.dahal ſunt lata ⁊ rotũda:et eiꝰ arboꝛ hʒ ſpinas.⁊ nabachex aſri ſunt parui: ⁊ melioꝛes ex eis ſunt illiqͥ ſunt ex illa regio ne.⁊ ſunt dulcioꝛes oĩb alijs⁊ mediocrꝭ odo ris:⁊ aromatiſant os comedẽtis ſiẽ alia arro matica.Et nabachex dahal ſunt maioꝛes. (¶¶ Et idẽ auc. Iſaac eben aragi. Nabach eſt ſicut ſoꝛba in frigiditate:⁊ plus ea in ſicciina te.Gal.vij.ſini.far.ca.lotos.i.hgrifoliuʒ.Eſt arboꝛ ſtiptica qͥdẽ nõ multũ partic ipat qua⸗ lit ate:⁊ eſt ſubtiliũ partiũ ⁊ ſiccatiuus. Pyperationes Sera.auc.Dyaſ.Qñ coquit᷑ agrifoliũ cũ aqua aut cũ vino ſᷣmneceſſitatẽ cõfert fluxwui matric: ⁊ fluxui ventrꝭ qñ fit criſtere cũ ea:⸗ ſtringit radices capilloꝝ:⁊ ꝓhibʒ caſuʒ eoꝝ eiꝰ qñ bibit᷑ ⁊ fit cri tũ matri antiq̊:⁊ rubificat capillos:⁊ↄſtrin git radices eoꝝ ne cadant.i¶Et idẽ auc. ha⸗ o bengiue fit. Agrifoliũ vel nabach dulcis la⸗ xat colerã q̃ eſt ĩ ſtomacho ⁊ inteſtinis:⁊ rep mit caliditatẽ.¶ Et idẽ aucto.albaſari.NHNa⸗ bach ſtringit ventrẽ ⁊ repᷣmit colerã:⁊ ẽ gra⸗ nis digeſtioni.⁊ qũ nõ bũ eſtmaturꝰẽ ſtipti⸗ cus⁊ retinet ventrẽ foꝛtiter.⁊ maturꝰ dulcis eſt minꝰ ſtipticꝰ oĩib alijs:⁊ citiꝰ deſcẽdit ab oꝛe ſtomachi ꝓpter dulcedinẽ ꝗᷓ eſt in eo:ſtrin git ⁊ repꝛimit colerã:⁊ vſus eiꝰ nimius inqe cit faſtidiũ.i¶Et ideʒ auc. Iſaac eben aram. Nuando nabach.i.agrifoliũ comeditur an⸗ te cibum eſt melioꝛ ⁊ ꝓuocat appetitum.Et huiuſmodi res que ſunt nimis ſicce qñ inue niunt humiditatẽ in ſtomacho aut in inteſti nis pꝛemunt eas:⁊ inducũt fluxũ vẽtris.Et folia eius cum teruntur ⁊ ponunt᷑ ſuꝑ apoſte Emata calida mollificant ⁊ reſoluũt ea.iſ¶ Ga⸗ lienus. Serrature lignoꝝ eius ad fluxũ mu liebꝛem cõpetunt:⁊ ad yliacas diſpoſitiões. Coquitur autẽ ⁊ qũq; quidem in aqua:qũq; autẽ in vino ſicut neceſſitas iubet.⁊ non im⸗ mittitur ſolum ſed bibit᷑. Atuero ꝓ eo ꝙ de⸗ fluentes capillos detinet nõ modicũ ſignuʒ eſt.quoniã ſtiptice quidẽ cum eo ꝙ ſiccat mo derate eſt virtutis. Dictum eſt enĩ in ſermo⸗ ne qui de laudamo:talis eſſe opoꝛteret vᷣtu⸗/ tis:qð debet detinere capillos defluentes. . . räatlatus Capitulum. E x. Coapitulum. xx. BGBnus caſtꝰ. Plate.in li.de ſimplicł a medicinaĩ ca.de agno caſto. Eſt fru tex ĩ qrto cali.⁊ ſic.Om̃itꝑe reꝑitvi ridis:⁊ magꝭ in loc aquoſis:minꝰ aũt ĩ ſicc Vſui medicine cõpetũt folia:nõ radix.floꝛei etiã magꝭ.flos eiꝰ ʒuccariũ noĩat᷑. Tirgulta Ho q; buſdã ſalices marini dicunt᷑. Eiꝰ nãq;ʒ floꝛes qͥ debẽt in receptiõe poni vere colligũ tur:ac ꝑ annũ in efficacia multa ſeruant᷑. Di cit᷑ enĩ qᷣ libidinẽ repᷣmẽdo caſtum reddit vt agnꝰ Ca.⁊ ſic.in.ij.gra.¶ Aui.li.ij.ca.ð agno caſto Caꝗ.ĩ.i.gra.ſic.i.ij.Et eſt reſolutiuꝰ:ſub tiliatiuus:diſgregatiuꝰ ventoſitatũ.⁊ ĩ ipſo eſt aꝑtio cũ ſtipticitate.Et eſt remotiuꝰ do⸗ loꝛis.¶ Sera.li.aggre.ca.amariceſt.i.agnꝰ caſtus.⁊ ẽ arboꝛ abꝛae.ſemẽ eiꝰ ðꝛ ſemẽ agni caſti:⁊ noĩat᷑ piperella:⁊ eſt piꝑ eunuchoꝝ.⁊ ſũt ei due ſpẽs.⁊ ðꝛ Riſtos:eo ꝙ religioſi ſter nũt hanc plantã ſub lect ad refrenãdũ libidi nẽ.⁊ noĩat᷑ login ꝓpter duriciẽ virgaꝝ eius.et eſt plãta ĩ magnitudie arboꝝ Naſcit᷑ ꝓpe aq̃ſ ⁊ locꝭ aqueſtribo.hʒ vᷣgas duras ad frangen dũ.⁊ folia eius ſunt ſilia folijs oliuaꝝ:niſi qꝛ ſũt lõgioꝛa maioꝛa ⁊ mollioꝛa.Et q̃daʒ ſpẽs huius plante habet floꝛẽ purpureũ.⁊ quedazʒx a w De YHerbis . . habet floꝛẽ glbum: ⁊ hʒ ſemẽ ſimile piperi. Et idem auc.Gał.qð adminiſtratur ex illa arbo re eſt ſemẽ folia ⁊ floꝛes.Et ſeminis quidẽ ⁊ floꝛũ ſubſtãtia eſt ſubtilis val de.Et eſt ca.et ſic. in.iij.gra.¶ GBalie.vi.ſim. far.ca.de agno caſto. Id ad qð adminiſtratur ex illaarboꝛe in medicina ſunt ſemen ⁊ flos.Et ſeminis qͥ dem eius ⁊ floꝛis ſubſtãtia eſt ſubtiliſima:et in ſapoꝛe eius eſt acuitas ſiue acredo ⁊ ſtipti citas:⁊ vᷣtus eius eſt ca.⁊ ſic.in.iij.gradu. ODPbperationes Xectus ex eo factus repmit libidinẽ. Fo mentent᷑ ⁊ genitalia ex aq̃ decoctiõis ipſius ⁊ ſuccus etiã potet᷑.i¶ Contra gomoꝛreã flo⸗ res eiꝰ vel folia decoquant᷑ in aceto:⁊ addito caſtoꝛio cathaplaſmẽtur genitalia. Valet eĩ agnus caſtꝰ mirabiliter ad libidis extinctis⸗ onẽ inaniẽdo ſpũs⁊ cõſumẽdo ſperma.Hoc ſimiliter facit ruta:maioꝛana:ciminum:cala mentũ ⁊ anetũ:ſed hoc potentioꝛ eſt agnꝰ ca ſtus.ſunt enim ca.aperitiua etextenuatiua. Sunt etiã alia que extingunt libidinem in⸗ ſpiſſando ſperma ⁊ cõgelando:vt pſilliũ:ſes⸗ mẽ lactuce:citrulli:melonis:cucumeris poꝛ tulace:ſcariolaꝝ:acetũ:agreſta ſumach:cam phoꝛa ⁊ ſilia.i¶ In ſucco agni caſti ſeminũ fe niculi ʒ.iij.⁊ eſule.ʒ.ij. coquant᷑:⁊ mane cola⸗ tura det᷑ leuco flegmatico.vinũ etiã decocti onis agni caſti multũ cõfert.i¶ Agnꝰ caſtus dimittatur in amurca olei vt putrefiat:⁊ ad dito vino foꝛti fiat decoctio colet᷑: et addita cera ⁊ oleo fiat vnguẽtũ.cuius inunctio ſple nis duriciẽ exſiccat:⁊ eius ↄſumit ſuꝑfluita tem:⁊ ipſius oꝛificiũ anguſtat.ad mẽſtrua p⸗ uocanda fiat fomentũ ex aqua decoctionis ipſius ⁊ centrũ galli.i¶ Contra litargiaʒ fiat decoctio cũ agno caſto apio ⁊ ſaluia in aqua ſalſa:⁊ ſoꝛtiter fricetur ex ea poſterioꝛ ꝑs ca⸗ pitis.¶ Sera. auc. Gal. Agnus caſtꝰ abſcin dit libidinẽ coitus.⁊ maxime qñ comeditur ſemen eius.i¶ Et ꝓuocat menſtrua ⁊ reſoluit qpoſtemata dura que fiũt in membꝛis coꝛpo ris./ſ Dyaſ.Agnus caſtus phibeturmederi ſerpentum moꝛſum. Item ſemen eius bibitũ hydropicis ⁊ ſpleneticis medicatur.i¶ Lac mulier is ꝓuocat.mẽſtruis imperat.bibituʒ 3. cum vino veteri. extinguit venerem. do⸗ loꝛem capitis cõmouet:adhibens ſomnum. Halienus. Agnus ſtus abſcindit libidi⸗ nẽ coitus.⁊ max ime qñ comeditur ſemẽ eiꝰ. Et agnus caſtus a mulieribo athenienſibus in lecto ſternitur:⁊ repꝛimit libidinẽ.¶ Aui⸗ cẽna.Quando ex ſtipitibo eius ſterniturſub doꝛſo phibet pollutionem ⁊ virge eiectionẽe.· B Et ſuffumigãtur mulieres cum vebemẽs deſideriũ adeſt coitꝰ:⁊ remouet illud. Se ra.auc.ODyaſ.Semen ipſius qñ ſumiturĩ tu:confert moꝛſibo venenoſis.⁊ cõfert ad be dropiſim quãdo ex eo ſumũtur.ʒ.ij. cum vi⸗ no.⁊ ꝓuocat vꝛinam ⁊ menſtrua:et debilitat virtutem ſpermatis:⁊ inducit ſodam. Ne ͤ 5 E N Capitulum. xj. A gamar ina eſt berba maris hñs fo lieoa longa veluti coꝛrigie.⁊ nr̃o idio⸗ mgte vocat᷑ alga:q̃ a mari eiecta ĩ lit toꝛibo inuenit᷑.¶ Pli. ca.de alga. Alga naſci⸗ tur in aqͥs ſtãtibo.ita deniq; nomen ſũpſit ab algoꝛe aque.vel ꝙ alliget pedes:q̃ craſſa ẽ fo lijs:aquã ex pte ſuꝑantibo.¶ Dya. Aloſach⸗ ne incidẽs qͥdẽ eſt velutiſpuma marꝭ q̃ petrꝭ inſidet: ⁊ẽ remanet qð nos algam vocamus. Operationes Dyaſ. Virtꝰ eiꝰ eſt ſilis ſali:inijcit᷑ ⁊ ꝓꝑ cri⸗ ſtere in paraliſi:ſeu ex putredine vitiatꝭ inte ſtinis.alienitatẽ circũſcribit. vᷣtutẽ hʒ ſimilẽ ſali:⁊ intro ſtipticam ſimicticam ⁊ leptincti⸗ cã.¶ Diſſentericis⁊ ſciaticis antiqͥs confert criſtere eius.Fomento ſumiliter vtilis eſt. Capitulum. xii. D . . Lrattatus « Lcanna la.grece cipꝛus.Alcanna? a arbuſtũ vnde fit oleum cipꝛinũ ⁊ eſt illud quod de alcanna vt apparet ꝑ cõcoꝛdiam.iſ¶ Sera.li.aggre.ca.henne.i.al⸗ canna.flos alcanne eſt ſimilis floꝛibo nitri.ni ſi qꝛ eſt in racemis.⁊ flos eius eſt albꝰ decli⸗ nans ad glaucedinẽ acuti odoꝛis.Et idẽ au cto. dyaſ.Eſt arbuſtũ hñs folia ſupꝛa ramos ſuos ſilia folijs oliue.niſi quia ſunt latioꝛan et ₰ * mollioꝛa ⁊ viridioꝛa.habet floꝛẽ album ſiem vſnee.boni odoꝛis.ſemẽ nigrũ ſile actis.⁊ de ipᷣa adminiſtrat᷑ ſunt folia ⁊ ſũmitates eiꝰ q Platea.Alcanna eſt herba in trãſmarinis partibo.⁊ etiã in Sicilia copioſe inuenitur. E ſt aũt frigida in pᷣmo.ſicca in pᷣncipio ſcðᷣi Et qꝛ nõ vbiq; reperiri poteſt:qui eã habent pulueriſant.⁊ ſic ꝑ regiones depoꝛtãt.puluiſ qʒ ſubnigri coloꝛis eſt.ꝑ annos tres ſeruat᷑. Et habet virtutẽ ↄſolidandi ⁊ extergendi ac mũdificandi.¶ Gal. vij.ſim. far. ca. de Cipꝛo ſm trãſſatiõem arabicaʒ. Cipꝛus.i.alcanna. huiꝰ arboꝛis folia ⁊ extremitates ad vtilita tem ꝑuenerũt.ſubſtantia eius eſt compoſita ex acuta ca.cũ tẽperamẽto:⁊ ſubſtãtia terrea frigida ⁊ ſicca.⁊ ſapoꝛ eius eſt ſtipticus.⁊vir tus eius deſiccat ſine moꝛdicatione: Vnde virtus eius repercutit ⁊ diſſoluit. Pvprerationes HSera.auc.Dvaſ.Uirtꝰ folioꝝ eiꝰ ſtipti⸗ ca eſt.Et iõ qñ maſticant᷑ curãt alcolã.i¶ Et infundi decoctio eiꝰ ſuꝑ cõbuſtionẽ ignis. ¶ Et qñ terit᷑ ⁊ infundit᷑i aqua aſtaracios.et liniunt᷑ inde capilli fiũt rubei.¶ Et vnguẽta que fiunt ex ea molliũt neruos.⁊ facit in vul neribo illud qð facit ſanguis dꝛacõis.i¶ Bal. pPhibet dilat ationẽ pupille ⁊ combuſtionem ignis.⁊ qñ coquit᷑ in aqua:et pijcit᷑ aqua illa ſuꝑ locũ cõbuſtionis.i¶ Et ipa adminiſtrat in medicinis heriſipile.¶ Et cõuenit vlceri⸗ bus.ſ.alcole que fiunt inoꝛe pueroꝛum. Capitulum. xiuij. A lium dictũ ẽ:eo ꝙoleat. Ambꝛo. a in hexameron li. v. Alliũ tantã vim odoꝛis hʒ vt leopardus eũ ſuſtinere nõ valens:fugiat. VUnde ſi qͥs allium alicubi cõfricauerit:leopardus inde reſilit:nec reſi⸗ ſtit. ¶ Pli. de hiſtoꝛia naturali li.xix. Allium ad multa ruris pᷣcipue medicamẽta pꝛodeſſe credit᷑.¶ Hypocrateain q̃dã epla. Alliũ cali de eſt vᷣtutꝭ. Eſt aũt aperitiuũ ⁊ abſterſiuum: ↄſolidat vlcera fraudulenta. Rabimoyſes ca. de allio. ⁊ ca.de ſcoꝛdeon.i.alliũ agreſte ẽ calidum ⁊ ſiccũ ꝓueniens vſq; ad quartum. ¶ Palladiꝰ li.ij.menſe Janua.Alliũ et vlpꝰ e e N N N ND „ ODe Yerbis cum bene ſeri poteſt.ſed allio alba terra pꝛofi⸗ ciet. IJdem in libꝛo.xij. Menſe quoq; Nouem bꝛi allium ⁊ vlpicumſeritur bene terra maxime alba foſſa ⁊ ſubacia ſine ſtercoꝛe. Sulcos in geris o poꝛtet fieri.et in locis altioꝛiba ſemina poni.quatuoꝛ digitis ſeparata: nec altiꝰ.fſoſſa equaliter ſarculanda ſunt: ec inde puleſcent. Auicennaĩ.ij.canone.Allium alind domeſti⸗ cum.aliud ſilueſtre:quod eſt a marum ⁊ ſtipti⸗ cum. Eſt etiam aliud quod dicitur poꝛrinum. Et eſt compoſite virtutis ex allio ⁊ poꝛro. Eſt ⁊ aliud quod diciturallium ſerpentis.Eſt aũt allium caleſaciiuum ⁊ exſiccatiuum in tertio vſq; ad quartum. Et ſilueſtre plus alio.¶ Dya ſcoꝛides. Allij genera duo ſunt.ſcʒ oꝛtiuum. aliud quod in egypto naſcitur: ſed non ſatis diſſimile. VUirtus eius eſt viſcida inflatilis:ſtip tica:calida. Conſtantinus. Allium duplex. Domeſticum ⁊ ſilueſtre ſeʒ ſcoꝛdeon domeſti⸗ cum calidũ eſt in medio quarti gradus. Idem in pantegni.Allia calidioꝛa ſunt cepis et ſic⸗ cioꝛa: acuta ſunt:⁊ doloꝛem capitis faciunt.qᷓ ſicoquantur ardoꝛ ille amittitur.potioni q; ci bo melioꝛa ſunt. Cocta magis nutriũt q; emn da.ſanitatem cuſtodiunt:quia naturalem calo rem confoꝛtant.digerere faciunt. Pobperationes. ¶ Plinius libꝛo viceſimo. Allij magna vis eſt contra aquarum et quoꝛumlibet locoꝛum mu tationes. ¶ Odoꝛe ſerpentes abigit ⁊ ſcoꝛpiones odoꝛe. Et omniũ beſtiarũ ictibo medetur.ac puatim contra emoꝛroidas cum vino iũllinitur. ¶ Contra canis moꝛſus et in vulnera cum mel Leumponiee.— ¶ Suſpirioſis coctum.aliqui erudum. aliqui et mruum in lacte dederuaun. ¶ Paraxagoꝛas. et contra moꝛbum regium vino miſcuault. contra yleum in oleo ⁊ pulte ſic illiniunt. Antiqui ⁊ inſanientibo da bant crudum. Oyocles antem freneticis elixum. Dentium doloꝛes tribus capitibus in aceto tritis immi⸗ nuit.vel ſi aqua decocta colluant᷑⁊ in concaua dentium addatur. ·Ptyriaſes ⁊ pꝛurigines ſa nat potum.item⸗ q; cum aceto vel nitro tuſum. Compeſcit diſtil lationes cum lacie coctum vel tntum.vel cum caſeo mollipermixtunf Quo genere ⁊ raucita tem extenuat. Coctum vtilius eſt crudo. Tineas ⁊ animalia reliqua intraneoꝝ pel⸗ lit in aceto mulſo coctum. Xenaſmo in pulte medetur. Tuſſim curat riandro tritum. cũ adipe vetuſto vel cũ lactecoctũ.ant ſi ſan⸗ guis etiam excreetur vel purulenta ſint. ¶ Yacit ⁊ ſomnos et totum rubicundioꝛa coꝛ⸗ poꝛa.ventrem quoq; ſtimulat.cum viridi co⸗ ¶ Poꝛro vitia eius ſunt:quod oculos ebetat inflationes facit:ſtomachum ledit:⁊ co pioſiꝰ ſumptum ſitim gignit. Ml ¶ Platearius.Allium inquit groſſam diſſol⸗ uit ventoſitatem ventrem hu meſfacit: lumbꝛi⸗ cos ⁊ aſcarides excludit.vꝛinam ꝓuocat:moꝛ⸗ ſumrabidi canis curat.eis etiam qui malam aquam potauerunt ſubuenit. ¶ Cataplaſmatum locis groſſos bumoꝛes ba bentibus diſſolutt. ¶Doloꝛem dentium de frigiditate mitigat.ſi⸗ tim ꝓpter flegma coagulatum ſtomacho am⸗ putat ſcabiem qnoꝛfeam:impetiginem:et pu⸗ ſtulas in quocũq; oco fuerint potenter curat ſi ex eo confricent aut cataplalmentur. ¶ Menſtrua ⁊ vꝛinas ꝓuocat.ſecũd mã expel lit ſi in eius apoʒimate mulieres ſederint. ¶ Silueſtre allium virtutez habet ſicut dome⸗ ſticum.tamen calidius ⁊ ſiccius eſt.Hec inue⸗ nies in ſpeculo naturali AUincentij. libꝛo. xi. capᷣ.xvi.Et ibidem plura alis. N☚ Capitulum. xu. Ltea eſt agreſtis malua ſiue maluaui a ſcus. Sed altea ðꝛ eoꝙ in altũ ſurgit Viſcus ãtꝙ glutinoſus ſit ex ſynoni⸗ mis. Altea bis malua:euiſcus:maluauiſcus: ibiſcus. Idẽ eſt maluauiſcus folia hʒ rotunda ſiẽ panis poꝛcinus.flos eiꝰroſeſimilis.radix ẽ muſcilaginoſa.Eſt cõplexio ei calida cũ equa⸗ litate.i¶ GBal.vi.ſim.far.ca.Euiſcus ſiue altea. Et eſt malua ſilueſtris dyafoꝛetica eſt ⁊ laxati⸗ ua.nõ vꝛens.abſterſiua.mitigatiua.digeſtiua xo difficile digeſtibiliũ. ¶ Dyaſ.c altea. Altea folia ſunt eirotunda ſimilia cicla mini.floꝛem hʒ roſis ſimilẽ.haſtã duobocubitis longã:ra⸗ dix eſt illi muſcilagmoſa.⁊ intꝰ alba.⁊ ðꝛ altea eo ꝙ ſurgat in altum. Euiſcus Qquia glutinat. Sera.li.ag.c.de maluauiſco.Radix maluaui ſci bʒ virtutẽ ſtipticã.⁊ totius herbe volo dice⸗ re:radicis:ramoꝝ:ſloꝝ ⁊ folioꝝ:⁊ ſeminũ.vñ virtus eiꝰeſt qᷓdeſiccat:verũradix ⁊ ſemẽ ſunt magis deſiccatiua:⁊ plꝰſubniliatiua.i Gal.vij. ſim.ſar.capᷣ.ð malua. Alteaſiue maluauiſcus magis dyaſoꝛetica eſt q́; malua. ¶ Auic.li.ij. cap.de altea. Altea ca.eſt cũ equalitate. VUnde in ipſa eſt leniſicatio ⁊ ʒeſolutio:⁊ ſemen et ra⸗ dixipſius ſunt in virtute eiꝰ ſoꝛtioꝛa plurimũ. et plurimũ exſiccatina ⁊ reſolutiua. Dperationes.“ angecta.ca.xxx. Yolia eius trita cũ axun len tgii glef era⸗ ſuꝑpoſita apoſtema ta maturat.duriciẽ relaxãt ⁊ mollificãt. Item berba cũ ipᷣa radice decoquat᷑ fere ad ↄſùptio⸗ nem.Et ſic apparebit q̃dam viſcoſitas:q̃ ſuper⸗ ponatur ⁊ apoſtemata maturat: duricies re⸗ mollit ⁊ relaxat.Ex aqua etiã ei addita cera ⁊ oleo fit cõpetens vnguentũ ad pᷣdicta. ⸗ ¶ Aqua decoctiõis ſeminũ ipᷣiꝰ ⁊ malue valet 3 tuſſim ſicca: ⁊ ↄfert ethicis. Semina etiã ei⸗ cerata ⁊ in oleo decocta duriciem ſoluit. ypocrates. Aulneratis ac ſitientibo defec⸗ tu ſanguinis bibendũ dedit ſuecũ decocie ra⸗ dicis. Ipſam vᷣo vulneribo cũ melle ac reſina: idemq; conuulſis luxacis tumendidus ⁊ m e 1 ſculis neruis articulis impoſuit ⁊ aſmaticis ac diſſintericis in vino bibendũ dedit. Auic. Altea nomen in greco deriuatũ eſt ex plurium iuuamentoꝛum nomine.cuius natun⸗ racalida eſt cum equalitate. In ipſa ſunt leni ficatio ⁊ maturatio ⁊ mollificatio et reſolutio. Semen et radix ſunt in eius virtute foꝛtioꝛa plurimum exſiccatiua ⁊ ſubtilioꝛa E ¶ Qinitur ſuꝑ moꝛfeam cum aceto.mollificat Tractatus apoſtemata et pꝛohibet ea.etreſoluit ſanguinẽ 7 maturat vulnera. Confert apoſtematibo inflatis:et ſcrofulis. ⁊ valet ad duriciem matricis. ¶ Sedat doloꝛem iuncturarum.⁊ pꝛopeie cũ agdipe anſeris. ¶ Z umoꝛ?ẽ ⁊ inflatõeʒ reſoluit qᷓ ſũtĩ palpebꝛj. Semen eius tuſſi calide confert.⁊ facile ſpu tum efficit.pꝛohibetq; fluxum ſanguinis cum virtute ſua ſtipticitas.eius folia conferũt a po ſtematibus mammille. ”ß ¶ Et po nit᷑ in emplaſtris pleureſis ⁊ peripleu⸗ monie.eius q;ᷓ gumi ſitim ſedat. . ¶ Decoctio radicis eiꝰbibita ↄfert vꝛine et in⸗ teſtinoꝝ ardoꝛi.⁊ apoſtematibo ani. ¶ Oyal.capᷣ. Molochia cum adipe anſeri ge⸗ nitali parti ſuppoſita aboꝛſum facit. Inutuũis eſt ſtomacho. ventrem mollit. ¶ Itẽ vulnera recẽtia folijs eiꝰ cim ant᷑:folia eiꝰ trita ⁊ ĩpoſita ſcoꝛpiõibocredũt᷑ afferre toꝛpoꝛẽ. Eagẽ femoꝛi alligata ſtimulat in ventrem. ¶ Eadem nigra lana obuoluta ⁊ alligata mã⸗ marũ vicia cõpeſcit. Item ⁊ idem ca¶pᷣ.Altea. Flos eius in mulſa coctus aut vino ⁊ tunſus ⁊ impoſitꝰ vulnera curat.ſcroſas ſpargit. Iteʒ cicatrices vulneꝝ curare facit. ¶ Elixa vᷣo ⁊ trita addita axungia poꝛcina ant anſerina ⁊ reſina ⁊ terebentina:tumoꝛes ſteri⸗ cos ⁊ offocatões appoſita medet᷑. Itẽ elixatura eiꝰhec oĩa fſacere nouit.⁊ ſecũdinas excludit. Sola in aqua cocta ⁊ fomentata inteſtino rum doloꝛem tertio die ſanabit. Noſipſi experti ſumus ꝙ; trua cũ axungia veteri ⁊ impoſita po dagram tertia die ſanat.Et multi dicũtaucto⸗ res collectiones omnes vel duricies que in coꝛ⸗ poꝛe naſcunt᷑:decoctacũ fenugreco ⁊ lini ſemĩe pelline impoſita aufert. ¶ Serapiõ. Altea phibet apoſtemata: 2 ſedat doloꝛem: ⁊ maturat exituras dum eſt recens. ⁊ radix quidem eius ⁊ ſemen:qꝛ in eis eſt vir⸗ tus abſterſiua: curat moꝛfeam. ¶ Et ſemen eius frãgit lapidem renũ.⁊ aqua in qua decoquit᷑ radix eius pter ſtipticitatem que eſt in ea vlceribo inteſtinoꝝ ⁊ fluxui vẽtris ⁊ ſputo ſanguinis confert. ¶ Et qñ coquit᷑ ſola ⁊ teritur: ↄfert exituriset apoſtematibo q̃ aparent poſt aurẽ ⁊ ſcrofulis Et ↄfert apo ſtematibo ani caliliis. ¶ GBalienꝰ. Radix maluauiſci ⁊ ſemen malua niſci virida intenſius qͥlem operant᷑q; berba. et magis abſterſiuam oſtendunt virtutem: vt moꝛfeam abſtergant.Etſemẽ diuidat 19des in renibus conſiſtentes. F „ ¶ Radix autem ⁊ diſſinterie ⁊ diarrie: necnon emiſſionibo ſanguinis eſt vtilis. „ R Q88 8 ½ „ — – — — TLuyula ſiue alleluia medet᷑ vlceribusoꝛis⁊ fiſtulis.ſimilatur in vistute acetoſe ſilneſtri. Delherbi . Capitulum. x Aleluia vel luyula velpanis cuculi. A Auyuüla herba eſt acetoſi ſapoꝛis.ſo⸗ lium eius eſtparuum ⁊ tripliciter dun ſum.⁊ in cacumine cuiuſſibet ꝑtis eſt alia inci ſura. Seminaeiꝰſunt in vaginulis ſimilibus coꝛniculis.que cum tangunturtempoꝛe ma/ turationis euolant abeis. ſemina ſimilia an⸗ dachuce tendentia ad rubedinem.et vocatur triſolium acetoſum.ſicut apparet in capᷣtriſo⸗ lium.Trifoliũ acetoſum id eſt alleluia.ponũ a damaſceno in vnguento dyafinicon.et voca tur ipſum trifoliũ.i¶ Plinius ca.bachael id eſt trifo lium acetoſum. folia floꝛes ⁊ fructus ſũt frigidi ⁊ ſicci.folia tamen ſunt humidioꝛa pꝛe dictis. Fructus vel ſemina eius matura ali⸗ qualem habent dulcedinen. Dperationes „ eſt ſtiptica.cõſolidat vulnera ⁊ vlcera.¶ Duc / cus eius valet vlceribus oꝛis antiquis ⁊ alco⸗ le.¶ Plinius capᷣ.bachael pꝛopter acetoſitatẽ exiſtentẽ in ipſo valet ad alcolam.et alias egri tuqdines oꝛis. Capitulum xvij. Akekengi velkekengi. Serapion li⸗ a bꝛeꝛo aggre. Alkekengi eſt ſpecies ſola iriri quod dicitur kekengi.quod ha bet foliaſimilia folijs ſolatri.niſiquia ſũt latioꝛa eis ⁊ rami eius quando elongantur declinãt inferius verſus terram.⁊ habet fructũ in chi ſtirotundum ſimilem veſice.⁊ eſt fructus eius granum rubicundũ.ſimilem vue quem quidã .Hyperationes Serapion. Rekengiquod quidã nominant kakabum virtus eius eſt ꝙ fructus eius pꝛo⸗ uocat vrinã. ¶ Et ideo admiſcet᷑iſte fructus in multis medicinis que conferũtepati veſice ⁊renibi.⁊ hec herba adminiſtrat᷑ in medicinis ⁊z noncomedit᷑.⁊ fructus hic mũdificat icteri tiã ⁊ ꝓuocationẽ vrine.i¶ Et idem auc.habix. Alkekengi eſt aliud montanũ aliud ſilueſtre. Zeſt albuʒ.⁊ eſt ſimile in foꝛma ſolatri ſuperio ri.¶Et ſuccus eius bibitus cõuenit apoſtema tibus tam intrinſecis q; extrinſecis.¶ Et quã dolinit᷑ſuꝑ apoſtemata extrinſeca cõuenit eis ¶ Et granum eius quando bibitur conuenit vylceribus renum⁊ veſice.⁊ granũ eius eſt foꝛ⸗ tius domeſt co.¶ Succus granoꝝ alkekengi ꝓuocat vrinam ꝓuocatione foꝛit. d Capitulum.xvüf. Loe. xſidoꝛus in libꝛo etbimologia a rum. Aloa eſt herba ſucci amariſſimi ¶ Platearius. Alloe fit ex ſucco herbe que appellatur eodem nomine.hec herbanõ ſolum in grecia reperitur et in indiaet perſia. Verũetiam in apulia.Et ſuccus vtilis eſt ad multa.ſicut dicetur infra. Aloes tria ſum ge⸗ nera.Epaticum. Succotrinũ et Caballinũ. Hogdus autẽ factionis eius diuerſimode cre⸗ ditur. quidam dicunt ꝙ herba ipſa ieritur et ſuccus extrahitur ⁊ ad ignem ponitur quouſ⸗ q; buliat.⁊ poſtea ſoli exponitur ⁊ exſiccatur. Illud enim qðſuperius colligitur pꝛius appel latur ſuccotrinũ. Quod in medio minus pu rum eſt. Epaticũ dicitur. Quod in fundo ſe⸗ culentum vocatur caballinũ.Aliqui aſſerunt aloes diuerſas maneries ſieri ex herbis diuer⸗ ſis:nõ genere ſed bonitate.exquibus iſte tres maneries ſiunt aloes. Alij dixerunt ꝙ aloes tribus modis eſt. Unũ rubeũ de quadam in⸗ ſula indie.que dici᷑ Scotra. Aliudeſt nigrũ quod eſt deperſia.Aliud citrinũ.⁊ fit in Ara⸗ bia.quibus om̃ibus laudabilius eſt ſcotren⸗ ſe.pꝛecipue ſi fuerit pꝛelucidũ.ei rubeum qua⸗ ſi coloꝛ epatis,cito q; frangibile et odoꝛiſerum Tractatus ⁊ amariſſimũ. Sed pꝛima opinio melioꝛ.Di/ ſcernitur autem quod eſt optimũ ſuccotrinũ ex citrino coloꝛe ſeu rufo.Et pᷣcipue cum fran gitur eius puluis.apparet quaſi puluis croci. et ꝙ leniter frangitur nec ſetidum. nec valde amarũ.Epaticum autem coloꝛi epatis ſimua tur ſcilicet quod eſt ſubnigrum. ⁊ bincinde hba bet foꝛamina vt oꝛa venarum. et obtuſam ba bet ſubſtantiã ⁊ nondaram. Caballinũ autẽ eſt nigrum. ⁊ obſcuram ⁊ feculentã habet ſubs⸗ ſtantiam amariſſimã. et hoꝛribilem pꝛotendit odoꝛem. quia valde ſetidum eſt. Sed attende ꝙ illud quod de natura ſua eſt aroma ticũ.quã to eſt aromaticius tanto melius.Et quod eſt fetidum.quãto fetidius tanto melius excepto aloe. Similiter omne quod debet habere ali quem ſapoꝛem.quanto in ſuo ſapoꝛeeſt inten⸗ ſius tãto melius excepto aloe. Nam cum ſit de natu ra rerum amaritudinẽ habentium.quan to minus amarum.tanto laudabilius.Et eſt ſciendumꝙ; quando aloe ſimpliciter ponitur. pꝛo ſuccotrino intelligit᷑ licet ſᷣm Alexandrũ intelligat᷑ p epatico.i Serapion libꝛo negre. capłfabet.id eſt aloe. Aloe ſit ex plãta que ba⸗ bet folia ſimilia folijs ſquille in quibus eſt hbu miditas viſcoſa multa. tenax adherẽs manui: et ſunt latioꝛa folijs ſquille parum. ⁊ quaſi ro⸗ tunda.⁊ indurantur ⁊ inclinantur ad poſterio ra.⁊ ſunt in eis ſpine que egrediuntur ab eis bꝛeues ⁊ rare. et habet ſtipitem ſimilem ſtipiti affodilloꝛũ.Et tota berba habet odoꝛẽ grauẽ. ⁊ ſapoꝛem amarum multum.Et radix eius eſt vna ſumilis cannicule lignee. Naſcitur mul⸗ tum in india ⁊ in terris arabum:⁊ in terris di⸗ ctis atima ⁊ in maritinis ⁊ ripis et inſulis que dicuntur ancaros.Et non ſolum eins gum⸗ mi eſt iuuamenti magni.ſed etiam flos eus. Nam quando teruntur ⁊ ponuntur ſuper vul nera faciunt ipſa adherere.Et aloes ſunt due ſpecies.quarũ vna eſt arenoſa.⁊ eſt fex. et alia eſt epatica. Jo.meſue cap.de aloe. Alve eſt de ſublimioꝛibus medicinis ⁊ melioꝛibꝰ. ha bẽs pꝛerogatiuã ſuꝑ alias medicnas.NHam quan qᷓ; intentio vn iuſcuiuſq; ſolutimſit fm pluru mum debilitare virtutes et membꝛa que ſunt minere virtutum.hec tamen intentio cadit ab aloe.quia non ſolum non nocet.ymo inueni tur ad confoꝛtationez membꝛoꝛum debilium addere. e. Pperationes. q Pandecta capitulo.xxxiij. Aloe purgat cole ram et flcgma.viſum clarificat.opilationem ſplenis ⁊ epatis aperit.menſtrua pꝛouocat ſu⸗ perfluitates circa pudẽda ſi ſint ex frigida cau d O do O 8 De Herbis . ſa extergit ⁊ ſcabiem curat.¶ Coꝛpus diſcolo⸗ ratũ coloꝛatũ reddit.Contra ſcabiem ⁊ putre⸗ dinempudendarũ ⁊ pꝛurium digitoꝛũ qui fit ex ſerioꝛibus aloecum aceto confectum ⁊ ſic inunctum valet. Cõtra arteticam detur cum ſucco bardane. ʒ⸗ Contra alopitiam ⁊ caſum capilloꝛũ in foꝛ⸗ tiſſimo buliat aceto.radixoliue vetuſte ⁊ poſt⸗ ea coletur ⁊ in colatura ponantur due partes farine lupinoꝛũ amararũ et tres aloes.que ſi⸗ mul conſiciant᷑ et addatur puluis ſtafiſagrie. ⁊ inungatur caput per diſcriminalia Aloes puluis optime diſtemperatum cum vino albo ⁊ aqua roſarum multũ valet ad pꝛu ritum oculoDum. 2 Suppoſitoꝛiũ factum extrifera magna cũ puluere aloes et maſtice pꝛouocat menſtrua. ¶ Puluis eius cum melle datus.lumbꝛicos occidit.Et cum ſuccoperſicarie auribus inſtil⸗ latus vermes necat ððͤ ¶ Oyaſcoꝛides capitulo de aloe. Virtus eſt ei ſtiptica et mediocriter calida.et ſicnimis ven⸗ trem mollit.purgat putredinem.coleram⁊ fle gma deducit. Mẽl I¶ Balienus. Aloe ſanat difficile cicatriſabilia vlcera.⁊ pꝛeſertim que in ano ⁊ pudendis.cõ⸗ fert etiam flegmoni eoꝛum collectũ cum aqua Eodem quoq; modo vulnera ſolidaat. ¶ Johãnes meſue. Aloe ſolutione educit co⸗ leram ⁊ flegma: ⁊ mundiſicat caput ab eis et ſtomachũ.⁊ cõfert iuuamentũ magnũ doloꝛi⸗ bus eoꝛum. Et confert etiam in flationi ſtoma chi⁊ ſin ⁊ doloꝛi eius ex colera factis. . ¶ Et qui aſſiduat acceptionẽ eius diebus con ti nuis, nõ videbit in coꝛpoꝛe ſuo.⁊ in inſtru⸗ mentis ſenſuum eius egritudinem. que nõ ſit abilis ſanari.⁊ pꝛeſeruat aputrefactione.ita etiam cadauera ⁊ pꝛopꝛie mixiumcum myrra Caue id dare tempoꝛibus frigoꝛis.excoꝛiat enim.Et ſolutione educitſanguinem. Quan titas que poteſt adminiſtrari ex eo eſt ab au⸗ reo.ſ.vſq; ad ʒ.iij. Et inſuſionibus ab aureo. Serapion autem libꝛo aggre.capitulo pꝛo⸗ pꝛio multa dicit e aloe.que om̃ia ſunt de men te Dyaſcoꝛidis MV ¶ Balienus autẽ alioꝛum hic implicite vel ex plicite tacta.quare pꝛoxer bꝛeuitatẽ ea hicpo nereobmitto. Capitulum. xix Loes lignum. Aloa vel agalaymeſt a arboꝛ ſuauiſſimi odoꝛis. VUnde grece ſic nominat᷑.Ara bice vero hoab. La⸗ tine lignũ aloes vel xilo loes velaloes lignun. Aloa dicitur eoq lignũ :ale altaribus adole⸗ tur.repetitautẽ in magno flumine ſuperioꝛis babylonie.cui coniungitur fluuius paradiſi. Vnde quidam dicunt ꝙ impulſione fluui ab arboꝛibus terreſtris paradiſi conducit᷑.Nul lus tamen huius arboꝛis fertur vidiſſe oꝛigi⸗ nem. Alij dicunt ꝙ in cacuminibus montiũ ſupealton locoꝛ circa pꝛedicta loca exiſten tiũ oꝛiatur hoclignũ.⁊ impulſu venti aut tem poꝛis vetuſtate cadit in flunium. Eſt calidum 7 ſiccum in ſecundo gradu. Sed ſciendum ꝙ; ſunt aliqui deceptoꝛes.qui accipiunt radices camellee in mõtibus amalſie.etquoniã viden tur aſſimilari.vicũq; in coloꝛepondere ⁊ ſapo re cum ligno aloe.ſophiſticant ipas.ponendo in vino ebullitionis pulueris ligni aloes per aliquos dies.quodð deo ⁊ hominibus abomi⸗ nabile eſt.quoniã camelea multũ laxatiuaeſt. Lignũ aloes vero eſt ſtipticũ. Etcamelea de ſe nullũ habet odoꝛem.ſed lignũ aloes eſt ſua, niſſimi odoꝛis.i¶Caſſi.fe.capᷣ.de ligno aloes. Lignũ aloes tribus modis eſt Uno modo fit in quadã regione.⁊ dicit᷑ caume.Eſt aliud qð fit in inſula Indie maioꝛis.et vocatur cumar. Terciũoꝛitur in quadãregione Indie.⁊ dicit fales. Eligẽdũ eſt autem lignum aloes quod non eſt coctum in aqua. NHam arabes faciũt ipſum bulire in aqua.et illa aqua vtuntur ad multa cõmoda.tale ergo lignũ amiſit ſpiritũ. b j — „ dd „ d Di di àà „ gatur caput dit cantare.¶ Laſſius felix lignũ aloes conſoꝛ⸗ ⁊ pancã aut nullã habet operationẽ.¶ Auicẽ⸗ na libꝛo.ij ca. xiloaloes calida eſt ſicca in ſcdo gradu.⁊ eſt ſubtille aperitiuũ opilationũ.fran⸗ gitiuum ventoſuatũ. HPHoperationes ¶ Pandecta capᷣ.xxxii. Lignũ aloe valet con/ tra debilitatẽ coꝛdis.ſtomachi.epatis ⁊ cere⸗ bꝛi. ¶ Kõtra coꝛdiacã. ↄtra retẽtionẽ mẽſtruo⸗ rũ.ↄtra oẽs paſſiões ⁊ debilitates coꝛdis po⸗ tiſſime ex frigidtate.¶ Ainũ decoctiõis eiꝰ di⸗ geſtionẽ ↄfoꝛtat.ꝗ Et ſtomachũ infrigidatũ caleſacit.Etſi abominabile fuerit ponat᷑ parũ ligni oes integri in vino per noctẽ.mane vi nu exbibeat᷑ ¶ Suffumigiũ ex eo factũ ⁊ rece⸗ ptũ inferius à muliere perembdotũ puocat mẽ ſtrua.⁊ ſuffocatiões matricis medet᷑.¶ Simi liter trifera magna ſumpta cũ decoctiõe ligni aloes menſtrua puocat.¶ YFumus eius ꝑ na⸗ res receptus cerebꝛũ confoꝛtat.¶ Similiter ſi accipit᷑ puluis ligni aloes ⁊ garioſiloꝝ ⁊ oſſis de coꝛde cerui.i¶ Et conficiant᷑ cũ oleo ⁊ inun⸗ lli. in die illa ⁊ nocte nonceſſa⸗ tat ſtomachũ.⁊ omiatnẽbaa interioꝛa.ſuꝑfluã coꝛpoꝛis humiditatẽ expellit. maxime de ſto⸗ macho ventoſitatẽ diſſoluit.opilationẽ perit. ventrẽ cõſtipat.fluxui vrinerepungnat⸗' Se rapion. Lignũ aloes eſt cõpetens multũ ba- bencibꝰ egritudines in epate.⁊ ad diſſinteriã. Et ſedat doloꝛẽ lateris ⁊ eſt ex fumigis bonis ⁊ datur ex eo aureus vnus ⁊ remouet putredi nẽ a ſtomacho ꝛ ſoꝛtificat ipᷣm.i¶ Et idem auc. gta bari. Lignũ aloes ſtringit ventrẽ. ⁊ coꝛro⸗ boꝛat viſcera ppter virtutẽ ſtipticã qne eſt in eo cum aromaticitate.Et eijcit ſollanni⸗ hu miditatũ coꝛruptaꝝ a coꝛpoꝛe.i Et idem ayc. Raſis.Lignũ aloes eſt bonum ſtomacho hu mido.i Et idem auc.yvſaac aben arã.Lignũ aloes eſt bonũ cerebꝛo.⁊ foꝛtificat viſcera.Et expellit ſupfluitates humidas.⁊ facit deſcẽde⸗ re flegma a cerebꝛo quãdo ſit ſuffumigatio cũ eo.⁊ maxime illud flegma Jo generat᷑ ex va⸗ poꝛibus aſcendentibus a ſtomacho. ⁊ expellit vẽtoſitates ¶ Lignũ aloes remouet ſuꝑſtuita⸗ tes humiditatis. ⁊ confoꝛtat viſeera.⁊ ꝓhibet iram. Et maſticatio eius facit oꝛis odoꝛẽ bo⸗ nũ.⁊ confoꝛtat neruos.⁊ acquirit eis vnctuo⸗ ſitatẽ ſubtilem. ⁊ confert cerebꝛo valde.⁊ cõſoꝛ tat coꝛ ⁊ letificat ipᷣm.⁊ cõfoꝛtat epar.⁊ in ipᷣo eſt virtus cõſtringens naturã.⁊ confert diſſin cerie melãcolice.¶ Et idem de viribus coꝛdis dicit ꝙ conſoꝛtat coꝛ. Capitulum.xx. Tractatus D — . /7²0 . IIIiTrrn bea gre. ꝛ latine nũcupat Ambꝛa 4 ſim quoſdam eſt ſperma ceti piſcis.Et ſm quoſdã eſt fructꝰarboꝛis ſub ma⸗ ri creſcẽtis.vel gummi.vel mana coꝛ fontis in mari.Et ſᷣm quoſdam eſt iecur piſcis.Et ſᷣm quoſdã ſpuma maris. Et ſm alios eſt ſtercus aĩalis maris.ſed falſo.qm̃ ambꝛagenerat᷑ſub mari in ſpeciẽ fungoꝝ.qͥ generãtin terra.Ca⸗ lida eſt ĩ.ij.gradu ſicca in.i.circa ſinẽ. Sophi ſticataũt ambꝛa cum ligno aloes ſtoꝛacecala mita ⁊ laudano reſolutis.addito muſco reſo luto in aqua roſarũ.⁊ appoſita aqua in parua quãtitate. Sed cognoſcit᷑.qͥa ſophiſticata po⸗ teſt malaxari ſicut cera.vera aũt ambꝛa non. BSer a.li.aggre.capᷣ. Hambarid eſt ambꝛa. Naſcit᷑ in mari ⁊ generat᷑ in ſpeciẽ ſungoꝝ qͥ generant᷑ in terra.Et qñ mare turbat᷑ eijcit a ſundo eiꝰlapides magnos. ⁊ cũ eis eijcit fru⸗ ſta a mbꝛe. Et plurimũ exea ingredit᷑ in mari qð eſt in terris gingios.⁊ in occidete.⁊ illa de⸗ fert᷑almaca vde.Deferũt em̃ illuc boĩes qͥ no⸗ mmant᷑ mihere.i.veloces.qũ nouerũt ꝙ mare eoꝝ eiecit ambꝛã. Męlioꝛ autẽ ex ea eſt illa in uenit᷑ in inſulis illarũ regionũ.⁊ in littoꝛib ipi cũ ſigura rotũda coloꝛis celeſtis.Illa vᷣo q̃ eſt alba ſicut ouũ ſtrutiõis eſt mala.⁊ eſt illa quã deuoꝛãt quidã piſces magniq dicunt᷑ aʒel q cũ degliniũt eã occidunt᷑ abea.⁊ natãt ſuper aquas.quosvidẽtes hoĩes de zingios ꝓijciũs — ¶ꝑ8 — ‚j'- — —W — — — —— —— . „ ddD O 8 De Herbis . » ſuper eos vncos ferreos. extrahunt ipſos ð mari.⁊ extrahunt ambꝛam de ventre eoꝝꝛ eſt ambꝛa nõ bona:maxime que in vẽtre reperit᷑ ⁊ nominãt eã apotecarij perſie maioꝛis madi. Vexillaq̃ reperit᷑iuxtaſpinã doꝛſi.⁊ eſt pura et munda multũ ⁊ bona valde.¶ Aui.li.ij.ca. de ambꝛa. Ambꝛa eſt cali. ⁊ ſic.Et ðꝛ ꝙ ſit cali⸗ ditas eius in.ij.⁊ ſiccitas in pꝛimo gradu. Dperationes ¶ Pan. ca. xxxviij. Contraſincopim accipeꝭ. i. ambꝛe.et.E.i.ligni aloes.et.2.ij.oſſis de coꝛ de cerui.q̃ oĩa reioluant᷑ in aq̃ro.⁊ fiant pillule et ꝓpinent᷑.i Contra epilentiã.pone ambꝛam ⁊ coꝛnucerui in vaſe vitreo ſuꝑ carbones et pa⸗ tiens ſuſcipiat per os et nares.⁊ multũ valet ¶ Cõtra ſuffocationẽ matricis q̃ oppꝛimit ſpi⸗ ritualia.ponat᷑ ſilr in vaſe vitreo cũ alijs aro⸗ maticis:et recipiat᷑᷑fumus ꝑos vulue.i¶ Se⸗ ra. Ambꝛa ↄſoꝛtat cerebꝝ ⁊ coꝛro boꝛat ipſum et ſenſus oẽs ⁊ coꝛ:et ↄfert ſenibo ⁊ frigidis cõ⸗ plexionibo.i¶ Sera. Ambꝛa virtutez cerebꝛo pꝛeſtat.⁊ eteris ſenſibo ſeu coꝛdi.adiuuat q; ſe nes ⁊ illos qͥ a frigidis humoꝛibꝰ poſſidentur. ¶ Aui.Ambꝛa cõuenit decrepitis ſu btilitate ſua.⁊ cõfert cerebꝛo ⁊ ſenſibꝰ.⁊ cõfertpectoꝛi. Et idem de viribꝰcoꝛdis ait.q;ↄfoꝛtat coꝛ.Al manſoꝛ.tra.iij.ca.de ambꝛa. Ambꝛa calida eſt Cereb:ꝛum quoq; atq; coꝛrobuſta efficit. Mbꝛoſia olias ambꝛia vagi noĩs eſt A S6Pli.li. xxvij. Ambꝛoſia circa alias her bas fluctuãs.vnũ fruticẽ denſum ra⸗ moſum tenuẽ.triũ ferepalmoꝝ hʒ. tertia pte radice bꝛeuioꝛe.folijs rute.circa imũcaulem. ſemen eſt vuis dependentibus.odoꝛe vinoſo Dug de cauſa botris a quibuſdã vocat᷑.ab a⸗ lijs arthemiſia.Coꝛonant᷑ illa copadoces.⁊ v⸗ ſus eius ad ea que diſcuti opus ſit. ¶ yſið.li. ethi. Ambꝛoſia eſt heꝛba quã latini a piũ ſilua ticũ vocãt. Dequa Airgilius ait. Ambꝛoſie come diuinũ virtute odoꝛem aſpirauere¶ Dy aſcoꝛið. Ambꝛoſia quã multi botrim vel ar?⸗ themiſiam dicũt frutex eſt multas habens vJi· gas tribb palmis longas.⁊ foa initio minu⸗ ta rute ſimilia.virge ſunt plene ſemine. PDperationes ¶ Galienꝰvi.ſim.far.ca.de ambꝛo ſia ſine apiũ vim habet ſtipticã⁊ repercutientem.¶ Hmne coꝛpoꝛis reuma ꝓhibet /cathaplaſmati adbi⸗/ bitai¶ Ipſaq; cum vino bibita rotundos ium 4 bꝛicos excludit. Etſuccus eius cum lana ii“ poſita mulieris fluxu ngun turboꝛes oculis inuna pꝛobiber. xtinguit. Eademq; Momũ. Dyal.ca. de amomo. Amo⸗ a mü genus eſt adoꝛatiſſime herbe cuiꝰ frutex eſt ſilis botruo: in circũitu cu⸗ iuſlibet arboꝛis naſcẽs.ramulos habet ſicos ⁊duros vᷣgulis ſiles coloꝛis ſubꝛuffi.circa q̃s foliola iuncta ⁊ copioſa ex tirſo butruoſum ſe⸗ mẽ rodẽs et ſibi cõnexũ floꝛẽ albũ veluti viole folijs ſilibo bꝛionie.Cuiꝰtriplex dat᷑ ſpẽs.Eſt m qð appellat᷑ frumetũ.ceteris melius auroſi e coloꝛis vel flaui:odoꝛis boni.Aliud eſt quod appellat medicon pᷣmo inferius naſcit in loclis — humectis:⁊ ꝓpterea foꝛma maius atq; viride lene tactu.ſapoꝛẽ oꝛigani habẽs. Terciũ vero qð appellat᷑ ponticũ.rufum eſt ⁊ nõ longũ: nec difficile frangible: butruoſo ſemine plenũ. et odoꝛe ꝑcuilibile.id eſt ſtipticũ.Eligẽdũ aũt eſt recẽs ⁊ albũ.virgas purpureas habẽs expan ſum ⁊ ſemie plenũ. Pli.ca.de amomo.Amo mũ vocat᷑ eo ꝙ veluti odoꝛẽ cinamomi inferat naſcit᷑ in ſyria ⁊ armenia.frutex eſt botruoſuʒ ſemẽ reddes ſibi cõnerũ.floꝛe albo velinti viole ſigura folijs ſimilibo bꝛionie.odoꝛe etiã bono ſomnũ incitat.Et eſt ca.⁊ ſic in iij.q̊.¶ Bal. vi. ſim.far. ca.de amomo. Amon detur ſᷣm virtutẽ aſſimilari acoꝛo.niſi ꝙſiccus plus eſt acoꝛus. digeſtibilius vero amomum. Et dixit.Gabłin qnta amphoꝛiſmoꝝ.q gmia alia calida foꝛti caliditate ſunt ſilia.ſcʒ in boc amomo.ſicut ſũtcaſſia lignea.tapſus.amomũ cinamomũ.⁊ faciũt ſodã.Et ſiliter faciũt plu⸗ res alie ex ſpecieb q̃ ſunt ſubtiles ⁊ calide.Et quidã adulterãt amomũ cũ plãta q̃ dicit᷑ amo⸗ miades.eo q ſimilatůß/momo. mii qͥa non habet odoꝛẽ eiꝰnec tale ſemen.⁊ naſcit᷑ m armenia.⁊ flos eius eſt ſiis oꝛigani. Sivis nõ decipi ab hac vel a ſilib caue a planta q̃ eſt nimis iuue/ nis.⁊ elige illã cuiꝰ rami egrediunt᷑ ab vnarꝭ dice.UVirtus eius eſt calefactiua. Operationes. ¶ Dyaſ. Amomũ eſt pᷣſtans ſomnũ.tiumoꝛes etiã cathaplaſmatibꝰ admixtũ ſedat. Miſcet diuerſis antidotis et miris et varijs odoꝛibns grate mucet᷑.¶ Serapᷣ. Amomũ inducit ſom⸗ nũ ⁊ ſedat ſodã q emplaſtrũ cũ eo fitſuꝑ fron tem.⁊ maturat apᷣata calida. ⁊ ↄfert puncture ſcoꝛpionis:qñ fitemplaſtꝝ cũ eo ⁊ oʒimoꝛ po nit᷑ ſuꝑ locũ puncture.i¶ Et idẽ auc.humaym ſilij Iſlaac. Amomũ eſt res q̃ inebꝛiatetem̃ de ꝓpꝛietate eius eſt ꝙ inebꝛiat et facit doꝛmire. ¶ Ain. Amomũ marural Paen ca.Et eius de coctio bibit᷑ ad podagrã ⁊ ſedet᷑ in ea.Et ↄfert doloꝛib matricis, ⁊ intrat in peſſarijs matri⸗ momũ hoc quidẽ vi⸗ Trattatus cis. ? ſedet᷑ in decoctione eius ad doloꝛẽ renũ ¶ Almaãſoꝛ tra.iij.ca.de amomo. Amomũca. eſt ⁊ ſic.qð ad opilationẽ epaus ex frigiditate eſt pficiẽs.doloꝛẽ aufert matricis.in capite tñ grauedinẽ ⁊ doloꝛẽ atq; ſcotbomiã generat Capitulum. xxiij. NWMWeos. Ser ap̃.li. aggre. ca.nachana a ideſt ameos auc. Dyaſ.qdã noĩant ipᷣm pomũ anthomation.id ẽ ciminũ a natura ameos ⁊ eſt notũ.Eſt nãq; ſemẽ fere ſile cimina ethiopio.niſi qͥa eſt minꝰeo multũ ⁊ albiꝰ ⁊ duriꝰ.⁊ in ſuo ſapoꝛe eſt de ſilitudine ſapoꝛis oꝛigani.Et illud qð eſt eligendũ exeo eſt ulud qð eſt recẽs ⁊ mũdũ.i Et idẽ auc.gatl. Magis iuuatiuũ qð eſt ex eo eſt ſemẽ eiꝰ.⁊ in ſapoꝛeeiꝰ eſt amaritudo pauca ⁊ acuitas.⁊ vir⸗ tus eius eſt q̃ calefacit ⁊ ſiccat in tercio gradn. Hyperationes. ¶ Dyaſ. auc. aben meſiay dixit ꝙ puocat vri⸗ nã. ⁊ſemẽeſt bonũ fe.antiqͥs. ¶ Et qñ eius de coctioponit᷑ ſupꝛa puncturã ſcoꝛpionis auſert doloꝛẽ. ⁊ eſt bo nũ frigiditatiſtomachi ⁊ epatis ⁊ aufert opilationẽ.⁊ ſedat nauſeã.⁊ deſiccat bumiditates ſtomachi. ¶ Et eſt bonũhumidi * 2 4 De Yerbis . - tatiq̃ eſt in pectoꝛe.⁊ mũdificat vias renũ ⁊ ve ſice.⁊ extrahit lapidẽ exeis poſtq;ᷓ fuerit factꝰ. E — £ —w — 6 4 R ☛ 4 Capitulum. xxiiij. NWigũ vel amilũ.⁊ eſt ſuccus frũmẽ a ti.et dĩ qamilũ ab a qð eſt ſine ⁊ melos grece. i. mola eoꝙ ſine mola fit. vnde Amidũ ſiue a milũ eſt medulla frumẽti qð infũ⸗ dit᷑ ⁊ tundit᷑ donec furfur ſuũ dimittat.deinde cũ aqua mittit᷑ in ſpoꝛtulã.⁊ cũpᷣſſura colat᷑ et cũĩ vno vaſe velut ſex recederit aqua effuſa in ſole ſiccat᷑ poſt hoc leuiter ſtringat᷑. Caſſius ſelix ca.deamilo. Amidũ tempate caliditatis eſt ⁊ bumidũ qð ſic fit. Frumẽtũ in aq̃ frigida ponat᷑ꝑ diẽ ⁊ noctẽ⁊ de die in diẽẽ aqua remo⸗ ueat᷑ quouiq; frumẽtũ videat᷑ putrefieri.dein de aqua remota optime teratur? c eadẽ aqua optimecõfectũ ꝑ pannũ expꝛimat᷑.⁊ ſoli expo nat᷑ vt exſiccet᷑ vſq; ad aque cõſumptionẽ.⁊ fre quẽter remoneat᷑ aqua frigida donec dealbet qð reſidet deſiccat ꝛidurat᷑.¶ Sera.li.aggre. ca.de ami. Amilũ infrigiditat ⁊ deſiccat plus ; frumentũ.Et melius exeoeſt illud qð fit in eſtate.Et modus operatiõis eiꝰeſt vt accipiaſ de frumẽto:⁊ ipᷣm bene purges:⁊ inſundes in aq̃ dulci ⁊ laues ipᷣm cũ ea.⁊ poſt pꝛoijce aquã illã cũ qua ipᷣm lauiſti ⁊ fundeſuꝑ ipſum aquã aliã. ⁊ facies ita qnquies in die ⁊ ſi potes in no cie ſiłr.⁊ qñ molliſcatopoꝛtet ꝙeijcias aquã eius cũ facilitate ſine agitatiõe aliq: ne cũ aq̃ egrediat᷑aliquid delacte.Et poſtq; hoc feceris calca cũ pedibus ⁊ ꝓijce ipᷣam aquã.⁊ qð ſuꝑ⸗ natauerit ſuꝑ aquã ex furfurecollige cum cac⸗ cia ꝑloꝛata.⁊ abijce reſiduũ.poſtq; vero pur⸗ gatũ fuerit a furſure ⁊ colatũ pone ſup lateres nouos ⁊ expone ſoli calido.⁊ ſi remãſerit in eo aliqua bumiditas pone ſuꝑignẽ. Et ſapoꝛ eiꝰ eſt acetoſus.⁊ virtus eiꝰ eſt pauce caliditatis. ſed eſt cõpoſitũ ex virtutibo cõtrarijs. Nã vna eſt frigida ꝓpter acetoſitatẽ q̃ eſtĩ eo ⁊ alia cali da a caliditate eiꝰ q̃ eſt a farina.q eſt in eo a ca loꝛe putrefaciẽte.Eſt aũt optimũ amilũ recẽs ⁊ cãdidũ ⁊ leue ſine vllo acere ⁊ inqͥnoſo odoꝛe Dperationes. ¶ Oxaſco. Amilũ facit ad abſtinendũ reuma oculoꝛũ.alta vulnera oculis replet. aſpꝛedinẽ oculoꝝ tollit.¶ Sanguinẽ reijcientibus bibi tum ſin gulare pꝛeſidiũ eſt.¶¶ Aſpꝛedines arte riarũ dillenit. Jus collo lactis miſcetur ⁊ pꝛo⸗ fluum ventre ſtringit valde. poteſt autẽ leui⸗ ter ſtringere ꝓpter quod in collirijs lachꝛymas ſtringentibo miſcetur. valet ſimiliter cõtra apo ſtemata ſpiritualiũ ⁊ tuſſim coctũ in aqua oꝛ⸗ dei cum lacte amigdalarum additis penidijs Serapio. Amilũ confert humoꝛibus currẽ⸗ tibus adoculos ⁊ vlceribus que dicuntur fel feoles.i¶ Et quando bibitur abſcindit ſangui nem qui venit a pectoꝛe.⁊ lenit aſpericatẽ gut turis. ¶ Et quando na ſcetur cum lacte in ali⸗ uo cibo hoc idem facit. * W E WISNX n, W dd *△ N d Capitulum. xxo Migg ala grecũ nomẽ eſt. latine nux a longa ðꝛ.Cunctis arboꝛibꝰ poꝛ ſe flo re ↄueſtit.⁊ ad ferenda poma arbuſta: cetera pꝛeuenit.Ex his alie ſunt dulces:alie a⸗ mare. Sed agricole huic generi ſic mederi fe⸗ runt. erebꝛãt eius radicem ⁊ in mediũ inſe runt ſurculum arboꝛis q̃ pice dicit᷑.quo facto ſucciamaritudo deponit. OHec ꝓYſidoꝛꝰ.¶ Pli li.ũ. Arboꝛes quedã pꝛime germinãt.⁊ inter no uiſſimas nuda nt. vt amigdali⁊ fraxini ⁊ ſam/ buci. ex his nempe que aquila hieme oꝛiente cõcipiũt. Pꝛimooĩm amigdale floꝛent menſe ianuario. Pomũ vero maturãt menſe martio Pergditq; facillime fructuʒ ante maturitatem amigdala.ſicutet ficus et palnm.iEx libꝛo ð natu.reꝝ. Amigdalus in locis calidis fructu abundat. Frigidioꝛibus aũt locis arboꝛ vetu⸗ O ſta floꝛe fecunditatem negat. Bperationes ꝙ · li.lixxiiij. Amigdale amareradit decocta cutem in faciecoꝛrigit ⁊ coloꝛem hilarioꝛem fa cit. Nuces ipſe ſomnum faciunt ⁊ auiditatem ¶ Aui. Arboꝛ amigdaloꝝ a maraꝝ cũ optime terit᷑. atq; cũ aceto ⁊ oleò roſaceo permiſcet᷑: et inde fit emplaſtrũ fronti confert ſoda. Radix etiã eius decocta ⁊ ſuꝑ pa nnũ linita. ſoatis eſt medicina.¶ Conſtantinus in libꝛo gra. Ra⸗ dix amigdale amare pulueriſata: ⁊ cũ aceto tẽ perata:fit bonũ vnguentũ ↄtra lentigines et impetiginem. om neſq; ſoꝛdicies cutis.⁊ maxi meↄtra moꝛfeam. Cuʒ vino potui data tuſſim curat. lapidem frangit.¶ Dyaſca.deamigda⸗ lis. Arboꝛ amigdalaꝝ dulciũ eſt debilioꝛis ope rationis q; amaraꝝ arboꝝ. amare ſunt ſubti liatiue ⁊ pꝛonocatiue vꝛine. Sera. aucto. ar thigenis dulces amigdale ſunt calide ? hunfi de in pꝛimo gradu.ꝗ Et idem aucio.meſuay Ouando comedunt᷑ cũ coꝛtice ſuo ſtringunt gingiuas.ꝛ ſedat qð accidit in oꝛepterſuã põ ticitatem. Et qñ co medunt᷑ cũ ʒuccaro deſcen⸗ dunta ſtomacho.⁊? qñ ſicce toꝛrefiuntſunt cõ⸗ uenientioꝛes ſtomacho ⁊ augent ſperma ſicut auellana ⁊ fiſtici. ¶ Idem auc. albugerig. Bũ mi ean adminiſtrat᷑ ſicut gũmi arabicũ ⁊ pꝛu naꝝ.i¶ Gal vi ſim. far. de amigð. Dulces ami gdale in eis eſt amaritudo eaꝝocculta que nõ apparet ſenſui qꝛ vincit in eis dulcedo.verũ qñ veteraſcunt apparet manitfeſte. Airtus eaꝝ temperata eſt cum caliditate.pꝛeualet em̃ in ip ſis abſterſina ⁊ ſubtiliatiua ſubſtantia.ꝓpter quam expurgat viſcera.⁊ pulmo nem ⁊ toꝛa⸗ cem.expuitiones operantur humoꝛũ.i¶ Rab Tractatus bi moyſes ca. de amigdalis. Dulces amigdale pꝛouocant ſomnum temperatum.et coquina/ tumcum eis humectat venmen. ⁊ ſunt laudabi les.⁊ ſaluant ſubſtantiam cerebꝛi. .— Capitulum. xxu/ Nacardus pediculus elephantis ab a imperitis medicis dicit᷑qdð eſt falſum ſec eſt fructus cuiuſdam arboꝛis que vocatur pediculus elephantis.¶ Auicenna li bꝛoſcdo.Anacardus eſt fructus ſilis oſſi dac⸗ tili.⁊ medulla eius eſt ſilis medulle nucis dul⸗ cis in quo non eſtnocumentum.Et coꝛtex ip ſius eſt rarus frangibilis:incuius raritate eſt mel:viſcoſum habens odoꝛem. Et ſunt homi⸗ nes quiipſum maſticant ⁊ non nocet eis.⁊ pꝛo pꝛie cum nuce.calida eſt ⁊ ſicca in quarto. Pyoperationes. Auicenna. Eius mel eſt vlceratiuum apo⸗ ſtema tum ⁊ aduſtiuum ſanguinis ⁊ humoꝝ. Eradicat verrucas.⁊ aufert albaras:⁊ eradi⸗ cat bar ulos.⁊ ſanat alopitiam flegmaticam. Commouet etiam calida apoſtemata in interi oꝛibus.i¶ Confert frigoꝛi neruoꝛum.⁊ eoꝛum mollificationiet paraliſiet toꝛture.¶ Conſert coꝛruptioni memoꝛie: cum eius confectio no⸗ ta anacardinum ſumitur. Sed tamen com⸗ mouet alie nationem ⁊ melancoliam. ¶ Sutſ⸗ . ne S ☛ D £ — ☛ — D — – — ☛Rt =. — E De Herbis fumigant᷑ cum eo emo:roides ⁊ exſiccant᷑ Eſt ex ſumma venenoꝝ.⁊ adurit humores ⁊ inter ficit.¶ Et eius quidem tiriaca eſt lac vaccinũ butiro inde extracto.Et oleũ nucis eius fran git virtutẽ.loco eius ponit᷑ quintuplũ ponde/ ris eius de badaham.⁊ quarta ponderis ipſiꝰ de oleo balſami.⁊ tercia põderis ipſius de na/ pta alba. Capitulum. xxvif. Netum eſt herba oꝛtulana odoꝛifera a Pla. Aneti ſemẽ pꝛincipaliter cõuenit vſui medicine.radix ſecũdario.herba do tercio.¶ Palla. Menſe ſebꝛuario anetũ ſe ritur locis frigidis.O mnẽ ſtatũ celipatit᷑ ſed tepidioꝛe locat. Rigancdũ eſt ſi ſe abſtineat im ber:ſerendũ eſtrarius.aliqui ſemẽ eius nõ ob⸗ ruũt.Opinãtes ꝙ a nulla auetangat᷑. Se rapion.li.aggre.ca. Vebet id eſt anetũ oĩbus notum eſt. virtus eius eſt que calefacit in ſine tercij gradus.⁊ deſiccaein pꝛincipio ſcði.i¶ Ga lienus.vi.ſimpli.far.ſim tranſſationẽ grecam Anetũ calefacit quidẽ adeo ſemꝑ vt ſcdi gra⸗ dus ipᷣm intenſi putandũ.vel.iij.remiſſi.in ſic. vero.ijgradus eſt inchoanter.vel pᷣmi intenſi Bperationes ¶ Merito ergococtũ in oleo diafoꝛeticũ ⁊ im moleſtũ ſomniq; factinũ ⁊ degeſtiuũ crudoꝛũ. necnon indigeſtoꝝ humoꝛũ exiſtit: appꝛopin⸗ quat vtiq; oleũ quod ex eoaperitiuis digeſti⸗ uis farmacis dictis niſiquia panlo calidius il lis ⁊ ſubtiliũ paruum eſt. Et ideo diafoꝛeticũ. vſtũ vero tercij fit gradus calefactiuũ ⁊ ſiccũ. Et ideo mollibo vulneribo appoſitũ pᷣſtatope⸗ ram. ⁊ pᷣſertim eis que in pudendis.humidius aũt ⁊ minus calidus ridere eſt ad hec.⁊ euchi mũ q̃ſi digeſtibilius eſt ⁊ ſomni factiuũ. Et idem Serapuon auc.aben meſuay. Anetum eſt calidũ. Inducit ſomnũ.⁊ oleũ eius eſt bo⸗ num ventoſuatibo. Et ſemen eius in polentis poſitum muliplicat lac quando accipit᷑ ſolum minuit ſperma. ⁊ debilitat viſum.maximeni⸗ minus vſus eius.i¶ Paulus capᷣ.de aneto. De⸗ coctio eius valet ſtrangirioſis ⁊ diſſurijs da ta.et potiſſime ſyrupus factus ex decoctione eius ⁊ ʒuccaro.i¶ Plinius libꝛo.xx. Anetum ructus mo uet.⁊ toꝛmina ſedat.alitũ ſiſtit. Ci nis eius vuam leuat.oculos ⁊ genituraʒ ebe⸗ tat. ¶ Ad emoꝛroidas accipe puluerem vrti⸗ ce⁊ puluerẽ aneti conſxe cum melle. et emoꝛ⸗ roidas inunge. . 23 62, O S 0% 300 Capitulum.xxviij. „ dD Tractatus Ntefloꝛũ vel flos vitis agreſtis. Vel a flos vitiſſi. Idẽ ſunt Dyaſ.ca.Enan tiũ id eſt antefloꝝ. vel flos vitis agre⸗ ſtis qᷓ cũ ceperit floꝛere. colligẽdi ſũt floꝛes ipſi i. delſiccãdi. ⁊ alio noĩe vocat᷑ vitis iſta labꝛuſta floꝛes eius opime redolẽt ⁊ ſiccant᷑ in vmbꝛa: ⁊ in teſta Pper ũt. ⁊ melius naſcit᷑ in ſyria. Pbperationes ¶ Dyaſcoꝛides. Virtus eſtei ſtiptica.vnde ſi bibitũ fuerit euſtomaticũ eſt ⁊ diureticũ.ven/ trẽ ſtringit.ſanguinẽ re ijciẽtib⸗ ſubuenit. ⁊ bi bitũ 2 impoſuũ ſtomacho ſetoꝛẽoꝛis emũdat. digeſtionẽ ſtomachi celebꝛat.mixtũ oleo ⁊ ace to do loꝛẽ capitis ſomẽto tollit¶ Succus vi ridis incathaplaſmatibo adhibitꝰ vulnera re cẽtiaſine tumoꝛe ſeruat.Egilopas ĩ initio vol neribooꝛis ⁊ gingiuaꝝ vtile eſt.¶ VUulnera ad ſanitatẽ perducit. melle addito ⁊ oleo roſarũ?⁊ croco ⁊ mirrha ¶ Peſſarijs neceſſarie adhibet * fluxns matricis peſſario facto ſtringit. reuma oculis ſuſpẽdit.i¶ Cathaplaſmatibo adhibitũ ſtomachi egeſtionẽ ſoluit.⁊ maxime cũ polen⸗ ta a vino mixtũ ⁊ impgſitũ.i¶ Cõbuſtũ vᷣo in teſta cũ carbonibacollęfis bene miſcet. Pana ricia oculoꝛum ⁊ pterigea purgat melle addito reuma gingiuarũ.⁊ vulnera curat. E, O 2 WW WW . Coapitulum. xxix. Niſum. Platearius. Aniſum quod g glio nomine ciminũ dulce dicit᷑:ſemen eſt cuiuſdã herbeſimui nomine appel late.Et eſt calidũ ⁊ ſiccũ in terciogradu. Vir⸗ tutẽ habet diſſoluẽdi ⁊ cõſumendi.i Dyaſco. ca. de aniſo. Aniſum feruẽtis eſt virtutis. ſcʒ calidũ ⁊ ſiccũ.⁊ nature mictualis⁊ ſcarotice id eſt incẽſiue. ¶ Sera. libꝛo aggre. capᷣ. Aneiſin auc. Dyaſcoꝛi. Aneiſin qð de eo eſt recens eſt bonũ. habens groſſa grana plena ⁊ non exco riatur quando fricat᷑ excoꝛiationibo ſimilibus furfuri. Et habet odo?ẽ bonũ foꝛtem. Et ilſud quod eſtex inſula Cretenſieſt melius.Et poſt illud eſt Babylonicũ. Hyſpanicũ vero eſt de⸗ terius. Et quod explanta eius eſt magis iuua tiuũ eſt ſemen eius.¶ Galienus.vi.ſimpli.far ma.ca.de aniſo. Sapoꝛ eius eſt acutus.ama *„ rus modicũ.Et virtus eius eñſt que calefacit⁊ deſiccat in tercio gradu.Pꝛopterea ergo ⁊ diu reticũ eſt. Ventoſitates aũt que ſᷣm ventrem ſiſtit. ¶ Auicẽna libꝛo.ij.ca.de aniſo.Aniſum eſt ſemẽ feniculiromani acuitatis maioꝛis ; nabati. Et ex eo melius eſt quodeſtpondero/ ſum. ⁊ eſt calidum ⁊ ſiccum in tercio gradu. Hperationes Dyaſcoꝛides.Aniſum qͥa mictualis eſt vir⸗ tutis yctericis medetur.ſitim tollit bibitũ ve⸗ nenis occurrit. inflatiöões amputat.ventrem ſtringit. menſtruis imperat.¶ Lac mulierib- ꝓuocat ⁊ auget.bibitũ venirẽ ſtimulat.umi gatiõe naribus adhibitũ doloꝛẽ capitis tollit. Auriũ doloꝛem cum oleo roſarũ adhibitũ mitigat.ventoſitatẽ ventris tollit et doloꝛem. ¶ Optimũ autem eſt creticum. demdeegyptiũ Ballicũ vero meritiſſimũ. Paulus capᷣ de ani ſo. ¶ Contra liuoꝛem expercuſſione conterat᷑ ciminum ⁊ aniſum. ⁊ inmoꝛpoꝛent᷑cum cera ⁊ calidum ſuperponat᷑. Aniſum ſimiliter auget lac⁊ ſperma aperiendo meatus.⁊ mũdat hu⸗ midiratem matricis.¶ Almanſoꝛ tractatuter cio capitulo de aniſo. Aniſum calidum eſt qð ventoſitatis diſſolutiuum exiſtens.epatis ape rit opilationem coeundipꝛeterea voluntatem ſtimulat. ¶ Serapion libꝛo aggregatoꝝ au⸗ ctoꝛitate. Oraſcoꝛides lirtua eius eſt deſic⸗ catiua et calefactiua. Et expellit ventoſuates a coꝛpoꝛe ⁊ ſedat doloꝛem. Et ꝓuocat vrinam 7 ſudoꝛẽ.⁊ cõfert hydropiſi. Et abſcindit ſi timq̃ fit ab humoꝛibo ſalſis qñ ſumit᷑ inpotu. ¶ Et eſt conueniens venenis ⁊ inflationibus et ſtringit ventrem. et abſcindit humiditates 2 — d O e de cdqd ch . te . i ſ tco 8 d oſt des u tar ma it diu n m 4 De Derbis albas a matrice fluentes.⁊ pꝛouocat lac.i¶ Et excitat libidinem.et quãdo attrahitur odoꝛa⸗ tu fumigatio vapoꝛis eius ſedat ſodam.Et qu ando teritur ⁊ miſcetur cum oleo ro. diſtil⸗ latur in aurem.curat quod intra ipᷣam accidit ex caſu aut percuſſione.⁊ ſedat doloꝛemeius. i Et idem auc.bugeri.Aperit opilatiões epa⸗ tis.ſplenis renum ⁊ matricis.Et mundificat vias que ab humoꝛibus opitulantur. Et pꝛo⸗ pter hocconfert febꝛibus antiquis.⁊ habet in ſe acuitatem ꝓpinquam aduſtioni. quare ſol⸗ nit ventoſitates.maxime cum ipſum aſſatur. Auncenna. Aniſum eſt aperitiuũ cum ſtipti⸗ cuate parua.Et eſt ſedatiuum doloꝛum. et re⸗ ſolutiuum ventoſitatũ:et pꝛopꝛie ſi aſſetur.et . in ipſo quidem eſt acuitas qua medicinisadu rentibus fit vicinum. apitulum. xxx. Htilis eſt herpa de qua fitſal alkolt. a Dyaſcoꝛides. Ouo ſunt eius genera. AUnum habet ſolia lenticulis ſimilia Alia habet ſolia ſimilia camepuhi. Pꝛima ba⸗ bet haſtam altam duobus palmis erectam cũ folijs mollbus. Radirx eſt illi minoꝛ⁊ tenuis Naſcitur locis berboſis ⁊ ſolaris guſtu ſalſa. Secũda eſt que folia ⁊ haſtas ſimiles came⸗ pithi habet.ſed aſperioꝛa ⁊ minoꝛa.floꝛempur pureũ ⁊ odoꝛẽ grauẽ:radix cicoꝛee ſimilis. Dperationes. ¶ Balienus ſexto ſimpliciũ farmacoꝛũ.capł. Antillis.Ouplex quidem eſt.ambe tamen me⸗ diocriter ſiccant.vt ⁊ vlcera ſolidẽt. Altera ve ro que camepitheos aſſimulatur.plus vtiq; qᷓ; alia ſubtilium partium eſt: vt epilenticis con⸗ ferat.hec autẽ ⁊ abſterſiuioꝛ qᷓ; altera eſt.¶ Al⸗ manſoꝛ tractatu tercio caplł.vſnen.id eſt.antil lis calida eſt ⁊ ſicca que purgat ⁊ aperit epila⸗ tionẽ.carnemq; coꝛrodit ſuperfluam. vniuer ſaliter autem omniũ iſtarum berbarũ bonum habentiũ odoꝛem q;plures calide ſunt.niſiũle exquibus ſentitur illud quod diximus ·ſcilicet frigiditas maniteſta:ſicut ſentitur in aqua ro⸗ ſata ⁊ camphoꝛa atq; ſandalis. Capitulunn. xxxj. ¶ Sera. li.aggre.ca.laieramarien id eſt anthos inquit.Eſt arboꝛ maris.⁊ eſt alpinal fac ⁊ vacola.Et dicit auctoꝛ Dyaſ. Species roſmariniſunttres. Vna earũ has bet ſemẽ quod nominatur ſachi. Et babet fo⸗ lia ſimilia folijs maratri,. niſi quia ſunt la⸗ d N 8 π D vnge fit electuari gitudo ſtipitis eius eſt vnius bꝛachij ⁊ plus. ⁊ habet multos ramulos ſuꝑ quoꝝſi ummita⸗ tes ſunt capitella in quibus eſt ſemen album ſimile ſeminipla nte quedicit᷑ ſpondilion mũ⸗ dũ anguloſum. acuti ſapoꝛis.in cuiꝰ odoꝛe eſt ſimileodoꝛireſine pini.⁊ quãdo maſticat᷑ moꝛ dicat linguã.Radix veroeius eſt alba multũ. cuius odo: eſt ſicut odoꝛthuris.Et eſt ſpecies alia ſupꝛadicte. nifiquia ſemen eius eſt latum nigrũ ſimile plante ſpondilion. habens odoꝛẽ bonũ ſed moꝛdicat linguã.⁊ habet radicẽ exte rius nigram. interius vero albã. Eſt ſpecies alia ſimilis ſupꝛadicte.niſi quio ipſa nõ habet ſtipitem nec ſemen nec floꝛem. ? naſcit libano tis locis petroſis ⁊ agreſtibꝰ. ¶ Yl i. Roſmari⸗ num latini ab effectu herbã ſalutarẽ vocant. folia habet feniculi ſimilia atq; aſpera. et rota⸗ tim terra pꝛoſtrata.¶ Pla. Roſmarinꝰ eſt her ba calida ⁊ ſicca cuius folia et floꝛes compe⸗ tunt vſui medicine. flos autem anthos dicit᷑. iũ qð dicit᷑ dyanthos. In lo⸗ cis marinis creſcit vnge ⁊ nominat᷑ habet vir⸗ tutẽ cõfoꝛtandi ex aro mnaticitate:diſſoluẽdi ex caliditate. extergendi ⁊ mũdificãdi.⁊ cõſumẽ⸗ di ex ſiccitate et viriutem diafoꝛeticã ex caloꝛe aperiente. Cũq; calida ⁊ ſicca eſſe dicauin ex⸗ ceſſibus ab anctoꝛibus nõ determinat᷑. herba ipᷣa libanotides vel dentrolibanũ dicit᷑. quidã tamen dicunt q ſit frutex. alij vero ꝙ herba ſit Cum inuenitur in medicinis receptio anthos vel roſmarini. debent poni floꝛes folia vel liba notidis vel dentrolibani. Floꝛes ad ſolem de ſiccati. per annum ſeruant᷑ in efficacia multa. Simiiiter ⁊ ſolia. . Dperationes Contraſincopim ⁊ cardiacã paſſionẽ datin Ddianthos cũ vino oſſis de coꝛde cerui. VUel de coctio fit in vino vel aqua roſarũ.ipᷣmq; vinũ datur patiẽti.¶ Cõtra frigiditatẽ aut debilita tẽ cerebꝛi roſmarini decoctio in vino fit. ⁊ Ppa⸗ tiens diſcooperto capite fumũ recipit.i¶ Con⸗ tra vue humiditatẽ acetum vel vinũ decoctio nis eius gargariſat.¶¶ Contra ſtomachikfrigi ditatem ⁊ ad digeſtionem confoꝛtandã dyan⸗ thos vel vinum decoctionis eius.⁊ maſticis naſcit᷑.¶ Contra ſtomachi doloꝛem ꝛ in teſti⸗ noꝛũ ex ventoſitate.vinũ decoctionis eius.ac cimim ponatur. ¶ Exſinonomis notandũ q; hoc nomen anthos apud grecos pꝛo quolibet ſlooꝛeſumitur. ſed apud nos pꝛopꝛie roſmarini vel libanotidis a nthos dicitur. bus ¶ Eius quoqʒ f Tractatus tioꝛa parum groſſioꝛa. et extenditur ſuperter⸗ ram circulariter. habens bonũ odoꝛem ⁊ lon/ Capitulum. xxxif MNcuſa eſt herba cuius radix digitos a inficit cõtrita. Sanguinei quoq; co⸗ loꝛis eſt.vndeetiam pictoꝛibꝰ ad pur puram effigiendam vel efficiendam in vſu eſt Exrherbario ancuſa duplexeſt. Unam quam affabatam vocant. alia que maxime medici⸗ ne apta eſt. hec in terrapꝛeſſa. ſpinoſis folijs ſine caule naſcitur.et menſe febꝛuario legitur. ¶ Oyaſcoꝛides. Ancuſe duo ſũtgenera Una ſiquidem habet folia lactuce ſimilia.ſed acuta ⁊ aſpera ⁊ integra ⁊ ſpinoſa. Radix eſtei groſ⸗ ſitudinem habens digiti. coloꝛis ſanguinei.in eſtate digitos inficiẽs. Naſcitur in locis cul⸗ tis. habens in egypto folia ſuperterram ſpar⸗ ſa. virtutis redarguẽtis eſt. radix medetur cõ⸗ buſtionibus. Hobrrationes. ¶ Dyaſcoꝛides.Cera⁊ oleo additis vulnera renum optime curat.¶ Ignem ſacr ũ cum po⸗ lenta extinguit. maculas coꝛpoꝛis ⁊ lepꝛas cũ aceto impoſita emundat.i¶ Suppoſita men⸗ ſtruis imperat.aboꝛtum facit.¶ Eius elixatu ra recte mulierũ ſtericis adhibet᷑. Hefreticis aut ſpleneticis opitulat᷑. ⁊ cum vino febꝛienti qʒ foſla ventrem ſtringunt cũ vino bibita. Ipius herbe decoctio membꝛum arcuatum ſanat. ¶ Radix eius in oleo deco cta ⁊ cera facit ad combuſtion. Capitulum. xxxiij. „¾ Nà U SN XRR = –☚.. S — =S—☛ S☛ „ De Yerbis Pium.yᷣſidoꝛus in libꝛo ethimologi⸗ a arum. Apium dicitur eoꝙ apex id eſt caput antiquoꝛũ eo coꝛonabat᷑.Hanc herbam hercules pꝛimus capite circumtulit. ¶ Auicenna Apium aliud montanũ aliud ſil ueſtre aliud do meſticũ.et aliud quod oꝛitur in aqua domeſtico minus.cuius eſt ſicut dome⸗ ſtici virtus.Eſt ⁊ alia ſpecies eiꝰ que nominat᷑ ſumurion minus domeſtico. Crus habens cõ cauũ ad albedinem decliue.foꝛtius eſt roma⸗ nũ montanũ.Eſt autem in pꝛimo calidum in ſecundo ſiccum. ¶ Pandecta capitulo quin⸗ quageſimo. Apijplures ſunt ſpẽs. Nam eſt apium domeſticum vel oꝛtiuum. Et eſt apium ramnum ſiue apiumriſus. Et eſt apiumemoꝛ roidarum. Et eſt apium quod dicitur cereſo⸗ lium. Eteſt apium campeſtre. Et eſt apiũ hy⸗ ſpanũ.Eteſt apium perſicũ.Et eſt apiũ agre⸗ ſte.Et eſt apiumn montanũ.Et eſt apium aqua ticum.Eteſt apium ruſticũ.Et eſt apium qð dicitur regalia. Apium̃ domeſticum om̃ibus notum.qð Dyaſcoꝛides vocat oꝛtiuum.quod calidum eſt in pꝛincipio tercij gradus.ſiccum in medioeiuſdem cuius ſemen maioꝛig eſt effi cacie.ſecundario radix.tercio herba.Eũ autẽ in medicina receptio apij ſimpliciter inuenit᷑. ſemen apponendũ eſt.quod a multis ſelinum appellatur.licet tota herba ſic vocetur. ¶ Palladius. Et apijgenere eſt ypoſelinon durius.aut auſterius.⁊ oleoſelinon molli fo⸗ lio ⁊ caule tenero.quod naſcit᷑ in lacunis. Et etroſelinon quod maxime in locis aſperis. ec omĩa genera poſſunt habere diligentes in oꝛti cultura.¶ Conſtantinus. Eſt autem apij genus quod vulgus cerefolium vocat de quo ſcilicet dicetur inferuus. Operationes. ¶ Apium domeſticũ puocat vrinã ⁊ menſtrua ⁊ reſoluit ventòſitates.⁊ ꝓpꝛie ſemen eius. ¶ Succus eiꝰ in quo ſaxofragia decocta fue⸗ rit ſtrãguirioſis ⁊ diſſurrioſis ſubuenit. Vel ſaxafragia.grana ſolis.filipendula ⁊ lapis lin cis coquãtur in ſucco apij.⁊ in colitura addi⸗ to nacaro fiat ſirupus.qui mane detur cum calida. H ¶ Succus apij agreſtis vel acetum et oleum violarum vel roſarum miſceantur.et buliat in vaſe vitreo ad ignem. Æ cum tali oleo calido capat patientis inungatur.valet contra litar⸗ giam ⁊ freneſim.pꝛius capite ra ¶ Siccus decoctiõis apij ⁊ tammariſciſple/ nis⁊ epatis opilationem ſoluit ⁊ duritiem ſed pꝛopꝛie ſplenis. ¶ Aliud. Sumatur decoctio radicis apij feni culi petroſilini.fiat ſyrupus contra ycteritiam ex ſucco apij ⁊ ſcariolarũ.⁊ deturcum calida. B ¶ Contra hydropiſim radix apij ⁊ feniculibu lia t in ſucco fumi terre.et in aqua decoctionis addito ʒuccaro.fiatſyrupus.miro modo con⸗ Fiant etiam iſti leucoflegmaticis ⁊ vpoſar⸗ tica laboꝛantibus. Recipe ſucci apij.i.i.ſuc ci ſcariolarũ l.ſ.maſticis.Z.i.facta deco cti⸗ ne coletur.poſtmodũ addito zuccaro. fiat ſyru pus in fine decoctionis addatur pulueris eſu le.ʒ.ij.⁊ pulueris reubarbari. E.ſ.mane cum calida exhibeat᷑ contra amphimerinã pᷣcedat purgatio.deinde coquatur agaricus cum ſuc co apij in po mo coloquintide.vel in malo ter⸗ re vacuato ſeu cauato.et decoctio talis detur quotidie patieniti. ¶ Hota ꝙ apium nocet pꝛegnãtibus:quia vir tute ſua diſſoluit retinacula fetus. 29 Dium ſilneſtre. galienms dctano a ſimplicium farmacoꝝ capitulo apium ſilueſtre alij ſelinum vel equinum. alij vero alexandrinum nominant.exeodem gene re eſt.Et hoc cum ſelino ⁊ petroſelino macedo nico.⁊ erit quidam ſelino foꝛtius.petroſelino vero debilius. menſtruoꝛũ vtiq; du criuum eſt 7 vrinatiuum. =Sð” Hyprerationes Auicenna. Apium ſilueſtre eſt vlceratiuum impediens ⁊ magis calefactis cõöueniens. ¶ Apium ſilueſtre confert alopitiam babenti ⁊fiſſuris frigoꝛis ac verrucis. 6Aopiuun ſilueſtre in emplaſtro vlcerat ⁊ con⸗ fert ſcabiei ⁊ empetigini.ac vulneribꝰ vſq; ad ſigillationem. ‚NR E¶ Eſtautem malum epilentie exſiccans eam Piſces quoq; ſi egrotant in piſcinis apio ſil⸗ neſtri viridi rerreantur. J Eomtrgopilationem ſplenis etepatis valet ſemen apijſilueſtris ſumptum cum vino. Trattatus Apiũ ſilueſtre virtutẽ habet in ſemine eins Pium ruſticum eſt apium quod dici⸗ a tur regalia. et eſtherba cnius ſuccus ingreditur in quadam cõſectione ad ſcabioſa vlcera in antidotario virili. Pperationes ¶ Succus eius radicis cũ aceto fricatus va⸗ let contra ſcabiem ⁊ vlcerationem. ¶ Ba lienus ſexto ſimplicium farmacoꝝ capi⸗ tulo de ambꝛoſia ſiue apium ruſticũ babetvim ſtipticantem ſiue repercutienten. ¶ Oculis valet illitum cum melle ita vt ſubin de foueantur. ..⸗ ¶ Opilationem epatis ſolut. q Et eſt reſolunuũ inflat ionis aperitiuũ opila tionis ⁊ ſedatiuum doloꝛum. Capitulum. xxxvj. N D N ☛ =. . £ SPium emoꝛroidaꝝ. ¶ Balienus ſexto a ſimplicium farmacoꝝ capitulo botra chion inquit. Apiumemoꝛroidarum eſt cum fol ijs guttaticis guttis quaſi i ſangui⸗ nis melancolicicalide et ſicce eſt vehementer radix.⁊ ſimilitertota herba. Pyperationes. ¶ Apium emoꝛroidarũ in vino coctum catha⸗ plaſmet᷑ naribus.emoꝛroidas inflatas. et fle/ gmaticas excitat. XEauendum tamen eſt ne eis fluentibus hoc fiat ſi ſine fluxu cum tumoꝛe ⁊ doloꝛe ⁊ cxtenſio ne illa rum venarum fuerit doloꝛ mitigatur.et tumoꝛem ſiccat. Et ob hoc apium emoeroida⸗ rum dicitur. Item ſcabies ⁊ lepꝛas excoꝛiat ⁊ vngues ie, Capitulum. xxxvij. Ppios id eſt camebalanos.Et ſecun a du quoſdam dicitur raffanus agre⸗ oſtis. Et dico ſᷣm quoſdam.quoniam ſim veritatem raffanus agreſtis eſt ille qunde⸗ ſcribit᷑infra in capitulo Raffanus agreſtis. Diaſoregcapinil appios. Appios ha⸗- ſtas habet duas veltres viſcoſas ⁊ teneras et rufas. Folia ſunt ei rute ſimiliaoblonga⁊ vi⸗ 2 ndia et parua.ſemen paruum cuius radixeſt affodillo ſimilis: ſed obrotunda ſimilis pile la chꝛymo plena. defoꝛis nigra intus alba. Radi ceg eius duo ſuntſuper terram. Hperationes. ¶Radices accepte vomitum faciuunt. coleram ⁊ flegmam excludunt.radices eius de ſubtus id faciunt.O mnis vero cauſa ⁊ accepta om̃ia ſimiliter facere nouctt. ¶ Lachꝛymũ eius ſiccolliges Incide radices ⁊ in aquam mitte quod ſupernatauerit cũ pen na collige ſicca ⁊ reprne. ¶ Oyaſcoꝛides. Siobuloꝛum ſemi trium mo do datum potui per ventrem purgationem fa cit. Herbe autem ipſius ſuperioꝛa vomitũ fa⸗ ciunt ⁊ inferioꝛa venirem purgant. Capitulum. xxxviij. 4 B £ ¶ Et ꝓpter hanc cauſam pꝛo ꝛoſtilla. Pplint ca. Apꝛoſtilla eſt ber QA ba vncos duos ſine tres ſpar git inter ra rubẽtes. folia habet rute ſinnlia.ra dices vt cepe ſed amplioꝛes quã quidãraffanũ agreſtẽ vel ſilueſtrẽ vocãt.intus habet medul lã candidã.extra coꝛtijces nigros.naſcit᷑ in mõ nbus ⁊ aſperis aliqudo ⁊ vmbꝛoſis lociss Hyperationes. ¶ Pliniꝰ. Apꝛoſtilla purgatinferiꝰ? mpero. Excitat libidinem in viris ⁊ mulieribus. 2 o Capitulum. xxxix. Rthemiſia.yſidoꝛus. Arthemiſia eſt a herba dyane agẽtibo cõſecrata.vnde ⁊ nũcupata.Dyana ſiquidem grece ar⸗ themis dr.i¶ Pli.li.cxv. Arthemiſia q̃ antea arthenis vocabat᷑ ab arthemide cognomina⸗ tam.ſicut quidã putant.Etiã dicit᷑arthemiſia qm̃ ſic vocabat᷑ vxoꝛ regis manſolei quivoluit eam ſic vocari que antea ( vt inquit Plinius) gaorthemis vocabatur.⁊ ſunt qui ab arthemide grxrthemiſiã cognominatã putãt.qm̃ pꝛiuatim medicat᷑feminarũ malis.i Dyaſcorides.Ar⸗ Themiſie tria ſũt genera.Unũ eſt qð vocat᷑ ar themiſia monodos.id eſt mater berbarũ que eſt fructicoſa ⁊ ſimilis abſinthio folia maioꝛa ⁊ pinguioꝛa habẽs:⁊ haſtas longas.naſcitur inmaritinis locis et lapidoſis. Foꝛeſcit autẽ eſtatis tempoꝛe.floꝛibus albis paruulis gra ueolentibus amaris. Altera arthemiſia tage tes nominat᷑. quetenera eſt.ſemen habens mi nutũ ⁊ vnam haſtam ſolijs plenam. Naſcit in locis mediterraneis ⁊ altioꝛibus floꝛẽ mellinũ atq; tenuem ⁊ iocundioꝛẽ cõpa ratiõe pꝛioꝛis ferens.heca grecis vocatur tagetes vel tana⸗ cetum. Et nos in lingua latina vocamus eam thanaſiam.vel ᷣm quoſdam athanaſiã. Et eſt tercia arthemiſia q̃ lepta fillos dicit᷑.naſcit᷑ cir⸗ ca ſoſſas ⁊ agros. YFoſculũ eius ſi cõtriueris ſamſuci odoꝛem habet.⁊ ipᷣa amara. Has ſpe cies arthemiſie dyanã dicũt inueniſſe ⁊ virtu⸗ tes eaꝝ ⁊ medicamina chironi centhaurotra⸗ didiſſe. Hec herba ex nomiĩe dyane que arthe / mis dicit᷑. accepit nomẽ arthemiſia que calefa⸗ cit ⁊ ſiccat.i¶¶ Galienꝰ.vi.ſim.far.capᷣ.de arthe miſia. Arthemiſia duplex quidẽ eſt herba.am⸗ be tamen calefaciũt mediocruer ⁊ ſiccãt.⁊ po⸗ nantur in califaciẽdo quidẽ ſecũde.in ſiccan⸗ do vero pꝛime intẽſe vel ſecũde incipiẽtes ſunt quoq; mediocriter ſubtilium paruum Hopbkrationes 4 Date, Arthemiſia virtutem habet acerrimã.purgatiuam attenuantem calidam leptinticam.iſElixatura eius cauſas mulieris mitigat.menſtruis imperat.ſecundinas exclu dit. moꝛtuos inſantes in vtero deponit. cõſtri⸗ ctiones matricis reſoluit.om̃es tumoꝛes ſpar git.accepta calculos angit.vrinam ꝓuocat. herba ipᷣa tunſa ⁊ in vmbilico poſita mẽſtruis imperat.i Succus eius mirre mixtus ⁊ ma⸗ trici ſuppoſitus omnia ſimiliter facere nouit. Coma eius ſicca bibita.ʒ.iij.ſtericas cauſas componit.i Si quis iter faciens eumſecum poꝛtauerit non ſentiet itineris laboꝛem.¶ Fu 8 TE eſt ler ⸗ le nag, ſſa bit e) en kar gne o:4 tur utẽ 64 age emi n nis ☛eꝝ = ☚E — .,—☛ — — — .* . — — 7 — 7 — — N 3 S credipoſſet eam tantam virtutem habere. gat etiam demonia in domopoſita. Pꝛohibet etiã maledicamẽta ⁊ auertit oculos maloꝛum ¶ Item ipſa tunſa cum axungia ⁊ ſuperpoſi⸗ ta pedum doloꝛem ex uinere tollit. In puluere redacta.⁊ cum aqua vel mulſa potui data in⸗ teſtinoꝛum doloꝛem tollit. — ¶ Artemiſia que tagetes vocatur facit ad veſi⸗ ce doloꝛem ⁊ ſtranguiriam ſucco dato ex vino vncias duas. 2 ¶ Yebꝛicitãti ex aqua ea ciatis duas potui dat᷑. ¶ Succus tunſa cum axungia ⁊ aceto coxaꝝ doloꝛi medicatur ligata vſq; in terciũ diem. ¶ Vt infantẽ hilarem ſacias incende ⁊ ſuffu⸗ migabis.et om̃es incurſiones maloꝛum auer⸗ tet et hilarioꝛem faciet infantẽ.neruoꝛum do⸗ „ ʒ . mirifice ſanast. ¶ Doloꝛe pedum grauiter vexatis radicẽ eius da cum melle manducare et ita ſanabit᷑ vt vix ¶ Succo eius cum oleo roſarum febꝛiẽs per⸗ unctus curatur ea. Hanc herbam ſi confrica ueris laſaris odoꝛem habet. ¶ Balienus. Ambe ſpecies arthemiſie conue niũt lapidibus in renibus exiſtentibus ⁊ ad calefactiones ⁊ extractiones ſecundarũ. . — loꝛem ⁊ tumoꝛem trita cum oleo bene ſubacta Riſtologia rotũda. vſidoꝛus Ariſtologia dicitur eo ꝙ mulieri ña bus fetis optima eſſe compꝛobe/ ttuur. Ham poſt partum ſuperſeſ⸗ flflfla. matricẽ beneſicio vapoꝛis ex⸗ purgat. Huius genera ſunt duo. Vna dici/ tur rotunda. eo ꝙ habet radicem rotũdam.Al tera vero longam habet. cum ramis et folijs longioꝛibus.Quinetiam dactilinam vocant eo ꝙ radice ſu roboꝛe digitali⁊ lõga.¶ Pliniꝰ libꝛo viceſimoquinto. Arinologie nomen in⸗ ter nobiliſſimas berbas grauide dediſſe viden tur quoniã eſſet ariſte recuſes.NHoſtri materre vocant. Frc noe eius genera ſeruant.vnũ tuberibus radum rotundis folijs inter mal⸗ nam et hederam nigrioꝛibus ac mollioꝛibus. Alterum maſcula radice.quatuoꝛ digitoꝛum longitudine baculi caſſitudine. Tercium ve⸗ ro longiſſime tenuitatis vit is nouellecui ſit pᷣ cipua vis omnes coloꝛe buxeo caulibꝰ paruis floꝛe purpureo. ¶ Platearius. Ariſtologia vtraq; calida in pꝛimo gradu.⁊ ſicca in ſecũdo Rotunda magis competit medicine.et radix magis ꝙ; folia. Radixtolligitur in hyeme an⸗ te pꝛoductionem floꝛum. Habet autem virtu tem diſio luendi conſumendi et expellendi ve⸗ nen um. poſſunt autem per beiennium ſeruari ¶ Serapion libꝛo aggregatoꝛis capitulo aca⸗ nug.id eſt ariſtologia.Eius ſunt due ſpecies: maſculus ⁊ femina.Et longa eſt maſculus:et rotunda femina. Rotunda vero duas habet ſpeces. Vna habet folia ſimilia ſciſſos quaſi rotũda odoꝛifera mollia ⁊ lenia ⁊ habetramu los oblongos egredientes ab vna radice ⁊ flo rem habens album interius rubeũ fetidiodo ris ⁊ nullius vtilitatis.⁊ habet radicem rotun⸗ dam ſimilem rape. ſed longa habet folia lo ngi oꝛa q; rotunda.⁊ virgas ſubuilles longas circi ter palmimẽſuram. Ylos eius eſt coloꝛis pur⸗ purei⁊ odoꝛis fetidi: qui eſtin ſua operatione ſimilis floꝛe herbe.que dicitur actu. Et habet radices in longitudine vnius palmi ⁊ plus:et in groſſitudine digiti:et quod eſt inter radices eſt ſimile ligno buſſi:et odoꝛ eius eſt pinguis. Et eſt ariſtologia longa.Eſt ⁊ alia ſpecies ro⸗ tunde q̃ virgas ſubtiles habet ſuꝑ quas ſunt multa folia rotũdaſilia folijs ſemꝑ viue mino ris.⁊ flos eius eſt ſimilis floꝛirute.⁊ radixeiꝰ eſt longa ſubtilis.ſu per quam eſt coꝛtex groſa⸗ ſus boni odoꝛis qua apotegarij vtuntur incõ ſectionibus vnguentoꝛum et electuarioꝛum. ¶ Auerois libꝛo colliget.capitulo de ariſtolo 8 d A& m O R S N "* 0 S O giao. Ambe ſi pecies eius calide ſuntet ſicce in ſe cundo gradu. Pperationes Ariſtologia rotunda valet contra aſma bu⸗ mida due partes pulueris ariſtologie. et dimi⸗ dia gentia ne cõſiciantur cum melle. et tale ele⸗ ctuarium detur. ¶Contra epilentiam aniſtologie rotunde eu⸗ foꝛbij. caſtoꝛei ſulphuris vini.ſiat decoctio in oleo petroleo vel muſtellino vel ſaltem cõmu⸗ ni. et inungatur ſpina a collo inferiuns. ¶Ipſe etiam puluis conſectus in aceto ſca⸗ biem et ſaniem curat. ¶ Contra venenum et moꝛſum venenatoꝛum animalium detur puluis eius cum ſucco men te vel vino. ¶Puluis eius moꝛtuam carnem coꝛrodit ſi⸗ ue ſit in vulnere ſiue ĩ fiſtula.foꝛmetur liciniũ ſmpꝛofunditatem eius et melle inunctũ aſper⸗ gatur puluere ariſtologie et immittatur. ¶Ad expellendũfetum ſiue viuũ ſiue moꝛtuũ coquatur radix in vino ⁊ oleo ⁊ fiat ſomentũ. ¶ Dyaſcoꝛides. Moꝛſibo venenatis aut potio⸗ nibus venenatis cum vino ariſtologie ro.ʒ. i. data medetur. et impoſita id etiam pꝛeſtat. ¶ Secundinas deponit. Aboꝛſum facs bibi⸗ ta cũ pipere ⁊ m rrbapeſſario adhibita. Simi lem effectum habet longa ſicutrotunda. Sedrotunda pius aſmantis oontert et ſub glutionibus et frigoꝛibus et pleureticis cum aqua bibita ſingulariter medetur. Infirxa coꝛpoꝛi euocat vulneribus ſoꝛdici⸗ em ⁊ putredinem tollit. alta vulnera replet. ¶ Mellis et yris ilirice mixia gingiuas ⁊ den⸗ tes a putredine purgat. bus eius calida et feruens. faciunt deniq; ad putredines. et purgamenta oſſium deſpuẽda. Et ad frigidas febꝛes.et ſolitã in ſeminis pur⸗ gationem pꝛouocat. potui data 3.i. vel cathas plaſm atibus impoſtiiag. r ¶ Ad vſum tamẽ medicine aptioꝛ eſt ro. guſtu amara. hec enim in emplaſtris miſſa caua vul nerag repznerrt. . ¶ Facit et ad viperatum moꝛſum.Et ad alia venena extrinſecus poſita ⁊ doloꝛem de vente⸗ ſitate pingni ⁊ indigeſta cur atet adiunat. Etiam aſmaticos cum aqua bibita. Adreu⸗ n e ſpaſmata ſuper omne medicamen vti⸗ ¶ Frigoꝛe exuſtos inoleovel axungia poꝛcina cocta caleſacit. ““VMW 4 Pyaſorides Virtus eſt omnibus ſpedͤe⸗ Tractatus g Cancrinomata que in naribus naſcumtur cum cipero et dꝛagontea ſemina cum melle tri⸗ ta et in naribus ſemel et iterum vel tertio im⸗ poſita perfecte ſanat. ¶ In febꝛibus acerrimis ariſtologiam ſiccam ſuffumiga fugatq; demonia. Et hilarioꝛem fa cit inſantem ſuffnmigata. ¶ Radixeius purgat fiſtulam et ad ſanitatem perducit. Etpodagricis cum aqua datur. opilationem vel aliqua groſſiciem ſpinitus in⸗ digeſtirotunda ſanat magis q; longa. Et ſti/ mulos educit. etputrefactionem ſanat. ¶Et ſoꝛdida mundificat vlcera.⁊ dentes ⁊ gin giuas clarificat. Adiuuat autem aſmanicos et fingultiantes. Et epilenticos et podagricos cum aqua bibita. I¶ Sed ⁊ rupturis ⁊ conquaſſationibus ſuper aliquod aliud farmacum idonea eſt. Capitulum. xlf. — ur m⸗ em ite . 8 Riſtologia longa. Dyaſcoꝛides capi⸗ d tulo de ariſtologia. Ariſtologia dici⸗ tur a grecis fetalogos et apiſton. Cu⸗ ius tria ſuntgenera.Longa rotunda ⁊ clema titis. LQonga maſculus eſt.que et dactilis dici⸗ tur.ſolia habens oblonga et virgellas tenues longitudine duoꝛum palmoꝛum. floꝛem pur⸗ pureum pꝛofert.Radix eſt illi roboꝛe gieli 5 dictũ eſt odoꝛis boni. Rotunda de qua ſ ctu appellatur femina.ſolia habens edere ſimilia. odoꝛata cum viſcitudine obꝛotunda etmollia et lenia tactu. multas virgas habens ex vna radice oblongas: floꝛem album et rotundum habet.in medio floꝛem croceumſed eſt inuti⸗ lis.Radixeſt illi rotundaet odoꝛe non iocun da:guſta tamen bꝛamoſa.de illa in pꝛecedenti capitulo dicta.Illa que dicitur clematitꝭ vir⸗ gas habet tenues et longas.folia rotunda et floꝛem ſimilem rute. Radicem oblongam⁊ te⸗ nuem.coꝛium habentem groſſum et odoꝛatũ. quam pigmentarij ad confectionem oleoꝛum miſcẽt.et reliquis medicaminibus ſicut rotun dam. Galienus ſexto ſimplicium farmacarũ capitulo de ariſtologia inquit.Ariſtologia lõ⸗ ga eſtſubtilium partium q; rotunda.nõ tamẽ ipſa inutiliseſt.immo eſtabſterſiue et calefac⸗ nue virtutis.et minus euicen qᷓ; rotunda ab⸗ ſtergit et euapoꝛat.calefacit autem non minus 44 bere mae. Undein quibus opus eſt me diocriter abſtergere longa eſt melioꝛ.ſicut in vlcerum incarnationibus. In quibus vero vo lumus groſſum humoꝛem foꝛtius ſubtiliare rotunde eſt opus. Operationes. ¶Auicenna. Ariſtologia duplex eſt. Quedaz eſt longa.quedam rotunda.O perationes ro tundein pꝛecedenti capitulo dictu. Sed lon⸗ ga in naſcentijs etvlceribus dignioꝛ eſt.quia calidioꝛ et magis abſterſiun. . ¶ Mundificat quoq; pectus etpulmonem et confert doloꝛilateris cum aqua bibita. Mungdificat etiam vlcera ſoꝛdida.et exco⸗ riationi generat carnem pꝛopꝛie longa. ¶ Pꝛohibet fra udeʒ vlcerũ putridoꝝ.Confert etiam puncture ſcoꝛpionis et ad multa ꝓficit. q¶ Platearius. Ariſtologia vtraq; calida in pꝛi mo gradu et ſicca in ſecundo. Rotunda magꝭ⸗ competit medicineetmdix magis q; ſolia.De qua in pꝛecedenti capitulo dictum eſt. Capitulum. xlij. „ Rboꝛ glandis. Sera. l aggre.ca. huſ⸗ ſos auc.galie. Sapoꝛ omniũ ꝑtiũ hꝰ arboꝛis ẽ ſtipticꝰ ⁊ maxĩe coꝛtic medij interexterioꝛẽ coꝛticẽ ⁊ lignũ.Et ſiliter pellicnu⸗ laq eſt inter fructũ etcoꝛticẽ ſuũ ⁊ noĩat᷑. Geſt. ⁊Tabulos.Et fruct qͥdem infrigidat in frigida tione pauca.⁊ poſſibile ꝙ fit in h̊ ſicut medici⸗ ne tepide pᷣmi gradus ⁊ deſiccat.i¶ Dyaſco.ca. de arboꝛe glandiũ. Arboꝛ glandis eſt totaliter ſtiptica.⁊ id in q̊̃ eſt maioꝛ ſtipticitas eſt pelli⸗ chla q̃ eſt inter coꝛticẽ exterioꝛẽ ⁊ lignũ⁊ ſiliter pellicula q̃ ẽ inter fructũ ⁊ coꝛticẽ.¶ Pli.li.xiij. Arboꝛ glandis ſiue quercus in alto mari na⸗ ſcitur quereus et a bies cubitali altitudine:et ramis eoꝝ adherẽtconche Quercu etiã tingi lanas tradunt. Gloſa ſuꝑ vſaiã. Quercu aris ditate ↄcuſſa defluũt Pie nde pbaa jn⸗ deis.Eritis inquit velui quercus defluentib⸗ folijs. Et iterum. Baſan habet glandiſeras quercus que non hominum ſed poꝛcoꝛum eſt cibus. Vnde iuxta pꝛophetam. Dies domini veniet ſuꝑ quercu baſan.¶ Palladius.Arboꝛ glandis ſiue quercꝰ ðꝛ q̃ſi quernus.putredine em̃ difficile cedit ĩ ſicco ſeruata.i¶ vyſi.Querc⸗ ſiue arboꝛ glandis eſt arboꝛ multum annoſa. Sẽẽ legit᷑ de quercu mãbꝛe.ſub qua habitaiit — 8S db 1 U N dD abꝛaham que fertur vſq; ad conſtantini regis imperium per multa ſecula perduraſſe. Hyperationes. ¶ Dyaſcoꝛides. Cinis quercus cum oleo mi⸗ t inunctus mouet ſudoꝛes. Hoc et ceteri pꝛeſtant cineres. ſed magis quercinus.Lixi⸗ nia quoq; ex cineri quercus ad vſus medici⸗ ne efficaciſſima eſt hominibo ⁊ pecoꝛibus que tenſio ne pulmonis vexant᷑.et qiibus aliqua venenata res obſiſtit. Gibita nanq; ſtatim ſa⸗ lutem oafferrrr. ¶ Vtilis etiam eſt vulneribus humectis.etin ¶ Et vulnera difficilia ad ſanandũ ⁊ calloſa longis tempoꝛibus ſoꝛdigg. ¶ Quotidie itaqʒ lauandaſunt.⁊ ſic apto me⸗ dicamne ſananda.quia virtus lixinie non ſa⸗ nat ſed ad ſanitatem diſponit vulnera. ¶Sera. au. gal. Curat nimium fluxũ ſangui nis menſtruoꝛũ ⁊ ſputum ſanguinis. Et con⸗ nenit vlceribus inteſtinoꝝ ⁊ fluxui ventris. ¶ Et idem. Et ego quidem conglutinaui vul⸗ nus in quodam quod ſactum fuit cum enſe. ¶ Cum ſolio glandis paſtquã triui in petra et ſuiſuper vulnus in cũcuitu eius. Er vniuerſaliter fructus eius eſt ſilis huius Zt aliquando adminiſtrat in apoſtenetibꝰ calidis in pꝛincipioeoꝛum ⁊ in augmento. — Trattatus cibo erat noxium. Sed dictum eſt lignũ ſcien Caoapitulum. xliiſ. a Rboꝛ vel lignum yvite paradiſi. Phyperationes. „ Hanc natur aliter habẽt virtutem.vtqui ex A eius fructu comederet perpetua ſoliditate fir⸗ maretur ⁊ beata immoꝛtalitate veſtiretur.nul⸗ la infirmitate vel anxietate velſenij laſſitudine vel imbecillitate fatigareteur. ¶ Auguſtinus ſuper geneſim. Arboꝛ quidem vel lignum ſcientie boni vel mali erat coꝛpoꝛa le ſicut arboꝛes alie in paradiſo terre ſunt nec tie: cognoſcendi bonum ⁊ malum: quia poſt õ in illo futura trãſgreſſio qua homo experiendo diſceret quid inter obedien⸗ tie bonum ⁊ inobedientie malum intereſſiet. ¶ Hieron ymus ſuper leuiticum. xxvij.facies E inquit dñs) altare de lignis ſeihim.⁊c. Ecce altaris ligna que de lignis paradiſi ſunt igne vicino non cremantur ſed purioꝛa reddunt᷑. Nec mirum cum etiam amithon genus ligni. quanto plus areſcit tanto mundius inueniak. ¶¶ BGloſa ſuper tercium regum decimo. Cina H ligna imputribilia ſunt ⁊ ſpinoſa in ſimilitudi nẽ albe ſpine.rotunda quoq; ſunt⁊ candida. Ex eis facta ſunt fultra.ſcilicet ad foꝛtitudinẽ tẽpli ſuſtẽtacula ⁊ omniũ muſicaꝝ inſtrumẽta „ in nl ine nec oſt la on i t. a d . De Herbis . Capitulum. xliiij. Bies dicta eoꝙ pᷣ ceteris arboꝛibus a longe abeat. et in ercelſum pꝛommeat Huius natura eſt expers terrem hu⸗ moꝛis ac perinde abilis habetur et leuis. Eſt autem ſine modo. Et de hac fiunt naues.hãc ꝛopter candoꝛem gallicam vocant quidam. Pperationes Palladius libꝛo duodecimo. Abies quam vocant gallicam vtilis eſt ma teria.que niſi ꝑ⸗ pluatur. eſt leuis rigida et in operibus ſiccis perbenne durabiis ¶ GBloſaſuper eʒzechielem. xvij. Ex abietibus tabulataceduntur.quibus nauis texitur pꝛo ter leuitatem. iuncturaſq́; tabularum molli Pne inuicem ſeſe tenentium atqʒ moꝛdentium ¶Ex libꝛo de naturis rerum. Abies arboꝛ eſt leuis.et abſq; nodoſitate que difficilime cedit putredini vermibus autem nunq;. ¶ Plinius libꝛo duodecimo. Abietis vmbꝛa ſicut in glã dium quacunq; attigerit eſt venenũ.¶ Abieti et pinoſi quis detraxerit coꝛticem ſole thaurũ vel geminas tranſeunte· cum geminat ſtatim moꝛiuntur. „ . Capitulum. xlu. Rmoniacũ. Serapionlibꝛo aggre⸗ a gatoꝛis. capl.vaſac. auctoꝛitate dya⸗ ſcoꝛidis Armoniacum eſt gummi plã teſilueſtris ſimilis plãte galbani in figura ſua Et naſcitur in terra dicta a regemonis.et eſt in partibus codi. Hec herba grece dicit᷑ aſios cuius radix vulnerat᷑ ⁊ egredit᷑lachꝛymus qui colligitur ⁊ ſeruatur.ſed aliquando de ipſo ca⸗ dit ſuper terram.quare admiſcetur cum eo ter ra ⁊ lapilli ⁊ alij ſoꝛdes.ſed melius exeo eſt ha bens odoꝛem bonum in quonon ſunt lapides necligna.⁊ tandens ad albedinem. cums fra⸗ ctiões ſunt ſimiles fructus olibani.⁊ eſt purũ ſine ſoꝛde.⁊ eius odoꝛ vergit ad odoꝛem caſto⸗ rei.⁊ ſa poꝛ eiuseſt amarus.⁊ ha bet in ſe pin⸗ guedinem ⁊ ſplendoꝛemcum ſoliditate ⁊ illud quod eſt huiuſmodi dicit᷑ carniſſima ſed illud quod continet terram ⁊ lapillos nominatchi⸗ ronia.Et defertur de terra que dicitur mona⸗ con ⁊ eſt ſuccus plante ſimilis plante galbani OPperationes. ¶ Paulus capitulo de armoniaco valet cõtra tuſſim antiquam ⁊ humidam et aſma exgroſ⸗ ſo ⁊ viſcoſo flegmate in guttuer. ¶ Pillule armoniaci accipiuntur in ouo ſoꝛ⸗ bili: vel diſtemperentur in melle etdentur. vel fiunt pillule ex eoet melle.dentur tamen pꝛius pectoꝛe mollificato cum dyaltea ⁊ aliis. ¶ Contra ſcrofulas in pꝛincipio accipe armo niacam.ſal gemma.nitrum ſuccum marubij ceram ⁊ reſolue armoniacum cum aceto ⁊ di⸗ mitteꝑ noctẽ ⁊ poſtea reſolue cum cera et alijs ¶ Contra lumbꝛicos detur armoniacum cum ſucco abſinthij et reſolue ipſum in aceto. etfiat emplaſtrum in vmbilico. ¶ Vt dentes cadant accipe armoniacũ.⁊ ſuc⸗ cum iuſquiami ⁊ inunge dẽtes ⁊ cadant. ¶ Auerrois quinto colliget.ca.de armoniaco calida eſt in tercio.ſiceain pꝛimo. Capitulum. xlvjr. R Tratctatus Sa fetida. Sciendum quod ag ſaeſt a gummi quoddam quod vocatur aſa.⁊ huius quedam eſtoderiſera. quedam fetida. Et diciturodoꝛifera quia paruum ha⸗ bet fetoꝛem velparuum odoꝛem. Et dicitur ſe⸗ tida quia per excellenuam habet vetoꝛem. Et eſt gummi herbe annuidẽ.⁊ eſt habens vebe⸗ mentem igneitatẽ. ſed aſa odoꝛifera fit ex ſuc co ipfius herbe habens aliqualem odoꝛẽ her⸗ be pꝛedicte. Serapion libꝛo aggregato. capi tulo anuiden. Anuiden id eſt planta cuiꝰgũmi eſt alihit id eſt aſa fetida.radix eius dicitur ma baroch. planta eius habet ſtipitem qui dietur maſtates ⁊ eſtſimilis ferule. et folia eius ſunt ſimilia folijs apij ? ſemen eius latum. ¶ Balie nus octauo fimpliciũ farmacoꝛũ.capitulo de ſilfioꝛ ſubſtantia eius eſt aerea.⁊ virtus gũmi eius quod eſt aſa.⁊ virius ramoꝛum⁊ radicũ ⁊ floꝛis eius eſt que calefacit calefactione fſoꝛ/ etano raliſi ſiaccipiat᷑ exea aureus et miſ⸗ ceat fim ꝙ ii ⁊ eſt ca.⁊ ſic.in tercio graduꝰ illud quod eſt de ipſo maioꝛis ſa poꝛis eſt gummi.⁊. ipſa plan⸗ ta eſt calidioꝛ ⁊ ſubtiloꝛ aliarumplan tarũ om nium. Et pꝛopter hoc eſt magis reſolutiua.et ita lac aliarum arboꝛum omnium.et eſt in fine cauditatis.⁊ eſt ſubſtantie venenoſe. niſi quia eſtplus in ea ſubſtantia ignea aerea.Et idem ſm aliam iranflationẽ ſifij. calidiſſimus qui⸗ dem opos quinymo folia ⁊ ſtipes ⁊ radix cale facit generoſe ſunt autem ventoſioꝛis ſubſtan⸗ tie omnia. ⁊tᷣm boc difficile digeſtibi lia. extoꝛ⸗ ſum tamen coꝛpoꝛi appoſita operatioꝛa ſunt. et marime omnium opos attraciue ſufficien⸗ ter exiſtens viriutis ? cõſumere carnem. et de⸗ ſtruere ha bet pꝛopter pꝛedictom eius comple⸗ xionem ¶ Auicenna libꝛo ſecũdo ca pitulo de aſa. Aſa eſt duarum ſpecierũ quarum vna eſt fetida et altera odoꝛiſera.non ſoꝛtem habens odoꝛem.ſed calidioꝛ earum eſt fetida.⁊ eſt her⸗ ba vehemẽtis igneitatis. in ſe tota plurimũ quidem huius ſpeciei eſt cirmẽſe ⁊ eſt gumma almaroch. Etca.in pꝛimo. ſic. in ſecũdo. Bperationes. Dyaſcoꝛides capl. ſilfium. id eſt aſa fetida. Virtus eius radicis eſt termantica. ſtoma⸗ chum inflat.ructuationẽ ꝓuocat.indigeſtabi lis eſt.⁊ veſice cõtraria accepta. ¶Eerotis mixta ?⁊ impoſita puſtulas⁊ ſcrco⸗ fas ſpargit. O leo addito liuoꝛes coꝛpoꝛis limpidat. ¶Oleo cipꝛino vel yrino addita ſciaticis frig dum humoꝛẽ ſiccat.in aceto coctaet cathaplaſ⸗ matibus impoſita anicauſas competit. Bibita venenis occurrit euſtomaca eſt. ¶ Et idem Calaſar. Uino additum alopitias emendat. melius id agens ſi piper ⁊ aceiũ ac⸗ ceperit. ſuffuſiones oculoꝛũ in inicio detergit. melle caligines oculoꝛũ limpidat. ¶Auicenna. Aſa diſrumpu ventoſitates. effu gat eas pꝛopter reſolutionẽ ſuamꝰ⸗ eſt cum hoc inflatiua ⁊ incidit ⁊ reſolui ſanguinẽ conge⸗ latum in ventre. confert alopitie illinita cũ ace to ⁊ pibere. dZẽ ¶Et quando adminiſtrat᷑ in cibar ijs facit bo num coloꝛẽ. Et abſcindit verrucas que ſunt vt claii. ”MV ¶ Et cum inciduntur apoſtemata fraudulen⸗ tia moꝛtificãtia membꝛum. ſi ponatur aſa ſuꝑ ea confert. ¶Et eſt bona in cura duballet apparentiumæ occultoꝛum. confert empetigini cuando bibi tur cum aqua granatoꝛũ. Confert coniritio⸗ ni lacertoꝛum. ¶ Et contert doloꝛi neruoꝝ ſicut tetano? pa⸗ dicitur.cũ cera ⁊ deglutiat agut ſi bibatur cum vino pipere ⁊ menta. ¶ Serapion aucto.dyaſco. Radix huius ar⸗ boꝛis eſt deſiccatiua difficllis digeſtionis. et eſt nociua veſice.quando miſcetur cum cero⸗ to reſoluit ſcrofulas ⁊ exituras. ¶Et quãdo fit exea emplaſtrũ cũoleo auſert liuoꝛem qui fit ſub oculo.⁊ quando coquit᷑ in A h O on tor⸗ t. nen⸗ de⸗ die⸗ oder nc dens tben ſni nmg da. 3 u hi e 3 N De Herbis aceto ⁊ coꝛtice granati.⁊ fit inde emplaſtrũ cu⸗ rat emoꝛroidas ani.iEt quando bibitur cũ tiriaca.eſt medicamen moꝛtiferoꝛũ.⁊ veneno⸗ ſoꝛũ.Et ipſa pꝛeparat᷑ ⁊ comeditur ſcilicet cũ ſeminibꝰ ⁊ ſale ⁊ eſt bona ſtomacho.Et homi⸗ nes ſcindnnt ſtipitem⁊ radicem. ⁊ egreditur inde lachꝛymus qui colligitur ⁊ ſiccatur. Et eſt illud quod dicit᷑ aſa. ¶ Et melioꝛ ex aſa eſt illa que vergit ad rubedinem. et eſt claraſimi⸗ lis myrre habẽs bonum odoꝛem non ſimilem odoꝛipoꝛri.nec odoꝛem hoꝛribilẽ ſubiio ⁊ quã do teritur ⁊ infundit᷑ cito reſoluitur.Et quan⸗ do tenetur in oꝛe ꝓuocat ſaliuam cito.ſoꝛtius autem ꝙ in tota hac planta eſt.eſt gũm ⁊ poſt illud eſt folium.⁊ poſt illud eſt ſtipes. gummi autem eſt acutum in flatiuum quod quãdo mi ſcetur cum aceto vino ⁊ pipere.⁊ poniturſuꝑ alopitiam: curat eam.¶ Alia autem que dicit Serapion ſunt hic poſita ſᷣm mentem dyaſ. galie.⁊ auicen.quarepꝛo nunctranſeo. Capitulum. xlvij. Sarum. yſidoꝛus Aſarum naſcitur a in vmbꝛoſis montibus.herba floꝛibo caſie ſimilibus. Ineſtq; flos iuxta radicem purpureus in quo ſemen continetur vauarum ſimile.radicibꝰpluribus actenuiſſimis.⁊ be⸗ ne redolentibus.⁊ eſt virtuteſinulis nardo. ¶ Dyaſcoꝛides. Aſarus eſt quã multi nardũ agreſtam appellant.habet folia edere ſimilia lenuia ⁊ rotunda.floꝛem inter folia iuxta radi cem purpurei coloꝛis in ſimilitudine. Juſqui⸗ ami ſemen vero ſimile vuis.habet et radices plurimas tenues atqʒ nodoſas ⁊ geniculoſas ſimiles agreſti id eſt gramini.odoꝛe ſnaues c linguam remoꝛdentes cum feruoꝛe ſufficienti Auicenna. Aſarum eſt herba babens ſemi⸗ na plurima.cuius radicum nodus eſt ioꝛtus ⁊ aſſimulatur piæri boni odoꝛis linguam moꝛ⸗ dicantis. habet floꝛem inter ſolia apud radi⸗ cem ſuam. cuius caloꝛ eſt purpureus ſimilis floꝛi iuſquiami. Radixe useſt magis iuuans qᷓ; aliquid quod in eo fit. Et eius virtus eſt virtus acoꝛi vel eo ſoꝛtioꝛ. Et eo melius eſt ꝙ; ſubtilis odoꝛis eſt Ham calidum eſt ⁊ ſiccum in tercio gradu.icit᷑ ꝙ ſiccitas eius eſt ma ioꝛ caliduaie ĩ.s.¶ Pliniꝰ libꝛo.xxvij.Aſa rũ eſt herba habens ſolio edere ſimilia. ramos longos. radices numeroſas. tenues.odoꝛati⸗ uas.ſlos eius aureus.grane ſemine ſerrula⸗ tum. naſcitur. in montibus. Operationes. ¶Con tra ſerpentem ictus valet non ſolum modo.ſed etiam linitum. Plinius libꝛo.xxi. Aſarum eſſe ſalutare iecoꝛis tradiur vicijs. xũgia ſumptum in emina mulſi mirti aluũ purgat elleboꝛi modo ydropicis quoq; ꝓpdeſt ac pꝛecoꝛdijs vulſis ⁊ moꝛbo regio.in muſco ſi addas facit vinum vrinis eijciendis. Cum fo⸗ lia mittit in vmbꝛa effodit᷑ atq; ſiccat᷑.¶ Aui⸗ cenna. Aſarum aperit ⁊ ſedat om̃es doloꝛes extrinſecus pꝛopꝛieq; infuſio eius.⁊ ſubtiliat ⁊ reſoluit.membꝛaq; frigida calefacit.i¶ Con fert etiam ſciatice ac doloꝛi aurium antiquo et pꝛopꝛie ipſius infuſis.¶ Conſert iterum groſ ſitudini coꝛnee⁊ opilationi epatis.Eiuſq; du⸗ riciei ſplenes veſicam ⁊ renes. Pꝛouocat eiui q; potio ſicutelleboꝛus albus in purgatiõe vẽ⸗ tris cum aqua mellis ſoluit iſ¶ Johãnes meſue Delius eſt ꝙei miſcetur ad ſolutionẽ facien⸗ dam eſt aqua caſei cũ ſpica ⁊ aqua mellis.Et quidam infundunt aliquid ex eo in muſoo. et conſeruatur in vaſe pertres menſes. Et eſt il⸗ lud vinum mediana ad ydropiſim ⁊ ſplenem 5 ¶ Subſtinet autem aſarum de decoctioneet cõtritione rem mediocrẽ ⁊ elaboꝛatio in cõtri tiõe eiꝰfacit ipᷣm magis puocatiuũ qᷓ; ſolutiuũ d 20 In quibus eſt ſpecies iuuamẽtoꝝ ad opilatio⸗ nem epatis ⁊ ſplenis ⁊ duriciem eoꝛum⁊ moꝛ bos opilationũ. ſicut eſt vdropiſis ⁊ vycteritia 2 duricies ſplenis.? ꝓpꝛie vinũ infuſionis eius quod diximus. ꝗ Et confert iuuamentũ ma⸗ gnü febꝛibus opilationũ. ⁊ febꝛibus antiquis ⁊ inungitur doꝛſum et ſpina ex oleo ipᷣius cum laudano ⁊ facit ſudare.i¶ Et confert opilatio⸗ ni febꝛium ⁊ pꝛouocat vrinam.Etin ſpermate augmẽtum facit. Doſis eius infuſi potio eſt ab aureis.ij.vſq; vſq; ad aureos.ij. Capitulum. xlviif. Siragulos vel aſtragallos herba eſt a que ſolia habet longa cum inciſuris multis. obliqua circa radicem caules tres aut quatuoꝛ floꝛem iacincti. radices vil⸗ loſas implicatas rubeas pꝛeduras habet. Ha ſcitur in petroſis ⁊ aſperis locis.¶ Balienus vi. ſimpli. farma. cap. Aſtra gulus ſiue ficu s terre ſiue glandula fruticuloſus eſt habẽs ra⸗ dices ſtipticas.quapꝛopter ex deſt iccãtibus eſt ad. .ii ij. 2 pulueris eius5.i. Tratctatus Et eſt er rebus facientibus vomitũ. Etedu⸗ cit per ventrem. Eteſt ꝓuocatiuũ vrine. edu cit coleram ⁊ flegma.Et eſt ex rebus bonis. PBperationes. HBalienus. NHon debiliter cicatriʒat vnlne⸗ ravetera. ¶ Et ventrẽ fluentẽ ſtringit ſi quis radicem eius coquens in vino bibat. Haſcit autem plurima hec herba in neuete arabie. Capitulum. xlix. Spergula id eſt herba minuta babẽi a folia ſtipitem nodoſum. ? in quolibet nogo folia in gyro poſita quinch vel ſex vel ſeptem oꝛdinata ad modum ſtelle ſicut herba que dicit᷑ rubea vel ſicut alguaſcẽ. ⁊ ab eiſdem nodis pꝛocedunt alij rami ſimili modo facti cum nodiset ſolijs vt ſupꝛa in figura cũ floꝛibus paruis albis ſicut floꝛes oliuarum. Eſt enim calide ⁊ ſicce cõplectionis. „ pPpperationes. Omnẽ duriciem ⁊ apoſtemata durare ſol⸗ nens eſt. ¶ Quando fit emplaſtrũ cum ea hu mida cõfert apo ſtematibus ⁊ reſoluit exterio⸗ ra apoſtemata. 4 B hülne ſins 3 Hoſct bee. bel an ab gch n. = — de d U d Capitulum.I. Triplex. Serapio li.aggre. capitulo a araf. Auctoꝛi. Dyaſcoꝛides.Araf.id eelt atriplex. O lus eſt de genere dupli⸗ cioꝛtiuũ ⁊ agreſte frigidũ eſt:ſʒ domeſtica muil to frigidioꝛ ẽ agreſti.Galienꝰ.vi.ſimpliciũ far macoꝝ capitulo andrafaſis.Andrafaſis ſiue atriplex ſine criſolocãna frigide ⁊ humide vir tuꝶ eſt.humida qͥdẽ in ſecãõdo gradu.a medijs frigida in pmo:quã qͥdeʒ tepidã dicebant eſſe qualitatẽ qualis ⁊ roſis nr̃is damꝰ:niſi qꝛ nõ eſt particeps ſtipticitatis.ſed eſt aquoſa ⁊ mi⸗ nime terreſtris:ſicmalua.ſed ſecundũ ventrẽ facile tranſit ſic illoꝓpter viſcoſitatẽ.om̃ino ãt modicũ quod diafoꝛeticũ eſt ei. Sunt etiam ⁊ oꝛtulane tam malua q; anfradaſis multo bus midioꝛes et frigidioꝛes agreſtibus. Dperationes. 4 Dyaſcoꝛides.Andraſ ſis.id eſt atriplexca⸗ thaplaſmatibo adhibita cruda ⁊ coctapapulis impoſita medet᷑.¶ Semen eoꝝ cũ mulſa bibi⸗ tũ yctericos curat.Eius virtꝰeſt leptintica cũ polenta cathaplaſmatibo adhibita ⁊ impoſita doloꝛem capitis tollit.i Tumoꝛibo oculoꝛuʒ neceſſe adhibet᷑⁊ fatigationẽ ſtomachi impo⸗ ſica tollit.¶ Semen erꝰ nefreticis medet᷑.Et De Herbis folia eius contuſa ⁊ impoſita ignem ſacũcom peſcũt.¶ Folia ei comeſta doloꝛes veſice am⸗ putant. ¶ Similiter ⁊ reuma ſtomachi ⁊ ven tris ꝓhibet. comeſtũ febꝛes acutas extinguit. ¶ Et lumbꝛicos rotũdos educit. Sanguineʒ reijciẽtibo ꝓdeſt. Diſſinteric comeſtũ auxiliat᷑ ¶ Cataplaſmatibo o culoꝝ vtiliter adhibetur. Reumgatiſmum inteſtinoꝛum ſi adhibet᷑com/ peſcit. Doloꝛes matricis ſuppoſitum mitigat. ¶ Berapion auctoꝛitate Raſis. Semen eiꝰ facit vomere foꝛtiter. Et vidi hominẽ qͥ bibit exeo.ʒ.ij.et aſſelauit vſq; ad debilitatẽ magnã. ¶ Balienus. Atriplex domeſtica multo Kigi⸗ dioꝛ eſt agreſti.quapꝛopteret flegmoniboetiam tr gigia inchiez ibys aulden ⁊ creſcentibus acmollibus adhuc et quaſi ſeruentibo oꝛtula⸗ na.eis vero que in ſtatu et declinatione et in⸗ dureſcentibus et frigeſcenubus agreſtis ſunt conuenientioꝛes. Fructus autem eius abſter ſiue virtutis eſt. VUnde ⁊ ad yctericos ex opila tione epatis vtilis exiſtit.¶ Almanſoꝛ tracta⸗ tu tertio capitulode atriplice. Atriplices fri⸗ gide ſunt et humide.que ventrẽ mollificãtes bene nutriunt. Ictericisg quoq; et calidum ba bentibus epar benefiaum pꝛeſtant. Capitulum.l. 8 4 „. 2* „8 a nuci muſcate:niſi qꝛ pars vna eſt aliq⸗ liter acutioꝛ. ⁊ aliaẽ plana:ita ꝙ poſſit ſtare recta ſiẽcalculꝰqͥ in ludoðꝛpedes.ĩ ceterꝭ intꝰ ⁊ extra nuci muſcate ſilis eſt ſine odoꝛeet ſine ſapoꝛe naſcit.incluſa in qdã lanugine ſili folliculo ſerici.młtotiẽs defert᷑ inter alias ſpe⸗ cies:maxĩecũcina momo a caſu.⁊ ego vidi pm in ſuo folliculoeſt ſtipticũ valde.et equiparat ſandalis ĩ frigiditate.¶ Sera.li.aggre. ca. fau fel.i.auellana inda.Eſtem̃ arboꝛ faufel ſic ar⸗ boꝛ netegel.⁊ emittit canulasi qͥb naſcit᷑ fau⸗ fel ſiẽ dactili.Et iſta herba nõẽ ĩ terris arabũ Et ideʒ auc.vſaac benarã faufel eſt auellana indica.⁊ ẽ fructſilis nuci muſete in q̃litate et crloꝛeſuo.⁊ ſunt in ea ruge.⁊ in ſopoꝛe eius eſt parũ caliditatis cũ pauca amaritudie.⁊ defert exſini.⁊K eſtfrigida ⁊ foꝛtiter ſtiptica. Bperationes ¶ Sera. Foꝛtificat mẽbea. ⁊ vᷣtꝰ eius eſt ſicũt vᷣtus ſandali rubei.⁊ ↄfert apoſtematibo cali⸗ dis.q̃ qñ nõ inueni᷑ poni ꝓ eoex ſandalo ru⸗ beo.⁊ medietas põderjs excoꝛiãdo recenti. ¶ Eſt em foꝛtiter ſtipiicũ:⁊ ſoꝛtiſicat mẽbꝛa. ¶ Etẽ bonũ doloꝛibo dẽtiũ:ↄfirmat dẽtes ↄmo tos:⁊ gingiuas ſua ſtipticitate.et repmit cali⸗ ditatẽ oculi qñ ſit ex eo cohol aut emplæſtrũ. Trattatus S= Uellana Inda ſimilat:ſiue ẽ ſimillima Capitulum. lij. Vena. Plinius capitulo de auena.·ſi a vue vt greci egilops. Herba eſt que cre ſcit in ſegetibus cum ſolijs tritico ſi⸗ milibus ſimplicibus qu idem ſed hirſutis cũ tenui calamo.habenti in ſũmitate tribus teg⸗ minibus a mbitum: ex quibus ariſte ſimiles capillis extant.¶ Serapion libꝛo aggregato / ris. capitulo Ruſir. auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis. Ruſir ſiue cauſir vel dolara.id eſt auena. Eſt herba cuius folia ſunt ſimilia folijs frumenti. niſi qu ia ſunt mollioꝛa.⁊ in ſummitate calami eius eſt ſemen du abus vel tribus tunicis ve⸗ ſtitum. exquibus exeunt ariſteſimiles capil⸗ lis in ſubtilitate. Hoperationes. ¶ Galienus ſexio ſimplieium farmacarum ca pitulo de egilops. Sapoꝛ eius eſt acutus pa⸗ rumet acris. Et virtus eius eſt dya foꝛetica. ſic ꝙ reſoluit apoſtemata duun. ¶ Et confert fiſtulis que fiunt iuxta oculum: que egilope vocantur. S ¶Et quando fit cum ea emplaſtrum cum fa⸗ rina curat ſcabiẽ ⁊ reſoluit apoſtemata dura. Cſt autem vtcunq; ſtipticitatem habens vtet diarrijs queſᷣm ventrem conferat. ¶ Et idem libꝛo pꝛimo decibis.caplo de auena Auena eſt cibus ſubiugalium nõ hominum. niſi foꝛte alicubi fameſcentes extreme cogan tur ex hoc ſemine paneʒ ſacere.Extra famem autem per aquam elixum: comeditur cum vi⸗ no dulci. aut melle conſimiliter cyſe. Calidita⸗ te autem ſufficiente participat conſimiliter il li.q;uis non ſimiliter illi durum exiſtens.pꝛo⸗ pter quod alimentum minus exhibet coꝛpoꝛi. Et aliter autem indelectabilis eſt. quia ex ipᷣo fit panis: non tamen retentiuus ventris.aut pꝛouocatiuus vt pꝛius.ſed in medium ſecun⸗ dum hoc ordinatus eſt. Serapion. Mollit dimities. Et ideoadegi lopas farina eius catbaplaſmatibus cõmixj/ ta congrue factt. —M ¶ Item eius ſuccus ſeruatus admixtus fari⸗ ne ſextarij in pa niſculos redigitur.et iterum reſoluitur aqua in ſucci qnalitatem quoniam vſus eius eſt neceſſamus.vires autem habet leniter et efficaciter relaxantes.Et ad omnes tumoꝛes facientes. Capitulum. liſſ. 8 ege ſi⸗ iach eg nenn. Ani e, Ppil⸗ na ! N ick. lum 8 , H N AVricula muris. Auicenna. Auricu⸗ me a la muris eſt herba vᷣtuti herbe q̃ vitrũ abſtergit᷑ ſimilis.Et h̊ nomen abſoluy- w 9 tũ eſt duab herbis. quaꝝ vna eſt quãĩ nomiat „ Balienꝰhabens malue odoꝛẽ ⁊ nõ habens nuu n riciã. Alterã quã nominauit Dyaſcoꝛides eſtt n mansꝙ ſit ſimilis volubili:niſi ꝙhabet folia n minoꝛa cõparata ad ipᷣm. Et eſt herba expãſa G ſup faciẽ terre.paruas ſtipites ha bẽs.domeſti inl ca bona ſine odoꝛe.nec habẽs ſapoꝛẽ foꝛtẽ.flo⸗ , res aʒulinos habens. Huiꝰſemen aſſimilatur o. ſeminicoꝛiandri. Et yrũdines ex ipſo edunt. tiß⸗ Eſt aũt calida ⁊ ꝓpꝛie cuiusoꝛigo nõ eſt aque aut Apinqua. Juua mentũ eius eſt(vt ait Muſa⸗ un iach) iunuamentum abſinthij. et eſt res qᷓ nõ eſt mõſtrata ſimul in duabyplantis. Que nota ẽ deg ex eis (teſte Galieno) frigida eſt et hu mida in mit⸗ gradupmo. Altera vero eſtex ſumma medi⸗ cinarum caldarum. In pma veroeſt ſtiptici fri 5 tas.Altera eſt deſiccatiua rubificatiua. n Dperationes. abet A HGBalienus. Spinae⁊t furculos extrahit:et nes plagas adherere facit.Conſert epilentie bibi⸗ eius ſternutatio cerebꝛum mundificat. ¶ Succus eius curat oculoꝝ caligines.Con ferc hydropicis ⁊ calculoſis et epaticis. De Herbis ta.Toꝛture quoq; ſter nutatione facta exeaet 2 ¶ Et herba ipſa contuſa et ſuper vulnus im⸗ poſita attrahit infixa coꝛpoi. ¶ Balienꝰ. Succus iſtius herbe flegma pur⸗ gat pꝛopter eandem cauſam. ¶ Et vniuerſaliter loquendo ſiccatinam habz virtutem.quapꝛopter etiam vulnera ſolidat. et putreſcentibus conſfſf˖err. Zedar vel aʒedarach.eſt arboꝛ habẽs A fructũ ſimileʒ nabach. ⁊ nominant eũ NIJjdei mirabolanũ.Eteſt arboꝛ mag⸗ na.fructus eius calida in ſecundo:et ſicca in D E finepꝛimi. Fructus eius ſᷣm plurimũ eſt ma⸗ lus ſtomacho.et foꝛtaſſe interſicit. ¶ TFlos eius aperit opilationem cerebꝛi. ¶ NRadix eius cum vino interficit pediculos. et auget capillos. Capitulum. lu. —„ ₰ . D WNEH Cetuũ. Serapion lib. aggre. ca. thal. a anc. Galieni. Subſtãtia aceti eſt ſub tilis cõpoſita ex caliditate ⁊ frigidita te.niſi qꝛ frigiditas ẽ amplioꝛ ĩ eo q; caliditas. Et deſiccat ĩ tertio ẽdu ꝓpe finẽ qñ fuerit an⸗ tiquũ.⁊ eſt nociuũ nernis.i Gal.viij.ſim. far. ca. oxos. ſᷣm trãſiationẽ grecã. Oxos.i.acetũ mixie ſubſtãtie exiſtere:ſcʒ calide ⁊ frigide. Am babo ſubtilibo ptibo. ſuperat vᷣo caliditatẽ fri⸗ giditas.ſiccatiuũ vᷣo ſufficiẽter eſt h̊ farmacũ. vt ſit tertij gradꝰ iam cõpleti qñ eſt foꝛte. HPHyperationes. ¶ Dyaſ. Acetũ infrigidat ⁊ ſtipticat.et ẽ bonũ ſtomacho. ⁊ ꝓuocat appetitũ.⁊ abſcindit ſan⸗ guinẽ a quocũq; mẽbꝛo fluat.ſi bibat᷑ aut ſiat ſeſſio in eo.i¶ Et coqͥt᷑ cũ cibis.⁊ ↄuenit curſib⸗ ſupfluitatũ ad ventrem.i¶Et qñ infunditur in eo lana nõ lota aut ſpongiacurat apoſtemata in pᷣncipio ppᷣoꝝ.¶ Et reſtringit matricẽ egreſ⸗ ſam aut anũ exeuntem. Et ſtringit gingiuam ſanguinolentã.i¶Et ↄfert vlceribo fraudulen tis ⁊ heriſipile.⁊ ſoꝛmice.⁊ ſcabiei vlceroſe et umpetigini.⁊ emoꝛroidibo.⁊ panaricon.Et ab⸗ luunt᷑ cum eo vlcerafraudulenta.i¶ Et quãdo miſcet᷑ cũ pauco furfuris ⁊ pꝛeponit᷑ tepidum Trattatus ſup podagrã coͤnenit. Et qñ coquit᷑ c melle et linit᷑ cũ eo liuoꝛ qͥ fit ſub oculo aufert eum. ¶ Et qñ infundit᷑ ſpõgia in aceto q̃ pus fuerit infuſa in oleo roſaꝝ ⁊ apponit᷑ fronti conuenit ſode ex caloꝛe ſolis.i Et fumus ei ↄuenit gra uitati auditꝰ:⁊ tinnitui auriũ.i¶ Et qñdiſtil⸗ lat᷑ in aurẽ occidit vermes que ſunt in ea.i Et qñ bibit᷑calidũ ↄfert accipiẽtiba medicinas ve nenoſas.i Et qñn bibĩ cũ ſale obuiat nocumẽ to toxici.¶ Et qñ bibit᷑ eradicat ſanguiſugas q̃ adheſerint gutturi.Etↄuenit tuſſi antique. Et qñ bibit᷑ calide conuenit aſmati.i Etqñ ſi gargariſmus cũ eo abſcindit curſus humoꝛuʒ venientiũ ad guttur.i¶Et ↄuenit ſquinantie et caſui vulue.⁊ collutio oꝛis cũ eo ca.cõuenit doloꝛi dentium.¶ Paulus caplode aceto. Fri catio eius cũ ſale circa volas manuũ⁊ pedum valet ↄtra freneſim ⁊ litargiam. . — en —– — 3 3 KETII NNXN—“ — — B . .α NNN.ALNLL.LLLQA AEAAAAAA . Coapitnlum. IvI. NO na. ypocras ĩ libꝛo de aere⁊ qqua. Aa Aqua que in altis locis ſiue bulentꝭ erurgit montibo aquarũ optima⁊ ſa⸗ luberrima ſapoꝛata.talis vero multa vini per mixtiõe indigẽs:eſt byeme calida: eſtate vero τ b e e d De Herbis . frigida. Simiiterq; q; pfundiuſculo exurgũt fonte.qᷓ; etiã melioꝛ ea q̃ ab oꝛtu ſolis ⁊ maxĩe eſtiuo tꝑe decurrit alba ꝑſpicua.atq; ꝓculdu⸗ bio eſt odoꝛiſera.q̃ verolenta eſt ⁊ grauis pu⸗ trefactiua.Opoꝛtet autem te eſſe attentũcirca virtutes aquaruʒ.vtpote q̃ diuerſe in ſapoꝛe et põdere ſunt:de hacem̃ que turbidi qͥ biberint: coꝝ ventres calidi ac tumidi fiunt. Hyperationes. ypocras.Coꝛꝑa macra cubiti ſpatuletenu⸗ es ſimiliter facies qᷓ; maxĩe tñ ad ſplenẽ ↄflue⸗ re cogit᷑vñ malus ſanguis ꝓcreatc᷑ illã nõ bibẽ tes multa ſuꝑabundãt comeſtione.i¶ Eſuries illis ꝑſeuerat atq; creſcit.⁊ ſitᷣ ſimiliter.ſuꝑio⸗ ra veẽtrium ⁊ media inflant᷑.quapꝛopter catar⸗ ticis foꝛtius illis vtenduʒ eſt.qͥ hac egritudine hieme ⁊ eſtate ↄtinẽt᷑ accidit illis aq̃ citrina et intereũt.¶ Eſtate vᷣo diſſinteria lienteria lõga ⁊ q̃ternalaboꝛant.qͥ moꝛbi naturã ꝑuertunt et muta nt.⁊ in aquã cadũt citrinã.⁊ peunt iuue⸗ nes illoꝝ pulmonis doloꝛe.alijs q̃; paſſonib⸗ eoꝝ mẽtes ꝑturbantibo affligũt.ſenes acuta fe bꝛe ⁊ ardẽtiex ventriũ ↄſtrictõe accidẽte vexãt᷑ Mulieribo apoſtematadegenere albi flegma tis inna ſcũt᷑.neq; ↄcipiũt vel parturiũt nui cũ magna difficultate atq; moleſtia.coꝛpa eoꝛum magna ⁊ groſſa.q;to plꝰ in lõgitudie ptendũt᷑ tãto gracilioꝛa fiũt.mẽſtrua vᷣo iuxta qð opoꝛ⸗ tet fluũt.pueri herniaviri ca uſone cruriumq; vulneribo infeſtant᷑. Sed qͥ huiuſmodi nature ſũt his vitã impoſſibile eſt extendi.ſʒ in tempe⸗ ſtiua ſenecta pᷣripiunt᷑.¶ MDulieres vᷣograui⸗ devident᷑.cũ vᷣo tꝑa partꝰ adueniũt.vteri ſetꝰ inanes tumoꝛe relaxant᷑ouiiſmodipaſſiõe de tenta matrixq̃cũq; aque citrine coꝛdunatiõe intumueritlaboꝛat.ad hanc itaq; quã pꝛedixi mus aquã pertinẽs eſt ⁊ ea que a calida terra ſurgit aut ſrigido mecallo vel ere ſiue argento vel auro ſiue ſulphure aut alumine.i¶ Aque piuuiales leues ⁊ ſopoꝛate ac lucidiſſime ſunt: Nam ſol qð ſubtiliꝰatq; leuius in attrahendo aſſumit.Aque pluuiales citoputrent.malũqʒ exalãt odoꝛẽ.quare em̃ ex multis ↄgregate ſũt aqͥs. Ideo leuiꝰalijs putreſcere ſolent ac muta ri.¶ Aqua niualis vel glatialis oĩs mala eſt poſtq; ſemel fuerit ↄgelata nũq; ĩ pᷣſtinã ↄuer tet᷑ naturã.qͥcqͥd ẽſapoꝛitũ ⁊ leue ⁊ clarũ fuerit aut purũ id totũ gelu aaueniẽte rceſſit.qð vᷣo turbidũ remãſit.i¶Et ſic poterꝭ pbare.ſi enim aquã ĩ vaſe ad mẽſurã poſitã ſub gelu ↄgelari dimiſerꝭ cũq; ↄgelata fuerit ĩ ſole velĩ qlibʒ ca lido liq̃factã remoueas eadẽ mẽſura muliomi nus in uemes eſſe.ſilr aũt degelu ⁊ niue.oĩs aq̃ de niue ⁊ ſilibo peioꝛ eſt omiaq.¶ Aqua frigi⸗ da debet dari digeſta materia. ¶ Auũiceñ.iiij. cañ.ca.de cura fe.in generali.Aqua frigida iu nat in digerendo. Auiceñ.eodẽ li. Aqua cali⸗ da citiꝰↄgelat᷑q; frigida. Auiceñ.pᷣmo canone doctrina.ij.fen.ij.ſumma.i.capᷣ.iij.Aqua frigi da nõ debet dariſieſt humoe crudꝰ⁊ groſſus. Auicenna decura fe.in generali.Aqua frigida digerit bumoꝛẽ colericũ.Auiceñ eodem loco. Aquanõ nutrit. Aui.i.canone fen.ij.doctria ij.ca.xvi. Sine aq̃ nõ põt eſſe cõplemẽtum rei nutrite.¶ Aueceñ.eodẽ loco.Aqua currẽs et diſcooꝑta eſt melioꝛ aq̃ꝝ.Auic. eodẽ li. Meli⸗ oꝛeſt aq̃ q̃ ſuꝑ petras vadit qᷓ; q̃ ſuꝑ lutũ.Aut. eodẽ li.Quãto aq̃ magꝭ lõgatur a ſuo pᷣncipio tãto melioꝛ eſt. Auic.eodẽ loco.Aquaq̃ ẽ eſta⸗ te frigida hieme calida eſt melioꝛ.Aui.eodẽ lo co.Aquacocta minoꝛis inflatiõis ⁊ velocioꝛꝭ deſcenſiõis.i¶ Auic.eodeʒ loco.Aqua pluuia⸗ lis ⁊ ſpecialiter q̃ in eſtate colligit᷑ ⁊ cũ ſunt to⸗ nitrua eſt intra melioꝛes aquas.Auic.eodem Hco⸗ Aqu pluuialis impedit pect?⁊ vocem. Aui. eoð loco. Aque puteoꝝ deterioꝛes aque ſũt.Eodẽ loco.Quedã aque generãt flegma:⁊ qdã colerã.Eodẽ lo.Aq̃ paludũ ad apoſtema ſplenis ⁊ ydropiſim ꝑducit.Eodẽ loco.Aque nõ currẽtes q̃cũq; modo foerint nocẽt ſtoma⸗ cho.¶ Aui.eoð lo.A quacalida coꝛrũpit dige ſtionẽg nõ tollit ſitim illico.Eodẽ lo.Aqᷓ mul⸗ tũ calida iuuat i colica et ſplenis ventoſitate. Eodẽ loco.Aqua nõ nutrit.Auic̃.i.cañ.feni. doctrina.iij.ca.iiij.¶ Aqua debʒ exhiberi ma⸗ teria iſkeneigar vtute foꝛti. Bal. vi. te⸗ rapentice. ca.ij. Aqua tepida facit nauſeam. Auiceñ.i.cañ.fen.iij.doctrina.ij.ca.viij.Aqua multũ calida ↄſtringit cutim. ¶ Gal. vij. tera⸗ pentice.ca.ij.Aq̃ frigida nocet defectis.GBal. eodẽ loco.Aqua tepida mollit coꝛpꝰ⁊ humec⸗ tat ⁊ delectat.Gałeodẽ loco. Hatas ĩmodera⸗ te in aqua aluminoſa ↄſtringit cutim ⁊ trãſpi rationes intus ↄſtringit.⁊ ſi ſunt fumoſe gene rat fe. Gał.i.de ac.⁊ moꝛ.ca.i. Multi in frigi⸗ da aqua balneati moꝛtui ſunt anteqᷓ; domum venirent. Gal. eodem li.ca.iij. Aqua frigida cõ ueniens eſt colericis tꝑeſanitatis ⁊ tꝑe egritu dinis.⁊ hoc ſi fuerint cõſueti coꝛpoꝛi.incõſue⸗ to nequaq; dari niſi pus venerit ad ſanitates Bal. viij.tera.ca.iij. Si timeas dare aquaz frigidam coꝛꝑibo colericis ꝓpter incõſuetudinẽ ſuadeo ꝙnõ debeas dare. ¶ Auiceñ.i.cañ. fe. ij ca.xvi.doctrina.ij.Terree aque ſplenem reſol⸗ uunt.⁊ nõ coire voẽtes adiuuant ⁊ aeree coꝛ⸗ ruptioni com plexionis vtiles exiſtũt. Oyaſco. ca.de aqua.Aquarum omnuũ natura frigida eſt et humida.Aqua que de lapide emanat le⸗ uioꝛ ⁊ limpidioꝛ eſt ventrem ⁊ vꝛinam ꝓcurat. dD in * aqᷓ cocta S.lnẽ coꝛgiopatſ⁊ multũ medet᷑ Etq; in omiba mfirmifatibo aqᷓ eſt neceſſaria. Imer oẽs aq̃s plumialis optinn eſt.et leuis et dulcis ⁊ facilime digerit᷑.cito em̃ calefit.et cito infrigidat᷑¶ De fontanis aq̃ eligit illa que ad folis oꝛtũ tendit ⁊ meridiẽ.⁊ de mõtibicaluis exit. Hec em̃ ꝓpinq̃t pluuiali.que vᷣo ↄtra occi dentẽ currũt ⁊ ſeptentrionẽ peſſime ſunt.aque petrã in veſica ⁊ renibicurant.⁊ mulierẽ ſterilẽ ſaciũt:⁊ coꝛpi toꝛpoꝛẽ ⁊ rigoꝛẽ nimiũ.mẽſtrua ſtringunt inhibentes egritudini ſudoꝛeʒ peo⸗ rumpere vel flurum ventris vel nauſem. ¶ Dyaſ.ca. de aqͥ marina ſm traſſatõeʒ grecã. Aqua marina vᷣtutẽ hbʒ viſcidꝗ ⁊ termãticã et cacoſtomaticũ ventrẽ turbat.ſlegnadeponit. Colera vo ſacta ⁊ ſometo adhibita apoſte⸗ mata de alto educit. duricies ſpargit.oĩbo dya⸗ foꝛeſim pᷣſtat.neruoꝝ cauſas cõponit.tumoꝛẽ mãmarũ cõpeſcit.¶ Inuenit᷑ etiã aqua ſulphu rea aluminoſa ⁊ ferrea q̃ habet virtuieʒ earum a quibus recipiunt denominationes. C . Capitulum. lwiMſ. Arba Jo uis.pſi. li. etby. Barba iouis d ip̃a eſt ſemꝑ vina. Sed barba iouiset ſticados citrinũ idẽ eſt. Ande qͥdaʒ ait. Bar ba iouis ſticados ſed ſemper viua iouis barba.i¶ Plateariꝰ. Barba iouis fri.imn.iij.g. ſic. in.ij. Et ð ſemꝑ vina:quiaſemꝑ viridis re perit᷑. Itaq; viridis multe efficacie eſt. Et in medicinis poni debet:exſiccata vero nõ. AUu⸗ tutem habet infrigidandi ⁊ alterangii. Trattatus Aqua qᷓ e paludibo argloſis emanat qnioꝛ Bperationes. Plagelle in ſucco eius ⁊ aceto vel agreſti in⸗ tincte valent ↄ calefactionẽ epatis epytimate. ¶ Cõtra doloꝛẽ in calida cauſa in pncipio va⸗ let ipa herba trita ⁊ ſuppoſita.¶ Contra apᷣata calida valet od materiei reꝑcuſſionẽ: licʒ poſt⸗ modũ obſit ↄſtipãdo materi.i¶ Lõtra ignis vel aque vſturas.fit vnguentũ ex ſucco eius ⁊ oleoroſeo ac cera.ij Cõtra fluxũ ſanguise na⸗ ribo qð fit ex ebulitione ſanguinis in epate ae venis in inuenibo. ⁊ in eſtate plagella in ſuco eius acaqua roſaꝝ intingit᷑ac fronti ac tim⸗ poꝛibo ⁊ gutturi ſuꝑponit᷑.¶ Actoꝛ.Eſt autem barba iouis ſpecies minoꝛ acidule.¶ Hacer Adiuuat auditꝰ mire pellitq; doloꝛeʒ.Aliera vᷣo minoꝛ ſpẽs eſt iſti herbe:quã ſemꝑ viuam dicũt.qm̃ viret om̃itpe. Barba ionis vulgari moꝛe vocat᷑.E ſſe refernt pᷣdicte ſileʒ Pliniꝰ iſtã: nec min banc pᷣdictis poſſe iuuare ⁊c. S Capitulum. uii Arba ſiluana eſt planrago aquatica. b ꝗqᷓiuxta aquas naſcit᷑ cnius folia ſunt oblonga in acutum tendentia erecta ſuꝑ aquam ſimilis ſolijs plantaginis:miſi quia nõ ſũtei coſte a parẽtes ſicut plantagini. O RDS N RRND a ſont De Berbis PHyperationes. ¶ Vũ in dinamidijs ſcribit Galie.ca.de curis genitaliũ valere ad impꝛegnãdũ.i¶Et idẽ dicit codẽ li.de epilẽtia.ꝙ barva ſiluana eſt centũ⸗ neruia aq̃tica.et ponit᷑ſiliter barbaſiluana in antidotario galieni minoꝛi.in q̃dã medicamie qð incipit medicamẽ ad ↄcipiendum. . 8 Coapitulum. lix. Alanuſtia eſt flos maligranati caducꝰ b quẽ Dyaſ.vocat quitinũ ca.ð malog⸗ mato fri.ẽ ⁊ ſic.in.ij.gdu. Sera.li.ag⸗ gre. ca. lulinar.i.balauſtia.⁊ ẽ ſios malignati. tex malisgrana q̃dã ſuntdomeſtica:qᷣdã ſil ueſtria.ſʒ flos ſilueſtrj ðꝛ balauſtia.q̃ꝝ q̃dam inuenit᷑ alba.q̃dã purpurea.⁊ q̃dam roſacea. Aui.li.ij.ca.de Balauſtia.Balauſtia flos eſt granati ſilueſtrꝭ ꝑſici aut egiptij.Et ipᷣa qͥdem qnq; eſt rubea. qnq; alba.⁊ qñqʒ roſea.Et ſuc⸗ ci eiꝰ natura eſt ſ ſuce barbe hircine.frigida eſt in fine pmi gradꝰ.ſicca in ſcðᷣo.Gai.vi.ſim. far.ca.balauſtiũ. Balau ſtiũ eſt flos maligra⸗ natiſulueſtris.qlis domeſtico vicinꝰvehemen⸗ ter aũt ſtipticat guſtũ.necnõ deſiccatiue⁊ ſtip tice vᷣtutis eſt. palã q̃ q eſt groſſaꝝ pariiũ ſi re⸗ colamꝰdicta inqrto hoꝝ monumentoꝝ.cinn coꝛtex glandinis.⁊ caputgranau. oſtẽdebamꝰom̃e ſtipticũ terreſtre eſſe ⁊ frigidũ PNulliꝰãt alteriꝰſapoꝛis hbʒ indiciũ.Et idᷣo po⸗ net vtiq; h̊ aliqͥs ſiccare ⁊ infrigidare nõ debi⸗ liter.ſiqͥdem nõ male oſtẽdebata noõᷣ in q̃rto hoꝝ monumẽtoꝝ ineſſe ſtipticitatẽ terreſtribo ⁊ frigidis coꝛꝑibo.deinde ⁊ apparetia teſtãtur. Etem̃ ſi para tritionibo ⁊ al ijs vlceribo id apo nas citi quidem videbis ad cicatricẽ pcedere. Ninc eſt em̃ꝙ i eminẽtiboſanguinẽ ⁊ diſſin⸗ terijs adbuc in fluxiboqͥ in ventre ⁊ matrice nõ eſt aliqͥs medicoꝝ ſcribentiũ curatiuum nego cium ciu nõ vtatur hoc farmaco. Hopperatio nes ¶ Sera. Balau ſtia incarnat ⁊ ſtringit ⁊ curat tenaſmonẽ.et aſolidat vlcera inteſtinoꝝ.⁊ con fert ſputo ſanguinis ⁊ ſluxui inteſtinoꝝ.⁊ con fert ad om̃ia ad q̃ ↄſert ypoqͥſtidos.¶ Aimcẽ. Balauſtia eſt ↄglutinatiua ⁊ retinet oẽʒ fluxũ ſanguĩs ⁊ generat melãcoliã.i¶ Etẽ bona gin⸗ gine ſanguino lẽte.⁊ ↄſolidat plagas ⁊ vlcera antiq.⁊ alhocoꝛ.⁊ pcuſſionẽ pulueriʒata deſu per.¶ Et firmos efficit detes motos.⁊ ꝓhibet fluxũ ſanguinis.⁊ ſtringit fluxũ inteſtinoꝛũ.et ſluxum matnicis ſanginneʒ. Loco eius ponit d iij „ ddz Capitulum. lx. Allſamus. Dyaſcoꝛides.cꝗ. de bal p ſamo. Balſamus arboꝛ eſt ſimilis licij.⁊ in eodẽ ſtatn.aut piracãcon. folia babet ſimnlia rute. ſed paulo albioꝛa. non ſemper viridiaexiſtentia.Foꝛes non caducos babens. Naſcitur ſolum in In dia curtibus vellocis bumidis.E ſt em̃ arboꝛ tenera ⁊ aſpera oblonga.ſtipitem habens ſimi lem viti. Arboꝛ dicitur balſamus:lignũ xilo/ balſamũ.ſemẽ carpobalſamũ.lac vᷣo vel ſuccꝰ balſa mum. Hic vero fructus optimus eſt. qui eſt recens atq; vebemens odoꝛe ſincerus ſere nus. leuis moꝛdens atq; mediocriter linguã redarguens. Adulteratur autèm cipꝛino oleo aut lentiſcino.aut balſamino ſiue mirtino vel melle mixto.quod leuiter pꝛobatur.quia aqua in qua dum miſſum ſuerit oleuʒ ſupernatans balſamum fundum petens eſt balſamum pu⸗ rum.veſtem non maculat ſuper aſperũ.cuius tanta vis eſie dicitur:vt ſi ſol incanduerit in manu teneri non poſſit.pꝛeterea arboꝛ nimis eſt calida ⁊ ſicca extenuans.ſuccus auteʒ ſub⸗ tilioꝛ eſt virtutis.O pobalſamũ quod appella tur lachꝛimũ eſt arboꝛis q̃ eo ſimilis malogra nato vel licio ramoſa.ramis tenuibo ⁊ ex albi⸗ dis. in India tantũmodo creſcit. Aliqui iñ di cũt ⁊ in India naſci:fructũ habet q̃ſi obꝛotun dũ ↄtra mediũ q̃ ventroſum ad capita vtraq; deductũ rubicundũ.valde grauẽ ⁊ plenũ.et ſi frangitſimile melli eſt. Et ſi maſticat᷑ ſimile ẽ piperi moꝛdens ⁊ ſuaniter redolens.qð carpo balſamũ ðꝛ. Huius autez arboꝛis lachꝛimum colligitur diebo canicularibo. fᷣm alios vᷣo tem⸗ poꝛe autumno. Incidit᷑ autem truncus huius arboꝛis ꝑ loca ⁊ ramuliipſius.Et ſic ſipponũ tur vaſa (vt pꝛ ſens figura arboꝛis oſtendit) que lacrimum fluens recipiat.Cuius eſt opti⸗ mũ recens ſincerum ⁊ exalbidum ⁊ odoꝛe acu tum. eniter linguaʒ ſubmoꝛdens.ſequens eſt coloꝛe ſubrufum.et quaſi giutinoſum. tertium eſttennium partium valde ⁊ ꝑlucidum.O m̃e autem balſamum quod vetuſtatem recipit ſit rubeum ⁊ reſmatum ⁊ ſiccum. Quod aũt opii mumeſt ſincerumeſt: quodq; in aqua mũda ſtillatum non pꝛotinus diffunditur.ſed magᷣ deſidet.?ẽ poſtmodum totam aquam albidam facit.⁊ lacti admixtum.illud in caſeum ſtrin⸗ git vt coa gulum. quod enim ſincerum non eſt in ſummo aque diffunditur ⁊ ſupernatat.⁊ vt oleum quaſi ſtillam oſtendit. Sciendum ꝙ balſamus dicitur arboꝛ balſami. Balſa mum vero dictur oleum vel gummi. qð meliꝰ eſt di cere.Nam nõ eſt oleo vereqð ꝓbatur multis Tractatus exemplis. Pꝛimoeo ꝙ videmus adberere la⸗ bijs vulnerum Et facile de panno eo infecto lauatur. Similiter ODyaſcoꝛides dicit q; im aq miectum petit fundum:poſtmodum diſſolui⸗ tur. et totam aquam albam facit.⁊ pꝛopterea vocat ipſum lacrimum. Item lignumeius vo catur xilobalſamum. et fructus vocatur car⸗ pobalſamum. Multis modis ſophiſticatim. Quidam vendunt terpentinam pꝛo opoba ſamo.quidam admiſcent parum balſami ter⸗ pentine.et ita habet odoꝛem balſami. Alij acci piunt ſuccum lemoncelli vel ſolioꝛum citriet admiſcent terpentine. et addito croco oꝛiẽtali calefacit ⁊ deſiccat in tertio gradu.,. Dperationes O pobalſamiz.i.datus cum vino ſuperfluita tes matricis mũdificat.fetum moꝛtuũ educit. ⁊ menſtrua ꝓuocat.bombace intincta ⁊ ſuppo ſita ↄuenit.⁊ diſſurriam ⁊ ſtranguiriam.⁊ la⸗ pidem veſice.ſi etiam fueritopilatio ex frigi⸗ do humoꝛe.detur cũ vino vel virga pus made factaex aqua calida erecta inflata iniciat᷑ aum oleo mu ſtellino vel nardino. ¶ Contra omnes paſſiones capitis venientes ex trigiditate detur cum appꝛopꝛiato aliquo paſſioni conueniente. ¶ Contra quartanam ⁊ cottidianã facta pᷣus purgatione detur cum vino. ¶ Contra tin mtũ auriũ exhumiditate pannn inſtillet᷑. Cõtra doloꝛẽ dentiũ ex parie dolenti aliquantulum in aurem diſtillet. Eoꝛpoꝛa moꝛtuoꝝ incoꝛrupta ↄſeruat.quia quantũ diſſoluit tantum cõſumit. ¶ Sera. auc. Gal.O pium balſami eſt bonũ et ſubſtantia eius eſt ſubtilis.⁊ vinus eius eſt que calefacit et deſiccat in ſecundo grado. Balſamum quoq; eſt ſubtilioꝛis virtutis q;ᷓ arboꝛ.granum vero eius eſt maioꝛis ſi ubtilita tis q; oleum. ¶ Igem auc. Dyaſco. Virt?balſami eſt qᷓ ab⸗ ſtergittenebꝛoſitatẽ viſus.⁊ aufert frigidiatez matricis.qñ fit naſcale cum eo cum cera ⁊oleo ⁊ expellit ſecundinã ⁊ ſetum.⁊ qñ fit inunctio cum co pꝛobibet rigoꝛem.⁊ mundificat vlcera ſoꝛdida. Et quando bibitur pꝛouocat vꝛinam. et eſt bonum aſmati. U; ¶ Auiceñ. Balſamũ averit opilatões ⁊ ↄuenit vlceribo groſſis mũdificat vlcera.⁊ ꝓpꝛie cum vreos.⁊ extrahit fracturas oſſium ¶ Confert ſciatice bibitum.et bibitur eius de⸗ coctio pꝛopter ſpaſmum conſertviſceribus ca pitis. et mundificat caput ibſum et conuenit epilentie et vertigini. ¶ Abſtergit pan⸗ „ db O⅓d 8 relg naq⸗ NrnD rered bope ran N mm a ſetali lita uer. ſupo nalg f fann w 3 ſe B C De Herbis nũ ipᷣm⁊ eiꝰoleũ.lignũ eiꝰ.⁊ ipſiꝰ ſemẽ:ↄferũt doloꝛi vtroꝛũq; laterũ ⁊ ſtricture anhelitus. ¶ Et doloꝛi pulmonis.⁊ ↄuenit ſemẽeiꝰ peri⸗ pleumonie frigide ⁊ tuſſi ⁊ ſiliter ipᷣmoleum. Capitulum. krxj. Allſamita.i.ſiſimbꝛiũ. Sed ſiſimbꝛiũ b vocat᷑ menta aq̃tica.⁊ alio noĩe vocat balſamita. Dyaſco.ca.de ſiſimbꝛio fᷣm trãſlationẽ grecã ſiſimbꝛion ðꝛ cardaminon eo ꝙcardamo agreſti fſolia hʒ ſimilia cũ folia ei⸗ rotunda naſcant᷑ ſicut folia cardami agreſtis cum creuerint ſcindunt ſeſicuteruca. Virtus eſt ei ca.diuretica. Paulus capi. de balſamita ca.eſt ⁊ ſic.in.iij.gradu. Aliud eſt domeſticum aliud ſilueſtre.ſed domeſticuʒ nobis eſt in vſu quod om̃ibo eſt notum virtutem habet diureti cam diſſoluendiet ↄſumendi. Bperationes. Balſamita crudũ ⁊ coctũlentigines vultib. tollit.⁊ maculas emenqat ſi vna nocte impo⸗ ſitum fuerit ⁊ alia die loẽus abluatur aque. ¶ Cõtra vicium pectoꝛis ficũ pultes ex farina oꝛdei ⁊ aq̃ appoſito puluere eiꝰ ⁊ dent᷑ patienti ¶ Cõtra frigidũ reuma folia eiꝰin teſta calefa⸗ cta ſine liquoꝛe ⁊ in ſacculo poſita capiti ſuper ponatur.valet vinũ decoctionis eius ↄtra do⸗ loꝛem ſtomachi ⁊ inteſtinoꝝ ex frigida cauſa. ¶ Etopilationem epatis et ſplenis.et vꝛinali⸗ um viarum.herba ipᷣa decocta in vino et cata⸗ plaſmata.ſoluit etiã ſtranguiriã et diſſurriã. ¶ Aalet etiam contra yliacũ doloꝛem. Et con⸗ tra doloꝛem factum ex ventoſitate.menſtrua educit.conceptum iuuat.matricem mũdificat: fomentatio ſi fiatexeo. ¶ Teneroſitates eius in oleo muſtellino vel Karem cõmuni decocte etſuperpoſite ideʒ ope Capitulum. ſxij. Al »ſilicon gario filatum.O ʒimum ideʒ b ſiue vnũ ſignificant. O ʒimum quod dam eſt garioſilatum. quoddã eſt cõ⸗ mune et quoddam eſt latum plus alijs: quod citrarium vocatur. O ʒimum gariofilatuʒ eſt illud quod ab autoꝛibus laudatur.O ʒimum citrarium eſt quod vituperatur ab omnibus. Eſt em̃oʒimũ gariofilatum cõpetens medici⸗ ne ⁊ berbe ⁊ ſemen. Cum autez ſimpliciter po niturin medicina ſemen debet intelligi.⁊ po⸗ tiſſime in electuarijs. Sed in vngẽtis ⁊ in em plaſtris herba intelligit᷑ eſt ca.et ſic. Et ſemen ha bet virtutem conſtringẽdi ⁊ conglutinãdi. quod patet ex eo.quia ſi ponatur in aqua ſta⸗ tim ingroſſatur ⁊ fit quedam cõglutinoſitas. herba ipᷣa ex aromaticitate habet virtutem con d inter roboꝛẽ ⁊ glaucedinẽ. Huiꝰherbe eſt odoꝛ ſilis gariofiloꝝ ⁊ ſtipes ei eſt quadrangulatus tũ ⁊ ſu ipᷣi herbe pulueriʒat? matricem mundificat. conceptum adiuuat.et menſtrua peonocat. gnchis caraplaſmata valet ↄtra tenaſmonem ſoꝛta ndi ex qlitatibo ſuis diſſoluẽdi cõſumẽdi ⁊ abſtergẽdi ⁊ mũdificãdi.¶ Sera.libᷣ.agsre. ca. berengemiſch.eſt baſilicon ſine ozimũ ga⸗ * ofilatũ. et folia eiꝰſunt ꝑua x coloꝛ eſt medi? cuiꝰ coloꝛ eſt ſ coloꝛ folioꝝ ipiꝰ ⁊ ſemẽ ẽ minu tũ nigrũ.⁊ colligit᷑ in menſe Julij. Et eſt ca.et ſic.iĩ fineſcði gradꝰ.i¶ Dval.ca. ozimũ. O zimũ cuiꝰvᷣtutꝭ ſit penitꝰinter medicos opio eſt incer ta. NHam qͥ autoꝛe criſipo criminãt᷑. Hi eiꝰ vicia percenſent ꝙſit ſtomacho inutilis ꝙ oculos ebetat ꝙ inſa niã facit.iecoꝛi obſiſtat Addunt pꝛeterea ſi tritum lapide contegatur ſcoꝛpiões gigni cõmanducatũ.⁊ in ſolepoſitum vermes creare pediculos enutrire. Afri. etiam putãt hoceſſe ꝑſuaſum ꝙ ſi opus eo die quo oʒimum ſumpſerit a ſcoꝛpione feriatur non poſſeſalua „„ . . ri.ſed qui in diuerſa ⁊ vera opinione ſunt. hec omia falſa aſſeuerant.qnimo ſtoma cho ꝓdeſt. eoq inflationes ei diſſoluit.? ſacit alia iuua⸗ menta q̃ ſᷣm ipᷣm inferius dicentur. Dperationtes. ontra ſincopim ⁊ cardiacã paſſionẽ detur aqua roſaꝝ decoctiõis herbe ipᷣiꝰ.¶ Ad idem valz vinũ decoctõis in quo herba ipᷣa ſxtitper noctem. Ipa herba valet ↄtra frigiditatem ſto machih̊ modo.decoquat᷑ in multa qntitate in vino.ſʒ meliꝰeſt in muſto.⁊ poſt decoctionẽ ad dat᷑ vinũ albũ in multa qᷓntitate.tale vinuʒ eſt ↄſoꝛtatiuũ multũ ⁊ aromaticũ.⁊ valet contra pꝛedicta. ⁊ ↄtra indigeſtionem ex frigiditate. ¶ Ainũ etiam decoectionis ipſi perbeↄſoꝛtat digeſtionẽ. ↄtra fluxum ventris ex frigiditate. Semen oʒimi cum modico puluere accatie decoquatur in aqua pluuiali? detur patienti. N Ad matricem mundificandã. ⁊ menſtrua p⸗ nocanda fiat decoctio eiꝰ in aqua⁊ ſiat ſomen ſuoꝝ exteneritate ipᷣiꝰherbe Succꝰ . . ¶ Balienꝰ in libꝛo de cibis.capitulo de oʒimo. Dzʒimũ ſcʒ non gariofilatum peſſimi quidem chimi eſt. et pꝛopter hoc infamant quidaʒ ipᷣm dicentes. ſi tritum immitatur olle vacuecelerri me generat in paucis diebus ſcoꝛpiões.⁊ ma⸗ xime quando in ſole quis quolibet die ca lefe⸗ cerit ollam.ſed hoc quidem cacochimum eſt. ⁊ malum ſtomacho et indigeſtibile. O lus vero ita dicemus ipᷣm eſt calidum in ſecundo gra⸗ du.Et habet humiditatem non naturalem. Tratctatus Et idemoctauo ſimplicium farmacaꝝ caplo penultimo. Baſilicon nõ gariofilatuz ex ſco eſt gradu calefacientiũ. habet aũt caliditatẽ ſu perfluã. vñ nec vtile intra coꝛpꝰ aſſumptuʒ:ca⸗ thaplaſmatũ vᷣo exteriꝰvtile ad conſumendum Almanſoꝛ tractatu leni capitulo. Albetha m rogi qð exponiiur oʒimum ſiue baſilioon non gariofilatum cali.eſt qð ⁊ doloꝛẽ efficit capitis 7 male nutrit.cuiꝰcomeſtio vtentis viſum tur⸗ bat quando eo multo vtitur. Sperma quo⸗ qʒ aut lac deſiccat. oꝛitamen ſtomachi confert coꝛroboꝛat enim ipſum atq; coꝛdi auxiliatur. ¶ Sera. O ʒimum gariofilatum confert ſto⸗ macho.et facit digererecibum groſſum.et con fert epati ⁊ coꝛdi.et aufert triſticiam ⁊ ſolicitu dinem.⁊ odoꝛiferas facit eructuationes.⁊ ape rit opilationem cerebꝛi. Capitulum. xuf. ðJ’J”J Ranca vꝛſina herba eſt. cuius folia b ſunt magna ſic folia caulis:ſʒ inciſa ſicut bꝛanca vꝛſi. in medio eoꝛũ oꝛit ſtipes. in cuius capite ſunt multi floꝛes ſpino⸗ ſi ↄcluſica.eſt ⁊ hu.in ſcdðo gradu. Virtutem habet mollificandi maturandi⁊ leniendi. lo d Go teſi nnciſ⸗ ſf nmnen Nen De Herbis . DOperationts vngẽtũ ex bꝛãca vꝛſina ↄtrita ⁊ macerata din ĩ — — — oleo ⁊ colature addat᷑ cera ⁊ fiat vngẽtũ j vi⸗ ciũ matric ex frigiditate ⁊ vẽtoſitate.i¶ Reci⸗ pe ſucci bꝛãce vꝛſine.Z. iij.herbe ſauine.ſaluie naluaꝝ.maioꝛane.roſmarini.pulegij.arthe⸗ miſie. abſinthij.abꝛotani.ana. M. ij. gariofi⸗ loꝝ.EZ.iij.cinamomi.ʒ.ij.ſpice.ʒ.iij.cimini.ʒ.i. picis grece.ʒ.i.galãge.ꝭ.iij.thuris maſticꝭ ana 3. iiij.boli.ʒ.i.cere albe.ʒ.iiij.vini greci.lbᷣ.iij. lardi ſcroferotulũ.i.pᷣdicte herbe piſtent᷑ cum lardepᷣdicto.deinde ponant᷑ ſuꝑ igneʒ cũ vino ⁊ ſucco pᷣdicto donec coqt᷑ vſq; ad ↄſumptiõeʒ vini. deinde colet᷑ ⁊ iteꝝ reſoluat᷑in igne⁊ addi ta cera eliq̃ta po nant᷑ ſpecies pᷣdicte ⁊ dimittã tur coagulari.⁊ vngatur venter. H Capitulum. Ixiiiij. Etonica.Bal.vij.ſim.far.ca.ceſtrum b ſiue ceſtron. Ceſtrũ grece latine dictũ betonica vᷣtutẽ hʒ inciſiuã.ſic oſtẽdit guſtus amara eſt ⁊ ſubacris hec herba ſicut in dicat Betonica ca.eſt⁊ ſic.in pmo gradu.cu⸗ ius folia pᷣcipue viridia cõpetunt vſui medici ne.exiccata etiam multe ſunt efficacie.vñ cũ in uenitur in receptionibus folia ponenda ſunt. Cõtra ariditatẽ mẽbꝛoꝝ ⁊ viciũ ſplenis fiat dentibus medentur. UM ¶ Et offocationes ſtericas ſoluunt dꝛagmas vna z cum mulſa accepta. Moꝛſus venena⸗ ¶ Sera. li aggre. ca. Baſtarem. auc. D yaſco. Baſtarem.id eſt betonica herba eſt.q̃ naſcit᷑ om̃i anno habens virgam ſubtilem. cuiꝰlon gitudo eſt vnius bꝛachij autplus. eteſt qua⸗ drangulata.⁊ habet folia mollia⁊ lõga in ſua figura.Folia arboꝛis glandiũ in ſciſſuris ſuis bonum odoꝛem habentia. Et folia que ſunt ꝓpinqua terre ſunt maioꝛa alijs.⁊ in ſummita te virge eſt ſemen collectũ inſe ꝓpe collectionẽ ſpice frumenri.⁊ aſſimilat᷑ ſaturegie.ſolia eius colligunt᷑ ⁊ deſiccant᷑ ⁊ ſic ſeruant᷑. Nam qex eo plurimũ adminiſtrat᷑ſunt folia.⁊ habet ra⸗ dices ſubtiles ſicutradix elleboꝛi.¶ Dyaſioꝛi⸗ des caplo vectonicon. Scðm tra nſlationem noſtram vectouica herba eſt om̃ibo nota vᷣgas habens tennes ⁊ longa vnius cubiti.⁊ q̃drata folia lõgas ⁊ tenuia obꝛotunda ⁊ diuiſa ⁊ odo⸗ rata. Radices ⁊ ſoliaſunt ei infinita. Semen eius eſt vt ſpica ſimile timbꝛi. Folia eius col⸗ lecta ſiceãtur ⁊ vſui neceſſaria ſunt. Radices habet tenues ſicut elleboꝛus. Operationes. Ad doloꝛem capitis factum ex frigida cauſa fiat gargariſmus excolatura decoctiõis beto⸗ nice cũ ſtafiſagria in aceto.ſi fiat vicio ſtoma⸗ chi detur vinum decoctionis betonice. ¶ Comra doloꝛem ſtomachi detur decoctio ip ſius cum ſucco abſinthij cum calida.ſi adſit ve hemens conſtipatio.vt in vliaca paſſione pꝛe⸗ cedente criſteir. ”MVc ¶ Fiat idẽ remediũ ad matricẽ mũdificandaʒ. ad ↄceptũ adiuuandũ fiat ſomẽtũ ex decoctio neeiꝰ.fiat etiã ſu pooſitoꝛiũ.Det᷑ etiã electua⸗ riũ aſectũ ex puluere ipiꝰ?ꝛẽ mele. ¶ Serapion auctoꝛuate Balieni. Betonica incidit ⁊ abſtergit humoꝛes groſſos.frãgit la⸗ pidem renum:⁊ mũdificat ⁊ abſtergit pulmo nem.⁊? ꝓuocat menſtrua.⁊ conſert epilentie.et curat cicatrices neruoꝝ ⁊ lacertoz. * „ ¶ Dyaſcoꝛides. Radices eius accepte in po⸗ tucum ydꝛomelle.nauſeam pꝛouocant.folia eius dantur ad conquaſſationes et de alto ca⸗ tos cum vino bibita ſaluberrime curat. ¶ Epylenticis cũ aqua bibita maximũ pᷣſidiũ eſt . Epaticis ⁊ ſplenetiq cũ oximelle dꝛagmas na gecepis effectũ ſanitats exhibet. digeſtiõez celebꝛat. ¶ In fractura capitis herba ↄtuſa ⁊ ſuꝑ caput vbi ꝑcuſſio eſt impoſita vulnus mira celentate glutinat. Et id meliꝰfit ſi trita recens ĩponat Eſt aũt ſibi vis data vt oſſa fracca extrahit. Capitulum. lxv. FEvgdeguar ſiue ſpina alba.Auiceñ.li. b ij. ca. bedeguar. Bedeguarẽ ſpina al⸗ ba. ⁊ ẽ ſilis cameleonte albe.vehemẽ⸗ tius eſt alba et hʒ lõgioꝛes ſpinas.ſimilantq eius ſpine folijs amomi:verũtamen ſunt ſub tilioꝛes.et vehementiꝰeſt alba.et eiꝰ quideʒ ſti⸗ pes ꝑuenit vſq; ad duos cubitos.et eiꝰ flos eſt purpureus.Et ſemen eius eſt ſicut ſemen car tami. verũtamen eſt vehementioꝛis rotundita tis.et in radice ipſiꝰ eſt infrigidatio et exſicca⸗ tio cũ reſolutõe quadã. Semen vero eiꝰ eſt ca⸗ lidũ ⁊ ſubtile.Et dixerũt qͥdam ꝙtota eſt cali⸗ da valde.Et in ipᷣa eſt virtꝰ reſolutiua ⁊ aperi⸗ tiua.et ꝓpꝛie i ſemĩe eius.Et in ea eſt retentio fluxus ſanguinis.et eius retentio eſt equalis. Pli. ca.de acantiſleuce.i.bedeguaret ẽ cardus cum aculeis in folijs albis et frigidis in pᷣmo gradu et medius inter humiditatẽ ⁊ ſiccitatẽ. Hperationes. ¶ Bedeguar ↄfert fluxui ventris.et debilitati ſtomachi.⁊ abſcidit fluxũ ſanguis.Et apponi tur exteriꝰ ſiẽ emplaſtrũ ⁊ deſtruit apoſtemata mollia.i¶ Et qñ fit collutio oꝛis cũ aqua eiꝰin qua coquit᷑ↄſert doloꝛi dentiũ. Sed ſeminis eiꝰ ſubſtãtia eſt ſubtilis.⁊ ↄfert hñtibo ſpaſmũ Trattatus qñ ipm bibit. ¶ Et ↄſert ſputo ſanguĩs.et do⸗ loꝛi ſtomachi ⁊ fluxuiantiqᷓ.⁊ ꝓu ocat vꝛinã. delet apoſtemata flegmatica.i Et qn bibi ſe mẽ eiꝰↄfert pueris bñtiboſpaſmũ.Et qñ ſuſpẽ dit᷑ ſuꝑ aĩalia venenoſa amittũt toxicũ.i¶ Oya. Radix eiꝰ bibita emoptoicꝭ ꝓdeſt:ſciaticis et ſtomatic fert opẽ. Tũoꝛes oẽs ĩ cataplaſmati bus ſpargit.i¶ Elixatura eiꝰdentiũ cõpeſcit do loꝛes. Semẽ eiꝰ bibitũ ↄtractos infies ſalu⸗ berrimecurat:moꝛſiba venenat: occurri.¶Et q eam in collo poꝛtauerit incurſũ ſerpentũ nõ nmet. Radix deſiccat mediocriter. Et ſtiptica eſt:et iõ ciliacos ⁊ ſtomaticos iuuat.ſanguinis eductionẽ repmit.et timoꝛes vice cataplaſms tis ſpargit. ¶ Semen eiꝰ leptomeris et calide eſt ᷣtut.Et putreſaciꝭ mẽbꝛis iuuat potatum. ⁊ fluoꝛẽ ſanguis medet᷑.⁊ ſic intraneoꝝ reuma tiſmũ.i¶ Itez ſeſſionibq̃s greci eucatiſma vo cant.fluoꝛes matricj abſtringit. cataplaſmati bus miſcet᷑ ↄſtrictiuemedẽtib.¶ Gal. Bedeg uar ↄſert iliacis ⁊ ſtomaticis.emiſſionẽ quoq; ſanguis cohibet.tumoꝛes etiã cathaplaſmata ↄtrahit.¶ Juuat etiã dẽtes dolẽtes ſi gargari⸗ zatur decoctõe. Semen vo ſubtiũ partiũ et calide vᷣtutis eſt.quare⁊ ſpaſmãtes bibiũ iu⸗ uat. ¶ Am. Demen eiꝰ ↄfert infantibon bi⸗ bunt ꝓpter coꝛuptionẽ in moꝛſibo lacenoꝝ. d O D 8 „ ..—84— ¶ Capitulum.lxvi b Ellirici. Ser.li.ag.ca.belligʒ. Belligz i.bellirici ⁊ ſũt ð gñe mirabolanoꝝ ſüt fri.⁊ ſic.ĩ fi.iij.gra.⁊ extinguũt acuitatẽ ſan⸗ guĩs ⁊ caliditatẽ colere.hoc idẽ mirabolani eyñiblic i.vt hr ĩ ca.emblici. Jo.meſue cap.de . * be d 8 mir aholã: Bellirici ſũt ex medicis bñdict. expec tat eꝑ eoſoↄſoꝛtatio/melioꝛes ſũt groſ ſi põderoſi⁊ dẽſi coꝛticis.fri.ſũtĩ.i.⁊ ſic.in.ij. n eoꝝ oꝑatõibo ⁊ ꝓppꝛietatibo ſũt ſicemblici. biſciẽdũ q; mirabolani emblici ⁊ bellirici ſũt ex alia arboꝛe pducti q; alie ſpẽs mirabo lanoꝝ/ſic apparet ĩ ca.mira.Et iõ h̊ determi nat ð iſtꝭ. In ca.vᷣo mirabolanidetermĩat᷑ de alijs ſpeciebꝛ mirabolanoꝝ. ¶ Opatões. Belllirici hñt ꝓpꝛietatẽ denigrãdi capilloſ ⁊ phibẽt caſũ eoꝝ ⁊ ↄfert emoꝛroidib/⁊ ipſi tumeſcũt ĩ aq̃̊.¶ Etoditi ex eis faciũt oꝑatio nes mirabolanoꝝ ñ ↄditoꝝ/niſiqꝛ ſũt debili oꝛes eis/⁊ ĩ belliriq maioꝛ ẽ ꝓpꝛietas ĩ acumi ne q́; ĩ emblicꝭ.¶ Mirabolani emblici belli⸗ rici ⁊ kebulimixti cũ oleo amigdalaꝝ dulci⸗ um/ꝛ⁊ cũ melletingũt capillos coloꝛe nigro. ¶ Jo. meſ. Bellirici educũt ſolutõe flegma/ꝛ ſũt ex reb valdepfoꝛtãtibo ce ebꝝ ⁊ neruos/ 2 augẽt ĩtellectũ.i¶ Et ↄfoꝛtãt coꝛ/⁊ ↄfer̃t tre moꝛi coꝛdiſ⁊ mũdificãt ſtõachũ a putrefacti one/⁊ ↄfoꝛtãt ipᷣm:⁊ ſedãt feruoꝛẽ ĩ eo/⁊ auſe rũt ſitiEt addũt ĩ appetitũ:⁊ ſedãt vomitũ.̊ idẽ faciũt emblici.¶ Ser̃. Bellirici auferũt ſitimſua frigiditate ⁊ pparãt ſtomachũ puo caãt appetitũ.⁊ ſtringũt vẽtrẽ ꝓpt᷑ eoꝝ ſtiptici. De Berbis - Capitulum. xph. El vel Sel. Sef. lib. aggre.ca. bel. b auc.yſaac benaram. Bel eſt citoniñn indũ.⁊ eſt fructꝰ rotũdus ſicut auel⸗/ lana.nõ hñs coꝛticẽ ſuꝑ ſe in q̊ eſt ſemẽ ſimi⸗ leodoꝛe.⁊ eſt illud qð de ipᷣo admiĩſtrat᷑⁊ vir tus eiꝰ ẽ ſi iẽ vᷣtꝰ ʒinʒiber..ca.in.iij..⁊ hu.ĩ.i. PDperationes ¶ Serapiõ. Bel. Subtiliat chimos groſſoſ. ¶ Et ↄfert duricieineruoꝝ.¶ Et valet vẽtoſi tati emoꝛroidaꝝ.i¶ Et augmẽtũ facit ĩ ſper⸗ mate: ⁊ valet ſicut ſel.¶ Arboꝛ eiusvocatur doꝛſiſahã: vt apparet in ca.granatiſilueſtrꝭ. Ehem.Sera.li.aggre.cap.behem. b Behem ſpẽs eiꝰ ſunt due. ſ. rubea et alba. Et ſunt ambe vene in magnitu dine radicis paſtinaceparue:quaꝝ q̃dã ſunt toꝛtuoſe:deferunt᷑ ab armenia:odoꝛ earũ eſt bonꝰ:⁊ eſt ĩ eis viſcoſitas q̃dã:ambe ſpecies ſunt ca.⁊ hu. Aui.li.ij.c.behem. Behem ſunt fruſta aſpera q̃ ſũtradices exſiccateↄtracte: ⁊ ſũt duaꝝ ſpecieꝝ:q̃ruʒ vna eſt alba⁊ altera nneneen ⁊ humida in.ij.gradu. Dperationes dʒN —— d Trattatus Sera. Ambe angmetü faciüt ĩ ſpennate. Au i. Behẽ eſt impignatiuũ: ⁊2 cõſoꝛtat coꝛꝛ valde:⁊ ↄfert tremoꝛicoꝛdis: ⁊ manifeſte au⸗ gmetat ſperma:loco eiꝰ ponit q;tũ ipin eſt de tuderi:⁊ medietas ponderis lingue auis. Capitulum. hix. En vel balanus.Dyalſ.m trãſlatio⸗ b nẽ nr̃ am ca. balanꝰ.i.ben: eſt ſemen gAr boꝛis ſilis q boꝛimirice:nuces ha bens abint:q̊s cũ digitis ↄfricauerꝭ humo res eijciũt:qͥ ↄfectiõibo miris ⁊ nobilibo mul tis miſcet poleo. Naſcit vᷣo in ethiopia et in arabia inloc indie.Jpᷣe ſuccus melioꝛeſt q eſtrecens ⁊ odoꝛeplenꝰ ⁊ albj.¶ Sera.liag gre.ca. habẽ. auc. Dyal. Haben. i. granũ ben: 2 eſt fructꝰ arboꝛis ſimilis tamariſco:⁊ ẽ fru ctus ſimilis auellanis.medulla eiꝰ expꝛimit ſicut amigdale: ⁊ egredit᷑ aliqͥd loco olei. Et naſcit᷑ hec arboꝛ in terr hahabes ⁊ ĩ babylo⸗ nia ⁊ inlocis arabũ:⁊ in terris paleſtine que noĩat᷑ nitrã.Et melioꝛ ex eo ẽnouꝰ plenꝰ al⸗ bus facilis excoꝛiatiõis.Et ideʒ auc. Galie. Hec medicina defert᷑ ad nos ex ter arabũ: ⁊ pigmẽtarij vtunt᷑ ſucco medulle eius loco oleĩ.Et cõplexio eiꝰ eſt calida.Oleũ eius ex trahitur ſicut oleum de amigdalis. (¶c]Et attenuat duriciẽ epati ſupponat᷑cũ aliqua far ex deſiccantib: ſed in ſucco eiꝰ eſt paꝝ ſtipticitatj. ¶ Jo. meſ. Ben pꝓ vomitũ ⁊ ꝑ ventrẽ educit flegma cruduʒ et groſſum. Et eſtmed icina mirabilis ad coli,/ cã flegmaticã ⁊ ventoſam.¶ Aui.li.ij.capᷣ.de ben. Ben ẽ mũdificatiuũ ⁊ ꝓpꝛie eiꝰ medulla Operationes Dyval. Ex eo .i bibita cũ puſtaſplẽ ſiccat cũ yris ylirica mixtꝰ ⁊ ĩ cathaplaſmatiby po .* ſitus:⁊ mulſa adhibita doloꝛes podagricos=. mitigat. ¶ Aceto aut mixtꝰ lepꝛas?⁊ maculaſ 7 puſtulas coꝛꝑis tollit.¶ Acceptꝰ ſolutio/ nẽ ventrꝭ facilẽ pᷣſtat. Expᷣſſus ſu ccus ey vti lis eſt vt aſpꝛedinẽ ⁊ pꝛuriginẽ coꝛꝑis mirifi cepurget. ¶ Serap̃. Benofert empetigini? lentiginibo que ſunt facie: ſcabiei ⁊ pꝛuri⸗ tui ⁊ egritudini cũq cutis eleuat cum aceto. 2 inciſiuũ humidaꝝ groſſaꝝ.Et apit cũ ace⸗ to ⁊ aq̃ opilatiões viſceꝝ. Et in qrboꝛe ipſi eſt amaritudo ⁊ ſtipticitas: ꝓpt h ẽĩ ipᷣa vt? caqut eriʒatiua:⁊ eiꝰ coꝛtex ẽ ſtipticꝰ plꝰ.iEt oleũ ipſiꝰ nõ euacuat᷑ a ſtipticitate:⁊ ĩ ißora ro ẽ abſter ſio ⁊ inciſio.¶ Semẽ eiꝰ ↄfert lẽti ginibo magnis.ſ.⁊ ꝓuis:⁊ pano ⁊ moꝛ ee ⁊ ve . vH dun oĩb cũ põit᷑ i emplaſtrꝭ ⁊ vnguentis. ſtigijs vlceꝝ: ſir eiꝰ oleũ 8 ſplenis ſi eis ◻ 8 * — De Herbis 3 C 7 oↄfert eis:⁊ qũ coquit᷑ cũ folijs eius curat bo —„„ apitulum. lxx. acEcpaletadoobaſtionezeanis ebenit 6 b Zeta. Ili. Bleta vel beta alia candida pilam.Et idẽ auc.aben meſuax:qn coquit᷑ et ne 8 alia nigra alia ſilueſtris. Itẽ greci duo comedit᷑ cum fabis digeritcito. to, generg faciunt:nigrã ⁊ candida:quã ꝓferunt S 8 parciſſimi ſeminis appellãtq; ſoelon:⁊ ẽ ble⸗ Kfü ta agreſtis:q eſt bleta lata qᷓ facta eſt ſicut el R leboꝛus alb:vt apparet ꝑ Dyaſ.cap̃.de elle⸗ ni boꝛo albo:⁊ iſta vocat᷑ blitis.⁊ licet Dyaſ.fa o. ciat ſemotim ca.de bleta ⁊ de beta.erroꝛſcri jeis ptoꝛis fuit vel tranſſatoꝛis.NHã idem dicunt du 7 debent cõtinuari illa ca. Ba! Bperationes nt A Bal. vi. ſim. far. ca. bletũ. Bletũ eſt olus co con meſtibile fri.⁊ hu.cõplexiõis in ſcðᷣa mãſiõe Pde B atpꝑpata abſtantia.i¶Et idẽ li.ij.de cibis ca.ð nle betgq. Succus bete eſt mediocriter abſterſi c⸗ uus q ⁊ ventrẽ ad egeſtionẽ excitat:⁊ ſtoma chũ aliqñũ moꝛdicat:⁊ maxiĩe illoꝝ qͥcũq; faci =6 le paſſibilẽ ⁊ ſenſibilẽ bñt ipᷣm:⁊ ꝓpter h̊ iᷣm Et d eſt eduliũ mali ſtomacho ampliꝰ comeſtuʒ. or⸗ CE ¶Alimentũ aũt ab ip̃ᷣa modicũ mag idone⸗ len um eſt q;; ĩ alua ad opilatiões qᷓſm epar. ad⸗ S huzui=ůuc aũt magis qñ cũ ſinapi aut oĩno cũ ace⸗ 3 to comedit᷑:⁊ ſpleneticis eodẽ modo come⸗ 64 ſta ſunt bona medicina magis q; alimentũ. . D ¶ Sera. li. aggre.ca. de bleta. Ex ea ẽ alba⁊ nigra:⁊ in ſapoꝛe eiꝰ eſt nitroſitas:⁊ virtꝰeiꝰ eſt q̃ abſtergit ⁊ reſoluit ⁊ expellit ſuꝑfluita⸗ tes caliditatis:qñ cũ ea fit ſternutatoꝛium. NAA E Et qñ bleta couegregt ee coſ⸗ — . — tas ⁊ acuitas:⁊ fit virtꝰ eiꝰ q̃ phibet genera C 11. EeMJ. tione apoſtematz: 2rcſolnitreſolutiot panca 2 apitu um. x 1. In alba vero eſt de virtute abſterſina ? relo p ellgr Ce ſciendũ ꝙ bdelliũ quod,⸗ lutiua.In nigra eſt res ſtiptica:⁊ ꝓpꝛie in eiꝰ Bae iudaicũ:⁊ eſt gũmi cuiuſdq ar F radice. ¶ Et idem auc. Galie.inli.de cibis. bdelliũ i oꝛis q vocat melealieng. ? illud eſt In eaeriſtit bũiditas abiterſiua abſterſione odelli iudaici t araobicũi qo nalcib i india tpata:⁊ cũ illa hũiditate laxat ventrẽ:⁊ mol⸗ en ⸗ e n a gelliũ m Serg. li. ag. lificat inteſtina ⁊ ſtomachũ:⁊ maxiĩe cũ fue⸗ bo Delk. qd dꝛ bdelliũ demelka qð eſt ex ar G rit boni ſenſus.i Et iõ ccidit bletace ma boie nointauinell que oꝛik in meka: ar boꝛ la ſtomacho:⁊ ppꝛie illi qui eſt ſicut dixi:.qñ ẽ wels hes cu⸗ fruct matin atimeka: vſus eiꝰ eſt nimi : ? nutrimẽtũ ep eſt panci: ꝛ comce⸗ di⸗ cls: ſed in hy pania nõ matu⸗ ſicut nutrimẽtũ aliaꝝ berbaꝝ. Sed bleta q ratin ſee NNener d ontic pauce mquoſita dẽ eſt mag inuatiua q; melochia in aperien; neſ Perdtalla g eie gamirocade H do opilatiões epatis.¶ Higra autẽ ſtringit rt Peitt ſ. nd Gibi in derig voſe venere ſicut lens: ⁊ maxime qũ coqui᷑radir Neſixa t etlin paradiſo vyluptai: cni? cicUle 137 . 1 ; ruct? ſatis eſt dul&. Et de iſto bdellio facit N eiꝰ ẽ plꝰ ſtiptica ↄſtricsua ventrꝭ:⁊ alia ſpẽs ure, ſiffufktra flauxñ in ethicg erea f , ceſoluit ventrẽ. ¶ Et ambe qdẽ ſpẽs eiꝰ ſũt Auic.ſuffuffotrꝗa “ in et hica circa finez. malichimi ppter nitroſitatẽ qeſti eis.Et iõ binonit curos Srigthoſnata upuementia Iß fit ſternutatoꝛiũ cũ ſucco eiꝰ ⁊ melle mun ir⸗ filt SS. Agiar ſiccum. K Qiſicat cerebꝝ ⁊ ↄfert doloꝛimmiũ.¶ Etqñ Elom m git ventc MWed baelli indaici eſt f calidũ in ſcõo ⁊ humiduʒ in pꝛimo. Vn quia cx decoctiõe blete: radicis eiꝰ abluit᷑ caput „ aufert lendines ⁊ mũdiſicat ipᷣm a furfuribi. ¶ Et qñ pꝛoijcit᷑ſuꝑ ſciſſuras q fiũt a frigoꝛe in receptis inuenit᷑ bdeiliũ ↄſtringere et rela xare ⁊ calefacereet infrigidare ⁊c. Quando d d S ྠ7„△ —⏑8 volumꝰ apire mollificare ⁊ reſoluere ⁊c̃.po/ nat bdelliũ iudaicũ.qñ vero volumꝰ ↄſtrin⸗ gere ⁊ infrigidare ponat᷑ bdelliũ de meka.et tfIgale bdelliũ eſt celeſtinũ.i.coloꝛis celeſtini:ſʒ baoelliũ iudaicũ ẽ ſubnigrũ ſiue ſubalbidum veun antiqͥ nri carẽtes bdellio de meka loco eius ponebãt quandã aquoſitatẽ ↄglobatã: q̃ inuenit᷑ in veiciculis vlmi. Pliniꝰ ca. de bᷣdellio. Bdelliũ eſt calidũ in.ij.gradu:hbumi dum in pᷣmo.i¶ Almanſoꝛ tractatu.iij.ca.de bdellio. GBdellium iudaicũ calidũ ẽ.bdelliũ 3 tamẽ de meka frigidũ eſt ⁊ ſiccum. DPoperationes ¶ Serapion auctoꝛitate Gaieni. Bdelliuz ſtringit ventrẽ ⁊ foꝛtiſicat ſtomachum:diſſol uit apoſtemata q̃ fiunt in canna pulmonis.⁊ tumoꝛeʒ ; fit in crepatura inteſtinali:qñ diſſ ſoluit᷑ cum ſaliua homĩs ieiuni donec fiat ſiꝰ cut vnguẽtũ vel emplaſtrũ:frangit lapidẽ re,-⸗ O num: q ſumit᷑ in potu ꝓuocat vꝛinã ⁊ diſſolꝰ uit apoſtemata cruda groſſa vẽtoſitates ner noꝝ. ¶ Balien?. vi. ſim. far. ca. bdellio. QOuio dam auteʒ eo vtunt᷑ ⁊ maxĩe arabice in bꝛon⸗ timlolis: id eſt hernijs inteſtinalibo ieiunaſa liua madefacientes:donec ꝑueniat ad ↄſiſtẽ tiaʒ emplaſtri.¶ Arabicũ vero ⁊ lapiqes qui ſunt ĩ renibo infringere bibitũ:necnõ vꝛinas ꝓuocare ⁊ diſcurſus indigeſtibiliũ ſpirituuzʒ ianare:necnõ lateꝝ doloꝛes ⁊ rupturas. ¶ Almãſoꝛ. Bdelliũ iudaicũ duradiſſoluẽs apoſtemata emoꝛroidibo vtile iudicat᷑. Bdel lium de meka ventrẽ ſtringit. ¶ Auicẽ. Bdel liũ reſoluit ſanguinẽ ↄgelatũ ⁊ eſt linitiuuʒ ⁊ maturatiuũ diſfrũpit ventoſitates.i¶Et ara⸗ vicuũ eſt ſiccius eo niſi recens.⁊ reſoluit apo ſtemata dura ⁊ ꝓpꝛie diſſolutuʒ cum ſaliua ie iuni.⁊ ſilr reſoluit reliqua frigida.i¶Et me⸗ chum qð nõ eſt ex fructu palmaꝝ ſilueſtriuʒ eſt ſtipticum. Bgelliuʒ iudaicũ reſoluit ſcro ſulas:⁊ bibit᷑ decoctũ ad apoſtemata dura q̃ ſunt intrinſecus⁊ linitur cum aceto ſuꝑ ſaba fati.¶ Cõſert cõtuſioni lacertoꝝ ⁊ ſpaſmo ⁊ꝛ duriciei neruoꝝ ⁊ ↄgelationi ipᷣoꝝ.i¶ Et de meka etiã exiſtimauerunt ꝙ ipᷣm puocet:ſed nõ dubugt qn ipᷣm ſtringit ⁊ frangit lapidẽ. Bgelliũ vero arabicũ claꝝrubeũ qñ terit᷑ ex eo qntitas duoꝝ aureoꝝ:et bibit᷑cum aqua mellis minuit flegma.i¶ Et bdellium vtrũq; reſoluit ramicem aque ⁊ aperit os matricis clauſum. Et educit fetum ⁊ mundificat ma⸗ tricem.¶ Et reſoluit apoſtemata ani et teſti⸗ culoꝝ.Et ↄſert moꝛſui venenoſonũ. Capitulum. lxxij. Erberis. Aui.li ij.ca. de berber· Ex bp eoðẽ rotũdũ ⁊ rub eũ cãpeſtre:⁊ aliud eſt nigrũ longũ arenoſum aut mon⸗ tanũ. ⁊ eſt foꝛtiꝰ fri.: ſic.in fine tertij gradꝰ.a eſt vincẽs colerã veide. Gal.viij.ſim. far.ca. oxia cantũ. Hec ꝙa boꝛ eſt ſilis virtute ⁊ ſpe⸗ cie ar boꝛi arehandi.i.piroꝝ ſilueſtriũ:niſiqꝛ gꝗr boꝛ piroꝝ ecſnprica ſtipticit ate foꝛti:ſʒ in fruciu eius cum ſtipticitate eſtres incidens ſubtiliter. ¶ Serapion auc. Dyal. li. aggre. ca. Amiberberis.i.berben.Et eſtrub achũ ſa:⁊ dictũ acutũ.⁊ acſa:⁊ eſt dictũſpina acus ta.⁊ eſt illa q̃ facit fructumqͥ dꝛʒ achuch ſiue zayt ach.⁊ eſt amiberberis ⁊ deſert a coꝛaſce ni. ⁊ eſt arboꝛſilis arboꝛipiroꝝ ſilueſtriũ q̃ ðꝛ abhimis ſiue aharas niſi ee eſt minoꝛ:et ha⸗ bet multas ſpinas.Et bʒ fructũ ſiem grano mirti:niſi q; eſtmaioꝛ ⁊ rubeus facile frangi bilis:⁊ bʒ interiꝰ grana.⁊ hʒ radicẽ habentẽ multas radiculas iixas terre. 2 HPyperationes Sera. ructus eiꝰ q bibit᷑ aut etiã come dit᷑ abſcindit fluxuʒ antiquũ ⁊ humiditates antiquas q̃ fluunt a matrice.¶ Et qñ fit em plaſtrũ cũ eo trito attrahit ſagittas que ſunt infixe carni:⁊ aſcellas ⁊ ſpinaſ ⁊ alia ſimilia. ☛☚, D D S— 1dlind ſ e itus Geit ſuſin &α De Herbis . . (Et quãdo percutit᷑ vẽter mulieris pꝛegnã tis cũ radice huius terre.aut fit inunctio cũ ea expellit fetũ.Et eſt fri.⁊ ſic.in.ij.gra.pꝛohi bet ⁊ incidit ſitim calidã.⁊ foꝛtificat ſtoma⸗ chum ⁊ epar.¶ Et ꝓpꝛietas eius eſt ꝙↄfert a poſtematib calidis.Et hec auc. Aben Deſ uay.¶ Et idẽ auc. Armaſios. Fructus eiꝰ re tinet ⁊ phibet oẽs egritudines q̃fiũt a fluxu ventris.i¶ Aui.Fructus berberis ↄfert apo ſtematibo calidis ex eis emplaſtꝝ ſuꝑpoſitũ. etↄfoꝛtat ſtomachũ ⁊ epar.⁊ abicindit ſitim valde.⁊ ↄfert raſure ⁊ fluxuiſanguĩs inferi. Capitulum. lxxiifj NAUVaʒeiden ſunt radices albe.¶ Sera b pieon li.aggre.caplo buzeiden. eſt ſi⸗ mile behem albo. ⁊ eſt mediciĩa indie quanos paꝝ vtimur.Et quidam vero detu⸗ lerũt ipſam ad nos.⁊ vidimus eam ſepe.Et melius ex eo eſt qð eſt album. habens lignũ groſſum ⁊ multas virgas. Illud vero qð eſt ſubtile lignũ habens ſuperficiem lenem par ue albedinis eſt nõ bohũ ⁊ nullius iuuamẽti Pyprkrationes ¶ Serap.auc.habix. Habix dixit ꝗeius iu uamentum eſt ſicut iuuamentum bermodac tiloꝝ ad remouendum doloꝛem iuncturarũ. etpodagre.laxat aquam citrinam. 4 H — * Capitulum. lxxiiij NItumẽ iudaicũ ſiue aſpaltũ.et ðꝛ bi b nnne iudaicu eoꝙ in iudea inuenit᷑ ſ. iin ſtagno qð mare moꝛtuũ ðꝛ.in qͥ in⸗ gredit᷑ flumẽ ioꝛdane.Et ipſuʒ eſt ſpẽs napte ſed nõ napta.qm napta eſt petroleũ vl ſtercꝰ Demonũ qð idẽ eſt ⁊ ẽ ſicutoleũ liquidũ vt ha bet᷑ inferius intracta.de lapidibo pᷣcioſis ca. petroleũ.Sed bitumen iudaicũ vel aſpaltũ. vl bꝛafalendi q̃ idem ſunt.eſt duꝝ vtcũq; qð põt pulueriſari.ſʒ nõ reſoluit᷑⁊ hʒ vtcũq; fe⸗ toꝛẽ napte.vt ptʒ ꝑ Sera.⁊ ꝑↄcoꝛdiã Dyaſ. ca.aſpaltũ.Aſpaltũ eſt bitumẽ iudaicũ.⁊ eiꝰ aliud eſt aridũ aliud liquidũ.vñ bitumẽ iuda icũ qð fit in lacu iudee qͥ ðꝛ alfftiden coagula tio eiꝰ ꝑ ripã ipſius lacus inuenit᷑.⁊ naute na cumſcafa.⁊ ſic eã colligũt ⁊ ſiccãt ⁊ vendunt Aliud genꝰ eſt qð neq; ferrũneq; aqua rmpe re põt.niſi tm̃ menſtrua mulieꝝ.autſanguis hircoꝝ.Et ſi volueris rũpere.ſic rũpe. colli⸗ ge vinũ de lana ⁊ intinge ipſum in ſanguie. ? ſic incide. Eſt autẽ bitumẽ ſummũ purpureũ odoꝛis grau iozj. reparabile aũt nigꝝ eſt. Re perit᷑ aũt babilonicũ bitumẽ albũ ſeu nigrũ. lõgo interuallo rapiẽs ad ſe ignẽ. O m̃e vero bitumẽ hʒ virtutẽ malacticã ⁊ drowi iele e i ON d bʒ vires viſcide ⁊ etia ercaciter relaxãtes. Dyaſcoꝛides. Bitumen tumoꝛes repꝛimit. Offocatiõibe ſtericis occurrit.adẽtes ma trices ſubleuat fumigando.i¶E pilẽticos ſu⸗ mus eius pꝛouocat cũ caſtoꝛeo.mẽſtruis im perat. tuſſim ſedat.¶ Aſmaticos ⁊ diſnoicoſ ad ſanitatẽ ꝑducit.¶ Moꝛſibo venenatis oc currit ſciaticis pꝛeſtolat᷑.ſciliacis dat᷑ in mo⸗ dũ catapucie ⁊ maximũ pꝛeſtat effectũ.coa⸗ gulatum ſanguinẽ cũ aceto reſoluit.diſſinte⸗ ricis cũ ſucco ptiſane ſuppoſitꝰ curat.i¶ Ca⸗ tarrum ſuffumigatione cõpeſc.itdentiũ dolo rẽ appoſitũ mitigat.podagricos ⁊ arteticos cũ nitro ⁊ cera vt malagina impoſitũ curat. Capitulum. lxxxx Rionia. Dyaſcoꝛides capitlo qampe b leos leuki.id eſt bꝛionia.ſiue vt lati⸗ ni vitis alba haſtas ⁊ folia ſimiliaha bet viti noſtre.ſed aſpera ⁊ minoꝛa capꝛioli ſi miles ſunt implicãtes ſe.ſemen ipſi vue ſimi⸗ le eſt:ꝛ botruoſum rarũ et fuluũ.ij Galienus ſexto ſimpliciũ fqarmacoꝝ capitulo ampele⸗ os leuki.id eſt vitis alba.quã quidã ⁊ bꝛioni am et pſilotrũ vocant/in ſummitate eius eſt Trattatus ſtipticitas et amaritude pauca⁊ acuitas. et ipie comeduntur in pꝛincipio ſue natiuitatis fm conſuetudinem ⁊ in tempoꝛe veris.quia ſunt iuuantes ſtomachum pꝛopter eoꝝ ſtipti citatem.ſub amarã autẽ ⁊ leuiter acrem hʒ bet ſtipticitatem. ¶ Serapion libꝛo goreßa 5 toꝛis capitulo feſera. Feſera herba ẽ que ſolia ⁊ capꝛiolos in ſimilitudinẽ vitis cõmu nis.niſi quia ſunt aſperioꝛa.⁊ rami ⁊ cꝗpꝛioli ggherent. implicantes ſe quibuſcunqʒ; appꝛo ximant ex arboꝛiba alijs ⁊ ſuſpendunt᷑ eis cũ capꝛiolis ſuis.⁊ habet fructũ ſimilẽ racemo rubeo. ¶Balienus. Bꝛionia vꝛinã mediocriter pꝛo uocat.Radix vero abſterſiuam quandam et ſiccatiuam ſubtilium partium habet virtu⸗ tem.necnonmediocriter calidã pꝛopter quã ſplenes attenuat.i Scliratos ſanat.exteri⸗ us appoſit cum ficubus ſcabieʒ ⁊ lepꝛamſa nat. butruoſus qautem fructus in polipirijs eſt vtilis.¶ Serapion auctoꝛitate Raſis. Virtus eius eſtque calefacit mediocriter⁊ abſter git ⁊ ſubtiliat ⁊ diſſoluit duriciem ſple nis qñ ſupponitur emplaſtrũ ex ea cum ficu bus.Et curat ſcabiem ⁊ egritudineʒ cũ qua eleuatur cutis. Sed fructu eius vtuntur co riaminarij. Ham cum eis abꝛadũtur pilico⸗ rioꝛum.¶ Et idem Sersapion. Virtus folio rumꝛ fructus ⁊ radic eſt calida ⁊ acuta.Et ideo qñ fit emplaſtrum cum eis ⁊ ſale confert vlceribus que dicuntur granita.⁊ illis que Dicuntur fagedenica.curat fiſſuras labioꝛũ. ¶ Radix eius mixta cum oꝛobo et fenugre⸗ co quando cum eis abluitur cutis munditi⸗ cat ⁊ abſtergit eam. Et aufert pannumet ve⸗ ſtigia nigra ⁊ bothoꝛ⁊ cicatrices vlcerũ.Et conficitur cum oleo donec fiatſicut cera/et ſedat doloꝛem ⁊ fiſtulam ani.Et qñ miſcetur cum oleo donec diſſoluatur/cõuenit ad hoc ⁊ expellit liuoꝛem qui fit ſub oculo.Et quan do fit ex eo emplaſtrũ cum vino ſedat panari ciũ/⁊ reſoluit apoſtemata ⁊ aperit ea.Et em⸗ plaſtrum factum cum ea extrahit oſſa/ingre ditur in confectionibus vnguentoꝛum coꝛ⸗ rodentium carnem.Et potatur de ea.ʒ.i.qd epilentiam/⁊ conuenit appoplexie ſic admi⸗ niſtrata ⁊ opilationi. Et quando bibuntur ex ea.ʒ.ij.confert mæſibus tvri ⁊ occidit fe⸗ tum.Et quando extrahitur ſuccus a ſtipiti⸗ bus eius et accipitur cum frumento cocto⸗/ pꝛouocat lac. OWD ega cön apoli eo 1Aeno terpo dame avin dergti terten onſa olptis Raſis4 er enße mfia qua turco llico⸗ folio ta. Et nfer ne dion. wogren wncii. mev i & ſceur hoc an nan tem n ℳα zi gdmi⸗ untur ſtipii⸗ o/ git ſoa Capitulum. lxxvi Rictanica.Dyaſcoꝛides ca. Bꝛicta b nica herba eſt babens folia ſimilia lappatio agreſti/ ſed paulo nigrioꝛa lanoſa guſtu ſtiptica.Haſtã vero habet lon⸗ gam ⁊ radicẽ paruã ⁊ tenuem / folia eius ex⸗ ſiccantur/ſuccus eius collectus in ſole po⸗ nitur ⁊ ſiccatur/⁊ eſt illi virtus ſtiptica. Pyperationes Dvaſcoꝛides. Ouccus eius ſiccatus ĩ ſo⸗ le pꝛodeſt vulnerib/vel cancris oꝛis ⁊ fauci um cum vino ⁊ his quiptiſim incurrũt.qui⸗ dam dicunt ꝙ eſt lappacium acutum. ¶ Dyaſcoꝛides capitulo bꝛio.id eſt bꝛictani; — ca herba eſt duoꝛum cubitoꝛnm longa/ vir⸗ gas multas ⁊ tenues habens in quibus fo⸗ lia naſcuntur lepide ſimilia mollia ⁊ alba/ et in ſummo virgarum pꝛofert ſemen floꝛem al bumhabens. ¶ Dyaſcoꝛides. Virtus eius eſt que cũ ſuc⸗ co ptiſane cocta/⁊ a capadocijs comeditur pꝛopter frigiditatem ſtomachi/⁊ ſemen eius pꝛo pipere vtuntur miſcentes in cocturis. Alij memoꝛant hanc ehpetigines mederi. ¶ Dyaſcoꝛides capitulo bꝛictoꝛis.id eſt bꝛi⸗ ctanica herba eſt cuius radix aſpera et ſtri⸗ cta ⁊ ſibi coberens guſtu dulcꝭ facit baſtas duoꝛum cubitoꝛum ſpinoſas. Naſcitur inlo cis algoſis que cathaplaſmatibus adhibi⸗ ta/omibus vulneribus impoſita ⁊ quotidie mutata medetur. V WWESS Capitulum. lxxvij Otris.Dyaſcoꝛides capituloBo⸗ b ntis eſtherba fruticoſa tota ſpanſa ſuper terram/coloꝛem mellinum ha⸗ bens per interualla furcata.virge eiꝰ in om⸗ nibus ramis ſemine plene/folia habet ſimi⸗ lia in cibo agreſti cum maximo odoꝛe et bo⸗ no/non inuenitur in partibus noſtris.multi pꝛo ſuauitate odoꝛis rebus alijs eam adiun⸗ gunt. Naſcitur in locis cultis et paſcuoſis. capadocij vero eam ambꝛoſiam dicunt / alij arthemiſiam. Dperationes Dyaſcoꝛides.um vino bibita arthonoi⸗ cis pꝛodeſt.ſuccus eius bibitus in balneo vctericis coloꝛem reddit. Sed notanduʒ q; plures herbe non inueniuntur in partibono⸗ ſtris. Et ideo noſtro idiomatenõ poſſunt no minar 1e .— HDZ e iiij 3 Capitulum. lxxviif Oꝛago. vſidorꝰ.li.ethimo. Boꝛago b cali.eſt ⁊ hu.in pᷣmo gradu. Platea. Boꝛago ſolia habz aſpera. ⁊ viridia ſunt precipue.cõpetunt vſuimedicine.exſic⸗ cata nõ ſecundario ſemina.Conſtan. Boꝛa⸗ go eſtcalida ⁊ humida in pꝛimo gradu. Iteʒ Boꝛago herba eſtſatis nota calida ⁊ humi⸗ da eſt in medio pꝛimi gradus. Habet em̃ vix tutem generandibonos bumoꝛes. Pvperationes ¶yſaac. Boꝛago in vino potui data leticiã generat.⁊ coꝛ confoꝛt at.pꝛoinde antiqui mi⸗ ſcebant eam medicinis cardiace valentibus paſſioni.¶ Que etiamcum aqua cocta.⁊ cũ melle aut zʒuccaro potui data cannales pul/⸗ monis ⁊ gutturis optime mundant.i Plate rius. Conualeſcentibus ex egritudine valet ſyncopiſantibus cardiacis cõmeſta cuʒ car⸗ nibus vel condita cũ ſanguine. Semen ei⸗ per duos annos in multa efficatia ſeruatur. ¶ Radix non competit vſuimedicine.Her⸗ ba etiam cruda comeſta.bonum ſanguinem generat. Contra vxctericiam cocta cu carni⸗ Tractatus bus comeditur. ¶ Cõſtantinus. Boꝛago co leram rubeam purgat. cardiacis ſubuenit. ex coleranigra patientibus.¶ In vino miſ⸗ ſa⁊ potui data leticiã generat.i¶ Eiuſq; apo ʒzima cũ melle ⁊ zuccaro bibitũ. ⁊ contra gut turis aſperitatem ⁊ pulmonis ac pectoꝝ va let. ¶ Aalet m Dyaſco.conualeſcentibus ſyncopiſantibus. cardiacis. melancolic. co meſta cum carnibus.i¶ Eontra ſyncopim fi at ſyrupus ex ſucco eius ⁊ zuccaro fiat ſimi⸗ liter contra cardiacam paſſioneʒs.addito pul ueris oſſis decoꝛde cerui.¶ Valet ſimiliter contramelancoliam. Ombax vl cotum. Serapion libꝛo b aggreg. capitulo goꝛon.i. bombax. Dixerunt quidam medici dekelbe. q; cotum naſcitur inter eos in arboꝛibus.qᷓ ſunt ſicut arboꝛes antiperſicoꝛum. et durãt annis viginti. et eſt ex eo ꝙ omni anno ſemi natur. Et idem auctæit ate aben meſuay.me lius eſt ex eo nouum.Et quod eſt plamatuʒ gnno ſuo. OPoperationes 8 O e 1 De Herbis co e — enit. miß⸗ — 9 . .fiC„ Serapion. Succus folioꝝ eius cõuenit er B ſuxui ventris qui accidit infantib. r C¶ Et ſemen eius cõuenit tuſſi.Et eſt bonum dns pectoꝛi:⁊ eſt calida ⁊ hbumidl. cc £ ¶Et oleum eius ↄfert lentiginibo faciei ⁊ pu wnf ſtulis calidis que fiunt ĩ facie:⁊ facit augmẽ Anf tum in ſperme. ai D¶ Dyaſcoꝛides ca.coꝛon:id eſt bombax.me⸗ dündl dulla ſeminis eius calefactoꝛia eſt mollifi⸗ inlie E cat pectus.i Et pꝛodeſt adtuſſinm. F¶ Succus vero folioꝛum eius potatus flu⸗ um ventris infant ium ſiſtit.Et eſt calida ⁊ umida complexionis. S. N L uebe. Capitulum. lxxx. ehabe, Ulgloſſa. Iſidorꝰ li. etymo. Bugloſ ninen b ſos a gred eſt dicta:eo ꝙ aſperrima et dild ſfoolia in modũ lingue bouis habeãat. noſen ODue mirũ modũ ob epientiã nutriendam a ſalm veteribo infundenda vino memoꝛat᷑. Pliniꝰ li annarn bꝛo. xxv. Bugloſſos folia habet bouis lin⸗/ gue ſilia ſuꝑ terrã ſparſa ⁊ aſpera ⁊ magna et minoꝛa. Auicenna.Lingua bouis eſt herba lata habens folia. Et canna eius eſt plana: cuius rami ſunt vt pedes locuſtaruʒ:⁊ coloꝛ rem coꝛdis calidam. L LConſert etiam tuſſi⁊ aſperitati canne/pꝛie lo armeno. eſt ex viridi ⁊ citrino. Adminiſtrãda autẽ eit in medicina illa que groſſa habet folia ſuper quoꝝ faciẽ ſunt puncta:que ſunt radices ſpi noꝝ aut piloꝝ exeuntium ab ea.Pꝛoxima ẽ equalit ate in caloꝛe.ad caliditatẽ enĩ paruaʒ declinat. Et eſt in fine pꝛimi gradus in humi ditate. Que autẽ ſicca eſt:minoꝛis eſt humi⸗ ditatis. Gerapion li.aggre.ca.ledenalcha⸗ ur auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis. Ledenalchaur id eſt lingua bouis ſiue bugloſſa:⁊ eſt plan⸗ ta qᷓ aſſimilat᷑ herbe qᷓ dici᷑ caromas:et ha⸗ bet folia verſus terrã aſpera ⁊ nigra:⁊ aſſimi latur in figura ſua lingue bouis. Bperationes i¶ Plinius libꝛo vt ſupꝛa.Bugloſſa vino mi⸗ xta animi voluptates auget:⁊ vocatur eu⸗ phꝛaſinum fluitiões:quas greci thaumatiſ⸗ mos dicũt ſedat. et ſciaticis cũ qq̃ bibitaſin gulare pꝛeſidum tribuit. M „ ¶Auicenna. Bugloſſa ſicca 2 adu ſtal alco⸗ laque ſunt in infantibus remouet:⁊ infla⸗ tionem oꝛis ſedat. ̊ Et etiam lenificatiua pectoꝛis:⁊ conſoꝛta⸗ tiua coꝛdis. — HBona melancolie ex ſolicitudine ac tremoꝛi coꝛdis in vino ⁊ diſpoſitionibo melancolicj. Ohidam in potu tribuant eam ad tremo⸗ . ecocta cumzucraro⸗ vcn omelle. Serapion auctoꝛitate alcauzi. Bugloſſa eſt frigida: ⁊ qñ flos eius cõburum coõnenit ſuxibilitati dentium: ⁊ gingiuarũ:⁊ ad alco lam /ꝓpꝛie que accidit in oꝛe pueroꝛum:⁊ om/ nibus inſir mit atibo que fiunt in oeD. NEKõuenit cardiace quc fit a colera.Et qui⸗ ꝗ do aliquis vult eam ſumete:ſumat cum bo⸗ Galienus octano ſimpliciũ farmacarũ ca pritulo de bugloſſa fᷣm tranſſationem ara. WVirtus eius eſt calida paꝝ ⁊ humida.Et cõ uenit tuſſientibꝰex aſperitate canne pulmo⸗ nis. Et cocta cim mellicrato aut pꝛoiecta in yvino inducit leticiam. ¶ Et idem eodem libꝛo ⁊ ca.ſm tranſſiationẽ ara. Bugloſſa humida ⁊ calida eſt comple⸗ xionis. Vnde in vno potata:leticia cauſati ua creduur eſſe. ¶ Cõuenit autẽ ⁊ eis quipꝛopter aſperitateʒ gutturis tuſſiunt in mellicrato cocta. Aui.de viribo coꝛdis dicit ꝗ ↄſoꝛtat coꝛ. Capitulum. lxxxj. 7 B AUltalmos herba eſt cuiꝰ flos ðꝛ ocu b lus bouis vel vacce. Et habſloꝛes nigros 'm antiquã tranſiationem. HPperationes ¶¶ Dyaſ.ca. Butalmos.qᷓ trãſſatio coꝛrupta eſt: qm ſera.ex vᷣbis dyaſ.ſᷣm aliã trãſlatiõem Dyaſ.dicit ꝙ hbʒ floꝛes citrinos ſiles floꝛibꝰ camomuille: ? boc veꝝ eſt. ¶ Butalmos haſtã eijcit mollẽ.folia maratriſilia floꝛẽ mellinuʒ bns.oculo bouis ſuem.vñ ⁊ nomẽ accepit. HNaſcitur ĩ ciuitatibo ⁊c.¶ Ded ſm traſſatio nem nram Dvaſ. Butalmos bhʒ duas ſpeci⸗ es.vna eſt q̃ hʒ folia ſimilia maratro:⁊ floꝛes ſiles floꝛibo camomille. Et iſta vocat᷑ cotula fetida:⁊ latine ðꝛpucida.Et Dyaſ.vocat eaʒ partemon. Alia eſt qᷓ bʒ ſolia ſimilia coꝛian⸗ dro: 2 floꝛes citrinos.naſcens iuxta muros ciuitat. ⁊ vocat᷑ cotula nõ fetida:⁊ latine ðꝛ oculus bouis.et grece ſimilr ita ſonat butal mos.Sʒ ara.vocat᷑ bibar.i.oculus vacce.⁊ iõ dicit adlr̃am.i¶ Butalmos eſt herba mol tenuiter ſciſſa ⁊ mollia:ſilia maratro:floꝛeſ ci trinos ſlies floꝛibo camomille.⁊ iſta ſᷣm veri⸗ tatẽ eſt co tula fetida q̃ alio noĩe vocat᷑ puci da.¶ Et ſubdit:ẽ alia butalmos cauliſmoll: fo. coꝛiãdro ſilia: floꝛes citrinoshñs:naſcẽs iuxta muros ciuitatꝭ:⁊ iſta vocat᷑ oculꝰ bo⸗ uis vel cotula nõ fetida.⁊ de iſta herba eſtthß s anei no ſilſg. eog en amol Plini?li. xyvi. Moytes 9 lis antimo ſilis:lenes emittes tirſos:⁊ folia itaq; buxꝰ pire veritas clare intuẽtibo:quã latiꝰ inuenies in ca.inferiꝰ de oculo bouis ⁊ iſtius oꝑatiõis. 2 b exparte coꝛruptium. ¶ Pixos en apud grecos arboꝛſpꝑ virẽs eſt appellata:⁊ leuitate materie elemẽtoꝝ apici bus apta. Vñ ſcriptura. Scribe inqt buxo arboꝝ. Buxꝰ expmendis elemẽtoꝝ ꝗpiciby yvtilis leuimateria infoꝛmat vſuʒ man pueri lis. Simul eni ãmouet te ipᷣa materia qᷣ ſꝑvi ret:mec vnq; ſuis exuit ſolijs ne vnc ſpeitune diſſimilatione vnderis:ſed ſemꝑ tibi ꝑ fides germinet ſpes ſaluis. it ilex ⁊ buxuſ. itaq; buxꝰ pireneis ac citerijs motibo pluri⸗ ma. berecinthio tractu craſſiſima in coꝛſica floꝛẽ nõ ferẽdo. OQue cã amaritudis mellis. Sermen illiꝰ cũctis inuiſum am antibo. Hec in olimpo macedonie gratilioꝛ eſt ſʒ bꝛeuis. Amagat frigida apeica. In ignequoq; que fer⸗ Num eſt nomen grecumg latinis A / —— S —— ͤſ ilænaa de⸗ dacih5 d& &α d O R 8 R De Herbis ro duricia:neq; carbone vtilis neq; flãma. ¶ Buxo folia cõcaua ſunt ⁊ nõ decidũt.hec arboꝛ in plures ramos diſꝑſa ſicut ⁊ lochos tranſmarina. Spiſſiſſima vero ex omni ma⸗ teria:⁊ ideo grauiſſima iudicatur. ¶ Buxus ſicut ⁊ hebenus natura gracilis neutra fluitat in aquis. Buxus 2 coꝛn ⁊ olea medulla ? apidibus atq; coꝛneis caret:minimũq; ⁊ ſanguis bʒ. ¶ Cariem vetuſtatemq; buxus nõ ſenti::⁊ ri mam fiſſurãq; ſponte nõ capit. Et ſicut in cipꝛeſſo terdines naſci ꝓhibet ꝗmaritudo:ſic ⁊ duricia in buxo.Arida enĩ latius q; virida ſerris cedũt pᷣter robur:⁊ bu xum qᷓ pertinatius reſiſtũt:ſerratũq; dentes inertiequalitate replẽt:ſcʒ quãdo lamine ſe⸗ ctiles ex eis fiunt. sä *7 ¶ Idẽ in li xvij. Oꝛouenit buxi tenniſſimis quinis ſeniſq; virguli colligatis depacti ¶ Actoꝛ. Buxus eſt arboꝛ oĩb nota. Huius ramis vtimur in die palmaꝝ vice palmaruʒ: quales oliuarũ ſunt ꝗᷓ inregione nranõ abũ dant. Huiꝰ etiã ligni ꝓpter ſuã ſoliditatẽ leni tatemq; ac decoꝛẽ ad fabꝛicandas tabellas ⁊ cocliaria atq; manubꝛia ⁊ ad alios plimos vſus aptiſſimũ inuenit᷑.¶ Eſt autẽ ar boꝛ hu⸗ milis ⁊ tenuis.neq; enĩ multum aſcendit nec multũ groſceſcit.De huiꝰaũt natura nihilpe nitꝰ ĩ libꝛis medicoꝝ repperiſſe me memini. Capitulum. xxxiij. Ruſcus omnibus notus. Paulus b caa.de bꝛuſco:ſolia eiꝰ ſunt folia mir⸗ ticũ extremitatibꝰ ſpinoſis. Faciẽs plures ſtipites cum fructu rubeo ſicut fru⸗ ctus ceraſi:⁊ eſt temperati coloꝛis:vt ypo⸗ cras ⁊ Galienus teſtantur. Pperationes ¶· Pau. Succus folioꝛim eius expꝛeſſus in oꝛe tentus oꝛis vitia emendat. ¶ Pꝛodeſt ſtomacho ⁊ doloꝛi ventris a cole ra temperatꝰ cum lacte ⁊ inunctus vitia ocu loꝛum emendat. 4 Potatus cum zuccaro emopt 0 icos ſanat Et petram frangitt. ¶ Succus eius coctus ⁊ bibitus coleram 2 menſtrua expellit. Puluis radicis eius vul-⸗ nera bene ſanat. D b„ dD 8 ria condiena. . AUalet tamẽ ad varia medicqamina ⁊ vngẽ⸗ Capitulum.lxxxiiif. VAtiruma buando:id eſt pꝛofunden b oo eſt dictũ:vt dicit Iſidoꝛus. Sua evni vnctuo ſitate ⁊ humiditate bʒ im buere ⁊ ꝓſundere coꝛ orini gintu⸗ tirũ eſt fios lactis multũ habens caliditatis ⁊ humiditatis cũ dominio ꝗereitatis:ratiẽe cuius habet multũ vnctuoſitatis.Eſt enim butiroſa ſubnaturaliter calida ⁊ bumida vi⸗ ſcoſa ⁊ vnctuoſa:humane complexioni vici na:vt dicit Iſaac. Pperationes Butirũ ſepe comeſtũ ſtomachi ipſi eſt hu mectatiuũ:ventris ſolutiuum maxime ſi re⸗ cens ſuerit. Et ideo antiqͥ vł?dicit Iſaac aſſi milauerũt butirũ oleo mixtuʒ pinguetudini dicentes:ꝙ ſiqͥs acceperit valet ſcreatui de pectoꝛe ⁊ de pulmone maxie ſi ibi fuerit apo ſtema: qꝛ pꝛopꝛie eſt maturatiuũ ⁊ bumoꝛum diſſolutiuũ:⁊ ſuperfluoꝝ pectoꝛis mũdifica tiuũ:maxime ſi cũ melle velʒuccaro comeda tur. ¶Subgens ibidẽ. Butirũ repugnat ve neunis: membꝛa humectat:aſperitatẽ oculoꝝ eius lotura mollificat Z emundat: apoſtema diſſoluit ⁊ maturat. AUulnera pulmonis gutturꝭ ⁊ pectoꝛis mi re ſanat:renum ⁊ inteſtinoꝛũ moꝛſums miti⸗ gat:neruos indignatos ⁊ cõtractos ſeu ſpaſ matos mollificat atq; laxat. Auicema.Contra venena butiruz interi⸗ us ſun pta ſingulare pꝛeſidiũ eſt. Si intoxi⸗ catus butirum in lacte calido reſolutum bi⸗ bat in magna quantitate. Nam vnctuoſita-⸗ te ſua opuat meatus ne ad coꝛaſcendat ſubi to vis veneni.pꝛeterea venenoſitatẽ totaʒ ad ſe trahit ⁊ ip̃ᷣam inuiſcat per vomitũ euacuat de coꝛpoꝛe ⁊ educit:vt dicit icem. Balitur ditas ſiccitate ſalis temperetur. Inſuper vt eius ſapoꝛoſitas augmentetur. Nam guſtui in ſapoꝛe eſt magis gratũ:qũn mediocriter eſt ſalium.quando nimis anti/ quatur:eius ſopoꝛ cum odoꝛe diminuitur:et in grauemodoꝛem ⁊ ſapoꝛem guſiui hoꝛribi lem tranſmutatur:⁊ tunc non valet ad ciba⸗ ta:qꝛ ſepe accidit id qð nõ cõuenit gule:con gruit tamẽ nihilominus medicine alicui. Capitulum. Ixxxv. r autẽ alie antulũ butirũ vt meli/ us conſeruetur:⁊ vt eius po tentialis humi/ Trattatus –— Amomülla.Auicenna.Camo⸗ milla eſt nota. Sed alia ẽ cuiꝰ c QAHſros ẽ citrinꝰ.Et alia cuiꝰ flos eelſt purpureus. Alia cuiꝰ eſt al⸗ bus.in pmo gradu ẽ ca.⁊ ſicca ,. Etſm G alienũ ꝓpinq̃ virtuti roſe in ſubtilia tione ſua:ſed ẽ in modũ olei cõuenienter cali da.Eſt aũt aperitiua:ſubtiliatiua:mollifica tiua:reſolutiua.Dyaſ.Camomilla vel antu⸗ mios herba ðꝛ quã alij errantẽ vyridẽ vocãt: eo ꝙ verno tꝑe floꝛeſcat ⁊ ad vſum colligat᷑. Alij vero camelionẽ:eo q; habeat odoꝛẽ ma li maciani ſimileʒ. Huiꝰ herbe tria ſũt gene⸗ ra differẽtias in floꝛe hñtia.haſte ſũt vl duaꝝ palmaꝝ fruticoſe q̃ ramulos multos cũ vi⸗ minib multꝭ ac tenuibus gererãt teneraq; paruga ⁊ anguſta ſolia. Superiꝰ vero capi⸗ telliũ habet cũ qdã rotũditate.habens dein⸗ tus floꝛẽ aureũ qͥ regũ exteriꝰalboꝝ aut mel⸗ lini vel pin pureicoloꝛis obiectiõe folioꝛum magnitudine timi ſimiliũ. Naſcit᷑ĩ locꝭ aſpe ris vel circa ſemiſas vł vias.Colligit᷑ãt tꝑe verno maxie virtꝰ eſt ei radici ⁊ floꝛi om̃iq; frutici vernãtica⁊ leptomerica.Sera.li.ag. ca. behomig.i.camomilla.Eiꝰ ſũttres ſpẽs: diſce nuntſm coloꝛes floꝛuʒ ſolũ.⁊ ipia eſt naL ddidan la aub ſe ligaras znecrſee Oſeinſchil Gcniennc tuuanolu niiden in rnalci henognin mſit kirn los cir rco nsden⸗ vorann lio oligtinge fſon ofti⸗ Srnlit ſmofih Gürnid De Herbis herba habẽs virgas longas circiter palmũ vnũ fruticoſos hñtes ramulos et folia par⸗ ua minuta gracilia ⁊ capitella rotũda parua in aliqbo quoꝝ floꝛes albi⁊ in aliqͥbus aurei coloꝛis.⁊ flos qͥ apparet ſub capitello eſt ro⸗ tundus hñs circũquaq; floſculos ſiles floꝛi bus rute.⁊ coloꝛſipᷣoꝝ eſt citrinus aut purpu reus:⁊ naſcitur in locis aſperis:⁊ ſuper ma⸗ re colligitur in vere.Et opoꝛtet ꝙ reponant ⁊ fiant inde trociſci.i¶ Galienus ſexto ſimpli cium farmacoruʒ capitulo antumus:id eſt camomilla.dictum qu idem eſt in tertio tra⸗ ctatu de hac herba latius.dicatur autem et nunc ſummarie ꝙ calefacit ⁊ deſiccat ſecun⸗ dũ pꝛimũ gradũ.Eſt autẽ ⁊ ſubtiliuʒ partiũ: 7 feontere⸗ dyafoꝛetica necnõ ⁊ rarefſactiua 2 xabilis virtutis. Bperationes ¶ Auicenna. Camomilla ſedat apoſtemata calida mollificando ⁊ reſoluẽdo ipᷣa:⁊ lenifi cat dura que nõ ſunt ſtricta valde.i¶ Et bibi tur ꝓpter apoſtemata viſcerum ſpiſſa.mollifi cat tetanum:⁊ ↄſoꝛtat mẽbꝛa neruoſa omĩa. Et eſt ex medicinis plus ↄferentibo laxitudi ni q; reliqua:quoniã caliditas eiꝰ eſt ſils ca⸗ liditati animalis. ¶ Eſt confoꝛtatiua cerebꝛi cõſerens ſode frigide ⁊ ad euacuandamma terias capitis:quoniã reſoluit abſq; attracti one. Et hec eſteius ꝓpꝛietas.¶ Et cõſert pu⸗ ſtulis oꝛis:ſanat algarab diſtemperata ⁊ mo re emplaſtri ſuꝑpoſita.alleuiat ſputũ.aufert vctericiam.pꝛouocat vꝛinam.egredi facit la pidem:⁊ ꝓpꝛie que ex ea eſt purpurei coloꝛis. ⁊ cum camomilla quideʒ euapoꝛatur veſica ęApter doloꝛes frigidos.i¶Et pꝛouocat men⸗ ſtrua bibita ⁊ ſedendo in aqua ipſiꝰ.Et edu⸗/ cit embꝛionem ⁊ ſecundinã.i Et cõſert ylia⸗ ce ⁊ fit inunctio ex oleo eius in febꝛib perio dicis.⁊ bibitur pꝛopter febꝛes antiquas in fi ne earũ.⁊ confert omni febꝛi abſq; foꝛti acui⸗ tate.cũ non eſt apoſtema calidum in viſceri⸗ bus.¶ Et quandoq; confert apoſtemati:cũ nõ eſt calidũ:⁊ eſt eiꝰmaturatio.loco ipſius ponitur in ↄfoꝛtatione cerebꝛi ⁊ iuuamento quod cõtert ĩ ſoda beregeſif. ¶ Serapion guctoꝛitate Galieni. Virtꝰ camomille eſtq reſoluit ⁊ fluxa mẽbꝛaconfoꝛtat.⁊ laſſitudini cõfert plus omni alia medicina ſedat dolo⸗ res:⁊ mollificat mẽbꝛa dura:⁊ lenit ſpiſſitu⸗ dinem cutis paucam.i¶Et expellit febꝛes q̃ fiunt ab humoꝛibo colericis.Et ꝓpter ſpiſſi⸗ tudinem cutis qñ in viſceribo nõ eſt apoſte⸗ ma calidũ:⁊ iam facta eſt digeſtio. Sed ⁊ fe⸗ bꝛes q̃ fiunt a flegmate ⁊ melancolia:aut p2- Pfer ꝗgpoſtemata q̃ in viſceribus ſunt qñ ex⸗ ibetur:iunat iuuamento maniſeſto multũ. ¶ Et ideo contigit ꝙ ipᷣa eſt vna de foꝛtioꝛi⸗ bus medicinis in ſedando doloꝛes ⁊ de me⸗ lioꝛibus mollificatiuis ex medicinis conue nientibus membꝛis interioꝛibus q̃ ſunt poſt mirach.i¶Et ipſa ⁊ oleum eius conſerunt ſo de frigide. Nam curat humiditates que ſũt in capite per reſolutionem ſine attractione. Et hec operatio eſt ſibi magis pꝛopꝛia q; ali cui alteri medicine.¶ Et quando fit empla⸗ ſtrum cũ ea ciſrat ſcabiem oculi ⁊ palpebꝛa⸗ rum:⁊ confoꝛtat cerebrum. Capitulum. lxxxvj. Annapis ſiue canabum ad ſimilitu⸗ c inẽ canne vocatũ ferunt.vel ab et mologia greca.quoniã canabum ill canabin dicũt.¶ Pliniꝰ libꝛo decimonono. AVitiliſſima funib canabis.ſeritur a fauoneo qjuo dentioꝛ eſt eo tenerioꝛ. Semen eiꝰ quan do matinũ eſt ab equinoctio autũni de in⸗ 5 EE2 maym dixit ꝙ arboꝛ campeſtr canabis poſt vindemiam vellitur ac lucubꝛa tionibus decoꝛticata purgatur. O ptima eſt alabandica. pꝛecipne plagarum vſibus. Ide in libꝛo viceſimo.Canapis nata eſt ptimum in ſiluis.folio nigrioꝛ ⁊ aſperioꝛ.¶ Auicẽna. Sebendẽgi:eſt ſemen canabi.Et aliud qui⸗ dem eſt oꝛtulanum.Aliud campeſtre.¶ Hu⸗ ßm cubiti qn⸗/ titatem in deſertis egreditur: et ſuꝑ folia ei?ꝰ albedo dominatur. Eiuſq; fructus piperi et gramini aſſimilatur. Natura eſt calidũ ⁊ ſic⸗ Lum in tertio. Succus eius conſtrictioneʒ ſoluit: ac ſolutione flegma ⁊ coleram educit. ¶ Palladius libꝛo tertio. Inebꝛuario men⸗ ſe vltimo:canabum conuenit ſeri terra pin⸗ gui.ſtercoꝛata rigua vel Piar bumida ⁊ al tius ſubacta. Idem in libꝛo quarto. In men ſe quoq; Martio vſq; ad equinoctium ver⸗ num tamũ poreſt ſericanabum. pperationes Plinins libꝛo viceſimo. Semen eius vi⸗ roꝛum geninn ã extiguere dicitur. Succus ex eo vermiculos aurium ⁊ quicquid intra⸗ ¶ Sed cum doloꝛe capitis tãta vis eſt ei vt aque infuſa coagulare eam dicatur. Ideoq; inmentoꝛum aluo ſuccurrit potata in aqua. Radix eius contractos articulos emolliti goↄgua cocta. Idẽq; podagras ⁊ ſiles impetꝰ. ¶ Auicenna. (anapis campeſtris reſoluit ventoſitates ⁊ exiccat foꝛtiter: bumoꝛq; eiꝰ paucus eſt ꝛ malus. ¶ Ex eius radice decocta fit emplaſtrũ apo ſtematibus calidis. In loris duris in quidꝰ chimi viſcoſi ſedatq; caliditatem ⁊ ſolui du E xiccat ſperma:ſolutione flegma educit⁊ coleram. Uiſum obtenebꝛat: ſtomacho no⸗ cet. Succus eius diſtillatur ad doloꝛem au ris opilatiuum.Et ad eius humiditatem:ſi⸗ militer ⁊ oleum ipſius.olia vero eius era⸗ dicant furfures in capite. ¶ Idem.Ex decoctione canapi ſilueſtris fit emplaſtrum heriſipile ⁊ apoſtematibus cali dis. E ius grana difficilis ſunt digeſtionis: ⁊ ſtomacho mala.unq; plurimũ ex coꝛtici⸗ vus eius ſumitur interſecat ſperma. Capitulum. xxxvij. Trattatus gitin ſole vel vento vel fumo ſiccat JIßac Aull veneris dicti. ſiue elapſoos c poſt alopiciã capillos recreet:ſiue ꝙ capilloꝛũ fluoꝛes coercet. Vel ꝙ ſit virgulis nigris lenibo cũ ſplẽdoꝛe q̃ſi capilli. Nalſcit᷑ aũt in aquoſis loc. ¶ Plateari in li. de ſimplicimedicina. Capillus venerꝭ frigi⸗ dus ⁊ ſiccus eſt. tpate tñ ex ſubtili ſubſtãtia, vᷣtutẽ bʒ diureticã. Recens multe efficacieẽ ſz paꝝ ſernari põt:q; herba ſubtilis E.Ex her bario.Capullũ venerꝭ herba videlicʒ q̃ Pol tricos ðꝛ:in parietibo videlicʒ naſcit hʒ ſolia coꝛiãdro ſilia.caulẽ nigrũ:ſʒ nec floꝛẽ bʒ:nec ſemen. ¶ Lõſtantinꝰ. E apillus veneris teſte Gał.inter calidũ ⁊ frigidũ eſt mediocris. Hoyoerationes ¶ Plateariꝰ.Cõtra calefactionẽ epatis dak aq̃ decoctiõis eiꝰ.vel de aq illa ⁊ zuccaro fit ſyrupꝰ. Si etiaʒ ſit vitiũ ſplenis aliqͥd addit᷑ calidũ diureticũ:⁊ plagelle ĩ ſuceo ei incĩcte ſuxr ponat᷑ vel etiã herba ↄtrita.¶ Cõſtãtinꝰ. Eius apoſima valet hane lituoſ iſ. lapidẽ frã it. cũ vino bibit? veneno reſiſtit ⁊ hũoꝛiboa tomacho fluẽtibo. mẽſtrugpuocat. doloꝛẽ pe ctor pulmõis mitigat.¶ Et yt dicũt qda ö ſtomachoꝛ iĩteſtinis depõit colerãrubeã:alo icie valet cathaplaſmis. Et ſcrophis cũ aqᷣ coctcapite ex eo loto puſtutaſ etiãt putrefa De Herbis ¶ Folia eiꝰcũ floꝛib ĩ catbaplaſmatibo cũ vi no dulci facta ⁊ ĩpoſita ĩſlatões teſticloꝝ tol lit. ¶ Et aniplagas ſanat.ad neruoꝝ inciſio nes cũ aceto facit:⁊ cathaplaſmatibo impoſi ta. Jpᷣa po potuidata offocatiões facit. ctionẽ mũdificat. ¶ Hec ĩ oleo decocta facit ad mlieꝝ capilloſ nutriẽdos decoctio eiꝰpo tata yctericoſ⁊ eoſqͥvꝛinã difficile faciũt ad E inuat:mẽſtrua mouet:vẽtrꝭ fluxũ ſiſtit.¶ Ca pillos etiã cadẽtes ↄtinet ſi cũ vino ⁊ lixiuio coquat᷑:⁊ cũ eodem humoꝛe caput abluatur. ¶Item cum vino appoſita ſtomacho pꝛo ca thaplaſmate moꝛſui canis ac ſerpentium me detur.eius autẽ radix eſt vtilis. Capirukrum lrxxuiiſ. Ardo benedictꝰ. Pli. ca. Cardo bñ⸗ c dictꝰ dꝛ qꝛ verꝭ tpꝑe ſeneſcit.⁊ ẽ herba teriſſagũ ſpecie:⁊ cũ mollicie caulicu tis ſubꝛubicũdis. Naſcit᷑i tegul ⁊ in murꝭ.no mẽ bh̊ grecidederũt ſenicion:q; vᷣe caneſcit ca put eðꝰ.numeroſa diuidit᷑ lanugine qlis ẽ ſpi ne inter diuiſuras exeũte.i¶ Gal. vi. ſim. far. ca.de car.bñ.Erigoꝛon ſiue cardo bñdictus vlherba bulne vᷣtutẽ hʒ ĩflatiuã ⁊ mediocrit᷑ Dyafoꝛeticã.i Dyaſ.ca&edũ.i.cardo bñ. ẽ herba quã ſenicion vocàt. Naſcit᷑i teciᷣ ⁊ ĩ pe tris:folia hʒ virida ⁊ denſa ſilia quercule:ſed groſſioꝛa ⁊ pinguioꝛa.tyrſuzʒ ſubꝛufũ capitel⸗ lũ ĩ ſmitate tyrſi hñs ĩ modũ viticelle lanu⸗ ginoſũ. Vires hʒ ſtringẽtes ⁊ refrigerãtes ⁊ gadẽ pᷣſtãtes q̃ ⁊ plantago.ſolia frigida ſunt. Dperationes S Capitulum. xxrix. c ·cardonis ſilueſtrꝭ:qͥ cardꝰ hʒ plures ſpẽs iter ſe differẽteſ. Differt a came leon:qꝛ ĩ folijs nõ hʒ aculeos.li.ca.de car. Cardoꝝ duo ſũt gña.vnũ fructuoſiꝰ altero. Alteꝝ vnicaule craſſiꝰ. Vtriq; folia ſpinoſa muricatis cacumĩbo:ſʒ alteꝝ floꝛẽ purpureũ mittit iter medios aculeos celerit᷑ caneſcẽtẽ ⁊ abeũtẽ cũ aura.ſtolimõ gre.vocat᷑. Itẽ car dqus ⁊ folia ⁊ caules ſpinoſas lanugines bhʒ. Itẽ ĩ anchoꝛa leucantos ẽ dictũ ſpina alba. Eſtãt alia dẽntia ꝙ qͥdã ĩ his miticaulia ra moſaq; fiũtvt cardꝰ Vno ãt caule nec ramo ſo nec enetoſ qᷓ̃dã cacumĩetm̃ ſpinoſa ſũt vt ngi dd eſtate floꝛẽtvt terralis ⁊ elixeneſ ſcolimos ⁊c cnoᷣ Pperationes ¶ Gal.vij.ſi.far.ca.ſcolini.Scolimoſ.i.car dꝰ ſil.cuiꝰradix mit itudieʒvꝛinaꝝeducit feti daꝝ ſiqͥs ĩvino coqns eã bibat.⁊? ꝓpter h̊ feti tudieſ curat aſellaꝝ ¶ Et koticdapis purga S Ardus. Sciẽquʒ ꝙ camelon ẽſpẽs A B tiuo h̊ farmaco tal hũoꝛis extota ſuba exiſte te:q̃ vᷣo fᷣmqlit atẽ Perſi qdẽ cꝗ.ĩ.iij. g. vel terrio incipiẽte indicat h̊ farmacũ.ſic aut lii ¶ Pli. ca. cameleonte albe.i. ſuchaavel card⸗ alba.Cũ paſſo mixtavꝛinã mouet:hydropicũ deſiccat:lũbꝛicos occidit.NHã illa q̊ nigraẽ facit ad maligna vulnera q̃ greci vocãt caci⸗ anculas:⁊ lentigies aufert.i¶ Gal. Camele⸗ onte nigre radix hʒ qͥd delicterioſũ.vñ extr ſecꝰ ẽ vſus eiꝰ ad ſcabiẽ ⁊ empetiginẽ ⁊ alfoſ ⁊ oĩno oĩaque abſterſiõe egẽt ⁊ mollitiuis ⁊ dyafoꝛetiq miſcet᷑ farmacꝭ ⁊ fagedeniaca vl⸗/ cera ſanat cathaplaſ.¶ Alba vᷣo cameleõte radix ad lumbꝛicos rotundos dat᷑ ĩ qntita⸗ te oxifabi cũ vino auſtero.Afferũt ãt eã ⁊ vc⸗ teric ſileʒ exñtẽ radici.magꝭ attñ amarioꝛ il laẽ.i Ser᷑. Radix eiꝰↄfert ſluxuinimio ma tric: ⁊ ↄfert oĩba egritudib ĩͥb ofert bede⸗ guar.Et fructꝰ eiꝰ ⁊ radix ↄferũt apᷣativulue 7 apᷣati ani.⁊ radix eiꝰ incarnat vlcera:q in ipᷣa ẽ vᷣtꝰ ↄſolidatiua cũ tꝑam̃to.iEt idẽ au cto.dya.Cardꝰ ẽ herba.⁊ hmõi herba fᷣm ꝙ; extimo ẽ ꝓppe naturã bedeguar.⁊ ẽ ſtiptica:⁊ ſemẽ eiꝰ ẽ foꝛtiꝰ ſatꝭ.⁊ ↄfert relaxatiõi vulue ⁊ fluxibilitati ani:⁊ glutinat vlcera.qm̃ ſti⸗ pticit as eiꝰeſt pauca ſine ſuꝑfluitate.⁊ radix eius cõuenit curſui humiditatũ antiquaruʒ monatricũ:⁊ fluxuinimio menſtruoꝝ. ⸗ Uat.menſtruis i Tratctatus Capitulum. xt. Aiuedreos. Plinius capitulo came c qgreos eſt herba que latine quercula dDicitur.et ab aliquibo triʒaoga.folia habet magna mente ſimilia ⁊ diuiſa vt quer cus.floꝛe pene purpure .gliq ipam ſerracaz dicunt: ⁊2 ab ipᷣa ſerrã inuenta eſſe. ¶ Serapi on libꝛo aggregatoꝛis capitulo C ꝗqmedreos auctoꝛit ate Ovyaſcoꝛidis. E amedreos no⸗ minatur quercus terre. Haſcit᷑ in locis pe⸗ troſis ⁊ aſperis.Et eſt herbaparualongitu⸗ dine vnius palme babens folia parua ſimi⸗ lia in figuram in oꝛtu ſuo ſolijs quercuſ.ſos eius eſt eoloꝛis purpirei paruus.Et tempꝰ colligendi eſt qn ſemen eſt maturũ.⁊ colligẽ⸗ da eſt cũ ſuo ſemine.¶ PyotcOꝛidc? capitu⸗ lo camedreos. Naſcit᷑ in loc ſaxoſis ⁊ aſpe⸗ ris. Frutex eſt bipalmis cũ folijs minutis ⁊ mente ſimilibo ⁊ amaris.floꝛẽ habet purpure um ⁊ minutũ:ſed colligenda eſt cũ ſemẽ ma⸗ turũ eſt.i¶ Galienus octauo ſimplicium far⸗ macoꝛũ capᷣ.camedreos.Camedreos ponit eam qͥs in tertio gradu ſiccitatis ⁊ calidita⸗ tis:⁊ plus in eo in ſiccitate q; i cadilitate.vn de folia eius ſunt ſimilia folijs quercus.Et ideo latini ipᷣam querculam vocant. Dperationes ¶ Dyaſcoꝛides capitulo cameropaſᷣmtranſ lationẽ noſtrã.Cameropa:id eſt camedreos viridis ⁊ ſicca bibita cũ aqua conquaſſatio⸗ nibo ⁊ tuſſientibo valet. ⁊ ſplenis duricies ſol uendo medicatur.¶ In initio ydropiſis iu⸗ gt. mperat: aboꝛſum excludit: cũ aceto bibita ſplenẽ ſiccat. Moꝛſibo vene⸗ natis occurrit cũ vino bibita et cathaplaſ⸗ matibo ao hibita oĩa ſilr facere poteſt melle addito: qntiqua vulnera purgat: trita⁊ oleo mixta caligines oculoꝝ detergit.Omni coꝛ poꝛi trita ⁊ peruncta calefactionẽ pꝛeſtat. ¶ GBalienꝰ. Camedreos pᷣdominantẽ habet Amarũ ſapoꝛẽ.eſt autẽ ⁊ acre quodãmodo ex q bus videlicet ſplenẽ liquefacit: ⁊ vꝛinas et menſtrua monet:⁊ groſſiciẽ humoꝛũ incidit ⁊ eas que ĩ viſceribo obſtructiões expurgat. Serapion auctoꝛitate.Albugeri fit ſyru⸗ pus ex ea ad tuſſimantiquã ⁊ ad coꝛruptteʒ digeſtiõis ⁊ in pᷣncipio ydropiſis:⁊ ad ſpaſ⸗ mũ.⁊ q̃nto ſyrupꝰ eiꝰ erit vetuſtioꝛ tanto erit maioꝛis virintis ad ea q̃ diximꝰ:¶ Et herba ipᷣa contrita confert fiſtulis lachꝛymaliũ.Et eius decoctio cõfert yctericie nigre. locame ecla ſ Meper ſernce Comt mohros Wevsn ncs gonen ngſin waltos Krenp chlige Gcpin ſoraſe mmrs: unmn iſening cumtn vs honi Clicitel ttate m cs. Et ſt. tehobet mocoer ninse⸗ ſincn . ifrſm pte 1 ſoen Cmnoet nitt ⸗ De Herbis Capitulum. xcj. Amepitheos grece ĩterpᷣtat᷑ infima c pinꝰ a came ⁊ pitheos qð ẽ pinꝰ:eo Iyfßm oes ſui ſpẽs odoꝛẽ hʒ pini.Et ſciẽdũ q; camipitheoſ⁊ camedreosvnãꝛ ean dẽ hñt vᷣtutẽ ⁊ cõplexionẽ.Et ſũt ca.⁊ ſic.in iij.̊. Gal.viij.ſi.far.c. Camepitheos ẽ ĩ deſic cãdo tertij gradꝰ:ĩ calefaciẽdo vᷣo ſcðᷣi ¶ Se ra.li.ag.ca.Hamepithis.i.camedreos ẽ her ba q̃ naſcit᷑ oĩ ãno:⁊ dilatat᷑ eiꝰ oꝛigo ſuꝑ faci em terre vndiq;. Et ſũt eiꝰtres ſpẽs. naeag rũ ẽ foꝛtioꝛ alijs.⁊ hʒ folia ſilia folijs ſpꝑ viue niſiqꝛ ſũt mĩoꝛa eis ⁊ hʒ ſuꝑ hũiditatẽ tenacẽ ⁊ ſũt piloſa:⁊ ſũt folia illa circaramos ſpiſſa ⁊ odoꝛeiꝰ ẽ ſiẽ̃reſine pini.Et hʒ floꝛes minu⸗ tos glaucos:⁊ radices ſiles radicibo herbe dicte picoꝛion:⁊ ſemẽ eiꝰ ẽ nigrũ:cuiꝰ odoꝛ eſt ſiẽ odoꝛ reſine pini.⁊ rami eiꝰ ſũt aliq̃ntu⸗ lũ longi ⁊ curuati ſiẽ̃rami herbe q̃ ðꝛ hanca⸗ ſa. Scda ſpẽs ẽ q̃ hʒ vᷣgas lõgitudine vnius bꝛachij ⁊ ramulos ſubales.folia vᷣo ⁊ floꝛes in odoꝛe ſilia ſupꝛadicte.⁊ ſemẽ eiꝰ eſt nigrũ. Tertia vᷣo ſpẽs q̃ ðꝛmaſculꝰ hʒ folia ſubti⸗ lia minuta albida piloſa.⁊ hʒ vᷣgã aſperã albꝗ floꝛẽ albũ minutuʒ ſuꝑ ramulos:⁊ odoꝛ eiꝰ nnicut odopme. Hn erationes Sera. auc. Gał. Camepitheos ſi ſirnat in potu mũdificat aꝑit ⁊ abſtergit mẽbꝛa ĩterio ra qñ ẽ herba ſicca:⁊ incarnat qñ ẽ recens:⁊ ↄfert ſuꝑ oẽm medicinã hñtib yctericiã:et ylr oibo hñtibo opilationẽ epat:⁊ puocat mẽ ſtrua qñ bibit᷑ cũ melle ⁊ qn fit naſtale.i¶ Et ꝓuocat vꝛinã ⁊ coquit᷑ cũ mellicrato ⁊ bibit᷑ ⁊ ↄfert ſtrãguirie.i Et qñ ẽ recẽs bʒvᷣtutẽ mł taↄglutinãdi ⁊ incarnãdi vulnera maj:⁊ cu⸗ rat plagas ⁊ ſoluit duricies mãmillaꝝ.i¶ Dy aſ. Radix eiꝰ bibit᷑ dieb ſeptẽ.ycteriq mede tur. diebo. xxx. bibita ſciatic fert opẽ maxie cũ mulſa.epaticꝭ ⁊ diſſurrijs ⁊ nefretiq pᷣſtat effectũ.toꝛtiõibo ſubuẽit. hac enĩmaxĩe vtũt in ponto.i¶ Elixatura eiꝰ datõ vim aconiti. cathaplaſmatibo adhibita cũ polẽta:⁊ elixa⸗ tura eiꝰ mixta oĩa ſilr facere pᷣt trita cũ cari cis ⁊ duꝝ ĩ modũ catapucie vẽtrẽ mollit.cũ reſina tepida Dotlrat. oꝛdida vulnera purgat melle addito ès matric cõponet.Duricies mulnep ſolnerꝛ paracoleſim pᷣſtat.i¶ HGal.Ca mepitheos ĩ guſtu qͥdẽ foꝛtioꝛẽ hʒ ſapoꝛeʒ qᷓ acrẽ.ĩ energia vᷣo abſtergit vlcera plꝰ qᷓ; cale faciat ꝓpterea ĩ artetic ⁊ oĩno qͥb obſtruunt᷑ faciir epata bonũ ẽ farmacũ.Ducit ãt ⁊ men ſtrua bibitũ ⁊ cũ melle appoſitũ:eſtvo ⁊ diu⸗ reticũ farmacũ.qͥdã vᷣo dãat ſciatic coquẽtes in mellicrato.¶ Virtꝰ vero huius herbe ma gna vlcera ſanare põt:⁊ putridoſa vlcera ſq⸗ nat:duricieſq; mãmillis dyafoꝛat. 8 2 „ 8 „ tremoꝛi coꝛdis. Eſt bonũ vᷣm Tratctatus Capitulum. xcij. Arui. Plateariꝰ.Carui appellat ſe⸗ c mẽ ⁊ herba ĩ.iij.ꝗ.ca.⁊ ſic. In trãſma rinis ꝑtib ⁊ ĩ ſicilia reꝑit in qntitate multa ꝑ annos qͥnq; ſeruari pᷣt. Virtutẽ diu reticã ⁊ dyaſoꝛeticã hHz. ¶ Oper ariones ¶Ande vinũ decoctiõis eiꝰ ↄfert ſtrãguirie ac diſſurrie ꝓuluis etiã eiꝰ ĩ cibis ſninpt di geſtiõeʒ ↄfoꝛtat:vẽtoſitatẽ excludit⁊ poſ itũ in ſalſam ẽtꝭ appetitũ excitat.i¶ Cõſtãtinꝰ in li.graduũ.Carui ẽ ca.⁊ ſic.i.iij.̊.vẽtoſitatẽ ⁊ inſiationẽ diſſoluit:ſtomachũq; coꝛroboꝛat: lũbꝛicos occidit:digeſtiuã vᷣtutẽ ↄſoꝛtat:vꝛi nã ꝓuocat.i Aui.Lgrui ẽ ꝓximũ diſpoſitio nibo aniſi.ca.eſt ⁊ ſic.ĩ.ij.Expellit vetoſitateſ ⁊ exiccat:⁊ nõ ẽ ĩ ſubtiliatiõe cymini.Lõfert ꝛdis. 1, interficit eĩ eos.i¶ Pli.li.xix.Careũ gentꝭ ſue noĩe appel latũ in q̃ cũq; terra ſerivult eadẽ rõne q̃ olus acrũ laudatiſſimũ tñ in caria:pximũ ĩ frigia. ¶ ODyaſ.C areos ſemẽ oĩbo noiuʒ virtꝰ eſt illi calida ⁊ vnctualiſ aniſo ſilis euſtomacha:mi ſcetq; antidotis ⁊ oxipoꝛijs. Radix ei come dit᷑ cocta ſicut paſtinata.¶ Cõſtãtinꝰ vbis. Silueſtre carui qð ðꝛ cardumeni valet epilẽ ticis diuq; tuſſientibo:ſciatic: nefretic: ſtrã⸗ guirioſis ac reptiliuʒ moꝛſibo.¶ Toꝛtionem ventriſq; doloꝛẽ de groſſa ventoſitate ac vi⸗ ſcoſo flegmate curat.cũ aceto impoſitũ ſca⸗ biem impetiginẽ alopiciã ſanat. deque qͥ ſu⸗ migatus fuerit ſtridoꝛẽ eipuocabit. Capitulum. xciij. Ardamomũ.ſemẽ eſt vicʒ naſcinciᷣ c qʒõ in arabia naſcit᷑ ⁊ alijs locj. Sed eligẽdũ ẽ fragile.flauũ plenũ graue⸗ dine ⁊ q̃ſi lentũ:ſed nõ rugoſum clauſum.⁊ ſi frangat᷑ pulueroſum:guſtuq; ſubamarũ cale faciẽs odoꝛe ſuaui ⁊ graui.E ſt aũt calidevir tutis aliqͥd hñs amaritudis. ¶ Platea. Car damomũ eſt fructꝰ vel potiꝰ ſemẽ cuiuſdã ar boꝛis.⁊ ẽ ca:⁊ ſic.in.ij.ꝗ̊.maiꝰ meliꝰ eſt.Et hʒ aliqntulũ acuminis ⁊ dulcedinẽ ĩmixtã.ꝑ an nos.xx.pᷣt ſeruari.virtutẽ hʒ ↄfoꝛtãdi ex aro maticitate diſſoluẽdi ⁊ ↄſumẽdi ex q̃litatibo. HPHyherationes ¶ Platea. Cardamomũ valet ↄ ſincopim et cardiacã paſſionẽ ex frigida cã ⁊ ad debilita tẽ ſtomachii.in digeſtionẽ ↄfoꝛtãdã:ad ap⸗ petitũ ꝓpuocãdũ:⁊ ↄᷣ vomitũ ex frigida cã:cõ traq; debilitateʒ cerebꝛi.¶ Ex epla vpocra. Cardamomũ calidã v̈tutẽ bʒ:⁊ aliqd amari tudinis:qꝛ lũbꝛicos occidit:⁊ ſcabies ſoꝛti⸗ ter ſanat.¶ Dyaſ.Cardamomũ lũbꝛicos la⸗ tos occidit.cũ aceto bibitũ ſcabiẽ ſanat⁊ ex purgat.cũ aqo calida ꝓdeſt epilẽtic.tuſſim mitigat.¶ Sciaticos curat:paraliticos ſa⸗ nat.Et qm̃ aliqͥd bʒ cauſtice vᷣtutꝭ.⁊ quẽad⸗ modũ ſynapis relaxat. Ideoq; vẽtris toꝛtio nẽ ⁊ inflationẽ relaxãs ſanat vꝛinã ⁊ mẽſtrua ꝓuocat.i¶ Potatũq; partũ expellit:aĩalia vẽ tris excludit.ſerpentium moꝛſibus occurrit ¶ Cũ vino neufreticoſ adiuuat. Ictoſq; ſcoꝛ pionũ vel ſerpentiũ oĩm ſalubꝛiter curat.ve⸗ ſice lapides frãgit.mẽſtrua ſumigãdo depo⸗ nit. ¶ Auicẽ. Cardamomũ quodda ẽ magnũ ſicut cicer nigrum. quod cum frangit interi habet granũ album moꝛdicans linguã ſicut cubebe. Et aliud ẽ parumm ſicut lens: etiam gromaticum.caliduʒ eſt⁊ ſiccũ in tertio gra⸗ Adu. Et in ipᷣo eſt cum caleſactiõe ſtipticitas. ꝓpꝛieq; in illo qð habet caput ⁊ ꝓpꝛie in capi⸗ te ipᷣius.Cõfert nauſee ac vomitui cũ maſti,⸗ cis aqua vtriuſq; granati.¶ Conſtantinꝰ in libꝛo graduum.Cardamomi duo ſunt gene⸗ ra:maius ⁊ minus.vtrũq; in pᷣmo gradu cali dum ⁊ ſiccum. Sed maiꝰ eſt minoꝛis calorꝭ ac ponticitatis ⁊ magis odoꝛiterũ.¶ Jõ ſto machum ↄfoꝛtat: ⁊ digeſtionẽ adiuuat. Vo⸗ mitum colericũ arca cum ligno aloes maſti ce ac ſucco mẽte potatum extinguit flegma: maxime ſuis coꝛticibo bibitũ. Coꝛtex ei ſti⸗ pticioꝛ eſt ⁊ ſtomachi conſoꝛt antiooꝛ. Capitulum. xciiiſf. „ de R nmanci Bei nuganer meii mrücde cldeytr male Cuiſcie detn ntion vgeren⸗ Oltanh, chine dediita Wnad ep cacic o. lic ame bies ſorf beicoslg ſanatter Gfn cos ſ%⅓ eac/ stortio ialupe cu ſcgſee NNN 6ode duoꝛum cubitoꝛum ſpinoſos.⁊ ſuꝑ eos ſunt N Artamꝰ. Johes meſue ca.de carta⸗ c niss.Cartamꝰ duoꝛuʒ modoꝝ eſt. Eſt enĩ domeſticꝰ ⁊ ſilueſtrj. Et dixerũt q̃dã ꝙ nil ẽ de ſpecieba cartami ⁊ elõgatiſũt. Cartamꝰ de q̊ hic loqmur eſt domeſticus et melioꝛ ꝑs plãte ipᷣiꝰ ẽ ſemẽ.Et ꝑoſt illud flos eiꝰ.⁊ meliꝰ ſemẽ eiꝰ eſtqð ẽ albũ planũ plenũ ⁊ groſſum.cuiꝰ medulla ẽ vnctuoſa pinguis ⁊ coꝛtex tenuis.Et melioꝛ flos eiꝰ qͥ eſt ſicut ꝓili croci.Et eſt ca.in pᷣmo gradu.ſic.i.ij.Et flos eiꝰ eſt minꝰ ca.Et ſilueſtrꝭ eſt calidioꝛ et ſiccioꝛ.Et in eo eſt virtꝰ locticinioꝝ remiſſa. Eſt autẽ cartamꝰ aperitiuꝰ:abſterſiuꝰ:ↄtur⸗ batiuus faciens nauſeã. Aui.li.ij.ca.de car⸗ tamo. Cartamꝰ alius eſt domeſticꝰ ⁊ aliꝰ eſt ſilueſtris.qͥ ſilueſtris ca eſt in.ij. gradu.ſic.in tertio. ⁊ domeſticꝰ ca.in pᷣmo gradu.ſic.in.ij. Dyalſ.ca.cincu ſᷣm tranſiationẽ nr̃am cincu id eſt cartamus folia habet oblonga ⁊ diuiſa ⁊ aſpera ⁊ ſpinoſa.tyrſum hʒ longũ ſpon um in q̊ ſunt capitella obꝛotunda cum floꝛe cro⸗ ceo.ſemẽ albuʒ hñs obꝛuſum ⁊ oblongumet anguloſum.floꝛes eius multi exiccant. Se⸗ rapion li. aggre.ca.de cartamo aucto. Dya⸗/ ſcoꝛidis.Eartamus eſt ex eo domeſtic? ⁊ ſil ueſtris. Do meſticus hʒ ſolia longa: aſpera: alta:ſpinoſa:diuiſa:⁊ habet ſtipites longos capitella in magnitudine oliue maioꝛis in qͥ bus eſt flos croceus ſimilis croco:⁊ habʒ ſe men album ꝛ oblongnm anguloſum. Dperationes ¶ Johannes meſue auctoꝛitate pauli.Acci⸗ pe medulle eius.ʒ.x.coꝛdumeni.ʒ.i.F.fac ex eis grana ſicut cicercula.ʒ.v.ſoluit enĩ ſuffi⸗ cienter.¶ Et dicit etiã liga ex medulla quan titatem ſufficientẽ in panno:⁊ ſuſpende ĩ oxi⸗ melle quando coquit:⁊ erit ſolutiuum.et ꝓ⸗ pꝛie ſi fuerit oximel ſquilliticum.i¶ Et idem auctoꝛitate aligaſelis.Accipe eius medulle gureos.xxij.penidie aureos.iiij.coꝛdumeni ʒzinziberis ana aureum aggregent᷑ oĩa cum melle:⁊ fiãt foꝛme ſicut nuces.⁊ da vbi opoꝛ tet vnam vel ᷣhas.i¶ Et idẽ aucto.Gal.Co⸗ quat᷑ medulla eius in iure galline vel galli cũ ſpeciebo ⁊ ꝓpinet᷑ vbi opoꝛtet. Et dixit etiã fiat ex medullis eius et pon⸗ deris tertia ipſiꝰ ex amigdalis:⁊ ſexta ex pi⸗ neis ⁊ aggregentur omĩa cum melle ⁊ deco⸗ quant᷑ cum ſucco ſquille.⁊ fiat hec mirabilis iuuamenti ad ea que dicemus. ¶ Extrabit᷑ enĩ ab ea oleum iuuamentoꝛum multoꝝ:⁊ eiꝰ oꝑatio eſt ſicut olei de ben:⁊ o⸗ leis de amigdalis.Et ſolutõe educit flegma ꝑ vomitũ ſilr ⁊ aquoſitatẽ.Et valet ad egri⸗ tudin ex eis ſicut eſt colica ⁊ criſterizat. ¶¶ Et mundificat pectꝰ ⁊ pulmonem et ꝓꝛie loch pꝛedicti:⁊ clariſicat vocẽ ⁊ ſimuũiter ole um ipſi.¶Et vſus eius in ſpermate augmẽ⸗ tum facit. Flos vero eius cum aqua mellis remouet yctericiaʒ.¶ Auicenna. Oleũ eius eſt ꝓpinquum oleo vꝛtice:veruntamẽ debili us:⁊ eſt ex eis que caſeant lac:⁊ nutrimentũ eius eſt multe paruitat: ⁊ mũdificat pectꝰ⁊ clarificat vocẽ:⁊ eſt malus ſtomacho:et ca⸗ ſeat lac in ſtomacho⁊ aufert colice. ¶ Dyaſcoꝛides. Semen eiꝰ datum cũ mul/ ſa ventrem purgat:cacoſtomaticũ eſt ⁊ dul⸗ ce multum:⁊ ipᷣm ventrẽ deponit amigdalis ⁊ nitro multũ ⁊ aniſo cum melle cocto acce⸗ pte ante cenã due veltres veſut nuces ven⸗ trem mollit:digeſtionem pꝛeſtat. Serapion aucto.O yaico. Quando terun tur capilli cartami ſilueſtrꝭ aut flos ⁊ bibunt cũ pipere ⁊ vino ↄferũt puncture ſcoꝛpiõis. q¶Et qͥdã put auerũt ꝙ ſi qͥ ꝑcuſſus a ſcoꝛ⸗ pione tenuerit radicẽ eiꝰ in manu ſua nõ ſen tiet doloꝛẽ eiꝰ.Et qn ꝓijcit eam tunc ſentiet, Capitulum. xcu. Alamꝰ aromaticꝰ a ſilitudie dalami c vvſualis vocat᷑. Gignit᷑ ĩ india multꝭʒ nodis geniculatꝰfuluꝰ fragrãs ſpũs ſuauitate. Qui cũ frãgit᷑i młas ꝑtes fit ſciſ- ſiliſ.ſimilãs guſtu caſiani cũ leniagrimõia re moꝛdẽte:vt diẽ Iſi.ĩ li.ety.Dva.Calamꝰaro maticꝰ ĩ india naſcit᷑⁊ ẽ optimꝰ coloꝛe ruffꝰ cũ nodis ſpiſſis:⁊ cũ frãgit ſciſſilis⁊ arenoſꝰ appet ac fuluꝰ:odoꝛe ſuaui guſtu ⁊viribo ſtip tico atq; glutinoſo.Pliniꝰ. Jimcodoꝛatꝰni hil dr̃t q ceterꝭ ſui gũis aſpectu. Sʒ calamꝰ odoꝛatꝰpſtãtioꝛ ẽ. O doꝛe ſtati de longinqͥ in uitat:mollioꝛ tactu melioꝛq; qͥ minꝰ fragilis Etqꝛ ſolo ſe potiꝰq; qͥ raphani mõ frãgit᷑ n eſt aũt fiſtule araneũ qð vocãt floꝛẽ.Aui.Ca lamꝰ aromaticꝰ calidꝰẽ ſiccus vſq; ad ſcm Melioꝛẽ illeqͥ ẽ lacinctie colorꝭꝓpinq̊s hñs nodos:qͥ in plima fruſta frãgit᷑:⁊ cuiꝰ canna plena re ſili tele aranee.ꝛ ĩ maſticatiõe ei eſt acuitas.Et eiꝰ ↄtritũ ẽ bõi odorꝭ.Et ẽ decli nãs ad citrinitatẽ ⁊ albedinẽ.Eſtãt ſubtilia tiuꝰ. In ipᷣo eĩ eſt ſubᷣa ſubtilis:ſiẽ in pipereꝛ cinamomo acreliqͥs ſpẽbo hmõi. In ipo ẽ ſti pticitas pauca cũ acredĩe.Et ĩ eiꝰ ſuba ſunt terreitas ⁊ acreitas.⁊c bone cõmixtiõis ad eqlitatẽ ꝑtinẽs.ſʒ eius exiccatio maioꝛ eſt Dperationes Tractatus ¶ Cõfert occultatiõi ſanguĩs moꝛtui:ꝛↄtriti onilacertoꝝ:⁊ apoſtemati epatꝭ ⁊ ſtomacho ac tuſſi.valet etiã ad tumoꝛẽ:abſtergit viſuʒ: apᷣata reſoluit.mẽbꝛa expulſiõis puocat.Et cũ ſemĩe apij ↄfert renibaac diſtillatiõiruine vꝛine. ¶ Cõſtãtinꝰ ĩ li.qduũ.alamꝰ ẽ ſubtil citrini colorꝭ:cõcauꝰ:deſiccatiuꝰ:⁊ facilime rũpit᷑ digitꝭ ↄſtrictꝰ.ĩ india ⁊ ꝑſia naſcit᷑: ſed laudabilioꝛ ẽ indicꝰ.Eſt qt ca.⁊ ſic.in.ij.gra. valetq; ad doloꝛẽ ſtomachi ⁊ epat potuida⸗ tus. M enſtrua puocat: ⁊ veterituiſi ꝓdeſtſi ſuffumigiũ inde fiat. Ad ſtrigẽdũqͥ̊ʒ ſanguis fluxũ valet.i¶ Pla.Calamꝰ aromatic⸗ ca.eſt ⁊ ſic. Quidã reꝑit᷑ in ꝑſia qͥ citrinus ẽ. Et eo phiſici nõ vtuuũt᷑. Aliꝰ ĩ india qͥ ſubalbidꝰ ẽ⁊ eo vtunt᷑.E ſt aũt radix cuiuſdã fruticꝭ valde aromatica:calamo ſiliſ:q;ↄcaua ẽ.Cũ eĩ col ligit᷑ qddã lignũ qꝗð interiꝰ ẽ extrahit᷑.Eligẽ⸗ dus ẽ aũt calamꝰ ſubalbidi coloꝛis.qͥ cũ fra⸗ git᷑ nõ facile pulueriʒat ꝑ tres annos ſeruat᷑. Habet virtutẽ ↄfoꝛtandi. Puluis eius voalet ↄtra doloꝛẽ ſtomachi ex frigiditate vel ven⸗ toſitate. Ad digeſtionẽ ſtomachi confoꝛtan dam. datur puluis eius cũ puluere cinamoę mi.hoc etiã valet contra cardiacam. 84 „ Capitulum. xcufſ. C Alamus agreſtis ſiue aquaticꝰ.Aco toꝛ. Lalamꝰ eſt arundo vel arudinei De Herbis HMU bnucho generis. Sed ẽ etiã calamꝰ qromaticꝰ. de, ante.e . en gtrin upꝛa pximo ca. Iſili. xvi In ſtagnis indic C apit ulum. xcvij. uerk Arundines calamiq; dicunt naſci ex q̊ radi NRXRyparis ſiue caparus. Iſidoꝛus inli Möinune cib expꝛeſſum ſuauiſſimũ ſuccũ bibũt Indi c bꝛo etymologiaꝝ.xvij.Caparis dici wreſubei Vnde ⁊ Varro. Indica nõ magnũ in arbo ; videt᷑: eo ꝙ habeat in ſũmitatibo ro⸗ ſohine recreſcit arundo. Illius ⁊ lentis pꝛemirradi tunda quedã ſ. eminũ capitella. Pliniꝰ libꝛo uſebſel cibus humoꝛ. Duſcia cui nequeãt ſucco co⸗ decimonono. Diximꝰ inter peregrinas fru⸗ ciige. megere mella. Bloſa ſup E ſaiã.xij. Calamꝰ tites de caparo non vtendũ tranſmarino in⸗ ponde de q carta fit medulla habere videf᷑:? nõ eſſe nocentius eſt italicũ.ferunt illos qͥ quotidie 1ecti yacuus ſed gilis eſt ⁊ cito marceſſit. Vñ ſcri edũt paraliſi nõ periclitari:nec lienis doloꝛi Plangin prũ eſt. Calamꝰ ⁊ iuncus marceſſit. bus. ſlateariꝰ. Caparis ſiue caparus Her riccnct D krationes bg eſt vel frutex in trãſmarinis partibo: cuiꝰ Geias —21 P enn Lostex peecipue conuenit vſui medicine. In abicye Dyaſco. Calamus agreſtis maioꝛ eſti oĩ⸗ heincipio veris colligitur ⁊ deſiccat᷑ per ſex narals⸗ bus agaricis. Quẽ ſi comederint aĩalia: citi qnos i multa f cacia ſeruat Eligẽdus autẽé Lieicol us infert moꝛtẽ.⁊ mꝗrime ũleqͥ naſcit᷑ in ba⸗ eſt coꝛtex qui cũ frangit᷑ nõ pulueriſat᷑:et qui 4 bylone ⁊ in parnaſo. Haſtas habet multas: aliquantulũ ſubꝛuſus eſt⸗ ſubamarus.floꝛes lie folia edere ſilia.flos eius albs ⁊ odoꝛatiuꝰ:ſe enim adhuc tubero ſi colligi debent: qꝛ iã di scaſr men vero minutũ ?⁊ bonum. Radices quinq; latati nõ valent. Cum ſale vel aceto conditi nneſni yYel ſex habet albas ? longas ⁊ dulces vnius ſeruantur. Conſtantinꝰ in libꝛo graquũ.Ca⸗ Senek digiti groſſitudinem habentes. pari ſunt in ſecundo gradu calidi ⁊ ſicci.Ho Neyel B ?kt eius elixatura cõficit᷑ medicamentum rum radix ⁊ frondes ⁊ poma⁊ ſemen intrant ſcoſton — quod tollit caligines oculoꝛum. medicinã. Magis tñ cibo poma ⁊ frondes. rechanc C iiracnraradjtcis eius tantũ poteſt quan radix vero medicine ꝑtinet. n. r tum ⁊ radalir. — — ODOD Semen ei diur eticũ eſt. Hauſeã ꝓuocat: H Dp krationes ventrem ſtringit.in Eicilia naſcitur:q̃ bouzꝛ Deg ſcoꝛicee. Laparis obioſn ſlents impinguat ſi fuerit viridus comeli.. Dygſcoꝛides. (aparis ſchiroſim plenis A O e erae n me ee ſuꝑ ofmia medicamina iuuat.frutex eius ſpi . noſa ſuꝑ terrã ſparſa:vnctione plena. habẽs folia cydonie ſimilia. ſemen autẽ ſicut oliua Radices magnas ⁊ multas.locis aridis et . maxime in muris naſcitur. . Semen eiꝰ ventrẽ mollit. Comeſtũ gutez B cacoſtomachum eſt. Radix ſemen cũ vino bibita ſplenem attenuant:vꝛinam ꝓpuocant: ſanguinẽ deponunt.ſciaticis ⁊ paralitic bi⸗ bita mir ifice pꝛodeſt. menſtruis imperãt.ſe⸗ men eius coctum cum aceto ⁊ oꝛe retentum doloꝛẽ dentium mitigãt. radix eiꝰ trita ⁊ im poſita duricias et ſqrofas ſpargit. Succus eiuſdem auri inſuſus vermes occidit. ¶ Iſaac. Capari ſunt ⁊ radix ⁊ frondes ⁊ fiu C ctus eius omnes calidi in ſecũdo gradu qðᷣ tenatur eonmponticitas umen et amari tudo. -⸗— 2 ¶ Igeo incidunt ⁊ diſſoluunt ⁊ mundificant O V ſtomachum aſuperfluis humoꝛibo. ¶ Opilationem ſplenis ac epatis aperiunt: E duriciam ſoluunt. vꝛinam ⁊ menſtrua pꝛo⸗ nocnt. Helioꝛes ſunt fᷣm medicinã qᷓ; m cibuʒ: 5 qm̃ illaudabilis nutrimẽtiſunt:vtpote cole⸗ N„₰M.d rici nigri q̃ ſanguĩs generatiui:neruos etiaʒ ſtomachi impediunt et ꝑcutiunt aſſuefacti⸗ N ine vñ opoꝛtet eos elixos manducari: ablataq; eoꝛum aqua cõditos cum oleo ⁊ aceto. Qui ſi cum carne vel alio comedant᷑:nõ abſq; co⸗ riandro mãducandi ſunt:cuius natura. tem periem magnam eis pꝛeſtat. * —— Plateriꝰ.Capari virtutẽ let vinum decoctionis caparris. ¶ Succus folioꝛũ eius auribo immiſſus ver mes necat.valet etiaʒ herba hec ad yliacam paſſionem ⁊ arteticom. . . . . 4 c rgca eſt herba cuius ſuccus eſt cam⸗ pphoꝛa: multipliciter vtilis in medici na:ſicutvidelicet in iſto capitulo habet᷑. Hec herba noſtre camphoꝛace ſimilis eſt. In fine veris colligit᷑ ac teritur:⁊ inde ſuccus eið ex pꝛimit᷑. Quod feculentum eſt reſidet ⁊ abijci tur:quod liquidius acpurius retinet᷑. Soli exponitur ⁊ exiccat᷑ ac deſiccata in campho ram reducit᷑. Idem. Camphoꝛa eſt intertio ſo gumm eſſe: cũ ſit ſuccus herbe cinuſdaʒ. habent incitãdi goppetitũ. humoꝛem in oꝛe ſtomachi exiſtente digerendi ſtomachum ↄfoꝛtant: infrigidatũ calefaciunt:cibus enim ſunt ⁊ medicina. ¶Kontra vitium ſplenis ⁊ duriciẽ epatis va Amphoꝛaca.Platearius.Campho Trattatus teſte dvaſcoꝛide multiſq; alijs). DHerbach ißa dicit᷑ camphoꝛa ca.vt in pꝛincipio huiꝰ capi- tuli dixi:Camphoꝛa eligenda eſt alba⁊ luci da. Nam tur bulẽta nõ eſt adeo bona. Et ad/ mirxtione autem vernicis ſophiſticatur duzʒ inter ipſius camphoꝛe: et ex admixtione ſi⸗ milis eſt in odoꝛe. Diſcernitin autem qꝛ ver⸗ nirx ſolidam habet ſubſtantiã ⁊ difficile fran⸗ mphoꝛa vero cito.⁊ ſi tractet᷑ in ma⸗ nibus: de facili pulueriſatur. Camphoꝛa niſi qrtificioſe ſeruetur de facili perdit᷑. Eſt enim gromatica:⁊ omne aromaticum ẽ fumoſum. Ideoq; in fumoſitatẽ ſoluitur. Seruari aũt poteſt in vaſe marmoꝛeo:⁊ melius in alaba,⸗ gitur. car ſtro.ſeruaturq; in efficacia multaĩ pſillio vel in lini ſemine vel milio ꝑ annos.xl. IEontra calefactionem epatis puluis eins cum ſolatri ſucco conficitur: in quo plagelle intincte ſepius epatiſupꝑponuntur. —, . 2 . ¶ Kötra fluxũ ſanguinis e naribo fiunt mag⸗/ daliones ex puluere ipſiꝰ:⁊ ex puluere ſemi⸗/ nis coꝛtice vſti atq; ↄfecti cum ſucco ſangui narie ⁊ imponunt᷑ naribo.ſi vero fiat flux ex· cebulitione ſanguinis vel ex epate:puluis eiꝰ camphoꝛe cũ aqua frigida cõficiatur:⁊ pla2.§⸗ gelle infuſe fronti? timpoꝛibo ⁊ gule et epati ſuꝑponantur.¶ Contra maculã oculiconti⸗ citur puluis eius cũ aqua roſarũ: addito ſe⸗ niculi ſucco in vaſe ponat᷑ eneo. ¶ Contra faciei pannum ⁊ ad faciem clariſi/ candã conficitur. conficitur quoqꝙ; cũ aqua roſarum:ꝗddito albo atq; mundiſſuno. Nimia enĩ actione figiarrar ſu⸗ inſpiſſat: is lnſigic ⁊ libidinem ſtringit.vnde: Nota ꝙ ſatis cõpetenter ponitur in ſyru⸗ pis:contra acutas egritudines. ¶ In freneſi cõpetenter puocat ſternutatio⸗ nes ſipuluis eius diſtemperretur cum oleo roſarum⁊ penna intincta ꝑ nar es intingua⸗ tur:⁊ in alijs ſe.acutis.quia non augmentat caloꝛem nec naturam. ¶ Auicenna. AUlſus camphoꝛe facit canicieʒ ⁊ ꝓhibet ꝗpoſtematꝗ calida.Et cũ aceto pꝛo hibet fiuxum ſanguinis narium.aut cum ex pꝛeſſione dactiloꝛum aut cũ aqua mirti. ¶ Et confert ſode calide.Et remouet vigili⸗ as.Et confoꝛtat ſenſus calefactoꝛum. Et cõ fert alcole vehementer.Et confert in medici nis obtalmie calide. Q uariai in glabe üis vel llnisci ogice ere ſen coſongvi nflux?er Nluse⸗ urrpie leet eomn aliconi oſ⸗ derid B no. Ab . ionſiin muſn mwrati cum oleo ntinon gnan cnide oſ amer gir. etrigl nn E tinmin R +£ Pe erbis q gt abſcindit coitum:? generat lapiden Ums neſicc. Et ſtringit fluxum vetris Capitulum.xcix. Aimſice aut ſicen. Dyvaſcoꝛides capi c tulo camſice. Haſtas habetiongas digitoꝛum quattuoꝛ in ter a ꝓiectas lacrimo plenas.folia ſunt eins lenticule ſimi lia ſed minoꝛa ⁊ tennioꝛa.ſemen habet ſub fo radix eſt illi tenera ⁊ inutilis. 2 Pyperationes ¶ Dyaſcoꝛides. Haſta eius trita cum vino ⁊ vt peſſarium ſuppoſita doloꝛeʒ matricis mi⸗ tigat. Cathaplaſmatibus adhibitatumoꝛes ſpa git.clauòs coꝛpis tollit.mirmiceas mũ⸗ dat. cocte ⁊ comeſte ventrem ſoluunt. Idem ſuccus ipᷣius facere poteſt. ſuccus ipᷣe ꝑun⸗ ctus ictus ſcoꝛpionummitigat: ſu ſiones caligines oculoꝛũ addito melle curat.Na ſcuur vero ſaxoſis locis ⁊ aſperis. Atitspucia. Iſido.li.etymð.Catapu⸗ æ cie due ſunt ſpecies. Maioꝛ videlis cet ⁊ minoꝛ. Maioꝛ eſt ſicut arboꝛ fi cilicet minoꝛ. folia ei ſũt ſicut folia platani. inoꝛ habet haſtã duoꝝ palmoꝝ ⁊ inanẽ.folia ſimi ſemina eiꝰ ſtant in arboꝛe ſicut vue. lia amigdalis ſed longioꝛa.ſemẽ eiꝰ in cacu⸗ mine virge rotundũ.defoꝛis nigrũ.deintꝰ al bum. Sunt enĩ ambe q̃ſi eiuſdẽ cõplexionis ⁊ virtutis.ſunt enĩ ca.in tertio.⁊ hu.in pmo. virtutẽ habent purgandi flegma pꝛincipali⸗ ter.ſecundario colerã ⁊ melancoliã. Serapᷣ. li aggre.ca.cathua:id ẽ catapucia auc.dyaſ. Catapucia maioꝛ qᷓ vocat᷑ cathua:eſt arboꝛĩ magnitudĩe ficus babẽs folia ſimilia dulb. niſi qꝛ ſũt maioꝛa lenioꝛa ⁊ nigrioꝛa:ſtipites ⁊ rami eius ſunt concani ſicut ⁊ canna.⁊ ha⸗ bet ſemen velut in ramis aſpeꝝ.⁊ qñ excoꝛi atur ſemen eiꝰ eſt ſimile kirat:⁊ ex eo expᷣmi tur oleuʒ de kerua. Minoꝛeſt planta quam multi cõputãt inter lacticinioꝛũ ſpecies.hʒ ſtipitẽ vniꝰ bꝛachij longitudinẽ habentem:? concauum in groſſitudine vnius digitiet in ſummitate ſtipitis.ramoꝝ ſunt ramuli par⸗ uiꝛ ex ſolijs quedã ſũt ſuꝑ ſtipitem:⁊ quedaʒ ſuꝑ ilos ramulos.ſz folia qᷓ unt ſup ſtipiteʒ ſunt longioꝛa ſimilia folijs amigdale: niſi qꝛ ſunt ſilia ſunt latioꝛa ⁊ lenioꝛa:ſed folia q̃ ſunt ſuꝑra⸗ mulos = ſunt minoꝛa folijs ſtipit et olijs ariſtologielon. appꝛopinqua⸗ tia ſilitudini folioꝝ edere.⁊ hʒ fructũ in ſũmi tatibo ramuloꝝ triangulatũ:⁊ velut rotũduʒ ſicut grana caxari:⁊ inter ipᷣm ſunt ſemĩa q̃ diuidunt᷑ ꝑ parietes q̃ ſunt in eo que ſemina ſunt in magnitudine oꝛobi:exteriꝰ ſubnigrũ hñtia coloꝛẽ.ſed qñ excoꝛiant᷑ ſunt alba:⁊ ha bent ſapoꝛẽ dulcẽ:⁊ hñt radicẽ ſubtilẽ in qua nullũ eſt iuuamẽtũ. Galie.vij.ſim.far.ca.ci⸗ cri.i.catapucie fructꝰ qͥ purgat. Abſterſiuã ⁊ dyafoꝛeticã habet virtutẽ.ita autẽ ⁊ flos ſed oĩno debilioꝛẽ. oleum vero qð ex fructu eſt: eceſt calidius: ſubtilius ⁊ dycfoꝛeticum. OPoperationes Sera.Catapucia maioꝛ habet virtutem que abſtergit ⁊ reſoluit.Et virtꝰ folioꝝ debi lioꝛ eſt virtute granoꝝ.ſed oleum eiꝰ eſt cali⸗ dius et ſubtilius oleo oliuaꝝ:⁊ ꝓpter hoc re⸗ ſoluit plus eo.Ex ſemine eiꝰ fit oleum quod nõ adminiſtrat᷑ in cibis:ſed in lucernis:⁊ po nitur in vngentis.i¶Et quãdo excoꝛiant᷑ ex granis eius.xxx.⁊ terunt᷑ ⁊ bibunt᷑ purgant coleram ⁊ flegma ⁊ humiditates aquoſas:⁊ cCoõmouent vomitũ ⁊ fluxum ventriq Et gra na quidẽ eiꝰ ſunt grana dura.laxant ſtoma⸗ di chum laxatione foꝛti.Et ꝓnocant nauſeam 2 vomitũ.i Et qñ grana eiꝰ terunt᷑ ⁊ fit ẽpla ſtrum cũ eis mũdificat empetiginẽ.¶ Et qñ fit linitio cum oleo eius ſolo aut cum aceto ſedat apoſtemata mãmillaꝝ.i¶ Et tempꝰ qn Ddebet fieri illud oleum eſt qũ cadũt grana a coꝛtice ſuo.qð oleum cõſert ſcabiei ⁊ vlceri⸗ bvus humidis que ſunt in capite:?⁊ apoſtema tib eoꝝ:⁊ coartationi oꝛis matricis:⁊ cica⸗ tricibo fedis q̃ remanẽt poſt ſolidationẽ cla⸗ noꝛũ:⁊ doloꝛi auriũ qñ miſcent᷑ cũ aliquo vn gento foꝛtificante oꝑationẽ eius.¶ Et qñq; laxat ventrẽ. Et expellit limbꝛicos.Et ideʒ auc.bedigoꝛas. Pꝛopꝛietas granoꝝ eius eſt yↄ diſſoluunt. ſubtiliant ⁊ ſoꝛtificant mebꝛa Zincidunt ſuꝑfluitatẽ.Et cõferunt lepꝛe.Et ſimiliter oleum eoꝝ.iDyaſcoꝛides.Virtus catapucie minoꝛis eſt catartica.ſeptẽ grana accepta aut nouẽ ſicut catapodia comeſta.⁊ ſimil iter ca:aqua accepta flegma ⁊ coleram deponit. ¶ Buccus ex eo factꝰ ſicut detiti⸗ mallo omiĩa ſur facere poteſt folia eiꝰ cũ gal⸗ lina aut iuſcello accepta ventrem ſoluunt. ¶ Sed catapucie maioꝛis:ſi.xxx.grana pur gata fuerint accepta:coleram ⁊ flegma ven⸗ tris deponũt.vomitũ ꝓuocãt guſtu nõ bono hec purgatio ſtomachũ ledit.ꝗ¶ Contritum? 7 Trattatus impoſitũ maculas limpidat.folia eiꝰ trita cũ polenta tumoꝛes oculoꝝ ſpargunt duricies omẽs mãmaꝝ ⁊ tumoꝛes cõpeſcũt. Igneʒ ſa crũ ſola extinguũt ipᷣm cũ aceto mixta. Aulis.· Jlidoꝛus ĩ lietymo. Cqulie cCc et generaliter herban vel olen me⸗ dliuo frutex:qͥ vulgo tvyrſus ðꝛ: eo ꝙ a terrs ſurſumoſcẽdat.E x q̊ deriuatuʒ eſt vt ſpecialiter quoddã genꝰ oleꝝ caulis diceret: qꝛ tyrſus eiꝰ Fun ceterꝭ oibo coaleſcit.i.cre⸗ ſcit. Auicẽ.E aulis coꝛpꝰ natur aliter eſt hu⸗ midis ſolijs.ſilueſtrꝭ aut eſt calidioꝛ⁊ ſiccioꝛ: ipᷣe totꝰ eſt calidus in pᷣmo:ſiccus in ſecũdo Xagulis ſiquidẽ alius eſt domeſticꝰ:alius ſil⸗ ueſtris:qlius marinus ⁊ aliꝰ caulis aq̃. Sil ueſtris eſt amarioꝛ ⁊ acutioꝛ ⁊ q cibo remoti⸗ oꝛ.E ſt qaut groſſi nutrimenti ingroſſans ſan⸗ guinẽ. Et inſiat ⁊ facit coꝛpꝰ doloꝛoſuʒ. Ma turat iuꝰ eſt aũt ⁊ lenificatiuꝰ.⁊ deſiccatiuus ꝓpꝛie qñ decoquitꝰ ab eo pᷣma aqua effundi tur.E iuſq; nutrimentũ eſt paruũ et humidiꝰ nutrimento lentiũ.Et ſanguinẽ facit maluʒ. Cimm ergo cũ carnepingui⁊ gallinis decoqͥ tur paꝝ bonus cfficit᷑. Palladiꝰ li.iij. In mẽ⸗ ſe febꝛuario caules ſerunt᷑ qui ⁊ toto anno ſeri poſſunt ſolũ pingue ⁊ ſatis ſubactum dili gunt. Argillam ⁊ glacieʒ timẽt. Sabulone 2 4 . Lanl den fus den riuntn nunn vn ſciat irck irſcion ginſecid. alinsſ bti S voremonn Oſſansſ oin D ſiccotiuns Mefini cbonnt et nn mis deen i n tolo A haammd Sſtlan „ d 8 20 — 5 arenis nõ delectant᷑ niſi ꝑhẽnis vnda ſuccur⸗ rat.O mnẽ ſtatũ celi patit᷑ caulis frigũ magis ↄtra anſtrũ poſiti citiꝰferunt.Contraſeptẽtrio⸗ nem ſeruis.ſed h̊ ⁊ ſapoꝛe caulis vincit ⁊ robo recimis delectat᷑. Et ideo ponendeſunt plante ꝑ bulbinos areaꝝ. Gaudet ſtercoꝛe ⁊ ſarcola⸗ tione. Rarius poſitꝰↄualeſcit.celeriꝰ coquit᷑: viroꝛeſeruat᷑.ſi dum eſttrium vel quattuoꝛ ſo lioꝝ.nitrum tritũ cribello deſuꝑ ſparſas ⁊ ſpe⸗ ciem pꝛuine canentis immittetur. Auicenna. Caulis habet ꝓpꝛietatem in ſeda tione doloꝝ.ſtipticus eſt eius cinis ⁊ foꝛtis ex ſiccationis Silueſtris ⁊ marinus ⁊ domeſti⸗ cus maturant flegmones atq; duricias. ¶ Idem caulis conſolidat ⁊ pꝛohibet fraudu/ ne oui ſuper aduſtionem.e ðð) Tremoꝛi ↄfert cũ fenugreco embꝛacat᷑ ſuꝑ podagrã.eiuſq; decoctio ſuꝑ doloꝛes iũcturaꝝ Iteꝝ.Eius decoctio ac ſemẽ tardãt ebꝛietatẽ. lentis ambulationem.poniturq; cum albugi⸗ Confert etiã furfuribo⁊ fit caput purgiũ cũ ſucco eius.Ex eius pꝛopꝛietatibo fit exſiccatio lingue:facitqʒ ſomniũ.⁊ obtenebꝛat viſum. ¶ Cum ſucco eius aut decoctione ipſius cum oleo ſiſamino fit gargariſmus cõtra pꝛefoca⸗ tionem. Et eius comeſtio clarificat vocem.eſt gautem malus ſtomaccyhyoo. Succus eiꝰ cũ vino depaſſis ↄlſert ſpleni et vctericie.ꝓuocat vꝛinã et mẽſtrua.eiuſq; ſemẽ vᷣmes interſicit cũ lupinoꝝ aqua. ¶ Cinis radicilapidẽ frangit.Caulis marinwꝰG K ðclinat ad ſalſedinẽ ⁊ amaritudinẽ.⁊ iðᷣo lenit naturam.ſoluitq; ꝓpꝛie cum pinguicarne.Eiꝰ foliaſunt ſicut aruſtologie:que oꝛiunt᷑ ex vna radice. Succus eius cum vino confert moꝛ⸗ ſibus etiam canis rabioſi. S ¶ Dyaſcoꝛides.Cauliculioꝛtinielixi⁊ nõ val⸗ de ꝑcocti ventrem molliunt.Nam ca ulis tyr ſus ſi ſoꝛtius elixetur ventrem abſtinet.⁊ maxi me ſi in calido cinere coquatur. ¶ Om naſcũt᷑ in egipto amari ſũt.⁊ ſi comeſti fuerit caligies ocloꝝ detergũt.typicꝭ ꝓſũt cru⸗ di comeſti.ebꝛietatẽ in cõuiu io nõadimittũt. yſaac.Caulis ſiccus eſt et frigidus in pᷣmo gradu. Turbidum et melancolicum generat ſanguinem odoꝛem dantem. Kaaules eſtin vſtioꝛẽ ſapguinẽ generãt. colo⸗ re em̃ vſte vicini ſunt ⁊ mũdificatui. Hyemales vo nõ tanti acuminis ſunt:ſʒ vHio eoꝝ ventrẽ humectat ⁊ vꝛinã ꝓuocat.Hoꝛum ins bibitũ ventrẽ ſoluit.⁊ ſine iuri comeſtieũ⸗ dẽ ↄſtiꝑãt.coꝛpꝰem̃ eoꝝ ſiccũ eſt.vnde ⁊ cõſti⸗ patiuũ.Ideoq; vt abeoꝝ nocũmento tempe⸗ retin elixentur: ⁊ aqua piecta in alia coquan᷑ cũ pinguiſſima carne pecudis vel ſiuis. Capitulumciſf. Auluda equina. Autcenna libꝛo ſeeunz; c qocapitulo decaudaequina. Cauda eaꝓu inz eſt planta naſcens in locis co⸗ cauis ⁊ in vallibus.habens ſtipites cõcauos ad mbedinem declinantes. aſperos duros. nodoſa cum nodis intrantibus.et ad nodos ſunt ſicut folia ſquinanti minuta ſpiſſa.et ad, heret arboꝛi cui appꝛopinquat.deinde generan tur ex ea extremitates plures ſicut cauda equi na.⁊ habet radicem duram eſt frigida in pᷣmo ſicca in ſecũdo.eſt ſtiptica:et ꝓpꝛie ſuccus eius eſt vehementis exſiccatio nis ſine moꝛdicaio ne. ¶ Balienus ſexto ſimplicium farmacaruʒ capitulo de cauda equina. Airtus huiꝰplante eſt ſtiptica cũ amaritudinepauca.et ꝓpter hoc deſiccat violenter cum moꝛdicatione.Eſt fri, gida in pᷣmo ſicca in ſecundo.¶ Paulus capi⸗ tulo de cauda eqͥna. Eſt quedã cauda minoꝛ q̃ᷓ O Lrattatus grece vocatur coꝛſanda habens ſtipitem ſub⸗ ruſum ⁊ folia ſupioꝛa minoꝛa.i¶ Dyaſcoꝛides capitulo Hipparis ſiue anabaſis. Hipparis.id eſt cauda equina aut anabaſis. Naſotur in lo⸗ cis bumidis ⁊ in monumentis.habet haſtas rufas et aſperas ⁊ nodoſas que haſte quicqᷣd vicinum habent alligant. in quibo folia ſunt in ſummntate acuta ⁊ tenera ⁊ iunco ſumilia et ſpiſſa ſurſui aſcendentia. Hec etiam aliquo⸗ tiens de pariete pendet comis plena abundã⸗ tius ⁊ nigris ſicut caude.radices ſunt ei ligno ſe et dure. virtus eſt ei ſtiptica. Pbkrationes. ¶ Auicenna. Cauda equina èſt valde iunati⸗ na ad fluxum ſanguinis.conſolidat vulnera? vlcera mirabiliter. Etſi in eis ſunt nerui con⸗ ſolidat etiam. Confert quando linitur aut fir ex ea empla ſtrum in teſtinis. Confert etiam apoſtematibus calidis ſtomachi et epatis et vdropiſi.et cetera. ¶ Balienꝰ. Uulnera maxima quninĩmo etcõ⸗ tra emiſſionem ſa nguinis ⁊ fluxũ muliebꝛem Et contra diſſinterias etiaʒ et ceteros ventris fluxus. Hec berba farmacum validum eſt cũ aqua et vino. Scribunt autem quidam hanc veſice necnon ſubtilium inteſtinoꝛum vilnus ſanare. Succus antẽ eins emoꝛroſagijs que exna ribus confert.et fluidis paſſionibus veniris cum aliquo vino pontico bibita. vl cum aqua ſi contingant febꝛicitantes. ¶ Paulus. Cauda eqͥna minoꝛ curat et delet antracem ſumpta ⁊ emplaſtrata. ¶ Dyaſcoꝛides. Succus eius naribus ſan⸗ gu inem pꝛofluentem abſtinet. Diſſintericꝭ cũ vino bibua medicatur.vꝛinam pꝛouocat.fo⸗ lia eiuns impoſita vnlneribus recentibus pa⸗ raco leſim faciũt.et radix et herba eius tuſſien⸗ rnibus ⁊ oꝛronoicis medicantur.conquaſſatio⸗ nibus opiuulantur.dicitur vero inciſiões ve⸗ ſice ⁊ inteſtinoꝝ ſolidare. Berapion auctoꝛtate Dyaſco?. Quando folia eius piſcantur ⁊ fit cum eis emplaſtrinn ↄglunmat vlcera recẽtia.⁊ ſi ſint ner in inciſi cõ⸗ ſolidat eos. Et decoctio radicis et ſolioꝝ eius qñ datur m potu ↄfert tuſſiantique ⁊ ↄtractio ni anhelitꝰ.Et ſi potent᷑ trita ⁊ ſicca idem fa⸗ ciunt:Et qñ fit emplaſtrum cum eis recentibo conſert atiritio ni lacerto. Ala fiſtula. Jobiines meſue Kalſia c fiſtula eſt exmedicinis in qͥb eſt fidu cia iuua mẽtoꝝ.Et eſtſinenocumento carens acuitate ⁊ meꝛdificatõe ⁊ omni exceſiu ledente:q põt exhiberi in om̃i etate.itaq; pues ris ⁊ pꝛegnãtibo.Conſtat autẽ eiꝰelectio in ſex ꝓpꝛietatibo.vt ꝙ eiꝰ arũdo ſit groſſa plena ſplen dens multi ponderis.⁊ ſit pulpa erꝰſplendẽs ⁊ pinguis.⁊ haſta ex arũdine ⁊ ↄſeruata inva ſis vitrea tis eſt equalis cõplexionis ad latus caliditatis declinans.⁊ eſt humida in pᷣmo.et eſt lenitiua et reſolutiua clarificatiua ſangui⸗ nis.nocet debilibo babentibo viſcera lubꝛica. remouet᷑ ab ea h̊ nocumeniũ in ꝑmixtiõe mi⸗ rabolanoꝝ.⁊ reubarbari ⁊ aqua maſticis ⁊ ſpi ca ⁊ qñq; neceſſarium eſt addere lubꝛicitatẽ.et ꝓpꝛe in deſiccatione viſcerũ:quare miſcetm ei oleum de amigdalis dulcibo.⁊ diuretica faci/ unt eam declinare ad vias vꝛine.quare neceſ⸗ ſe eſt eoꝝ ꝑmixtio qñ opoꝛtet membꝛis ſecunde expulſionis conferre ⁊ ipſa eſt de tarde ⁊ debi Annb, pꝛopter quod perz⸗ miſcenda ſunt cum ea ex rebus babentiba acuii tatem ſicut albaſce ⁊ yſopus etem̃ vigoꝛãt eiꝰ liter ſolutionem faci operationẽ.⁊ magis adhuc ſi cũ quibuſdã ex ventrem ſoluẽtibus miſceatur.⁊ ipſa cũ aqua = 2 caſeteſtnobilis opationis. ¶ Sera.lib. aggre. ca.chiarzambeth.id eſtcaſſia fiſtula.⁊ ſũt can cliinis. ⁊ inter ipᷣas ſũt lamine ex carne nigra ⁊ parietes diuidẽtes intereas.⁊ intra lamias ſunt grana ſic qna xilecaracte ⁊ eiuſdẽ magni⸗ tudinis.ſapoꝛerꝰeſt dulcꝭ.⁊ coloꝛ eius eſt inter glaucedinẽ ⁊ ruboꝛem.⁊ affert᷑ a babilonia ex plexiõis ⁊ electa Ex illa eſt q̃ eſt incannaſua interiꝰ nigra grauis ⁊ lucida.Et qð de ipᷣa vti mur plurimũ eſt caro.liczꝭ etiã coꝛtice aliquã⸗ do. Et idẽ auctioz. Aben Heſuay. Virt eius eſt qᷓ reſoluit ⁊ extinguit acuitatẽ ſanguinis. Dperationes. Johannes melue. Caſſia ſſtula mũdifficat ſanguinem.⁊ remouet achitatem eius.⁊ ſedat . ſitim. et pꝛopꝛie cum ſucco endiuie aut ſalten (ſ degiuato m arrennmm. ducit colerã ⁊ flegma.⁊ illud operatur ſine no⸗/ cumento.⁊ caret moꝛdicatioone. Et ipſa quidemlenit guttu ⁊ pectus. Et reſoluit apᷣata acuta ĩ eis.⁊ ↄſert calefac⸗ tioni renũ ſũpta cũ diureticꝭ ⁊ infuſiõe liq̃ris. ¶ Et ꝓbibet generationẽ lapidis ĩ eis.⁊ ↄfert febꝛibocoleric. ⁊ doſis eitm Serapionẽ auc toꝛitate Aben meſuay eſt a. 3. vi. vſq; ad. z. F. ¶ Serapion auctoꝛitate Aben meſuay. Kaſ⸗ ſia fiſtula extinguit acuitatem ſanguims.⁊ ſe⸗ dat apoſtemata dura que fiunt ex eo.⁊ reſoluit apoſtemata duraq̃ fiunt in gingiuis et guttu⸗ um eo gargariſmata cũ aqua ar⸗ reqñ fiunt cum eog boꝛis vulpis ⁊ paſſulis. ¶ Et ↄfert ictericie ⁊ doloꝛi epatꝭ.⁊ purgat co⸗ leram aduſtam.⁊ mollificat ventrem mediocri mollificatione.⁊ mundificat nerunos. ¶ Auicenna li.ij. eapᷣ.de caſſia fiſtula. Caſſia fiſtula eſt eq̃lis in caliditate ⁊ frigiditate ⁊ hu⸗ miduate.⁊ eſt reſolutiua ⁊ lenitina.⁊ pfert apo ſtematibo calidis ⁊ viſceribꝓpꝛie ⁊ gutturi qñũ ex ea fit gargariſmus cũ aqua ſolatri.⁊ linitur ſuꝑ apoſtemata dura ⁊ ↄfertem.et liniũt exea podagra ⁊ iuncture doloꝛoſe.qñ diſſoluit᷑ ma⸗ nibo in aquacoꝛiandri bumidicũ ſpumapſilij et deinde fit ex ea gargariſmus confert pᷣuoca tioni ⁊ mundificat epar ⁊ cõfert yctericte.⁊ do loꝛi epatis.⁊eſt lenuiua ventris.⁊ educit cole ram aduſtam ⁊ flegma.⁊ ſoluitſine nocumẽto ⁊ abſq; moꝛdicatione adeo ꝙ ipᷣa eſt ↄueniens pꝛegnãtibo.et ſoluiteas.loco eius ponit᷑ mediũ ilpſi de terremiabin ⁊ triplũ põdens eiꝰde car⸗ ne paſſularũ. O ctanũ põderis ipſide turbit qñq; ponũ loco paſſularũ liquiricia. ne ↄcaue.quaꝝ coloꝛeſt rubeꝰad nigredinẽ de⸗ — —— Alſ1l»ſalignea. Ga. vij. ſim. far. cap̃. de c CLaſſia lignea. Subſtancia caſſie lig⸗ neere eſt multũ ſubtilis.⁊ ſapoꝛ eius eſit acutus ⁊ ſtipticitate pauca.⁊ virtus eius eſt ca lida ⁊ ſicca intertio gradu.i¶ Serapion libꝛo aggregatoꝛis capilo Melochaa auc. Dyaſco ridis. Sunt eius mulie ſpecies.⁊ naſcunt᷑ in terris arabum vbi naſcunti ſpecies alie aro⸗ matice. ha bet ſtipitem groſſum ⁊ coꝛticem. fo⸗ lia eius ſunt ſimilia folijs yreos nigra purpu rea.et habet odoꝛem ſimileʒ odoꝛi roſe.Et hec ſpecies eſt in pᷣma bonitate ⁊ ſecũda.poſt hãc in bonitate eſt üla cuius coloꝛ eſt ſicut coloꝛ o ralli.⁊ eſt ſubtilis.leuis.longa.groſſi calami ⁊ plene moꝛdicans linguam cumſtipticitate ? acuitate pauca.bonũ odoꝛẽ habens participã tem aliqnod odoꝛis vini. Hee due ſpecies ſũt vtiles in medicina.alie vero non ſunt admi⸗ niſtrande.⁊ ego volui eaꝗs rememoꝛari vt non adminiſtrentur: ſed abijciantur. Et eſt de eis quedam que eſt nigra habens odoꝛem maluʒ et coꝛticem ſu btilem. ⁊ reperitur res quedam ſi milis caſſielignee et non eſt caſſia lignea.Et 6 i 0 rũ tactu. ⁊ eſtminus mala q; nũc dicta. ſz peio oĩbilla eſt cui coloꝛ eſt albo. odoꝛ ſilis odoꝛi poꝛri.nõ ha bẽs calamũ groſſum ſʒ ſubtilem. ¶ Gal. Virtus eiꝰeſt q reſoluit⁊ incidit ⁊ ſoꝛ⸗ tificat mẽbꝛa.⁊ ꝓuocat menſtrua que retinen tur cauſa groſſoꝝ humoꝝ ⁊ viſcoſoꝝ. ¶ Sera. Caſſia lignea hʒ vᷣtutẽ ꝓpinquã cyna mo ſtipticat leui ſtipticitate.⁊ admiſtrat᷑ cũ medici nis acuẽtiby viſũ.⁊ qñ admiſcet cũ melle ⁊ lintẽ bumiditas lactea q̃ apparet ĩ fatie auferteã. ¶ Et pꝛonocat menſtrua. et conuenit veneno Pen dtenmibnse⸗ porrn. ¶(Et apoſtematibus calidis intrinſec quan do bibitur.⁊ doloꝛi renũ facto fomẽto cum ea. 2 ·ilatio ni matricis qñ fit eucatiſma.i.fumi giũ cũ decoctiõeet.⁊ ponit᷑ lococynamomi in ↄfectionibo duplicato pondere exea. ¶ Etidẽ auc. Meſaac. Foꝛtificat ſtomachuʒ ⁊epar.⁊ expellit fetũ cũ ſoꝛtitudie.Aui.de vi⸗ ribo coꝛdis dicit ꝙ ↄfoꝛtat coo. mocleſncu adeſcat r pu Kanveinam. T Tractatus cognoſcit̃ ꝑ ſapoꝛẽ. qm nõeſt acuti ſapo:nec ogdeifera⸗: coꝛtex ei eſt adberẽs ligno.⁊ repit᷑ ſilicer qdã ba bẽs cala mũ latũ lenẽ mollẽ aſpe Capitulum. o. Aſtan ea. yſidoꝛus in libꝛo eibymo⸗ c logiarum. Caſtanea dicitur eo ꝙ fru⸗ ctus eius gemini in modum teſticulo mum rotundi ſunt. qui dum eijciuntin quaſi caſtrantur. DHec arboꝛ ſimul vt exciſa fuerit. tanq; ſilua expululare conſueuit. Hoperationes ¶ Plinius libꝛo ſecũdo. Caſtanea diligit mõ⸗ tes ⁊ valles:ſicut robur et abies. Nec amant aquoſa loca cypꝛeſſi et caſtanee.ſed ſunt ſicca⸗ nee. Caſta nea eſt aceris modo crſipa ⁊ eſt eti am eidẽ fremitas ſpiſſa. Itaq; cariem vetuſta temq; ſentit tardiſſime. In vere aũt ↄcpiũt ca⸗ ſtanea terebinthus ⁊ aquifolun. Idem libꝛo decimo ſeptimo. Semem ipſa terra exceptum. Hec aliter pꝛoueniũt in glan dines atq; caſtanee. quibus eſt pꝛo ſemine fru ctus ipſe.Caſtaneam inſeruit Coꝛelliꝰ eques fo monus ſuonenglo ſurculo in agro nea po⸗ Hec inter laudatos ab eo nomen accepit. Poſtmodum heres eiuſdem libertus coꝛellia nam inſeruit. Hec eſt inter illas differentia *½ illa copioſioꝛ. beccoꝛelliana melioꝛ. Cempus vero ſtat utũ caſtanee acpinee ſerendi eſt ſepti⸗ mo kalendas Qarcij. ¶ Caſianea pedamentis omnibo pꝛefertir fa⸗ ciliitate tractatus perdurãdi pernicatia reger minatione cedua. Salice quoq; letio: fuerit facileſolum. nec iñ arenoſum. maximeq; ſabu⸗ MlU bumidũ aut carbunculũ vel cofi etiã farinã quamlibet opaco ſeptentrionaliq; ⁊ peefigido ſitu. vel etiã decliui. ¶ Recuſat eadem gallina rubꝛicam cretam: omnemq; terre fecunditatem qua ſeri nnceo viximus.ſed non pꝛonenit. niſi maximis. nec niſi quiuis aceruatim ſatis. perfringi ſolum debet ſupꝛa ex menſe no uembꝛi in febꝛuariũ. quo ſolute ſpõte ex arboꝛe cadunt atq; ſubna⸗ ſcuntur. Interualla pedalia ſint vndiq; ſuloœs Ex boc ſeminariotranſſeruntur in aliud.bi⸗ pedali iteruallo plus biennio. Sunt ⁊ pꝛopa⸗ gines nulli quidem facilioꝛes. Nudata ſiqde,ʒ tota radice in ſulco ꝓternit᷑ et tũcex acumine ſupꝛa terrã relicto alia quoq; abradice rena⸗ ſcitur. ſed trãſiata neſeit boſpitari.pauetq; no uitatẽ biennio fere poſtea ꝓſilit. Capitulum. ox . unt ſcz mickeri mmn Mütc en ſeen leqne mnms De Herbis 2 e Elidonia. vyſidoꝛꝰin lib vbi ſupᷣ. Celi c onia ðꝛ:vel eo ꝙ aduentu yrundinũ erũpere videat᷑. Ueleo ꝙ pullis yrun dinũ ſioculi auſerant᷑ matres eoꝝ illis ex bac herba mederi dicant᷑ Pliniꝰlixxv. Anima lia herbas inuener̃t in pᷣmiſq; celidoniã. Hac em̃ yrundines oculis pulloꝝ in nido viſumre ſtituunt. vtqͥdam etiam volunt erutis oculis Eius genera duo ſunt.maioꝛ fructicoſa cau⸗ le folio paſtinace erratice.ipᷣa amplioꝛe.duoꝛũ cubitoꝝ altitudine flos albicans.flos luteus Minoꝛa folia ſunt hedere rotundioꝛa minus candida. Succus croci moꝛdax:ſemen papa⸗ neris.floꝛent yrundinuʒ aduentu.marceſcunt diſceſſu. floꝛentibo illis ſuccus expmit᷑ ⁊ ĩ vaſe ereo cum addito melle leniter cinere feruẽti de coquit᷑.¶ Plateariꝰ. Celidonia eſt calida⁊ ſic⸗ ca in tertio gradu. cuius duplex eſt mod.vi/ delicet indica. que maieꝛis eſt efficacie. Et cõ munis:que in noſtris regionib inuenit᷑⁊ eſt minoꝛis efficacie. Ana tamẽ poteſt poni ꝓal texa. Indica citrinã radicẽ hʒ.Et i receptiõe nõ herha ſʒ radix poni debet . q̃ ꝑ annos tres in efficacia multa ſeruari valet.Ex qualitate ſua virtutem habet diſſoluendi et attrahendi et conſumendi.i Dyaſcoꝛides. Celidonia ma ioꝛ virgam habet vnius cubiti longam et am⸗ plius teneram ac tenuem. Q ue in gyro habet folia plura botracio ſimilia ſed mollioꝛa ⁊ ſub albidioꝛa.floꝛem auroſum pꝛofert.ſuccum cro⸗ ceum habens.virtus eius eſt v iſcida moꝛdens et amara non boni odoꝛis. Ra dix deſurſum eſt vna deſubtus plures. Aperationes ¶ Platearius.Celidonia cõtra doloꝛem den⸗ tium in frigida cauſa valetradix hec aliquan⸗ tulum trita.valet ⁊ ad ca put purgandum. Et vuam ex frigidis humoꝛib repletitis½ ¶ Contra colicam paſſionem herba trita et in vino decocta ſuponttur. Et ad cancrum oꝛis aut neruoꝛum puluis radicis cum puluere roſarum conficitur.⁊ cũ acetodecoquitiutur. ¶ Ac fiſtulam eius puluis cũ capit ello ↄficit etoꝛi fiſtule cũ melle immittituur. ¶ GBalienus octauo ſimplicium farmacaru capitulo de celidonia abſterſiue foꝛtiſſime et calide virtutis.quinĩmo/⁊ ſuccus eius ad au mentat ionem viſus eſt vtilis.in quibus cerni⸗ tur groſſum quid ſᷣm pupillam ⁊ dya ſoꝛa re in digenꝰ Uſi vero fuerunt quidam radice:et ad eos qui obſtructionem epatis et yctericiaʒ pa⸗ tiuntur in vino albodẽtes bibere. Similiter autem maſticata vcilis eſt in doloꝛib dentiũ. Paruũ vᷣo celidonuʒ acrum exiſtens magna vlcera citiſſimecuticathaplaſmatũ ⁊ vngues lepꝛoſos eijcit.expurgat vo ſuccus eius ꝑ na „. . * res ſufficienter acris exiſtens. ¶ Oyaſcoꝛides capitulo de celidonia. Succꝰ celidonie maioꝛis melle addita in certamine coctꝰ ſuꝑ carbones oculoꝝ maculas detergit. Folia ⁊ radix ⁊ virga in vmbꝛa eſtate ſiccant᷑. ⁊ ſicut crocus componuntur. Radix eius ani⸗ ſo mixta ⁊ vino albo bibita yctericis opitulã⸗ tur. Folia eius cũ vino ⁊ cathaplaſmata ad / hibita maculas detergunt.maſticata doloꝛem dentium pꝛobiben. 5 Celidonieminoꝛis virtus eſt viſcida.vulne rat cutim.ſcabiem detrahit.vngues lepꝛoſos excludit.ſuccus eiꝰradicis melle addito narib⸗ infuſus caput purgat.Eadem dicit Serapiõ capitulo pꝛopꝛio auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis:licʒ per alia verba. Capitulum cuij. „ gruno. Dyaſ.ca. oedrꝰ. Cedrꝰ arbun eſt yVvnge pix cedria fit.cuiꝰſemĩa ſũt pua at⸗ ſpinoſa.fructui iuniperi ſilia vel mirte Alia ẽ maioꝛ q̃ ab aliqͥbcedrꝰlata appellat᷑ fru cuicypꝛeſſi ſimlãs:ſʒ minoꝛ ẽ.q̃ tñ ẽ vexabilis ſtomacho.atqʒ feruẽtẽ hʒ vᷣtutẽ.ð q̃ fit cedria. Eſt ãt cedria pbabilis ⁊ vtilis q̃ẽ ſpiſſa ⁊ limpi da ⁊ ĩ odoꝛe foꝛtiſſima.in q̃ cũ digitũ intinxerꝭ pinguedie ſua rariꝰdefſuit. Itẽ ſerpin.icedrꝰ.x· eſt arboꝛ chiꝰ gũmi eſt gũmicedri.⁊ abiſta ar⸗ boꝛe emanat pixcedria vl cedrina.⁊ ẽ pix liqᷣ; da q̃ arabice vocat᷑ bictan.⁊ eſt genus abietis ¶¶ Pli. ca. ð cedro.Eſtinqͥt cedrꝰ maioꝛ ⁊ minoꝛ Minoꝛis dnoſunt genera.ſcʒ licea ⁊ fenicaa Differũt.ſolia nãq; derogatũ habetſpinoſum oxicedros vocat᷑ ramoſa ⁊ nitoꝛe inſeſta.altera odoꝛẽ pᷣſtat.fructũ ferũt mirti in magnitudine dulcẽ ſapoꝛẽ ha bentẽ.Et maioꝛis duo ſunt ge nera. Anum qð floꝛet ⁊ nõ ſert fructũ.Aliud fructiſerũ nõ floꝛet.⁊ in eo antecedentẽ fructũ occupat nouꝰ.ſemẽ euriſ eſd ſile:ſʒ qð cedro lentè vocãt ex bacreſina landatiſſima ſit. Iteʒ alibiinter arboæes qͥb pix fit cedrꝰgroſſioꝛ qui dã putãt ꝙ ſit iuniperus licet falſo. Dperationes. 3 ¶Dyaſ. AUirtꝰ eſt ei ſiccatiua t recoꝛꝑatius q ꝓter nimietate coloꝛis ſui pelli inuncta vuu Tractatus etficcat. caligines oculoꝝ detergit. glaucoma⸗ ta et cicatrices inuncta limpidat.¶ Cũ aceto miſſa et infuſa vᷣmes auriũ occidit· cum yſopi ſucco mixta ſonos auriũ tollit. ¶ Si miſſa in foꝛamie denti vbi doloꝛ eos crepare facit et ſi diu in oꝛe retinet᷑ doloꝛẽ dentiũ amittit.ex hac ad oitũ veniẽs.i¶ Si inde veretrũ vnxeris ge nita lia ſtringit ĩtantũ vt filios facere nõ poſſis ¶ Squinãticoꝝcauſas curat fauc eſ.ſi vnxerꝭ deinttumoꝛes tollit.¶ Et pediculos ⁊ lendi⸗ nes ꝑuncta necat.moꝛſiboſerpeutũ cum ſale? dulcoꝛe bibita occurrit.ꝑcuſſuũ lepoꝛis mariti⸗ ni ad ſanitatẽ ꝑducit. Stomatic vncta me⸗ det᷑vulnera pulmonis optime curat. ¶ Aer⸗ mes ⁊ aſcarides cliſteri addita occidit. Mul⸗ ti vᷣo oleũex cedria dũ coqͥ᷑ deſuꝑ cũ pẽnacol liguũt ſiẽ oleũ picis.⁊ ſcabiei ⁊ pediculi aĩalium ꝓdeſt.vulneribo vtiliter aghibet.hui. ſumꝰcm̃ ꝓdeſt qᷓntũ ⁊ picis dine.¶ Item potui data in ciati q̃ᷓntitate vlc?flnidũ pu lmois faciat .fit ãt oleũ ex arboꝛe vt de pice.¶ Eſt aũt oleũ nimiũ leptomere:molles carnes abſq; doloꝛe conſer uãs. durãs ãt lõgo tꝑe.⁊ nigra coꝛpa deſiccat. ¶ Qachꝛymũ vero arboꝛis eiuſdem viſcide et efficaciter ⁊ cũ veſicatõne refrigerat⁊ ſtringit. nam moꝛtuoꝝ recõdita in arboꝛe eadẽ a tabe defendit.vnde ⁊ moꝛtuoꝝ vita vocatur. 24 d 8 OR enNN 8 dD O R De Herbis . Capitulum. cviij Erefoliũ vulgo ðᷣ q̊ddã genꝰapij.ca⸗ c ligdũ ĩ tertio gdu:ſiccũ ĩ.ij.Oyaſ.Cere frolio vis ignea ẽ⁊ acerrima.Ex herba rio.Cerefoliũ naſcit᷑ in locꝭ culiꝭ ĩ mẽſe febꝛua rio.locis frigidis poſt ydꝰſeritur cerefoliũ.qð agrũ deſiderat lentũ:humidũ ſtercoꝛatũ. OPprrationes. yſaac: In dietis particularibo in capitulo ðᷣ apio.Cerefoli um potui datum cum mellicra⸗ te vꝛinam ⁊ menſtrua pꝛouocat.laterũ ac dolo⸗ rem renum ⁊ veſice placat. ¶ Aetris ſolutionẽ ð groſſa vẽtoſitate mitigat ¶ Stomachi ventoſitatem ⁊ omniũ viſceruʒ diſſoluit:et opilationem apereit. ¶ Oxaſ.Cerefoliũ cũ melle addito medet᷑ can ceratis lateris doloꝛem hauſtum ex vino miti gare videtur. ¶ Et aq̃ mulſa pituitatẽ reſoluit.Ex aceto lũ⸗ bꝛicos ⁊ tineas ꝑimit:veinã ⁊ mẽſtrua ĩpellit. ¶( Omnemq; tumoꝛem ſoluit. ¶ Macer. Eſt cerefolio vis acra ⁊ ignea valde. Appoſitũcancris triiũũ cũ melle medet᷑. Cum vino bibitũ lateris ſedare doloꝛẽ. Sepe ſolet tritam ſi nectas deſuper herbam.Cum mulſa bibitumpituite noxia ſoluit ⁊c̃. Capitulum. cix. G Epe. Dyaſ.c. Bulb. i. cepe. Eiꝰ ſpẽs c ſũt due.UVna eſt q̃ hʒ rufũ bulbũ qͥ bo⸗ nnus eſt ex terra pingui ⁊ collectꝰeuſto maticꝰ eſt. Alia eſt ſpẽs bulbi plꝰ iſto euſtoma⸗ ticus.O m̃es em̃ bulbicali.⁊ viſcidi ſunt. Pli nius ca.cepe.Cepe virtutẽ hʒ inciſiuã.⁊ oblõ/ ga ploeſt ſtiptica q; rotũda:⁊ q̃ coloꝛẽ rufnʒ ha bag ille q̃ albũ. Sicceãt viſcidioꝛes ſunt qᷓ; virides.⁊ crude.Et crude plꝰviſcide qᷓ; cocte. Sera.li.aggre.ca.Baſal.i.cepe. Baſal lõge Zchri ſũt acutioꝛes q; rotũde.⁊ plꝰ ſtiptice. iñ le q̃ ſunt rubei coloꝛis ſũt acutioꝛes q; al⸗ be. ⁊ ſicce q; recentes.⁊ crude qᷓ aſſate.Gal.vij ſim. far.ca.ðᷣ pa. Cepe ex q̃rto gdu ẽ calefac⸗ tiuũ.ſubſtãtia vᷣo er groſſaꝝ partiũ eſt. DPyoperationes ¶ Dyaſ. Bulbi comeſti erigũt linguã ⁊ fauces exaſperant.ſtomachum mfiant. Cathaplaſmatibo adhibiti laxationiboꝛ do⸗ loꝛiba iuncturarum.⁊ podagricis maximum pꝛeſtant effectum. Coꝛpoꝛi infixa euocant.ſo⸗ li ⁊ melle adhibito id facere poſſunt. Tumoꝛes ydropicis bulbus impoſitꝰ ſpar⸗ git. Caninis moꝛſibo ſubuenit. Addito melle ſtomachi doloꝛẽ compeſcit. Et furſures ⁊ acoꝛas nitro addito pingat. Liuoꝛes ⁊ maculas tollit. Medio oui addi⸗ to ⁊ aceto ⁊ melle lentigines coꝛꝑis emendat. ¶ Cõquaſſationibo aurium ⁊ vnguium cũ po lenta bene adhibet᷑. Coctus in cinere calido ⁊ polenta addita ⁊ capitibo minoꝝ piſciũ nigris cicatriciba reddunt coloꝛem. ¶ Cocti ⁊ comeſti doloꝛẽ lateris cõpeſcũt. Sʒ non multũ comedendi ſunt.quia neruis con⸗ trarij ſumt ⁊ ſiccatiue virtutis. ¶ Pli. Cepe comeſte in latões pᷣſtant. faſtidiũ tollũt.ſitim puocãt.⁊ tollũt oꝛis ſetoꝛẽ euſtoma tice ſunt. Emoꝛroidas impoſite ꝓhibent. ¶ Succus erꝰ immiſus naribo caput purgat. MHoꝛſibo caninis occurrit melle et ruta ⁊ ſale addito.Cum ſepo gallinstio auriũ doloꝛem et ſuperfluos ſonos compeſcit.et ad vlceratiões auriumpꝛodeff. ¶ Cauda vo fricata alopitias emẽdat. Puluis er comeſtꝰ doloꝛẽ capitis remouet. Succus eius optime caput purgat. Naribo attractꝰco lericis ↄtrarie ſlegmaticis vules ſunt. Balienus. Cepe emoꝛroidas aperit appoſita Aut cum aceto illinita in ſole aluos abſtergit. Et fricata in alopitijs citius q; altio num pꝛo uocat capillos. ii Si doſepauerit qͥs ſuccũ ei totũ q̃ntũ ẽ re⸗ ſiduũ ſuffciẽs ẽ terreſtrꝭ ſubſtãtie. Ipᷣeãt ſuc⸗ cus aqͥſe ⁊ aeree eſt caliditatꝭ.ita ãt ⁊ ſuffuſos⁊ abliopinatos p groſſicie humoꝝ iuuat vnctꝰ ¶ Ex huiuſmodi autẽ cõplexione tota cepa in⸗ flatiua eſt cõmeſta.⁊ ꝓpterea quacũq; ſiccioꝛa ſunt cõplexione minus ventoſa. Hocidẽ auc. Dyaſcoꝛidis in ca.vi.bulbus. ¶ Bulbus cõmeſtiuus frigidioꝛ eſt bulbo vo⸗ mitiuo ⁊ groſſi.necnõ viſcoſi hũoꝛis eſt gene⸗ ratiuus.Nam difficile digeſtibilis eſt ⁊ inflati uus ⁊ libidinoſis ſuperplaſmatus. Eo aũt q; amaritudinis atq; ſtipticitatis ꝑticeps eſt ab ſterſiuus ⁊ ſolidatiuus efficit᷑ ⁊ ſccatiuꝰ. ¶ O ſtenſumeſt emꝙ amarꝰ qͥdeʒ ſapoꝛ in ab⸗ ſterſiuis ſubſtãtijs eſt.ſtipticitadᷣ vo in ſolida⸗ riuis.ſicciias vᷣo eſt in vtraz. ¶ Et idẽ ĩ li.ð cibis.Cepa calefacit coꝛpꝰ⁊ ſub tiliat in ipo groſſos hũoꝛes ⁊ incidit viſcoſos. ¶ Cruda ⁊ cocta pauciſſimum dat coꝛꝑi nutri mentũ.nocet colericis.ſed his qͥ flegmaticum humoꝛẽ aut crudũ groſſum ⁊ viſcoſũ collectũ habuerit mo eatalia eduloꝝ ſuinr Capitulum. xx. Eterach. Dyal.ca. Aplenon. id eſt ce⸗ c terach. Aplenon folia habʒ ſcolopeẽ⸗ Alrie venenoſe ſimilia. Naſcitur locis ſaxoſis vel parietib ex lapide fabꝛicatis.folia eiꝰſunt multa ex vna radice aſcendẽtia.diuiſa ſicut polipodium ſubtus rufa ⁊ aſpera ⁊ ſuper viridia. Eſt vo ſine haſta.ſine floꝛe.⁊ ſine ſemi ne.Bal.vi.ſim.far. ca. Aplenon. Subnlium Tratctatus partiũ qdez: nõ tñ calide vtut; eſt herba. Dperationes. ¶ Dyaſcoꝛides. Foliaceterachelixa cum aceto ⁊ bibita.xxx.diebo ſplenem ſiccant. Item folia ipſius vino addito et cathaplaſma impoſita: ſpleni ſingulare pᷣſidium eſt. yſopo folia cũ aplenon ſolijs trita cũ leuiſſi⸗ ma vini bibitione ſplenem ↄſumunt. ¶ Stranguirijs ⁊ ſubglutioniby et yctericis pꝛodeſt. Bibita calculos frangitt. ¶ Dicit᷑ ꝙ folia cũ ſplene mule collo ſuſpenſa mulierẽ generare nõ ſinit.ſane nocte ſuſpen⸗ denda eſt.⁊ obſeruandũ ne luceatluna aut de die ſuſpende.etſi bomo ꝓmuliere eandẽ ſode⸗ rit.⁊ aſſit aliꝰqͥ dicat:inde fodite vt illa nõ gene ret etiã hoc dicit᷑ pꝛodeſſe. Balienus.Ceterach lapidem frangit⁊ ſple nem ſubtiliat vel attenuat. ”8ßV .„ — — D Capitulum. xj. Haimi. Dera. lib. aggre. capᷣ. Cheuri. c auc.Dyaſcoꝛidis.eſt planta nota ha⸗ bens diuerſitatẽ in ſpecieſua a diuer⸗ ſitate floꝛum cognoſcitur. Ham quedã flozem „ ganng Imnſ nnpſ: Kilaice m. faee ſuend ſupen, mave de meiſoce⸗ Hnögee ee iſce albũ.qᷓdã purpureũ.et q̃dã citrinũ.Et q̃ bʒ flo rem citrinũ melioꝛ eſt ⁊ aptioꝛ in medicia. Sʒ q́dã dicũt ꝙ cheiriſunt floꝛes ſiles violaꝝ non in dieſʒ ĩ nocte redolentiũ.q̊ꝝ odoꝛ eſt vtodoꝛ viola ꝝ. ⁊ veꝝ dicũt.Etidẽ auc.HGal.Eius flo ris ſubſtãtia eſt ſubtilis aquoſa ⁊ ꝓpꝛie ſicca ex ea. ⁊ ſapoꝛeius eſt amarus.⁊ virtus eiꝰeſt que caleſacit⁊ deſiccat abſtergit 7 ſubtiliat. Hoperationes. Sera. Subtiliat maculas groſſas q̃ ſũt in oculis.⁊ aq̃ decoctõis eiꝰ ꝓuocat mẽſtrua ⁊ ex pellit ſecundmã. ⁊ fetũ moꝛtuũ qñ ſedet in ea.⁊ qñ bibitcũ aq̃ aut alia re coꝛrũpit fetum. ¶ Et curat apoſtemata matricis quando ſup⸗ ponit᷑ eis. ꝓpꝛie antiqua dura. Uirtus ſemis eius eſt ſicut ipſius flos. ¶ Lonfert fiſtulis q deſiccatur ⁊ pulueriʒat in eis.⁊ ↄfert omi apoſtemati duro putriſacio. ⁊ habens coloꝛẽ citrinũ ad oĩa eſt foꝛtioꝛ. ¶ Cbeiri floꝛes ſunt ſimiles violis in odoꝛe. gquonꝝ alij ſunt albi. alij ſunt glauci in nocte po- tiſſime redolentes.⁊ eoꝝ herba alio noĩe vocat herba gallica vel floꝛes cipil. Et alij ſũt coloꝛis purpurei.q̃ herbaa roma/⸗ nis vocat᷑ ↄſolida.licʒ incõgrue.Pꝛime auteʒ due ſpẽs ſq; citrina ⁊ alba ſunt ſpẽs viole ſᷣm Dxvaſcoꝛidẽ.vt apparet in capitulo Viola. De Herbis Capitulum. cxiſj. Entaurea. Dyaſcoꝛides. Centaurea c fꝑ tranflationẽ noſtram. Centaurca maioꝛ quam multi narcam aut gen- tianam dicunt ⁊c.ſed falſo.qm in lr̃a gentiana dicit ꝙ ſuccus centauree efficit ſicut ſuccè gen/ tiane. Ergo centaurea nõ eſt gentiana. vt mul tidicunt. Similiter Dyaſcoꝛides ſacit ſemos tum capitulũ de centaurea a capitulo de gen⸗ tia na.ergo nõ ſuut idem. Dicit aũt Oyaſcoꝛi⸗ des. Centaurea abundat in Licia ? Archaꝰ dia. folia habʒ ſimilia nuci regali viridia.⁊ ob lõga ſicut cauliculi.⁊ rotũda ⁊ ſerratim exteriꝰ inciſa ſicut tres digiti.⁊ virgãſimilẽ lappatio duoꝝ veltriũ eubitoꝝ longã.radix eſt illi mul⸗ tas virgas habens.in qͥb capita ſunt ſimilia miconio ⁊ lõga cum floꝛe purpuraſtro et rufo. Radirx eſt groſſa ⁊ grauis ⁊ ſoꝛtis acerrime ſuc culenta.q ſuccus ſtipticꝰ et viſcidus eſt rubei coloꝛis.Locis naſcitur pinguioꝛibo et ſolanis cnius ſuccus exſiccat᷑ ⁊ coquit᷑ ſicut gentiana. Centaurea minoꝛ quã multi linoliam dicunt foꝛtiter deſiccat abſq; aliqua moꝛdicatiõe. Fio minatur etiam ab alijs elleboꝛitis ſiue amara/ trum vel ſebꝛifugia. Haſcitur locis aquoſis. vpericoni atq; oꝛigano ſimilis.virgam habẽs perlongam anguloſam.ſfloꝛeʒ purpureum.fo⸗ lia ninuta ⁊ oblonga ſicut ruta.ſemẽ ſicut tri⸗ ticũ.radix eſt eoblonga⁊ inutilis.guſtu ama⸗ ra. Galienus ſeptimo ſimpliciũ far.capᷣ.de cen taurea. Magne radix ſicut in guſtu qualita⸗ tes contrarias ha bet.ita vt in wilitatc opera⸗ tionis.ſedſᷣm guſtum acris ſimul ⁊ ſtiptica ap paret cum quadam bꝛeuidulcedine.ſᷣm opera tieones vero acredo quedam caliditatis opera oſtendit. Centauree parue radix quidem om⸗ nifariam in operatiua eſt. Rami vᷣo eiꝰ ⁊maxi me frondes qui in eis ⁊ floꝛes vtuliſſimi.domi natur autem in eis amara qualitas.modica ſtipticitate participans.⁊ pꝛopter hanc com⸗/ plexionem foꝛtiter multum eſt hoc farmacum abiq; moꝛdicatione.quoniam autem omia ta lia vulia ſunt multotiens dictum eſt.¶ Sera⸗ pion libꝛo aggre.capitulo antoꝛion.id eſt cen taurea. auctoꝛitate Oyaſcoꝛidis. Centaurea ma ioꝛ ha bet folia ſimilia nuciregali longa et viridia ſicut folia cauliũ in ſummitate grada⸗ tim inciſa.habet virgam ſimilẽ virge acetoſe. anus longitudo eſt duoꝝ auttrium bꝛachio⸗ rum habens ramulos plures egredientes ab vna radice.ſuper quos ſũt capitella ſimilia ca pitib papaueris nigri rotũda tendẽtia ad lon guudinẽ.⁊ habet floꝛem cuius coloꝛ eſt ſimilis Trattatus kalb. = ſemen ſimile cartamo inter floꝛem eius flos eius eſt ſimilis lane.⁊ habet radicẽ gra/ FNF.. uem.cuiꝰlõgitudo eſt duoꝝ bꝛachioꝝ. Et na⸗ ſcit᷑ in terris ſoliexpoſitis in mõtib arboꝛoſis ꝛinterra pingui. Minoꝛ vo cetauren naſcit ĩ gaquoſis locis ⁊ eſt ſimilis herbe vpericon aut pulegio montano. habet virgam vni? palme quadr atã: floꝛem rubeum vergentẽ ad purpu⸗ reitatem. ⁊ habet ſolia parna oblõga ſicut ſolia rute.⁊ ſemen ſicut granũ frumenui⁊ habʒ ra dicem paruã in qua nullũ eſtiunamentu. ⁊ in ſapoꝛe eiꝰ vincit amaritudo plꝰq;ᷓ aliud eteſt ĩ eo ſtipticitas panca. 2 virtus eius eſt que deſic „ d d On „ Alia maioꝛ:alia minoꝛ.ſunt a cat ſine moꝛdicatione. Pli. capᷣ.ð centaurea. e calide ⁊ ſic/ ce cõplexionis in ſecundo gradu. “ Pboperationes ¶ Diaſcoꝛides. Centaurea maioꝛ vires habzʒ cum aliqua exaſperatione relaxantes. vnde totum ventrem purgat. ¶ Radix aũt eius eſtcandens ſicut ignis mol⸗ lis fragilis cum ſucco ſubꝛuſo ⁊ acro cũ mag⸗ na amaritudine. ¶ Hec radixↄquaſſationib vtilis eſt.pleureti cis.⁊ diſnoicis maxime ꝓdeſt.tuſſim antiqua cõpeſcit.aſmaticis ⁊ emoptoicis ſingulare pᷣſi⸗ dium eſt.non febꝛientibo cũ vino.ʒ ij.de fadice eius dat᷑ febꝛientibo cũ aqua toꝛtionib et cau⸗ ſis ſtericis ſimiliter data pꝛodeſt. Menſtruis imꝑat.aboꝛſum facit in moduʒ colli ijſuppoſita.nam acredine ſua pᷣdictũ fa⸗ cit.?⁊ ſetum moꝛtuũ expellit.⁊ viuũ coꝛrumpit⁊ extrahit. In hoc aũt ꝙ ſtipticaeſt plagas glu⸗ tinat.ad reumata iuuat. ¶ Succus omnia facere illa nouit. maxime vulneribus cicatricem inducit. ¶ Paracoliſim ſacit:carniboĩciſis ⁊ i ſoco poſi iis addita memoꝛãt ꝙ carnẽ ĩ ſe coagulare fa cit. licij modo exſiccãt ⁊ ꝓ licio illã vendũt. ¶ Centaurea minoꝛ tu nſa et impoſua viridis vulnera purgat paracoleſim pᷣſtaat. Cicatrices vulneribus recentibus et vete⸗ ribus inducit. èòMã Elixatura eibibita colerã ⁊ bũoꝛes pigues deponit ſciaticis ano ſuppoſita ſanguinẽ puo⸗ cat ⁊ doloꝛẽ illiꝰmitigat.ſuccus eiꝰ melle addi to caliginẽ oculis detergit.aboꝛſum facit.ner⸗ uis dolẽtibo ſomẽto pᷣſtat auxilluůuil. ¶ Bal. Cẽtaurea magna ꝓuocat mẽſtrua.Et eſt embꝛiones moꝛtuos euellẽs ⁊ viuos coꝛrũ⸗ pens ⁊ educens ·ſtipticitas vᷣo ea q̃ ſunt groſſe partj ⁊ terreſtris frigidita in glutinãdo vul⸗ nera ⁊ iuuãdo eos qͥ ſpuũt ſangumem. ¶Dant aũt ⁊ de ea.z3. ij eis qdẽ qͥfebꝛiunt cnm aqua.eis qͥ ſunt ſine febꝛe cum vino. ¶ Secundũ autẽ virtutem q̃ ex omniboquali⸗ tatibo inſeſſionibo ⁊ vulſionibo ⁊ diſicis et an⸗ tiquitatis conferttuſſibi.nõ em̃ euacuareſolũ opoꝛtet in his quod eſt pᷣter naturam.ſed ⁊ ro⸗ boꝛare etvigoꝛare que expurgataſunt ad eadeʒ igitur vtilis eſt que acerrima.qñ nonſola nec ſincera exiſtat ſed vel dulcedini alicui ꝑmiſcet vel non om̃ino amaritudini. Yoꝛtitudineʒ vᷣo ⁊ violentiam nõ habebit ꝑmixta ei aliqua ſubsz ſtantia eucrata.talis enim eſt que dulcis. Ad confoꝛtandam autemet congregandam ſtiptis citas eſt neceſſaria. ¶ Excentaurea igitur minoꝛi magna vulnera conglutinantun cum cathaplaſmatur ipᷣa her ba adhuc recenti ⁊ etiam difficile conglutina bilia vlcera cõſolidat eo modo vtentib.exicat autem cum conglutinatiuis et ſiccatiuis ꝑmi⸗ ſcetur virtutib.quecũq; em̃ et fiſtulas curare nate ſunt⁊ dinicies antiquas mollificat.⁊ ma la moꝛigerata vlcera ſanat. ¶ Serapion libꝛo aggregatoꝛis capitulo: p⸗ pꝛio de centaurea maioꝛi ⁊ minoꝛi.eodem di⸗ cit a uctoꝛitate Dyaſcoꝛidis et Galiemi.que h; dict a ſunt licet peralia verba. — — honſobne aipnſek luncſtez Aiquaſod vlcis, à lamſtpn AwiIne m iaber wnguin nhernien Linssni nusamm leran pinle n n eh De Herbis - Capitulum. cxiij. raſũ ẽ fruci.ceraſus ẽ arboꝛ.Et eſt c fructꝰqͥ ara bice vocat᷑ ceraſie.grece⁊ Alltine cerafar. ⁊ aliqͥ vocãt ea gna regũ Sera.li.aggre.ca.cerafie.iceraſa.Et dicunt ꝙ ſint grana magna ſilia pꝛunis.⁊ ſũt in oꝛiẽie ⁊ eſt granũ regũ.Et eſt illud qð eſt apud nos. Et auc.Gal. Sunt exeis dulcia.pontica ⁊ ace toſa ſicut inueniunt᷑ malagranata ⁊ poma.Et ipſoꝝ dulciũ ceraſoꝝ quecũq; nedũ maturata ſunt q̃dam quidamſufficienter ponttca ſunt. q̃daʒ autem acida ſimilia ſunt moꝛis.ſʒ in mo ris qͥdem nõmaturis acida q̃litas dominatur pontica in ceraſis veronõ ſemꝑ. Dperationes ¶ Serapion. Dulcia deſcendunt a ſtomacho cito.⁊ iuuamentum quod inferunt ſtomacho paucum eſt. ⁊ pontica faciunt contrariũ eius. ¶ Acetoſa vo deſiccãt flegmata ⁊ ſuꝑfluitates ſtomachiplꝰqᷓ; pontica.⁊ cauſa huiꝰ eſt.quia ĩ eis eſt res incidens.⁊ ↄferunt ſtomacho fleg⸗ matico ⁊ pleno ſuꝑfluitatib. ¶ In arboꝛibo vo gũmi eſt cõis.viriꝰoĩboviſco ſis ⁊ i moꝛdacibo farmacijs ꝓpterea in ea ẽ vᷣtꝰ medicinaꝝ inuiſcantiũ ſine moꝛdicatõe.⁊ ideo ↄferũt aſꝑitationi pulmonis.⁊ ẽ in eo vᷣł ſub⸗ tilitatis.⁊ ideo ↄferũt lapidi qũ bibunt. Dyaſ.ca. de ceraſis.Ceraſũ viride pomũ vẽ⸗ treʒ humectat ⁊ ꝓuocat.aridũ ſiccat ⁊ detinet ſtomacho viride ↄtrariũ. Siccũ( inquã )vtile accipit. Hoc qͥdaʒ eſtimãt vrinã mouere a nõ paucꝭ autoꝛibo tradit᷑ſi mane recẽtia cũ ſuis nucleis deuoꝛata ſunt aluũ tam copioſe fluere vt exeadẽ cã etiã moꝛbo pedes implicati libe⸗ rent᷑.ſit ex eis dyaceraſon.qð oĩbo eſt notrij. ¶ Balieno placet non vnã in oĩbo ceraſeis po mis eſſe virtutẽ.Nã in q buſdã auſterꝰſapoꝛ:⁊ in qbuſdã calidꝰ.⁊ in qͥbuſdã dulcꝭ apparet.et vnlt auſtera ad H̊ valere ꝙ ventrẽ reſtringant: ſtomachũ veroↄfirment. Acida indicat fſieg⸗ mate abundantibo ſtomachis optima nã ma gis ſiccant ⁊ groſſitudinem denſioꝛis humoꝛis —„ incidunt:dulcia ſtomacho aduerſa ꝓnũciant. citius tñ ꝑ inteſtina detluer. ¶ Gũmi qð truncus illacrnnat.exaſperitas ar terias optime lenit.ſi in vino veteri detur in ſo lutione reſolutũ ſimili modo datũ:faſtiduum ſtomachi nauſeantis auertit. = ¶ Et de facie feditatem palloꝛis excludit cimn mero hbauſtũ calculos quibo etiam veſice can⸗ nalis obſtnit᷑ in arene puluerem ſoluu. Tapitulum. (xiiiſf. Retanꝰ.Dyaſ.ca. Cretanꝰ frũtex eſt eherbe duos ramos habẽtꝭ in vn an⸗ biti lõgitudine.⁊ naſcit᷑ locis ſaxoſis ⁊z maritinis cum folijs albis ⁊ pinguibo ſilib⸗ andragne latioꝛibo ⁊ oblõgis.floꝛẽ hʒ album ⁊ ſemẽ libanotido ſile mag rotundũ ⁊ odoꝛatũ. qð deſiccat᷑ vttritcũ. Radices tres aut quat⸗ tuoꝛ hʒ digiti groſſitudine.odoꝛis ſuauiſſimi plen. Gal.vij. ſim. far. ca. de cretano. Cretanũ ſalſum qdãmodo ⁊ cũ guſtat᷑ ſinul cum bꝛeui qlitate quo circa eſt vᷣtus ei abſterſiua eſt ſimł ⁊ exſiccatiua.debilioꝛ aũt eſt ᷣm vtraſq; ama⸗ ri longitudine. H HPperationes. ¶ Dyaſcoꝛides. Folia ⁊ ſemen eius ⁊ radices coctecũ vino ⁊ bibite vꝛinã ꝓuocant yctericis medicant᷑ menſtruis imperãt. crudeet elire co medi poſſunt.⁊ in ſale cõpoſite manducantur. folia eiꝰin guſtu ſatis acida ſunt. ¶Paulus ca.de cretano.Cretanꝰcalida eſtet ſicca in tertio gradu. Herba eſt que in loc ma⸗ ritinis reperit᷑. virtutem habet valde diurety cam exſubtili ſubſtantia. Lrattatus ¶ Contra diſſurriã ſtranguiriã ⁊ viciũ lapidis ¶ Et quando fit emplaſtrũ cum eo ſedat cali⸗ 7 yliacam paſſionem herba ipᷣa in multa quan ditatem 2 heriſipilam ⁊ foꝛmicam titate buliat in aqua ſalſa vino ? oleo: et in aa Et qũ teri hec planta cũ ſuo ſemie aut cũ ſo ſedeat patiẽs vſq; ad vmbilicum. ¶ Item yliacã paſſionẽ ponat in criſteri. Ait pollutione : gomoꝛreã. ⁊ ſi fiat emplaſtruʒ cũ ea ſuꝑ virgã ꝓhibet erectonẽ. pueroꝝ nõ ſinit eos augeri. ¶ Et qn ponit᷑ſuꝑ mãmillas puellaꝝ nõ ꝑmit tit eas magnificari.melioꝛãt ex hacplanta eſt illa q̃ naſcit in crete inſula.im chia ⁊ in atica. ¶ Plinius coniʒa.id eſt cicuta que omnibus gant. ⁊ eſt frigida frigiditate moꝛtali. ¶ Platearius.Cicuta nõ vtimur interioꝛibo. quia venenoſa eſt ⁊ in ſubſtantia ⁊ in qualitati brvus. Intantum em̃ diſſoluit.ꝙ; ſpũs inaniun tur. ex hoc membꝛa moꝛtificantur. Virtutez habet potiſſimam ſᷣm radicem.ſecundo ſᷣm fo lia.minoꝛẽ ſᷣm ſemẽ. VUnde ſemen eiꝰ qũq; po⸗ contra arteticam ⁊ podagram. Sciaticos ⁊ arteticos de groſſo flegmate iu⸗ uat. ſi in eiꝰ apoſimate lauet᷑ aut potet᷑. Groſ⸗ R viſcoſo ⁊ groſſo flegmate purgat. Capitulum. cxu. m vſus nõomittendi. Semen habet noxium Icuta. Sera.li.aggre. ca. ſuccarã vel tanis.lenis hic ⁊ geniculatus vt calami nigri cconiſa auc.Dyaſ.Eſt planta habens cans.Altioꝛ ſepe binis cubitis. In cacumini ſtipitẽ ↄcauũ in ſũt multi nodoſi: ſiẽ bus ramoſus.· habet folia coꝛiandri tenuioꝛa nodi feniculi.⁊ eſt multũ maio: feniculo.et hʒ graui odoꝛatu.Anno craſſius.radice ↄcaua ſolia ſimilia folijs ferule habẽtia grauẽ odoꝛ. nullius vſus.Semini ⁊ folijs ineſt vis refri 7* ⁊ ſuꝑ ſtipitẽ eiꝰeſt coꝛona in q floꝛes albi.et eſt geratoꝛia.q ſienecat:incipiũt augeri ab extre⸗ ſemẽ ſileſemini aniſi.niſi qꝛ eſt albius et hʒra mitatibo coꝛpis.Remediũ autẽ eſt pus q; ꝑue⸗ dicemnõ multũ infixam terre.q eſt frigica val nmiat ad vitalia. natura vini ex caleſactoꝛig ac ĩ de.hec radixoccidit ſua frigiditate. Paulꝰ.ca. vino potata irremediabilis exiſtimat᷑. Suc⸗ de cicuta. eſt planta cuius ſemẽ frigiditate ſua cus expmitur folijs atq; floꝛib.tunc em̃ maxi eſt interimens.ſʒ vino puro⁊ calido eiꝰnocu⸗ me eſt tempeſtiuus et melioꝛ. mento ſubuenit᷑. Galienꝰ.viij.ſim.farmacaꝝ. ¶ Semine trt eti ñin o ſu buenit. Halien viij. ſim. farmacag. ¶Semine trito expꝛeſſus et ſole denſatus in ca. comum .· id eſt cicuta.qm̃ſumme eſt infrigi paſtillos. necatſanguinem ſpiſſando.hecalte itatiue virtutis omnes ſciunt. rfira vis. Ideoq; ſic necatoꝛum in coꝛpoꝛibusap Poperationge erennac, . e unkillo o õõ Ad diſſoluẽda medicamẽta vtunt᷑ illo ꝓ aq̃ ¶ Sera. Coꝛona huiꝰplante accipit᷑cum toto i ſto ũ fit exe . 87 vhliamegecipue ⁊ad refrigerandũ ſtomachũ fit ex eo malagi⸗ ſenn anteq; deſiccet᷑.⁊ terit᷑ ⁊ expmit ſuccꝰet na. valet Gi cohibẽdas epyfoꝛas eckie as. ocn ſcch inle⸗ admiſtrat᷑ ĩ collirijs ꝗ fint ad ſe loꝛũq; doloꝛes ſedãdos circũlitũ. Miſcet col⸗ ados doloꝛes oculoꝝ.⁊ eſt optimũ in hoc. lirijs. ¶¶ Et alios oẽs cohibet reumatiſmos lijs ⁊ fit emplaſtrũ cũ ea:ſuꝑ teſticulos abſcin ¶ Et qñ emplaſtrant᷑ cum ea mãmille mulieꝝ ꝓhibet ab eis lac.Et qñ ponitur ſuꝑteſticulos nota eſt. Cinus folia viperas et ſerpentes effu nũt ĩ medicinis.et ex ea vngentũ potiſſimũ fit ¶ Iſidoꝛꝰ. Cicuta vꝛinã ⁊ menſtrua puocat ? augmentat. Lumbꝛicos et aſcarides necat. ſam inteſtinoꝝ ventoſitatẽ diſſoluit. Colicam paſſionẽ ⁊ vlij doloꝛẽ curat.pectꝰ⁊ pulmonẽ de ¶ VPlinius libꝛo.xv.Cicuia venenum eſtpubz lica quadã athenienſiũ pena inuiſa.ad multa LCabulis aũt eſt viridis.⁊ vꝛit plerũq; ſiẽ in piaꝰ⸗ „ ☚ moocheen enpaſhy Uentig Nrkticlos lafi epunnc zinann Lomnibue Nnes effl neriort. nqpalrari inaniun 1 Um, uncofm⸗ n wikmätt proct: o necat. mnaeim Groß licam monede tpb⸗ dmuIa opoo Chpan Minig⸗ DCKNN mntnen deen ncend idrizer Anue ind OH mcohutn en mriO A De Herbis Folia quoq; tumoꝛem omnẽ acdoloꝛem ⁊ epi foꝛam ſedant. Capitulmm. xxvf. enreg lakenriug. Cicoꝛea que et põſa ſolis.⁊ ſolſequium ⁊ intuba dici tttnr. frigida ⁊ humida eſt in ſecũdo gra du.¶ Conſtantinus in libꝛo graduum. Cij⸗ coꝛea ſiue ſponſa ſolis frigida eſt ⁊ ſicca in pꝛi⸗ mo gradu.¶ Pliniꝰli.xx. Intubum erraticũ apud nos qͥdaʒ ⁊ ambugiam appellauere. In egipto vocant D ¶ Igem in libꝛo vi ceſimo pꝛimo. Cycoꝛium poſt vergilias na⸗ ſcitur.flioꝛẽtq; particule eiꝰ. Radix eſt eis len⸗ ta q̃ vtuntur ad vincula.i¶ Actoꝛ. Hec herba ſqʒ que vulgo dicitur cycoꝛium: ipᷣa etiaʒ alijs noĩbapᷣter ſupꝛadicta dicit᷑ elytropiũ ⁊ dyoni⸗ ſia:VUnde ð ipᷣa quoq; dicet᷑ inferiꝰin capitulo Elyt opium de e. . Bperationes ¶ Platearrꝰ in capᷣ.cxcoꝛea.Herba ipᷣa come⸗ ſta valet ↄ venenũ. Succus eiꝰvalet ad opila tionẽ ſplenis ⁊ epatis ex calida cauſa.⁊3 cale factionẽ eiuſdẽ. Hec herba viridis eſt⁊ multe efficatie.ſicca vᷣo nulliꝰvel parue. ¶ Cocta ⁊ comeſta valet opilationi ſplenis et epatꝭ.⁊ calefactionẽ epatis. Succus epati ſuꝑponit᷑ vel cathaplaſmaf. ¶ Etquia virtuteʒ habet reſtringendi venenũ qnimalia quedaʒ a venenoſis animalib leſa: huius herbe tactu ſanan. ¶ Conſtantinꝰlibꝛo vtõ.oonfoꝛtat ſtomachũ et valet ↄtra ſcoꝛpiones.alioꝛũq; reptiliũ moꝛ⸗ ſum cum myrrha mixta. ⁊ mulieri ſuppoſita ꝓ Vocat menſttua. ¶ Plinius libꝛo.xx.capᷣ. Intubum.d refrige rat in cibo ſumptum.⁊ collectioões ſanat illitũ. Succus decoctus ventrem ſoluit. Renibus ⁊ ſtomacho pꝛoficccct. ¶ In aceto decoctum vꝛine toꝛmenta diſcutit. Itẽq; moꝛbũ regiũ cũ mulſo ſi ſine febꝛe ſit re⸗ ſecat ⁊ adiuuat. Mulieꝝ purgatõibo in aq̃ de⸗ coctũ adeo ꝓdeſt vt moꝛtuos trahat partus. Capitulum. cxviſ. Inogloſſa. yſið. in li.ethymologiaꝝ. cCinogloſſa ẽ herba quã linguã canũ vocãt.A cinos qð eſt cams.⁊ gloſſos qd eſtlingua. Indecinogloſſa.id eſt linguaca nis.Et eſt herba ſimilis ar nogloſſe:niſi q ſũt eicoſte apparẽtes ĩ folijs eiꝰ.ſʒ ſunt leuia ſatis ⁊ eſt in eis boꝛra apparens. Pperationes. ¶ Meget᷑ vlceribooꝛis ⁊ alijs vlcerib⸗ fraudu lent frigide ⁊ ſicce cõplexiõis.⁊ curot alcolam. balneũ decoctioms eiꝰ curat gomoꝛreãõ. ¶ Pliniꝰ lib. xxv. Cinogloſſos caninã imitans linguã topiarijs oꝑiboeſt gratiſſima. ¶ Aiuntq; eam ꝙ tres tirſos ſeminis emittat. Ems radiceʒ potatamex aqua pꝛodeſſe ad ter tianas.que quattuoꝛ ad quartanas. anus radix pota exaqua ranis et ſerpentibo aduerſatur. 2. — D E —– Capitulum. cxvuifj. Itonia. Dyaſcoꝛides.Citonia vel ci c tomus eſt arboꝛ maloꝝ citomoꝝ. Hu ius ſolia virtutem habent medicinalẽ ¶ Palladius libꝛo ſcõo. Mẽſe Januario tu⸗ beres inſerunt᷑ citonio. Idem li.iij.Citon ijs ſerendis pleriq; tempoꝛa diu erſa dixerũt tamẽ mihi vſu compertuʒ eſt. In ytalia circa vꝛbem menſe Febꝛuario vel inchoante Marcio plã tas citomoꝛum radicatas in paſtinato ſolo te⸗ nuiſſe.adeo velocitervt ſepe ſequenti anno(vt frugi)gauderent.Idem menſe yebꝛuario ci⸗ tonia inſemu ntun melins in trunco d in cotis ce.Recipiunt in ſe ſurculos ꝓpe om̃is generis. punici ſoꝛbdi.omniũq; maloꝝ que melioꝛa ꝓ⸗ ducunt. Inſerantur autẽ nouelle arboꝛes qin⸗ bus ſuccus in coꝛtice eſt. Si maioꝛ eſt circa radicem melius miſeretur vbicoꝛtex et lignum beneſicio ſoli adherentis humeſcit.i¶ Balienꝰ ſecundo libꝛo de cibis. Mala ipſa non ſunt babentia vnam naturam:quod eſt.quia q̃das e quseoa 636. eepv eis ſunt dulcia. quedam pontica. et quedaʒ Eſt ⁊ alia ſimilis ⁊ que lappas ferat minutas ſtiptica.?⁊ quedam acetoſa.⁊? quedam inſipida. Et in dulcibo eſt ſubſtantia aquoſa temperata Ex pontica vincit in eis frigidum terreum. Sed in ſtipticis heceſt eadem ſubſtantia cum aquoſa ſubſtãtia dulci. In acetoſis aũt eſt ſub ſtantia frigida. ⁊ virtus ponticoꝝ ⁊ ſtipticoꝛũ ⁊ acetoſo ꝝ eſt virtus que incarnat ⁊ q̃ ↄgluti nat vulnera.Et ꝓhibet illud qð currit ad apo⸗ ſtemata ĩ pᷣncipio eoꝝ.⁊ foꝛtiſicat os ſtomachi ⁊ ſtomachũ laxum ⁊ fluxũ.maxime vᷣo q̃ ſunt ſtipticioꝛa exeis ⁊ acetoſioꝛa. Sed illud quod vincit ſuꝑ naturam inſipidoꝝ eſt aqua.Et cõ pliexionem eoꝛũ eſt humidioꝛ ⁊ frigidioꝛ.⁊ ipſa adminiſtrãtur in medicinis apoſtematũ in pn cipio eoꝝ ⁊ in augmento.⁊ vniuerſaliterĩma⸗ lis eſt humiditas multa.⁊ ſu ꝑfluitas frigida.et ideo deſtruitur ſuccus eoꝝ ⁊ areſcit. Seruan⸗ tur tamen quando coquuntin cum melle.⁊ ſu inde rob. Et ſeruantur eodem modo citonia ipſa cum melle ſicut ⁊ ſuccieoꝝ.Citonia maio ra vocantur ſaturninia.⁊ ſunt maioꝛis iuua⸗ mentiq; alia. Rememoꝛa ns ergo illoꝝ quecũ⸗ qʒ poma ſtipticant ſcias frigidum ⁊ terreſtres chimũ habere.quecũq; autem acetoſa vidẽtur frigidum quidem.ſed ſubtiliꝰ partium. medie vero complexionis eſſe que dulcia ad calidius declinare videntur.ſicut que perfecte apoya. id eſt ſine qualitate ⁊ valde aquoſa ad frigidiꝰ inclinata. VUtaris ergo ipſis fm pꝛedominan tium humoꝝ virtutes. Auſteris autem pomis quidem quando ꝓpter humiditatem multam a tonus.ideſt ſine vigoꝛe venter extiterit.pon⸗ ticis aũt quando ſufficienter excreueru huiuſ⸗ modi. Acetoſis vᷣo q eſtimaueris in ipo groſ/ ſum humoꝛem collectum eſſe nõ valde aliquid frigidum tanq; frigidus quidem nõ acetoſis: ſed trimeis indiget. Siccant autẽ ambo groſ⸗ ſitiem humoꝝ acetoſa et dꝛimea. Differunt at hec in hoc ꝙhec quidem cũ infrigidatiõe: illa vero cũ caliditate operant᷑.palam autẽ ex iam dictis ſepe ꝙ ſtiptica quideʒ ſuꝑfluos ſeceſſus reſtringunt.acetoſa humoꝛem quidẽ groſſum inuenientia in ventre diuidunt hunc. ſubdu⸗ cũtq; ſtercus.⁊ ꝓpter boe humectãt egeſtiões. 2 ets h. W dc i cta algom IGdin wonſn gn itn qelt Hlinſpc enperen teran. nmam teſtſob throñ on t4 nn wſin Nudce Ua. Eid . nüäinn trima cee eruan’ xleaſt conia ia mov iunag gvech, mar awiden mmed dcn 1e dpot⸗ Vg Connan nn nulR: pon⸗ ſunß ſoe uigus Ao wvgN nit liel icimn ſecſi⸗ n kſen ſin — dN & d D De Herbis pur um aͤutem inuenſentia ventrem reſtringut ipſum magis. Operationes ¶ Anicẽna li. ij. cap̃. de citonijs. OQñ abluitur cinis ⁊ folioꝝ eius ſunt ſicut tuthia.⁊ rob * mox erꝰ areſcit ꝓpter illud qð eſt in ipſo de hu⸗ miditate aquea frigida.ꝛ aſſatũ eſt meliꝰ ⁊ ma gis ↄferens.et eius qͥdeʒ aſſatio fit quãdocun qʒ cauat᷑.⁊ eijciũt᷑ gra na eiꝰ.⁊ ponit᷑ in ipᷣo mel ⁊ linit᷑ luto eiꝰ coꝛpus.et poſtea poni in cinere frigida eſt in hmoet in fine.et ſicca in pᷣncipio ſecũdi. Et eſt ſtipticũ ↄfoꝛtatiuũ foꝛtiter.⁊ flos eius eſt ſtipticioꝛ.Et ſimiliter oleum ipſius et dulce. eſt minus ſtipticum et ſemen eius eſt le nitiuum ſine ſtipticitate. 7 ¶Et ꝓbibet curſum ſupfluitatũ ad viſcera. et retinet ſudoꝛc.⁊ oleũ eius ↄfert ſciſſuris frigo ris et foꝛmice.⁊ eſt vtile vlceriba ſcabioſis. Et multimido eiꝰgenerat doloꝛẽ nernoꝝ.et aſſata ponit᷑ ſuꝑ apoſtemata oculi calida. * „ ¶ Eteius ſuccus ↄfert dilatatio ni anbelitꝰ et aſmati.⁊ ꝓhibet ſputũ ſanguinis.⁊ ſemen eiꝰ gfert aſperitati gntturi.⁊ lenit cannã pulmo nis.⁊ muſcillago eiꝰetiã humectat ipᷣaʒ cãnã. ¶ Et ↄfert vomitui ⁊ ebꝛietati.⁊ ſedat ſitim.et ↄſoꝛtat ſtomachũ recipiemẽ ſuꝑflintates. ¶ Syrupꝰ eius ⁊ ipſiꝰinfuſio.⁊ qð de eo elixa tũ eſt ex ipᷣo vtunt᷑ multi in ſecũda menſa ſuper vinũ.⁊ ꝓhibet ebꝛietatem. ð ¶ Et fi ex eo ſyrupꝰↄfoꝛtans appetitũ deiectũ valde ⁊ moꝛtuũ.⁊ ↄfoꝛiat ſtomachum. . ¶ Et pꝛohibet vomitum flegmaticum.⁊ eſt pꝛo nocatiuum ⁊ iam dictum eſt ꝙ illud eſt prac; cidens.Et illud quod cum melle elixatumeſt eſt maxime pꝛouocatiuum Ve rũtamen qñ ſoluit ventrem ⁊ nõ ſtringit ⁊2? generat colicam ⁊ doloꝛẽ ventris pungitiuũ ⁊ cõfert diſſurie.⁊ retinet flurxũ menſtruoꝝ.et cofert arſure vꝛine qñ diſtillat᷑ ſuccus eiꝰ aut oleum ipſius in virga.et confert oleum eius re nibus et veſice. Et qñ ſi umitur poſt cihoᷓ ſoluit adeo q; quan do plurimũ ex eo ſumit᷑ extrahit cibum ante di geſtionem. et criſteriſatur decoctio eins ad emi nentiam ani ⁊ matricis. ¶ Rabbi Moyſes. Citonia a pꝛegnãtibo co⸗ meſta generãt filios hilares.⁊ comeſtio ipſoꝝ aſſoꝝ poſt cibũ generat gaudaii. ¶ Serapion libꝛo aggregatoꝛꝭ capitulo Cafa auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis.Arboꝛ citomoꝛum ⁊ maloꝛũ folia ſimiliter ⁊ flos ⁊ ſummitates ſunt ſtiptice.et pꝛopꝛie arboꝛis citomoꝛum.et fruc⸗ tus immaturus eſt ſtiprieus. Mala aũt üla q̃ colligunt᷑ in vere generant c cat᷑id eſt alta rotunditas. Hinc ⁊ fruct eius colera mcitrinã.⁊ inducuntinflammationem de genere neruoꝛum. —H ¶ Sʒ citonia ſunt bona.⁊ ſi aſſant᷑ ſunt melio ra habẽtibo ſluxũ antiquũ.⁊ vlcera inteſtinoꝝ ⁊ ſputũ ſanguinis.⁊ colliricã paſſionẽ. Etilla que dicũtur mellomella molliũt ven⸗ trem ⁊ expellunt lumbꝛicos.et ſunt mala ſto⸗ macho⁊ inflatiua ipftis. ¶ Sedilla q̃ nommant in latino arnicata ſũt et nocent neruis ⁊ iuncturis ⁊ membꝛis q̃ ſũt bona ſtomacho.⁊ ſtringunt ventrẽ.⁊ ꝓuocant Vꝛinã.niſi qꝛ ſunt debilioꝛis vᷣtutꝭ qᷓ;cuonia.et iſta ſũt illa q̃ vocant᷑atyrotipa. Et ſilia ex eis ſũt ſilia malis in vere naſcẽtibo in ſtipticitate. Et opoꝛtet adminiſtrentur citonia in egri tudinibo in qͥbo poꝛtet ſtipticare anteqᷓ; ad ma turationem perueniant. Capitulum. crix. Ipꝛeſſus.yſidoꝛus. Cipꝛeſſus grece dicitur eo ꝙ caput eius a rotũditate in cacumen erigit᷑. vnde ⁊ conon vo- conus dicitur:qꝛ rotũditas eiꝰconũ imitatur. Huius lignũ cedro pene pꝛoximã habet virtu tem. Temploꝛũ quoq; trabidus aprum impe 9 Tractatus netrabili ſoliditate nunq; onericedit. Antiqui ramos cipꝛeſſi pꝛope rogum conſtituere ſole⸗ bant.vt odoꝛis ſui iocunditate cadauerũodo⸗ rem dũ vꝛerentur oppꝛimerent. Hec arboꝛ apð paganos moꝛtuis conſecrata eſt. eo ꝙ in mo⸗ dum hominis exciſa non pullulat.¶ Ambꝛo⸗ ſiuns. Cipꝛeſſus ⁊ pinus in alta ſe cacuminaex tulerunt.manetq; pꝛerogatiua cipꝛeſſs.vt nul li eas vẽti hoꝛroꝛe ſuis diſpoliẽt coꝛonis. Hec arboꝛ lacunariboeſt vtilis.comendandiſq; fa⸗ ſtigis. VUnde m canticis dicit etigaʒ. Lacuna⸗ ria noſtra cipꝛeſſina.¶ Poalladius libꝛo duo⸗ decimo.Cipꝛeſſus ad fabꝛice materiã es egre⸗ gia.¶ Plinius libꝛo viceſimotertio. In choo inſula naſci creduntur cipꝛeſſi.ſloꝛem imbꝛib⸗ decuſſum terre alin animante. ¶ Plateaniꝰ. Cipꝛeſſus eſt calida in pꝛimo gradu.ſicca in ſe cunmdo. Duius arboꝛis folia lignum et poma competunt vſui medicine. Sed poma ſtipti⸗ ca ſunt et conſolidatiua.Lignum et ſolia diu⸗ reticaſunt.i¶ Balienus ſeptimo ſimpliciũ far. capitulo de cipꝛeſſio.ſm tranſiationem grecam. Cipꝛeſſi germina ⁊ folia ⁊ bacce que iuuenes ⁊2 molles magnoꝝ vulnerũ in coꝛpoꝛibo duris ſunt conglu:matiue ex quibus maniteſtũ eſt: qm̃ ſiccatiue ſunt virtutis.non habentes appa rentẽ acredinẽ ⁊ caliditatẽ ſicut ⁊ guſtus teſta tur. Apparet em̃ in ea modica qiidem agedo. plurima autẽ amaritudo.⁊ multo plumimna eſt ponticitas qᷓ in tota planta tanta vero eſt acre do ⁊ caliditas quanta.ducitquidẽ ponticita tem ad pꝛofnndũ. Serapion libꝛo aggrega toꝛis cap. Saſſa.auctoꝛitate Galieni. Quod excipꝛeſſo adminiſtrat᷑ſunt ſolia extremitates ⁊ nuces eius.⁊ in ſapoꝛeeiꝰ eſt acuitas ⁊ punc⸗ tio parua ⁊ amaritudo ſatis.⁊ punctio eſt ſoꝛ⸗ tioꝛ ama ritudine.ſʒ de amaritudine ⁊ acuitate ineſt qᷓntitas tanta ꝙ facit eã penitrare ad pꝛo ſundũ coꝛꝑis ſine calefactione ⁊ moꝛdicatiõe. Et virtꝰeius eſt q̃ deſiccat in qua nõ ẽ acui:as ⁊ moꝛdicatio apparenter.⁊ qᷓntitas ſue calidi⸗ tatis eſt q̃ntcuas q̃ eſt ſufficens ad penetrãdũ. Eteſt calide ⁊ ſicce cõplexionis.i¶ Plinicapᷣ. de cipꝛeſſo. Arboꝛeſt omibo nota q̃ a grecj no men ſumpſit.eo ꝙ habet in ſummuatiba rotũ daſeminũ capita qᷓ dicunt᷑ gallecipꝛeſſi. Pperationes. ¶ Dya coꝛides capitulo de cipꝛeſſo. Eſt arboꝛ omnibo nota coꝛium ſemen ⁊ folia cum dulco⸗ re bibita cum mvrrha modica veſice reuma/ ciſmumcom pelſcit. Diſſurijs medetnr.buiꝰſemen viride:vel pi⸗ ra eius bibita emoptoicis medent᷑. Diſſinteri cis ⁊ ciliacis maxime ꝓdeſt.tuſſiet oꝛtonoicis pꝛeſtolat᷑.Eius elixatura tantũ ꝓdeſt qᷓntum ſuple ſemen eius quod in aceiococtum id ſace re nocuit. ¶ Cũ puluere lupini admixtum enterocellicos ſiccat vt catha plaſma appoſitũ ſolia eius ſimi⸗ lem habent virtutem. ¶ Romus erꝰ cũſemine in domo poſitus:co/ nopes vel zinzalas fugat.Hec folia vt catha⸗ plaſmata adhibita recentia vulnera curant. ¶ In aceio cocta ⁊ infula capillos inficiũt.po⸗ lente trita ⁊ admixta ignẽ ſacrũ cõpeſcũt.vul⸗ neribo medentur. ¶ Carbũculis opitulant᷑.tumoꝛes ocnloꝝ de pꝛimũt. Cerotis nobilibo miſcent. Et ↄfoꝛtãt ſto machũ.⁊ ſanguinẽ ſtringũt. ¶ Auicennalibꝛo ſecundo capitulo de cipꝛeſ⸗ ſo. Calide cõplexionis eſt in pᷣmo gradu.ſiccꝰ in ſecundo. Et quidam dicũt ꝙ eſt frigidꝰ val⸗ de.et quidã iudica uerũt ꝙeſt virtus ei cõpoſi ta.⁊ caliditas eius eſt ſᷣm quantitatem que fa cit penetrare ſtipticitatem. ſtipticitas pꝛofũda tur ⁊ peruenit ad membꝛa. FYolia ⁊ ni ei ſũt ſtiptica.et in ipſa eſt reſolutio et reſoluit humi ditates. . ¶ Et nux qnidẽ eiꝰ foꝛtioꝛ eſt in om̃i re qᷓ; folia ipſiꝰ.Et in ipᷣa eſt vis faciẽdi adherereſangui⸗ nẽ:ita ꝙ remonetputredinẽ qñ decoquit cũ ace to ⁊ lupinis.⁊ liniturſuꝑ vnguem:et remouet cius veſtiggas. ̊”ZM ¶Et eiꝰ folia delẽt moꝛſeam. folia erꝰ recentia ⁊ nux ipᷣiꝰoſolidat vulnera q̃ ſũt in mẽbꝛis du⸗ ris cũ fuerint recenter collecca. ¶ Et ↄſerũt foꝛmice ⁊ heriſipile.ꝛ ꝓpꝛieumſa rina oꝛdei. Nux ⁊ ſolia eiꝰ bona ſunt collo.cuʒ ex eis ſit empla ſtrũ ↄferũt.⁊ cũ farinaoꝛdeiſu perpoſita heriſipble. ¶ Etↄtoꝛtat neruos.⁊ extinguit ramicẽ moꝛe emplaſtri ſuppoſita. ⁊ roboꝛat mollificationẽ. ¶ Et ſtringunt etiã q ter᷑ nuxcipꝛeſſi multũ cum ficubo.Et ponũ de eis licniũ in narem. ⁊ſanat carnem additam. Et decoctio eiꝰcũ aceto ſedat doloꝛẽ dentiũ. Et datur ad bibendũ nux eiꝰcũ vino ad ſputũ ſangu nios.⁊? ad difficultateʒ anhelitꝰ:⁊ ad tuſ⸗ ſim antiquã.⁊ ſimiliter eiꝰ decoctio. ¶ Et bibuntur folia eius cum vino:⁊ ↄſerunt difficultati mingendi.etcurſu ſuperſluitatum ad veſieeem. S * Et conferũtetiam vlceribns qᷓ ſunt in inte⸗ . ſtinis. Loco eius ponitur medieſas ponderis eius de ſarcocolla rubea. “ 1N Nidrſe notn daſtir engeſt rerit bumi ſangui⸗ kciae emonet nda Ms an Coloa goel nne e: inuti mnn. ſpui wun nt iamn ning 0ds B De Herbis Capitulum. cxx. Pbens. Ofa. Cypꝛꝰeſt arboꝛ habẽs c folia oliue ſimilia:ſʒ viridioꝛa ⁊ paulo groſſioꝛa. Semẽ nigꝝ:⁊ floꝛẽ album cũ germine ⁊ odoꝛe bono. Gloſa ſuꝑ cantica. Cipꝛus eſt arboꝛ aromatica in egipto ſemine candido et odoꝛifero.qui coquit᷑ in oleo ⁊ expᷣ mit᷑ vnguentũ regale qͥd ðꝛ cipꝛus.i¶ Pli.in li. xij. Cipꝛus eſt arboꝛ in egipto ʒiʒifi folijs ſemĩe coꝛiandri candido ⁊ odoꝛato. Hoperrationees. ¶ Dyaſ. Huiꝰ folia maſticatatumoꝛẽ oꝛis cõ⸗ peſcunt.qꝛ virtutis coberentis ſunt.ſʒ cetera eiuſdẽ arboꝛis cathaplaſmata humoꝛes ettu⸗ moꝛes calidos tollunt.Harũ etiam elixatura 2* fomento combuſtis medetur. Eadẽ qᷓ; ſucco ſtrutij mixta ſi caput aſſidue ſomẽtes capillos inficiet.flos eiꝰcũ aceto catha plaſmatibo adhibitꝰdo loꝛẽ capitꝭ ſoluit. q¶ Plinius libꝛo vtõ.Hec in o leo coqᷣt᷑ ⁊ poſtea pᷣterit id qð cyperus dicit᷑. Optimum eſt in ca nopica in ripis nylinata. Scom aſcalone iu dee.Tertium cypꝛo inſula:odoꝛis ſuauitate. NQuidam hanc dicũt eſſe arboꝛem q̃ in ytalia liguſtrũ vocet᷑.Etiã alcannã appellãt.vt ſupꝛa de ea capitulo tredecimo Alcing. ¶ Item Plinpinli.xxiij. Excypꝛo fit oleum: cuiꝰnatura calefacit neruos ⁊ emollit. Folia ſtomacho illiniunt. ⁊ vulue concitate ſuccꝰ eo⸗ rum apponitur. Yolia quoq; cõmanducata re centia medentur vlceribus in capite mananti bus.et oꝛis collectiomd. ¶ Decoctũ eaꝝ ambuſt et luxatis pdeſt. Ru⸗ fant capillum tuſa adiecto ſtrucij mali ſucco. enenpiri wlozen katen aceto illitus. ¶Ulcera putreſcentiaꝑ ſe vel cum melle ſanat Odoꝛ aũt floꝛis oletqmommüfact⸗ eln £ Coapitulum.cxxj. Idperus. Dyaſco. cap̃. de Cipero. Cipe c tmnausſiue vt alij criſceperon.folia habet ilſimilia poꝛro.ſed oblonga ettenera.⁊ aſcendit deterracubito vno ⁊ ſemis.haſtã ha⸗ bens anguloſam ſimilem iunco.que haſta in capite ſemen generat.Radices ſub terra habz rotundas ⁊ oblõgas ſicut oliua nigra q̃ multe ⁊ ↄiuncte naſcunt᷑coloꝛe nigro ⁊ odoꝛe ſuaui. guſtu ſubamaro. Faſcit᷑ in locis aquoſis ⁊ in pꝛatis ⁊ in paludib.In his radicibus ea no⸗ bilioꝛ eſt que grauioꝛ et durioꝛ et groſſioꝛ ſue/ rit.⁊ non frangibilioꝛ.ſed aſperioꝛ.⁊ odoꝛe ple nioꝛ viſcitudinem odoꝛis habpenotalia ſigna i 8 „ „ dDbK n longioꝛa eis ⁊ ſu btilioꝛa ⁊ durioꝛa. * . folia parua.⁊ ſemen ⁊ radixeiꝰ eſt ſimilis oli⸗ ue quedam ex eis eſt longa:⁊ quedam rotũ da.⁊ eſt nigra. Haſcitur in locis domeſticis ? aquoſis.Et eſt alia ſpecies cipꝛi in India que eſt ſimilis ʒuccaro in ſapoꝛe ſuo.⁊ quando na ſcitur eius coloꝛ eſt ſicut coloꝛ croceus.⁊ quan do fricatur ſuper cutem coꝛpoꝛis facit pilos ſtarim cadere. Melioꝛ autem ex cypero eſtille qui eſt plenus granis ⁊ groſſus dirus.diffici le frangibilis habens odoꝛem bonum cũ pau co acumine.Et quod adminiitrat᷑ ex cipero ẽ radix ipſius.⁊ odoꝛ eius eſt bonus.⁊ in ſapoꝛe eius eſt acuuas cum pauca ſtipticitate 2 calefa cit ⁊ deſiccatſine moꝛdicatione. Pperationes. ¶ Dyaſcoꝛides anctoꝛitare Aben meſuaxy. eſt calida ⁊ ſicca in ſecundo facit augmenaum in ſenſu. ei confoꝛtat ſtomachum. ¶ Et melioꝛat coloꝛem.⁊ eſt bonus emoeroidi bus.⁊ efficit oꝛis odoꝛem bonunm. ¶ Et quando bibitur cum oleo lentiſctcalela⸗ cit renees. 4 Et ↄten frigiditati veſice diſtillatii vꝛine: re timetur ne vtens fiat lepꝛoſus. ¶ Galienꝰ.vij.ſimpli.far. capᷣ de cipero.Ciperi 1 addit in ſanguinem calefaciendo ipᷣm.qua⸗ vtiles maximeſunt radices calefacentes ⁊ ſic⸗ cantes ſine moꝛdicatione. ¶ Ande vlcera que popter humiditateʒ mul⸗ tam ſunt difficile cicatriſabilia mirabiliter ius uat. habet autem quid ⁊ ſtipticumnm· ¶Et ꝓpterea vlceribus que in oꝛe ſunt idone⸗ us: ac vero ⁊ inciſiuam quandã viriutẽ habet Attendendũ em̃ eſt:quia lapidẽ patientiba cõ uenit.⁊ mẽſtrua ⁊ vꝛinas mouet. ¶ Item Dyaſ. capᷣ. de cipero. Vires hʒ caleſa⸗ ciendi⁊ deſiccandi abſq; moꝛdicatiõe. VUnde multũ infuſa vlcera qꝗᷓ difficile cicatriſant᷑ mi⸗ rabiliter curat. Ha bet etiã aliqd ſtipticũ in ſe ⁊eſt diuretica.Et hʒ ↄſumẽdi vim ꝑ quã lapi des in remba generatos cõminuit 4 ¶ Armnã ⁊ menſtrua ꝓuocat.addit᷑ ꝛ⁊ malagi⸗ narb⸗ calidis ⁊ ↄfectioniba oleoꝝ. Dicit᷑ etiaʒ ꝛa. 1 habet ſti⸗ pitem longitudine vnius bꝛachij ⁊ plus.ſʒ nõ rectum. in eo eſt toꝛtuoſitas.⁊ eſt quadrans ſi⸗ milis ſtipuiſquinanti. ⁊ infra ſůmitates ſunt pabet Cilienſis aut Syriatica. Uires babet calefaciendi ⁊ deſiccandi abſq; moꝛdicatione. ⸗Serapion libꝛo aggregato; capᷣ. Sahade. auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis. Sabade.id eſt cipe⸗ rus. babet folia ſimilia folijs poꝛri.mſi qꝛ ſunt in India cyperum naſciſimile ʒnccaro.et cuam ma ſticat᷑ coloꝛẽ croceumfacit. Et g̊ ſi capulis traiectũ fuerit cadũt a copis R mixtũ pᷣcantionibo medet᷑.Coctũ ſeſſionibo ſa⸗ cit.Auiceñ.de viribo dicit ꝙↄſoꝛtat coꝛ. N Capitulum. cxxij) E Inamom Dlini ri.Einamomnd . c frruterx eſt duoꝝ altiudine cubitoꝝ am pliſſimꝰ:palmiq; minimꝰq̃ttuoꝛdigi⸗ toꝝ craſſitudinis ſtatima terra ſex digitis ſur culoſus aridoſimilis cũ viret nõodoꝛatxꝰ. oꝛi⸗ gani filio.ſiccitate gaudẽs. Imbꝛe ſterilioꝛ. ſeun dire nature. Gigni quidẽ in planis:ſp denſiſſi mis in vepꝛibo rubiſq; difficilis collectũ. Non metit: niſi deꝰ?pmiſerit. Hec ante ſolis oꝛtũ vel poſt occaſum metere licet. Sarmẽta quondã ſacerdos haſta diuidebat. deoq; Joui partem reponebat.Reliquã vᷣo partẽ mercatoꝛ ĩ maſ⸗ ſas condit. Eſt ⁊ alia fama cinn ſoledinidi tri naſq; pꝑtes fieri.deinde ſoꝛte germina diſcerni Onodq; ſoli ceſſerit relinqͥac ſpõte ↄflagrare. ¶ Ex li. de na. re. Cinamom arboꝛarde ſilis ẽ cũ viret ⁊ ffoꝛet ſiccitate gaudet. Itaq; ſterilis imbꝛe fit.ſecũdioꝛ aũt in denſiſſimis vepꝛibꝰ 4 nmti bioren nun cr an liolen denſſi i on oi imah nidimm en gre⸗ ſois npin De Herbis fitac ꝓnenit. Anicenna.Cinamomũ calidũ eſt ⁊ ſiccũ in tertio gradu. Meliuſq; eſt illud quod eſt boni odoꝛis ⁊ acuti ſapoꝛis ſine moꝛ⸗ icatione coloꝛis puri nõ commixti.Et vt ait Dyaſ. Melius eſt nigrũ ad igneitatem ⁊ rube⸗ dinem declinans. Planũ ramos habẽs ꝓpin⸗ quos ſubtiles.in quo ſunt dulcedo ⁊ ſalcedo: et moꝛdicatio parua:nec eſt valde frangibile. Ex eius quidem bonitate eſt vt vincat omneʒ doloꝛempꝛeter ſuumet nonſentiatur cum eo. Eſt autem vltimũ in ſubtiliatone attractiuu: aperitiuum:rectificans omnẽ putrefactioneʒ ⁊ virtutem coꝛruptã.O leum eius calidum eſt ⁊ valde reſolutiuũ.liquefactiuum. Plateariꝰ. Cinamomũ calidũ eſt in tertio:ſiccũ in ſecun⸗ do. Eligendum eſt illud quod ſubtileeſt acu⸗ tum. habens odoꝛem dulcedmimirxtũ cũ mul ta aromaticitate ⁊ ſubꝛufum. Quod autẽ ſub⸗ albidum eſt aut nigrum abijciendũ: ꝑ decem an nos poteſt ſeruari. Dyaſ.ſᷣm tranſlationeʒ noſtram capitulo de cinamomo. Cinamomi genera multa ſunt. ſed melioꝛ eſt ommba que eſt ſimilis caſſie maſſolites:qui recens fuerit ⁊ niger coloꝛe.⁊ qui miſſus ĩ vino ſoluat ſe.vir⸗ gulas ha bens teneras ⁊ lenes ⁊ nodis plenas ⁊ cũ odoꝛe pleno velutirute acer atq; moꝛdax guſtu in ſilitudine naſturcij ſeminis cũqdsʒ ſalſedine ⁊ feruoꝛe et parua viſcitudine. cinus baſte cum fregeris emitiũt pulueres odoꝛeom nia vincentes.has haſtas cuma terra euullſe⸗ ris:radices earundem ſequuntur. Hec eſt ꝓ⸗ batio optimi cinamomi.Eſt etiam alterum ge nus cina momi montanumtactu aſperi boc groſſius eſt et ſubꝛufum coloꝛe.Tertium ge⸗ nus eſt ſimile caſſie maſelliotice ſub nigellum colloꝛe tactu lene ⁊ non multos ha bẽs.Qua⸗ rum genus eſt coloꝛe albo:taciu molle: ſimile caſſie.in roboꝛe groſſum ⁊ fragile ⁊ radicbbus maius.Qnintum genus eſt odoꝛe ſimile caſ⸗ ſie coloꝛe ſubꝛufum ⁊ coꝛio caſſie ſimile haſtã in ſe habens foꝛtioꝛem cum radicib groſſioꝛi bus ſimilibo libanotido:⁊ multas baſtas reti⸗/ nens ſimiles mirte ⁊ caſſie:ſed non tantũ odo⸗ re plenum. Eligendum eſt autem cinamomũ pꝛimi generis coloꝛe ſubnigrum ſcabioſum. et lemen ba bens ſimile piperi ⁊ lene lignũ:cuiꝰ radix inutilis eſt. Gexium genus eſt cinamo mi.quod appellatur lotos ⁊ motos:ſed nec vir⸗ tutem nec odoꝛem habet. Septimum genus eſt quod a grecis nominatur xilocinamomum id eſt lignum cinamomi.radicem habens ma iorem cum haſtis nodoſis ſimilibus cinamo mo. ⁊ in odoꝛe non ſuaue.boc dicunt aliqͥ me⸗ kus eſſe cina momo. Operationes ¶ Serapion ancto. Bal. Subſtãtia cinamo mieeſt ſubtilis. ⁊ vrtus eius eſt calida in tertio ⁊ nõ eſt aliqua medicina calida cuius deſicca/ tio eſt ſicut deſiccatio eius ꝓpter ſubtilitatem ſue ſubſtantie. Sed illa ſpecies q̃ dicit᷑ Keiſe eſt cinamomũ quaſidebile.Et ſunt quidaʒ no mina in cinamomũ ʒz. ¶ Etdixit Gabł.in libꝛo decibis: ꝙ cinamomũ aromatiʒat ſtomachũ.? ↄfert frigiditati eius: ⁊ frigiditati epatis. ðÿͦ ¶ Et facit euenire ſomnũ.⁊ aperit opilationes 7onocat menſtrua.? abſtergit obſcuritatem viſus. ¶ Et deſiccat humoꝛes qͥ ſunt in capite ⁊ ĩ ſto⸗ macho.Et de ꝓpꝛietate vſus eius eſtq vſus co meſtionis eſtↄſerens obſcuritati viſus q̃ acci⸗ ¶ Et idem aucto.Dyaſ.Cinamomũ ingredit᷑ ↄfectionẽ medicinarũ odoꝛiſferarũ bonarum. ⁊ eſt maximi iuuamenti.⁊ teritur ⁊ ↄficit᷑ cum vino bono.⁊ fiunt inde trociſci.qͥ deſiccantur ⁊ reponuntur in vmbꝛa.et ſic virius eius diu⸗ tius ſeruari poteſt. = ¶ Oyaſ. Uirt om̃icinamomo eſtcalida⁊ diu⸗ retica ⁊ malactica ⁊ leptintica. ¶ Et potatũ cũ aqua ſecũdinas mulieꝝ exclu dit.⁊ menſtrua puocat. MHeliꝰ his reb opitu lat᷑ ſi mirre fueritmixtinn. Venenatis moꝛſibo occurrit vel veneno po tato:caliginesoculoꝝ detergitcum melletriiũ. maculas vel lentigines de ſacie purgat. Luſſimſedat.catarrum mittigat. ydropica medetur. ¶ Nefreticis vtiliter dat. Miſcet᷑ etiã ꝓfectio⸗ nibo occullarijs ⁊ in om̃ibo vtilioꝛes inuenitur vires habens ⁊ guſtum acremextenſa ſtringit Et in antidotis pᷣcioſum eſt. I¶ Galvij.ſimpli.far. capᷣ.de cinamomo. Cina momũ ſumme eſtſu btilium parciũ:non tamen ſumme calida.ſed m tertio gradu.⁊ deſiccatio eius eſt ſicut calefactio ipſius ꝓpter ſubtilitatẽ ſubſtantie ſue. Sed canella cin amomũ eſt q̃ſi cinamomũ debile.Et quidã etiam caltion vo⸗ cant cinamomũ.Et quidaʒ ſunt qui nominãqt cinmmomum azet. ¶ Auccenna li.ij.cap.de cinamomo.Cinamo mũ vlumũ eſt in ſubtilitate.attractiuũ.aperiti num. rectifſicans omnẽ putrefactionẽ:⁊ omnẽ virtutem coꝛruptam:⁊ omnemſanioſitatẽ hu⸗ moꝛalem. Et idem in libꝛo de viribus coꝛdis ait ꝙ cõ⸗ foꝛtat coꝛ. h iiij; 7 d t 1* Tratctatus Capitulum. cxxiiſe Iminum quoddam eſt quod dicitur c ciminum carmenum. quoddã quod dicitur ciminum regale.quoddaʒ qð dicitur ciminum album.quoddam ciminũru⸗ ſticoꝝ.quoddã ciminum ethiopium. quoddã ciminũ baſilicum.quoddam ciminũ egyptiũ. quoddam ciminum dulce.quoddã ciminum agreſte. quoddam quod dicitur ciminumpla tociminum.Ciminum carmenum..id eſt ſiſe⸗ leos.Ciminum album idem quod ſupꝛa. Ci⸗ minum dulce idem quod ſupꝛa.Ciminum ru ſticoꝝ idẽ quod ſupꝛa ſimiliter.Ciminũ ethio pium eſt quoddã ſemen ſimie ꝗmeos ⁊ eſt git: ſicut apparet infra in capitulo Git.de g.Cimi⸗ num baſilicum idem qð ſupꝛa.Ciminũ egipti/ um eſt ciminũ vſuale.Ciminũ agreſte eſt ilud qð per Dyaſcoꝛidem multa in capitulo iſto de ſcribitur. Platociminũ.id eſt ſiſeleos. Ciminũ vſuale eſt ſemen berbe in multa quãtitate na⸗ ſcens pᷣciſe vt pᷣſens figura iſtiꝰcapituli oſten⸗ dit.virtutem habet diureticã.⁊ ſubtiliandi fu⸗ moſitates. Eſt calida ⁊ ſicca in tertio gradu. Et quidam dicunt qeſt ſicca in ſecundo. hHa lienus.vij.ſimpli.far.capᷣ.de Cimino.imini ſemine maxume vtitur ſicut et aniſi et leuiſtici ⁊ccarui ⁊ petroſilini.Eſt aũt calefactiue virin tis ſicut üloꝝ ſingulũ ⁊ diureticei ⁊ deſtructiue ventoſitat. de tertio gradn exiſtẽs calefacien⸗ tium. Dyaſcoꝛides capᷣ.de Cimino.fᷣm tranſ⸗ lationem noſtrã.Ciminũ quoddam eſt vſua⸗ le.quoddam egiptium.et quoddam oꝛitur in alis partibo etiſtud eſi ciminũ noſtruʒ q co⸗ muniter babemꝰin vſumet euſtomaticumeſt. Sed plus illo quod oꝛitur in egipto qð vypo⸗ balſamũ vocat. AUnde tale ciminum vſuale in om̃ibopꝛouincijs muenit. Sed ciminũ agre⸗ ſte naſcit᷑in calcedonia ⁊ hyſpania.virgã habz duabo palmis longã. in qua folia naſcũt quate tuoꝛ aut qͥnq;.⁊ tenuiſſima ⁊ diuiſa ſicut gin⸗ gigdiũ.in qua virga ſunt capitella qnq; aut ſex rotunda⁊ mollia.in quibus eſt ſemen quod ſi guſtui applicaueris viſcidioꝛ eſt noſtro. Haſci tur locis humectis.Ciminũ noſtrũ vſuale ha bet virtutem ſeranticam ⁊ feruenteʒ ⁊ mictua lem ⁊ ſtipticam. Serapion li.aggre.ca.camin. auc.Dyaſco.Camin.id eſt ciminum noſtrum quod vocatur egiptium.Eteſt aliud ciminum quod dicitur carmenum.Et eſt aliud qð dici⸗ tur agreſte.Et eſt quoddaʒ exeo boni ſapoꝛis. eſt ꝓpꝛie carmenũ.⁊ ipᷣiꝰexpoſitio eſt regale.Et ipᷣm eſt babilonicũ.Et idẽ auctoꝛitate Ga — lieni.ex eo eſt domeſticũ ⁊ agreſte. Domeſticũ vero eſt quod magis adminiſtratur ⁊ maxime ſemen ſicut adminiſtratur ſemen aniſi ⁊ leuiſti ci⁊ carui ⁊ apij montani.virtus eius eſt calida in tertio grau. OPperationes ¶ Dyaſcoꝛides. Ciminũ noſtrũtoꝛtionibus ⁊ inflationibo in oleo coctũ ⁊ ſupꝑpoſuuʒ medet᷑. cathaplaſmatibo miſcet᷑.oꝛtonoicis cũ puſca neceſſarie datur moꝛſibus venenatis cũ vino opitulatur. 4 ¶ Tumoꝛem teſtium admixta pollina fabe ⁊ vue paſſe ⁊ cerotis impoſituʒ medicatur aceto mixtum menſtrua abſtinet: ⁊ ſanguinẽ nariũ ꝓfluentem ſic ſtringit.potui datü ſiue inunc⸗ tum palloꝛem facit. S ¶ Et quia calidiſſimũ eſt doloꝛeʒ veſice placat: ⁊ calculos iuug. nes aque mixtuʒ ſaluberrime curat.Cũ aceto vo ſubglutientib opitulat᷑. AUenenis occur⸗ rit.doloꝛem ſtomachi compeſcit. ¶ Maſticatum ⁊ impoſitum liuoꝛes detergit Melle addito ⁊ vua paſſa omnia ſimiliter fa⸗ cere nouit. In hoc fſos naſcitur niger veluti ſemẽ qui bibitus ſimilis eſt melantio. Moꝛſi Semen cimini agreſtis toꝛſiões ⁊ inſflatio O½ R eyen nane Ahagn fmnang etpſn lonur ci Monet. f miuen nmhüggr miben ütanr ſatgn⸗ Harſer ncrod ſi . i ingeba Smicna ACA. npoſnn faminm diß ale Et lare e weſtici mume Aleuſſti 1cdlida — — — — De Herbis bus venenatis occurrit. Strangnirijs ⁊ dolo riba veſice pꝛeſtet effecttum. I¶ Et coagulatũ ſangumẽ ꝑ vꝛinã mingi facit Marime ſingularepᷣſidiũ eſt ſi bibituʒ fuerit cũ elixatura apij. „ Auicenna li.ij.cap. de cimino. Ciminumſcz noſtruʒ velvſuale expellit ventoſitates ⁊ reſol/ uit.⁊ in iplo eſt inciſio ⁊ exiccatio.etin ipſo eſt ſtipticitas cum lauatur facies ex aqua ipi cla⸗ rificat eam.et ſimiliter eius accepuo ⁊ vſus ip⸗ ſus cum mẽſura eins nanq; nimius vſus fa⸗ ciem citrinat. M Et adminiſtratur cum ceroto aut oleo ⁊ mel le conſolidat vulnera propꝛie ſilueſtre.Cuius ſemen eſt ſimile ſemine lini. cum exeoimplent᷑ vnnerg. — Qum teritur ciminum cum aceto ⁊ fit odoꝛa mentum exeo abſcindit fluxum ſanguinis na rium.et ſimiliter cum ex eo intromittitur lici⸗ nium in naribus. HW ¶Et qnq; maſticatur ⁊ miſcetur cum oleo ⁊ di ſtillorur ſuper vngulam ⁊ ſuper coagulatum ſanguinemſuꝑ oculo et conſert. ¶ Et qñq; maſticamr cum ſale ⁊ diſtulat᷑ ſpn⸗ tum ſuper ſcabiem ⁊ ſebel et vngulã a biciam ⁊ pꝛohibet adherentiã. et ſuccus ſilueſtris ab⸗ ſtergit viſum. ⁊ attrahit lacrimas. et nomina tur grece aammmgs. ¶ Et ipſum etiam po nitur in canterijs euul⸗ ſionis piloꝛum in oculo et non naſcuur. Et quando bibitur cum aceio mixto cum aqua cõ fert dimficuliaci anbelitꝰ:et tremoꝛi coꝛdis fri- goto... . Et adminiſtratur cum oleo ſuper apoſtema ta teſticuli. Et quandoq; adminiſtratur cum oleo et ſarina fabarum: ⁊ frangit lapidem: et pꝛopꝛie ſiueſtre. ¶¶ Et confert diſtillationi vꝛine et mictui ſang⸗ uinis:et doloꝛi pungitiuo ventris:et infſatio⸗ m.⁊ ſuccus ſilueſtris triticum aqua mellis ſol ¶ Inquit rurſus.Ciminum nabatium ſoluit ventrem. carmenum vero non ſoluu immo Et herba ſilue ſtris pꝛouocat coleram in vꝛi na:⁊ datur in potu cum vino ad moꝛſum ver⸗ mium venenoſoꝛum.etpꝛopꝛie ſilueſtre.cuius ſemen eſt ſimile ſemini lim. Capitulum. xxiiifſ. macho magis nocẽt cucumeriby. Itrullus. Iſaac in dietis pticularibꝰ. e o li.iij.capᷣ.de citrullis. Sũt frigidioꝛes tc grauio:es cucumeribus.frigiditas enim eoꝛum eſt in finetertij gradus. Dperationes ¶ Sera.li.aggre.ca.tabera.auc.Gal. Citrillꝰ frigdioꝛ eſt cucinnere ⁊ generat chimũ viſcoſũ ⁊ bũoꝛes crudos ĩ venis:⁊ accidũtex eſueiꝰfe bꝛes antiq̃ male.neq; puocat vꝛinã ſiẽ melon. ¶ Et nocet ſtomacho qre opoꝛtet qui vult vti eis vt viaiur ameos niſi ſtomacho eius ſit val de calidus. L ¶ Et idẽ auc.Habix. Aque citrulli ⁊ cucume ris ↄtert inflamatõibo ſebꝛium ⁊ ſedat ſitim. ¶ Et laxat ventrẽ laxatõe bona ſine nocumẽto aliqᷓ: ⁊ debet bulliri cũ ʒuccaro albo:⁊ nõ opoꝛ tet ꝙ det habẽtibonaturã durã ad mouẽdũ ni⸗ mis.quia illa aqua non habet tamam virtu⸗ tem ꝙ laxat naturã duram.⁊ ſi ipſa faceret mo⸗ ram in ſtomacho ſoꝛſitan induceret laboꝛem ⁊nocumentum et inflationes. Rabi Moyſes.Citrullꝰ cum eius digeſtio tardatur generat humoꝛes venenoſo. Iſaac in dietꝭ ꝑticula ribo li.iij.capᷣ.de citrul lis. Sunt frigidioꝛes ⁊ grauioꝛes ⁊ cetera.pꝛo inde groſſum generãt ſtegma ⁊ neruoſitati ſto R „△ do B Trattatus ¶ Rurſus ꝓpter ſuã duricieʒ ⁊ frigiditatẽ ſunt groſſoꝝ humoꝝ generatiui.qð certificat᷑.quia citruili in ſtomacho moꝛã facientes venenoſo rũ coꝛruptionẽ ſubeunt humoꝝ.Citrulli ma⸗ gis ſtomacho nocent:medulla iñ eoꝝ ꝑfectio⸗ rem generat chimum Capitulum. cxxv. trum. Auicenna li.ij. cap. de Citro. ccCitrum omniby eſt notum. et oleũ ip⸗ ſius factum ex eo ⁊ex coꝛdicib eius eſt foꝛte.⁊ factum ex floꝛe ipſiꝰ eſt debilius om̃i alio.Coꝛtex eiꝰeſt calida in pᷣmo. ſicca in ſine ſecundi. Et eius caro eſt calida in pᷣmo.⁊ hu⸗ mida in ſecũdo. Quidam aũt dixert ꝙ eſt fri. ⁊ bu.in ſecundo.⁊ eius fri.magis eſt.et ipſius acetoſitas fri.et ſic.eſt in tertio.⁊ eiꝰſemẽ cali. in pmo.ſic.in ſecundo. Idem.Coꝛtex eius eſt temperatus in caliditate.⁊ eſt ca.in pᷣmogdu. ſic. in ſecẽdo. Semen eius eſt cali.cũ foꝛti ſic citate. Pulpa eiꝰ fri.⁊ hu. Galienꝰ.vij.ſim.far. capᷣ.de Citro.ſim tranſiationẽ grecam. Milia indica.id eſt cirrum huius fructus ab om̃ibus nominat᷑ citrum.in ſemine quidem acida q̃li⸗ tas ⁊ ſiccatiua dominãt᷑ vt ſecũdi ſit gradꝰſic⸗ catiuum ⁊ infrigidatiuũ.in coꝛtice vᷣo ſiccatiua participat complexione.nõ modicam tamẽ ba bens acedinem. quo circa ⁊ ſiccat hic coꝛtex ſe⸗ cundũ tertiũ gradũ.non tamen eſt frigidius ſegd vel cõmoderate vel infra. Caro vero eius groſſarum partium eſt et flegmatica ⁊ frigida. Ipſa itaq; comeditur ſicut ⁊ coꝛtexeius eſibj lis eſt.⁊ humidum quid habet acidum.dequo pꝛius locutus fui. Et quidem in eo inuenitur qjuod vere eſt ſemen. amarum autem.et eſt pa⸗ lam quoniam dyaſoꝛetice eſt ⁊ ſiccatiue virtutꝭ in ſecundo fere gradu recedens a cõmodera⸗ tis.⁊ folia ſunt exſiccatiue ⁊ dyafoꝛetice virti tis.Et idem in eodem libꝛo ⁊ eodem capitulo ſim tranſlationem ara.Hatrox.id eſt citrrum et eſt pomum aque.coꝛtexeius non eſt frigidus. imo eſt aut equalis complexionis.aut minus equalis parum ⁊ exſiccat quantum eſt de vir⸗ tute et complexione ſua exſiccatione babente acuitatem non paucam. Et ideo exſiccauo eiꝰ deuenit ad ſecundum gradum. Semen ſiccũ in ſecundo gradu. Yolium eſt eiuſdem virtutꝭ exſiccatiue et reſolutiue. ¶ Dyaſcoꝛides capi⸗ tulo de Curo. Citri nõ in partibus omnibus vis vna eſt eades natura vel virtus. NHam me dulle eius vbi eſt ſemen acidam poteſtatem ac per hoc ſtipticaʒ ineſſe manifeſtum eſt. IJdem. Citrum habet ſemen ſimile ſemini piroꝛum. Dperationes. Auicenna libꝛo vt ſupꝛa. Caro eius inflat. fola eius ſedant inflationem. et eius flos eſt ſubtilioꝛ eis.⁊ eins acetoſuas eſt ſtiptica fran⸗ gens coleram mbeam: ⸗ I¶ Et eius ſemen ⁊ coꝛtex in pannis pꝛobibet ti neas. et eius odoꝛ rectificat coꝛuptõem aeris ⁊ peſtilentiam.⁊ acetoſitas eius abſtergit cole —ð ram rubeam. ¶ Et aufert pannum quod eſt ex coꝛtice eius aduſtum eſt bonum in albaras linitum. Et de coctio eius efficit odoꝛem bonum oꝛis.Et eſt impiguatina coꝛpoꝛis ¶ Et coꝛtex eius recentis in oꝛe odoꝛem oꝛis efficit bonum. et eius decoctio ſimiletur cum retinetur in oꝛe.et acetoſitas eius valet impeti⸗ giniillinira. ¶ Eius oleum valet mollificationi nernoꝛum. et nõ fiat niſi ex coꝛtice eius.⁊ ↄuenit paraliſi. ⁊ ipſiꝰacetoſitas eſt mala neruis. ¶ Confert toꝛtire oꝛis cũ fitoollirium exaces toſitate e.⁊ remouet vctericiam oculi. Eius acetoſitas ſedat tremoꝛeʒ coꝛdis calidi.Et nu tritũ eſt bonum gutturi ⁊ pulmoni. ¶ Sed eius acetoſitas ẽ mala pectoꝛi ⁊ medulla ctri — X umtren wl. Ein lun iin iit 8 6 d8 8S d 3 S De Herbis cũ aceto ſipotat᷑ ex ea medietas aſcariati inter ficit ſan guiſugas trãſglutitas ⁊ educit eas.ca⸗ ro ipᷣiꝰeſt mala ſtomacho inf atiua.tarde dige⸗ ſtion is.qᷓre opoꝛtet vt comedat᷑ cũ almuni ¶ Et ſimiliter nutrita cũ melle eſt ſanioꝛ ꝛ ma gis recipiẽs digeſtionẽ ⁊ niſiſit plurima. ¶ Et eiuſdem quidem folia ↄfoꝛtant ſtomachũ ⁊ viſcera.poſtea flos ipᷣiꝰ: coꝛtex eius ponitur in cibarijs.ſicut ſemina que ꝓ cõdimento po⸗ nuntur ꝓpter ſui duriciem. ¶ Et ipſius decoctio ſedat vomitum colericũ: ⁊ facitapetitum.Et opoꝛtet quidem ne citrũ comedatur ſingulariter ꝙ non miſceatur cibo „ 8 ante ſe ⁊ poſt ſe. „ Eius caro facit vtentem ſe poſſidere colicã ipᷣiꝰacetoſitas retinet ventrẽ.⁊ ↄfert ſolutioni colerice.⁊ eiꝰſemen ↄuenit emoꝛroidibo.⁊ in eiꝰ ſemine eſt virius ſolunu. .B Et ſuccus acetoſitatis eius ſedat infirmita tem ſciaticam mulieruium. ¶ Bemis ciꝰpõdꝰ.ʒ.ij.cũ vino ⁊ chilẽ ⁊ aq̃ ca⸗ lida illinitũ reſiſtit venenis oĩbo.⁊ ꝓpꝛie ſcoꝛpio nis bibitũ qut linitũ.⁊ eiꝰ coꝛtex ẽ vicinꝰ illis. ¶ Et idẽ de viribocoꝛdis ait.qcoꝛtexei: ↄfoꝛ⸗ tat coꝛ.⁊ eſt tyriaca cõtra venena.⁊ ad h̊ valet acetoſitas eius ſimilitier. ¶ Dyaſ.Citrũ pᷣgnantibo fo ſtidio laboꝛantib⸗ eſuidatũ ſtomachũ⁊ nauſea mũdat.Ciurũ et in potione vini datũ medet᷑ querelis iecoꝛis. ¶ Et aqua tritũ⁊ inſparſum humidis vulne⸗ riboadbibet᷑.et permonibexea ſingulare pꝛe⸗/ ſidium eſt. Coꝛuci auſterioꝛ natura ↄceſſa.que qᷓntum valeat etiã de ipᷣo odoꝛeteſtat᷑ modico ſumptꝰ.qut potioni calide diutiꝰ in menſe be⸗ neficiũ nature digeſtiõis operaet. ¶ Paulus cap.de Citro. Coꝛtexeiꝰ digeſtiõezʒ ↄpfoꝛtat.⁊ valet cardiacã.media ſubſtãtia eiꝰ mgle digerit᷑ſz interioꝛ. id eſt acetoſa competit vſui medicie.aꝓpetitũ ↄfoꝛtat.⁊ valet ſebꝛes peſtiferas. Semina eiꝰſunt diureii. ¶ Rabi Moyſes vbi loquitur decitro dicit. coꝛtices citri valent contra egritudines ſto machi.⁊ expellunt maliciam inteſtiniieiuni.et acetoſitas eius ↄfoꝛtat ſps. ¶ Auerrois capitulo de Citro.Coꝛtex eiꝰ ha⸗ bet maniteſtum iuuamentũ ſtomacho ⁊ epati. MHMedulla curi curat cõbuſtiones ignis.et cu⸗ rat mirabiliter ramicem pueroꝛũ.et potiſſime ſiexea fiat vnguentum illo modo.Accipe me⸗ dullã citri ſubuiliter inciſam ⁊ buliat in axun⸗ gia poꝛci recenti.⁊ poſtea colet᷑ per petiã.⁊ iterũ reponatur ad ignem.⁊ in fine miſceatur maſtir olbanum ⁊ cera alba.⁊ erit opuimum vnguen tumcitrinum. ¶Sed attendendũ q;qñ aliqð vnguentu; vel emplaſtrnʒ fit excitro.debet fieri excitro bene maturo. Nam ſ̃m qð dicit Auicenna. Diaci⸗ trũ ⁊ quefiunt excitro debent fieni excitro ſole vſq; admedium Januarij. exiſtẽte in capꝛicoꝛno.id eſt a medio decẽbꝛis Canitulum. cxrvuj. FInoſ batum. id eſt aiglentricum. c vaſcoꝛides. Multi vocant Ciri canta. Et eſt arboꝛ nimium ſpino⸗ ſa Cü radice alta. in plurimaspar⸗ tes diuiſa. Fructum habet mirte ſimilem:ſed paulo maioꝛem.rubeum exterius cum venerit àad maturitatem.ac deintus lanam aſperrimã DSemen eius ſiccumſme lana. Plinius libꝛo tredecimo. In egipto ẽ caparis frutexfirmio⸗ ris ligni ſemmiſq; ac cibi vulgati.caule qʒ uoq; vna plurimũq; decerpto. Idem libeo viceſimo quarto.Cinobaton:quã alij Cinobaſton: alij Heuroſ baſton vocãt.habet folium hominis veſtigio ſimile.fert vuam nigram.in cinus aci⸗ no habetur neruus vnde ? neruus paſſus di⸗ . * citur. Alia eſt coparim: quam medicicynoſba ton appellauerunt. —— 2 A B Dyaſco. Cynoſ batũ ventrẽ ſtringit. qꝛ vtu⸗ tis eit coherẽtꝭ.medet᷑ etiã in cibo ⁊ potu datuũ. ſanatcq; fluoꝛes ac ſemineũ fluuum. ¶ Eius vero radix acrioꝛis virtutis eſt. Ham appoſita cathaplaſmatibo euocat ecoꝛpoꝛe ſtir⸗ pes. Folia etiam eius appoſita cathaplaſmati bus occurrunt apoſtematibus. Semen eius gana en eſt. 2 ¶ Pli. Cauẽda ſũt ei genera pegrina. Siqͥdẽ arabicũ peſtilens.affricũ gingiuis inimicum Mar mari cũ vuluis ⁊ omniũ mflatõibo.Apu lũq; vomuꝰ facit.ſtomachũ ⁊ aluũ mouet. (Idẽ. Huiuſq; tyrſus ad remedia ſplenis et in ſlatiões mandit ex aceto ↄdit?. HNeruus eiꝰ cũ maſtice chya ma nducatꝰ os purgat. Item Dyaſ. capara quã multi cy noſ baton vel capꝛion appellauere ex luctantib⸗ cõponit᷑ vᷣtutibi.habetq; ꝓijcere acpurgare ⁊ extenua re ⁊ euẽtare acredines ſimulq; adducere ⁊ con ſtringere. Eſt em̃ ſtiptica. Ideoq; ſthiroſi ſple nis ſuꝑ omia iuuat medicamina ſicut videlicꝭ iam dictũ eſt ſupꝛa. yrrationts. Riſpula d: herba caneri in vnguento cmarciaton ponit᷑ in antidotario galie ni minoꝛi.Et ẽ herba alba:minuta ba bẽs folia criſpa. vᷣtus eiꝰeſt calida ⁊ ſicoaa. HPHoperationes. ¶ Megetur doloꝛes et egritudines frigidas. Eſt mala ſtomacho:et opilat cito ⁊ inducit ſtu poꝛem. . 6* Capitulum. xxviif. Riiſocolla. Dyaſ. Criſocolla ariſtinqᷓ cdS vᷣga.eſt herba fᷣm Dyal. cap̃. criſo⸗ colla ariſtin in qꝗᷓ eſt capitellũ ſile vſo⸗ po. radix eſt illi aſpera ⁊ tenuis ſilis elleboꝛom gro. guſtũ habẽs cypꝛeſſi ſubdulcẽ⁊ auſterum Nuſcit᷑ locis vmbꝛoſis ⁊ ſaxoſis. Poperationes. ¶ Dyaſcoꝛides. VUirtus eſt ei termantica et gibcica. Kadi eius peripleumoniacis apta ſtericis maximũ effectum habet. Capitulum. cxxix. 2 Accipit vero in mulla cocta:in purgatiõiby B We noggle ninonh ſeg. . namtt — Pbperationes De Herbis Rriſogonium eſt dictum ſemen an⸗ c reum:vel coma aurea.Eſt enim criſo gonium ᷣm D yaſcoꝛidem:herba cu ius eſt virga recta ⁊ alba.folia habens angu ſta in circũtu ſicut abꝛotanũ:⁊ comã in ſum⸗ mo:⁊ in gyro auroſam:in qua eſt capitellum obꝛotundum.radix eius tenuis eſt. Naſcit inlocis aſperis. NDP Dyaſcoꝛides. Coma eius bibita cum vi⸗ B E no diſſurijs ⁊ moꝛſibus venenatis ſalutare ¶ Sciaticis ⁊ conquaſſatiõibus medetur: menſtruis imperat. — ¶ Coagulatum ſanguinem ventris ⁊ veſice ſoluit vino aut oximelle bibita catarruʒ ab⸗ ſtinet. z. i. cum vino albo appoſita rebus tu⸗ tas eas a tineaſeruat. Capitulum. cxxx. Olubꝛina. Dyaſ. ca. detragõtea.i. co e lubꝛina.Dꝛagõtea ſiuevt alij aſclepi⸗ 28: folia hʒ aaron ſilia:ſʒ plura mino ra.cui vᷣga vel haſta duobo cubitꝭ ẽ longa.⁊ ipᷣa varia ſilis ſerpẽti.liuoꝛes.i.maculas pur bureas hñs ſolidas vt digitꝰ in q̃ ſemẽ ẽ ſile otruo.pᷣmo coloꝛis viridis.poſt matur ita⸗ tẽ vᷣo coloꝛ ẽ ei ſimiſcroco.⁊ ẽ guſtu moꝛdax. radix eiꝰ bulli hʒ rotũditatẽ ſimilẽ aaron cũ coꝛio tenui. Naſcit᷑ vmbꝛoſis locis ⁊ hoꝛtis. ¶ Ser a.li.ag.c.luff.i.dꝛagõtea ſiue colubꝛi⸗ na.Et ẽ maioꝛ ⁊ mioꝛ. Ubi ſciẽdũ q; maioꝛ ẽ q̃ vocat᷑ ſerpẽtaria.⁊ illa eſt hñs ſolia criſpa q̃ ponit᷑ hic.ſʒ mĩoꝛ eſt illa q̃ vocat᷑ aaron.et ẽ illa hñs folia plana Pꝛo q̃ lege capᷣ.aarõ.et ẽ tertiũ in oꝛdie.¶ GBal. vi.ſim.far.ca.de ſerpen taria. Dubſtãtia radic eiꝰ ſubtilioꝛ eſt ſuba radic aaron.⁊ in ſapoꝛe eiꝰ eſt acuitas⁊ ama ritudo ⁊ ſtipticitas pauca.Et virtꝰeius ẽ ca. ⁊ ſic in.igra.¶ Johes meſue ca.de luff. Luff eſt plãta que ðꝛ collũ dꝛaconis.⁊ ex ea ẽ alia plãta hñs foliaplana.alia criſpa.⁊ radix pla na eſt exteriꝰ ad nigredinẽ attinẽs.Interius v̈o eſt alba.criſpa vᷣo exteriꝰ cinericia. Inte rius alba ad citrinitatẽ declinãs.⁊ ſuꝑ vtri⸗ uſq; radicẽ eleuant᷑ ſtipites hũtes maculas ĩ modũ ſerpentꝭ. Melioꝛ ꝑs totiꝰ plãte eſt ra⸗ dix.⁊ melioꝛ radix ẽ groſſa ⁊ cõpleta ⁊ oꝛta in loq liberis.Et meliꝰ tꝑs collectionis eiꝰ eſt ver ⁊ pncipiũ eſtatꝭ.⁊ criſpa calidioꝛ ẽ plana Plana. ca. eſt in.i.criſpa in ij. ¶ Galie. dixit: 1½ D Tractatus Plana ca.eſt in pncipio ſecũdi.criſpa ĩ fine ⁊ ver iꝰ eſt:⁊ in vtraq; ẽ caliditas ⁊ acuitas q̃ ſipoſita in ſuꝑficie cũ ſuba terrea:ſed ĩplana ſuba terrea ẽ vincens plus: ⁊vtraq; eſt abſter ſiua:ĩciſiua:penetratiua: aperitiua:ſubtiliati na:hũoꝝ groſſoꝝ ⁊ viſcoſoꝝ adherẽtiũ.Crii pa autẽ ad hec omia eſt foꝛtioꝛ. Operationes ¶ Dyaſcoꝛides. Semen eiꝰ expᷣſſum vtuteʒ habet in ſucco. HNã addito ſibi oleo doloꝛem aurium cõpeſcit.Lane inunctus in naribus additus polipos maxime cin at:et cancros optime ſanat.¶ Seminis ci trigita grana cũ puſca bibita caligies ocꝝ emẽdat.Flo res eius cũ ceperint matureſcereſi a muliere ꝛegnãti ſuerint odoꝛati aboꝛſuʒz faciũt. Vir tus ẽ radicis eiꝰ calida.vñ oꝛtonoycis moꝛe electuqrij accepta medicat̃᷑.¶ Tuſſiẽtibo ⁊ ca tarrum hnñtibo maximũ pᷣſtãt effectũ. Tho racis tumoꝛes curat non reuerſuros:maxĩe ſi aſſa aut cocta accepta fuerit.ſicca tunſa et in puluerẽ ducta melle addito oĩa ſilr facere poteſt. Diuretica eſt: ventrẽ ſtimulat cũ vi no bibita:vulnera ſoꝛdida fagedenica cum bꝛyvonia alba ⁊ melle purgat.i¶ Et cicatrĩces curare facit: ex qua colliria ad puſtulas ne⸗ ceſiarie fiunt: aboꝛſum facit.¶ Impoſita ðꝛ ꝙ ſiqͥs ex ea radice ſe tinxerit tutꝰ ab incuun?z;· ſu ſerpẽtũ ſeruat᷑. Aceto mixta maculas flim pidat.¶ Johes meſue. Solutiõe educit fltlez gma ſubtile ⁊ groſſuʒ.Et mũdificat: ↄfoꝛtat renes:⁊ ꝓuocat vꝛinã:⁊ excitat coitum.i¶ Et ẽ ex rebb mũdificãtib reter pulmöes.¶Et ofert eis ſuꝑ qͥb timet᷑ fr aſmaticis ꝓpter exuberantiã humoꝝ viſco⸗ ſoꝝ in eis:⁊ ꝓpꝛie lohoc ex ſucco eiꝰ cũ melle ⁊rob:⁊ qũq; adminiſtrat᷑ cũ ouis ⁊ valetſilr. Et dixit Democrius. Juuamẽtũ vtriuſq; ſpeciei eius magnũ eſt emoꝛroidoꝝ doloꝛibꝰ ⁊ ventoſitatibo eoꝝ ſᷣm oẽm modũ admiſtra⸗ tionis ip̃ius ⁊ ſumptũ ⁊ emplaſtratũ:⁊ nos experti ſumꝰ.Et exꝑti iuuamẽti ẽ ſuꝑ humo re crudo qͥ eſt in ſtomacho ⁊ renibo.¶Et di⸗ equẽtia anhelitꝰ.vl xit GBalie. Reſoluit duricies et apoſtemata dura ſplenis ⁊ aliop mẽbꝛoꝝ: ⁊ ↄuenit vlceri bus fraudulẽtis ⁊ fiſtulis:⁊ ↄſumit additio⸗ nes carniũ ĩ narib.i¶ Et pꝛohibet fieri in eis corroſionẽ ⁊ cancrũ.Succꝰ aũt eiꝰ diſtillat in aure cũ melle ⁊ ↄuenit tinnitui⁊ ſurditati ⁊ doloꝛi auriũ ⁊ abſtergit ipſius ſoꝛdicies et exiccat vlcera eiꝰ.vtraq; eiꝰ ſpecies ẽ ex reb⸗ q mundificãt faciẽ.¶ Et auferũt feditatẽ cu⸗ tis ⁊ delent pannũ ⁊ lentigines:⁊ moꝛfeã ꝓ⸗ pꝛie cũ melle ⁊ fiat emplaſtrũ ex ea cũ melle: * ⁊ ſtercoꝛe capꝛaꝝſuꝑ podagrãꝛ ↄcuſſiõʒ ner uoꝝ..¶Et ↄuenit go doloenv⸗ ſuppoſitio fa cta ex eo educit mẽſtrua:⁊ facit aboꝛſuʒ:⁊ ðᷣᷣ fugat ſerpentes ⁊ vermes venenoſos. Capitulum. xxxf. O loquintida. Johes meſue.ca.de e colloquintida.Colloquintida quãꝑ ſes vocãt cucurbitaʒ deſerti:q̃ naſcit in planta quã etiã fel terre vocãt:eo ꝙ ĩ toto ambitu hoꝛtꝰ eius iuterficit herbas.Et ẽ q̃ſi venenũ eis:vnde vocant eã arabes necẽ pla. taꝝ.Et eius folia ſunt amplapiloſa.?⁊ extenj· dunt᷑ rami eius ſuꝑ faciẽ terre:ſicut extẽdi᷑ cucurbita in terra ſuꝑ quam iacet. Duoꝛnz eſt modoꝝ maſculus ⁊ femina.Et ex eis ma ſculus eſt ſuꝑ queʒ naſcit᷑:ſicut⁊ lanugo: ⁊ eſt grauis cũ duricie ⁊ aſperitate attinẽs nigre dini.Et laudat᷑ ex eis femina:⁊ ꝓpꝛie hñs p⸗ pꝛietates bonasvt ſit coloquintida groſſa.? qnto groſſioꝛ ⁊ leuioꝛtanto melioꝛ:⁊ fit alba laxaleuis ⁊ cõplete maturitat:cuiꝰ pars eiꝰ interioꝛ eſt pulpoſa laxa ⁊ alba leuis vehe⸗ mentis albedinis. Ueꝝ que nõ eſt cõpletal maturitate mala eſt.ↄtriſtat enĩ ſuſcipienteʒ illã ⁊ ventoſitatẽ cũ difficultate facit ⁊ ſoluit ſuꝑabundãter:⁊ ſolutione educit ſanguineʒ. De Herbis Et foꝛt aſſe interficit.⁊ cũ ſigilla ex toto ger mine plãte vt naſcat᷑ coloquintida vna ⁊ illa ꝑnicioſa ⁊ mala ĩmo eſt venenũ.⁊ cũ ĩ totare gione nõ eſt niſi plãta eius vnã ꝑ ſe naſcens eſt mala.Et q̃ naſcit᷑ in terris foꝛtiba ⁊ pulue⸗ rulentis:aut iuxta locareptiliũ:aut ĩ loc ter maꝝ coloquintidas facti minoꝛes:⁊ ſunt ſi⸗ militer male.QOue aũt naſci in terrꝭ laxis et grenoſis ⁊ liberꝭ eſt illa q̃ eligit᷑ Et cũ extra⸗ hit᷑ pulpa eiꝰ ißa debilitat eã. Tempꝰ autem collectiõis eiꝰ eſt autumnus.⁊ ꝓpꝛie dũ iam citrineſcit:⁊ remouet᷑ ab ea viriditas:calide eſt ⁊ ſicce cõplexionis in tertio.Eſt ⁊ cõpoſi ta ex partib igneis ⁊ terreis aduſtus.⁊ ẽ ſo⸗ lutiua attractiuaſuꝑfluitatũ. Attractiua eſt ꝗaremotis multum.⁊ ẽ reſolutiua inciſiua ab ſterſiua. Ouattuoꝛ ſunt q̃ debẽt coꝛrigiĩ ipᷣa. NHocet enĩ coꝛdi ſtomacho ⁊ epati.⁊ eſt ↄtur batiua:ſubuerſiua viſceꝝ:faciens opatiões difficiles:⁊ aperit oꝛificiavenaꝝ aptione ſan guinẽ fluere faciente.Et operat᷑ id vehemen tius qᷓ; aloes:⁊ excoꝛiat vias.Emẽdat᷑ enĩ pᷣ mũ ⁊ ſcdᷣm nocumẽtũ ex ea miſcẽdo ei ex me dicinis coꝛdialibo ⁊ ſtomaticis ⁊ epatic que melioꝛare pñt ↄditionẽ eiꝰ:ſicut addit᷑ei ma ſtix ꝓpꝛie ⁊ gallia ⁊ ſilia.Et emendat᷑ tertiũ et quartũ nocumentũ eius cũ reb acqͥrentibꝰ eiviſcoſitatẽ ⁊ glutinoſitatẽ ⁊ remouẽtibo ab ea ſeroſitatẽ:⁊ cito eã lubꝛicare faciẽtibus ſiẽ eſt dꝛagantũ ꝓpꝛie ⁊ bdelliũ ⁊ gũmi ⁊ maſtix 2 ſila.i¶ Et dicit Galienꝰ.Fiũt autem ex ea⁊ laudano partes ſumẽdo eq̃les poſt fricatio⸗ nẽ eiꝰ cũ oleo roſaꝝ pülule.⁊ ſunt bone et ſa⸗ ne ad ea qᷓ opoꝛtet. Modus rectificationis eis ſᷣm ꝙ narrauit filiꝰ Serapionis. Inſun dat᷑ pulpa eiꝰ in aq̃ mellis:⁊ ꝓpꝛie decoctiõis myrrhe:⁊ exſiccet᷑ poſt illudꝛ teratvltima cõ tritione ⁊ admiĩſtrat᷑ cũ aqua mellis pꝛedicta. Mogcus rectificatiõis eiꝰex inuentiõe nr̃a. Incidat᷑ in minutiſſimas parteſ cũ inciioꝛio ⁊ inuoluat᷑ ſubtili inuolutiõe cũ glutine dꝛa⸗ ganti aut bdellij:⁊ exſiccet᷑ et ↄterat᷑ pꝰ illud vltima ↄtrit iõe.⁊ fiãt trociſci cũ pauco ma⸗ ſtice reſoluto in oleo roſarũ vel laudano.vel cũ aq mellis.Hec enĩ ars facit illã ſine mole ſtia.Et ſcias ꝙ de decoctiõe rẽ cõpletã ſuſti net. Et dicit filiꝰ Geʒzar. Nõ opoꝛtet vt mul⸗ tũ terat᷑. Ultima eni pulueriſatio excoꝛiatvi 8 2 yvenas.¶ Et dicit filius Serapionis. O poꝛtet vt ꝑueniat᷑ ad vltimũ pulueriſatio nis eiꝰ:aliter eni vlceraret viſcera. Et mihi videt᷑ ꝙ vltima pulueriſata frãgit᷑ virtꝰ a per mixtiõe adiũctoꝝ ei:⁊ ꝑtrãſit loca viſcerum abſq; impᷣſſiõe nocumẽtoꝝ ĩ ipᷣis.Et foꝛte in ea in qͥ nõ exqſite fit illud.ꝑs tñ ſenſata ad⸗ herens invillis ⁊ inuolutionibo eoꝛuʒ apoſte mat ⁊ vlcerat.Expelluntur autẽ nocumenta ipſius a coꝛpoꝛe accipiendo aquã paſſularũ. cum oleo de amigdalis vel oleo nucum aut aqua mellis cum oleis pᷣdictis. HPHyoprrationes ¶ Johes Meſue. Solutiõe educit flegma humoꝛes viſcoſos attrahẽes ipᷣos a ꝓfundi tate mẽbꝛoꝝ.i¶ Et dicit Humay. Solutiõe etiã educit colerã citrinã.⁊ eius oꝑatio extẽ ditur ad neruoꝝ iũcturas.¶ Et dicit Dyaſ. Non efficit oꝑationes in materijs que ſunt in vis de qbo ſit curandũ ⁊ in materijs q̃ ſũt . in ꝓſundis locis diſtantib.¶ Et eius poſſe magnũ eſt in mundificatione cerebꝛiyel ner uoꝝ lacertoꝝ pulmonis ⁊ pectoꝛis.Et ẽ me⸗ dicina magna egruudinũ eoꝝ ſicut eſt doloꝛ capitis antiqͥ ⁊ doloꝛ cranei ⁊ emigranea dif ficilis:epilẽtia ⁊ apoplexia.iEt ↄuenit egri tudinibo neruoꝝ oĩbus ⁊ vertigini⁊ deſcen⸗ ſui aque ad oculos.Et eſt res magni iuuamẽ ti ad aſma ⁊ antiquã tuſſim:⁊ ad dilatationezʒ anhelitus.iEt eſt eius oꝑatio virtuoſa ad doloꝛem iuncturaꝝ ⁊ podagrã frigidã ⁊ ſcia⸗ ticam:ꝓpꝛie fm omnẽ modum adminiſtrati onis eius:⁊ in criſteribo ⁊ collirijs. Et con fert clice flegmatice ⁊ inflatiue iuuamentũ vltimuʒ ⁊ hydropiſi.Et ſi ſupponat᷑ in matri ce occidit fetũ.iEt ſi ex eo cũ aceto foꝛti fri cetur moꝛfea ſanat eã.⁊ ſilr lepꝛã ⁊ elephanti⸗ am..i¶ Et ſi euacuetur qð eſt in teſta eiꝰ ⁊ im⸗/ pleatur oleo ⁊ buliat in cinere ⁊ inungant᷑ ca pilli denigrat eos ⁊ tardat caniciẽ:et ꝓhibet caſum eoꝝ.i¶Et ſidiſtillet de ea in auremſa⸗ nat doloꝛeʒ eius:⁊ ↄuenit tonitui in ea.Et ſi impleatur in aceto foꝛti⁊ colluatur ex eo os poſt bullitionẽ ipſiꝰ ſanat doloꝛeʒ dentis. ¶ Serapion auctoꝛi.Galieni. Sapoꝛ eius eſt amarꝰ ſoꝛtis amaritudinis:⁊ qñ ſimit᷑ nõ facit operationẽ malã neq;ʒ periculoſaʒ: quo niã velociter egreditur.iEt qñ ponit᷑ in cri⸗ ſteribo cõuenit ſciatice ⁊ paraliſi ⁊ colice:et laxat flegma ⁊ humoꝛes crudos ⁊ qñq; ſan⸗ guinem.Et qñ fit cum ea naſcale occidit fe⸗ tum ⁊ ꝓuocat menſtrua.iEt qñ ipᷣa cauatur ⁊ extrahunt᷑ interioꝛa eiꝰ:deinde iuoluit᷑ cir⸗ ca ipᷣa lutũ ⁊ ponitur in ipᷣa acetũ ⁊ calefit ſu per ignẽ:⁊ fit cum aceto oꝛis collutio:et au⸗ fert doloꝛẽ dentiũ.Et fit ſuppoſitoꝛiũ cũ pul pa eiꝰ ⁊ laxat ventrẽ.Et dũ coloꝛ eius eſt vi⸗ ridis:⁊ ipᷣa eſt recens:⁊ extrahit᷑ ſuccus eiꝰ ⁊ fricatur ſuꝑ ſciaticã eſt iuuatiua valde. ¶ O yaſco. Virtus eſt ipi purgatoꝛia obulo yno accepto cũ mulſamixto nitro ⁊ myrrha R „ N O& ⁊ melle cocto in modũ thabucie bene pur⸗ gat.ipᷣe vero pile ſicce tunſe ⁊ mxte⁊ criſte re adhibite ſciatic; medicant᷑.par alitic ſir pſtolãt. flegma ⁊ colerã deponũt. mẽſtruis i⸗/ perãt.aboꝛſũ faciũt.doloꝛem dẽtium tollũt. ¶ Colliria ex inde fiũt:q̃ ſuꝑpoſitavẽtrẽ ðpo nũt Viridis ãt ſuccꝰ ꝑunct ſciaticoſ curat c tũ.i.cõſolida.Et eſt maioꝛ et minoꝛ. Deꝛ ſolida minoꝛi in ſequẽti capitu lo tractabit᷑. aioꝛↄſolida naſcit in loc¶ aꝰ“ ſperis. virgas hũñs ſiles oꝛigano ⁊ tenues et capita ſicut thimũ.virge lignoſe ⁊ odoꝛate⁊ oulces ĩ guſtu.⁊ radix eſt illilonga ⁊ obꝛufa. groſſitudinẽ digiti bñs.E ſt aliud ſimphitũ qð pictenũ vocãt.haſtã habet aſperã et lon⸗ dnot cnbi anomoſamrabiik inanis eſt:in qua ſunt ſolia aſpera ⁊ anguſta ⁊ oblõ⸗ ga ſicut bugloſſa. habet etiã ipᷣa haſta angu⸗ leos in qbo folia naſcunt.floꝛes ſunt illimelli ni. ſemen habet ſup haſtaʒ ſicut ftõmos. Ha ſa ⁊ frutex bñt pulueri ſile.qð cum carni ap plicatum ſuerit pꝛuriginẽ facit.Radix eſt ei coloꝛe nigra:que cum fracta iuerit alba ap⸗ paretꝛ muſcilaginoſa.⁊ iſta ẽↄſolida maioꝛ. Capitulum. cxxxif. DOPnſolida. ca deſimphito. Dimphi tes in arteria ſanat. Bpkrationes matibus adhibita omĩa ſimiliter facere po- teſt. ¶ Vulneribo par acoleſim facit carnes i⸗ ciſas fruſtis ĩ cacabo miſſas in ſe glutinare Capitulum. ex Onſolida minoꝛ. Galienꝰ.viij.ſim. far. ca. ſimphitũ ſm tranſſationẽ gre cam inquit: Conſolida minoꝛ ex cõ/ trarijs conſtat virtutib. Habet enĩ quid ab ſterſiuum: quo contentũ in toꝛaceꝰ pulmos ne plus expurgare natũ eſt. Habet aũt quid ⁊cõgregatiuum quo ad ſanguinis eductio⸗ nes iuuat. Et cõtinet vltra boc humiditateʒ quandã calidã nõ ĩmoderate ꝓpter qua 7 dul ce apparet guſtãtibs ⁊ delectal bilez odoꝛatũ. Pyperationes ¶SInſiticuloſum eſt cũ maſticat᷑. Et aſper ita Seðm mixtionẽ vᷣo uf ex oĩb pᷣdictꝭ vᷣtutib ſimul 7 dyaſoꝛare ſi ciens ẽ ⁊ colligere ⁊ ↄſtringere coꝛpꝰ.¶ Etꝓ pterea ĩteſtinalibo hernijs apponit 2 ad euul ¶Radtirx conſolide maioꝛis trita: bibita e A moptoicis medetur. onquaſſationes rery cit:tumoꝛes ſpargit.¶ Cũ folijs cathaplaſj- K 4 . De Herbis ſionẽ ⁊ ſciſſiones cũ oximelle bibi᷑. Quicũ⸗ q; vero ad diſſinteriã ⁊ fluxũ rubeũ coq̃ntes in vino dant.vt ſiccante ⁊ ↄgregãtevtuntur. Et qcũq; ad nefretica vt purgãte ⁊ madente ¶ Simphitũ aliud magnũ ſile eſt virtuti pᷣdi cte:nõ tñ guſtu dulce:neq; odoꝛiferũ olfaci⸗ entibo apparet:ſed ſ̃m hoc abſcedit a pᷣdicto Scõðm vero ꝙ viſcoſitatẽ quandã ⁊ moꝛda citatẽ habet quodãmodo ſilr ex iſtit. Vtunt᷑ gutẽ eo in omnibus quibuſcũq; et pꝛius di⸗ D cto. ¶ Dyaſcoꝛides. Conſolida minoꝛ elixa in mulſa pulmonẽ purgat.reijcientibo ſangui nem ⁊ nefreticis cũ aqua medetur. Radix cũ vino cocta ⁊ bibita fluxũ mulieris ſtringit. et diſſintericis opitulatur.cũ oximelle data conquaſſationes ⁊ doloꝛes lateris ſaluber⸗ rime curat.maſticata amputat ſitim.aſpꝛedi nem fauciũ mitigat. vulneri recenti paraco⸗ E leſim facit.¶ Conſolida fm Pliniũ auctoꝛi⸗ tate vel opinione multoꝝ diuio miraculo cu rat ⁊ rüpit antracẽ intra duos lapides trita. Mj ca in tertio gradu. Sed notãdũ qẽ ſpecies biſtoꝛte hñs folia ſilia lappacio acuto:niſi qꝛ coloꝛ folioꝝ ex vno latere eſt celeſtis:⁊ ex alio viridis.fios eiꝰrubeus ⁊ radix rubea:q̃ ab aliqbo vocatur bardana mmoꝛ:⁊ ab aliq⸗ bus lappa minoꝛ. Virtus eiꝰ in oĩbo ſicutvi tus pꝛime ſpeciei ſed remiſſioꝛ. —DPyperatione Cõſolida rubea ſiue biſtoꝛta habet vᷣtutes ↄſolidãdi ⁊ ↄfoꝛtãdi cõceptũ. Cõtra diſſur riam detur puluis biſtoꝛte cũ ſucco planta⸗ ginis.ad conſtringendũ menſtrua fiat fomẽ⸗ tum ex aqua pluuiali decoctionis pulueris eius:vel ex duab partib eius.⁊ vna ſpice fi at puluis qꝗͥ aſvergatur ſupꝛa ventrẽ ipᷣo pꝛiꝰ melle calido emplaſtrato:⁊ iuuat conceptũ. Ad ↄceptũ iuuandũ fiat emplaſtrũ ex pul uere eiꝰ ⁊ alijs ſpeciebo aromaticis. Puluis eiꝰ vulneracõſolidat.i¶ Cõtra vomitũ ex de bilitate et furoꝛe colere puluis eius cõficia⸗ tur cũ albumine oui et coquat᷑ſuꝑ regulã et detur patienti.¶ GBalienus. Radix eius eſt abſterſiua ⁊ vꝛinatiua ⁊ calide cõplexionis. 8&α Capitulum.cxxxiiij. OO nſolida rubea ſiue Biſtoꝛta. Et eſt c herba ſils penthapilon:niſi quia ha het ſeptẽ folia vtrimq; piloſa.⁊ ideo vocatur eptaphilon:cuiꝰ radix ẽ rubeaꝛ toꝛ ſ⸗ tuoſa ſimilis galange:ſed nõ habet acumen. flos eius auroſus.⁊ ipᷣa iudicat frigida ⁊ ſic⸗ Capitulum. xxxv. OHOVondros apud grecos duo fcat Hꝗ c fcatriſuʒ. VUñ reſpõdens mihi grecꝰ interrogantiquid eſſet omhde⸗ du 4 14 2 xit furfur farine. Item condros exponi qðᷣ eſt aliqua cartilago.ſii condros eſt genus frumẽti.de quo Dyaſcoꝛides. Cõdros ſunt eius due ſpecies. In vna inuenit vnũ granũ ⁊ in alio duo grana:⁊ qdðᷣlibet ipᷣoꝝ eſt ſtame rula ⁊ maioꝛis nutrimẽti q; oꝛdeũ boni ſapo ris.⁊ panis qͥ fit ex eo minus eſt nutritiuus qᷓ; qͥ fit ex frumẽto.Et ſpecies in qua reperi unt᷑ duo grana ẽ plꝰ nutrit iua q; riſum:⁊ ma gis cõſtrictiua ventris ⁊ melioꝛ ſtomacho. Hopbrrationes ¶ Balienus libꝛo.i.de alimentꝭ capitulo de condro. Genus frumenti eſt condros ſuffici enter nutritiuum viſcoſum habens chimũ. Hoc vocatur in libꝛis de arabico tranſſatis candaruſiũ.Et apud Auicẽnam condros et candaruſio ⁊c̃.¶ GBalienus.viij.ſim.far.capᷣ. condros.Eſt quidem optimus cibus ſicut ⁊ triticũ:ſed nõ eſt pᷣſentis negocij de cibo de⸗ terminare vt farmacũ vero emplaſtice ẽ vir⸗ tutis: cõplexionis vero ſilis eſt frumẽto.plꝰ illo viſcoſioꝛ ⁊ nutritioꝛ.eſt plus illo ſiccati⸗ uum ꝓpter cõmixtionẽ ſiccantiũ farmacoꝛũ. ¶ Dyaſcoꝛides.Condros cõſtrictiua eſt qñ ipſum coquit᷑ cum a ceto:⁊ fit linitio cũ eo.⁊ eradicat ſcabiem vlceroſam:⁊ eradicat vn⸗ gues ſciſſos.i¶ Et curat fiſtulas que ſunt in labꝛvmali.⁊ quãdo adminiſtrat᷑ in principio earum:⁊ fit ex decoctiõe eius cliſtere.Et eſt iuuatiuum vlceribus int eſtinoum. Capitulum. cxxxvy. c ODngdes.Sera.li.ag.ca.cõdes auc. Bal. Illud qð ex eo adminiſtrat᷑ eſt Tractatus radix ipſius. virtus eſt calida et ſicca in. ĩ gradu. Unde iſta medicina vtunt᷑ lauatoꝛes lane:⁊ ad faciendũ lanã lenẽ ⁊ pulchꝛam qñ ſumigant ipᷣam cũ ea:⁊ eſt nota. Radix eiꝰ ẽ gacuta:⁊ in ſoꝛma ſua longa ⁊ rotũda.qDya ſcoꝛides vocat᷑ ip̃am ſtruciũ a macro obſtru ciũ.qð quidã radicẽ elleboꝛialbi putant:eo ꝙ ſternutamẽta mouet vt ipᷣm licet falſo. pꝛo quo macer ſternutamentũ puluis ꝑ ſe mouet eius narib iniectus vererro nõ ſegnius al/ do.i.elleboꝛo. ¶ Gal. viij. ſim. far. ca. de ſtru⸗ cio.ſᷣm trãſſatiõeʒ grecã. Strucijradice ma xime vtũt᷑ acri quidẽ exiſtẽtefm guſtũ ca.et ſic. ſᷣm complexionẽ ex quarto fere gradu. Dperationes ¶ Dyaſcoꝛides.E paticis tuſſientib⁊ oꝛto⸗ noicis medent. Moꝛbo regio ytiliter adhi⸗ bentur cũ lacte naribo infuſe.cũ melle coclea rium vnũ acceptũ ventrẽ mollit.cũ panacis ⁊capparis radicibus accepte ⁊ bibite calcu los veſice frangũt ⁊ excludunt. Scliroſim ſplenis ſpargũt.¶ Condes matrici appoſi⸗ tum mẽſtruis imperat:aboꝛſum facit.cũ po⸗ lenta ⁊ aceto poſuũ lepꝛaʒ tollit.¶ Puſtulas cum farina oꝛdei impoſituʒ limpidat.Colli⸗ rijs mixtũ caligines oculis detergit. Medi caminib neceſſarie miſcet᷑.¶ Tritũ ſternuta menta puocat.cũ melletritũ ⁊ in naribo miſ⸗ ſum caput purgat.¶ Sera.de ꝓpꝛiet ate radi cis eius eſt ſi accipiat᷑ qð abſcindi flema? melancoliã groſſam:⁊ reſoluit ventoſitates. ¶ Galienus. Radix eius eſt abſterſiua ⁊ vꝛi⸗ natiua.mouet ſternutatiões ſili alijs quecũ⸗ q; amara ſunt guſtu calide complexionis. Item Dyaſcoꝛides facit ſemotum capitn lum de ellebero a condiſi. Nã condiſi vocat ſtrucium:aiens capitulo de ſtrucio.Aanari vrunt᷑ ad fumigiũ lane:eo ꝙ limpidat lanaʒ. Radices ſunt rotunde ⁊ egece ſi bi⸗ bite fuerint diuretice ſunt ⁊ calide.i Pliniꝰ li.xxiiij. Condes ſiue ſtruciũ.i.herbalanaria ouibo data ieiunis facit abundantiã lactis. I¶ Plateariꝰ. Strucius id eſt agreſtis cauli⸗ culus ca.⁊ ſic.in.ijgradu. Succus ac ſemi⸗ na foliaq; cõpetũt vſui medicine.Cñ inuenũ receptio cauliculiſemen cauliſ agreſtis debʒ poni. Cum aũt ipᷣa ſolia debẽt poni. Suc cus ita debet pᷣparari. Foliaoterant: ⁊ ſuccꝰ expꝛeſſus ad ſolem deſiccetur ꝑ bienniuʒ du rat.folia viridia poni debent in medicinis ⁊ in vnguentis. Airtutem habet diſſoluendi? extenuandi ⁊ diureticam. è 2 Capitulum. xxxvij. Ià d8 1 fiegnae oſtares. ſarnn gocnac gins Nume onſi cN Aal⸗ Netit De Herbis Diꝛiandrũ. Palladiꝰ li.iij.Coꝛiãdrũ c amẽſe Marxcio ſerit᷑ vſq; ĩ octobꝛẽ. auqmatq; terrã pinguẽ ſed⁊ macro ſo⸗ la naſcit᷑:⁊ eiꝰ ſemen qð vetuſtiꝰ fuerit meliꝰ putatur: bumoꝛe delectat᷑: ſatũ bñ cũ olere quocũq; naſcit. Sera.li.aggre.ca.dyaboꝛa: id eſt coꝛiandrũ auc.Gał. Subſtantia eiꝰ eſt ter ea ſubtilis.⁊ eſt cũ hoc ĩ eo aquoſitas te⸗ pide vᷣtutis nõ pauce quantitatis ⁊ in ſapo⸗ re eius ſᷣm plurimũ eſt amaritudo. Et vᷣtus eid eſt qᷓ ab ergit ⁊ reſoluit.Galienꝰ.vij.ſim. far. ca. de coꝛiãdro. Virtꝰ eiꝰ pma eſt virtus calida. AUñ Dyvaſ. Infrigidatiuaʒ dicit hanc herbã nõ recte.cõpoſita aũt eſt ex cõtrarjs virtutibo:multũ quidẽ habens amare ſubſtã tie:q̃ indicat ꝙ; ſubtiliũ partiũ eſt ? terreſtrꝭ. non modicũ aũt habens ⁊ aquoſe humidita tis vel tepide ſᷣm virtutẽ.habet aũt ſtiptici⸗ tatem nõ modicã in quibs omnib⸗ operat ⸗ dem varie omia qᷓ̃cunq; Dyaſ.ſcripſit.ſed pu to ſic exiſtere ſicut ſi mox fᷣm bncipia plaga tis vel qualitercũq; ꝑcuſſis in aliq particula tumoꝛ liuidus vel niger fieret.frigida puta⸗ ret᷑ paſſio eſſe ⁊ egere dyafoꝛantibo ⁊ calefaci entib farmacijs Em eundẽ puto modũ.ſitra⸗ ſcẽderit aliqñ calida diſpoſitio ad frigidam obliuiſcẽdũ eſt poꝛ nõ iãdum vero alio ſcðo noĩe. Aelſinomen volueris pmutare ſʒ face re ſicut qͥdã qͥ alia quideʒ pncipij:alia vo de⸗ clinationis ſcribũt auxilia.non aũt opoꝛtet frigida eſtimare eẽ declinatõis farmaca.Cõ cedendũ eĩ eſt heriſipilã noĩare ſi q volue⸗/ rit hmõi diſpoſitionẽ nõ tñ ca.vocare eã per mittendũ qn depᷣſſa ẽ ⁊ remiſſa.nequaq; ergo tũc qdð auxiliat᷑ ei infrigidatiuũ eẽ putemꝰ ſi cut Pyval.vt coꝛia.drũ.qm cathaplaſmatuʒ (vt ipe ait) cũ pane.vel etiã cũ alfitis. ſanat heriſipilã. certũ eſt heriſipilã q̃ vtiq; inflãma tiua eſt nunq; ſanabit cũ pane coꝛiandrũ:ſed ꝑ id qð infrigidat. Jam ꝓpterea ⁊ nos in an⸗ terioꝛibo ſermonibo qñ cuʒ determinata ex⸗ erientia ꝓbare cuiuſtibet farmaci virtutem poſtulabamꝰ.ſſtinplicẽ enĩ vt poſſibile eſt ma xime potionẽ eligere conſ ulebamꝰ. plurimi autẽ medicoꝝ neq; quecũq; plurime egruu⸗ dinum mox a pncipio inuadut cõpoſita no⸗ ſcunt. neq; quoniam alia paſſio eſt heriſipila certa.alia vero vocatur ab oĩb nobis iã cõ⸗ ſuete ⁊ ab antiquis flegmon.alia autẽ in me⸗ dio qᷓ; multe.Hec quideʒ ⁊ vt vtiq; dicat qᷓ s pberiſipila flegmoſa. Hec autẽ velut flegmo⸗ 4 nes quidẽ heriſipilatos inuenies:aut velut flegmones aliquando ⁊ neutrũ p̃dominans Atvero ⁊ ydemaſcoſus quãdo apparet ſicut ⁊ heriſipilas.ſicut ⁊ alius ſcliroſui. Vnde de compoſitis omnibus non modica haberet mult itudo.latius vero in quibuſdaʒ alijs di ctum eſt de his. Et ĩ libꝛis erapentice metho didicetur. et nunc eſt de eis neceſſarium me⸗ moꝛari ꝙ certam heriſipilam nunq; pꝛediciũ ſanabit cathaplaſma. voco autem certaʒ:qñ a colerica humiditate repleta fuerit particu la.quoniam auteʒz longe ab infrigidando eſt coꝛiandruʒ. licet tibi ex his que ſeripſit Dya ſcoꝛides addiſcoꝛe. Scroſfulas enim ait diſ⸗ ſoluere.quoniam nullum autem infrigidan⸗ tium fa rmacoꝛũ ſufficit diſſoluere ſcrofulaſ. neq; enĩ puto Dyaſcoꝛidem dubitare multa quidem ſcribentẽ ſcrofularum ſanat iug om/⸗ niavero concoꝛdantiaꝛ calida cõ lex ionibo de ent⸗ operationibus exiſtere. Ppkrationes O yaſcoꝛides cꝗ i. coꝛion:id eſt coꝛiandrũ omnibo efl notũ. Uirtus eiꝰ eſt frigidũ tritũ ⁊ in cathaplaſmatibus redactũ cum polen/⸗ ta. ꝛ⁊ pane triticeo mixtum ⁊ impoſitũ Jgnẽ ſacrum extinguit. ¶ Tumoꝛes igneos tollit melle addito:et vna paſſa impoſitum epime⸗ tidas ⁊ tumoꝛem teſtiũ ⁊ carbũculos curat: ⁊ collectiones cõpeſcit cũ faba frixa mixtuʒ 1 in , Trattatus ſcrofulis ⁊ puſtulis pᷣſtat effectũ.i¶ S emen nes. Omnia pᷣdicta etiã ſint de mente Aui⸗ eiꝰ bibitũ cũ dulcoꝛe lũbꝛicos extinguit. ge⸗ nitalia.i.ſemina viri decreſcere facit. Ham ſi multũ acceptũ fuerit ſemẽ ſenſus hoĩs hebe teſcit:aut citiꝰ infert necẽ. Vñ nõ debz qᷣſq; vſum eiꝰ freqntare.¶ Succus eiꝰ aceto mi⸗ xtus aut ſpume argenti et ceruſe ⁊ vino:oẽs ppuſtulas? caligines ebuliẽteſ extiguet.Hic ſuccus viſcide eſt vᷣtutis reſtringit⁊ refrige⸗ rat.Et iõ ꝓpꝛie ad ignẽ ſacrũ facit ſicut⁊ folia eiꝰ cũ ſucco maligranati:⁊ oleo in potiõe . k. mixtũ aĩ alia intraneis ꝑmixta ignita pſe. Semen eĩꝰ ex aq̃ potatũ ſolutionẽ ventrꝭ abſtrigit.mirũ ẽ qð xenocrates tradit ſi vnũ ſeminis granũ femina biberit vno die eimẽ ſtrua ↄtineri ſi duo ⁊ totidẽ jam diebo quot grana ſumpſerit.¶ Sera.Cdꝛiandrũ diſtil⸗ lat᷑ in oculũ:⁊ cõfert doloꝛi eiꝰmagno cũ la⸗ cte mulierꝭ.Et fit emplaſtruʒ cũ eo ⁊ abſcin⸗ dit humoꝛes deſcẽdẽtes ad oculũ.i Et ideʒ gquctoꝛitate aben meſuayv.Quãdo toꝛreſcit ſemen coꝛiãdri ſtringit ventrẽ.Et abſcindit fluxũ ſanguinis:qͥ eſt ab interioꝛibo.⁊ bibun tur de eo duo aurei cuʒ.iij.ʒ.⁊ dimidia ſucci plantaginis ſiue eo ꝙ buliat.Et ſi eſt fiuxus ſanguinis ab interioꝛiba mẽbꝛis curat᷑ ſi po⸗ natur ſupꝛa locũ fluxus.i¶Et idẽ auctoꝛita⸗ te albugeric.Coꝛiandũ eſt frigidũ nartoticũ inducens ſincopim ⁊ ſtupoꝛẽ:⁊ eſt toxicum: quoniã odoꝛatũ cõgelat:⁊ phibet fſumoſita⸗ tes aſcendere ad caput.Et ideo ↄfert ſode⁊ ebꝛietati.Et abſcindit fluxum ſanguinis:et ſtringit ventrẽ. ¶ Et idẽ auctoꝛitate Alexan dri.Coꝛiandrum ꝓhibet fumoſitates aſcen⸗ dere ad caput ⁊ ad cereb:ũ.Et ꝓpter hoe po nitur in cibis epilenticoꝝ:qñ cauſe epilentie ſunt vapoꝛes aſcendentes a ſtomacho. ¶Et idem aucto Alcauʒzi:quãdo coꝛiandrũ ſiccum infunditur in aqua eius cum zuccaro abſcindit virge erectionẽ ⁊ deſiccat ſperma. (¶ Et idem auctoꝛitate Raſis. Si bibantur 3.iiij.de ſucco eius recentioccidit:⁊ abſcin⸗ dit fluxum ſanguinis a naribus quãdo odo⸗ ratur.¶ Et idem auctoꝛitate Humay ĩ libꝛo mutatiõis dixit:qꝙ pillule galieni ſunt ei cõ trarie.Dvaſ.vero ↄtradixit ei cũ ſcʒ galienꝰ dixit: ꝙ coꝛiandrum declinat ad caliditates quoniã manifeſtũ eſt ipᷣm eſſe virtutꝭ frigide. Et ex dicto ſuo qñ ſumitur ſuccus eius occi dit.i¶Et idẽ auc.habix. Coꝛiandruʒ recens eſt moꝛtificatiuũ:cõgelatiuũ:et ſi hõ vtit᷑ eo multũ. Vel potũ aque eiꝰ eſt toxicũ.et ſi po natur aqua eiꝰcũ aliq̃ ex alijs herbis ⁊qñ cũ gqua eiꝰ liniunt᷑ ꝓpoſtemata ſanguinea aut colerica cõfert ⁊ extinguit eoꝝ inflãma tio⸗ cenne.li.ij.capitulo de coꝛiandro. Doꝛnea arboꝛ ſiue cranea. Dyaſ. cꝗ. c Coꝛnea ſemẽ ⁊ fructũ habet ſimileʒ oliue: ſed paulo oblongiꝰ⁊viride Et vocatur grececarmu.qð cũ maturatũ ſuerit obꝛuſum habet coloꝛẽ bonũ in ſe hñs ſapo⸗ rem ſtipticum eſt.⁊ ideo diſſolutionẽ ventrꝭ ⁊ diſſintericos curat.⁊ cũ in dulcoꝛe poſituʒ fuerit manducari poteſt quomõ oliue cõdiũ tur cum ſale frigida eſt ⁊ ſicaa. Bperationes ¶ Dyaſcoꝛides. Huius folia cũ ligno ſuo in foco miſſa ſudationem reddunt que illinita zernas optime ſanat. — ¶ Balienus. ij. de cibis ca. de cibis ſilueſtri⸗ bus.Coꝛnu vero ⁊ bati ⁊ glãdes ⁊ ceteri fru ctus ſilueſtres modicũ nutritiõis habẽt ca⸗ chochimi ſunt.Et mali ſtomacho et indele⸗ ctabiliſſimi.poꝛcoꝛũ vero eſca exiſtentes nõ domeſticoꝛum ſed in montibo morantiuʒ:ab ipᷣis enĩ plimũ hñt alimẽtũ.i¶ Et idẽ.vij.ſim. far.ca.cranea. Cranee arborꝭ fructꝰ ſtipticꝰ eſt ſufficieter eſibilis exiſtẽs.q̊ͥ circa nullum l,. Deac. der ſiemug wiis chös te nonenmn caroim olitci . no ſo⸗ ne Uinti ſlueſn teift terct ineele aneen ruge⸗ ui 4 Gtunn Beherbis mir abile attrahere foꝛtiter detinere eũ ven trem ſicut ⁊ meſpila.ſe lia vᷣo ⁊ germina pon tica guſtu ſunt:⁊ ſiccãt ꝛiiter:vt ⁊ maxima vulnera conſolidare poꝰ ſin ⁊ maxime duo⸗ rum coꝛpoꝛum.paruis ve o vulneribus vel mollibus coꝛpoꝛibus cõti ari magis ſunt. tendunt enim hec ſiccatiua plu decente. Capitulum cxxxix Oꝛdumenum.Dyaſcoꝛides capitu c lo coꝛdilion:id eſt coꝛdumenũ.Her ba eſt que naſcitur in Silicia.eius frutex eſt ſarmentoſa: ſemen habens rotun⸗ dum:et duplex ſicut ſunt fabe:viſcidũ ⁊ odo Hperationes ¶ Dyaſcoꝛides. Semen eius ſi bibitum fue rit puocat vꝛinam ⁊ menſtrua. uccus eiꝰ virge ⁊ ſeminis tribus obulis bibitus cum dulcoꝛe diebus decem nefreticis medican⸗ tur. ¶ Radix eius tunſa ⁊ vt electuariũ com/ poſita toꝛacis cauſas mirifice curat. Plini⸗ ns. Radix eius potata lapides frangit. Capitulum. xl. N 2 — R 5 7 4 ! Oſtns. Ani li ij cap de coſto. Coſti X ſpeẽs ſũt tres. Vnaeaꝝ ẽ arabica. et eſt albo leuis ⁊ aromaticꝰ.Et ſcvdᷣaẽ indaqͥẽ niger leuis: ⁊ ille amarꝰ ẽ᷑. Et tertia ſpẽs gquis odoꝛis qͥ noĩat᷑ gariofilatꝰ Bonꝰ aũt coſtꝰ falſificat᷑ cũ radiciba enule durꝭ.⁊ ꝓ pterea nõ moꝛdicat linguã:neq; hbʒ odoꝛẽ foꝛ tẽ. Melioꝛ ẽ ille qͥẽ alb recẽs plenꝰnõ coꝛro ſus:neq; fetidi odonꝭ:neq; moꝛdicans vel le dens linguã.deinde vndus niger lenis:⁊ ni⸗ ger aſemiꝰ. ⁊ melioꝛ ẽ marinꝰ ſubtiles habẽs coꝛtices.Eſt ca.ĩ.iij.ſic.i.ij. n ipᷣo eſt q̃litas vmara ⁊ acris valde ⁊ caliditas ⁊ acredo a⸗ deo ꝙ ipᷣa vlceret.Dyaſ.cac.oſtus vtilłẽ ara⸗ vicꝰ. Eſt aũt eligẽdꝰ ciba leuis cũ odoꝛe plu⸗ rimo. Secũdꝰ ẽ vndic qͥ groſſioꝛ ẽ ⁊ niger ?ꝰ leuis vt ſerula.Tertiꝰ ẽ ſyriacꝰ põdere gra⸗ uis ⁊ coloꝛis buxei cũ odoꝛe ſtiptico ⁊ moꝛ⸗ daciſapoꝛe.habet quidẽ al iquaʒ amaritudi⸗ nem ⁊ plus acredinẽ ca pariticipans quali⸗ tate vt extrahat. Paulus ca.decoſto.Coſtꝰ eſt ca.⁊ ſic.complexionis in tertio gradu. Poperationes PH Auicenna. Conuenit omni membꝛo: quod indiget calefactione:et vt ex eo axtra⸗ Trattatus batur humoꝛ ex ꝓfundo.Abſtergit pannũ cu tis linitꝰ cũ aqua ⁊ melle. In ipᷣo ẽ vlceratio ⁊ ille qͥ eſt amarus exiccat vlcera humids. Et ↄuenit mollificatiõi neruoꝝ ⁊ attritio⸗ ni lacertoꝝ:⁊ eſt bonꝰ ſciatice.⁊ emplaſtꝝ ex eo ↄuenit litargie:⁊ ↄuenit doloꝛiba pectorꝭj. ¶ Et puocat mẽſtrua bibitꝰ ⁊ ſuffumigatus in traiectoꝛio:⁊ interficit fetum:⁊ pꝛouocat vꝛinã:⁊ extrabit aſcarides ⁊ vermes. Et dat vires ad coitũ:⁊ ipᷣe ſuppõit᷑ ad do loꝛes matricꝭ:⁊ ↄuenit doloꝛimatriò fri.bi⸗ bitus ⁊ ſedẽdo in decoctiõe eiꝰ:⁊ monet na⸗ turaʒ qn bibit᷑ cũ vino.⁊ ipᷣe nõ dat vires ad coitũ niſiꝓpter humiditatẽ ſuꝑfluã inflatiuã que ẽ in ipᷣo.i Et ↄnenit rigoꝛi linitꝰ cũ oleo ⁊ cõuenit moꝛſibo omiboſcʒ moꝛſui vipere et alijs moꝛſibo qñ bibit᷑ cũvino aut abſinthio. loco eiꝰ ponitur piretri:medietas ponderis ipſiꝰ.¶ Dyaſ.Coſtus cũ oleo tritus ⁊ coꝛpo⸗ ri ꝑunctus cũ reb ſtipticis ſubuenit. Si au tẽ ante acceſſionẽ ſic vngat᷑:rigoꝛẽ in perio⸗ dica febꝛe:⁊ quartanã amputat ac etiã para⸗ liticis ⁊ ſciaticis vel qͥbo aliq membꝛũ cale⸗ fieri opus eſt.¶ VUnctus extrabit humoꝛezʒ de ꝓfundo.in potione vero:qꝛ virtꝰ eſt ei ca⸗ lida diuretica.mẽſtrua puocat.peſſarijs ad/ iunctus idẽ doloꝛẽ matriq mitigat moꝛſibo venenatc bibitꝰ.ʒ. ij. opitulatur cũ vino⁊ ab⸗ ſinthio doloꝛẽ ſtomachi ⁊ inflationẽ:et tota eius vitia cõpeſcit:ventrẽ ſtimulat.¶ Cũ vi⸗ no dato lũbꝛicos latos deponit cũ aqua po- tatus oleo mixtus.⁊ fricationi adhibitꝰ toꝛ pente frigoꝛe calefacit:eadẽ vnctione ⁊ para iticos curat.reumata ⁊ ſpaſmata ⁊ doloꝛem lateꝝ ſanat.cũ aqua mulſia tritꝰ ad efialas fa cit.melli mixtꝰ maculas ĩ facie natas deter⸗ git. malaginatiba ⁊ antidotis neceſſe miſcet Adulteratur aũt cõmixtꝰ cũ enule maioꝛi⸗ bus radicibo:ſed facile intelligit᷑ cũ nec odo⸗ rem coſti habeat nec ſapoꝛẽ moꝛdacẽ.Nã co ſtus vires habet acres ſtringẽtes ⁊ calefaci entes.¶ Serapion auc. Galie. Coſtus cõue nit rigoꝛibo fe.qn linitur cũ eo ⁊ oleo coꝛpuſ. ⁊ ↄuenit ſciatice ⁊ paraliticis ⁊ omuibo in qͥ bus calefacere opoꝛtet aliquam coꝛpis par- ticulam vel de ꝓfundo ad ſuperficiem attra⸗ here aliquem humoꝛem.¶ Pꝛopter eandem gutem cauſam pꝛouocat ⁊ menſtrua ⁊ vꝛinaʒ ⁊ confert ad contritionem lacertoꝛum et ad doloꝛem lateris: ⁊ inter ficit aſcarides pꝛo⸗ pter gmaritudinem.¶ Et quando linitur cũ aqua⁊ melle ſuper impetiginem munditicat eam:⁊ adiuuat ad libidinem.quoniã eſt in eo de humigitate inflatiua ⁊ ventoſa quãdo ſu mitur in potu cum vino⸗ Capitulum. xlj. Ozula vel Mela perſica fructꝰ iſte ẽ c oibus notꝰ. Sera.li.aggre.ca. beſ⸗ mes. i. coʒula. Virtꝰ eoꝝ eſt fri ⁊ bu. in· ij gra. Na ppoꝛtionant perſicis. ODPyoperationes Et idẽ auc.Alcauʒi.Laxãt colerãꝛ gñant hũoꝛes groſſos.Et idẽ auc.Raſis.Quidaʒ patiebat᷑ ſumoſitates ab aliqͥ hũoꝛe exiſtete in ſtomacho ſuo.⁊ dedi ſibi aliqᷣbo vicibꝰ de criſomolis.i.coʒulis recẽtib:⁊ ſedatꝰ eſt ille fumus.Et ego nõ credo ꝙ reperiat᷑ cibo ali⸗ qͥs frigidioꝛ ⁊ mag inuatiuus ſtomacho ca⸗ lido q; ipᷣa:⁊ iõ faſtidiũ tollũt.i¶ Aui.li.ca.ij de criſomulis. Melioꝛaſunt armena.nõ enĩ cito aduenit eis coꝛruptio ⁊ acetoſitas:⁊ cũ ſumunt᷑ criſomula.opoꝛtet vt accipiant᷑ ma⸗ ſticis ⁊ qaniſi eq̃liter.ʒ.i.vſq; ad.ij.cũ vino pu ro aut vino depaſſis paꝝ ⁊ mellis ſunt fri:et hu.in.ij.⁊ oleũ nucleoꝝ eoꝝ eſt ca.⁊ ſic.in.ij. ¶ Eoꝝ humoꝛ ẽ facilis putrefactiõis ⁊ eoꝛũ infuſio ſedat ſitim ¶ Et criſomula qͥdẽ ſũt cõ ueniẽtioꝛa ſtomacho qᷓ; ꝑſica.⁊?⁊ armẽa ñ coꝛ⸗ rũpunt᷑ in ſtomacho:neq; aceſcũt velociter. On De Herbis ex eis vero que expellunted nocumentuʒ vt pmo ſumat᷑ aniſum et maſtix cũ miua aut vino de paſſis ⁊ conficiant᷑ cum melle puro. oleuʒ nuclei ipᷣoꝝ etiã ↄfert emoꝛroidibo gra gant aſomn ppt velocitatẽ ſue putrefa⸗ ctionis.veꝝ infuſio ſiccoꝝ confert febꝛibus antiquis.i¶ Johes meſue in antidotario ſuo. Oleũ de cruſomulis ſedat doloꝛẽ ani⁊ emoꝛ roidaꝝ:⁊ reſoluit tumoꝛes vlcerum ⁊ impedi mentim lingue ⁊ doloꝛes auriũ. Rabimoy ſes idem vult. Capitulum. cxlif. NOtula fetida vłoculꝰ bouis. Sera. e li. ag.capᷣ.bichar auc.dia. Bichar.i. cotula hʒ ſtipitẽ mollẽ ⁊ folia ſilia fo lijs maratri:⁊ flos eiꝰ eſtcitrinus plus floꝛeę camomille ſilis floꝛe cotule.⁊ iõ noĩant eã h nomie. Et idẽ auc. Galie.acuitas ⁊ moꝛdica tio ſunt ĩ ea plꝰ qᷓ; camomilla.⁊ reſolutio eiꝰ eſt amplioꝛ reſolutiõe ipᷣius. Dyaſ.ca.butal⸗ mos fᷣm trãſſationẽ nr̃am.butalmos.i.cotu la. Herba ẽ mollis.cuius foliaſunt tenuiter ſciſſa maratro ſilia.⁊ caulis eiꝰ molliſ naſcẽs circamuros ciuitatꝭ floꝛes citrinos hũs et vehemẽter ſplendẽtes ac in oculoꝝ ſilitudi⸗ nẽrotũdos. AUnñ ⁊ nomẽ traxit floꝛibo camo mille ſiles. ſla herbaqᷓ vocatur linguanr̃a pncida vlcopula fetida. E ſt alia butalmos hñſſolia coꝛiadro ſilia: naſcẽs iuxta muros ciuitatꝭ cuiꝰ floꝛes ſunt ex toto citrini.⁊ iſta eſt herba q̃ vocat᷑i linguanr̃a oculꝰ bouisvł cotula.Gabł.vi.ſi.far.ca. Butalmũ ſiue ſemẽ icoꝛruptũ vłoculꝰ bouinꝰ.vel cotula fetida. noĩatũ qͥdẽ ẽ ita a floꝛibqͥ vident᷑ m figuraʒ ſimilari oculo bouis.Fᷣm coloꝛẽ vo ſilis ẽ ar temidi.magꝭ ãt ⁊ mito acriꝰ ẽob h̊ mag dya foꝛeticũ:vt ſanet duricies cõmixtũ ceroto. Hyperationes ¶Dyaſ. Yolia eiꝰ trita ⁊ cerotꝭ addita puſtu las ⁊ duricies apᷣtũ ſꝑgit:⁊ ſi floꝛes eiꝰ terũt᷑ cũ croco.q¶ Affa mãt aliqͥ ꝙ ſi pꝰᷣlauacꝝ⁊ bal neũ eüdẽ qͥs biberit bonũ coloꝛẽ reſtituet.et facit ipᷣm vomere ⁊ maxiĩie arcuato moꝛbo in fectos acrꝭ ẽ:⁊ iõ dyafoꝛetica.⁊ ꝓpterea ſche⸗ temata ſoluit cũ ceroto tirſi eiꝰ ĩ cibũ ſumũt᷑ Aui.odoꝛ eꝰ ↄfertvẽtoſitatibiqᷣſſis ĩ capite — — „ Capitulum. cxlij. Otula nõ fetida.vel oculꝰ vacce.et hʒ floꝛes nigros ſᷣm antiquã trãſlationẽ. Operationes Dyaſcoꝛides ca. Butalmos. Que tranſſa tio coꝛrupta eſtquoniã Serapion ex ᷣbis 8 A allegat Sera. B Tractatus dvaſcoꝛidis ſm aliã trãſlationem. Dyaſcoꝛi des dicit ꝗ; bʒ floꝛes citrinos ſiles floꝛibo ca momille:⁊ hoc veꝝ c.Hã dicit trãſſatio qua ntalmos haſtã eijcit mollẽ Folia maratri ſilia floꝛẽ mellinũ hñs ſic an⸗ timꝰ ⁊ maioꝛẽ oculo vacce ſimilẽ.vñ ⁊ nomẽ æccepit. Haſcit᷑ in ciuitatibus ⁊c.¶ Sedſᷣm trãſiſationẽ nr̃am dyaſ. Butalmos hʒ duas na ẽ q̃ hʒ fſoliaſimilia maratro:⁊ flo⸗ ſpẽs. V res ſimiles floꝛibb camomille.⁊ iſta vocatur cotula fetida:vt in pᷣcedẽte capᷣ.tractat:⁊ la⸗ tine ðꝛ pucida.⁊ Dyaſ.vocat eam partemon. Blia eſt q hʒ ſolia ſimilia coꝛiãdro ⁊ floꝛes citrinos naſcẽs iuxta muros ciuitatꝭ.⁊ vo⸗ cat᷑ cotula nõ ſetida.⁊ latinę ðꝛ oculꝰ bouis vel oculus vacce.⁊ grece ſilr ita ſonat butal⸗ mos.ſed arabicevocat᷑ bihar.i.oculusvacce ⁊ ideo ðᷣt ad l̃am.i¶ BGutalmos ẽ herba mol lis antimo ſimilis.lenes emittẽs tirſos:⁊ fſo lia tenuiter ſciſſa ⁊ mollia ſilia maratro.flo/ res citrinos ſimiles floꝛibo camomille.⁊ iſta ſm veritatẽ ẽ cotula fetida q̃ alio noĩe vocat᷑ ucida. ¶ Et ſubdit. Eſt alia butalmos cau⸗ is mollis folia coꝛiãdro ſilia.floꝛes citrinot hñs naſcens iuxta muros ciuitatꝭ.⁊ iſta vo catur oculus vacce:vel cotula nõ fetida.Et de iſta herbaẽ hecveritas clare intuentibo.le ge capitulũ pᷣcedens ſcʒ cotula fetida. —, wramm. = NODOcognidium. Camelea vl Mezere c on. Camelea grece qſiĩſima oliua di cta:eo ꝙ ſolia ſimilia oliue hʒ. Hec eſt que ðꝛ meʒereon ⁊ cocognidiũ. Vñ coco gnidiũ meʒereon ⁊ camelea ſunt idẽ:vt appa ret ꝑ Dyal.⁊ Sera.Oyaſco.ca.camelea enmmn trãſſationẽ nr̃ am. Camelea aut cocognidiũ baſtas hbʒ ſuꝑ terrã ſpanſas.palmis duobus longas:frutex eſt ipſius ſarmentoſa. Yolia hʒ ſimilia oliue:ſed tenuioꝛa⁊ ſpiſſa guſtum moꝛdicantia ⁊ gulã exaſperãtia. Sera.li.ag gre.ca.meʒereon.auc.dyaſ. Heʒereon.i.ca⸗ meleaẽ arbuſtũ paruũ cuiꝰ ramiſunt apti ad ignẽ accendendũ.⁊ ſunt ipᷣirami extenſi ſuꝑ terrã.longitudine duoꝝ palmoꝝ hñtes fo⸗ lia oliue.niſiq; ſunt ſubtilioꝛa eis moꝛdican tia ⁊ ex aſperãtia linguã.⁊ ſunt ſuper ramos denſa. Galienus.vij.ſim. far. ca.camelea.Ca melea pᷣdominantẽ habet qualitatẽ quo cir⸗ — ca vlcera.⁊ quecũq; maxime eſc aras habẽt: cum melle expurgare poteſt. Bperationes ¶ Dyvaſ.Camelea accepta coleram ⁊ flegma deponit.debẽt vero fieri trociſci ex his ad/ mixto abſinthio duplici menſura ⁊ vna par⸗ te camelee ⁊ catapucie iuncto mellevel aqua Folia eius impoſita vulnera ſordida curãt. ¶ Johãnes meſue. Mezereon ſiue cocogni dium ſolutione educit aquam citrinam cum foꝛtitudine vehementi. ¶ Et dixit Alexãder:mixtũ cum reb educẽ⸗ tibo melancoliã educit ipᷣam:⁊ cum reba edu centibo flegma educit ipᷣm.⁊ abſinthiũ dupli catum ⁊ cũ mirabolanis:addunt ei bonita⸗ tes notas:⁊ faciũt educere coleram.,. ¶ Daiꝰ auũt iunamẽtũ qꝗð ex eo expectateſt ad vydropiſim.educit enĩ aquã ↄgregatam in ventre:nocet tñ epati ĩmo oĩbamẽebꝛis nutri tionis ipſiꝰ..¶ Et interficit lũbꝛicos ⁊ ᷣmes ſolutiõe educit eos ⁊ ſerpẽtes viſceꝝ.Et ſi fiat vnguẽitum ex co ⁊ melle curat fiſtulã et vlcera fraudulenta.i¶ Et fit ex aceto decocti onis ipſiꝰ ablutio: ⁊ ↄfert doloꝛi dentiũ ⁊ eo rũ coꝛroſioni:⁊ gingiue ſanguinee ⁊ mollifi⸗ cationi.iEt fit ex eo vnguẽtũ ⁊ acetoꝛ oleo ⁊ cera ad ſcabiẽ bonũ.⁊ fit ex eo linimentum ex ſulphure ⁊ melle ⁊ aceto ſoꝛti ad moꝛfeaʒ?ꝛ lentigines ⁊ baras ⁊ delet egs. Et qñq; fit ↄfricatio ſuꝑ moꝛfeam ⁊ baras cum folijs eius ⁊ aceto foꝛti:et eſt vltimum. ¶ Et dixit Johãniciꝰ Cocognidiũ valet ad quartanã.i¶ Plimꝰlixxiiij. Yolijs in duab 21 -⸗ — — —— D dͤ ſchenmi mmodo moſ ſin ſcſn Sanlig reonicg unraprig etmliſun 1biresſo Stdiet ier ſenee amten nari aoc, (Ktoban ls m: ſen lerhis Nemepr Mordl e ncani⸗ ecocogi mmon educ umreh ſinthüͤp neiboan nun. vact egen rebnenuon. to. ſolijs etiã impoſitꝭ vlcera curant᷑ ⁊ purgãt᷑ Ait etiã idem. Quomodocollectum ſalutare eſt oculis iumentoꝝ ⁊ pecoꝛũ. Capitulum. cxlv. Rocus.Aui.li.ij.ca.de croco.Croc e melioꝛ eſt recens boni odoꝛis ſubtilis ſuꝑcniꝰpilos eſt parũ albedinis non plurimũ.Crocus ſanꝰ nõ veloc tertingẽs nõ inuiſcat᷑ neq; frãgit.ca.eſt in.ij.ſic.mn.i.eſt ſtip⸗ ticꝰreſolutiuꝰ digeſtiuꝰ⁊ glutinatiuꝰ.eiꝰcalidi tas eſt foꝛtioꝛ ſtipticitate eiꝰ.⁊ eiꝰ oleũ eſt cale⸗ ſactiuũ.i¶ Plateariꝰ.Croci ſũt due ſpẽs.Oꝛ⸗ tenſis q̃ in oꝛtis naſci᷑.⁊ oꝛiẽtalis q̃ in oꝛiente. ſte in medicinis nõ vomicis ponit.in medio oꝛũ tres vel q̃ttuoꝛ floꝛes parui naſcunt᷑.Eli⸗ gendi ſunt ſubꝛufi vel om̃ino ruſi.q ãt citrini⸗ tatꝭ aliqͥd habẽt abijciendi.in ſacculo ſtrico ð coꝛioſeruãt᷑. ꝑqͥnq; annos ſeruaripoſſũt. Vir tutẽ habẽt pfoꝛtatiuã ex q̃litatib ſins ⁊ ex aro⸗ maticitate.i¶ Palla.li.iiij. In ſebꝛuario menſe croci ſerendiſũt bulbi ⁊ ſubtiliterſi fueriĩt arte fodiẽdi.i¶ Sera.li.aggre.ca. Jamfaram.auc. Dxyaſ. Illeqͥ foꝛtioꝛ eſt ĩ medicina eſt nouꝰpul⸗ chꝛi coloꝛis cuiꝰcrinis vergit ad albedinẽ.lõ⸗ gus nõ fragilis.plenꝰ:qͥ q fricat᷑ tingit manũ De Herbis sbſinthij ꝑtib decociꝭ eoq; ſucco cũ melle po⸗ cito acntiodoꝛis.¶ Gał vĩ ſim.fan ca ᷣ cwco⸗ ſm trãſtationẽ arabicã. Subſtãtia eiꝰẽ terrea frigida:ſʒ qð vincit ſuꝑ eã eſt cõplexio ca lida. ⁊ in ſapoꝛeei eſt ſtipticitas pauca.Et vᷣtꝰeius eſt q̃ calefacit in ſcðo gradu ⁊ ſiccat ĩ pᷣmo.vñ maturat ⁊ digertt aliqli maturatõe.⁊ qð adiu uat ad H̊ eſt ſtipticitas ꝑua q̃ repĩim eo.Et ẽ ex medicinis ↄglutinatiuis ⁊ digeſtiuis.? nos diximus ꝙ medicine cõglutinatiue ⁊ digeſtiue ſuntille in qͥb eſt caliditas nõ foꝛtis cũ pauca ſtipticitate. - Dperationes. Aui. Potꝰ ipᷣi coloꝛẽ efficit bonum. reſoluit apᷣata ⁊ linit᷑ ex eo heriſipila.facit ſodã.⁊ ipſ. e nocet capiti.Et bibit᷑ cãrob ad ebꝛetatẽ.⁊ eſt faciẽs ſomnũ.⁊ obtenebꝛat ſenſus.⁊ confert apoſtemati calido ĩ aure. Abſtergit viſum 2, hibet fluxũ ad ipᷣm. ¶ Et valet ad pannũ.Et fit ex eo alcobol ad varietatẽ acqͥſitã ĩ egritudi nibo. ↄfoꝛtat coꝛ.eſt leniſicatiuꝰodoꝛat ipſum pleureticꝰ ⁊ phirneticꝰ vt doꝛmiat:⁊ ꝓpꝛie eius oleũ.i¶ Et facit anhelitũ facilẽ.⁊ ↄfoꝛtat inſtru mẽta anbelitꝰ.ipᷣe q̃; facit nauſeã.⁊ deijcit ap/ petitũ Preeag⸗ oppoſit? eſt acetoſitati q̃ eſt in ſto macho.¶ Sed ipᷣe ↄfoꝛtat ſtomachũ ꝓpter illud qð in ipᷣo eſt decaliditate pꝛeparatõe 2 ſtipticitate.Et dixeñ qͥdã ꝙ croc?eſt bonꝰ ſple⸗ ni. excitat coitũ.⁊ ꝓuocat vꝛmã.i¶ Etↄfert du⸗ riciei matricis.⁊ eiꝰ ↄſtrictioni ⁊ vlceribo frau⸗ dulentis. In ipᷣa tñ adminiſtrar᷑ cũ fauo aut cũ medulla cũ duplo ipſiꝰ de alio.¶ Quidam dixerũt ꝙ ipᷣm in potu dederũt ad ꝓlixũ partũ ⁊ faceſt partꝰſtatim.Et ð ꝙ aurei.iij. de ipſo interficiunt letificando.loco eiꝰpo nit decoſto eq̃le pondus ipᷣiꝰ.⁊ de ſpica quartumpõderis ems.⁊ pondus ipᷣiꝰ de coꝛticiba caſſie lignee. ¶ Et idẽ.iiij.fen.ca nonis pmi.ca.ij.ait.q; dii⸗ cit medicinas ad coꝛ.¶ Etidẽ de viribo coꝛdis ait ꝙ confoꝛtat coꝛ.i¶ Sera.auc.Raſis. Fuit mulier q̃daʒ q la boꝛauit aliqͥbo dieb in ꝑtu.et dediſibi in potu.ʒ.ij.croci ⁊ peperit ſtatim. ⁊ ex pertus fui hoc ſemꝑ etſemꝑ ſuit ſic factum. ¶ Crocus inebꝛiat inebꝛiatõne ſoꝛti:qñ ponit᷑ in vino letiſicat adeo:donec faciat inſaniã ex⸗ cellenti leticia.⁊ digerit cibũ.⁊ ↄfoꝛtat ſtoma⸗ chũ ſua põticitate:⁊ ſoꝛtificat epar.Et nõ lau⸗ dat᷑cerebꝛo:aufert appetitũ cibi:ꝛ ꝓuocat vinã ⁊ melioꝛat coloꝛẽ.i¶ Rabbi moyſes.decroco ait ꝙꝓauget appetitũ coitus.ſ yſaac in viatico cap̃.de emigranea ait:q fit emplaſtrũ excroco: gũmi arabico:eufoꝛbio:⁊ mirrha eq̃liter diſtẽ⸗ perans cũ albumine oui.contra emigraneaʒ. Paulus capᷣ.de podagra. Recipe crocũ cũ vitello onoꝝ ⁊ oleũ roſarũ : ganamroſarum 7 d 4¾ dD5b H Trattatus „2 . dagre ex eo aciu frigdo. Capitulumn.kxluſf. Vcumer.AVbi ſciendũ ꝙ cucumeres c lſunt melones Indi fm qſdam. Sed Meſue ca¶p̃.de cucumere aſin ino vi⸗ der᷑ dicere ꝙ ſuntcitrulli. Sʒ aliqͥ dicũt cu⸗ cumeres ſunt fructꝰ ſicut citrulli:oblongi tñ. nũqᷓ; citrineſcũt:⁊ habent ſolias ia diſtinctas ſicut melones.⁊ cũ maturant᷑ babẽi parũ dul⸗ cedinis.⁊ ſunt inſipidi.qð ego ↄcedo.vndecu⸗ cumeres non ſunt melones Indi.q; Aui.iiij. cañ.capᷣ.de cura terciane pure ponit melonezʒ Indum ⁊ cucumerem ergonon ſunt idem. ¶Sera. dicit Cucumeres nõ ſunt citrulli ſiẽ apparet in cap.Citrullus.Et etiã Sera. dicit auc Bal ꝙcitrullus frig ergo cucimeres nõ ſunt citrulili. Serapion li aggre.ca. Rachera. auc. Gal. id eſtcucumeres.ucumer ſubaẽ groſſa du⸗ ra digeſtiõi:⁊ generat chimũ malũ paratũ coꝛ ruptõi q́;uis melon ſit ctiꝰcoꝛruptibil. Et vir tus ereſt q̃ infrigidat ⁊ humectat in.ij. gradu Et mollit vetrẽ.⁊ ꝓuocat vꝛina, Et qñ ſumit᷑ cũ rob aut cũ lacte ↄſert ylcerib veſice:⁊ ſedat miſceantur. 2 cum penna vnguaturlocus po itute.vñ diureticaſunt ⁊ ſplendidũ re idioꝛ eſt cucumere: inſlationẽ ſtomachi ⁊ ſitim:qñ comedit᷑ et ſes⸗ dat ſincopim excaliditate.⁊ ofert ei ex pꝛieta⸗ te quã bʒ.¶ Et idẽ anc. Habix Aqua citrulli ↄfert inflãmatõi fe.⁊ ſedat ſitim:⁊ laxat ventrẽ laxatione bona ſine nocumẽto aliq̊ ⁊ dʒ bulli⸗ ri cũ zuccaro albo.Et nõ opoetq; det haben tibo namrã durã nimis ad mouendum.q illa nõ habet virtutẽtantã ꝙ laxet naturã duram. ¶ Et ſi ipᷣa fecerit moꝛaʒ in ſtomacho foꝛſitan inducit laboꝛem ⁊ nocumentũ ⁊ inflationes. Rabbi moyſes auc Gal.Cucumeres ⁊ pe pones ſi cito nõ digerãt᷑:ſũt venena moꝛtifera. ¶ Gal viij.ſim. far. ca. Sikinis. videt dicere ꝙ cucumer dicat᷑ de pepone ⁊ cucumere ia dicto. Pã dicit ſikinis.i.cucumer eſibilis qͥqͥdeʒ pe⸗ pon eſt ſubtilwoꝛis ſube.ͥ vo nõ eſt talis groſ⸗ ſioꝛ s ſube ac etiã abſterſiua ⁊ inciſiua nihot pus. ? murie ſiſicca ueritqs ſemẽ deinde inci dens ⁊ cnibꝛãs lenire faciũt.domĩat᷑ aũtĩ eis fni gida ⁊ hũida cõplexio:nõ tñ foꝛtiter: ſi in ſcðo gradu locat᷑.¶ Si vo qs ſemẽ ſiccauerit velm dicẽ nõ adhuc humide nature erit.ſʒ iã ſiccani aũt ⁊ abſterſio in bis plus q; mn carne fructus. . tium in Rema q̃ſi Caan:vel ſcðo incipiẽte.Eſt Capitulum. exlii. w O gre ia dian gaͤceze halsgo ugtar inecdärn dendeincl kaüticu mißine aunten en efr 9 De Herbis c ſt arboꝛes lanigere:ferũt etiã cucur bitas cotonei mali magnitudine:que maturitate rupte lanugĩs pilas oñdũt.ex qb veſtes pᷣcioſe lintheo faciũt.i¶ Idem li.xix. Cu cur bitis ẽ nata cucumeri ſimilis dũtaxat in na ſcendo.eq̃ hyemẽ oderũt.amãt rigua et fimũ. Serunt᷑ ambo ſemĩei terraſeqinpedali foſſura inter eqͥnoctiũ vernũ ⁊ ſolſticiũ.pariliba tñ ap⸗ tiſſime. Aliqͥ malũt ex kalẽdis Marcij cucur bitas.⁊ nonis cucumeres ⁊ ꝑ qͥnquatros ſere⸗ re:ſilĩi modo reptãtibo flagellis ꝑ arteſuʒ aſpe ra in tectũ vſq; ſcãdũt nat᷑a ſublimitatꝭ auida. vireſq; ſine ãminiculo ſcandi nõ ſunt.¶¶ Pal⸗ ladius li.iiij. In mẽſe Marcio cucurbita ſe⸗ renda:amat ſolũ pingue humidũ ſtercoꝛatum ſolutũſ̊ᷣ in cucurbitꝭ inſigne eſt ꝙ lõga pariũt ⁊ elegãtia ſemĩa q̃ in eaꝝ ceruice naſcũtq̃ ĩ vẽ⸗ tre fuerãt cucurbitas ſaciũt craſſioꝛes.Queĩ fundolatas ſi ĩ cacuminiba obꝛuant᷑.vbi ado⸗ leſcere ceperint ãminiculis adiuuẽt᷑.Que ſer⸗ uant᷑ adſemia vſq; ad hyemẽ in ſuauitate de⸗ pendeant.deinde ſublate in ſole ſiccent᷑.aut ſu mo fument:aliterſemia putrefacta depereunt Sera.li:aggre.capᷣ.hara.i.cucurbita. Vir tus eiꝰeſt frigida ⁊ humida in ſcdᷣo gradu. Dperationes. Dyaſ.capᷣ.cucurbita. Cucurbita cruda trita ⁊ catha plaſmatibo adhibita papulas coꝛpoꝛis ãpnutat.apoſtemati calido maximũ pᷣſidiũ eſt. Succus raſure eiꝰdoloꝛẽ calidũ auriũ mi tigat cũ oleo roſaꝝ mixtus ⁊ auribo inſtillatus ⁊ cerebꝛo appoſitꝰeſtuatões infa ntiũ mitigat. Et ↄfert apoſtematibo calidis q̃ fiunt in ce⸗ rebꝛo eoꝝ.Tumoꝛibooculoꝝ opitulat᷑. Poda gricis maximũ pᷣſidiumet. ¶ Elixa q̃ʒ ⁊ expᷣſſa melle ⁊ nitro addita ⁊ bibi ta ventreʒ mollit. cruda ⁊ excauata ⁊ vino im / pleta ſiſic manſerit vna die ⁊ nocie ⁊ po ſtea bi batur ſimiliter ventrem mollit. ¶ Crude ⁊ trite leniunt omnẽ tumoꝛẽ.ſuccus eiꝰ doloꝛẽ dentiũ mitigat ſi diutiꝰ in oꝛe teneas tur:ſʒ ⁊ oleo roſarũ mixtus ex vnctione coꝛꝑis admotus febꝛium reſtringit ardoꝛꝛeem. (Et qñ fit emplaſtꝝ cũraſura eius ⁊ medulla panis ſuꝑ podagrã calidã:aut ſuꝑ heriſipilam ↄfert. ¶ Cinis aridi coꝛtic efficaciter poteſt cõbuſta ſanare.Eundẽ cinerẽ dicimꝰa b exper nis vulneraĩi veretro iã in putredinẽ vᷣſa purga re:⁊ ad cicatricẽ ꝑducere.podagre eſtuanti.et ignibo ſacris coꝛtices virides ſubueniit.· Semini ſicco illa vis tradit᷑ vt in puluerem tunſſum ⁊ inſperſum impleat vulnera q̃ caua⸗ ta ſunt. ¶ In cibo ſumpta ſto machũ relaxat ioꝛ dicunt᷑ fm bibẽdideſideria nõexcitat.ſuccꝰtepefactꝰ do⸗ loꝛi auriũ qͥ ex inflãmatione caloꝛis fit infun dit᷑humectat aurẽ ⁊ infrigidat abundanter.et ptiriaſim infantium raſura depellit cum polen ta. Hec eadem dicit Serapion auc. Dyaſco⸗ ridis:licet ſubalijs verhbis. , ¶ Almanſoꝛ tractatu tertio.capᷣ.de cucurbita. Kucurbita eſt frigida ⁊ humida qͥ ſtomacho mala exiſtens appetitum deſtruit. ſitim quoq; ſedat: ⁊ epatis ⁊ ſtomachi ardoꝛem extinguit: qñ in eis abundat caloꝛ. Capitulum. xluiij Alcaſia ſiue Caſo. Pliniꝰ capᷣ.decul c caſia.Culcaſia quã aliqͥ Cyamon vo cant. nobiliſſima hãc in egypto enylo metunt.caulecũ coctus eſt arenoſo in mãden⸗ do. Buſſo autẽqͥ intra folia emicat ſpectabili folijs latiſſimis etiã ſiarboꝛes cõparent᷑ ad ſi⸗ müntncheca nIinita ide lappago ma⸗ Dyaſcoꝛidem in noſtris partib vocamus aque nyli ſuis dotibus gaudent. vt impꝛeſſis collocaſie ſolijs in variam ſpeciẽ va⸗ ſoꝛum potare gratiſſimum habea nt ⁊c. Hec herba eſt quã Oyaſcoꝛides vocat fſabam egyp tiacam.cuius pꝛopꝛietates ⁊ virtutes ſᷣm ipᷣm inuenies in littera faba egyptiaca.Et ſan f. — pam egyptiacam vocat. Auicenna hulcas. de qua capitulũ facit in ſecundo canone.Eſtem̃ culcaſia ſat; nota ĩ egypto apud mercatoꝛes pꝛacticãtes. ⁊ in Syria.Et ego ipᷣam habeo Salerni in viridario meo ſecus ſpectabilẽ ſon tem: q̃ culcaſia vulgari nr̃o vocat᷑ caſo. Cuius folia aquis moꝛe vaſoꝝ plena egroꝝ ⁊ conua leſcentiũ mentẽ delectãt:necnõ eoꝝ animũ ex⸗ ciltant ad bibendum. Pyperationes Serapion li.aggre.capᷣ.hulcas.id eſt culca ſia. In ſapoꝛe huiꝰplante eſt acuitas ⁊ moꝛdi⸗ catio multa ⁊ ſtipticitas pauca.⁊ vᷣtꝰ eiusẽ ca lida in ſcdᷣo.⁊ qñ coqͥ ↄfert ſtomacho. ¶ Et idem auc. Aben Meſuay. Culcaſia eſt calida ⁊ humida.⁊ augei ſperma.⁊ radix coqͥ tur. ⁊ habet bonum ſapoꝛem. Et eſt bona ſto⸗ macho.et appetitum pꝛouocat ⁊ vꝛinam Eſt ca lida ⁊ humida.⁊ auget in ſpermate. Hec her⸗ ba eſt multũ egiptis nota:naſcit᷑ iuxta aquas et habet folia magna ⁊ lata.⁊ radix cocta ⁊ co⸗ meſta auget coꝛpus. Raulus cap. de cuicaſia. Culcaſia eſt berba omibo nota. 2 naſcit iuxta aquas.cuius radix comeſta ⁊ cocta ſtomacho eſt vtilis. ¶¶1 l yſaac in dietis particularibacap.de culcaſia ulcaſia eſt herba in egypto naſcens alidntu⸗ lum pontica cum acuitate.vnde monſtratur calida et humida. „ q Cuius radixſi elixetur acumen emittit. ⁊ vi⸗ ſcoſitas quã pus late nter habuerat in ea aper ta fiet. Ideoq; duri groſſiq; nutrimenti eſt ge neratiua. ſed cum ſui ponticitate ſtomachum confoꝛtat.et ventrem conſtipat. Si t mode⸗ rate comedatur bonum generat nutrimentũ. valetq; diſſentericis cum viſcoſitare et pontici tate quam habet. ¶ Auicenna li ij. cap. hulcas vel culcaſia. Eſt planta in qua eſt aſſimilatio de aliſnen. Cali da eſt ⁊ ſicca in pᷣmo gradu.Et in ipᷣa eſt ſalſe do cum ſtipticicate.⁊ partes eius nõ ſunt ſimi⸗ les.⁊ eſt cum inſlatione pauca.⁊ fit ex ea garga coquit᷑ cũ eocaro.⁊ frigit cũ oleo. ¶Et eſt illis cibus qͥ ſolutione educit aquaʒ ci riſmus cum lacte ipſius ⁊ ſale.⁊ in egypio de⸗ trinam ⁊ ꝓpꝛie ſemen eius ⁊ ſuccus ipᷣiꝰ.⁊ mino ratur ex ea vt debilitert. ¶ Pꝛouocat vꝛinam: et generat ſperma. ⁊ ex peilit coleram. ⁊ nquoſitatem cum facilitate. ⁊ potus eius ſit ab vna terua libꝛe vſq; ad du⸗ as tertias libꝛe. . Capitulum cxlir . B Aſcuta. Sera li. aggre. ca. Eaſuch.i. c cuſcuta. Eteſt res q̃ adheretherbis in⸗ uoluẽs ea ſiẽ fila:ſʒ in ſümitatibo habet fructũ ſubtilẽ. ? ipa creſcit in arboꝛibo.ꝛ ĩ ſumn / mitate eiꝰinuolut᷑ ſimul. Reperit de ipa mul⸗ tũ ĩ vineis:⁊ deſtruit multuʒ herbas.⁊ ĩ ipſa eſt amaritudo.Et idẽ auc. Aben meſuay. uſcu ta eſt herba ꝗᷓ reꝑit᷑ intralinũ:⁊ ſi uſpẽpit ei: in cniꝰſapoꝛe eſt amaritudo ⁊ põticitas plꝰ ama/ ritudine.⁊ virtus eiꝰeſt calida in pᷣ.⁊ ſic.ĩſt coo. in ea amarit udo ⁊ ſtipticitas. eſtca. in pᷣ.⁊ ſic. in. ij. Et idẽ auc. Saboꝛ Eben. Eius calidi⸗ tas aut frigiditas eſt ſm cõplexionẽ arboꝛꝭ cui adheret. qm fit ca.ꝑ adbereniiã calide arboꝛj. 7 eſt frigida ꝑ adherentiã frigide. Bperationes SSe. au. Bal. Cuſcuta abſtergit ⁊ foꝛtificat: ⁊ apit opilatiões epatꝭ ⁊ renũ ⁊ fellis.i Et mũ dificat venas ſubtiles ⁊ groſſas ab humoꝛib⸗ groſſis ⁊ colenic.? foꝛtificat ſtomachũ ⁊ epar. ? ofert ictericie facte ab opilatiõe epat ⁊ febꝛi.T ꝓpꝛie febꝛi infantiũ.⁊ purgat colerã. ¶Et idem auc. Meſarugie. Cõſfert ictericie ⁊ opilatiom cecpais ⁊ ſplenis.¶ Et idẽ auc. Alahati. Cõſert ¶Etidẽ auc. Meſarugie eſt ri.:ꝛ hu. Et ideem auc. alahati. Eſt cõpoſita ↄtrarijs vᷣtutibo.? RN =2 ☛nd therbio inbp hobet hriin eißamd lia 1 ee PvEtin junhnt gßel is lo rte'd e ſunfn. (Em unwꝛb⸗ lntgar⸗ aſchi n auc. Saboꝛ eben. Eſt bona ſtomacho.⁊ maxi me qñ miſcet᷑ cũ eaamſum ⁊ ſemia ſimilia. Di a De Herbis ſtomacho ꝛ epati ⁊ eoꝝ opilatõibo.⁊ expellit ſu perfiuitates neruoꝝ ⁊ venaꝝ.⁊ mollit ventrẽ ⁊ ↄfert febꝛibo. ¶ Et de ꝓpꝛietate eiꝰeſt expelle⸗ re ſuꝑpfluitates antiquas a venis. ¶ Et idem Capitulum. dl. QOlofonia. Pliniꝰ ca. de colofonio. Pix erica ſic dicta ab ericefilio veneris:qui victꝰab Hercule mutatꝰ eſt in montẽſui noĩs Inq̊ mõte creſcũt arboꝛes:q̃ꝝ gũmi ðꝛ colofo nia: inde eritica carpos fructus illius arboꝛis Etdðꝛ pix greca:q; de ea in grecia in multa q̃n⸗ titate inuenit᷑.¶ Paulus in cap.de colofonia: calida eſt in ſcdo:⁊ ſicca in pmo. Hperationes. Cõtra diſſinteriã fit ſuffumigatio ex pulue⸗ re ipſiꝰ.Cõtratenaſmonẽ ex frigida cã ex pul/ uere ipᷣiꝰ? naſturcij eq̃liter mixtis fiat aſperſio ſuꝑrenes mellecalido punctos ¶ Ad pilos de facieremouẽdos ⁊ faciẽ dealbandam.Accipe 3. iij. coloſonie.z. i. maſticis modicũ armonia⸗ ci puriſſimi: ⁊ diſſoluei vaſeterreo nono⁊ mũ⸗ do:et ad vltimũ tres guttas armoniaci⁊ miſce ⁊ cola ſuꝑ aquã frigidaʒ ⁊ miſce ⁊ malaxa. Cũ ãt volueris pilos tollere reſolue paucũ ad ig⸗ nem ⁊ aliquantulũ tepefactũ pone ſuꝑ faciem ꝑ vnã hoꝛã vł duas.poſtea remone pilos remo uet ⁊ faciẽ depurat.Et ſit locꝰ ſiccatꝰcũ pãnis ⁊ parũ cũ digito madefacto pꝛeme vt meliꝰad/ hereat. Poteſt illud emplaſtrum decies appo⸗ ni: ⁊ poteſt ſeruariꝑ duos dies.¶ Cõtra aſma ex frigida cauſa:materia exiſtente digeſta ⁊ dil⸗ ſoluta accipiat patiens fumũ per os. ₰ W— N DDD / . R N R R R Capitulum. lj. Era.Galienꝰ.vij.ſim.far.capᷣ.de cera c sßfm tranſſationeʒ arabicã.virtus eius prtſg eſt:q eſt ex medicina media ĩter res calefacientes ⁊ infrigidantes ⁊ exſiccãtes ⁊ humectãtes:niſi qꝛeſt cũ hoc groſſa res paꝝ viſcoſa.⁊ ideo non ſolũ deſiccat.verũetiam hu mectat paccidens.poſtq; ꝑ ſuam viſcoſitatem ꝓhibet reſolutionem.Etidẽ eodem li.exeodẽ capitulo ſᷣm tranſlationem grecam. Cera in medio equa liter eſt calefacientiũ ⁊ infri.⁊ hu. ⁊ ſiccantium. Habet autem qͥd groſſarum par⸗ tium ⁊ emplaſticũ ꝓpter quod nõ ſolum ſiccat: ſed etiam ſᷣm accidens humectat foꝛtaſſis vti q; videbitur phibens tranſpirationes. Unde ⁊materia eſt aliquoꝝ farmacoꝝ q̃ caleſaciunt ꝛinfrigidant. Ipſa aũt m ipᷣam dedigeſtiuis vtiq; erit debilibonõ intra coꝛpus ſumpta: ſed extrinſecus appoſita.Habet em̃qͥd paucũ dya foꝛetice ⁊ calide vircutis q̃ plurimũ participat mel. ¶ Et Serapion auc. Dyaſcoꝛidis. Me⸗ lioꝛ ex ea eſt groſſa mũda a ſoꝛde.in cuiꝰodoꝛe eſt odoꝛ mellis.⁊ eſt in coloꝛe eius parũ rube⸗ dinis.Et illa que eſt alba ꝑcocturã:⁊ pinguis eſt poſt ipſam. k iij BPperationes Serapion auc.Albugerig. Mollilicat groſſi cies apoſtematũ:⁊ conuenit aſperitati pectoꝛ/ quando ponitur ſuper ipm cum oleo violato. Et mollificat neruos ⁊ vlcera.⁊ maturat et reſoluit reſolutiõe debili.⁊ nõ eſt de medicinis que ingrediuntur in coꝛpoꝛe:ſed de illis q̃ ap⸗ ponuntur extra. Et eſt materia om niũ empla⸗ ſtroꝛum caleſacientium ⁊ infrigidantium. Et idẽ auc.Dyaſ. Virt eſt mollificatiua re⸗ pilens vlcera repletiõe mediocni et non foꝛti:et foꝛmantur exea grana in modum granoꝛum geguers. et bibuntur ex eis decem grana ad vlcera inteſtinoun. ¶ Et ꝓhibet coagulationẽ lacys in mãmillis lactantiũ.⁊ qñ ponit᷑ ſuꝓyneruoꝝ aſperitatem mollificat et lenit ipſam.Et eſt ſuperſluitas et ſoꝛdes quam apes eijciunt extra domicilia ſua ⁊reperitur in aluearijs.pꝛo quo lege capᷣapes in tractatu de aunbbſdus. Dyal. Fᷣm tranſlationem grecam. Cera vtilis eſt rufa ⁊ pinguis ⁊ odoꝛata odoꝛem habens mellis munda.⁊eſt pontica ⁊ cretica.alba cera 2 binguis ſecundam ha bet virtutem. ¶ Exalbare ſic ceram debes.Ceram albã inci de minutis partibo ⁊ mitte in cacabo nouo:et miſſa aqua maritima impone foco:⁊ cũ ſe ſolue rit ſparge deſuper tritum nitrum:etpoſtq; bis aut ter bullierit depone eam. Cũ vo ſpiſſaue⸗ rit leua de cacabo ⁊ purga ſoꝛdiciem ſi fuerit. Et ſecũdo id facias:et cum bullierit:mitte ibi fundum cacabi fracti:aut illud ſit rotundum aqua aſperſum:⁊ deſuꝑcere quod fuerit vel he ſerit pone in ſole aquaperfuſum. Nam ⁊ lino inſertum album facit coloꝛem. Quiſqͥs auteʒ aquam ſalſam plus miſerit:plus albam ceram facit.et verno ſuper herbamponitdrr. ¶ Uirtus eſt omi ceratremantica ⁊ plerotica: miicet᷑ autẽ ſuccis ⁊ pultibo ꝓpier diſſintericos cõfectis adiuncio aliq̃ mellis quo decoctio fiat comeſtibilis:in modũ pilluletria grana accep ta coagulum lac mãnus ſoluent.vires habet omnis cera relaxare duricies molliter. Eſt enim media inter calidum ⁊ frigidum: ſiccum ⁊ bumidum. Vnde materig eſt alioꝛũ medicamentoꝛum.quia ex ea conſtruunt᷑ epi thimata et alia. Capitulum. clif. IkRr G BPberationeg. X illa qᷓ eſt circaos.⁊ dextra qͥdez melioꝛ.⁊ leuioꝛ — — — Rabbi moyſes. ca. de carniby auc. Babl Car nes volatiliũ in coꝛpibo calidis generãt multã colerã.⁊ oĩa cerebꝛo ſunt mala ſtomacho:ſʒ te ſticuli galloꝝ ſũt boni:⁊ id qð oꝛit᷑ ex aĩalibo ſii⸗ ueſtrib eſt meliꝰ q; ex domeſticis.Etenitanda ſũt aialia veterata ⁊ vicina partui:⁊ bꝛodia gal linaꝝ elixaraꝝ adoptant cõplexionẽ ⁊ impin guant coꝛꝑa.⁊ pulli colũbaꝝ inducunt doloꝛẽ capitis. Turures ↄlirmant ſenſum. Gallini ⁊ galli laxãt ventrẽ. Pauones diſſoluũt colicã. ¶ Carnes edine fere pᷣueniũt om̃es alias car⸗ nes.Carnes capꝛeoline coꝛroboꝛãt ſpũs.et re laxant virtutem que cedit:⁊ valent contra ſin⸗ copim.Teſticuli galloꝝ ſunt boni qꝛ iuuant deſecios:⁊ multũ nutriunt ⁊ augentſperma. Aui. li. ij. ca. ð carnibo. Carnes bone ſüũt:caro oinina q̃ cũ caliditate ẽ ſubtil.⁊ iuuenũ capꝛaꝝ ⁊ tauroꝝ.⁊ carnes illoꝝ qͥᷣ deeis ſũt ꝑui mag⸗ ſunt ſu ſceptibiles digeſtiõis ⁊ ſubtilioꝛꝭ nutri mẽti.⁊ edinaqͥdẽ eſt minoꝝ ſuꝑfluitatũ qᷓ;arie tina. ¶ Caro lactãtis lacie laudabili eſt bona lacte vᷣo nõ laudabili eſt mala. ¶ Et caro de⸗ crepiti q̃ eſt exouibus eſt mala.⁊ ſimiliter exte⸗ nuati eſt mala.¶ Etcaro nigri eſt leuioꝛ ⁊ ſua⸗ nioꝛes:⁊ varia eſt minoꝛis nutrimẽti.⁊ natat in ſtomacho. ¶ Melioꝛ caro ⁊ digeſtibꝛlioꝛ eſt nioꝛ:⁊ ſimiliter caro maſculi.⁊ rubea diuiſa ex animalibo plurime pinguedinis.⁊ alba ſunt le eeſt q; ſiniſtra.⁊ ꝗᷓ eſt in medio lacertoꝝ mũdioꝛ eſt carne neruoꝝ.¶ Caro aũt laxa ſuꝑ quã nõ eſt neruus:foꝛtaſie eſt ſuauis:⁊ ꝓpꝛie que eſt p⸗ pter generationẽ lactis:ſic caro mamille.Et rel ngirtli machogt raialloſh tantond buugu ni timpin un dolt n Baln ütcolci. dligca tſüsae Chtraſc iginun mſpenm * oneſütch De Verbis mãmille qͥdem nutrimentũ eſt bonũ.q ſi in ea eſt lac eſt groſſum. Teſticuloꝛũ vero caro eſt melioꝛ alijs.⁊ volucrũ quidem caro melioꝛ eſt adurach ⁊ gallinarum:ei ſubtilioꝛum earum. ¶ Oĩs pᷣterea aĩalis ſicce cõplexiõis caro ꝑui eſt melioꝛ ſẽ caroedi. Jpᷣa em eſt bona.capᷣna vo non eſt bona multu.⁊ eiꝰ humoꝛ foꝛtaſſe eſt malꝰ valde. Hircina vᷣo caroẽ mala abſolite. ¶ Et caro lupoꝝ ma la.Etom̃es volucres ma gne aquarum male.⁊ habentes colla lo nga.et pauo ⁊ miluus ⁊ palumbꝛos dure plurima ge neratio eſt melãcolica.et paſſeres omnes mali ſunt.melioꝛ caro ex ſilueſtribaeſt gaʒel.deinde poꝛci ſilueſtres. Ham eſt velocioꝛis digeſtiõis q; domeſtica.et plurimi nutrimenti.caro eius omnino ſiccioꝛ eſt carne quadrupedis. ¶ Et caro vaccina ſiccioꝛ eſt capꝛina.ſʒ capna eſt ſiccioꝛ ⁊ difficilioꝛ digeſtiõis carne ouina. ⁊ caro veterũ eſt vehemẽtioꝛis caleſactionis et goſſi ninrimẽti. Lepoꝛis vᷣo caro ca.eſt⁊ ſic q lege capitulũ Lepus. in tractatu de aĩalibj. ¶ Carnes magnarum amiũ ſunt groſſe. Ana⸗ tis vero ⁊ aquaticarum eſt vehementis humi‚⸗ duatis.⁊ eſt ꝓpinqua in hoc carniouine.aro vaccina plurmi eit nutrimenti groſſa melan⸗ colica generans egritudines melancolicas. et uod eſt melius eſt caro vituloꝛum. Poꝛcelloꝝ vᷣo paruieſt nutrimẽti. ꝓpter ſoꝛti tudinẽ ſue reſolutõis ⁊ vehementiã ſue humi⸗ ditatꝭ.Et caro anatis eſt plurimi nutrimenti: nõ tñ exiſtit in bonitate gallinaꝝ ⁊ ſimilium. Caro vipere ↄfert lepꝛe.caro ericijẽ humecta⸗ tiua ⁊ ↄuenit lepꝛe⁊ ydropiſi ⁊ doloꝛirenũ.Ca roranaꝝ ↄuenit pũcture vermiũ venenoſoꝝ. ¶ Einis carnis aſini ̃m Auiceñ.et epatis eiꝰ cũ oleo ſuꝑpoſitvalet õ ſciſſuras frigoꝛis ⁊ de let ſcrofulas:ſanat lepꝛã.cõtractis exſiccitate ſedenti in iure carnis eius.Epar eius aſlatuʒ ieiuno comeſtum conuenit epilentie. Auerrois in li. colliget.ca.de carnibo. Me⸗ lioꝛ caro ex volatilibo eſt caro galline iuuenis ſane ⁊ pinguis.⁊ hʒ mirabilẽ ꝓpꝛietatẽ in tẽpe rando cõplexionẽ.⁊ ꝓpterea bꝛodiũ ſuũ eſt opti ma medicina lepꝛoſis.qꝛ cerebꝛũ eiꝰaugmẽtat ſubſtãtiaʒ nr̃i coꝛꝑis:⁊ acuit ingeniũ Ex ambu latuns poſt ipᷣas ẽ caro edi:⁊ poſt caro arietũ. ¶ Sed Galieno videt᷑ ꝙ carnes vituloꝝ ſunt melioꝛes carnibo arietis. Et Auicen na dicit. Melioꝛ carniũ eſt poꝛcina.qꝛ illa caro eſt na⸗ turalioꝛ hoibo q; illa caro aĩaliũ ambulantiuʒ. ⁊ multi vituperãt carnes sgnox:ꝓpterea quia dominatur multa bumiditas ſupereas. ¶ Raſis. Carnes agnoꝛum ſunt poſt bonita⸗ tem carnium edoꝛum.⁊ex volatuillibuset ex laudabilibuis ſunt carnes perdicum.ſed decli⸗ nant parum ad frigiditatem et ſiccitatem. et ſunt ſicut galline deſerti.et habent pꝛopꝛieta⸗ tem ſtringendi ventrem aſſe ⁊ elixe. Sed tur⸗ tures ſunt ſimiliter bone:ſed declinant plꝰ ad caliditatem: ⁊ habent pꝛopꝛietatem in acuen? do ingenium. ðð ¶ Columbe ſunt ca.et ſicce.groſſioꝛis ſubſtan tie qᷓ; turtures. Etpulli eoꝛum habent humi⸗ ditatem ſuperfluam.et hoc ſignificat grauitas motuum ipſoꝛum ſicut ſignificat caloꝛ eoꝛum actualis.⁊c.Et tantum de carnibus in gene⸗ falnk in ſpeciali inuenies inferius de anima Coapitulumm. kliiſ. Aſeus. yſidoꝛus. Caſeum vocant cC gauaſi careum. eo ꝙ careat ſero. Namq; omne ſerum ei dedueitur ydnrt pondus arguatur. Palladius. Caſeus mẽſe Mayo coagulãdꝰeſt lacte ſince ro cuiſerũ omne deduci debet:vt ⁊ ponderib arguatur. Abi vᷣo ſolidariceperit in opaco po nendus eſt loco aut frigido.Et ſubinde depꝛeſ ſus ad actis pꝛo acquiſita ſoliditate ponderibe: trito ac toꝛefacio ſale debet aſpergi.etiam du/ rioꝛ vehementius pꝛemi. Poſt aliquos dies ſolidate iam foꝛmule per crates ita ſtatuan⸗ tur: ne inuicem ſe vnaqueq; contingat. Sit autẽ lococlauſo ⁊ avẽto remoto:vt teneritudi e ſerue accppinguedint. Qicia caſeiſunt rſi 6 — mento:pcipue ſi ſale careat. Tractatus aut ſiocus ſit: aut fiſtuloſus.qdð euenit ſi ant pa rũ pᷣmat᷑:aut ſales nimios accipiet.aut ca loꝛe ſolis vꝛat᷑. In recenti caſeo ↄficiendo aliqͥ nu⸗ cleos virides pineos terũt:atq; iia lacte mixto gelant.Aliqͥ thimũ tritũ ⁊ freq̃nter colat̃ ↄge lant.Qualẽcũq; etiã ſapoꝛẽ velis efficere pote ris.adiecto qdðᷣ elegeris ↄdimento.ſeu piperis: ſeu cuiuſcũq; pigmẽti.Exli.de na.re.q;ã̊ dicit Balienꝰ Caſeũ generaluer eſſe malũ.deſubſtã tia caſeata puraeſt intelligendũ. Nã extriplici lactꝭ ſubſtãtia caſeus eſt.ſerũ quidem bonũ eſt ⁊ butirũ melius.caſeus aũt ꝑ ſepeſſimꝰ. Itaq; caſeus lacci vicinꝰ ⁊ craſſus ac butiroſus bo⸗ nus eſt ⁊ ſanis ſanus. Hypperationes. ¶ Phinius. Zoꝛoa ſtrem in deſerto ſolo caſeo vixiſſe annis viginti:ita temperate vt non ſen⸗ tiret doloꝛem alicuius moꝛbi. ¶ Idem libꝛo vndecimo.Caſeꝰ nõ fit ex vtrim qʒ dentatis qm̃ eoꝝ lac nõ coꝛtt. Idẽ li.xxviij. Seſtius eoſdẽ effectꝰ eqͥno ca ſeo q̊s bubalotradit:ſtomacho vtiles .qͥ nõ ſũt ſalſi id eſt recẽtes. Veteres aluũ ſiſtũt:coꝛpuſ⸗ q; minuũt.ſtomachuʒ vtilioꝛes. In totũ ſalſa minuũt coꝛpus:alunt mollia. Caſeus recens cũ melle ſigillata emẽdat:mollis aluũ ſiſtit. ¶ Oyaſcoꝛides.Caſeus viridis ſine ſale euſto⸗ machus eſt:pingues facit humoꝛes:carnes re plet.ventrẽ mollit. Elixus ãt ⁊ aſſus ventrem ſtringit.iumoꝛibooculoꝝ medet᷑:liuoꝛes tollit Dallicꝰ ãt maciẽ pinguibofacit. Cacoſtoma⸗ chus eſt:qꝛ facit ardoꝛeʒ.⁊ maxĩe bubalꝰ.qͥ ſtim coagulatꝰ omibo tumoꝛibamedet᷑ ſuppoſitus ⁊ oculis maxĩe. Capnus qͥ deʒ ſtringit ⁊ etiã bu balus:ſʒ plus ardoꝛẽ facit qꝛ ſiccioꝛ eett. ¶Ouinus qͥdẽ płꝰnutrit ⁊ minꝰ vẽtrẽ ſtringit. qꝛ pinguis eſt. Itẽ ſallitꝰ ventrẽ mollit.vetus at ſtringit. Aqua vᷣo caſei carnes impinguat. ¶ yſaac in.iij.li. Caſeꝰvniuerſaliter peſſimꝰeſt ſtomachi guatiuꝰ:digeſtioni difficilis. Jðo ſe piſſime illo vtẽtes colericã incidũt paſſionem Et lapides in eoꝝ renibo generãt᷑ſʒ tñ diuer ſo mõeſt. Caſeꝰrecens nimis calidꝰeſt ceterꝭ et acutꝰ. vñ vicin in frigiditate ⁊ hũiditate q̃ſi ĩ Pp.gra.qð eſt ꝓpter humectationẽ lactꝭ aq̃ſitatẽ in ſeſe ↄtinentẽ.quare ceteris nutribilioꝛ eſt:? ventrem humefacit abſq; vllo ſtomachi nocu „ Vetus aũt ⁊ ſicciſſimꝰ acumen ⁊ ca bet palã ꝓpter ſal ⁊ coaguli ſiccitateʒ. Pꝛoinde cito in fumoſitatẽ ⁊ colericos humoꝛes cõuer titur.qd duobomodis cõtingit.vnus eſt qꝛ eiꝰ vynctuoſitas in ꝓ patulo eſt. ab eiꝰaquoſitatis carẽtia.Alius ꝓ acumine qð acqͥſiuit ooagulo loꝛẽ ha⸗ ⁊ ſalo.ideoq; ſtipticꝰeſt ⁊ vitãdus.qꝛ nõ ẽ bonꝰ ad nutrimentũ.nec ad bonũ ſangumẽgenerã dũ.nec ad ventrẽ humectandaum. Aui li.ij. Caſeus melioꝛ eſt mediꝰ inter illũ q extẽdit᷑ vt viſcus ⁊ frangibilẽ:ambo qͥdẽ ma li ſunt.⁊ qͥ ſapoꝛe puatꝰ⁊ declinans ad ducedi nẽ. actus aũt ex acetoſo melioꝛ eſt eis. ¶ Caſei maliciam augmẽtant ſubtiliantia:qꝛ faciunt ipᷣm penetrare dum eum impellunt. ¶ Et caſeus capꝛarũ q̃ veſcunt᷑ ſubtiliatiuis eſt melioꝛ qᷓ; earum q; nil de robellijs. n ipio eſt abſterſio ⁊ exeo fit emplaſtruʒ obtalmie et extremitati palpebꝛe percuſſe. Benerat ãt lapidẽ in renibo⁊ veſica ꝓpꝛieq; bumidꝰ.ſʒ ↄfert vlceribo inteſtinoꝝ/ꝓpꝛie aſſa⸗ tus:⁊ ꝓhibet ſolutionẽ.Coctus ãt in aq̃ ⁊ ĩ po tu datꝰ ablactantibalaceaꝝ multiplicat. ¶ Dicitur etiam ꝙcaſeus cum calamento mõ⸗ tano ſuꝑ venena epithamatur. Caſeus recens frigidus eſt ⁊ humidus in tertio.nutritiuus et impinguatiuus. ¶Caſeus quidemrecens nõ ſallitꝰ phibetpla⸗ gas apoſtemati lenit naturã: ⁊ eius aqua ſoluẽ do educit colerã. Sallitꝰ aũt nõ vetꝰ velocioꝛ eſt in digeſtione ⁊ deſcenſione. Verũ ſallitus ⁊ nõſallitus malus eſt ſtomacho. „ M Dee — — O — B De Herbis Capitulum. clüii Acctilus.yſið. Dactili ſũt palme fruc⸗ d tus. a digitoꝝ ſimilitudine nũcupati. gqnuoꝝ ⁊ noĩa variant᷑. Ham alij appel⸗ lãt᷑ palmule ſimiles mirabolanis. Alij theba⸗ ni. alij mucales.q̊s greci ⁊ cariathos vocant. ¶¶ Areſto. in libꝛo de vegetabilibj. Succoꝛũ qͥ fructiba inſunt.qͥdam dulces ſunt ac melioꝛes vt dactili ficus. Item fructus quidaʒ cum qᷣb ſtatim ſemen fit. aliq̃ operculo cooperiunt᷑ vt dactili. ¶ Pliniꝰ libꝛo. xiij. Palmarũ ſemen.id eſt lignũ qð intra dactilos eſt oblongũ.nõ vt oliuis oꝛbiculatũ.vnde radix pᷣmũ ſi pargitur. Serit᷑ autẽ paruũ.⁊ bina iuxta ſe cõpoſita ſe⸗ mina.ſuꝑq; totidẽ.qm̃ infirma ſingulis eſt plã ta. quaterne vᷣocoaleſcunt. Auerrois.v.Col/⸗ liget.cap̃ de dactilis. Dactilanũ.i.arboꝛ dacti li cum fructu ⁊ floꝛibꝛomnes partes ipſiꝰ ſtip⸗ ticitatem magnaʒ habent.ſed fructus eius cũ eſt maturus aliquã habent ſtipticitatẽ. Coꝛti⸗ ces vero arboꝛis pꝛedicte maioꝛeʒ habent ſtip⸗ Dperationes. Rabbi moyſes. cap̃.de dactilis. Dactili ge⸗ nerant doloꝛẽ capitis.O pilant epar.⁊ apoſte mant caput.⁊ emoꝛroidas creant. . ¶ Sera.aucto.Raſis.Calefaciũt ⁊ generant ſanginnẽ groſſum.⁊ ↄuertunt᷑ cito ad colerã.⁊ opilatio in epate⁊ ſplene. ſunt mali ulis q̃ᷓꝝ cõplexio eſt ca.et epar ca.et cuicito euenit ſoda.⁊ ſquinantia ⁊ bothoꝛ.et ¶ Ei deterioꝛes ex eis ſunt magni ⁊ dulcioꝛes ⁊ nõſunt aliq̊ modo ↄuenien tes illis qͥ ſuntca lide cõplexionis:⁊ nõ ſunt debilis nature im⸗ pinguãt᷑ ab eis.Et dactill qͥ vocant᷑ hairon vel heyren ſunt melioꝛes omibo.quoꝝ coloꝛ eſt ci⸗ trinus ⁊? rubeus. =òèòꝗẽMW ¶ Bal. ij de edulijs.ca. de fructu palmaꝝ.qui⸗ dam ex dactilis ſiccioꝛes ſunt ⁊ ſtipticãtes.vt egiptij dactuli.qdam aũt molles ⁊ humidi et dulces.ſicut qͥ vocantur heyron vel kanochi. O ptimi autem iſtinaſcunt fᷣm paleſtinã:ſiue in hiericho. Intermedij aũt amboꝝ dictoꝝ ge nerum ſuntom̃es alij dactili.ſunt aũt indige⸗ ſtibiles et granatiui capitis. Ham om̃es dac⸗ tui indigeſtibiles ſuni:et capitis leſuiamplio⸗ res comeſtt. Qui aũt ab ipſis diſtribuit᷑ in coꝛꝑe chimꝰ groſſus ſempꝑeſt · habet autem aliqͥd viſcoſum quando dactilus ſuerit vnctuoſusquãdo aũt talichimo dulcedo admiſcet᷑:celerrime quidẽ ab ipo epar obſtruit. ¶Ledit᷑ aũt ⁊ flegmoniʒãs ⁊turgeſcens ſum⸗ me ab edulio ipᷣoꝝ.ↄueniẽter ãt ⁊ epar ⁊ ſplen opilant᷑⁊ ledunt᷑multo aũt magis ledunt viri des dactili ad om̃ia paulo amplioꝛes comeſti palam igit᷑ ꝙ calidioꝛẽ habent chimũ qͥ dulces frigidioꝛẽ aũtqͥ ſtiptici.ſed inflatione nocent:⁊ implẽt virides dactiliſicut ſicus. ¶ Eandẽ em̃ꝓpoꝛtionẽ habẽt ficus virides ad ſiccas:quã virides dactili ad alios. In nõ val⸗ de vᷣocalidis locis nõ maturant᷑ ꝑfecte dacti⸗ li vt ad reponendũ fiant vtiles.⁊ ꝓpter h̊ coacti virides comedere ipſos crudis humoꝛibus re plentur. et rigoꝛibus difficulter calefactilibus capiuntur. Capitulum.clo. Aucus. Pli.lib.xxv. Dauci differentie d ſunt due. Pꝛobatiſſima eſt ĩ chꝛeta:mox in achaia:⁊ in ſiccis vbicũq; nati: feni⸗ culi ſimilitudĩe.candidioꝛibofolijs ⁊ minoꝛib hirſutiſq; recto caule pedali.radiceguſtꝰ⁊ odo ris ſuauiſſimi.hec in ſaxoſis naſcit᷑ meridianis Reliq̃ genera naſcũt᷑ vbiq; terrenis collibo li⸗ mitibuſq;:nec niſi pingui ſolo:folijs coꝛiandri caule cubitali.capitibo rotundis. Semen eiꝰ cimino ſimile.pꝛioꝛis milio.album⁊ acre.od o ratũ om̃ibo ac ſeruens. Secundũ quoq; poꝛe Tractatus vehementi eſt. Jdeoq; parce ſumidebet. Pla⸗ tearius. Daucus eſt calidus ⁊ ſiccus in tercio —— . gradu.Et duplexeſt eius modꝰ:videlicet dau⸗ cus chꝛeticus: ſic dictus quia in chꝛeta reperit pᷣcipue.⁊ eſt maioꝛis efficacie.:Et daucus aſi⸗ ninus qͥ pcipue aſinoꝝ eſtcibus.hic ⁊ pꝛo chꝛe tico ponuur qua illerarus habetur. Habetq; daucus maioꝛem efficaciamm herbam⁊ flo res nullam vero vel modicamf̃ᷣmradices.her⸗ ba itaq; cum floꝛibus debet collig.⁊ abiectis radiciba in vmbꝛoſo loco deſiccari per annuʒ in multa ſeruaturefficacia.virtutem habʒ diſ ſoluendi erconſumendiet attenuandi ex qua⸗ luatibus ſuis diureticã ex ſubſtantia ſubtili. Dperationes. ¶ Plateari. Contra frigidum aſina ⁊ frigidã ⁊ humidam tuſſim datur vinum decoctionis eius ficũq; ſiccarũ.⁊ contra ſtomachi doloꝛeʒ ex ventoſitate vel frigiditate. ¶ Cõtra ſtranguiriã ⁊ diſſuriã.?⁊ contra colicã 2 Alacam vinum decoctionis eiuſdem exſaxi⸗ raogze. SW Contra opilationem ſplenis ⁊ epatis ex fri⸗ gida cauſa.⁊ vdropiſim ſit ſyrupus ex ſucco ſe niculi ac decoctione illius. ¶ Contra frigidum reuma ſaccellatur caput ex puluere ipᷣiꝰ benecalefacto. Conſtantinus in libꝛo graduum. Daucus eſt calidus in initio tertij gradus ⁊ ſiccus in ſecundo. Febꝛem flegmaticam ⁊ moꝛſus repti lium ac pleureſim ⁊ ydropiſim curat.vꝛinam⁊ menſtrua ꝓuocat.eius apoʒima potui datum pectus a ſcreatibo mũdat groſſos inteſtinoꝛũ humoꝛes diſſoluit vnde ventris doloꝛes ac toꝛ⸗ ſiones amputas.. ¶ Idem. Splenis ⁊ epatis aperit opilationẽ Et ſi cum apij ſemine miſceatur. eius actio foꝛtioꝛ efficiturr. ¶ Dyaſcoꝛides. Bibitum menſtruis imperat Vrinam pꝛouocat. Toꝛtionibus ſubuenit. Ad omne vicium toꝛacis ydonee facit.Tuſ⸗ ſientibus effectum tribuit.ꝑcuſſionibo ſpalan⸗ gionis occurrit. ¶¶ Tuſſi veteri ⁊ toꝛminoſis ꝓficit cathaplaſ⸗ matibo adhibitum. Puſtulas ⁊ tumoꝛes com⸗ peſcit. O m̃iaſemina cum vino bibita faciunt contra moꝛſus ſerpentum. Capitulum. Nx. ⸗“ Ragantũ vel dagagontũ. Platearius d Deꝛꝛagantũeſt gũmi cinuſdã arboꝛ vl⸗ tra mare naſcentis.Humiditas em̃ ef⸗ fluẽs ex actõe caloꝛ? denſat᷑ ⁊ ĩ gãmi ſubſtãtiã mutat᷑. Eſtãt frigidũ in ſcᷣo gdu:bumidũ ĩi h mo. Huiꝰ triplexẽ maneries. Eit em̃ albũ qð melieſt ſiſit clarũ ⁊ purũ.E ſt ⁊ ſubꝛufum 7 c trinũ:qdð nõ ẽ adeo bonũ. In medicinis frigi / dis albũ ponit᷑:ſubꝛuſum ãt vel citrinũ in cali⸗ dis. Per annos q̃draginta ſeruat᷑ virtutẽ hʒ infrigidandi:mũdificadi.humectãdi:cõgluti⸗ nandi. Sera.li.aggre.capᷣ.habe.Habe eſt ar boꝛ curꝰ gũmi eſt dꝛagantũ:cuius radix groſſa lignoſa. ?⁊ vocat᷑ deagantũ:ex q̃ apaaretres q̃dã ſuꝑterrã:vñ egrediunt᷑ramieius.⁊ ſunt rami ſeu virge bꝛeues duri extẽſi ſuꝑ faciẽ terre.qb ſunt folia gracilia ꝑua plima ⁊ inter ipᷣa ſũt ſpine albe eqles dureq̃ tegunt᷑ ⁊ occultantur ab ipſis folijs.Dꝛagantumeſt humiditas que emanatex radice ipſa qñ vulnerat᷑ ferro ⁊ tꝑe ſue maturationis apparent qñ vulnerat᷑ in looo ſciſſme:⁊ radix ipᷣa vocat᷑ arabice chachita. Et melius ex dꝛagantoeſt clarũ purũ ſubtile:cus ius ſapoꝛ vergit ad dulcedineʒ.qð ara bice vo cat᷑ ſichiraitim.grece nagantũ.latine vero dꝛa⸗ gantũ. BGalienꝰ.viij.ſim.far.capᷣ.de dꝛagamo. — — — — — — —— De Herbis Dꝛagantũ virtus eiꝰeſt pᷣma qᷓ deſiccat ⁊ ſecun da glutinat:⁊ tertia eſt q frangit acuitatẽ reruũ calidarũ ⁊ acutarũ.fri.in.ij.bumiin... Pperationes. ¶ Sera · auc.Dyaſ. Virtus eſt ei glutinatius ſiẽ virtꝰ gũmi arabici ⁊ ipᷣm adminiſtrat᷑ in co⸗ bol oculoꝛũ ⁊ in medicinis tuſſis et aſperitate canne pulmonis:⁊ abſciſione vocis:⁊ cinſus catarriin vuula.qñ fit exeo ↄfectio cuʒ melleꝛ ponit᷑ſuꝑ linguã.? trãſglutit qð de ipo diſſol⸗ uitur. aut datur de ipſo·5.i.poſtqᷓ; infundit᷑ in vino cocio dulci.⁊ tũc valet etiã ad doloꝛẽ re⸗ nũ.⁊ vlcera veſiceq miſcet᷑ ei ex coꝛnu cerui⸗ no aduſto.⁊ parum aluminis yameni ꝓhibet nocumentũ moꝛſus ſerpentũ. ¶Et idẽ auc. Albugerig. Dragantüũ eſt frigi / dũ.⁊ eſt in eo bumiditas q̃ laxat ventrẽ.⁊ ↄſert tuſſi ⁊ vlceribooculi.⁊ lippitudinibo eiꝰ:⁊ repꝛi⸗ mit acuuatẽ medicinaꝝ laxatiugg. ¶ Et idem. auc. Meſarugie. Eſt bonũ vlceri⸗ bus veſice ⁊ aſperitati gutturis ⁊ ligue. ¶Et idẽ auc. Habix.Eſt in eo res modice ca liditatꝭ ⁊ bũiditatꝭ ⁊ laxat ventrẽ ⁊ ↄfert tuſſi ⁊ vlceribo pulmo ms.⁊ glutinat vlcerainteſtino rũ:niſi qꝛ addit in ſolutõe⁊ ↄfert vlceribo ocu li.⁊ lippitudini qñ infundit᷑ ⁊ diſſoluit᷑ ⁊ colliri ſat᷑ cũ aq̃ eꝰ.aut ponit᷑ in pulueribo.⁊ ↄuenit⁊ miſcet᷑ cĩ medicinis acut laxat iuis.q nocumẽtũ ⁊ ꝓhibet aggãuatõeʒ ipᷣiꝰ medicine ſupᷣ naturã ſi deo placuit. Foꝛmã aſſandi dꝛa/ gantũ muenies in capᷣ.Gũmi arabicũ de g. ¶ Oyaſ.Dragantũ in puluerẽ redactũ ⁊ cũ ca lida aq potatuʒ eos qͥ ſpaſmũ patiunt᷑:vel qb aliqᷓ intrinſec' vene crepuerũi ſiliterſanat. ¶ Balienꝰ. Aqua oꝛdei in quacoctum fuerit dꝛagantum per noctem remouet ſitim. ¶ Cõtra ſciſſuras oꝛis ⁊ labioꝝ ⁊ palati vlce⸗ ratões vel excoꝛiatões.diſſoluat᷑ dꝛiagantũ in aq̃ ro.⁊ ꝑpannũ expᷣmat᷑.⁊ cũ glutinoſitate ↄfi ciat᷑ puluis amidi.⁊ inungat᷑ petia.⁊ illniatur lingua vel labiũ ſepe ⁊ cito curk. ¶Ad faciem dealbandam ⁊ pannũ ſuꝑfluum remouendũ ponat᷑ dꝛagantũ in aqua ro.ꝑ no⸗ ctem mane adduo boꝛace vel npborar ꝑua qntit ate.⁊ facies freq̃nter illiniat. Sed attende ꝙ quando dꝛagantum in me⸗ dicinis ponitur: per ſe debet teri: quia contri⸗ tioni reiiſtu. Si em cum alijs ſpecieboↄterat᷑ pꝛius in fumũ reſoluẽtur alie ſpecies q; dꝛagã tumↄteratur. Capitulum. clvij. ꝓbibet 9 Iptamũ. Dyalſ. Diptamũ vłdiptannum multi dicũt eſſe pulegiũ agreſte vel batin chꝛetica moꝛdax:vt pule herba eſt inſcida ⁊ pl giũ hʒ folia lanoſa:⁊ ſuꝑ oẽʒ fruticẽ ineſt ei ve⸗ lutlanaſʒ nec floꝛẽ hʒ nec ſemẽ. Virtꝰeſt eitã⸗ ta qᷓnta pulegio.ſʒ paulo inſcidioꝛ.Eſt ⁊ aliud genꝰ diptanni qð hʒ ſolia ſiſimbꝛio ſilia:ſʒ vᷣgã maio?ez nigrã ?t mollẽ. eiuſq; fo. odoꝛẽ habent faciens leniter ac ſtringens. Pbpperationes yſi. Diptãnũ tãte potẽtie eſt vt ferrũ a coꝛpe expellat:⁊ ſagittas excutiat.vñ ⁊ ei pabulo fe⸗ re ꝑcuſſe ſagittas a coꝛꝑe inheretes eijciũt.bãc qͥdã latinoꝑ pulegiũ martꝭ dicũt / ꝓpter belli tela excutiẽdai¶ Plateariꝰ. Diptannũ expellit ve⸗ nenũ.vñ pᷣcipue ↄ moꝛſus venenatoꝝ aĩalium dat᷑ ſuccꝰ potui ⁊ etiã vnlneriĩponit᷑ vel puluis ſi ſuccꝰ nõ habet᷑. Eſt ãt hec herba ca.⁊ ſic.i.iij. Gdu. Huiꝰradixeſt maioꝛis efficacie q; herba ⁊ viridis q; ſicca.¶ Ex diptãno ⁊ alijs ꝗbnſdaã põt fieri ↄfectio qᷓ vice tyriace ꝓbet.i¶ Diptã⸗ nũ etiã educit ſetũ moꝛtuũ.vʒ ⁊3 epilentiã ⁊ 3 paraliſim.¶ Dyaſ. Si igni ſuꝑponat᷑ aut fu⸗ migio adhibeatur moꝛtuos in vtero infantes excludit.Cui etiaʒ tãta eſt virtus:vt a capꝛeis ſiſimbꝛij.Eſt aũt diptannis leptomeris ⁊ cale Od N D Tratctatus vel aliqᷣbo beſtijs ſagitta ꝑcuſſis ſi comeſta fue rit:ſtatim eã ſoꝛis eijciat.Pꝛeterea pſeudo dip tannũ locꝭ multis naſcit᷑ ſile ſupᷣdicto.ſʒ xtute iĩferiꝰ:qꝛ nimis inſcidũ ẽ minoꝛẽq; efficaciã hʒ ¶ Jdẽ. Diptannũ vꝛinã mouet:ac mẽſtrua ꝓ⸗ ducit.⁊ odoꝛe ſuo ĩcẽſa vipas ⁊ ſᷣpẽtes ĩterſicit. ¶ Cõſtan. Diptannũ vulnera hũoꝛibo ⁊ melã⸗ coliã mũdiſicat.bibitũ aut ſuppoſitũ mẽſtrua ꝓuocat.ſecundinã ⁊ fetum moꝛtuum expellit. ¶ Pliniꝰli.xxv.Cerui(vt indicauimꝰ) diptãnũ o ſtẽdere vulnerate eo paſte ſtatim decidetib telis. Hõẽ alibi qᷓ; in chꝛeta.ramis pᷣtenue pu legio ſileʒ feruẽs ⁊ acre guſtu.Folijs tm̃ vtunt flos nullꝰeieſt.ſemẽ vt caulis.radix tenuis et ſuꝑuacua.Et ĩchꝛeta ãt nõ ſpecioſe naſcit᷑ mi req; a capꝛis experitur. ¶ Peo eo eſt ⁊ pſeulo diptannũ multꝭ in terris naſcẽ folioſimili ra mulis minoꝛibo.a qͥbuſdã condris vocatũ. mi noꝛis effect ſtatim intelligi᷑ diptannũ mima poꝛtiõe accẽdit os.qͥ eã legũt in ferula vel arũ⸗ dineↄdunt pꝛeligantq; ne potẽtia euaneſcat. Sũtq dicũt vtrãq; naſci multiphariã ſʒ dete⸗ rioꝛes in agris pinguibo. ¶¶ Et verũ qͥdã dip⸗ tannũ vel dictannũ non niſiin aſperis.Eſt et genꝰtertiũ diptãni.nec facie nec effectu ſule fo lio ſiſimbꝛij ramis maioꝛibo.pcedente illi ſua⸗ ſione.qcqͥd in chꝛeta naſcit᷑infinito pᷣſtare ce⸗ terꝭ eiuſdẽ generis alias genitis:ꝓxime vᷣo qðᷣ in parnaſo.alioqͥn biſerum eſſe. ¶ Et peluim montẽ in Teſſialia.⁊ eleutriũ in euboca.⁊ totã Archadiã ⁊ Lyconiã. Tradũt archades qͥdẽ nõ medicammibo vti:ſʒ lacte circa tẽpꝰ veris. eo qꝙ tũc maxĩe ſuccis herbeturgeãt:⁊ medicẽt vbera paſcuis. ¶ Bibitũ aũt lac vaccinũ eo p boues omnino voꝛitere in herbis ſunt. Igem in libꝛo viceſimoſexto. Diptannum ſagittas pellit pota.⁊ alia tela extrahit illita. ¶ Bal.S peciei q̃ ðꝛ diptannꝰvirtꝰeſt ſiẽ pu⸗ legij domeſtici:niſi qꝛẽ foꝛtioꝛis vᷣtutꝭ qꝛ nõ ſo lũ bibitũ:ſʒ exeo factũ naſcale ſeu fumigiũ ex⸗ trahit fetũ moꝛtuũ.⁊ extrahit ſagittas de coꝛꝑe ſtatim de eo accepto cibo. Capitulmm. duif. Oꝛonicũ.Sera.li.aggre.capᷣ.varo⸗ d nig. id eſt doꝛonicũ. Dicit᷑ ſunt vene albe interiꝰ.exteriꝰvᷣo adcitrinitatem tẽdentes.⁊ ſunt fruſtra in groſſitudie ramoꝛũ ſcitaragi.⁊ in magnitudie nodipullicꝭ ad plꝰ. 2 ſunt alqᷓntulũ dure ⁊ graues et deferũt ex ſy ria. Et doꝛonicũ ex ſyria eſt illud qd mag ad miniſtrat᷑ eſt cali.⁊ ſic.in tertio gradu. Poyperationes Doꝛonicũ ↄfert doloꝛiboqͥ generãt᷑ a vẽtoſi⸗ tatibo matriò Et ↄfert moꝛſibo venenoſoꝝ pũcturis eoꝝ bibitũ.⁊ facto emplaſtro cũ eo ⁊ ficubo.⁊ intrat in ↄfectionibo magnis.i¶ Aben meſuay.eſt ca.⁊ ſic.?⁊ ↄuenit vẽtoſitatibomatri cis.⁊ 9ſoꝛtat coꝛ.⁊ ↄfert ſuo tremoꝛi ⁊ cauatan ¶ Auicẽna de viribo coꝛdis dicit ꝙ ↄſoꝛtat coꝛ. 1 — — — e — — — — — — — De Herbis Capitulum. tlix. DBDPPatica. Plateariꝰ. Epatica eſt quedam herba creſcens in locꝭ e aquoſis:? pᷣcipue lapidoſis.ha bet folia minuta. Terre lapidi⸗ buſq; adherẽtia.Et dicit᷑ epati- caque pcipue epatis eſt iuuatiua. In pꝛimo gradu frigida eſt ⁊ ſicca.Et que habet maio rag folia eſt melioꝛ.habetq; virtutẽ infrigidan di:⁊ ex ſubtilitate ſubſtatie ſue confoꝛtandi. ¶ Serapion aucto.Galieni.Epatica naſcic in lapidiba humectis:⁊ cadit ſuꝑ eam rosvel gutta aque.ꝛ eſt ſimilis lenticule aque.Etq̃n to maioꝛa habet folia:tanto melioꝛ eſt. frigi⸗ da eſt ⁊ ſicca in pꝛimo grad. Poperationes ¶ Epatica valet ↄtra opilationem ſplenis ⁊ epatis ex calida materia.Et ↄtra oẽm egri⸗ tudinẽ epatis calide. Et ↄtra apoſtemata ca lida ſuꝑpoſita trita.Eſt enim reꝑcuſſiug. ¶ Serapion aucto. Dyaſcoꝛidis. Virtꝰ eiꝰ eſt que infrigidat frigiditate pauca.et deſic⸗ cat ⁊ abſtergit. Et emplaſtrum cum ea factũ abſcindit mẽſtrua.Et poſita aut cathaplaſ⸗ mata etiam ſedat apoſtemata calida.Et cu⸗ rat empetiginẽ.⁊ ↄfert yctericie. ¶Et conficitur vel miſcetur cũ melle. aſpꝛe⸗ dinem oꝛis vel lingue diſſenit. Et ꝓhibet flu xum humiditatum ad membꝛa. Eſt enim fri⸗ gida:ſicca ⁊ ſtiptica. I¶ Platearius.Et dicit᷑ epatica que pꝛecipue epatis eſt iuuat iua. Syrupus factꝰ ex aqua decoctiõis eius:addito reubarbaro in fine decoctionis ↄtravctericiam eſt optimus. Sed in omibus aqͥs ex quib ſyrupus fit contra calefactionem epatis ponidebet epa tica.multum enim iuuat. Iterũ.Contracali da apoſtemata valet in pꝛincipio trita ⁊ ſuꝑ⸗ poſita. Oper aur enim reꝑcuſſionez. Capitulum. clx. Banus vel Ebenus.Ariſtoteles in e lidbꝛo de plãtis. Ebenus ⁊ ea que ũlli vic ina ſunt mergunt in aqua. quia in eo raritas eſt parua:nec eſt aer in ipo qͥ poſ ſet ipᷣm tollere. Partes enim eius ſunt mul⸗ tum ſolide. In terris nempe valde calidis ⁊ ſiccis plãte nõ hñt bumoꝛẽ ꝗ materie ſuffici at. Ideoq; partes cõpacte ſut ⁊ anguſti me⸗ atus. Vnde caloꝛ plantam inter albedineʒ ⁊ nigredinẽ coloꝛat. Fitqʒ lignum huiꝰ nigruʒ 1 mer git i aq vt ebenꝰ. ¶ Dy aſcoꝛides · Ebe⸗ num eſt lignum qð ex ethiopia venit: coloꝛẽ habens nigrum duplici caligine.tactu lene durum : guſtu ſtipticum. In coticula confri catum.oſtendit coloꝛem rufum. Eſt alterum ex indiacoloꝛe vario:ſed melius pꝛedictum. Multiq; amomina ligna ⁊ accantica vẽdat quia ebeno ſimilia ſunt:ſed inde fiunt nota. qꝗꝛ mollia ſunt nõ grauia.Cunq; fructumfe⸗ runt haſtilia eoꝛũ ſubꝛufi coloꝛis apparent: nec odoꝛem nec guſtũ talem habent.E ſt au⸗ tem optimũ quod eſt nigrumꝛ equaliter lene vires habens in guſtu acres.¶ Ex libꝛo de naturis rerum. Ebenus eſt arboꝛcui lignuʒ duriſſimum ⁊ imputribile:non facile cedens igni. Quod licet in ignem vehementiſſimuz ardeat quodãmodo ⁊ abſumatur: nunq; ta⸗ men eius combuſtio tranſit in flimam. Coꝛ⸗ tex eius lenis eſt vt lauri lignum. Hyperationes Dyaſcoꝛides.E banum vlceribus oculoꝝ vtilitatẽ facit. Airtus eſt ei etiã purgatoꝛia. Et ideo caligines oculoꝛũ ⁊ reumatiſmũ de⸗ tergit ac phibet. Multi cotilas medicing⸗/ les ex eo faciũt. ¶ Aliq vero triturã ⁊ raſurã eius⁊ liniaturã infundũt in vino die ac nocte ⁊ poſt terunt faciẽtes colliria. Alij pꝛo Fino aquam mittũt.Comburituretiam in cacabo crudo bene munito q;diu cinerẽ faciat et la⸗ uatur vt molibdo quipuluis facit ad ſiccita tem oculoꝛũ.ꝗ Auicẽna.Ebenus calida eſt ⁊ ſicca in ſecũdo.Ex ea melioꝛ eſt nigra equa lis in qua nõ ſunt linee.⁊ in ſuo tactu ſimila⸗ tur coꝛnui toꝛnatili.Eſt autem valde compa cta ⁊ ſolida.in cuius ſapoꝛe eſt moꝛdicatio. ¶ Cunq; ſuꝑ carbonem ponitur: odoꝛ bonꝰ ⁊ acutus ex eaodoꝛatur:fricatur in aqua ſi⸗ cut pulueres lapidum. Et eſt ſubtiliatiua et abſterſiua.abſtergit pannum oculi⁊ albugi⸗ nem:⁊ ad eius fricationem colliria fiunt. ¶ Confert ⁊ vlcerid antiquis eius ſerratura aduſta ⁊ obtalmie ſicce ⁊ ſcabiei oculi. Capitulum. elxſ. A.atinus. Dyaſcoꝛides capitulo ela e tinus habet folia rotunda et aſpera. haſtas tenues ſimilia elixine ſed mi⸗ noꝛa ⁊ rotunda ⁊ aſpera.baſtas habʒ tenues duobopalmis longas.qͥnq; aut ſex exynara dice.habens folia planaguſtu ſtiptica. Na⸗ ſcitur loq cultis ⁊ in agris.i¶ Pliniꝰ capᷣ.ela tin. Elatin ramulos babet qͥnq; aut ſex tenu es ⁊ oblõgos.ſfolia q̃ſi piloſa⁊ ſtiptica.i Ha lienꝰ ſexto ſimpliciũ farmacoꝝ capitulo ela⸗ tin:mediocriter eſt infrigidatiua ⁊ ſtiptica.- ¶ Dyaſcoꝛides.F olia eius in cathaplaſma⸗ tibus adhibita polenta reuma ocnloꝛuʒ ⁊ tu⸗ moꝛem pꝛohibet.Elixatura eus bibita diſ⸗ ſinteric mirifice medicatur.¶ Plinius.Fo⸗ lia eius in fomento lachꝛymas ſtringunt. Alexander capitulo de paraliſi ⁊ agiro ⁊ e latis acopum:id eſt mitigatiuũ ex agyro mi⸗ frigigatiuis cum temperamento. xtum:⁊ cõfoꝛtatiuo ⁊ elatis:id eſt ſtipticꝭ in⸗ WRW☚ WS ( E „ ₰ℳ Capitulum. clxif. Dera arboꝛea. Iſidorꝰ.Edera dicta e eſt eo ꝙ arboꝛiba reptando adhereat vel ꝙ hedis ſupꝛa lactꝭ abũdantiã a veteribo in eſca pꝛebeat᷑.Edere frigide terre indices ſunt ſ̃m phiſicos. Nã antifarmacon ebꝛietas eſt ſi qͥs ad edera coꝛonet᷑.¶ Pliniꝰ libꝛo. viij. Apꝛi edera medent᷑ ſibi. Idẽ libꝛo xvi.Edere quoq; folia nõ decidunt:⁊ angu⸗ loſa ſunt.folioꝝ quidẽ vnitas in ſuo perma⸗ net cuiq; genere:pᷣterq; populo ⁊ edere.Ede ra iam in alia dicit᷑ naſci quã negauerat theo fraſtus.nec in india niſi ĩ monte mero.i¶ Ale xander vero obraritatẽ ita exercitu coꝛona⸗ to ex india victoꝛẽ rediſſe liberi pris exẽplo ‚ — e —— — — = X 2 — — - - — — — — — — — — 2 — — ð — — — Gahtn la figet Snfarmecn ir bi ln ſo unkt die De Herbis Arboꝛ eſt inimica ſatis oĩbꝰ. Sepulchꝛac; „ ad muros rũpens.ſerpentũ derofiihorira⸗ abitaz. tiſſima vt mirũ ſit eũ in honoꝛe vllo Dyaſco.ca.ciſſos.Edere genera triaſunt:al ba:nigra ⁊ elix. Alba vero ſemẽ affert albuʒ. nigra nigrũ aut croceũ:quã multidyoniſiam vocant.Elix vero nõ hʒ ſemen:ſed folia mi⸗ nuta ⁊ anguloſa ⁊ groſſa.NHigra vero vocat dyoniſia a bacho:qͥ dyoniſiꝰ vocabat᷑:quem potatũ edera coꝛonatũ aliqͥ fingebãt.ſũt eni edere frigide ⁊ terre indices.vnde ſũt frigidũ antifarmacũ ebꝛiantis.ſi qͥs potatꝰ edera co ronatur.nã coꝛonatꝰ edera nõ inebꝛiat᷑. VUn⸗ de illo tꝑe nõ incoꝛonubantur edera: niſi ad ſummũ potati vt fugerent ebꝛietatẽ.¶ Theo doꝛus pꝛiſcianꝰ vocat fructũ edere coꝛimbũ a coꝛono as.qð eſt vᷣbũ actiuũ.⁊ inde deriua tur coꝛrelatiuũ:⁊ eſt pꝛemiũ alicuiꝰ certami nis.⁊ inde venit coꝛimbo.i.edere fructꝰ:qꝛ in⸗ de coꝛonabant᷑ antiqͥ:⁊ potiſſime poete in ſi⸗ gnũ virtuoſe repletiõis capitꝭ.¶ Añ Ouidi us metha.q̃rto.Et gradꝰ diſtinguit vele co⸗ rimbo.Eſt alia edere q̃ vocat᷑terrena.Et alio noĩe vocat᷑ cameaſſos.Eſt aliud genꝰ ciſſos non verũ ſᷣm Dyaſcoꝛidem ca.ciſſos.ſed ſic ꝓ quandam ſimilitudinem vocatur:quã mul ti vocant ciſteron:id eſt roſam caninã. Operationes ¶ Oyaſco. Om̃is edera habet virtutẽ viſci⸗ dam ⁊ ſtipticã:vnde nerui citiꝰ eã ſentiũt cõo trariã. Vñ ex ↄtrarijs cõponit᷑ virtutibus. Stiptica eni eſt ⁊ frigida ⁊ acris calidaꝛ aq̃̊ʒ ſa participans ſuba.Cuiꝰ folia viridia in vi⸗ no cocta.magnas plagas ↄglutinãt:⁊ mali- cioſa cicatriſant vlcera ex igne facta.floꝛes eiꝰ digit triboſublati ⁊ bibiti diſſintericꝭ me dicant᷑ſi bis ĩ die dant᷑folia eiꝰ mixta cũ ce⸗ rotis cõbuſtiõibo maxime ꝓſunt.i¶ Itẽ folia eiꝰ cũ aceto cocta ⁊ impoſita ſplenẽ tumentẽ attenuãt.ſuccus eiꝰnaribo infuſus purgat ca put:⁊ doloꝛeſ capitꝭmitigat.i Cũ oleo puro decocta doloꝛibo aurium opitulant᷑.¶ Nigre edere ſuccꝰ aut ſũmitas eiꝰ ſi bibit᷑ amentes hoĩes pᷣſtat.qinq; grana ſeminis eiꝰ cocta cũ oleo roſaꝝ in coꝛio maligranati ⁊ auri dextre infuſa ſiniſtro denti dolenti medent᷑. ¶ Etvt cathaplaſma impoſita capillos nigreſcit.ſili ⁊ vt vlceribo vtilia ſunt.folia eius cũ vino co cta cõbuſtionibo medicant᷑maculas impoſi ta emẽdant.ſũmitates ipſiꝰ bibite vel ſuppo ſite mẽſtruis imperãt.¶ Poſt pin gationẽ ve ro mulieꝝ..i.bibita generare nõ ſinit.i¶ Ca⸗ cumina ipᷣi trita ⁊ melle addito et ſuppoſita aboꝛſump̃ᷣſtant. Succꝰ eius naribo imilſus ⁊ vulnera canceroſa pꝛodeſt. putredinẽ nariũ tollit. lachꝛymũ eius pedicu los occidit:⁊ capillos euellit:qͥbeeuulſis im poſitꝰ nõ renaſci ſinit.¶ Et in denteʒ cauum miſſum doloꝛẽ tollit ⁊ ißjm coꝛrũpit.¶ Suc⸗ cus radicꝭ eiꝰ cũ aceto bibitꝰ moꝛſibo ſpalan gionis occurrit.¶ Plinius ca.de edera.Na ſcitur in diuerſis arboꝛibus ⁊ parietibi pe⸗ tris ⁊ terris. Huius folia trita diſſintericos remediat:⁊ frumento mixto ad combuſtam Capitulum. clxxiij. Dera terreſtrꝭ.Gal.vij.ſim.far.ca ciſ e ſos vledera terreſtrꝭ.bec ex orijs cõ pronit vᷣtutibo.hʒ eĩ qͥd ⁊ ſtiptice ſube quã qͥdẽ terreſtrẽ frigidã mõſtrauimꝰ exiſte⸗ re.Habet aũt qͥd ⁊ acris quã oñdimꝰ calidã eſſe vt guſtꝰ teſtat.tertia aũt cũ his aq̃ſa ſuba arttciar⸗ tepida cũ viridis ẽ.Cũ enĩ ſiccat qdẽ dyafoꝛari pmũ neceſſe ẽ.Reliqͥ vero terreſtrẽ frigidã ⁊ ſtipticãꝛ calidã q̃ acris eſt. Poperationes ¶ VUiridis qͥdẽ coctis frondibo cũ vino ma⸗ gnaꝝ plagaꝝ eſtoglutinatiuꝰ.Cicatriſat aũt ⁊ eas q̃ ab ignevlceratiões cũ acetovᷣo fron des cocte ſpleneticos iuuat leomo cs. vn⸗ „ 8 de ſanat reumata ⁊ vlcera autiquafm aures * 1 nares.ſi vo acrius appareat cũ oleo dulci miſcet᷑.¶ Gũmi vᷣo eiꝰ ſexu pedes interſicitꝛ capillos deſtruit.calide intatũ exiſtẽs vtu⸗ tis vt cõburat.¶ Idẽ Gal.vij.ſim. far.ca.ci⸗ tacus ſiue ciſtbarus.i.edera ſtiptica ẽ frutex in guſtu ⁊ in oĩt q ᷣm partẽ actibo frondes: attñ ⁊ gemina parua trita intantu ſiccãt⁊ ſti pticant vtↄglutinent vulnera.floꝛes vᷣo ſuꝑ oia ſunt opatiuioꝛes.vt ſi cum vino bibant᷑ ⁊ꝛ Diſſinterias ⁊ vẽtris imbecillitates ⁊ reuma ta ⁊ hũidit ates ſanẽt.Cũ vᷣo cathaplaſmant᷑ putridos bumoꝛes vlceꝝ iuuãt.Eſt enĩ eoꝛũ virtꝰ nõ generoſe ſiccatiua in.ij.gra.⁊ a men⸗ ſuratis cõplete.Eſt aũt frigidus intantũ hic frutex vt tepida participet caliditate. v A leboꝛus albo. Dyaſ. ca. de elleboꝛo e cFEm tranſſationẽ nr am. Elleborꝰ albo folia hʒ ſilia arnogloſſe:aut bletea/ greſti ſʒ bꝛeuioꝛa ⁊ nigrioꝛa? modicũ obꝛufa. haſta ẽ ei longa duob palmis ⁊ rugoſa:⁊ citi us ſolet marceſci qũ ſiccare incipit.Et ſiẽ ca pilli multi ex vna radice ꝓcedũt ſic vᷣgule.na ſcit᷑loq mõtuoſis.radix fodi tꝑe areaꝝ dʒ. vtilis ẽ aũt alba ⁊ tenſa ⁊ fragilis et plena et iuncoſa:quã cũ fregerꝭ velut fumũ iactat: et albidioꝛ deintꝰ cũ guſtu ca.nõvalde ſaliuã p uocãs:plꝰ accepta hoĩeʒ ſuffocat.meliꝰ qri naicũ ⁊ italicũ.capadociũ his albiꝰ ẽ⁊ tenue ¶ Sera. li.ag. ca. cherbachen au. Dyal. cher bachen. i.elleborꝰ. Oue ſüt ei? ſpẽs; alboꝛ ni ger. ſ̊ alb ẽ planta: cuiꝰ folia ſunt ſilia folijs plätaginis ſeu folijs plãte dicte blete agrion .i.ſiclè agreſt::niſi q; ſũt bꝛeuioꝛa eis ⁊ declij nãtia ad nigredinẽ plꝰ eiꝰ ⁊ verſus rubedinẽ aliqntulũ tendẽtia.⁊ hʒ ſtipitẽ q̃ttuoꝛ digito⸗ rũ longũ rugoſuʒz.⁊ qñ incipit excoꝛiari deſic cat᷑ ⁊ putreſcit cito ⁊ apparet circa ſtipitẽ ve⸗ lut capiulli ſubnigri.hʒ radiculas multas ſub tiles egrediẽtes ab vng radice paruas ⁊ ob⸗ longas ſilr cepe lõgo.Naſcit᷑ mõtuoſis locꝭ Et dpoꝛtet ꝙ fodiat᷑radix ipᷣiꝰ plãte ⁊ repo⸗ natr᷑tꝑe meſſis.Et melioꝛ ad colligẽdũ ẽ cuiꝰ plãta extẽdit᷑ ſup terrã extẽſiõe moderata.⁊ ẽ albo ſacile frãgibil: multe carnoſitatꝭ.nõ hbñs acutas ſũmitates ſiẽ ſquinantũ.Et qñ frãgit euolat ex eo res ſilis pulueri.⁊ caro eiꝰ ẽ ſub tilis ⁊ nõ moꝛdicat linguã moꝛdicatiõe ſoꝛti. ſz facit abũdare ſaliuam ad os: ⁊ cqueat᷑ ani mietate ſua:qꝛ ſuffocat.Et melioꝛ ex eo ẽ ile q̃ defert᷑ ex terra q̃ ðꝛ italia.ſʒ ille qͥ eſtex cal- dechia ẽ malus.⁊ ẽ plãta ſilis ſquinãto: et eſt mufcn. Dperationes ¶ Dyaſ. Elleboꝛus alb flegmaꝛ oẽs bumo⸗ res vomitu purgat.Collirijs nobilibo miſce tur. caliginẽ oculoꝝ purgat.ſuppoſitꝰ aboꝛ ſum facit.¶ Infantẽ ĩ vtero occidit.ſternuta⸗ mẽta ꝓuocat polente mixtꝰ.molliſoꝛices ne⸗ cat:elixus cũ carnib citiꝰ eas madidas fſa⸗ cit. nã niſimixtꝰ fuerit polẽte aut ſiſamo aut ſucco keig ane:aut ſucco tapſie aut mulſe aut ſucco lenticule aut niſi in pane coquat᷑ dariñ põt:q; ſic ab antiqͥs inuẽtũ eſt.¶ Vilon medi cus doctiſſimꝰ ⁊ ꝑfectiſſimꝰ diligẽtia lõga? rõne ſcripſit q̃ diſciplina elleborꝰ det. Dul ti vᷣo in ſucco mulſe mixtũ dant poſtea dan tes mãducare illis qͥ h̊ acceꝑint qͥ ſunt ſoꝛtiſ ſimi coꝛꝑe.vñ datũ diſciplina ſuꝑioꝛi nullaʒ offocationẽ facere põt cũ aceto mixtꝰ.⁊ col⸗/ liriũ factũ ⁊ ano ſuppoſitũ nauſeam ꝓhibet. (¶GBal.Elleborꝰ vterq; tã albo qᷓ; niger abſter ſiue ſilr ⁊ ca.vᷣtutis ſũt:qre ⁊ moꝛfeis ⁊ empe tiginibo ? ſcabieb ⁊ lepꝛis ↄueniüũt:qͥn etia ſi ſtulas moꝛtificãt duoby aut trib dieb: ſzden tiũ doloꝛibo cũ aceto ↄferũt.i¶ Jo. meſue. di⸗ cit elleboꝝ albũ debere vit ari.Eſt enĩ pᷣfoca tiuꝰ.ſuꝑ migrũ aũt debere pᷣumereↄcoꝛdant oẽs.⁊ ꝓpꝛie rectiſicãdo ſᷣm artẽ ⁊ legẽ:⁊ ñ ↄue nit niirobuſtꝭ coꝛꝑibo ⁊ qnioſis:⁊ tꝑe veris. Etpꝛie dat quidẽ qñ ⁊ cniuenita qu —„ — f 20 Auͤ „l 8 . i chn nfüift 1 gan ſansrech Kiunhect echunde uehim raſtpren Lse, Chrugsto fünwſs b Rüer cpe⸗ Glkititan ewannri Wn nibie iTeffigf nicrocbiſ dicntöcſen 9s: :ceig elorercrit leqeeſtars ſqnmnimet mone roishin vobililoni. ppoſtobe er emun lliſoꝛnceshi nmdidas ſamo taumuler ecocpotden can digaul n tpolead n inin vr nuli nicha, ſanm pbi nnin orfeistane agr Deherbis liter acqͥrere facit inueneſcẽtiã:ꝛ incolumi⸗ tate ⁊ moꝛes laudabiles ⁊ cõplexionẽ bonã Hoc eĩ ẽ ꝓpietas:ſicut Hypo. dicit: ⁊ ꝓpꝛie rieꝝ coꝛruptaꝝ: ⁊ ſ. olutiõe educit cũ facilita te colerã ꝑmixtã.⁊ groſſũ flegma:⁊ colerã ni . grã cũ vᷣtute ⁊ ſine moleſtia:⁊ mũdificat ſan⸗ guinẽ ⁊ attrahit a venis ſuꝑfluitates gdmix tas ſqanguini ĩmo toto coꝛꝑi:⁊ aↄcauitatib mẽbꝛoꝝ ⁊ ꝑtiba remotꝭ acute.i¶ Et ex rebaſo lẽnibo mũdificãdo cerebꝝ⁊ꝛcaput totũꝛ ĩſtru mẽta ſenſuũ ⁊ neruos ⁊ veſicã.i Et ↄfert iu⸗ uamẽtũ mgnũ egritudibo eaꝝ ſiẽ ẽ ſod ꝓppᷣe ⁊ emigranea ⁊ mania ⁊ melãcolia ⁊vertigo . epilẽcia ⁊ ꝑaliſis.⁊ aq̃ q̃ deſcẽdũt ad oculũ.⸗ ↄꝓfert egritudib⸗ iũcturaꝝ ⁊ duriciei:⁊ apᷣati bꝰ eaꝝ ⁊ ſcrofulis.⁊ eſtſic tyriaca ⁊ medicine tonomatice ad lepꝛã.⁊ cancrũ:vt ſpẽs her pet ⁊ bothoꝛ Ae comedut. Et hec Jo. meſ⸗ ue de nigro.¶ Albo ãt foꝛtiterꝛ difficultervo mere facit cũ accidẽtibatimorꝭ.⁊ ↄfricatꝰ ex eo ad egritudies cutꝭ.ↄfert cum vᷣtute:⁊ cu⸗ rat ſcabiẽ empetiginẽ: lẽtigines.⁊ↄfert vter qelleborꝰ fiſtulis ⁊ vlceribo fraudulentis. „ Capitulum. clxv. eæ Alebor niger. Aui. li ij. ca. ð elle. El leborꝰ ille qͥ niger eſt:eſt fruſta inciſa eius acuitas foꝛtioꝛeſt acuitate albi.? illiq ipᷣm colligũt pᷣſeruant᷑ab eiꝰ nocumẽto co⸗ Moceé, ypo. dicit: peie q medẽdo allia ⁊ bibeẽdo vinũ. æ folia qͥdẽ plan dẽ mũdificat coꝛpꝰ totũ a ſuꝑfluitatibo mate te eiꝰ ſũt ſilia folijs ſquinãti:ſʒ ſũtvebemẽtio ris nigredis qᷓ; ia.⁊hʒ crus bꝛeue ad purpu reitatẽ declinãs.⁊ eiꝰ figura eſt ſiẽ figura ra⸗ cemi.⁊ in ipᷣa ẽ fucte: ⸗ venas ſubtiles ni gras.ex cuiuſcũq; q̃rũ radice ſiẽ duo capita cepaꝝ egrediunt᷑.Et qð de eo admĩſtrat᷑ ſũt yene iſte. Et oꝛit᷑ in ſiccis loct. Melioꝛ ẽ qͥ eſt mediꝰ ĩter veterẽ ⁊ nouũ ⁊ groſſuʒ ⁊ extenua tũ hũs coloꝛẽ cinericiũ.⁊ qͥ eſtvelociter frãgi bilis ⁊ ñ põderoſus.in cui vacuitateẽ q̃ddã ſile tele aranee ſapoꝛẽ hñs acutũ moꝛdicãs linguã.Et bonũ qͥdẽ qðᷣ admiĩſtrat᷑eſt vt aſſu⸗ mat᷑lignũ parnũ qð eſt apud radicẽ eiꝰ:et in⸗ fundat᷑ parua aqᷓ ⁊ excoꝛiet᷑. Et aſſumant᷑ coꝛ tices illiꝰ ⁊ exſiccent᷑in vmbꝛa.⁊ admiſtrẽtur triti⁊ cibellati.i¶ Jo. meſue ca.de elleboꝛo. Eius ſũt due ſpẽs.Nã aliꝰ eſt alb: aliꝰniger PHiger incolumioꝛ eſt albo. Añ minatur alb⸗ accidẽtia timorꝭ ⁊ tremorꝭ.Niger vᷣo acqͥrit ei iunueneſcentiã ⁊ incolumitatem:⁊ ex eo qð mageeligitur.⁊ ꝓpꝛie ẽ cuiꝰ ſopoꝛ ẽ acutꝰ moꝛ dicãs guſtũ.⁊ hñs ſapoꝛẽ ſicut aſaꝝ ꝓpꝛie:et qð eſt frãgibile.⁊ mediũ ĩter ſubtile ⁊ groſſũ. ⁊ mediũ iter recẽs ⁊ antiquũ:⁊ medium inter ponderoſuʒ ⁊ leue:ĩmo plus leue q; pondero ſum.⁊ qð eſt leue carẽs aſperitate.Et melioꝛ pars ipᷣiꝰ plante eſt radix ip̃iꝰ. Et melioꝛ ꝑs eoꝝ ſunt cutes ipᷣoꝝ.Et melius tpᷣs collecti onis ipᷣoꝝ ſunt ver ⁊ eſtas. Dperationes ¶ Dyaſ. Radix elleboꝛi nigri accepta colerã flegma ꝑ vẽtrẽ purgat.Alij ſcamoneã ⁊ ſal miſcẽt.ʒ.i.multi cũviſcelłeã coquũt:multi cũ lenticula.nã ſic accepta vẽtrẽ purgat.¶ Pur gatio illa melãcoli: epilenticꝭ:artetiq ⁊ pa raliticᷓ medicat᷑. ¶ Suppoſita mẽſtruis ĩpe⸗ rat:aboꝛſum facit.fiſtulas purgat impoſug. ¶ Reddit auditũ pꝰ triduũ eiecta.ſcabiẽ pur gat mixta libanotidi cere ⁊ pici liqͥde et oleo citrino aceto addito.ſolavt cathaptaſma im poſita maculas oẽs coꝛꝑis tollet.lepꝛas oẽſ ⁊ zernas lipidat.ſcabies curat ĩ aceto cocta. ⁊ gargariſmo accepta ſeu adhibitadoloꝛẽ dẽ tiũ mitigat.⁊ miſcect ſtipticmedicamibomi tavino ⁊ pollineoꝛdei.⁊ vt cathaplaſma ad ibita ydropit᷑ pᷣſtat effectũ.¶ Et ſñlino fue⸗ rit ĩſerta ⁊vino merſavinũ cartarticũ reddet aq in q fuſa fuerit ſi domuiaſꝑgatmuſcas ⁊ pulices necat.i¶ Hoc cũ fodit᷑ celeriter fodi opoꝛtet:qꝛ tarditate fodiẽtꝭviſũ hebetat.aut doloꝛẽ capitꝭ cõmouet.nã plimi bolioꝛes eiꝰ d D & 08 allio ſu cu ¶ Aui. Elleborꝰ niger ↄfert linitꝰ ſup moꝛfe am cũ aceto. ⁊ ſili ſuꝑ loca in qbo ſũt ſoꝛdes. ſilr ſuꝑ albã moꝛfeam ⁊ eradicat verrucas. ¶ Et euacuatio q̃ fit cum eaↄuenit aglbaras. Doſis nigri ẽ a kirat.vi.yſq; ad. z. i. ¶ Confe ctio pillulax q̃s deſcripſit Haly.qᷓꝝ iuuamẽ tũ eſt vltimũ ad melãcolicas egritudines et cancrũ ⁊ lepꝛã ⁊ moꝛfeã nigrã difficilẽ:qrum eſt hec ꝑmixtio. Recipe vyere pigre.·ʒ.xij. elle⸗ boꝛi nigri. Polypodij qna. z.v. agarici lapi⸗ dis laʒuli ſalis indi. coloqͥntide ana. .iij.do ſis a.ʒ. ij: vſq; ad aureos ij ſumt ſane exꝑte. Capitulum. clxpxſ. AUpatoꝛiij. Dyaſ.ca.ð eupatoꝛio ſm ę trãſiationẽ nr̃am. Eupatoꝛiũ frutex eeſt ſarmẽtoſa haſtã hñs rectã: ligno ſam tenuẽ ⁊ nigrã ⁊ aſperã in cubiti vniꝰlon gitudĩe poꝛrectã aut ampliꝰ.Folia ſunt ei in gyro diuiſa ſicut pentafilon aut canapis:cu ius ſolia ĩ capite inciſa ſũtvt ſerra ſemẽ ame dia haſta aſpeꝝ ⁊ ſubtꝰ decliuũ eſt ei. ¶ Aui. liij.ca.de eupa.Eupatoꝛiũ eſt ex herbis aro maticis.⁊ hʒ ſolia q ſunt ſicut folia canapis. Et flos eiꝰ ẽ ſicut nenufar.⁊ ẽ illud qdð admi niſtrat.⁊ ſuccꝰ eſt ca.in.i.ſic.in.ij.Eſt ſubtilia tiuũ:inciſiuũ valde abſterſiuũ ſine attractio ne ⁊ ſine caliditate maniſeſta.Etĩ ipᷣa eſt ſti⸗ pticitas pauca ⁊ ponticitas⁊ amaritudo ſoꝛ to ⁊ vino potato ſecure fodiebãt. LTrattatus tis:ſicut ẽ amaritudo aloes.¶ Pli.ca de en pa. Eupatoꝛiũ regiã hʒ actionẽ: cquliſ li9no ſinigricãtis yrſuti cubit alis aliqñ ⁊ amplio⸗ ribo folijs p ĩterualla qnq;ʒvt canapis p mar⸗ gines inciſis nigris ⁊ ip̃is plumoſis radice⸗ hſupunea. Gal.vi.ſim.far.ca.de eupato⸗ rio.⸗ upatoꝛiũ ẽ herba ꝗ vocat᷑ volucrũ ma⸗ ius vel agrimonia. cuiꝰ ſubaẽ ſubtilis.ſapoꝛ ei ẽ ſtipticꝰ.Etiᷣtꝰ eiꝰ eſt ca.caliditate modi ca ⁊ deſiccat.Sʒ ſciẽdũ ꝙ eupatoꝛiũ ſilr ſm Dyal.ca. de agrimonia vocauerũt antiqra⸗ dicẽ agrimonie:eo ꝙ ẽ diur etica valge. Itez Sm eundẽ ca. de marubio. Marubiũ etiazꝛ q dã eupato:iũ vocauer̃t:qm valet õ vitia epa tis. ⁊ p tãto nõ ẽ veꝝ eupatoꝛiũ.qm̃ Dyal.faẽ ſemotim ca. de eupatoꝛio:⁊ ſemotim ð maru bio ⁊ agrimonia. oc ſilr voluit Jo. meſue ca.ð eupatoꝛio cũ dicit:ꝙ dicũt aliqͥ ꝙẽ ber . ba pulicũ.noluit ſᷣmveꝝ ꝙ ſit herba lat inivocãt pulicariã eupatoꝛiũ.qm̃ Oyal.fa cit ſemoti ca.ð eupatoꝛio.qð incipit eupato riũ.⁊ ſemotĩ ca.de pulicaria vel herba pulicũ qð incipit coinʒa.ſjj ſicut dictũ ẽ dz intelligi Meſue.Nã dicit q; eupatoꝛiũ ſᷣm qͥſdã ẽ ber ba pulicum quoniam aliqui vocabant puli⸗ cum ũ eupatoꝛium ⁊ bñ. qm̃ ẽ diuretica val⸗ de:⁊ valet ʒᷣ vit ia epatꝭ. Miroꝛ q̃liter medici nr̃i tꝑis nõ aduertẽtes ᷣba Dyaſ. Aui.· De ra. Pli.⁊ Gal. ⁊ Damaſceni credũt herbula⸗ rijs ſaliuã agreſtẽ eupatoꝛiũ dicẽtibo qᷓ neci ſapo:e nec ĩ odoꝛe cũ eo ↄuenit. Si aũtĩ ipᷣa foꝛſan vᷣtutes eupatoꝛij inuenerũt:⁊ ꝓeo po⸗ nere voluer̃t:cuiꝰ gra ipᷣm eupatoꝛiũvocaue rũt. nõ licebat dicere ꝙ idẽ eẽt: qm̃ eupatoꝛi um p̃t dici oẽ id qð valet ð vitia epatꝭ. ab en qð ẽ bonũ ⁊ pacoꝛqð ẽ epar.vñ eupatoꝛiũ.i. bonũ epati.ſʒ veꝝ eupatoꝛiũ ẽ illud qð anto⸗ nomatice ẽ bonũ epatiſicut illud qð veꝝ eſt Nnea. Dpkralioneg ¶ Dyaſ.ſmtrãſia.no.Eupatoꝛiũvalet ↄvitia epatꝭ:⁊ folia eiꝰ ſicca ⁊ axungia poꝛcinavete ri addita trita ⁊ ĩpoſita dura vulnera ad cicaꝗ tricẽ ducũt. ¶ Semẽ vᷣo eiꝰ⁊ folia cũvino bi bita diſſinteriq ⁊ moꝛſibo venena occurrũt medicãdo.i¶ Eadẽ dicit Sera.cap̃ ꝓꝛio de mẽte Dyaſ.⁊ addit.Et ſũt miłtiq tat ꝙ illa berba ſit agrimonia: ⁊ errãt: eſt alia ab ea. Et nos qͥdẽ manifeſtauimꝰ ia de eiꝰ eẽ in eo qð dixim de eo. ¶ Et idẽ anc. Oal. In tyria cacheſar eupatoꝛiũ aꝑit opilatiões epatis? foꝛtificat ipᷣm.i¶ Jo.meſue.Eupatoꝛiũ ſolu⸗ tiõe educit colerã ⁊ flegma facile. Epᷣſerua⸗ — tiuũ a putredie ¶ Etofoꝛtat ſtomachũ epqa ⁊ viſcera: ⁊ofert doloꝛib eoꝝ:⁊ ẽ mediciaſple⸗ — nis: ? opilationũ oĩm ⁊ egritudinuʒ ab ea fa ſit herba illa quã „ De Herbis ctarũ. Et febꝛiba longitꝑis mire ſubuenit. doſis decoctiõis eiꝰ poton eſt a.ʒ.iij.vſq; ad vi.⁊ puluis eiꝰ a.ʒ.ij.vſq; ad.iij.loco eiꝰ poni tur in defectu eiꝰ abſinthij ⁊ aʒari.ana medi⸗ um ponderꝭ ipᷣius.¶ Auic̃.Eupatoꝛiũ ẽ bonũ in initio alopicie ⁊ tyrie:⁊ linit᷑ cũ adipe vete ri ſuꝑ vlcera difficilis ↄſolidatiõis.i¶ Et eiꝰ ſuccus ↄfert ſcabiei ⁊ pꝛuritui qñ bibit᷑ cum aqua fumiterre ⁊ oximelle.⁊ ſilr flos eiꝰ⁊ ſuc cus ipᷣius eſt foꝛtioꝛ.Confert doloꝛib epatꝭ: ⁊ opilatiõibo eius ⁊ ↄfoꝛtat ipᷣm.i¶Et cõfert duriciei ſplenis:⁊ apoſtematibo epatꝭ:⁊ apo⸗ ſtematibo ſtomachi.⁊ eiꝰ herba ⁊ ſuccus ↄfe runt maliciei foꝛme ⁊ accidẽtibo hydropiſis datũ in potu cũ vino:⁊ↄfert vlcerib inteſti⸗ noꝛũ.i¶ Confert febꝛibocronicis:⁊ antiquis ꝓpꝛie ſuccus eius.⁊ ꝓpꝛie cũ ſncco abſinthij. lo co eius ponit᷑ pondus eius de aʒaro:⁊ me dietas ponderis ipᷣius de abſinchio. Capitulum. cxvij. AVlfragia. Paulus cap̃. de eufragi⸗ e eſt herba que ſimilat in ſtipitiboyſo/⸗ po:niſi q; ſtipites ſui habent coloꝛeʒꝭ violaceũ: ⁊ nõ habent ramos.⁊ folia ſunt in ſtipit ibo a medietate ſuperiꝰ.⁊ ſunt parua in⸗ ciſa ſicut galliculi criſta.et ha bet floꝛes ten⸗ dentes ad albedinem ſatis paruos. Dperationes ¶ Deget doloꝛibo oculoꝝ. ⁊ ↄfoꝛtat viſum A Capitulum.clxviij. WMWblici. Serapion libꝛo aggrega⸗ e ris ca.de amlegbelliget:id eſt mira⸗ bPbolani emblici ⁊ bellirici. De belliri cis hahetur ſuperius de B. in capitulo bel⸗ lirici.Et ſunt ambe frigide ⁊ ſicce in fineter tij gradus. Stonnes meſue cap. demi⸗ rabolanis. Mirabolani emblici ſunt ex me dicinis confoꝛtantibus ſtomachum coꝛ et epar ⁊ viſcera.Et melioꝛes ex eis ſunt habẽ⸗ tes fruſta groſſa ⁊ denſa ⁊ grauia que minus creſcunt in oſſibus ⁊ plus in carne.rariquo⸗ q; nõ habent ſpiritum.⁊ ſunt frigide comple xionis parum:⁊ ſic.in.i.graeu. Dperationes ¶ Emblici ſũt ↄfoꝛtatiui membꝛoꝝ.⁊ coadu natiui partiũ eoꝝ.Et ſũt de extinguẽtib in⸗ flãmationẽ in ſtomacho ⁊ epate.Et ipᷣi nutri ti maioꝛis ſunt operatiõis ⁊ minoꝛis coꝛru⸗ gatiõis. Modus nutriẽdi emblicos.Ac⸗ cipe ex eis q̃ntitatẽ quã voluerꝭ ⁊ ſubmerge in aq:⁊ expone ſoli vſq;dũ tumefiãt ⁊ hume⸗ ctentur:poſt expme ⁊ pone in aqua mellis ⁊ dimitte duos dies. 2 deinde coque cumfa iiij Tratctatus cilitate.⁊ poſtq;ᷓ cocti fuerint imitte parũ re frigerari:⁊ adde cũ eis mellis tabarʒet ſciut quartã partẽ totius ⁊ reconde.⁊ quidaʒ ſup⸗ condiũt cũ ſpeciebo aromaticꝭ ↄfoꝛtatiuis.ſi cut cũ cinamomo xiloaloe gallia cardamo⸗ mo ⁊ croco ⁊ ſiſib.¶ Sera.aucto. Galieni. Emblici habẽt ꝓpꝛietatẽ denigrãdi capilloſ. ⁊ ꝓphibent caſum ipᷣoꝛũ.Et cõferũt emoꝛroi⸗ dibus:⁊ ipi tumeſcunt in aqua.i¶ Et conditi ex eis faciũt operatiões mirabolanoꝝ non conditoꝝ:niſi qꝛ ſunt debilioꝛes eis.⁊ in bel⸗ liricis maioꝛ eſt ꝓpꝛietas in acumine q; ĩ em⸗ blicis. ¶ Et idem auctoꝛitate Bedigoꝛas. Emblicoꝛũ ꝓpꝛietas cõfoꝛtat ſtomachũ:⁊ ꝓ⸗ bibent coꝛruptionẽ ab eo.foꝛtificant ſtoma⸗ chum:⁊ augent appetitũ cibi.⁊ incitant coi⸗ tum:⁊ abſcindunt ſputũ ⁊ vomitũ:⁊ ſedant ſitim.⁊ augent oꝑationẽ ſenſus. Mirabola⸗ ni emblici bellirici ⁊ kebuli mixti cũ oleo a⸗ migdalaꝝ dulciũ ⁊ cũ melle tingũt capillos coloꝛe nigro.¶ Johã. Meſue. Mirabolani emblici educũt ſolutiõe flegma:⁊ ſunt ex re⸗ bus valde ↄfoꝛtantibo cerebꝝ ⁊ neruos.⁊ au gent intellectũ:⁊ ↄfoꝛtãt coꝛ:⁊ ↄferũt tremo ri eiꝰ.⁊ mũdiſicãt ſtomachũ a putrefactiõe ⁊ ↄfoꝛtãt ipᷣm.⁊ ſedãt feruoꝛẽ in eo.⁊ auferũt ſi tim ? addunt in appetitũ:⁊ ſedant vomitũ. —— 6 — SE RN , Capitulumm alrit. Mdiuia. Auicenna. Endiuiaruʒ alia e eſt oꝛtulana alia ſilueſtris. De ſilue ſtri in ſequẽti capitulo tractabitur. Et quedam babet lata folia:quedaʒ ſtricta. ambe vincunt lactucam in aperiendo.i JIſa ac in dietis particularibo.Endiuia domeſti⸗ ca ⁊ ſilueſtris eſt:quarum domeſtica diuerſe virtutis eſt. Habet enim amaritudinẽ:pon⸗ ticit atem ⁊ inſipiditatem. Que iterum in du as diuiditur partes. Eſt enim endiuia hye⸗ malis ⁊ eſtiualis. Hyemalis eſt inſipida pꝛo/⸗ pter amaritudinis ⁊ ponticitatis paucitatẽ. Et etiam inſipiditas eſt ppter tempoꝛis friꝰ giditatem. Frigida quidem eſt in fine ſeuun di gradus. Quidam autem illam dicunt eſſe humidam:quod ſenſu non patet:quia ſicci⸗ tas eius palam eſt ppter amaritudinem ſui atq; poncitatem.Fᷣm medicinam eſt vtilis. Eſtiue autem eſt amaritudo maioꝛ:ſed frigi ditas minoꝛ. Eſt enim frigida in gradu pꝛi⸗ mo.ſicca in ſecudi medio.i¶ Conſtantinꝰ in libꝛo graduum. Endiuia de amaritudine et poncitate cõpoſita:⁊ ſicca eſt ĩ ſcdᷣo gradu. Hyoperationes ¶ Idem. Stomachum confoꝛtat. opilat io⸗ nem aperit. Succus eius coctus et de⸗ ſpumatus cum oxiʒuccaro bibitus: bumo⸗ res expellit putridos:⁊ diuturnas febꝛes cu rat:cathaplaſmate inde facto.caloꝛ epatis ⁊ ſtomachi mitigatur. Cum polline oꝛdei⁊ o⸗ leo roſeo mixtus apoſtemata calida: maxi⸗ me ſiĩ oculis fuerint ſanat.Arteticos de ca loꝛe mitigat.i¶ Jſaac vbi ſupꝛa. Endiuia ge⸗ neerat ſanguinem peioꝛem. .. . ¶Vnde Halienus.Lactuca ſiue endiuiaq̃ᷣ mnaioꝛis eſt amaritudinis ipᷣa deterioꝛeʒ ſan guinem facit.Eſtiua enim ᷣm medicinaʒ mediocris.que plus eſt aperitiua. maxime conſtipationis epatꝭ.Que ſi elixa detur cũ obſomogaro ⁊ oleo minꝰ erit nocibilis.Si vero cum aceto ſtomachum confoꝛtat:⁊ven trem conſtipat. Succus eius coctus ac de⸗ ſpumatus cum oxizuccaro bibitus: conſti⸗ pationẽ aperit Humoꝛes putrefactos mun dificat:⁊ diu febꝛicitantibo cõueniens eſt. ¶ Ser apion auctoꝛitate Galieni.Endiuie virtus eſt ſicut virtus lactuce. Capitulum. clxx. 5 . hanin H benn, uigfran decſ Cuidone ckrdint Enin 1 tinum, nuunk rntisht, eim lemoncke wuſe⸗ udenſt n nis nmiorſaͤff, Inn onſtonerrn nmoriwonee ſcdo . opilti⸗ ius ert der us: humo⸗ sfebtes e repans: ne dein Uidar ur encobden Sonug ratiinf onizſn icmn nmrine datun cblis vrmen cnsN o olſt os ſel⸗ ie dẽ De Herbis Nadiuia ſi lueſtris. Dyaſcoꝛides. En e diuia ſilneſtrꝭ eſt vna ſpecies que vo catur ſerralia:eo ꝙ; tirſum habet in modum ſerre.Et in ſapoꝛe ſilueſtris eſt ſtipti citas cum amaritudine. Hyoperrationes Igem. Omnium virtus eſt ſtiptica et eu⸗ ſtomaca. Ventrem abſtinet.cocta cum ace⸗ to ⁊ maxime ſilueſtris. AUexatum ſtomachũ confirmat. Et eſtuationes ſtomachi miti⸗ gat.ſola cum polenta poſita cardiacis blan⸗ ditur. In tumoꝛe oculoꝛum ſubuenit.i¶ Fo⸗ lia vero eius impoſita ⁊ cathaplaſmata per⸗ cuſſum ſcoꝛpionis mitigat.polentis addita ⁊ impoſita ignem ſacrum cõpeſcit.mixta cũ aceto ⁊ ceruſa om̃ibus rebb calidis opitula tur.i¶ Iſaac.Endiuia ſilueſtris que frigidaẽ in init io pꝛimi gradus.⁊ ſicca in fine eiuſdẽ. habet ſtipticitateʒ ſtomachũ ↄfoꝛtantẽ.que ſi manducet᷑ aut ſuccus eiuſpotetur:moꝛiui ſcoꝛpionis ꝓdeſt.⁊ cathaplaſmata ſilr oꝑat᷑. ¶ Radix eius ſi potatur:contra venenuʒ au xiliatur.cum mirta vero mixta⁊ immiſſa:p⸗ uocat menſtrua.¶ Auicenna de viribus coꝛ dis ait:ꝙ conſoꝛtat coꝛ. Capitulum. elxxj. Litropiuʒz. Pli.ca.de elitropio.Eli e tropiñ pꝛimo nomẽ accepit ex eo ꝙ; eſtiuo ſolſticio floꝛeat:⁊ ꝙ ſolis mo tib folia circũacta ↄuertat.vñ ⁊a latinis ſol ſequia nũcupat᷑. Nã ⁊ oꝛiẽte ſole floꝛes ſuos ꝗpit.⁊ ſe iteꝝ recludit cũ ſol occubuerit.ipſa eſt quã latini intubã ac verrucariã vocãt.ex eo ꝙ extinguat verrucas.ex aq potata vlł ca thaplaſmatꝭ vice ĩpoſita verrucas abſtergit Dyal.ca.de elitropio duo facit ca.de pꝛĩo ſic elitropiũ maius multiſcoꝛpioꝛon dicunt:eo floꝛes ſiles ſunt figure ſcoꝛpij.folia hʒ oʒi mo ſilia ⁊ aſpioꝛa ⁊ nigrioꝛa.⁊ haſtas ex vna radice qͥnq; aut ſex cũ ramulis q́; plurimis in qͥb floꝛes ſunt coloꝛis albi ⁊ ſubpurpurei ⁊ ſubcitrini ſicut cauda ſcoꝛpij.Aliud capi⸗ tulum de elitropio dicit.Elitropium minus naſcit᷑ locis cultis ⁊ ĩ pꝛatis.⁊ ſimile ſupꝛadi cco.ſemen rotondum babet pendens. Dperationes ¶ Dyaſco. Huius herbe manipulus vnꝰ eli xus et bibitus flegma ⁊ colerã deponit. Cũ vino bibitus ictibꝰ ſcoꝛpionũ occurrit.Ca⸗ thaplaſmatibus adhibitus eadeʒ facere po⸗ teſt. ¶ ODulti etiam radicem eius collo ſu⸗ ſpendunt contra vim ſcoꝛpionũ.ſeminis eiꝰ grana q̃ttuoꝛ cũ vino bibita ante cceflione, v Trattatus quartanarijs maximũ remedium eſt. tertia⸗ narijs vero tria grana vtiliter vantſ. Yolia eius in cathaplaſmatibus adhibita tinno⸗ res ſpargunt. mirmiceas coꝛpoꝛis limpidãt. ſicca vero foli a eiꝰ impoſita podagric ma⸗ ximũ pꝛeſtant effectum.Trita? matrici ſup ſita mẽſtruis imperãt. Aboꝛſum faciunt. ¶Eliotropij minoꝛis herba cum eius ſemi⸗ ne decocta:⁊ cum nitro ⁊ yſopo ⁊ cardamo⸗ mo bibita rotundos ⁊ latos lumbꝛicos ex⸗ cludit. clauos impoſita cum ſale tollit:maxi me ſi fuerit elixa ⁊ impoſita. Capitulum. tlxxij. Pithimum. Johannes meſue ca. de e epithimo. Epithimũ naſcit᷑ ſimile vt cuſcute.plante autẽ qͥbꝰ ſuperexcre⸗ ſcit ſunt alkal ⁊ alhaſce.⁊ quedã ſpecies oꝛi⸗ gani.E ius aũt aliud eſt cretenſe.aliud ſiricũ Melius eſt quod eſt cretenie acuti odoꝛis. ⁊ qð naſcit᷑ in vria eſt poſt illud.ſed eſt meliꝰ rufum:⁊ melius eſt adhuc quod eſt compie⸗ tũ ponderoſius.Et melioꝛ pars eiꝰ ſũt extre mitates groſſe.q̃ ſunt ſicut floꝛes.ſubcitrinũ gutem ⁊ pallidum eſt minus bonum.ca.com plexionis eſt ⁊ ſic.in.ij.Et eſt compoſituʒ ex partibus igneis a quibus ineſt ei acuitas.et ex terris ſubtilibus a quibus ineſt ei ſtiptici tas pauca.Et ipᷣm quidem eſt ſubtiliatiuum reſolutiuum:aperitiuũ opilationũ:⁊ conſoꝛ tatiuũ viſcerũ:facit ſitim ⁊ generat eſtiuatio nem in coꝛpoꝛibo calidis.⁊ eſt ex debiliter et tarde ſoluentibo ꝓpter quod pꝛohibendũ eſt ſub dominio caliditatis ⁊ ſiccitatis poſitis Confſoꝛtatur autẽ operatio ipᷣius in multitu dine quantitatis ipᷣius:⁊ in aſſociatione rei cum eo magnificãtis effectũ eiꝰ:ſicut ſũt mi rabolani:indi ⁊ nigri:aut elleboꝛi migri.q̃nti tas parua.Aqua autem mellis cũ pauco ſa⸗ le.Aut aqua decoctionis paſſularũ cũ ſale. ſimil iter aut aqua lactis ex capꝛis ſumpti vi goꝛat operationẽ eiꝰ. Sal gemma vero aut ſal indi aut ſal napti ſunt ex rebo que ſibi ad⸗ dita addũt virtuti ipᷣius.citam autẽ ⁊ facilẽ facit operationẽ eiꝰ. Si ei aliqͥdvirtute acu⸗ tum miſcet᷑ ſicut piperꝛ piper longũ ʒinʒiber ⁊ ſimilia.Et nõ pᷣtermittas quin cadat in po tibus eiꝰ oleuʒ de amigdalis dulcibo in quo inuoluat᷑.et in decoctione ipᷣius paſſule ſine interioꝛibo.quoniã addunt ei ad bonitatẽ le⸗ niendi quod timetur ex introſitate ipᷣius.Et ne ignoꝛes quoniã epithimũ de decoctione modicũ ſubſtinet:quare opoꝛtet vt fiat illud ſm legem. Pꝛerogatiuã autẽ habet ſuꝑ om⸗ nib ſolutione educentibo melancoliam.edu cit enĩ eam facile ſine moleſtia. Et cum Jo. meſue cõcoꝛdant omnes alij doctoꝛes ſicut Auicenna. Sera.D yaſ.⁊ Gal. Dberationes ¶Johãnes meſue. Quidam dicunt epithi⸗ mum educit de flegmate aliquid. ¶ Et dixit Paulus:q ſolutiõe educit humo res aduſtos:⁊ declinauit ab eo qð cõpꝛehen dit vniuerſitas.⁊ ego non inueni qð fieret il lud.poteſtas aũt eius ſupꝑ humoꝛe melanco⸗ lico.⁊ egritudiniba eius magna eſt.⁊ ꝓpꝛie in egritudinibo capitis ſicut eſt melancolia epi lentia algueſguesꝛ timoꝛ⁊ vertigo:et doloꝛ capitis:quarum materia eſt melancolia. Valet etiã ad tremoꝛẽ coꝛdis.⁊ ſincopim. ⁊ egritudines melancolicas in eo.⁊ eſt medi cma magna opilatõni ſplenis⁊ egritudinib⸗ in eo.i¶ Et cõſert egritudini ypocondrioꝝ et opilationi renũ.i¶ Et frequens vſus potio⸗ nis eius eſt medicina ſolennis cancro lepꝛe ⁊ vlceribo nigris ⁊ ſoluit quartanam. Doſis potio eiꝰ eſt in decoctiõe a.ʒ.v.vſq; ad.xx.et pulueris eiꝰ a. ʒ.iij.vſq; ad.vij. Illi aũt qui ſu munt ipᷣm vitent acceptionẽ eiꝰ in eſtate. ¶ Plinius. E pithimũ habet virtutẽ purgan di fegma ⁊ melancoliã ⁊ ꝑ ſe ⁊ cũ adiũcto ſe cũ medicinis purgantibo melancoliam. ☚D ( gi pic de m ⸗ ſt 1 . mitſcli imen lnaäznpde Dmenrnp 8Nchinn ivs aſiefn adbontnis ſtae ihns de decocten erytfur in obetſuen coliama Etn H toꝛes ſi cunt ehih⸗ . coͤncithon/ ccinen mias fott wwrpelng Nct en ancolug eado Moli⸗ ſncopimn, cſtmec gingnt oncrord ſs ol⸗ rolr Atpilt rigoe ugel n De hHerbis G (¶ Cõtra quartanã fiet decoctio in aqua.Z.i. epithimi buliat:⁊ in tali aqua ponant᷑.ʒ.ij.la⸗ pidis laʒuli vel armenici:et digeſta materia detur patienti.multi enim liberãtur.valet ſi⸗ militer talis decoctio patientibus emoꝛroi⸗/ das ex melancolico ſanguine. „ . NDyaſcoꝛides. Epithimũ viride acceptum ſtomachũ vexat:⁊ vomitũ mouet.ventrẽ p⸗ uocat ⁊ nauſeã facit ac educit flegma ⁊ cole⸗ ram:⁊ maxime nigrã.datur ad purgandũ to racem cum melle ⁊ yriſillirica moꝛe electua⸗ rij accipit᷑ alteriꝰ aũt thimi flos albo eſt atq; . aſper:ſed ambo equalẽ habentvirtutẽ. Nam pos purgant flegmaꝛ ꝑ ventrem colerã nis gram datur in quibus pꝛecoꝛdia pꝛefocant paticis ⁊ ſuſpirioſis. 2 R 4 * — Capitulum. llxxti. Pimediũ.Pliniꝰ.Epimediũ ſine vt e latini vinectam dicũt fᷣm Dyal. in p⸗ pꝛio capᷣ.haſtã habet nõ maioꝛẽ ede⸗ re ſimilẽ. ? folia.x. aut.xij.carens floꝛe ⁊ ſemi ne. Radix eſt illi tenera nigra cũ odoꝛe graui guſtu fatuo.naſcit᷑ in locis bumidis. Bperationes ¶ Dyvaſcoꝛides. Folia eius trita cum oleo ⁊ impoſua mãmas creſcere nõ admittunc, ¶ Folia eius ⁊ radix cũ vino bibita poſt pur gationẽ menſtruoꝝ.ʒ.v.generare non ſinit ſi v. aut. vi. dieb bibita fuerit. è ¶ Epimedia ſᷣm Dyaſ.ca.qdð incipit meſpila. eſt inqͥt ⁊ illa q̃ in hyſpania naſcit᷑ quaʒ multi epunelidã vocant.ſemen rotundũ hñs.hoc aptum eſt ad comedendũ:⁊ eſt ſtipticũ:⁊ tar⸗ de matureſcit ſimilis ſoꝛbo.⁊ nos latini vo⸗ camus hanc epimelidam anʒarolam. ¶ Iſidoꝛus vocat eam Pomelido.de quale ge capitulum meſpilim de. m. Hyperationes ¶ Dyaſco.Radix eius decocta in oꝛe reten⸗ ta doloꝛem dentium mitigat. ¶ Folia vᷣo eiꝰ in vino decocta ⁊ cathaplaſmatibo impoſita tumoꝛes ⁊ duricies ſpargunt. Capitulum. dxxv. Capitulum. elxxiuj. Ffemereon eſt apud Dyaſcoꝛidẽ ca e pitulo Effemereon:quem multi yri⸗ ni agreſtem vocant. folia ⁊ haſtaʒ ſi milia lilio habet:ſed tenera ⁊ floꝛes albos et minoꝛes: ⁊ ſemen molle. radix eſt ei groſſa vt digitus. Airtus eſt illi ſtiptica ⁊ odoꝛis bo⸗ ni. naſcitur in locis vmbꝛoſis ⁊ in ſiuuis. D dN Trattatus Bulus. Sciẽdũ q; achẽ ſabuc? Ca e meactis ðᷣ ebulꝰ:⁊ ſũt plãte oĩbo no⸗ te. Vñ vᷣſus. Sãbucꝰ eſt aci ſz ebu lus ẽ cameact.De ſambuco tractabit᷑ in ca. ſambucꝰ de s. Sera.li.ag.ca.cameactꝭ.Ca⸗ meacti duo ſũt ſpẽs:q̃ꝝ vna grece ðꝛ act᷑ᷣ:in latino ſambucꝰ.⁊ ſcdᷣa noĩatur ĩ greco came actis:⁊ eſꝰ eſt intẽtio terrenꝰactis.et ĩ latino ðꝛ ebulus.virtꝰ eiꝰ ẽ q̃ deſiccat ⁊ ĩcarnat ⁊ re ſoluit reſolutõe tꝑata. Pli.ca.cameacti.Eiꝰ due ſũt ſes. earuũvna aſſilat᷑ arboꝛibo hñtib ramos ſiles cãnis rotũdis.qꝝ coloꝛẽ ad al⸗ bedinẽ.⁊ ſũt lõga.⁊ ſũt ĩ eis qᷣttuoꝛ folia aut qnq; poꝛrecta ſuꝑ ramos q̃ſtibʒ:⁊ ſilia folijs nucꝭ:mĩoꝛa tñ eis:hñtia q̃uẽ odoꝛẽ.⁊ ĩ ſũmi⸗ tatiboramoꝝ ſũt floꝛes albi ⁊ grana ſilia gra nis viridibo vel lẽtiſci:qꝝ coloꝛ declinat ad purpureitatẽ cũ nigredie.⁊ ſũtvelut in race⸗ miſ.⁊ hñt multã hũiditatẽ odoꝛẽ lini.⁊ iſta d actj. Alia vᷣo ſpẽs q̃ ðꝛ cameaciẽ mĩoꝛ pma. hʒ ramos mag ꝑtinetes herbe q̃dratos ĩqͥ hoſũt młti nodi.⁊ folia ĩnicẽ diſtãtia.⁊ ſingu lis nodis ſilia folijs amigdalis ĩ ſũmitatibꝰ ſuis:niſi qꝛ hñt venaſ:⁊ ſũt lõgioꝛa eis hñtia grauẽ odoꝛẽ. ⁊ ĩ ſimitatibo ramoꝝſũt capitel la ſilia coꝛonis ſupꝛadicte ſpẽi.⁊ ſemẽ ⁊ flos ſiliter ⁊ hʒ ramos lõgos groſſitudinẽ digiti babenes. Hpkrationes A ¶Wirtꝰ cameactiẽ ſuptica.q accepta humo rẽ aquʒ ventrꝭ deponit. ⁊ geoſtomatiea eſt. folia ip̃iꝰ elixa ⁊ ſũpta ſicut olus ventrẽ mol liũt:⁊ maxĩe colera deponũt.haſte illiꝰ tene⸗ re elixe⁊ comeſte oĩa ſimiliter facere poſſũt. Racdix ipᷣa elixa hydropic eximiũ remedi um ẽ. Hoꝛſibvipe lĩpoſitaꝛ bibita occurrit ¶ Coctaĩ qq̃ ⁊ ſomẽto adhibita duricies ma tri ſoluit. Semẽ eiꝰ cũ vino bibitũ oĩa ſii- ſacere nouit.i Cũ oleo ĩũctũ capilos nigre ſcit. Yolia eiꝰ viridia tumoꝛes ſpargũt.polẽ ta mixta cõbuſtiõibo impoſita pᷣſtolant᷑. moꝛ ſibo caninis ĩpoſita medent᷑ Aulncribapara coleſim faciũt. Sinꝰ vulneꝝ ad ſanitatẽ ꝑp⸗ qucũt.hydropicꝭ ⁊ ſurdis ſomẽto gdhibita pᷣſtolant᷑.¶ Supfluos ſonos auriũ ĩ narib⸗ infuſũ cõpeſcit:ſilr ⁊ ᷣmes occidit.¶ Sca⸗ bies ⁊ pꝛurigies tepidũ fomẽto adbibitũ p⸗ hibet. Moꝛſibo venenat occurrit. Lac coa gulatũ ſoluit.i Tuſſim antiquã cõpeſcit:ſʒ recentẽ auget.Oꝛtonoiq calidũ pdeſt. Reu ma gule gargariſmo ꝓhibet ¶ Squinãticis ſingularẽ pᷣſtat effectũ Vuulepẽdẽtiſubuẽit doloꝛẽ dentiũ tentaĩ oꝛe mitigat.¶ Actis ðꝛ ſambucꝰ.Cameactis ebulus deſiccatiuevir tu ſunt.⁊ glutinatoꝛie ⁊ dyaſoꝛetice.teneꝝ ebuli cũ folijs tritũ ⁊ cũ vino potui datũ cal culo ſis ꝓdeſt.radix eiꝰ in aq̃ coctaadtertia nam valet. ? bibita ſpleneticos mire iuuat. 19 „ — — ☛☚n — — — W☛o ni epecetiſhai. r. (An Neence ene un darii caadtem mrennat. „ ⸗ — 0 1 . —5 — De Herbis Ruca. Plateariꝰ. Eruce due ſüt ſpe e cies.Domeſtica videlicet ⁊ ſilueſtrꝭ: ⁊ ambe ſunt omnibo note. Eruca ca. Capitulum. Axxuj. eſt et hu. in. i. gradu. Domeſtica minoꝛis eſt efficacie q; ſilueſtris. Uſui medicine compe⸗ tunt ſemina:ſecũdo folia. Mirtutem habent coõſumendi ⁊ coitum excitãdi. Iſido.Eruca dic itur quaſi vꝛtica:eo ꝙ ignee ſit virtutis:⁊ in cibo ſepe ſumpta veneris incendium mo⸗ vet. Huius ſpecies ſunt due:quarum altera vſualis:altera agreſtis acrioꝛis vᷣtutꝭ. Vtra q; tamen vſum veneris cõmouet. Pli.ca.de eruca. Ex ea eſt domeſtica ⁊ ſilueſtris et mi⸗ ſcetur in cõdimẽtis in quibo carnes et piſces intinguntur.tanta ſuauitas ei eſt vt greci eu zonomia appellauerint:⁊ tñ euʒzomum voca ri repperi in qᷓ; pluribus locis. Pperationes ¶ Platearius.Eruca habet virtutẽ cõſumẽ⸗ di ⁊ coitum ad incitãdũ.ad ſtranguiriã ⁊ diſ⸗ ſurriaʒ ⁊ paralaſim valet decocta cũ carnibo. contra pᷣdictas puluis ſeminis eius cũ cepe decoquat᷑.⁊ detur herba ipᷣa decocta invino ⁊ renibo cathaplaſmata libidinẽ excitat. q Pectini impoſita vꝛinã ꝓpuocat. Puluis ſe minis eiꝰ cũ melle ⁊ cõficit᷑ qui cathaplaſma tus renibo libidinem incitat.¶ Gal.de cibis eſt ca.⁊ hu.in ſcðᷣo gradu.Et ipᷣa quidẽ gene rat ſperma:et generat ventoſitatẽ:⁊ ideo fa⸗ cit erectionẽ virge.i¶ Et dicit Bal.eodẽ lib. ca.de erucaſ̃m tranſſationẽ grecaʒ calefacit potenter boc olus:vt neq; ſolum comedere ipᷣm facile ſi nõ mixtũ cũ folijs lactuce:ſed ⁊ ſperma generare creditũ eſt:⁊ impetꝰ ad coi⸗ tum excitat. Doloꝛatiuũ aũt capitis:⁊ ẽ ma⸗ gis ſi qᷓs ipᷣm ſolũ comedat.¶ Sed idem in vi. de ſim. medicina ca. de agno caſto dicit:q; eſt ca ⁊ ſic.cõplexionis.i¶ Naʒ dicit ꝙ agnꝰ caſtus nõ eſt generatiuꝰ ſpũs vapoꝛoſi ſicut eruca:qꝛ augmẽtaret impetũ coitꝰ ſicut eru⸗ ca.ſed ppꝛiũ eſt eruce habere vim in calefaci⸗ endo ⁊ exſiccãdo.nõ tñ agno caſto ſimilis ẽ. paulo nãq; deficit in ambobo.NHã calefacti⸗ ua quidem ⁊ ſiccatiua eſt eruca: differt au⸗ tem in ꝑmixtione qualitatis ⁊ virtutꝭ.q Se ra.aucto.Gal.Eruca generat ſperma⁊ exci tat libidinem ⁊ generat ventoſitatem.⁊ ideo facit erectionẽ virge.⁊ ſi comeditur ſola in⸗ ducit doloꝛẽ capitis:quare opoꝛtet vt come dat᷑ cũ ea lactuca endiuia vł poꝛtulaca.⁊ ipᷣa ꝓuocat vꝛinã ⁊ laxat ventrẽ:⁊ ſ ilueſtrꝭ ẽ foꝛti oꝛ qᷓ ſit domeſtica.¶ Et idẽ anc, Aben mel. ſuccus eruce recens qñ adminiſtrat᷑ cũ felle bouino laxat ventrẽ ⁊ ↄfoꝛtat digeſtiuã.⁊ li nit᷑ cũ eis ſupꝛa cicatrices vlceꝝ ⁊ delet eas. ¶ Oyalſ.ca.de eruca.Eruca multum comeſta ventrẽ ſtimulat. Semẽ eiꝰ oĩa illa facere pᷣt. nã diureticũ ẽ ⁊ calefactoꝛiũ. Carnes fuare a putredie pᷣt lacti aut aceto mixtũ ⁊ trociſcꝭ inde factꝭ. Eruce agreſtis ſemie multip ſina pivtunt.virtꝰ ẽ eidiuretica⁊ viſcidioꝛ:vtra⸗ q; tñ vt aiũt veteres cõmouet actꝰvenereoſ. Capirulum clrrvi . Nula campana. Iſi.Enula herba? eę quã ruſtici alnã vocant.ra dice aro⸗ matica.odoꝛis ſummi cum leui acri monia. Sera. li.aggre.ca.raſin auc. Dyvaſco. Raſin.i.enula.nominãt eam quidẽ ʒinʒiber. ⁊ habet ſimilia folijs plante q̃ ðꝛ flomos:niſi quia ſunt aſperioꝛa ⁊ longioꝛa eis ⁊ habet ſti pitem magnũ.⁊ folia eius nõ eleuant᷑ a terra ſed extendunt᷑ ſuꝑ faciem terre.⁊ hʒ radicem magnã boni odoꝛis.cuiꝰ ſapoꝛ hʒ acuitatẽ et eſt rub ei coloꝛis. Inuenit᷑ aũt planta que oꝛi tur ſicut vreos.⁊ eſt ſicut ſerpẽtaria ⁊ naſcit in locis montuoſis ⁊ hũidis ⁊ in hoꝛtꝭ.Euel litur aũt radix enule in tꝑe eſtiuo ⁊ deſiccat᷑.⁊ eſt illud q ex eo adminiſtrat᷑. Et eſt in baby lonia alia ſpecies enuleet eſt planta habens Trattatus ramulos longitudine vniꝰ bꝛachij.qui extẽ⸗ dunt᷑ ſuꝑ terrã ſicut ſerpillũ.⁊ habʒ folia ſilia folijs lenticule:niſiqꝛ ſunt longioꝛa et pluri⸗ ma ſuꝑramos ipᷣos.⁊ babʒ radices ꝓparuas citrinas:quarũ groſſitudo eſt ſicut digitus medius.⁊ ſubtilioꝛpars radicis eſt ſubtilioꝛ ſuperioꝛi parte eius.⁊ ſuper ipſa eſt coꝛtex ni ger.naſcitur vero in locis maritinis.virtus eſt ei ca.⁊ hu.⁊ eſt in ea caliditas ſuꝑflua indi geſta. Dyaſco.ca.de ellenio f̃ᷣm trãſſationem noſtrã.Ellenium multi ſimphitũ vocãt.Alij vero batũ.Alij vero flomũ.Latini vero enu lam vocãt.folia habʒ floma ſilia anguſta et mollia ⁊ oblonga nõ creſcẽtia in altũ.⁊ ſuper terrã late diſtendunt᷑. Radix eſt illi ingens et odoꝛabilis ⁊ rufa ⁊ viſcida guſtu non ſuauis Frutex eſt ſimilis lilio.tirſum habet album. In cuiꝰ ſummo flos eſt auroſus:⁊ montuo⸗ ſis ⁊ vmbꝛoſis naſcit᷑ locis ⁊ humidis ⁊ ĩ oꝛ⸗ tis.Galienꝰ.vij.ſim.far.ca.elleniũ ſiue tĩma⸗ lium ſiue enula campana. Hec plãta ⁊ radix maxime vtilis ẽ ad ſtatim ĩ pᷣmo aggreſſu ca lefacientiũ.Et ideo dicendũ eſt nõ certitudi naliter ca.⁊ ſiccam ſicut nigrũ piper ⁊ albuʒ. imo cũ humiditate ſuꝑflua. Plateariꝰ.Enu⸗ la campana ca.eſt in fine tertij gradus ⁊ hu. in pꝛimo. Enule radix magis competitme⸗ dicine q; folia. ⁊ vir idis q; ſicca. Hyprrationes ¶ Sera. Airtus eiꝰ eſt q̃ adiuuat ad execrã dum groſſos himoꝛes et viſcoſos a pectoꝛe ⁊ pulmone:⁊ calefacit membꝛa egra egritudi ne fri.ſicut ſciatica emigranea:⁊ ↄfert fluxi⸗ bil itati membꝛoꝝ que fit ab humiditate. ¶ Et qñ bibit᷑ decoctio eius ꝓuocat vꝛinaʒ ⁊ menſtrua.⁊ ↄfert coartationi ani:et attritiõi neruoꝝ ⁊ tumoꝛibo:⁊ moꝛſibo venenoſis pꝛo⸗ pter ſui ca.folia vᷣo eiꝰ qũ coquunt᷑ cũ vino ?ꝛ fit inde emplaſtrũ ↄfert ſciatice.¶ Et qñ ra⸗ dix eius conficit᷑ cũ rob eſt bona ſto.⁊ qfici unt eã deſiccant pꝛiꝰ.deinde infundũt ĩ aqua ⁊ terunt ⁊ ponunt in rob ⁊ repiuun. ¶ Humayv ex verbo ypo. Enula aufert iram ⁊ triſticiam ⁊ foꝛtificat os ſtomachi ⁊ mũdi⸗ ficat pectus.ꝓuocat ſuꝑfluitates que ſunt in venis ꝑ vꝛinam ⁊ menſtrua.⁊ ꝓpꝛie vinuʒ qð fit cum ea.¶ GBalienus.Ellemum:id eſt enu⸗ la campana miſcetur cũ electuar ijs que fiũt ad educendum viſcoſos ⁊ groſſos hu.exiſtẽ⸗ tes in toꝛace ⁊ pulmone ⁊ calefaciũt eas par ticulas que frigidis ⁊ diuturnis paſſiõibus moleſtant᷑.ſicut ſunt quedã ſciatice ⁊ emigra nee.⁊ cõtinue paſſiones articuloꝛuʒ ꝓpter fri giditatem. ¶ Dyaſcoꝛides. Ellenium eſt vir⸗ tutis feruentis ⁊ mictualis. Radix eius eſta te foſſa ſiccatur. Aqua elixatureeiusvꝛinam pꝛouocat.menſtruis imperat ſolutione. ¶ Radix eius cõtuſa addito melle vt electu⸗ arium tuſſim ſedat:⁊ oꝛtonoicis curat.moꝛſi bus venenatis occurrit et medetur.folia ve⸗ ro eius tunſa ⁊ cathaplaſmatibus adhibia ſciaticos ſanant. ¶ Folia ex vino cocta ⁊ renibꝰ impoſita cosꝛ xio ſos emendant. Multi vero eadem folia ſicca ſale addito ⁊ dulcoꝛe ꝓcurant cibumꝓ ſtomachi ſalubꝛitate.que quidem cũ ſale ſic, canda ſunt:vt ex caparo cibi fieri ſolent. ¶ Succus eius cum ruta tuſſientibus pꝛo⸗ deſt.vꝛinam quoq; et menſtrua et partumex pellit. „ Capitulum. clexviif. ula Jo. Meſue. Eſula ẽ ex ſpecie e bꝰ lacticiniarũ:⁊ eſt ſolutiuũ ruſtico rum.Et eſt eius aliud nigrũ babens radices rotundas ⁊ groſſas ſpiſſi coꝛticis et denſi ponderoſi.Et aliud eſtparuum habẽs radices ſubtiles tenuium coꝛticum.Electio magnũ eſt malũ ſcindẽs viſcera.paruũ vero — 8 (NN if ar hrct ruſo jbabens onicse mhoes . Dec müron De Herbis coꝛtex radic ipſiꝰ.⁊ lac ei us.⁊ melioꝛ radix eius eſt habens ꝓpꝛietates qnq;:ſcilicet cuiꝰ coꝛtex eſt ſubtilioꝛ ⁊ lenioꝛ facile frangibilis.et eſt habens de rubedine aliquid ſicut caſſia ppꝛie ſuper quam ppᷣterijt medietas anni. Recens vero menſis ſui eſt mala.nigra vero pꝛonicioſa ⁊ oꝛta in locꝭ ter illud quod eligit melioꝛpars plante eis eſt marum ſimiliter.⁊ meliꝰ tempus collectiõis radicis eius eſt pꝛincipium veris.eęt lactꝭ eiꝰ finis ipſiꝰ eſt aha complexionis.⁊ ſicce in pꝛincipio tertij.⁊ lac eiꝰ eſtcalidius.et eſt cõ⸗ poſitum ex ſubſtantia ignea acuta ⁊ ſubtili. ⁊ ex ſubſtantia terrea ſtiptica.⁊ eſt inciſiuum ⁊ ſubtiliatiuum:⁊ exſiccatiuũ materierũ ſub merſarum.liquefactiuum diſruptiuum oꝛifi⸗ cioꝛum venaruʒ. Rectificatio. Nocet coꝛdi epati ac ſtomacho ⁊ diſrumpit venas:⁊ exco riat viſcera:⁊ derelinquit inflãmationes ſaci entes cadere in febꝛes.⁊ emendatur pꝛimum nocumentum quod ex eo timetur: ꝑmiſcen⸗ do aliqua ex medicinis coꝛdialibus ⁊ ſtoma ticis ⁊ epatis cum eo.Et ſcdᷣm ⁊ tertiũ coꝛri gitur acquirendo ei bonitatẽ cũrebo conglu tinatiuis ⁊ condunantibo cõſoꝛtantib: ſicut eſt dꝛagantum ⁊ gũmiꝛ bdellium? muſcila⸗ go pſillij.⁊ ſuccus poꝛtulace ⁊ ſimilia.Et q̃r⸗ tum nocumentum tollitur ꝑmiſcendo ei ex rebus infrigidantiboꝛ extinguentibus aliq̃s ex his facientibo apud me eſt vt infundat᷑ in ſucco altaraxacon:aut ĩ ſucco endiuie ⁊ pau co aceto.⁊ ſi fuerit acetum decoctionis aut infuſionis citonioꝛum erit melius.mitra q̃ʒ ſigillat ei bonitates notas ⁊ abſinthium: ſi⸗ militer ⁊ aloe.Et dixit Judeus: infundat᷑ in lacte dulci aut acetoſo ⁊ in eo remoueat᷑ lac multotiens ⁊ exſiccetur.repꝛimitur enim ſua malicia. Et dicit Rufus. Si ſolutio ꝑ eum ſuperat laboꝛio ſa ſedeat in aqua frigida ſolu tus (mihi enim videtur verbum inconueni/ ens) circundans enim frigidum includit et coadunat virtutem medicine et coꝛroboꝛat eam:necnõ ⁊ materias ⁊ vias impulſionum repellit ſicut te ſcire fecimus. Succurren⸗ dum enun tunc ſicut diximus in canone. HPHohperationes A Johannes Meſue. Solutione educit fle gma vehemẽter et aquam citrinam ⁊ bumo⸗ res melancolicos ⁊ materias a iuncturis et confert doloꝛi earuʒ.¶ Eſt ex medicinis ma gnis Vaͤrapilis. Deruin nocet ſtomacho et epati ⁊ deſi iccat coꝛpus vtentis ipſo:⁊ conſu mit ſperma.i Et lac eius facit hocvehemen tius.:ct faci cadere in febꝛes. Doſis coꝛticis eſt acutius ⁊ foꝛti radicis eius eſt a kyrat.ij.vſq; ad.iij.⁊ eiꝰ la⸗ ctis a kyrat.i.vſq; ad.iij. ¶ Sediciendum ꝙ eſula oꝛitur in locis cali dis ⁊ ſiccis:cuius magnam copiam vidi ſar dinie ⁊ tuniſij:et ſimilatur multum herbe di⸗ cte lunar ie.niſi qꝛ eſula lacteſcit:lunaria ve⸗ ro non. VUnde verſus.Eſula lacteſcit:ſine la⸗ cte lunaria creſcit.¶ Dyaſcoꝛides.ʒ.ij.radicꝭ eiꝰ gccepte coleram ⁊ flegma deponũt. Suc cus eius obulo.i.acceptus aut cocliarium. vnum omnia ſimiliter facere poteſt. ¶ Confectio pillularum cõferẽtium ad ydro piſim. Accipiũtur eius pꝛeparati partes.iij. mirabolanoꝛum citrinoꝛuʒ partes quattuoꝛ gloes:partes quinq; confice cum ſucco feni culi aut abſinthij aut endiuie.Et eſt doſis ea rum a.ʒ.iſ.vſq; ad.iij.⁊ quidaʒ ex lacte eius ⁊ farina oblatas faciũt ⁊ ſoluũt cũ eis:⁊ qui⸗ dam faciũt cum aneto ⁊ ʒuccaro ⁊ lacte ipſiꝰ ⁊ quidam cũ carne citonioꝛum ⁊ maſtice ⁊ la cte eius:⁊ ſaciũt ſolutiuum bonum. Serapion aucto.Dyaſcoꝛidis. Sidera⸗ dice eius accipiat᷑ʒ.i.⁊ bibatur cũ mellicra⸗ to laxat ventrem:⁊ pondus duoꝛum onolo⸗ ſat folioꝛum eius idem facit.et ſemen eius ſi de eo accipiatur laxat coleram ⁊ flegma.⁊ ſi ſumatur ex lacte eius.ʒ.i.idem facit. ¶ Et idem auctoꝛitate Aben meſuay. Sce⸗ bꝛan pꝛopꝛietas eſt ſicut meʒereon. Si autẽ quis vult illum accipere pꝛeparet ipᷣm:ſicut pꝛeparatur meʒzereon:niſi ꝙ loco abſinthij ponatur roſe ⁊ dꝛagantum:⁊ bibat ipᷣm cum aqua mellis:aut cum rob aut cum decoctio ne mellis:aut cum olere iameno ⁊ doſis eiꝰ eſt ab vno kyrat vſq; ad.. ¶ Paulus. Scebꝛan: id eſt eſula laxat aquã citrinam:qñ bibitur cum ſauich. ¶ Et ideʒ auctoꝛitate Aben meſuay. Laxat melancoliam ⁊ flegma. ¶ Et idem ᷣm libꝛum quendam venenoſoꝛũ Id quod de ipſo accidit eſt pondus.ʒ.ij.⁊ ab ſcindit fluxum:qui accidit ab eo ſedere in a⸗s qua frigida:⁊ pꝛoijcere ipᷣm ſuꝑ caput eius. ¶Et idem auctoꝛitate Habix. Scebꝛan eſt caliga in tertio gradu:et ſicca in pꝛincipio ſe cundi. Hotandum eſt ꝙ in lacte eſule non eſt ali⸗ qua bonitas:ĩmo nocet ei qui accipit ipſuʒ: et medici viatoꝛes occidunt cum eo multos pꝛopter ignoꝛantiam ipſoꝛum:⁊ eſt maioꝛ et minoꝛ vt figura hic oſtendit:⁊ illud quod ma ioꝛ operatur:illud etiamminoꝛ facere poteſt. Capitulum. olxxix. B e nnare apud grecos bonuz foꝛmidari. hiiã dicunt eufoꝛuion.a fouon grece qgʒõ eſt timoꝛ.ꝛ eu.i.bonũ:q̃ſi bonũ ſit ipᷣmti⸗ Trattatus oꝛbium eſt gũmi notũ. ⁊ videt᷑ ſo⸗ mere ꝓpter ſui violentiã. ¶ Dyaſ.ca. de euloꝛ⸗ bio ᷣm trãſiationẽ nr̃am. Euſoꝛbiũ arboꝛ eſt ſilis ferule albe. Naſcit᷑ in mauritania era⸗ ſienſi. que arboꝛ plurimũ lacrimuz facit viſci dum valde.quẽ lacrimũ multi colligũt ſic: p viſcitudine pmo arboꝛi pellẽ veruecinã illi⸗ gant. ? ſicde löge haſtilibo iaculat in radice. cũ ꝑcuſſa fuerit radix vnuʒ flumẽ ſtatim p⸗ fluit lacrimis.⁊ cũ coagulatꝰ fuerit ſic eundẽ colligũt de pellib ſubtractꝭ. Eſt aũt optimũ qð eſt recens ſubalbidũ ⁊ glutinoſum ex len/⸗ to linguã vehemẽter ſubmoꝛdens ⁊ calefaci ens. Eius genera ſunt duo. Unũ qð colligi tur ſubtractis pelliba qð meliꝰ eſt. alteruʒ qð * 4 cadit in terra ⁊c. Pli.Rex iuba ĩuenit her⸗ bam eufoꝛbiã mediciſui tꝑis noĩe.cuiꝰ regis volumẽ extat. inuenit eã in monte athlante. ſpectat᷑ folis achantinis. Uis eiꝰ tanta eſt vt ſuccus eiꝰ elongiquo recipiat᷑ inciſo trun co ſuſcipit᷑ ventriculo edino locato hu moꝛ lactis videt᷑efſluere.i Sera.li.ag.ca.afoꝛbi on. auct.Oyaſ.aloꝛbion ẽ eufoꝛbiũ.⁊ eſt arbu ſtum ſimile ferule in figura ſua.naſcit᷑ in man ritania ceraſienſi:⁊ inregione tabex eſt plenꝰ multo gũmi acuto. Caueant ſibi homies ab eo qui colligunt ipᷣm gũmi:ꝓpter ſui nimiam acuitatem. Et ideo accipiũt ventres anĩaliũ ⁊ lauant eos et alligant ſtipitiipſiꝰ arboꝛis. deinde pungũt arboꝛis ſtipitem alonge ſtan tes cũ lancea.effundit᷑ nanq; in ventribo exi⸗ ens a ſtipite multũ copioſum ſubito ac ſifun — deretur ex vaſe aliquo. Ita ꝙ aliqñ effundit interrã etiã ex eo ſubito ꝓpter impetũ ſuiex⸗ itus. Et egrediunt᷑ de eo ex arboꝛe due ſpeci cs.vna eaꝝ eſt ſimilis ſarcocolle in quãtita⸗ te oꝛobi: ⁊ eſt in fruſta.⁊ alia aſſimilatur feci. Adulterat᷑ aũt cũ ſarcocolla:⁊ ex gũmi ara⸗ bico ſibi admixiꝭ. Meli ex eo eſt claꝝ acu⸗ tũ. Experimẽtũ aũt eiꝰ ꝑ guſtum eſt difficile: gqm̃ ipᷣm moꝛdicat linguã ſubito cũ violentia multa:⁊ durat moꝛdicatio eius diu.Et ꝓpter hoc om̃e qð guſtat᷑ ex eo:poſtea videt᷑ bonũ. pꝛimus auũt ad cuiꝰ cognitionem puenit hec medicina fuit lineas rex koy. Et idẽ au. Hal. vi.ſim. far. ca. de eufoꝛbio.virt? eius eſt ſubti lis acuta ſicut vᷣtus aliaꝝ gũmaꝝ ſimiliũ. HPHohperationes Ser apion auc. Dyaſ. Hoc gũmi qñ fitco hol cũ eo:habet virtutẽ abſtergẽdi aquã q̃ ẽ in oculo.niſi qꝛ eius moꝛdicatio durat tora die. ꝓpter hoc miſcet᷑ cum aliqbo potionib⸗ gque fiunt cũ ſpeciebꝰ:⁊ bibitur ⁊ cõfert ſciati cis.i¶ Et ipᷣm excoꝛiat oſſa in vno die.⁊ ſepa⸗ rat ab eis fragmenta eoꝛum. Opoꝛtet aũt vt pꝛemuniatur caro circumſtans oſſi cum ce⸗ roto aliquo vel cum pannis lineis:⁊ ipᷣm ha⸗ bet virtutem laxandi⁊ calefaciẽdi humoꝛes gaquoſos ſicut ſinapis.i¶ Et ideo confert la⸗ xatio eius ydropic ⁊ colice.⁊ alijs frigidis egritudinibus ſimilib iſtis.ſed ipᷣm acuit co leram ⁊ inducit ſitim nimiam:quia deſiccat. O poꝛtet autẽ vt admiſceatun ei ſemẽ petro⸗ ſilini aut aniſi.¶ Et dicunt quidam qñ aliqð animal remoꝛderit aliquem ſcindatur cutis capitis eius ⁊ ponatur in illa ſciſſura:ex hoc gũmi trito non nocet ei venenum?: pondus ʒ.iij.ex eo occidit:quoniam vulnerat ſtoma⸗ chum ⁊ inteſtina.¶ Et idem aucto. Alcauʒi. Stringit oꝛiticiũ matricis multuʒ.adeo ꝙ ꝓhibet exire fetũ. Et idẽ auc.aben meſuav Pꝛopꝛietas eius eſt laxare flegma viſcoſum quod eſt in lumbis ⁊ ĩ inteſtinis:niſiqꝛ infert anxiet atem ⁊ deſiccationẽ aduſtionẽꝛ: tenaſ monem. Et rectificatio eſt ꝙ; nõ terat᷑ multũ 2⁊ miſceat᷑ cũ bdellio aut cũ ſucco liquiricie: ant cũ ſpeciebo aliquibs ſicut eſt ſpica et cina rd lengun Anümrft ugain P nckdifcſe waäpaeri node keuriadoi nen wanehe Etenbl Veugeſſir morinii gumi gifir geciaiii vodurar m 1p pononn colenſin odie: ſen⸗ ortetaitr oſſi cumc isniönd dibaon Conten dlis fihi dindan Gisdeſa liſeni en Cungid tonr an ſürucche nt pon rarſon e nz Me nni ricotm/ icr inet eten rt mi iguni ccch⸗ De HVerbis momũ ⁊ caſſia lignea:⁊ liniat᷑ cũ oleo roſarũ. ⁊ oleo amigdalino.Et meliꝰ ex eo eſt clarũ no⸗ uum:qð trãſit ab vno anno vſq; ad tres.⁊ co loꝛ eius eſt citrinꝰcalidi odoꝛis amarũ acutuʒ. Et doſis eiꝰeſt a duobo kyrat vſq; ad tres. ¶ Johannes Meſue. Solutione educit fleg ma viſcoſum ⁊ groſſuma loos ꝓfundis coꝛpo ris mãdit᷑icãs iuncturarũ vacintatẽ ab hũoꝛi⸗ bus groſſis difficilis eradicationis.nec eſt ei res ſimilis ad hec.et eſtex rebus mundifican⸗ tibus neruos:et conſumentibus humiditates inbibitas in eis.diſſoluitur in oleo keyri.⁊ in⸗ ungitur cum eo.et confert egritudinibus ner⸗ uoꝛum frigidis:ſicut eſt paraliſis ſtupoꝛ ⁊ toꝛ ag tremoꝛ et ſpaſmus.et eſt mrabilis res ad id. ¶ Et ſumptum in potu ſ̃ᷣm nodos emendatio nis eſt medicina magna doloꝛibs nodoſis:qui vadũt ⁊ veniũt ꝑ iuncturas.⁊ eſt exrebo q̃ faci unt ſternutationẽ cũ foꝛtitudime. . ¶ Conſeruat᷑ autẽ quadriennio. Recens autẽ anni ſui eſt ꝑnicioſum. Hi autẽqͥ ſumunt ipᷣm timeant frigus.Cõſeruat᷑ aũt ne cito ſeneſcat in milio vel fabis vel lennibus. Et dixit Dyaſcoꝛides. Aureus vnus exeo interſicit.Dolis eius eſt a kirat.i.vſq; ad.iij. Capitulum.clxxx. Aba.yſidoꝛus. Faba dicita veſcẽ⸗ do quaſi faga. Yage nanq; dicitur grece comedere.Pꝛimum autẽ ho ,mines hoc legumie vſi ſunt.¶ Pal ladius libꝛoſecundo. Yaba ſi his ſarculetur pꝛoficiet multum fructum ⁊ maximum reddi⸗ tura. vt ad menſurã modij cõplendi. ¶ Idem libꝛo ſeptimo. Menſe Junio faba vellẽda eſt luna minuente ante lucem ſane et anteq;ᷓ lu⸗ na pꝛocedat.Excuſſa etrefrigerata ponat᷑.ſic⸗ qʒ gurguliones inſeſtos non patietur.¶ Idem libꝛo duodecimo. In pncipio menſis NHouẽ/ bꝛis faba ſpargenda eſt.que pinguiſſimum v ſtercoꝛatum deſiderat locum.vel vallem quaʒ ſuccus veniens a ummtate fecundet. Pꝛimo ſeritur: deinde pꝛoſcinduur. ⁊ tunc ſulcatur. ¶ Igem libꝛo tredecimo. In menſe Decem⸗ bꝛi faba circa ſeptnimum yqus poteſt ſeri. Nã poſt exaccam bꝛumam male ſeminatur.¶ Aui cenna. abe pꝛoxime ſunt equalitati:ſʒ plus decliues ſunt ad frigiditatem ⁊ ſiccitatem. In ipſis eſt humiditas ſuperflua.pꝛopꝛieq; in vi⸗ ridibus.que frigide ⁊ humide iudicant᷑. Na⸗ bacie quidẽ vehementius ſtiptice ſunt.⁊ egyp⸗ tiace humidioꝛes ac minoꝛis nutrimenti. Vi⸗ rides ſunt plurime ſuꝑfſluitatis:ac tarde dige ſtionis:ac multe inflationis. Yabaꝝ melioꝛes ſunt groſſe ⁊ albe:que nõ a gurgulioniboꝑſo⸗ rantur. Deterioꝛes autem eaꝝ ſunt recentes. GBalienꝰ ſeptimo ſimpliciũ far.capᷣ.de Faba. ſim tranſlationeʒ grecam.capᷣ.Tiamus.id eſt faba.ſᷣm vcrãq; pꝛopemediam compexioneʒ eſt in exſiccando ⁊ infrigidando. Participat autem quandam parumper abſterſiua virtute caro eius ſicut ⁊ coꝛtex ſtipticus. PDprrationes. 4 Dyaſcoꝛides ca¶ᷣ.de Faba fm tran ſlationẽ grecam. Faba noſtra ſumpta inflationes ſtat:⁊ indigeſtibilis eſt. p dee Tuſſim medet᷑⁊ accepta diſſinterijs ⁊ ſolu⸗ tioni ventris ſingulare pᷣſidium eſt.vomitibus eſt vtilis.cui ſi aqua in coctura fuerit mutata inflationem ſtomacho nõ facit. ¶ Viridis comeſta ventrẽ inflat.⁊ cacoſtoma cha eſt farine fabe cathaplaſmatibus adhibita cum polenta tumoꝛibus percuſſure occurrit. Igd ſola facere nouit:tumoꝛeʒ mãmarũ ſimili modocurat.lac mãmilis nimis ꝓfluens im⸗ poſita vt cathaplaſma ſtringit.mixto melle et farina fenugreci parotidibus pꝛodeſt. m Tractatus vtentes aſſidue indigeſtionem patiuntnr et ſi ſaniſſimus ſit fit idem. O m̃ia autem que dixi mus earũ inſunt medulle tantümodo. ¶Ziuoꝛes coꝛpoꝛis detergit.Cum roſa ⁊ thu re maſculo ⁊ albumine ouimixto doloꝛes ocu loꝝ compeſcit. Dentibo ↄqu aſſata ⁊ frontiim/ po ſita tumoꝛes teſtiũ ſpargit. ¶ Infantibo ſi impoſita fu erit teſtes pꝛo pen⸗ dere nõ ſimt.Coꝛiũ eius coctũ ⁊ cathaplaſma⸗ ti impoſitũ maclas albas emẽdat. In balneis fricatione adhibita capillos tenueſcere facit. ¶ Yluxum ſanguinis vulnerum ſtringit pulue re ipſo ſolo aſperffro. ¶ Yaba media eſt inter frigidã ⁊ calidã diſtem perantiã aliqͥd participans ꝓiectoꝛie virtutis et ſtiptice.Quare exteriꝰ poſita ſine moleſtia deſiccat.Podagricis igit᷑ ⁊ arteticꝭ in aq̃ cocta admixta adipe ouis recenti:aut anſerina miti gat doloꝛẽ neruoꝝ:aut ↄtractionẽ:⁊ vlceratio⸗ nes cum oximelle fabe farina cocta ⁊ ſuperpo⸗ ſita vt cathaplaſma ſanat. 2 ¶ Hã ad teſticulos ⁊ mãmillas eſt optimũ ca/ thaplaſma.amant em̃ loca hec mediocriter in frigidariſi ſint inflãmata:maxime qñũ de lactꝭ coagulatiõe patiunt᷑ in flämationem. Rabbi Moyſes capitulo de faba.coꝛrũpit mentem.yꝓſaac in dietis particularibo particu la pᷣma capitulo de falſiis.. ¶ Fabe in natura ſua frigide in ſiccitate diuer ſe ſunt. Comeduntur ſicce ⁊ ꝑfecte ſuis tempo⸗ ribus. Comeduntur em̃ virides necdũ meſſio nis ſue completotempoꝛe virides frigide ſunt ⁊ humide in pmo graul. Nutrimentũ eoꝝ nimis geuerat hu moꝛes crudos et groſſos inſlatiue ventoſitatem faci⸗ unt in ſuperioꝛbus ventris.pꝛopter quod ſto⸗ macho valde nociue ſun. Sicce vᷣo ſuiſq; tẽꝑibo ꝑfecte frigide ſunt ⁊ ſicce in pᷣmo gradu.nõ in laudabilẽ ſanguinez crea nt.oꝛdeo magis nutriunt accidentaliter nõ naturaliter duabode cauſis. VUna ꝓpter ſue ſubſtantie groſſiciẽ ⁊ tarditatẽ ſolutõis ex mẽ bꝛis. ſubtilitate vᷣo ſubſtãtie oꝛdei.⁊ diſſolutõe ex membꝛis cita.vnde minus nutrit. ¶ Secũda apter ſui multitudinis ventoſitateʒ ⁊ groſſiciẽ eius.vnde carnem inflat ⁊ dilatat.⁊ operat᷑in ea id qd frumentuʒ in farina.popter hoc in ſuperioꝛibus ventris ventoſitatem plu rimã groſſam generat ⁊ inflatiuam.ex qua fu⸗ mus incipit aſcendere cerebꝛo nocens.⁊ ſom⸗ nia multa coꝛrupta induceitt. ¶Cum igit᷑ naturaliter h̊ habent fabe:nõ ceis aliquo coctiõis modo poſſunt auferri. Unde GBalienꝰ. Fabe ſi nimiũ coquant᷑ inflationẽ et ventoſitatẽ ſuã ſicut oꝛdeo aufene nequimus. minuere tamen poſſumnmms. Experimento autem ꝓbatur in eis qui fabis Capitulum. lxxxſ. Aba egyptigca. Dyaſco. cap̃. de fa ba f egypptiaca. Yabã egeprtneg mulipol⸗ leticon appellant. in egypto naſcit ⁊ in aſia ⁊ in ſicilia ⁊ in ſtagnis naſcit᷑folia habẽs altitudinẽ ⁊ latitudinẽ hñtia.fſloꝛẽ ſerẽs croceũ que ſi multũ ſloꝛuerit pdunt᷑ folia.flos eiꝰeſtĩ medio ipᷣiꝰvbieſt rotunditas quedã vbi ſilique ipᷣe naſcunt᷑.floꝛes ipᷣi cinoꝛia dicunt᷑ea ratio⸗ ne qua ſterafulos dicunt᷑quia hec eſt illis cõ⸗ ſuetudo ex argilla faciunt ſteras ⁊ ibi includũt ipſum ſemen.etſic ponũt vt naſcatur. Radix eſt groſſioꝛ q; canne.cocta ⁊ cruda manducat᷑. que et collocaſia appellatur.a quibuſdam cul⸗ caſia.quod idem eſt. Et ideo ad eius inueſtiga tionem quere in littera culcaſia ſuperꝰ de C. Demen eius comeditur ficcum ⁊ viride coloꝛ niger eſt ⁊ maioꝛ q; noſtra faba.¶ GBalienus li bꝛoſecundo de alimentis.capitulo de faba egy ptiaca. Non eſt lupinus vt putauerũt aliqui Nam ſfacit ibideʒ aliud capitulum delupinis Sed apud Auicennam libꝛo ſecũdo de faba egvptiaca.que ⁊ faba ſyriaca dicitur.i¶ VUnde Aucenna vocat eam fabam ſyriam:quoniam de ipſa multum naſcitur in ſyria. Sed vera fa ba Syria eſt faba greca. Sʒ faba egyptiaca apud Johannẽ Serapionẽ Eſt pondus pon⸗ ) . 1 ſoscf i biſie icankeanun hercktliß gr biſtchi aur. N Cununcdta, ltacnal iwinnelig De Herbis derans ſumenet quattuoꝛſcdᷣm arabes. ? ſunt obuli quattuoꝛ.⁊ ſunt grana.xl vii. Dperationes. ¶ Auicenna. Si fiat exea gargariſmus cum lacte ⁊ ſale contra egritudines ſpiritualium conſert.Eteſt cibus inegypto. Et ſolutione educit aquam citrinam:⁊ pꝛo⸗ pꝛie ſemen eius ⁊ ſuccus ipſius. ¶ Et pꝛouocat vꝛinam:et generat ſperma:⁊ ex pellit coleram ⁊ aquoſitatem eius cum ſacilita te.⁊ potꝰ ipſius fit ab vna tenia libꝛe vſq; ad duas tercaas. Capitulum. tlxxxif. Aba inuerſa. Pli. Faba inuerſa ẽ her⸗ f ba cuiꝰ folia ſüt ſic ſolia alkekengi. ſti⸗ pes eiꝰ lõgitudinis cubiti vniꝰaut duo⸗ rũ aut plus.ſemen eius viride:endẽs ad nige dinẽ: magnitudinis fa be cõmunis.ha bẽs q̃ſi effigiem in medio ſicut faſeolus:et romani vo⸗ cant eam ſabariam. HZ Bperationes. 4 Fabaria ſiue faba inuerſa in vino decocta: ad teſtiũ tumoꝛes ac genitalium pꝛoficit. ¶ Jomẽio etiã ex aceto decocio tumoꝛes ma⸗ turat⁊ aperit. Itẽ linoꝛibi q; cõbnſtis medet ¶ Et in voci eam pꝛodeſſe Marcꝰvarro fatet᷑. ¶ Yabaꝝ deniq; ſiliquarũq; cinis ad coxendi ces ⁊ ad neruoꝝ veteres doloꝛes ꝓdeſt cũ vetu ſtate ſuilli adipis.ꝑ ſe q̃; decocte ad tertias coꝛ nces fabarum ſiſtuntaluum. . . .—S Sl . 2 . Agaſmon. Dyaſ.cap̃ᷣ.fagaſmon. Fa⸗ f gaſmon quã multi apparine dixer̃t eſt plaãta quã vocant ſanction.⁊ eſt xifion ⁊ eſt gladiolus ſegetalis.folia hʒ vridi ſunilia. ſz minoꝛa ⁊ anguſta ⁊ acuta.haſtam hʒ aſperã ⁊ eubitalẽ cũ floꝛib purpureis.Radices ſunt illi due paruule? rotunde. vnã habens ſuper terram poſitã ſicẽ bulbi minoꝛes.Altera eſt de ſubtus tenuis ⁊ ſuꝑgroſſioꝛ. Naſcit᷑ locis cul⸗ tis:ſuperioꝛ maioꝛ eſt ⁊ acrioꝛis virtutis. Dperationes Dyaſ. Cathaplaſmatibo adhibita puſtulas ⁊ tumoꝛes coꝛꝑis tollit: medicammibo mixta et ſuppoſita menſtruis imperat. ¶ Cũ vino bibi⸗ ta ventrẽ ſtimulat. Cathaplaſmatibo impoſi⸗ ta cũ vino atq; thure ſagittas vl ſtirpes educit. ¶ Soluit etiã inguinũ collectionẽ. Radix vᷣo inferioꝛ accepta infantiũ enterocelicos medet. m ij OD „ àN Capitulum.clxxxiiij. Agus.yſiðᷣ.Fagus arboꝛ glandifera inde noĩata eſſecredit᷑:qꝛ olim eiꝰ ho⸗ mines vixerũt fructib. Dicta eſt em̃ fagꝰa fage grece qð eſt latinecomedere. Pli. li.j. YFagis pectines trãſuerſi in pulpa fnerũ=t apð antiq̊s. Inde ⁊ vaſis vonos Marcus cu rius iurauit ſe ex pꝛeda nihil atngiſſe pᷣter gut tũ faginũ:qͥ ſacriſcaret.lignũ in lõgitudinẽ tta fluctuat vtq̃ pars fuit a radice validius ſidat. Fagus ac cerrus celeriter marceſcũt. Facilis eſt fagus in materia quãaq; fragilis ac tenera. Eadẽqʒ fictilibo laminis ĩ tenui flexbilis.cap⸗ ſiſq; ac ſcrin ijs ſola vtilis.fagꝰ ĩ plana deſcẽdit ſiẽ et quercꝰ. Fagoq; facilime ex oibaq̃ reſinã ſerũt:ſʒ mmime durant pᷣterq; ex pino. Dperationes Pli.li.vts.HOiii glãs murib gratiſſimaeſt. ¶ Idẽ in li.xxiiij. Fagi folia in gingiuaꝝ ⁊ la⸗ bioꝝ vicijs mãducant᷑. Glãdis faginee cinis calculis illinit᷑. Itẽ cũmelle alopitijs.¶ Palla. li. pmo de ſago vel fraxino. diutiſſime tabula⸗ ta durabũt.ſi ſtratis ſuꝑpaleis vel ſilice calcꝭ humoꝛ nuſqᷓ; ad tabulati coꝛpꝰaccedit.i¶ Idẽ li. vij. Fagin ſicco vuilis eſt hüoꝛe coꝛrumpit᷑. Tractatus da ⁊ humida in pmo gradu. 4 ¶Exli. ð na.re. Yag eſt arboꝛ glãdifera:cui fructns eſt dulcꝭ:ſʒ pectoꝛi nociuꝰ.Oleũ vero clariſſimũ lãpadibo admiſtrat. lignũ eiꝰ ſatis admodũ durũ:iʒ vermibo penetrabile:niſifu⸗ no pene fuerit ↄtinue delibntũ:viride autẽ in aqs poſitũ ꝑ lõgatꝑa fert᷑ in lapidẽ dureſcere, Capitulum. clxxxv. Aſeolus. Sera.lib.ag.ca.luchia ſiue f lubia.auc.Dyaſ.luchi.i.faſeolus.fſo lia bʒ ſilia fol is plãte ðr cuſſus: niſfſi qꝛ ſunt mollioꝛa. ⁊ ramieiꝰ ſũt ſubtilioꝛes ſiles filis adherẽtes herbis:qͥb apoximant:⁊ elõ gant᷑ multũ donec ſit vmbꝛaculũ ſub eis.et bʒ vaginas ſubtiles ſiles vaginis fenugreci: niſi qꝛſũt lõgioꝛes eis ⁊ pinguioꝛes ⁊interius vi⸗ dent᷑ q̃ſt varij diuerſicoloꝛis.qꝛ quedã trahũt ad albe.et q̃daʒ ad rube.⁊ comedit᷑ huiꝰ fruet⸗ elixus ſiẽ comedunt᷑ ſparagi. Uirtus eoꝝ cali ¶ Serapion. Generant multã ventoſitatem. ⁊ ꝓuocant menſtrua:⁊ inflant.⁊ generant hu⸗ moꝛes flegmaticos groſſos.Et ſunt mali ſto⸗ macho.et rubei ſunt groſſioꝛes. ¶ Et quando ſumuntur cum ſinapi et come⸗ dũtur.ſinapis pꝛohibet maliciã eoꝛũ.⁊ albi qͥᷣ 5 7 Nranas W elnisd . . ifaſolne⸗ nnaſi mmnetd iſwesch nupre,N hufw nbenrdl 5 mne tmiſt goont õ De Herbis dẽ ſũt multã hũiditatẽ bñtes.⁊ ſũt graues dige⸗ ſtioni.⁊ ciminũ iuuat ad digeſtionẽ eoꝝ:et co⸗ medere eos calidos cũ almuri ⁊ oleo ⁊ cimino ⁊ non comed at᷑ coꝛtex eoꝝ exterioꝛ.i¶Et bibit᷑ poſt eos vinũ parũ groſſũ.⁊purpurati cũ aceto ſunt difficilis digeſtionis ꝓpter ſiccitatẽ aceti. ¶ Et de ꝓbetate eoꝝeſt ꝓuocare mẽſtrua:⁊ ma xime qͥ ſũt rubei ex eis.i¶ Etipᷣiſũt boni pecto ri ⁊ pulmõi.⁊ faciũt ſomnia mala.¶ Auerrois li.colliget.ca.de faſeolis. Faſeoli declinant ad ca.⁊ hu.i¶ Et ipinguãt coꝛpꝰ:⁊ ꝓuocãt vꝛinã.⁊ ſanguinẽ mẽſtruũ.⁊ laxãt ventrẽ ppe rubei. Tapitulum. elxxxvj. Raxinꝰ.yſi. FYFraxinꝰvocari ſert᷑ eo ꝙ; f mag in aſper locis mõtaniſq; frugis naſcat᷑ Sera.li.ag.ca.dirdan.i.fraxi⸗ nus ita noĩat᷑ grece in oꝛiẽte.arabes noĩant eã arboꝛẽ cinicũ.⁊ ĩ perſia noĩant eã luʒach.eteſt arboꝛ hñs in ramulis camerulas in qͥb ẽ hbu miditas q̃ q deſiccat᷑ generant᷑ exea alia ani malia ſimilia cimiciba.¶ Et idẽ auc. Gal. Sa poꝛ eiꝰ eſt ſtipticus.vᷣtus erꝰ eſt q̃ infrigidat et deſiccat. ¶ Paulus ca.de fraxino. Fraxinus frigidus eſt ⁊ ſiccꝰ in ſecũdo gradu. Operationes. ¶ Sera. Virtꝰ eius ẽ qᷓoglutinat dũ eſt recẽs ⁊glutinat vlcera recẽtia.⁊ radix eiꝰ ad ſ̊ valet ſilr qñ ꝓijcit᷑ aq̃ in q̃ decoqpſuꝑ oſſa cuiꝰcõglu tinatio eſt neceſſaria.¶ Sʒcoꝛtexeiꝰdũ recẽs eſt ꝓpe ſilegi᷑ſuꝑlocũ vulneꝝ ↄiolidat eum. ¶Decoctio coꝛtic eiꝰↄſumit fſegma.⁊ qñ coꝛ⸗ tex exſiccat᷑ curat egritudinẽ cũ q̃ eleuat᷑cutis. Bal. li. dynamidiaꝝ.ca.de paſſiõibo ſplenis. CCoctticẽ fravcnicoqueĩ vino ⁊ da bibere.⁊ infal labiliterſplenẽ attenuat.Nã res ꝓbata eſt.q ſi der ꝓcello bibere aliqͥb diebo ⁊ interſiciat᷑ ꝑuiſ ſimũ inuenies ſplene. ¶ Paulꝰ.Cõtra flnxum vẽtrꝭ ⁊ lienteriã ⁊ diſſinteriã vʒ fomẽtũ exaqua pluuiali decoctõis coꝛticũ eiꝰ Cõtra vomitũ exdebilitate vᷣtutꝭ ↄtẽtiue coꝛtices eiꝰ buliãt et ſpõgia inticta ſuꝑ ſtomachũ ponat᷑ ⁊ excinere eiꝰ⁊ argẽto viuo ſit optimũ vnguẽtũõ ſcabiẽ. . „ „ apitulum. clxxxvij. Laãmula. Plate.Flãmula ðꝛ qꝛ vᷣtutẽ f hʒzʒ incẽſiuã.⁊ ẽca.⁊ ſic.in.iij.q̊.viridis eeſt multe efficacie.exſiccata vᷣo nulliꝰ. Poprerationes. ¶ Plate. Ad cauteriũ ſiue ignẽ fadẽdũ flãmu laↄterit᷑ ⁊ ſuꝑ locũ ponit᷑ ac ꝑ diẽ dimittit᷑.ſic m iij B U d O Tractatus poſtea cutꝭ cõbuſta repit᷑.¶ Ad apᷣata rũpẽdũ qñ vᷣſum eſt ad ſaniẽ:⁊ caput eſt durũ.NHec cũ ſquama ferri ↄterit᷑ ⁊ cũ oleo ſuꝓꝑpomi᷑.Oleũ ſiqͥdeʒ ponit ad relaxanonẽ ne flämula multũ deſiccet. ¶ Kõtra qᷓrta nã etiã ⁊ arteticã interiꝰ operat᷑.O leũ roſaceũ ex ea ↄfectũ valet contra yliacã:in cibis vel alio modo ſumptũ.i¶ Idem ̊ʒ valet exterius inunctũ: ↄtra doloꝛẽ arteticũ ⁊ xliacã ſtranguiriã ⁊ diſſinteriã.⁊ cõtra vitiũ lapidis per cliſtere iniectum confert. Capitulum.clxxxviij. Ragaria.O yaſco. Fragaria herba eſt ſu mwmultũ nota.fructeius hoĩes ſolẽt co⸗ megdere. Folia habʒ ſimilia folijs bꝛio nie:niſiq: ſunt mollioꝛes ⁊ lanuginoſi. Rami eius ſubtiles ſimiles fils.ſemen babet albuʒ ſimile milij. YFragaria frigide ⁊ humide eſtcõ⸗ plexionis in pᷣmo gradu. PHyhbprrationes. edat ſudoꝛẽ caloꝛẽ. ¶ Fructꝰei ſedat ſitim. . aque plãtaginis ⁊ aq̃ſcabioſe.ana.ʒij. mellis roſati ſucci moꝛoꝝ celſi.ana.ʒ.i.aceti parũ mi⸗ ſceãt fiat gargariſn.q¶ Süptũ vʒ apata gut turꝭ cũ eo gargariſãdo. Succꝰetiã fragarie cũ cimino ſumptꝰ vʒ ad fetoꝛẽ oꝛis. Itẽ cũ boꝛa⸗ gine ſũptũ valet ꝓ doloꝛe capit ⁊ coꝛde. Itẽ aq̃ᷓ decoctõis eiꝰfragarie valet ↄ doloꝛẽ capitis:⁊ Ad ↄſolidãdũ fracturã crurꝭ vel alteriꝰ mẽbꝛi. Re. ſuccatragarie ſucc plãta ginis.ana.5. ij.ſo lia fraxini⸗.i.decoqnt᷑ ſil ad modũ emplaſtri ¶ Plate. Herba ⁊ fructfrigide ſũt cõplexiõöis. ¶õtra nimiũ fluxũ meſtruoꝝſuccꝰ fragarie cũ ſucco plãtaginis mixtũ ↄfert. Itẽ fragaria ſumpta cũ boꝛagine ⁊ bugloſſe in cibis generat bonũſa nguinẽ.¶ Omia vulnera ↄſolidat cũ ſucco fragarie linita. Recipe ſucci fragarie et ſuper poſitũ multũ valet.¶ Suce⸗ fragarie cũ . ſuccoↄſolide minoꝛ? mixt?ↄſolidat vulnera Capitulum.clxxxix. Eniculꝰ. Plate. Yeniculꝰẽ in.ij. ẽõdnn ſfca.⁊ ſic. Virtutẽ bʒ diureticã ex ſubti⸗ li ſuba ⁊ q̃litatiboſuis. Semẽ erꝰ⁊ ſolia ⁊ coꝛti ces atq; radices cõpetũt vſui medicine. In pᷣn cipio veris colligũt᷑:ac ꝑmediũ an nũ ſerua ¶ Sera.li. ag.c. haʒiems.auc.Gal.Haʒiems .i. feniculꝰ. eſt er eo domeſticꝰ: agreſtꝭ. Dome⸗ ſticꝰ oĩbo eſt notꝰ.cuiꝰ vᷣtus ẽ pᷣma q calefacit in. ij. ã. ⁊ deſiccat in pᷣmo.ſcðᷣa ſubtiliat.tertia generat lac. Et agreſtꝭ ðꝛ maritinꝰ vel monta⸗ nꝰ.radix eiꝰ⁊ ſemẽ ſũt foꝛtioꝛis deſiccatiõis q; radix ⁊ ſemẽdomeſtici qm ĩ domeſtico eſt pavꝶ t De Herbis ſtipticitas. Gal.vij. ſim. far. c. de maratro. Ma ratrũ.i.ſemẽ ſen iculi.calefacit qͥdẽ foꝛtiter vt er tertio iã poſſit gꝗdu exiſtere:ſiccat aũt nõ ſili:ſʒ ſim pmũ.⁊ ꝓpterea lacq generatiuũeſt.⁊ nõ ge⸗ neraret ſi ſiccaret foꝛtiter.ſuffuſis aũt auxiliat ſ̃m eandẽ rõeʒ.Eſt vᷣo ⁊ aliꝰfeniculus ſilueſtrꝭ: quẽ vocãt ꝓpter magnitudinẽ eqͥnũ ſeniculũ. cuiꝰradix ⁊ ſemẽ ſiccioꝛis eit vᷣtutꝭ alio qͥ apud nos eſt. Et mihi videt᷑ exinde ꝙ ea q̃ ſᷣm vẽirẽ ſiſtat ⁊c̃. Et ideʒ ſexto ſim.ſar.ca.ypomaratrũ vocat feniculũ iſtũ ſilneſtrem ypomaratrũ.vel feniculũ erraticũ.vel caballinum.ſiue equinũ. Dyaſ.ſm tranſlationẽ noſtrã. Feniculus cale facit manifeſte ⁊ deſiccat mediocriter. Dperationes. ¶ Aui.liij.c.ðᷣ feniculo. Feniculꝰoꝛtulanꝰcali. eſt in.ij.aꝑit opilatões.acuit viſũ.:ꝓpe gũma etꝰ⁊ ↄfert i mitio aque:⁊ apud eius deſcẽſum. ¶ Et democritꝰ qͥdem exiſtima uit ꝙ venenoſi vmes paſcũt feniculi recentis ſemen vt eoꝝ vi ſus ↄfoꝛtet᷑.¶ Et vipere ⁊ ſerpẽtes fricãt ocu los ſuos cumegrediunt᷑ de cauernis ſuis poſt biemẽ ſuꝑ ipᷣm:vt illuminent᷑oculi.qð humidũ eſt lac exuberare facit:⁊ ꝓpꝛie oꝛtulanũ.⁊ qñ bi⸗ bitur cũ aqua frigida:ↄfert na uſee:⁊ inflatiõi ſtomachi.¶ Et eius digeſtioeſt tarda:⁊ eiꝰnu⸗ trimentũ eſt malũ: ꝓuocat vꝛinã ⁊ menſtrua. Et ſilueſter ꝓpꝛie frangit lapidem.in terreno q̃ dem ⁊ fluuiali eſt innamentũ ad renes ⁊ veſicã Et pꝛopꝛie confert ſilueſter diſtillationi vꝛine. Et qñ comedit᷑ radix cũ ſemĩe ſuo.ſtringit et cõfert ſebꝛibo antiqͥs.⁊ datur in potu cũ aqua frigida.i¶Et ↄfert nauſee ⁊ ſebꝛibo.⁊ inflãma⸗ tioni ſtomachi.ex eis ↄfert eius decoctio cum vino moꝛſui vermiũ venenoſoꝝ ⁊ cum aqua. ⁊ teritur eius radix ⁊ ponit᷑ ſuꝑ moꝛſum canis rabioſi ⁊ ↄfert.¶ Gal.Feniculus generat lac in mãmillis. Suffuſiões curat.⁊ eſt dꝛureticꝰ ⁊ menſtruoꝝ eductiuꝰ.Et feniculusſilueſtris ſiſtit ea q̃ pᷣm ventrẽ etem̃ adeſt ſtipticitas ma⸗ xima ei.hmõi igit᷑ nõ ſolũ radix:ſʒ multo magꝭ⸗ ſemen. Et poteſt etiã lapides frangere:⁊ ycte⸗ ricos ſanare.menſtrua ꝓuocare:⁊ vꝛinas mo⸗ uere.¶ Alius vero equinus feniculus eſt cuiꝰ ſemen rotundum eſt ſemini coꝛiandri. ſimile vero in virtute ſemini alterius equini feniculi debilius tamen. ¶ Oyaſcoꝛides. Feniculus lac mãmillis generat:comeſtus vꝛinam ⁊ men ſtrua educit.⁊ cathaplaſmatibo adhibitus cũ pꝛiſana comeſtus id facit. ¶ Elixatura eius bibita nefreticis ⁊ veſice do⸗ loꝛi medetur. Urinam pꝛouocat. Moꝛſibo ve⸗ nenatis cum vino occurrit. Capitulum. cx. Ebꝛifuga. Dyaſcoꝛides. Yebꝛifuga ſiue centaurea minoꝛ eſt herba ſilłis camomille.virgam habens ꝑlongã anguloſam.floꝛem purpureum. Folia minuta ⁊ oblonga ſicut ruta.ſemen ſicut triticum:⁊ ſic oblon gum.radix eſt ei oblonga ⁊ inutilis.gu ſtu amara. Haſetur locis aquoſis. Homina etiam ab alijs elleboꝛitis ſiue amaratrum vel febꝛufugia. Operationes. ¶ Dyaſcoꝛides. Centaurea minoꝛ ſiue febꝛi⸗ fugatunſa et impoſita viridis vulnera purgat paracoleſim pꝛeſtat. Cicatrices vulneribus recentibus et veteri⸗ bus inducit.Elixatura eius bibita coleram ⁊ humoꝛes pingues deponit. ¶ Sciaticis ano ſuꝓppoſua ſanguinẽ ꝓuocat ⁊ doloꝛẽ illius mitigat.Succus eius melle ad⸗/ dito caligin em oculis detergit.aboꝛſum facit. Neruis dolẽtibo ſomento pᷣſtat auxilũ. „ Capitulum. cxc. m uiz N Wb d 8 f Enugrecũ.Aui.ii.ij.ca.de fenugreco. FVenugrecũ ca.ẽ in fine pmi.ſic pᷣmo.⁊ nõ euacu at᷑ ex hũiditate extranea.eiꝰ vᷣtus ẽ di geſtiua ⁊ lenitiua.⁊ illð ꝓpterea ꝙ in ipᷣo aggre gat᷑de caliditate cũ viſcoſitate.⁊ eiꝰ viſcoſitas ꝓhibʒ dñiũ nocumẽti caliditatꝭ.⁊ eiꝰ caliditas opat cũ facultate:⁊ eiꝰhũoꝛeſt malꝰ:licʒ nõ ſie paucꝰ. Subaz hʒ glutinoſã. vtutẽ hʒ maturãa⸗/ di⁊ relaxãdi.Dyaſ.ca.bucerõ.Bucerõ em̃ ſo nat bouis coꝛnu.egloceron vero capꝛi coꝛnu. Nã feia ſenugreci coꝛniculis ſilibo coꝛnibo ſũt vᷣtus eiꝰẽ malactica.Gabł. viij.ſim.far.ca.tylis. Tylis.i.fenugrecũ ca.ẽ in.ij.ſicĩ pᷣmo.Sera. li.aggre.ca.balba.Balba.i.fenugrecũ.vᷣtꝰe „ ca.in.ij.gdu.ſic.in pᷣmo. Operationes. ¶ Aui.Eioleũ qð fit cũ mirto ↄfert capill⁊ ve ſtigijs vlcerã.⁊ ↄfert fiſſurꝭ frigidis ꝓpter mu⸗ ſcilaginoſitatẽ ſuã ꝓpecũ oleo roſaꝝ ⁊ ingredi tur in medicinis pannu⁊ facit coloꝛẽ bonum. ¶ Et alterat odoꝛẽ oʒ:⁊ remouet odoꝛẽ coꝛꝑis ⁊ ſudo?.. Et reſoluit apᷣata flegmatica⁊ dura. ¶ Et eiꝰſarina valz ad apᷣata ca.apparẽtia ⁊ oc cultacũ nõ ſũt inflãmata.ſʒ ſunt declinãtia ad duriciẽ qndã.⁊ lenit adublet ⁊ maturatea. ¶¶ Et ↄfertcũ oleoroſaꝝ aduſtioni ignis.mun dat furfures ablutiõe capitꝭ facta exeo.⁊ facit ſodã ꝓpꝛie cũ comedit᷑ cũ muri.qᷓ;uis ſit cũ al⸗ mujri minꝰnociuũ ſtomacho. ¶ Clarificat vo⸗ cẽ ⁊ pulmonẽ.⁊ lenit pectꝰ⁊ guttur.⁊ ſedat tuſ⸗ 4 . „ „ Tract atus ſi m⁊ diſniã ꝓpꝛie qñ coqͥ cũ melle aut dactilis aut ficubo.⁊ meliꝰeſt vc ↄiũgat᷑ etiã cũ dactilis carnoſis.⁊ ſumat᷑ ſuccꝰamboꝝ ⁊ miſceat᷑ cũ mel le plurimo:⁊ ſuꝑ pꝛunas tꝑate calefiat.⁊ ſumat ante cibũ tꝑe lõgo cũ nitro factũ emplaſtrũ ex eo ↄfert ſpleni.i Et eiꝰ decoctio cũ aceto ↄfert debilitatiſtomachi. ⁊2 ꝓppe qð ex ipᷣo recens eſt. Et eiꝰelectuariũ facit nauſeã.ſʒ acetũ et muri expellũt nocumentũ cõmeſtiõis eiꝰ.Fit euca⸗ tiſma ex decoctione ipſiꝰ ad apᷣata matric ⁊ do loꝛẽ eiꝰ ⁊ coartationẽ ipᷣiꝰ. Et eiꝰdecoctio cũ aceto ↄuenit vlceribo inteſtinaꝝ.⁊ ſiliter recẽs cũ aceto qñ comedit᷑.Etdecoctio eiꝰcũ aq̃ ca.ẽ bona tenaſmoni ⁊ ſolutioni.iEt eiꝰoleũ ẽ bo nũ apᷣatibo ani ⁊ ad tenaſmonẽ.⁊ ad doloꝛẽ ven tris pungitiuũ ꝓpꝛie cũ almuri añ cibũ.Et nõ mouet ad expellẽdũ fecẽ niſi ꝓpter ſuã acrimo⸗ niã.⁊ ꝓpꝛie cũ melle nõ plimo vt non moꝛdicet foꝛtiter.i¶Et eius decoctio cũ melle facit deſcẽ dere hũiditates groſſas ab inteſtinis.⁊ ꝓpuocat vꝛinã ⁊ menſtrua.⁊ ſupponit᷑ cũ adipe anatis. ¶ Et ↄfert duriciei matricꝭ.⁊ facit generatiõeʒ matric facilẽ.cuiꝰgeneratio eſt difficilis ꝓpter deſiccationẽ.Et eſt bonũ hñtibo emoꝛroidas. ⁊ facit ſtercꝰ boniodoꝛis.⁊ facit fetere vimam ⁊ ſudoꝛẽ.⁊ nõ eſt ſicut lupini in difficultate ſui exitus.i¶ Bal. YFenugrecum feruenter inflam mationes exacerbit:minus vo calidos ⁊ que⸗ cũq; ſcliroſi ſ̃ unt diafoꝛando curat. Capitulum.cxcij. anut ehhafi innticin lefn ſn u pltiͤg chard ho ſeanoe Fuaiann geh fi Muamantn tesNmadi eſlrene⸗ verci e Kta ejih⸗ dolrinn ncbi Eno Niuigcimo⸗ tonmadic Wleſtcndai inistets adhpennert Ianeni tdiffrlepr coodes fecrewnn diffanlaat genter ta Ados?: 1. * L. —— De Yerbis f Enũ.yſi.li. xvij. O is em̃ herba mollis pᷣciſa ſicca ſenũ dici põt.⁊ maxĩe q̃ fetib aliqũ apta ẽ nutriẽdis.NHã fenũ cibeſt ꝓpe iu⸗ mẽtoꝝ. Idẽ dicit:fenũ eſt dictũ ex H̊ q eoflãma nutrit᷑.flos em̃ eiꝰflãma ẽ.Defeno ãt diẽ gloſa ſuꝑyſaiã.xl. Fenũ naſcẽdo hʒ viroꝛẽ ⁊ creſcen do decoꝛẽ.deinde floꝛẽ:tãdẽ caloꝛe ſolisſiccatũ redigit᷑ in puluerẽ.ſic ⁊ hõ ꝑ etatũ ſucceſſoneʒ decoꝛẽ qamittit accadit ĩ puluerẽ ⁊ ĩ moꝛtẽ. Fe⸗ nũ itaq; q;diu viret⁊ frõdet mõtes ⁊ pᷣta veſtit ⁊oꝛnat.⁊ tã floꝝ diuerſitate qᷓ; etiã viriũ venu⸗ ſtate ad ſui aſpeccũ intuẽtiũ oclos allicit.rficit ⁊ delectat ꝓpter ſue ſube aut viriditatẽ.ſeruente ſole eiꝰhũiditaſ ð facilioſumit.⁊ herba q̃ pᷣmo floꝛẽdo qᷓiridere videbat᷑.tãdẽ a ſua gla ſpolia⸗ ta penitꝰiuemit᷑. Hã fenũ qð oꝛit᷑ ⁊ vireſcit:craſ moꝛit᷑ ꝛi clibanũ mittit᷑.qꝛ qᷓ ſubito ðficit ⁊ are ſcit.ſiẽ deimpio ꝑ ſilitudinẽ ðꝛ in pᷣs.Fiat ſicut fenũ tectoꝝ qð puſ.⁊c̃.vbi dic glo.q̃nto fenum alti? ſtat ⁊ minꝰ ꝓfũde inſeriꝰ depᷣmit radicem tãto minꝰ creſcit:imo citiꝰ deficit ⁊ areſcit. . b perationnes. ¶ Fena creſcẽtia ĩ locꝭ aliq̃ntulũ mõtuoſis me diocriter ſiccis mag ſũtodoꝛifera.etia aliqbui mag ſapida q; alia q creſcũt in pᷣtis paluſtrib⸗ 7 aqſis.i¶ Vt dicit Pli.qꝛ in ilis humoꝛ nutri mẽtalis mag ẽ digeſtꝰ:in illis vᷣo minꝰ.i¶ Itẽ Fenũ ad diuerſos vſus neceſſarios reſeruat᷑. que cauſa bꝛeuitatis relinquo. / Capitulum. cxciij. Erula.yſi. Ferula dicta eſt a medulla. HFiã vlũ varro tradit ferule eſſe medullã uã greciappodelõ vocãt.nõnulli ãt a feriẽdo erulã vocãt. hacetiã pueri vapulare ſolẽt. hꝰ ſuce galbanũ. Pli.li.xiij. Ferula naſcit᷑ loc ca lidis atʒ trãſmaria geniculatꝭ nodata ſcopis. Dyal.cð ferula.erula quã mlii entoꝛioꝛẽ vo cãt. Abi ſciẽdũ ꝙ mitiſũt ferule.⁊ iſtan diuer⸗ ſaꝝ ſpẽꝝ ſunt diuerſi gũma.ſ.ſerapinũ:armo⸗ — niacũ.galbanũ.opopanacũ.aſa fetida.et pᷣter iſtas ſpes ẽ vſualis ferula nullũ hñs gũmi ð q̃ ſit curãdũ cuiꝰſemẽeſt careos ſiue canareos. vñ ðꝛ ferula a medullis.nõnulli vocãt eã ſic a feriẽdo.qꝛ hac pueri ⁊ puelle vapulare ſolẽt.vñ ſũt aliq̃ ſpẽs ferule q̃ nõ ſilant᷑ in ſolijs.⁊ tñ di⸗ cũt᷑ ferule qm̃ faciũt ſtipitẽ aptũ ad feriendũ. Dprrationes. Dyaſ.cap.de ferula. Vſualis ferula viridis quã multi enterioꝛẽ vocãt emoptoic ⁊ ciliacis maximũ effectũ pᷣſtat.moꝛſibo venenat potata cũ vino occurrit. Tũſa ⁊ ĩpoſua ſluxiũ ſãgii/ nis vulneꝝ ſtringit. Semẽeiꝰbibitũ toꝛtiõib⸗ medicat᷑. Semẽ eicũ oleotritũ ⁊ punctũ do loꝛẽ cõmouet.vgeeiꝰcomeſte ſudoꝛẽ capi mo nent. Compoſue ĩ ſale comedi poſſunt.¶ Gal. Emoptoicis ⁊ ciliacis cõpetit. „ dD d Nd Trattatus ens yſt i. Ficus a fecũditate vocatur ertilioz eſt em ceteris arboꝛib. Ham S ter quaterq; ꝑ ſinglos annos fructuʒ generat. et altero matureſcẽte: alter aboꝛitur. * Hic ⁊ carice a copia noĩate ſũt. Pli.li.xv. De genere pomoꝝ ficus ampliſſima eſt qdamq; ? piris magnitudie emula. Yicus Judearubet oliue magnitudine:rotũdioꝛ tñ.ſapoꝛe meſpili Alexandrinã hanc ibi vocãt groſſitudie cubi⸗ tali rumoſam:materie validã.lentã ſine lacie. coꝛtice viridi.folio tilie ſed molli.O neſicritus tradit ĩ byrcania multũ nr̃is eſſe dulcioꝛes fer/ tilioꝛeſq;. Sũt ⁊ lidie q̃ ſunt purpuree.Et mã millane:q̃ ſimilitudinẽ mammaꝝ habẽt. Itez Calliſtrutie ſapoꝛe pᷣſtãtioꝛes.ficoꝝ omnium frigidiſſime.Quedã ĩ egypto cute carice detra hit᷑ Hec vt putamẽ virẽtiboſficis.q̃ maxie pla⸗ cet in eiſdẽ ſiccis. Areſto.in li.de vegetabilibo. In qᷣbuſdã fructibo eſt humoꝛ:vt lac.ſiẽ in ficu bus qᷣby eſt dulc fructus atq; mellaris ſicut et palmis. Idẽ in li.de aalibo.Qac ex coagulo ⁊ lacte ficuũ coagulat᷑.qm̃ lac ficuũ ĩ lana aggre⸗ gat᷑. deinde lana illa cũ modico lactꝭ abluit: ac poſtmodũ iſtud idẽ in reſiduo eijcit᷑.⁊ cũ admi ſcet᷑lacticoagulat᷑. Ficub acceteris dulcibus gapes cibant᷑. Palladiꝰli.iiij. Ficus q̃ in mon ta nis ⁊ frigidis locꝭ naſcunt᷑:qꝛ minꝰlactꝭ ha⸗ bent ad ſicciratẽ durare nõpoſſunt.Vſus illi in viridi eſt melioꝛis magnitudinis ⁊ ſapoꝛis acuti.Que naſcuntur in campis ⁊ loc calidis pinguioꝛes ſunt:⁊ in ſiccitate durabiles ſunt. Conſtantinꝰ inpantegni. Ficus in pᷣmo gdu ſunt calide:virides in ſecũdo humide. Sicce vero inter ſiccitatẽ ⁊ hũiditate temꝑatẽ.yſaac in dietis particularibocapᷣ.de ficubo. Ficus ce⸗ teris fructibo lauda bilioꝛ ⁊ nutribilioꝛ. humi⸗ ditatis tñ ſuecauſa groſſos creat hũoꝛes. Na tura eiꝰca.⁊ ſic.q̃ltatis ãt caliditate ⁊ ſiccitate diuerſe ſunt.⁊ ſᷣm ſui ipſius diuerſuates. Eſt em̃ ficus domeſtica ⁊ ſiluatica.Domeſtica etiã in viridẽ diuidit᷑ ⁊ ſiccã. Uiridis q̊ʒ duplex eſt modꝰ.qm̃ q̃dam eſt ꝑſecte matura:⁊ nõ ꝑſecte matura. Nõ ꝑſecte matura minusca.⁊ magis groſſa ꝓpter dominationẽ terreſtris ꝑtis.Ha⸗ bet tũ humiditates latentes q̃ acuitatem eipꝛe ſtãt:⁊ ſiccitatẽ in ſecũdo. Vñ ypocras. Ficus qᷓnto longinquioꝛ eſta maturitate:tanto mi⸗ nus calidioꝛ ⁊ magis groſia. Operationes — ¶ Sera. libꝛo aggre.capᷣ.cui aueto. Gal. Cui id eſt ficus. Sũt em̃ exeis ſilueſtres domeſtice ⁊ montane. Et ex domeſticis quedam ſunt re centes.quedam nõ.ſed ſuntſicce.Et recentiuʒ virtus eſt debilis ꝓpter hoc ꝙ admiſceatu eis de humiditate.⁊ ſicce ſunt melioꝛes.⁊ maxime carnoſe.Et ille in quibo eſt acuitas et puncno abſtergunt magis ⁊ reſoluũt⁊ babent inſebu- miditatem ſubtilem.e ” ¶ Et alia eſt que reſoluit apoſtemata qñ miſce tur cũ farina oꝛdei: aut cũ medulla pa nis fru/ menti.Et aqua in qua coquunt᷑ ficus decocti⸗ one multa.eſt ſimilis melli in vᷣtute ſua.⁊ recẽ⸗ tes qͥdem ⁊ ſicce laxant ventrẽ.¶ Et vᷣtus ſilue ſtriũ eſt attractiua ⁊ reſolutiua.Et ita eſt ĩ do⸗ meſticis anteqᷓ; maturant᷑.qm eſt in eis aliqᷣd lactis ex arboꝛe. Et arboꝛis ficuum domeſticaruz virtus eſt calida ⁊ ſubtilis.⁊ lac eius ⁊ ſuccus folioꝛum ipſius calefaciunt caleſactione ſoꝛti:⁊ moꝛdi⸗ cant:⁊ vlcerant coꝛpus.⁊ aperiunt oꝛificia ve narum que ſunt in ano.⁊ euellunt verrucas:? lexancvenren. ¶ Sed in arboꝛe ficuum ſilueſtriũ eſt de calidi tate ⁊ ſubnlitate tantũ ꝙſi coquãt᷑ c carne bo uina dura faciũt illã decoqui.⁊ eſt foꝛtioꝛ ĩ om⸗ nibus pᷣdictis qᷓ; domeſtica. ¶ Sed mõtanaꝝ ficuũ arboꝛis ſapoꝛ eſt acu⸗ tus pꝛoungens ⁊ abſtergẽs.Et qñ fit empla⸗ ſtrum cũ ra mis eius ſuꝑ verrucas q̃ dicuntur capitaclauoꝝ aperit eas.⁊ ita eſt de lacte eius ſcyzʒ qũ fit vnguentũ ex eo. ¶ Et qñ fit medicamentũ exeo ⁊ melle: abſter git maculam oculi groſſam:⁊ eſt ↄueuiens ob ſcuritati viſus ⁊ deſcenſui aque ad oculũ q̃ fit ab humoꝛibo groſſs multum. ¶ Et cineres quidez ficuum ⁊ glandiũet lacti⸗ cinioꝝ:ſunt melioꝛes cineres ad abſtergẽdũ. Auicenna libꝛo ſecundode ficubus. Melioꝛ eſt alba:deinde rubea:deinde nigra.Et q̃ ve⸗ hementereſt matura eſt melioꝛ ⁊ pꝛoxima ad hoc vt nõ noceat.Et ſiccaquidem in ſuis ope⸗ rationibus eſt laudabilis. Verũtamen ſanguis exea generatus nõ eſt bonus.⁊ ꝓpter hoc facii pediculos AUerum ſi ſumatur cum nuce eius chimus fit bonus:et cum amigdala.Et leuioꝛ omni⸗ bus eſt alba.illa que eſt humida eſt calida pa⸗ rumper .et que eſt humida:eſt plurimeaqueita tis. et parum eſt medicinalis. Que vero im⸗ matura eſt a bſteiſiua ad frigiditatem parum declinans:niſi lac eius.Et que ſiccalida eſt in pꝛimo gradu:et in fine ipſius eſt ſubtilis. Et que ſicca eſt: et pꝛopꝛie acris foꝛtis eſt ahſter⸗ ſionis maturatiua et reſolutina. ¶Et car — ́S — ⸗14 — —, eannm untoncen Uumrronce fücku nitchnen ſktonrien ſprdte gfüe ojdian koeloatas nele: obſt NMonicns⸗ Voaliſt Mdlbftlin bs G2601 1N inlvepe ,uns roc 29 euschint oucen ckali hnnunt Dumnn “ ſ5 R De Herbis noſa eſt plurime maturatõis.⁊ in ipᷣa ſũt gluti⸗ natioꝛ inciſio ⁊ ſubtiliatio. ¶ Et ſilueſtris eſt acution ⁊ ſoꝛtioꝛ ĩ h.⁊ fructꝰ qͥẽ erꝰ nutribilio: eſt reliqͥs fructib.⁊ q̃vehemẽtꝭ ẽ maturatiõis: ꝓinq eſt ad h̊ vtnõ noceat.i¶ Et in ipᷣa ẽ in ſla⸗ tio: ⁊ expellit ſuꝑfluitates ad cutim: ⁊ facit ſu⸗ dare.⁊ ſᷣm ꝙeſtimo ſicca ſilr expellit ad exterio ra⁊ facit ſudare.⁊ illa qͥdẽ q̃ eſt hũida velocꝭ ẽ nutrimẽti ⁊ penetratõis ĩ ſtomacho ⁊ in coꝛpe ¶ Nutrimẽtũ vᷣo ficus licet nõ exiſtatĩ roboꝛe nutrimenti carnis ⁊ granoꝝ:tñ vehemetis eſt roboꝛis q; nutrimetũ omniũ fructuũ. Capitulum. excu. f Icus lupi vel comarꝰ. Dyaſ.ca. Coma rus.i.fic lupi.Et eſt arboꝛ ſilis cidonie ſz ſolia minuta hʒ:⁊ fructꝰ cocci melle ſiles eſt em ſine oſſib.quã multi memequilon dicunt. cui ſimaturitas fuerit rufũ facit ooloꝛeʒ.ſed cũ edit᷑ remanet in oꝛe ſuba q̃dã ſilis ei qremanet ex ficubo.vocatarabice catilabinch.i.ĩterfecioꝛ pꝛis ſui.⁊ ficꝰlupi.⁊ eſt arbuſtũ qð vocat᷑ nro vdeomate armoni.fructꝰeiꝰ ẽ in ſuꝑficie aſper: ⁊ hʒ ſapoꝛẽ mixtũ exdulcediĩe ⁊ acetoſitate aliq̃. Ser a.li.ag.c.haruãchieth.i.ficꝰlupi.Arboꝛ⸗ hꝰfolia ſũt ſilia folijs citonioꝝ.ſ ſũt minoꝛa.et frueteius eſt ſilis pꝛunis in qnticate.nõ hñs W BNE W nucleũ.⁊ q maturat declinat ooloꝛerad rube dinẽ.⁊ q comedit᷑ remanet in oꝛe ſuba ſimilis ei que remanet ex ficubus. DOperationes. ¶ Gal.vij.ſim. far. ca. de comaro.i.ficus lupi. Arboꝛ ⁊ fructus eiꝰſũt ſtiptici.¶ Dyaſ.eſt ma⸗ lus ſomacho:opilat cito ⁊ inducit — Capitulum. cxcvj. ſIcus egyvtiaca.Soli. Ficus pᷣcipua ẽ egiptia folijs moꝛo cõꝑanda.poma nõ ramis tm̃ſʒ ⁊ caudice geſtãs:vſq; adeo ſue fe⸗ cũditatꝭ anguſta eſt vt vno anno ſepties ſruc⸗ tificet. An cũ vnũ pomũ decerpſeris:alteruzʒ ſine moꝛa ꝓtuberat.Pliniꝰ.li.xiij. In egypto multa ſunt genera arboꝝ q̃ non alibi.ante oĩa ficus egiptia obid noĩata.arboꝛ moꝛo ſimilis fo lio:magnitudine aſpectu. Pomũ fert nõ ra mis ſz caudice. Idq; ipᷣmficẽ pᷣdulcꝭ ſine gra nis interioꝛibo:ꝑ quã fecũdo ꝓuẽtu ſcalpendo lm̃ferreis vnguibo aliter nõ matureſcit.ſed cũ ſactuz eſt quarto die demetit᷑.alio ſubnaſcente ſepteno ita numeroſo partu:per ſingulas eſta tes multo lacte abundante.Subnaſcit᷑ etiaʒ ſinon ſcalpatur fetus.quater eſtate pꝛioꝛem⸗ q; expellt immaturum.Idem libꝛo vt ſupꝛa. 8 α☚ d& & NNDD Trattatus O bid qͥdã egiptiã ficũ dixere erroꝛe maifeſto. Nõ enim in egypto naſcit᷑:ſʒ in ſyria.vomaq; circa guidũ: atq; in Rhodo ſupcomantiby fo⸗ lijs floꝛe candido cũ vebementia odoꝛis. HPHybperationes. Dyaſ. Lacrimus eiꝰſiue ſucc inſtillat⸗ neca tiõſbo vel ꝑcuſſur ſerpentũ aptiſſimꝰ ppbat᷑. Pꝛeterea ĩpetigines lepꝛas maculas ⁊ poda⸗ gras admixt cataplaſmatiba cur at folia ei? re cẽtia ſuꝑ moꝛſũ canis rabioſi poſita ↄſerunt. Aalent etiã ſcabici.⁊ impo nunt᷑ ſuꝑ vlcera groſſa bumiditatũ: ⁊ ſuꝑ verrucã⁊ moꝛfeam. * eau.¶ Succus folioꝝ eius exulcerat: vehemẽ tis eſt calefactionis ⁊ abſterſionis. Aperit oꝛiſicia venaruʒ ani. In potu datur ſuccus eiꝰ ad coagulationẽ lactis in ventre. ¶ Dat oleo mixto ei qͥ bʒ ſolutõeʒ ⁊ diſſinteriã. Capitulum. cxcvij. Ilipẽdula ſiue viſcago idẽ. Abiſcien vy . dũ q; h̊ nomẽ viſca go aliqñ ponit pꝛo AIaaʒz herba q̃ eſt vſcago arboꝛis de q fit viſcus ſiẽ apparet in ca.viſcus inferius de v. Aliqñ ponit᷑ ꝓ filipendula.⁊ eſt herba q in yl tramaninis ꝑtiboreꝑit᷑.et in Apulia.⁊ in mõ⸗ ¶ Cũ eiſdẽ fricat᷑ aſꝑitas pa lpebꝛaꝝ ⁊ ſcabies tuoſis locis ⁊ calidis. Radix eius cõpetit me⸗ dicine. Et in fine autũni colligit.⁊ ꝑ decẽ an⸗ nos ſeruat᷑.Et eſt herba hñs foliapetroſilino ſimilia: ſʒ eleuata ⁊ nõ in terrã expãſa.in cui⸗ radice ſunt qᷓmi nodi adherentes.virtutẽ habet diureticã ex ſubtili ſubſtantia ⁊ ex qualutatiba ſuis ca.eſt ⁊ ſic.in tertio gradu. Operationes. ¶ Contra lapidẽ ſtrãguiriã ⁊ diſſuriã et iliacã paſſionẽ pᷣcipue valet electuariũ factũ ex duab⸗ ptibs pulueris filipendule ⁊ tribo ſaxifrage. ¶ Cõtra yliacam paſſionem fiat criſtere expul uere eius aqua ſalſa ⁊ oleo et melle. ¶ Detur etiam benedicta acuata ex puluere eius cum vino pulueris eiuns. ¶ Contra doloꝛẽ ſtomachi exfrigida cauſa vel vẽtoſit ate det᷑ puluis ei cũ puluerefeniculi. ¶ Cõtra ſtrãguiriã ⁊ diſſuriã ⁊ yliacã paſſionẽ ex nutritiuoꝝ vitio:po nat᷑ puluis eius in mul/ ta quãtitate in ſacculo ⁊ fiat decoctio eius in vinoet oleo ⁊ ſuper locum dolentem ponatur. ¶ Contra frigiduʒ aſma detur puluis eius cũ puluere gentiane in cibis ⁊ potibus. ¶ Cõtra epilentiã valet puluis eius in cibis. Capitulum. xcvij. „ D d = –n ;ᷣ— — — tne⸗ de gn nbſuno ſaincni⸗ mehebet ulüntbr . fiafiu Werdee rifuge kreg rpolyee (ſavel wili winnn loeinst nnnm Us etoi 1, incbe dn ihaſ Dei Herbis Ilius ante patrẽ.vłgariofilon. Pli. f ca.gariofilon Herba eſt faciẽs floꝛẽ ſicut butalmos:cuius ſtipites faciũt ramulos plurimos.ſed ramꝰ poſt natꝰ exce⸗ dit longitudie ante natũ.⁊ ob hoc filiꝰ ante prem vocat᷑.⁊ vocat᷑ ſi oculꝰ chꝛiſti.¶ Aui. in.ij. li. dicit ꝙ eſt planta que naſcit᷑in vere.⁊ flos eius eſt ſimilis croco oꝛtulano. HPHyoperationes ¶ Auiẽ. Decoctio eiꝰ cũ effundit᷑ et aſpergit ſuꝑ moꝛſum vipere:ſedat doloꝛẽ e Plini us. Succus eiusvel puluis curat fiſtulã. Capitulum. cxcx. ſtula paſtoꝛis. Dyaſco.ca.almea.i. f fiſtula paſtoꝛis.Habet folia ſilia ar⸗ nogloſſe:ſed anguſta ⁊ ſuper terram ſpanſa baſtamtenuem ſolã vni cubiti:⁊ ſuꝑ ipᷣm capitellũ floꝛem virideʒ pferẽs.radices tenues habet ſicut elleboꝛus odoꝛatas ⁊ viſ cidas ⁊ pingues.naſcitur in locis aquoſis. Dperationes ¶q Dyaſ.Radicis eiꝰ cũ vino bibita.ʒ.i.⁊ mel lis.⁊Z.ij.bibẽtibolepoꝛẽ marinũ ⁊ miconiũ et opiũ medicat᷑toꝛſionibo ſubuenit. diſſinterie maxie ꝓdeſt ſola cũ dauco bibita equo põde re ſingulare pᷣſidiũ eſt.¶¶ Doloꝛẽ lateris cõpe ſcit.ſtericas cãs ſoluit.ipᷣa herba bibita ven trẽ abſtinet:menſtruis imperat:puſtulas ca⸗ thaplaſmatibo adhibita purgat.i¶ Gal.vi.ſi. far.ca. damaſſionũ ſeu altiſmade.i.ſiſtula pa⸗ ſtoꝛis.hac herba narrat Dyaſ.ꝙ eiꝰ radix ſi bibit ſanare diſſinterias.¶ Vẽtrẽq; ſtrigere ⁊ tumoꝛes ſedare pᷣt.Nos tñ hoc nõ exꝑtiſu mus.palã aũt ꝙ hʒ quandã abſterſiuã vᷣtutẽ. ¶ Aui.li.ij.ca.de fiſtula paſtoꝛis. Virtꝰ ẽ ab⸗ ſterſiua:reſoluit apᷣata fluxa ⁊ grauia ĩ viſce ribo.¶ Cõfert lapidi renũ:⁊ frãgit ipᷣm deco⸗ ctio eiꝰ ⁊ radix ipſiꝰ ↄfert vlceribo inteſtinoꝝ Capitulum. r. ⸗ Nixr ſiue fleiſt Filix eſt herba a nglarit ate folij appellata ẽ.ex vna deniq;virgula cubitali altitudie.ſciſ ſagignunt᷑ folia.¶ Sera.liag. ca.ſarex ſiue ſarax.i.filex.auc.Dyaſ.Eſt herba q̃ naſcit᷑ in mõtibo ⁊ loc petroſis.⁊ nõ hʒ ſtipitẽ neq; flo rẽ neq; fructũ.⁊ hʒ folia q̃ expãdunt᷑ ſiẽ ale.et odoꝛẽ nõ bonũ. Radix eiꝰ ẽ nigra deſoꝛis lõ ga aq̃ multe oꝛiunt᷑ radicule:⁊ ĩ ſapoꝛe eiꝰ eſt ſtipticitas.⁊ maius iuuamẽtũ qð eſt in radi⸗ ce eius.ſapoꝛ eiꝰ eſt amarꝰ parum habẽs ſti⸗ pticitatis.⁊ iſte ẽ filex maſculus. Virtꝰeius eſt qᷓ exſiccat ſiccatiõe foꝛtiſine moꝛdicatiõe „ AD OH Traltatus Poperationes ¶ Oyaſ. Filex interficit vermes cucurbiti⸗ nos:⁊ potant᷑ de eo aurei q̃ttuoꝛ cũ mellicra to:⁊ interficit fetũ:⁊ expellit moꝛtuũ.¶Et ẽ glia ſpecies ſaraex q̃ habet folia ſilia ſupꝛadi cte:niſi qꝛ habet plures ramos:⁊ folia eiꝰ ſũt altioꝛa ⁊ remotioꝛa a ſtipite.⁊ hʒ radices lõ⸗ gas:⁊ coloꝛ eaꝝ eſt rubeus cũ pauca nigredi ne.Et q̃dã ex eis hñt coloꝛẽ rubeuʒ ſicut co⸗ loꝛ ſanguinis.⁊ iſta ẽ filex femĩa.¶ Et radix eiꝰ qũ miſcet᷑ cũ melle ⁊ fit loboc:expellit lũ⸗ bꝛicos longos. Et qñ dat᷑ mulieribꝓhibz impᷣgnationẽ ⁊ pᷣgnanti facit aboꝛſum.et qñ deſiccat᷑ ⁊ terit᷑ ⁊ cribꝛat᷑t ponitur de puluere eius ĩ fiſtulis humidis:quaꝝ ſanatio ẽ diffi⸗ cilis curat eas.iEt folia ei tenera recentia elixata ⁊ comeſta laxant ventreʒ.i GBal. viij. ſim.far.ca.de filice qdð incipit pteris. Pteris id eſt filex.in radice qͥdẽ habet virtutẽ.i In terficit enĩ lumbꝛicos amplos ſi q̃ttuoꝛ tra, gmaꝝ pondus de ea in mellicrato quis aſſu⸗ mat.ᷣm eundẽ aũt moduʒ embꝛiones viuos coꝛrũpit:moꝛtuos vero extrabit:⁊ nullũ mi⸗ rũ.eſteni amara ſtipticitate participãs foꝛti ter ſiccatiua:nõ tñ eſt moꝛdax.i¶ Similẽ ve ro huic ⁊ thilipteris filex femina noĩata ba⸗ bet virtutẽ.cũ dicit in eodem capitulo.ili⸗ ces ſtiptice exiſtentes qualitate nõ immeri⸗ to.¶ Dyarias ⁊ diſſinterias iuuant bibite. — Capitulum. ccj. f Olium. Serapion li. aggrega. cap̃. Sedis. aucto. Oyaſco. Sedis: id tioꝛis o eſt foliũ.: eſt herba que naſcit᷑ in india in lo⸗ cis humidis ⁊ paludoſis carẽs radice colli⸗ gunt᷑ hec folia in aqua ſuꝑnatantia.Eſt autẽ optimũ qð ẽ leue ⁊ albidũ veſi nigroſumnar⸗ direferẽs odoꝛẽ ſine vlla ſalſedine ac diu m! tũq; reſeruans. Hanc herbã cũ indicolligũt inſerunt filo lineo ⁊ ſic cant eſtate.Aliqͥ etiaz illos ramos colligũt ⁊ ſicſeruãt.Et q terra cũ oĩbus herbis eſtate vi caloꝛis areſcit:niſi foco herbe aride fuerint puſte:alio anno nul lam generãt herbã.Eſt aũt foliũ integri oldo ris cũ ſuauitate ſtipticum ⁊ diu cũ diuturno odoꝛe.vᷣtutẽ hʒ ſpicenardi:q; ſittẽ dim eticũ. Dperationes ¶ Dyaſcoꝛides. Tumoꝛiboculoꝝ elixuz iin A vino fomẽto adhibet᷑.¶ Puluerẽ eiꝰ in aqua fricatum oculis ſuꝑunge foliuʒ maſticatum diutius odoꝛeʒ retinet:quod in veſtimentis poſitum cũ fuerit tineolas non pmittit:?ꝛ ve ſtibus odoꝛem gratũ reddit.¶ Multi putas E uerunt foliũ eſſe nardi indici folium:ſed fal⸗ luntur. ¶Et idem auctoꝛitate GBalieni. Uir tus eſt ei ſimilis virtuti ſpice. AHerum eſt foꝛ Capitulum. cci. operatiõis,. Paulus capitulo de fo⸗ D lio.calidum eſt inſecundo.ſiccum in tertio. De Herbis Vmns terre. li.ca.de ſumo terre. Fumꝰ terre q naſcit᷑⁊ remittit᷑ ater raĩmagna qntitate vt fumꝰ:qꝛ naſci tur a q̃dã groſſa fumoſitate a terra reſoluta: ⁊ circa ſuꝑficiẽ terre adherẽte:⁊ ſic ex actiõe caliditatꝭ generat᷑. Debet enĩ viridis poniin medicinis.Et eſt ex eo aliꝰcuiꝰ flos ẽ ſubal⸗ bidus cinericeꝰ.⁊ aliꝰ cuius flos eſt palleus violaceus.⁊ iſta eſt melioꝛ.i Sera.li.ag.ca. ſterig. auc. Dyaſ. Sterig.i.fumꝰ terre herba eſt ſilis paſtinace agreſti:niſi qꝛ magis ẽ mi⸗ nuta ea ⁊ amarioꝛ:⁊ hʒ radicẽ cuiꝰ coloꝛ ver git in albedinẽ.i¶ Et auc.Gal.Sapoꝛ eiꝰ eſt amarꝰ⁊ ſtipticꝰ.virtꝰ eiꝰeſt ca.⁊ ſic.in.ij.gra. Dyaſco.ca.de capnos ſm trãſlationẽ gre⸗ cã:q̃ latine fumarie ðꝛ.naſcit᷑ in ſegete oꝛdea cea ſilis coꝛiandro vel coꝛio herbe:ſʒ mollis albaꝛ cineroſa:⁊ multũ floꝛẽ hñs ⁊ purpureũ Dperationes Dyaſcoꝛides.Caligines oculoꝛũ detergit lach:ymas ꝓuocat.vnde ⁊ nomẽ accepit.her ba ipᷣa comeſta vel bibita plurimã coleraʒ ꝑ vꝛinã ꝓuocat ¶ Plateariꝰ. Fumꝰterre q̃nto viridioꝛ tanto melioꝛẽ: exſiccata nulliꝰ effi⸗ cacie eſt.¶ Et pncipaliter purgat melancoli⸗ gꝗqm. ſecũdario flegma ſalſum ⁊ colerã.¶ Con traſcabiẽ datur ſuccus eius addito ʒuccaro cuũ aqua calida ter in ſeptimana:⁊ optĩe pur⸗ gat hũoꝛẽ inducentẽ ſcabiẽ.i¶ Nalet idẽ ſuc cus ↄtra hydropiſim ſi fiat ex eo ſyrupus. ¶ Contra opilationẽ ſplenis ⁊ epatꝭ dat᷑ ſuc,/ cus eiꝰ addito ʒuccaro cũ aqua calida.qꝛ fu⸗ mus terre ventoſitatẽ facit:dandus eſt cum aliquo repꝛimente ventoſitatem:vt cũ ſemi⸗ ne feniculi vel maſtice.¶ Auicenna. Fumus cundo. melioꝛ eſt recens: acutus amarꝰ. ſan guinem pur ificat. In ipſo eſt frigus prer ig nerati fuerũt hũoꝛeſ groſſiĩ ſtomacho.i¶ Vñ quogd eſt ibi de ſꝗpoꝛe ſtipticitatis.⁊ caloꝛ x⸗ pter illud qð eſtĩ ipᷣo de ſapoꝛe amaritudiniſ: ſed quaſi frigus eſt foꝛtius.ꝗ¶ Bibit ad pꝛuri tum ⁊ ad ſcabiem. Stringitq; gingiuã. Sto machum confoꝛtat. Opilationes epatꝭ aꝗpe⸗ rit. Et naturã lenit. VUrinã pꝛouocat.¶ Con ſtantinus. Jumus terre ca.eſt in.i.ſic. in. ij. . Vngde confoꝛtat ſtomachũ:excit at appetitũ ſuccus potui datus.i¶ Coꝛpꝰ aſcabie ac pꝛu ritu puſtuliſq; mũdificat. Colerã rubeã adu⸗ ſtam purgat. Sanguinẽ calefacit. maxime ſi cũ mir abolanis mixtus ſit.¶ Dyaſcoꝛides at coꝛpus ab omni bumoꝝ putredine. Capitulum. cciij. uoq; dixit ꝙ fumus terre ſua pꝛietate mü⸗ Vngus. Iſi. Fungidicũt᷑ eo ꝙ aridi f ignẽ acceptũ ↄcipiãt.Fos eĩ ignis ẽ. vñ ⁊ eſca fulgo ðꝛ:eo ꝙ ſit fomes ig⸗ nis ⁊ nutrimẽtũ.Alij dicũt ſungos vocatos eo ꝙ ſüt ex eoꝝ genere qͥdã interẽpti.vñ ⁊ de ſuncti.i(¶Bal.Cõplexio eoꝝ frigida ⁊ hũida multũ ꝓpter h̊ ſũt ꝓpe medicinas moꝛtiferas ⁊ ꝓpꝛie qꝝ ſube admiſcet᷑ aliqua putrefactio. „Dyperationes ¶ Et dixit Gabłĩ li.de dieta. Boni ex eis ſůt nõ nociui⁊ ſũt fri.⁊ ſi s vtit᷑ eis nimis gene⸗ rant hũoꝛes malos.Et ex eis ſunt ſpẽs male moꝛtifere ⁊ iã vidi hoĩem qͥ paſſus ẽ ab eis anxietatẽ anhelitꝰ ⁊ coartationẽ ⁊ ſincopĩ:⁊ uve mannce.Zulcenn. n , ſugoꝛé frigidũ. ? euaſit poſtq; potauit vinũĩ terre dicitur eẽ frigidus in pꝛimo:ſiccus ĩ ſe q̃ decoctu ſuerat polegiũ: ? piectũ ẽ ſi ipᷣm baurach:⁊ ſic euomuit fũgos illos ex i⸗ ge q füjgos comedit:ſibi accidit ex eis colica ⁊ ſuffocatio.⁊via tardãdi nocumẽtũ ipᷣoꝝ ẽ da re in potu vinũ puꝝ.aut aquã cicerꝭ cũ aceto ſale ⁊ decoctiõe ſaturegie ⁊ oꝛigani ſterc⸗ galline cũ aceto mixtũ ⁊ melle ⁊ ſacto ide lo⸗ hoc.Et fungi qͥdẽ nutriũt nutrimẽto ſuper fluo:niſi qᷣ ſunt difficil digeſtiõis:⁊ egrediũ⸗ tur cũ ſtercoꝛe integriſine mutatõe.Et nimi etas fungoꝝgenerat ſtrãguiriã ¶ Et idẽ auc. Aben meſuay. Meli?ẽ ꝙ fungi pmo coquã⸗ tur pir is ſic aut recentiba: ⁊ bibat᷑ poſtea vi nũ puꝝ.Et ꝓpꝛietas eoꝝ ẽ ꝙ ganerãt ſuffo⸗ cat iões.¶ Babl. vij.ſim.far.ca.mikite.i.fungi frigidi? hu.ſufficiẽter ſũt.vñ ⁊ ꝓpꝛie delicteri oſaʒ vᷣtutẽ att ingũt.⁊ maxie quecuq; natura Trattatus pmixtaʒ hñt putredinali alicui q̃litati.i¶ Et idẽ li.ij.de cib.ca:de fungis.Fũgi bñ bulliti vel decocti in aqua vemũt/ꝓpe edulia apova: non tñ ſic tm̃modo vtuntur eis homines. ¶ Pꝛeporãt aũt ⁊ comedũt multiſoꝛmiter:fle gmaticũ aũt eſt qð ex ipᷣis nutrimemũ eſt.et palã qð frigidũ ⁊ humidũ:⁊ accidit ex ipſis malus chimus.maxime q̃dem ergo innocui alijs fungis ſunt boleti.¶ Et ego vidi q̃ſdaʒ boletoꝝ qͥ innocuiſſimi vident᷑:cũ plures nõ bene coctos comedũt. Vnde quendã ex eis vidi afflictũ in oꝛe ventris:⁊ grauatũ ⁊ angu ſtantẽ ⁊ vix reſpirantẽ:⁊ ſpiruu deſicientẽ et frigidum ſudantẽ:⁊ vix ſaluatũ ꝑ oblationẽ ſedantiũ groſſos humoꝛes quale eſt oximel p ſe.⁊ cũ yſopo ⁊ oꝛigano mediocriter deco⸗ ctis in 150.4 Etenĩ ille ſumpſit ⁊ vomuit hu iuſmodiſpumã.poſtq;vomuit comeſtos ſun gos:iã aliq̃liter in flegmaticũ chimum ſuffo cantẽ ⁊ frigidũ ⁊ groſſum ꝑmutatos.i SZl⸗ mãſoꝛ trac.iij.ca.de ſungis.YFungi tuberib⸗ valde ſunt deterioꝛes.q̊ꝝ qͥdã hoĩes ſtrangu lant atq; occidũt.qͥ ater illis boni exiſtũt ĩ coꝛpe:viſcoſuʒ generãt flegma.iEt ẽ alind genꝰ fungoꝝ qð cõiter noĩat᷑ tubera ꝓ quib lege capitulũ Tubera infrade T. Caoapitulum. cciüij. Ariofilum. Plinius lixij. Ga⸗ riofilum tradunt in india gigni 8 piperis gronis ſimile grandiꝰ frragiliuſq; Aduehitur autem ogoꝛis gratia. Fert ⁊ in ſpinis piperis ſimilitudinẽ pꝛecipua amaritudine: ſolijs paruis:denſiſq; cipꝛi modo:ramis tri um cubitoꝛum:coꝛtice pallido.radice lata li⸗ gnoſaq;:buxei coloꝛis.hac in aqua cũ ſemi⸗ ne excepta in ereo vaſe medicamentũ fit:qð lition appellatur.¶ Plateariꝰ. Gariofiliqui geʒ ex oꝛigine perfecti ⁊ acuti ſapoꝛis ſunt.2 hiſunt ca.⁊ ſic.in.iij.gradu.O uidam remiſſi oꝛes habent qualit ates.⁊ hi in ſecũdo gradu iudicantur. Sunt autem fructus cuiuſdam axrboꝛis in India.qui maturi collecti per an nos quinq; ſeruaniur. Per decem vero ſine coꝛruptiõe:⁊ hoc in loco ſicco temperate:qꝛ multum humido putreſcunt.In multũ ſicco greſcunt: coꝛrugantur Eligendi autem ſunt qni in ſuperficie habent aliquantulum plani ciem:et qui ex impꝛeſſione vnguis aliqd hu⸗ midit atis emittunt. HPperationes ¶ Platearius.Gariofili habent virtutẽ con foꝛtandi ex aromaticitate:diſſoluendi ⁊ con ſumendi ex qualitatibo: ad doloꝛẽ ſtomacbi ex frigiditate vel ventoſitate.i Conferũt ad cerebꝛũ confoꝛtandũ.Contra fluxumvẽtris ex acumine medicine.Contra cardiacam et ſincopim.i¶ Oyaſcoꝛides. Gariofiluʒ calidũ eſt ⁊ ſiccum in ſecũdo gradu.ponitur in colli rijs:quia viſum acuit. Potatũ vero nauſeaʒ ꝓhibet. Ptiſicos iuuat. Huius arboꝛis gũ⸗ ma vires bhabet vt therebinthina.¶ Auicen⸗ na. Gariofilus calidus eſt ⁊ ſiccus in tertio gradu.Coꝛpoꝛis odoꝛẽ bonũ efficit. Viſum acuit:⁊ confert panno:confoꝛtat ſtomachuʒ ⁊ epar:⁊ confert vomitui ⁊ nauſee.i Conſtã tinus.Gariofili calidiſunt ⁊ ſicci in ſecundo gradu:Stomachum ⁊ epar ⁊ interioꝛa cum ſua aromaticitate ↄfoꝛtant.ventrẽ cõſtipãt. cibũ digerũt.¶ Serapion auctoꝛitate Ha⸗ chin. Ingreditur in medicinis que acuũt vi⸗ ſum.remouet nanq; obſcuritatẽ viſus:⁊ con fert ſebel. ⁊ gluten gariofili eſt ſimile glutini aglbotin. ¶ Idem auctoꝛitate Raſis.Garioſi li conferũt ſtomacho ⁊ epati.confoꝛtãt coꝛ⁊ ſtringunt ventrem:⁊ digerunt cibum. ¶ Et auctoꝛitate Iſaac. Quãdo bibitur ex gariofilo .ʒ. quinq; cum lacte in ieiunio: coꝛ roboꝛat potentiam coitus. Pyperrationes mnmn nioglt lo piricn vencitn ontent mrin incant nz caliai Wrincol onauſe tbcneg, Binten⸗ 1, ,1 Gmn . 5 Nf Tcon uree G N De Herbis — 6 Ariofilata. D yaſco. Eſt herba ſilis g ggrimonie:cuius radix odoꝛẽ habet ggriofiloꝛũ:dictaa quibuſdam ſana mũda ⁊ enantia ⁊ pes lepoꝛis ⁊ oculus lepo⸗ ris ca.eſt⁊ ſicca in ſecũdo gradu. HPHoperationes Her ba ipᷣa trita ⁊ ſuccus eius fiſtulis in⸗ iectus ſanat ipᷣas. Sir operat᷑oꝛe captus. Ad mẽſtrua ꝓuocanda fiat fomentũ ex aq̃ decoctionis eiꝰ.¶ Eõtra colicam ⁊ ad dige⸗ ſtionẽ ↄfoꝛtãdũ detur vinũ decoctiõis eius. ¶ Bal.vi.ſim.far.ca.Lapagũ.i.oculus lepo ris ſiue gariofilata:ſiccat iue virtutis eſt:vt qͥ fᷣm ventrẽ reumata hʒ ſufficiẽter ſiſtat. Capitulum. ccvj. Allla. Sera. li. ag. auc. Dyaſ. ca. gal⸗ g la. Eſt ex ea q̃ accipit᷑ ex arboꝛe ſua recẽs:imatura:parua:rotũda:nodo ſa:nõ pfoꝛata ⁊ grauis.Etẽ alia q̃ẽ leuis ꝑ/ foꝛata:ſʒ pᷣma medicinis ẽ ↄueniẽtioꝛ.¶ Idẽ auc. Gal. Uirideſ ex gallis ſũt acerbe płimũ ꝙ ĩ eꝰ ſuba terrea.⁊ ſapoꝛ eaꝝ ſtipticꝰ multũ. virt eaꝝ ẽ fri.ij. gra.⁊ ſic.in.iij¶ Pli. Halle fructus in ſyria ⁊ egypto copioſius exiſtit. Bperationes Dyaſ.O ẽs ſpẽs gallaꝝſũt ſtiptice foꝛtiter q̃ qñ terunt᷑ ⁊ pulueriſant᷑ ſuꝑ carnẽ ſuꝑfluaʒ delẽt eã.⁊ ↄferũt ad vlcera coꝛroſiua.iEt ꝓ⸗ hibẽt hũiditatẽ q̃ currit ad gingiuas:⁊ cõſe⸗ rũt alcole.iEt qñ accipit᷑ id q; ẽ intra gallã ⁊ ponit᷑i coꝛroſurã dẽtꝭ ſedat doloꝛẽ eiꝰ ¶ Et qn cõburunt᷑ ſuꝑ pꝛunas ⁊ extinguunt᷑ ĩ ace⸗ toꝛ ſale ſtrigũt fluxũ ſanguĩs.i¶ Et decoctio gallaꝝ qñ fit ſeſſio ĩ ea ↄfert exitui matric et curſui humiditatũ antiq̃ ⁊ exitui ani.⁊ qñ in⸗ ſfundat᷑ in aceto aut aqua nigrificãt capillos Oñ̃ pulueriſãt᷑ : Dantibonn aqvl vino ↄfe rũthũiditatibo vlceꝝ ĩteſtinoꝝ:⁊ fluxui anti q̃.⁊ ſũt ↄueniẽtes ĩ cibis eoꝝ.⁊ ſili qũ coquit cibo eoꝝ ĩ aq̃ in q̃ bulierint.iEt vlr quidẽ ad miniſtrãde ſũt ad ſtipticandũ:retinendũ ⁊ de ſiccandũ ⁊ infrigidat ſatꝭ.¶ Et dicit Sera. auc. Bal. ꝙ virt? eaꝝ ſcðᷣa eſt reꝑcutit ⁊ ꝓhi⸗ bet ⁊ aggregat.et tertia vᷣtꝰfoꝛtificat mẽbꝛa flnxa debilia.⁊ ꝓhibet oẽs egritudies ꝗ̃ fiũt ex hũoꝝ diſſolutõe:⁊ eoꝝ fluxꝰ phibet ¶ Cõ ſtãt inꝰ i li.gra.Galla fri.ẽ in.ij.ſic.iĩ.iij.huiꝰ q̃dã eſt nõdũ matura.q̃ bullata ẽ nec ꝑfoꝛata ltera vo matura tumoꝛi ac ruboꝛi ꝑtinẽs . og minꝰ frigiditatꝭ ⁊ ſtipticitatis hñs. ec vſta ſanguinolẽta valz egeſtiõi:⁊ de qᷓ cũq; loco manauerit ſanguĩſ fluxui:ſciſſurai q; calcaneoꝝ ſanat:⁊ labioꝝ fiſſiras curat. n ii UOD 8 N S Deniq; valet galla loc qͥb repugnatio ⁊ꝛ0ſti patio ac deſiccatio ſũt opoꝛtuna.¶ Platea. Balla fri.ẽ ⁊ ſic.ĩ.iiij.gra. In aſia reꝑit᷑ parua ⁊2 nõ ꝑfoꝛata. Inter has groſſioꝛes plꝰ valet. habẽtq; virtutẽ ↄſtringẽdi.valetõ fluxũ ven tri⁊ diſſinteriã.õ fluxũ ſanguis e naribo.pul⸗ uis eiꝰ vulneribo ſuꝑpoſixꝰ ea cõſolidat. 6 WW Capitulum. uij. Albanũ. Bera.li.ag.ca. Hene albe⸗ g gli.i.galbanũ.auc. Dyaſ. Galbanũ ẽ gumi plãte cuiuſdã ſilis ferule ĩ figu ra ſua.Et meliꝰ ex eo eſt ilud qð eſt mũdum ſue olibano aut armoniaco adherẽs manui. n bũs al iqd ligni nec ſemis eiꝰ.plãta ⁊ lignũ bñt grauẽ odoꝛẽc.⁊ nõ ſũt nimis ſicca.adulte rat᷑ cũ reſina pini q̃ admiſcet᷑ cũ fabis fracꝭ?2 armoniaco.¶ Gal.viij.ſim.far.ca.galbanuz Fm traſia.gre.Galbanũ opos ẽferular plan te mollitiue ⁊ dyaſoꝛetice exñs vᷣtuꝭ.Et erit vtiq; ĩ calefaciẽdo.ex.iij.ꝗ̊.incipiẽte vel ĩ.ij. cõpleto.exſiccãdo vᷣo ex.ij.incipiete.i¶ Acx. Balbanũ ẽ ſuccꝰ ferule.ſic dicit Iið. de q.ſ. ferula.ccxiij.ca.dictũ ẽ.Pli.li.xij. Dat ſyria in amano mõte galbanũ reſine modo.qð ma xime laudãt cartilaginoſuʒ ⁊ puxꝝ ad ſilitudi nẽ armoniaci:mimeq; lignoſum.Adulterat aũt faba aut ſapapeon.i¶ Oyaſ. ca.gal. Bal⸗ banũ lachꝛymü e cuiuſdã herbe ſilis ferule ꝗ Trattatus in nicomedia naſci᷑ ⁊ ſyria.cutꝰ ẽ optimũ qð eſt mũdiſſimũ ⁊ ſile armoniaco ⁊ thuriĩ colo re hñs grana vt faba. Adulterat᷑ aũt reſina ꝛ faba diuiſa ⁊ gutta armoniaci.¶ Plate.Gal banũ ẽ ca.ĩ.iij.õ.hu.ĩ.i.Liquoꝛ ẽ qͥ in eſtate a frutice erũpit:⁊ circa fruticẽ ↄdenſat.Quidã etiã coꝛticẽ findũt vt mageffluat.Sophiſti cat᷑ aũt ex ĩmixtiõe minutoꝝ lignoꝝ.Alij ve ro miſcẽt puluerẽ coloſonie:⁊ fabas fractas Eligendũ aũt eſt qð albũ eſt:ꝛ puriꝰ. Habet q; virtutẽ attrahẽdi ⁊ diſſoluẽdi:cõſumẽdi ꝛ leniendi:maturãdi:relaxandi. ¶ Sera.auc.Dyvaſ. Virtꝰeſt ei calida:ignea 2 dyaſfoꝛetica.¶ Cõtra aſma frigidũ dent᷑z. — iij. cũ ouo ſoꝛbili vel aqua oꝛdei.ↄtra litargiã ponat᷑ ſub carbonibo:⁊ recipiat patiẽs fumũ. vtra ſuffocationẽ marricis idem fiat ꝑ embo tum ponat᷑ inſerius.i Cõtra ſplenis durici⸗ em ponitur in aceto ꝑ tres dies ⁊ noctes:et poſtmodũ fiat decoctio.deinde colet᷑ ⁊ cola tura in mũdo vaſe ponat᷑ addita cera et oleo ⁊ picula:⁊ fiat emplaſtrũ ſuperante galbano. yel cerotũ ſuperãte cera.vel vnguẽtum ſupe rante oleo:ſed meliꝰ ſifiat emplaſtrum.ita ꝙ accedat ad cerotũ ad mẽſtrua puocãda:⁊ ſe⸗ tũ moꝛtuũ:⁊ ſecũdinã edueendã:fiat naſcale cũ eo extincto inoleo.¶ Ad apoſtemata ma turandũ ⁊ rumpẽdũ ſuꝑponat᷑ ad lumbꝛicos occidẽdos dent pilule ex galbano intincte ĩ melle.¶ Dyaſ. Appoſitus naribus fumigio ⁊ ſuppoſitũ mẽſtruis imperat.aboꝛſum facit. aceto ⁊ nitro mixtũ lentigines tollit:vt gra⸗ nũ fabe glutitũ tuſſim medet᷑.i Diſnoicis et aſmatic opitulat᷑.Ex alto cadẽtiũ cõquaſſa tionibo ſubuenit.Cũ vino ⁊ myrrha bibituʒ venenis occurrit. Infantes ĩ vtero moꝛtuoſ acceptũ excludit. Impoſitũ doloꝛẽ laterꝭ mi tigat.Toꝛtiones ſpargat.Epilentic vtiliter adhibet᷑.¶ Plateariꝰ.Cõtra aſma frigidum dat᷑ cũ aqua oꝛdei.Cõtra litargiã ſup carbo nes ponit᷑:⁊ patiẽs ſumũ recipit.Ad apoſte⸗ ma rũpendũ ⁊ maturandũ ſuꝑponit᷑.Ad lũ⸗ bꝛicos occidẽdos:dentur pillule ex eo melle inunctũ.valet ⁊ in emplaſtro ↄtra ſplenis du riciẽ.i Conſtãtinꝰ in li.graduũ. Galbanum eſt calidũ in tertio gradu.ſiccũ ĩ ſecũdo.Ca⸗ tbaglal matũ cũraphano ⁊ aceto ſoꝛdiciem puſtu lit.E pithima ſuꝑpoſitũ reptilium moꝛſibore pugnat. ¶ Sup dentes doletes ac coꝛruſu⸗ ram hñtes poſitũ eos curat. Si vero cũ ſoꝛ ti vino pᷣgnati detur:moꝛtuũ celeriter expel⸗ lit:⁊ laboꝛioſis etiã ſpaſmaticis ſubuenit. laꝝ mũdificat.Tuſſimq; ⁊ anhelitũ tol diN 1 —2 Nini dine heſtren 10nti Sohfi e Afnens rnder Gni; 6 cre! ide; lrr Nifni ann modre tnatee ltrc Maolo aalbee. minſe ſnng itett⸗ ue Ghnno winmi 1fundet otimni. olinet Diſna iͦcin babi „„ *½ 2 De Herbis Capitulum. ccvin. Allãga. Aui.Galãga ẽ fruſta ĩuoluta g rmrubea nigra.i.ij. ̊. ca.ẽ.ac.ſic.⁊ ẽ ſub tile reſolutiuũ.Dyaſ.dicit ꝙ ẽ radix q̃ reꝑit᷑ circa arborꝭ pedẽ in ꝑſia.qð ptʒ ex eo ꝙ bʒ interiꝰ radicẽ qndã:⁊ etiã terra adheret ei.p̃t aũt fuari ꝑ.v.ãnos. Eſt ãt eligẽda ſubs rufa⁊ ĩ ſua manerie põderoſa.⁊ etiã acutum hñs ſapoꝛẽ q̃ alba eſt ⁊ leuis multũ:fere nul⸗ lũ hʒ ſapoꝛẽ.Et q̃ ẽ foꝛata:⁊ facile ĩ puluerẽ ſoluit᷑ abijciẽda ẽ᷑. Virtutẽ hʒofoꝛtãdi ex aro maticitate ⁊ diſſoluẽdi ⁊ ↄſumẽdi ex q̃litati⸗ vꝰ. Solet ãt ſophiſticari ex admixtiõe iunci pñs radicẽ toꝛtuoſaʒ ⁊ etiã ex admixtiõe bi⸗ ſtoꝛte. dinoſcit᷑ aũt qꝛ iũci radix ĩſipidũ vłſal ſuʒ hʒ ſapoꝛẽ.biſtoꝛia põticũ.Galaga vᷣo aro maticũ ⁊ acutũ.Alij ſophiſticãt h̊ mõ.pulue riʒãt optimũ galãga:⁊ piꝑ ↄficiũt cũ aceto:⁊ imponũt radicẽ iũci ꝑ noctẽ ⁊ efficit᷑ acuti ſa orꝭ⸗ ſH dinoſcit qe ĩteriꝰ inſipidi ſaporꝭ ẽ. ga⸗ era.li.ag.ca.galũgen.i.ga Eanga vᷣo acuti. tex eiꝰ eſt rubeꝰ interiꝰ purulentꝰ.Defert ex ſyria.calida eſt ⁊ ſicca in tertio gradu. Hyperationes ¶Dyal. Ad digeſtioneſoꝛtãdã ⁊ doloꝛẽ ſto langa ẽ vena ĩ groſſitudĩe caſſie lignee.et coꝛ machi ex frigida cã vel ex ventoſitate dat᷑ vi nũ decoctiõis eiꝰ.i¶ Ad cerebꝛũ ↄfoꝛtãdũ.na ribo applicetur. Contra cardiacã paſſionem ⁊ ſincopim detur puluis eiꝰ cũ ſucco plãtagi nis.i¶ Contra fetoꝛẽ oꝛis accipe galangam⁊ coque in vino:⁊ poſtea det᷑patienti ad modũ ſyrupi quolibet mane:⁊ remouet fetoꝛẽ oꝛis. ¶ Serapion. Eſt faciens bonũ odoꝛẽ.Et cõ unenit flegmaticis ⁊ humiditati qᷓ generatur in ſtomacho.Et facit digeri cibũ ꝓpter ſuam calefactionẽ ⁊ ꝓpter ſuam diſſolutiõem in fle gmate.Et cõuenit colice.i¶ Et facit odoꝛem oꝛis bonũ ⁊ calefacit renes:⁊ cõmouet ſper ma.Et quando fruſtũ ex ea tenet᷑ in oꝛe facit eructuationẽ magnã. Unde cõuenit ſtoma⸗ cho ⁊ digerit cibũ antique materie:⁊ ↄuenit frigiditatirenũ.i¶ Et idem auc.abẽ meſuay. Eſt ca.⁊ ſic.in.iij.gra.⁊ eſt cõöueniẽs hũti co licã ex ventoſitate.nã frãgit oẽm ventoſitatẽ ⁊ ↄuenit hñti eructuatiões acetoſas.i¶ Con ſtan. vbi. ð. Balãga ẽ in tertio graduca.⁊ ſic. Stomachum flegmaticũ confoꝛtat. Airtu tem digeſtiuã adiuuat.Vento ſitatem diſſol nit. Os odoꝛiferum reddit. Curat colicam. Renes calefacit:⁊ auget libidinem. g. Capitulum. cax. n ui DdDN N 1 Trattatus Allitricũ.Pla.herba eſt hñs fo.ſilia g folijs glãdiũ ſʒ latioꝛa.ſapoꝛẽ acutũ hrñs.Ballitricũ qð alio noĩe ðꝛ galli cẽtrũ ẽ ca.⁊ ſic.iĩ.iij.Actoꝛ.Gallitricũ ẽ qð a⸗ lio noĩe politricõ vocat᷑ ꝑ ãnũ fuat᷑. Virtutẽ hʒ ↄſumẽdi:calefaciẽdi ⁊ reſoluẽdi.volia et ſemen ĩ medicinis vtunt᷑ in hoꝛtis naſcunt᷑. DDperationes. i¶ vYomẽtũ ex aq̃ decoctõis eiꝰ factũ mr̃iceʒ optĩe mũdificat:⁊ mẽſtrua ꝓuocat.¶ Secũ⸗ dinã educit. Fetũ moꝛtuũ expellit Succꝰſo lioꝝ eiꝰ cũ ſeie ſaxifrage ⁊ maratri ſptũvalʒ calculoſ. Uinũ decoctõis eiꝰ bibitũ ꝓuo cat ſudoꝛẽ:⁊ ↄſumit flegãẽticos hũoꝛes.i¶ Cõ⸗ ſtan. GBallitricũ ↄfoꝛtatz adiuuat frigidũ ſto ma. groſſũq; digerit cibũ.Epaticꝭ ⁊ cardiacꝭ ꝓpter colerã nigrã ac fleũ patiẽtibo ſubuenit. Haribo applicatũ opilationẽ nariũ ac cere bꝛi apit. Tas eer iae. Capitulum. icx. Alhlllitricũ agreſte. Pla. Ballitricũ a⸗ g greſte ẽ herba fo.hñs ſilia pᷣdicti.ſed maaioꝛa? latioꝛa paꝝ.ca.⁊ ſic.ĩ.ij.gra. Odperationes. Dyaſ. AUinũ decoctõis gallitrici agreſtis valet oĩby ſebꝛicitãtibo.¶ Opilgtionẽq; ſple⸗ nis ⁊ epaſꝭ aꝑit.Cõtra antiquũ amma dat. hʒ en ꝓpꝛietates ⁊ vᷣtutes oẽs gallitrici pᷣdicti⸗ * — . ☚R 8 ee 4 èð GEGYS — 2 Capitulum. ccxj. Ladiolus. Iſidoꝛus.Gladiolus di⸗ g citur eo ꝙ ſit folijs gladio ſilibo tyr⸗ ſo cubit ali:floꝛib purpureis. Dvaſ. ca.dexeris ideſt gladiolus.dexeris habʒ fo lia ſili a vridi:ſʒ latioꝛa ⁊ acutioꝛa:⁊ haſtaʒ in medio folioꝝ cubiti vniꝰ longã ⁊ groſſaʒ:in cuiꝰ vᷣgis ſunt capitella trigona ſub ipᷣis flo res hñs purpureos ⁊ in medio feniceũ colo rem.ſemen er in folliculis eſt ſile cucumeris ſeminirotundũ ⁊ nigrũ:guſtu viſcidum. Ra dix eſt ili nodoſalonga ⁊ ruſa.Pli.ca.degla diolo. Gladiolum omẽs nouerũt.Gladiolꝰ dicitur ꝙ ſit folijs ſimilibo tyrſo cubitali.flo ribus purpureis.Ex ſinonimis ſciendum q; gcoꝛus eſt gladiolus. Sunt enim quattuoꝛ herbe in ſoꝛma ſimiles valde.Sed acorꝰ diſ/ cernitur citrino floꝛe rubeaq; radice. Spatu laſetida malo diſcern᷑ odoꝛe:et caret floꝛe. yris floꝛem gerit purpureũ.vyreos albũ.Gla diolus habet croceum: ſed ſpatula fetida al⸗ bum.Dicitur autem bulbus omnis tunica⸗ taradix. At vero moderni medici qñ ſimpluł citer accipiunt pꝛo radice nairiſi. Hoyoperationes ¶ Dyaſco. Aulnera capitꝭ optime curat:fra cturis medetur.oſta confracta excludit.om nia infixa coꝛpoꝛi cuocat impoſita.ſi ᷣo par tes tres floꝛum ei addantur.⁊ radicꝭ centau ree partes quinq; ⁊ mel ſufficiens ⁊ acetum. ⁊ vt cathaplaſma imponat᷑ tumoꝛes ⁊ durici es ſpargent. bibitum conquaſſationes refoꝛ mat.lateris doloꝛem tollit. Stranguirijs ⁊ ſciaticis optime opitulatur. Ragix eius fluxũ ventris ſtringit cũ dul⸗ coꝛe ⁊ aqqua maritima accepta.ſemen eiꝰ diu⸗ reticum eſt.quod valet obulo vno accepto: aut. zʒ.i. cum vino omnia vt ſupꝛa facere po⸗ teſt. Cum aceto bibitum ſplen ſiccat. it ⁊ meſtrua puocat.trita vero ⁊ in modũ fo⸗ menti poſita furunculos ⁊ ſpinas de coꝛpo⸗ re extrahit:⁊ omnẽ duriciem diſſolutt. Pliniꝰ libꝛo viceſimopꝛimo. Radix eiꝰpo tat a cum vino ad venenum ꝓficit. Yetum et menſtrua puocat. Item trita et impoſita fu⸗ runculos ⁊ ſpinas ex coꝛpoꝛe extrahit: ⁊ om nem dur iciem diſſoluit ⁊ euapoꝛat. ¶ Conſtantinꝰ vbi ſupꝛa.Gladiola id eſt yre os eſt calida in ſecundo gradu. Doloꝛeʒ ner uoꝛũ de flegmate mitigat. Tuſſimq;ʒ diutur⸗ nam placat:⁊ ſcreatum facilem reddit. Broſſos pectorꝭ tumoꝛes attenuat cũ ace bi gfncen nonm, fim crt Chdton ſiſoyr Ran Aenn 1dori teoren nonn .1, 1ſ Ntdn c AN etN 1. gocſt ci ſo⸗ o i. repſe ſuma irin o cne nez e dunm in De Herbis t1 pora moꝛſus reptiliũ ſanat. ſpleneticis ſubuenit.ſpaſmum acrigoꝛẽ febnum curat, Capitulum. ccxij. Ranatum. Iſidoꝛus alusgrana g tus feminini generꝭ arboꝛ eſt. pomũ vyero neutri.ſcʒ malogranatum. Se rapionli.aggrega.capitulo Hurnam:id eſt gran atum ſunt ex eis acetoſa ⁊ dulcia.et vir tus cuiuſcunq; illoꝛũ eſt ſᷣm illũ ſapoꝛem.⁊ ſa poꝛ ipſiꝰ granati totius ⁊ granoꝝ ipᷣoꝛuʒ eſt plus ſtipticus q́; ſopoꝛ ſucciems ⁊ plurꝭ de⸗ ſiccationis.Coꝛtex vero eius in hoc eſt foꝛti oꝛ grano ipſiꝰ.⁊ coꝛpꝰ granati qð cadit ab ar boꝛe eſt plus in hoc qᷓ;coꝛtex.Et idẽ auctoꝛi tate Dyaſcoꝛidis.O mnia granata boni chi mi.Galienus.viij.ſim.ſarmacoꝝ capᷣ.degra nato. Malũgranatũ omniũ ſtiptica partici pat qualitate:non tamen dominante in om⸗ nib.quedam enĩ eoꝛũ ſunt acida:quedã dul⸗ cig plus q; auſtera.Et iuuamentuʒ vniuſcu/ ꝛuſq; eoꝛum f̃ᷣm pᷣdominantem neceſſe eſt fie ri qualitatem. Dictũ eſt autem in.iiij.hoꝛũ li bꝛoꝝ de dulci ſapoꝛeꝛ auſtero. VUnde ex illis eſt tibi ſiogiſare.ſunt aũt girgata ſucco ſti⸗ pticioꝛa ⁊ ſiccioꝛa.Hisvero adhuc coꝛtices q vocant᷑ ſidia:ſimilis aũt virtutis eoꝝ ſunt. Auicen. li.ij. ca.de granatð. Granatum illud quod eſt dulce eſt fri.ad pꝛimũ.⁊ hu.in ipᷣo.⁊. acetoſum eſt fri.⁊ ſiccum in ſecundo. DPperationes ¶ Igem. Acetoſum repꝛimit colerã ⁊ phibet curſum ſuꝑfluit atum ad viſcera:⁊ ꝓpꝛie vinũ eius:⁊ in omniboſuis ſpeciebus viq; ad ace⸗ toſinn eſt abſterſio cum ſtipticitate. ¶ Brana granati cum melle liniuntur ad vl⸗ cera fraudulenta.et eius capita pꝛecipue ad vlcera aduſta. ¶ Et dulce quidem lenificat. muʒzumvero eſt magis iuuatiuum ſtomacbo q; poma vel ci⸗ conia:ſed eius granum eſt malum.⁊ quod de partibus eius magis ſtipticũ eſt capita ſunt: ⁊ grana eius ſtiptica ſunt:ſiue ſint grana dul cCcis aut non dulcis. EBrana granaticũ melleↄferũt doloꝛi aurꝭ Et ſunt iuuamentũ interioꝛi narium. ¶ Et ↄferũt granagranati cõtrita ⁊ cõpoſita cum melle alcole linita.Et ſi granata dulcia coquant᷑ cñ vino deinde terant᷑ ſicut ſunt:et ſiat ex eis emplaſtrũ auri cõuenit apoſtema⸗ ti eiꝰ.¶ Et iuuamẽtũ granati ⁊ rob acetoſiꝓ pꝛie puenit colere.ſuccꝰ acetoſi ↄuenit vngu le.Acetoſuʒ exaſpat pectꝰ ⁊ dulce lenit ipᷣm: ⁊ↄfoꝛtat pectꝰ.⁊ qñ dant᷑ in potu granagra⸗ natoꝝ cũ aqua pluuiali valent ad ſputũ ſan⸗ guinis.Et ipᷣm totũ confert tremoꝛi coidis. ⁊ abſtergit os ſtomachi.i¶ Rabimoyſes alle gando Galie. Granatũ ꝓpꝛietatẽ habet. mira culoſam:qꝛ nõ facit cibum coꝛrumpiĩ ſtoma cho: ⁊ acetoſum coquinatũ cum cibo non fa cit cibum in ſtomacho coꝛrumpi. iRadices granati acetoſi valẽt contra ver mes vel lumbꝛicos qui vocantur cingulum vel folia in hunc modũ adminiſtrata. Re.ra dicum minutarum granati acetoſi.⁊ radicuʒ rapeſte.ã. M. i piſtent᷑: extractis pꝛiꝰ tamen ſuſtibus ex iſtentib in pꝛedictis radicibus ⁊ buliãt.poſtea cum media quarta vini greci vel alterius vim optimi albi vſq; ad conſum ptionem medietatis vini:⁊ in fine ponatur. Z.f.piperis nigri triti:⁊ colet᷑ ꝑ pannũ ⁊ ꝓpi net᷑ actu ca.patienti in media noctj.⁊ poſt eiꝰ aſſumptionẽ nõ doꝛmiat. ¶ Sera. auct. aben meſuav.bñ acetofſum ſumũ cõfert fluxui ſto machiqui accidit a colera ⁊ ſincopi que acci dit ab eadem ⁊ ꝓuocat vꝛinam.i¶ Et cũ ſub⸗ tilit ate ſue acetoſitatis confert vngule ocu⸗ li quando fit collirium cum eo. . Capitulum. ccxufſ. „ Trattatus Rangti ſilueſtri. Johã ſera. in. ij. c. ₰ derrifera. dicit eſt beteramen. Et avapud ſera. auc. cuiuſdã vocat᷑ airaca eſt arbo: granatiſilueſtris. Et fructꝰ eiꝰ vo- catur bel.⁊ ẽ arboꝛ ſpinoſa.Eiꝰlignũ ẽ rube⸗ um vel purpureũ. Scðᷣm almanſoꝛẽ hʒ floꝝ citrinũ.in barbaria vocat᷑ aldani.ingredit᷑ iꝛ. trociſcis andromaci tyriace maioꝛis. Cui loco ponit Aui.fructũ altẽbut. Sera.li.ax. ca.mahat. Mahat ſunt vene arboꝛis gram ti ſilueſtris qᷓ naſcũt in ſeni vltra mare ⁊ ĩ co rgſcẽ. ⁊ ſũt vene groſſe albe colligũti haſmni. Et eiꝰmalagranata ſunt ſiẽ malagranata do meſtica in pncipio oꝛtus eoꝝ.⁊ coloꝛẽ intæ mnvubedinẽ ⁊ viriditatẽ.Et inter malũ eiꝰ ſurt grana mbea rotunda in magnitudine ſem nis lentiſci.⁊ dimittũt eum in coꝛtice ſuo:qñ egent eis extrabũt acoꝛtice. Mahat ẽ ca ?z hu. Dyaſ.ca. ð aſpalio. Aſpaliũ ſiue aſpalttos id eſt granatũ ſilueſtre. Naſcit᷑i inſula Rho⸗ dao:cuiꝰ ſpẽs duplex ẽ.Eſt enĩ vna ſpinoſam fruticẽ ⁊ tyrſũ grauẽ hñs.Et depoſuũ cũ coꝛ tice purpureo vel rubeo.dẽſo ⁊ odoꝛis ſum⸗ mi ⁊ amari.Altera eſt alba lignoſa ⁊ imbecil lis ſuple ⁊ iſtaẽ quã ſerapion vocat mabat. NPbperationes ¶Dyaſ. Granati ſilueſtres augẽt ſyma ? coꝛ * roboꝛãt coitũ.⁊ ẽ bonũ podagre qñ terit᷑i cõ ficit᷑cũ aceto ⁊ linit᷑ſuꝑ ipᷣm:⁊ ↄfert ſpaſmo ⁊ mollit duriciẽ iũcturarũ.Et aliqͥ dicũt ꝙ ſit aſpaltũ.⁊i llðᷣ idẽ fac qð iã diximꝰ.i¶ Idẽ dia. Virt⸗ eiꝰ ẽ ca.⁊ ſtiptica.qdð cũ vino ſi fuerit elixatũ vulneribooꝛis medet᷑⁊ putredies q̃s greci nomas appellãt:⁊ putredies nature cu rat. Et valet ↄ vlcera vẽtris qñ fit ex eo cli ſtere ⁊ bothoꝛnaſi.⁊ expellit ſetũ qñ fit cũ eo naſcale ¶ Et fomẽto vulneribo pdeſt peſſarijſ additũ muliebꝛia deponit.cuiꝰ elixatura vẽ⸗ trẽ ſtrĩgit. ſanguinẽ reijcientib ſubuenit: aq ei bibita inflatiões ⁊ diſſurias cõpeſcit. Capitulum. tcxiiij. RRamen. g ſat nota hñs ramos rotũdos nodo ſilitudinẽ cãne mioꝛis.Eſtfri.⁊ ſicĩpᷣncipio pᷣmigradꝰ.Sera.li.ag.ca.negẽ.i.gramẽ eſt erba hñs ramos hñtes nodos qͥ expãdum ſupꝑ faciẽ fre ⁊ ex ramis eiꝰ gñant᷑radices ex eceuyutes a nodis ip̃iꝰ figẽtes leĩ terra ⁊ radiceſ ciꝰ hbñt nodos.Folia eiꝰſũt oblõgaacute ex Platea. Gramen eſt herba ſos ſupꝑterrã ſe expãdẽtes.⁊? q nodis ramoꝝ ex eũt radices terrꝗ ingrediẽtes dul/ ces cũ abbomĩat ione:cuiꝰ fſolia ꝑua ſunt ad 5 — — — .— — — De Herbis uen n S . din tremitatis ſicut foliuz canne parue. E ſt alia ieſt ſpecies cuiꝰ foliarami ⁊ radices funt maio⸗ Den res q; ſupꝛadicte.ĩmo ſunt folia ſimilia ede⸗ ſie re.que qũ comedũt anĩalia ea occi dit:⁊ ma/ riez x ime illud quod naſcit᷑ in babylonia in vijs. – qð naſcitur in ſicilia qũ comeditur a boui⸗ ennt bus apoſtemant᷑:? iſtam ſpecieʒ inuenies in .- iſti ca. Calamus de.c. Sed illud qð naſcit᷑ in co ſi ſos habet plin es ramos q; alia ſpecies.ha⸗ nn bet floꝛẽ albũ boni odoꝛis:⁊ ſemen minutuʒ hen inq̃ eſt iuuamentũ:⁊ radices qͥnq; aut ſex in A goſſitudine digiti albas molles dulces ⁊ fe tentes.Ggꝗl.vi.ſim.far.ca.agro ſtis.i.gramẽ. Subſtantia eiꝰ eſt ſubtilis:⁊ ſapoꝛ eꝰ ẽ dul⸗ cis.⁊ eſt in eo paꝝ acuitatis cum ſtipticitate pauca. Et radix eius habet ſapoꝛeʒ abbhomi . nabilem. ⁊ virtꝰ eius eſt fri.⁊ ſic.cũ tempera⸗ maento. Dyalſ.ca. de agroſtis. Agroſtis.i.gra men yvirgas hʒ nodoſas ⁊ ſpanſas ſuꝑ terrã: ſupꝑ quas virgas folia ſunt acuta ⁊ lata ⁊ du ra ſicut canne minoꝛis. Radix eſt illi nodoſa dulcis q; boues⁊ alia anĩalia paſcunt᷑. Hperationes ¶ Aquna decoctiõis eiꝰ valetↄtra diſſuriaʒ iſi W bibatur ⁊ frangit lapidẽ:⁊ curat vulnera vez, S ſice:⁊ ꝓuocat vꝛinã:⁊ eſt ↄglutinatiua radix eius.Et curat reuma ventris. Rana tinctoꝝ. Plateariꝰ Grana tin ¶ Sera. auc.Galieni. Virtꝰ eiꝰ eſt q̃ ↄgluti⸗ natvulnera recentia dũ ſunt ſanguinolenta: ⁊ coquitur ⁊ bibitur eiꝰ qqua et frangit lapi⸗ dem. Sed ſemen eiꝰ quod eſt in coſos puo⸗ cat vꝛinã.⁊ deſiccat qð currit ad ſto machũ: ⁊ inteſtina ex humiditatib:qꝛ virtus ei eſt deſiccatiua ſubtilis ſine ſtipticitate. ¶ GBalienus. Radix eiꝰ ſanguinolentoꝝvlce rum eſt ↄſolidatiua.ipᷣa quidẽ herba catha⸗ plaſmata infrigidat:quidem nõ vehementer conſiſtit autẽ in medio humida ⁊ ſicca. ¶ Oyaſcoꝛides.Herba ipᷣa cathaplaſmatib⸗ adbibita vulneribo paracoleſim facit. Elixa tura eiꝰ bibita toꝛtiõibo ⁊diſſurie medicatur Vulnera veſice optĩe curat.Et calculos frã git:⁊ vꝛinã ꝓuocat.Canes qñ ſe volunt pur⸗ gare hanc herbam manducant. ¶ Auicennali.ij. ca.de gramine. Bramen ſa⸗ cit coherere plagas ſanguĩeas.Et decoctio eius extrahit lapidem.Et ſemen eius pꝛouo cat ⁊ cõſtringit.¶ Et idem auctoꝛitate Ga⸗ lieni. Decoctio radicũ eiꝰ facit id quod her⸗ ba ipᷣa.⁊ eiꝰ ſemen ꝓuocat vꝛinã ꝓuocatione foꝛti.Et abſcindit vo mitum ⁊ fluxum. Capitulum. lcxv. g ctox eſt arbuſtũ vñ tingit᷑ ſcarlacũ. AUinñ ðꝛ ð xpᷣo:q fuitveſtitꝰ veſte coc cinea.i.tincta cocco.ſ.ꝗnis de ſcarlaco.voca tur etiã kermeſ.Etẽfrutex ̃ᷣm dyaſ.ca.ð coc co ſarmẽtoſa:hñs ĩ ipᷣis vᷣgis baculos rotũ dos ſiẽ lenticula q̃ colligunt᷑i cõficiunt᷑.Eſt gũt bonꝰ coccꝰ galleticꝰ ⁊ armenꝰ.⁊ ſcds aſi anus ⁊ liciꝰ.hiſpanꝰ vᷣo oĩm nouiſſimꝰẽ:vir tus ẽ ei ſtiptica. Sera.li.ag aucto.dyvaſ.ca. harmẽ vel karmẽ.i.granatinctoꝝ ẽ arbuſtuʒ qð admiſtrat᷑ ad ignẽ accẽdẽdũ:⁊ ẽ incendiũ inter arboꝛẽ ⁊ herbã cuiꝰrami ſũt multi ſub⸗ tiles ſuꝑ q̊s ſunt grana rotũda ſilia lenticu⸗ lis qᷓ colligunt᷑ ⁊ reponunt᷑ ⁊ reſeruant᷑ ⁊ cõfi⸗ ciunt᷑ ad tingendũ.Et melioꝛ ex illa ẽ q̃ deſer tun ex terris q̃ dicuntur gallates:⁊ andabaſi ⁊ armeni.⁊ ſcða eſt illa de ſyria ⁊ licia.⁊ dete⸗ rioꝛ oĩb ẽ illa q̃ defert᷑ ab hiſpania.⁊ reꝑit᷑ in arboꝛe ꝑua ſat ſili in folijs arboꝛi glandiũ ĩ terris calichie:⁊ ĩ ea multiplicat᷑ aĩal teſtoſũ paruũ ſile limacijs:⁊ colligãt ipᷣaʒ mlieres il liꝰ terre cũ roꝛe eoꝝ Et idẽ auc. Gal.Sapoꝛ eiꝰ ẽ ſtipticꝰ cũ amaritudĩe.⁊ virtꝰ eiꝰ deſie⸗ cat ſine moꝛdicatiõe ⁊ abſtergit ⁊ incarnat. Dperationes Tractatus HDyaſ. Coccus.i.grana tinctoꝝ aceto tritꝰ 2 impoſitꝰ vulneriboparacoleſim facit: ꝛ⁊ ner e — Sera.Granũ culcul mouet coitũ ⁊ anget ſperma ⁊ erectionẽ virge:⁊ ꝓpꝛie qñ conficit cũ melle:vel miſcet᷑cũ ſiſamo.⁊ qui vtitur eo nimis incurrit colliricã paſſionem.i¶Et ideʒ guc. Meſaruget. qn bibitur poſt ip̃ᷣm vinum facit ſodam.? ꝓpꝛie quando toꝛrefit. ceribo:⁊ valet tremoꝛẽ coꝛð ⁊ eiꝰdebilitat 44 uis inciſis maximũ pᷣſidiũ eſt.¶ Sera.auc. GBal.Grana tinctoꝝ cõfert magnis vlcerib neruoꝝ⁊ alio ꝝ mẽbꝛoꝝ qñ terit᷑ foꝛtiter ami ſcet᷑cũ aceto ⁊ melle ⁊ etiã decoctionẽ eoꝛuʒ dat illis qͥ patiunt᷑ i neruis.¶ Pli.ca.ð cocco Valet vlceribꝛ magnis:⁊ maxĩe neruoꝝ vl⸗ ¶ Hoc aſſerit ſii? Damaſce.ĩ ãtidotario ſuo in quadãↄfectiõe qᷓ incipit ↄfectio alkeſmes 8 Capitulimm. ttrN. Ranũ culcul. Serap̃.li. ag. ca. loha⸗ gS cchhium. i. granũ culcul. Foliuʒ eiꝰ eſt ſſlſiele folio albene. eſt herba q̃ habʒve nas in groſſitudine pollicis ⁊ indic ⁊ lõgas. ⁊ ſunt coſte ꝓpe terrã ſicut ſcel.⁊ ſuntĩ eis no di.⁊ naſcunt in vnoquoq; nodo folia ſimilia folijs balſami.⁊ eſt albũ maius.⁊ in ſummi⸗ tate eiꝰ naſcuntur floꝛes in vere.⁊ in pꝛinci⸗ „/ pijs meſſiũ:quoꝝ coloꝛ eſt coloꝛ violaꝝ: niſi q ſunt maioꝛes eis.Et qñq; flos habet fru⸗ ctũ magnũ in qᷓntitate ciceris plenũ dulc ſa poꝛis.latine vocat᷑ granum culcul.Et herba eiꝰ inuenit᷑ in locis vmbꝛoſis:et iuxta vehe⸗ mẽter humecd.Et tpᷣs collectiõis eiꝰ eſt in cꝑe meſſis. Virtꝰ eſt ca.⁊ hu.in.ij. gradu. Dyperationes Capitulum. cxuij. Enciana. Pliniꝰ li.xxv. Gencianaʒ gS innenit gentius rex illiricoꝛũ vbiq; naſcentẽ: in illirico tñ pꝛeſtãtiſſimã. folio fraxini ſed magnitudine lactuce caule tenero.pollicis craſſitudine cauo ⁊ mani ex interuallis foliato triũ cubitoꝝ alto caſu.ra dice lenta:ſubnigra ſiue odoꝛe aquoſa. Sub glpinis montib⸗ Pae naſcit᷑ Vſus eiꝰ in ra dice ac ſucco. Pla.Genciana ẽ herbacalida ⁊ ſicca:cuius radix pꝛecipue competit vſui medicine.nõ ipᷣa herbaĩ fine veris colligit᷑ ꝛ ſiccatur:⁊ ꝑ annos q̃ttuoꝛ in multa efficacia ſeruatur. Debet aũt eligiſolida ⁊ cõtinua ha bens citrinum coloꝛẽ:que nõ ſit poꝛtata nec facile in puluerẽ exſoluat᷑ cũ frangit᷑. Virtu⸗ tem habet diſſoluendi:attrahendi:ↄſumẽdi ⁊ aperiendi.i¶ Dyaſ.ca.de Genciana.Genci ana dicit inuenta eſſe ab imperatoꝛe illirico — — — — — ——GN — — — — — — — —— — —— — e De Herbis einſdem gentia. Vnde ⁊ nomẽ accepit.cuiꝰ folia q̃ circa radices ſunt nucis odoꝛem has bent.⁊ ſunt ſilia plantagini:ſed paulo ſubꝛu fioꝛa ⁊ in ſũmo diuiſa vel inciſa in ſpeciẽ ſer⸗ re immediate habens haſtam. q̃ haſta lenis eſt ⁊ vacua.digiti hbabens ſimilitudinẽ:lon⸗ gioꝛ duob cubitis nodoſa:circa q̃̊s nodos folia naſcuntur.ſemen eſt ei circa ſolia in po mulis latis ⁊ lenibo.⁊ nõ inutile ſicut affodil li.radicẽ habet ſicut ariſtologia longa.ſoli⸗ dam ⁊ amaram:ſed nigrioꝛem ⁊ fragilioꝛem. naſcit᷑ in locis altis ⁊ bumectis ⁊ vmbꝛoſis. Dperationes. ¶ Balienus ſexto ſimplicium farmacoꝛũ ca⸗ pitulo de gentiana ſᷣm tranſſationem arabi⸗ cam.Id quod de ipᷣa adminiſtratur eſt radix buius:cuius ſapoꝛ eſt amarus in fine amari⸗ tudinis.⁊ virtus eius eſt magna in mundifi⸗ catione ⁊ abſterſione:⁊ aperiendo opilatio nem.Eſt enim caleſactiuaꝛ ſtiptica.i Et idẽ eodem libꝛo ⁊ eodẽ ca.ſᷣm tranſſatio nẽ gre⸗ cam. Bentiana huius herbe radix efficax eſt:vbi opoꝛtet ſubtiliare aliquod ⁊ abſterge re ⁊ deopilare.nec eſt mrumſi hoc poteſt a⸗ marg violenter exiſtens.¶ Serapion. Ego non vidi medicinam melioꝛem in moꝛſibo ca nis rabidi quando datur ex ea qualibet die vncia vna trita ⁊ cribꝛata cũ vncia vna myr⸗ rhe:⁊ cum vncijs duobus pulueris cancro rum fluuialium aduſtoꝛum in pꝛincipio egri tudinis anteq; timeant aquã.Et hec quideʒ plantaotraria eſt venenis moꝛtiferis:et au⸗ fert nocumentũ eoꝛũ cũ auxilio dei.i¶ Dya⸗ ſcoꝛides.Gentiana eſt acris ⁊ calefactoꝛia:⁊ relaxans acrimonia ⁊ amaritudine ſua parũ expellens:⁊ ſerpentes ſugans.i¶ Radici eiꝰ Eneſtra. Jo. meſue.ca.de geneſtra. ꝛ S vocat᷑ capiſtrũ arboꝝ.⁊ ẽ arboꝛmõ⸗ tIoana:ſuꝑ cuiꝰ ſtipitẽ eleuat᷑ denſitas ſuſciũ multe rotũditatꝭ.⁊ dũ plicant᷑ nõ pati unt᷑ fracturas. Vñ ligant᷑ ex eis arboꝛes⁊ ꝓ ducunt floꝛes ſiles figure lunari citrinitatis multe.Et ꝓferũt folliculos ſᷣm ſemitã oꝛobi bñtes ſemia diſtincta ſiẽlẽtes.i¶ Inqͥt Dya. ca.eſt ⁊ ſic.cõplexiõis in.ij.⁊ ſemẽ eiꝰ eſt cali dius:⁊ ĩ floꝛe eiꝰ ⁊ ſtipite ẽ hũiditas ſuꝑflua cũ virtute inciſiua:q̃re multiplicat vomitũ. virtꝰ eſt calida ⁊ ſtiptica.queradix.ʒij. cum Et ſunt oẽs partes eiꝰ ↄturbatiue: inciſiue: u pipere ⁊ rutaz? vino accepta moꝛſibs venena ſubtiliatiue ⁊ puocatiue.i¶ Paulus.ca. de ge B tis occurrit. ſucci eius.ʒ.ij.qccepta doloꝛib neſtra.Eſt alia q̃ vocat᷑ geneſtra fri.ꝛ ſic. cõ⸗ laterum ⁊ conquaſſationibus vtiliter pdeſt plexiõis:ſilis geneſtre ſuꝑioꝛi:ſʒ mioꝛ ẽ.⁊ hʒ ſicut collirium ſuppoſita. Radix facit aboꝛ⸗ ſtipites mĩoꝛes ⁊ anguſtioꝛes.⁊ albũ floꝛẽ fa ſum. Aulneribus impoſita medetur. Suc⸗ Pperationes daſun cus eius ſicut licinium inunctus tumoꝛem On oculoꝛũ compeſcit: maculas coꝛpoꝛis tollit. ¶ Dyaſ:Semẽ geneſtre ⁊ flos bibitꝰ cũ mul A cpnt ¶ Radix vero infuſa in aqua diebꝰ quinq;. ? ſa buoꝛes vomitibopurgat.ꝗᷓ Bal. Fructge B tnit poſtea cocta q;diu virtutẽ ex ea dimittit cõ neſtre ⁊ baculoꝝ ſuccꝰ laxatiue nõ debiliter d fricatur:⁊ ſic deliquatur.poſtea aqua ipᷣa re eſt vᷣtutj.¶ Jo.meſue.Per vomitũ ⁊ ꝑpentrt C or⸗ coquatur qᷓ;d in mellis ſpiſſitudinem faciat: educit flegma.⁊ cũ foꝛtitudievehemẽti mate fant Gtcreponit᷑ in vaſe fictili ad vſum. ¶ Paulus. rias qꝗᷓ ſũt ĩ iũcturj.¶ Et mũdificat renes ab O nunn BGentiana calida eſt ⁊ ſicca in tertio gradu. oiĩbo ſuꝑfiuitatibo.? ꝓuocat vꝛinã foꝛtit᷑: ⁊ frã ganen git lapidẽ ĩ renib ⁊ veſica.⁊ nõ ꝑmittit mate rias figi ĩ eis neq; lapidẽ dẽſari.i Et qñ flio, E. res eꝰↄtritiꝓpinat᷑ cũ melle roſaꝝaut cũ ouo , Capitulum. cxviiſ. ſoꝛbili reſoluũt ſcrofulas.⁊ oximel ex eiſ aut ſemĩs ipſiꝰ ſoluit apᷣata ſplenis ¶ Et ſi freq̃n tat᷑ vomitꝰ cũ eis.ↄuenit ſciatice ⁊ podagre ⁊ doloꝛi renũ. Doſis eiꝰ eſt ⁊ ꝓpꝛie floꝝ a.ʒ.ij. vſq; ad.v.ſemini eiꝰ a.ʒ.ij.vſq; ad.iij.vel.iiij. ¶ Oyaſ. Semen eiꝰ ⁊ flos bibitus cũ mulſa bumoꝛes vomitibo purgat.¶ Paulus. AVir⸗ tutẽ hʒ ↄſtringẽdi.ad fluxũ mẽſtruoꝛũ valet fomẽtũ ex aq̃ decoctiõis eiꝰ.ſuppoſitoꝛium etiã ex puluere eius⁊ ſucco plãtaginis.valet etiã ↄtra diſſinteriã pᷣdictum fomentum. Capitulum. ccxix. ⁊ĩ pane dulcoꝛãdo imponit ¶ yaſ. BGBithẽ herba q̃ in ſegetib creſcit.hñs ſemen nigrũ minutũ:odoꝛe ſuaui.relaxat enĩ ⁊ cale facit.¶ Plate.Ca. eſt ⁊ ſic.in.ij.ã.Et ẽ herba q̃ inter frumẽtũ oꝛit᷑.ſemẽ nigrũ ⁊ q̃ſi triangu lũ facit.Aliq̃ntulã hʒ amaritudinẽ.vñ diure tica eſt.vᷣtutẽ hʒ diſſoluẽdi⁊ ↄſumẽdi.i Pli. li. xx. Gith ex grecꝭ. alij melachiõ. alij mela⸗ ſpermonvocãt optimũ qᷓ;xcitatiſſimi odorꝭ Dperationes ¶ Dyaſ. Bith potatũvꝛinã ⁊ mẽſtrua puocat lũbꝛicos expellit.impoſituʒ vᷣo tumoꝛes aut Duricies ſoluit:Eſt etiã deſiccatiuũ ac lepco Itb. Haymo. Bith ẽ gen? legumĩs S ſile cimino ĩ qntitate:ſʒ nigri coloꝛis micũ.¶ Lepꝛas ac trucas appoſitũ tollit. hi gues ac Siemoſes agchati patos bũoꝛes di gerit.¶¶ Eatarrũ ſanat calefaciẽdo ſi puluis eiꝰ liget᷑ ĩ lintheolo ⁊ ad nares ſepiꝰapponat᷑ vt ex eo odoꝛet Lũbꝛicos ãt enecat comeſtũ vel Sorzun extrinſecꝰ vẽtri appoſitũ. Pla tea.Cõtra opilatõnẽ epatꝭ aaſplenis renũ ſtrãguiriã:diſſirriã:vliacã paſſionẽ.⁊ doloꝛẽ ſtõachi exvẽtoſitate dat᷑ vinũ decoctõis eiꝰ flatas. ¶¶ Cõtra lũbꝛicos etiã dat᷑ puluis eiꝰ cũ melle.vʒ ⁊ Zvermes auriũ.i¶ Pli. Hedet᷑ ſerpẽtiũ plag ⁊ ſcoꝛpionũ. Illiniti ex melle?ꝛ aceto reperio. Incenſoq; ſerpẽtes fugari.bi bit z.i.g araneos.i C.apitꝭ doloꝛes illitũ ex aceto et infuſum naribo:dentiũ doloꝛes co⸗ ctum cum aceto mitigat. Capitulum. ccxx. AUammi arabicũ. Sera.li.ag.ca ſani g gli arabi.i.gũmi arabicũ.Et ẽ gũmi qð reꝑit᷑ ſuꝑ arboꝛẽ acacie.ſicut alie gũme.qᷓ arboꝛ noĩat᷑ amgailẽ.⁊ meliꝰ ex eo ẽ qð ẽ ex hac arboꝛe ſile ᷣmiculis ĩ figuraſua Coloꝛ eiꝰ eſt ſicut vitrũ claꝝ.⁊ nõ bʒ lignũ.ſe cundũ vᷣo poſt ipᷣmẽ albũ:ſʒ illud qð eſt ſimi le ſoꝛdicieireſine pini eſt malũ.fri.eſt ⁊ ſic. Dperationes u — — — — -„ ——d——— — 11 —— 7— — mrtn nahe öse ndt⸗ ſere. ſgni glig d De Herbis Sera. auc. Gal. vna ẽ virtꝰ eiꝰ qᷓ deſiccat ⁊ alia ẽtus eiꝰq̃ ↄglutinat:⁊ aufert aſperita tẽ: ⁊ frãgit vᷣtutes medicinaꝝ acutaꝝ.⁊ lenit aſperitatẽ pectorꝭ:⁊ ſtringitvẽtrẽ: ⁊foꝛtificat inteſtina:⁊ melioꝛat oſſa fracta qñ fit emplm u co. ⁊ ↄuenit malignitati vlceꝝ pulmonis. Et auc. Habix.Dicit ꝓẽ hu. paꝝ ⁊ retinet ventrẽ qñ nimis fluit.⁊ ↄglutinat inteſtinũ ĩ ẽtenaſmon.⁊ ↄſolidat oſſa fracta qñ fit em plaſtrũ cũ eo.⁊ ſedat tuſſim qñ retinetĩ oꝛe et trãſglutit᷑qð inde ſoluit᷑¶ Aut ſi miſcet᷑ aliqͥ⸗ medicinisoferẽtibo ad tuſſimꝛvlceribo pul monis qñ bibit᷑ ex eo.¶ Cõuenit obtalmie ⁊ rectificat medicinas laxatiuas qñ miſcet᷑ cũ eis.⁊ phibet acuitatẽ eaꝝ.¶ Et frãgitvomi⸗ tũ q̃ͥ puenit ab eis.⁊ q̃ntitas doſis eiꝰ ad tuſ ſim.⁊ ad retinẽdũ vẽtrẽ aureos.i.⁊ q miſcet cũ alijs medicis ẽ aurei.v.i¶ Bulcaſim eben aben aʒarin.li.qui ðꝛ ſeruitoꝛ. Foꝛma aſſandi gũmi arabicũẽ ſicut omẽs alias gũmas.qui vult aſſari gũmi arabicũ opoꝛtet vt frãgat il ludi fruſta ad magnitudinẽ oꝛobi.deinde ac cipiat patellã ⁊ calefaciat eã:⁊ auferat ab ig⸗ ne.⁊ ponat ſuꝑ e gũmi arabicũ:⁊ miſceat be ne ſine ĩtermifſiõe donec albeſcat.⁊ſi nõ albe ſcit pma vice.iteꝝ calefaciat patellaʒ vt pꝛiꝰ donec fiat albũ.⁊eodẽ mõ fit ex alijs gũmis Capitulimn. tcxxj. Auſer vlł bauſoꝛ. Aui..ij.li.ca. facit q̃ ſcribit᷑ hauſuꝝ:ſʒ in ara. eſt bauſer Et hauſoꝛ ẽ lacticini umqddã ⁊ nõ eſt taxus:vt qͥdã .⸗ dicũt vel ſpẽs eiꝰ:ſub cuiꝰ vm⸗ bꝛa periclitant᷑ doꝛmiẽtes:vt Dyaſ.dicit Hã hauſoꝛ eſt lacticiniũ.⁊ taxus ẽ arboꝛ magna umdeiſicc. Dpkrationes ¶ Ser a.li. ag.ca.hau. Hauſoꝛ ẽ planta hñs lata folia.⁊ naſcit᷑ in vno tꝑe anni.⁊ hʒocauũ qð egredit᷑ ab oculis ramoꝝ ſuoꝝ ⁊ a locꝭ flo rũ eiꝰ.¶Et colligũt ab eo hoĩes rẽ ↄuenien⸗ tẽ.⁊ ſucco eiꝰ ẽ amaritudo.⁊ egrediunt᷑ ab ea mala ſiẽ teſticuli cameloꝝ ¶ Et egredit᷑ ab il lis pomis q̃dãres adurens:ita ꝙ nõ põt fie ri cauteriũ cũ re melioꝛi ea.¶ Et implent᷑ ex ea culatreꝛ puluinaria.⁊ noĩat᷑ etiã arboꝛ eiꝰ coherea.⁊ qñ incidũtur folia hauſoꝛ emittit tũc lac qð colligit᷑ in mẽſe Maij.Et ponunt᷑ in eo coꝛia:⁊ nõ remanet pilus in eis.et vnũ vas implet᷑ ex duabo impꝛeſſiõibo ¶ Et lignũ hauſoꝛ eſt leue groſſum rectũ pulchꝛũ ⁊c. Ali us hauſoꝛ eſt vna ex ſpeciebus titimalli. Capitulum. cexxij. o ij D 8 8 à „ O h Eñnnnodactiluſ. Joh̊.meſue. Dermo h dactilus ẽ radix berbe mõtane.⁊eiꝰ altꝰ? longus ſicut digitv. alt? rotuͦd: ſed melioꝛ eſt rotundus.⁊ eiꝰ alius albo. aliꝰ rubeus.aliꝰ niger:ſed melioꝛ ex his eſt qͥ eſt albo vere albedinis intus⁊ extra.⁊ qͥ eſt groſ ſus⁊ duriciei medioc ris. Aliter aũt facti ma li ſũt. Sera.li.ag.ca. Sturagen.auc.Dyaſ. Sturagen ſiue ſuragen.i.hermodactilus ẽ herba que floꝛeſcit in fine autumni.⁊ eſt eius flos alba ſimilis in figura ſua floꝛi croci.De⸗ inde emittit folia ſimilia folijs bulbi in qͥba ẽ humiditas adherens manui.⁊ habet ſtipitẽ in longitudine vnius palmi poꝛrectũ.eiꝰ co⸗ loꝛ eſt albo declinans ad nigredinẽ.⁊ hʒ radi⸗ cem cuius coloꝛ eſt niger ad rubedinẽ decli nans.ſed qñ aufert᷑ coꝛtex apparet radix in⸗ terius alba:mollis:dulc ſapoꝛis:⁊ plena hu miditate.que grece vocat᷑ coliricon:vt appa ret in ꝓpꝛia lr̃a.Eſt aũt radix ipᷣa rotunda ſi milis cepe bulbi.⁊ radix ipᷣa habet in medio ſui ſciſſurã ex qua egredit᷑ ſtipes ſuꝑ queʒ eſt flos.multũ naſcit᷑ in loco qͥ dicit᷑char in.et in terris q̃ dicunt᷑ guagna.Et hec radix et alia operat᷑ vt ifra. Paulus ca.de hermo. Her⸗ modactili ſunt calide ⁊ ſicce in pncipio ſecũ di gradus. Herba eſt ⁊ circaradices eius tu buroſitates inuenumt q colligi debẽt ⁊ vſui reſeruari. In eſtate colligunt᷑? reſeruant᷑: per annum vnũ ſeruari poſſunt, Sunt autem eli gendi qui ſunt albi⁊ ſo lidi. Habet auteʒ vir tutem diſſolutiuam:cõſumptiuã:attractiuã. Pybpprrationes ¶ Serapion auc.Galieni.Radix hermoda ctili que eſt alba intus ⁊ extra eſt melioꝛ.⁊ ha bet virtutẽ laxatiã.i¶ Et aqua in qua bullie rit:verum malus eſt ſtomacho.Etↄfert do⸗ loꝛibo iuncturarũ ⁊ podagre.Exhibẽdus eſt babentiba iuncturas molles ⁊ nimis bumi⸗ das.i¶ Idem auctoꝛitate Meſaſurugen.Al bus eſt bonus. Sed mbeus occidit:non qꝛ nimis frigidus ita ꝙ narcotiſet:qꝛ ſihoc eẽt nõ eſſet laxatiuus.i¶ Aben Meſuay. Rube us occidit vlcera antiqua ⁊ confert variolis ¶ Habix. Et melioꝛ ex eo eſt qui eſt exteriꝰ 2⁊ interiꝰ alb.⁊ quondo frangit᷑ eſt fractio eiꝰ facilis ⁊ nõ dura.Niger vero ⁊ rubeus ſunt ambo interficientes.i¶ Paulus. Purgãt au tem pꝛincipaliter flegma.Contra arteticam ⁊ podagram: cyragram ⁊ iliacam paſſionẽ. ⁊ moꝛbo ex flegmate nõ exiſtente fe.valet be⸗ nedicta acuta ex hermodactilis:veralegodi on:theodoꝛicon:anacardina.iſ C õtrꝗſciati cam podagra ⁊ cxrogrã ſuccus feniculi cum melle decoquatur:et cũ tali melle dent. 2. ij. hermodactiloꝝ.⁊.Z.i.ſeminis feniculiꝛ fiat electuarium quod moꝛe benedicte poteſt ſu⸗ mi.i Et nota ꝙ ĩ doſi debẽt poni vncie due vel tres hermodactili.¶ Contra yliacaʒ paſ ſionem fiat decoctio mellis addita aquane exuratur: ⁊ ne mel exeat:⁊ ex illo melle addi⸗ tis. Z.ij.hermodactili ⁊ cxnamomi det᷑ pul⸗ uis hermodactili:ſuꝑfluã carnẽ coꝛrodit. ¶ Puluis eius cõficiatur cũ ſapone gallico ⁊ licinium intinctũ fiſtulis.imponat᷑ etiã pul uis eius cretico.Conficiatur cũ aliqua mels licina cerebꝛum confoꝛtante.Et fluellumde bombace intinctum narib ſi immittitur ce⸗ rebꝛum confoꝛtat:⁊ polipum coꝛrodit. ¶ Johãnes meſue. Solutiõe educit flegma groſſum:⁊ a iũcturis ꝓpꝛie.Et eſt medicina magna artetice ⁊ podagre ſumptus:⁊ catha plaſmatus: ⁊ ꝓpꝛie cum farina oꝛdei. „ (¶ Et vitellis ouoꝛũ qaut mica panis pinguis ⁊ vitellis oui.Etvſus eius impinguat coꝛpꝰ ⁊ augmentum efficit in ſpermlaa. ¶ Et eſt medicina bona vulneribo. abſtringit enim ſoꝛdes coꝝꝛ ⁊ conſumit carnes putris das in eis. Doſis eius eſt ab aureo vno vſq; ad duas.Cõſeruatur aũt ꝑ annos tree. Capitulum. etrrii . 28 dNπ De Herbis Ermerocalles.latearius.Herme h rocalles:id eſt plantavt bulba emati cus qͥ manducatur.fructꝰ eius eſt ſi cut narciſcus.differens ab eo in floꝛe tantũ. ¶ Oyaſcoꝛides ca. hermerocalles. Herme⸗ rocalles aut cathalepten velut bulbo emati⸗ cus.Folia habet ⁊ haſtã ſimilẽ lilio.in initio cũ inceperit aꝑire floꝛes lilij oſtẽdit tres vel quattuoꝛ:ſed poſtq; floꝛuerit virideʒ facit co loꝛem bonũ ⁊ odoꝛatũ.Radix eius ĩ magni⸗ tudine ſimilis eſt bulbo:ſed paulo maioꝛ. Dperationes ¶ Dyaſcoꝛides. Hec ſi bibita fuerit: humo⸗ rem ſoꝛdidũ matricis excludit.¶ MDẽſtruis imperat. Yolia eius carhaplaſmatibus ad⸗ hibita combuſtionibus medicantur. R . S⸗èðð . = — £☛0 FErba paraliſis. Platea. DHer ba pa⸗ b fraliſis: ſiue herbaſanctipetriſiue pa ralitica ſiue artetica:q̃ ola idẽ ſunt.⁊ eſt herbꝗ cuiꝰ folia floꝛere incipiũttꝑe hye⸗ mis:ꝗᷓ ſe extẽdũt ĩ terra qſi cirina vt alis fa⸗ gus. ſlor⸗ citrinũ ꝓfert ca.ẽ ⁊ ſic. cõplexiõis. Bperationes ¶ Dyaſco. Hec herba doloꝛibo medet᷑ mem⸗ bꝛoxꝝ. Evli eiꝰ ⁊ flores hũida ⁊ non ſicca qñ ponunt᷑ ſuꝑ empetiginẽ ⁊ pannũ expellit eos reſoluũt oẽm ſuꝑfluitatem.i¶ Et ↄuenit ba bentibo catarrũ:⁊ mitigat doloꝛẽ capitꝭ illis qͥ ſunt frigide cõplexiõis.¶ Et oleũ en eſt iu uatiuũ in byeme.⁊ ſi bñs calidã cõplexionẽ: odoꝛet nimiũ de ipſo cũ eſt viridis.¶ Idem Aben meſuav. Confert bumiditatibus ⁊ fle/ gmati ſalſo ⁊ ſenibo frigide cõplexiõib.⁊ cõ⸗ fert doloꝛibo iuncturaꝝ.¶ Remouet loqlam amiſſam ppter apoplexiã vel paraliſimĩ po⸗ tu ſumptum eius ſuccus auriũ.i.vel.ij. R BBWE Capitulum.ccxxv. Erba graſſula. Actoꝛ. Herba graſſu h la eſt herba de q̃ iuuenit᷑ maioꝛ ⁊ mi⸗ noꝛ.Et minoꝛ eſt vermicularis. de ꝗ habetur in capᷣ.vermicularis inferius de V Maioꝛ eſt herba habens folia tenera ⁊ pin⸗ guia:in quoꝛũ ſuperficie eſt boꝛra. Hoyoperationes ¶ Valetðᷣ ignis arſuras.ſuccꝰeiꝰcurat rami cẽ pueroꝝ.¶ Di acc iant folia graſſule ⁊ ci me oliuaꝝ ⁊ terant᷑ ſubtir cũ axũgia poꝛcire centi.⁊ expmat᷑ ꝑ petiã:⁊buliat᷑ cum modico yino albo qbo admiſceat maſtix ⁊ olibanũ:et poſteg ynga. 9. i) ddo O d dn Capitulum.ccxxuj. Erba fetida.⁊ ẽ herba ſubtiliba folijſ h ſilis herbe qᷓvocat᷑ abꝛotanũ plea ſe⸗ minibſimilãtib ſemibo lũbꝛicoꝝ.ſa⸗ poꝛ eiꝰ vᷣgit ad amaritudinẽ nociuã:ſ̃uiſ odo ris.⁊ ſapoꝛ eiꝰ ẽ amarꝰ cũ aliq̃li ſalſedineꝛ ſti pticitate pauca.⁊ ẽ calidioꝛ abſinthio:⁊debi lioꝛ abꝛotano. Dp- kratio nes ¶ Eſt mala ſtomacho:⁊ claudit oꝛificiavena rũ matricis:ſic ꝙ cathaplaſmata ſupꝛa ven⸗ trẽ calida.¶ Conſtringit ſanguinẽ exeunteʒ poſt partum:⁊ tempoꝛe menſtruandi. Capitulum. hcxxvij. Erirũüdina ſiue hgrüdina. Actoꝛ. Ha hb rundinã ponit Iſido ĩter arboꝛes.⁊ hboꝛauaocvt videt᷑ ꝓter q̃ſdã ſpeciales.q̃ rũ tãta craſſitudo ⁊ magnitudo eẽ ðꝛ:vt ex il lis naues ⁊ edificia fabꝛicent᷑.De cetenꝭ autẽ dictũ ẽ apud Iſið.ĩter herbas incultas ⁊ in ter ſatiuas.¶ Alex.ĩ epla ad Ariſto. Poſt vi ctoꝛiã nr̃am de Dario rege obtentã:acceptꝭ centũqngita ducibo indoꝝ:qͥ bꝛeuitates iti neꝝ nouerit: cũ ꝑgeremꝰ pᷣter flumẽ apparu it.cuiꝰ ripa harũdo pedu ſexagenum velcie⸗ bat. pinoꝝ:abietũq; vincens in craſſitudine Tractatus roboꝛa:eaq; indi vtunt᷑ ad edificia.Aqua ve ro fluminis guſtu elleboꝛo amarioꝛ erat.quã nec hõ bibere nec pecus etiam ſine toꝛmẽto poterat. Deindevidimus hoĩes nauiculis ꝑ flumẽ vebi rotũdis ex harũdine:qͥ nob oſten derũt vbi dulcem aquã poſſemus inuenire. Pyoperationes I¶ Pli.li.xvi.Harũdines pᷣmatũ tenẽt inter aq̃t icos frutices frigidis gaudẽteſ.Bellipa ciſq; experimẽt is neceſſarie ſũt:atq; etia in delicijs grate.His enĩ oꝛientales ppli bella ↄficiũt dũ ſpicula calamis addũt.iſ Nullus gũt ſagittꝭ aptioꝛ eſt calamꝰ qᷓ;i theno bono nienſi amne cui plima ineſt medulla:ponduſ q; volucre.Cõtra flatꝰ SS libꝛa.qp⸗ pe nõ eadẽ gr̃a belgic.¶ Dec eſt creticis cõ mẽdatiõibo.q;q; pꝛeſerant᷑ indi.q̊ꝝ alia qͥbuſ dã videt᷑ natura:qñ ⁊ haſtaꝝ vicẽ pᷣbẽt addi⸗ tis cuſpidibo. Harũdo deniq; indica arboꝛe⸗ am hʒ amplitudinẽ:q̃lis videt᷑in tẽplis. Fo⸗ „ lia vero bꝛeuia.nauigioꝛũq; vicem pꝛeſtãt)ſi credimus )internodiaſingula. ¶ Pli.li. xvij. Alla qᷓ naſcit᷑ in india ⁊ ſyria odoꝝ vnguẽto- rũq; cauſa. Vrinã mouet cũ gramine vl apij ſemine ecsctameſnacgchaemoru. 42 ropiſi pꝛodeſt ac tuſſi etiam ſufficit. 3 un P0,0u oꝛmeto lis ?H dboſten wan De Herbis . X„ . Capitulum. cxxviij. Vſquiamus.Iſido. Juſqamꝰ eſt herba ſic a grecis appeilata 1i ſead alatinis herba calicularis dDdicit᷑: eo ꝙ; caliculi eiꝰ i figura Ccancaroꝝ naſcant᷑ vt ⁊ malipu nici.quoꝝ oꝛa ſerrata ſunt.hñtes intrinſecꝰ ſemina papaueris ſilia. Hec berba ẽ inſana. vocat᷑ eo ꝙ vſus eius ꝑiculoſus eſt.deniq; ſi bibat᷑ vel edatur inſaniã facit vel ſomni ima ginem turbidã. Dyaſ.m trãſſationẽ noſtrã ca. de Juſquiamo. Juſquiamꝰ frutex eſt par uus haſtam habens groſſioꝛẽ et folia lata et oblonga diuiſa nigra ⁊ aſpera.iuxta cuiꝰ ha ſtas ſunt capita plena ſemine. Sed iuſquia⸗ mi tria ſunt genera.vnũ purpureũ floꝛeʒ ha⸗ bens:⁊ ſemẽ nigrũ:folliculos duros ⁊ ſpino ſos. Alteꝝ vero floꝛes mellinos hʒ ⁊ follicu los molles.ſemẽ obꝛufum ſiẽ eriſmon. Am⸗ be vero iſte maniã pᷣſtant ⁊ narcotice ſunt et minus vſuales. Tertiũ vero genꝰ eſt cuius vſus frequẽtatur.folia hʒ pinguia ⁊ mollia:⁊ chili.ſucci plena:fioꝛes albos ⁊ ſemen albuʒ ꝓferens.Haſcit᷑ in loc; maritimis ⁊ inripis. ſemen vero vtile eſt albũ:qð minꝰ ſi inuentũ fuerit ruſum fecundat᷑ Nigrum vero inutie elt. ſemen eiꝰ ⁊ foliq exiccant.haſta ipᷣiꝰ tun ſa ⁊ expꝛeſſa. Hic ſuccus in ſole ſiccãdus eſt. qꝛ vtilis eſt vſuipoſt annũ.ſemen eiꝰ ſiccũ in calida miſſum tunditur et expeimit᷑.eſt vero ſuccus melioꝛ viridis q; ſiccus. Multivero farine triticee ſuccum eius admixtum factꝭ trociſcis reponunt.Galienꝰ octauo ſimpli⸗ cium farmacoꝝ ca.de Juſquiamo ſᷣm trãſla tionem arabicam. Juſquiamus cuiꝰ ſemen nigrũ eſt.⁊ ſignũ ſuꝑ hoc ꝙ ſu ſemen nigrum eſt ꝙ flos eius vergit ad rubedinẽ.ſacit ma⸗ niã ⁊ ſubeth. Ille vero cuiꝰ ſemen ſubꝛufum eſt: cognoſcit᷑ in boc ꝙ flos eiꝰ eſt cirrinus.⁊ eſt ꝓpinquus pmo in virtute.⁊ ꝓpter h̊ opoꝛ⸗ tet ꝙ caueatur ab his ambabo ſpeciebo:⁊ nõ vtatur qͥs eis:qꝛ nõ eſt iuuamentũ in eis:ſed occidũt. Juſquiamus vero habens ſemẽ al⸗ bum ⁊ floꝛem albũ.eſt cõueniens vſui medi⸗ cine.⁊ eſt in tertio gradu fri.⁊ ſic.in.ij⸗ Dyaſco. Atilis eſt ſuccus ſemini viri vo lutario. Confectionibus collirioꝛum mixtꝰ reuma viſcidum ⁊ calidum compeſcit. ¶ Doloꝛem aur ium mitigat. Stericas cau ſas medendo cõpeſcit mixtꝰ polente.vel vt cathaplaſma adhibitꝰ tumoꝛes podagricos ſpargit. ¶ Semen ei' omĩa ſimiliter facere nouit.maxime tuſſient iba ſubuenit ⁊ cathar rum ſoluit. reuma oculoꝛũ ⁊ doloꝛẽ cõpeſcit obulo vno cũ ſemine micomis et mulſa mi⸗/ xtus ⁊ bibitus fluxui matricis ⁊ ſanguinem reijcientibo opitulatur.¶ Semen eius ſolũ podagricis auxilium vino mixtum ⁊ catha⸗ plaſmatibo adbibitũ:tumoꝛẽ teſtiũ ⁊ mãamaꝝ ſoluit. ¶ Oultꝭ alijs cathaplaſmatibo neceſ ſario miſcet᷑.folia eiꝰmaxime cũ polenta mi⸗ xta ⁊ in cathaplaſmatibo adhibita doloꝛem tollũt. cum vino bibita ter aut quater febꝛes empialas ꝓhibet.¶ Eocia ſicut olus ⁊ come ſta ſtatim maniã faciũt.Radix eius cocta in aceto doloꝛem dentium oꝛi retenta mitigat. Capitulum. ccxxix. AIniperus. Iſido. Juniperus grece i dicta eſt. ſiue qꝛ ab amplo in anguſtũ finit.ſiue eo ↄceptũ ignẽ diu tene⸗ at. ita ſi pꝛune ex eiꝰ cinere cooperte fuerint vſq; ad annum perueniant. Piro enim grece id eſt ignis latine. Juniperus auteʒ alia par⸗ na eſt. alia magna. Pli.li.xij. Piperis granũ cuiꝰ arboꝛĩ italia naſcit᷑ Juniperi baccꝭ mi⸗ re vim trahẽtibo adulterat᷑. Sera.li.ag.capᷣ. halbilhalach.i.iuniperꝰẽ vna ex ſpeciebo ci⸗ pꝛeſſi maſculi.Et oẽs ſũt q̃ttuoꝛ ſpẽs.⁊ ſũt iu niperꝰ? habel.i.ſauina? zerbiꝛ gara.i.imipe Trattatus ms qᷓ noĩat᷑ qrconas. Eſt ex ea alia magna: glia parua.⁊ bʒ fructũ quendã:cuiꝰ fructus eſt magnꝰ ſicut Nabacb.⁊ in lr̃a habel dicit ſicut ʒaroꝛ.⁊ q̃dã cuiꝰ fruct? eſt paruus ſicut faba.niſi qꝛ ipe eſt rotũdus totꝰ. Gal.vi.ſim. far.ca.de iunipero. Virtꝰ arborꝭ huiꝰ eſt ca. ſic. in.iij. gra.ſed caliditas ipſiꝰ fructꝰ ẽfᷣm hoc.ſed ſiccitas eius eſt in pncipio tertij Et idem Sera. Sauina eſt illa qᷓ dicit bꝛachos ſiue bꝛacheos:⁊ nõ habet fructũ.⁊ nos de il⸗ la dicemus in ca. Sauina. infra de s. Sed zer bin eſt illa que dicit padras.⁊ habʒ fructũ ſilem fructui cipꝛeſſi.niſi qꝛ eſt minoꝛ eo ſatꝭ. Et eſt ex zerbin parua ſpinoſa.⁊ fructũ ſimi⸗ lem fructui iuniperi:cuius magnitudo eſt ſi cut granum mirti:ſed eſt rotundũ.et virtus zer bin eſt ca.⁊ ſic.in.iij.gradu. Sed garaeſt ſpecies parua reſpectu zerbin. Oemoꝛia eiꝰ veniet in ca.laurus de.. HDyperationes Archeutos ſiue Arconos. Juniperus ma gna ⁊ parua. Ambe calefaciũt ⁊ ſubtiliant.⁊ pꝓuocãat vꝛinã. Et qñ fit fumigatio cũ eis ex⸗ pellit venenoſa reptilia.Et habet fruetꝰ:cus ius qͥdã reperit᷑ in magnitudnne auellane.⁊ qͥ Adã in magnitudine fabe.niſiq eſt rotũdus:⁊ habet odoꝛẽ bonum.⁊ eſt dulcis habens in ſe aliqᷓntulũ amarituchs. ¶ PDval. ca. de iuni⸗ pero ᷣm trãſlationẽ grecã. Juniperus arboꝛ glia ẽ pgrua:alia magna:ſed vtreq; acrioꝛis ſunt vᷣtutis atq; mictualis ⁊ inſenſibilis. Auer.qͥnto colliget ca.de iunipero. Juni⸗ ber Focer abel ca.ẽ ⁊ ſic.in.iij.gra. Pau lus ca. de vernice Gũmi ipᷣiꝰ arbor ẽ vernix Itẽ Dyaſ. Pꝛunis impoſite fumigio.ſ. ede U⸗ tes fugãt.fructꝰ eiꝰ iocũdus eſt ⁊ odoꝛis mi ſi in oꝛe detinet᷑⁊ euſtomachus eſt.⁊ coꝛa ci vtilis eſt.tuſſim ſedat. Ventre⁊ inflatio⸗ nes ſedat.toꝛtiõibo alia bibita ſubuenit.Cõ⸗ tra venena pᷣſtat auxiliũ.diureticũ eſt illi ad⸗ iutoꝛiũ. Spaſmatibo ⁊ reumatibo pꝛodeſt. O ffocatiões ſtericas tollit. Appellat᷑ autẽ agrecis archiotides.ſuccꝰ eius medet᷑ vipe⸗ ra vexatis.i Succꝰ eiꝰ exuſtus atq; cũ 23 illinitꝰ lepꝛã deſpuit. Elimatio autẽ ligni ei⸗ potui data interficit. Lacrimus eius potui datus tuſſim:ventrẽ atq; perotidas ſanat. ¶Auer.abel ꝓuocat vꝛinã ⁊ mẽſtrua plꝰ oĩa aliare donec facit mingere ſanguinẽ. Et fa⸗ cit aboꝛſum ⁊ extrabit fetũ moꝛtuũ.Pꝛo iſta ſpecie lege Gauinam infra de s. Capitulum. tcxxx. i Aiube. Aui.li. ij. ca. iuiube. melioꝛes ſit.maioꝛes eaꝝ frigide ſũt in pꝛimo 7% UOρR S 8 nn en De Herbis equales in ſiccitate ꝛ⁊ humiditate.et ſunt de⸗ clinantes parum ad humiditatem. Et nutri mentum earumꝛ digeſtio ſunt difficilia. Et ſermo quidem in eis bonus eſt ille quem di⸗ xit Galienus. Hon reperi iuiubas in conſer uanda ſanitate ⁊ remouenda egritudine ali⸗ quid operantes.ſed reperi eas difficilis dᷣ geſtionis ⁊ pauci nutrimenti. HPHyperationes Auicenna.Confert acuitati ſanguinis ca lidi:⁊ extimo ꝙ illud eſt pꝛopterea q ingroſ⸗ ſant ſangninem ⁊ viſcoſum faciunt ipᷣm. ¶ Et illoꝛum extimatio qui putant ꝙ ipᷣe cla rificent ſanguinem ⁊ lauent eum eſt extima⸗ tio coꝛrupta ad quam ego non declino. Idem.Conferunt pectoꝛi ⁊ pulmoni. Sũt mali ſtomacho difficilis digeſtionis. Exti⸗ mant quidam ꝙ conferunt doloꝛi renum et * Tapitulum. ccxxxj. Aincus. Ser apion libꝛo aggrega. ca.Dis.aucto.Dyaſcoꝛidis.Dis:id eſt iuncus. Eſt herba cuius due ſũt ſpecies. Ana ipſarum habet acutas ſummi⸗ fates.⁊ iſta etiam ſpecies ſimiliter diuiditur in duas.quia ex ea eſt que non habet fructũ. Alia eſt que habet fructum nigrum rotun⸗ dqum.⁊ canna huiꝰ ſpeciei eſt groſſioꝛ q;ᷓ cans na alterius. Et eſt tertia ſpecies que habet cannam groſſioꝛem adhuc ⁊ magꝭ cannoſaʒ qᷓ; ſupꝛadicte due ſpecies.⁊ hꝗ ſpeciei fruct⸗ dui eſt in ſũmit atibo eius eſt ſimilis fructui iunci ſupꝛadict arum ſpecienmnmm. · Bperationes ¶ Idem aucto. Galieni. Huiꝰ herbe ſũt due ſpecies.vna earũ eſt ſubtilioꝛ ⁊ durioꝛ.⁊ alia groſſioꝛ ⁊ melioꝛ.i Yructꝰ huiꝰ ſcðᷣ e ſpeciei facit doꝛmire.ſed ſpecies pma eſt ſititer dua rum ſpecierum. Ana que nõ facit fructum:⁊ nõ eſt in ea iuuamentuʒ aliqð in medicina.? alia facit fructũ:⁊ facit ſomnũ:niſi qꝛ eſt de⸗ bilioꝛ qᷓ; pꝛima.⁊ iſta ſpecies facit ſodã.i¶Et ſubſtantia iſtarum duarum ſpecierũ eſt com poſita ex terrea pauca frigida pauce frigidi tatis.⁊ ſubſtantiaaquoſa ca pance calidita⸗ tis.Et deſiccat ⁊ infrigidat: ⁊ eſt narcotica. ¶ Et due ſpecies qñ aſſantin in igne:⁊ ſumũ⸗ tur in potu:ſtringit ventrẽ:⁊ abſcindũt ſuꝑ⸗ fluitatẽ menſtruoꝛũ:⁊ deſiccant qð deſcẽdit ex humoꝛibus ad partes inferioꝛes. Capitulum. ccxxxij. UVdaica.Dyaſ.ca.bierob.i. Judaica Et eſt herba poꝛrecta virgultꝭ vltra ulbitũ geniculoſis cũfolijs ꝑ inter⸗ ualla diſtantibo tanq; quercus inciſis ⁊ ſub⸗ albidis. VUires habet acres ⁊ mictuales. Bperationes — 2 Trattatus ¶ Dyaſcoꝛides. acit ad capitis ⁊ epatꝭ do loꝛem.Et ad ſerpentis moꝛſum: aranearum ⁊ rabidicanis.Calculus expelilit. ydropicos ſanat:vulnera recentia ſuppo⸗ ſita curat.facit ⁊ ad eos qͥ induratas venas habent.¶ Et cibum reijciunt pꝛopter paro⸗ tidas ſtrinnas collo ligatur. yctericos ſanat.ʒ.i.ex ſucco folioꝛuʒ ⁊ nar di.ʒ.iiij.⁊ paululum myrrhe ex aqua ſciatis. iij.potui data.radicem huius qui ſecum ba⸗ buerit a ſerpen te tutus erit. NUcenſaria. Dyaſcdꝛides. Incenſa⸗ i ria herba eſt facta ſicut arnogloſſa. ſed aſpera ⁊ ſuper terram ſpanſa.cu⸗ ius odoꝛ eſt ſicut odoꝛ thuris habens in co⸗ ſtis aliqualem piloſitatem:⁊ albedineʒ ſicut enula. Et folia habent foꝛmã aliqualiter coꝛ dis naſcentia. Pyperationes ¶ Dyaſco. deſiccat bumiditatem pectoꝛis:⁊ confoꝛtat neruos.iEt valet ad coꝛizam. apitulum. ccxxxiiſ. Ndicus. Ser 2 li aggre. ca. Nilech. i auct. Dyaſco. Eſt de io domeſticꝰ: ſilueſtris.Et domeſticus eſt illequo tinctoꝛes vtuntur Cuiꝰ foliũ eſt ſimile folio plantaginis.niſi qꝛ eſt magꝭ viſcoſuʒ ⁊ foꝛtio ris nigredinis.⁊ habet ſtipiteʒ lougitudinis bꝛachij vniꝰ. Sed agreſtis aſſimilat᷑ dome⸗ ſtico.niſi qꝛ foliũ eiꝰ eſt magꝭ ſimile folio la⸗ ctuce.⁊ habet ramulos longos plures gra⸗ ciles cũ mult ramuſculis:quoꝝ coloꝛ tẽdit ad mbedinem.⁊ in ſummitatiba ramoꝝ ſunt vagi nole multe ſimiles linguis.Et eſt in eis ſemen. ⁊ habet floꝛem paruũ ſlubtilem. Et ide aucto.Gal. Domeſticꝰ eſt ille quo vtunt tin⸗ ctoꝛes.ſapoꝛ eius eſt amarus:ſtipticꝰ:⁊vtᷣms eius eſt en iccat foꝛtiter ſine cacumine.Et idẽ auc. eleuat᷑q; cũ ſtipite ſuo longitudie vnius bꝛa⸗ chij.⁊ hʒ germina ramoꝝ. n ſũmitate ſuaẽ flos ſicut flos coꝛiandri:⁊ ſiccat᷑ ⁊ terit᷑⁊ po nitur cũ alcanna.Dicũt quidazʒ ꝙ achlem:id eſt indicus eſt arboꝛ nilet chatis.⁊ neſme ſũt idem. Et idem aucto. Iſaac henaram alcat ⁊ neſme ſunt idẽ.Et eſt halhac.⁊ eſt plãta ha bens foliũ longũ plus q; foliũ ſalicis.Et aſ⸗ ſimilatu folio faſeoli colorꝭ quaſi aurei:ſed Dperationes loeſme.Eſt arbuſtũ puluerulentũ: maius eſt.⁊ eſt calidũ ⁊ ſiccum ⁊ ſtipticum. Capitulum. ccxxxiij. A 2 *. De Herbis ¶ Sera. auc.Gał. Uirtꝰindici incarnat ⁊ re ſoluit ⁊ cõglutinat vlcera q̃ ſunt in coꝛpoꝛib⸗ duris.etiã ſi fuerint in capitib muſculoꝝ.et abſc indit fluxũ ſanguinis ⁊ diſſoluit ⁊ minu it apᷣata mollia.et cõfert vlceribo putridis ⁊ coꝛroſiuis.i¶ Idẽ auct.Dyaſ.Emplaſtrũ cũ folijs eiꝰ cõfert apoſtematibo ⁊ vlceribo. HNã in pncipio ipᷣoꝝ cõglutinat ea ſua caliditate. et abſcindit fluxũ ſanguinis.ij Et curat foꝛ⸗ micã et heriſipilã.Et agreſtis foꝛtioꝛis ẽ vᷣtu tis.et cõfert ſpleneticis qñ bibitur.et fit em⸗ plaſtrum cũ eo.et iuuat plus q;pꝛimus. W. Capitulum. axxv. Sopus. Platearius. Iſopus ẽca. i er ſielin iin gra. Airtute habet 'm fo lia et floꝛes:nõ ᷣm radicẽ. In eſtate cũ floꝛes ꝓducit colligit᷑ in vmbꝛoſo et nõ fu moſo loco ſuſpendit᷑ ⁊ deſiccat᷑in medicinis abiectis ſtipitibo floꝛes ⁊ folia ponunt᷑:ꝑ an⸗ num ſeruant. virtutẽ habet diureticã diſſoh uendi: attrabendi:conſumendi. Dperationes nn ¶ Iſi. Iſopꝰ ẽ herba purgãdis pulmonibus aln veteri teſtamento aſpgebant᷑ cũ faſciculis iſopi qͥ agni ſanguĩe volebãt mun dari HNaſciturĩ petris herens ſaxo radiciby, ¶ Papias. Iſopus eſt herba humilis:calefa cit ⁊ flegma deducit.eius radicib nihil foꝛti us et penetrabiliꝰ inter ſaxa.¶ Platearius. Contratuſſim frigidãvalet vinũ decoctiõis eius et ficuũ ſiccaꝝ.ad idẽ valet electuariuʒ qð fit ex ea ſcʒ ex iopo.¶ Auicẽ. Iſopꝰ alia eſt montana.alia oꝛtiua calida et ſicca in ter tio.et eſt ſubtilis ſicut oꝛiganũ.Potus eius caloꝛẽ bonũ facit.et eius gũmera veſtigia in facie abſtergit.Cũ vino bibita reſoluit a po ſtemata dura. ¶ Cõfert pectoꝛiꝛ pulmõipati entiba diſſurriã et tuſſi antiq̃. Soluẽdo aũt educit flegma et aſcarides ⁊ vermes.i Ua let etiã ſpleni et ydropiſi.decoctio eiꝰ cũ ace to et oximelle ſedat doloꝛeʒ dentꝭ.Et vapoꝛ decoctiõis cũ ficis cõfert.ſonitui auris.Et ipᷣa etiã cocta fit emplaſtrũ:tarfati ⁊ ſangui ni moꝛtuo ſub palpebꝛa.¶ Cõſtantinꝰ. Ilo⸗ pus cali.eſt et ſic.ĩ tertio gra. Succus eius cũ ficubo coctus:et melle ⁊ ruta bibitꝰ apo⸗ ſtemata pulmonis anhelitꝰ et duricies. tuſ⸗ ſim et catarrũ ad gulã de capite deſcendentẽ curat.lumbꝛicos occidit. Apoʒima cum mel le groſſos bumoꝛes diſſoluit.i¶ Ideʒ. Si cũ ficubo ſiccis vtatur:et ventrẽ humectat ⁊ cu tem clarificat.Cũ aceto cocta ſios tim̃ ablu atur:ex ea doloꝛẽ dent iũ amputat auribo in⸗ de fumigatis doloꝛem et ſonitum placat. ¶ Raſis. Iſopus vt oꝛiganũ valet. Pectus et pulmonẽ purgat.Aſmat i quoq; ⁊ tuſſi an tique confert. Ylegma et vermes e coꝛpoꝛe educit.¶ Plinius libꝛo.xxvi. Iſopi qͥnq; ra⸗ mi cũ duobo rute ac vicis triba decocte toꝛa cem purgat.i¶ Iterum. Iſopi faſciculus cũ quagrante mellis ad tuſſim decoquitur. 8 12 „ 2„ Trattatus Capitulum.ccxxxvj. Sopum humidũ.Dyaſco.ca.de vſo v po humido ſ̃m trãſlationẽ noſtram. op cerotũ eſt q̃ſi ſoꝛdes.⁊ ſuccus lanarũ ſuccidarũ q̃ hoc modo colligit᷑ LQane ſuccide ⁊ ſoꝛdiſſime mox detunſe mittunt᷑ in vas qquã calidã hñs.⁊ ſic accendit᷑ ignis vt aliqd ferueat: deinderefrigerat.⁊ qð ſupna⸗ tauerit in modũ pinguedinis abꝛaditmanu: ⁊ vas ſtanneũ abſtergit᷑⁊ ſic ipᷣm vas replet pluuiali aqua ⁊ coopertũ tenui lintheo ad ſo pidat᷑ ⁊ reponit᷑. Adulterat᷑ cũ pinguedine et cera.ſʒ intelligit᷑ ꝙ ſincerũ odoꝛẽ lano ſucci⸗ de ſeruat. Sera.li.aggre.capᷣ.Cenfaraffab. Et eſt pinguedo q̃ eſt in lana.q̃ fit in hũc mo dum. Accipe lanã ſuccidã vel mollem:et la⸗ ua eam cũ aqua calida:⁊ in ſole calido.et ex⸗ pꝛime totũ qð in ea eſt ex ſoꝛde.⁊ pone ſoꝛdici em uülã in vaſe habẽte oꝛificium latũ:⁊ pijce ſuꝑ eam aquã infundens ab alto cum impe⸗ tu vt ſpumã faciat.Deinde agita agitatione foꝛti vt multã faciat ſpumã ſuꝑ aquã abſter⸗ ge aquã marinã cũ ĩpetu donec ſpumaſedet oĩno:⁊ tunc tolle pinguedinem ſupꝑnatanteʒ: ⁊ pone in vaſe terreo.deinde pꝛoijce ĩ vaſe ite rum aquã aliam ⁊ agita ſicut feciſti pꝛimo.et pꝛoijce ſuꝑ ſpumã eius aqquã marinã:⁊ dimit te ſedari ſpumã ⁊ collige eam. Et facias hoc quotiens ſpumam videri.deinde accipe pin guedinem quã aggregaſti ⁊ malaxa eaʒ cum manibo. Et ſi aliquã in eis inuenies ſoꝛdem: extrahe ipᷣam aquã agitando.Et facias hoc totiẽs donec videas ipᷣam albam ⁊ purã pin guedinem ſine admixtione alicuiꝰ rei.⁊ cum hoc feceris pone in vaſe terreo ⁊ ſerua. Dperationes ¶ Serga. Melioꝛ ex yſopo humido eſt illud qð eſt molle qñ tangit ſine aſperitate habẽs odoꝛẽ lana ſuccidi.Et qn diſſoluit᷑nõ appa⸗ ret ibi aliqua groſſicies ſicut in adulterata. Et virius hui eſt calefactiua:mollificatiua vlcerũ iduratoꝝ.⁊ ꝓpꝛie vlceruʒ matricis qũ miſcetur cum melle ⁊ butiro. SJM Et quando fit ſuppoſitoꝛium cum eo puo cat menſtrua ⁊ expellit fetu m⁊ ſecundinam Etquando miſcetin cumſepe anatis cõfert vlceribus ani ⁊ vlceribus virge 7 teſticuloꝝ ⁊ exiſtentibus circa laco illa. ¶ Et cõfert pꝛuritui lacrimaliũ oculi ⁊ groſj ſiciei palpebꝛarum. Et ponitur in vaſe nouo ſupꝛa leneʒ ignẽ:⁊ dimittit᷑ donec veniaĩ pin guedo eius:⁊ fiat cinis.⁊ eſt conueniens ci⸗ em biduo ponit᷑⁊ ſic tertio die aqua delim⸗ nis in collirijs ⁊ medicinis oculoꝛum. ¶ Et confert moꝛſibo venenoſis ⁊ fluxuiven tris antiquo ⁊ vlceribus inteſtinoum. ¶ Et abſcindit fluxum menſtruoꝛum: et diſy- ſoluit ſanguinem congelatum in ſtomacho. ⁊ quendo ſumitur in potu mundificat vlce⸗ ra pectoꝛis ⁊ pulmonis. Et quando miſcetur cum butiroꝛ fit naſca le cum eo poſt munditicationem matricis:⁊ pꝛohibet impꝛegnationem. ¶ Et qñ datur in potu mulieribopoſt partuʒ facit eas adhibere ad impꝛegnationem. — 4 Cap itulum.ccxxxvij. Arabe. Plateariꝰ. Rarabe ẽ gũ⸗ mi arboꝛis vt gemma vnde annu Kk li fiunt. Vnde electrum ſuccinum karabe ſub eodem ponuntur.quia electrum eſt karabe. Unde babemꝰ in alexã⸗ dro capitulo de diſſinteria trociſcis dyale⸗ ctrũ.Itẽ Seruius ſuꝑ bucolicon Virgilij in egloga paſtoꝛis dicit:ꝙ electrũ poſt ſuc⸗ cinũ. Itẽ Caſſiꝰ felix tractatu de trociſc; dy cit: Trociſcos de ſuccino ⁊ eſt electrũ:⁊ de⸗ ſcribit trociſcos de Rarabe.Eſt autẽ gummi arboꝛis dicte dyaſagiros.⁊ ẽ ſpecies populi 71 — 4 — — ———— — — mmm ee f f f f — ——————MNũ —— — — QO De Herbis arboꝛis.vt patʒ in illo capitulo agiros.verum aliud facit capitulũ de populo diuerſe ſpeciei ab illo. Auiceñ.lib.ij.de eo duo facit capitula. Vnum de hauro: cui conſonat capitulum de populo arboꝛe. Aliud de ha uro romano: cui conſonat capitulum de agiros.quodetiam ex⸗ ponit diaſcoꝛides ꝙ eſt populus arboꝛ. Auicẽ⸗ na dicit ꝙ eſt achiroſa:volens dicere agiros.ſʒ in arabico eſt achiros cuius gũmi vt dicit Aui cẽna: eſt karabe.Et diaſcoꝛides dicit ꝙ ex hac arboꝛe ſuccinũ naſcitur ſᷣm quoſdam.⁊ in rho⸗ danum diſtillat.⁊ ipſum eſt electrũ:vt oſtenſũ eſt ſupꝛa.Due ergo vident᷑ eſſe ſpecies huius arboꝛis. Vna calide complexionis.Alia frigi de.ſicut ꝑ vtrũq; textũ colligit᷑.¶ Auicenna li⸗ bꝛo de viribo coꝛdis karabe.calida eſt in pᷣmo ſicca in ſcdᷣo.aliqͥ volunt ꝙſit frigida. Paulꝰ de karabe. Rarabe eſt gũmi arboꝛis haur ro⸗ mani:⁊ calefacit caliditate temperata cum pau ca frigiditate. Bulcaſim eben aben aʒarin. li⸗ bꝛo eien ſeruitoꝛ karabe ſic aſſat᷑ ⁊ cõburi tur. O poꝛtetq frangas karabe in fracturꝭ par uis et aſſa vna vice vel duab ⁊ ſerua. Sʒ com buſtio eius eſt in hũc modũ. Accipe ollam vic tilem. et pone karabe intus ⁊ claude os eiꝰ cũ Iuto. ꝛ pone in igne vnanocte. deinde extrabe et vlere ettere. „ Dperationes. ¶ Auicenna. Habet pꝛopꝛietatem confoꝛtan⸗ dicoꝛ ⁊ letificandi ⁊ repellendi cardiacam: et foꝛtificandi ſpiritus. “M ¶ Serapion. Rarabe ſumitur in potu et pꝛo hibet curſum humiditatum ad ſto machum:⁊ abſtringit ventrem ⁊ ſtomachum. ⁊ confoꝛtas eum.⁊ abſcindit fluxum ſanguinis.Et quan⸗ do coꝛtex huius arboꝛis inciditur mimutim:⁊ ſeminatur in letamine:oꝛiuntur ibi in toto an no fungi ad comedendum. H ¶ Paulus. Karabe eſt gummi arboꝛis baur romani quod quando bibitur retinet fluxum ventris ⁊ ſtomachi:⁊ ſanguinẽ vndecũq; fluit. Etputant quidam ꝙ ſit ſandaraca.⁊ dicũt ꝙ karabe ſodoma huius eſt gummi.⁊ eſt gummi funeris eo ꝙ latini ponebant ipſum ſuper coꝛ/ poꝛa defunctoꝝ. — ¶ Et idem auctoꝛitate Albuberig. Caliditas eius eſltemperata cum pauca frigiditate.⁊ ha bet pꝛopꝛietatem retinendi ſanguinem.⁊ pꝛo⸗ pꝛie in tenaſmone.Et confert cardiace.⁊ ſtrin git ventrem. ¶ Et idẽ autoꝛitate begde. Karabe calida eſt retinet ſanguinẽ vndecũq; fluentem. ¶ Et idem auctoꝛitate Alcaʒi. Suſpenditur ſuꝑapoſtema⁊ confert.⁊ eſt frigida.Et con⸗ „ fert cardiace ⁊ ſputoſanguinis:⁊ fluxui eius anaribuus. ¶ Alias virtutes inuenies in tractatu de lapi⸗ dibus pꝛecioſis in capitulo Gagates. e, A. E . J Capitulum. axxxviij. Allendula. Plinius capitulo kalen⸗ k dula. ẽ herba cuius ſtipes plurimos habet ramos. Folia eius ſunt ſimilia folijs conizi maioꝛis ſʒ anguſtioꝛa et pinguio⸗ ra cum aliquali viſcoſitate et odoꝛe graui:vel vt coniza. Flos eius auroſus ſimilis eſt auri⸗ gali vel butalmos.ſemina eius q; plimmaoꝛ⸗ dinatim. poſitain capitello quodam habentia ſoꝛmam coꝛniculoꝛum:et ipſa ſemina ſunt pi⸗ loſa aliqualiter.Eſt calide et ſicce complexio⸗ nis. . B Dperationes ¶ UVirtutem habet ſtringendi:confoꝛtandi:⁊ deſiccandi. ðM ¶ Contra doloꝛem dentium puluis eius ſi in⸗ noluatur in bombice ⁊ dentib applicetur: ſta⸗ tim doloꝛ ceſſat.ſimiliter naribus intromiſſa vermem qui eſt in dente occidit. Contra roſulas pedum valet fomentum ex ea factum. * Tractatus . „ 7 6 * 3 N 2 . 38 6. 4 3 2* — „ . 1 . „ . Capitulum. ccxxix. AUbube. Pliniꝰ capᷣ.de Kubube. Ex eis ſunt domeſtice⁊ ſilueſtres. Sunt ffmGãdD⸗e eeß fructus cuiuſdã arboꝛis in partib Indie naſcentes.Et ſunt triũ generum. Sũt enim ſilueſtres q̃ ſu nt minoꝛes.⁊ ſunt ſapoꝛis acuti ſicut piper.⁊ ſunt graues intus plene bꝛe nis ſtipitis. Sunt etiã alijs ſuperioꝛibo ſilue/ ſtres maioꝛes põderoſe ſiliter et plene amari ſapoꝛis:ſuꝑioꝛibomelioꝛes. Sunt alie q̃ ſunt domeſtice omibo pᷣdictis laudabilioꝛes. Inte⸗ rius inanes leuis põderis lõgi ſtipit:modice amaritudinis. Inſũmitate habẽtes planiciẽ aliquã:⁊ vbi ↄiungit᷑ ſtipiti cõcauitas eſt q̃dã cũ maſticat᷑ fumoſitas q̃dam euapoꝛabilis ad cerebꝛũ aſcendit.Cũ ſimpliciter ponit᷑ iſta in telligit᷑. Uinus eſt in ſolnis ⁊ in ſemine eiꝰca⸗ lide ⁊ ſicce temperate.i¶ Serapion li.aggre.ca. kubebe. Rubube eſt planta babens folia mir te domeſtice.niſi quia ſunt latioꝛa eis.⁊ ſummi tates eoꝝ ſunt acute:ſicut ſummitates lancee. Et habet fructũ rotundũ aliqntulum depꝛeſ⸗ ſum ⁊ latum. Inter ſolia eius repertuʒ:qð qũ maturat᷑ vergit ad rubedinem iuter ipᷣm ⁊ gra nũ triangulũ.⁊ hʒ ramulos ſiles ramis plante dicte laros:egredientes ab vna radice ſiẽ agre 4 ſtis. difficile frangibilis. lõgus circiter bꝛachi⸗ um vnum.pꝓlenus folijs.⁊ fructus eiꝰponticus veciinans ad amaritudinẽ.⁊ coloꝛeius decli⸗ nat ad rubedinẽ.Et idem poſtq; congregaui inter ſermonẽ Dyaſcoꝛidis ⁊ GBalieni ſuꝑx om nem herbam inueni ꝙ Balienus non memo⸗ rauit mirtum agreſtem. Et Dyaſcoꝛides non memoꝛauit Rubebas.Et vidi ꝙ deſcriptio Ga lieni ſuꝑ kubebas eſt deſcptio Dyaſcoꝛidis ſu⸗ per mirtum agreſtem PHbperationes ¶ Sera. Semen eiꝰ bibitũ vꝛinã ꝓuocat:mẽ ſtruis imperat.calculos veſice franat. yctericis ⁊ cephilargicis medicat᷑. Radixeiꝰ . cum viridis eſt a multis pꝛo ſparago comedi. que amara eſt ⁊ diuretica. Et idem auctoꝛitate Galieni.Eſt medicina ſimilis fu.in ſapoꝛe ⁊ vitute.niſi quia eſt ſubti lioꝛ.multũ ideo fit aperitiua operationum ꝗ ſunt in coꝛpoꝛe toto. ¶ Et pꝛouocat vꝛinam: ⁊ mundiſicat renes a lapide ri. ſtringit venrrem. ¶ Paulus capitulo de khubeba. Kubeba va⸗ ₰ let contra frigidum reuma.? confoꝛtat cereb et curat apoplexiam. qui generatur in eis.Eteſt bona guttu d △ ebec dn uncl nin uuckſ mnmi awe kongn Mbh, nct N De Herbis Capitulum. ccxl. Actuca.yſidoꝛus. Lactuca di⸗ citur eo ꝙ habundantiaʒ lactis 1 exuberet.ſeu ꝙ lacte nutrientes feminas implet.Hec et in viris veneris vſum coercet.¶ Platea⸗ rius. Lactuca cibarioꝝ vſui competit ſemen eius medicine.quod frigidius eſt ipſa herba. Judicantur autem abautoꝛibꝛomniũ herba⸗ rum temperatiſſima. ¶ Palladius libꝛo ſcðõo menſe Januario lactuca ſerenda eſt.vel Decẽ bꝛi.vt planta eius Febꝛuario trãſſeratur. Itẽ Febꝛuario ſeritur vt poſſit apꝛili menſe tranſ⸗ ferre. Sed certum eſt eam toto anno bene ſeri ſi locus ſit letus.ſtercoꝛatus.irriguus.anteqᷓ; pangatur radices eius reſecemus equaliter.⁊ liquido fimo linamus.Vel q̃ iam pacte ſunt nudate letamen accipiant. Amant ſolũ ſubac⸗ tum.pingue.humidum.ſtercoꝛatum. ¶ Aui⸗ cenna in capitulo ¶actuca.Et ſunteius tres ſpecies. Vna eſt que vocatur agreſtis.quã gre ci ſaralliam vocant.Cuius tyrſus in modum ſecundieſt. Eteſt ſpecies ſcariole ſicut aparet ibidem.Alia ſpecies dicitur lactuca aʒini.quã ſi vis ſcire lege capi.xxxij. Ancuſa ſupꝛa de A. Et aliaſpecies q̃ dicit᷑ Lactuca domeſtica que om̃ibus eſt nota.de qua hic loquimur. GBalie nus ſexto ſimpli.ſar.capᷣ.de lactuca ſᷣm tranſla tionem grecam. Lactuce domeſtice virtus eſt que infrigidat ⁊ humectat ſicut aqua non ex⸗ tra nee.ſed ſicut aqua ſtagnoꝝ vel lacunarum: vel fontanarum. Et ipſa eſt que generat ſan⸗ guinem bonum. Lactuca agreſtis eſt ſimilis domeſtice:niſi quia ſtipitem habet maioꝛem.⁊ folia eius ſunt albioꝛa folijs eius et ſubtilioꝛa ⁊ aſperioꝛa.Et ſapoꝛ eius eſtamarus:et eſt in Vrtute ſua ſimilis papaueri nigro Operationes Serapion lib.aggre.capᷣ.Hakas.i.lactuca. Virtus lactuce domeſtice eſt ꝙↄuenit apoſte⸗ matibo calidis ⁊ heriſipile.Et ſemen eiꝰ qñ bi⸗ bit᷑ abſcindit diſtillationẽ humiditatꝭ ſperma⸗ tis. Et ↄuenit pollutioni que ſit in ſomnis. ¶ Et idem auctoꝛitate Galieni in lib.de cibis. Lactuca generat ſanguinem bonum in fine bonitatis.Et ego quidem comedebam lactu⸗ cas quando eram iuuenis:quia in ſtomacho genera batur colera.et ſic infrigidabam ipſuʒ. ⁊ tuncetiam poſtq; ſenui comedo eas elixas. Igeo quia non reperio aliqu am herbam cum qua poſſum curare vigilias ſicut cũ ipſa.Hu⸗ moꝛ vero qui generatur ex ea eſt frigidus ⁊ hu midus.Et neq; ex ea accidit nocumentũ ſicut ex alijs oleribo.⁊ non ſtringit ventrẽ nec laxat. quia nõ habet ſtipticitatẽ nec ſalſedinem neq; acuitatez. ¶ Idem q̊ʒ auc. Dyaſ.Lactuca domeſtica eſt bona ſtomacho:⁊ infrigidat vẽtrẽ:⁊ facit doꝛ⸗ mire.⁊ pꝛouocat lac.Et qñ ipſa decoquitureſt magis iuuatiua.et qñ comeditur ſic euellitur ſine ablutione.co nuenit illis qui conquerunt de ſtomacho ſuo. ¶ Et aſſiduus vſus comeſtionis earũ obtene⸗ bꝛat viſum.Et qñ fitemplaſtrũ cũ ea conuenit apoſtematibo calidis:⁊ heriſipile.duũmodonõ ſit vehementis inflãmationis. : Seld ſemen eius bibitur⁊ valet cõtra fluxũ ventris.⁊ extinguit libidinem ⁊ pollutionem ſeminis in ſomnis. Sed qñ lactuca emiſerit ſtipitem ſuum tuncefficitur virtus ſucci ⁊ lac⸗ tis ipſius ſimilis virtuti lactuce agreſtis et pa panueris nigri. ¶ Et idem auct.Ruffi. Lactuca qͥdem curat egritudines q̃ fiũt ab ebꝛietate qñ ſumit᷑:lſʒ iſᷣa nocet inteſtinis.⁊ lenit ventrẽ.⁊ abſcindit libi⸗ dinem.⁊ facit doꝛmire. ¶ Item qñ coquit᷑ cũ oleo ʒizyzamino.⁊ comedit᷑ expellit yctericiã.⁊ eſt medicina bona opilatio nibo nariũ ⁊ coꝛiʒe qñ comedit᷑ in ieiunio cocta cũ oleo.ſinapiũ ⁊ lac lactuce do meſtice cũ emit tit ſtipitem abſtergit vulnera q̃ fiunt in tu nica coꝛnea. Lac vero lactuce agreſte poſitum in fronte iuducit ſomnum. ¶ Et qñ fit collirium cum eo lacte inuencule conuenit vlceri coꝛnee.⁊ placat doloꝛem capitꝭ ⁊ pꝛouocat menſtrua.⁊ curat moꝛſum rutele ⁊ ſcoꝛpionis. ¶Balienus. Calidis ſlegmonibo cõgruit: nec non paruis heriſipilatio nibus:non tamẽ po tens eſt maioꝛibo ſufficere. Eſt qutem excibis ſedantibus ſitim. Semen vero bibitum cõtra gomoꝛream.i.effuſionem ſpermatis cohibet. VUnde ⁊ſomniantibus datur ſicut etiaʒ ſemen agreſtis lactuci liquoꝛem citius colligit caligi nem.necnon inſuper vſtionibus apta eſt ſub/ juncta cũ lacte femineo. ¶ Et idem ſcdᷣo libꝛo decibis.capᷣ.de ¶Zactu⸗ caſᷣm tranſlatio nem grecam. Noſſe aũt opoꝛ tet exomnibus oleribus pauciſſimũ ⁊ chacoch cimum ſanguinem genera ntib ex lactuca nõ multum quidem neq; cacocemum.non tamen euchimũ perfecte ſangu inem generari:come/ dunt aũt ipſam vt ad multũ quidem crudam. qñ autem extiterit circa pꝛoductionem ſeminis eſtatis temꝑe pᷣelixatam inaqua dulci offerũt cum oleo ⁊ garo ⁊ aceto.aut cum aliquo ſalſa⸗ mentoꝝ.Et maxime quecũq; eoꝝ que cum ca ſeo pꝛeparantur. ð P 1 Tractatus Vtuntur autem ipſa ⁊ anteq; in ſtipitẽ im⸗ petuauerit ꝑ aquam elixantes:ſicut⁊ ego nũc incepi: ex dẽtes habeo pꝛauos.ſciens em ali⸗ quis amicoꝝ in ↄſuetudine q dem mibi ex mul iotemꝑeolus H̊ laboꝛoſam auteʒ nũc habens maſticatio nem induxit decoctionem. Viebar autem lactucis in iuuentute quideʒ calefaciente mihi continue ſuperioꝛi ventre in frigidationis gratia. ¶ Auicenna li.ij. capᷣ.de lactuca. Ex ea eſt do⸗ meſtica⁊ ſilueſtris. Etilla queeſt ſilueſtris eſt ſimilis in virtutepapaueris nirri. ¶ Et idem auctoꝛitate Galieni.Non eſt infri giditate eius que domeſtica vel oꝛtulana eſt ap plicatio ad vltimum. Acca. Plateariꝰ. Lacca eſt gũmi ar⸗ Hboꝛis:quod defertur a partibus vltra marinis.quo tinguntur pan ni coloꝛe rubeo. Ha bet virtuteʒ extenuatoꝛiam. Et eſt calide et ſicce complexionis in tertio gradu. Serapion lubo aggregatoꝛis capitulo Aec. auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis. Aec eſt gũma arbo⸗ ris que naſcitur in terris arabũ.ꝛ eſt in ea ſimi le myrre ⁊ ſtoꝛaci.Et habet virtutemextenuan⸗ di.Et idem aucto. GBalieni. Lacca eſt gůmiar⸗ boꝛis que naſcitur in Arabia: que eſt ſimilis myrre:habens odoꝛem bonum.⁊ adminiſtra tur in fſumigijs.et tinguntur ex ea panni rubei coloꝛis.et dicitur tinctura ila Karmes et de⸗ fertur ſimiliter de armenia.et eſt calide et ſicce complexionis in tertio gradu.Et idem aucio⸗ ritate Galieni in tran ſlatiõe albatarith. Lac⸗ caeſt gumma arboꝛis que naſcitur in Arabia: que eſt ſimilis myrre habens odoꝛem bonum Et idem auctoꝛitate Raſis.Lacca caditex ce lo ſuperramos arboꝛis gubera. id eſt meſpili in partibus Sireffi in inſulis maris.et eſt ca lide et ſicce complexionis. Auicenna libꝛo ſecundo capitulo de lacca. Qacca dixerunt qui dam de quibus eſt dictũ Paulus.eſt gumma herbe ſimilis myrre boni odoꝛis.⁊ opoꝛtet q; adminiſtretur cum cautela. Alij vero erraue⸗ runt et dixerunt ꝙ eſt Karabe. Verum lacca in pleriſq; eſt virtutis karabe.⁊ eſt extenuati⸗ na virtute vehementi. Hbperationes. ¶ Dyaſcoꝛides.Lacca cõfert aſmati:ſi puluis eius cum ouo ſumatur ieiuno ſtomacho.⁊ con fert ſpleneticis in ſyrupoſi ponatur:et ꝓuocat menſtrua.⁊ ↄfoꝛtat viſum f̃ᷣm omnẽ modũ ad⸗ miniſtrationis eius.⁊ cõfoꝛtat ſtomachum: et aperit opilationem ſtomachi ⁊ epatis.⁊ cura vYctericia mex opilatione. ¶ Serapion. Qacca habet virtutem extenuan di pingues. ⁊ bibunt de eaſplenetici ⁊ aſmatici 22fert.Et qñ bibitur cum mellicrato puocat mẽſtrua:⁊ abſtergit maculas que fiunt in ocu lis abſterſione veloci. ¶ Et curat debilitatem viſus quando miſce⸗ tur cum vino.⁊ ſit inde collirium.et eſt bona doloꝛi dentium.et aperit opilationes.⁊ ſoꝛti⸗ ſc eviſcera et tingumur inde panni coloꝛis rubei. ¶ Et aperit opilationem ſtomachi:et confoꝛ/ tat eum.et confert yctericie. Et modus ablus tionis eius eſt:q; accipitur gummi eius et te⸗ ritur ⁊ pꝛoijcitur ſuper ea aqua calida.in qua bulierint ariſtologia ⁊ ſquinantum. ⁊ mouez tur cumpiſtello ⁊ dimittitur reſidere.⁊ eijcitur aqua.deinde deſiccatur in vmbꝛa.et reponitur in vaſe vitreo.⁊ ſi non clarificatur pꝛima vice: facias ſecundo. „ Auiceñ.Lacca conſfert tremoꝛi coꝛdis.⁊ cõ⸗ fert epati.⁊ ↄfoꝛtat ſtomachũ.⁊ ↄfert vyctericie ⁊ dropiſi:⁊ doloꝛibhepatis. aſn N kfäni ini Ennin Mmind naen lraſen rnl rn m ben ctet aneßi dta mlbeo mmtant nua. n Warwo lammdbe Pn , tiſipunin hotan up nodiis chon:e 34 epenu kiil no fumnd Ncor acb ,1 lors conto s abl s zinn Anon nanics 461 ſn 28½ De Herbis Capitulum. ccxlij. Arix.ylſi.Larix a caſtello liricino dicta Ieſt. exq̃ tabule tegulis affixe flãmã repel lunt:necex ſecarbones exuſte efficiunt. Pli.lib.xvi.Larixeſt arboꝛ ex ſilueſtri genere cui folia nõ decidũt.ſicẽ nec abieri nollo; floꝛe exhilarat᷑ ꝓtinꝰem̃e floꝛe fructꝰgingnit. Oõ tes amat ſiẽ ⁊ cedrꝰ.⁊ eſt qͥntũ genꝰ eaꝝ q̃ picẽ ferũt.cuiſitus idẽ ⁊ facies.vt abieti.Hinꝰ ma⸗ teria lõge pᷣſtãtioꝛ incoꝛrupta.vis hũoꝛe contu⸗ max rubeꝰ.pᷣterea ⁊ odoꝛe acrioꝛ. Huic quoq; pluſculũ erũpit liq̃ris.mellio coloꝛe atq; lẽtio⸗ re nũq;ᷓ dureſcent. Sextum vo genꝰeſt teda. lariciſq; moꝛbꝰ eſt vtteda fiat.O mia vᷣo huiꝰ genera q̃ picem ferũt accenſafuliginein modi⸗ ca repente carbonẽ cum eruptionis crepitu ex puunt.eiaculanturq; lõge excepta larice.que nec ardet.nec facit carbões.nec alio mõ ignis vi ↄſumit᷑ q;lapides.O mnia quoq; illa ꝑpe⸗ tuo virent. Larice ſunt omniũ arboꝝ altiſſime atq; rectiſſime. . Pbhberationes. ¶Pli.inli.vtõ.Gignit ⁊ larix cauchꝛin ſicut ⁊ abies. vicʒ pillulã in medicina vim vꝛendi ha⸗/ bentem q̃ ↄtinet nucleum pineis ſimiilem. * „ ¶ Idem in li. xvij. Serunt᷑ autem ſemine nec vnq; degenerant larixac cypꝛeſſus ac palme. ¶ Palla.li.xij. Larix ad materiaʒ eſt vciliſſima ex q̃ tabulas ſuffigas tegulis ĩ frõte ⁊ extremi⸗ tate rectoꝝ.ↄtuliſti pᷣſidiũ ↄ incẽdia. Hecem̃ flãmas recipiũt aut carbones crea re poſſunt. W Capitulum. ccxliij. Apacium maius. Dy aſ.ca.de lappa Icoo.ponit quattuoꝛ eius genera dicẽs Aapacij q̃ttuoꝛſunt genera vel ſpe⸗ cies. VUnuʒ qð ma nducat᷑.⁊ eſt illud qð vocat inſipidũ. Alterum qð dicitur oxilappacium.et acetoſum lapacium.Et illa eſt herba q̃ vocat acetoſa q̃ in locis humidis naſcitur.⁊ in ſum⸗ mitate eius ſunt folia acuta ⁊ dura.verum me lius eſt qð in oꝛtis naſcit᷑. Eſt aliud genus lap pacij quod eſt agreſte.et bonum minus. ſimile plantagini ſuꝑ terram ſparſum ⁊ indebile.Eſt aliud genus qð multi ʒadam dicunt.Folia ſi⸗ milia lapacio agreſti.habens et virgam mino rem. ſemen ei eſt acutum ⁊ rufum ſiue ſubni/ grum.⁊ triangulatum ⁊ viſcidum.ſuꝑ vngam habentes ſemen. Gal.ſexto ſim.ſar.ca.de lappa cio.La ppaciuʒ dyafoꝛetice moderate virtuus. Acutum vero lappacium mixtum ſunul vᷣo cũ dyaſoꝛetica ⁊ repercuſſiua participat quadam p uj — Trattatus qualitate. Semen vero eius ha bet quid ſtipii cũ manifeſte: ⁊ diſſenterias ⁊ diarias ſanat:et maxime id qð eſt acutum lappucium.E quinũ aũt lapacũũ in nemoꝛiboqͥdem generat᷑.vt plu rimũ autẽ eſt eiuſdem quidem cum pᷣdictis de bilioꝛis vero virtutis =ð A Dyaſ. Virtus lappacij vna eſt q̃ ventrẽ mol lit crudum ⁊ tunſum ⁊ cathaplaſmatibo adhi⸗ bitũ cũ oleo roſaꝝ duricies ſpargit. UAalet etiã õ ſcabiem:empetiginẽ:⁊ ſerpigi⸗ nẽ ſi accipiat᷑ ſuccꝰeius ⁊ oleũ nucis.⁊ pix liqͥ⸗ da:⁊ ſimul bulliant.⁊ coletur.⁊ colature adda tur puluis tartari.⁊ ſulphuris.⁊ fiat vngentuʒ ad apoſtemata maturanduʒ. Lappaciũ acutũ tritũ ⁊ ĩ oleo decoctũ:⁊ cũ axungia ſuꝑponatt᷑. ¶¶ Coõtra ſplenis duriciẽ ſuccꝰlappacj acuti cũ ſtoꝛace liqͥda ⁊ armoniaco ⁊ aceto ↄficiat᷑ ⁊ di⸗ mittat᷑ tnbodieb:poſtea fiat decoctio ⁊ colet᷑: colature addat᷑ cera ⁊ oleũ ⁊ fiat vngentũ. D ¶ Aqua vel vinũ decoctionis eius ſoluit opila tionemſplenis vel epatis. Cõtra ſcrofulas no uellas fiat emplaſtrum exla ppacio acuto ⁊ ax ungia ſimul ↄtruis. . E (NKriſpelle facte ex lappacio acnto valent aſ⸗ maticis exfrigida cauſa. ſ —— r Capitulum. ccxliiij. Apaaciũ minꝰ ſiue rotũdũ. Plateariꝰ I apaaciũ rotundũ ðꝛ eo ꝙ ad rotũdi⸗ tatẽ tendit:⁊ minoꝛ eſt ſupᷣdicte.Ca.ẽ ⁊ ſic.in.iij.ꝗdu.Paulꝰca.delappacio:ex ea eſt maioꝛ ⁊ mn inoꝛ. Maioꝛ vocat᷑ bardanus:et eſt maſculꝰcarẽs ſemie. Minoꝛ vocat᷑ bardana.⁊ eſt femina faciens lappas ⁊ ſemia adherentia paãnis.aliqͥ vocãt eam lappã inuerſam. Dperationes. ¶ ODyaſ.Radix eiꝰcataplaſmata lepꝛoſis medi cat᷑.Eius elixatura fomẽto adhibita ⁊ in bal⸗ neis fricata.pꝛuriginẽ coꝛꝑis tollit.doloꝛẽ au⸗ riũ mitigat. ¶ In vino elixa doloꝛẽ dentium gargariſmo cõpeſcit.⁊ cataplaſmata ſcrophas ſpargit.Et omniũ vᷣtus eſt vna cũ pᷣdicta. Capitulum. ecxlu. Apago. Dyaſ.ca. appꝛoparine.i.lapago 1 Eteſt herba vᷣgas multas hñs lapaa⸗ et q̃dras ⁊ aſpas.folia rara ⁊ inoꝛdine poſita.ſemen eſt ei albũ ⁊ rotundũ ⁊ ꝑuum.in medio pertuſatũ ſic vmbilicꝰ.fioꝛẽ habet albũ Folia eiꝰ veſtibotranſeunnũ inherent. Naſcil — — 2 - — au twiͤ gach nogcd haan un 1 bel ortal⸗ mtim wobas õ = — S — De Herbis circa miros ⁊ oꝛtos Hacberba paſtoꝛes pliqᷓ toꝛio vtũt᷑ lac liq̃nteſ.Gał.vi.ſim.far.c.apoꝛma Apoꝛma filiãtropos vel filotropi ðꝛ.Dẽ etiam lappula minuta⁊ purpurea.mediocrit᷑ abſter⸗ git ⁊ deſiccat.habet aũt aliqͥd ſubtiliũ partiũ. OPobprrationes. Dyaſ. Succꝰ huiꝰ herbe ⁊ vᷣgan ⁊ ſemis eiꝰ moꝛſũ mitigat ſpalãgiõis cũ vino bibitꝰ ⁊ vene nis occurrit.Hic ſuccꝰ auriboinfuſus earũ do loꝛẽ mitigat.hec herba cũ axungia mixta ſcro phas ſpargit.ſolia ãt eiꝰↄſtringẽtꝭ ſunt vᷣtutꝭ. Et ꝓpterea fluoꝛẽ ſanguis cathaplaſmatibo appoſita medenẽ,⁊ rei coherenti miſcent. ”Mẽ Capitulum. ccxlufj. Aurꝰ.yſi.Laurꝰa laude dicta eſt. vñ et Iolim laudea dicebat᷑. Hac em̃ cũ laude victoꝝ capita coꝛonabãt᷑:eo ꝙ nũq; vi⸗ riditateʒ deponat.ſola q̃; arboꝛ hec vulgo ful⸗ minari mime credit᷑. ¶ Auic.Laurꝰ eſt arboꝛ cali.⁊ ſic.in.ij.cuiꝰodoꝛredolẽs.Oꝛit᷑ in locis mõðtuoſis hñs folia ſiẽ̃ mirti:niſiq; maioꝛa ſũt Etel fructus eſt rubeꝰ.vᷣtuſq; illiꝰeſt in folijs ⁊ fructu ipᷣiꝰ. Grana eiꝰ ſũt ad modum auel⸗ lane parne. In ipᷣa tota eſt calefaccio. Sed — tur laureola. naei calidioꝛa ſunt ſolijs.Coꝛtex vero debi⸗ lioꝛ eſt ⁊ minoꝛis caliditatꝭ.Pla.Laut?ca. eſt ⁊ ſic. Cuiꝰ folia vᷣtutẽ hñt ↄfoꝛtãdi fructus ex aromaticitate diſſoluẽdi ⁊ ↄſumẽdi.Folia exx ſiccata in loco vmbꝛoſo ⁊ nõ fumoſo ꝑ annũ ĩ multa efficaciaſeruãt᷑.fructus ꝑ duos annos. ¶ Pala.li.i ij. Denſe febꝛuario ex baccis mir te ⁊ lauri ſeminariaſunt facieda.vel ſi facta fue rint excolẽda.i Sera.li.aggre.capᷣ.gara.auc. Dyaſ.GBara.i.laurus.Ex eo eſt hũs ſtricta fo⸗ lia. ⁊ ex eo eſt hñs latioꝛa.⁊ eſt maſculꝰ.⁊ cale⸗ faciũt ⁊ deſiccant calefſactione ⁊ deſiccatõe foꝛ⸗ ti.Et granũ eiꝰ eſt foꝛtꝰ.¶ Dyaſ.ca.ð Lauro fſm trãſlationem grecam. ¶aurus alia eſt la tioꝝ ſolioꝝ.alia tenuioꝝ.ſed vcreq; feruentis virtutis ſunt atq; recoꝛpoꝛatiue.quoꝝ elixatu ra calida eſt.i¶ Gal.vi.ſim.far.ca.daſne arbo⸗ ris ſiue lauri tam folia qᷓ; fructus ſiccant ⁊ cale faciunt vehemẽter.plus tamẽ fructus qᷓ; folia. Coꝛiex vero radicis minus quidemacer ⁊ ca⸗ lidus.magis autem amarus: ⁊ qͥd ſtipticitatis habet. ¶ Juuenalis. Laurus eſt arboꝛ cu ſo . lijs victoꝛes coꝛonant᷑.vnde lauro ꝓpter victo⸗ riã coꝛonatus:dicit᷑ laureatus.⁊ coꝛona qua⸗ pꝛopter virginitatem mulieres caonant᷑:voca H Dperationes ¶ Dyaſ.Elixaturã eiꝰſi in ſcafio miſſa fuerit ⁊ deſupꝑ ſedeat veſice ⁊ matricis doloꝛẽ cõpeſcit. Huiꝰ folia viridia ſtiptica q̃ tunſa ⁊ cataplaſ- matibo adhibita veſparũ ⁊ apum ꝑcuſſum ꝓhi bent:⁊ om̃es tumoꝛes ſpargent. ¶ Et ſi ſynapi aut polente miſceant᷑ et viridia bibita nauſeã ꝓuocant.ſtomachũ ſubuertunt Huius bacca plꝰca.eſt qᷓ; folia. Et habet virtutẽ foꝛtioꝛẽ q̃ tun ſa ⁊ electuarij moꝛe melle c ollecta:tuſſientes ⁊ ptificos oꝛto noicos ⁊ toꝛacis reumatiſmum ſanitati reſti⸗ tuit.cum vino bibita ictibus ſcoꝛpionũ occur⸗ rit:maculas nigras detergit. ¶ Succus eius ſurditatẽ auriũ manere non ſinit.⁊ incõgruos ſonos cũ vino ⁊ oleo roſarũ adhibita cõpeſcit. ¶ Acopis ⁊ vnctionibo calidis notabiliter mi ſcetur.virtutibo etiam dyafoꝛeticis neceſſe mi⸗ ſcet᷑.Coꝛiũ eiuſdẽ arboꝛis tritũ⁊ bibitũ calcu⸗ los frangit. aboꝛſum excluditepaticis obulis tribo cũ vino bibitũpᷣſtat effectũ. ¶ Succꝰv radicis eiꝰ minus eſt acer:⁊ tñ eſt amarus ⁊ mag ſtipticꝰ ꝓpter qð lapides veſice rumpit.oĩs aũt arboꝛ vires hʒ acriter relaxan tes ⁊ calefacientes ⁊ euapoꝛãtes. 4 Galienꝰ.Laurus lapides frangit:⁊ epatic cõfert.bibitus cum vino odoꝛiſero in pondere trium oboloꝛum. p iiij 5125 Capitulum. cxlvif. Aureola.Vbi ſciendum ꝙ aliqͥ putant Ilaureolã nõ eſſe meʒereon.qᷓꝝſc; erroꝛ di . Tratctatus ¶Aui. Laurꝰ ↄfert doloꝛibe nernoꝝ oĩby. Li⸗ nit ſuꝑ moꝛſeam cũ vino.Reſoluit etiã ſodam facit ad doloꝛes aur frigidos.i Raſis. Jar ij. laurꝰ?. Apoſtemati matric ⁊ pũcture ſcoꝛpio nis:ac doloꝛi neruoꝝ auciliat᷑.ꝙ totũ ſemẽ et oleũ auxiliãt.ſaſtidiũ tamen ⁊ vomitum faciũt ¶ Coꝛtex eius bibitus frangit lapidem. noſcit᷑ in ca.coconidion ſuperius de C. Dyal.ca. Daſnoides.i.laureola.habet virgas lögas duobo cubitꝭ.tenues rectas ⁊ lenes.⁊ fo lia lauri ſilia.ſʒ tennioꝛa ⁊ viridioꝛa.ſemen in megdijs folijs hñs. Et idẽ ſm aliã trãſiationẽ. Daſnoides.i.laureola cubiti vniꝰ hʒ lõgitudi nẽ ⁊ vᷣgas multas ⁊ nõ fragiles ſed muſcilagi noſas. Folia ſũt illi lauro ſimilia ſʒ mollioꝛa. id eſt flexibilioꝛa ⁊ durioꝛa.⁊ nõ frãgibilioꝛa guſtu calida exaſperãtia. Floꝛes albos habet. ſemen vᷣo nigrum cũ maturũ erit.Radix eſt illi inutilis. Naſcit᷑ locis montuoſis.Et illud qd de ea adminiſtrat eſt radox. Pbperationes. Dyaſ. Daſnoides.i.laureola.ſolia eiꝰ ſa viridia bibita. ſl egma vẽtris deponũt. vo mi tũ ꝓuocãt.mẽſtruis imperant.Apoſlegmatiſ⸗ mis maſticata pᷣſtãt auxiliũ.ſternutamẽta puo cãt.ſeminis eiꝰgrana.x.bibita ventrẽ moluũt. ¶ Gal. Camedapne.i.laureola.puocat vꝛmã⁊ mẽſtrua.Et ↄfert diſtillationi vꝛine ⁊ mingen tibo ſanguineʒ. ¶ Caſſius felix ca. camedap⸗/ ne. Et eſ᷑ diuretica valde. Yolia eiꝰ cataplaſ⸗ matibo adhibita doloꝛẽ capitis tollũt.egeſtiões ſtomachi impoſita compeſcunt. „ — ¶ Et toꝛtiones anterioꝛes cũ vino bibita po⸗ tiſſime q̃ ſemĩa habẽt anteri.poſterioꝛes vo q̃ ſunt poſteriꝰmedicant᷑. Succꝰeius cũ vino bibitus mẽſtruis imperat, puocat vꝛinã.peſſa rio adhibitꝰ: hec oma facit. NMictualis eſt virtutis cum folijs ſuis ſine floꝛibo incẽdioſe ſe laboꝛãtes quidã captaplaſ⸗ mauerunt. Que vo dicit Meſue. vide ca. co⸗ cognidion ſupꝛa de Xc. R —☛ D — — Capititlum. exlviif. Audanum. Dyaſco. Eſt enim genus IHedere. quam multi antion vocãt. Alij barbam yrcinam. quia pinguedo eiꝰ agheret barbis yrcoꝛum. frutex eſt ſimilis cy⸗ ſtereon.ſed lõgioꝛa folia habet hec et integra — — — — — — ⏑ — — — — rTr——————— —— — ſeen Kmi nui p Nli ſnit nen di w Nlie iu wf⸗ Inn ſne h (c/ vA De Verbis Et neſcio quam pinguedinem habet ſuper ſo lia. Mirtus eſt illi ſtiptica in folijs.⁊ ex ea col ligitur laudanũ. Huius emim edere folia yrci capꝛarum libenter manducãt quã cum depa⸗ ſcere ceperint pinguedo iũlla que ſuper folijs erit barbis ⁊ humeris vyrcoꝛum adheret.Et a diligentibo ex ipſis collecta ⁊ in ſe redacta lau⸗ danum faciunt.Alij vero ſuper ramos ipſius funes trabunt extendentes inter ſe.Et ſiquid ex ipſa pinguedine funi adheſerit colligunt.Et ſic vtuntur tali diſciplina ⁊ manibus fricata malaxant:et paſtillos ex ipſafaciunt: qð lau⸗ danum vocant.Eſt autem vtile quod odoꝛe plenum eſt ⁊ viride:⁊ ſacile ad malaxandum pingue non habens arenam commixtam.et minime fragile.⁊ ſimile reſine. Cuius virtus ca.eſt ⁊ hu.in fine pꝛimi gradus:pꝛope ſecun⸗ dum. Subſtantia eius eſt ſubtilis multum. ⁊ in ſapoꝛe eius eſt ſtipticitas pauca. Serapi on.Caledent.id eſt laudanum. Et colligitur ex vna ſpecie ciſſos. et eſt arbuſtum quod aſ⸗ ſimilatur ciſtereon.niſi quia ſolia eius ſunt lõ⸗ gioꝛa ⁊ nigrioꝛa.⁊ habet humiditatem que ad heret manui tangentis eam in vere.⁊ eſt ſtipti ca.⁊ex bac ſpecie accipitur laudanum quod di ſciplina ſuperioꝛi conficitur. Hperationes. GBalienus.vij.ſim. farma.capᷣ. Cithus ſiue ciſtus.ideſt laudanum. Eſt autem ſubtilium partium in ſubſtãtia ⁊ calide virtutis ſᷣm pꝛi⸗ mum acceſſum complete.vt eſt ſecundũ:tanget pꝛopterea.virtus eius eſt que maturat.aggre gat ⁊ foꝛtificat.⁊ ſimiliter dyafoꝛetice eſt virtu tis ⁊ digeſtiue.⁊ vltra pᷣdicta babet quandam ſttipticitatem bꝛeuem:pꝛopter quod cõfert egri itadinibo matricis.et foꝛtificat am. ¶ Et facit oꝛiri capillos qui cadunt.pꝛopterea quia deſtruit quod eſt in radicibo eoꝝ ⁊ humi⸗ ditatibus eoꝝ malis.⁊ ſtringit ſua ſtipticitate poꝛos ꝑ quos egrediũtur pili. Fiu nt en im he paſſionos pꝛopter pꝛauos humoꝛes:viſcoſos 7 groſſos:quos inciſiua ⁊ dyafoꝛetica farmaca maxime educũt ⁊ euacuãt.ſubtiliũ vero parti⸗ um opoꝛtet eſſe virtutꝭ ca.⁊ non muliũ ſtiptice. Nõ tñ intantũ ſubtiliũ partiũ ⁊ ſiccantium vt ſiccent et depaſcent cum bumoꝛibo pᷣter natu⸗ ram aceruatis ibi naturalem humiditatẽ que augent capillos.ita enim non alopicias ſana⸗ bunt magis qᷓ; caluiciem operabuntur. ¶ Necnõ ⁊ laudanũ incarnat vlcera difficilis ↄſolidatõis ⁊ miſcet᷑ in medicinis ſedantibua tuſſim. Et quando bibitur cũ vino veteri ſtrin git ventrem.⁊ fit ex eo fumigiumad expellendũ ſecundinam.⁊ ponitur in naſcalibus valenti⸗ bus contra duriciem matricis. ¶ Paulus capᷣ. de Laudano.Eſt eligendum qnod eſt ponderoſius ⁊ nigrum:⁊ qð malarxa/ ri poteſt.Et valet etiam ſic electum contra epi⸗ lentiam ſi inungatur ſpina patientis.et valet ad frigiditatem matricis ⁊ ſuffocationẽ:ſi mu lier ex eo recipit fumum.⁊ ſuꝑinferioꝛa. Valet etiam co ntra relaxationem dentium: ſi lauda⸗ num ⁊ maſtix conficiantur: et circa gingiuas extra et intus ponantur. ¶ Serapion auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis.capᷣ.le⸗ dent.id eſt laudanum. Uircus laudani eſt ca. mollificatiua.aperitiua oꝛiſicioꝛũ venarũ.qñ miſcet cum vino ⁊ mirra.et cum oleo mirtino ſuper cicatrices vlcerum melioꝛat eas. ¶ Et qñ mittit᷑ in aurẽcũ vino q̊d ðꝛ ydromel: aut cũ oleo roſaꝝ:curat doloꝛem eaꝝ.⁊ fit inde fumigiũ ad expellendũ ſecundinam. ¶ Et po nitur in conſectione naſcalium vel col lirioꝝ matricum.⁊ confert duriciebo earum.et miſcetur in medicinis ſedantibus doloꝛem.et in medicinis tuſſis ⁊ vngentis. I¶ Et qu ando bibitur cum vino veteri ſtringit ventrem ⁊ pꝛouocat vꝛinam ſaciliter. ¶ Auicenna. Laudanum eſt ſubtile. et eſt in eo pauca ſtipticitas.⁊ eſt maturatiuum bhumidi/ tatum groſſarũ viſcoſaꝝ quas cũ equalitate re ſoluit in quo eſt virtus attractiua.et eſt calefac tiuũ.aperitiuum oꝛifficioꝛum venarum. et in⸗ greditur in ſedatione doloꝛis.⁊ facit naſci pi⸗ los: inſpiſſat eos ⁊ pꝛolongat eos ⁊ conſeruat pꝛopꝛie cum oleo mirtino ⁊ cum vino.⁊ non fa⸗ cit hoc niſi quia ipſum eſtſubtile:⁊ pꝛofundat᷑ et eſt reſolutiuum ⁊ mundificat coꝛruptionem coꝛrodentem carnen. ¶ Et eſt attractiuum:⁊ attrahit materiam boz- nam ad pilos.verũtamen non videturconfer⸗ re caluiciei cum incipit.et caſui piloꝝ cũ appa⸗ ret cutis.⁊ fluxue capilloꝝ.⁊ non peruenit ad hoc vt ſanet alopiciam.quoniam materia alo⸗ picie non reſoluitur miſi virtute que eſt ſupꝛa virtutem reſolutionis eius. ¶ Et laudanum conſolidat vlcera dure cons ſolidationis.⁊ ſtillatur cum oleo roſarum in aurem doloꝛoſam.⁊ ingreditur in medicinis ſoge pulſationis. Et conſert tuſſi ⁊reſoluit apoſtemata matri cis ſu ppoſitum in peſſario.⁊ attrahit fetũ moꝛ⸗ tuum ⁊ ſecundinã ſuffumigatione facta exo in traiectoꝛio.⁊ qũ bibitur cum vino antiquo conſtringit ventrem ⁊ ꝓuocatvꝛinam. Capitulum. ccxlix. Tractatus Capitulum. ccxlix. Atiua ſᷣm Dyaſcoꝛidem in pꝛopꝛio 1 capitulo.tirſulum habet oblongum faſcitate digiti cauum in ſummo q̃ſi ramulum diffuſum.⁊ ſolia oblonga fructuʒ in ſummitate ramoꝛum habens triangulum: et ſubꝛotundum in modum capparis.in quo tria grana continentur ſub membꝛanula que in⸗ tra coꝛticem eſt. Pperationes. ¶Dyaſcoꝛides. Granula eius. vij vel ir. potla ta ventrem viſcide purgant.qſiaqua frigida ſuper bibatur coleram rubeam et flegma de⸗ ponunt. ” Capitulum. l. Auendunla eſt herba calide et ſicce complexionis. Paulus. Lauendu Aaeſt herha omnibus nota et caret ſemiue.floꝛes vſui medicine competunt.⁊ odo⸗ rem ſuauem ⁊ bonum habent. nõ habent ſue⸗ cum niſi valdeparum. Radix non competit vſui medicine Poperationes. ¶ Virtus eiꝰ eſt que reſoluitet fructificat.Cõ⸗ tra ſincopim ⁊ cardiacam paſſioneʒ exfrigida cauſa fiat decoctioeius in uino odoꝛiſero: ad diia aqua roſaꝝ ⁊ detur patiẽti. — . ¶¶ Lauendula eſt pᷣſtans ſomnũ.⁊ ſedat ſodã qñ emplaſtrũ cũ ea fit ſupfrontem. Adqua decoctiõis eius potata nefreticis.epi lenticis:⁊ apopleticis cũfert.lauendula miſcet diuerſis antidotis ⁊ miris et varijs odoꝛibus grate miſcetur. ¶ Item odoꝛ eius grauat caput ⁊ facit ſomnũ Et qñ bibit᷑ decoctio eius eſt conueniens illi cuius cerebꝛum infirmatur. Aqua eius e floꝛibo diſtillata valet ad appo⸗ plexia m. Emplaſtrum ex eo factũ cum oʒimo valet puncture ſcoꝛpionis. DMU ¶ Ad pꝛeſeruandam apoplexiam. Re. floꝛum lauendule.E.ij.cinamomi.ſpice.croci.ligni a⸗ loes.maſticis.nuciſmuſcate.garioſili.calami. aromatici.ʒinziberis.roſaꝝ macꝭ.cardamomi — — – — ———, —— — ti meit De Herbis ana. Z.i. buleant cũ aqua roſaꝑin vna fiola vi trea in cine calido:poſtea coletur: ⁊ paulatim cum cocleari potui pꝛopinetur. Capitulum. ccll. Euiſticũ. Plateariꝰ.Leuiſticum eſt I herba om̃iba nota calida ⁊ ſicca in.ij. gradu. Cnius ſemen ſiliter appellatur Et in medicinis ſemen ponif᷑. Virtutẽ habet diureticã.virtuteʒ q̊ᷓ aperiendi ⁊ extenuandi. ¶ Conſtantinus in libꝛo graduũ.Leuiſticum eſt in tertio gradu calidũ ⁊ ſiccũ. Semen autẽ ⁊radix in medicinis ponitur. HPHoyprrationes. ¶ Plate.Vinũ vel etiã aqua decoctionis eius valet ↄtra opilationẽ ſplenis ⁊ epatis:⁊ cõtra ventoſitatẽ.⁊ ↄtra doloꝛẽ ſtomachi⁊ inteſtino rũ ex ventoſitate.Puluis etiã eius cũ puluere cinamomi datus valet ad p̃dicta. ¶ Cõſtantinꝰvbi ſupᷣ.Cibũ digerit.opilatõeʒ epatꝭ aperit.de frigido humoꝛe doloꝛẽ mitigat Stomachi ventoſitatẽ ⁊ inlauonẽ rugiiuʒ ⁊ intoꝛſionẽ diſſolu it. ẽſtrua ⁊ vꝛinã pꝛono cat.Etiã illa vᷣba ſᷣm Cõſtantinũ habent᷑ in li⸗ bꝛo de ſimplici medicina almageſti. Euiſticũ ſuueſtre.Dyaſ.ca. Thaſpiũ I FEm trãſlationẽ grecã. Thaſpiũ.i.Le⸗ uiſticũ ſilneſtre.naſcit᷑ in tumulis ⁊ ĩ Capitulum. cclif. vijs ⁊ ſuꝑ tegulas.herba eſt minuta.⁊ folia bñõs ⁊ anguſta duobo digitꝭ lõga.⁊ in ſũmo diuiſa ⁊ pinguia.vᷣgã in medio ꝓferens duoꝝ palmoꝝ cũ paucis ra mulis.in qͥb fert ſemẽ latum ſile cartamo:⁊ obꝛotu ndũ ⁊ veluti cõquaſſadj.vñ ⁊ nomen ſumpſit.floꝛem habet ſubalbidũ. Bperationes. Dyaſcoꝛides. VUirtus eſt ei termãtica.⁊ po/⸗ tiſſime ſemini eius potui datum in acceptabi⸗ li quantitate per ſuperioꝛa atq; inferioꝛa.pur gationem facit vehementer. ¶ Sciaticis ꝑ criſtere adhibitũ medet᷑. bibitũ menſtruis imperat.a boꝛſum facit ¶ Balienus.vi.ſim.ſar. Talapis ſ̃mtranſſa tionem grecam. Eſt antem leuiſticum ſilue⸗ ſtre cuius ſemen acris virtutis eſt.quia apo⸗ ſtemata rumpit. I¶ Et per anum impoſitumſciaticis conuenit. Eſt auteʒ et alterum purgatiuum ſuper ⁊ ſub ns colliricoꝛum bibitum in oxiſa bi multitu⸗ ine. „ Capitulum. ccliif. Enmticula aque vł Zentigo aque. Se I rapion li. aggegatoꝛis capᷣ.gabaleb.id eceelſt.: lenticula aque.ex ea eſt marina.et ex ea eſt aque dulcis. ſʒ illa q̃ eſt aque dulcz eſt lenticula qᷓ reperit᷑ ſup aquas erecta habẽs coꝛ ticẽ viridẽ. ⁊ eſt rotũda ſic lenticula:ſilis eſt ei in figura ſua. Et reperit᷑ in lapidibo ſuꝑ aqnaʒ erecta:natans ſup faciem aque.Gabłviij.ſim. far.capᷣ.facus.id eſt lenticula aquatica humi de ⁊ frigide complexionis in ſecundo gradu exiſtens 'm vtrũq;.¶ Paulus capᷣ. Stratio⸗ tis. Et eſt herba ⁊ naſcit̃᷑ in ſuꝑficie aque ſine radice cũ folijs ſimilibo ſemperuiue:E ſt auteʒ virtutis redarguentis acremoꝛdentis. Oyalſ. cap̃ de lenticula aque. Lenticula coloꝛẽ viri⸗ dem habens:virtus eſt ei frigida. HPoyperationes ¶Balienus. Lenticula aque habet quid ſtio ticitatis ꝓpter qð vulnera poteſt cõſolidare.et Vlceribus eſt vtilis.quidazʒ aũt eo ⁊ ad emoꝛro⸗ ſagias vtunt᷑ ⁊ ad fiſtulas. ¶ Paulus. Potni data valet ad fluoꝛẽ ſangui⸗ nis exrenibo.⁊ cũ aceto contrita.atq; vt catha plaſma adhibita. ¶ Oyaſcoꝛides. O mnes tumoꝛes ſpargit. Ig nem ſacrum extinguit:podagricis neceſſe mi/ ſcetur. medicaminibo ſola.et cum polenta appo nitur infantibus. Coapitulum Ctliiif. 1 Ens.Sera.li. qg. c. zedens.auct. Dyaſ. melioꝛes ex lẽtiboſunt ille q̃ velociꝰ ma⸗ turant᷑⁊ qñ infundunt᷑ in aqua ad molliſican dum nõ nigreſcunt. Gal. vij. ſim. far. ca. de len tibo ſm tran ſlationẽ grecã inqͥt. Centes ſtipti⸗ cãt nõ ſoꝛtiter.ĩ medio vᷣoca.⁊ fricõſiſtũt.ſiccãt autem in ſecundo graqlu. Bperationes Gal/eodẽli.⁊ ca.ſm trãſſatiõeʒ arabicã. Sa poꝛ eaꝝ eſt ſtipticꝰſtipticitate pauca. vᷣtꝰlentis vma ẽ media inter ca.⁊ fri.⁊ exiccat in.ij.qdu. Et ipſa ſtringit ventrẽ qñ coqr᷑ bis ⁊ ꝓijcit᷑ aq pma.⁊ qq̃ in q coquũt᷑ laxat ventrẽ.¶¶ Et dixit ypo. vi. epidimiaꝝ q eſttẽpata in ca.⁊ fri.⁊ de clinat ad caloꝛẽ parumꝑ.Et ſignũ ĩ heſt ꝙ nõ apparetꝑ eã qũ comedit᷑ aut q moꝛat᷑ in ſto⸗ macho:aut qñ deſcẽdit a vẽtre in frigidatio coꝛ poꝛi.⁊ eſt compoſita exſuba qꝗᷓ ſtringit ventrem qñcoquit᷑ bis.⁊ ꝓijcit᷑ aqua pma.⁊ aqua ĩ qua coquunt᷑ laxat ventreʒ.¶ Igem auc. Dyaſco. Quãdo comedit᷑ ex ea aſſidue facit o bſcurita⸗ tem viſus.⁊ eſt dure digeſtiõis.mala ſtomacho ⁊accidunt ex eſu eius ſomnia mala.⁊ eſt mala neruis et pulmoni.i¶ Et idẽ Sera.auc. Me⸗ ſarugie.Excoꝛucate ex his ſunt frigide: groſſe ſtringut vẽtrẽ ⁊ viinã:⁊ ingroſſant ſangumeʒ — — - — — — — — 4☛ — — e2 . A „ De Herbis E in venis:⁊ nõ ſinunt eñ currere.i¶ Et idẽ au⸗ ctoꝛitate Meſuay. Lens ipᷣaẽ frigida⁊ ſic⸗ ca in pᷣmo gradu.⁊ coꝛtex eius ẽ calida ⁊ ſicꝭ ca in pᷣmo gradu.Et de ꝓpꝛietate eius eſt mi nuere vꝛinam ⁊ menſtrua ppter eius ſangui⸗ nis ingroſſationem. Capitulum. cclvu. Zlium. Ambꝛoſius. Cõſiderate lilia Igagri.q;uis ſit cãdoꝛ in folijs:ipᷣaq; ſo lia ſtipata quõ ab ymo ad ſũmũ aſſur gere videant᷑:vt expmãt foꝛmã ciphi.⁊ vt au riſpecies q̃daʒ intꝰ effulgeat.que cũ vallo in circũitu floꝛis obſepta iniurie nulle pateat. Si qs hũc floꝛẽ decerpat:et in folia ſua ſol/ uat:qᷓ tantaẽ manꝰ artific q̃ lilijs ſpecieʒ re, foꝛmare valeat.ꝙ¶ GBloſa.ſuꝑ Qucã li.xij.Li lia nõ ſiluis ſʒ in hoꝛtꝭ naſcunt᷑:nec vllũ agri⸗ culaꝝ cultũ reqͥrũt ſicut ceteri fructꝰ.ſic ſcri tũ ẽ: Cõſiderate lilia agri quõ creſcũt neq; aboꝛãt neq; nent Hõ laboꝛãt coloꝛibo odoꝛã do. neq; nent ſibi indumẽta faciẽdo. ¶ Palla dlius en In febꝛuario menſe lilioꝝ bulbos onemꝰ. vl lilia antebabita ſariemꝰ ſũma di ligeria ne oculos circaradicẽ naſcẽtes ⁊ mi noꝛes bulbulos ſauciemꝰ Qui amr̃eſubtra cti atq; ĩ glios digeſti oꝛdies noua lilieta foꝛ mabüt.¶ Dyal. ca. de lilio. Liliũ hec eſt leci⸗ coloꝛ na quã multi in coꝛonã —=W ẽ olbono⸗ tũ:cuiꝰ floꝛes albi ſunt ſatꝭ.Eſt aũt aliud ge⸗ nus lilij qð vocat᷑ yris vylirica.folia hʒ ſiluio ſulia vel gladiolo:ſʒ maioꝛꝗa ⁊ vaſtioꝛa.floꝛes bz õ inclinatos ſibijnuicẽ diuerſis bo albo. ſ. ?1 mellino aut purpureos aut venecino. Radices ſũt ſibi dure ⁊ curue?⁊ o⸗ doꝛe bono plene.He radices colligẽde ſunt ⁊ filo inſerende.⁊ ſic in vmbꝛa pendẽtes ſic⸗ cande ſunt dura ⁊ bꝛeuis:⁊ coloꝛis rufi:et o⸗ doꝛis boni.eligenda eſt in guſtu calidioꝛ. ¶ Serapion libꝛo aggregatoꝛis ca. Anſea: id eſt lilium. Eſt enim calide ⁊ ſicce comple⸗ xionis in ſecũdo. Ex eo eſt domeſticũ et ſu⸗ ueſtre. Sed ſilueſtris ſunt ſpecies:⁊ nomi⸗ natur vna arſemetum:id eſt celeſte.ꝛ eſt albũ: quod eſt notũ.De illo in pᷣſenti ca.dicemus. Poperationes ¶ Auicẽna.Tiliũ albũ oꝛtulanũ calidũ ⁊ ſic cum in ſcðo. In ipᷣa eſt terreitas ſubtilis ac⸗ qrens amaritudinẽ.⁊ aqueitas ita eq̃lis cõ⸗ plexionis. Cõfert pãno ⁊ lentiginibo ꝓpꝛieq; radix eiꝰ.⁊ mũdat faciẽ ac remouet eiꝰ ↄtra⸗ ctionẽ.valet inciſiõibo neruoꝝ ⁊ ſpleni.ſʒ ma lũ eſt ſtomacho / ꝓpꝛieq; oleũ eiꝰ.qð eſt reſo⸗ lutiuũ:aperitiuũ:lenitiuũ duriciei matricis bibitũ ⁊ inunctũ.i¶ Idem. Radix eiꝰ confert aduſtioni aque calide.quoniã exſiccatiua eſt mollitiua ⁊ abſterſiua cũ equalitateↄſolidat Ex decoctione q́ ipᷣius radicis fit oꝛis col⸗ lutio ad doloꝛẽ dentiũ.⁊ ꝓpꝛie illius qð ſilue⸗ ſtre eſt. ¶ Idẽ.Liliũ ↄfert puncture vermiuʒ venenoſoꝝ:ppꝛieq; ſcoꝛpiõis.Oleũ q̃ʒ eius eſt tyriaca coꝛiandri ⁊ ſungoꝝ.Emplaſtrũ ex folijs cũ vino factũ ſuꝑ heriſipilã ↄfert val⸗ de.¶ Pliniꝰ li.xxi.Liliũ roſe nobilitate pri mũ eſt quadꝗ cognatiõevnguẽti:oleiq; qð li lion appellat᷑. Hulla floꝛũ excelſitas maioꝛ. Interdũ cubitoꝝ triũ longitudo.Alba lilia oĩb eiſdẽ modis ſerunt᷑ qͥb ⁊ roſa. Nihilq; fe cundiꝰ.vna radice qͥnqgentos ſepe bulbos emittente.¶ Sera.Cõuenit cõbuſtiõi ignis qñ aſſat᷑ ⁊ teri᷑ cum oleo roſaꝝ.⁊ ponit᷑ ſuꝑ lo cũ cõbuſtionis ⁊ dimittit᷑ donec curet᷑ q̃niaz cõbuſtiones egẽt medicina q̃ deſiccat ⁊ ab⸗ ſtergit cũ temperamẽto.i¶Et eſt bonũ ad in carnandũ oĩa vlcera:⁊ mollit duricies matri cis. Folia eiꝰ incarnãt ⁊ abſtergũbt aſterſio ni debilioꝛi q; radix.Et qñ coquunt᷑ ⁊ ponũt ſuꝑ cõbuſtionem ignis.aut ſupꝛa quodcũq; vulnꝰ faciũt incarnari ylcerationẽ eoꝝ.¶¶ Et ſunt qͥdã qui infundũt floꝛes eius in aceto.et vtunt᷑ eis ad incarnãdũ vulnera:et cõtundit flos eiꝰ ⁊ expꝛimitur ſuccus eius ⁊ coquit᷑ in Trattatus aceto ⁊ melle. ita ꝙ ex ſucco fit nqͥes plꝰ q; acetũ ⁊ mel.¶ Et eſt medicina conueniẽs ad om̃e qð eget exſiccatiõe ſine moꝛdicatiõe ſi⸗ cut ſunt vulnera magna:⁊ ꝓpꝛie q̃ fiũt in capi tibo muſculoꝝ ⁊ ad vlcera oĩa ꝗᷓ ſunt diffici⸗/ lis incarnatiõis. ¶ Seg alteri ſpecieililij ꝗᷓ „ dicit᷑ yris. ⁊ eſt liliũ agreſte ſm eundẽ antoꝛẽ Bał. Subſtãtia ẽ ſubtilis ⁊ mũdificat ⁊ ma⸗ tur at. Et cõuenit ſpecieb tuſſis:⁊ facit aſcen dere ſcreatũ a pectoꝛe.⁊ curat toꝛtiões ven⸗ tris ⁊ vlcera ſoꝛdida.⁊ qn bibitur cũ melle ⁊ aqua calida laxat ventrem. Oyaſcoꝛides. F loꝛes lilij domeſtici poſſunt emollie vin i cies neruoꝛũ. Folia eiꝰ cocta⁊ impoſita ad combuſta pficiunt loca. Qexatiões ſerpen⸗ tum curant. Succus ei melli admixtus ac decoctus in vaſculo nono:vlcera vetera me detur. ¶ Galienus ſeptimo ſumpliciũ farma⸗ coꝛũ capᷣ.de lilio. los lilij domeſtici cõple⸗/ rxrione mixtꝰ eſt ſubtiliũ partiũ quadã ex ter⸗ reſtri ſuba. Vñ habet ⁊ eã que in guſtu ama/ ritudinẽ ⁊ ex qdã aquoſa eucrita.i¶ Ciñ olei qð ex eo eſt pigmentũ in moꝛdac ⁊ dyafoꝛe⸗ tice ⁊ mollitiue eſt vᷣtutis.ex qᷣb duric iebo ꝗ in matricibo aptiſſimũ eſt. radix aũt et folia ꝑ ſe trita ſiccãt ⁊ abſtergũt ⁊ 9 te. ¶ Auiẽ de virib coꝛdis ait: ꝙoαον.. dyafoꝛãt modera Aliũↄualliũ.Pla.Qiliũoualliũ ẽher ¶ða hñs floꝛes bñ redolẽtes.ſolia eiꝰ plät agini maioꝛi ſilia.Hec folig nec radixvſui medicĩe cõpetit:ſi floꝛes vᷣtutẽ hũt pfoꝛtãdi ⁊ reſoluẽdi. ¶ Pli. Re.floꝛes lilioꝝ ↄualliũ lb.f.ponãt᷑ in vino optimo mẽſurã vnã ſtent ĩ infuſiõe ꝑmẽę ſem. deinde diſtilletvinũ iſtud ꝑ alembicũ. cũ iſta aqᷓ diſtillata ſume.3. ij. aq̃ lauẽdule.3.ij. 6/ na piperis ro.ʒ.. miſceant᷑de iſta ſume ĩ ſe⸗ ptimana. Z. ß. ieiuno ſtomacho.⁊ iſta ſeptima na nõ bẽbis apoplexiã neq; litargiã.¶ Ideʒ Operationes. Cũ iſta aq̃ etiã potes linire timpoꝛa.minuit uxũ catarralẽ:⁊ ſedat ſodã. Iſta aqᷓ etiã cu rat colicã paſſionẽ potatũ:⁊ cõfoꝛtat coꝛ. mnmi niſi q; ſũt mioꝛa:et vt cũq; aſpera. expãdẽs ſe ꝑ terrã ſiẽ herba ẽnoꝝvł rubo.eiꝰ fios ẽ paruꝰ ſiẽ flos ſolatri hñs recte figurã lilij domeſtici.¶ Aui li.ij. ca.alguaſcẽ.vlł alu ſen.i. herba lilialis. ⁊ herba cinꝰ flos ẽſilis lilio:⁊ ꝓpter hoc ðꝛ lilialis.⁊ eſt ca.⁊ ſic.ijA.· AIlialis. Pande.ca.xxxvi.Lilialis ? ¶ Igã herba hñs ſolia ſiẽrubeatincto — S — ſlae⸗ Ulunee. mebit tones, Nin ſiehni lezt ſunei⸗ ſn 0 emmut etüa . 2 7 Poprerationes ¶ Idem. Lilialis deſiccat cum equalitate et abſtergit:⁊ confert panaricio:et reſoluit to⸗ tum illud cum equalitate. GBalien ſexto de ſimplici medicina.capi⸗ tulo aliſſum. Aliſſum ſiue amploſilon.dicta eſt quidẽ aliſſum:id eſt lilialis herba.qꝛ mira biliter ↄfert moꝛſuia cane rabido:ĩmo ⁊ iam occupato rabie ꝓpinata ſepe ſola ſanauit. ¶ Si quis autem vtatur in pluribus cogno ſcet ꝙ dyafoꝛeticñ eſt mediocriter:⁊ ſiccati⸗ uum cum eo qͥd aliquid abſterſionis habet. Hinc autem aluos ⁊ eſilinas mundificat. ¶ Plinius capitulo Aliſon: id eſt lilialis ſi⸗ milis eſt rubee tinctoꝛum:⁊ nõ diſtat ab ipᷣa niſi quia ipᷣa rami ⁊ foliaſunt minoꝛa. Capitulum. ccluiij. H Iquiricia. Theodoꝛus pꝛiſcianus. IAiquiricia eſt eligẽda non multimn groſſa nec nimis tenuis que in terra crocea fit.que etiã cum frangit᷑leuis eſt ⁊ in⸗ terius ſubalbida:ſed nigra vel viridis abijci enda eſt. ſuccus eius foꝛtioꝛis efficacie eſtqͥ efficit᷑ſic.Cũ viridis eſt radix:cõcutitur be⸗ ue:⁊ in aqua decoquit᷑ vſq; ad cõſumptionẽ De Herbis poſtea expꝛimitur ? deſiccatin in ſole : inro tunda coꝛpuſcula fᷣmfoꝛmã vaſculoꝛum foꝛ⸗ matur. Alij ſophiſticant hoc modo faciunt puluerem liquiricie ⁊ coquunt in qqua ⁊ ad⸗ dunt mel ⁊ faciũt vt diximus.¶ Serapion. auctoꝛitate Oyaſcoꝛidis capitulo ſſis:id eſt liqniricia. ⁊ eſt arbuſtũ habẽs ramos lõgos duobo bꝛachijs. habet folia ſilia folijs arbo⸗ ris maſticꝭ.⁊ ſuꝑ folia eſt humiditas q̃ adhe⸗ ret manui ⁊ flos eiꝰ ſimilis herbe floꝛe dicte bꝛachion.eſt ⁊ purpurei coloꝛis.Et ſemẽ eiꝰ eſt in magnitudie ſemĩs arborꝭ dicte kalata⸗s bas.verũ eſt aſperiꝰ eo:⁊ habet radices lon⸗ gas in coloꝛe ſuo ſilis ligno qð nomĩatur in oꝛiente buſſum.aut ſicut radix gentiane:⁊ eſt in eo ſtipticitas cũ dulcedĩe:⁊ expꝛimit᷑ inde ſuccus. D yaſco.ca.Glicoꝛiʒa.Et ẽ que na ſcitur in capadocia aut in ponto. Frutex eſt bñs virgas longas duoꝝ cubitoꝝ in qͥbofo lia ſunt ſpiſſa ⁊ ſilia lentiſco:ſed pinguia ⁊ glu tinoſa.floꝛem ꝓfert iacinto ſimilẽ.ſemẽ habzʒ ſimile platani ⁊ aſperũ:quod ſemẽ eſt latum: ſed rufſum et oblongũ.ſunt illi radices buſſei coloꝛis ⁊ longe ſicut gentiane ↄſtricte ⁊ dul ces que exſiccant᷑ vt liciũ.i Pliniꝰ ca.de li⸗ quiricia.Glicoꝛiʒa herba ẽ que naſcit᷑i cam⸗ pis.guſtu dulcis ⁊ cũ dulcedine abũdãte:de qua ſuccus extrahit᷑:⁊ medicoꝝ vſui ſeruat᷑ Caſſius felix capᷣ.Glicoꝛiʒa grece ex eo di cta ꝙ dulcẽ radicẽ habʒ. GBlien enĩ grece dul ce dicit᷑.¶ GBalienꝰ.vij.ſim.far.capᷣ.de liquiri cia. Maius iuuamẽtũ qð in liquiricia eſt:eſt in ſucco eiꝰ radicis.⁊ ſubſtãtia eius eſt ꝓpin⸗ qua ſubſtãtie noſtri coꝛpoꝛis.⁊ valde ſimilis eſt ei. Sapoꝛ eius radicis eſt dulcis cum ſti pticitate panca. Virtus eiꝰ fragilioꝛ eſt com plexione hominis:⁊ eſt tepide caliditatꝭ.⁊ iõ eſt pꝛope co Pperationes Vires bʒ relaxãtes cũ dulcedine ex bumi⸗ ditate vnde ⁊ ſitim ſedat:⁊ renũ ⁊ veſice miti gat doloꝛẽ: ⁊ puocat vꝛinam et mẽſtrua.iEt oẽm tumoꝛẽ tunſa ⁊ impo ſita placat.ſuccus iße aſpꝛedinẽ qrteriaꝝ diſſenit.⁊ nõ ſolũ tra⸗ cheaʒ arteriã ſanat:ſed etiã ſcabioſaʒ veſicã. q̃ ſuccꝰ diu ſub lingua retẽtus glutiri debet. q eſtuationẽ ſtomachi tollit:⁊tumoꝛẽ ſtoma chi ⁊ epatꝭ tollit ac cõpeſcit.¶ Radix veſice ⁊ renũ vulneratiõeʒ curat.bibita cũ dulcoꝛe ſitim ꝓbibet:vulneribo vtilis ẽ.radices ipſe maſticate ſũt ſtomatice elixatura radicᷓ oĩa iſta facere nouit. Ipᷣa radix in puluerẽ reda⸗ plexionem equalem. eſt humi da temperate humiditatis. B . cta ⁊ ĩpoſita pterigia detergit. ¶ Bal. Glicoz D a i „ Capitulum. cclix. Tractatus riʒa aſperitas eſtremonere: nõ ſol ĩ arteria ſed in ſcabioſa veſica ꝓpter mediocritatẽ cõ⸗ plexionis. ¶ Theodorus pꝛiſcianus. Aalet ↄtra oĩa vitia pectoꝛis decoctio eoꝝ i aqua: ? in pleureſi:⁊ peripleumonia.aqua decocti onis eiꝰ valet ↄtratuſſim.¶ Ad idẽ valet ele ctuariũ factũ ex ſucco liquiricie ⁊ melle.Ci quiricia maſticata ⁊ ſub linguaretenta ſitim ⁊ aſperitatẽ ſtomachi? gutturis mitigat. — 7 — Iguſtici.ᷣm Dyaſco.ca.Liguſtici Imultũ naſcit᷑ in liguria pꝛouincia.vn de⁊ nomen accepit.naſcit᷑ ⁊ in mon⸗ te vicino alpib:ſed ciues panacem illum vo cant.ideo qꝛ radix eius alba eſt ⁊ odoꝛata ſis mul panaci:cui virtꝰ vna eſt cũ panacis vᷣtu tLe.Haſcit᷑ in locis altis ⁊ aſpen ⁊ vmbꝛoſis. virgã habet longam⁊ nodoſaʒ ſimilẽ aneto. In qua vir ga folia ſũt ſimilia melliloto. Sʒ mollioꝛa ⁊ odoꝛata:que folia in cucumere te nuiſſima ſunt ⁊ diuiſa. In virge ſũmitate ca⸗ put eſt vmbꝛaculoſum. Ubi ſemen oſtendit: qð ſemen nigrũ eſt ⁊ oblonguz ſicut feniculi Ouſtu viſcidũ ⁊ odoꝛatũ aromaticcd. Bperationes ſße etiã comeditur ſale conditus.nuſqᷓ; me⸗ mini me de ipo legiſſe apud autoꝛem autenti ¶ Dyaſcoꝛides. AUirtus ẽ mictualis.Radix eiĩꝰ ꝗalba eſt ſimilis panaci eracleontico ⁊ o⸗ doꝛata. Virt eſt radici⁊ ſemini eiꝰ calida ⁊ ſtiptica doloꝛibo omĩb intraneoꝝ occurrit. Inflamationẽ ſtomachi ſoluit.i¶ Ictibo ve⸗ nenatis opitulat᷑:vꝛinã ꝓuocat:meſtruis im perat ſi bibat᷑. antidotiſq; colicis ꝓſunt aut miſcet᷑.¶ Radix eiꝰ tunſa ⁊ ſuppoſita idẽ pꝛe ſtat. radix eiꝰ ⁊ ſemẽ oxipoꝛijs neceſſe miſcet cõſfectionib etiã digeſtibilibo vtiliter adhi⸗ bet᷑q; euſtomaca eſt.vnde multi ciues ipſiꝰ pꝛouincie eo ꝓ pipere vtuntodituris miſcen tes.i¶ Et multiſemen ſiſelei ⁊ iuniculi addũt illi. qdam dicũt ꝙ eſt leuiſticũ ſed falſo. Capitulum. tlle ictus pulchꝛi odoꝛatus:plenꝰ ſuc co aceto valde apto ſalſamentis.Et Zmon. Pan. capi.ccccviij. Limon cum:niſi apud Auicẽnam in quarto canone decura febꝛiũ acut arũ in generali: vbi iubet dari Ea acetoſitatis limonis ſalliti- apitulum. clx. . d ſnog Et ne nen Honr Inaria. Pandecta.ca. D ix. Linaria I eſt herba ſimilis eſule vel lino: ꝓpter qð vocat᷑.⁊ differt ab eſula:qm̃ eſula lacteſcit. linaria vero nõ. Vniᷣſus. Eſulala cteſcit ſine lacte linaria creſcit ¶ Oꝑatões ¶ Succus eius valet ↄtra heriſipilas inun⸗ ctus.⁊ cum ſucco pimpinelle mixtus. ¶ Et ipᷣa ſola valet ad cancrũ trita⁊ impoſita.ad boc ſimiliter ſuccus eius valet. ei 4 De Herbis Capitulum. eclxij. Inũ. Iſi.Linũ ex terre nitẽti ſpẽ oꝛi IHtur.nomẽ ſũpſit a greco.vlł ꝙ leue ſu v molle. Biuz at eſt gen? àddã lini nimiũ cãdidi ac molliſſimi qð grece papaten vocãt.i¶ Pall. In fe.mẽſe aliqͥ ſemẽ lini leto ſolo ſpargũt:⁊ linaↄſequunt exilia.i Idẽ li. xi. In mẽſe octobꝛiſemẽ lini ſeri pᷣt ſi placue rit.qð tñ ꝓ ſui malicia ſerẽdũ ñ ẽ:qꝛ t᷑re vber exhaurit.ſzʒ ſi velis loco pĩguiſſimo ⁊ modice hũido ferre poterꝭ. aliqͥ macro ſolo ſpiſſum ſe rentes:ſi aſſequunt᷑ vt linũ ſubtile naſcatc᷑. Hyperationes ¶ Ser a.li.ag.au.Gal.Virtꝰ eiꝰẽ q̃ ſubtiliat ⁊ ꝓuocatvꝛinã ⁊ mẽſtrua.⁊ qñ bibit᷑ aut fit cũ ea ẽplaſtꝝↄfert apᷣatib epatꝭ⁊ oꝛificio ſtoma chi ⁊ ipi ſõacho. Sʒ radicꝭ eiꝰ ſtipticitas ẽ ſO̊plio: ſtipticitate florꝭ.⁊ caliditas eiꝰ ẽ mĩoꝛ caliditate ipᷣiꝰ.⁊ ꝓpter eiꝰ ſtipticit ateʒ acqͥrit qdðᷣ admiſcet᷑ cũ mediciniſ q̃ admiſtrãt᷑ ad ſpu tũ ſanguis.i¶ Sera.au.Dyaſ.Flos eiꝰ ſti⸗ pticꝰ ſtipticitate pauca calefactiuꝰ:matura⸗ tiuus.⁊ ẽ ca.q̃ſii.i.gra.⁊ ẽ mediũ ĩ bu.⁊ ſic.Et ij. eiꝰ vᷣtꝰ ẽ ꝙ ẽ mollificatiuũ.¶ Sejr᷑.li.ag.ca. bararichichene.i. linũ ẽ mollificatiuũ ſedati⸗ uũ dolox. cõfert egritudib interioꝛibo:niſi q; ẽ minꝰ in h q; camomilla.⁊ ẽ mediũ ĩterla xatiuã ⁊ ſtipticũ:⁊ admiſcet᷑ in eo paꝝ vᷣtutꝭ⸗ ꝓuocatiuevꝛine.⁊ hoc qͥdẽ apparet ĩ eo mãife ſte qñ comedit᷑ aſſatũ.⁊ tũc ẽ magꝭ ↄueniens ad ſtrigẽdũ vẽtrẽ.i¶ Et dixit ĩ li.de ↄᷣuatiõe ſanitatꝭ ꝙ; qñ ſemẽ lini decoquit᷑ ĩ aq̃:eiꝰdeco ctio ẽ infrigidatiua.¶ Et idẽ au. Dyaſ. Vir⸗ tus ſemĩs lini ẽ ſilis vᷣtuti ſemis fenugreci.⁊ qñ admiſcet᷑ cũ aq̃ melle ⁊ oleo ⁊ ↄficit᷑:reſol uit apᷣata ca.⁊ mollificat ea ſiue ſint ĩteriꝰ ſi ue exteriꝰ.⁊ qñ fit ex eo ẽplaſtꝝ cũ ficub ⁊ ni tro delet pãnũ ⁊ puſtulas albas ſaciei.i.papu las ſ̃m trãſia.no. Dyaſ.Et qñ ↄficit᷑ cũ aq̃ reſoluit apᷣata q̃ ſũt ĩ radice aurꝭ:⁊ apᷣata du ra.Et qñ coqͥ cũvino eradicat ſoꝛmicã⁊ ſpe ciesvᷣlceꝝ q̃ dicunt᷑ faui.⁊ qñ miſcet᷑ cũ melle ⁊ pipere ⁊ vtit᷑qͥs eo mouet contũ.⁊ qñ miſce tun cũ naſturtio q̃nt itate eqliofert ſciſinꝭ vn guiũ ⁊ eoꝝ excoꝛiatiõi.¶ Et ſit cũ decoctiõe eiꝰ criſtere ad moꝛdicatiõeʒ inteſtinoꝝ ⁊ ma⸗ tridꝭ.⁊ mollit vẽtrẽ qñ mlũieres ſedẽt in deco ctiõe eiꝰ ↄfert apᷣatibo matric ſẽ ſenugrecũ. Pauloca. de lino Linũ qñ cõburit. Fumꝰ2 ſubtil: ⁊ ↄſert coꝛiʒe ⁊ ſuffocatiõi mr̃icis Aui.li.ij.ca.de ſemĩe lini.Virtꝰ eſt ei ꝓxĩa vptuti fenugreciĩ.i.ca.cõmẽſuratũ ĩ hũiditate ⁊ ſiccitate.Et ðꝛ qdẽ ꝙ; decoctio lini ẽ deco⸗ g in e, — S X ma qðẽ Lrattatus ctio recẽtis eiꝰ.¶ In ipᷣa en ẽ hũiditas ſuꝑ⸗ flua ⁊ maturatiuũ:⁊ abſtergit et inflat ꝓpter hũiditatẽ ſuã ſuꝑfluã:ita ꝙ illud qð ex eo fri xũ eſt:hoc agit cũ ſtipticitate q̃ ĩ frixo mani⸗ feſte cõmẽſurata:⁊ in nõ frixo mãifeſte ꝑmi⸗ xta cũ lenificatiõe:⁊ ẽ ſedat iuũ doloꝛũ minꝰ qᷓ; camomilla.⁊ ex ipᷣo fit emplaſtꝝ cũ nitroꝛ bolo:⁊ lenit pãnũ:⁊ ↄfert ↄtractiõi vnguiũ ?z ſciſſurꝭ ⁊ fracturꝭ eoꝝ.i¶ Et qñ ꝑmiſcet᷑ cũ eq̃ᷓ li mẽſura naſturcij ⁊ↄficit᷑cũ melle:lenit apo ſtemata ca.exterioꝛa ⁊ interioꝛu.¶ Et apoſte ſt aures cũ aq̃ cinerꝭ ⁊ apᷣata du⸗ ra:⁊ ꝓhibet ſpaſmũ.⁊ ꝓpꝛie ↄctionẽ vnguiuz. cũ ꝑmiſcet᷑ cũ cera ⁊ melle.iEt eiꝰ ſuffumi⸗ gatio ↄfert coꝛiʒe.⁊ ſiiᷣ fumigatio ipᷣius lini ↄfert tuſſi ſtegmatice.⁊ ꝓpe qð ẽ ex eo aſſatũ Capitulumm. trlxiif Ingua auis. Pla. Lingua auis ẽ ar 1 boꝛ.⁊ hʒ folia ꝑua ⁊ acuta.ligue auis ↄfſoꝛmia:⁊ ẽ in.i.ꝗ̊.ca.⁊ hu. Ser̃.li. gg. ca. liſen haſafir.i.lingua auis.Etẽ arboꝛ ſilis arboꝛi dirdar:niſi q; foliũ eiꝰẽ lõgũ ſile ſũt racemi ⁊ palmites qͥ diuidũt᷑ in cherarnꝰ ſiles folijs oliuaꝝ:niſi q; ſũt minoꝛa ſatis:et intra quãlibet cherarnꝰẽ medulla ſilis ligue auis cxteriꝰ rubea ⁊ interꝰꝰ alba declinana paululũ ad citrinitatẽ.ſapoꝛ eiꝰ ẽ̃ acutꝰ:moꝛ dicatiuꝰ cũ pauca amaritudiĩe.Et qͥ ponit eiꝰ vᷣtutẽ ca.in fine.ij.nõ elongat᷑ a veritate:⁊ cõ ueniẽs ẽ dicere q cũ caliditate ſit hũiditas: qꝛ nõ apparet moꝛdicatio eiꝰ poſtq; bñ maſti cat?᷑. Et ſciẽdũ ꝙ ẽ alia lingua auis q̃ ẽ debili tans ſtomachũ:⁊ ꝓuocãs vẽtrẽ.⁊ ẽ coꝛrigio⸗ la maioꝛ.Et iſta nõ ẽ illa de q̃ locutꝰ ẽ Ser̃. Nã idẽ Serai ca.de augẽtiboĩ coitu dicit: ꝙlingua auis ẽ lingua paſſeꝝ.i¶ Itẽ ideʒ diẽ in. vij.iĩ ↄfectiõe pillulaꝝ Indaꝝ ꝙ aſſimilãt᷑ Pelliculi vel coꝛticuli qͥ ẽ ĩ medio bacce lauri ¶ Auicẽ. ca. de augẽtibo in coitu. Inter me⸗ dullas cõputat.nõ eſt ò̊ quã ponit Serap̃. Aui.herba.ſʒ eſt pᷣmaſpẽs ꝑ Sera.deſcpᷣta. vnde qñ ponit᷑ ſunpliciter pᷣma dʒ intelligi. Dperationes ¶; Sera. auc. Aben meſuay. Cõuenit doloꝛi laterꝭ:⁊/ ꝓuocat vꝛinã:auget ĩ ſpermate:⁊ coꝛ roboꝛat libidinẽ.i Et idẽ auc.Damaſceni.⁊ ↄuenit cardiace.iEt idẽ auct.Bediguras. Auget ſperma.iEt idẽ auc.Raſis. Pꝛohi⸗ bet cardiacã: ⁊ auget ſperma. Et idẽ auct. Aſaac.E ſt ca.⁊ hu.i.i.G.⁊ delectabil:⁊ de p⸗ pꝛietate eiꝰ ẽ ↄfoꝛtare libidinem.i¶ Et auget ſperma.⁊ hʒ virtutẽ humectãdi comeſta cuʒ „P : NV mS „ d „ 8 Capitulum. cclxiiij. „ Iſimachion. ſᷣm Dyaſ ꝓpꝛio ca. Ha⸗ ſtas habet maioꝛes ⁊ fructicoſas.cir cꝗ quarũ nodos folia minuta habet ſalici ſimilia. flioꝛem purpureũ aut auroſum. naſcitur locis bumectis. Dperationes ¶Dyaſ. Succ' herbe huiꝰ ſtipticꝰ ẽ. San guinẽ reijcietibo maxime ꝓdeſt. Diſſint ericꝭ potui datꝰ⁊ ſuppoſitꝰ ſubuenit.iſ Yluxũ ma tricꝭ mulierꝭ abſtinet ſuppoſitꝰ· Naribo pfin entẽ ſanguineʒ fronti illinitꝰ ſtatim ſtringit. Aulneribo recẽtibo ꝑacoleſim facit.i¶ Her⸗ ba fumigatiõe adhita vim veneni longiꝰ ar⸗ cet:⁊ ſoꝛices occidit.¶¶ GBal.vij.ſim.far.ca.li ſimachion pᷣdñantẽ hʒ ſtipticã q̃litatẽ:ppter quã ⁊ plagas ↄſolidat:⁊ emoꝛroſagias ex na ribo ſiſtit emplaſtratũ.i¶ Et aliaꝝ etiã emoꝛ⸗ roſagiaꝝ idoneũ eſt farmacũ ipᷣm.⁊ etiã ſuc⸗ cus eius adhuc magis ⁊ bibitꝰ diſſinterias ⁊ ſanguis eductiões ⁊ fluxũ muliebꝛẽ ſiſtit. Capitulum. cclxv. Icium. Sera.ca.hadath.i.liciũHa bet tres ſpẽs.vna eaꝝ eſt indica.Et alia fit ex herba que dicitur zeriach ſiue ſerrah. Tertia ẽ arabica q; nominãt ha dath:id eſt liciũ.Et idẽ auc.Dyaſ.Liciũ ac,õ cipit᷑ ex arboꝛe ſpinoſa q̃ habet ramos lõgi⸗ tudine duoꝝ bꝛachioꝛũ aut ampliꝰ.Et folia ſunt ſilia folijs arboꝛis buſſirara.⁊ hʒ fructũ ſilem piperi:et eſt niger:amari ſapoꝛis: lenis tactu.⁊ coꝛtex ligni eſt glaucꝰ ſilis licio diſ⸗ ſoluto.⁊ habʒ radices multas ꝓcedẽtes ala tere ligni eiꝰ. Naſcit᷑locis agreſtib.⁊ extra⸗ hit᷑ ſuccus eiꝰ in hũc modũ.Terunt᷑ folia ſiꝰ cut ſunt cũ tota arboꝛe.aut ponunt᷑ in aqua ⁊ dimittunt᷑ plurib dieba ⁊ coquunt᷑ ⁊ expꝛi/ munt.Et ſuccus ponit᷑ ad coquẽdũ ſuꝑ ign donec ingroſſetur ſicut mel:⁊ fit ſuis ex ſuc,⸗ co fructus eius qñũ expꝛimit᷑ ⁊ ponit᷑ in ſole. Et meliꝰ ex eo eſt illud qð accẽditur igni.et qũñ extinguitur facit ſpumã:cuiꝰ coloꝛ ẽ ſan guinis.Et exteriꝰ eſt nigrũ.⁊ interiꝰ ẽ ſicut crocus.⁊ nõ ẽ pingue:⁊ eſt ĩ eo ſtipticitas cũ amaritudine.⁊ ex illo meliꝰ eſt Indũ ⁊ foꝛtio ris oꝑationis. Adulterat᷑ aũt liciũ cũ amur⸗ ca olei:cũ admiſcet᷑ in coctura eiꝰ ⁊ cũ ſucco abſinthei ⁊ felle bouino.Et opoꝛtet vt colli⸗ gat᷑ ex eo ꝙ natat ſile ſpongie ⁊ reponitur aad opus medicinaꝝ oculi.⁊ reſiduũ ponit᷑ ĩ oaliſss medicinis.⁊ ðꝛ ꝙ indicuʒ facit arboꝛ licios. Et hec arboꝛ eſt de ſpecieb⸗ Ppine hñũs ramoſ erectos longitudie triũ bꝛachioꝝ:aut ampli us ꝓcedẽtes ex radice.⁊ ſunt groſſioꝛes ra,⸗ mis rubi.Et euellit᷑ eis coꝛtex facile.⁊ coloꝛ eius apparet ſicut coloꝛ ſanguis.Et folia eiꝰ ſunt ſilia folijs oliue.⁊ ex illa arboꝛe accipit liciũ ſcʒ ab illa que eſt ſpinoſa.Et ẽ apud nos medicina q̃ſi humida ⁊ liquida.Et ſubſtãtia eiꝰ eſt cõpoſita ex virtute ſubtili.ca.⁊ terrea frigida:⁊ in ſapoꝛe eius eſt ſtipticitas:niſi qꝛ eſt pauca.Alia ſecũda ſpecies eſt q̃ fit ex ar⸗ boꝛe licios ſiue ex acantum appellata. folia quercus ſimilia atq; ſpinoſa generans. Dperationes ¶ Galienus ſᷣm tranſſationẽ grecã.hoc far⸗ maco ad ipopiam vtuntur et ad flegmones. qui in ano ⁊ oꝛe ⁊ vlcerationes ⁊ herpetas et putredieſ:male moꝛigeratavlceraꝛ aureſpuſ fluẽtes:⁊ paranichia ⁊ vngues lepꝛoſos. ¶ Et idem ſpᷣ̃m tranſlationem arabicam. vir⸗ tus eius eſt que remouet ꝙ in pupilla ex eo ꝙ obſcurat viſum:⁊ cõuenit fluxui ventris. ⁊ habentibo vlcera in inteſtinis.⁊ hbabentibꝰ fluxum menſtruoꝛum.Et ponitur in medici⸗ * nis panni que fit in facie. Et in medicinis vlcerũ ⁊ apoſtematuʒ que lunt in oꝛe ⁊ in ano ⁊ foꝛmice.Et cõuenit vil⸗ q iin Trattatus ceri franduleꝶ ⁊ putredib vlceꝝ ⁊ putredi ni auriũ ⁊ tenaſmoni ⁊ panatritio:⁊ fſoꝛtificat capillos. ¶ Sera. au. dyaſ. Uirt? licij ẽſtipti ca ⁊ abſtergit ⁊ curat obſcuritatẽ viſus ⁊ ſca biẽꝛ pꝛuritũ oculoꝝ:⁊ abſcindit curſuʒ humi ditatũ ad oculũ veniẽtiũcurſu antiqᷓͥ ⁊ↄuenit apᷣatibo gutturis.¶ Et qũñ linit᷑ cũ eo palatũ: ↄuenit apᷣatibo gutturꝭ.⁊ qñ linit᷑ cũ eo ↄuẽit gingiuis ⁊vlceribo putridis ⁊ ragadijs ani⁊ tenaſmõi.i¶ Et qñ bibit᷑ ⁊ fit cũ eo criſtere ſa nat fluxũ vẽtris antiquũ ⁊vlcera ĩteſtinoꝝ. bibit᷑ de ipᷣo cũ aq̃ vſq; ad ſanguinis fluxũ:⁊ ſputũ ſanguĩs cũ tuſſi:⁊ dat᷑ ĩ potu moꝛſui ca nis rabioſi. ¶ Qñ fiũt ex eo pillule ⁊ dant᷑ et rubꝛificãt capillos:⁊ curat panariciũ⁊ foꝛmi cã ⁊ vlcera fraudulẽta.Et qñ fit cũ eo naſca⸗ leouenit fluxui antiq̃ͥ hũiditate a matrice. (Et dicit.Oñn coqtur cũ ramis eiꝰ in aceto: cõuenit apᷣatibo ſplenis ⁊ ęctericie:⁊ puocat mẽſtrua.Et qñ bibit᷑ ex fructn eius laxat fle gma: 2 9uenit medicinas venenoſas. ¶ Et idẽ Sera.auc. Raſis felicacharach. Virtꝰ eſt cõpoſita ex ↄtrarijs. Hã hʒ virtutẽ exte⸗ nuatoꝛiã:digeſtoꝛiã:ca.⁊ fri.⁊ modice ſtipti⸗ cã hñs vim.⁊ ideo dyafoꝛeſim facit ꝓijciens ⁊ poꝛrigans..¶ Et facit aũt ad ipopiã herpe/ tas ⁊ ad epatꝭ vlcera:⁊ ad parotidas:⁊. putri da vlcera:⁊ cõuenit vlceribo oꝛis et ani. Capitulum. cclxvj. Onchitis ſ̃m dyaſ.Lonchit ẽ ſpẽs l gladioli folia hñs poꝛi ſilia:ſed latio ra0 ⁊ ruſa.mitas hũs ſuꝑ radices vir gas ſpanſas ſuꝑ terrã:⁊ ramos ſuꝑ terrã de cliues:in qͥb ſunt floꝛes ſiles pellicino.ſʒ foꝛ ma eoꝝ vt gele eſt:⁊ albuʒ hʒ in medio ſiẽro⸗ ſtrum ⁊ labꝛũ inſanum:⁊ ſicut lingua ⁊ ſemen eius lancee ſile ⁊ trigonũ ⁊ longũ.vnde ⁊ lon chitis appellatũ eſt. Radix eſt ei ſiis dauco. naſcit᷑ locis aſperis.Pli.ca. Lonchitꝭ.folia hʒ rubicũda.ſemẽ nigrũ ſile tcamedoꝝ eqruʒ oꝛa patẽt ⁊ oblongũ in ſilitudinẽ lanceaꝝra dicẽ vt daucus. Itẽ Dvaſ.Eſt⁊ ſcdõᷣm genus lonchitꝭ fo.hñs ſic ſcolopendria ⁊ aſꝑioꝛa. Dperationes q Clino. Aulneribo impoſita folia eiꝰ tumo rẽnõ admittũt. Bibita cũ aceto ſpleneʒ ſic⸗ cant. Radix eiꝰ cũ vino bibita vꝛinã ꝓuocat Bal.vij.ſim.far.ca.Lonchitꝭ.Eius qͥdẽ ſe men triangulũ ſicut lãcee fᷣm figurã. Radix quidẽ ſimilis eſt aliqliter paſtinace.: ꝓpterea vꝛinatiuũ eſt farmacũ.i¶ Eius vero qͥ ſimilis eſt ſcolopendriefolia viridia quidẽ ad conſo lidatẽ vulnerũ ſunt idonea.ſicca vero ꝑ oxs mel bibita ſplenes ſiliridos ſanat. —ñ õü — . T84 — — — — —— riſi⸗ ſcklri⸗ Neen Ntchid Ktoße loſ. Mnſen Mein lonun biß en ner ngane IONeo Nen ipoer o iit N 1ee Glinis Gc pors : dificat ⁊ aperit.⁊ tertia occidit li. fit ex eis emplaſtrumexteri: ⁊ qñ comedun tur melle:aut bibunt᷑ cũ vino admixta aqua De Herbis ¶ Et ↄfert empetigini⁊ vlcerib capitꝭ et ſaa G Capitulum. etlxviſ. Apinus.Sera.li.aggre.capᷣ.Tar⸗ 1mus au c. Dyaſ. Tarmꝰ. i. Lupinꝰ. Sunt ex lupinis quidam vt dicun tur regales:⁊ ſunt ſilueſtres:quoꝝ folia ſunt ꝗlbidioꝛa domeſticis.Et quidã ſunt dome⸗ ſtici ⁊ domeſtici comedunt᷑ poſt eoꝝ elixati⸗ onem:⁊ infunduntur in aqua pluribus die⸗ bus donec recedat amaritudo.⁊ generãt hu moꝛes groſſos. Galienus.vi.ſim.far.capᷣ.de lupino ᷣm traſſationem grecam. Tarmꝰ:id eſt lupinus.comeditur quidem decoctus:?⁊ multis diebus deponens amaritudinem in aqua.fitq; cibus groſſoꝛum humoꝛuʒ vt far⸗ macum vero hic talis ex emplaſticis eſt qui non habet amaritudinem.⁊ eſt abſterſiuus : dyafoꝛeticus. H Hyperationes 4 BGalienꝰ. Supplaſt. matus necat lũbꝛicos. Vel ſi quis ipᷣm bibat cum melle vel oxiʒuc caro ſiue etiam ipſius decoctio nata eſt lum bꝛicos educereimo ⁊ ſuꝑfuſa deſoꝛis conue nit moꝛfeis ⁊ ſcabiei ⁊ cancrenis ⁊ malignis vlceribus. Hoc quidem abſtergendo:illave ro conſumendo:⁊ ſine moꝛdicatiõe deſiccan do expurgat:⁊ aperit opilationes epatis et ſplenis.ſi bibatur cum ruta et pipere:attra⸗ Hit tam menſtrua q; embꝛiones cũmyrrha⁊ melle appoſitus. ¶ Eſt autem ⁊ ipſiꝰ farinaĩmoꝛdaciter dya⸗ foꝛetica.nõ enim liuida ſolum ſed ſcrofulas 2 ſimata dura ſanat.tũc enim opoꝛtet eos in aceto coquere vel oximelle vel oxiʒuccaro iuxta complexiones:videlicet patientium: necnõ paſſionis differentiam:cogitantes ii⸗ iud quod opoꝛtet. nõ eſt autem pᷣſentis nego cij diſtigueretalia. diaſoꝛat ei ⁊ liuida et cete ra omnia que pꝛius dicta ſunt. 2— 7 ¶ Decoctio etiam ipᷣa farina nata eſt facere. Tarmos agrios vel lupinus agreſtis ſiue ſilueſtris amarioꝛ eſtz validioꝛ in omnibi do meſtico eſt ei ſimilis exiſtens ̃ᷣm genus. ¶ Et idem ſm tranſlationem arabicam. ¶ Uirtus eius peima eſt q̃ deſiccat ſine moꝛ dicatiõe.Et ſecũda abſtergit ⁊ reſoluit ⁊ ma ⁊ fqrina lupinoꝝ reſoluũt ſine moꝛdicatiõe. ¶ Et curant liuoꝛes ⁊ apoſtemata et ſcroſu⸗ las quando coquunt᷑ cum aceio et melle. Et qñ fu emplaſtrũ cũ eis ſciatice cõferunt. dit lũbꝛicos qñ biei ⁊ bothoꝛ ⁊ vlceriba fraudulentis. ¶ Et quãdo bibitur cum rutaꝛ pipere aperit opilationes epatis ⁊ ſplenis:⁊ ꝓuocat men⸗ ſtrua.⁊ naſcale ex eis cum melle ⁊ myrrhaex pellit fetum. Et farina eoꝛum facit hoc.lupi⸗/ nus ſilueſtris vel regalis valet ad ea que di⸗ cra ſur. l Capitulum. clxvin. VUVUpulus. Jo. me. ca. de volubili ait: 1I wHlupulus ſit ſpecies volubilis. Ho tandum ergo ꝙ plures ſunt ſpecies volubilis. Vna eſt que dicitur funis arboꝛũ cnius flos eſt albus.⁊ eſt ſicut tuba:⁊ habet lac.et vocatur volubilis magna. Et eſt alia cuius ramirepunt ſuper terraʒ ⁊ ſuꝑ ramos plant aruʒ.que folia ⁊ floꝛes habet minoꝛes: diciturvolubilis parua.Et eſt aliaſpecies eius habens folia ſubalbida et lanuginoſa: ⁊ habet lac. Et eſt ſpecies alia aſpera habẽs folia citrulli.cuius flos eſt ſicut ampnlle ad herẽtes.et vocat᷑ lnpulus.D e qua in iſto ca. habet᷑ mẽtio.Et eſt quarta ſpecies eiꝰ cuiꝰra dix eſt ſicut ſeſcireſim ⁊ magis groſſaĩmo eſt groſſitudo eius in modũ cucurbite maioꝛiſ: 7 eius ſtipites eleuantur ſuper radiceʒ ſuam Trattatus circiter cubitos duos:⁊ folia ei ſunt ſtricta parua ĩ mediũ ſagitte alate:q̃ ex leui cã fluũt ⁊⁊ bʒ lac:⁊ vocat᷑ dñs lacticinioꝝ.Et ex ea fit ſcamonea. vt habet᷑i ca.ſcamonea de.s.Etiã in ca. volubilis de. v. inuenies de ᷣtute eax. lupulus vᷣo eſt eq̃lis ad frigiditatẽ declinãs Et ðꝛ ꝙeſt in pᷣncipio pᷣmi.⁊ eſt veri. Bperationes Jo. me. Lupulus ſedatiuꝰ eſt doloꝛũ cali⸗ doꝝ extinctiuꝰ inflãmationũ ⁊ lenitiuus. ¶ Rectificatio magna.Aperit oꝛificia vena rum:ꝓpter quod miſcendum eſt ei aliquid ex dꝛaganto ⁊ maſtice.⁊ rectiꝰ ꝙ vigoꝛat opera tionem eiꝰ.¶ Eſt aqua caſei cum ſpica et ma ſtice.Ex alijs vero volubilibo tractet de ca. volubili inferius de. v. Capitulum.cclxix. AXc. Sera. li. aggre.ca. Telen auct. I᷑DBSal.Lelen:id eſt lac.Et meliꝰ lac eſt ſanũ naturale nõ habẽs infectioneʒ alicuiꝰ alteriꝰ humoꝛis.aut ſuꝑ qð nõ vincit gliqua qualitas.Et eſt clarũ in quo nõ ẽ tur bulentia aliqᷓ:neq; acuitas neq; ſalſedo.ĩmo eſt in eo dulcedo pauca.⁊ odoꝛ ei eſt bonꝰ.⁊ lac quidẽ qð eſt hmõi eſt illud qdð generat᷑ ex ſanguie ſano ſeparato ab om̃i malicia.Et ſa nius lac eſt mulierꝭ:⁊ maxime cuiꝰ coꝛpꝰ eſt ſanũ nõ antique ſʒ iuuenis.ꝓpulchꝛe tẽperate cõplexionis cuiꝰ nutrimẽtu ẽ bonũ genera⸗ tiuũ bonoꝝhumoꝝ.Et poſt eſt lac aaliũ q̊ꝝ naturanõ eſt elõgata a natura hoiĩs. ſʒ eſt p pe naturã boĩſ.Et odoꝛ carniũ ſignificat ſuꝑꝝ bonitatè lactis ⁊ ſanguĩs eiꝰ. Nã ſunt q̃dam aĩalia:quoꝝ carnes ſũt fetide.ſicut carnis ca nis:lupi:leonis:cameli ⁊ vꝛſi.⁊ quedam car⸗ nes ſũt boni odoꝛis ſicut carnes poꝛcoꝛũ:pe cudũ:capꝛarũ ⁊ boum:⁊ equarũ ⁊ aſinarumꝛ damularũ:ac eoꝝ que currũt curſu iſtoꝝ q̃rũ carnes comedũt qᷓ; plures hominũ. NHatura nãq; eoꝝ eſt ꝓpinqua nature bomĩs.et ppter hanc cauſam admiſtratur lac capꝛaꝝ:⁊ alios rum aĩaliũ vt boum ⁊ ſimiliũ.⁊ fit caſeus ex eis pᷣterq; ex lacte aſinino. Pꝛopterea q eſt aquoſum ſubtuũe nõ babens groſſitudinem. lac vero vaccarũ eſt groſſum.Et lac capꝛaꝝ eſt mediũ ĩter vtrũq;.⁊ lac quidẽ eſt velocꝭ al teratiõis quãdo tãgitnr a caliditate aeris. ꝓpter hanc cauſam ꝑcipitur ꝙ ſugat᷑ ex ma, mülla ne alteret ipᷣm aer. Bperationes Sera.Et lac quidem eſt compoſitũ ex tii bus ſubſtãtijs:ſcʒ caſeata:butiroſa ⁊ qquo⸗ ſa.Et qñ tu cognoueris bhas ſubſtãtias ⁊ ſe⸗ paras vnam ab alia cauſa medicatiõis:inue nies ꝙ vnaqueq; ipſarum habet operatõem ꝓpꝛiam in via nutrimẽti:⁊ ĩ via medicine.et ꝓpter victoꝛiam pinguedinis ſuꝑ lac vacca⸗ rum accipitur ex eo recocta.¶ Butirũ vero accipitur ex lacte capꝛarũ:vaccarũ ⁊ ouium. Seld caſeus eſt lac coagulatuʒ:⁊ ſic caſeus nõ eſt lac niſi cum recipit coagulatiõem ⁊ ca ſeitatem. ¶ Ham illud lac coagulatur ſuper quod vincit groſſicies.tale quidem eſt faci⸗ lis coagulationis:⁊ ſeparat᷑ facile quãdo fit caſeus ex ſubſtãtia butiroſa. In lacte vacca rum eſt plus.⁊ qñ coagulatur aufertur ab eo butirum:⁊ fit caſeus pinguis.Et qñ caſeus velteraſcit generãt coleram.et hoc ſignificat ſapoꝛ ⁊ odoꝛ ipᷣius.iſ¶ Rabimoyſes capᷣ.de la cte.Lac poꝛcinum eſt magis confoꝛme poſt lac muliebꝛe.Et lac coꝛrumpit maliciam hu moꝛum maloꝛum.Lac aſininum eſt humidi us omnilacte ⁊ mioꝛis groſſiciei.Etlac vac cinum eſt pinguius.Et lac capꝛinum eſtme⸗ dium. Vnde lac nõ eſt cõueniens capiti nec lat eribo aptum sd ventoſitatem. Almanſoꝛ tractatu tertio ca.de lacte.Lac recenter muſtũ temperato exiſtit vicinum: licet frigiditati ?⁊ humiditati parumper ap⸗ pꝛoximet. Vnde coꝛpus humectat ⁊ impin⸗ guat.Eius tamẽ cõuerſio eſt velox.quapꝛo⸗ pter acute febꝛientibovel quibo doloꝛ capitis ex humoꝛe acciderit. colericis quoq; quibꝰ frigide ex cõſuetudine accidũt egritudines nullo modo eſt tribuendum. ¶ Oyal.ca de lacte. O m̃e lac generat bonus O☛ — — — „ — — Deherbis chimum.⁊ eſt multi nutrimenti:⁊ mollit ven trem:⁊ cõuenit ſtomacho.⁊ lac quideʒ veris eſt aquoſius eſtiuo. Et lac animalis paſcentis herbas recẽtes eſt magis mollitiuum ventris qᷓ; paſcẽtꝭ her bas ſiccas. Et lac capꝛinum eſt minus molli ficat iuum q; alioꝛũ qnimalium.quoniã capꝛe vt plurimũ comedunt herbas ſtipticas ⁊ fo lia arboꝛum.⁊ ꝓpter hanc cauſam eſt bonum ſtomacho. Sed lac ouis eſt ſpiſſum dulce ⁊ pingue.Non eſt adeo bonuʒ ſtomacho ſicut capꝛinuʒ. Sed lac vaccarum:aſinarũ vel eq̃ rum ſunt magis laxatiua q; alioꝛũ animaliũ. ¶ Et omne lac quando coquitur ſtringitven trem. Et maxime quando exſiccatur aqua eius cum lapidibus calefactis:⁊ cõuenit vl⸗ ceribus inteſtinoꝛum:⁊ interioꝛum membꝛo rum.e¶t ꝓpꝛie illius que fiunt ex gutture ⁊ can na pulmonis:⁊ reniboꝛ inteſtinis ⁊ veſica. ¶ Et quando abluitur os cum lacte cõuenit vlceridus eius ⁊ gargariſmata cumeo cõfe runt vl ceribꝰ palati:ſed nouiter mulſũ eſt bo num bibentibus medicinas moꝛtiferas.⁊ il lis qui ſumpſerunt cantarides. ¶ Et lac vaccinum eſt ad hoc melius omni alio lacte.⁊lac aſini ꝓpꝛie quãdo colluitur os cũ eo contoꝛtat gingiuas ⁊ dentes.Lacvac cinum ⁊ capꝛinum ⁊ ouinum:quando vnum⸗ quodq; coquitur cum lapide littoꝛis ↄuenit fluxui ventris ⁊ vlceribus inteſtinoꝛum ⁊ te naſmoni. ¶Et quãdo fit criſtere cum eo ſolo aut cum gqua oꝛdei aut cum decoctõe gũm i quod di citur caudare ſiue handaim ſedat moꝛdica⸗ tiones inteſtinoꝛum.⁊ fit criſtere cũ eo vlce⸗ ribus matricis. Omne peeterea lac quãdo ſugi᷑ ex mãmi⸗ la ipᷣa eſt magis iuuatiuum:⁊ velocius nutri tiuuzʒ. neq; ita coꝛũpitur.Et lac mulier dul/⸗ cius eſt ⁊ nutribilius omni lacte:⁊ connuenit vlceribus pulmonis.et ponitur in eo oliba⸗ num tritum: ⁊ diſſoluitur in oculo in quo eſt vngula aut vlcus conuenit. ¶Et quando miſcetur cum eo ſuccus pa⸗/ paueris ⁊ cera ⁊ oleuʒ ⁊ linitur cum eo ſuper podagram conuenit. Et omne lac eſt malum ſpleni ⁊ epati egrotãtiꝰ ſode ⁊ epilentie ⁊ ico tomie et egritudinibus neruoꝛum: febꝛibus antiquis. Capitulum. eclxx. Alilioꝛana. Pla. Maioꝛana ẽ her⸗ ba q̃ alio noĩe ſamſucꝰðꝛ ca.⁊ ſic.ĩ m ij. gra. Floꝛes ⁊ fo.eiꝰ cõpetũtvſui medicine. Igit᷑i eſtate collecta cũ floꝛibo in vmbꝛoſo loco deſiccat᷑ ac ꝑ annum ſeruat᷑. Gal.viij.ſim.far.ca.de ſamſuco. Sub tiliũ ꝑtiũ ẽ ⁊ dyafoꝛetice vᷣtutis.ſiccat eĩ ⁊ ca lefacit ĩ.iij.gra. Sera.li.aggre.capᷣ. Herʒe⸗ mus aucto.Dyaſ.Herba eſt habẽs vᷣgas ex tenſas ſuꝑ faciẽ terre in ſuo hoꝛtu.et hʒ folia parua rotũda ſuꝑ qꝗᷓ eſt boꝛra feri ſilia folijs calamenti hñtis folia ſubtilia:⁊ hʒ odoꝛẽ bo nũ. Idem auc.Gal. UVirtꝰ eiꝰ eſt qᷓ calefacit ⁊ deſiccat in.iij.gra.⁊ virtꝰ eiꝰ eſt qreſoluit⁊ ſubtiliat. Itẽ ex aromaticitate virtutẽ habzʒ ↄfoꝛtãdi.⁊ ex q̃litatiboſuis diſſoluẽdi:oſumẽ di ⁊ mũdificandi.Auicẽ. Maioꝛana ẽ ca.et ſic. in.iij.gra.⁊ eſt ſubtilis cũ foꝛtitudine. OPperationes. Sera.auctoꝛitate aben meſuay.Quando linit᷑cũ ſucco eiꝰ ſuꝑ liuoꝛes ſanguinis moꝛ⸗ tui aufert eas.⁊ ꝓpter hanc cãm apponentes ventoſas vngũt locũ poſt vẽtoſationẽ cũ eo vt nõ appareãt cicatrices ſcarificatõiſ.i Et qñ fit caput purgiũ cũ eo cõuenit doloꝛi capi tis maxime melancolicis ⁊ ventoſitati cere⸗ bꝛi. ⁊ apꝑit opilatiões q̃ ſunt in eo.et pꝛopter banc cauſaʒ cõfert epilẽtie ⁊ paraliſi.In qua Tractatus declinat hõ caput ſuũ ad poſterioꝛa.et alteri paraliſi.⁊ toꝛture oꝛis ⁊ emigranee.attrahit enĩ hũiditates malas a cerebꝛo:⁊ ↄuẽit mul⸗ tũ.i¶ Et fit oleũ cũ ea ⁊ ↄuẽit ad oĩa ſupꝛadi⸗ cta.¶ Et qñ terit᷑ maioꝛana ſicca:⁊ cõſicit᷑ cũ melle ⁊ linit᷑ ſuꝑ liuoꝛeʒ q̃ fit ſub oculo aufert ipᷣm ⁊ expᷣmit᷑ſuccꝰ ex eadũ ẽrecẽs.ij¶Et fit caput purgiũ cũ eo:⁊ mũdificat cerebꝝ:⁊ cõ uenit egritudib eiꝰ frigidiſ⁊ melãcolic¶Et qñ ĩbibit᷑ in eo cotũ aut lana ⁊ ponit᷑i aurẽ a⸗ perit opilatões eiꝰ. Silr ãt facit oleũ eiꝰ Et calefacit mr̃icẽ.i Uñ Raſis ꝓpter aromati citatẽ ſuã: caliditatẽ ⁊ ſubtilitatẽ ↄuẽit oĩb⸗ egritudib frigidis:⁊ ↄfoꝛtat cerebꝝ ⁊ omĩa mẽbꝛa.i¶ Pli.ca. Oaioꝛana vires hʒ acres ⁊ calefactoꝛias ad oẽm duriciẽ vel rigoꝛẽval de idonea. Medet᷑ etiã cathaplaſmatibo ĩpo ſita ſiue potu data:a ſcoꝛpiõe vexatꝰ⁊ inteſti noꝝ toꝛimẽto vel difficultate mictꝰ laboꝛan⸗/ tes.¶ Elixatura eiꝰ vydropi medet᷑. Vrinã ꝓuocat ⁊ toꝛtiõibo vtilis ẽ.Succꝰ eiꝰ melle addito liuoꝛes detergit. Scoꝛpionũ ictꝰ cũ aceto ⁊ ſale cõpeſcit.Auctatiõibo bñ adhibe tur.cerot vtiliter adhihet᷑.¶ Tumoꝛes oẽs coꝛꝑis⁊ oculoꝛuʒ cathaplaſmatibo adhibita ſpgit.maxie cũ polẽta impoſita.¶ Jtẽ appo ſite ſolite purgatõis materiã ꝓuocat. In fe⸗ minis Malaginatibo ⁊ acopis miſcet᷑ bene. Capitulum. ellxxſ. Acis. Conſtantinꝰ in libꝛo graduũ m ait:Nucis muſcate qrboꝛis ramoꝛũ coꝛtex eſt macis que ab india venit. cuius natura calida eſt ⁊ ſicca in tertio gra⸗ du.¶ Platearius. Macis calida eſtet ſicca in.ij.gradu.Et ſ̃ᷣm quoſdaʒ flos eſt muſcate. Quod videt᷑ falſum eẽc.qꝛ floꝛes aut decidũt qaut in fructꝰ mutant᷑ Sunt aũt coꝛtices qui dam qui reperiũtur circa nuces muſcatas: ſicut circa auellanas ꝑ annos decẽ ſeruant᷑. Habẽtq; vᷣtutẽ ↄfoꝛtandi ex aromaticitate: diſſoluẽdi ⁊ ↄſumẽdi ex qualitatib. Eligen⸗ dqus eſt aũt macis ruffusvel ſubꝛuffus acutũ habens ſapoꝛem cũ aliquãtula amaritudine Dui vero nigricat terreus eſt.⁊ quiſapoꝛem acutũ nõ habet abijciẽdus eſt. Sera.lib.ag—- gre.ca.ſiſtoſi. Siſtoſi.i.macis.Et eſt coꝛtex nucis muſcate que eſt ſuꝑ coꝛticẽ groſſũ.Et melioꝛ ex eo eſt ille qͥ eſt coloꝛis fuſci ⁊ dete⸗ rioꝛ ex eo eſt niger.⁊ ĩ coꝛtice duro groſſo nu cis muſcate nõ eſt aliquod iuuamẽtũ. Sed fructus eiꝰ eſt vtilis medicine:⁊ oꝛitur in oꝛi ente.Arabes dicũt quidem ꝙ eſt macis. eſt coꝛtex qui appoꝛtatur de regione que nõ eſt grecoꝛum.⁊ coloꝛ eius eſt flauus. PHyperationes Dyaſ.ca.machil ſiue machir ſ̃m trãſſatio⸗ nem grecã.i.macis.Coꝛiũ eſt lignivenientis de barbarico:coloꝛis ruffi cũ roboꝛe ſolido. cui virtꝰ eſt ſtiptica ⁊ remoꝛdens qᷓ; maxime in guſtu. Tunſa ⁊ bibita emoptoicis ⁊ diſſin tericis ⁊ ſciliacis ſingularẽ pꝛeſtat effectuʒ. ¶ Collectoꝛ huiꝰ tꝑis macis eſt coꝛtex nucꝭ muſcate:qui adheret ipᷣi circumquaq; vt po⸗ teſt videri in barbulis auellanaꝝ.⁊ multoti⸗ ens vidi tuniſij ſiceſſe:licet dicat Dyaſ. Oa chir: id eſt macis eſſe coꝛiũ ligni erroꝛẽ trãſ⸗ latoꝛis.qꝛ debet dici coꝛiũ fructꝰ:vt patebit in caplo nuq muſcate.i¶ Gal. vij.ſim. far ca. de maci ſm trãſſationẽ arabicã. Gliaſter ſiue Taliffar.i.macis:coꝛtex eſt qui poꝛtat᷑ dein dia:in guſtu quidẽſtipticus ſufficienter cum bꝛeui quadã aromaticitate.¶ Cũ aũt adura⸗ tur eſt ſimilis pluribo aromat ibꝰ in dyanis: ⁊ ſubſtantia eiꝰ compoſita ex ſubſtantijs cõ⸗ trarijs:⁊ plurimuʒ qð eſt in ea ſubſtantia eſt terrea frigida.Et minꝰ qð in ea ſubſtãtia eſt ſubtilis caliditate:⁊ odoꝛ eiꝰ eſt bonus ſicut odoꝛ aliarum ſpecierum aromaticarum.que appoꝛt antur ab india. Sapoꝛ eius eſt ſtipti cus ſtipticitate multa cũ aliquãtulo aroma⸗ ticitatꝭ. ¶ Virtus eius eſt que deſiccat in.iij· — S ,—R— netr A mcne Porem lbag, tecner li goſon mrüc is4 enich ſrix ends o, upin 1di fi ! B. kon 1h Si⸗ cht rſin tden rn Ar n / geſt icut 4 Goanti De Herbis gradu.ſʒ ca.⁊ fri.nõ eſt opatio manifeſta.ↄfert fluxui ventris ⁊ vlceribo inteſtinoꝝ.⁊ bibit᷑ in emoptoyca⁊ in fluxibus humoꝝ ad ventrem Auiceñ.de viribo coꝛdis ait qↄſoꝛtat coꝛ. N V N/ Capitulum. cclxxij. Alua.y ſi. Malua ðᷣꝛ eo ꝙ molliendi m aluũ ac ſoluẽdi naturã habeat.i Pa. lli. iij. In fe. mẽſe malua ſerẽda eſt q̃ oc curſu hyemis ab incremẽti repᷣmet᷑ lõgitudine loco pingui delectat᷑:⁊ hũido gaudet letamme Trãſferunt᷑ eiꝰpla nte cũ ceperint q̃tuoꝛ hꝛe ſo lia vłqͥnq; ad minꝰ.yſaac. Malua ca.ẽ ĩ p.g. hu.in.ij.¶ Pla. Eſt em̃ malua domeſtica⁊ ſul⸗ neſtris. Malua domeſtica mag fri. eſt ⁊ hũi⸗ ditatẽ bʒ ſubtilioꝛẽ. Silueſtris ãt creſcit altiꝰ. ⁊ altioꝛa hʒ folia.⁊ q̃ſi frutex.h minꝰ fri.eſt:et habec viſcoſam humiditatẽ HM Operationes. ¶ ODyaſ. Malua melioꝛ eſt oꝛciua qᷓ; agreſtis: ſʒ cacoſtomaca eſt:ventrẽq; mollit. maxie ãteiꝰ vᷣgule ĩteſtinis vidẽt᷑ac veſice.Eius folia cru/⸗ da cathaplaſmata cũ ſale modico medent᷑ egi⸗ lopis.valẽt ⁊ apũ ꝑcuſſurj. ¶ MHalua elixa⁊ oleo admixta cataplaſmatibo adhibita acoꝛas ⁊ furfures capit tollit.Elixatura eiꝰmalactica eſt. Ad duricies ĩceſtinoꝝ atʒ matric ⁊ ani ne⸗ ceſſario ſupponit᷑. Yolia eiꝰcocta ⁊ impoſita cũ oleo modicoↄbuſtiõib ⁊ igniſacro.¶ Malua cũ radiciba cocta in iuſcello.venenoſis potiõib ſubuenit ſi freqͥnter bibat̃.¶ Pla. Malua va⸗ let ad maturandum ca. apata:terunt᷑ em̃ folia malue cũ axungia poꝛcina recenti ⁊ tegulã ca⸗ lefacta ſuꝑponit᷑.Hec etiã vʒ õ duriciẽ ſplenis ⁊ epatꝭ.q Yomentũ exaqua decoctõis eiꝰ fac⸗ tũ circa pedes.valet ad ſomnũ puocandũ ĩ fe bꝛib acutis.iſſ Conſtanti. Malua eſt fri. in. ij. G·⁊ hu.in pᷣ.quiddã caloꝛis accidentali hʒ.ideo q;ſi in vino ſit cocta ⁊ cataplaſmet᷑ õ ſcrofulas apᷣata tumoꝛeſq; mãmillaꝝ vʒ.¶ Succus eiꝰ ſicũ vino bibat᷑ ſtra nginriã.i.difficulcatẽ min gẽdi diſſoluit:⁊ lapidẽ frangit. Sciatice ↄue⸗ niẽs inteſtina ſanat vulnerata.ſi cũ aceto coq̃t᷑ doloꝛem capitum lotoꝝ mitigat. 4. „ Capitulum. clxxiij. lũ. Rabbi Moyſes ca.ð malo.Ex m eis q̃dã ſũt dulcia.q̃dã põtica.q̃dã ſtip tica ⁊c.Hoc idẽ dic Auerrois.v. Colli get. auc. Auenʒoar. Sera.li.ag.c.de malo. Et exeis q̃dã ſũt ſtiptica.qᷓdã pontica.q̃dã dulcia. qdã acetoſa.⁊ q̃dã inſipida aq̃a. In dulcib ẽ ſuba aqſa tꝑateſube.⁊ in põticq qʒ vincit ſuꝑ eaẽ tꝑamẽtũ fri.terreũ.ſʒ ſtiptic eſt hec eadem ſuba cũ ſuba aqſa:q̃ in dulcibi.Et ĩ acetoſis ẽ ſuba aquea frigida. r. B Tractatus HOperationes. ¶ Rabbi moyſes. Malũ odoꝛe ſuo coꝛroboꝛat coꝛ ⁊ cerebꝝ:⁊ iuuat ptiſic ⁊ melãcoli.ſʒ come ſtio eipeioꝛ eſt oim comeſtõe fructuũ.generat ventoſitatẽ.ſ.quã gñat in.ij.⁊.ii.digeſtiõe.ita vt ſit dictũ a ſapiẽtibꝰ ꝙ gñat ptiſim ⁊ ethicã.eo q'hmòi vẽtoſitates inflant arterias ⁊ venas. Gał..vij.ſim.far.ca. Milea.i.pomaria.⁊ eſt arboꝛ mali.non quelibeteſt vniꝰnate.ſic neq; fructꝰ. NHam pomoꝝ alia ſunt dulcia.alia vero guſtera.alia põtica.alia ᷣo acida.alia vo non totaliter exoluta ⁊ aqſa.⁊ aannar gaſitas in u bis vt ſit complexio eoꝝ bumidioꝛ ⁊ frigidioꝛ. Terreſtre vᷣofrigidũ dominat in põticis. In⸗ digeſtũ vᷣo in auſteris. Hoc ⁊ aqueũ frigiqum ſi in dulcibseucratũ dñat᷑ Iſtaat ⁊ folia ſuceci 2 coꝛtices eius ar boꝛis adinuicem differunt. ¶ Vñ de herbis vti cũ auſteris q dem ⁊ acidis. Vulnera ↄſolidat.⁊ flegmo nũ qͥ ſũtĩ gñatiõe reꝑcutere id qdð influit.⁊ ſtomachũ exſolubuẽ.⁊ vẽtrẽ coꝛroboꝛat.cũ aq̊ſioꝛib vᷣo moꝛdaces fle gmões icipiẽtes:⁊ eos qͥ ſũtĩ augmẽto rmittere ¶ Om̃ãt multa oibo pomis humiditas inſert᷑ palã eſt ⁊ exeo ꝙ nulliꝰeoꝝ ſuccꝰ ꝑduratſʒ ace⸗ ſcũt ⁊ coꝛrũ punt᷑ oĩa.ſolũ em̃ citonioꝝ( q̃ vtiq; ꝓpterpᷣdominantẽ ſtipticitatẽ minꝰ ſunt hũida alijs)q̃ᷓꝝ ſuccus coctcũ melle durare põt.ipſe ãt ꝑſe neq; ita ẽ durabilis. ODalũgran atũ.le⸗ ge capᷣ. Granatũ.⁊ mala cito nia lege citonia. Capitulum. cllxxiiij. Ala maciana.exponit vſi.ꝙa loco di⸗ m ciũt̃.Quidã vᷣo exponũt ſilueſtria.vul⸗ gari tñ byſpanico etiã domeſtica om̃ia matiana dicũt᷑. Dyal.de ipᷣis ꝓpꝛiũ facit caplin inqͥt. Matiana cũ adhuc immatura ſtiptica ſũt ⁊c. In alio tñ capᷣ.exponit ꝙ ſũt eſtiua.apð Sera. vᷣo ex vᷣbis Dyaſ.hẽtur ꝙcolligũt ĩ ve⸗ re.Et Auiceñ.in h̊ ↄcoꝛdare vide’. DBVO peratio nes. ¶ Aui. diẽ ꝙ nocẽt neruis ꝓpe nerualia.ſiẽ dis xit Dyvaſ.i¶ Et ð viribo coꝛdis di ↄfoꝛtatcoꝛ. ℳ —. — apitulum. clxxu. Anna vt ait Auiẽ.eſt roscadens ſuꝑ m ldlapidẽ ⁊ plantas. ⁊ hʒ plures ſpecies. ? denomĩata eſt tereniabin.⁊ ſiracoſt.⁊ ſuccaꝝ baoſer ẽ de ſpẽboerꝰ.Et ait Aui. Mãs na diuerſiſicat᷑ ſm diuerſitateʒ reꝝ ſuꝑ q̃sca⸗ dit recipiẽs ab eis diuerſitates ⁊ ᷣtutesapud nos vididuas ſpẽs.vna q̃ꝝ ẽ j̃nuloſa nõ ↄiũc⸗ cta qnulis.alia ↄglobata q artificio magꝭ vide tur ſophiſticata ex ʒuccaro cocta ⁊ folijs ſene: q̃ᷓꝝ fruſtula ĩmixta vident᷑ ſapoꝛẽ(qͥ ſene)oſtẽ// dit.¶ Sera. li. ag. c. Men. i. mãna eſt ca.? abæ ſtergit ⁊ lauat.⁊ eſt ca.in pᷣ.ꝗtẽꝑata hũiditate ⁊ ſiccitate.i¶ Et idẽ auc.Raſis dixit qͥdẽ manna cadit ſuper arboꝛẽ que dicit᷑ tamariſcus ſicut mel.⁊ qn facit moꝛam ſuꝑ plantã illã albeſcit. ſʒ qñ ibi nõ moꝛat᷑ ſʒ colligĩcito cũ folio eius cſt viridis. Melioꝛ ex ea eſt cuius coloꝛ eſt cla rusappꝛopinquãs albedini.⁊ hʒ parũ ruboꝛis Plinius. Manna eſt omms ros cadens ſu De Verbis * ꝑ lapidẽ aut arbo:ẽ.⁊ fit dulcis.⁊ coagulat᷑ ſi⸗ mel. ⁊ exſic catur ſic gũmi quẽadmodũ terenia bin.Eſt alia ſpecies que vocatur tereniabin. qua lege ca pitulum Tereniabin. Hobkrationes. Sera.auc. Raſis. Que de ipo cadit ſuꝑ ar⸗ boꝛẽ tamariſci ẽ bonatuſſi ⁊ aſꝑitate pectoꝛis Kolligit eã Raſis ⁊ dixit.qꝙ; ma nacadit ſuꝑ ar boꝛẽ qͥ ðꝛ tamariſcꝰſic mel.¶ Et idẽ au. Habix Eſt ca.ĩ fi.pmi ſicca ꝓpinquãs caliditati.ↄfert relaxationi ſtomachi:⁊ a bſtringit ventrẽ:⁊ cõ⸗ uenit aquecitrine qũ bibit᷑ de ea.emplaſtratur vẽter.⁊ ingredit᷑ in medicinis apoſtematum. ¶¶ Et exſiccat catarrũ qñ fit caput purgiũ:qm̃ mũdificat cerebꝛũ ⁊ expellit ab eo ventoſitatẽ groſſam.¶Et foꝛtificat medicinas:qũ miſcet cũ eis ĩ potioniba⁊ coput purgijs.⁊ delet apo⸗ ſtemata flegmatica. ⁊ miſcet in ↄfectiõibapter excellens iuuamentũ qð eſt in ea. 1 n TI 4/ H RD 1 Capitulum. eclxxuj. Andragoꝛa vir.yſi. Spẽs erꝰ due ſunt m Maſculꝰſcʒ ⁊ femina. De maſculo in iſto capᷣ.tractat᷑. Mandra goꝛa ſilis eſt paruo peponi.dicta ꝙ hʒ mala ſuaue olentia: magnitudine malimatiani.vñ ⁊ latini eãõ maæ⸗ lũterre vocãt:eo q radicẽ hʒ foꝛmã hoĩs ſimilã tẽ. Antropos em̃ hõ ðꝛ.hinꝰ coꝛtex in vino miſ ſa dat ad bibendũ his quoꝝ coꝛpꝰſecandũ eſt ꝓpter curã vt ſopoꝛati doloꝛẽ nõ ſentiãt. Ma⸗ ſculofolia hʒ ſimilia bete.¶ Pliniꝰ li.xxv.an didꝰqͥ ⁊ mas.niger q̃ femia exiſtimat᷑mandra goꝛa.iſ Dyaſ. Maſculꝰ vo mãdragoꝛa hʒ ſolia alba ⁊ maioꝛa:lata ⁊ leuia ſiẽ bete. Mala eius duplicia naſcunt᷑ coloꝛe croceo.odoꝛe ſuaui cũ grauitate q̃ paſtoꝛes comedũt.⁊ ſtatim ſomnũ capiũt. Au c. Mãdragoꝛa fri.vſ q; ad.iij.gra. ⁊ humida.Oĩs ãt mãdragoꝛe radixmagna ẽ: hoĩs foꝛme ſilis. Mandra goꝛa em nomen eſt vmaginis naturalis.ſcʒ ſiẽ planta exiſtens in foꝛma hoĩis.iſ Ex herbario. Mandragoꝛaq; foꝛtiſſimiodoꝛis eſt ab hoĩe ieiuno nõ colligit —* . . Haſculus autẽ habet albid oꝛa folia et ma⸗ ioꝛa:ſed vtriuſq; vis eſt vna. èð, 5 Pyperatione ¶ Sera. OQñ ex iſta radice exhibet᷑ alicui ĩ po⸗ tu vel cibo cũ paneinc dit ſumens eã in ſuber Et iõ vtunt᷑ corurgici qñ volũt mẽbꝝ incidere. ¶ Et idẽ auc.Dyaſ. Virtus maſculi eſt. ꝙ ſi co quat᷑ radix ĩ vino donec minnit᷑tertia pars. et colat᷑ ⁊ reponit᷑ ⁊ accipit᷑ ex ea q̃ntitas.ʒ.i.⁊ ad⸗ miniſtrat᷑ad nimias vigilias.⁊ ad ſecãdos do loꝛes:⁊ qñ fuerit neceſſe incidere aut cauteriſa re ali quod mẽbꝝ ⁊ volumꝰ ꝙ nõ ſentiat᷑:detur ei in potu pꝛius. ¶ Et bibant᷑ duo ono os ex ſucco radicis cum mellicrato faciunt euomere flegma ⁊ coleram ſicut elleboꝛus.ſʒ ſi accipiat plusoccidit.Et coꝛtex radicis ingredit᷑ in me⸗ dicinis oculoꝝ ⁊ in naſcalib.¶ Et qñ acc pit exeo medius onulus ⁊ ſupponit᷑ ꝓpuocatmen⸗ ſtrus:⁊ extrahit fetum. Et qñ ponit᷑ in ano ſiẽ ſuppoſitoꝛiũ facit doꝛmire.¶ Et qñ radix eius elixat᷑ cũ eboꝛe ſex hoꝛis mollificateum⁊ facit ipᷣm abilẽ ad faciendũ quãcũq; figurã voluerꝭ⸗ ¶ Et qñ ſit empla ſtrũ cũ folijs eiꝰrecẽnbocum ſanie eſt ↄueniẽs a poſtematibo calidis oculoꝝ ⁊ apᷣatibo fuꝑpueniẽtibovulnerib ⁊ vlceribus. et reſoluit apata dura:⁊ ſcroſulas ⁊ exituras. ¶ Etxqñ fricat᷑ cũ eo empetigo ⁊ baras ⁊ ſimis lia eis ſex dieb aufert ea ſine vlceratiõe loci.⁊ ↄferũt attritiõibo q̃ fũt in itinere. ¶ Radix vo eiꝰ qñ terit᷑ ↄtritiõe foꝛti:⁊ fit eimplaſtrum cũ ea ⁊ aceto curat heriſipilã.⁊ qñ miſcet᷑ cumoleo ⁊ melle eſt bona moꝛſui venenoſo.⁊ qñ miſcet᷑ cũ ſa nic ſedat cyrogras:⁊ doloꝛẽ ũcturaꝝ.et oẽs alios doloꝛes.¶ Fit aũt vinũ cũ coꝛtice eiꝰradi cis ĩ hũc modũ abſq; decocuõe.accipiat᷑ de vi⸗ no dulci anphoꝛa yna.⁊ ꝓijciãt᷑ tres magne ra r i dces in ea.⁊ det᷑ in potu q̃ntitas triũ onolos illi quẽ neceſſe eſt ĩcidere aut cauteriſare.⁊ nõ ſentiet cauteriſatiõeʒ aut inciſionẽ ꝓpter ſubet qð ↄtingit ei.⁊ qũſumit᷑ deea nimis facit apo⸗ plexiã.¶ Succ pomoꝝ eius qñ ſumit᷑ in potu müdificat matriceʒ qñ admiſcet᷑ ei ſulfur 2 fit inde naſcale abſcindit fluxum matricis. CLolligit᷑ aũt lacheymꝰhuius plante:qũñ ꝑfo⸗ rat᷑radi eiꝰ⁊ colligit᷑ qd emanat exlachꝛymo in vaſe vitreato. Verum ſuccus eiꝰ ſoetioꝛ eſt lachꝛymo. ? nõ eſt in om̃i ꝑteradic tm̃ de hu⸗ miditate:q; qnñ vulneratur emittit lachꝛeimum: quod quidem experientia ſciri potet. Alia ſpẽs q̃ noiat᷑ narbus adminiſtratur a cirurgicis qn volũt mẽbꝛũ aliqð incidere.⁊ qũ bibit ſolatrũ qͥd ð:ſuffocans ei eſttyriaca. ¶ Et idẽ auc.Raſis.dixit mihi qͥdã ex antiqs babilonie. ꝙ q̃dam puella comedit qͥnq; poma mãdragoꝛe.⁊ cecidit ſincopiſata.⁊ tota effecta eſt rubicunda.⁊ quidamſuꝑueniẽs effudit ſu⸗ per caput eius aquã nimis donec ſurrexit. ¶ Et ego vidihoĩes qͥ ſũpſert de radice eiꝰcau⸗ ſa ĩpinguãdi.⁊ accidit eis ſic accidere ſolet hoĩ⸗ bus ingredientibo balneuʒ ⁊ bibentibus poſt exiiũ vinũ muliũ. Nam factꝰ fuii vultꝰ eoꝛũ ni⸗ mis rubicũdus. Et idem auc.Dydſ.Radicẽ maiuldragoze muiti dant 9d amoꝛem. JS. „ . R 2. Capitulum. cclxxvij Aindrogoꝛa femĩe. Sera. auctoꝛitate m Dyaſ.Et femĩe coloꝛ eſt niger.⁊ noĩat landachis ſiue bandachis autlactuca Nã ĩ folijs eiꝰẽ ſilitudo cũ folijs lactuce.⁊ ſũt pinguia grauis odoꝛis.⁊ extẽdunt᷑ ſuꝑfaciem terre. in medio folioꝝ eiꝰeſt ſimile neſpili.et eſt lofach.⁊ eſt citrini coloꝛis.hñs odoꝛẽ bonũ.et intra ipᷣm ſunt grana ſimilia granis piroꝛũ. t habet rodices magnas mediocriter duas vel tres adherẽtes inuicẽ exterꝰnigras ⁊ interius albas. ſuꝑ quas eſt coꝛtex groſſus. Et hec ſpẽs mandragoꝛe nõ habet ſtipbiten. Pbperationeg. ¶ Mandragoꝛa ſoꝛtiſſim odoꝛis eſt a bhomi ne ieiuno non colligtuu. Utriuſq; vis vna eſt. hec cum polenta trita feruoꝛes ocu oꝝ ⁊ doloꝛes qaurium ſedat. ¶ Radix eiꝰ cũ aceto trita ⁊ illita ignẽ ſacrũ cu rat.¶ Aui. Mãdragoꝛa ſo mnũ ꝓuocat ei qñn ponit᷑ ĩ vino vehemẽter inebꝛiat.mliuſq; vſus es ⁊ odoꝛamẽtũ faciũt apoplexiã.¶ Lac eius euellit lẽtigines ⁊ pãnũ ſine moꝛdicatõe.oluẽe⸗ do ãt educi:colerã ⁊ flegma.¶ Radixerꝰtruia? cũ aceto impoſita ſuꝑ heriſipilã ſanat eã.ſemẽ eiꝰ matricẽ mũdit᷑icat.vel vomitũ ꝓuocat. a Oe de e + — — —— — —— — — — — wei ni d p 8 2à De YMerbis Capitulum. ccxxlviij. Arua. Serapion. Marua eſt planta m ſilis pꝛaſſio:niſi qꝛ eſt lõgioꝛ.eo habzʒ folia parua multa dura ⁊ aſpera:bo⸗ nũ odoꝛem habentia dulcia.ſuꝑ que ſunt pili parui.⁊ hʒ vᷣgas multas egrediẽtes ab vnara dice.⁊ albioꝛes vᷣgis pꝛaſſij:naſcit᷑ lois mõtuo ſis ⁊ aſperis. Et idem auctoꝛitate Gal. Sa⸗ poꝛ eius eſt acutus pungitiuꝰ amarus.⁊ virtꝰ eius eſt que calefacit in ſecũdo gradu. Dperationes. Serapion. Virtus eiꝰ eſt qᷓ̃ abſtergit ⁊ in⸗ cidit.⁊ ꝓuocat menſtrua.⁊ occidit ſetum. ¶ Et expellit ſecundinam.habet virtutem cale factiuam acutam ¶ Et id eo quando bibitur decoctio folioꝝ eiꝰ cum vino pꝛouocat menſtrua. ¶ Et facit aboꝛſum:⁊ expellit ſecundinam. Capitulum. cclxxix. Arubium ſiue Pꝛaſſium. Derapion m libꝛo aggre.capᷣ.Faraſion.i.pꝛaſſium. Eſt herba habens ramulos multos egredientes ab vna radice.⁊ ſuꝑ ipſos eſt boꝛ⸗ ra pauca.uius coloꝛ eſt albus.⁊ virge eius ſunt quadrate. ? ſolia eius ſunt in lõgitudine pollicis.obꝛotunda rugoſa velaſpera.ſuꝑ que eſt boꝛra. Et ſemen eius ⁊ floꝛes eius ſunt di⸗ uiſa ꝑramos eius.⁊ ſemen eius rotundũ ad aſperitatem tendens. Naſcit᷑ in campis ⁊ in edificijs domoꝝ.i¶ Dyaſco.capᷣ.de marubio Marubium vel Pꝛaſſium frutex eſt er vnara dice. multas virgas habens albas ⁊ aſperas: ⁊ quadratas.Et folia ſimilia digito m aioꝛi.et obꝛotũda ⁊ aſpera alba ⁊ rugoſa.⁊ guſtu ama ra.ſemen eſt illi obꝛotundũ ⁊ verticuloſum et aſperum. Naſcitur locis multis.¶ Auiceñ.li. ſecũdo.cap.de pꝛaſſio.Pꝛaſſiũ eſt herba ama ri ſapoꝛis.¶ Inquit oꝛibaſius. Non ſunr cale factio eius ⁊ exſiccatio ipſins foꝛtes.Alij autẽ dixerunt ꝙ eſt calida in tertio gradu:ſicca in ſecundo.E ſt aperitiuum:abſtergit ⁊ liqueſacit ⁊ reſoluit ⁊ inceidit. Poperationes ¶ Serapion inquit. Aperit operationes ſple⸗ nis et epatis.⁊ mu ndificat pulmonem ⁊ pec⸗ tus ꝑſcreatum. ⁊ pꝛouocat menſtrua quando bibitur.⁊ quãdo ponitur exterius abſtergit et reſoluit.ſuccus autem folioꝝ eius poſtq; eſt de ſiccatus in ſole reſoluitur cum melle:et admi⸗ niſtratur ad viſum acuendum. ¶ Et fit cum eo ſternutatoꝛiũ vctericis.ad mũ dificandum mſfectionem coloꝛis.⁊ adminiſtra tur cum medicinis aperientibo inſtrumenta auditus.⁊ datur ſuccus eius illis in potu qui ſumpſeruntmedicinas moꝛtiferas.verum no⸗ cet renibus ⁊ veſice. ¶ Et emplaſtrum cum folijs eius ⁊ melle mũ⸗ dificat vlcera ſoꝛdida.⁊ euellit panariciũ ⁊ car nem putrida m. ⁊ ſedat doloꝛes lateris.Et fit emplaſtrum cum marubio et ſale.et confert moꝛſui canis rabidi. — ¶ Dyaſ.olia eius ſicca:vel ſuccus folioꝝ eiꝰ vel ſemen eius elixum ⁊ bibitũ cũ melle ptiſic ⁊ tuſſientibo ⁊ aſmaticis ꝓdeſt. Toꝛacem pur⸗ gat:maxime yriſilirice mixta. ¶ Purgãadis vtiliter mulieribo adhibet᷑. Se⸗ cundinas excludit:diu patientibus ſubuenit. Veſice ⁊ renibus cõtranum eſt.melle addito vulnera purgat ⁊ illa detergit. Paſcẽtia vulne⸗ ra compeſcit.doloꝛẽ lateris tollit. ¶ Succus ſiccatus melle ⁊ vno addito caligi nes oculoꝝ detergit.vyctericis naribus immiſ ſus fert auxilia.cum oleo roſarum ſuccus eiꝰ aurium do loꝛem mitigat. ¶ Auiceñ. Succus eiꝰofert doloꝛi auris anti⸗ quo.⁊ mũdificat ⁊ aperit meatꝰauditꝰ.⁊ remo uet antiquũ doloꝛẽ eius. Succus eiꝰ cũ melle eſt cõneniens ad acuendum viſum. mũdiſicat r üj „d N § W Capitulum. clxxx. Arrubiaſtrũ vel Marrubiũ nigrum. m vel Marrubium ſilueſtre. Dvaſ. cap̃. Bubloeie. id eſt marrubiaſtrũ. Et eſt ſilis marrubio:niſi qꝛ ſolia eiꝰ nõ ſũtroiunda: ſʒ piloſa ſimilia folis ignide magne vel acali⸗ fex.idẽ virgas nigras ⁊ quadras hʒ ⁊ aſperas ex vna radice virgellas multas ꝓferens. Dperationes ¶ ODyaſ.Eius vires faciũt ad ſerpentũ moꝛſus ⁊ ad ſuſpirioſos.ſtrumas diſſoluit.⁊ mẽſtrua ꝓuocat. Decoctio eiꝰ in aqua cũ grano ſolis modica liqͥricia ſto macho bñ ↄuenit.i¶ Folia eius additoſale in cathaplaſmatibo compoſi⸗ ta moꝛſus caninos mitigant in cinere calido miſſa ⁊ marcida facia cõdilomata ſolunnt. ¶ Uulnera ſoꝛdida melle addito purgant. Capitulum. cclxxxj. Tractatus pectus ⁊ pulmonẽ ꝑ eductionẽ ſputi. ¶Eſt aperitiuũ opilationũ ĩ epate ſpiene ⁊ re⸗ nibo. ꝓuocat mẽſtrua.⁊ mũdificat matricem. ¶ Galviij.ſim.far.ca.de pꝛaſſio ſᷣm tranſlatio nẽ ara bicã.ſapoꝛ eiꝰeſt amarꝰ:⁊ vᷣtus etꝰcalida ⁊ ſicca in ſcðᷣo gdu:vñ abſtergit ⁊ reſoluit. Aeriſſilua. Pandecta ca. ccccexxxiiij. m Matriſſilua latine.grece ſplemon vel ſplenaria vel linealis vel periclumenos Herbga eſt cuiꝰ folia ſunt ex altero lateꝝ ſubal⸗ bida.⁊ ex altero viridia ſe adherẽs ⁊ inuoluẽs ſepius.cuiꝰfructus eſt magnitudinis cubebaꝝ in pncipio viridis ⁊ cũ maturauerit citrini coꝝ loꝛis tendẽtis ad rubedinẽ poſiti oꝛdinarie.et ↄcluſi in duobo folijs ſimul ↄiunctis.exiſten⸗ tibo in capitibo ſtipitũ iuxta eum. ¶ Dyaſ.cap̃. Periclimenos frutexeſt ſimplex ĩ circũitu fo lia habẽs alba ⁊ ſimilia edere.⁊ circa ipᷣa folia vge ſũt tenues:in qͥbo eſt ſemenedere ſimile.qð ſemen folijs adheret.durũ vt cũ vi leuet᷑. Radix eſt ill groſſa. Naſcit᷑ in locis cultis ⁊ in oꝛtis: et inter roſas:⁊ intercluſis locis.⁊ coheret ſibi vicinis fructibo vel circũuolum. Gal. Penicli⸗ menos.i.matriſſilua.vtilis eſt fructꝰ:⁊ folia in ciſiue ſimul ⁊ calefactiue exiſtentia virtutis. Operationes Dyaſ. Semẽ eiꝰ colleciũ ⁊ in vmbꝛa ſiccatũ ⁊ cũ vino bibitũ diebo.xl.ſple nẽ ſiccat.vꝛinã ſan guineã ſexta die puocat oꝛthonoicis ⁊ ſubglu⸗ tientibo medet᷑.¶ Diu parturientibo ſubuenit. ſimilis vᷣtus eſt folijs ipſiꝰ.xxxvij. diebo bibita genitalia ſemina hoĩs pꝛiuat.oleo mixta ⁊ per uncta frigoꝛa periodica excludit. nan e Dnc vürtl fnu hn ihots Aeee e De Herbis Bal: Ita ẽ vinatiua ⁊ vꝛinã ſanguineã oꝑat᷑ bibita vſq; plurimũ ĩ pᷣncipio vᷣo vꝛinatiua ſo⸗ lũ eſt.¶ Extroꝛſũ vᷣo cũ oleo vnctũ calefacit.in⸗ uat aũt ſpleneticos ⁊ diſſintericos.¶ Mẽſura Fo fotatiõis dꝛagos eſt vnus cũ vino:ſiccatãt ſperma.Et qͥdã aiunt.ſi plurimũ bibat᷑ om̃ifa⸗ riã in generatiuifiunt qͥ bibũt.¶ Quidã ãtet terimmũ dieꝝ in hutꝰpotu ſic Dyaſ.facit ſepteʒ ⁊.xxx.dies reꝑiri ab eo ponũt. Ita ãt ⁊ vꝛinas ſanguineas fieri vt a quarta dieꝝ. E W — 2 . Capitulum. cclxxxij. Elliſſa vel meliſſa.Pan.ca.xc. Meliſſa m ſlilis eſt pꝛaſſio:hũs tũ citri odoꝛẽ ca.⁊ ſic. in.ij.g. Sera.li.ag.capᷣ.bedarũgie. auc. Dyaſ.Bedarũgie vel meliſophilos:qð ſic ðꝛ eo ꝙ libẽter eã apeſmãducẽt.herba ẽ tirſos hñs qdratos hirtos plurimos ex vna radice. ⁊ folia ſilia bublote.maioꝛa tñ ⁊ tenera⁊ non ſic aſpa vt citꝝ in odoꝛe. In alio Sera.habet ſic. Melliſophilos.i.meliſſa herba eſt ſupquã apes delectant᷑ ſtare.⁊ virge ipſiꝰ ⁊ folia ſitant vgis ⁊ folijs marubij ſilueſtris.⁊ vᷣge eiꝰ ⁊ ſti⸗ pites ſũt anguloſi q̃dranguli.⁊ folia eius ſunt maioꝛa folijs marubij ſilueſtris.⁊ nõ ſunt puo ſaſiẽ folia ipᷣiꝰ.⁊ odoꝛ eiꝰeſt ſic odoꝛ curi.hal. vij.ſim.far.capᷣ.melliſo filum.i.meliſſia.Pꝛaſſio qdeʒ eſt ſimile. deficit qnidẽ ab eo multum in virtute.⁊ ꝓpterea neq; vtit᷑ gliqͥ eo.ſuꝑfluũ em̃ eſt pꝛaſſio egñte ita copioſo vbiq; terraꝝ mel⸗ liſofilo vti. Si vᷣo aliqñ nõ affuerit pꝛaſſium: licet hoc vti in omib in quiba vtimur illo: ſciẽ⸗ tes ꝙ ab actu deficit. . Operationes. Sera. olia eiꝰ cũ vino bibita ⁊ ĩ cataplaſ⸗ matibo vim ſcoꝛpiõis optime curat. Caninos moꝛſus ad ſaniatẽ ꝑducit.¶ Elixatura erꝰ id facere põt.cuiꝰelixatura fomẽto adhibita men ſtruis lõgiſſimi tpis imꝑat.oꝛe retenta doloꝛẽ dentium mitigat.diſſintericis opimilat᷑. Yolia ipᷣa oĩa ſimiliter facere pñt.toꝛtiõibo recte adhi be?.¶ Et vt electuarium oꝛthonoicis ꝓdeſt ſale addito.⁊ anheloſis:⁊ qui nõ pñt iacere.⁊ in ca taplaſmatib adhibita ſcrofas ſpargit: vulne⸗ rapurgat:atricis opitulat᷑.¶ Et qñ fit empla⸗ ſtrũ cũ ea ſedat doloꝛẽ iuncturau.i Et idẽ auc. Aben meſuay. Pꝛopetas eiꝰeſt letificare aĩaʒ ¶ Et idẽ auc.yſaac.Oñ comedit᷑ bedarũgie in ieiunio ↄfert ſtomacho frigido ⁊ hu mido.⁊ fa cit digeri cibũ groſſuʒ.⁊ aꝑit opilatões cerebꝛi. ¶ Et deꝓpꝛietate eiꝰeſt ↄferre debilitati coꝛdis ⁊ a ufert cardiacã.⁊ remouet afſtictiões.ſolici⸗ tudines ⁊ timoꝛes qͥ accidũt a melãcolia et hu⸗ moꝛe aduſto qbo nõ poſſunt doꝛmre. Auicẽ. de viribo coꝛdis dicit ꝙↄſoꝛtat coꝛ. 8 “ dD d8 d Tractatus Coapitulum. cclxxxiij. Ellilotũ. Pla. Mellilotũ ca. eſt ⁊ ſic. m in p.ꝗ̊. Curꝰſemen ſiir appellat᷑.⁊ qꝛ ſe⸗ micirculi ſoꝛmã hʒ etiam coꝛona regia ðꝛ. Semẽ cũ coꝛticibo in medici nis ponit᷑ ac ꝑ. tres ãnos ſeruat᷑. Adeo nãq; paruũ eſt ⁊ adhe⸗ rens coꝛtici.vt vix inde poſſit ſeꝑari.vᷣtutẽ hʒ ↄfſoꝛtãdi ex aromaticita te.diureticã ex ſubtili/ tate ſubſtãtie. Idẽ coꝛona regia ðꝛ.qꝛ vagine ſeminũ eiꝰfoꝛmate ſũt ad modũ ſemicirculi: q̃ cũ ſuis ſeminiba ponũt᷑ in medicinis. Herba ipᷣa hʒ folia rotũda viridia.⁊ rami eiꝰ ſũt ſubti les multũ:⁊ folia eiꝰrara.⁊ ſemina eiꝰ hñt vagi⸗ nas ſubtiles rotũdas:ſic vᷣge ꝑuuloꝝ:in quib⸗ ↄtinent᷑.Et ſũt illa ſemia pauca glauci coloꝛꝭ rotũda:minoꝛa granis ſinapis.Et qð de ipſa adminiſtrat᷑ ſunt ille vagine cũ eo qð eſt in eis ex ſeminibo vel granis:flos eiꝰ eſt citrinꝰ boni odoꝛis.Hec habent᷑ etiam a Serapione cap̃. Alchelialamech. Dyaſ.ca.de melliloto. Mel⸗ lilotũ diafoꝛeticũ eſt ⁊ modicũ digeſtoꝛiũ ẽ cũ nimietate caloꝛis.Gal.vij.ſim.far.ca.de melli⸗ loto. Mellilotũ mixte ẽ vᷣtutꝭ.habct em̃ quid ſtipticũ ⁊ dyaſoꝛeticũ digeritq;.plꝰem̃ in eo eſt calide ſubſtãtie qᷓ; frigide.Auic.ij.li.ca.de mel liloto. Mellilotũ eſt flos plante coloꝛis palee in q̊ eſt figura lunaris cũ raritate ſua qndam habens duriciẽ. Et exeo qͥdẽ aliud eſt album: ⁊ aliud eſt citrinũ.⁊ exeo melius eſt qð eſt du⸗ rius.⁊ cuius coloꝛ ad albedinẽ parũꝑ declinat ⁊ ſapoꝛ eiꝰamarioꝛ ſentit᷑.⁊ cuiꝰodoꝛ eſt mani feſtioꝛ.Et idem aucto.Dyaſ. Melius ex eo eſt croceus coloꝛ.⁊ eſt acutioꝛis odoꝛis:q;uis eiꝰ odoꝛ in pncipio ſpeciei ipſiꝰſit paruus ⁊ debi⸗ lis. ⁊ ſic in coloꝛe eius coloꝛ fenugreci. DOperationes. ¶ Serapion auc. Dyaſ. Mellilotũ eſt ſtipti⸗ cũ⁊ mollificatiuũ apoſtematũ calidoꝝ ⁊ maxi me apoſtematũ oculoꝝ ⁊ ani ⁊ teſticuloꝝ. Et qñ coquit᷑ cũ rob ⁊ fit cũ eo emplaſtrũ.et foꝛſitan miſcet᷑ cũ vitello oui.aut farina fenu⸗ greci.aut ſeminis lini.aut pulueris molẽdini. aut cũ papauere ſolũ cũ aqua ↄſfert vlceribo qᷓ noĩant᷑ faul.Et q miſcet᷑ cũ bolis qͥ aſpoꝛtãt de terra q̃ ðꝛ hotã.aut miſcentur cũ eo galle.⁊ diſſoluũtur cum vi no ⁊ liniuntur cum eo vlce⸗ ra humidaq;̃ fiunt in capite:curat ea. ¶ Et poni coctũ ⁊ crudũ in vino:⁊ cũ aliquo illoꝝ q̃ diximꝰſuꝑ ſtomachũ:⁊ ſedat doloꝛẽ eiꝰ. Et qñ expmit᷑ ab eo ſuccus coctꝰ ⁊ miſcet᷑ cum rob ⁊ ſtillat᷑ in aurem ſedat doloꝛẽeiꝰ.Et qñq; funditur ſuꝑ ca put cũ aceto ⁊ oleoroſaꝝ:ſedat doloꝛem capitis. Auicẽna. Mellilotũ ofert apoſtematiby ca lidis ⁊ duris.⁊ ꝓpꝛie cũ careno ⁊ etiã ꝑmixtum cũ vitello omn⁊ farina fenugreci ſemine lini. aut papaueris fᷣm locum,.Bæ ¶Et cõfert vlceribo humidis.⁊ ꝓpꝛie linitũ cũ aqua:⁊ cũ aliquo deſiccatiuoꝝ appoſito cũ eo qð ſit ſicut galle.⁊ lutũ lene ⁊ lentes. Et confert apoſtematibo auriũ ⁊ doloꝛibus gncharum ſuperpoſito emplaſtro ex eo cũ ca⸗ reno:⁊ reliquis quedicta ſunt.et diſtillatiõefa⸗ cta in eis ex ſucco.⁊ eius iuuamentum in dolo ribus eſt velotius ex ipſo quoq; fiunt embꝛoce ⁊ ſedant ſodam. . ¶ Et confert apoſtematibus oculi:facto em⸗ plaſtro exeo cum careno:⁊ cum eis que dicta ſunt vel decocta cum vino. ¶ Et ↄfert apoſtematibo ani et teſticuloꝝ fa⸗ cto emplaſtro cũ eis q̃ dictaſunt.locoeius po⸗ nitur qᷓntum eſt pondus ipſius de camomilla aut eius medium de folijs fic. ¶ Platearius. Uinum decoetionis eius con⸗ foꝛtat:et ventoſitatem incluſam expellit.Opi⸗ lationem renum ⁊ veſice aperit. ¶ Semen eius in bꝛodio poſitum ipſumfa⸗ cit boni ſapoꝛis:⁊ boni odoꝛis. ¶ Et potiſſimum eſt mellilotum ad emoꝛroi⸗ das cancrum ⁊ fiſtulam. D Aaban gend Mlop ar ens ſs n BDe Herbis Capitulum. ccdlxxxiiij. Elon. Gab.viij.ſim. far. c. ſichirnis.id eſt m melon. Melonis maturi ſuba ẽ groſſa. Stus eius eſt q̃ infrigidat ⁊ humectat in ij.gᷣdu. VUñ vtus melonis maturi eſt abſterſi⸗ ua.Dñnat᷑ aũt ĩ eo frigida⁊ hũida cõplexio:nõ iñ foꝛtꝭ ſʒ in.ij.qdu. Dicat᷑radix ⁊ ſemẽ eius qñ ſiccant̃ nõ adhuc hunida.Qñ ſiccat᷑ ſunt ĩ pꝛi mo gradu ſiccitatis:aut in pncipio ſecũdi.Et in eis eſt plꝰ de abſterſione qñ ſiccant᷑ qᷓ; incar ne eius ⁊ qᷓ; in carne cucumeris. Dperationes ¶ Sera.li.ag.c.Rachera.i.melon. Qñ fit em plaſtꝝ cũ eo ſedat apᷣata oculoꝝ.¶ Et coꝛtex eiꝰ qñ ponit᷑ ſuꝑcapux infantꝭ ſedat apᷣata calida q fiũt in eiꝰ cerebꝛo.⁊ ponit᷑ ſuꝑ frontẽ uliꝰ:ad cuiꝰoculos currũi himiditates.⁊ phibet eas ⁊ tota carnoſitas. ¶ Et ſemẽ qñ ſiccat᷑ ad ſolẽ ⁊pↄficit᷑ cũ farina oꝛdei:vel cũ amido.⁊ ſiccat bene:mũdificat cutem mulieꝝ qñ lauant cũ eo facies ſuas.⁊ reddit eas ſplendidas.¶ Sʒra⸗ dix melonis quando ſiccat᷑ ⁊ ſumit᷑ de ea in po/ tu.ʒ.i. cum vdromelle pꝛouocat vomitum. ¶ Et qñ accipit᷑ poſt cibũ ĩ hũc modũ facit vo mere ſine la boꝛe.⁊ qñ ſit emplaſtrũ cum ea cu rat vlcera q̃ dicuntur faul. Capitulum.cclxxxv. Eilon Indus. Sera.li. ag.ca.dullaſia m ſiue dulacha.i. melon Indus ſiue me D lon magnus. Vbi ſciendnʒ ꝙ melon magnus eſt melon Indus.qð ꝑ Amcennam patet de cura tertiane pure.vbi laudat ĩ tertia⸗ na pᷣdicta melonem Indum. Et ſubdit:⁊ foꝛ⸗ taſſe nõ nocet melon paruus.ergo melon In⸗ dus eſt melon magnꝰ.E ſt em̃ melonparuꝰha⸗ bens virgulaꝝ coloꝛemexteriꝰeſt albus ⁊ dul cis.⁊ eſt paruus ꝓalia ſpecie melonis.lege ca. p̃cedens qð incipit Melon. OPperationes. ¶ Sera. Melon magn ſiue Indus viridis ſim Raſimẽ foꝛis humectatiõis ⁊ extinctiõis. ¶Et ↄfert febꝛibus adurentibo:⁊ eſt frigidioꝛ alijs ſpeciebmelonũ ⁊ tardioꝛis immutatio⸗ nis in ſtomacho ⁊ longinquioꝛ acoꝛruptione. Et ꝓpter h̊ eſt ↄueniẽs febꝛieniibo colerã in ſtomacho ſuo ꝓpter ſuaʒ groſſiciẽ ⁊ ꝓpter ſuam elongationem a conuerione.et cõueniens ca⸗ liditati febꝛili.quia extinguũ caliditatem. Et ſedat inſtamationem eius. Et cucumer qͥ dẽ facit oꝑatiõeʒ ꝓpinquã huic niſi qꝛ pi ꝓuocat vꝛinã q; melon Indus. NO 8 OUOR Capitulmm. cclxxxuj. Elongena ara bice.grece Helongia. m Sera. li. ag. capᷣ.melongia. Melõgia fructus ſunt oblongi: medij intra ru⸗ bedinem ⁊ nigredinem.⁊ inueniunt᷑ exeis ci⸗ trine ⁊ albe. Et idem auctoꝛitate filij Meſa⸗ gue:eſt calida ⁊ ſicea in ſecundo gradu. Pyperrationes ¶ Sera. Benerat melãcoliã ⁊ opilatões epatꝭ ⁊ ſplenis:⁊ generat ſodaʒ:⁊ gñat emoꝛroidas. ¶ Uerũ ſi excapitibo eiꝰin vmbꝛa ſiccatꝭ ⁊ ↄtri⸗ tis fiat epithima ↄuenit emoꝛroidib.⁊ cũ ipſa in oleo coquitur ſoluit:ſed in aceto ſtringit. ¶ Et ideo nõ hʒ ꝓpoꝛtionẽ a bſtringẽdũ vel ſol⸗ uendum.¶ Rabbi moyſes cap.de Melõögena valet ð nauſeam ⁊ vomitũ.⁊ excibis eſt peioꝛ. MV — = Sy „ „ . . . — „ ——— . ” * . 4 „ Or. Capitulum. cclxxxvij Evñmithe.Oyaſcoꝛides capᷣ.memithe. m Maemithe vel glaucum eſt ſuccus her be eiuſdeʒ nominis. folia habentis pa⸗ paueri ſimilia. Hec folia calido anere coope/ riunun:⁊ ſic ſuccum emittunt. Alij herbam in ollam mutunt:⁊ circumliniunt creta etin fur⸗ num fernentem mittunt. Et ſic folijs maceratj ſuccũ expᷣmunt:⁊ ſiccatũ in ſole in paſtillos re⸗ digunt. Eius eſt optimũ qð eſt crocei coloꝛis intus ⁊ guſtu conarũ.et odoꝛe graui miſcetin- ocularibo medicinis.⁊ cetera.Et idẽ ſᷣm aliam tranſflationẽ capᷣ.ſupᷣdicto.Glauciũ ſiue me⸗ mithe ſuccus eſt herba naſcentis in S yria in gerapoli. Yolia habet ſimilia miconio ceraticꝭ ſed pinguioꝛa.⁊ ſuꝑ terrã ſpanſa.odoꝛem habʒ grauem.guſtn amaro.ſuccum multum habet: croci ſimilem. Folia eius ciues mittũt in caca bis ⁊ in cibarijs coquunt.que cum coxerint ex⸗ ſuccant ⁊ glaucium faciuunt. Poperationes. ¶ Plinius capᷣ.de glaucio. Glaucium in ſyria ⁊ perſia naſcitur humilis herba.folijs deciſis fere papaueris minoꝛibo tamen ſoꝛdidioꝛibuſ⸗ qʒ odoꝛis tetri.guſtus amari cum ↄſtrictione ⁊ ſtipticitate ⁊ gummi habet crocei coloꝛis. Multi vero errauerunt in hac herba quidaz putauerunt ꝙ eſſet celidonia. Quidam puta⸗ uerunt ꝙ eſſet papauer coꝛnutum.et ſic voca⸗ tur apud Auicennamm. (¶Et ego vidi meo temꝑe multos in̊ errare ? C multi errauerũt tpe Dyaſco. Nã Dyaſcoꝛides capᷣ.de monte ratides dicit.q multi falſo puta⸗ nerũt glauciũ ibi fieri ꝓpter ſimilitudinẽ folio rum.qꝙ autem glanciũ ſit memu he vel ſieff eiꝰ apparet multis teſtimonijs. ¶Ham vbi ponũt Alexander ⁊ alij greci glau cium. Auicẽna ⁊ alij ponũt ſieff memiche. Pꝛe terea apud Serapionẽ quicqͥd dicit de memi⸗ the auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis. Non eſt aliud ni/ ſiꝙ dicitur apud Dyaſco.ca.de Glaucio. Inuennur etiã oleũ nouũ glaucinũ nõ ob hoc glaucio qꝛ nihil recipit glaucij.cuiꝰ ↄfectio nem etiam inueni in antiquo antidotario ſic vocatã ⁊ ſine glaucio.⁊ eſt om̃ino calidũ.q aũt ſm veritatem glaucium ſit memithe.ege capᷣ. Celidonia.Gal.ſexto ſim.far.capᷣ.Glaucium. Blaucium ſtipcicat cum quadam delectatio⸗ ne:infrigidat tamen maniłeſte.ita vtſanet qui dem ſepius heriſipilata:et eſt in compoſinone compoſita exaquoſa ⁊ terreſtri ſubſtantia.viriſ q; frigidis nontamen extreme.ſed ad modum aque fontanie. Capitulum. eclxxxviij Enta. Pla. Mentg eſt herba cur? plu⸗ m ra ſunt gna.E ſt em̃ q̃dã domeſtica que ꝓpꝛie oꝛtulana ðᷣꝛ vel cõmunis vel odoꝛi fera.⁊ hec caleſacit et cõfoꝛtat.Eſt ⁊ alia ſilua⸗ De Herbis tica q̃ mentaſtrũ ðꝛ.de illa ſtatim poſtea tracta bitur. Eſt alia mẽta q̃ lõgioꝛa ⁊ acutioꝛa hʒ fo⸗ lia.⁊ hec mẽta Romana vel ſarracenica ðꝛ.hec mag diuretica eſt qᷓ; alie. Et eſt alia mẽta q̃ ðꝛ aquatica.⁊ vocat᷑ ſiſimbꝛiũ vel balſamita. Eſt ala mẽta nõ odoꝛiſera.⁊ ula ẽ calamẽtũ.deq̃ ĩ ſeq̃nti.c.het᷑. Sera.li.ag.c.dichanacha.i.mẽta Et ex ea eſt domeſtica ⁊ ſilueſtris.⁊ ramuli do meſtici qñ maſticãt᷑ hñt coloꝛẽ celeſtẽ.⁊ ſũt in⸗ teriꝰↄcaui.⁊ in ſũmitatibo ramuloꝝ ſunt q̃ſi li cinia.⁊ viret ⁊ auget᷑ eſtate ⁊ hieme.⁊ hʒ odoꝛeʒ bonũ.Etidẽ auc.Dyaſ.quidã noĩant eã men⸗ tã:⁊ eſt dichan acha.⁊ eſt nota:hʒ vᷣtutẽ calefa⸗ ctiuã:ſtipticã ⁊ deſiccatiuã.E ſt alia ſpẽs mẽte ſilueſtris.cuiꝰſolia ſunt aſpera piloſa maioꝛa ſolis ſiſimbꝛij.⁊ in odoꝛe ſuo ẽ pinguedo.⁊ eſt minꝰ iunatiua in medicina q; ſpẽs alia. Idem auct. Gal. In ſuba eſt pl? ſubtilitatꝭ q; in alio olere.⁊ in ſapoꝛe ereſt parua calidiſas ⁊ pon⸗ ncitas.⁊ vᷣtus eiꝰeſt ca.in.ij.ꝗdu.i¶ Dyaſ.ca.ð * edioſmon.i.menta herba eſt oĩbo nota. q̃ vᷣtu⸗ tẽ bʒ termanticã ⁊ ſtipticã ⁊ ſeranticã. Paulus capᷣ.de menta. Menta eſt calida ⁊ ſicca in.ij. gradu.E ſt em domeſtica ⁊ ſilueſtris. ⁊ eſt alia qᷓ menta Romana vel ſarracenica: ſed do/ me ſtica magis vſui medicine cõpetit.tam viri dis q; exſiccata magne eſt efficacie.virtutẽ ha⸗ bet ↄſumptiuã ⁊ diſſolutinã ex ꝓpꝛijs q̃litatibo ⁊ ↄſoꝛtandi ex ſua aromaticitate. Pperationes. ¶ Bal. vij.ſim. far.ca.Edioſmũ.qͥdam mentã odoꝛiferã vocãt.Eſt ãt nõ odoꝛifera mẽta quã ⁊ calamentũ vocãt.vt in ſeq̃nti capᷣ dicitur. ¶ Contra ſetoꝛẽ oꝛis ⁊ pntredinẽ gingiuarum 7 dentiũ ex decoctione eius cũ aceto os ablua⸗ tur. Ad appetitum ꝓuocandũ cum impedit̃ex frigidis bumoꝛib exiſtentib inoꝛe ſtomachbi fiat ſalſamentum ex menta et aceto:et modico cynamomo ſeu pipere. ontra vomuũ factũ ex debilitate vᷣtutꝭ con tentiue:vel ex frigida cauſa.fiat decoctio mẽte in aqua ſalmacina ⁊ aceto⁊ ſpongia intincta oꝛi ſtomachi ſuꝑponat᷑ↄtra ſincopim exdebi⸗ litate cum febꝛe vel ſine febꝛe.ſiue ex medicina vel q̃cũq; cauſa cõterat᷑ mẽta ⁊ diſtemperet᷑ cũ aceto.⁊ fruſtũ panis aſſi ĩ igne ponat᷑ in aceto illo.⁊ dimittat᷑ tamdiu ꝙ inde humectet᷑ ⁊ na⸗ ribo applicet᷑.⁊ exinde fricentur abia gingiue ⁊ dentes. et ligetur in tempoꝛib⸗ ſuꝑ venas pul⸗ ſatiles.tempoꝝ ⁊ bꝛachioꝛum.et patiens ma⸗ ſticet et humiditatem tranſglutiat. ¶ Ad matricẽ mũdiſicandã teneritates mente coquãt᷑ in vino.⁊ fiat inde ſuppoſitoꝛiũ õ colicã paſſionẽ faſciculi mẽte coqnt᷑ in vino ⁊ oleo.et ſupꝛa renes ⁊ pectinem cathoplaſmetur. ¶ Contra coagulationẽ lactis in mãmillis pᷣ⸗ dicti ſaſciculi mente in vino ⁊ oleo decocti ⁊ ſu perligati mammillis ſoluit.habet em̃ ſimiluer vim attrahendi venenũ:⁊ qñ datur cũ aliqua medicina ↄtra venenũ detur cũ ſucco eiꝰ. Sed ſuccus mente rõne vel ſarracenice vel vinum decoctionis cũ melle mixtũ valet ↄtra opilatio nẽ ſplenis ſtomachi ⁊ epatꝭ⁊ naturaliũ viaruʒ ex frigido humoꝛe ⁊ etiã ex ca.ſinefe. ¶ Succus etiaʒ datus lũbꝛicos occidit.Auri bus inſtillatꝰ vermes necat.Decocta herba in vino ⁊ oleo ⁊ cathaplaſmata ſoluit ſcliroſim et dur iciem apoſtematum ſuperioum. UVinũ decoctiõis ⁊ puluis eiꝰin cibis datus digeſtionẽ ↄfoꝛtat.fomentũ factũ ex aqua de⸗ coctionis matricẽ infrigidatã calefacit. Sac⸗ cellatio facta calefacit.Et ſaccellatio ex pulue⸗ re eius reuma frigidum capitis ſtringit. ¶ Palladius de agricultura libꝛo.iij. In men⸗ ſe febꝛuario mentã ſeri ↄnenit plantis vel radi cibus circa aquas vel in humido loco. ¶ Pla. Menta domeſticaſiue oꝛtulana magꝭ competit vſui medicine q; alie. habet virtutem conſumendi ex pꝛopꝛijs qualitatibo ⁊ conſoꝛ⸗ tandi ex aromaticitate. Tractatus Capitulum. cclxxxix. SFSFrñnta nõodoꝛifera ſiue calamentum. m DPandecta.ca.cxin. Calamẽtũ arabice grece calamitis. Latini vo nepita vel menta nõ odoꝛifera. Sciendũ ꝙ ĩ iſto ca.trac tabit᷑ de calamẽto.qꝛ calamẽtũ ðꝛ mẽta nõodo rifera.¶ Pla. Calamẽtũ eſt herba q alio nole ðꝛ mẽta nõ odoꝛifera vel nepita ca.eſt ⁊ ſic.i.iij. ᷓ. Meliꝰeſt mõtanũ.q;ꝛ magꝭ ſiccũ.Cũ floꝛes ꝓducit dʒ colligi.ac ꝑ annũ põtſeruari.Habʒ ãt vᷣtutẽ diſſoluẽdi ⁊ ↄfoꝛtãdi.¶ Auiẽ. Menta nõ odoꝛifera ſiue calamentũ.Aliudẽ fluuiale. aliud eſt montanum yſopo ſimile in ſapoꝛe.et ſimiliter eius folia ſunt eiſimilia. Pperationes Qnñ bibit᷑ſuccꝰ eiꝰcũ aq̃ mellis:dyafoꝛat to⸗ tũ coꝛpꝰ⁊ ꝓnocat ſudoꝛẽ.⁊ terit᷑ cũ oleo.⁊ coqͥt ⁊ inungitur coꝛpꝰ:⁊ ↄſert rigoꝛibo periodicis. Et qñ fit empla ſtꝝ ſuꝑ ſciam hñtibs ſciaticũ doloꝛẽ ↄfert valde.trahit em̃ funditꝰad intrin ſecã ſuꝑficiẽ.⁊ calefacit totũ articulũ.ſuꝑincẽ dit aũt manifeſte cutim.¶ Et ſumptũ in potu: vel apoſitũ ꝓuocatmẽſtrua efficaciter. et eſt ex medicinis qũ ſumit᷑ magꝭ ↄferentibo lepꝛoſis reſoluẽdo hũoꝛes reſolutiõe foꝛti.⁊ aufert liuo rem qͥ fit ſub oculo ⁊ ypopias dyaoꝛat. Et tu debesſcire ꝙ; omes medicine q̃ terun ⁊ hñt acuitatẽ.attrahũt cito ex ꝓfundo coꝛꝑis humiditates quas recipiũt in locis illis. ¶ Et melius qͥdẽ in his eſt vino decoquẽtes ca thaplaſmate ipᷣm viride magis qᷓ; ſiccũ vehemẽ tius poſtqᷓ; deſiccat᷑:? ꝓmptiꝰ adurendũ.ſicut que cauſtica.⁊ quecũq; farmacoꝝ calida ſũt⁊ acria:⁊ ſubtiliũ partiũ facile attrahẽtia fundicꝰ ad ſe totam adiacentem humiditatem. ¶ Amaritudo aũt q̃ ineſt ei bꝛeuis qͥdẽ om̃ino eſt. operat᷑ aũt in quibuſdã ſicut q̃ violentius.⁊ qð ↄſiſtit vehemẽti caliditati cũ ſubſtãtia ſub⸗ tiliũ partium.Et ideo qũ ſumit᷑in potueiꝰſuc⸗ cus:aut fit criſtere cum eo:occidit aſcarides et lumbꝛicos.Et valet ad moꝛſus ferarũ.⁊ occi⸗ dit ſimiliter vermes qͥ generant᷑ in auribo et in vlceribo pꝛofundis. ¶ Et qñ fit naſcale cũ eo aut ſumit᷑ in potu:occi dit ⁊ expellit fetũ. Igit᷑ inciſiua qͥdem virtus in eſt ei ꝓpter caliditatemeius ⁊ ſubtilitatẽ ꝑtium ⁊ amaritudinẽ.ſola itaq; ꝓpteromia pᷣdictacõ fert om̃ibo aſmaticis ⁊ hiccericis.ꝓpter amari⸗ tudinem maxime ſicut ⁊ pene omia cetera pur gando ⁊ mundificando epatis opilationes.eſt autem ad omia pꝛedida efficacius quod mon ſtratum eſt. . — E S SS. 8 E S : .W n Kiongd n De Herbis Capitulum. ccxc. m Entaſtꝝ. Pli. Oẽtaſtꝝ ẽ mẽta ſilueſtrꝭ differẽs ſpecie folioꝝ q̃ſi figura oʒimi co loꝛe pulegij ꝓpt qð ⁊ qͥdã ſilueſtrepulegiũ vocãt His cõmanducatꝭ ⁊ ĩpoſit elephantiã ſanari traditũ ẽ:ſic magnipompeij etate.foꝛtuito cu⸗ „ „yrSS iuſdã exꝑ imẽto ꝓpter pudoꝛẽ in facie illita cõ⸗ pertũ eſt.i¶ Eadẽ liniunt᷑ atq; bibunt᷑ ĩ vino ad uerſus ſcolopendras ⁊ ictus ſerpentũ.cũ ſale q; ⁊-0oleo ⁊ aceto aduerſus ictus ſcoꝛpionum. Deniq; aduerſus oĩa venena hec ſolia ſeruant ad farine modum arida. ¶ Mentaſtꝝ q́; ſub⸗ ſtratũ vel accẽſum ſcoꝛpiões fugat.potũ:feias purgat: ſʒ ꝑtus necat.i¶ Oꝛtonoic toꝛminib⸗ coleric] efficaciſſimũ. Itẽq; podagris iĩpoſitũ. ¶ Duccus eiꝰ auribo vᷣminoſis inſtillat.¶ In moꝛboregio dat ⁊ ſtrumis illini.oĩa venenis inbibet.tineas pellit:⁊ cotra pꝛunginẽ valet. Capitulum. ceR⅓⅞ m Eu. Dyaſ. Meu gð eſt amanticũ ðꝛ. in Macedonia ⁊ in hiſpania naſcit᷑.tyrſo ⁊ folijs aniſo ⁊ aneto ſimiliba.aſcendit de terra — WB £☚ vſq; ad cubitos duos radiciboſparſis ac tene⸗ ris ac curuis lõg:ſuauiq; odoꝛe:guſtu calido: linguã moꝛdẽte.vires hʒ radix ipᷣa elenantes. ¶ Pla. Men eſt herba in. ij. ãdu ca.⁊ ſic. Hu ius radix appellat᷑ ſiti noĩe.Et pᷣcipue competit vſui medicine. Vnde radix ĩ medicinis debet poni q̃ ꝑ duos annos põt ſeruari.vᷣtutẽ habet diureticã ex ſubtilitate ſubſtãtie.attrahendi et 2⁊ↄſumẽdiex q̃litatibo ſuisi Pli.cap.de Meu. HDeu radicula eſt herbe aſpera tenuis ⁊ oblõ⸗ ga ſua vᷣture olens.ca.eſt⁊ ſic.in ſcðo gradu. HPHyohberationes. ¶ Dyaſcoꝛides. Aires eius habet radix re⸗ laxantes.vndetrita ⁊ elixata in aquadatur in potio ne vtiliter ad renum doloꝛem ⁊ ad veſice cauſas:vꝛinam pꝛouocat. ¶ Sto machi inflationes ⁊ toꝛtiones intraneo rum mitigat:⁊ ſtericas.hoc eſt doloꝛes matri⸗ cis curat. Artiriaſim mitigt. ¶ Toꝛacis reumatiſmo cum mellevt electua⸗ rium datumpꝛodeſt. Menſtrug etiam per fomentum pꝛouocat. Sitrangu irias infantiũ vt cataplaſma impo ſitum ſuꝑ pectinem ſoluit.Exquo ſi plus bibi tum fuerit capitis doloꝛem cõmouet. q Platearius. Uinũ vel aqua decoctõis eius reſoluitopilationeʒ ſplenis ⁊ epatis ex frigida cauſa facta.⁊ etiam ſtranguiriam ⁊ diſſuriam. Agqua vero competentius in eſtate datur iuue ni. AUinum autem in hyeme ⁊ ſein. ¶ Puluis ei cũ feniculi ſemine in cibo vel po tu datus excludit inteſtinoꝝ ſtomachiq; vẽto/ ſitatem ⁊ ↄfert.Contra tenaſmonem exfrigi⸗ da cauſa in vino decoquit᷑ herba ipſa £ O0 Tractatus Capitulum. ccxcij. El. Auicennapꝛima fen.quarti cano⸗ m ms. cap̃. de hoꝛa cibationis febꝛicitã⸗ rium.qui dicit mel canne eſt zʒucca/⸗ rum.⁊ boc ſimiliter inuenies ſi leges caplum Zuccarum. Pam inuenies ꝙ eſt zuccarum qp ſcʒ pꝛopter ſui pinguedinem non induratur. Hoc ſimiliter vult Balienus ſeptimo ſim.far. dicens zuccarum quidem vocatum quod ex media et felici ⁊ arabia poꝛtatur. Coagula⸗ tur quidem vt quidam aiunt cannis.Eſt aũt ⁊ illud mellis ſpecies.minus auteʒ ex eo illud quod a nobis dulce. virtute autem ſimile eſt ei inquantum abſtergit ⁊ ſiccat ⁊ dyafoꝛat.Et ſimiliter mel canne quodam eo reſiduo ʒucca⸗ ri quando decoquitur.vel ipſemet ſuccus.Eſt alia ſpecies mellis quod dicitur mel rubꝛum. ⁊ eſt idem quod ſupꝛa.Et ſimiliter alia ſpecies mellis quod vocat᷑ mel ſtoꝛacis.⁊ eſt illud mel lubue.vt ſupꝛa. Eſt ſimiliter aliud mel quod vocatur mel acanum.⁊ interpꝛetatur mel ſine ſumo.⁊ eſt mel caſſiafiſtulatũ.⁊ eſt pulpa caſ⸗ ſiefiſtule.Et eſt mel mirtinum:quod fit ex dua bus partibus mellis:⁊ vna ſucci mirt i.vt ap paret in antidotario Galieni minoꝛi qui inci⸗ pit Confectio mellis mirtini. ¶ Balienus.vij ſimpli.far. capᷣ.de melle. Mel calefacit ⁊ ſiccat in ſecundo gradu.Eſt autem ſimplicis: vt eſt dicere maxime virtutis ⁊ complexionis. Dya⸗ ſcoꝛides. Mel eſt ſuccus roꝛis celeſtis quem apes colligunt.et habet in ſe quaſi compoſitio nem quandam quoniã ex multarum herbarũ oꝛe et ſucco colligitur. Ideoq; omnibus va⸗ liiudinibus pꝛoſficiens om̃ibus antidotis mi⸗ ſcetur.¶ Item mel apum in plenilunio capiẽ⸗ cum eſt ſereno die abꝛumpi ſtatum ac reſilire guttas vtilitatis eſt indicium Bonitatis vero pꝛoba tio eſt vt ſit odoꝛiferum:⁊ ex re dulci glu tinoſum ac perlucidum. Cum autem eximitur mel:apes abigi fumo vtiliſſimum eſt neiraſca⸗ tur⁊ mel auiditate voꝛant. Mel calidũ eſt et ſiccũ.Conſeruat ⁊ mundificat. In medicinis pPonitur vt amaritudo ſpecierum eius dulcedi⸗ ne temperetur.in electuarijs quandoq; cũ pul ueribus miſcetur:vt diutius in maioꝛi effica⸗ cia conſeruetur. Dperationes. ¶ Dyaſcoꝛides. Mel vulneribo ſoꝛdidis pꝛod eſt. xiiij. diebus perunctum caliginem oculoꝝ detergit. Gargariſmo adhibitum vulnera fau cium ⁊ ſinantes curat.vꝛinam pꝛouocat. ven⸗ . trem mollit·.· ¶Tuſſiẽtibo ꝓdeſt.moꝛſibo venenat occem vit. Moꝛſibus etiam ra bidi canis adhibitum cu⸗ rat patientem. Aridum comeſtum inflationes pꝛeſtat. Uerum mel eſtatis melius eſt:hiemis vero minus vtile et ſpiſſum. ¶ Mel ſolum faſtidiũ tollit:nauſeam phibet: pulmoni ⁊ om̃ibus interioꝛibus medetur. ¶ Serapion. Mel qñ ponitur in vlceribus fraudulentis ꝓfundis conuenit eis multum. Et qñ coquitur ⁊ ponitur ſuꝑ ſciſſuras cutis conſolidat eas.⁊ qñ coquitur cum aneto bu⸗ mido:⁊ linitur cum eo empetigocurat eam ¶Et qñ miſcetur cum ſale trito ⁊ diſtillatur in aurem ſedat tynnitum auriũ:⁊ linitur cum eo caput occidit pediculos ⁊ lendines. ¶ Et qn indumentum alicuius eſt bꝛeue nimis ſi eſt ex lana ⁊ vult ꝙ elonget᷑:ſi irroꝛauerit il⸗ lud cũ aqua:deinde liniat᷑ cũ melle elongatur. ¶ Et mel abſtergit tenebꝛoſitatem viſus qñ fit collirium cũ eo quatuoꝛdecim diebo cõtinuis et fiunt cum gargariſmate. ¶ Etↄferunt apoſtematibo gutturis ⁊ fauciũ: 2 ſquinãtie.⁊ ſi liniuntur cum eo gingiue pue⸗ roꝛum temꝑe oꝛtus dentiũeoꝝ:facit eos faci⸗/ le naſci ⁊ ſine doloꝛe.⁊ ſi accipiatur vel bibatur pꝛouocat vꝛinas:et conuenit tuſii. ¶ GBalienus. Sciẽdum q; plures ſunt ſpecies mellis. Eſt vna ſpecies mellis quod eſt mel vſuale.quod diuerſiſicatur ſ̃ᷣm differentias ſu pꝛadictas. ¶ Eſt aliaſpecies mellis quod vocat᷑ mel athe⸗ nienſe.quod affertur ab Achenis. Et eſt mel veſparum in locis ſubterraneis factuʒ. Et eſt idem quod mel paſtinatum vel granatũ.vt in Alexandro.Et vocatur mel paſtinatum illud quod eſt mel granoſum.vit Oꝛibaſius. q¶ Eſt alia ſpecies mellis quod vocatur mel at⸗ ticum.id eſt mel veſparum ſ̃ᷣm quoſdã: ʒ falſo. quoniam Dyaſcoꝛides capitulo de melle dicit Mel ſuccus eſt roꝛis celeſtis. Cuius genera ſunt duo. VUnum quod cupiliones colligunt apes que ſuntoblonge.Aliud quod ſub terra inuenitur vel atticum limaticum. Etiam aliqͥ dicunt ꝙ mel atticum dicitur ab attica regione Mel timum dicitur a regione Thima. ¶ AUnde Plinius inquit. Mellis attici ſum⸗ ma laus toto oꝛbe eſtimatur tranſſatum in at⸗ tica. Sed thimum magis laudatur. quare in aliquibus antiquis antidotarijs mel atticum: mel thimenumexponitur. Capitulum. xciifſ. ☛ι 2 —. — „%½ — = = S= Grſic un Utwis bbe nrſen kn ð l atbe Am 8.Eid tü.N numdr H I Delen vN NMn em mnali gone 1 ciun nnen gen SN De Herbis Edica. Dyaſco. capᷣ.cot.i.medica grece: m Cot eſt herba ſilis trifolio q̃ infra fenũ naſcit᷑. Yolia hʒ anguſta.⁊ vᷣgulã ſilem trifolio.in q̃ ꝓᷣgella ſemẽ eſt vt lẽticula.illud ſe men miſcet᷑ pani ꝓodoꝛe.vſi.vᷣo medicã inter legumĩa ſcpſit.¶ Palla.li. ð agricultura. Me dica inqͥt q̃ ſemel ſerit᷑ q̃tuoꝛ ãnis ꝑmanet:ita qꝙquater ⁊ ſep:ies poſſit ꝑ annũ reſcindi.Agꝝ ſtercoꝛat.aĩalia reficit.curat egrota.¶ Pliniꝰ. Medica ðʒ vt a medis inuẽtaꝑ bella Perſaꝝ q̃ latius intulit:ꝙ tanta eſt eius dos vtex vno ſitu amplius qᷓ;.ccc.annis duret. Bperationes ¶ Medica inda ſunt qͥdã trociſci facti exea.et vngunft in balneis. ¶ Hãc herbã equi⁊ aſini - comedũt.i¶ De q̊ͥ Auiceñ.li.ij.c. Cot.Oleũ cot eſt res mag ↄferẽs tremoꝛi. „ Capitulum.ccxciih. E ſpila. y ſið. ait. Meſpila eſt arboꝛ ſpi m noſa fructu ſilis maloꝝ:ſʒ paulo bꝛeui⸗ oꝛ. VUñ apellata ab eo ꝙ pillule foꝛmã habeãt eions. il li. xv. Arboꝛ meſpiloꝝ eſt de ampliſſimis. Yolia eiꝰ anteq; decidũt rube⸗ ſcũt. radices multe ⁊ alte.ideoq; inextirpabi⸗ les ſunt. Pal.li.iij. Meſpile loc calidis maxi⸗ me gaudẽt ſʒ irriguis ⁊ frigidis ꝓueniũt.mag⸗ tũ ſabulo pingui aut glareoſa terra cuiꝑmixta N eſt arena vel argilla cum ſaxis. Serenda eſt talis menſe Marcio vel nouẽbꝛi.ſolo ſtercoꝛa to ⁊ ſubacto.ita vt vtrũq; caput tale ſtercꝰ ob⸗ ducat. Sũt eiꝰincremẽta tardiſſima amat pu⸗ tari atq; circũfodi.⁊ parco hũoꝛe ſiccitates ſe⸗ pe foueri. Serit᷑ ⁊ ſemine:ſʒ in lõgioꝛẽ ſpargi tur etatẽ. Si vᷣmibo occupat᷑ ſtilo ereo purgã⸗ de ſũt ⁊ amurca.vel hũana vetere vꝛina vel vi⸗ uo calce ꝓfſundẽdi:ſʒ parciꝰ ꝓpter arboꝛꝭ noxã: vel aq̃ decocta lupini.ſʒ putat᷑ hinc arboꝛ ſteri⸗ lis fieri. Fimꝰ⁊ cinis viciũ ſimul ſiradicibo in fundãt᷑ ſterilẽ reddũt. Si ſoꝛmice moleſte ſũt. ru bꝛica cũ aceto ⁊ cinere tẽperata necabũtur. Inſerit mẽſe Febꝛuario. Surculłꝰtñei ex ar⸗ boꝛe media debet aſſumi. Nam de ſũmitatib vicioſus eſt. In trũco fiſſa inſerenda eſt.nam coꝛticis in acies ieiuna nil nutriet. Pperationes ¶ Dyaſcoꝛides. Meſpile folia ⁊ coꝛtex idemq; radicis coꝛtex tunſe ⁊ impoſite:cuicũq; tumoꝛi feruoꝛiq; ſubueniunt.trita ⁊ ſicca cum melle ci catricem vulneri adducunt. Haſta cũ vino dulci ſanguinẽ reijcientibus opẽ ferũt. Itẽq; cum vino ꝓpinata:veneficij po tionibo repugnãt:veſicã vꝛina largioꝛi lauãt. ¶ Serapion li.aggre.ca. Zaroꝛ.auc. Dyaſco. Earoꝛ arabice.id eſt meſpilũ.⁊ eſt arboꝛ ſpino⸗ 38 1 Trattatus ſa. enius vna pars vocatur meſpilum: ⁊ habet fruciũ puũ ſimilẽ malis parins:bonum ad co medendũ.Eſt ſtipticus bonꝰ ſtomacho cũ co⸗ medit᷑ retinet ventrẽ ⁊ tarde maturatur. ¶Balienꝰ li.ij.de cibis. Fructus eixeſt ſtipti⸗ cus ſtipticitate foꝛti.⁊ in folijs ⁊ in ſũmitatib⸗ eſt ſtipticitas. Uirtus eſt ei fri.palã.qm̃ taliũ omnĩ parũ comedit᷑.ↄuenitnon vt ficuũ:aut vuarum copioſe.NHeq; em̃ vt alimento: ſed vt medicinis ipſis indigemus magis. ¶ Et dicit in vij.ſimpli.far.capᷣ.meſpilũ qͥdam iriconiũ notauit:eo ꝙ tria habʒ oſſula omnia intra ſe ⁊c. Gtipticus autẽ eſt ſufficienter fru⸗ ctus huius arboꝛis ⁊ vix edibilis:⁊ retentius ſuſficienter eſt ventris.Et in germinib eius ⁊ in folijs ſtiptica qualias eſt non pauca. Dyxyal.capᷣ.de meſpilo.ſᷣm tranſlationẽ gre⸗ cam. Melſpilum ſemen habet rotundũ:fructũ minutum:matiano ſimilem.tria oſſa ha bens: vnde tricoci num oicitur.ſtipticum eſt ⁊ euſto machum:ventrẽ abſtinet:⁊ tarde matureſcit. ¶ Alman.tract.iij.fri.ſunt ⁊ ſic.ventrẽ a bſtrin gunt: ⁊ vomitũ abſtinent. Et eſt alia ſpẽs que in hiſpania naſcitur:quã multi epymelidã vo⸗ cant.ſemen rotundũ habens ⁊ irigonũ.vnde⁊ triconũ ðꝛ boc bonũ eſt ad edendũ ſtipticum ⁊ ſtomacho apium.⁊ iſta eſt 9ʒarola. Capitulum. ccxcv. Illefoliũ. Pli.li.xxiiij. Hillefolium m qð ⁊ minofilon ðꝛ.Caulẽ hʒ tenerũ ſi⸗ milẽ feniculo plurimis folijs.vnde et nomen accepi.Naſcit᷑ in paluſtribo.Ex herba rio. Millefoliũ q̃ ⁊ ambꝛoſia vel archillea ðꝛ. in loq cultis naſcit᷑.hʒ foꝛes auroſos ⁊ albos Dyaſ.c. Minoſilos naſcit᷑i paluſtrib⸗ locz tiru ſm bʒ ex vna radice mollẽ ⁊ ſubꝛufum:⁊q̃i manibo liniatũ:⁊ folia ſimilia feniculo. Dperationes. ¶ Dyaſ. Aulnera glut inãt ⁊ ſine tumoꝛe cuſto diũt. In dentiũ doloꝛe cũ butiro ĩponũt᷑ ĩ mo dũ emplaſtri.Cõtra vꝛine dfficultatẽ bibit᷑ cũ aceto:⁊ valet ᷣ calculũ.i¶ Bal.vij.ſimpli.far. Mulefoliũ ſiccatiueẽ vᷣtutꝭ itantũ vtↄſolidat vuln era.i Pli.Bibit᷑ cũ aceto ad difficultatẽ vꝛine vel veſice:vel ſuſpiria Belpiſaſcher alo⸗ ¶ Eadẽad dentiũ doloꝛẽ efſcaciſſima eſt. Fo⸗ lia eiꝰeximij vſus ad vulnera eaq; affirmat. ¶ Ex herbario. Coma eiꝰ tunſa ⁊ appoſita no⸗ uis vulneribo doloꝛẽ tollit ⁊ eadẽ glutinat.Pꝛo fluuiũ ſanguinis ſtringit.eadẽ aqua potata diſ ſintericos curat.i¶ Item valet ad dentiũ doloꝛẽ Ad vꝛine difficultatẽ et ad tumoꝛem. „½ 8 SS — — — r-0— — . norat Mütin bttad lfe. lder 1 Ga d . im. oſn tnat MNANI ni . 8 De YHerbis Capitulum. ccxcvj. Aliũ ſolis. Sera.li.ag.c.culb.au.dyaſ. m Culb arabice.i.miliũ ſolis.Et ẽ herba cuiꝰ ſolia ſilant᷑ folijs oliue:niſi qꝛ ſunt maioꝛa eis ⁊ mollioꝛa ⁊ latioꝛa.⁊ ſũt eis ĩferio ra.declinant vᷣſus terrã velut ſtent ſupᷣ ipᷣaʒ.⁊ hʒ vᷣgas eleuatas ſubules ſiẽ ſquinãtũ.⁊ ĩ ſũ⸗ mit ate vᷣge ẽ ſile ĩ ramulo diuiſũ ĩ duas ꝑtes ĩ q̃ ſũt folia minuta.⁊ iuxta qͥdlibʒ ſoliũ ẽ ſemẽ albũ durũ fere vt lapis rotũdũ magnitudine oꝛobi ꝑui.naſcit᷑ in loq aſꝑis ⁊ altis. Dyaſ.ca. Licoſpꝑmon.i.miliũ ſolis eraclion vocat ꝓpter foꝛtitudinẽ ſemĩs.eiꝰfolia ſunt ſimiia folijs oli ne:ſʒ latioꝛa ⁊ oblõgioꝛa.⁊ vᷣgas tenues ĩ groſ ſitudine Junci lignoſas.⁊ in ſũmo vᷣga diui⸗/ ſa eſt in q̃ folia minuta ſunt.vbi ⁊ ſemẽ rotun⸗/ dũ ⁊ lapidoſum eſt ⁊ albũ piſe ſimile. Pperationes. ¶ Oyaſ. Virtꝰ ei mictualis.⁊ ſemẽ eiꝰ bibitũ cñ vmo albo calculos frãgit:⁊ viinã ꝓuocat. ¶ Pli.c.batangliſcos.i.miliũ ſołeſt iemẽ eius berbe q̃ ðꝛ aſtoꝛcos.qð ſi qͥs biberit frãgit lapi dẽ:⁊ ꝓuocat vanã.i¶ Pau.c.calebi.i.miliũ vel granũ ſolis: puocat vꝛinã ⁊ mẽſtrua. ⁊ eſt ca.⁊ ſic.in.iij.du.i¶ Et vinũ decoctõis eiꝰ ⁊ puluis ipiꝰin cibis ſũptꝰſoluit ſtranguiriã ⁊ diſſurriaʒ vuliacã paſſionẽ.⁊ oĩa illa ſolũ ſemẽ operat. Capitulum. ccuij Irsa bolani. Pandecta. Sciendũ q'm m meſ. Mirabolanoꝝ ſpẽs fũt qͥnq;. Et ſut fructꝰ arboꝝ in India exñtiũ:⁊ non eiuſdẽ manerieiſũt oẽs ʒ diuerſoꝝ effectuũ ⁊ diuerſaꝝ foꝛmaꝝ. Vñ vᷣſus. Mirabolanoꝛũ ſpẽs ſũt qͥnq; bonoꝝ.Citrinꝰ:kebulꝰ: belliricꝰ emblicꝰindus.Quidã dicũt ꝙ ſũt oẽs ab ea⸗ dẽ ar boꝛe ꝓducti.ita ꝙciirini ſũt ð ᷣmo germi ne. Et nigri indi ſũt in qͥb puenit cõplexio et maturatio.⁊ dixertꝙ arboꝛ eoꝝ ẽ de hisſeren⸗ tibo.⁊ ꝙ citriniſũt de pᷣmo germine? nigri ſilr. KRebulꝰ? germẽ ſcdᷣm tnlit: ſʒ falſo.ĩmo ꝓducũt᷑ a diuerſis arbonbo.⁊ illð ẽ qð credit᷑. Sʒ aliqͥ volũt ꝓemblici ⁊ bellirici nõ inuen irent᷑ inter m irabola nos.qm̃ Amc.⁊ Sera.de eis diuer⸗ ſa faciũt capla.vt etiã hẽt᷑ g̊ de b. in c.bellirici. vbitractat ð bellricꝭ ⁊ emblicis. Sʒ in iſto c. de alijs triboſpẽbo. Itẽ Sera.li.ag.ſacit capᷣ.ð de q dicit Halilig.i.mirabolani.cuiꝰtres ſunt ſpẽs Rebuli Citrini ⁊ nigri.Et ſũt illi qui no minant᷑ indi⁊ ſeni ⁊ kebuli. Idem auc.aben meſuav. Melioꝛes ſũt ex eis qꝝ coloꝛ eſt citri⸗ nus appꝛoximãs viriditati. graues.pleni.ſine rugis.Et dicit auc.ꝓſaac. Etſũt fri.in pᷣ.ẽdu. ſicci in.ij. Nigri fri.⁊ ſic.ĩ pmo. Mirabolani indi vel nigri.⁊ de ſeni ſunt ſimiliter ex ſpecieb hñtibo coꝛticẽ ſubtiẽ nigꝝ.⁊ coꝛtex eoꝝ vergit emblicꝭ ⁊ belliricj.⁊ facit capᷣ.ð alijs inbopꝑ ſe. ad citrinitatẽ.⁊ ſunt ſiles oliuis in foꝛma ſua. Et iunuamẽiũ eoꝝ eſt minꝰ iuuamẽto aliaꝝ ſpe cieꝝ mirabolanoꝝ.Et idem auc.aben meſuay Hirabolani ſeni ſunt ex ſpẽbooliuarũ: qͥ qñ ↄdiunt᷑ coꝛroboꝛãt ſtomachũ ⁊ incoꝛiant cum incoꝛiatiõe pauca.⁊ nõ eſtin eis iuuamentum q̃ntũ in kebulis.⁊ ex Rebulis qͥdam ſunt citrini qdã nigri.⁊ nigredo q̃ eſt in eis eſt ꝓpter amplio rem moꝛã q; fecerũt in arboꝛe ſua.⁊ ſuntpin- guioꝛes ⁊ car noſioꝛes citrinis in coloꝛe.quia ipᷣi fecerũt maturationẽ amplioꝛẽ.⁊ illi colli⸗ gunt᷑ ante ſunt citrini:⁊ qũ ſumunt᷑ triti indu cũt laboꝛem in ſtomacho:qm̃ natura laboꝛat muliũ circa ipſaʒ.ſʒ qñ infundit᷑ aut decoquit extrahit᷑ virt eius:⁊ ꝓijcit᷑eiꝰ ſuba.⁊ eſt leuioꝛ nature.⁊ deſcendit velociꝰ a ſtomacho.Et ille tres ſpẽs mirabolanoꝝ miſcẽt᷑ cũ tamarindis qm̃ tamarindi extinguũt caloꝛẽ ſebꝛilẽ.niſi qꝛ nocent tuſſientibꝓpter acetoſitatẽ q̃ eſt in eis ¶ Auiceñ.de vᷣtutibo coꝛdis ait. Mirabolani ſunt fri.⁊ ſic.¶ Jobãnes meſue. Mirabolam ſunt de medicinis bñdictis.nõ em̃ debilitãt cũ ſolutione ſua.ĩmoↄſoꝛtãt ſtomachũ ꝓpꝛie:⁊ vi⸗ ſcera pꝛeparãt.⁊ coadu nãt ꝑtes eoꝝ.⁊ cõfoꝛtãt coꝛ ⁊ epar:⁊ coꝛpꝰtotũ. Non em̃ niſi ad vnum 8 i Tractatus vident nociui.Acqͥrit᷑ em̃ diſpoſitꝭ ad h̊ opila/ tio 2 ppe paratis cadere ĩ ipᷣa.ſʒ ſunt de ꝑfecto rectif᷑icãtiba medicinas q̃ hũt acuitatẽ ⁊ purgãat diſſoluẽdo. Magnifice em̃adinuenit qͥ eos = ꝓðe citrinos cũ ſcamonea miſcuit. redᷣmit emm̃ eã ꝓpter obuiationẽ ſubſtãtiaꝝ⁊ qualitatũ ad inuicẽ:⁊ eam in ſoluendo iuuuant. Pyperationes. Sera. Virtus citrinoꝝ eſt ꝙ ↄfoꝛtãtoculos et ꝓhibẽt curſum humoꝝ ad ipſos.⁊ conferũt ſebel.⁊ ↄfoꝛtant ſtomachũ ⁊ incoꝛiant ipᷣm. et 2ferũt melãcolie ⁊ cardiace.⁊ clarificãt coloꝛẽ. ¶ Virtꝰkebuloꝝ eſt ꝙ ↄfer̃t ano ⁊ emoꝛroidib ⁊ incoꝛiãt ſtomachũ et ↄſoꝛtãt eũ.⁊ digerũt ci⸗ bũ.deſiccãt humiditatẽ.leniũt naturã.ↄſerũt marime qñ cũ eis admiſcent᷑ ſpecies. ¶ Coꝛreboꝛãt ſenſum ⁊ memoꝛiã:⁊ cõfer̃t lepꝛe 2 colice. Sʒ ſeni ⁊ indi vel nigri hñt coꝛticẽ ſub tilẽ nigrũ.⁊ coꝛtex eoꝝ vergit ad citrinitatem. qui quando condiunt᷑ coꝛrroboꝛant ſtomachũ et incoꝛiant eum incoꝛiatione pauca.⁊ nõ eſt in eis iuuamentũ qᷓntum in kebulis. ¶ Johannes meſ. Mirabolaniſunt ex rebus n q̃ taciunt vcentes ſe iuueneſcere.⁊ acquirũt eis colorem bonũ.? bonitatẽ odoꝛis. oꝛis ⁊ ſudo⸗ ris.⁊ generaut gaudiũ.⁊ ↄfoꝛtant coꝛ et epar ⁊ ſtomachũ.Et ↄferunt tremoꝛicoꝛdis.⁊ mun⸗ dificant ſtomachum.⁊ ↄferunt emoꝛroidibus ⁊ extinguunt inflãmationem colere. Sed citrinoꝝ operatio in h̊ eſt pᷣcellens.ipᷣi em̃ ſolutione educunt eam ⁊ ↄferũt complexio nes ca.habentibo.Et eoꝝ fricatio cũ aq̃ agre⸗ ſte ⁊ cũ aqua ro.aut ſucco feniculi abſtergit ocu lum. ⁊? a ufert ſuꝑ caliditatẽ eiꝰ.⁊ facio inde al⸗ cohol:ſtringit lacrimas.⁊ ↄuenit molliſicatiõi oculoꝝ.⁊ confert tertiane fe.colericis.⁊ ↄtrite cũ maſtice ſanant vlcera.⁊ deſiccant eaa. Rebuli q̊ʒ ſolutione educũt flegma.⁊ addũt in rõne.⁊ clarificant viſum.⁊ ꝓpꝛie cõditi.⁊ mũ⸗ ygropiſi et fe.antiquius. ¶ Nigri ãt vel indi:ſolutione educũt melãco⸗ liã et colerã aduſtã.⁊ ↄferũt melãcolie ⁊ tremo ri. ⁊ clarificãt viſum ⁊ coloꝛẽ.⁊ ↄferũt lepꝛe ⁊ tri ſticie ⁊ quartane. Doſis potio citrinoꝝ trito⸗ rum a.zʒ.ij.vſq; ad qͥntum.⁊ infuſoꝝ a.ʒ.viij. vſq; ad.xx.et indoꝝ eſt ſicut kebuloꝝ. dificant ſtomachũ ⁊ ↄfoꝛtant ipſum.⁊ ↄferunt Bulcaſim eben aben a arin. libꝛo qͥ ðꝛ ſerni toꝛ. Modus aſſandi ⁊ calliandi mira bolanos opoꝛtet ꝙ unbibant mira bolanos in aqua ci⸗ tonioꝝ.aut in ſuccoaggreſte.aut in acetoſita⸗ tecitri.aut in aqua vbi cocie ſunt lentes. aut vbi coctũ eſt lapaciũ acutuʒ. Deinde deſicca . eos bñ ⁊ madefac ĩ oleo ro.vel oleo de lẽtiſco. aun oleo maſticino.aut cũ butyro.aut oleo oli⸗ ue. deinde aſſa ſuꝑ patellã ferreã vel terream. qquã cũ pᷣmo calefeciſti⁊ abſtuliſti ab igne.ca⸗ uene adurat᷑ ⁊ deſtruat᷑ virtus eoꝛum. ¶ Süulr aſſant᷑ ſemia q̃ admĩſtrãt᷑ in medicinis fluxꝰ. Et modꝰaſſatõis eoꝝ ẽ iſte. Accipe patel lã ferreã aut ereã aut terreã aut lebetẽ cũ lato oꝛificio ⁊ calefac bñ. Deinde aufer ab igne:et ſtat im ſu ꝑpone ſemia dũ ipᷣa eſt calida anteq infrigidet᷑⁊ cõmiſce eaſemꝑ donec videas aſſa tionẽ eoꝝ cõpletã ad volũtatẽ tuã.Et ſi nõ fue rit cõpleta vna vice.pone iteꝝ ⁊ fac vtpꝛius. ¶ Et ſcias ꝙ; nõ opoꝛtz oĩa ſemia eq̃liter aſſare – qꝛ ſunt q̃dã q̃ hñt multã viſcoſitatẽ qᷓͥ debẽt am . naturã .· ↄferüt pliꝰaſſari ſic pſilliũ.⁊ caue ne cõburant᷑. ventoſitati emoꝛroidarũ.⁊ ↄferũt melãcolieis ll — l oü 3 N Capitulum.ccxcuiij. jrra. Sera. li. ag. ca. hec auc. Oyaſco. m ec ara.iimirraeſt gũmi arboꝛis que naſcit᷑ in terris arabum ſinnlis arbo⸗ ri q̃ ꝛ in greco ſapientia babilonica. Nã fiũt ſciſſure in ligno arboꝛis.vnde egredit᷑ gũmi qð emanatcadens ſup ſextoꝛia qᷓ̃ ſternunu ſub arboꝛe. ⁊ quedam ꝑſe coagulat᷑ ſuper ſtipitem — —— —— — — — — ——- 0- — — — — — 4 vne mio⸗ R De Herbis ⁊ eſt de ipᷣa res q̃ ðꝛ bacãtiſcus ſiue batanaſas et groſſa eſta qua egredit᷑ meth.i.ſtoꝛax liqͥq:. qñ expᷣmit ſicut apparet in ca.ſtoꝛax.Et arboꝛ eius eſt in terra q̃ d ptinia.⁊ eſt pinguis.⁊ qñ expᷣmit᷑ ſuccus eiegredit᷑ velut ſtoꝛax multũ.⁊ melioꝛ mirra eſt illa q ð tarbalud.⁊ canchi. et noĩat᷑ hoc noĩe:eo ꝙdefert᷑ ex terris q̃ dicũtur ſic. Et coloꝛ eiꝰeſt ad viriditatem tendens.pun gens linguãclari coloꝛis.⁊ ex ea eſt q ðꝛ liti et eſt lita gluthichi. ⁊ eſt mollis tactu ſic bdelliũ. in odoꝛe ſuo eſt pinguedo.⁊ arboꝛ eiꝰ eſt in loc ſoli expoſitis.Ex eaeſt q̃ ðꝛ poaclis.⁊ eſt aſpera multũ nigra.⁊ apparet in ea veſtigiũ ignis.Et deterioꝛ eſt illa q̃ ð argaſin.⁊ eſt leuis nõ pin⸗ guis.acutiſapoꝛis.ſimilis gũmi arabico ĩ foꝛ⸗ titudine ⁊ vᷣtute.Et ex mirra eſt que ðꝛ crumu: ſiue amini.⁊ eſt mala.Et fiunt qͥdam trociſci ex ſubſtantijs mirre.⁊ ſi mirra pinguis fuerit trociſci qͥ ex ea fiunt habent bonum odoꝛem ⁊ꝛ pinguem.⁊ ſi nõ fuerit pinguis qð fit ec ſubſtã tig eius nõ habet bonũ odoꝛẽ neq; pinguẽ.⁊ hʒ virtutem debilẽ: ꝓpter qð admiſcet᷑ eioleum qñ ex ea fiunt trociici. Adulterat᷑ mirra.qñ admi⸗ ſcet᷑ ei gũmi qð infuſum fuerit in aqua mirre. Et melioꝛex mirra eſt noua.leuis.munda. q̃ quando tangit᷑ eſt aliq̃ntulum aſpera ⁊ arida. ⁊ cito frangibilis.⁊ qũ frangit᷑ remanet in eiꝰ fractura res alba.⁊ figura eius eſt ſicut figura vnguiũ.⁊ q̃ eſt in fruſta nõ parua.⁊ coloꝛ eius eſt vniſoꝛm is nõ diuerſus in exterioꝛibo eius. ſed interius eſt trahens ad rubedinẽ parũ cũ lineis ſubalbidis ſicut diximꝰ.⁊ odoꝛ eius eſt delectabilis amara.ſʒ illa q̃ eſt grauis:cin co⸗ loꝛ eſt ſicut coloꝛ picis: nõ eſt aliciuꝰ vtilitatis Ded mirra que eſt ex terra:q̃ ðꝛ labotero a b⸗ ſcinditur exradice arboꝛis que eſt in tcrris il⸗ lis.Eligitur em̃ exea illud quod eſt ſimile mir re in odoꝛe ⁊ virtus eiꝰeſt calefactiua ⁊ mollifi catiua ⁊ reſolutiua.⁊ ingreditur in confectio⸗ nibus vnguentoꝛum. Dperationes. ¶ Sera. auct. Albugerig. Mirra ↄuenit ad aquã citrinã qñ ſumit᷑ex ea im potu.aut qñ fit emplaſtrũ cũ ea ſuꝑ ventrem.,. ¶Et qñ ſit caput purgium cũ vno anoch ex ea mundificat cerebꝛum:⁊ aufert ab eo ventoſita tes groſſas.⁊ incoꝛiat gingiuas. ¶ Etconfirmat dentes.⁊ eſt conabolice quan do fitlinitio cum ea. H GBalienꝰ. Mirra abſtergit cũ tꝑamento:et glutinat fragmenta oſſium capitis.⁊ occidu lu mbꝛicos ⁊ fetũ:expellens eos. I¶ Et ingredit᷑ in ↄfectiõibo collirioꝝ qᷓ fiſt ad vlcera oculi:⁊ ad maculas que fiũt in eo.⁊ in medicinis q̃ bibunt᷑ad tuſſim antiquam:⁊ ad aſma. Nam ipᷣa nõ exaſperat cannam pulmo⸗ nis.⁊ hoc qꝛ nõ calefacit neq; deſiccat caleſac⸗ tione ⁊ deſiccatione foꝛti ⁊ ſine ſuꝑfluitate ſue amaritudinis ⁊ ſue abſterſionis. ¶ Eſt alia mirra q̃ trahit᷑ a radice arboꝛis hu⸗ ius.⁊ vᷣtus eiꝰcalefacit mollificat ⁊ reſoluit. Capitulum. ccxcix. Oeacelſi. Auiẽ.li.ij. ca. ð moꝛo. Moꝛi m ſunt due ſpẽs. Vna eaoꝝ eſt alfirſedu: qð eſt dulce.⁊ currit ſᷣm ſemitam ficus in maturatione. Sed eſt deterioꝛis nutrimẽti ⁊ minoꝛis ⁊ eſt ſiccioꝛis.⁊ magis deſtruẽs ſan⸗ guinem. ⁊ deteriſtons macho. Reliquas vero ficus diſpoſitiones habet.eſt tamẽ inferius ea. amarũ aũt qð nominat᷑ moꝛũ de ſceni fu nũc illud de quo plurimũ loquamur. QOð ergo im⸗ maturũ eſt cũ exſiccat᷑ ſtat loco ſumach.dulce eſt calidũ:humidũ:⁊ acetoſum.⁊ de ſceni eſt ad datio.⁊ ſuccus moꝛi eſt ſtipticus.⁊ ꝓpꝛie quã⸗ do decoquit᷑ in vaſe eneo. 8 iij OPbperationes B Tratctatus Anicenna Succus moꝛi phibet fluxũ ma terierũ ad mẽbꝛa. ⁊ imatuꝝ eſt ſic ſumach.Oñ coquunt᷑ folia eiꝰ ⁊ folia vitis.⁊ ſolia ſicꝰ migre cũ aqua pluuie:denigrat capillos. ¶ Acetoſum remouet apoſtemata oꝛis ⁊ guttu ris. Et folia eius ſunt vltima ad ſquinantiam ei pᷣfocationem. Quod acetoſum eſt⁊ confert vlceribus fraudulentis ipſius ſuceus. ¶ Rob ei acetoſum eſt ↄferẽs bothoꝛ oꝛis ·.et decoctio radicis eius mollificationi dentiũ.et decoctioradicis ei eſt bona denti doloꝛoſa. ¶ Moꝛum malũ eſt ſtomacho coꝛrũpit᷑ ꝓpꝛie in eo alfirſedu. ⁊ qñ nõ coꝛrumpit᷑ alfirſedu in ſtomacho velociter nõ nocet. Et opoꝛtet qͥdezx vt co medant᷑ oẽs ſpẽs eiꝰante cibũ:⁊ recipian tur in ſtomacho:in quo nõ ſit coꝛruptio. ¶ Illud vᷣo deſeni nõ nocet ſtõacho colerico. ⁊ nõ eſt in ipᷣo de mala ↄueniẽtia ſtõachi qð eſt in alfirſedu:qᷓ;uis ſit ĩ ea malicia.⁊ nõ eſt nau ſea in ipᷣo.⁊ nutrimentũ eius eſt paruũ.et facit appetitũ cibi.⁊ facit ipᷣm lubꝛicũ:⁊ excrahit ip⸗ ſum velociter.⁊ om̃ino deſcẽſus eiꝰ de facto fit velociter.ſʒ eiꝰ deſcẽſus ex inteſtinis eſt tardꝰ. ¶ Sera.li.ag.c.hoc.Hoc arabice.i.moꝛacelſi Virtus eiꝰeſt q̃ retinet ventrem.⁊ qñ deſiccat retinet ventrem retentione foꝛti.⁊ ↄuenit vlce ribus inteſtinoꝝ ⁊ fluxũ in omibo egriiudini/ bus q̃ fiunt ex fluxib humoꝝ.⁊ admiſcentur poſtq; terunt᷑ cũ cibis ſicutſumach.Et qͥ vult ex eis ſu mere in potu: poteſt cũ aqua ⁊ vino. Sʒ arboꝛis erꝰ vᷣtus eſt cõpoſita ex vᷣtute re⸗ tentiua ⁊ laxatiua.⁊ plꝰqð eſt in coꝛtice huiꝰ ar boꝛꝭ eſt ᷣtus laxatiua cũ amaritudine pauca: q̃ᷓuſq; occidat aſcarides.⁊ ſunt lũbꝛici cucurbu tini.ſʒ in folijs arboꝛis ⁊ ſummitatibo eſt tẽpe⸗ ramentũ mediũ illaꝝ duaꝝ operationũ. ¶ Et moꝛa matura qñ inueniũt ſtomachũpu⸗ rũ.ſi comedũt᷑ ante cibũ egrediũt᷑ a ſtomacho cito.⁊ pꝛeꝑare faciũt exitũ alioꝝ ciboꝝ.qñ vᷣo comedunt᷑ poſt cibũ:vel in ſtomacho ſunt hu⸗ ruptio eoꝝ eſt multum nociug. Sed acerba qñ deſiccant᷑ ſunt bona medi⸗ cina ⁊ iuuatiua vlceribo inteſtinoꝝ ⁊ fluxui an⸗ tiquo. Et moꝛa qñ deſcendunt anteq; coꝛrum/⸗ pant᷑ non inferunt nocumentũ.niſi deeis ante comeſtionem nimis ſumatur. ¶ Et idẽ a uc.Gal.Exeis ſũt matura:⁊ maturi ſapoꝛꝭ. ⁊ ſapoꝛ eoꝝ eſt dulc ſtipticꝰ. vᷣtus eoꝛũ moꝛes:cito accelerant ad coꝛruptioneʒ.et coꝛ⸗ mollit ventrẽ ⁊ nutrimẽtũ paucũ coꝛꝑi pᷣſtant: facile coꝛrũpunt᷑.nõ coꝛrupta humectãt peni tus. Infrigidant aũt nõ penitꝰ niſi frigida ſu⸗ mant᷑.Et pauciſſimũ coꝛꝑi dant nutrimẽtum cõſimilepeponib.nõ tamen nocumentũ adeo ipſis.neq; malũ ſtomacho vt in illis. ¶Balienus.vij.ſim.far.ſᷣmtranſla.grecã. ca. Moꝛare.i.celſi.fructus maturus ſubducit vẽ trem. nõ maturus vᷣo deſiccatus ↄſtipatiuum ſufficiẽter fit farmacũ.vnde ad diſſintericis conuenit diſpoſitiones ⁊ ciliacas ⁊ alias que⸗ cunq; ſunt fluxibiles. ¶ Et tota arboꝛ in om̃ibeius partibo mixtam qndaʒ virtutẽ videt᷑ habere ex detentiua ⁊ pur⸗ gatiua cõpoſitiua. Pꝛeualet ãt in coꝛticeqͥdeʒ radicis purgatiua vᷣtus cũ quadã amaritudie vnde amplos lũbꝛicos interſicit. In alijs vero partibo detentiua. In folijs vero ⁊ pollulatio nibus media vtraq; eſt complexio. Capitulum. cct. Oꝛabacci. yſið. Moꝛus grece:latine m vocat᷑ rubus.eo ꝙ rubeãt fructus eiꝰ . vel virgulta. Silueſtrꝭ moꝛe fructib⸗ in deſerto. Paſtoꝝ fames acpenuria ofouet᷑. HPyperationes ¶ Areſtotiles in libꝛo de plantis.Fructꝰ qui⸗ dam cito maturantur. vt moꝛa ⁊ ceruſa.⁊ ſuc⸗ coꝛum qui ſunt in fructib.quidam ſunt pota/ biles.vt eſt ſuccus moꝛoꝛum. 2 ¶ Plinius li xv. Moꝛis eſt ſuccus in canen E De Herbis noſus.Trinicoloꝛes.pmo ſcʒ candidus. mox rubeus maturis vᷣo niger. In nouiſſimis flo rent.inter pma matureſcũt.manuſq; ſucco tin gunt. Matura ruunt.acerba minimũ. Carne ⁊ ſucco conſtant moaa Moꝛa qdeʒ ⁊ piro ac mirto ſuccus eſt vino ſus.coloꝛẽq; ſucci moꝛis acceraſis ẽ ſanguineꝰ agreſtis moꝛi ſuccumfacies paululum defer⸗ uere.Tuncq; duas eius ſucci partes ⁊ vnam a curabis ad pin⸗ Capitulum. cccj. Oꝛſus galline ſiue anagallus. Pan⸗ m decta. Anagellidua ſunt ſpẽs. Una eſt auricula muris.et eſt maioꝛ.⁊ alia eſt moꝛſus galline.⁊ eſt minoꝛ. Dperationes. ¶ Ambe ſpecies anagalli vulneribus pꝛeſtant effectum. Tumoꝛem non admittunt. et inſixa coꝛpoꝛi euocant.paſcentia vulnera abſtinent. ¶ Succus eaꝝ dentium doloꝛẽ ꝓhibet:ſi pꝛo dextro dente in ſiniſtro nare fuerit immiſſus. mon ſiue argemage tergit.moꝛſibus venena⸗ tis bibitus medicat᷑. ¶ Nefreticis:hidro picis:et epaticis:⁊ renali paſſione defectis pꝛeſtat auxilium. Ano tu⸗ menti impoſitus medicatur. ¶ Item ſuccꝰ naribo infuſus putredinẽ capit purgat.Habet em̃ deſiccatiuã virtutem abſq; moꝛdicatione.vnde ⁊ vulnera glutinat. ¶ Vẽtrẽ q̃; deducit mulſe admixtꝰ⁊ potui datꝰ her ba ↄtuſa ⁊ ĩpoſita ſtipites educit de coꝛpe. ¶ Sera. Spẽs anagalliminoꝛis: ſcʒ moꝛſus galline facit anũ ingredi ſi ſit cũ ea emplaſtrũ. BGal. Ambe ſpẽs anagalli habẽtoccultã ca liditatẽ attractiuã vt ⁊ ſtimulos infixos euellãt Eaꝝ vo ſuccus a naribo flegma purgat ꝓpter eandem cauſam.Et vniuerlſaliter loquẽdo ſic⸗ catiuã ha bent virtutẽ.quapꝛopter etiaʒ vulne ra ſolidant:⁊ putreſcentibo ↄferunt. Capitulum. cccij. Irtus latine ⁊ grece.Arabice dex do⸗ m meſtica vel hes. Sera. li. ag. ca. dex do⸗ meſtica.et eſt de ea foꝛtis viriditatis declinans nigredini.et de alia eſt que Hic ſuccus cum melle attico coctus ⁊ adhibitꝰ declinat ad rubedinem.et q̃ declinat ad nigre⸗ caligines oculoꝝ ſiue viciũ eoꝝ qð vocat᷑ argee dineʒ confert magis in medicinis.et ſimiliter 86 V d e d . O 8 d „ N Tractatus grana eiꝰ. ppe eiꝰ q̃ exeaeſt mõtana.⁊ ſuba eiꝰ eſt cõpoſita ex vᷣtutibo ↄtrarijs:⁊ illð q̊d vincit lꝰin ea eſt ſuba terrea frigida.⁊ eſt in eo cũ h res calida ſubtilis.⁊ ſapoꝛ eius eſt ſtipticus. Pperationes Sera. auc.aben meſuay. Succus eiꝰoſert doloꝛi pectoꝛis ⁊ pulmonis.⁊ ſtringit fluxũ vẽ⸗ tris colericũ.⁊ ↄfoꝛtat ſtomachũ.et eſt bonus vlceribo membꝛoꝝ interioꝝ.foꝛtificat viſcera. retinet flurum menſtruoꝝ. ⁊ grana eius conſe runt ſputo ſanguinis a pectoꝛe ⁊ pulmone. et ↄferunt ſtomacho ſua ponticitate. BDyaſ. Sanguinẽ ex creãtibo dat᷑ſtomatic ↄuen iẽs eſt. viinã mouet ſcoꝛpiõis moꝛſui ĩpo⸗ ſita atʒ potuidata ꝓdeſt. Yolia eiꝰvirẽtia ⁊ ca/ taplaſmati appoſita medẽt᷑ vlcera fluentia. ¶ Arida vero cõtrita aſpꝛedine dyafoꝛeſim fa⸗ ciũt. Item baccarũ viridiũ ſuccꝰaptat᷑ſangui⸗ nẽ ſpuentibo.ipᷣeq̃ʒ comeſteeadẽ faciũt.Ex vi⸗ no decocta ⁊ in modũ cataplaſmatis impoſita extrema vulnera ſanat. — ¶ Auic. Mirtus retinet ſolutiõeʒ ⁊ ſudoꝛẽ:et oẽʒ fluxũ ſanguis:⁊ oẽz fluxũ ad membꝝ. ¶ Et qñ cũ eo ſit fricatio in balneo ↄfoꝛtat᷑ coꝛ⸗ pus.⁊ deſiccãt᷑ humiditates q̃ ſunt in cute. ¶ Et embꝛoce qͥdem decoctiõis eiꝰcũ ſuꝑ oſſa effundunt᷑:velocius fit ipoꝝ reſtauratio.et qðᷣ exea vſtũ eſt loco tutie poni᷑ ad h̊ vt bonꝰ fiat odoꝛ coꝛpis.⁊ ↄfertom̃ifluxuiſãguĩs linitũ.et loco emplaſtri ſuꝑpoſitũ ⁊ bibitũ.⁊ ſiłr eiꝰrob. ⁊ rob fructꝰeius ⁊ ipᷣi qͥdẽ nutrimẽtũ eſt puũ. Et ĩ ſyrupis qͥdẽ nõ eſt qͥ reſtringat ⁊ ꝓhibe⸗ at do loꝛẽ pulmõis ⁊ tuſſim pᷣter ſyrupũ eiꝰ. ¶ Et cuius oleũ ⁊ ſuccꝰ ⁊ decoctio ipᷣꝰ ↄfoꝛtãt radices capilloꝝ.: ꝓhibent caſum.⁊ ꝓlõgant eos:⁊ denigrant:⁊ ꝓpe ipſiꝰſemina. Et decoctio ſeminũ eius in butiro ꝓhibet ſu doꝛem ⁊ rectificatraſurã venarum. Et ſolia eius ſicca ꝓhibent fetoꝛem aſcelle et inguiũ.⁊ ipſius cinis loco tutie ponit᷑.⁊ cõſert panuo.ſedat apoſtemata ca.⁊ heriſipilam et foꝛmicã.et bothoꝛ et vlcera.et qð eſt ſuꝑ am⸗ bas volas:etaduſtionẽ ignis cũ oleo. ¶ Et ſilr eꝰ ſyrupꝰ ⁊ emplaſtꝝ fctm̃ ex folijs ip ſiꝰcũ oleo ⁊ vino:⁊ pꝰ ipᷣiꝰcõmixtiõeʒ cũ eis et ſilr eius oleũ.⁊ vnguentũ fſcim̃ exeiꝰ oleo.⁊ ſil- ert ipᷣiꝰ ſuccus ſi pijciat᷑ ſuꝑ pannariciũ. ¶ Et ſimiliter cerotũ factũ exeo:⁊ cũ decoquit etiã eius fructus cũ vino ⁊ fit ex eoemplaſtrü: ſanat vlcera q̃ fiuntin ambaba volis manuũ ⁊ in pedibi.et aduſtionẽ ignis.et ꝓhibet eos a Yeſicatione.et ſimiliter eius cinis cũ ceroto. ¶ Et emplaſtrũ faciũ ex fructibo decoctis in vi no eſt ↄueniẽs mollificationi iuncturaꝝ reti⸗ net fluxũ ſanguĩs ex naribo:⁊ abſtergit furfi⸗ res.⁊ exſiccat vlcera capitis ⁊ vicera auris. et ipſius pus ex ipſiꝰaqua in ipſam diſtilla᷑. ¶Et ↄfert ipſius ſyrupus molliſicationi gin giue.et eius ſo. cum vino decoquunt᷑.⁊ fit inde emplaſtrũ ſeda ns ſodam et obtalmiam. ¶ Et cũ decoquit᷑ cũ oꝛdeo:ſanat eoꝝ apoſte⸗ mata.⁊ ipᷣiꝰcin is ingredit᷑ in medicinis vngu le.ↄfoꝛtat coꝛ:⁊ aufert tremoꝛẽ coꝛdqis. ¶ Et conſert fructus eius tuſſi ꝓpter dulcedi⸗ nem ſuam. et retinet ventrem vtentis eo:ſi eſt ſolutus ſua ſtipticitate. ¶ Et confert fructus ipſius ſputo ſanguinis.⁊ etiam eius rob ſimiliter confoꝛtat ſtomachuʒ ob eius et eiꝰ ſemina pꝛohibent curſum ſu⸗ perffuitatum ad ſtomachum. ¶ Succus fructuũ eius eſt puocatiuꝰ.et ipſe⸗ met ↄfert ardoꝛi vꝛineet ardoꝛi veſice. Et eſt bonꝰ in phibendo mẽſtruoꝝ ꝓuoca⸗ tionẽ.et eiꝰ aqua ſtringit naturã et retinet ſo⸗ lutionẽ colericã et mela ncolicam.linita et ipſa cũ oleo ſyſamino expellit flegma.⁊ ſolutione emittit ipᷣm.et decoctio fructuuʒ eius confert fluxui humiditatũ matricꝭ et ↄfert emplaſtro ingqde facto emoꝛroidibus. ¶ Et ↄfert apoſtemati teſticuli:et eiꝰ decoctio ↄfert moꝛſui rutele.etſimiliter fructus eius cũ potat᷑ in vino:⁊ ſimiliter pũctureſcoꝛpiõis. D S db 8 JMMV 5 De Herbis Capitulum. ccciiſ. Oaſtix ſiue maſtix latine.grece ſcinꝰ. m vel ahias vel chias. Arabice meſcehe. Et eſt gũmi arboꝛis cini vel lentiſci. qꝛ lentiſcus grece vocat᷑ ſcinꝰ.ſiẽ inuenies ĩ ca. Terebẽtina infra de T. Dyalſ.c. de Maſtice. quedam maſtix emanat ab arboꝛe q̃ ſcinus ðꝛ Et q̃dam ex ea eſt alba.q̃dam ſubuiridis. Sʒ melioꝛ ex ea eſt cuiꝰcoloꝛ eſt albus.plucidũ ha bens granũ graue ſicciſſimũ ⁊ cito frangibile. hñs bonũ odoꝛẽ.Eteſt de ea q̃damq̃ eſt nigra: q̃dam citrina.i¶ Gal.vij.ſim. ar.c.de Ma⸗ ſtice alba. Eteſt illa q̃ ðꝛ glutẽ roma num.⁊ eſt cõpoſita ex ᷣtutibo diuer ſis.ſcʒ ſtiptica ⁊ mol/ lificatiua.Et vᷣtus eius eſt q̃ calefacit ⁊ deſic⸗ cat in.ij. gradu.vñ mollificat ⁊ reſoluit.Et mo ſtomachiepatis ⁊ ventris ſlegmonibo cõpetit. Sed nigra eſt q̃ ðꝛ capiti vel egyptiaca.et eſt maioꝛis deſiccationis qᷓ; alba.⁊ vᷣtus ſtiptica eſt in eo minoꝛ.⁊ ideo eſt ↄueniens vbi opoꝛtzʒ reſoluere ampliꝰ.Et ꝓpter h̊ multũ ↄuenit apo ſtematibo duris q̃ ſunt in interioꝛibo coꝛpoꝛis Sʒ oleũ maſticis eſt ſimile virtuti maſticis. ¶ Sera. li. ag. c. Meſcehe. i. maſti x. Maſtix eſt pmꝰinter omia glutina in bonitate.Et ar⸗ boꝛ maſticis eſt cõpoſita ex ſuba aquea ⁊ terrea frigida nõ multũ in ſapoꝛe omniũ partiũ.huiꝰ arboꝛis dico radicis ⁊ fructꝰ.⁊ coꝛticis eſt ſtip ticiias pauca.⁊ vᷣtus eius eſt infrigidare ⁊ ca e ſacere mediocriter temperate.⁊ deſiccat in fine ſecũdi gradus vſq; ad pncipiũ tertij. Operationes. ESera. In ea eſt de ſtipticitate q̃ ↄfert debili tati epatꝭ ⁊ ſtomachi ⁊ inteſtinoꝝ et apoſtema⸗ tibo in eis exiſtẽtibo.in eo eſt ſtipticiras.⁊ nõ hʒ acuicatẽ alquã.⁊ eſt multũ ſubtilis.⁊ fit empla ſtrũ cñ folijs maſticis dũ ſunt recentia.⁊ eſt in eis virtus manifeſta.⁊ ideo qñ bibunt᷑ fo.aut cũ alijs medicinis ad vlcera inteſtinoꝛũ.et ad fluxum ventris ↄferunt multum.,. ¶ Et conferunt ſpuentibiſanguinem.⁊ fluxui menſtruoꝝ ⁊ ami.et non eſt in eo diuerſitas a ſucco ypoquiſtidos. ¶Et idem auc. Dyaſ.Totahec arboꝛeſt ſtip⸗ tica.⁊ vᷣtus folioꝝ frucius ⁊ coicis ⁊ radic eſt equalis.⁊ decoquit᷑coꝛtex eius:⁊ coꝛtex radicꝭ ⁊ folia decoctione plurima. ¶ Et qñ fuerit cocta colat᷑ abeis aqua q̃ iteruʒ coquit᷑ vſq; ad mellis ſpiſſitudinem.⁊ cõuenit ſputo ſanguinis decoctio illa bibita.⁊ fluxui ventris ⁊ vlceribo inteſtinoꝝ ⁊ fluxui matricis ⁊ ani.Et vniuerſaliter quidem ponit᷑ ꝓ acacia ⁊ vpoquiſtidos.⁊ ponuiur decoctio illa loco ſyvcci folioouooim. ¶ Et quando ꝓñcitur decoctio illa ſuꝑ vlcera ꝓſunda:⁊ ſuꝑ oſſa fracta reſtaurat carnem in vlceribo.⁊ reſtaurat oſſa ⁊ ſtringit mebꝛa laxa. ⁊ abſcindit humiditates antiquas a matrice. ⁊ pꝛohibet vlcera coꝛuſiua ne dilatent᷑ in coꝛpe ⁊, ꝓuocat vꝛinam.⁊ quando fit collutio oꝛis cũ ea ſtringit dentes cõmotos.Et exramis huiꝰ mt ſtipticitas. 2ððð ¶ Et idem auctoꝛitate Humay. Maſtix re⸗ ſoluit apoſtemata ſtomachi:et conuenit tuſſi: et noneſt pauce attractionis ſlegmatis quan⸗ arboꝛis fit oleum quodeſt bonum vbi conue⸗ do maſticatur. ⁊ pꝛopter hoc miſcetur cũ aloe vt pꝛeparet ipſam et attrabat cum eo ſiegma a capire. Capitulum. ccciiſj. Aſturcium.Dyaſcoꝛides capi.Car⸗ n damus.id eſt naſturcium. Quoddaʒ eſt domeſticum. et quoddam eſt agre⸗ ſte. Et ideo facit duo capitula de eis. Anum qð incipit Cardamꝰ.⁊ eſt na ſturciũ domeſti⸗ cum. Aliud quod incipit Cardamus agreſtis. ⁊ eſt naſturciũ agreſte.Et ideo vicit cardamꝰ Trattatus id eſt naſturciũ domeſticũ.vtilioꝛ ðꝛ babyloni cus omibo ſemen eius calidiſſimũ eſt cauſtica participans virtute.viſcidũ ⁊ cacoſtomachum ventrẽ turbans. ¶ Sera.li. ag. capᷣ. Joꝛſalba⸗ the fe.i.naſturciũ.⁊ ex eo eſt naſturciũ cõmu⸗ ne notũ.⁊ exeo eſt naſturciũ tectoꝝ.et exeo eſt na ſturcium oꝛientale. Naſturcium tectoꝛum eſt planta habens ſolia ſtricta ⁊ lõga duob di gitis in ſũmitate acuta ⁊ ſciſſa ⁊ pinguia.⁊ ex tendunt᷑ ſuꝑ terrã.⁊ habet in medio vᷣgã ſubti lem duob palmis longã.paucos hñũs ramu⸗ los.ſuꝑ quos ſunt pile habẽtes denſam ſũmi⸗ tatem:in qboeſt ſemen ſimile ſemine naſturcij. cuiꝰ eſt virga ſicut figura rutele:ita eſt depꝛeſ⸗ ſum.naſcit᷑ ĩ vijs ⁊ parietibo domoꝝ.Naſtur⸗ cium oꝛientale eſt planta duoꝝ bꝛachioꝝ lon⸗ ga. habens ramos ſubtiles ⁊ multos.in qͥbus ſunt folia ſimilia folijs ſcitaragi:niſi quia ſunt albioꝛa ⁊ mollioꝛa.⁊ in ſummuatibo ramoꝛum ſunt capitella ſimilia plante aciis: ⁊ habet flo⸗ res albos.ſemen huius ponitur in cibis loco piperis. Sed naſturcium cõmune notum eſt melius illud quod defertura babilonia.¶ Al⸗ manſoꝛ tractatu tertio. capuuilo de naſturcio. Naſturcium calidũ eſt ⁊ ſiccũ.apperitum ad⸗ iuuat:licet inflationem ⁊ capuis efficiat dolo rem digeſtiuam.pꝛeterea retardat Hbprerationes. ¶ Serapion aucto.GBalieni. Semen naſtur⸗ cij eſt ca.etſic.ſicut ſemen ſinapis.⁊ incidit in⸗ ciſione ſoꝛti. et adurat ⁊ ſedat do loꝛes cia ti⸗ cos:⁊ doloꝛem capitis.⁊ quamlibet egritudinẽ in qua opoꝛtet calefacere: ⁊ miſcetur ſemen eiꝰ in medicinis aſmaticis.quia ipſum incidit in⸗ ciſione foꝛti:⁊ adurit humoꝛes groſſos. Et ðꝛ qñ naſturcium deſiccatur:fit eiꝰ vir⸗ tus ſicut ſeminis eiꝰ.⁊ dum eſt recens ꝓpter hu miditatem aquoſam que eſt in eo habet virtu⸗ tem debilioꝛem virtute ſeminis ens. ¶ / ß·Gpaſcoꝛides. Naſturcium lumbꝛ cos expel lit:et ventrem turbat. Splenem atten nat cum aceto.et aboꝛſum facit.ventrem ſtimulat.ſimi⸗ le eſt ſinapi ⁊ eruce. q Et impoſitũ lepꝛas ⁊ zernas emendat.mel⸗ le addito duricies ſplenis compeſcit. Soꝛdi⸗ da vulnera purgat ſiſuccus adhibeat᷑. Moꝛ ſibus venenatis bibitum occurrit. Fumiga⸗ tio eius ſerpentes fugere ſacit. Vel ſlentibus pꝛo fluis ſucco linito occurrit. ¶ Carbunculos rumpitcum polenta et aceto coctum. Sciaticis vtiliſſimecum aceto et po⸗ lenta auxiliatur. tumoꝛes ⁊ duricies ſpargit. ¶ In doloꝛe coꝛdis coquit᷑ in lacte capꝛino et datur ad bibendũ. Doloꝛẽ omis loci tollit pul uere ſeminũ aſperſo.ſed plus melle vncto loco ſcabiem cum aceto ſanatus. ¶ Galienꝰ.vij.ſim.far.c.de naſturcio. Semen naſturcij habet virtutem que calefacit ⁊ deſic⸗ cat ſicut ſinapis.Et pꝛopterea ſciaticos et do⸗ loꝛes capitis.et quodcunq; alioꝛum indigen/⸗ tium rubificatione calefacit cum eo ſicut eſt ſinapis. miſcetur autem cum eis quecũq; aſ⸗ maticis dantur farmacis. ¶ Auicenna pꝛimo canone fen.quarta.capi. vij. Naſturcij ſemina toꝛrefacta mixta cum adog:conſtringunt fluxum ſuperfluum peo⸗ uenientemex cataor. Capitulum.ccv. 8 Aſturcium aquaticum vel ſenation: n vel Cardamus agreſtis. Serapion libꝛo aggregatoꝛis capᷣ. herochachay⸗ gre. id eſt naſturcium aquaticum. Et eſt plan⸗ ta que naſcitur in aquis.ha bet ſtipitem reciũ ⁊ ramos.et eſt tota pla nta pinguis.et habʒ fo/ lia ſimilia folijs apij dicti ypoſellinum.niſi qꝛ ſunt mmoꝛa eis.⁊ habet odoꝛem bonum quan do maſticatur.⁊ eſt cali.⁊ ſic et conuenit cale⸗ factis quando roꝛatur ſuper ipſam aqua fri. aut aqua ro. Et quidam dicuntqeſt fri.ex eo quia non nocet habentibus ſirſen.¶Etidem auctoꝛito te yſaac habẽ aram.⁊ eſt ca.in hᷣmo.⁊ ſic. in. i. Etidem auc. Gal. Airtus eiꝰ eſt cale⸗ faciens. Dyaſcoꝛides capᷣ.ſenatio n.id eſt na⸗ ſturciũ aquaticũ. Haſcit᷑ in aqua.ſruncem ha bens pinguem.⁊ ramulos longos.:et ſolia mi⸗ 1 1 — – — SS =n — ☛= 0 — ⏑☛ – — De Herbis nuta ſimilia ypoſeſlino.niſi quia ſunt mino⸗ ra:eoq; maſticata odoꝛem ſuauiſſimũ habet. Dperationes ¶Serapion auc. yſaac.habẽ aram. Semen eius ſtringit venirẽ qͥ fluit ꝓpter caliditatẽ qũ bibit᷑ exeo aureus vnꝰcũ aqua frigida.aut ſuc⸗ co citonioꝝ.et ipſum confoꝛtat membꝛa. Dyaſcoꝛides. Semen eius crudum et co⸗ meſtum calculos excludit: vꝛinam pꝛouocat: menſtruis imperat: diſſintericis pꝛodeſt. ¶ Caebꝛas ſapiens huic ꝑhibet teſtimoniũ: dicens ꝙ coquinati in aqua ſoluunt.et cum carnibus ſpiritualia mundificat fomentum ex aqua ſalſa ⁊ oleo decoctionis eius valet ad ¶Stranguiriã ⁊ diſſimiã in vino decocti:⁊ ca⸗ thaplaſmati ad idem valent. diurerica ſunt. Capitulum.cccvj. Alpellus. Pandecta. cap. ccccclxiiij. n Pellua. herba que facta eſt ſicut elleboꝛus niger. cuius radix eſt oꝛdi⸗ nata ad modũ rhetis.eſt anthonomatice her⸗ ba venenoſa.⁊ eſt pma pars aconiti.¶ Auicẽ⸗ na libꝛo.ij.capᷣ.denapello.Hapellus eſt herba que eſt venenũ perniciſum. ⁊ eſt in ſummo ca⸗ liditatis ⁊ ſiccitatis. Dperationes ¶ Auicenna. Na pellus delet albaras linitum er confert lepꝛe. vnde eſt venenũ deſtruens bi⸗ bentem ſe. Maioꝛ vero ipſius potio eſt medie⸗ tas.ʒ.vniꝰ.⁊ hec interficit ⁊ ſimiliter minus. Lex eo cocurmices bibunt ⁊ non moꝛiun⸗ tur. Ex omnibus confectionibusdyamuſcus ei reſiſtitt. H ¶Et eſt alius qui vocatur napellus moyſis. Et vult dicere napellus mus.et eſt quoddam * animal quod aſſimilatur muri:quod moꝛatur in radice napelli:na ſcens cum napello.et qui cum eo appopinquat.non creſcit arboꝛ.et eſt tyria canapelli:⁊ eſt maioꝛ eo.⁊ in eo ſunt om⸗ ma inuamenta que ſunt in napello. — Capitulum. cccvij. Arciſcus vel bulbus vomiferns: vel n cepe marinum.i¶ Dyaſcoꝛides capi⸗ tulo Narciſcus.vel bulbus ematicus: vel bulbus vomicus:ſolia ha bet poꝛro ſimilia ſed minuta.et haſtas haber duoꝛum palmo⸗ rum que inanes et concaue ſuntet ſine folijs. 8 N ⏑ RH Flos eſt illi albus in giro.in medio croceus:⁊ eſt qdamſpecies:cuius illud medium purpu⸗ reumeſt. Radiceʒ habet albam rotundã ſicut bulbus. ⁊ ſemen nigrum ⁊ oblongũ vt in mem bꝛanulis. Qui in locis montuoſis naſcit᷑eſt me lioꝛ.cuius etiam flos ſuauem longeiactat odo rem. In reliquis aũt poꝛri habet ſimilitudinẽ ⁊ viridis eſt. Airtus eius eſt que abſtergit ⁊ in carnat ⁊ deſiccat.Et illud quod de eo admini ſtratur eſt radix.¶ Plinius libꝛo viceſimo pꝛi⸗ mo.Narciſci duo genera in vſu medici recipi⸗ unt. vnum floꝛe purpureo.⁊ alterũ herbaceũ. yſidoꝛus. Harciſcus fabuloſe nomen impo ſitum habet a quodã puero.cuius membꝛa in hunc floꝛem tranſierunt:qui ⁊ nomen narci⸗ ſci in appellatione cuſtodit:⁊ decus pulcritudi nis in candoꝛe retinet folioꝛum. ¶ Serapion Narciſcus eſt calida ⁊ ſicca in ſecũdo gradu. Pperationes. ¶ Dyaſcoꝛides. Radix eius bibita ? comeſta⁊ cocta vomitum pꝛouocat.tritacum melle com⸗ buſtionibus medicatur. Neruos inciſos con⸗ ſolidat. Laxatos componit: antiquis doloꝛibꝰ articuloꝛum pꝛeſtulatur.¶ Melle mixtus el⸗ felidas ⁊ om̃es maculas vultibus tollit. Mix tus ſemini vꝛtice aceto et melli. Et herba mixtꝰ vulnera ſoꝛdida purgat.apo⸗ ſtemata dura rumpit. Infixa coꝛpoꝛi impoſi⸗ ta euocat cum yriſillirica melle mixto. ¶ Item electiones erumpit atq; ſtipites euo⸗ cat.et ſi qua ſunt aliena cum farina ⁊ oleo ad⸗ mixto mele. Serapion auctoꝛitate Galieni. Virtus eiꝰ eſt que deſiccat ⁊ abſtergit:extrahit ⁊ incarnat vlcera magna.⁊ incarnat inciſiones in lacertꝭ factas.Et mixtus cum oꝛobo mundificat ſoꝛ⸗ des coꝛpoꝛis ⁊ aperit apoſtemata.⁊ qñ come⸗ ditur ex radice narciſci aut bibitur commouet vomitum.⁊ trita cum melle confert cõbuſtio⸗ nibus ignis.Etquando fit ex ea emplaſtrum conglutinat vulnera neruoꝝ. ¶ Etidem auctoꝛitate Aben Meſuay. Nar⸗ ciſcus facit operationeʒ ieſimini:niſi quia eſt debilioꝛ eo:et confert doloꝛibus qui fiũt a fleg mate.et oleum eius eſt bonum ad hoc.⁊ radix eius incarnat vlcera neruoꝛum: et habet vir⸗ tutem laxatiuam. 7 ¶ GBalienus.viij.ſimpli. far. cap̃. Narciſcus. Radirx eius ſiccatiueeſt virtutis intantum vt conſolidet plagas maximas vſq; ad abſciſio⸗ nem que circatenantos.habet autem quid ab ſterſiuum⁊ attractiuum. Tractatus Coapitulum. cctviij Abach eſt fructus ᷣm Auiceñ.arboꝛis n dicte aſadar.q̃ apud Dyaſcoꝛ? vocatur agriloliuʒ. Verũ apud Sera. eſt aliud na bach.ſcʒ coꝛtex arboꝛis q̃ a Dyaſ.vocat᷑ na⸗ ſcatimon. Et dicit Serapion capᷣ. Nabach. ꝙ affertur de India.⁊ eſt in coloꝛe ſimilis cro ceo.⁊ ſunt ſicut coꝛtices moꝛi boni odoꝛis.et ha bet virtutem calefacientem. ODperationes ¶ Sera. Yiũt cũ eofumigatões ⁊ ponũ in cõ fectõibo vnguẽtoꝝ:⁊ in alijs ↄfectõibo calefaca⸗ toꝛijs.⁊ habet virtutẽ calami aromatici. ¶ Et idem auc.Gal.Eſtcalida in tertio.et eſt exſpecieb Indie.Et quando fit ſuffumigatio cum eo valet coꝛruptioni matricis.⁊ ↄfert ſuſ/ focationi eius qñ eſt ſiccum,. Item ſcribitur q nabachcomparat᷑ neſpilis ⁊ zaroꝛ qð eſt magis odoꝛiferũ neſpilis.⁊ iia ſi⸗ militudo eſtin virtute qm̃ fructus agrifolijeſt ſtipticus confoꝛtans ſtomachũ.⁊ ſimiliter cõ⸗ parantur neſpila ⁊ 3aroꝛ. Capitulum. cccix. 8 A 9 1 6 4 E nufar. Pla. Nenuſar eſt herba in.ij. n gdu frigida ⁊ hũida.hñs folia lata in loc reperit᷑aqſis:⁊ in calidis regiõibo ⁊ in frigidis. Itẽ duplex eſt eimaneries.vna qᷓ purpureũ floꝛẽ ꝓducit ⁊ melioꝛ eſt. Alia vᷣo q̃ croceũ:⁊ non adeo bona eſt. Yloos eiꝰmedicine cõpetit. Et melioꝛ eſt ille qͥ in calidis regiõib reperit᷑ q; ĩ frigidis. In ſeptẽbꝛi collectꝰ in effi⸗ cacia multa ſeruat᷑.¶ Auiceñ. Nenuſar nomi⸗ nauit Galienus caulem aque.foꝛtius eſt ulud qð habet radicem albam q; qð nigram.Flos eius ſrigidus eſt ⁊ humidus inſecũdo. Dperationes. A . ia. Ex floꝛib pᷣcipue fiant ſyrupi qᷓ febꝛes Sõ ca.epatis:calidaſq; diſtẽ⸗ perantias. Itaq; floꝛes in aqua decoqnunt᷑.et extaliaqua ʒuccaro adduo fu ſyumpus. ¶ Cõtra doloꝛes capitꝭ ex caloꝛe ſarraceni flo⸗ rem ꝑ noctẽ in aqqua ponũt:⁊ mane talẽ aquaʒ bibunt. floꝛeſq; naribo ſuis applicant. Auicenna. Syrupus eius vehementis ex⸗ tinctionis eſt ⁊ ſubtiliatinꝰ valde.Conſerttuſſi ⁊ pleureſi:⁊ febꝛib acutis.Radix eius oõfert bothoꝛ ⁊ apoſtematibo calidis ſplenis. Eadeʒ cum aqua confert moꝛfee ſuppoſita.cum pice vero alopicie. De Herbis ¶ Idem. Henufar ſomnũ facit. ſodam calidã ⁊ colericã ſedat.ſed tamen debilitat. ¶ Pollucionẽ minuit:⁊ frangit deſideriũ coitꝰ cũ ſyrupo de papauere bibitꝰ.⁊ ↄgelat ſperma ꝓpᷣeq; radix e.Eadẽq; radix ↄfert ſolutiõi an tique:⁊ vlceribo inteſtinoꝝ:⁊ doloꝛibaveſice. Semen eius foꝛtius eſt in omni re.etpꝛohi bet fluxus menſtruoꝛum. Natura nenufaris Indi:eſt natura mandragoꝛe. ¶ Conſtantinꝰin libꝛo graduum. Nenufar eſt ſubtile acpenetrabile: doloꝛem copitis excalo⸗ replacat appoſitũ naribo coleriq ſanguineis. ex omnibocongruit paſſionibus. Syrupus er calidam tuſſim extinguit.ac fe beꝛes colericas ac ſanguinolentas aufert vigel⸗ las. Oleũ eꝰ doloꝛẽ capitis aufert ſi cataplaſ⸗ metur. aut ſi eo ſternutatio puocetur. ¶ Auicenna libꝛo.ij.capᷣ.denenufare. Syrn⸗ pus eius le nit ventrem:⁊ ↄferi febꝛiba eſtatis. ⁊eſt vehementis extinctionis. ¶ Et idem de viribo coꝛdis ait ꝙ ↄſoꝛtat coꝛ. Capitulum. cccx. Igella.Pla. Nigella eſt ſemen cuiuſ⸗ n gam herbe rotundum:ſubnigrum ha bens coloꝛẽ.ſubamarũ ſapoꝛẽ.virtutẽ 4 Tractatus habet diureticã ex amaritudine diſſolutiuã:cõ/ ſumptiuã ex q̃litatibo ſuis.folia eiꝰſunt parua: minutga ⁊ mollia: ſimilia cotule.⁊ flos eius eſt ſigure ſtelle.coloꝛis celeſtis.⁊ hʒ in ſũmitatib⸗ capitella ſicut papauer. ⁊ in medio exintrinſe⸗ ca ꝑteſunt aliqua oꝛdinatim diuidenda ſemia Eſt calida ⁊ ſicca in.iij.gradu. Sera.li.ag.c. Carum.i.nigella.eſt planta parua hñs virgas paruas circiter duos palmos ad plus.⁊ hʒ fo⸗/ lia pua minuta ⁊ mollia:ſimilia folijs plante. q̃ðꝛ carnabaon ſiue ranohaon.niſiqꝛ ſunt mi-⸗ noꝛa ſatis.⁊ in ſũmitate ſunt capitella ſubtilia: ſimilia capitibo pa paueris:oblonga:⁊ ĩ medio eiꝰſunt parietes ſeparãtes ſemina.Oð quides⸗ ſemen eſt nigrũ acutũ boniodoꝛis.i Dyaſ.ca. Melanchiũ.i.nigella fm trãſlationẽ noſtraʒ. Melanchiuʒ herba eſt minoꝛ folia minuta et tenera.? ſemen minutuʒ habens.culus frutex lõgus eſt duoꝝ palmoꝝ.⁊ deſup habens capi⸗ tellũ ſimile miconio.ſʒ oblongũ ĩ medio veluti parietes hũs qͥb diſcernũt᷑ ſemĩa.q̃ ſemĩa ſũt nigra ⁊ odoꝛata ⁊ viſcida q̃ multi panni aſper gunt.¶ Gal. vij.ſim.far.ca. Melanchiũ.i. Ni⸗ gella calefacit ⁊ ſicat ſᷣm tertium graduj. Hoc idem dicit Plateari0u. Dperationes. ¶ Nigelle ex farina cum ſucco abſinthio em⸗ plaſtr um factum circa vmbilicum:et pꝛecipue pueris lumbꝛicos necat. Alijs conficiatur ad ſcabiem cum melle et datur per os. Unguentũ ad ſcabiẽ puluerꝭ nigelle ĩ miia qntitate fiat decoctio ĩ foꝛti aceto vſq; ad aliq̃n tulã ſpiſſitudinem.⁊ tũc addito oleo fiat inde vnguentũ bonũ ad ſcabiẽ ⁊ impetiginẽ⁊ lenti⸗ ginẽ faciei tollit Farina nigelle ↄfecta cũ aceto tepido:infuſus auribus vermes necat. ¶ Contra ſtranguiriaʒ: diſſurriam ⁊ yliacam paſſionem detur vinum infuſionis nigelle ꝑ noctẽ.ſed antecoquat᷑.qꝛ nimiũ fieret violentũ Coõſtat em̃ ꝙ ſi in multa q̃ntitate fuitoccidit. ¶ Si aũt in multa q̃ntitate habet᷑:pone in ſac cello:et fiat decoctio eius in vino ⁊ oleo.⁊ ſupᷣ renes ⁊ pectus fiat ſaccellatio ↄtra pꝛedicta.et eſt ſatis experta odoꝛata ↄtra catarrum ⁊ cho⸗ rizam.Et h̊ habet nigella a ſui complexione. vt Balienꝰ.vi.ſim.far.ca.de Peonia dicit. Sera.auc.Dyaſ.ca.de nigella.qͥdaʒ admi⸗ ſcent hoc ſemen in maſſa paſte ⁊ faciũt inde pa nem. ⁊ qñ fit emplaſtꝝ fronticũ eo ↄfert ſode. ¶ Et qñ fit caput purgium cum eo ⁊ aceto cõ⸗/ fert aqne que deſcendit ad oculum. ¶ Et qn ſumit᷑ in potu.ʒ.i.cũ aq:cõfert moꝛſui rutele.⁊ q fit fumigatio cum ea fugat venena. ¶¶Et fit emplaſtꝝ cũ eaſuꝑduricies qᷓ fiunt in iuncturis pedũ q̃ dicunt᷑ calli:⁊ aufert eas. ¶ Et idem auc. Aben Meſuay. Pꝛopetas eiꝰ eſt q̃ aufert febꝛem flegmaticã ⁊ melancolicã: ⁊ interficit aſcarides.⁊ ↄſfert moꝛſuirutele. Capitulum. cclx. vmphea. Pli. lib xxv. Hymphea dici n tradit᷑ a nympha zelotipa erga hercu lẽ ropholo moꝛtua.vñ aliqͥ heracleon vocãt eã.alij rophalon. Naſcit᷑ radice claui ſi⸗ mili. Dyaſ. Nymphea vel vt dicũt alij cacabũ veneris.i.papauer paluſtre.ſiue vt latini alga paluſtris. Haſcit᷑ in aqͥs ſtantibo vel locis non cultis.hũñs folia cicoꝛieſimilia:ſʒ minoꝛa ⁊ ob⸗ lõga.caput altiꝰſuꝑ aquã ꝓferens.multaq; ca pita infra aquã ex vna radice hñs.flos eſt illi glbus lilio ſimilis: cũ palloꝛe ꝑuo.ſemẽ eius in medio croceũ.ſʒ cũ effloꝛuerit nigrũ effici᷑ ha⸗ ſtalenis ⁊ nõ groſſa ⁊ nigea.radixq̃ʒ aſpera ni gra ⁊ nodoſa. In auiumno ſiccatur.¶ Nota q; nymphea ha bet ꝓpꝛium capitulum.ſimiliter ⁊ nenular.quare nõ ſunt idem ſicut aliqᷣ volũt. Hyoperationes ¶ Pliniꝰli.xxvi. Ventrẽ in totũ adimit nym⸗ f ff L ——.—– in on n . n De Herbis phea heraclea ꝑ.xl. dies ieinno potuꝛ ĩ cibo ſumpta.¶ Illita radix genitalibo inbibet nõ ſolũ ventrẽ ſʒ etiã geniture affluẽtiã et ob iq coꝛpus alere ðꝛ atq; vocẽ.¶ Dyaſ. Sicca bi bita cũ vino cilicis medet᷑ ſplenem ſiccat ca⸗ thaplaſi mata.doloꝛeſq; cõpeſcit ſtomachum impoſita. ¶ Radix eiꝰ bibita doloꝛem veſice mitigat. Coꝛpis maculas detergit.et ſemen eius bibitum hoc aſſidue facere nouit. R Capitulum. cccxij. Vx vſualis.⁊ eſt illa q̃ cõitervtimur n dad edendũ. Sciẽdũ ꝙ nucis multa ſunt genera.ſed qñ ſimpliciter ponit ꝓvſuali ĩtelligit᷑. Gal.vij.ſim.far.capᷣ.Carea grece.i.nux vſuał vel nux arboꝛ. Nux arboꝛ habet qͥdẽ qͥd in pullutiõiba⁊ frondibo ſtipti⸗ cũ euidens.plurimũ aũt in nuccoꝛtice recen ti ⁊ ſicco. Vtunt᷑ aũt eo ꝓpterea et tinctoꝛes. nõ aũt expmẽtes eos.⁊ ſuccũ ſili ſucco moꝛo rũ ⁊ ruboꝝ coquẽtes cũ melle.ſtomaticovti mur pharmaco.⁊ etiã ad alia vniuerſa in qᷣb ſunt cõgrui pᷣdictiſucci.Nũc vᷣo ipſiꝰ aliud qͥdẽ eſt eſibile.aliud oleaginoſum⁊ ſubtiliuʒ partiũ.quocirca ⁊ ſucci fit facili.⁊ magꝭ qdẽ fit tale qntũcũq; repoſitũ diu manet oleũ.nã q; expꝛimere eſt poſſibile ex eo antiquato. Operationes ¶ Aui.li.ij.ca.de nuce ca.eſt in.iij.ſic.in pᷣnci. ſecũdi gradus.⁊ in ipᷣa eſt humiditas q̃ dele⸗ tin cũ antiquat᷑:et infixa eſt nuci ſtipticitas. plurima⁊ folia ⁊ coꝛtex ipſi oĩa ſunt cõſtrin gentia fluxũ ſanguĩs.⁊ eiꝰ coꝛtex aduſtus eſt deſiccatiuꝰ ſine moꝛdicatiõe.O leũ vᷣo vetu ſte eſt ſicut oleũ vetus:⁊ abſterſio antique eſt foꝛtis.i Ex recentibo fit emplaſtrũ ſup veſti⸗ gia ꝑcuſſionis.maſticata medulla eiꝰ ponit ſuꝑ apoſtemata melãcolicũ ⁊ vlceroſuʒ.⁊ cõ⸗ fert eiꝰ gũma vlceribo calidis ſperſa ſuꝑ ea. ¶ Et in emplaſtris cũ melle ⁊ ruta ↄfert toꝛſi oni neruoꝝ:facit ſodã.⁊ diſtillatſuccꝰ folioꝝ tepidus in anrẽ:⁊ ↄfert ſaniei in aure. Dicit alcaus:qꝙ ipᷣa grauat linguã:⁊ eſt faciens bo thoꝛ in aure.Eius oleumↄfert herpetieſtio⸗ meno ⁊ heriſipile et fiſtulis in parte oculi. Snccus coꝛticis eius etrob eius ꝓhibent pꝛefocationem ⁊ nocent tuſſi.⁊ ocunlum anti⸗ erminfe venire doloꝛem gutturis. Et ex omnibo quidẽ ſpeciebus nucis dixit Alcaus fieri emplaſtruũ mãmille apoſtemoſe 2 Ppꝛie ex egaltingane eſ difficilis digeſtio nis ⁊ mala ſtomachi:ſed nutrita ⁊ recens eſt melioꝛ ſtomacho ⁊ minoꝛis nocumẽti.⁊ illud quando frangitur a duobus coꝛticibꝰ ſuis. et nux quidem nutrita cum melle confert ſto macho frigisdo. HZ ¶ Oyaſcoꝛides ca.de nuce.Nux ſi mãduca⸗ ta fuerit cacoſtomaca eſt indigeſtibilis:⁊ co⸗ lerã nutrit.doloꝛẽ capitis cõmouet.Tuſſien tibo contraria eſt ſi comeſtafuerit. Sumpta cum caricis lumbꝛicos latus excludit. Xa⸗ thaplaſmatibo adhibita tumoꝛes mãmarum compeſcit.luxationibo cũ melle et ruta bene adhibetur.¶ Ueteres autem nuces carnes earũ cathaplaſmatibus adhibite:cancros ⁊ carbunculos tollunt. Egilopas limpidant. ſi caro maſticata ⁊ impoſita fuerit. Fit etiam ex ipᷣa oleum ſi tunſa ⁊ expꝛeſſa fuerit. virides autẽ nuces cacoſtomat ice ſũt quaſi oleo mixte fuerint eius actioꝛem tem⸗ perat: ⁊ liuoꝛes coꝛpoꝛis tollunt. ¶ Arboꝛ nucaria habet in folijs hoc vel ci nis ſtipitum.nucis autemviridis coꝛtex tun ſa et pꝛeſſa.⁊ ſucco qui eijcitur cocto cũ mel⸗ le:vt ſolet fieri de moꝛis odoꝛis vitia bonuzʒ eſt:⁊ vocatur dyacareon. Item coꝛtex nucis ſiccata ⁊ vſta leptomeris et deſiccatiua ſine moꝛdicatione fit Capitulum. ccxiiſ. O Trattatus cũ ficuba⁊ ruta ⁊ pũcture ⁊ ſcopiõis.¶Dya ẽ ſco. Auellane in cibo ſumpte doloꝛẽ capitis incutiũt.ſtomachũ inſlatiõe diſtẽdũt.coꝛpo⸗ riſono pinguedinẽ cõferũt. Sicce in vaſe fi⸗ 3 ctili cõſti ute diſtillatiõib mitigandis vtili⸗ me offerũtur. ¶ Trite ex aqua mulſa pote G . vetuſtiſſime tuſſis moleſtiam ſedant. ¶ Alij tritas cũpaſſo bibendas dederunt a h· pul monis ⁊ iecoꝛis vitia ſanãda. Oultitri⸗ 4. tas cũ pipere miſcuerũt cũ vino pꝛopinatas . cõtra catarrũ.⁊ toꝛmenta ventris ⁊ vꝛine di⸗ ſtillantis anguſtias valere ſenſerũt cũ axun⸗ gia vel adipe vꝛſina cõtrite ⁊ alopicijs linite capillis damnareſtituũt.dicũt aliqͥ coꝛia eiꝰ cum oleo trita oculos gattineos inuncta in ficere ⁊ capillos.Hanc multi leptocoꝛiã vo⸗ cant cacoſtomaticaeſt que ſi afſata fuerit. Et cum pipere bibita catarrum matureſce ⸗ re facit.⁊ tota combuſta ⁊ axungie mixta vt ſuperius ſcriptum eſt faccit. ¶ Johãnes meſne ca.de oleis.Oleũ eius va let contra doloꝛem arteticum ⁊ neruoꝛum. NQNIVir auellana. Gal v ij. ſim. far. ca. de n nucibo. Eſt aũt aliud genꝰ careaꝝ et nucũ paruaꝝ.que vtiq; ⁊ pontice nũ⸗ cupant᷑ amplioꝛiparticipãtes terreſtri ſubſtã tia:quocirca ⁊ magis auſtera.cũ guſtat᷑ ipſa planta: ⁊ fructus et coꝛtex apparet. In alijs vero ſilis exiſtit magne nuci quevocatur ab aliqbo baſilica. Nuncupat᷑ auteʒ ⁊ pec parua nux apluribus leptocariũ vel auellana. Pyoperationes Auicẽ.li.ij ca.Auellana.Auellana nutribi loꝛ eſt nuce.qm̃ ẽ magꝭ ſolida ⁊ minꝰvnctuo ſa. ⁊ tardioꝛis digeſtiõis decliuis ẽ ad calidi B tatẽ quãdã ⁊ ſiccitatẽ paruã.¶ Generat᷑ exaa òèMUl colera.⁊ in ipᷣa eſt ſtipticitas maioꝛq; inngg dD “ ce.⁊ in ipᷣa eſt inflatio.⁊ generat ventoſitatꝛ òèôòôẽ H in vẽtre inferioꝛi.⁊ qdᷣ ex ea aduſtũ eſt tina„gi: .—”h ͤ copillos.facit ſodã ⁊ aſſat᷑: comedit᷑ cũ pau⸗ IAWR co pipere:⁊ maturat coꝛiʒam. vpo.inqut. Auellana in cerebꝛo facit augmetũ.E xtima ((LC2 uerũt qͥdã ꝙ ipᷣa illinita ſuꝑ verticũ pueroꝛũ — io⸗ hbabentiũ ä l medit᷑ cu aqua mellis:⁊ ↄfert tuſſi antique.⁊ TWanze,eIrset, ennees D adiuuat ad ſpuendũ.¶ Eſt tarde digeſtiõis: Capitulum.cccxuiij. ⁊ exſiccat vomitũ:⁊ eſt tardioꝛis digeſtiddis Vr muſcata. Serapi.lib.aggre. ca. E q; nux vſual. Eiꝰ coꝛtex eſt ſtipticꝰ:⁊ ꝛrin n Jeuzbaue grabice. i. nux muſcata: git ventrẽ: ⁊ ↄfert venenis ⁊ moꝛſibo.et ꝓpꝛie Afferti ð india.Et idẽ qau. Iſaac. Me 3 — — — - De Merbis lioꝛes ſunt ex eis rubee pingues graues. Et deterloꝛes nigreleues: ? ſunt ca.?⁊ ſi. Dperationes a Snngirvener aromatiʒzat ſtoma chũ ⁊ odoꝛẽ eiꝰfac bonũ.aufert ſuꝑfluitates a ſtõ acho ⁊ digerit cibũ.i¶ Et expellit vẽtoſi tates ⁊ coꝛroboꝛat ſtõachũ ⁊ epar.⁊ ↄfert len tigini faciei ⁊ ſerpigini.⁊ extenuat ſplenẽ:et mollit apᷣata dura epatꝭ.¶ Et nata eiꝰẽ ſicut natura gariofiloꝝ. ⁊ ẽ ca.⁊ ſic.ĩ.ij.gra.bõa eſt ſtõacho ⁊ epatifrigido.⁊ↄfert debilitati eoꝝ Capitulum. ccxv. n IVr indica:et eſt nux magna. Sera.li. Aag. gp̃.ð neregil.⁊ ẽ palma inſule q eſt in mariarui:⁊ ĩ ꝑtib inſulaꝝ ʒing.Et ðꝛ ꝙ nere gil ẽ palmade mochol.⁊ iſte ĩſule noĩant᷑ dab get ⁊ ab eis deferunt᷑ dabig:⁊ ẽ neregil. Alti ma vᷣ̈ iſtarum eſt ſaranhib a ʒaran. Et ideʒ auct.Galłin li.de cibis Nux indica eſt ca.⸗in ſecundo gradu. humida in pꝛimo. Dperationes ¶ Sera. Signũ hũiditatꝭ eiꝰ eſt ꝙ cito coꝛ⸗ rũpit᷑⁊ ipᷣa ẽ groſſe ⁊ grauis ſube.niſi qꝛ ipſa nõ ẽ malichimi:opoꝛtet vt caueat᷑ ab ea q̃ nõ eſt recens.¶ Et bõa q̃ ẽ multe albedis in car ne ſua. ⁊ in qᷓ eſt aq̃ dulcis bona.⁊ illa aq̃ q eſt intra ipᷣam eſt ſignũ ſue recentie.⁊ dʒ excoꝛi⸗ ari illud qð eſt albũ ex ea exiſtens exteriꝰ:qꝛ iſte coꝛtex eſt durus grauis ſtomacho lõgin quus a digeſtione.i¶ Et ſi aliunde digeritur nõ inuenit coꝛpꝰ in eo aliuà niſi nutrimentũ modicũ.⁊ ipᷣa qͥdẽ nux comedit᷑ cuʒ ʒuccaro tabarʒet aut cũ penidijs albiſ.⁊ ꝓpꝛie ab eis qᷣ ſũt calefacti.flegmatici vᷣo cũ pauco melleꝛ colerici nõ vtant᷑ ea.¶ Et ſumãt eã flegmati⸗ ciĩ ieiunio ⁊ expectẽt donec deſcẽdat a ſtõa⸗ cho⁊ poſt comedãt.⁊ q ipᷣa veteraſcit expel lit aſcarides a ſua ꝓpꝛietate.⁊ oleũ eiꝰvetuſtũ ↄfert ventoſitatibo lũboꝝ ⁊ doloꝛibo genuũ.⁊ꝛ emoꝛroidibo q̃ fiüt a flegmate qñ bibit᷑ et qũ lini᷑ exteriꝰmaxie admiſcet̃cũ oleo nucleoꝝ ꝑſicoꝝ qñ admiſtrat᷑ de vnoquoq; illoꝛũ.ʒ.i. aut aureꝰ.i. Oleũ vᷣo eiꝰ q̃ nouaẽↄfert ⁊ fle gmatic: ⁊ ẽ melioꝛis chimi qᷓ; butiruʒ vacci⸗ nũ vel ouinũ.qꝛ ñ pũgit ſtõachũ ſi facit buti rũ vaccinũvel ouinũ nec mollificat eũ Oleũ vo ei ↄfert veſice.¶ Jo.meſ.tractatu ð oleiſ Oleũ eiꝰ ↄfert doloꝛi neruoꝝ ⁊ lenit pectus ⁊ pulmonẽ.clarificat vocẽ ⁊ impinguat:⁊ ad dit in ſpermate.¶ Aui.li.ij.ca.de nuce. Indi ca dicit ꝙ augmentat coitum.⁊ cũ antiqua⸗ tur comeſta:aſcarides ⁊ vermes necat. Trattatus Capitulum. cccxvj. Ur vomica ꝑ Dyaſ.eſt fructꝰ ſecun n el ſpeciei. Titimalli carſiceti. ſᷣm quoſdaʒ vocatur caſtanea Indica. Serapion libꝛo aggre. ca. Jeuʒalkei.aucto. Habix. ſacit vomere foꝛtiter. coloꝛ eius ẽ in- ter glaucedinem ⁊ albedinẽ.⁊ eſt maioꝛ auel/ lana parum.⁊ ſunt in ea noii. HPHoprrationes ¶ Dyaſco.Quando accipit᷑ de coꝛtice eius ⁊ teritur ⁊ cribꝛatur.et accipit᷑ de ipᷣo.ʒ.ij.cũ duoby aureis aniſi triti. aut ſemine feniculi.? cöficitur cũ melle ſufficienti.Et bibitur cum aqua calida mouet vomitum:⁊ expellit ſuꝑ⸗ fluitates colericas ⁊ flegmaticas. Si detur de ea in potu vna kirat cũ vino inebꝛiat ebꝛietate foꝛti.ſed ſi dentur duo au⸗ rei cũ eo ſtatim accidit.¶ Et idem auct. Ra⸗ ſis. Jeuz methel eſt narcotica. ⁊ foꝛtaſſe occi it ⁊ opilat:⁊ facit euomere.⁊ ſi det᷑ de ea q̃n titas.3. . inebꝛiat ebꝛietate foꝛti.⁊ opoꝛtet ꝙ; ſumẽs eã ſumat butirũ calidũ.⁊ ponãt extre mitates eiꝰ in aq̃ calida:⁊ fiat ꝙ euomet ſat: ⁊ curetur cura illiꝰ qͥ ſumpſit mandragoꝛam. ¶ Aui.li.ij. Nux methel faciſube.h.⁊ ẽ mala cerebꝛo.⁊ pondus dauich.i.ex eaĩebꝛiat.Eſt inimica coꝛdi..i.ex ea eſt venenũ diei ſue. Capitulum. cccxvij. Vrx metel. Serg. li. aggre. cap. Jeuz n metel. vachie Bonalbacharich gre ca idem ſunt.⁊ ſunt nux metel.⁊ ẽ fru ctus ſimilis nuci vomice.⁊ ſemen eius eſt ſi mile ſemini mãdragoꝛe.⁊ coꝛtex eiꝰ eſt aſper. 2 ſapoꝛ eius eſt delectabilis ⁊ vnctuoſus.Et virtus eſt frigidain.iiij.gradu. Pperationes Capitulum. cccxviij. ARgeũ.Sera.li.aggre.ca.Ha⸗ . basgt arabice.i.oꝛdeuʒ. Virtus o eci-ꝰ eſt que infrigidat ⁊ deſiccat in pꝛimo gradu.⁊ deſiccatio eiꝰ eeſt amplioꝛ parũ deſiccatiõe ſa barum quãdo applicatur exterius. Verum oꝛdeum coctum eſt meliꝰ fabis in hoc ꝙ ipᷣm noõ inflat.Et fabe qñ coquunt᷑ generãt inſla⸗ tionẽ. quoniã ſubſtantia eaꝝ eſt groſſioꝛ ſub⸗ ſtantia illiꝰ ꝓpter hoc ſunt magis nutribiles q; dꝛdeum.⁊ ipᷣa ambo declinãt paruʒ a tem⸗ peramẽto. Sed ſani eoꝛdei eſt magis deſic⸗ catiuũ q; oꝛdeũ ipᷣm.¶ GBal. vij.ſim far.ca.de oꝛdeo trachui.oꝛdeum pꝛimi gradus eſt in 8 1 — 8 „ ¶ Et cum ſemine feniculi puocat vꝛinam.et ¶ Et quando mi De Herbis enndoet infrigidando.eſt aũt bꝛeui quodam ſiccius qᷓ; farina fabaꝝ. Talia vero oĩa ſilia ſunt in his qͥ vtuntur extrinſecꝰ. Cũ vero co meditur ſuperat fabã. quoniã inflationeʒ de⸗ ponit. In faba vero terenna coquatur ꝑ⸗ manet inflatiuitas q́; hoꝛdeuʒ.et ppterea nutribilioꝛ eo eſt. quo⸗ niã qautẽ modicũ a mediocritate abſceſſerũt. ꝓpterea ſunt in multo vſu.huiuſmodi en far⸗ maca multꝭ alijs ꝑmiſcẽtur ceu materie que dam. Et ppterea ceraꝛ oleum nõ paucis cõ⸗ miſcentur farmacis.Alfita autem multa oꝛ⸗ deo ipᷣo ſunt ſiccatiuioꝛa cniminũ.ita nomi⸗ natur qð ex groſſa parte farine oꝛdei et ʒea: que ex parte farine ſubtilis.Eſt aũt nutribili us quidem alfita.difficilius vero digeſtibile Et dicit in libꝛo de cibis. Fit ex oꝛdeo pas nis.qui qñ eſtfurfureus vocatur maʒa. Pyoperationes Serapion auctoꝛitate Dyaſco. Aqua oꝛ⸗ dei eſt inuatiua ad repꝛimendũ caliditatẽ bu⸗ miditatum calidarum. Et confert aſperitati canne pulmonis ⁊ vlceribus eius. eſt abſterſiua ⁊ maturat apoſtemata calida. ¶ Et quondo miſcetur cum ſemine lini et fe⸗ „ nugreco et ruta confert tumoꝛibus teſticu⸗ loꝛum. Et quando adminiſtratur cum mirto et vino etpiris ſilueſtribo ⁊ fructu rubi: ⁊ coꝛ tice granatiſtringit venrrten. Et quando fit emplaſtrum ex eo cum cito⸗ 7 nijs et aceto confert apoſtemati que accidunt podagricis. nitur ſuper ſcabiem vlceroſam. maturat eam et farina oꝛdeiſtringit ventrem: et ſedat do⸗ 7 „ apitulum. cccxi Canitilum. er o id eſt oleander. Frutex eſt omnibus nota. Folia habet ſimilia amigdalis ſed maioꝛa ⁊ pinguioꝛa:⁊ floꝛem rodo ſimilẽ. ſemen etiã pariens ſicut coꝛnuveluti lanã de⸗ intus habens ſimilẽ iacincto. Radix eſt illi oblonga et anguſta:guſtu ſalſa.naſcit̃ locis aquoſis ⁊ maritinis.¶ Ani.li.ij. ca.de olean⸗ dro. Oleander alia eſt ſilueſtrꝭ.alia fluuialis. Silueſtris habet folia poꝛtulace ſimilia:ſed ſunt ſtrictioꝛa.⁊ eius tvrſi ſunt longi expanſi ſuꝑ terram.⁊ apud folia ſunt ſpine. Et naſcit in deſertis domibo. Fuuialis auteʒ oꝛitur in ripis fluuioꝝ. cuiꝰ tyrſiaterra eleuant.⁊ ſpi/ roſſioꝛũ enim eſt partiũ ſcetur eum aceto foꝛti. et po ne eiꝰ ſunt occulte.ꝛ ſolia eiꝰ ſunt ſicut folia ſalicis ⁊ folia amigdali.⁊ ẽ ſaporꝭ valde ama ri ſuꝑioꝛ cutis eiꝰ.⁊ flos eiꝰ eſt ſicut roſa ru⸗ bea bonꝰ valde.et ſuꝑ ipᷣm egreditq̊ddã ſile pilis.et eius fructꝰ eſt durus plenus aſper.⁊ intus eſt res ſicut lana. Eſt ca.in.iij.ſic.in.ij. Pbperationes ¶ Dyaſ. Virtꝰ eſt illi moꝛtifera. Nã comeſta ab aialibo moꝛtẽ infert: ſed homini remediuʒ eſt ſalutꝭ.maxĩe cũ vino.Et ruta bibita moꝛ⸗ ſibovenenatꝭ occurrit. Pecoꝛa minuta ſi odo re eiꝰ tacta fuerint moꝛiũt᷑.i Aui. Interficit pulices ⁊vermes terrenos.ſuccus folioꝝ eiꝰ valet ſcabiei ⁊ excoꝛiatiõi.⁊ ↄfert doloꝛi doꝛ ſi antiquo moꝛe emplaſtri.¶Et flos eiꝰ facit ſternutationẽ.⁊ eſt venenũ hoĩbo ⁊ beſtijs. ve rũ cõfert cũ bibi cũ vino decocto cũ ruta et potat᷑:⁊ liberat a venenisvermiũvenenoſoꝝ ¶ Ego tñ dico ꝙ hoc ẽ timoꝛoſuʒ.Et ipᷣe eiꝰ flos eſt venenũ hoĩib⁊ beſtijs ⁊ canib. VUe⸗ runtamẽ cõfert qñ bibit᷑ cũ vino decoeto cũ rutaſᷣm ꝙ ðᷣ.i¶ Gal.viij.ſim.far.capi. Rodo dafnes.i.oleandrũ:vel nereon.nota eſt oĩb frutex cathaplaſmata dyafoꝛetice vᷣtutis eſt ¶ Intra coꝛpꝰ vero ſumpta pernicioſa ẽ.nõ A B ſicce ſtipticũ chimum Trattatus ſolum hominib ſed pluribo beſtiaꝝ ſᷣm com⸗ plexionem tertij eſt gradus calefacientium incipientis pꝛimi vero ſiccantium. W Capitulumn. tcxrx. A iuarũ arboꝛ. Gabli.ij. de cibis ca. o de oliuis. Oliue paucũ oĩno alimẽ⸗ tũ dant coꝛpoꝛi.⁊ maxime qᷣ ſuntma rure. Comedunt aũt hoĩes has cũ pane qui dem magis.ſine aũt pane alinadas ⁊ kolomi adas ſic vocatas gra ſubductiõis ventris. Cum garo autem ante cibum. ſic autem que ſunt mature in arboꝛe umn onctensſinn habent / ꝓpter qdð ⁊ ro boꝛant ſtomachũ.excitãt appetitũ q̃ idoneiſ ſime autẽ ad hec ſunt:qͥ cum aceto repoſite. Multipliciter aũt ipᷣa pᷣparãt qͥ ſtuduerunt circa pulmẽtariã exꝑientiã Sera.li.agsre. ca.Cahit.i.oliuax.O liuaꝝ quedã eſt dome ſtica:quedã ſilueſtris:q̃ grecevocatur agrie⸗ lear.Et idem aucto.Gal.ſim.far.O liuarum domeſticaꝝ ſolia ⁊ cime qñ ſunt humida ha⸗ bent ſapoꝛẽ ſtipticũ.⁊ virtus eaꝝ pꝛima eſt qᷓ infrigidat ea quantitate qua ſunt ſtiptice.Et idem aucto. Dyaſco. Uirtus folioꝝʒ dome/ ſtice aſſimilat᷑ virtuti folioꝛũ agreſtis.niſi qꝛ folioꝛum domeſtice eſt debilioꝛ.⁊ ſunt conue nientioꝛa oculo qᷓ; agreſtis. Hyppkrationes ¶ Et idem Sera. Agreſtium oliuarum folia ſunt ſtiptica qñ piſcant᷑⁊ fit inde emplaſtruʒ ſupꝑ her iſipilã ⁊ ↄfert:neq; ſinit ipam augere. E cõfert foꝛmice ⁊ vlceribo que noĩantur antrax.⁊ vlceriba fraudulẽtis ⁊ panaritio. ¶ Et qñ fit ex eis emplaſtrũ cũ melle occidit aſcarides.⁊ cõfert apoſtemati qð noĩat᷑ duo vlcera ⁊ apoſtematibo calidis.⁊ facit adhere re cutim capitis qñ ſeparat᷑ ab oſſe.⁊ qñ ma⸗ ſticatur cõſert vlceribo oꝛis ⁊ alcollae. ( Et qñ ex eis fit emplaſtrũ cũ farina oꝛdei. ↄfert ſiuxui ventrꝭ antiq̊ ⁊ bumiditatib an⸗/ tiqͥs que a matrice emanant.⁊ fluxui ſangui⸗ nis.¶¶Et ſanat eminentiã oculi.⁊ ↄfert vlceri bus eiꝰ q̃ noĩant᷑ alcatalia ⁊ alijs vlcerib. ¶ Et ↄſfert fluxui humiditatum antiquaꝝ ad oculũ.⁊ ideo ponunt᷑ in rob q̃ adminiſtrãtur coꝛroſioni palpebꝛaꝝ.i¶ Et ↄfert auribo ex qͥ bus fluit ſanies: ⁊ auribo vlceratis.¶ Et qñn volueris extrahere ſuccũ ipᷣoꝝ tere ea:⁊ inpi ſcatione aſperge ſuꝑ ea vinũ vel aquã.⁊ po⸗ ſtea expꝛime ⁊ deſicca expꝛeſſurã in ſole.⁊ fa cit trociſcos.⁊ qñ fit cũ vino eſt foꝛtioꝛ q; cũ aqua.⁊ melioꝛ qad reponendũ.⁊ ↄfert ſaniei au rium.i¶ Etiã quidẽ cõburunt᷑ folia ipᷣa cũ flo re.⁊ ponitcinis loco tutie⁊ fit in hũc modũ. Ponunt᷑ in olla terrea cruda.⁊ obturaturos eius.⁊ dimittit᷑ in ſoꝛnace donec illa coquat᷑. Deinde pꝛoijce ſuꝑ ea vinũ quouſq; infrigi⸗ detur.⁊ confice ſimul.et iterum cõbure ſicut pꝛius:et poſtea laua ſicut lauat᷑ ceruſa:et fac trociſcos.⁊ creditur ꝙ; quando cõburũtur iĩ bunc modũ non eſt eius virtus minoꝛ virtu⸗ te tucie in iuuamento oculi.⁊ ideo cõceditur ꝙ virtus huius ſit ſicut virtus illuius. Et idem auctoꝛ. Galie.vi.ſim.far. Yructꝰ eius qñ eſt maturꝰ cõplete eſt calidus calidi tate temperata.? qͥ ex eo eſt immaturꝰ eſt fri gidioꝛ ⁊ ſtipticioꝛ.i Galie..ij.de cibis.ca.de oliuis.Oliue paucũ oĩno alimetũ dãt cbo ri.⁊ maxime q̃ ſunt mature.comedũt aũt ho mines has cũ pane qͥdẽ magꝭ.ſine autẽ pane alinadas ⁊ kolimiadas ſic vocatas gra ſub⸗ ductionis ventrꝭi.Eũ garo aũt ante cibũ.ſic aũt q ſunt mature in arboꝛe plurimũ vnctuo ſum. ſicce ſtipticũ chimũ habent. ꝓpter qð et roboꝛãt ſtomachũ:excitãt appetitũ.idoneii ſime aũt ad hec ſunt que cum aceto repoſite. Multipliciter aũt iſta pᷣparant 4 ſtuduerũt circa pulmentariã experientiã. ¶ Almanſoꝛ tractatu tertio ca.de oliuis.Oliue de aqua calide ſunt ⁊ ſicce cõplexiõis.que ſi ante ci⸗ bum ſcʒ comedant᷑ ventrẽ mouẽt.⁊ os ſtoma 8 Sb ae ͤ f f r f f f E . . il n „ h =. S. =2. ☛ = ☛☚ — — — — rant ac ventrem nimis fluere faciunt. De Herbis chi robuſtũ reddũt. O liue aũt de oleo calidi oꝛes ſunt.que ⁊ os ſtomachi minus coꝛrobo Capitulum. cccxx. A eum oliuarum. Sera.aucto. Gal. o Oleum q ſumit ex oliuis maturis ꝗquoddã eſt nouũ.quoddã eſt vetus. Eius vᷣo qð eſt nouũ calefacit calefactiõe tẽ perata ⁊ humectat.ſed vetꝰ ex eo calidiꝰ eſtꝛ magis reſolutiuũ.ſed illud qð accipit᷑ ex oli⸗ uis recentibo immati dicit᷑ oleũ expenſarũ. ⁊ eſto leumonſancinũ.Et in nouo aliq exiſtit ex eo de frigiditate quãtitas que eſt in eo de ſtipticitate.Et vetus ex eo dum in ipſo ꝑſe⸗ uer at ſtipticitas eſt virtutis deſiccatiue:do⸗ nec ſtipticitas recedat ab eo.qꝛ tũc fit ſimile qð oleo accipit᷑ ab oliuis in ſũmitatibo.ſimi le ẽ⁊ ꝓpinquũ ĩ vᷣtute oleo expenſaꝝ.⁊vniuer ſaliter pone cõſiderationẽ tuam in om̃ioleo quod guſtabis.qꝛ eadẽ quãtitas quã in eo in uenies de ſtipticitate eſt ibi de frigiditate.et ſi nõ inuenies in eo ſtipticitatẽ oĩno:ſed inue nies ipᷣm delectabile vere delectationis dic ipᷣm calidum cũ temperamẽto.⁊ ſi tu inueni/ es cũ hoc ipᷣm ſubtile.t illud qð eſt clar uʒde quo ſi accipias paꝝ:⁊ ponis ipᷣm ſupꝛa mem bꝛũ.vel coꝛpus extẽdit᷑ ſupꝛa coꝛpꝰ ⁊ dilatat multũ abſq; eo qð imbibit᷑ in eo ⁊ abſcindit᷑ ſcias ꝙ illud eſt bonũ valde.⁊ bonitas q̃ con uenit oleo eſt in ipᷣo.⁊ quando abluitur oleũ non moꝛdicat. Dperationes ¶ Auicen. Oleum qñq; expᷣmit᷑ ex oliuis im maturis.⁊ dicit᷑ onfancinũ qñq; ex maturis: qñq; ex rubeis inter illas medijs.Et huius operatio eſt inter illas duas res. Item qñq; ueſtribus que moꝛdicant linguam. Onfancinũ frigidũ eſt et ſiccum in pꝛimo. O leum autẽ de oliuis vltimo maturꝭ calidũ eſt cõmenſurate:⁊ declinat ad humiditatem. Omnes autem eius ſpecies coꝛpoꝛa confoꝛ tant. Motum alleuiant extinctiue ſunt. ¶ Oleum oliuarum ſilueſtrium eſt ſicut oleũ roſarum in plurimis intentionibus.Conſer uat capillos:⁊ pꝛohibetvelocitatem caniciei cum amminiſtratur omni die. ¶ Cõſert gingiue ſanguinee calluẽdo os ex eo.Confirmatq; dentes motos. Itẽ expꝛeſ⸗ ſum de oliuis ſilueſtribꝛ immaturis confert vlceribus humidis ⁊ ſiccis ⁊ ſcabiei. ¶ Dvaſcoꝛides.O leum qð fit ex oliuis non bene maturis eſt oleũ expenſarũ.⁊ eſt conue niens anis e hropeie illud quod eſt nonũ ex eis ſine putrefactione boni odoꝛis.et ex illo qð eſt huiuſmodi fiunt olea aromatica.⁊ eſt bonũ ſtomacho ꝓpter ſtipticitateʒ que eſt in co.⁊ reſtringit gingiuas ⁊ conſoꝛtat dentes quando tenetur in oꝛe:⁊ ꝓhibet ſudoꝛem. I¶ Et oleum vetus oliuarum maturarũ cõue nit in medicinis.et omẽs ſpecies olei ſunt le nientes coꝛpus.⁊ ꝓhibent aduentum frigorꝭ coꝛpoꝛi:⁊ faciuntipᷣm abilem ad motũ ꝛ⁊ mol liunt ventrem.⁊ debilitant rirtutem medici narum vulnerantium. Et datur in potu contra medicinas moꝛti feras vt euomatur cum eis.⁊ fit cum hoc aſ⸗ ſidue quando bibuntur ex eo.⁊.ix.cum tan⸗ tundem aque oꝛdei vel aque calide laxãt ven trem.et quando decoquuntur cum ruta⁊ bi buntur ex eo calido.Z.ix.cõfert toꝛſiõi ven tris ⁊ expellit lumbꝛicos. ¶ Et qn fit cũ eo criſtere ↄfert colice q̃ fit ab apoſtemate interioꝛi:⁊ opilatiõe q̃ fit a ſter⸗ coꝛe duro.⁊ antiquũ ex eo eſt calidius.et plꝰ reſolutiuũ.⁊ fit cum eo cohol ad acuendum viſuʒ. ⁊ ſinon habes? neceſſario indiges eo. coque ipᷣm donec fiat ſicut melꝛ vtere.⁊ vir⸗ tus eius eſt ſicut virtus veteris. Et oleum oliuarũ ſilueſtriũ eſt ſtipticũ.iu⸗ t in. expꝛimitur ex oliuis domeſticis:qũq; ex ſil E Trattatus uamentũ ei eſti medicina minꝰ inuamẽto ſupꝛadicti olei.⁊ iuuamẽtũ eiꝰ eſt ſic iuuamẽ tũ oleiroſaꝝ.⁊ ſtringit ſudoꝛẽ ⁊ ꝓhibet caſuʒ piloꝝ:⁊ pin gat furfures capitꝭ:⁊ ↄfert ſcabi⸗ ei⁊ ponꝭ.⁊ ꝓhibʒ canos qñ ex eo fit collutio oꝛis valet ad apoſtemata gingiuaꝝ.? cõfert dentib cõmotis.i¶ Et iam pᷣparant ex eg epi thimata ad gingiuas qũ humoꝛes currũt ad eas.⁊ opoꝛtet ꝙ accipiat᷑ lana ⁊ inuoluat᷑ ſu⸗ pꝛa ſtuum ⁊ madefiat in oleo feruenti ⁊ pona tur ſuꝑ gingiuas ſepe donec albeſcant. Capitulumererxh. A ibanum grece ⁊ latine vel thus. ⸗ o rabice Ronder. Sera.lib. aggre.ca. Ronger auctoꝛi. Dyaſ. Eſt gũmi ex canchi ſiue Karech.Et ſunt eiꝰ ſpecies q̃ttu oꝛ. Ana eſt melioꝛ:⁊ ẽ ex terra indie.cuiꝰ co⸗ loꝛ ẽ ſmaragdinꝰ:⁊ ſicut coloꝛ melõgie.⁊ col ligit᷑ in cochijs.⁊ figura eius eſt rotũda.⁊ fra ctura eiꝰ eſt anguloſa.⁊ ponũt illud hoĩes in olla terrea.⁊ agitant ollã tãdiu donec figura eius rotundat᷑.Et poſt tempꝰ fit rubeũ.⁊ ſe⸗ cundũ eſt ex terris arabũ.⁊ eſt ſecundũ in bo nitate.⁊ meliꝰ ex eo eſt maſculũ.⁊ eſt illud qð eſt rotundũ album.⁊ nõ facile frangibile.Et qñ frangit qð eſt interiꝰ eius eſt tenax.et qñ fit fumigatio cũ eo cõburitur cito.⁊ tertium eſt in bonitate ſicut arabicũ.et eſt bñs fruſta minoꝛa q; iᷣm:⁊ declinat plus ad coloꝛẽ aco ri.Et quartũ eſt de coloꝛe albo.et qũ frangit vergit coloꝛ eius ad caloꝛẽ maſticis. Idẽ aus cto. Galieni. Sapoꝛo libani eſt ſtipticus ſti pticitate multa. Uerũ albũ ex eo nõ habʒ ſti pticitatẽ manifeſtã. Uirtus eius eſt q̃ calefa cit in ſcdᷣo gra.et deſiccat in pᷣmo. vñ eſt ſti⸗ pticũ.Dyaſcoꝛides ca.de olibano.Thus vł olibanũ lacrimus eſt arboꝛis q̃ grece libanꝰ dicit. Qð aũt de arabia defert᷑ candiduʒ eſt. qð vero de india rufum.ſed vtrũq; maſculuʒ eſt. Eſt tertiũ genꝰ minutũ valde ⁊ ruſum qq mãna thuris ðꝛ.Eſt ergo optimũthus quod maſculũ ðꝛ.ſubꝛufum ⁊ rotundũ et pingue et naturaliter leue ⁊ fragile.⁊ qð abigne cito in cendit᷑ odoꝛẽ ſuauẽ copioſe emittens.Galie nus.vij.ſim. far.ca.de thure.Libanũ.i.thus calefactiuũ quidẽ eſt in ſecũdo gra.ſiccatiuũ aũt in pmo. Habet aũt qͥd ſtipticans paucũ. minime vero manifteſta eſt ſtipticitas in albo Fm coloꝛẽ.Coꝛtex aũt eiꝰ ſtipticã virtutẽ ma nifeſtaʒ poſſidet.quocirca ſiccat generoſe:vt in ſcðᷣo gradu ſiccatiuum exiſtat. perationes ¶ Sera. auctoꝛi.Dyaſco.Abſtergit obſcuri tatẽ viſus.replet vlcera pꝛofunda ⁊ incarnat ea.⁊ ↄſolidat vlcera recentia cũ ſuo ſanguine ¶ Et qñ bibit᷑ olibanũ ↄfert ſputo ſanguinis ⁊ abſcindit fluxũ menſtruoꝛuʒ et cuiuſcunq; ſanguinis vndecũq; fluat:⁊ ſanguinis qͥ flu⸗ it a cerebꝛo qui ðꝛ meſcha:⁊ eſt ſpecies fluxꝰ ſanguinis nariũ.⁊ ꝓbibet vlcera fraudulẽta q̃ fiunt in anoꝛ in alijs mẽbꝛis.Qñ miſcetur cũ lacte ⁊ fit inde licinium ⁊ adminiſtrat. ¶ Et qñ admiſceiur aceto ⁊ oleo.⁊ fit linimẽę tum inpꝛincipio foꝛmice.aufert eã.⁊ empeti ginem.⁊ miſcetur cum adipe anſeris et poꝛci ? curat vlcera fracta ab aduſtiõe ignis.⁊ ſciſ ſuras pedum que fiunt a frigooeo. ¶ Et qñ miſcetur cũ pice curat cõcuſſionem aurium.Et qñ miſcetur cũvino dulci⁊ diſtil latur in aurem:confert doloꝛi eius. . ʒVN ¶ Et quãdo admiſcetur cũ chimolea:et oleo roſarum.et liniuntur cum eo apoſtemata ca⸗ lida mãmillarum que fiunt poſt partum.tũc confert eis.et ipᷣm admiſcetur cũ medicinis conferentibus pulmoni et emplaſtris reſol⸗ uentibus apoſtemata interio. ¶ Et qñ bibit᷑ ↄfert ſputo ſanguĩs:⁊ diſſolui tur flegma ⁊ aufert triſticiã:⁊ auget mẽoꝛiã. — —— —„ aa — — S=S2 +—☚n + ☛ = * De Herbis eos.ſed ſi nimis cũ vino biberint inducit ma niam.⁊ amplius cũ vino occidit.Et cõburi⸗ tur olibanũ quando accipitur fruſtum ex eo. ⁊ incenditur ⁊ inflãmatur.et ponitur in teſta ſubtili ⁊ cõburitur.⁊ quando comburis eum opoꝛtet vt cooperias eum aliquo alio vaſe. quia facit cum hoc ꝙ non incineratur. ¶ Serapion auctoꝛitate Galieni. Virtꝰ fu⸗ mi olibani eſt calidioꝛ ⁊ ſiccioꝛ virtute oliba⸗ ni quouſq; reponatur ĩ tertio gradu.⁊ abſter⸗ git ⁊ replet:⁊ mũdificat vlcera oculi.quẽad/ modum faciũt fumus myrre ⁊ ſtoꝛacis. ¶ Et iaãem aucto.Dvaſco. Fumꝰ olibani ſe⸗ dat apoſtemota oculi.⁊ abſcindit curſuʒ hu⸗/ miditatũ ad ipᷣm.⁊ mũdificat vlcera eiꝰ:⁊ ge nerat carnẽ in vlceribo ipſius q̃ dicunt᷑ chilo mata:⁊ ſedat apoſtemata que fiunt in eo que dicuntur kankri. Fumus autẽ myrre⁊ ſtoꝛa⸗ cis eodẽ modo colligit᷑.⁊ valet vt ſupꝛa. ¶Et idem auctoꝛitate Aben meſuay. O liba num deſtruit flegma ⁊ aufert triſticiam:⁊ au dicit ꝙ confoꝛtat coꝛ. „. get memoꝛiam. Auicenna deviribus coꝛdis Capitulum. cccxxij. Popmar latine. ſz grece panax. era o (clea. Arabice Jenſisvel Henſir. Iſi Qdaoꝛus li. etymologiaꝝ. Panax ẽ her ba fragrantis odoꝛis tyrio ferule ſimilis:ex qua ꝓfluit ſuccus qͥ oppopanacis dicit᷑:cro⸗ ceus ⁊ pinguis:odoꝛe grauis et amariſſimꝰ. Dyalc. Eſt panax eraclea vnde opopanax colligit. Hec habet folia expanſa ſuꝑ terrã: hoꝛribilia ⁊ aſperavalde in qnq; ꝑtes diuiſa. virgam longã ſicut ferule coloꝛis albi.et ſuꝑ eam capitella aneto ſimilia cũ floꝛe mellino. Semen odoꝛatũ ⁊ calidũ.radicẽ vnã ſolidã que de ſe multas emittit radices albas odo⸗ re graues ⁊ guſtu amaras. Ipᷣaq; radix lacri mũ emittit qui coloꝛẽ croceũ oſtendit. Se rapio libꝛo aggre.ca.Henſir.aucto.Oyaſco. Arboꝛ Jenſis vel henſir: id eſt opopanacis planta in hoꝛtis ⁊ pomerijs inuenit᷑.⁊ ẽ plan⸗ ta habens folia aſpera ſicut ficus nõ magna ⁊ ſpanſa ſuꝑ terram viridia rotunda:⁊ diuiſa in qnq; ꝑtes.ſilia folijs ficꝰ ĩ ſua ſilitudine.⁊ ſtipes epꝰ eſt longꝰ ſilis ſtipiti galbani.albꝰ ſuper quem ſunt pili albiſimiles pulueri al⸗ bo. in cuius circũitu ſũt folia parua.⁊ in ſũ⸗ mitate eius ſunt capitella ſimilia capitellis aneti.in quibo ſunt floꝛes croceum coloꝛẽ ha bentes:⁊ habẽtes odoꝛẽ bonũ.⁊ habʒ ſemen odoꝛiferũ.⁊ habet radices multas egredien⸗ tes ab vna radice.grauis odoꝛis.ſolida ſuꝑ quã eſt coꝛtex groſſus amari ſaopoꝛis. Oð au tẽ ex ſemine huꝰ plante eſt meliꝰ:eſt illud qð eſt inꝑ ſtipitem.¶ Auicẽ̃.li.ij.ca.de opopana co. Opopanacũ eſt arboꝛ que nõ eleuat᷑ a ter ra.⁊ ſimilãtur ipſius tolia folijs ficus.⁊ ſunt vehemẽtis viriditatis rubea inci a. habẽtia partes rotundas.? eius crus eſt ſicut cucu⸗ meris.ſuꝑ qð ſunt pili puluerulenti.Et eius folia ſunt parua valde ſuꝑ cuiꝰ extremitateʒ eſtcoꝛona ſimilis coꝛone aneti.⁊ eiꝰ flos ẽ ci tr inus.⁊ folia floꝛis ſunt boni odorꝭ.ðet vene ipſiꝰ ſũt plime.ramificant᷑ aradice vna.groſ⸗ ſum hñtes coꝛticẽ.⁊ interiꝰ odoꝛis eſt graui tas. Eius aũt gũma extrahit᷑ cũ inciſiõe ſue ragicis in pꝛimis cum crus apparet. Dperationes ¶ Auicen.Eſt aũt reſolutiuũ ventoſitatũ: le nitficatiuũ: abſterſiuũ.lenificat duricies ⁊ bo thoꝛ. E ius radix eſt ad medicandũ oſſa nu⸗ da.⁊ cũ melle eſt cõueniens vlcerib⸗ antiquis igni perſico.⁊ qð ſuꝑ ipᷣm eſt etiam vulneri bus ⁊ bothoꝛ.⁊ ad ſummũ omẽs partes eius confert vlceribus fraudulentis. ¶ Et bibitur cũ aqua ⁊ alcqratin.⁊ cum vino Tractatus pꝛopter ↄtractionẽ lacertoꝝ ex ꝑcuſſione. ¶Quidã enim dixerunt ꝙ ipᷣm eſt malũ ner uis.⁊ videt᷑ ꝙ ſit maluzʒ neruis ſanis ſiue hu⸗ mectatis.Et ↄferens eſt ſciatice:⁊ remouet laſſitudinẽ/⁊ ↄuenit doloꝛi iunct uraꝝ omni⸗ um.⁊ podagre moꝛe emplaſtri ſuppoſitũ. ¶ Confert coꝛroſioni dentium: cum eo im⸗ plentur: ⁊ ſedat doloꝛes eoꝛum ⁊ cõuenit ſo⸗ de ⁊ epilentie.⁊ matri infantiũ. Acuit viſum ⁊ fit ex eo collirium.Ex folijs eius fit empla ſtrum ſuper doloꝛes lateris. ¶ Et opopanacum conuenit doloꝛi vtroꝛũ⸗ q; laterum:⁊ tuſſi cum ſint frigidi. Eius ſuc⸗ cus conuenit duriciei ſplenis moꝛe empla⸗ ſtri ſuꝑpoſitum ⁊ bibitum cum aceto. ¶ Ponuntur autem ex eo decẽ aurei in duo⸗ bus vꝛſeolis muſti.et clarificatur poſt duos menſes ⁊ conuenit ſpleni valle. ¶Et muſtum hoc cõuenit vydropiſi.lenit du⸗ riciem matricis.⁊ conuenit guttationi vꝛine. 2 quellana vna ex eo bibitur cum aqua cali⸗ da ad pꝛouocandum vꝛinam ⁊ menſtrua:⁊ iu nat matricem frigidam. ¶Et eius fructus facit abundare menſtrua: et pꝛop:ie cum abſinthio ꝛ interficit fetum:⁊ pꝛopꝛie radix eius. Ipſe nanq; facit aboꝛſum ſuppoſita ⁊ bibita. ðòð ¶ Et cõueuit pᷣfocationi matricis:⁊ extermi nat ventoſit atem ⁊ duriciẽ eius.⁊ conuenit colice. ⁊ ſoluendo educit crudum humoꝛem. Et ↄuenit pꝛuritui veſice ſi bibi cum aqua cartami ad rigoꝛẽ febꝛeʒ:periodicas. ex eo cũ pice fit ẽplaſtrũ bonũ moꝛſui canis rabio ſi cũ ariſtologia ad puncturas bibita ẽ tiria⸗ ca.2 ſimiliter eius ſuccus.loco eius ponunt ficus.⁊ extimo ꝙ armoniacũ ẽ eiꝓpinquũ. Serapion auctoꝛitate Galieni Radix eiꝰ eſt medicina que deſiccat⁊ꝛ calefacit.⁊ in hoc eſt melioꝛ q; ißm opopanax. Coꝛtici autẽ eiꝰ ineſt virtus abſterſiua.Coꝛtex eiꝰ valet con⸗ tradenudationem oſſium nudatoꝛum.⁊ nos quidem eo vtimur in medicinis oſſium denu datoꝛum.⁊? in medicinis vlcerum fraudulen⸗ toꝛum.quia generãt iſte medicine carnes in vlceribus generatione foꝛti. ¶¶Et auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis.Quando da⸗ turde eo in potu cũ mellecrato aut vino cõ⸗ fert rigoꝛibus fe.periodicarũ ⁊ concuſſioni⸗ bus neruoꝛumꝛ: doloꝛibo laterum:⁊ tuſſi:⁊ di ſtillationi vꝛine: ⁊ ſcabiei veſiie. ¶ Et idem auctoꝛitate Aben meſuavxv. Con⸗ uenit ad ea ad que iuuat armoniacum.et do⸗ Me Capitulum.cccxxiiij. Nomia quã miti onomidã appel⸗ o lauerunt. Dyaſcoꝛides ca. Ono⸗ mia virge ſũt duoꝝ palmoꝝ: ⁊ no oſe.folia illi ſunt minuta ſiẽ lenti cule. qut rute aut anchuſe ſubaſpera ⁊ pĩguia ſpiſſa.hanc multi in ſale cõponũt et come⸗ dunt ſuauiſſime. virgep̃dicte ſpinas acutiſſi mas habent.albe ſunt ⁊ virtutis calide. Dperationes Coꝛium radicis earum cũ vino bibitũ vꝛi⸗ nam ꝓuocat.lapideʒ veſice ex cludit. Uulne ribus ſoꝛdidis medicat᷑ cum aceto cocta et oꝛe retenta doloꝛem dentium ꝓphibet. ¶ Galienus.viij.ſim.far.capᷣ.ononis.O no⸗ nis radicem habet calefactiuam iam ſᷣm ter tium gradum. ¶ Coꝛtex vero eius maxime eſt vtilis parti⸗ cipans abſterſiuitate ⁊ inciſiõe.vndenõ tan tum eſt abſterſiua ſed lapidem fractiua. ¶ Eadem autem virtute ⁊ eſcaras cito ſiſtit. vtuntur autem ea ⁊ ad dentium doloꝛem co⸗ quentes in oxicrato ⁊ gargarizantes. Capitulum. enxxu. — 2r . S — el⸗ o⸗ en . O De Herbis Riganũ.Dyaſ.Origanũẽ oĩbynotũ· o ⁊ẽ duplex:domeſticũ vicʒ ⁊ ſilueſtre väy.vrttrũq; ca.et ſic.in.iij.gra.ſilueſtre tñ calidiꝰ ẽ.¶ Pla.Oꝛiganũ ca.ẽ ⁊ ſic in.iij.gra. Eſt oꝛiganũ ſilueſtre qdð latioꝛa bʒ ſolia 2 foꝛ⸗ tiꝰ oꝑat᷑.⁊ ẽ domeſticũ qð vbiq; reꝑit᷑ ĩ hoꝛtꝭ: vicʒ ⁊ ĩ pꝛatꝭ.⁊ minuta hʒ folia.ſuauiuſq; oꝑa tur qð ĩ medicis põit᷑. In tꝑe ꝓductõis floꝝ colligit᷑:⁊ cũ floꝛiboĩ vmbꝛa ſuſpẽdit᷑ ⁊ exicca tur.pꝑ annũ ſᷣuat᷑. Yo.cũ floꝛibo abiectꝭ ſtipiti hĩ medicinis ponũt᷑ vᷣtutẽ hʒ diſſoluẽdi: at⸗ trahedi:relaxadi:oↄſumendi. Ite oꝛiganũna ſcitur in locis cultis inter vepꝛes ⁊ frutices. ¶Dyaſ. Oꝛigano vᷣtus ẽ ca.⁊ eius elixatura moꝛſibo venenatꝭ occurrit cũ vino data.bibi ta q̊ʒ cũ dulcoꝛe pᷣſtat effectuʒ.¶ Cõſtã. Oꝛi⸗ ganũ vꝛinã ⁊ meſtrua ꝓuocat. VUentoſitatẽ 2 rugitũ ſtoma chi ⁊ inteſtinoꝝ expellit.⁊ ma⸗ xime ſi ſũt ex groſſis hũoꝛibo aut indigeſtis. Qũbꝛicos ⁊ aſcarides occidit et expellit ſi ex eiꝰ apoʒimate potet᷑.¶ Maſticatũ doloꝛẽ dentiũ mitigat.ſtomachũ ⁊ epar ⁊ pulmonẽ de groſſis huoꝛibo mũdat.Cũ ficub ſicmã ducatũ ſudoꝛẽ puocat.Coꝛꝑe ex eiꝰapoʒima te loco ſcabiẽ ⁊ yctericiã ſanat.¶ Succ? e ☛☚ cũ lacte mulierꝭ auribo diſtillatꝰ doloꝛẽ miti gat.i¶ Succꝰ eiꝰ bibitꝰ viridis tumoꝛẽ fau⸗ ciũ ⁊ vue tollit.bibita cũ mulſa nigrã colerã ventrẽ deponit. Serpẽtes q; fugat.ventrẽ temperat.¶ Oacer. Origani vires calide ſicceq; legunt᷑.Tertiꝰ huic in vtroq; gradu ↄcedit eſſe. Illiꝰ in vino curat decoctio ſum⸗ pta. Quo ſuis peſtiferos moꝛſus ſi ſepe biba tur. Lũ mulſa ſumptũ pdeſt aconita bibenti Cũ multꝭ alijs põt obſtare venenis.Cõquaſ ſata iuuat manſum vel ſepiꝰ hauſtũ.ydropi⸗ cos repꝛimit bibitũ:ſiccatq; tumoꝛem ⁊c. Capitulum. kccxxvj. Robus Palladius li.ij. In menſe ſe o bꝛuario vltimo ſeriturnõ pabuli ſe⸗ candi ſed colligendi ſeminis cauſa. Jugerũ occupãt modi ſeptẽ.Serenda ẽ au tẽ in terra pſciſſa poſt hoꝛã tertiã vel ſecũdã. cũ ros eſſe deſierit quẽ ferre nõ põt.ſjʒ ſtatim cooperiẽda eſt ante noctẽ. Nã ſinuda manſe rit hũoꝛe coꝛrũpit᷑ nociꝭ.O bſeruãdum eſtne ante lunã. xxv.ſerat᷑.qꝛ ſic ſatã limaces perſe quunt᷑. Iidoꝛus li.etymologiaꝝ.Herbum a greco traxit vocabulũ.hoc eni illi oꝛobũ di⸗ cunt.Quod cũ ſit quibuſdam pecoꝛibus in⸗ feſtum:thauros tamen efficit pingues. ¶Actoꝛ. Oꝛobum)vt ſuꝑius diximꝰ)ipſum „8 8 de w Tractatus eſt herbũ ſiue hernũ.cuiꝰnaturã ſub herui cũ aſpiratiõe vel erui ſine aſpiratiõe noĩbo iã ex magna parteſuperiꝰ loccongruis poſuimꝰ. nõnulli medicoꝝ nr̃oꝝ illud eẽ putauer̃t oꝛo bũ qð nos viciam dicimꝰ. Sed Iſi.hec po⸗ nit ꝓ duobo.⁊ð a nõnullis ꝙ due ſpecies ſũt q̃ſi vniꝰ generꝭ.vnavicʒ maioꝛ q̃ oꝛobũvocat᷑. glia vo minoꝛ q̃ vicia ⁊ vulgariter necereon appelan. Hperationes ¶ Dꝛeaſ.O:obũ om̃e ſiue berbũ cũ ꝑte ama⸗ ritudinis eſt calidũ.Ideo ſplenũ ac renes et epar purgat.ſcabies ⁊ empetigĩes ſanat:vul nera quoq; curat:cũ melle impoſitũ deſiccat ¶ Habundanter incidit:aperit: pꝛoijcit pa⸗ rotidas:induratoſq; teſticlos digerit.i¶ Iſa ac ĩ dietꝭ ꝑticularibo.Oꝛobũ ẽ ca.in pᷣmo qj̊. ſic.ĩ.ij.vn mũdit᷑icatiuũ ẽ⁊ colatiuũ.mũdatũ coꝛticibo iureq; de eiꝰ farina facto vẽtrẽ bu⸗ mectat.i¶ Arinã ⁊ mẽſtrua ꝓuocat.cutemq; clar ificat.nõ tñ płimuʒ aſuefiat:ne ſoꝛte ſan⸗ guinem mingere faciat.¶ Aliqñ ꝑ nares ſan guinis efficit fluxũ.farina eiꝰ cocta cũ ſepo⸗ tis qð ẽ ſpẽs thuris ydropicis vctericiſq;va let. ¶ Tꝑata vᷣo cum vino valʒ ſuꝑ rabidiſſi mi canis moꝛſũ poſita.¶ Rurſus cũ melle tẽ perata lẽtiginẽ mũdificat vulneriboꝛapᷣatibo valet. Itẽ calculoſis magnũ ẽ iuuamẽtũ. Capitulum. cccxxvij. ALus latine. arabice ſachiliemenie. o grece blicoci vel bliton. Serapion li.aggre.capᷣ. Sachiliemenie ſiue ſa chalaiamena auct. Gal. Sachiliem enie: id eſt olus iamenũ omnibonotũ. Virtus eiꝰ eſt frigida et humida in.ij.gra. Iſido. Olus ab alendo dictũ eſt:eo ꝙ pꝛimũ oleribo quondã alerent᷑ bomĩes anteq; fruges ederent ⁊ car⸗ nes.Tantũmodo eni oleriby alebant᷑:et ar⸗ boꝝ pomis ſicut aĩalia herbis.Dicitur olus molle quoddã herbe oꝛtulane genꝰ.¶ Actoꝛ Olus itaq; generaliter ðꝛ omis berbapꝛecis pue oꝛtulana que in cibũ ⁊ alimentũ hoĩs aſs ſimitur. ¶ Unde Iſido. ο aluam ⁊ rapam: napum ⁊ raphanũ:lactucã:paſtinacã:cepaʒ: allium ⁊ ſilia deputat inter olera. Nihilomi⸗ nus cum appꝛopꝛiato vocabulo dicit᷑ olus berba quedam ſpecialis oꝛtulana. OPyperationes ¶ Auicẽ.Olus aliameni qð eſt i ißoᷣm Dya ſcoꝛidẽ medicine virtꝰ oĩno nõ eſt.⁊ eſt aquo⸗ ſum ſicut attriplex qð ſapoꝛẽ nõ habet.Et in boc abũdat plus in oĩbo oleribo.Eſt enĩvebe mentioꝛis bũiditatis qᷓ; lactuca ⁊ qᷓ; cucurbi ta. Nutrimẽtũ eiꝰ paucũ eſt. Eius penetta⸗ tio nõ eſt velox:eo ꝙ; penitꝰ nitroſitate pua⸗ tũ eſt. Teſte Galieno frigidũ ⁊ bũidũ ẽ in. ij. ¶ Ex eo fit emplaſtrũ calidis apoſtematibo. ⁊ eiꝰ radix malis vlcerib.¶ Succus eiꝰ cũ oleo roſeo cõfert ſoda ex aduſtione ſolis oc⸗ cidenti.cõfert etiã tuſſi calide ꝓpꝛie decoctũ cũ oleo amigdalino ⁊ aqua dulces granati. ¶ Sera. auctoꝛitate Dyaſ.Herba ipᷣa come ditur ⁊ mollit ventrẽ.⁊ nõ eſt oĩno virtꝰ in ea ex reb medicinalibo:⁊ habet in ſe aqueitatez multã pluſ qᷓ; omnia alia olera.⁊ qñ fit empla ſtrum cum ea ſuꝑ apoſtemata calida confert. ⁊ ſedat ſitim ⁊ tuſſim que fiunt a caliditate.? ipſum eſt pauci nutrimentiquando comedi⸗ tur⁊ ẽ tarde penetraticis. cũ radice ipſius vlcerib que dicunt᷑ fauiaqͥ bus emanat humiditas ſimilis melilit. ¶Et idem auctoꝛitate Habix:eſt fri.? bumi dum in ſecũdo gradu. Humiditas eiꝰ eſt am plioꝛ qᷓ; humiditas lactuce ⁊ cucurbite.⁊ ſub ſtancia eius eſt aquoſa nõ habens inſe groſſi ciem.quia cito deſcendit ⁊ mollit ventrem.? ideo modice redditur nutrimentũ ex eo. oleo roſarum.⁊ confert doloꝛi capitis quiae cidit a caloꝛe ſolis ¶ Et idem aucto. JIſaac.Qũ ſit emplaſtrum —— — — — — — . —e u..— 1R———// — — — — — e ſ ☛ ☛ι M. . ee— = = = S — ☛ . £ — . „₰ = ☚ ☛. S. — 1. b ſi 13 4 De Herbis ¶ Et qñ coqͥt herba ipa ⁊ pijcit ſup iam oleũ amigdalaꝝ ⁊ ſuccꝰ maloꝝ gqnatoꝝ dulciũ ↄſert tuſſi ſicce q eſt cũ caliditate⁊ aſperitate pectoꝛꝭ. q ypocras.lauos.i.poꝛos pedũ impoſitoeo liniri ⁊ cõpꝛimi credũt Capitulum. cxxviij. Apauer latine: grece ammone vel miconiũ.ara.chaxchax. vel cachili p velchaſchaſi · Sera.li.ag.c.chax chax.auc.Dyaſ. Papaueris mul⸗ ite ſũt ſpẽs. Hã ex eo eſt domeſticũ Et iſllud eſtpapauer albũ qð ſemiat᷑ in oꝛiis. cuicapita ſunt oblõga.⁊ ſemẽ er eſtalbũ.⁊ ex eo eſt agreſte. Et ſunt eiꝰdue ſpẽs. VUna ẽ hñs caput depᷣſſum: ⁊ ſemẽ erꝰeſt nigꝝ.⁊ iſtõ vocat᷑ papauer rubeũ.Et alia hʒ caput lõgũ.minꝰ iũñ altero. noĩat ſeil. ⁊ ex eo eſt papauerocuſſum. eo ꝙ ſemiĩa eiꝰeo ↄcuſſo cito cadũt.⁊ illud eſt pa pauer nigꝝ. Et ex eo eſt almulcaran qð naſcit᷑ iuxta mare ĩ littoꝛibo.⁊ illud eſt papauer coꝛnu tũ:qð hʒ folia Glb nmiln tis glantcin niit flomos.ſciſſa tñ ⁊ ſummitates altas ſicut folig temp lado pulueriſatur cum 2c miſcet᷑ cum melle ⁊ cmeditur.ſed contuſumſe men eius infrigidat frigiditate foꝛti. Et gũmi eius papaueris ⁊ ſuccus eius eſt opium. ¶ Sed ſeil.i.liquidũ ingredit᷑ plus in medici⸗ papaueris agreſtis.? ſtipitẽ ſimuẽ illiꝰ ſtipiti. Et hʒ floꝛẽ glaucũ.⁊ hʒ ſemẽ minutũ in vagi⸗ nis ſubtilibo ⁊ longis ⁊ curuis ſicut coꝛnua.⁊ ſicut hʒ fenugrecũ.⁊ ꝓpter hãc ca uſam noiatur Riratidos ⁊ almicon.⁊ eiꝰexpoſitio eſt coꝛnn⸗ tũ papauer.⁊ ſemen qð eſt incluſum in ilus va ginis eſt minutũ nigrũ ⁊ aſpeꝝ. Naſcit᷑ in loc maninis ⁊ aſperis.⁊ latine vocatur memit c. ¶ GBal. vij.ſim. far. c. Micon chirãtes.i.pa pa⸗ uercoꝛnutũ noĩatũ eſt quidẽ ſicca fructu bꝛeʒ uem connexionẽ habente. ſicut ⁊ fenugreci.et aſſimilat᷑ coꝛnu bouino.vocat᷑ aũt ab aliquibꝰ papauer marinũ.qm̃ vi plurimũ ꝓpe mare na⸗ ſet᷑. Virtutẽ aũt hʒ inciſiuam ⁊ abſterſinam. Opium aũt qð ex ſucco ipſiꝰfit fri.eſt in qᷓrto. ſic.intertio. Papauer cõponit᷑ ab aperio ⁊ vẽ⸗ to.inde papauer qð vento magis aperit floꝛ. Igem libꝛo vts. Papauer vnũ quidẽ eſt ixſis id eſt fluidũ noĩatũ.eo ꝙcito ab eo deſluũt ſe- mina eius.vel q; ab eo cito defluit flos. Aliud vᷣo eſt domeſticũ quod eſt oꝛtenſe ⁊ excolitur. Atuero ⁊ alia duo ſunt papauera ſilueſtria vl tra hec.vnũ quidẽ q̃ſi depꝛeſſam hñs codiam. aliud aũtoblongioꝛẽ.hoc totũ aũt eſt oblongi us ⁊ aridius.huiꝰpapaueris opos.i.lacticiniũ defluit. VUnde ⁊ quidã noĩant id fluidũ.vᷣtus aũt omniũ papaueꝝ eſt infrigidatiua. Sed oꝛtenſis quideʒ qð ⁊ calachitidam noĩant mo/ derate eſt ſomniferũ ſemen aptũ eſui ꝓpterea quidẽ ⁊ in panib miſcet᷑ id.⁊ cũ melle ꝑmiſcẽq⸗q tes comedũt. Pꝛimi vᷣo cui cito floꝛẽ defluere diximus:ſemẽ foꝛtius infrigidat.quocirca ne quaq; qͥs eo vti inceſſa nter.ſicut eo qð eſt o’n tenſe.attamen ponũt id in cibis qͥ cũ melle ſiũt in nitro ⁊ in panib.Tertio vᷣo dicti ſemen ni⸗ grũ exiſtens iam farmacoſum eſt ſufficienter infrigidãs.Quarto aũt dicti farmacoſius om⸗/ nibo eſt 2 ᷣm ſemen:⁊ ſᷣm codiam:⁊ ᷣm folia:⁊ Ffmopium.i.eius lacticiniũ vehemẽter infrigi⸗ dat vſq; ad toꝛpoꝛẽ ducens ⁊ moꝛtificotionem. vnde medicieſt vti eo:bene miſcendo cũ farma cis obtundentib frigiditatis foꝛtuudinẽ.Eſt em̃ ex quarto ⁊ vltimo infrigidantium. Pyoperationes. ¶ Pandecta cap.cxlvi. Virtus papaueris do meſtici dicte ſpeciei eſt qᷓ infrigidat frigiditate foꝛti.⁊ ilud papauer eſt qð plus ingreditur in medicinis. VUnde qñ papauer ſimpliciter p.⸗ nitur in medicinis:illud debet intelligi.vñ va⸗ let in medicims ſemen eius:folia:capita:⁊ lac. Virtus eius eſt frigida in q̃rto gradu ¶Serapion libꝛo aggre.aucioꝛitate Dyaſco. Dowmeſticipapaueris ſemen inducitſomnum temperate quãdo pulueriſatur cum pane.aut Trattatus nis:valet ſemen eiꝰ: folia:⁊ lac ipſius.⁊ virtus eoꝝ eſt que infrigidat in quarto gradu. et illa eſt virtus narcotica ⁊ moꝛtificatiua. ¶ Et idem anc.Gal.Vlirtꝰ domeſtici ⁊ agreſt/ eſt infrigidatiua.⁊ ꝓpterea ſicoquant᷑ ſolia eiꝰ cũ capitibo in aqua:⁊ fundet᷑ eiꝰdecoctio ſuper caput facit doꝛmire.⁊ qñ terunt᷑ eiua folia cõ⸗ tritione foꝛti:⁊ miſcent᷑ cum ſanich:⁊ fit inde emplaſtrũ apoſtematibo calidis ⁊ geriſipile.et datur ex eo in potu non potentib doꝛmire. ¶ Et terunt᷑ ca pua papaueris recentia.⁊ fiunt trociſciqͥ deſiceant᷑ ⁊ reponunt᷑ ⁊ admĩſtrant᷑ ¶ Et qñ coquunt᷑ capita papaueris in aqua: donec conſumatur aque medietas. deinde ad miſcetur illi decoctioni mel.et iterum coquitur donec coaguletur.⁊ fit inde lohoc eſt valde bo num tuſſi: ⁊ ſuperfluitatibo que deſcendunt ad cannam pulmonis:⁊ fluxui antiquo mẽſtruo rum.quando autem admiſcemus ei acaciam ⁊ ypoquiſtidos fit foꝛtius ad hoc. ¶ Semen vero nigri papaueris teritur foꝛti⸗ ter ⁊ datur inpotu cum vino in fluxu ventris ⁊ incurſu hu moꝛum antiquo ex matrice. Ca⸗ uendũ ta men eſt a nimiyetate vſus eius ne in⸗ ducat ſubeihb:aut litargiam:aut etiã moꝛtem. ¶ Et teritur cum aqua.aut aqua ro.fit empla⸗ ſtrum fronti et tempoꝛibus ad nimias vigili⸗ gs:⁊ ad doloꝛem capitis. S Et qñ ſumit᷑ de ipᷣo opio ꝑpua qᷓntitas ſicut ẽ granũ oꝛobi.ſacit doꝛmire ⁊ ſedat doloꝛẽ.⁊ con fert tuſſi ⁊ fluxui antiqͥ̊.⁊ decoctio papauer al⸗ bi qñ a bluit᷑cũ ea caput facii doꝛmire tempe⸗ rate.⁊ ſi aliqͥs vtit᷑ eonimis inducit ſubeth. Et ſi ſumit᷑ in potu ↄfert moꝛbis qui fiũt ab hũoꝛibo qͥ deſcencũt a cerebꝛo.qꝛ repellit eos.⁊ maxie qũſumi᷑ cũ aq̃ pluuie ⁊ vino.⁊ qñ exeo ſumit᷑ qntitas magna facit ſubeth.et poſtea oc cidit ⁊ miſcet᷑ cũ mirra⁊ oleo ro.⁊ croco:⁊ diſtil latur in aurem.⁊ ↄfert apoſtematiboca. oculoꝝ Et qñ diſſoluitur cũ aceio ↄfert heriſipie. Et qñ miſcetur cũ lacte mulieris ⁊ crococõ⸗ fert podagre.⁊ fit ex eoſuppoſitoꝛium paruum ponit᷑ in ano⁊ facit doꝛmire. Eſt autem vſus opij in collirijs.vt dicit igem Serapion. ¶ Dyagoꝛas autem pꝛohibuit vſumeiꝰin e tudinibooculoꝛum ⁊ aurium:quoniam debili⸗ tabat ſua frigiditate membꝛa ila. ¶ Anderadas dixit ꝙ niſi adulterat᷑ inducit cecitatem quib intromitteret᷑:⁊ dixit ꝙiuua,⸗ mentũ eius ſolum eſt in odoꝛando faciẽs doꝛ mire.alijs vᷣo omibo modis vſus eius eſt malꝰ ⁊ ꝑiculoſus valde.ſʒ hi omes errauerũt.q̃niaʒ oꝑatio eiꝰ verificat᷑ per experientiam. Et idem auctoꝛitate Hal. Papauer coꝛni ium laxat ventrẽ laxatione lemi.vnde abſter⸗ git incidit ⁊ diſſoluit ⁊ diminuit. Bal. vij. ſim. far. ca. micõ cataputicos. Ra⸗ dix huiꝰ herbe cocta ĩ aqua vſq; ad medietatẽ epaticos iuuat.⁊ flo.⁊ ſo.valde ſoꝛdida ⁊ male moꝛigerata vlcera iuuãt.abſcedere aũt abeis opoꝛtet cũ iã facta fuerint vlcera mũda.intan⸗ tũ em̃ abſtergere natura ſunt.vt ⁊ ipſiꝰmunde carnis nõ derelinq̃t᷑ qͥd ꝓpter nãq; foꝛtitudinẽ nedũ ſoꝛdes ſʒ etiã eſcaras vlceris auferunt. ¶ Aui. Species papaueris ſunt infrigidatine ⁊ nõ eſt in ipᷣo ↄglutinatio de q̃ſit curandũ.et illud qͥdẽ qð eſt nigꝝ:eſt ingroſſatiuũ exiccati uum. flos eiꝰ⁊ ſolia ↄferũt multũ apoſtema tibo ſoꝛdidis.⁊ opoꝛtetq'caueat᷑poſtqᷓ; mũdifi⸗ cata fuerint.qꝛ abſtergit abſterſiõe ſoꝛti q̃uſq; diſſoluit ⁊ diminuit carnẽ. ⁊ ipa qd aufer̃teſca⸗ ras aduſtas q̃ ſuntĩ eis.Et qñ coqͥt radix hui⸗ plante cũ aq̃ vſq; ad ↄſumptionẽ medietad.et dat in potu decoctio ei ofert ſciatice ⁊ doloꝛiba epaus.⁊ confert illis qͥ habent in vꝛinis ſuis velut telam araneã quoꝝ vꝛina eſt groſſa. Et ſemẽ eiꝰqñ ſumit᷑ in potu in qᷓntitate dua⸗ rum caſuf cũ mellicrato laxat ventrẽ laxatiõe leui.⁊ flos eius ⁊ fo.qñ fu emplaſtrũ cum eis addito oleo auferunt fraudulentiã vlcerum. ¶ Sera.auc. Raſis.O piũ ↄfert flurui vẽtris ⁊ vlceribo inteſtinoꝝ:⁊ doſis eſt ab vnodauich vſq; ad duos.⁊ q̃ntitas occidẽs ex eo eſt.z. ij. Et dixit ſi detopiũ illis q̃ꝝ vᷣtus diſſoluitur ꝓpter vigilias curat eos.eoꝙ facit doꝛmire.et ſic facit reuerti virtutẽ eoꝝ.Etdixit GBal. in li. de ingenio ſanitatis. ꝓpopium mandragoꝛa 2 iuſquiamus deſiccant vlcera. D xaſco. capᷣ. de opio. Poteſt autem opium lacrimas reſtringere collirijs admixtũ:⁊ circũ linitum reſrigerare. aur ium doloꝛem et tott? coꝛpꝑis mitigare:illa videlicet rationeq̃ ſomnũ ſacere dicitur. Capitulum. cccxxix. Aritaria lati ne: ⁊ grece alſmen:ant P prartemon.aut perdition.aut ſideri⸗ iis.aut eraclia.aut quia ſtri agreſte. gut lbatiam. aut polimi non. arabicetugrega ria. Pandecta capiculo. xxix. Paritaria ſiue vxlatini aliqui vitriola viridis habet virtutẽ. et non ſicca.folia eins ſunt calida ⁊ ſicca in.iij. gradu.virtutem habet dyafoꝛeticam. Semen eins eſt frigidum ⁊ bumidũ.i¶ Dyaſcoꝛi.cap̃ᷣ. Almen ſiue paritaria herba eit que naſcitur in tectis aut parietibo.haſte ſunt illi minute et rufe. Folia ſimilia alinos aſpera.⁊ circa ipſiꝰ haſtas ſemen aſperum habens rebꝰadberens Virtus eſt eiꝰ ſemini ſtiptica ⁊ frigida.¶ Ga⸗ —u UGq — — — — H — 2— —— — — — — =☛ — —. — — — — ä f — — — — an mae un mee e r ai imn iin i, s De Herbis lien vi ſim. far c. Eliximen. Quid em̃ perdi tion no minãt.Alij aũt perthericũ. Alij autes ſidiritem. Sũt auteʒ alij qqͥ nominãt hanc era⸗ cleam.id eſt aũt ſemini eiꝰvirtus expurgatiua leuiter.⁊ ſtiptica.frigida ⁊ humida. Dperationes ¶ Pandecta.ca.vtõ. Paritaria in teſta calefa⸗ cta ſine liquoꝛe loco dolenti ſuꝑponit᷑.vel etiazʒ decocta in vino qð meliꝰeſt.⁊ cũ furfure ĩ vino albo aliqᷓntulũ acido multũ ↄfert. Curat etiã ſic pꝛeparata paritaria frigiditatẽ ſtomachi et inteſtinoꝝ ⁊ doloꝛem eoꝝ. ¶ Cõtra ſtrãguiriã ⁊ diſſurriã paritaria ĩ aqua ſalſa coquat᷑ ⁊ oleo ⁊ cathaplaſmet᷑. Jha ſimi⸗ liter cocta ⁊ comeſta valet contra doloꝛem ſto machi ⁊ inteſtinoꝝ ex frigiditate ⁊ ventoſita⸗ te.Et criſpelle ex ea facie ⁊ comeſte valent con tra pᷣdicta. Ad eos qͥ ſanguinẽ reijciũt parita⸗ riã tere:⁊ extrahe ſuccũ ⁊ biban. Dyaſ. Semẽ erꝰ cathaplaſmatibo adbibitũ ignẽ ſacrũ extinguit.condilomata ſpargit.cõ⸗ bu ſtionibo medicat᷑. Tumoꝛes om̃es compe⸗ ſcit. Puſtulas emendat. Succus eiꝰcũ ceruſa mixta ignẽ ſacrum ex tinguit.⁊ herpetas ſi vnctus fuerit ¶ Etpodagricis medicatur cum ceroto cipꝛi⸗ no aut cum axungia apꝛino. ¶ Succus folioꝛũ eiꝰ in qᷓntitate ciati vnius acceptus tuſſientib antiquis opitulat. Tumo res faucium gargariſmo aut ſuꝑpunctus com⸗ peſcit. Doloꝛem aurium cum oleo roſeo mix⸗ tus mitiggat. Bal. Semen eius ſanat vniuerſas flegmo⸗ nes in pncipio ⁊ augmento vſq; ad ſtatum.et pꝛecipue cõbuſtionibus ſuperplaſmatꝰ. Sed ⁊ ſuccus eius igni ſacro ⁊ doloꝛibaaurium ſleg ¶ Succus eius folioꝝ tumoꝛes faucium gar⸗ gariſmo compeſcit. Et quidã medicoꝝ. His qͥ longo tempoꝛe uſſierunt pꝛopinauerunt eum ꝙ amem abſtergateuidentem pꝛebet experien tiam in vitreis vaſis. Capitulum trcxxx. Alma chꝛiſti latine. Arabice NHakala. p Serapion li. aggre.ca. Nachala ſiue nachla.Diuidit᷑ diuiſionibus multis Nam ſunt ramieius ⁊ ſuccus ramoꝝ ipſoꝛuʒ. ⁊ ciphiliones eius:⁊ ſummitates ipſiꝰ ſine ca⸗ cumiĩe.⁊ coꝛtex cacuminis eius.⁊ eſt kafri⁊ re cens ex eo immaturũ qð eſt ſicut agreſta vue eſt balach. Idem auctoꝛitate Galieni. Sub⸗ vV j „ ſtantia ſucci ramoꝝ ⁊ ciffilionũ ⁊ ſummitatʒ eſt cõpoſita ex ſubſtantia aquoſa tepida ⁊ ter⸗ rea:frigida. ſed coꝛticis ſummitatis ſubſtãcia eſt in ſeipſa ſiccioꝛ.⁊ nõ eſt in eo humiditas ali qua.Et ſapoꝛtoti arboꝛis eſt ſtiptieꝰ. AUirtus eius eſt deſiccatiua. 4 andecta capᷣ.ccccclxij.Cõfert vlcerib pu tridis.⁊ ſtringit iũcturas.⁊ cõſfert coꝛruptioni coꝛpis ⁊ oꝛis ſtomachi applicata exteriꝰ:autiĩ potu ſumpta. Sed ſedumactinas. i. nucleus ſiue os dactili.qũq; cõburit᷑ in olla ſic alie me dicine.⁊ cũ extraciꝰſuerit ab igne extinguit᷑ in vino. ⁊ poſtea abluit᷑ ⁊ ponit᷑ loco tucie in colli⸗ rijs ꝗᷓ ponunt᷑ in oculo.⁊ ſi nõ comburunt᷑ pꝛi/ ma vice combin ant iten. Et virtus eoꝝ eſt ſtip tica conglutinatiuu. . Quando miſceturcũ lardo conuenit vlceri⸗ bus q̃ fiunt in oculo ⁊ exitui oculi ⁊ caſui pal⸗ pebꝛaꝝ ⁊ incarnat vlcera. D ¶ Etidem auc. Aben meſuay. Virtus cifilio⸗ nũ eſt frigida in fine pmigradꝰ.⁊ ſicca in me/ dio eiuſdem. Confert acuitati ſanguinis ⁊ co/⸗ lere.⁊ ſtringit ventrẽ.⁊ nutrit nutrimento pau coꝛ curat doloꝛem ſtomachi. ¶ Et idem auctoꝛitate Raſis. Cifilio ſedat fiu xum ſanguinis ⁊ colere.⁊ ſtringit ventrem. et tarde deſcendit a ſtomachi fundo. ⁊ ad eiꝰ de⸗ ſcenſum iuuat zinʒiber conditum.⁊ facit ea q ſacit kafri.id eſt ſummitas ramoꝛũ palmi vel coꝛtex ſummitatũ eoauum. Balienꝰ.viij.fimpli.far.c. Finix arboꝛ.⁊ eſt palma. Finix arboꝛ eſt. id eſt palma ſtiptica. participat virtute in om̃ibo eiꝰ partibo.ramoꝛũ igit᷑ ſucc auſterus eſt ex aquoſa ſubſtantia te⸗ ida ⁊ terreſtri frigida ↄſiſtens.ſimiliter autẽ huiꝰnature eſt. ⁊ vocat᷑ cenogefalos.i.cefalio⸗ nus eſibilis exiſtens. YFruceꝰ vᷣo eiꝰ ⁊ maxime dulcis.nõ pauca participat caliditate.eſibilis exiſtens.ad multũ ꝑuenit vſum.nõ ſolum ex⸗ trinſecus appoſitus vbi cõſoꝛtare quid ⁊ ſicca re ⁊ ↄgregare.⁊ denſare ⁊ ↄſtringere indigemꝰ ſeld etiam aſſumptus vi cibus ſimul cum alijs et ipſe perſe. èä ¶ Quod vero vocatur alacer germen exiſtes molle palme eandẽ cũ cenogefalo habʒ virtu tem.qð vero eſt velut rectia eius ſtipticam vir⸗ tutẽ poſſidet.ſiccat aũt plus pᷣdictis cen ⁊ con⸗ ſiſtentia ſubſtantie ſiccius eis exiſtens ⁊ mini⸗ me participans humiditate. ¶ Ande multi in putridinalibus vlceribo e vtunt᷑.⁊ in farmacijs colligentibo laxis articu⸗ loꝛum ⁊ epatis ⁊ ſtomaticis virtutibo extrinſe⸗ cus. Eſt autem radix huius plante ſiccatiue immoꝛdaciter virtutis. habens quid et ipſa ſtipticitatis. ¶ Rabbi moyſes ca. de palma. Coꝛ palme au get ſperma:⁊ iuuat ad coittum. ¶ Auerrois in ſuo Colliget.Omnes ptes dac tili ſtipticitatẽ habẽt manifeſtã. Sed fructus eius cũ maturus aliquã babʒ ſtipuicitatẽ. Coꝛ tices vᷣo arboꝛis pᷣdicte maioꝛẽ ha bent ſtipti clcatẽ aliqbo ꝑtiba ipſiꝰ. Pꝛo fructu buius lege ſupꝛa Dactuus.in capᷣ.cliiij. Capitulum.ccxxxj. Alaciũ lepoꝛis.Ex berbario. Palaciũ p lepoꝛis berba eſt endiuie ſimilis: niſi AYꝓ ſolia eius magiargen erſtcce ip⸗ ſius ſaxifrageſimilia. YFToꝛes parue ⁊ ſemẽ ro/ tundum:magis tamen q;ᷓ ſaxifrage. Haſcitur longitudine duoꝝ cubito ꝝ.Aliqui nominant iſtam herbam domũ lepoꝛis:ſiue palaciũ lepo⸗ ris:ſiue herbã lepoꝛis. Pꝛopterea qꝙ iſta herba lepoꝛem a melancolia ſua cuſtodit. Naſciax in locis vmbꝛoſis ſiue arenoſis. Pyperationes. — te N ) 1 +☛ . £ — —, — – r De Herbis A ¶ Pallaciũ lepoꝛis melãcolicꝭ multũ eſt conue mẽs. Vinũ decoctõis eiꝰvaletparalitic et ad colicã paſſionẽ ieiune ſumptũ. B Raditx ei in vino decocta ꝓuocat vꝛinã. ꝛ bi⸗ bitũ calculũ frangit. Item potatũ ſtranguiriã curat. diſſintericis multũ ꝓdeſt radicẽ cũ vino ſumptũ. Hec herba melãcolicis magnũ pᷣſtat auxiliũ. Radice in collo pendente generat au⸗ daciã: tollitq; timoꝛẽ. Pallaciũ lepoꝛis cum vi no decocta q̃r.fe.tollit.⁊ om̃ibopaſſionibo ſple . . nis ſingulare pꝛeſidiumeſt. Capitulum. cctxxxrij. Lantago maioꝛ vel arnogloſſa vel qͥn p q neru ia vel lingua ariens latine.gre ce ar nogloſſos. Ara. liſen Albamel. Pandecta c.lxij. Arnogloſſa.i.plantago.ciiꝰ tres ſunt ſpẽs. Anaẽ fela.cuiꝰ folia ſũt lata ha bẽtia qſi fila in froctura ſua. Alia eſt hñs folia ſtricta q̃ lanceola vocaf᷑.⁊ eſt maſculꝰ.⁊ hʒ fula vl neruos in fractura ſua.⁊ od id qrq; neruia vocat᷑. ⁊ ha bent ſtipitẽ mediũ ſemimiba plenũ. frieſt ⁊ ſic.in.ij.gradu.E ſt alia ſpecies que vo cat᷑ plantago aquatica.ꝓ q̃ lege barba ſiluana Sera. li.ag. c. Liien.i.lingua arietis.et eſt plantago.Et ſubiungit auc. Oxal.dicit autez Arnogloſſa. ⁊ eius expoſitio eſt lingua agni. Igeo ꝙ greci arnon agnum vocant:⁊ gloſſos lingua m. Et ðꝛ enam eptapleuros.id eſt ſeptẽ coſtas habens.nam in folijs eius ſunt ſepieʒ coſte abepta in greco.i.ſepiem ⁊ peuros co⸗ ſta.qꝛ habet ſeptem neruoſitates manifeſtas ĩ ſimilitudmẽ coſtarum laterum animaliũ.C u⸗ ius due ſimt ſpecies. Maioꝛ ⁊ minoꝛ. De mi⸗ noꝛi in ſequenti capiulo dicet᷑. Maioꝛ vᷣo ha⸗ bet virgas aſperioꝛes:⁊ folia lata ſimilia oleri⸗ bus que comeduntur.⁊ vᷣga eius eſt anguloſa ad rubedinẽ declinãs.cuius lõgitudo eſt vniꝰ bꝛachij.ſuꝑ quã eſtſemẽ in figura ſua a medie⸗ tate ipſius ſupꝛa.Et habet radices molles et plures.ſuꝑ quas ſunt pili albi vt groſſitudo di giti.⁊ reperitur in locis lapidoſis ⁊ hunmidis ⁊ vallibo ⁊ oꝛtis ⁊ pꝛatis.Et illaquidem maioꝛ:: eſt maioꝛis virtutis qᷓ; minoeꝛ. Dperatio nes ¶ Galienꝰ.vi.ſim. far. capᷣ.de Arnogloſſa ſiue plantago maioꝛ. DHec planta mixe cẽplexiõis eſt. Habet em̃ qͥd aquoſum frigidũ.habet aũt quid ⁊ auſterũ quod eſt terreſtre frigidũ ⁊ ſic⸗ cum quare infrigidat ⁊ deſiccat.⁊ ſᷣm ambo ſe⸗ cundeeſt abſtantie.Quecũq; aũt cũ ſtipticita⸗ te farmaca deſiccant ommbe malis veterib us vlceribo⁊ reumatibe ⁊ putrefactionibo conue⸗ ninnt. ? ideo etiaʒ diſſinterijs.nam ſluxus ſan guinis figunt. Et ſiquod puſtum eſtrefrigerant ⁊ conſoli⸗ datiug ſimul ſunt maloꝝ vlcerum. iam recen⸗ tlium q; veterum. In omiboaũt hmõi farmacꝭ vel pꝛima vel nulla vltima arnogloſia eſt ꝓpter ꝓroꝛtionem complexionis. ¶ Nam ⁊ ſiccitas participat ⁊ frigiditas non ſtupefactiue.ſʒ ⁊ fructus eius ⁊ radices ↄſimi lis virtutis ſunt niſi ꝙſiccioꝛes ⁊ minꝰ frigide. ſed fructus quidem piꝰſubtiliũ partiũ eſt radi ces vᷣo plꝰ groſſaꝝ. Ipſa aũt folia herbe deſic⸗ cate plus ſubtilium partiũ ⁊ minꝰ frigide ſunt virtutis. eius exalata ⁊ euapoꝛata ſuꝑfluita⸗ te aquoſa. Ipſaꝝ pᷣterea qdẽ ergo radicibo qui dam ad dentiũ do loꝛẽ vtunt᷑ maſticando.⁊ lo⸗ tionibo ipſaꝝ decoctaꝝ ad opilationes ⁊ epaiꝭ 7 renũ vtunt᷑ eis. ¶ Sed⁊ folijs ⁊ multomagis adhuc fructu. Participant enim hec omnia abſterime viriu tis:qu antum decet ea ſ̃ᷣmeſſe.Et in ipia her⸗ ba putatur ſuperari:tamen a multuudine hu⸗ miditatis ¶ Pandecta capᷣ.vtõ.Arnogloſſa.i.plantago vtilis eſt ad ſiccandũ vulnera ⁊ mundificaduʒ puiredinem eoꝝ.eparↄſoꝛiat.repugnat ſacro iuni ne coꝛpus ambiat.valetetia emoꝛroidib⸗ v uij B. Tractatus oẽʒ doloꝛẽ q eſt ex ignis aduſtione refrigerat. ¶ Succ eius cũ albumineoui ſumptꝰliberat ctericũ. vtilis eſt emoptoicis ⁊ diſſintericis.⁊ fluũt mẽſtrua vel emoꝛroide.vulnera pul⸗ monis curat. Radixeiꝰin aqua cocia doloꝛeʒ dentiũ mitigat:ſi os ex ila aqualauef. Succꝰ erꝰ valet ̊ opilationẽ renũ.Delet maculas mi⸗ gras.⁊ ſtringi ſanguinẽ. Herba ipᷣa maſtica⸗ ta doloꝛẽ dentiũ tollit. Succꝰ eius datus qͥrta⸗ nario ante duas hoꝛas acceſſiõis ↄfert. Valet etiã ad vulnera iccentia cum axungia. Sera.auct. Gal. Virtꝰeius eſt q̃ incarnat. Et ↄfert vlceribo coꝛroſiuis om̃ibo ⁊ putredini coꝝ. ⁊ ꝓpter h̊ ↄfert vlceribo inteſtinoꝝ. ⁊ incar nat fiſtulas ⁊ alia vlcera antiqua.Et ſemen eiꝰ ⁊ radix ſunt ꝓpinqua bhuic vᷣtuti:niſi quia ſunt ſiccioꝛa ⁊ foꝛtioꝛa.Etſemen eius eſt multũ ſub tile.⁊ radix eius eſt groſſe ſubſtãtie.⁊ ipᷣa ↄfert doloꝛi dentiũ qñ maſticatur:⁊ quãdo fit collu⸗ tio oꝛis cum aqua eius. ¶ Et ſemĩa qͥdẽ ⁊ folia⁊ radix ſũt aperitiuaopi lationis epad ⁊ renũ ꝓpter abſterſionẽ q̃ eſtin eis.niſi q ſemẽ etꝰeſt ſoꝛtiꝰin hᷣ ſat.qꝛ in om̃ibꝰ iſtis eſt vtus q̃ abſtergit ſatꝭ.⁊ foꝛtaſſe eſt vétus in hac berba dũ eſt recens.niſi qꝛ vincit᷑ ab hu⸗ miditate qᷓ eſt in ea.vnde nõ eſt maniſeſta ſua oꝑatio ꝓpter ſuã victoꝛiã hu miditatis.⁊ quan do deſiccant᷑ folia eiꝰſit virius ei ſubtilioꝛ ⁊ꝛ mni ⁊ tennioꝛa q; folia maioꝛis.⁊ babet vᷣgam que nus frigida. qm aquoſa ſuꝑſluitas q eſt in ea reſoluitur ⁊ deſtruitur. Et idem auc. Alexandri. Arnogloſſa retinet ventrem quando bibitur: ⁊ ſit criſtere cum ea: ⁊ confert febꝛibus tertiane et quartane quan/ do bibitur ſuccus eius. ¶ Oyaſ.capᷣ.de arnogloſſa.Arnogloſſa catha plaſmatibo adhibita ſoꝛdida vulnera purgat 2 reumata ſiccat. Pꝛofluentiba ſanguinẽ occur⸗ rit. Maculas nigras ⁊ epictidas curat.⁊ cica⸗ trices vulneꝝ facile ducit. Semẽ eiꝰ tunſum⁊ in puluerẽ redactũ ⁊ vulneri aſperſum ſanat. Vſtionibo ſingulare pᷣſidium eſt. ¶ Moꝛſibca ninis auxiliuʒz pᷣſtat.⁊ tumoꝛib⸗ ⁊ ſcroſis maxime ſi cũ ſale imponat᷑. Cocta vᷣo folia ipiꝰcum aceto ⁊ ſale diſſinterijs ⁊ ciliacis opitulant᷑.maxime ſi cũ lenucula adhibeãtur vdropicis cocia ſuccurrit. Epilenticis ⁊ aſma⸗ ncis pdeſt accepta. Succus eius vulnera oꝛis purgat gorgariſmo. ððU Capitulum. cccxxxiij. Laãtago minoꝛ Sera.li.ag.c.Liſen p eſt plantago. Cuiꝰoue ſunt ſpecies ſcʒ maioꝛ ⁊ minoꝛ.De maioꝛi iã dictũ eſt. Sed minoꝛ habet folia ſubtilioꝛa ⁊ minoꝛa R AX B — —— inclinat᷑ verſus terrã:multos ramulos habẽ⸗ tem. 2 flos ereſt croceus.⁊ ſemen eiꝰeſt in ra⸗ dice lingne.¶ Dyaſ. c. Arnogloſſos. Eins ge⸗ nera ſunt duo. Unũ ðꝛ polipleuron. Eſt etiam aliud:ſed minꝰ. Minus vᷣo habei minuta fo⸗ lia ⁊ anguſta ⁊ lenia. vᷣga eiꝰ multos habet an gulos inclinata ad terrã. ſloꝛem viridem bñs. ſemen ſuper ipſam virgam. Naſcitur po in cardiarijs locis. HPyperationes. Dyaſ.c. de Arnogloſſa inqᷣt. Minoꝛis plan taginis ſuccus collutioni daturoꝛis ex ſolijs ⁊ ſanguinantes gingiuas curat. Item ſuccus tepefactus ſomẽto ventris do⸗ loꝛem tollit. Snccus bibendus eſt eis qͥ puru lenta reijciũt cum ſanguine. In ſerpẽtij moꝛſu plantago minoꝛ trita cũ vino ſumit᷑. ¶ Comeſta autem ſola vel cum lenticula cocta ⁊ oleo viridi cum aceto diſſintericos ⁊ ſtoma⸗ ticos curat. Si cui vunlnus ſecus oculum vel naſum natũ fueru:ſuccus eius cum lana mol li impoſitus ꝑ dies nouem curat. Icẽ ſucci erꝰ cocleariũ vnũ bibituʒ lũbꝛicos excludit.ſili facpiſtura ĩ vmbilico poſica. Si — — N 1 De Herbis q̃ duricies ĩ coꝛꝑe naſcit᷑ herbã piſtatã cũ axun gia ſine ſale q̃ſi malagina impone.Succꝰ er in aqᷓ mulſa ante duas hoꝛas acceſſiõis potui da q̃rtanarijs ⁊ miraberis eiꝰ effectum. ¶ Ad podagrã ⁊ omnem neruoꝝ doloꝛẽ vel tu moꝛẽ: ſolia eiꝰ piſtata cũ modico ſale optimuʒ eſt. vulnera recentia cũ axungia veteri curat ſic ⁊ parotidas. Si cui pedes doluerint ex itine⸗ re cũ aceto impoſita tumoꝛẽ ⁊ doloꝛẽ tollit. Fi ſtulas tunſa ⁊ impoſita facilime ſanat. ¶ O m‚̃es difficultates veſice ſolia et radix eiꝰ potata foꝛtiter medentur.quia abundãter in frigidant ⁊ deſiccant ⁊ repꝛimunt ꝓpter qð ad vlcera maligna ⁊ reumatica ⁊ putrida iuuant Herba ipſa diſſintericos iuuat:⁊ emoꝛroidas repꝛimit. Aſta infrigidat ⁊ glutinat.deſiccat em̃ abſq; moꝛdicatione. ¶ Semẽ aũt eiꝰ⁊ radix ſilia ſũt vᷣtute ꝓpter qð ſiccioꝛa ſũt ⁊ minꝰ frigida. Semẽ pᷣterea habʒ ſubtiliãdi vᷣtutẽ.ſolia extenuãdi.radix ĩpinguã di q̃ maſticat᷑ in doloꝛe dentiũ.Ad oꝛis etiã la⸗ uationẽ facit ⁊ epatis ⁊ renum emfraſim. Multi dicunt radicem eius collo ſuſpenſaʒ ſcroſas naſci non dimittere. Hecpꝛedicta etiã Serapion reſert auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis:licʒ per alia verba. , 4 7 Latanꝰ arboꝛ.Pãdecta.ca. ccxxvij. p Dulb vel baccam arabice.grece ſuffi re.latine platanꝰ arboꝛ vel ſcotanum. Vbi ſciendũ ꝙ ſcotanũ q̃ in Hiſpania tingũt pãni.⁊ nos vocamꝰeã barʒi.⁊ eſtplatanꝰ arboꝛ vt pʒ ꝑↄcoꝛdiã Auicẽne eiꝰcapᷣ.cũ Dyaſ.capᷣ. de platano.⁊ ꝓfert velut nuces paruas.vt Jo. .„ ſerap̃.ca. de dentifrigijs. Item in Dyaſco. hm tranſlationem arabicã ca. de Pplata no. Arbi / troꝛ platanũ eſſe dulb. Item Stephan? cap. de platano. Platan?eſtdulb. Sera.li.ag.capᷣ. Dulb. auctoꝛitate yſaac. Dulb eſt arboꝛ mag na extenſa.habẽs folia magna ſimilia palme ma nus hoiĩs ſimilia ſolijs kerue.niſi qma ſunt minoꝛa.quoꝝ ſapoꝛ eſt amarus ponticꝰ.⁊ coꝛ tex ligni eiꝰ eſt groſſus rubeus.Coloꝛ vᷣo ligni eius qñ ſcindit᷑ eſt medius inter glanucedmem ⁊ rubedinẽ.⁊ habet floꝛem paruũ lenem glauci coloꝛis. In cuius loco qñ cadit naſcit᷑granum aſperũ glaucũ vergens ad ruboꝛẽ.puluerulen tum in ſuper ficie ſicut granum catapucie.hec m Vyſpania vocatur palma cbꝛiſti cum qua ibidem tinguntur panni.ſimiliter ſolia eiꝰſimi lantur folijs elleboꝛi nigri.¶ Gał vij. ſim. far. capᷣ.de Platano inquit. Subſtantia eius eſt fri.⁊ hu.nõ longe arebus temperate cõplexio nis. Oyaſco. cap.de platano. Platanus habet virtutem fri.et hu. Dperationes. Balienꝰ. Folia eius recentia qñ teruntur et ponunt᷑ ſicut emplaſtꝝ ſuꝑ apoſtemata qᷓ fiunt in geniculis:ſedat eas ſedatione manifeſta.ſʒ coꝛticis eius vᷣtus eſt q̃ deſiccat adeoqꝙ coꝛtex ipᷣe coquit᷑ cũ aceto:⁊ ↄfert doloꝛi dentiũ. ¶ Nux vero eius qñ adminiſtratur cũ axun⸗ gia:confert apoſtematibus que accidunt a cõ buſtione ignis. Coꝛtex eius qñ cõburit᷑ eſt me⸗ dicina deſiccatiua abſterſiua.Conſert egruu⸗ dini cũ qua eleuat᷑cutis ⁊ cinis eiꝰ curat vul⸗ nera in qͥbeſt ſoꝛdes ⁊ putredo. ꝓpter nimiam humiditatem exiſtentem in eius loco. ¶ Et opoꝛtet ꝙ caueatur multum a puluere qͥ eſt in folijs eius ⁊ in fructu.quia eſt nociuus valde canne pulmonis. Ideo qꝛ deſiccat mul⸗ tum et inducit aſperitatem.⁊ nocet voci et lo/ cutioni:⁊ etiam vſui ⁊ audituũ:ſi cadit in auri bus vel in oculis. ¶ Dyaſ.Empla ſtꝝ eius ſedat apoſtemata ca⸗ lida q̃ fſt in genu.Et qñ coꝛtex eius ⁊ nux eiꝰ cõburu nt᷑ᷣ.⁊ fitemplaſtꝝ cũ eis ⁊ adipe poꝛci⸗ na aut arietina ↄfert viceribs putridis. Simi liter ⁊ eius cinis facit ſolus bo. v liij Capitulum. erxxxiiif. 3 B D Trattatus ¶ Et qñ coquunt᷑ folia eiꝰ recentia cum vino.⁊ fit emplaſtrũ cũ eis:pꝓhibei curſum humoꝛum ad oculũ.⁊ reſo luit apaſtemata flegmatica. et Ijñ coꝛtexcoqu t᷑ cum aceio:⁊ fit collutio cum eo:cõſert doloꝛi dentium. 4 Et qñ fructus eius recens bibitur cum vino confert moꝛſibus venenoſis.⁊ quando admi⸗ niſtratur cũ axungia curat cõbuſtionẽ ignis. Et puluis folioꝝ eius quando cadit in oculuʒ aut aures nocet multuʒ. Similiter et puluis qͥ eſt ſuꝑ fructum eius. Sè”è”ðÿMẽM ¶ Coꝛtex eius cum vino ſcoꝛpionum ictus re⸗ eſt inutilis. ſtringit. Lanugo folioꝛum oculis et auribus . . —ʒ“ . Capitulum. ctxxrv. Aliurus. yſið. Caliur?eſt herba aſper p rima ⁊ ſpino a. Gloſa ſuper Eſaiam xiiij.c. Paliurꝰ tanta ſpinaꝝ circũda⸗ tione denſcit.vt pꝛo aſperitate vix tangi poſſi. Pliniꝰ i.xiij Cirenaica regio.lothon pꝛepo⸗ ſuit ſue paliuro. Fructicoſioꝛ eſt hec fructuq; magis rubeus.cuius nucleus nõ ſimul man⸗ ditur Jocundus p ſe:aſq; ſuauioꝛ vino.quin 2 vina ſucco ſuo cõmendans. OPoperationes. Pliniꝰ li.xxiiij ſaliuri quod eſt genꝰſpine: ſemen eius afari ʒzuram voca nt. Cõtra lerpen tes efficaciſſumum eſt. Item calculoſis et tuſſi folia vim aſtrictoꝛiã habent. Radix dicuiit pãnos: collect ões vomicas vꝛinas tra hit potata. Decoctũ eiꝰ in vino aluũ ſiſtu. Serpentibo adueriat᷑. Radix pᷣcipue da tur in vino. Bacce purgationi mulieꝝ ꝓſunt. LCiliacis.diſſintericis.coleric ꝓdeſt:radix de cocta ⁊ illita extrahit infixa coꝛpoꝛi. Vtiliſſima q̃̊ʒ iumoꝛibo eſt ac luxatis. ¶ Oyaſ. Paliurꝰ eſt q̃ ab alijs acus palearis dðꝛ.vel cicer domeſticũ vocat᷑. Yolia eiꝰ⁊ radix ſtiptice vᷣtutis ſunt.ita vt ventrẽ fluentẽ ↄſtrin⸗ gant. In h̊ q̊ dyafoꝛetice vi tun ꝑticipãt.vt in veſica lapides frangãt.⁊ ex toꝛace atq; pulmo ne ſputamĩa flegmatica cum hu moꝛe educa nt Dicit᷑ ⁊ lauaria.eo ꝙ pleriq; exea lauant. De⸗ men illiꝰbibitũ tuſſim cõpeſcit Lapides veſice frangit.moꝛſibo venenatis occurrit. ¶ Eius elixatura bibita ventrẽ ſtringit.vinã ꝓuocat. Venenis acceptis obuiat. Yolia eius vt cathaplaſma impoſita curant apoſtemata ſi ſint recentia.radicibus quoq; ſicin⁊ folijs eſt virtus ſtiptic. Capitulum. cerxxxvj. 2— 2= WW— RT—— —,. —RTã—ã— S e en ſi H De Derbis Aſtinaca domeſtica yſidoꝛꝰ dicit: eo p ꝓradixeiꝰ ſit pᷣcipuꝰ hoĩs paſtus.Eſt em̃ odoꝛatu iocũda:cibo delectabilis. Palladiꝰli.iij. Raſtinaca vere ſerit᷑. Pꝛimo ſe⸗ mine ponit᷑ ⁊ plantis loco pingui ⁊ ſoluto altiꝰ paſtinaco.raraq;ʒ ſtatuẽda eſt robur accipiat. ¶ Pliniꝰli.xix. Cignoſioꝛa ſunt oꝛtulana q̃dã a nobis poſita in cartilaginũ genere. mirumq; ſapoꝛis vehementiã om̃ibo ineſſe.Ex bis vnũ eſt genꝰ paſtinaceſed agreſte qdᷣ ꝓuenit ſponte ſchaphilinis grece dicitur. Altera voſcʒ dome⸗ ſtica: ſerit᷑ radice vel ſemie. Pꝛimo vere vel autũno vt placet higino Febꝛuario. Augu ſto Septembꝛi Octobꝛi.ſolo qᷓ; altiſſime refoſſo vrilis eſſe incipit an nicula vtilioꝛ yma.gratioꝛ antumno.patiniſq; maxime.Et ſic q̃; virtus ei eſt intractabile.¶ Sera.li.ag.ca.Lezar.ideſt paſtinaca. Eſt ex ea domeſtica et ſilueſtris. Domeſtica quidem eſt nota.Et illa habet ra⸗ dicem in longitudine vnius palmi boni odo⸗ ris:que comeditur. H Dperationes. ¶ Bal. viij.ſim.ſar.c. Staphilinũ.i.paſtinaca Domeſtca qͥdẽ debilioꝛ.ſilueſtrꝭ vᷣo ſoꝛtioꝛ eſt adoĩa.Domeſtiea vꝛinas mouet:⁊ mẽſtrua ꝓ nocat.⁊ tota qdẽ herba.maxiĩe vᷣoſemẽ⁊ radix Habet ãt ⁊ qͥd abſterſiuũ in ſe.quocirca ⁊ fage denoſa vlceꝝ quidem cũ folijs viridibo ⁊ melle cathaplaſmant aut mũdiſicont. Et idẽ in libꝛo de cibis.c.de paſtinaca.Radi ces haꝝ domeſticaꝝ comedũt᷑. Alimentũ qͥds X minꝰrapis habẽtes calefaciũt aũt maniſeſte. id eſt in medio ſecũdi gradꝰ:⁊ humectãt in pꝛi mo gradu.⁊ aliqᷣ aromatiʒans. indigeſtibili tas qͥdem igit᷑ſimiluer ipſis ineſt ⁊ alijs radici bus. Arinatiue aũt ſũi.Et ſi abundat aliquis ipᷣaꝝ vſu mali chimi generaen. ¶ Silueſtrẽ paſtinacã qͥdã vocãt danueũ:magę/ vꝛinatiuũ qͥdẽ exiſtentẽ.magꝭ ãt medicinalẽ iã ⁊2 multa decociiõe indigentẽ ſi debeat quis co⸗ medere ipᷣm. De illa lege capᷣ. Daucus. ¶ Dyaſco.Paſtinace vis om̃is in radice ⁊ ſe mine conſtituta eſt. Diſſintericis quoq; vetu⸗ ſtis vtilis eſt. Dentes eius radice circũdati cre duntura doloꝛib releuari. Capitulum. cccxxxvij. Aunis poꝛcinus latine. Arabice Bu⸗ p thoꝛmarien. vel alcharincha vel arta⸗ tanita.grece vᷣo leucopodion vel cicla minꝰ. Abi ſciendũ ꝙ Auiceñ.li.ij.c.de Arta⸗ nita.dicit ꝙ archarincha vel artanita eſt cicla men.et eſt panis poꝛcinus.¶ Sera.li.aggre. ca. Buthoꝛmarien. Dicit buthoꝛmarien. id eſt Ciclamen. Almanſoꝛ capᷣ.de Apoplexia. In criſteri nanq; quod facit ponit artanitam et buthoꝛmarien.credoq ſit erroꝛ ĩ ſcribẽdo.qm̃ buthoꝛmarien ᷣm Sera.eſt ciclamen. Ei ar tanita ſfm Auiceñ.eſt ciclamen.¶ VUnde Se⸗ rapion libᷣ.aggre.aucto.Dvaſco. Buthoꝛma rien.i.ciclamen.⁊ habet ſolia ſimilia plante: que ðꝛ ciſſus.i.edera.niſi quia ſunt maculata maculis albedini trahentibi.⁊ habet virgam ad nigredinẽ tendentem ſine ſolijs.cuiꝰlongi⸗ tudo eſt quatuoꝛ digitoꝝ ⁊ amplius.ſupᷣ quam eſt ſlos ſimilis roſe rubeus aut purpureus.et habet radicem nigrã groſſam.rotundã.latam 2 pᷣſſam ſimile rape.naſcitur in locis vmbꝛo⸗ ſis.maxime ad vmbꝛã arboꝝ. Et incidit᷑ hecra dix ⁊ ſiccat᷑ ſicut ſquilla.iſ Dyaſ.ca.deciclami ne ſm tranſiationẽ noſtrã. Ciclamẽ.i.panis poꝛcinus.ſolia habet ſimilia ciſſos.⁊ vario co⸗ loꝛe picta.inter queſunt et alba folia.tyrſus ei eſt nudus ſine folijs vnius palme.habens in fummo floꝛes roſeos vel purpureos.cuius ra⸗ dix nigra eſt. intus vero alba ⁊ groſſa et lata ſicut rapa.¶ Balienꝰ.vij.ſim.far.c.de Cicla⸗ mine.Ciclaminus varius virtute eſt etenim abſtergit ⁊ incidit ⁊ attrahit ⁊ dyaſoꝛat.palam Trattatus em̃eſt ex actibaqͥ ſᷣm partem. Etſubdit.Alius vero cicdlaminus:quẽ quidã Ciſſanchomium nominant.eoq; odoꝛe ⁊ floꝛe aſſimilatur. Radi cem inutilem ha bens.fructũ vero habet ope/ ratiu um ſufficienter. ¶ Plinius cap.de cicla⸗ mine. Ciclamen.id eſt panis poꝛcinus.in fo⸗ lijs eſt ſimile ciſſos in figura.Et ſunt coloꝛe va ria. radixnigra ⁊ rotunda:in medio depꝛeſſa. Eſt eityrſu nudos cum floꝛe purpureo. Eſt aliud genus ciclaminis.quod appellant cicla⸗ temon.folia habet ciſſos ſimilia:ſʒ minoꝛa.ha ſtam groſſam ⁊ nodoſam.que haſta ſi arboꝛeʒ pꝛoximam habuerit:adheret illi. floꝛem habet albũ ⁊ odoꝛatũ.ſemẽ butruoſum? ſimile vnis: ⁊ velutciſſos. Guſtũ habens muſcilaginoſum ⁊ viſcidũ.ſed inutile.locis aſperis ⁊ aridis na⸗ ſcitur. Jdem. Ciclamen ca.eſt ⁊ ſic.in.iij.gꝗdu. qui ⁊ caſſamꝰ panis poꝛcinꝰ⁊ malum terre ap pellatur. Radix eituburoſa.que quanto maio res tanto melioꝛes.ſic ꝙ ipſa radix recens ⁊ ex⸗ ſiccata magnã habet efficaciam.ſed recens ma ioꝛem ha bet.Debet autem circa finemautum ni colligi.⁊ in quattuoꝛ pa rtes ſcindi.⁊ cũ filo ſuſpendi.⁊ parum ad ſolem ponatur:⁊ in vm/ bꝛoſo loco exſiccetur. Habet autem virtutcẽ dil / ſolutiuam ⁊ conſumptiuauam. PHypprerationes. ¶ Pandecta.ca. xiiij.ad emoꝛroidas inflatas ⁊ nõ fluen tes:ſed exteriꝰ apparẽtes ſuꝑaſpergat puluis eiꝰ:vel illiniat᷑ ex ſucco eius ſi interius latitãt.iniciãt in modica q̃ntitate ꝑ criſtere. ¶ Ad menſtrua ꝓuocanda ⁊ matriceʒ mũdiſi⸗ candã triferã magnã reſolue m oleo muſcelli/ no vel cõmuni.⁊ buliat in igne cũ ciclamine ⁊ de bombace in h̊ intincta fiat ſuppoſitoꝛiũ ¶ Contra tenaſmonẽ ex flegmate vitreo ſuccꝰ radicis eius cum oleo cõmuni in ipſo pomo buliat ⁊ bombix intincta ſuperponatur. ¶ Contra vicium ſplenis.malũ terre in mul⸗ ta quantitate mundatuʒ ⁊ contritum. per ſex dies in vino ⁊ oleo moꝛetur:vt ibi marceſcant cuius colature addatur cera⁊ parum aceti:et decoquat᷑ ad ſpiſſitudinem:pꝛecedentibo alijs mollificatiuis.hoc efficax eſt ſi poſtea inunga tur:vel ex ſucco eius vel ex puluere.ſi deeſt ſuc⸗ cus.confice cumoleo ⁊ cera in modũ vnguen⸗ ti:⁊ inunge egrum ſepe. ¶ Contra apoſtemata excauſa frigida.q̃ non poſſunt rumpi pꝛe ſpiſſitudine cutis.pomum ipſum conteratur ⁊ in oleo buliat ⁊ calidum ſuperponatur aut per exterioꝛa purga bitur. ¶ontra fiſtulam tenta de radice eius facta ſi imponat᷑os amplificat.⁊ os aliquod ſi inte rius fuerit attrahit vt melius cum tenaculis at Balienus. Buccus ci trabi poterit.puluis eius carnem ſuperfluam coꝛrodit. Cõtra polippum puluis eius ſuꝑ⸗ aſpergat᷑ ſuꝑ ſtuellum qͥ in naribpponatur. Dyaſ.Radix eius cum aqua bibita: flſegma 7 tumoꝛes ꝑ ventrẽ deponit.mẽſtruis imperat ſuppoſita ⁊ bibita.Et ðꝛ ſiſuꝑ radices eius mu lier pꝛegnans tranſierit aboꝛſum facit. ¶ Diu parturiẽtibo ſub ſemoꝛa poſita citiꝰpa⸗ rere facit.Cum vino bibita venenis cõtraria eſt. quã maxime bibẽtibo lepoꝛẽ marinũ catha plaſmatibo adhibita moꝛſus venenatos ſalu⸗ berrime curat. Vino mixta aut bibita cũ paſſo aut cũ mulſa aquata in modum.ʒ.iij.vctericos purgat ⁊ ſpleneticos.⁊ ſi inoleo calido cooꝑti fuerint vt ſudare poſſint bonum eſt:quo ſudoꝛe inuenies coleramrufam deponere Succus eius melli mixtus et naribus im⸗ miſſus caput purgat. Tunſa ⁊ ano ſuppoſi⸗ ta humoꝛes deponit.Trita ⁊ vmbilicoimpo⸗ ſita ⁊ ſuper pectinem ventrem mollit. Caiha / plaſmatibus adhibita tumentem ſplenem at⸗ tenuat:⁊ ſucci eius.ʒ.ij.accepte cum modico vi no hec potiſſime facit. iclaminis emoꝛroidas aperit ⁊ ꝓpuocat violenter ad egeſtionẽ in lici⸗ nio axppoſitꝰ.ita aũt ⁊ cũ his q̃ in ſclirata ⁊ ſcro fulas:⁊ om̃es alias duricies euapoꝛãt.O poꝛ tet aũt vt puto eſſe bibendũ aquã eius vſq; ad tres.ʒ.vel cũ vino dulci vel cum mellicrato.Et ſubdit. Eſt clia ſpẽs ciclaminis cuiꝰ radix eſt inutilis.fructus vᷣo eſt oꝑatiuꝰ ſufficiẽter.quo circa ⁊ cum vini albi ciatis duobo bibitꝰpluri bus diebus ſanat ſplenes.mouenset vꝛinas ? ventrem ſubducens. ¶ Auicenna li.ij.c.de Artanita.i.panis poꝛci nus. Artanita illud quod ð ea adminiſtratur eſt radix eius que eſt inciſiua:reſolutiua.⁊ eſt bona doloꝛibus iuncturaꝝ.⁊ vtriuſq; anche. ⁊ facit ſternutationẽ.⁊ vehementer aperit opi⸗ lationem:⁊ conſtrictionem narium ⁊ colato⸗ rij.⁊ confert ſingultui.⁊ eijcit ſemen.Et eiꝰde⸗ coctio valet puncturis venenoſis.⁊ ſimiliter ſyrupus eius locoeius ponitur in iuuamẽto quod efficit venenis equale pondus de ariſto logia lõga ⁊ ſemine citri ⁊ mentaſtro. ¶ Johãnes meſ.c.deartanita:Artanita ẽ pa⸗ nis alcurnit:vel panis poꝛcinꝰ.⁊ ab alijs pa⸗ nis fauniðꝛ.⁊ inueniunt᷑ ex eoparũ ⁊ magnũ Magna aũt radix eſt in modũ rape rotunde. cuiꝰ pars exterioꝛ eſt terrea nigra.interioꝛ aũt alba.Et eleuant᷑ radices ſuꝑ frondes ⁊ floꝛes fim ſemitã violaꝝ ſubalbidarum ſine eleuatio⸗ ne ſtipitis ſupꝛa radices. Paruũ aũt habet ra dices ſubterraneas plurimas in modum auel lane:⁊ cicerum.Cꝗ.et ſic.complexionis eſt in 1 lc⸗ ſo voe ad Et eſt e lon P . . . . . De Herbis in pncipio tertij gradꝰ.⁊ eſt inciſiuũ ſubtiliati uũ.calefa ctiuũ.reſolutiuũ.abſterſuũ.mũdiſi catiuũ.⁊ aperitiuũ opilationũ.Et eſtex rebus ſudoꝛẽ exuberare faciẽtibo.⁊ ex maxie mũdifi cãtibocutim:⁊ reſoluẽtibo feditatem eius. ¶ Et dixit Serapion. Accipe ſuecus eius 3. iiij. ⁊ diſſolue cum ʒuccaro⁊ coque vſqʒ adter⸗ tiam partem.⁊ pꝛopinetur in mane. eſt enim medicina certa ad yctericiã. Et dixitgrecus. Succus eius cum mellicrato aut ſeca niabin. ⁊ pꝛopꝛie de quolibet partes equales cocte⁊ ſumpte ſᷣm ſuperioꝛẽ decoctionẽ ſi ũt medicina experta ad yctericiã citrinaʒ. Ponit q̃ʒ mel.in eodem capitulo duas deſcptiones vnguenti deartanita.quas ibi require. ¶ Idem Jobãnes meſ. Solutiõe educit fleg⸗ ma muſcilaginoſum ſumpiũ ⁊ ſuppoſitũ:⁊ etiã liniũ ſuꝑ ſemur. Et ↄfert coliceſiegmatice.et ei q;̃ ſit ex retẽtione fecis.⁊ eſtexrebomũdifican tibo caput ⁊ oculos.⁊ ꝓpꝛie purgat caput pur⸗ gio ex eo facto.⁊ abſcindit emigraneã frigidã ⁊ ſodam.⁊ ↄfert tremoꝛi ⁊ paraliſ. ¶ Ec dicitur ꝙſuſpẽdatur in collo mulieris ra dix eius ipᷣa non cõcipit.⁊ linitur exeo anus confertegreſſui eius. if. Eonig latie ara. Pinuſer grece pentere pPbon velgentaboꝛam. vel pernia. vel gli⸗ liſide. Sera.li.ag.c. peonia.qauc. Dya ſco. Peonia eſt arboꝛ.⁊ eiꝰ dueſũt ſpẽs.ſcʒ ma⸗ ſculus ⁊ femina. Et maſculi ſunt folia ſimilia folijs nucis.⁊ radixeiꝰeſt gro ſiẽ digitꝰ:⁊ lon albꝰ. Femine ga lõgitudine palmi.coloꝛ ei vo folia ſunt ſimilia folijs ſmyrnion.⁊ ſup ſũ⸗ mitates ramoꝝ eiꝰ ſunt ſiẽcamerule.⁊ apparẽt in eis grana rubea ſicut ſanguis parua ſimilia granis granati.Et inter illa granaſunt ſemi⸗ nanigra ſeu pipurea.⁊ radix ipſiꝰeſt ramoſq ⁊ radices eiꝰſunt ſimiles glandibo.vij.vel.viij. ſimiles radicibo qffodilloꝝ. Idem aucio. Gat᷑ Subſtantia eideſt ſubtilis.⁊ ſapoꝛ eius ẽ ſtip⸗ ticus pauca ſtipticitate cũ dulcedine. qñ diu maſticat᷑ aparet in ea acuitas ⁊ moꝛdicatio amaritudo pauca virtus eius eſt que calefa⸗ cit caliditate pauca.⁊ deſiccat deſiccatõe foꝛ/ ti. ¶ Auceñ.li.ij c.de peonia. Peonia alia eſt maſculus ⁊ alia femina. Maſcnlus quideʒ ra⸗ dices hʒ albas groſſas vt digitũ.ſtipticum ha⸗ bẽs guſtũ.⁊ femĩia bʒ radices in plurimas par tes diu iſas ⁊ ramos.eſt ca.⁊ ſic.vehementer. In ipaſunt exiccatioꝛ ſtipticitas cũreſolutio ne ⁊ aper ione ⁊ ſubtiliatione ⁊ inciſione ⁊ ab⸗ ſterſiõe. Et qñ maſticat᷑ vna hoꝛa apparet poſt eã acuitas ad ſtipticitatẽ declinãs.i yſidoꝛꝰ. SPeond ðꝛ a peone medico a q̊ inuẽta ꝑhibet᷑ Hancqdã gliciſidẽ vocãt. eoꝙ dulcis ſapoꝛis ſit. vel penterobinam a numero granoꝝ. vel vt alij dactilos aſimilitudie digitoꝝ.naſcit̃ autẽ in inſulis.i¶ Ex herbario. Peonia in ſũmitate hʒ maligranati magnitudinẽ q̃ noctu lucet q̃ſi lucerna.⁊ hʒ granũ cocti ſimilẽ.noctu a paſtoꝛi bus inuenit᷑ res eſt ſaluberrima. Dperationes ¶ Pla. Peonia ca.eſt ⁊ ſic.in.ij.gra.Hecↄtra epilentiã hʒ vᷣtutẽ occultã collo patieẽtꝭ ſuſpẽſa vcteſtat᷑ Gal.de quodã puero.cuiꝰcollo dũ ſu⸗ ſpenſa erat non patiebat᷑.ea vero ſublata moꝛ⸗ bo affligebat. Sed quidã dicũt h̊ nõ de quali bet verũ eſſe:ſed de quadã ſpecie tm.Ad idem valet puluis eius datus in ſucco pigani.Con⸗ tra paraliſim datſuccus eius cũ vino decoctio nis caſtoꝛei. Contra ſtranguiriã ⁊ diſſurriam datur vinum decoctionis eius pulueris. Conſtan.in libꝛo graduũ. Peonia eſt in. iij. gradu ca.⁊ ſic. Quida m habet ponticitatis.⁊ quidam dulcedinis. Qua maſticata ſentitur V inoꝛeamaritudo modica cum aliquanto acu/ mine. VUnde pꝛouocat menſtrua cum melle bi bita. Epatis ⁊ ſplenis opilationeʒ cũ acumine aperu ventrem cõſtipat cum ſua ponticitcte. Tractatus Ideoq; cum vino bibit dyarriã in inteſtinis curat.epilenticos quoq; iuuat. ₰ Auic. Peonia ẽ ca. ⁊ ſic.vehemẽter. In ipſa ſunt exſiccatio⁊ ſtipticitas cũ reſolutõe ⁊ aper⸗ tione ac ſubtiliatõe ⁊ inciſiõe ⁊ abſterſiõe.⁊ qũ maſticat parer oſt eã acuitas ad ſtipticita⸗ tẽ declinãs.Abſtergit v fert podagre.confertepilentie:ita ꝙ etiã ſuſpen ſa. Et vt inqͥt Judeꝰ qͥdam:ſuffumigatio facta cũ eius ſemine ↄfert demoniacis ⁊ epilenticꝭ: ⁊ ſanat eos.Ego aũt dico ꝙ bec eſt foꝛſitan ſpe cies peonie romane. Nam illa q̃ ex India fer tur ad nos nõ habet effectũ in hoc capitulo. Et bibunt᷑ de ſemine illiꝰ.xv.grana cũ vino gaut mellicrate.⁊ ↄferunt incubo valde. NHatu rã retinet decocta cũ ſyrupis ponticis ꝓhibet⸗ qʒ materias effuſas ad ſtomachũ: ⁊ moꝛdica⸗ tionẽ ipſiꝰ. Radixetꝰↄfert vctericie.⁊ aꝑit opi lationẽ epatꝭ. Potꝰeius vꝛinã ꝓuocat.⁊ eiꝰde⸗ coctio cũ vino ventrẽ ſtringit ⁊ ꝓuocat.De ra⸗ dice ipſiꝰqᷓntitas auellane ↄfert doloꝛi renũ ac veſice. Grana eius cũ vino conferũt pᷣſocatio⸗ ni matricis.⁊ abſcindunt flurum ſanguinis. ¶ Dyaſ. Peoniã gideõ dactilicũ vocat:⁊ radi / cẽ eiꝰ peoniã.ba ſtas hʒ cũ ramulio lõgas via⸗- bus palmis.⁊ eſt maſculꝰ ⁊ femia. Maſculus bʒ folia iunci regaliſilia.femĩa vᷣo folia diuiſa ⁊ in ſũmo emittit exſe vᷣgas q̃ſi cucurbitaꝝ ca⸗ riolas.folliculos bʒ velut amigdala.in qͥb eſt ſemẽ diuiſum ⁊ minutũ ac ruſum malograna⸗ to ſile.ſʒ in medio ſunt qͥnq; vel ſex grana nig ſubpurpurea.radix maſculi groſſitudinẽ hʒ digiti duobopalmis.õga ⁊ guſtu ſtiptica.Feia vᷣoradicẽ habʒ ſicut balanus in ſex vel in.viij. partes diuiſam affodillo ſimilẽ.⁊ illa ðꝛ pionia de qua in ſequenti capiiulo dicetur. ¶ Dat᷑ hec mulieribo vt facile purga ri poſſint in modũ amigdale.cũ vino bibita doloꝛem in⸗ traneoꝝ cõpeſcit.vctericis ac nefreticis et ve⸗ ſice doloꝛibus in vino elixa ⁊ bibita maxie ub uenit. ventrem abſtinet: ſtomachoq; comeſta ſanitatem pꝛebet. ¶¶ Stomaticꝭ doloꝛẽ tollit.⁊ ab inſãtibo come⸗ ſta initiũ calculoꝝ excludit.nigꝝ ſemẽ acceptũ lõgius arcet pᷣſſurã ſomnioꝝ ⁊ offocationes. ¶ Radix mẽſtrua multũ mouet.Cũ amigdalo vo ĩ mulſa potata epar purgat.renes ↄſtipat. Et qꝛ ſtipiica eſtↄſtringit ventris reuma cũ vino auſtero cocta ⁊ potata. Integra vᷣo herba foꝛtuer deſiccatiua eſt.ita vt radix eiꝰ appenſa pueros epilenticos ſanat.E ſt em vᷣtus lepto⸗ meris huius herbe deſic.⁊ ca.nõ manifeſte. Capitulum.cccxxxix. gir veſtigia nigra ĩ cute. co⸗ Jonia. Sera.a ne.Dvyaſ. Peonia. i. p pionia. ⁊ ẽ arboꝛ.⁊ etꝰoue ſũt pẽs.ſcz maſculꝰ femia.Et maſcnli ſunt folia ſilia folijs icꝭ.⁊ radixeiꝰeſt groſſa ſiẽ digitꝰ:? lõga lõgitudĩe palmi.coloꝛ ereſt albꝰ. Feie vᷣo fo ia ſũt ſilia fo ijs ſmirniõ.⁊ ſuꝑ ſũmitates ra moꝝ erꝰſiẽcamerule.⁊ apꝑent ĩ eis jna rubea ſiẽ ſãguis pna ſiłia granis granati.⁊ inter illa Gq̃na ſũt ſemĩa nigra ſeupurpurea.⁊ radix ipſiꝰ eſtramoſa.⁊ radices eiꝰſunt ſiles glandibp. Dperationes ¶ Gabłvi.ſim.far.ca.de Pionia.glikiſide.ſiue pionia quã ⁊ pantaterã vocãt.radicẽ ſtipꝛican tẽ bʒ cũ q̃dã dulcedĩe ampliꝰaũt maſticata lõ⸗ gotpe appare in ea acumen cũ pauca amaritu/ dine:⁊ cũ acredine ꝓpterea igi᷑ menſtrua mo⸗ net: ⁊ vꝛinã qñ bibit᷑ in qntitate vntꝰ amigdale cum mellicratoterere opoꝛtet ⁊ ꝑtractare.et ita emplaſtrata purgat opilatumepar⁊ renes.ſed hecqͥdẽ in qᷓnũ acris ⁊ amara facere nata eſt. imnqntũ vo ? aliqͥd ſtipticitaſꝭ bʒ.ſiquidem qii ſ̃m ventrẽ fluxus habentes ſm veritatem ſiſte re apta eſt cum vino ſtiptico potata. vᷣtus ei⸗ eſt multũ deſiccanua.⁊ ꝓpter hoc ſperamꝰ ꝙ qñ ligatur in aliqua re ⁊ ſuſpendit᷑ ad collum in⸗ fantis epilentici ꝗ ſanatur. 2 — — 4. ſch lia jeſt esr e gl — E ¶ Et ego qͥdẽ vidi pueꝝ octomẽſibonequaq; oc cupatũ ex qᷓ potari cepit radicẽ.vt autẽ decidit quoq̊ mõ a collo qð erat applicatũ ſtan fuerit epile nticatꝰ.Alia iteꝝ ſalubꝛiter ſe habebat. ¶ Uſũãt fuit mihivt iteꝝ auferret eã cauſa ex pientie ⁊ ita faciẽtibi iteꝝ fuit occupatꝰ.rõna bile eſt &̊ vt aut aliq̃ ꝑtes radic affluẽtes.dein de attracie ꝑ anhelitũ ſanarẽt.ita patienti aut loca aut ipᷣo aere mutato⁊ alterato a radice.ſic em̃ yrinꝰliquoꝛ ↄfert gutturi flegmonẽ patiẽti ¶ Et toꝛrefactũ malachiũ.i.nigella maniteſte catarros ⁊ coꝛriʒas deſiccat:ſiqͥs ligãs illð in pãno raro attrahit freq̃nter ꝑ nares caliditatẽ q̃ ex eo.iſ Et ſilr ſi accipiat᷑ filũ lane:⁊ pᷣcipue illiꝰlane q̃ reꝑit᷑ ĩ ↄchilijs marinis.ſ.purpureis ⁊ tingat᷑tinct᷑a q̃ ðꝛ gna.deinde inuoluat᷑ iſtð filũ in collo vipere. ⁊ ſtringat᷑ donec ſtrãgulet vipera cũ eo.deinde ſilũ ĩuoluat᷑ circa collũ ha hbẽtꝭ ſquinantiã.aut illð q̊dcũq; apᷣa in gutture aut ĩ collo videb ex h̊ magnũ mirabile iſti fili Sʒ h̊qͥdẽ foꝛie ſemotius aubi tractabimꝰ. ¶ Pionie vᷣo cõplexionẽ ſcendũ eſt ſubtilium partiũ ⁊ ſiccatiuũ.nõ tñ inſigniter calidam:ſed vel cõmenſuratã vel paulo quodãmodo. Auicẽ.de viribo coꝛdis dicit ꝙ ↄfoꝛtat coꝛ. Paulus capᷣ.de Pionia.dicit ꝙeſt caude et ſicce cõplexionis in ſcõo gradu. —. Capitulum. cccxl. Etroſilinũ.yſi.in li.ethy.xi. Petroſi⸗ p luinũ ðꝛ eo q apio ſit ſilis.⁊ naſcit᷑ ĩ pe tris mõtibuſq; pꝛeruptꝭ.qð nos dicere poſſumꝰpetrapiũ. Silenon em̃ grece apiũ ðꝛ. ſʒʒ eſt ſũmũ ac ꝓbabile macedonicũ guſtn ſua⸗ ue: ⁊ odoꝛe aromatico.iſ¶ Pla. Petroſilinũ ẽ in iij.̊.ca.⁊ ſic.Eſtãt duplex.domeſticũ ⁊ agreſte Cuius ſemen maxiĩe cõpetit vſui medicine. Hohperationes Olinins lib.cx. CPetroſilinũ appellãt quod⸗ dam genus apij in ſaxis natum ad vomuas co clearibo binis cũ ſucco marubij ad ciatum et qque ca.tribus ciatis pꝛecipue. ¶ Dyaſ. Petroſilinũ in Macedonia naſcit᷑ in rupis vel in ſpelũcis.ſemen ei eſt minutũ ane io ſimile. odoꝛatũ ⁊ viſcidũ ⁊ aromaticũ. Virtꝰ eſt illi diuretica. Menſtruis imperat.vꝛinam abundanter ꝓuocat. maxĩe cũ vino datũ infla tiones ſtomachi ⁊ colli cõpeſcit deſiccãdo ni/ mis ⁊ calefaciendo.toꝛtioniboquoq; ſuouenit. diureticis etiam miſcetur antidotis. ¶ Cõſta n.in li gduũ.Petroſiinũ dicũt apij ge nu :.qð calidũ ẽ ⁊ ſiccũ in fine tertij gradꝰ ¶ Uñ Bal. Petroſilmũ inqͥt cathaplaſmatũ vnſtulis aut moꝛfee vel ſcabiei ea mire mũdat. ¶Semen eiꝰ vꝛinã ⁊ mẽſtrua ꝓpuocat.ventoſi⸗ tatẽ ⁊ inflationeʒ diſſoluit.valet hydropicis et periodicis ſebꝛibo.doloꝛẽ renũ ⁊ veſiceãputat. epar mũdificat. opilationẽ aperit.maxĩe ſi fue⸗ rit in renibo.ventoſitatẽ colice paſſionis diſſol⸗ uit. Uulue ſuppoſitũ mẽſtrua ꝓuocat:⁊ ſecun⸗ dinam ⁊ moꝛtuũ ſetum expellit. qyſaac. Petroſili nũ cali.eſt ⁊ ſic.in fine.iij.g. Igeoq; diureticũ eſt. incidens vꝛinam et men ſtrua ꝓuocans.ac ventoſitatẽ diſſolnens et in⸗ fl ationem. Cathaplaſmatũ ſuꝑ puſtulas ſca⸗ biem ac moꝛfeam miro modo mũdificat: vnde ſu hydrop cis iuuatiuum. ⁊ periodicã febꝛem patientibo. Renum doloꝛẽ ac veſice placat.qᷣa coꝛpis poꝛos aperit. viaſq; rarificat ⁊ humo⸗ res extenuando cũ ſoꝛde ⁊ vꝛina ꝓijcit. ¶ Epar ⁊ vulnera mũdificat:⁊ opilatiões eoꝝ aperit.ſecũdinã ⁊ fetum moꝛtuũ expellit.Quo etiã potui dato mũdificat groſſos humoꝛes. ¶ Plateariꝰ. Cõtra eaſdẽ cauſas ⁊ eodẽ modo valet q̊ peucedanũ.⁊ cõpetens ſit de domeſti⸗ co ſalſa mentũ. Herbaq; ipᷣa ibidẽ poſita dige ſtionẽ ↄ oꝛtat:ventoſitatẽ excludit. Barcholomeꝰ?in li.de ꝓpetatibo reꝝ. Petro/ ſilinũ cſt herba oꝛtẽſis odoꝛata.ſic ðꝛ eo ꝙ ĩ pe⸗ trꝭ ⁊ loc petroſis ſepe oꝛat᷑.Eiꝰ ſpẽs ſũt plłes: ſʒ optimũ ẽ macedoniũ ſuaue guſtu ⁊ odoꝛe. x 25 nit eſui ⁊ etiã medicinis.Eſt em̃herbacalida⁊ ſicca ⁊ multũ diuretica.aꝑitiua.diuiſiua.⁊ cõ⸗ ſũptiua.⁊ appetitꝰexcitatiua.⁊ ideo lapidẽ fran git. mẽſtrua educit.hydropicis ſubuenit.opi⸗ latiões ſplenis ⁊ epatꝭ aperit.⁊ ad mltas alias paſſiões valet.vt dicũt Pliniꝰ.Dyaſ.⁊ Pla. quoddã eſt domeſticũ.q̊ddã ſilueſtre:qð voeat macedonicũ.de q̃ inferiꝰdicet᷑ de S. Sed do meſticũ om̃ibo eſt notũ.cuiꝰ virtus eſt diureti⸗ ca. Satis menſtruis imperat. In flatiões ſto machi tollit.Calefaciendo ⁊ ſiccando toꝛtioni bus ſubuenit. Etex eo fit cõpetens ſalſamẽtũ vnde digeſtionẽ ↄſoꝛtat:⁊ ventoſicatẽ excludit Et valet ad omia ad que valet ſilueſtre. ¶ Bal. viij.ſim.far.ca.petroſilinũ. Petroſilini R ſemen eſt maxiĩe vrile. extrahit᷑ ab herba. ⁊ ſimi liter radicibo ſimilis.debilioꝛis vᷣo virtuſj.Eſt aũt ſicut in guſtu acre cũ amaritudine.ita et in operationibo:ſimile ta men inedendo.⁊ ꝓ/ pterea menſtrua ꝓuocat copioſe. · ¶ Eſtauũt ⁊ventoſuatũ deſtructiuũ.erit ãt ipᷣm tertij gradus calefacientiũ ⁊ ſiccantium. Item vt diẽ yſi. aromaticum eſt. vſus ei cõue⸗ J ¶ Pandecta ca.ccccclłxxxviij. Petroſilſinum Tractatus Es coꝛuinꝰlatie. grece dinopodiũ vel p cllinopodum. Dyal.ca. de clinopodio Frutex eſt ſarſamẽtoſa duobopalmis aſcendẽs de terra.naſcit᷑ locis ſaxoſis.folia bʒ ſimilia herpillo.⁊ floꝛẽ pꝛaſſio ſimilantẽ.⁊ alio noĩe vocat᷑ pes coꝛninꝰ.Gal.vij.ſim.far.ca.cli nopodiũ.calide eſt vtutꝭ nõdũ canſtice.Eſt ãt ⁊ ſubtiliũ partiũ ſᷣm ſubſtantiam. Ponet vtiq; qͥs.iij.S. in calefaciendo et ſiccando. Pbprkrationes ¶ Oyaſcoꝛides. Herba ipᷣa bibita ⁊ cocta moꝛ ſibus venenatis occurrit. De alto cadẽtibo opitulat᷑ ſtranguirijs pᷣſtat effectũ.menſtruis imperat.a boꝛſum facit po⸗ tun data.acrocoꝛdinas multis diebotollit. vꝛi⸗ ne difficultati tardiſſim tꝑis medet᷑. Fos eiꝰ lectipedi ſimiat᷑:vnde ⁊ nomen ſumpſu. ¶ Auiceñ.li.ij.ca.de pedecoꝛumo.Confert ſo lutioni antique.⁊ ↄfert colice.⁊ efficit operatio nẽ hermodactiloꝝ abſq; nocumento. q Panlus ca.de pede coꝛuino. Medetur dolo rem iunccurarum confoꝛtando membꝛum: et materiam reſolueno Capitulum.cccxlji. . „ De Herbis. Es colũbinꝰ. vel pes colũbi.eſt tripli⸗ P cis generis.Eſt vnũ genꝰ qð vocatur amomũ latine ⁊ grece.ſed arabice ha menie.⁊ eſt aliud genꝰ hñs folia rotũda parua diuiſa magnis ⁊ ꝑuis inciſuris ſtipites ſubtis⸗ les ⁊ bꝛeues.coloꝛis ſubꝛubei.habẽtes nodos raros.in qbo ſunt duplicia folia ⁊ ſemĩa tria vel quatuoꝛ vel qͥnq; ↄiũcta.ĩ medio eſt ſicut acus. Eſt aliud genꝰ qð vocat᷑ anagiros.de quo ait Balienꝰ.vi.ſim.far.c.a nagiros.Anagirꝰ fru⸗ tex eſt fetidus ⁊ acris dyafoꝛetice ⁊ caleſactiue vᷣtutis eſt. attamẽ viridia folia ꝓpter hũiditatꝭ admixtionẽ minꝰacria⁊ depꝛeſſiua dyafoꝛan tiñſunt.ſicca vero inciſiue et ſiccatiue vebemẽ ter vᷣtutis.ſilis aũt quodãmodo nature eſt et coꝛtex ipſiꝰradicis.ſemen vᷣo magęeſt ſi ubtilũ partiũ.ſed etiã eſt vomitiuum. Poperationes. ¶ Galienus. Elixatura ſeminis eius accepta flegma deponit.O xifabo vno cũ mulſa accep ta flegna deponit. Oxifabo vno cum mulia accepto colerã ⁊ flegma deponit.qñ ſumũtur cum aceto in potu attenuant ſpylenem. Et quãdo ſuffumigantur cum eis mulieres habentes ſuffocationem matricis ↄfert eis. ¶Etille fumus excludit ſecundina. quando fumigat᷑ epilenticus excitat eum. Elicinꝰ ſᷣm Dyaſ.ĩ herba eſt q nalcit in Pp triicea ſegete ⁊ oꝛdeacea cũ lamĩs ſiue fibꝛis ſemie plenis amara flauis.baccꝭ ſmilibo. Naſcif cũ plurimis ⁊ tennib ramis. folia habet puſilla.⁊ granula in follicuus tri⸗ na ſubꝛuſa ⁊ amara valde.que nr̃o ydeo mate vocat᷑ luparia vel ſa ba lui. HPHoyoperationes. Dicit᷑ ↄceptũ necare ⁊ mẽſtrua ꝓuocare.hec herbꝰ noĩat᷑ ab Alexandro.i¶ Gał vi.ſim.far. ca.ydiaſmũ pelicinꝰ vel ydiaſmũ. huiꝰ fruticꝭ ſemẽ rubicundi coloꝛis eſt. amaꝝ ãt ⁊ ſu bacer bũ apparet.vnde expurgat opilationes in viſce ribo. Idem em̃ faciũt rami totius fruticis. Capitulum. ccxliiif Eplos ſeu peplum:fᷣm q̃ſdã eſt eqͥuocũ ad illud mulieꝝ.⁊ ad manutergiũ.⁊ ad q̃ddã genꝰ cardui.in cuiꝰ ſũmitate na⸗ ſcũt᷑ q̃ſi folia ſubtiliſſima.q̃ cũ quolibet impul ſu venti volant ꝑ aera:ſed falſo.qm̃ peplos fᷣm Dyaſ.in pꝛio capitulo.E ſt frutex plena la mo albo. olia minuta habens ſicut ruta: ſe latioꝛa. Verũ om̃is frutex obꝛutunda eſt et in terrã ſpanſa.ſubqͥbo folijs ſemẽ eſt minꝰ rotun dũ ⁊ bꝛeuiꝰmiconio albo.nam multum ſemen E i 8 Tractatus babet. Radix eiꝰ inutilis eſt.naſcit᷑ vᷣo in oꝛtis ⁊ intra vites.⁊ aperte arearũ colligit.⁊ ĩ vmbꝛa ſiccat᷑ita vt aſſidue moueat᷑.¶ Gal.in lidina⸗ midiaꝝ ait.qꝙ eſt eſula.⁊ h̊ videt᷑ dicere in libꝛo vij.ſim. far. Nã dicit Peplus.Quidã aũt mi⸗ con.i.papauer ſpinoſum dicũt.⁊ ̊ fructiculus opiũ hʒ ſimile titimallo.⁊ in alijs purgãdo ſilr illi. ꝛo quo legecaplin. clxxviij.de E Dperationes. ¶ Oyaſ.Elixaturaſemĩs eiꝰ accepta flegmade ponit.Oxifabo vno cũ mulſa accepto colerã ⁊ flegma depomt. ¶ Et iuſſellis miſcet: ⁊ ventrẽ ſoluit.Alij in ſole cõponun. Capitulum. cccxlvu. Eñntaphilon. y ſidoꝛꝰ libꝛo.x. ethymol. p Pentaphilon a nũero folioꝝ eſt dicta. . vñ ⁊ a latinis qͥnq; fſoliũ eſt vocata.her⸗ ba vicʒ adeo mũda vtolimpurificationi ⁊ tem⸗ pꝰ adhiberi a gentiliby eſſet ſolita.¶ Pli. li. xxv. Quinq;foliũ nulli eſt ignotũ.cum etiaʒ fraga gignendo cõmendet᷑.Hãc greci vocãt cameʒe leon:ſiue pentapeton:ſiue pẽta philon. rubeã habet radicẽ cũ effodit᷑. Hec marceſcẽs nigre ſcit ⁊ anguloſa fit. Nomen a nũero folioꝝ bʒ. Et ipᷣa berba incipit⁊ deſinit cũ vite.aduerſus ſerpẽtes medicat᷑.¶ Oyaſ.c.Pentaphilon aut pentaptes aut pentaſcon.hʒ haſtas ſemine ple nas ⁊ lõgas duob palmis:in qͥdboſemen eſt.ſo lia habet mente ſimilia:⁊ in qͥnq; ꝑtibodiuiſa. ſingula folia in ſingulis haſtis floꝛem viridem habent. Naſcit᷑ in locꝗ humidis ⁊ in vijs. Ra⸗ dix eſt ei rufa ⁊ oblonga.¶ Pli. Pentaphilon nq;foliũ a nũero ſolioꝝ dicta.vñ ⁊ eam latini nq;foliũ a numero folioꝝ vocãt. Pyperrationee Pandec.ca.cccccc.Elixatura eiꝰ decoctus ad tertiam doloꝛem dentiũ mitigat oꝛe retenta ⁊ quaſi gargariſmo adhibita.putredinem oꝛis tollit. aſpꝛedinem arteriaꝝ diſlenit. ventrem ſtringit. diſſintericis neceſſe adhibetur. arteri⸗ cis ⁊ ſciaticis pꝛeſtateffectum. ¶ Elixatura cũ aceto in cataplaſmatibo adbi bita: herpetas curat.ſcrofas ſpargit.duricies ꝛtumoꝛes medendo ſolnit. ignẽ ſacꝝ extciguit. apoſtemata ⁊ panaricia impoſita ad ſanitateʒ ducit. cõdilomata ſoluit.ſca biem tollit. Succus radicꝭ eiꝰ acceptꝰcauſas epaticas ⁊ pulmonis cõponit.potionibo venenatis oc⸗ currit. Folia eiꝰ cũ ydromelle aut vino bibita addito pipere:quartanarijs remediũ eſt.ſi tñ quattuoꝛ folia biberint.tertianarij vᷣo tria cũ aqua ſola.effimerans vero vnum. Epilentiq vᷣo accepta ⁊ trigmta diebo pᷣſtat effeciũ. Succꝰ vᷣo ſolioꝝ eiꝰ yctericis maxime pꝛeſidiũ eſt ciatis tribo acceptis. AUulneribo et fiſtulis pᷣſtat ſanitateʒ.inter ocellicis remediũ eſt bibita.et cathaplaſmatib⸗ ꝓfluentem abſti net ſanguinẽ.Templis honoꝛi addit᷑⁊ domi⸗ bus poſita expiamentũ eſt. Radix eiꝰ calida ẽ nõ abundanter ⁊ nimis acris.⁊ ideo vtiliſſima eſt ad ventris fluxum:⁊ dentiũ doloꝛem.,. ¶ GBalienus.viij.ſim.far.capᷣ.de pentaphilon Penta philon herbe radix ſiccat quidẽ ſoꝛtiter ⁊ nimiũ vᷣo eſt acris ꝓpter quod in multis eſt ſicut ⁊ om̃ia alia quecũq; ſubtilium partium etiam ſiccant abſq; moꝛdicatione.Eſt autem radix ſiccatina ex tertio iam gradu: minime vᷣo caliditate manifeſta participat. Auiceñ.li.ij.ca.pentaphilon.Pentaphilon noĩat᷑ qͥnq;foliũ.⁊ eſt foꝛcis exſiccationis ſine acuitate ⁊ aduſtione ⁊ moꝛdicatione.⁊ fit ex eo uNlaſrad fluxũ ⁊ ſedat ißhßm.,. ¶ Et fit ex eo emplaſtꝝ ⁊ſedat dubelet ⁊ ſcrofu las ⁊ duricies flegmaticas.decoctio radicꝭ eiꝰ valet ad vlcera deambulãtia.⁊ qð de eo coctũ eſt cũ aceto ↄfert heriſipilis ⁊ panaricijs ⁊ ſca biei.⁊ ↄfert doloꝛibo iũcturaꝝ ⁊ ſciance.⁊ ↄſert ramici bibitus ⁊ moꝛe emplaſtri ſuperpoſitꝰ.⁊ 6 v* „ P „ Erilaeme h chtattibsrcemche S AArrgr⸗ uerenn losen M *—— air gatertindt ci cnltelo n K zzen ↄfert ↄſolid aliquos dies ditas acci debilitat a ſ⸗ a? ponit in v 87 er X Dola ag ane d ger glignos dies ne, wi eicleen Heacolegde in ymbeg: Folia ei? cũ vi ⁊ ſily decoctio ei inteſti 8 viſus: niſi p q eã colligũ colligi humi⸗ ſu eu vino octio eiꝰ 77 19 2 ft niſi , igũt ſod 8 humi , 1 EED no ↄferunt q̃rta. radiciss undate bonarin na a. ꝛobſcuri⸗ Gli.i is eius eſt trtane ? Itidiane. tübnn e oc bſuioole molaz Pli. l. xxv. medicina ꝑniciot iane. 1 umidita put ſuũ. qñ v oleũ roſaꝝ 1 pit 2 deſini c. Pentaphi pnicioſa in eo ali 18 a radice i ñ vo ext a2 eiꝰro⸗ init cũ vi ilon. Jp̃ — 82 iqð iun E illa po xtracta: . a irüfe ganelin⸗ aberein, aſtke eennacbe ſucd ſea n remna net Sirnd is vicij folij ſuc . tra f exra⸗ ſt debilioꝛ is mand nt cũq; ſanguĩs s ſanguinẽq; r uccus iecoꝛis ſoluif. R adice. H tute humidi ra⸗ reijciẽti 8 7 olult. Ke⸗ ice. NHam v̈tus ei miditati Pi lei qð grauiſſimũ iümes te lle qͥ deſert elioꝛ ex iſto rẽs radici eſt tuſſi. erra qᷓ ð? ſ a terra que o ſucco huiꝰ Si inte 2 inc armabachi. e dicit ſardini pläa⸗ rapiriodonto. ⸗ eao amorqlcat lingi 18: in cedano. m buis d rilimin neberoin eueltnamiieriuet Purinmm ſi toꝛti. * virtꝰeiu achꝛym * 7,7 0m6 ai vndercoluit n calefgcit c elt foꝛtioꝛ ubtiliat 2 calefactione tee Dpe at ⁊ incidit. one nedi litargicis aceto capitif⸗ vmus eiꝰmixtu⸗ epilenticts nalnetichs en ancnt bwine 8 A n 6 4 olot eglninunnrget⸗ ſtomarlclo er uu ie nttiris eritne gfigtaniamm, t „ in I Brima oleoꝛ arng idin ei oies atio B N ſteric atric ſumigi ꝑunctus cõpo er oꝑ tn ‿ ſterſene ſorle ſoi io applicat⸗ net. . Ne⸗ FEe d iectũ fo roſaꝝ admixt⸗ mi ſerpẽtes ꝓhi ectü foꝛamini ebres cxrcludt . 7T erlvo rlek le, 8 . ceptꝰ diſnoicꝭ biust D no naalnltti. 1 ſie e⸗ ble a tontidel⸗ ſerelaacir⸗ ac⸗ E j ſalut loꝛẽ veſice ⁊ doloꝛẽ ſtoma Pr Bonre le i Capi ßUMU eltrarnn eit Pſtücoen debuzghibanen Aſie⸗ o 5 Lapitulum caxlun⸗ Fre aigni ſimilire⸗ allen dalecner 5 edanu grec AEI adix ei ita vul acere poteſ pelberbatnti e. arabice è ix eius nera cu epoteſt. 8 Ekf SEEza ttacrcluclt eicrar inpoitaic hhet ei n car hñsfolia erbaruets auc, Py —— nite elnignis cn 6 10 KWK ——— li piatecapſio, b5½ Radi nanne nre rman . de foꝛis morarl floꝛẽ fachce: ſlie ſtes ereſt⸗ Faenec h re unauis foꝛti J S en⸗ Paamilrate alba gannn does Dartdd wilee museuscobcrtni⸗ n nõö 22 cis.⁊ o e. naſcit i 52138 eo admi mar;: eri is. 1 obumbꝛãtib enen ⸗ Dartnee wuner⸗ ſn ari S „Ra⸗ ¶Hali incenſa vi a antiqu a pu ri põt. enꝰ. P peras ⁊ ſerpẽ urgat eucedanũ ⁊ ſerpẽtes fl et ucedanũ cõ tes fugat ert egritudinibu nibus J x uiij Tractatus neruoꝝ. ⁊ egritudinibo qᷓ̃ accidũt pectoꝛi ⁊ pul⸗ moni ab bumoꝛibo groſſis ⁊ viſcoſis q̃ ſumit in potu cũ vino.⁊ fu fumigiũ cũ eo.et attrabit odorandoeger fumũ eius:⁊ facit idem. ¶ Et quãdo ex eo ponitur in coꝛroſioniboden⸗ tium ſedat doloꝛẽ eoꝝ ſtatim.qm̃ ſubtiliũ par⸗ tim eſt. et curat doloꝛem ſplenis incidendo et ſubtiliando groſſos humoꝛes. Radicis vᷣo ca lefactio eſt minoꝛ.⁊ deſiccatio eius eſt foꝛtis. Ipſa nanq; calefacit in pncipio tertij gradus Et virtus eius eſt que abſtergit ⁊ incarnat.et poteſt adminiſtrari omibo ſupꝛadictis. ¶ Et qñ ponitur ſuper os cuius coꝛticem volu mus expeilere:expellit eũ cito ⁊ incarnatipᷣm. ↄuenit multum vicerib fraudulẽtis malis qũ deſiccat᷑ terit᷑ ⁊ pu ueriſat᷑ ſuꝑea.eoq; mundifi cat ⁊ replet carnẽ ⁊ conſolidat ¶ Pla. Peuceda nũ eſt herba ca.⁊ ſic.alio noĩe feniculus poꝛcinus appellata. Huius radix in medicina poni debet:qꝛ pncipa iter f̃ᷣm radicẽ ſecũdario ſᷣm herbã effeciũ hʒ. Radix collecta ꝑ annũ vel etiã ꝑ ouos ſeruat.ſʒ meliꝰeſt vt an mo ſingulis renouet᷑.habet virtutẽ diureticã. ¶ Contra ſtranguiriã ⁊ diſſurriã et opilationẽ ſplenis ⁊ epatis datur vinum vel aqua decocti onis eius. Herba etiam ipla decocia in vino vel oleo ⁊ pec: ini cathaplaimata:lomentũ de⸗ coctionis eius menitrua pꝛouocaoat Capitulum. tocxlviſf. Erſicus.yſi idoꝛus in libꝛo etbimolo⸗ p giarum. Perſicum dicitur eo ꝙeius Arboꝛẽ pꝛimus in grpo⸗ ſeruit Per ſis, a q̊ ſe oꝛiundus ferebant piholomei. Hec in Perſida fructuuʒ generat interfectoꝛium. Apud nos aũt ſuauẽ et iocundũ.Eſt auieʒ ar boꝛ ſeminini generis perſicus. Perſicũ autes neutri generis. Itaq; Perſicꝰarboꝛ eſt cin bꝛe⸗ uis admodũ vita conceſſa eſt. Triũũ generd eſſe fertur. Duracenus et etiã armeniacus ac Perſicus.Duracenus eſt nuncupatus:eo q; in guſtu acoꝛem referatpomum eius. Arme⸗ niacus:eoqꝙ pꝛimum adiectum ſit ab Arme/ nia genus eius. Perſicus quid ſit iam dicinʒ eſtſupꝛa.i¶ Plinius libꝛo.xiij.Egvptus perſi⸗ cam arboꝛem ſui generis habet Piro ſimuem folia retinentem. DHuius fertilitas eſt aſſidua ſubnaſcente craſtino fructu maturitas ethiſia rum afflatu. Pomum longius piro incluſum amigdale putamine ⁊ coꝛio.coloꝛe herbido.ſʒ vbi nuxilli:huic pomum d.fferẽs bꝛemtate ac mollicie.Et q;uis blandiat᷑ pᷣdulcis ſuauitas nõ tamen innocuum. Materies vero bonita⸗ te firmitudine:nigricia quoq; nihil differens a lotho. ¶¶ Idem in libꝛo.xv. Perſice arboꝛcs ſero ⁊ cum difficultate tranſierũt ad loca remo ta a perſide.vt que in rhodo n hul ferant.qðᷣ pꝛmum ab Egypto earum fui hoſpicium. ¶ Pandecta capitulo. xxv. Akanedi vel alias bota Arabice.perſicum Brece vel milea per/⸗ ſica. Latine vero perſicum.i¶ Dyaſ.ca.de Per ſicis. Perſica euſtomatica ſunt.¶ Serapion libꝛo aggre.capᷣ. Alkanedi. In ſa poꝛe arboꝛ.s⸗ perſiciet ramoꝛum et folioꝛum eſt amaritudo et abſtergit ⁊ reſoluit.¶ Auicenna libꝛo ſecun do capitnlo de perſica.Perſice ſunt frigide in fine ſecundi gradus.humide in pꝛimo.in ſme tamen eius. Dperationes ¶ Oyaſ. Perſica molliunt ventrem maxime ſi matura fuerint. Immatura vero abſtinẽt ven trem maxime ſi ſicca fuerint. ¶ Elixatura eoꝝ reuma ſtomachi⁊ vẽtris cõ⸗ peſcit. Folia erꝰↄſtrictiueſunt virtutꝭ:q̃ ſicca⸗ ta atq; locis patientibo aſperſa flnoꝛẽ ianguis cohibẽt. Microcera.id eſt mmoꝛa perſica en⸗ ſtomatica ſunt.⁊ faſtidium tollunt melius qᷓ; ſupꝛadicta.vi in ſequenti capiuulo ¶ Serapion. In folijs ⁊ ramie Perſiceeſta⸗ maritudo.Et ideo quando teruntur occidunt lumbꝛicos.et ponuntur ſupꝛa vmbuicum. — Pr. — —. ————. ‚— - ————ʒ—ð — — — S =☛ = ☛ RE & De Herbis ¶ Daturag ex eis ſunt bona ſtomacho:etmol⸗ liũt ventrẽ. Immatura vᷣo ſtringũt.⁊ qñ deſic⸗ cant᷑ ſtringũt ſoꝛtius.⁊ decoctio perſicoꝝ q bi bit᷑ ↄlerthumiditatũ curſui ad ſtomachum. qñ ſiccata pulueriſantur ſuꝑ locum vnde fluit ſa nguis abſcindunt eum. ¶ Etidem auc. Aben meſuay. Oñ teruntur fo lia eius ⁊ flos eiꝰ⁊ expᷣmit᷑⁊ bibit᷑ expᷣſſura illa eijcit aſcarides cũ fluxu.Et qñ ſuccus folioꝝ ei inijcit in aurẽ occidit vermes qͥ ũt in ea. Et qñ linit᷑ ſuꝑ pectinẽ abſcindit ardoꝛẽ pfilotri. Et oleũ nucleoꝝ perſicoꝝ confert doloꝛi au⸗ rtum qñ linitur cum eo. ¶Et idem aucioꝛitate Meſchehe. Perſica re⸗ mouent ſitim factã a caliditate:⁊ fetoꝛem oꝛis. et confoꝛtant ſtomachum. ¶ Galienus.Arboꝛ ipſa perſicoꝝ in pullula⸗ tionibo ⁊ frondibo dominanteʒ: habet amaram qualitatem.⁊ ꝓpterea eius ſolia lumbꝛicos in⸗ terficiũt cum teruntur ⁊ vmbilico apponũtur. Et aliqñ dya foꝛeticũ eſt farma cũ:fructius vᷣo eius qͥ eſt eſibilis vocatur perſicũ.humide eſt et frigide complexionis. Anicenna. Perſica que hu.ſunt veloq ſunt putrefactionis lenificatiua.⁊ in ip̃ᷣis eſt ſtipti⸗ citas aliq̃ntnla,.ſʒ ex eis ſtiptica ſunt ea qᷓ ſunt inciſa ⁊ ſecata.⁊ in ipſis eſt ꝓhibitio curſus.et in ſua natura ſunt ſtiptiie.“ Et ſolia eiꝰqñ exeis fit linimentũ abſcindũt ardoꝛẽ pſilotri.⁊ diſtillat᷑ſuccus folioꝝ eius in aurem ⁊ interſicit vermes. ¶ Et ↄfert oleum nucleoꝝ eoꝝ emigranee: et doloꝛibo auris calidis ⁊ frigidis.et perſica ſunt bona ſtomacho. ¶ Et in eis eſt virtus faciendi appetuũ cibi.et opoꝛtet quidẽ vt nõ comedant᷑ poſt aliũ cibum qm̃ coꝛrumpunt᷑ poſt eũ:⁊ coꝛrũpunt ipſum. ſed pᷣcedant ante cibũ omnẽ: ⁊ ea qſicca ſunt: tarde digeſtiõis ſunt:⁊ nõ ſunt boni nutrimẽ⸗ ti:q;uis ſunt plurimi nutrrimenti. ¶ Et idem in qrto capᷣ.de quartana ait. ꝙ va⸗ lent ↄtra quartanã de colera aduſta. BGalienꝰlibꝛo.ij.de cibis.capᷣ.de perſicis ait. idi ⁊ hanc arboꝛẽ in Alexandria magnam. Harrant aũt fructũ eius ſic pꝛauũ exiſtere in perſide:vt perimatcomedentes.in Egyptum „ amem delatum elibilem fieri: cõſimiliterq; co medi:vt pira ⁊ poma.Etquoꝝ ſᷣm magnitudi nemeſt que ſiue poma volueris ſiue milea ſiue perſica fructum iſtum.ſiue ſimpliciter. perſica eodeʒ modo modernis grecis ſiue aliqd aliud antiquum velis querere in ipᷣis licebit tibi hoc agere in multo ſtudio.iam aũt ſcias vtilius no minibuſq; ⁊ hoꝝ ſuccus velut caro facile coꝛ⸗ ruptibilis eſt.etem̃ qͥlibet pᷣus.quare nõopo:⸗ tetſicut quidã poſt aliud alimentũ offerre coꝛ⸗ rumpunt᷑ em̃ ſuꝑnatantia. ¶ Demin iſſe aũt opoꝛtet huiꝰ qð eſt cõmune inom̃ibo quecũq; cachochima humidaq; ⁊ lu⸗ bꝛica ⁊ faciliter ſubire potentia.⁊ ꝓpter h̊ come dere ipᷣa poꝛa alijs:ſic em̃ ipᷣa celeriter ſubeunt ⁊ alijs viam faciũt.vltima aũt aſſumpta ſimul coꝛrumpũt.⁊ alia virtꝰeoꝝ eſt frigida ⁊ hu. Et idem li.vij.de ſimpliciba medicinis.capᷣ. de Perſico. Milia perſica.id eſt perſicũ q̃ vo⸗ catur aſſuete ab om̃ibo iam perſicũ ſolũ dicenti bus hoc ſimilea. L * 2½2½ Capitulum.cccxluiij. Erſica ſiue melaperſica ſiue microceta p grece. Arabice Ceſmes vel heſmes vel criſomula. Latine vᷣo Coʒula vel ba⸗ riocha. Pandecta capᷣ.clix. Melaperſica fru ctus iſte eſt omnibꝛnotus. Dperationes. Sera.li.ag.c. Heſmes. Virtꝰ eoꝝ eſt frigi⸗ da ⁊ humida in.ij.ꝗdu. Nã ꝓpoꝛtio nant᷑ perſi⸗ cis. Et idem auct. Alcauʒi.Laxant coleram: ⁊ generant humoꝛes groſſos. K x ui Trattatus Et idem auc. Raſis.Quidã patiebatur fu⸗ moſitates ab aliquo hũoꝛe exñte in ſtomacho ſuo:⁊ dedi ſibi aliqͥba vicibo de criſomulis recẽ tibo:⁊ ſedatꝰeſt ille ſumꝰ.Et ego nõ credo ꝙre periat᷑ cibo aliqͥs frigidioꝛ ⁊ magꝭ iuuatiuꝰ ſto⸗ macho calido qᷓ; ĩa.⁊ ideo faſtidiũ tollunt. ¶ Auiceñ.li.ij.c.de criſomulis. Helioꝛa ſunt armena.nõem̃ cito adu eniteis coꝛruptio ⁊ ace toſitas.⁊ cũ ſumũt᷑ criſomula opoꝛtet vt acci⸗ piat᷑ ma ſticis ⁊ ani ſiequaliter.ʒ.i.vſq; ad.ij. cũ vino puro aut vino de paſſis parũ et mellis. Sunt fri.⁊ hu.in.ij.⁊ oleum nucleoꝝ eoꝝ eſt calidũ ⁊ ſiccũ in.ij.Eoꝝ humoꝛ eſt facilis pu⸗ trefactionis.⁊ eoꝝ infuſio ſedat ſitim. ¶ Et criſomulaqͥdẽ ſũt ↄueniẽtioꝛa ſtomacho qᷓ; ꝑſica.⁊ armena nõ coꝛrũpũt᷑ ĩ ſtomacho.ne q; aceſcũt velociter.Ex eis Fo q̃ expellũt eoꝛũ nocumẽtũ eſt:vt pmo ſumat᷑ aniſũ ⁊ maſtix cũ miua aut vino depaſſis ⁊ ↄficiãt᷑ cũ melle pu⸗ ro.oleũ nucleũipſoꝝ etiã ↄſert emoꝛroidibo.q̊ᷣ⸗ nãt criſomula/ꝓpter velocitatẽ ſue putreſactio nis veꝝ infuſio ſiccoꝝ ↄſert febꝛibo antiqͥs. ¶ Johannes meſue in antidotario ſuo.Oleũ de criſomulis ſedat doloꝛem ani ⁊ emoꝛroida rum.⁊ reſoluit tumoꝛes vlcerũ:⁊ inpedimentũ lingue:⁊ do loꝛem aurium. ¶ Rabbi moyſes. Ceſmi ſimilis eſt ferule:ba⸗ bens ſemen albũ ſimilelenticule. Capitulum.cccxlix. Erlicaria. Pandec. Perſicaria ðꝛ eoq; p ßpolia ſilia ꝑſicis hʒ.iuxia aquã naſcitur Duas hʒ ſpẽs.vna ĩ medio foliomacu⸗ lã fuſcã hʒ.alia caret macula.et illa aduſtiua ẽ valde.quidã piper aque putauerüůt. Dperationes. tione vltima. Pau. Folia eiꝰſicca vel ſuccꝰfo⸗ lioꝝ eiꝰvel ſemẽ eiꝰelixũ ⁊ bibitũ cũ melle ptiſi cis ⁊ tuſſientibo ⁊ aſmaticis pꝛodeſt. Idẽ. Febꝛibo peſtileẽtialib⸗ mire mõ iuuat. 8900 9 Capitulum.ccl bpErfoliata ſiue berba vmbilicoꝝ. Iſta herba habet folia ſimilia ſaliue.Et fo⸗ lia circũdantſeramis. Naſcit᷑ in locis areno⸗ ſis ⁊ ſaxoſis. Hoyoperationes. ¶ Pulueres fo ioꝛum cum vino ſumantur u rant herniam. Herba ſuper vmbilicum poſita curat eius vlcerationem. W Et ↄſolidat vulnera cataplaſmatibo adhibita ¶ Iſta herba valde curat vmbilicũ pueroꝝ cũ elõgat᷑ ſuperpoſita ⁊ emplaſtrata. Dyaſ. Virtus eiꝰ eſt q̃ infrigidat infrigida⸗ A 18 ſn 4 4 ſin Capitulum.cccdlj. p Remula veris. Pandec. Pꝛemula verꝭ ſiue artetica idem. Et eſt herba ſicut cõ⸗ pinguia cum floſculo celeſti. HPHPoprerationes. ¶ Dedeĩ doloeibyarticuloꝝ.⁊ ẽ ca.⁊ ſicca. ſolida minoꝛ:niſi qꝛ habet folia quaſi nigra et De Herbis Capitulum.ccclij. Epo.Papias.Pepones creſcunt in P ſimilitudine cucurbite. frigidi ſũt: dit⸗ ficile digeruntur DODobperationes ſeli nili. xix. Cucumeres cũ magnimidie ex ceſlerũt:pepones vocant᷑. Mire oleũ oderunt. nec minus aquas diligunt. deſecti q̊zʒ ad eas modice diſtantes arrepunt. aut ſi quid obſtet vel ſipendeant curuantur. Idq; vel vna nocte depꝛehendetur. Si vas cum aqua ſubijciat᷑ a quattuoꝛ digitoꝛum interuallo ante poſterũ diem deſcendentibus:ac ſi oleum eodeʒ modo ſit in hamos curuatis. Igem. In fiſtula floꝛe dimiſſo mira longi⸗ tudine creſcunt. noua eoꝛum ſoꝛma in campa⸗ nia mali citonij effigieecc. ¶ Idemli.xx. Pepones marie in cibo refrige rat ⁊ emolliũt aluũ. Caro eoꝝ epyfoꝛis ocloꝝ aut doloꝛibo im ponit᷑. Cõtra vomitiões ſiccat ⁊ in foꝛma tuſa dat᷑ in aqua mulſa q̃tuoꝛ obu/⸗ lis:ita vt qͥ biberit qͥngẽtos poſtea paſſus am bulet.Coꝛtexq̃; vomitionẽ mouet.ſaciem pur gat. hec ⁊ folia cuiuſcũq; ſatiui illita cum vino cãis moꝛſus hos coctos deraſo coꝛuce ex oleo aceio ⁊ melle iocũdioꝛes eſſe certũ eſt. ¶ Oyaſ. Peponis qͥdẽ vſus gratioꝛ eſt ſʒ diffi⸗ cile coquit ꝓpier naturalẽ rigoꝛc.Et ideo non nulli cũ aceto ſumũt pulegiũ miſcentes.q̃ no⸗ citura vis frigoꝛis temperetur. ¶ Item pepo in cibo lenioꝛ eſt. qꝛdetracta cute ⁊ obiecto ſemine vſui datur.ſtomachi cõpeſcit ardoꝛem. Aluum lenit ⁊ mollit. Cocus ex aqua cũ oleo aceto ⁊ melle iocun⸗ diſſime ſumit᷑.Caro eius impoſita fronti dolo rem oculoꝝ miro modo mitigat. Capitulum.ccclii,j. EErag pa ſtoꝛ ſiue burſapaſtoꝛꝭ.Dyaſ. p Pera paſtoꝛis herba eſt q̃ hʒ virgulas teneras ⁊ molles.⁊ multas nodoſas ? ſpanſas ſuꝑ terrã. Yolia hʒ rute ſimilia: ſ ob/ lõga ⁊ mollia.⁊ ſemen in folijs ſingulis. Flos eſt illi albus aut feniceus. Virtutẽ hʒ ſngidam ⁊ ſtipticã.Et eſt maſculus ⁊ femina.Demaſcu lo iam dicta. Femina vo frutex eſt vnus vᷣgam babẽs cannoſam ⁊ mollem ſpiſſam ⁊ nodoſam in qͥb nodis foliaſunt pini ſimilia. Radix eſt illi inutilis. Naſcitur locis humidis. Mirtus eſt üli ſtiptica. Hypperationes Tractatus G . „ N— Ny „ Dyaſ. Succus eiꝰbibitꝰemoptoĩcꝭ medicat᷑ Vẽtris a bſtinet reumatiimũ colicꝭ ſtrãginrio ſis opitulat᷑vꝛinã ꝓuocat.moꝛſibo venenatis cũ vino bibitꝰ medicat᷑.cũ vmo coctꝰ et melle vulnera noua curat.¶ Periodicꝭ febꝛ bo ante vnã hoꝛã acceptꝰmaxĩe pdeſt ſuꝓpoſitũ.fluxũ mulieris ſtringit.doloꝛẽ auriũ cõpeſcit.ſãgui⸗ nẽ reijciẽtibo ſubuenit.herpetes curat ⁊ fiſtu⸗ las. Ignẽ ſacrũ exingnit.tumoꝛes ⁊ duricies ĩpoſuũ ſpargit.recẽt ba vulner bo maxie ꝓdeſt. ¶ GBal. Juuat itaq; exuſtos ſtomacho exieriꝰ applicata ſic heriſipilata.⁊ ca lidos flemmones ſen etiã talia exiſten:ia reꝑcutit reumata: ⁊ ex⸗ ide vᷣo ſiccatiuũ exiſte ẽt ꝓpter qð herpetũ bo nũ eſt ſarmacũ ⁊ vlceꝝ ⁊ aliarũ.euidẽtiſſimũ vo flegmonoſoꝝ reumatoꝝ.i¶Eſta ũt ⁊ ſangui noſoꝝ vuln eꝝ ↄſolidatiuũ. Juuat vᷣo ⁊ vlcera — q̃ in auribo.⁊ ſi pus in eis ſufficiẽs fuerit id ſic⸗ cat.ꝓpter eaſdeʒ vᷣo vᷣtutes ⁊ fluxũñũ muliebꝛem ſiſtit. ⁊ diſſinteriã ⁊ ſanguinis educriões ⁊ quẽ⸗ cũq; immoderate aliunde cauſatũ.Eſt aũt ad om̃ia pᷣdicia maſculꝰfemina foꝛtioꝛ. Capitulum. cccliiij. Ila.yſið.li.ethimo.xij. Pila dicta eſt p qꝙ ea penſabat᷑ auri auqͥd minntũ. Naã prie,s ↄꝛ aurũ. Hec mime inflat. Ideo magis egerit. Pli.li.xviij. Piſumĩ apꝛicis leri debet. frigoꝝ impatiẽciſſimũ. Ideoq; ſerit᷑ in vtlalia.⁊ in auſterioꝛi celo.nõniſitemꝑe verno terraq; facili ⁊ ſoliia Frumẽtũ qͥdẽ ⁊ oꝛdeũ ac vitia ⁊ quicqͥd in ſtipula eſt in acumine vnum foliũ hʒ.multiplicia voſunt ecõtra ciceri ⁊ fabe ac piſo. Frumẽtis eſt ſoliũ arũdinatiũ ſabe ro tundũ ⁊ magne leguminũ pte longioꝛa vt piſo Suique rotunde ſunt ciceri.ceteriſq; legumi nũ lõge:⁊ ad figurã ſemĩs late.piſo vᷣo cilin⸗ dracie.Ex leguminibo vomere ſerit᷑ lenticula 2 in grecia pia.Thite ac piſa ſũt eiuſdẽ gene ris.ex qua in oꝛbe nr̃o fit oꝛiſa. Palla.li.x. In menie ſeptembꝛi poſtremo ſerendũ eſt piſũ in terra facili ⁊ ſoluta loco tepido.Celo delecta tur humecto.⁊ quattuoꝛ vel tres modios ſpar ſiſſe ſuff ciet iugero. Operationes ¶ Actoꝛ. Miroꝛ ꝙ in li.medicoꝝ nr̃oꝝ auten ticis man ifeſte de piſoꝝ natura reꝑit᷑.ſed hoc eſtimã qͥdam eſſe qð alio noĩe robelie dicunt᷑. vel foꝛ aſſis eadẽ rõ põt aſiigna ri de pia quã ſuperius aſſignauimus de auena. ¶ Pandec:a. Piſumeſt ſpecies oꝛobi. ¶ Balienus de cibis. ſm totã ſu bſtantiam ha bentia.comeſtaq; ſᷣm eoſdem modos cũ ipſis.in duabus hs varian tur.qꝛ in flatiua ↄſimiliter ſabis nõ ſun.2 abſterſiuã vᷣrutẽ non ha bent ꝓprer h tardioꝛis digeſtionis ᷣm virtutẽ fabis ſunt. iſa ↄſimile aliqͥd fabis B De herbis Capitulim. cccu. Aſcacea grece. arabice Piſtach ſiuefu P ſtech vel ſiſtach. latine fiſtica. Sera. lui.ag.c.piſtoch.i.piſcacea ſunt fructus q̃ͥ veniũt de damaſco. Dyaſ.ca.piſcacee que in Sxria naſcunt᷑ ſimilia ſtrobilibo ſunt. Dperationes ¶ Dyaſ.Euſtomacha ſũt cũ vino bibita moꝛ⸗ ſibo venenatis occurrũt.vᷣtus piſcaceaꝝ auſte ra ⁊ ſtipticaeſt. Ideoq; etã aco moda credunt᷑ toꝛaci.⁊ pulmonis ⁊ iecoꝛis vitia purgare. ¶ Et idem Sera. Piſtoch.id eſt fiſtice ſubſtã⸗ tia eſt ſn btilis.⁊ ſapoꝛ eius eſt fere ad amari⸗ tudineʒ declinans.⁊ virtus eiꝰ eſt ca.⁊ ſic.am / plioꝛis caliditatis q; nux anellana. ¶ Bal.li.ðᷣ cibis.c.ð piſcacijs.Piſcacie naſcũt᷑ apð alexandriã in egypto:multo ãt plura ĩ bo⸗ rea li ſyrie:alimẽtũ qdẽ pauciſſimũ hñtia.vtilia ſunt ad epatꝭ coꝛroboꝛationẽ: ſil ⁊ purgationẽ miſertoꝝ humoꝝ ſᷣm meatus ipſiꝰ.ꝑticipãt em̃ ſubamara ⁊ ſtiptica q̃litate aromatiʒante. Scimꝰaũt ⁊ alia multa epati vtilia ſiẽ in ne⸗ gocio ſimpliciũ medicinaꝝ oſtẽſum eſt. Sto⸗ macho aũt neq; ꝓfectũ neqʒ nocumentũ no⸗ tabile ex ipſis ha beo teſt mi:iſicut neq; reſtricti ni ventris neq; ſubductiiuu.— Etcidẽ.viij.ſim.ſar.c.ð piſcacijs. Piſcaciũ.i. fiſtica.in ſyria multũ naſcit᷑ plãta hec. Fruct⸗ ãt eiꝰſubtiliũ ꝑtiũ eſt.ſubamaꝝ qð ⁊ aromati ʒans hñs.deobſtruit ⁊ mũdificat maxĩe qͥdem ea ſm epar.⁊ ea q̃ ᷣm toꝛacẽ ⁊ pummonem. ¶ Aui de viribo coꝛdis dic ꝙ cõſoꝛtat coꝛ. ¶ Auerrois.v.li.Colliget.c.depiſcacea dicit qꝙ 2ↄfoꝛtat ſtomachũ ⁊ epar a tota ſubſtantia ¶ Rabbi moyſes.c.de piſcacijs.Piſcacea ſũt melioꝛes om̃ibo fructibo:coꝛroboꝛãt ſtomachũ ⁊epar.ſunt calide ⁊ ſicce temperate. — Capitulum. cccluj. Inicum ſiue Panicũ.yſaac in dietis p Panicũ in foꝛma et natura ſimile mi⸗ lio.minus tñ eo nutrit. PBperationes * ¶ Panicum ventrem magis conſtipat.coquit᷑ ſepe cum pinguedine vel cũ lacte. ¶ Conſtañ.m pantegni. Panicum et milium fri.⁊ ſic.ſunt in.ij.gradu.parũ nutriunt.ſtipti ca ſunt.⁊ panis inde factꝰmulto plus eſt con ſtipatiuus. Vrinã aũt ꝓuocant. Cũ butiro vel lacte cocta ſunt melioꝛa qͥb admixtis humec⸗ tantur.⁊ eoꝝ ſiccitas expellittſur. d Trattatus Plinius lixxij. Panicũ. Dyocles medicus mel frugũ appellauit. effect? habet as miliũ In vino potũ dilſintericis pdeſt. Sumiliter his ꝗᷓ vapoꝛanda ſunt:calelacium imponit᷑. Siſtit aluum in lacte capꝛino decoctum: ⁊ bis in die hauſtü ſic ꝓdeſt ⁊ ad toꝛming. . ¶ Dyaſ. Panicũ in eſca om̃ib⸗ vtile eſt. vnde ſi panis exeo factꝰ? cõmeſtus fuerit. ventrẽ ab⸗ ſtinet. vꝛinã puocat.aſſum vᷣo in cacabo nouo ⁊ impoſitũ in ſaccello ſicut ⁊ miliũ ꝓdeſt. ſjih, ſj. Ae. NR NNNNWNN —,2ͤ — — — — — — — — — ℳ☚ . — S 2 Capitu Icea.yſi.li.ethimo.xiij. Picea ex pino rũ gne.differt tñ vt pini ſpecie.Hã aliã picin greci. aliã vocãt peucen quã nos piceaʒ dicimꝰ. eo ꝙ deſudat picẽ.Pliniꝰli.xvi. Picea eſt arboꝛ ramoſa.cui ramoꝛuʒ eſt oꝛdo ſicut et abieti. Picea mõtes amat ⁊ frigoꝛa.feralis ar boꝛ.⁊ indicio funebꝛi ad foꝛes poſita rogiſq; virẽs.iam tñ ⁊ in domos tõſili facilitate recep ta.hec plerumq; plurimam interueniẽte can⸗ dida gẽma fũdit reſinã: thuri tã ſileʒ vt mixta a viſu diſcerni nõ poſſit. Huiꝰ arboꝛis coꝛtex eſt in vſu magno.ſic abietꝭ ⁊ fagi ac tilie. OPperationes. Pli. in li.vtõ. Bignit q̊ʒ picea canchꝛyn vi/ delʒ pillulã ĩ medicina vim vꝛẽdi hñteʒ.q̃ poſt qᷓ; ſolia ceciderĩt: hieme durat ⁊ ↄtinet nucleũ pineis ſileʒ. In hieme creſcit.⁊ aperit᷑ pillula tota.caditq; cũ folia creſcere ceperit. Huuc etiã arboꝛi ſolia ſũt bꝛeui ſeta ⁊ craſſioꝛa.duraq; ſic cipᷣſſus.Rami vᷣo pene ſtatim a radice modici velut bꝛachia lateribo inhberent. germĩatiõe.xv.fere dieb pᷣueniũt. Picea minꝰ eſt alta q; larix.totis pannicu⸗ lis minoꝛiboatq; gratilioꝛibus.babet nucleos minimos ac nigros. ꝓpter qð greci pthiropho ron eam appellabant. —R ¶ In eadẽ q́; nucamẽta ſũt maribo cõpꝛeſſio⸗ ra minuſq; roſcida reſ ina. AUt ãt pix exeat apit picea a ꝑte ſolari cũ plurimũ hiatu bipedali:vt a terra cubito cũ minimũ a bſit. Nec ipᷣo coꝛꝑi tif:vt ĩ ceterꝭ. qm aſtula ve haſtula in fructu ẽ. UVen hec terre ꝓxiĩa laudat᷑. Altioꝛ amaritu⸗ dinẽ affert. Poſtea humoꝛ oĩs e tota ↄfluit ĩ vl cus. Habetq; picea folia pungẽtia niloq; floꝛe exhilarat᷑. ptinꝰem̃ fructꝰ a floꝛibo gignit. ¶ Abies qͥdẽ circa ſolſticiũ floꝛet. Cinꝰ ⁊ picea Semẽ voꝛ ipe poſt vigilias reddũt. Picea ⁊ pinꝰ⁊ alnꝰad aq̃ꝝ ductꝰinſcobos cauant᷑ obꝛute terra pluri mis ãnis durãt. cito vo ſeneſcũtſi nõ integant᷑ Igdem in li. xvij. Umbꝛa piceaꝝ quacũq; at tigerit eſt venenũ. Idem in li.xxiiij. Picea ex laricis foliotrita ⁊ in aceto decocta:dentiũ do loꝛi pꝛodeſt. Cinis coꝛticũ eius intertrigini et ambuſtis potus aluum ſiſtit. Urinam mouet. Suffitu vnluas coꝛrigit. Picea folia pᷣuatim iocinoꝛi ſũt vtilia.dꝛagme põdere in aqua mulſa pota. Deniq; ſiluas il⸗ las dũtaxat q̃ pice ac reſine gra radant᷑ vtiliſſi mas eſſe ptiſiqᷓ autumant᷑. Ael bis qͥ lõga egri tudine vires nõ recolliguÖt. —. — — — — — 1 ie 1 , i g Capitulum. cccluiij. Yala. Iſido.li.ety.xv.Pira videntur p dicta: eo ꝙin ſpeciẽ ignis ſint ſoꝛma lIa. Hã ab amplo incipiũt: ⁊ in angu⸗ ſtum deſinũt. Hec iumẽtis impoſita etiam ſi ⸗ uca vehemẽter oneroſa eẽ dicunt᷑. Pal⸗ adiꝰ li.iij. Cõdienda ſunt pira ita.De placi to deſcẽdente luna a.xxij.vſq; in octauã.ea⸗ dẽ poma ſicca ⁊ manu lecta hoꝛa ſecunda in qntã vel a ſeptima in decimã:a caduc diligẽ ter electa.ĩtegra ⁊ ꝓpe dura⁊ aliqᷓnto viridia implicato vaſe claudunt᷑qð operculo tegit Deoꝛſum os eius ei inclinat᷑ atq; obꝛuitur eo loco circaquẽ ꝑbennis aqua decurrit. Iteʒ que dura ſũt in carne ⁊ cute pꝛius ĩ aceto po ſita vbiſe mollire ceperint.infictile vas be⸗ ne coctum picatũq; ponunt᷑:⁊ operculo ſuꝑ neniente gipſant᷑.⁊vas bꝛeui ſcrobe demergi tim ĩ eo loco qͥ qtidie ſole tangat᷑. Plurimipi ra obꝛuta inter paleas aut frumẽta ſeruarũt Operationes ¶ Dyal.ca. de piris. Piri multe ſũt ſpẽs: ſʒ ſti ptice oẽs.vñ ad reumaticas paſſiões catha⸗ plaſmatibo adhibita faciũt:⁊ reuma compe⸗ ſcũt.Elixatura eoꝝ ad oĩa pᷣfata iuuãt.Et ſi ipᷣapira a ieiuno comeſte fuerĩt abſtinẽt ven trẽ. Et piri ſiluatici ſpẽs ſũt q̃ tarde mature⸗ ſcere pnt plus ſtiptice qᷓ; ſupꝛadicte:ſjʒ ſilib⸗ cauſis ꝓſunt.phibẽt q̊ʒ aliq fungos venenũ qmittere ſi cũ piris fuerint cocti.¶ Aui.li.ij. ca.de piris. In ipᷣis ſũt terreitas ⁊ aq̃ſitas.⁊ in nr̃a qͥdẽ terra eſt ſpecies q̃ ðꝛ ſenabꝛud.et habet magnã capacitatẽ.⁊ eſt vehemẽtis ro tunditatꝭ ſubtilis coꝛtic:eſt boni color q̃ſi pꝛeuium:q̃ſi ipᷣm ſit aqua ʒuccari coagulata plurimũ.ſed non ꝓpter ſpiſſitudinẽ ſu be boni odoꝛis valde.qð cũ arboꝛe ſua cadit ſuꝑ ter ram deſtruit᷑.⁊ iſti ſunt in qͥba nõ eſt nocumẽ⸗ tum de ſpecieb piroꝛum.i¶ Pira qᷓ nominan vur ſenia ſunt frigida in pꝛimo:⁊ ſicca in.ij. Serabꝛud v̈ ſut temperata bumida:⁊ oẽs ſpecies eiꝰ ſũt ſtiptice intrãtes ĩ emplaſtris retentiõis materieꝝ.⁊ qñũq; abſtergũt paꝝ.⁊ eoꝝ humoꝛ ẽ plurimꝰ et laudabilioꝛ humoꝛe pomoꝝ ſ̃m ꝙ dixit ruſus.iEa autẽ q̃ dicta ſunt ſenabꝛud in terra Coꝛaſceni:abſq; alijs dicta ſũt lenitiua nature:⁊ boni chimnvalde ↄſolidãt vulnera.⁊ ꝓpꝛie ſilueſtria exiccata.⁊ ſũt pᷣparatiua ſtomachi:⁊ abſcidũt tuſſim: ſedãt colerã: ⁊ ſtringũt ventrẽ.et ꝓpꝛie q̃ ſunt exiccata.i Et ĩ piris qͥdẽ eſt ꝓpꝛietas facien di euenire colicazʒ:q̃re opoꝛtet vt bibat᷑ poſt ipᷣa de ydromelle cũ ſpeciebo q ſunt vt piper et cinamomũ? his ſiłig.¶ Eteòꝝ robↄuenit fluxui ventrꝭ colerico. Einis ſpeciei eoꝝ ve hemẽtis ſtipticitatꝭ ⁊ tarde maturatiõis eſt: et cura fungoꝝ moꝛtificantiũ.⁊ qñ iſti fungi coquunt᷑ cũ piris minoꝛat᷑ nocumentũ eoꝝ. ¶ Sera. li.ag.ca. Cumechꝛe.auct. Gal.Cu⸗ mechꝛe.i.pira. Subſtãtia eiꝰ eſt cõpoſita ex ſuba terrea ⁊ aquoſa.Et ſi vis põt aliter di⸗ ci:ꝙ vna.ſ.eius pars eſt frigida ⁊ alia tempe rata.⁊ ſapoꝛ piri ⁊ ſtipticꝰcũ dulcedine aqͥſa. ⁊ virtꝰ piroꝝ eſt deſiccatiua: ⁊ ↄglutinat vul nera ſine aliq̃ moꝛdicatione.Et qñũ comedit ſoꝛtiſicat ſtomachum:⁊ ſedat ſitim.i Silue ſtre vo eſt magis ſtipticũ:⁊ plus incoꝛiat et coꝛugat ſtomachũ.⁊ iõ plus ↄglutinatvulne ra:⁊ ꝓhibet fluxum humoꝛũ.i¶Et ideʒ auct. Aben meſuav.Quãdo quodcũq; totũ coqͥʒ tur vel domeſticũ vel ſilueſtre cũ fungis au⸗ fert maliciã eoꝝ.⁊ maioꝛa ex eis ſunt foꝛtio⸗ ris vᷣtutꝭ q; parua.Parua aũt ſũt nutribilio ꝛa q; citonia.¶Etrob piroꝝ abſcindit fluxũ colericũ:⁊ excoꝛiat ſtomachũ.Et pira ꝓpꝛie generant colicã.⁊ opoꝛtet ꝙ ſumat᷑ poſt ipᷣm vinũ mellis factum cum ſpeciebus. — ONR — — * 8 ⸗7„) A 74 Meen Capitulum. ccclix. AIper latine. arabice ⁊ gre. falfel. Se p rapion li.ag. ca. falfel. piper. Et ẽ ar 5 ſE ier 2 .* boꝛ naſcẽs ĩ regiõibo indie.hʒ ſemẽ qð ſui oꝛ⸗ tu eſt longuʒz ſile faſeolis:⁊ elongat᷑ in foꝛma ſua:⁊ ẽ macro piper.⁊ intra ipᷣm ſũt qna ꝑua: ſilia gergues:q̃ qñ maturant fit piꝑ.⁊ hoc qꝛ ſepat ⁊ fit ſicut racemꝰin qbo ſunt grana par na/⁊ ſũt grana piperis.Et qñ colligit᷑ ꝑſecte matuꝝ eſt piper nigꝝ.ſed qñ colligit᷑ añ ma⸗ turat ionẽ eſt piper albũ.nã coloꝛ eiꝰ ẽ albo.et nõ recipit in coloꝛe ſuo nigredinẽ anteq; ma turat᷑.⁊ radix huiꝰ arborꝭ ẽ ſilis coſto.Eligẽ dũ eſt aũt ex nicro ẽ nouũ in q̊ ẽ ſilis fur⸗ furi graue ⁊ plenũ. S albũ meliꝰ ẽ illud qd hi ẽ rugoſũ albũ ⁊ que ⁊ lõgũ ẽ eligẽdũ illð qð qñ frãgit᷑ apparet dẽſum:hñs grana q̃ ſũt in tra ipᷣm inuicẽ iuncta:⁊ acutiſapoꝛis moꝛdi cans linguã cũ calefactõe.Radix arborꝭ hu ius vocat᷑ falfanuẽ.⁊ eſt ſimilis coſto.defert᷑ ad nos ex terra indie ¶ Oal.vij.ſim.far.ca.pi peris ſm trãſla.no. Piper radix coſto maxi me ſ̃m vᷣtutẽ ſimilat᷑. YFructꝰvᷣo eiꝰ qͥ q̃dãmõ germinat ẽ piper lõgũ.vñ et humidiꝰ exiſtit maturo.ſignũ aũt ẽ hũiditatis eiꝰ ꝙ faciliter cũ imponit᷑ ꝑfoꝛat᷑.⁊ nõ cõfeſtim moꝛdet:ſed paulatim icipit:pmanet vᷣo multũ.qͥ vᷣo q̃ſip maturꝰ fructꝰ albũ piꝑ eſt.acriꝰ exñs nigro. id eĩ q̃ſi ſuꝑ aſſalũ eſt.vtraq; ãt ſufficiẽter ca⸗ lefaciũt ⁊ ſiccant.i¶ Gal.eo.li.⁊ ca.ſᷣm trãſia. ara. Sapoꝛ piperꝭ ẽ acutꝰ.⁊ illud qdᷣ nõ ma⸗ turũ ẽ:piꝑ albũ ẽ:⁊ ipᷣm ẽ acutiꝰ nigro:⁊ ma⸗ gis pungẽs linguã:⁊ h eſt qe nigꝝ:ꝓpterea qꝛ maturat᷑:accidit ꝙ nõ recipiat aduſtionem ⁊ deſiccatõnẽ foꝛt ẽ:qꝛ minuit᷑ acuitas illa:q̃ q dẽ remanet ĩ albo. Iſte nõ due ſpẽs ſũt deſic catiue ⁊ calefactiue foꝛtiter.⁊ fructꝰ qͥdẽ eiꝰ qũñ incipit eẽ ẽ piper lõgũ.⁊ ꝓpter h̊ accidit q; bip longũ eſt hũidiꝰ alio pipere.Et ſignũ ſuꝑ rat᷑ etiã qñ terit nõ iuenit tritoꝛ ĩ pncipio ſue ↄtritiõis punctione multã.⁊ qñ incipit moꝛ dicare:nõ apꝑet moꝛdicatio eiꝰmulta anteqᷓ; guſtet.deinde remanet moꝛdicatio erꝰtꝑe nõ paruo.ſʒ piper albũ Emeliꝰſtõacho alijs Dua ve N Dpkrationes Sera. Radix piperꝭ ↄfert colice ⁊ doloꝛi⸗ bus frigidis.Eſt ca.⁊ ſic.eſt bonacolice.⁊vẽ coſitatibo ⁊ al ijs doloꝛibo fri.⁊ ẽ ſimilis coſto ſm vᷣtutẽ.⁊ piper nigꝝ acutiꝰ ẽ albo.⁊ albũ ẽ debiliꝰ eo.⁊ vᷣtur piperꝭ eſt calefactiua:attra ctiua cibi:? ꝓuocatiua vꝛine:reſolutiua ⁊ ab ſterſina obſcuritatis viſus.iſ Et qn ſumit᷑ in potu qut fit inunctio cũ eo.aut miſcet᷑ in aliq̃ vnguẽto.ↄfert rigoꝛibo febꝛiũ periodicaꝝ.et 2fert moꝛſibovenenatꝭ:⁊ expellit fetũ:⁊ potiſ ſime ſiĩ potu ſumat᷑ vl aſſidue comedat¶Et eſt ꝙ qñ elõgat᷑ tpᷣs ſuꝑ ipᷣm coꝛodit᷑: ꝑſo Trattatus qñ fit naſcale cũ eo poſt coitũ phibet impꝛe⸗ gnationẽ.⁊ hoc ſimiliter facit aſſidue come⸗ ſtũ Nã iter pᷣſtat genitale:⁊ admiſtrat᷑ ĩ lohoc ⁊ ſyrupis qͥ ſũt ↄueniẽtes tuſſi et doloꝛibope⸗ ctoꝛis.⁊ fit linitio cũ eo ⁊ melle.⁊ cõfert ſqui⸗ nãtie.Et qũ ſumit᷑i pom maxĩe cũ granis lauri aut folijs eiꝰ:ↄfert toꝛtiõibo vẽtrꝭ.et qñ maſticat᷑ cũ ſtafiſagria ⁊ cũ paſſulis facit de⸗ ſcẽdere flegma ex capite:⁊ ipᷣm ſedat doloꝛẽ. ⁊ ↄfoꝛtat vᷣtutẽ digeſtiuã.⁊ ingredit᷑iĩ ↄfecti⸗ onib ſpecieꝝ qͥb vtunt᷑ſani ĩ ↄdimẽtꝭ ciboꝝ ad ꝓuocãdũ appetitũ.¶ Et qñ miſcet᷑ cũ pice reioluit ſcrofulas.Et qñ miſcet᷑ cũ nitro ab⸗ ſtergit moꝛfeã.⁊ nõ ẽ radix piperis ʒinʒiber: ſicut put auerũt qͥ dã.ĩmo radix eiꝰ eſtſimilis coſto:q̃ quidẽ cglefacit ⁊ moꝛdicat linguã.⁊ attrahit humiditatẽ ad os:qñ micet᷑ cũ ace to.Et linimẽtũ cum eo reſoluit apoſtemata ſplenis.⁊ ſi ſumit᷑ facit idẽ.¶ Et idem aucto. ben meſuay. Pꝛopꝛietas piperis eſt ꝙ phi bet impᷣgnationẽ:⁊ max ime qũ ſumitur poſt coitũ.⁊ ꝓhibet toꝛtiões ⁊ ventoſitates qͥ fiũt in ſtomacho ⁊ in inteſtinis.⁊ exiccat flegma viſcoſum qð aggregat᷑ in pectoꝛe ⁊ pulmone ⁊ inteſtinis.⁊ digerit cibũ.⁊ nocet febꝛicitan tibo.¶ Et ſi qͥs vtitur multuʒ pipere puocat vꝛinã.Et ſi vtat᷑ eo paꝝ ꝓuocat ventrẽ. Sca mone a eſt ↄtraria in hoc:⁊ facit hoĩem ma⸗ cre fieri:⁊ deſiccat ſperma.Et in pipere albo cũ acuitate ſua eſt hũiditas qᷓ auget in ſper⸗ mate:⁊ mũdiſicat epar ⁊ ventrẽ ⁊ pulmonẽ ?ꝛ· ſtomachũ.⁊ ↄfert moꝛſibo venenoſis:⁊ cale⸗ facit neruos ⁊ muſculos ⁊ plus omĩ alia re. ¶ Paulus ca.de pipere. Piper eſt caliduʒ in qrto gradu.ſiccũ in ſcõo.Abi ſciendũ ne ali qͥ erroꝛis materia repleant᷑: pptereaqꝛ ĩ pñti lra Serapion ⁊ Dyaſco.vident᷑ cũ Galieno nõ modicũ diſcrepare dicẽtes ꝙ piper nigꝝ acutius eſt albo.i¶ Galienꝰ vero ait:q; piper albũ acutius ẽ nigro.⁊ ꝓpterea ſicut ex vᷣbis Dyaſcoꝛidis bene intuẽtibo ⁊ auide eſt mani feſtũ ꝙ piper albũ eſt duplicis generis.i Eſt quoddã piper albuʒ:qð fit qñ grana minuta q̃ fuerũt in pipere longo incipiũt ingroſſari. ⁊ vnũ ab altero incipit ſeꝑari:ſed nõ factꝰ ẽ botrus vel racemꝰ.iEſt aliud piper album qð fit cũ illa grana q̃ fuerũt in pᷣdicto pipe⸗ re albo ᷣm debitã q̃ntitatẽ fuerint aucta:et intra ſe totaliter ſeꝑata:ſicut q̃ ſũt poſita in quodã botro vel racemo.⁊ ſũt ꝓpinqᷓ matu⸗ ritati.Pꝛimũ vᷣo piper albũ qm ſopit adhuc naturaʒ piperis longi:qꝛ vicinat᷑.participat adhuc de eiꝰ humiditate:cuiꝰ gra nõ ẽ mul tum acutum. Piper aliud albũ de quo dixi⸗ mus:qð eſt in medio inter maturitatẽ ⁊ pꝛin — — 8 2= De Herbis cipium generationis eſt ſatis acutum.quare cum remoueatur ⁊ elõgatur a pipere longo non participat humiditatem eius:⁊ eſt acu⸗ tius ſeipſo cum venit ad maturitatem:pꝛo⸗ pter quã amittit de eius acuitate.¶ Et hoc idem videmus in fructib acetoſis que ſunt in medio tempoꝛe acetoſioꝛes.hoc etiã in ſe⸗ minibo eſt videndũ:ſcʒ, Feniculis: ſinapibo: et ceterisꝛꝙ ſunt acutioꝛes et calidioꝛes qui ſunt in medio cempoꝛe:qᷓ; qͥ ſunt in extremo Sic ergo ad ꝓpoſitum piper nigrum acuti⸗ us eſt albo:ſcʒ albo quod eſt in pꝛincipio ge⸗ nerationis.qꝛ no habet multam acuitatem pꝛopter humidit atem quam participat:vt di ctum eſt. hunc reſpectum habuit Serapion ⁊ Dyaſcoꝛides.i¶ Sciendũ inſuꝑ ꝙ in maio riquãtitate inueniretur de pipere albo:niſi qꝛ inficitur ꝓpter ignem.ſed illud quod non contaminatur ab igne remanet album ?ꝛ⁊ non rugoſum:qð non poteſt eſſe niſi modice q̃n⸗ tit atis:quia modicuʒ eſt illud quod ab igne impꝛeſſionem non recipit. Capitulum. ccclxx. Iper nigruz latine. arabice habelze p lim vel grana ezelean. Pperationes ¶ Serapion libꝛo aggrega. cap. habelzelim id eſt granum ʒelin.⁊ eſt piper ethiopium vel nigroꝝ ⁊ eſt granũ pingue ĩ magnitudine ci⸗ ceris:⁊ eſt citrinũ exterius:albu interius.et habet ſopoꝛem bonuʒ.defertur ex terra bar⸗ barie.¶Et illud quod nominat᷑ in barbaria croin:eſt ſimile faſeolis in foꝛma ſua: niſi qꝛ grana eiꝰ et coꝛtex eiꝰ ſunt minoꝛa faſeolis. babent nigrũ coloꝛẽꝛ acutum ſapoꝛẽ ſicut pi per.⁊ defertur ſimiliter a terris nigroꝝ.⁊ ſũt calida in tertio gradu. humida in pᷣmo.i¶ Et conferũt doloꝛi dentiũ.¶ Augent eni in ſper mate.¶ Et faciunt bonũ odoꝛem oꝛis. O — NR Capitulum.xccclxj. Iperelle latine.grece baerina.arabi ce haerinia. Serapion lib.aggrega toꝛis capᷣ.haerinia:id eſt piperella.⁊ eſt in figura ſicut piperis minoꝛis figura:ni⸗ ſi quia eſt in coloꝛe ſuo citrina. Pyperationes ¶ Serapion. In ea due ſunt virtutes cõtra rie:ſic̃ frigiditas ⁊ caliditas.¶Et idẽ aucto ritate Aben meſuay. Haerina eſt granũ par uũ minus pipere.⁊ eſt in eo citrinitas pauca: ⁊ eſt odoꝛiferũ:cuius odoꝛ ẽ ſicut odoꝛligni aloes.eſt calidũ ⁊ humidũ.⁊ in eo eſt abſter⸗ * 1 NURR G Trattatus ſio parua.¶ Idem. ꝛouocat vꝛinã multã fe tidam qñ coquitur in vino et bibitur illudvi num. ¶ Et aufert ꝓpter hec fetoꝛem aſcello⸗ rum et fetoꝛem totiuscoꝛpoꝛis.Et operatio in boc eſta tota ſua ſuba.et quando coqui⸗ tur radix et bibitur:cõfert ſicut piper nigrũ. Capitulum. ccclxij. Iretrum latine.grece dentanos.ara p bicevero achiraraha:ſiue acharcha racha. Serapion libꝛo aggre. cap̃. Achiroaraha.auctoꝛitate Dyaſco.Achirara ha:id eſt prretrum.et eſt planta cinꝰ folia ſũt ſimilia folijs dauci ngreſtis aut maratri.⁊ ſti pites ſimiliter ſicut ſtipites illius.et ſuꝑ ſti⸗ pitem eſt coꝛona ſimiis coꝛone aneti.⁊ habʒ radicem in groſſitudine digiti. Auicẽna li⸗ bꝛo.ij.capitulo de piretro. Piretruʒ plurimũ quod de hac planta adminiſtratur eſt radix eius.melius eſt illud quod eſt acutum:moꝛ⸗ Aificatiuum lingue.et magnitudo eiꝰ eſttᷣm quantitatem digiti. BPoybprrationes. Dyaſcoꝛides. Pungit linguam quãdo gu⸗ ſtatur pũctiõe foꝛti et attrabit flegma. ? ideo 5½ quando coqtur cũ aceto ⁊ fit colutio oꝛis cõ fert doloꝛi dentiũ.Et quãdo maſticatur at⸗ trahit flegma.¶ Et quãdo teritur ⁊ miſcetur cũ oleo ⁊ inungitur ꝓuocat ſudoꝛẽ.⁊ confert membꝛis ſuꝑ que vincit frigus:et conſeruat coꝛpus a nimio frigoꝛe aeris ne noceat ei.et ainiſſione ſenſus ⁊ motus.⁊ eſt eiꝰ iuuamen⸗ tum magnũ in hoĩe.⁊ cõfert paraliſi ⁊ rigoꝛi bus febꝛiũ.¶ Balienus.viij.ſimpliciũ farma coꝛum cap.de piretroplurimũ quod de eo ad miniſtratur eſt radix eius.⁊ ꝓpꝛietas virtutꝭ eius eſt ꝓpꝛietas adurens.⁊ pungit linguaʒ quando guſtatur punctione ſoꝛti:et attrahit flegma.¶ Et fedat doloꝛẽ dentiũ qui fit a fri gigditate.⁊ confert rigoꝛi febꝛium qñ fit inun/ ctio cum eo diſſoluto inoleo ante aduentuʒ paroxiſmi.⁊ confer t illi q babet ſtupoꝛem in membꝛis ante relaxationẽ.i¶ Auicẽna. Pire trum quidã extimauerunt eſſe frigidum: ſed noõ eſt:imo calidum ⁊ ſiccum in tertio gradu. extrahit flegma maſticatũ.et virtus eius eſt ꝗduſtiua. Et puocat ſudoꝛem:cum ex eo cũ oleo abſtergendo inungitur coꝛpꝰ ſi miſcea⸗ tur cũ oleo.⁊ abſtergendo inungat᷑ ex eo p⸗ uocat ſudoꝛem.fricatio facta ex eo ⁊ decocti one ipſius et oleo eius.Confert mollificati oni neruoꝝ antique:⁊ ſtu poꝛi eoꝛuʒ.⁊ ꝓhibet generatione alcuzeʒ ab eo in quo generatur alcuzez vehemẽter aperit opilationes cola⸗ toꝛij:⁊ ↄſtrictionẽ nariũ. Eteius decoctio ↄfert doloꝛi dentiũ:⁊ ꝓpꝛie frigido.Et eius acetum cõfirmat dentes motos ſi decoqua tur cũ acetoꝛ teneatur in oꝛe ¶ Et quãdo fri catur cum eo coꝛpus ante paroxiſmuʒz ngo⸗ ris cum oleo:ↄfert rigoꝛi facto cum febꝛe et gbſq; febꝛe.i Paulus ca.eſt ſiccum in tertio gradu. Maſticatum attrahit flegma pos.⁊ remouet doloꝛem ⁊ ſtupoꝛem dentiuim. ¶ Auerrois quinto libꝛo Colliget.ca.de Pi retro.Eſt calida ĩ quarto:⁊ de ea adminiſtra tur radix.¶ Conſtantinus libꝛo graduũ.ca⸗ pitulo Piretrum. Piretrũ eſt in quarto gra du calidum ⁊ ſiccum.Linguã vꝛit:⁊ flegma nimium attrahit. Ideoq; dentibus valet de frigid itate et humiditate dolentibus. Alexander ⁊ Stephanus. Illud tritum ⁊ cum melle potatum:epilẽticis valere teſtan tur. Collo ſuſpenſum aut naribus applicatũ ſubuenit infantibo epilenticis.um oleo mi xtum et doꝛſo femineo inunctum ante rigo/ ris acceſſionem venire ꝓhibet eam. ¶ Valet etiam paraliticis ac neruoꝛum mol liciei de frigiditate ⁊ humiditate totius coꝛ⸗ poꝛis. Deniq; in coꝛpoꝛe toto ex eoꝛum per⸗ uncto pꝛouocatur ſudoꝛ. — co A er “ biet n de t nul nn, D t n 9 3RRR 4 win Pie! lGqH r. ock cci ſee ol1l Sn bet Ar ola⸗ cio ne hfi! bi n 06 cq4 de n ni ni A 1 De Herbis bain tertio gradu calida ⁊ ſicca. Radix eius in medicinis ponit᷑:que in byeme colligit᷑ ac annos quinq; ſeruat᷑. Piretruʒ debet eligi cotinuum ⁊ nõ pfoꝛatum ſapoꝛẽ habens acu tum.⁊ cum frãgitur nõ pulueriſat᷑. Acumen eius nõ ſtatim ꝑcipitur: ſed debet aliquantu lum maſticari ꝛ⁊ in oꝛe teneri.Quod cotingit pꝛopter eius leuitatẽ:vel ſubſtantie ſolidita⸗ te. Nirtutẽ habet diſſoluendi:cõſumẽdi⁊ at trahendi.¶ Gargariſma factũ ex vino dulci decoctionis eius.cerebꝛum aſuꝑfluitate fle gmatica mũditicat:⁊ humoꝛes vite cõſumit ¶ Inter dentes maſticatũ doloꝛẽ tollit den⸗ tium:⁊ ſtomachi reumatiſmũ. Maſticatũ qs lingue paraliſim ſoluit. Contritum in vino ⁊ oleo decoctum ⁊ ad loca paralitica et poda⸗ grica cathaplaſmatũ valde pꝛoficit. Inus latiĩe.grece Calidariſchochia p vel azet. Arabice Cinobar. Serap̃ᷣ. libꝛo aggregatoꝛis capᷣ.Cinobar:id eſt pinus arboꝛ.Et eſtmaſculus ⁊ femina. Maſculus nominat᷑ aʒet vel cinobar.⁊ non facit fructũ magnũ:ſed de ſudoꝛe extrahitur pix:vt patet in littera pix.⁊ ibidem inuenies Capitulum. ccclxiij. ¶ Platearius. Ciretrũ eſt ſatt cõmunis her eius virtutem. ꝛ cum ligno fit lumen.? eſt i⸗ lud quod vocat᷑ teda vel ʒappinus. Et femi⸗ na eſt illa que facit fructũ magnũ.⁊ de ea eſt magna? parua.¶ Et idem auctoꝛitate Ba⸗ lieni. Minoꝛ eſt in ſapoꝛe ſicut ſapoꝛ maio⸗ ris.⁊ eſt in ea aliquantulũ amaritudinis ⁊ a⸗ cuitatis.⁊ virtꝰ eius eſt calida cum acuitate ¶ Et idem aucto. Aben Meſuay. Hagne ex pinis ſunt calide in ſecũdo gradu:ſicce in pꝛimo. Que cum bibunt᷑ cum rob mũdificãt humoꝛes groſſos ⁊ viſcoſos qui ſunt in reni bus ⁊ veſica.i Et idem auctoꝛitate Dyaſco ridis.Calidaris vel calicaris eſt fructus pi⸗ nus maioꝛ:⁊ nominatur cochia. Dbperationes ¶ Serapion. ſinus maioꝛ ↄfert ſanieiĩ p. ctoꝛe:⁊ oĩbus qbus cõuenit educi ſaniẽ a pe ctoꝛe.⁊ facit expuereſanguinem.⁊ quãdo in⸗ funditur in aqua:recedit acuitas et punctio que ſunt in eo:⁊ elongat᷑ a moꝛdicatione. Et tunc eſt cõglutinatiuus:⁊ medius inter qua⸗ litatem calidam et frigidã:⁊ inter ſubſtantii aqueam et terreaʒ.⁊ ſubſtãtia aquea in eo eſt pauca.ſed fructus q́;tum ad nutrimentũ eſt dure digeſtionis:⁊ nutrit coꝛpus nutrimen⸗ to foꝛti ¶ Idem aucto.Oyaſcoꝛidis.Quan do comedit᷑ et bibitur cum ſemine cucume⸗ ris ⁊ rob ꝓuocat vꝛinã.⁊ cõfert ardoꝛi renũ ?ꝛ veſice.Et quãdo bibitur cum ſucco poꝛtula⸗ ce:ſedat moꝛdicationẽ ſto machi:et reddidit debilibe foꝛtitudinẽ:ↄfert deſtructiõi humi⸗ ditatisEt qñ accipit᷑ ex ſuccu pini ſicut re cens:⁊ teri᷑et coquit᷑ cum rob:⁊ accipiũtur de ipſius decoctione.2E.iiij.qualibet die cõ⸗ fert tuſſi antique ⁊ vlceribb pulmonis. ¶ Idem auctoꝛitate Galieni. Minoꝛ ex eis nominat᷑ calidaris. Virtꝰ eius eſt calida et abſtergit.ſapoꝛ eſt ſtipticus:amarꝰ:ꝗcutꝰ:et cõfert ſputo veniẽti a pectoꝛe ⁊ pulmone:⁊ ẽ ſtiptica:et cõfert tuſſi ⁊ doloꝛib.pectoꝛis qñ ſumitur ſola aut cũ melle.¶ Et idem auctoꝛi tate Aben meſuay. Magne ex pinis ſunt ca lide in ſecundo gradu:ſicce in pᷣmo.Que qñ bibunt᷑ cũ rob:mundificãt groſſos humoꝛes ⁊ viſcoſos qͥ ſunt in reniba ⁊ veſica.⁊ confert ſaniei eoꝛum ⁊ lapidi. Reſina eius deſiccat ⁊ calefacit.⁊ eſt dyafoꝛetica.Pꝛo qua lege ca⸗ pitulũ reſina. ¶ Et idem auctoꝛitate G alieni Coꝛtex ⁊ folia pini que eſt minoꝛis:q̃ eſt no⸗ minata calidaris.habent in ſe virtutẽ ſtipti⸗ cam:que curat tenaſmonem quãdo apponit ſicut emplaſtrum.? nõ eſt medicamẽ melius in hoc.⁊ quãdo bibitur ſtringit ventrem.⁊ eſt conferens cõbuſtioni aque bulientis.⁊ ſimi⸗ L i „ Tractatus liter coꝛtex illius ſpeciei que ðꝛ cochia.⁊ eſt maſculus cõſimilis in virtute:niſi qꝛ virtus eſt ei debilioꝛ vᷣtute illiꝰ. ſed folia iſtaꝝ arbo rũ q̃ q ſunt magis bumidacoꝛtice ipaꝝ:ha⸗ bent in ſe virtutẽ qua incarnant ꝑcuſſione. . ¶ Sed pini magne. Uirtus folioꝝ ⁊ coꝛticꝭʒ eſt foꝛtis in omibo iſtis.ſed fumus qͥ eleua⸗ tur a ligno pini confert multum fluxui pilo⸗ rum palpebꝛarum:⁊ coꝛruptioni lachꝛyma⸗ rum:⁊ curſui lachꝛymarum abeod. Coꝛtex arboꝛis pini minoꝛis et coꝛtex co⸗ chie:⁊ eſt acʒ:omẽs ſunt ſtiptice.et cõferunt patientibo tenaſmonem quado teritur ⁊ pul ueriſatur ſupꝛa locum.et quãdo de ipſis mi⸗ ſcetur cum litargiro ⁊ puluere olibani ↄfert vlcerib que apparent in coꝛpoꝛe ⁊ cõbuſtio⸗ nib ignis.et quãdo cõficitur cũ cera diſſolu ta cum oleo mirtino:conſolidat vlcera que dicuntur foꝛmicene augeantur in coꝛpoꝛe.?⁊ fit cum eo fumigium matrici:⁊ expellit feti moꝛtuum et ſecundinã.Et quãdo bibit ſtrin git ventrem:⁊ mouet vꝛinam. ¶ Balienus.vij.ſimplicium farmacoꝛum ca pitulo de pinea. ſm tranſiationem grecam. Comifructus:id eſt pinea quam ſcrobiliam nominãt.tota quidemviridis.habet qͥd ama ritudinis ⁊ acredinis.⁊ pꝛopteres quidẽ em⸗ picis et alijs quicunq; indigent ea q̃ fᷣm pul⸗ monem ex toꝛace faciliter extuſſire ⁊ expur⸗ gare idonea eſt.eſibilis vero fructus eiꝰ.Eſt quidem cibus difficile digeſtibilis et foꝛtis. eſt autem ⁊ vt farmacum:⁊ ad leniendũ aſpe ritates idoneum.⁊ maxime quando in aqua infuſus:diſpoſuerit in eo totam quantã ha⸗ bet acredinem. Reliquum enim ome immoꝛ⸗ dicaciſſimum fit.in medio enim calidũ et fri⸗ gidum equaliter conſiſtens ex aquoſa et ter⸗ reſtri ſubſtantia habet craſim. acetoſa autem minime participat. Et ideʒ in libꝛo de cibis capitulo de pinea Magne ex eis euchimie ⁊ groſſe chimi ge⸗ neratiue.Et ideo nutriunt coꝛpus nutrimen to foꝛti:nõ tamen bene digeſtibiii. ¶ Auicenna libꝛo.ij.ca.de pino. Virtꝰ coꝛti⸗ cis maioꝛis ſoꝛtioꝛ eſt.Et coꝛtex eius que no minatur ſufine eſt debilioꝛ. In coꝛtice eiꝰ eſt ſtipticitas plurima.⁊ vermis qͥ exiſtit in ipſa eſt in virtute cantaridis.Coꝛtex eiꝰ contert vlceribus coꝛdicalibus.⁊ in ipᷣo eſt virtꝰ cõ⸗ ſolidatiua:⁊ in coꝛtice ipſius eſt de ſtipticita te quod ꝑuenit ad hoc vt ſanet abꝛaſionẽ qñ ſuper ea ponitur vt emplaſtrum. Capitulum. ccclx iij. Impinella. Pandecta Pimpinella ẽ p herba multuʒ ſimilis ſaxifrage. VUn de verſus. Pimpinella pilos ſaxifra ga non habet vllos. Dperationes ¶ Virtus eiꝰ eſt q̃ abſtergit ⁊ foꝛtificat ⁊ mũ⸗ dificat epar ⁊ renes qñ in eis ſunt opilatio⸗ nes.i Quãdo bibit᷑ de radice eius quãtitas amigdale a mulieribo que nõ bene purgãtur inpartu mũdificat eas per menſtrua. ¶ Et quãdo bibitur cum vino:confert dolo⸗ ri ventris ⁊ yctericie ⁊ doloꝛi veſice ⁊ renum. ¶ Et quãdo coqͥtur cũvino ⁊ bibitur ſtringit ventrem. Et quando bibitur ex ſemine eius cũ vino ſtiptico cõferunt fluxui ventris. ¶ Radix pimpinelle pᷣſeruat a peſte maſtica⸗ tam:⁊ in collo ſuſpenſum. Itẽ abſtergit veſti gia nigra in cute.Conferi podagre. ¶ Radix pimpinelle maſticata longo tempo re apparet in ea acumẽ cũ pauca amaritudie et cum acredine.pꝛopterea igitur diuretica vꝛinarum pꝛouocatiua. Capitulum. ccclxv. Ocogs dW „ν S le itre — ⸗ us cſi o die l — Friidemon. Pan. Peridemon grece p velliceos vel exacãton.arabice gri⸗ math.latine Capꝛifoliũ.i.mr ſiluaꝝ. Hperationes ¶ Dyaſc. ca.liceos vel exacãton fo.ſũt buſſo ſilia atq; ſpinoſa. g̊na eiꝰ viridia.⁊ cũ matura uerint ceraſis ſilia. Haſcit ĩ ſiuoſis loc cuiꝰ fo.⁊ gna ⁊ radix ĩ vnũ ↄtũdunt᷑:⁊ cũ aq̃ dulci coquunt᷑ vſq; ad groſſitudinẽ Hec aq̃ ẽ deſic catiue vᷣtutꝭ:⁊ ex pᷣrijs Spoea.c ſcz ẽ exte⸗ nuatoꝛia.digeſtoꝛia ca.⁊ fri. et õ diafoꝛeſim facit.¶ Yacit autẽ ad herpe⸗ tas: ⁊ ad vlcera epatis ⁊ ad parotidas.et pu trida vlcera ex ſucco fructꝰ eiꝰ fit licium pqͥ lege ca.licium ſuperius de.l.cclxv. Capitulum. ccclxvj. Ingria latine.grece ſcalones.arabi era. lib. ag. ca. Hai⸗ xoff eſt ex ſpeciebo pmeaꝝ. ſo.eiꝰ ſũt ſilia cameleonti albe:niii qꝛ ſunt nigrioꝛa.et hʒ virgã longã folijs plenã.⁊ ſuꝑ ipᷣm ẽ capi⸗ tellũ ſpinoſum.et hʒ radicẽ nigrã ⁊ groſſam. ⁊ eſt qð de ipᷣa planta adminiſtrat᷑. Gal. Vir⸗ tus eius eſt q calefacit in.ij.grg in vltio eiꝰ. ce Haixoff. ⁊ in pncipio ſcði:⁊ deſiccat in. iij. Planta illa comeditur recens ſicut ſparagus. ſtipticã hñsvim. S — Dperationes. ¶ Balienus. Pꝛouocat vꝛinam multam feti⸗ dam quãdo coquitur in vino ⁊ bibitur illud vinum..iEt qñ coquit᷑radix et bibit᷑:aufert fetoꝛem aſellarũ ⁊ fetoꝛẽ totius coꝛpoꝛis. & Tractatus Capitulum. ccclxvij. Dilliũ latine.grece pipſilliũ.arabi⸗ p ce haʒarachona vl beſtercaton. Se ra.li.ag.ca.Haʒarachona au. Dyaſ. Haʒarachona:id eſt pſilliũ:eſt herba hñs fo lia piloſa.virgas hñs lõgas mẽſura vniꝰpal mi ⁊ tota herba puoſa.Et exitꝰ ra muloꝝ eo rũ ẽ a medio virge.⁊ ſunt ĩ ipᷣo capitella duo vel tria rotũda.in qͥba eſt ſemẽ ſimile pulicibꝰ nigrũ ⁊ duꝝ.⁊ ẽ illud qð ex eo admiſtrat᷑. Ga lie.viij.ſim.far.circa finẽ ca.de pſillio ᷣm trãſ lationẽ grecã. Pſilliũ ſemẽ eiꝰ maxiĩe vtile ẽ ex ſcdᷣo gradu infrigidantiũ.ex cõplexiõe ve ro q̃ eſt ̃m ſiccationẽ ⁊ humectationẽ mediũ eſt qddã ⁊ moderatũ. Dyaſ.ſᷣm trãſia.grecã ca.de pſillio.Piꝑſilliũ aut quiĩnofolion quẽ ſiculi dicũt criſtallũ.aut ſquinnomella:folia hʒ carnopoclion ſilia ⁊ aſꝑa. Uirgã hʒ duo⸗ bus palmis longã.cuiꝰ frutex piloſus ſpino ſa eſt.coma eiꝰ a medietate incipit virge.in q capitella duo vel tria ſunt cõſtricta.in qbo ſe⸗ menẽ pulicibo ſile nigrũ ⁊ durũ.naſcit᷑ in cã⸗ pis. Aui.li.ij.ca.de pſillio.Pſilliũ qͥdẽ ẽ duo rũ modoꝝ:hyemale ⁊ eſtiuũ.et potio cuiuſii⸗ bet eoꝛũ ſit pondus.ij.ʒ.meliꝰ eſt illud qð eſt magis groſſum.qð ſubmergit᷑ in aq̃ fri.eſt et bu. in. ij. gra. Cli. ca. de pſillio. Pſilliũ berba eſt ſilis ambꝛe:faciẽs ſemĩa ſicut ſemina lini ſed mĩoꝛa ⁊ ſubnigra qᷓſitendentia ad purpu⸗ reitatẽ.qᷓ ſemẽ eſt melius qð ſubmergitun in aq̃. dicta ẽ herba ſic: eo ꝙ ſemen ſimile pulici habeat. ⁊ iõ iſta herba ſic ðꝛ infra a qbuſdam pulicaris:eo ꝙ ſemẽ factũ ẽ ad ſilitudinẽ pu licis. vnde pſillos.i.pulex. Johes meſ.ca.de pſillio. Pſilliũ eſt de alterantiba cõplexionẽ⁊ ſolutionẽ facientibo.⁊ eiꝰ ſolutio fit ꝓpꝛie lam bꝛificando.Eius aũt aliud ẽ albũ.aliud ſub⸗ nigrũ.aliud ad purpureitatẽ declinãs. He⸗ lius eſt qð eſt cõpletũ ⁊ groſſuʒ.⁊ eſt grauius ⁊ ſubmergit in aq.cõpoſitũ ex duabo ſubſtan tijs q̃ ſepararipoſſunt:inter quas eſt coꝛtex ſeparans.Eſt eni duplex in eo ſuba:ſcʒ De dullaris.⁊ ẽ in ea ſubſtãtia expanſa ſupꝛa coꝛ ticem ipſius.ſubſtãtia autẽ interioꝛ medulla ris ca.eſt ⁊ ſic.in.iiij.gradu.⁊ eſt acuta vehe⸗ mẽter.inciſiua:rubificatiua ⁊ vlceratiua.⁊ ẽ de genere veneni. Bubſtãtia aũt eius exteri oꝛ ſupꝛa coꝛticem eſt ex multũ infrigidantibo. Et dixit Ruffus.Eſt fri.⁊ hu.in.iij.gradu.et exceſſit.Et dixit Oyaſco.Eſt in ſecũdo.⁊ eſt verius. Inquit enĩ Hypocras in epidimijs. Non eni eleuat᷑ res frigida iuncta cum humi da ſupꝛa ſcᷣm gradũ.Et dixit GBalienꝰ. Hu⸗ mida res nõ tranſgreditmetã vſq; ad quam uenimus humidũ eſſe cauſaʒ doloꝝ inqntuʒ poteſt extendi regimen hoĩs ꝓpter qð non in humidũ.ſed inqntuʒ poteſt eſſe cũ materia:q quantitate ſua mouet᷑ ad ſolutionẽ cõtinui⸗ tatis.Quod ex eo conquaſſatuʒ eſt cũ aqua fontiũ frigida.⁊ fit muſcilaginoſum ⁊ bibit᷑ ſi cut eſt.⁊ ꝓpꝛie cũ oleo violarũ aut ſyrupo vio larum ſoluit ventrem.quod autẽ ex eo frixũ eſt ⁊ conquaſſatur cum oleo roſaꝝ:eſt medi⸗ cina fluxus ventris ⁊ diſſinterie. Contrituʒ gautem nullo modo potui pꝛopinandum eſt. occultat enim cõtritio ſubſtantiaʒ eius.me⸗ dulla rem vlceratiuam ⁊ excoꝛiatiuam. DPDperationes ¶ Serapion aucto. Dyaſ.Habet virtutẽ in/ frigidatiuã quando fit emplaſtrumcum eo ?· oleo roſaꝝ ⁊ aceto ⁊ aqua:⁊ cõuenit doloꝛibb iuncturarũ ⁊ apoſtematibo que fiũt in radice auris ⁊ cõcuſſioni neruoꝛum.i Et qñ fit em plaſtrum ad ramicẽ pueroꝛũ:⁊ ad eminentia vmbilici infantium:curat eos.cõuenit ad ſo dam cum oleo roſaꝝ ⁊ pauca aqua ⁊ aceto. ¶ Et qñ opoꝛtet ex eo fieri emplaſtrum:acci piatur de eo quantitas aliqua ⁊ teratur ⁊ in⸗ fundatur in agua.⁊ qñ inſpiſſata fuerit:aqua ipᷣa nõ extendatur:⁊ fiat emplaſtrũ.qm ipᷣm infrigidat infrigidatione foꝛti:⁊ ſtringit ⁊ au fert lacrimas oculoꝝ.⁊ cõuenit obtalmie ca lide et doloꝛi capitis qũ infundit᷑ in aqua li/ nita penna.fronti apponit᷑.⁊ quãdo aqua eiꝰ bibitur cum zuccaro:extinguit feruoꝛeʒ acu tarum febꝛium ⁊ ſitim:⁊ ſoluit ventrem.iEt idem auctoꝛitate Aben meſuay. Sedat do⸗ loꝛes pungitiuos ventris.et lenit aſperitatẽ vlcerum ⁊ inteſtinoꝛuʒ.⁊ abſcindit tenaſmon ⁊ cõuenit doloꝛi capitis qui fit a caliditate.⁊ ſuccus folioꝛũ eius eſt ex medicinis laxati⸗ uis ꝓpter frigiditatẽ ⁊ humiditateʒ q̃ ſunt in eo.⁊ cura nocumẽti eius ẽ cũ medicinis ca.? ſic.¶ Et idẽ auc.Habix. Semen pfillij eſt ſi⸗ cut coꝛiandrũ humidũ.qñ dat᷑ ex eo parũ.ſe⸗ dat inflationẽ colere:⁊ ebulitionem ſanguis ca.aduſtionẽ fe.calidaꝝ acutaꝝ.Et ſi dat in potu de muſcillagine eiꝰ ↄuenit babẽtibo bir ſen:⁊ ſedat ſitim eoꝝ magnam:⁊ laxat qͥdem ventrem.¶Et ſi datur in potu crudum ⁊ aſſa tum ſtringit ventrem.ſimiliter etiã faciũt ſe⸗ mina lini ⁊ ſemia marrubꝝ:et grana mirti:et ſemen poꝛtulace:⁊ ſemẽ oʒimi.laxant eni cru da ⁊ ſtringũt aſſata.Et quatitas eiꝰ que dat de pflllio eſt. z.ij.infuſo in aq̃ donec egrediat muſcillago eius:et bibatur cum zuccaro al bo:aut cum iulep. ¶ Et folia pſillij quando emplaſtrantur ſuꝑ apoſtemata in pꝛincipio 2 =☛☚ —— — — = r +2 — ⸗ — ei l o orin ie ſn b lio⸗ na 1 A jin 1a ſec an gen z 61 De Herbis aperitionis eoꝛum refrigerant ea.et ſipote⸗ tur ex eo parũ:cõuenit egritudinibo que fiũt a ſanguine.⁊ nimis ex eo acceptum mducit ſincopim in oꝛe ſtomachi:⁊ foꝛtaſſe occidit: niam nimium ex eo eſt venenum. Et cura eius eſt ꝙ det᷑ in potu mel bullitũ — cu qaang calida et qqua aneti ſicci Joh̊.meſ. Pſilliũ conquaſſatũ cum aqua fri.ſicut dixi mus ſolutiõe educit colerã.⁊ ↄuenit fe.multe inflãmatiõis ⁊ ſiti vehemẽte ca.⁊ ſedat inflã mMgtionem ſpiritualiũ:⁊ lenit pectus. ¶Et conquaſſatũ ſicut diximus ↄuenit flu⸗ ,ui colerico ⁊ diſſinterie:⁊ fluxui mẽſtruali. ⁊ pꝓpꝛie poſt potũ ſcamonee et medicinarum acutarũ.Doſis eiꝰ a.ʒ.i.vſq; ad tres.timeat gutẽ ipᷣm habens debilitatem viſcerum. ¶Auicẽna. Quod ex eo frixũ ⁊ inuolutũ in oleo roſaꝝ:ſtipticũ eſt ⁊ ſedat doloꝛem moꝛe emplaſtriſuppoſitũ cum aceto.Adminiſtrat etiã conquaſſatũ cum aceto ſuꝑ apoſtemata calida:⁊ foꝛmicam ⁊ heriſipilã.⁊ ꝓpꝛie q̃ ſunt ſub aure ⁊ ſuꝑ flegmatica:fit ex eo emplaſtꝝ tenſioni neruoꝛum:⁊ ipſoꝛum ſpaſmo ⁊ poda gre.et doloꝛibo iuncturaꝝ ca.cũ aceto ⁊ oleo roſarum conuenit ſiti vehemẽti colerice.eiꝰ quod ex eo frixum eſt pondus.ij.3.⁊ inuolu⸗ tum in oleo roſarũ ſtringit ⁊ conuenit diſſin terie:⁊ ppꝛie infantiũ:⁊ quod ex ipᷣo muſcilla ginoſum eſt.⁊ ipᷣa muſcillago ipſius cũ oleo violarum ſoluunt.ſi bibatur ⁊ tũc ſedabit in flãmationem febꝛium acutarum. Capitulum. ccclxuiij. ODOlegium. Dyaſcoꝛides. Polegium p omnib' eſt notũ. Huius virtus ter⸗ mantica eſt. Ex herbario. Polegiũ maſculus eſt ⁊ femina. M aſculus floꝛẽ ha⸗ bet albũ. Femina rubeũ vtrũq;.¶ Plateariꝰ Poleum calidũ eſt ⁊ ſiccum in tertio gradu: cu ius virtꝰ cõſiſtit in folio ⁊ ĩ floꝛe. empo re floꝛum colligitur:⁊ ꝑ annum ſeruatur. Dperationes ¶ Dyaſco. Po legiũ calefacit nimis extenu at de toꝛace ⁊ pulmone pingues et viſcoſos bumoꝛes facile ꝑos ſpuere facit. Nauſeamꝛ moꝛſum ſtomachi cũ puſca bibitũ ſeparat ni gram colerã ꝑ ventrem deponit. cumvino bi bitum moꝛſibo venenatis occurri. Siccum et combuſtum gingiuas confir⸗ mat cimn polenta adhibitum omnmho tumoꝛi bus vtile eſt. Solum impoſitum medet᷑ po⸗ dagricꝭ. ¶ Cerotis mixtũ papulas limpidat Spleneticie impoſitũ cum ſale pꝛauos hu- moꝛes exurit. In balneis infricatum pꝛuri⸗ ginem tollit. Fomento tumoꝛes ſtericos mi tigat.O doꝛ eius nauſeam pꝛohibet. ¶ Tuſſientibopꝛodeſt.⁊ eſt diureticumvalde Huius genera duo ſunt.ſcilicet maſculus qͥ floꝛem generat album:⁊ femina purpureum. ¶ Platearius. Polegium valet contra frigi dum reuma. Vinum decoctionis eius ↄtra frigidam tuſſim ex glutinovel aquoſo humo re.contra doloꝛem ſtomachi ex frigiditateꝛ ventoſitate.¶ Ex herbario. Si infans ĩ vte ro moꝛtuus fuerit:huius tres ramirecentes triti:⁊ in vino veteri potati mire ſanant. Va let ⁊ ad veſice vel calculi ⁊ ad coꝛdis pectorꝭ ſtomachi toꝛacis ve doloꝛem.i Pliniꝰ libꝛo decimo. Dagna eſt cũ menta ſocietas ad re creandos animo deſectos.Ad oꝛis vlcera⸗ tionis ⁊ ad tuſſim efficax hab etur. ¶ylos recentis incenſus pulices odoꝛe ne cat.Ad hyemem cum ſale eſt vtile.Eſtate ca loꝛes ſedat. M Macer. eruida pulegij vis ſiccaq; dicit᷑ eſie.Tertius a medici datus eſt gradus hu⸗ ic in vtroq;. Sepius hanc herbã ſi pꝛegnãs ſumit aboꝛtit. enſtrua deducit cum vino ſumpta repente. Hocq; modo tardas hec ex trahit herbas fecundas ⁊c. J Tractatus q; populo ⁊ edere.Tria ſũt ppli gña. vicʒ al⸗ ba ⁊ nigra ⁊ q̃ limbica appellat᷑ minima folio ac nigerrima fungiſq; enaſcẽtibo. Hec etiam — Capitulumm ertlxir. O pulus arboꝛ. Pãdecta Populłꝰar boꝛ duas hʒ ſpẽſ. vñ Dyaſ. duo facit capla. Unũ ſic incipit. Populꝰ quã leuce dicũt ⁊c̃. Aliud ſic Agiros.i. Populꝰ arboꝛ quã alij leuce vocãt ⁊c̃.in fine ca.Aliqͥ inqt ꝑhibẽt arbor eiꝰ lacrimũ in oꝛidanũ di ſtillatũ ſuccinũ facere.i.karabe ⁊c̃. Auicẽ.ſil facit duo capła. VUnũ qð incipit haur roma nũ volens dicere agiros:vt Dyaſ.dicit.Ali ud akaroſa.Pli.tria gña ppli facit:alba:ni⸗ gra.⁊ q̃ limbicavocat᷑ mima folia nigerrima alba folio bicoloꝛ ſuꝑne cãdicans: inferioꝛi pte viridi hinc nigra.q̃ inuẽta circinate rotũ ditatꝭ.fo.ſũtvetuſtioꝛa ĩ angulos exeũte ecõ trario edere anguloſa rotũdant᷑. Iſi.Popu⸗ lus dicta ẽ:eo ꝙ ex eiꝰ calce multitudo na⸗ ſcat᷑. Cuiꝰ genꝰ duplex.Nã alteraẽ alba.alte ra nigra.Alba ppls dictaẽ:qꝛ fo.eiꝰ vna ꝑte ſũt alba.altera viridia.E ſt ̊ bicoloꝛ hũs q̃ſi noctꝭ ⁊ diei notas. Generat etiã reſinã:q̃ ele ctrũ noĩat᷑circa oꝛidanũ fluuiũ.vel vt alij me moꝛant᷑ ĩ finibo ſyrie. Ambꝛo. Bicoloꝛẽ pplłs Arboꝛ vicʒ coꝛonis vmbꝛoſa victricibo.Pli. li.ij. õtes amat ppls ſi ⁊ buxꝰ.nec niſi in aq̊ſis ꝓuenit pplłs.ſiè nec ſalix nec alnꝰ.Vni tas vᷣo folioꝝ cuiuſq; ꝑmanet ĩſuo gne.pᷣter mens eſt Auicẽne ⁊ alioꝛum autoꝛum. Hoyoperationes ¶ Dyaſco. Populus arboꝛ calefacit ⁊ hume ctat mediocrit᷑.Huiꝰ coꝛtex bibita iſthiadi cis medet᷑.⁊ ſtrãguirijs ſubuenit. Hulti eti am dicũt ꝙ eadẽ bibita eſt rene velvꝛina bur donis gñare nõ ꝑmittit.i¶ Eius folia bibita poſt purgationẽ mẽſtruoꝝ ſili mõo ceptũ nõ admittũt. Succꝰ folioꝝ eiꝰ doloꝛiby auriũ ſubuenit.¶ Succus ſemiĩs eiꝰ melle mixtꝰ caligines oculoꝝ detergit. Itẽ folia cũ ace⸗ to cathaplaſmata podagricq medent᷑.¶ Se⸗ mẽ vᷣo cũ aceto bibitũ epilẽticos curat.Re⸗ ſina eiꝰ virtute calidioꝛ eſt.⁊ malaginatibus vtiliter miſcet᷑. Aliqͥ etiã ꝑhibẽt huiꝰ arbor⸗ lacrimũ rodanũ diſtillatũ? coagulatum ſuc⸗ cinum facere.quod tritum ac bibitum ſolu⸗ tiones ventris cõſtringit ⁊ ſtomachũ reficit Ac fluoꝛem ſanguinis repꝛimit.¶ Conſtan⸗ tinus. Populus calida eſt ⁊ ſiccaĩ pᷣmo gra du. aliquantulum habens pon ticitatis.Eo⸗ leram rubeã purgat. Pꝛodeſteis qui doloꝛẽ habent in capite. aut apoſtema vel ydropis ſim.conſtipatos etiam ventres purgat. n —w . f f f -- —— — — — —.— — — =☛ 4 dli⸗ ian nn. ſe nſn nſo Uin nog , olon rope „* Prherbis Capitulum. ccclxx. Ollipodiũ latine.grece dipteris.ara p bice biſbeyg. vel biſte vel filicica. BSerg. i. ag. ca. biſ beyg auct. Dyaſ. Biſ beyg.i. Polipodiũ eſt plãta naſcẽs in ru pibo ⁊ ĩ ſaxis ⁊ in muris hũidis antiqͥs ⁊ ſuꝑ ſtipites. ⁊ iuxta radices antiquaꝝ arboꝝ ma xime quercꝰ:cuiꝰ longitudo ẽ vniꝰ palmi.et eſt ſilis herbe decẽ baracos.⁊ ſuꝑ ipᷣm ſũt pi li:⁊ eſt alta:ſed nõ eſt exaltatio eiꝰ ſubtilis ſi cut baracos.⁊ hʒ radices ſuꝑ q̃s ſũt pili a q̃ egrediunt᷑ rami.⁊ radix eſt ſilis aĩali qᷓttuoꝛ⸗ decim pedũ:qð nominat᷑ ſcolaca:id eſt ſcolo pendria.⁊ groſſitudo eus eſt ſicut digitus.⁊ coloꝛ eius interiꝰ eſt viridis ad albedinẽ de cliuis ⁊ dulcis ſapoꝛis.⁊ eſt illa q̃ cediti vſuʒ medicine. Dyaſ.ca.de polipodio. Polipodi⸗ um naſcit᷑ in parietibo humectis ⁊ circa radi ces arboꝝ vetuſtaruʒ in quercub. Radices ſunt illi aſpere ⁊ illigate ſicut polipus.groſſi tudinẽ digiti habẽtes. Roſa vero deintꝰ vi⸗ ridis ⁊ ſubalbida apparet. Pliniꝰ ca.dꝛiopte ris vel dipteris in arboꝛib naſcit᷑ filici ſimi⸗ lis tenui folioꝝ ſub dulcium inciſura radice hirſuta:⁊ cetera.Hoc nomẽ videt᷑ cõpoſitũ ex dꝛio qð eſt quercꝰ:⁊ pteris q̃ eſt filix.dꝛio⸗ pteris ſcripſit Stephanꝰ. ⁊ aliqͥ dicũt ꝙ vo⸗ catur filix maſculus.ſed filicẽ femina inueni es ſuꝑpius de.f.in ca.cc.Gal.viij.ſim far capᷣ. de polipodio.in ſapoꝛe eiꝰ eſt dulcedo et ſti pticitas. Virtus eius eſt q̃ deſiccat deſicca⸗ tione ſoꝛti ſine moꝛdicatiõe.⁊ eſt laxatiua.et habet vim putrefactiuã vnde⁊ pilos nudat. HPoperationes Johãnes meſue.ca.ð polipodio.Polipo⸗ diũ eſtradix plante:cuiꝰ oꝛtus eſt ſuꝑ arbo⸗ res ⁊ ſuꝑ lapides.Et vocauit eã grecus fili⸗ cem arboꝛis.⁊ illud qð na ſcitur ĩ lapidibo bu miditatẽ habet ſuꝑfluaʒ indigeſtam faciens ventoſitatem: ſubuerſionẽ ⁊ nauſeã. VUerum melius ex eo eſt arboꝛeum.etꝓpꝛie qñ naſcit ſuꝑ arboꝛem poꝛtantẽ glandes.⁊ eſt cũ ꝓpꝛie⸗ tatibo bonis.? ꝓpꝛie qð eſt groſſum ſi olidumꝛ nodoſum:⁊ cuius coloꝛ partic ipat gliqd ni⸗ gredinis ac rubedinis:ſed parũ:⁊ cuius con fractum eſt ſicut coloꝛ fiſtici: ⁊ in quo eſt ali⸗ qͥd ex aromaticitate. aliud eſt in cuiꝰ ſapoꝛe eſt dulcedo cũ inſipiditate derelinquẽs in gu ſtu aliquid ex amaritudinevltimo: ⁊ qð eſt re cens.Et idẽ auc. Dvalſ.ca.eſt in. iij.ſic. in.ij Et idẽ auc. Haly ca.eſt et ſic.in ſecũdo reſo⸗ lutiuũ humiditatũ groſſarũ ac viſcoſaꝝ.⁊ ex ſiccatiuum: ⁊ abſterſiuumꝰ reſolutiuum.⁊? eſt bibuur ſimplici ex maxime deſiccantibo extenuantibo coꝛ⸗ pus.⁊ facit ſubuerſionem⁊ nauſeã.⁊ eſt eius operatio debilis ⁊ rarda:⁊ tollitur ab eo no⸗ cumentũ pꝛimũ:adminiſtrãdo illud cũ aqua mellis:⁊ aqua paſſularum ⁊ o. ¶Et idem auct.Humay coquit᷑ cũ iure gal⸗ loꝛũ ⁊ gallinaꝝ:⁊ fit ſolutiuũ bonũ.⁊ ſimili⸗ ter cũ aqua caſei:⁊ fit ſolutiuũ conueniens. auferunt ei nocumentũ ſecundũ.ſi admiſcet ei aliquid de cõfoꝛtantib ſicut ſunt ſemĩa re dolentia.⁊ ſpecies ſicut ſunt daucus ꝓpꝛie ⁊ gniſi:⁊ ſemen feniculi ʒinʒiber ⁊ ſimilia. deco ctionẽ autem ſufficientem ſuſtinet. ¶ Serapion aucto. Dyaſ.Habet virtutẽ ſol uentẽ.datur vero cocta cũ iure gallinaruʒ:⁊ oleribo aut cũ piſcibo ⁊ cũ mulſa aut ſicla aut ſimilib:⁊ melancoliã ⁊ flegma deponit. Ca⸗ thaplaſmatibo adhibita condilomata aniſol uit. ⁊ qñ deſiccatur ⁊ teritur ⁊ dat᷑ in potu cũ mellicrato purgat flegma et melancoliã.⁊ qũ fit emplaſtrũ cũ eo ↄfert attritionibd neruoꝝ ⁊ ſciſſuris digitoꝝ et emoꝛroidibo. Et idem aucto. Aben meſuayv. Pꝛopꝛietas eius eſt purgare melancoliam:⁊ flegma ſine punctione et malicia.⁊ melius eſt eo ex citri num:cnius ſopoꝛ vergit ad cõpunctionem et groſſitudinem et dulcedinẽ.⁊ groſſitudo eiꝰ eſt ſicut digitus. Et qui vult ipᷣm ſumere:de⸗ coquat in aqua ſicle decocte:⁊ poſtea bibat. quando autem vis ponere in decoctione nõ opoꝛtet vt rectifices ipᷣm aliter niſi ꝙ terat ?ꝛ miſceatur cũ eis.Doſis eius decocti aut in⸗ fuſi eſt a.ʒ.ij.vſq; ad.v.⁊ ſine decoctione aut ſine infuſione a. z. i.vſq; ad.ij. ¶ Et idem auctoꝛitate meſcha. Pꝛopꝛietas olipodij eſt purgare leniter melancoliam ⁊ b iter cum zuccaro:aut mixtuʒ cum aliqbus decoctionibo aut confectioni⸗ bus.Et ingeniati ſunt aliqͥ medicoꝛum ad il los qͥ non poterant aliquas medicinas acci pere.pꝛoijcere ipᷣm tritum in aliquibo cibis ipſoꝛum: ⁊ purgat leuiter melancoliam. Do⸗ ſis eius ſimplic iter cum zuccaro eſt.z.ij. de⸗ cocti autem cum medicinis.ʒ.iiij. Johannes meſue. Solutione egucit cole rain nigraʒ cum facilitate.et groſſuʒ flegma 2 muſculaginoſum ⁊ imaterias iuncturaruʒ. et confert colice:ſᷣm omnem modum admi⸗ niſtrationis eius⁊ duriciei ſplenis:⁊ ꝓpꝛie cũ epithimo et ſale indo. W ſEtↄfert ad febꝛes melãcolicas.et ppꝛie cũ aqua mellis:et ſanat ſciſſuras que ſũt ĩ mani bus. Doſis eiꝰ eſt a.ij.aureis vſq; ad.iuj. ¶ Auicenna in libꝛo de viribus coꝛdis dicit Tractatus Capitulum. ccclxxj. Olicaria latine.grece coniʒa.arabi p ce gaſir. Dyaſ.ca.ð coniʒa.alia ẽ ma ioꝛ atq; odoꝛe guioꝛ.alia parua⁊ odo re iocũda.ĩter has alia ẽ media generabilio⸗ ris odorꝭ.q̃ꝝ pma appellata ẽ coniʒa lata ſi⸗ ue vanitis.vel vt latini armẽetalis. Itẽ ſcõᷣa vocat᷑ etiã labanotis.ſiue vt latini piper ma rina vl ſiriſcarꝰ.media appellat᷑ etiaʒ coniʒa ceſaleos.ſiue vt latini thimꝰ mioꝛ.maioꝛ aũt ⁊ mĩoꝛ coniʒa hñt ſo.ſilia oliue ſʒ aſpa et pin gnia⁊ viſcoſa.mĩorꝭ vᷣo ſo.odoꝛata ſũt.maio ris guis odorꝭ.q̃ etiã ĩ frutice maioꝛ ẽ.virga maiorꝭ ẽ lõgitudis cubitꝭ duobo.mĩoꝛ vero vniꝰ pedis lõgitudiepoꝛrecta ẽ.floꝛẽ fragilẽ ⁊ mellinũ hũs coloꝛẽ:⁊ amaꝝ ſa poꝛẽ:⁊ cũ flo ruerit velut capillos facit.Radix ẽ illi inutil BGBal.vij.ſim.far.ca.Coniʒa.i.policaria tã ma ioꝛ qᷓ; mioꝛ ſuũis ſũt cõplex iõis⁊vᷣtutꝭ:ĩ guſtu qͥdẽ acres ⁊ amare apꝑentes.calefaciũt val⸗ de:a ꝑte fructuoſa ẽ plãta.Eſt at ⁊ tertia ſpe cies policarie ĩ hũidioꝛibo locis naſcẽs feti⸗ dioꝛ ambabo⁊ debilioꝛ.ſʒ due pᷣme dicte tres gradus ſunt in calefaciendo ⁊ ſiccando. Dperationes ¶Dis fructꝰ eiꝰcũ folijs ſuis fumigio adhi⸗ bua:⁊ ſuppoſita venena lõgiꝰ arcet aqᷓ eius perſa pulices necat. Yolia eiꝰ in cathaplaſ⸗ mat ibo adhibita moꝛſus venenaros mitigãt Vulneriboꝛ puſtulis medicant᷑.i¶ Floꝛes eiꝰ ⁊ folia cũ vino bibita mẽſtruis imperãt.Ab⸗ oꝛſum faciũt.vꝛinã ꝓuocãt.Loꝛtiõibo ſubue niũt.i¶ vycteriq bñ adhibent᷑.C ũ aceto bibi ta epilentic pᷣſtãt effectũ.i¶ Elixatura vᷣo eo ru fomẽto adhibita cauſas matricꝭ cõponet ¶ Succus eiꝰ ſuppoſitꝰ aboꝛſum facit.oleo mixta ⁊ ꝑunctatuta coꝛꝑa contra frigoꝛa ſer uat.minoꝛ vᷣo impoſita ⁊ ea cathaplaſmati⸗ bus adhibita doloꝛẽ capitis mitigat.media vero coniʒa haſtã habet groſſam et lenia fo⸗ lia:⁊ paulo maioꝛa. Maioꝛ vero nõ pinguia nec maioꝛa hʒ folia.ſed grauẽ iactãtia odoꝛẽ guſtũ ſuauẽ ⁊ inutilẽ oĩibus.i Viperas ⁊ ſer pentes fugat.Et vuule vitia remediat.ma⸗ ioꝛ ⁊ minoꝛconiʒacalefacit ⁊ deſiccat.deco⸗ cta igit᷑ in oleo ad peryodas febꝛiũ ⁊ typoa ⁊ malicioſos rigoꝛes ꝑuncta facit.¶ Ylos cũ folijs in vino potatus fetus extrabit ⁊ vehe mẽter mẽſtrua purgat.¶ Gal.Siqs folia cũ mollibo ramuſculis appoſuerit alicui parti⸗ cule ſiue decoquẽs oleo vtat᷑ ea. Videt᷑ au tẽ ⁊ rigoꝛũ qͥ ᷣm periodũ alleuiatiuũ huiꝰ ole um. Yloꝛes aũt eoꝝ ſimilis virtutis ſunt. ¶ Quocircaquidam ⁊ hos cũ folijs terẽtes oleo pꝛopinant gratia mouendi mẽſtrua vio lenter ⁊ educendi embꝛiones. B dUO 2 „* — 8 d = = d α n d Deo Herbis Capitulinm. ccclxxy. Oligonia. Pãdecta. Poligõia a go p niqð eſt genu. Nã ⁊ multi genicula⸗ tam ⁊ cẽtũnodiãvocãt.ſeu a goni qd eſt ſemẽ. Hã Dyaſ. olicarpos vocari dicit qð mag eſt credẽdũ.⁊ hec ſanguinaria ⁊ coꝛ rigiola a multꝭ vocat᷑.⁊ ẽ quã virgaʒ paſtoꝛis IYra.vocãt:vt ptʒ ꝑ concoꝛdiasʒ Dyaſcoꝛidis cg.de poligonos.⁊ Aui.ca.de virga paſtorꝭ. Dperationes Dyaſco. Poligonos maſculus herba eſt virgas hñs teneras molles ⁊ multum nodo ſas:⁊ expãſas ſupꝑ terrã ſicut agreſtꝭ.ſolia hʒ mute ſilia: ſed oblonga ⁊ mollioꝛa.⁊ ſemẽ in fo lijs ſingulis.vñ ⁊ maſculus eſt flos ille albo?- feniceus.¶ Poligonos vᷣo femina frutex eſt vnã virgã hñs mollẽ ⁊ cannoſaʒ ſpiſſaʒ ⁊ no⸗ doſam:in qͥb nodis ſolia ſunt pini ſiſia. Ra⸗ dix eſt illi inutilis.in locꝭ naſci᷑ humidis ⁊c̃. ¶ Pliniꝰ. Poligonũ greci vocant quaʒ nos ſanguinariã:nõ attollit᷑ a terra.folijs rute ſi⸗ mile ſemine graminis.quã plura genera poli goni faciũt:hũc marẽ intelligi volunt:appel lantq; a multitudie ſeminis aut dẽſitate fru ticis.Alij poligonon a frequẽtia geniculoꝝ ⁊c.i¶ Stephanꝰ in ſynonomis. Poligonos: id eſt virga paſtoꝛis.v ꝓ y ſcripſit vt aſſueutt 7 in Riraimida poligonos.i.coꝛrigiola mul⸗ tigonia.alij vo camerʒillũ dicũt.q Pliniꝰ li. xxvij. Poligoniũ greci vocant herbã quam nos dicimꝰ ſanguinariã.a terra nõ attoli fo lijs rute ſilis gramini. ¶ Succus eiꝰ naribꝰ inſuſus ſanguinẽ ſuppꝛimit.Et potꝰ cum vi no cuiuſcũq; partꝭ ꝓfluuiũ ⁊ cruẽtas excrea⸗ tiones inhibet ac ſiſtit.¶ Dyaſc. Poligonos maſculus herba eſt hñs virgas teneras mol 20. o? „OD. 5 p Alatinis omnimoꝛbia: eo ꝙ multis les ac multas nodoſas:⁊ ſuꝑ terrã expãſas ſicut agreſtꝭ.vnde ⁊ policarpos dicta ẽ.flos illi eſt albo aut fenicinens. Uirtutẽ hʒ ſtipti⸗ cã ⁊ frigidã. VUnde ſuccus eiꝰ bibitꝰ medicat᷑ occurrit. Febꝛibo periodicis maxime ꝓdeſt unte hoꝛã acceſſiõis.¶ Suppoſitus q; fluxũ mulieris cõſtringit.auriũ doloꝛes cõpeſcit. Coctũ cũ vino ac melle curat vulnera natu⸗ re.¶ Folia eiꝰ cathaplaſmata eſtuatiões ſto machi tollũt. Sanguinẽ reijciẽtibo ſubueni unt. herpetas curãt. Jgnẽ ſacrũ extinguunt. tumoꝛes ac duricies tollũt.¶ Sãguinẽ reij⸗ cientibo vulneribo maxie ꝓſunt. Poligonos vero femina frutex eſt virga hůs molle ⁊ c. Capitulum. cccl noſam? ſpiſſaʒ. ⁊ eſt ramoſa pinguis atq;no D doſa.in quibo nodis ſunt folia piriſimilia. ¶ Radix ei eſt inutilis:⁊ naſcit᷑ in loq humi⸗ dis. Uirtꝰ eſt ei ſtiptica.⁊ facere põt omĩia ſu pꝛaſe Tpra licet minoꝛẽ habeat vᷣtutẽ.Et ſci as eſſe herbã que ðꝛ pera ſiue burſa paſtoꝛis. de qua ſupꝛa in cap.cccliij. dictum eſt. — . =W — — =è . . . . . xxiij. Olio. Iſidoꝛus. Polios a grecꝭ ðꝛ. mosbis ſubuẽiat.Naſcit᷑i mõtibo et duris locj. de vna radice multas ⁊ tenues fi bꝛas nutrit:ſeminis plenas. In ſũmitate hʒ emoptoicis ⁊ abſtinet reumatiſmũ ventris. coꝛinbos caneſcẽtes odon grauis ⁊ ſubdul medext᷑ quoq; coleric ⁊ ſtranguirijs.vꝛinã p⸗ uocat. Moꝛſib venenatis cũ vino bibitus cis.i¶· Plateariꝰ. Polij diuerſa ſunt genera: ſed montanũ pꝛecipuũ.Cũ floꝛes ꝓducit de⸗ bet colligi. Airtutẽ bʒ diſſoluẽdi? ↄſumẽdi 7 diureticã ex ſubtilitate ſube.¶ Dyaſc. Po⸗ lion vnũ eſt maius alterũ minus:id eſt mon⸗ tuoſum qð nobis venit in vſuʒ. Et eſt frutex alba ⁊ tenera:habens folia vnius cubiti lon ga:⁊ ſuꝑ virgam capitella ſemie plena a uo pꝛocedĩit q̃ſi lanicies alba.⁊ velut capilli lon gi habens odoꝛẽ cũ ſuauitate grauem. BPoprrationes Tractatus Iſidoꝛus. Snccus eius aqua coctus aſer pentibus percuſſos ſanat. Sparſam in do⸗ mum vel incenſa omnes ſerpentes fugat. ¶ Platearius. Vinum decoctionis eius va let contra frigiditatem ſtomachi⁊ inteſtino; rum et doloꝛem ex ventoſitate. Contra opi⸗ lationem ſplenis et epatis valet. q¶ Dyaſcoꝛides. Eius elixatura moꝛſibo oc⸗ currit venenatis.magnumq; pꝛeſidiũ eſt by⸗ dropicis. Aceto mixto ſpleni adhibetur vti licer. Sed doloꝛem capitis cõmouet: et ca⸗ choſtomachum eſt. ventrem mollit. mẽſtru) is imperat.reſq; venenatas extinguit. Vris nam mouet.ſtratoq; compoſitum ſerpentes longius arcet. è ¶ Cathaplaſmatũ vulneriboↄfert.reumaticꝭ paracoleſim facit:⁊ arcuato moꝛbo ſuccin⸗ rit.¶ Auicenna. Polium eſt ſpecies de chea: in qua eſt caliditas ⁊ acuitas pauca. Quod ex eo eſt minus ⁊ acutius ⁊ amarius. Et ſũt in eo tyr ſi et floꝛes. ¶ Eius caput eſt vt ſpera:in quo ſunt quaſi pili albi grauis odoꝛis cũ aromaticitate ali qua. Maius eſt autem debilius:qð nec ama rum eſt:⁊ acuitas quedam in ipᷣo eſt. Mon⸗ tanum minus eſt.⁊ minus quidẽ eſt calidũ ⁊ ſiccum in ſecundo gradu.Eſt autem aperitis uum:ſubtiliatiuum.⁊ ppꝛie minus eſt ad opi latiões intrinſecas aperiendum. Quod ex eo viride plagas recentes cõſo⸗ lidat:⁊ ppꝛie maius.quod ex eo ſiccum eſt.vl cerg ſraudulenta pꝛecipue minus. ¶ Eum aceto epithimatũ cõuenit ſplenis a⸗ poſtematibo ⁊ duriciei eius.facit auteʒ capi tis ſoda.nocetq; ſtomacho:ſed cõfert ycteri cie nigre.pꝛopꝛieq; maioꝛis decoctio. ¶ Confert etiam eadem bydropiſi.Idẽ. Pꝛo uocat vꝛinam ⁊ menſtrua.ſoluit ventrem.et confert aſcaridibus ⁊ antiquis febꝛibus: ac ſcoꝛpionis punctionibus. Decoctio maioꝛis moꝛſui vermium vene⸗ noſoꝛum omniũ pꝛoficua:⁊ ex ea ſuffumigat᷑ ac ſternitur:⁊ fugat minoꝛa venenona. 4 Conſtantinus.Polium eſt calidũ in ſecun do gradu.ſiccum ĩ tertio.Dumoꝛes groſſos attenuat. Aalet hydropicis patientibo pꝛo⸗ pter opilationẽ epatꝭ acfeilis ⁊ ſplenis. Ari nam ⁊ menſtrua puocat. Ventrem ſoluit. ¶ Cum aceto bibitum valet contra durici⸗ em ſplenis. Et eius apoʒima pꝛopinatũ lum bꝛicos ſicurbitinos et aſcarides excludit. Capitis tamen doloꝛeʒ generat ⁊ ſtomacho nocet. Si domus ex ea ſuffumigetur: repti lia inde ſugantu.· Capitulum. cclxxuij. O litricon. Dyaſ. Politricon galli p tricum:quod advyantos ðꝛ. habet fo lia coꝛiandro ſimilia in ſũmitate ſcii ſa. baſta eius eſt duobus palmis longa:ba⸗ bens ſupꝛa ſe turgida capitella ſemen babẽ⸗ in folijs. Pperationes ¶ Oyaſco. His ſiquideʒ in aqua elixis:gqqua ipᷣa bibita medicat᷑aſmaticis ⁊ diſnoic:vxcte ricis ⁊ diſſurrijs.calculos frangit. ventrem ſtringit.moꝛſus caninos ad ſanitatẽ ꝑducit. reumaq; ſtomachi compeſcit. ¶ Eum vino bibita meitruis imperat.aboꝛ⸗ ſũ facit:⁊ ſanguinẽ reijcientibo ſubuenit.moꝛ ſibo quoq; venenatis occurrit.¶ Alopicia et vlcera capitis.ſ.qs acaras vocãt:⁊ pterigia purgat.ſcrophaſq; ſpargit.impoſita qͥdẽ tri⸗ ta ⁊ mixta cum lixiuio addito cinere ac vino id pᷣſtat.q¶ Comeſta a pugilibo ad pugnã vtili ter ↄfoꝛtat.Apecoꝛibo etiã comedit᷑. Jtem Polüricon in locis vmbꝛoſis atq; parietibꝰ bu midis et circa fontes naſcit᷑.alij tanq; res coꝛpoꝛatiuã decoctionẽ tardis ii arnoſt laboꝛãtibo dãt in potu.ſ.haneloſis.ſtomaticꝭ fluoꝛi ventrꝭ:⁊ in difficultate mictꝰ.q¶ Deſic, cat enĩ adiãtos ⁊ extenuat.ideoq; chyradiaſ digerit.apoſtema ⁊ lapidẽ rũpit. Pot ad bu moꝛes glutinoſos ac pingues de toꝛace ad pulmonem aſcendentes bene iuuat. tia radir eſt ũli vtilis. Ded virtus eius ett᷑ „8 dN m 5 D. nen De Herbis ¶Reuma ventris conſtringit. medius enim eſt inter ca. ⁊ fri. temperantiã In doloꝛ colli ſo.eius trita cũ granis piperis ac ſemine co⸗ riandri cũ optimo vino dat᷑ ad bibenduʒ in⸗ troeunti balneũ.facit ⁊ ad capillos mulierũ nutriendos:ſi decoquatur cumoleo. DOꝛrũ latme.arabice curat.Sera.li. p ag. ca. curat.Curat.i.poꝛrũ.Ex eo ẽ dDdoymeſticũ:⁊ ẽ hiſpanicũ.⁊ ex eo ẽ na bati.⁊ ẽ montanũ.⁊ ex eo ẽ poꝛrũ vinee.: poꝛ rũ agreſte. ⁊ mediũ inter poꝛrũ ⁊ alliũ.Et re⸗ perit᷑ virtꝰ huiꝰ inter vᷣtutẽ poꝛri⁊ allij.ſicut muenies ſi leges ca.xiiij.alliũ. Et ꝓper h̊ eſt magis deſiccatiuũ ⁊ acutũ qᷓ; poꝛrij domeſti cũ.⁊ cetera cũcta agreſtia acrioꝛa ſunt dome ſticis. Et medicine ꝗᷓ calefaciũt illa calefacti one ſũt ĩ fine graduũ.⁊ ob boc ẽ malũ ſtoma⸗ cho. ⁊ eſt acutũ inciſiuũ groſſoꝝ humoꝝ ma gis aperitiuũ opilatoꝝ oꝛganoꝝ.⁊eiꝰoꝑatio eſt plus qᷓ; domeſtici. Et ꝓpter hoc ꝓuocatyꝛi nã ⁊ mẽſtrua.⁊ potiſſime qñ retinent: ꝓpter hu moꝛes frigidos groſſos.⁊ hʒ tm̃ de calefacti one ꝙ vlceret q applicat coꝛꝑi exteriꝰ. Et nos iã diximꝰ ꝙ; oẽs medicine q̃ calefaciunt ula calefactiõe ⁊ vlcerãt ſunt in fine graduũ, Dperationes ¶Sera.auc.Dyaſ.Poꝛrũ domeſticũ incitat libidinẽ.⁊ qũ miſcet᷑ cũ melle ⁊ fit inde lohoc ⁊ ↄfert doloꝛi pectoꝛis ⁊ vlceribo pulmonis. ⁊ qñſ comedunt᷑ etiã mũdificãt cannã pulmo nis. ? q qͥs aſſuefacit cibũ eius:inducit ob⸗ ſcuritatẽ viſus.⁊ ẽ malũ ſtomacho.¶ Et qñ aqua eiꝰ miſcet᷑ cũ mellicratoꝛ exhibet᷑:ↄfert moꝛſibo venenoſis.Et qn fit emplaſtruʒ cum oꝛris ipᷣis ⁊ poni᷑ſupꝛalocuʒ moꝛſus facit oc.¶Et qñ miſcet᷑ cũ olibano ⁊ aceto et la⸗ cte ⁊ oleo roſato ⁊ diſtillat᷑ in aurẽ: tert do⸗ loꝛieiꝰ et tinnitui qͥ fit in ea.Et qñ ſit empla⸗ ſtrũ cũ eis ⁊ ſumach:qufert verrucas.Et qñ fit emplaſtꝝ cum eis ⁊ ſale:mũdificat vlcera ſoꝛdida. Et qñ bibit᷑ ex ſemie poꝛri ⁊ graniſ mirti.ana ʒ.ij.ſimul tri̊ abſcindũt ſputũ ſan guinis antiquũ a pectoꝛe.i¶ Et idẽ auc. Ruſ⸗ fi. Poꝛrũ ꝓuocat mẽſtrua ⁊ fetꝰ:⁊ aufert eru ctuatiões acetoſas:⁊ mollit ventrẽ.i¶ Et idẽ auto. Judei.Pꝛopꝛietas auteʒ eſt ꝙ deſtruit dentes ⁊ giigiuas.i¶Et idem anctoꝛi.Aben Meſuay. Nocet veſice ⁊ renibo qñ in ipᷣisvl cera.Et folia poꝛri de ſeni ↄferũt matrici ex ꝓpꝛietate que eſt in eis.qm eſt in eis humidi tas q̃ facit lubꝛicare fetum.⁊ ſemen poꝛri qũ fumigat᷑ ex ea anus:deſiccat fiſtulas q̃ ſunt in eo.¶ Sed poꝛrũ vinee eſt deterius ſtoma cho.Et eſt calidius ⁊ mag ꝓpuocat mẽſtrua. ⁊ qñ comeditur confert moꝛſui venenoſo. ¶ Paulus capᷣ.de poꝛro.Poꝛrũ aduſtum mi xtum cum melle ⁊ inunctum curat ragadias ſeu ſciſſuras que fiunt in labijs.ꝗ¶ Iſidoꝛus. Poꝛrus eſt olus cuiꝰ duo ſunt genera.videii cet ſectilis ⁊ capitatꝰ.¶ Palladius libꝛo.iiij In menſe febꝛuario cõuenit poꝛrum ſcrere. Dus ſi ſectilẽ velis poſt duos mẽſes quã ſa⸗ tus eſt poterꝭ deſecare manentẽ in areis ſuis Sed capitatũ rariꝰ ſeres.¶ Idẽ in li.vi.In menſe mayo diontabon trãſfert᷑:vt rigatio nib animetur.¶ Idem in libꝛo.xi. In octo⸗ bꝛi menſe poꝛrũ verno ſatum cõuenit trãffer re vt creſcat i capite.Sane ſarculis aſſidue circũfodiatur. Sed cõpꝛehenſa poꝛri plan⸗ ta velut tenacibus alleuetur:vt inanitas ſpa cij que ſuberit radicibo incremẽto capit ſup plicatur. ¶ Iſaac. Poꝛrus calidus eſt ⁊ ſiccꝰ in tertio gradu.quod certificat eius pontici tas. VUnde ſanguinẽ e naribo mananteʒ con⸗ ſtringit. Sed ſm cibum illaudabuis ẽ. No cet enĩ ſtomacho:faciens inflationem acven toſit atez;. ¶ Hypocrates. Poꝛrus calefacit gac deſiccat nimis epar:⁊ ſplenã aperit vel cu rat: ſoluens queq; ↄſtipata in eis. Thoꝛacẽ & △ dD U . Tractatus pulmonem purgat.Ad auriũ quoq; doloꝛes diuturnũ facit:ac ꝑ nares vctericos purgat. Macer. In multis cauſisvſus medicami nepoꝛri.Dicit᷑ Hypocras medicine maximꝰ guto⸗. Jb! ius ſuccum ſolũ dedit ipſe biben⸗ dum. Egrotis q̃ reijciunt ſpumãt ve cruoꝛẽ. Quos emoptoicos ſoliti ſunt dicere greci. Cui galla dant hunc allij thuriue farina. Aut gemmis dꝛagmis poꝛroꝝ ſeminis vnã ꝛc. Capitulum. ccclxxvſ. Roſerpina grece.arabi. harſiarbayv. p latine lingua paſſerina:⁊ ĩ lingua ꝑſi ca dicit᷑ perſoidami. Sera.libꝛo ag⸗ gregatoꝛis capᷣ.Harſiarbay.aucto.Dyaſco ridis. Harſiarbayv:id eſt pꝛoſerpinata.eſt enĩ maſculus⁊ femina. Maſculus eſt herba que naſcitur omni anno. Hec habet ramos ſeun virgas rectas:molles:ſubtiles: nodoſas.et diſtenditur ſuꝑ faciẽ terre ſicut gramen. Et folia habʒ ſilia folijs rute.niſi qꝛ ſunt mollio ra ⁊ longioꝛa.Et habet iuxta vnũquodq; fo lium ſemen.⁊ ꝓpter hoc dicit᷑ maſculus:⁊ hʒ fHloꝛem album ⁊ rubeũ. Sed femina hʒ plan⸗ tam paruã ⁊ virgam vnicam tam teneram ſi milem canne. et habet nodos ſimiles nodis q ſunt in radice canne.⁊ in nodis ipᷣis ſunt fo lia egredientia ab ipᷣa viga ſimilia ſolijs pi⸗ ni.⁊ habet radicem in qua nullũ eſt iunamen tum.naſcitur iuxta aquas.Hec latine vocat cauda vulpis:que eſt virga ſiue buria paſto⸗ ris:ſicut apparet in capitulo Poligonia. HBalienꝰ.viij.ſimpliciũ farmacoꝝ. Pꝛoſer pinata habʒ qͥd ſtipticitatis. ODominat᷑ vero in eo aquoſa humiditas vt in ſecũdo gradu ex infrigidantibo farmacijs.vel in tertio ſᷣm Papld Dyaſcoꝛides. Pꝛoſerpinata her a eſt qᷓ habʒ vᷣgulas teneras ⁊ molles ⁊ mul tas nodoſas ⁊ ſpanſas ſuꝑ terrã ſicut agreſtꝭ vnde ⁊ policarpos dicta eſt. Yolia habec ru⸗ te ſimilia:ſunt ⁊ oblonga ⁊ mollia.⁊ ſemen in folijs ſingulis. vndeꝛ maſculus dicta c.flos eſt illi albus aut feniceus. Uirtutẽ habet fri gidaʒ ⁊ ſtipticã.:oſerpinata femina frutex eſt vnus. virgam habet cannoſam ⁊ mollem. ſpiſſam ⁊ nodoſam:in qbus nodis folia ſunt pini ſimilia. Radix eſt illi inutilis. Naſcitur locis humidis. Virtꝰ eſt illi ſtiptica. Et hec latine vocatur Cauda vulpis. Operationes ¶ Galienus. Juuat itaq; exuſtos ſtomacho e terius applicata ſic heriſipilata ⁊ calidos flegmones:ſeu etiam talia exiſtentia reꝑcu⸗ tit reumata.⁊ exinde vero ſiccatiuũ exiſtere: ꝓpter quod herpetum bonũ eſt farmacum et vlcerum ⁊ alioꝝ euidentiſſimũ vero flegmo⸗ noſoꝛum reumatoꝛũ.iſ Eſt autem ⁊ ſanguino ſoꝛum vuinerũ cõſolidqtiuum. Juuatvero ad vlcera que in aurib:⁊ ſi plus in eis ſufficiẽs fuerit id ſiccat.pꝛopter eaſdeʒ vero virtutes: ⁊ fluxum muliebꝛem ſiſtit.Et diſſinteriã⁊ ſan guinis eductiones ⁊ quẽcunq; immoderate aliunde cauſatum.¶ Ait auteʒ Dyaſcoꝛides ⁊ vꝛinas pꝛouocare ſtrangumiantibo datum. nõtamen diſtinguit diligenter diſpoſitioneʒ in qua opoꝛtet dare.i Dyaſcoꝛides. SGucc⸗ꝰ eius bibitus emoptoicis medicat᷑. ventris obſtinet reumatiſmũ.olicis ⁊ ſtranguirio⸗ ſis opitulatur.vꝛinam pꝛouocat. moꝛſibo ve⸗ nenatis cum vino bibuus medicatut.¶ ECũ vino coctus ⁊ melle vulnera noua curat.pe⸗ riodicis febꝛibo ante vnam hoꝛam accepius maxime pꝛodeſt ſuppoſitum.ꝗ Yluxũ mulie ris ſtringit.Doloꝛeʒ aurium cõpelſ cit. Ban guinem reijcientib ſubuenit. Berpetas cu⸗ rat ⁊ fiſtulas. Ignem ſacrum extingnit.Tu⸗ moꝛes ⁊ duricies impoſuũ ſpargit. Recẽtib vulneribo max ime pꝛodeſt. Pꝛoſerpinata fe⸗ mina omnia ſimiliter facere poteſt:qᷓ;uis vir tutem minoꝛem habeat. Capirulum. aclexvij. ., . , M O Vlmonaria.Pãdecta Poulmonaria p herbaẽ ſatꝭ minuta:⁊ mollia hñs ſo lia:⁊ q̃ſi foꝛmã pulmonis:in loc¶ hu midis naſcẽs.quã quidã pepanũ vocant. PHbphrationes 7 7 — Ad oĩa vitia pulmõis ↄfert bibitũ ⁊ empla De Herbis ſtratũ. ¶ Elixatura eiꝰ cum vino cõfert peri⸗ pleumoniaticꝭ ⁊ aſmaticꝭ. ¶ Eoctus exlaqᷓ cũ oleo aceto ⁊ melle iocundiſſime ſumitur ¶ Conkfert tuſſientibo ⁊ ad pectus fluxibi. Capitulum. cclxxviij. Runa latine ⁊ grece.arabice guas. p Ilſidoꝛus. Pꝛuna alatinis ob colo⸗ rem ſic ſunt appellata.Cuiꝰ generia melioꝛa ſũt damaſcena:ac oppido damaſco ſic dicta. Vnde pꝛiꝰ arboꝛ ipᷣa eſt aſpoꝛtata. Ariſtoteles in libꝛo de plantis. Fructuum qwluuidam ex carne ⁊ oſſe et grano cõpoſitiſũt vt pꝛuna.i¶ Palladiꝰ libꝛo.xij.ꝛuna ſiccan tur in ſole per crates loco ſiccioꝛe depoſita: hec ſunt que damaſcenadicunt᷑. Alij in aqua marina vel muria feruenterecentia lecta pꝛu na demergunt:⁊ inde ſublata.aut in furno te pido faciũt aut ĩ ſole ſiccari.¶ Johes Meſ⸗ ue cap̃ᷣ.de pꝛunis.Pꝛuna alia ſunt alba. alia citrina.alia rubea.alia nigra.⁊ ex eis queda ſunt muʒza que ſunt ad alterandũ magis.que dam dulcia que ſunt ad ſoluendum ventrem magis:⁊ omnia alterãt.⁊ ſolutionẽ faciunt. plus tamen ⁊ minꝰ. Damaſcena vero ⁊ arme na in omnib illis ſunt foꝛtioꝛa.⁊ humida qui dem plus faciũt illud qᷓ; ſicca.⁊ ſicca minus coꝛrumpũtur in ſtomacho qᷓ; humida.ſũt enĩ humida ad coꝛruptionem ⁊ putrefactionem conuertibilia. Dulcia ſunt inter calidumꝛ fri gidum.declinant tamẽ ad latus frigiditać. ⁊ ſunt humida in ſecũdo gradu. Muʒa vero frigide ſunt in pncipio ſecundi:vt poſtea ha betur.Et alia quidem ſunt lauatiua et refri⸗ geratiua ⁊ lenitiua. Rectius cum quo miſcẽ tur ei addit eaꝝ operationi:ſunt tamarindi⁊ ꝓpꝛie ſᷣm modos infuſionis notos ⁊ caſſia fi fit cum aqua earum ſyrupus iuuamẽti noti. Et ex carnibo earum fit electuarium bonum Armeni quoq; arboꝛem pꝛunoꝛũ ꝑfoꝛãt ſub⸗ tilem in longitudine palme ex duab vel triᷣ bus partib:⁊ intermittũt fruſta ſcamonee: ⁊ ſigillantluto.⁊ ſunt fructꝰ illius arborꝭ ſo lutiui ſufficiẽter:⁊ faciũt ſophiſticatiões ꝗli⸗ as in ꝗrboꝛibo alijs. Pperationes ¶ Johãnes Meſue. Solutione educit cole ram:⁊ dant᷑ in egritudinibo coler & ⁊ alrerãt maliciã eaꝝ:⁊ ſoluũt maliciã ex q̃ fiũt:nocẽt tamẽ ſtomacho:⁊ ſunt pauciuutrimẽti.Do ſis aque earũ potio eſt circiter libꝛam vnam cum zuccaro.iſ Oyaſcoꝛides capitu.de pꝛu⸗ nis. Pꝛunum recens ventreʒ ſoluit. Sro. 3 iij „ r KKrattatus nacho contrarium ſudicat᷑ ſed omne hoc in cõmode celerius digeſtionem finit ſicca nõ tantam maliciam pꝛebent.quidam ſicca co⸗ cta aluum ſtringere exiſtimant.quod Galie⸗ nus non immerito falſum eſſe contendit· ¶ Quis eni neſciat ex paſſo diſcocta vł mul ſa ſolutionẽ ventris operari:maximeq; ꝑfice re ſi decoctum ipᷣm cui ſuccus admixtus eſt ſoꝛbetur. Yacit tamen ipſe ſuas differentias diuerſi generꝭ in pꝛunis:vt ſyriaca tantũ pu⸗ tat minus aluum mouere eo ꝙ ſint ſtiptioꝛa. ¶ Hyſpana vero plus ſoluere ꝙ ſint dulcio⸗ ra ex oib pꝛunis:que maioꝛa ⁊ lata ſunt. ¶ Idem quoq; tenera et digeſtiõis facilioꝛa ⁊ ventrem molliendo accõmoda pᷣſumit mis noꝛibo omnia ineſſe contraria. ¶ Eſt ⁊ agreſte pꝛunum auſterioꝛis foꝛtioꝛiſ⸗ q; virtutis.hoc ſiccum etiã diſſintericos cer tum eſt adiuuare.gũmi huiꝰ arboꝛis potatũ calculos frangit.cum aceto tritum ac illini⸗ tum faciei lichinas optime purgat:et curat aqua in qua folia pꝛuni cocta ſunt gingiuas ⁊ vueam et ſimilia colluẽdo defendit. Sed in vino decocta vehementius pꝛoſun. ¶ Radices itemq; coꝛtex eandeʒ ſtipticã ba bent poteſtatẽ que in folijs eſt conſtituta. ¶ Ser apion hec eadem dicit que dicta ſunt fin Dyaſcoꝛidem. Capitulum. ccclxxix. Runellalatine ⁊ grece. Pꝛunella eſt herbaſilis oʒimo:flos q̃ſi lauendula ſed groſſioꝛa:folia ⁊ floꝛes vtuntur. Pperationes. ¶ Succus iſtiꝰ herbe mixtꝰ cũ oleo roſaꝝ ⁊ timpoꝛa inunctum ſedat ſoda.¶ Hypocras. Succꝰ cũ vino ſumptꝰ tollit moꝛſuʒveneno ſoꝝ.ſuccꝰiſtiꝰ berbe curat alcolã:⁊ ↄfert ſqui nãtie.¶ Et ad oĩa vitia oꝛis ⁊ guttiꝭ conue nit.eandẽ etiã oꝑationè hʒ aq̃ eiꝰ diſtillata. Capitulum.ccdvxx. Ix latine.arabice affeff ſiue terß vel „ teſt. Pandecta. Sciẽdũ ꝙ; pix fit ex AArdboꝛe ligni aryn.⁊ ẽ arboꝛ ſcerebin vel deda.⁊ eſt cedrus vel pinus maſculꝰcuiꝰ fructus dicunt᷑ coni.eſt ex ea humida ⁊ ſicca ¶ Serapion lib. aggrega.ca.Teſt.auctoꝛi⸗ tate Dyaſcoꝛidis.Et humida colligit᷑ ex ar⸗ boꝛibo ligni aryn.i.maſculipini:⁊ pꝛofert fru⸗ ctũ paruũ:et ex eo fit lumẽ.Et melioꝛ ex ca eſt alba ſplendens leuis ⁊ munda. ODperationes⸗ 8’ —— —— — — — — — ——ð 8 O 7 . De LHherbis ¶ Hal. viij. ſim. far. capᷣ.pix ſfᷣm trãſſa.grecam Pix q̃ qͥdẽ ſicca ſiccat ⁊ calefacit ſᷣm tertiaʒ abſtantiã cõmẽſuratꝭ ⁊ plus ſiccare nata ẽ q; calefacere q liqͥda ecõtrario calefacit pluſq; ſiccet.hʒ aũt qͥd ſubtiliũpartiũ q̊ amaticos ⁊emp ticos iuuat.i¶ Et hʒ qͥdẽ qͥd digeſtuũ ⁊ dyafoꝛeticũ ſicut ⁊ m guſtũ ſubamaꝝ qͥd et acre.¶ Ita aũt lepꝛoſos vngues educãt mi⸗ xte cũ cera.⁊ empetigines expurgãt.digerũt uũt duros ⁊ indigeſtos hũoꝛes oẽs qñ ponũ tur ĩ cathaplaſmatibo.foꝛtioꝛ vᷣo ad oĩa talia eſt liqͥda.dura vero ad hec quidẽ peioꝛeſt. ¶ Ad ↄſolidatõnẽ ãtvulneꝝ magidonea.pa lam g̊ ex his eſt qm̃ qͥd copioſuʒ humiditatis calide cõmixtũ eſt piciliqͥde.¶ Piceleũ.i.ole um picis. Fit ex pice hũida qũ coqͥtur.⁊ eſt q̃ dã ex ea q̃ ẽ ſilis viſco viſcoſitate ſua ⁊ noĩat viſcoſa.Et eſt alia q̃ ex tota ſicca eſt.⁊ meli⸗ oe ex ea eſt illa q̃ eſt pura tenax ⁊ odoꝛiferaſi milis reſine pini.ſapoꝛ huiꝰ eſt acutus ⁊ fere ꝗqmarus.Et virt? eius eſt ca.in.iij.gra.et de⸗ ſiccatio eſt plus q; calefactio ipſius. Capitulum. ccclxxxj. Ix liqͥda.Randecta.ca.ccclx. Hic⸗ tan arabice. grece alkitran.latine ve ro oleũ de ſcerbin. ꝛeſt pix liqͥda.que idiomate nr̃o vocat᷑ pecula. Sera.li.ag. ca hictan:id eſt pix liqͥda:⁊ eſt oleuʒ qdð egredit᷑ de ſcerbin. Et ſcerbin due ſũt ſpecies. Ana eaꝝ eſt arboꝛ magna.⁊ eſt genꝰ abietꝭ.⁊ eſt ex ea alkitran hñs fruciũ ſimilẽ fructui cipꝛeſſi. niſiq; eſt minoꝛ eo multũ.⁊ ſecunda eſt arboꝛ ſpinoſa hñs ſimi itudinẽ cũ arboꝛe iuniperi. ⁊ magnitudo fructꝰ eiꝰ ẽ ſiẽ qꝗ̃ni mirti. Meli us autẽ alkitr an eſt illud qð eſt ſpiſſum claꝝ habens odoꝛem foꝛtẽ cum hoꝛribilitate.⁊ qũ int ingitur in eo digitus:nõ cito defluit ex di gito ppter ſuam ſpiſſitudinem.et quãdo ſtil⸗ la eius cadit in loco remanet collecta:et nõ expanditur.Et idem auctoꝛitate Gal. Spe⸗ cierũ ſcerpin cõplexio ẽ ca.⁊ ſic.in.iij.gradu. ſed olei qdð extrabit᷑ ex arboꝛe ſua ſubſtantia eſt ſubtilis.⁊ virtꝰ eius ẽ calida ⁊ ſicca in q̃r⸗ to gradu:ſed plus calefacit qᷓ; ſiccet. Lignũ ſcerbin nominat᷑ lignũ moꝛtuoꝝ:q rõſernuat coꝛpoꝛa moꝛtua aputrefactione. Undevirtꝰ eius deſiccat ⁊ cuſtodit coꝛpoꝛa moꝛtuoꝛũ.et deſtruit quod eſt ibi de humiditate. Dperationes ¶ Serapion. Pix liquida cuſtodit coꝛpoꝛa moꝛtuoꝛũ.⁊ oleum eius occidit pediculos et lendines ⁊ lumbꝛicos ⁊ vermes quiſũt in au ribus.Et quando cum eo fit naſcale coꝛrrum pit fetum:et excludit moꝛtuum. ¶ Et qñ linitur virga ĩ hoꝛa coitus deſtruit conceptũ.⁊ ꝓpter hoc eſt ex verioꝛibomedici nis ⁊ foꝛtioꝛibo ad phibendũ impꝛegnationẽ adeo ꝙ; accidit ei qui vtitur eo vt fiat omni⸗ no ſterilis.etiam quãdo diſtillat᷑ ex eo in den tem coꝛroſum ſedat doloꝛem ⁊ frangit dentẽ et aufert liuoꝛem qui fit ſub oculo. ¶ Alkitran:⁊ eſt illud quod eſt compoſitũ ex eo qð colligit᷑ in lana:quãdo ſuꝑ ipᷣm ſuſpen⸗ ditur ⁊ decoquitur.⁊ ſubtilius alkitran ⁊ mi⸗ nus acutum.⁊ reſiduum quod remanet eſt al kitran.⁊ eſt illud quod ẽ de eo ſpiſſum ⁊ groſ ſum.⁊ eſt ſicut illud quod remanet ex ſpiſſitu dine olei.⁊ ideo alkitran pꝛopter ſui groſſici em moꝛdicat ⁊ aperit et pꝛopter hoc alkitran curat apoſtemata.⁊ eſt pix liquida. ¶ Sed grani ſcerbin virtus eſt temperata adeo ꝙ poteſt comedi:niſi quia facit ſodaʒ ⁊ moꝛdicat ſtomachum. ¶ Etidem auct.D yaſ.Alkitran eſt quod coꝛ rodit ⁊ incidit coꝛꝑa viuentiũ:⁊ cõſeruat coꝛ poꝛa moꝛtuoꝝ.⁊ ſi fiat pheretrum in quo re⸗ onatur coꝛpꝰ defuncti ex ligno ſcerbin:ſer⸗ uat coꝛpꝰ defuncti a putrefactiõe.et pꝛopter 3 u Trattatus ceptibilio Et acceptio eis qͥ eſt de furno et hoc nõminãt ipᷣm qͥdã vitã moꝛtuoꝝ.⁊ alki⸗ tran adurit plantas ⁊ coꝛia ꝓpter neceſſitatẽ ſue calidita ⁊ deſiccatiõis.et abſtergit ma⸗ culas oculi qñ bibitur cũ robet ſale pauco. cõuenit moꝛſui ſerpentꝭ.⁊ qñ linitur ſuꝑ ele⸗ phantiam cõuenit:⁊ fit criſtere cum eo:⁊ oc⸗ cidit lumbꝛicos pa . . 4 5 . 6 8 4 5 . . — . 8 . ESAe — — V——Nw—m———— 4 5 RBW e⸗ NAEWrEEHI — K ——— 5 — 3 ⸗ . — — —— —.— Anis. Ilidorꝰ. Panis dict⸗ eſt eo ꝗꝙ cũ om̃i cibo apponat᷑. Panis eni ci⸗ bagriꝰ eſt qui ad cibuʒ ſeruis dat᷑ non Ddelicatꝰ. Fermentat dicit ferment cõfect?* Aʒvmꝰ autẽ nõ fermentatꝰ.Nã aʒymꝰ eſt ſi⸗ ne fermento ſincerꝰ. Acrizimꝰ autem leuiter fermentatꝰ:q̃ſi acro aʒymꝰ. clibaniciꝰ in te⸗ ſta coctus.Rubidus aũt recoctus ⁊ rubefa⸗ ctus. Subcinericiꝰ ð cinere coctꝰ ac reuer ſatus idẽ ⁊ focacius. Sfungia ðꝛ panis aqᷓ diutius laxatꝰ.ſimilã modicã fermẽtũq; mo dicũ accipit.⁊ hʒ humectatõis pluſq; oĩs pa niſ. ꝓp:ter qð ⁊ ſtungie nomẽ accepit.Placẽte ſũt qᷓ de farre fiũt qͥs alij caudã liba dicũt:eo ꝙ libeãt ⁊ placeãt.Dulciaſũt oꝑiſpiſtoꝛij ge nera ſic a ſapoꝛe dicta.melle eni aſpſa ſumũt᷑ Actoꝛ.Collirida ðꝛ panis q̃dratꝰ de ſimila factꝰ in ſartagine cũ oleo frixus.vel modicꝰ panis triangulus.LQagana ſunt panes lati ac tenues. Eriſta eſt panis ſupficies. Dperationes Aui. Pganis vt comedat᷑ opoꝛtet ꝙ ſit mun dus ſallitꝰ.maſſaʒ hñs ↄfectã:fermẽtatꝰ:be⸗ ne decoct? ne comedat᷑ calidus:ſʒvna nocte ꝑmanẽs.alidus enĩ nõ eſt apud naturãre⸗ Tapitulum. cccſxxxi. reliqꝝ ſibi ſimiliuʒ eſt mala. Panis de ſimila melioꝛ eſt ⁊ mũdioꝛ ac nutribilioꝛ qᷓ; aliꝰ.Eiꝰ nutrimentũ meliꝰ eſt:ſed tardiorꝭ penetratio nis.¶ Opirus aũt qͥ eſt plurimi furfuris velo cis eſt penetratiõis:ſed nutrimenti minoꝛis ac deterioꝛis. ¶ Ille vero qͥ nõ bene coquit᷑ eſt plurimi nutrimẽti.⁊ ſi qui paꝝ habet fer menti.ſed eius nutrimentũ opilat niſi illos qͥ plurimi ſunt exercitij.huiꝰ generis eſt panis de patella. nam eiꝰ interioꝛ pars raro bñ coqʒ tur. ¶ Emplaſtrũ ex pane factũ calidiꝰ eſt q; ex frumẽto panis:ex frumẽto nouo velociter impinguat.¶¶ Panis de frumẽto cũ mellicra to ſicciſq; cõueniẽtibo valet apoſtematibo ca lidis.lenit enĩ ⁊ infrigidat ea.CPanis cũ aq⁊ ſale decoctꝰ ⁊ empetigini infuſus cõfert.Eſt quidẽ velocis digeſtiòis ⁊ tarde deſcẽſionis ¶ Panis opirus eſt lenitinus nature.fermen tatus quoq; ventrem lenit:⁊ qʒymꝰ ſtringit. Similiter in patella coctꝰ et antiquꝰ panis ſiccus ventrẽ ſtringit.¶ Iſaac in dictꝭ party cularibo. Panẽ tritico calidioꝛẽ diximꝰ:cui⸗ diuerſa ſunt nutrimẽta qᷓ̃ttuoꝛ modis videli⸗ cet. Pꝛimo ꝓpter farinãvnde factꝰ eſt. Scðo ex artificio ſui.Tertio ex igne a q̊ coctꝰ eſt. Quarto ꝓ qualitate qua ſumit᷑. Farine mo⸗ dus trifariam diuidit᷑. Pꝛimꝰ ꝓpter eſſentiaʒ ſui. Scðs ꝓ qualitate molitoꝛis.Tertiꝰſᷣm bꝛeuitatem vel longitudinẽ tꝑis ex quo mo⸗ la contrita eſt vt ſuperiꝰ dictũ eſt. Panis q̃n to mundioꝛ eſt:tanto plurꝭ nutrimẽti durio ris egeſtionis.i¶ Diuerſitatis pa nis ex arti ficio ſui duo ſũt modi.vel ex foꝛma vel ex a⸗ tificio ſunpliciter. Foꝛma autem triplex eſt. magna:parua:media. Magna medulle pluſ habet.coꝛticem vero ſubtilioꝛem ⁊ durioꝛeʒ. Coꝛtex pꝛeterea parum nutrit.⁊ eſt ad dige⸗ rendum durus.humiditatem egeſtionis ex⸗ ſiccat vnde ⁊ ventrem conſtipat. ¶ Medulla groſſa eſt ⁊ viſcoſaꝛ inflatiua.fle gma viſcoſum generans. Panis parui ⁊ ſub tilis interioꝛa ignis ꝑfoꝛat:⁊ humidit atẽ me dulle exſiccat.vnde parũ nutrit? tardiꝰdige ritur: ⁊ ventrẽ cõſtipat. maxime ſi eſtus ſit in pꝛimo vel ſecũdo die poſt decoctionẽ. ¶ Unde Hypocrates. Panis magnꝰ ? groſ ſus eſt medulle multe nutrimẽti pluris ven/ trem ſoluit. paruus autẽ? tenuis medulle eſt pauce. nutrimẽtipauci. Egeſtio eiꝰ tardaeſt ventrem cõſtipat. Qui autẽ menſure medie eſt in foꝛma:⁊ medie eſt poteſtatis. ¶ Artificium panis quattuoꝛ diuiditur mo⸗ dis.Eſt enĩ panis qᷓntũ expedit fermẽti:tan⸗ tũ hñs ⁊ ſalis ⁊ bene confectꝰ.⁊ ſicut opoꝛtet h De Herbis coctus.Eſt paꝝ fermentatꝰ ⁊ coctus:et ĩ ce teris a neceſſaria tẽperãtia iĩminutꝰ.eſt hñs fermẽtũ ex ſale vlcra q; ſatꝭ eſt.¶ Eſt aʒvmꝰ⁊ ſale carens. Pꝛimꝰ qͥdẽ moderatioꝛ eſt in oĩ⸗ bus his ſupꝛadictꝭ.in ſtomacho pfecte dige ritur: ⁊ ſanguinẽ in coꝛpe clariſſimũ generat. vnde nature ↄfoꝛtat actionẽ:ppterea cõmo⸗ dus eſt qͥquieti ſunt ⁊ delitiaꝝ delectatõe vi nũt. Et eis qͥꝝ digeſtio defectũ patit᷑ vt ſeni⸗ oꝛ ⁊ egritudies exeũtiũ. Ars eĩ exhibita ex⸗ teriꝰ ſufficit nature laboꝛãti interiꝰ.q Exer⸗ citãtibo aũt laboꝛãtibo nõ adeo ↄueniẽs eſt p pter ſuã ſubtilitatẽ ⁊ facilitatẽ diſſolutionis ex mẽbꝛis eoꝝ. Panis fermẽtatꝰ modicũ ha bẽs ſalis nec bñ coctꝰviſcoſitatẽ gñat⁊ groſ ſitatẽ.vñ durioꝛ ẽ peioꝛe tardioꝛ.ppter h̊ aptꝰ eſt exercitãtibo ⁊ laboꝛãtib. Naʒ abundãatia caloꝛis eoꝝ eſt cã foꝛtitudinis ⁊ digeſtionis. Sea qͥ fermeti ſaliſq; ſupfluũ habuerit mini mũ nutrit ⁊ ↄfoꝛtat.virtꝰ eni ſalis hüiditatezʒ eiꝰ deſiccat:fermẽtũ cõiũctionem rarificat. ¶ Aʒvym ſili minimũ nutrit ⁊ duriſſime dige rit tardiſſimeq; egerit ꝓpꝛietatẽ hʒ opilatio⸗ nẽ ⁊ ventoſitatẽ generadi. Idcirco incõueni ens eſt oĩbo naturis:niſi raro eis ͥ maxime laboꝛibo exercentur vt meſſoꝛes cc. Capitulum. ecclxxxiij. Apa. Iſidoꝛus libꝛo cty. Rapa dicta eſt a rapiendo:id eſt com r pꝛehendẽdo.Eſt gautem radice amplioꝛ napo:ſapoꝛe dulcioꝛ ⁊ folio tenui.Palladius libꝛo.iij Semen bꝛaſice vetuſtum mutatur inrapaʒ. Igem in libꝛo.viij. In menſe iulio ſerenda ẽ rapa ſolo putri ⁊ ſolatri in ſicco nec ſpiſſo:lo cis humidis ⁊ campis letatur. Fiapus autẽ in ſicco ac pꝛopꝛie tenui deuexo et ſabuloſis melioꝛ naſcitur.loci ꝓpꝛietas vtrũq; ſemenĩ aiterum mutat.Nam rapa in alio ſolo ꝑ bi⸗ ennium ſata mutatur in napos.alia vero na⸗ pus trãſit ĩ rapam. Subactum ſolũ ſterco⸗ ratum verſatũq; coquunt quod ipᷣis et ſege⸗ tibus peoderit:qui ibi anno eodem ſerũtur. Jugo raparũ quattuoꝛ ſextarij.napi autem quinq; ſufficiũt.Si ſpiſſe ſunt interuelles ali quasvt cetere roboꝛent᷑:vt vero in ſemia ma ioꝛa redigant᷑ erucam rapam folijs oĩbo pur⸗ gas:⁊ ad dimidij digiti craſſuudinẽ in caule ſuccides. Lunc in ſulcis diligenter ſubactꝭ octonis digitꝭ ſeparatã obꝛues.inijties ter⸗ ram ⁊ calcabis ita magna naſcetnr. Dperationes. ¶ Rapa eſt napus validiſſimꝰ:cõturbat coꝛ pus ⁊ deducit. Sed ſemen eiꝰ cõtra venena in potum dat᷑. Rapa ſi frequẽter comedatur inflationẽ ſtomachi facit. Semen eiꝰ ex vi⸗ no tritum valet cõtra moꝛſus ſerpentũ. ¶ Dyaſcoꝛides. Radix rape bona eſt. ⁊ ſiven trem inflat:coꝛpoꝛi tamẽſuccum addit: ven⸗ tremq; ſtimulat.Eius elixatur fomẽto po⸗ dagris ac permonibo pꝛeſidiũ eſt.ipᷣaq; trita ⁊ impoſita hec omnia facere poteſt. . Euma eiꝰ elixa ⁊ comeſta ẽ diurecica.ſemẽ eius ex vino bibuũ vulneribo venenatꝭ pꝛofi cit. Itaq; ſemen ĩ rapis calidũ ac feruens vi detur:⁊ ipᷣe paulo ſolutioꝛes credunt. Sed quo minus caloꝛis poſſident molliendi pote ſtatem eo foꝛtioꝛem continent. ¶ Idem radix inflat:⁊ ſemen in homine gene rat vel augmentat. Agreſtis rapa locis ſic⸗ cis naſcitur:ſruticem collectum faciens cu⸗ biti longitudinem habens multaſq; virgel⸗ las. Yolia lenioꝛa ⁊ in modum digiti groſſa. Semen eiꝰ in folliculis eſt concluſum nigꝝ ⁊ fragile.quod fractum habei intus coloꝛeʒ album.itaq; faciei miſcetur alba mentis vel etiam totius coꝛpoꝛis. ¶ Iſaac.Calida eſt in ſecundo gradu.hu⸗ mida in pꝛimo: dure digeritur. Mollemꝛ in⸗ flatiuam carnẽ facit ppter ſui ventoſitatẽ p⸗ inde coitũ ſuſcitat.flegma augmẽtat.¶ Uti⸗ lis aũt eſt ſi bis cocta vtraq; aqua reiecta co quat᷑ cũ pingui ſſima carne. Idem. Cuius iu re ſipedes podagricoꝛum loti fuerint doloꝛi mitigationẽ pꝛeſtat.¶ Gal.li. ij. de cibis capᷣ. de rapa. Multifoꝛmiter aũt ⁊ hanc homĩes pparant vſq; ad hoc ꝙ cõponunt eam cũ ga ro ⁊ aceto vt habeant ꝓ vſu ꝑ totum annum. Chimum autem reddit in coꝛpoꝛe groſſioꝛe⸗ cõmenſurato. pꝛopter quod ſi abundauerit quis in vſu ipſius.⁊ maxime ſiquis deficieu ter in ventre digerens ipᷣam cõgregabit vo⸗ catum crudum chimum. ”?UVMV Ad ſeceſſum autem ventris neq; cõtraria⸗ ri vtiq; neq; cõferre dicat quis ipᷣam.⁊ maxi me qñ decoquitur bene.indiget enĩ ipᷣa ⁊ am plioꝛi decoctione.fit autẽ optima bis elixa⸗ ta ſicut dictũ eſt pꝛius de caulis pᷣparatione. ſi aũt crudioꝛ ſumat᷑ indigeſtibilis eſt:⁊ inſla tiua ⁊ mala ſtomacho.qnq; auteʒ ⁊ moꝛdica⸗ tiones operatur ſ̃m ventrẽ.ꝑ aquã auteʒ eli⸗ xatam admirabar vtiq; ſi minus aliqua ho⸗ mogenearũ plantaꝝ nutrit.¶ Et idẽ li.vi. de ſim. medicinis ca. gengilidis ſiue rapa ipſa ⁊ ſemẽ aq libidinem incitat inflatiui ſpiritus generatiua exiſtenn.. ractatus Capitulum. ccclxxxiiij. Auphanus. Iſi. Raphanũ grece nos r radicẽ vocamꝰ:eo qꝙ; totꝰ deoꝛſuz ni titur cũ reliq̃ olera magis in ſũma ꝓ ſiliant:huiꝰ ſemĩe macerato Palla.li.iiij. In menſe marcio raphanos aliq ſerũt qͥb vtunt eſtate. Idẽ in li.ix. Raphanũ vt iã pᷣdictũ eſt ſicut ⁊ bꝛaſicã ↄſtat eſſe vitibo inimicã.Hã et ſi circa ſe ſerant᷑ natura diſcoꝛdãte refugiũt. Aui. Raphanus habet lignũ calidũ ⁊ humi dũ in pᷣmo. Semen ca.in.iij. foꝛtius eſt ſemẽ deinde coꝛtex.poſtea folia.deinde caro. Hbpkrationes. Radix eiꝰ a ieiuno comeſta vel potata put antidotũ magnũ adiutoꝛiũ eſt ſanitatꝭ ⁊ tuta mẽtũ coꝛpis:ſed ad inflationẽ facit ⁊ ructꝰfe tidos.¶ Fructꝰ eiꝰ vꝛinã mouet. Ventrẽ de- cocta malaxat:⁊ ĩ cibo ptiſic ꝓdeſt.Loꝛacꝭ flegmata purgat.Eũ oximelle accepta vomi tũ mouet.Cũ melle mixta putredineʒ curat. Liuoꝛes tollit. Vim fungi venenoſi cõpeſcit ¶ Cõtra viperaꝝ moꝛſus ꝓficit. Semen cũ aceto datũ ſplẽ minuit.hydropic ac ſplene⸗ tic i modũ cathaplaſme impoſitũ ſubuenit. ¶ Radix ĩ aceto ac melle cocta ſi gargariʒet ſynaticos curat. Folia eiꝰ ↄtuſa ⁊ ipoſita do lentibo articulis ꝓſũt.¶¶ Raphano calidã eẽ virtutẽ oĩm medicoꝝ opiniõe ptzʒ:ſʒ nob ex vſu intelligere licet.nã cũ ceterꝭ cibis come⸗ ſta:iõ in ſtomacho ructꝰ efficit ſolus.qꝛ in eo coquit᷑ pma. Capillos ab ĩiuria alopicie re ſtituit cũ melle.¶ Succꝰ etiã grauedinẽ au⸗ riũ inſtillatꝰ emẽdat.i¶ Egyptij reges in qb⸗ erat ſtudiũ ſcrutaticoꝛpa moꝛtuoꝝ ⁊ cãs va litudinũ occulta fide recognoſcere.et in ipᷣo coꝛde vitiũ naſciꝓdiderũt.¶ Semie rapha⸗ ni cũ melle trito ⁊ ſũpto ſuſpiria mitigãt Tuſ ſis arcet᷑. Sola cũ ſale ſũpta vẽtrꝭ aĩalia ex⸗ tinguit.vẽtrẽ ſtimulat.vꝛinã ↄcitat. Puerpe ris copiã lactꝭ acqͥrit. Nulta res foꝛtiusvꝛi ne difficult atẽ ſoluit.vl femiaꝝ imꝑat mẽſtru is.raphanꝰcomeſta ẽ euſtomacha.pꝰ cibos ſũpta digerit eructuatõeʒ facit.Cocta et eſa tuſſiẽtiboꝛ pituitatiboſtõachi medet᷑ i¶ Coꝛiũ eiꝰ cathaplaſmis adhibitũ cũ melle paſcẽtia vulnera curat.i Liuoꝛẽ ĩpoſita tollit. Hoꝛ ſibo venenatꝭ occurrit.Lẽtigines purgat Bi bita mẽſtruis imꝑat. Semẽ eiꝰ bibitũ ẽ diu⸗ reticũ Splenẽ tremiſcere fac ¶ Elixũ cũ oxi melle gargariſmo ſynãticꝭq; opitulat᷑. Cera⸗ ſa q̊ʒ pũcto accepta ſtatĩ medet᷑.Det᷑ cẽcauo imiſſa.vel gingiuis fricata.doloꝛẽ eius mire ſedat.ꝗ Eſt aliud genꝰ raphani qð multi ar⸗ 1 D 7„ ⏑ 8de R — —— — — — — —— — —— De Herbis moꝛatiã dicũt hñs folia lapſane ſilia.cuiꝰ ra dix oblonga eſt ac tenera.de q̃.ſ.ſupꝛa dictũ eſt. Pla. Raphanꝰ ca.ẽ ſic.in.ij. gra. Vir⸗ tutẽ hʒ incidedi: diſſoluẽdi.ex eo fi cõpedẽs oximellis qᷓrtanãa: ð q̃tidianã:ↄtra duriciẽ ſplenis. ¶ Herba ipᷣa coctaĩ vinoꝛ oleo ſi le ni cathaplaſmet᷑.pectini cathaplaſmata ſtrã guiriã ⁊ diſſinteriã ſoluit. oerea anil et fricari:et los mulieꝝ defluos raphani iubet fricari: 3 ſoꝛmẽta vulue ſuꝑ vmbilicũ imponi.Redu cit⁊ cicatricẽ ad coloꝛẽ. Semẽ impoſitũ ex aq̃ ſiſtit ea q̃ fagedenas vocãt vlcera.¶ De⸗ mocritꝰ. Ventrẽ hcibo putat ſtimulari.⁊ ob id foꝛtaſſevocinoceretradiderũt aliqfolia qᷓ dũt axat ĩ oblõgis naſcũt᷑ aciẽ ocloꝝ excita⸗ re dicũtin.vbi vᷣo acrioꝛ medicĩa admota ſit. vſopũ dare ptinꝰ imꝑant. Hec antipatia eſt. uriũ vᷣo guitati raphani ſuccum inſtillant. NPapi. Humectat ⁊ diſꝑgit flegma auctoꝛi tate ſua. Folia tñ eiꝰ minꝰ auſtera ſunt.radix trita ĩ vino nauſeã ꝓuocat.i· Pli.lib.xx. Ra⸗ phani ſtõachũ purgãt.pituita extennãt.vꝛi⸗ nã ↄcitãt.Eſt eſtiuoſus in italia:ꝛ aromatiã vocãti ſatiuã. Satiui decocti mane ad tres tuſſim melle. E ciatas pori calculos cõminuũt ⁊ eijciũt.Ad 3 ieiunis raphanꝰ ꝓdeſt ĩ mane cum mẽ eiꝰ toſtũ deinde ↄtritũ cũ melle ſuſpirioſis valet. Jdẽq; venena pdeſt. △ „* . WM 1/ We 2 * Lic, —W B 5 2 yvlt imo ſiccioꝛibo locꝭ rad Capitulum. ccclxxxv. Aaggirx. Plateariꝰ. Radix ẽ herba cu r ius ſimili noĩe appellat᷑.⁊ eſt ca.⁊ ſic. in.ij. gra. Virtutẽ raphano ſimilem habet. Et ↄtra eaſdẽ cauſas valet eodẽ mo⸗ do:ſed nõ efficax eſt. Itaq; cum in receptiõe inuenit᷑:põt poni radix rapbani ſi radix non habeat᷑. Palladius urx:n auguſto menſe ices cõuenit ſeri:q̃ hyeme miniſtrẽt vſum. Amant terrã qualem rapa pinguẽ ac ſolutã ⁊ din ſubactã.tophum vero refoꝛmidãt ⁊ glareã.Gaudent celiſtatu nebuloſo.ſerendi ſunt aũt grandibo ſpacijs ⁊ Alte foſſis.melioꝛeſq; ꝓueniũt ſiſerant᷑ in are nis poſt nouam pluuiã niſi foꝛte poſſint riga ri.quod ſatum eſt ſtatim leui ſarculo dʒ ope⸗ riri. ſed tũ nõ ingerẽdũ eſt:ſed potius palee qᷓ inde fungoſe ſunt.ſuauioꝛes aũt ſũt:ſi eas aq ſalſa frequẽter aſꝑgas. Radices feminimi ge neris putant᷑ que minꝰ acres ſunt.habentq; folia latioꝛa lenia ⁊ cũ iocunditate virentia. ex his ergo ſemina ſunt colligenda. Maio⸗ res fieri credunt᷑ ſi ſublatis omibo folijs ſolo tenui caule demiſſo:ſepe terr opiant᷑. Siex nimis acra dulcem fieri velis ſemẽ die ac no cte melle aut paſſo macerabis. Dperationes ¶ Iſaac. Radix eſtca.in.iij.gra.ſic.in.ij. mi⸗ nus q;rapa nutrit ꝓpter acumẽ ſuũ:qdð foꝛtiꝰ eſt acumine rape.HNutrimentũ eius eſt durũ ⁊ groſſum digeſtioni ſtomachi nociuũ et in⸗ cõueniens dentibo ac oculis ⁊ gule oĩbuſq; doloꝛibus vulue. ¶ Gcðm vero medicinam cõuenit.ſcdᷣm cibummanducata toꝛtione; et inflationẽ facit:⁊ illaudabilis ſtomacho fit. Quod teſtatur ructatus eiꝰ qui maxime fit ante cibum.eleuat enim ⁊ deſcendere pꝛohi⸗ bet cibum ad locũ coctionis. IJdeoq; fit cau ſa indurate digeſtionis. naturalẽq; vᷣtutẽ in⸗ hibet. cibũ expellẽs in ſuꝑioꝛi ꝑte:ex q̃ re fit vomitus maxime his qͥ ventoſitatẽ in ſtoma cho habent ex ↄſuetudine.¶ Que tñ poſtci⸗ bum accepta minoꝛem agit ventoſitatẽ aſcẽ dentem ſuperius.quia cũ grauitate ſua deſcẽ dit inferius:deponitq; cibum in coctiõis lo cum.Et vt opoꝛtet digeritur vnde cauſa cõ⸗ foꝛtande ſecunde digeſtiõis efficitur.hec eſt gratia ſue coctionis:que nõ habentibi ven⸗ toſitatem accepta poſt cibum impedit. ¶ Pꝛoinde ſi quis eam vult accipere pꝛo vo⸗ mitu ante cibum ſumatur.ſed pꝛopter ſu mentum ſecunde ac tertie di cibum manducetur geſtionis: poſt B . O Trattatus ¶ Itẽ radix cõburit᷑ ⁊ pulueriʒat᷑ ſuꝑ vlcera bũida:mũdificat ⁊ deſiccat illa.Et putãt ali qͥ ꝙ exbmat᷑ ſuccꝰ eiꝰ ⁊ det᷑i potu cũ vino.et ↄuæéiat medicis moꝛtiferꝭ.? ſemẽ eiꝰ etiã fac hoc.Nos aũt exptiſumꝰ multotiẽs de hac plãta:q qñ coqͥt mitũ ci kiſt oꝛdei donec diſ ſoluat᷑ ĩ decoctiõe ⁊ det᷑ ĩ potu hʒ magnã effi caciã ĩ egritudibo pectorꝭ antiquis q̃ fiũt ab hũoꝛibo groſſis.iEt idẽ auc. Ruffi. Raffanꝰ ↄfert flegmati:⁊ ꝓuocat vomitũ:⁊ ẽ malꝰ ca piti ⁊ oculis dẽtib ⁊ palato:⁊ coꝛrũpit cibũ. Etẽ ↄueniẽs oĩib egritudibo mlieꝝ gñat vẽ toſitates ĩ ſuꝑioꝛibo ꝑtibo ventrꝭ.Et illud au cto. DHumay ꝓpter ſuã maliciã eſt veloq pu⸗ trefactiõis ſue ſube.iEt idẽ auc. Raſis.Di⸗ xit mihi qͥdã amicꝰ meꝰ exꝑtꝰ eſt h.⁊ inue⸗ nit veꝝ. Diſtillauit eĩ aquã radicꝭ raphani ſu per ſcoꝛpionẽ.⁊ iuenit ipᷣin ſtatim ĩmobilem. Deinde ↄtinuo inſlatꝰ eſt ⁊ crepuit ꝑ mediũ. Et radix ↄuemit fe.quartanis ⁊ rigoꝛibo febꝛi unm periodicarũ ⁊ doloꝛibo ventris. Capitulum. ccclxxxuj Abphanꝰ? agreſt; Dya. Raphan? agre r ſp iũcos duos ſiue tres ſꝑgit ĩ terra ʒfrubẽtes.ſolia rute ſiũa.radices cepe G aplioꝛa:quẽ qͥdẽ raphanũ ſilueſtrẽ vocant. Intꝰ hʒ medullã candidã.extra coꝛtices ni⸗ gros.naſcit᷑ in mõtibo ⁊ locis aſpis.aliqñ et ymmbꝛoſs. Dperationes Sera. Raphanꝰ agreſt ẽ hñs fo. ſilia lap⸗ ſane.⁊ bʒ radicẽ mollẽ:ſubtilẽ:longã ⁊ terre⸗/ am.⁊ ſapoꝛ eiꝰ eſt acutꝰ:cuiꝰ folia ⁊ rami co⸗ quunt᷑ ⁊ comedunt᷑:⁊ ↄuenit ſto.¶ Virtꝰ etiã ei eſt viſcida ⁊ diuretica ⁊ calida.⁊ iõ in cibo ſumpta copioſaʒ effundit vꝛinã. Incitat etiã mẽſtrua feminaꝝ ſto.vtilis ⁊ ex aceto data. Pituitas glutinoſas cum melle ſũpta diſſol uit. lũbꝛicos latos excludit.q¶ Radix aduſta in puluerẽ verſa ad ſiccãdũ ⁊ purgãdũ vul⸗ nerib imponit᷑.Quidã ſuccũ eiꝰ cũ vino dãt 3 venena.eadẽ vis ĩ ſemine eſt ſi cũ melle ſu⸗ mat᷑.nobis expꝑtũ eſt armoꝛaciam in ptiſana ſoꝛbitionẽ diſcoctaʒ toꝛacis vitia ſanare. ¶ Sed raphanꝰ agreſt quẽ romani vocãt ar moꝛachion hʒ folia ſilia folijs domeſtici. et hyz radicẽ longã mollẽ.⁊ ſapoꝛeiꝰ ad acuitatẽ dDdeclinans: cuiꝰ folia ⁊ radix ſi coquant᷑ et co medent᷑ cõueniũt ſtomacho.Et eiꝰ virtus eſt LCalida inflatiua.¶ Et pꝛouocat vꝛinã ⁊ men⸗ ſtrua.⁊ qñ ſumitur cũ melle incidit humoꝛes groſſos et viſcoſos in pectoꝛe. 1 . 2 Capitulum. eclxxxvij. E — — — — — ————U — R 0 De Herbis Adicula. Pli.li.xix. Radicula ẽ her r ba lauãdis lanis apta ad h̊ ſuccũ hʒ mmfmiz q;tũ cadoꝛe ↄferẽs eque ⁊ molli cia.naſcit᷑vbiq; ſatiua:ſʒ ſponte pᷣcipue ĩ aſia ſvriaq; ſaxoſis ⁊ aſperꝭ locꝭ. Trans eufraten tu laudatiſſima. caule tenui ferulaceo ipſiſq; cibis indigenaꝝ expetito.⁊ vnguẽti qͥcqͥd ſit cũ q̊ decoquat᷑ oliue folio.hanc ſtruthion vel ylatin greci vocãt. Eſtate floꝛet. aſpectu gra Ta.veꝝ ſine odoꝛe ſpinoſa:⁊caule lanuginoſo ſemẽ ei nullũ.radix maõ qocidit᷑ ad quẽ dictũ eſt vum. Pperationes ¶ Pli.li.xxiiij. Tingẽtibo⁊ radicula ramos ppar at quã ſtruthion a grec vocari diximꝰ. ¶ e Megetr᷑̃moꝛbo regio ipᷣa ðcocta.⁊viſpotũ Itẽq;ʒvitijs pectorꝭobuiat.aluũ ſiſtit.vuluaſ q; purgat.qᷓ;obꝛẽ aureũ poculũ vocãt eã me⸗ dici⁊ melle etiã ꝓdeſt ad tuſſim.¶ Oꝛtopnee ꝓdeſt mẽſura coclearꝭ.cũ polẽtavoꝛ aceto le pꝛas tollit:eadẽq; cũ panace:⁊ caparꝭ radice calculoſ frãgit ac pellit.pãnos diſcutit cũ oꝛ deacea faria? vio decocta.¶ Niſcet᷑ ⁊ mala ginatiboꝛ collirijs claritatcã ad ſternutamẽ ta vtił iter pauca.¶ Qieni q̃ ac iocinerieodẽ mõ pꝓficit.põ.denarij põdere ex aq̃ mulſa ſa⸗ nat ſuſpirioſos.ſic ⁊ pleureticos oẽſq; laterꝭ doloꝛes.¶ Pãdecta.Radicula.iuↄdiſi.⁊ põit in antidotario viriliĩ potione ad ſcrofulas. 3 „ Capitulum.tcclxxxviij. Annꝰ latine ⁊ grece.arabice hauſis. rEl huſch ſiue hauſig. Sera.li.ag.ca. hauſis ſiue hauſig.i.rannꝰ eſt planta que naſcit᷑ in vallib.⁊ ſunt eius tres ſpecies. Vna hʒ ſtipitẽ rectũ ſpinoſum ſicut arboꝛ q̃ ðꝛ alebiſialich.in ramis⁊ ſpinis eiꝰ⁊ folia eiꝰ ſunt oblonga hñtia humiditatẽ viſcoſaʒ que adheret manui. Scða eſt foꝛtis alba plus qᷓ; ipᷣa.Tertia hʒ minoꝛa folia q; iᷣa ⁊ latioꝛa:⁊ declinat parũ ruboꝛi.⁊ rami eiꝰ ſũt longi.lon gitudo eiꝰ eſt bꝛachijvnius.⁊ eſt ſpiſſioꝛ alijs ⁊ eſt debilioꝛ.ſpina vero eius eſt acutioꝛ Et fructus eiꝰ eſt latꝰ ſubtilis.⁊ eſt velut invagi nis ſicut herba q̃ ðꝛ ſachidalion.i¶ Et idẽ au cto. Galie.Oð adminiſtrat᷑ ex ranno ſũt ſo⸗ lia eius dũ ſunt recentia.Et virtꝰ eius eſt q̃ infrigidat ⁊ deſiccat in.ij.gradu. Dperationes ¶ Oyaſcoꝛides ca.de ranno. Rannꝰfrutex ẽ q̃ circa oꝛtos naſcit᷑.Huiꝰ virge ſunt longe ꝛ ſpinoſe.folia hʒ pinguiſſima lõga ⁊ leuia.Eſt etiã alia rannus coloꝛẽ hñsſubalbidum.Et tertia bñs coloꝛẽ ſubꝛufum:et virgulas lon⸗ gas cubitis qͥnq;.⁊ plus.hec ſpinoſe ſunt:et minimã hñt virtutẽ.Eius ſemẽ latũ ẽꝛ tenue 2⁊ in folle recluſum ſicut affodilli.¶ Idẽ.Om niũ ſpecieꝝ ranni folia cathaplaſmatibo ad⸗ hibita ignẽ ſacrũ coꝛpoꝛis ꝓhibẽt.¶ Sera. VWirtꝰ ranni eſt que curat foꝛmicã ⁊ heriſipi⸗ lam que eſt tꝑe caliditatis. VUnde qũñ fit em⸗ plaſtrum cum folijs eius curat heriſipilam ⁊ foꝛmicã.Et dicunt aliqui ꝙ quãdo rami eiꝰ ſuſpendunt᷑ in oſtijs ⁊ feneſtris ceſſat opera/ tio arboꝛis eoꝝ.¶ Pliniꝰ li.xxiiij. Inter ge⸗ nera ruboꝝ rannꝰ appellat᷑ a grecꝭ candidioꝛ frutex. Is floꝛetramos ſpargẽs rectꝭ acule- is nõ vt ceteri aduncis.Alteꝝ genꝰ eſt ſilue ſtre nigrius rubentes ferens folliculos.huiꝰ radice decocta in aqua fit medicamentũ:qð licium vocatur. ¶ Semen ſecũdinas trahit: alter ille candidioꝛ ſtringit:ſed magꝭ refrige/ rat.collectiõiba ⁊ vulneribb acomodatioꝛ. ¶ Conſtantinus in libꝛo graduum. Rannus let puſtulis oꝛis. Nentris doloꝛẽ ⁊ ſtomachi defectionem curat.cathaplaſmatus heriſipi lam deſtruit.¶ Succus eius oculoꝛum col⸗ lirio mixtus ſiue ſolus conuenit doloꝛi ocu⸗ loꝛũ:maximeq; pannoꝛũ albedini. Bibitus gutem lapidem renum frangit. Capitulum. tlierxritr. Trattatus ſtemata calida. Cõfert etiqʒ; empetigini cum aceto. Eius epithima caſui ⁊ ꝑcuſſidni con⸗ Eubarbarum. Iſidoꝛus in libꝛo ety r mologiaruz. Reubarbarum dicit q; in ſolo barbarico trans danubiuz in uenitur. Reuponticũ quod circa ponticũ in⸗ uenitur. Et idem dicitur reu quod eſt radix: quaſiradix barbarica vel pontica.¶ Platea rius. Reubarbarũ qð in india vel vltra ma⸗ rinas partes reperit᷑.radix eſt cuiuſdã arbo⸗ ris quaſi quedaʒ tuberoſitas.Eligitur illud nod graue eſt in ſuo genere ⁊ non pfoꝛatuʒ. uod etiam cum frangitur:interius habet quaſdã venulas diſtinctas.hinc rufas.hinc ſubalbidas.hinc croceas.⁊ cõmaſticatũ tin git quaſi crocus. Uirtutem babet purgandi coleram pꝛincipaliter ⁊ diureticam.cõpeten ter ponitun in ſyrupis contra febꝛes acutas Auicenna. Reubarbarum adulteratũ ſpii ſius eſt ac vehemẽtius ſtipticũ. Purum aũt eſt vehemẽtius rarũ ⁊ minus ſtipticum.⁊ eſt crocee tincture. In ipᷣa eſtterreitas amarap pter actionem igneitatis in ipᷣa. Hyperationes G¶ Platearius.Cõtra calefactionẽ epatꝭ ⁊ o⸗ pastone ex calida cauſa datur cũ aqua ca⸗ ida. ¶ Anicẽna. Reubarbarũ cõfert panno ac veſtigijs ſuꝑ cutes remanentibo quando cũ aceto linitur/ Ex eo fit emplaſtrũ ad apo⸗ fert valde.pdeſt etiã contuſioni lacertoꝛuʒ ⁊ rupture.i¶Cõfert aſmati ⁊ ſputo ſanguinis: epatis ſtomachiq; doloꝛibo intrinſecis. Sin gultui ⁊ doloꝛi pungitiuo ventris ac diſſinte rie ac doloꝛi renũ ac veſice:atq; matricꝭ ⁊ flu xui ſanguinis:ac febꝛibo antids. Splenem attenuat:⁊ moꝛſui vermiũ venenoſoꝝ reme⸗ diũ eſt.¶ Conſtantinꝰ. Reubarbarũ aliud ẽ indicum aliud ponticũ. Indicum eſt lauda⸗ biliꝰ.calidũ ⁊ ſiccũ in ſecũdo gradu. Quod⸗ dam ſtipticitatꝭ ⁊ acuminis habet. Stoma⸗ cho defecto valet.ventoſitatẽ ⁊ epatis dolo rem ⁊ ſplenis duriciẽ ⁊ ypocundriamꝛ extẽ⸗ ſionem curat.Renũ ac veſice doloꝛẽ ⁊ matri cis extirpat.i¶ Sanguinẽ de pectoꝛe manan teʒ ↄſtringit:anbelitꝰ ſingultũ. Vulnera in⸗ teſtinoꝝ:diuturnã ſolutionẽ᷑:ac pꝛolixam fe⸗ bꝛem amputat.faciẽ ⁊ cutem a lentiginibo et empetigine mũdificat.Contrꝗ reptiliũ moꝛ⸗ ſus facit pulueriſatꝰ ⁊ cum aceto temperatꝰ. ¶ Pandecta. Reubarbarũ ðꝛ areu qð eſtra dix ⁊ barbarum:quia eſt radix q̃ in barbara regione oꝛitur.⁊ in india trans marinis par⸗ tibo.Et eſt aliud quod ðꝛreuponticũ.de quo in ſequenti capitulo.quoniã ðꝛ ſic de eo ꝙ in ponto inſula reperit᷑vel quia ponticũ habet ſapoꝛem.¶ Reubarbarum vt quidam dicũt radix eſt cuiuſdam arboꝛis.reperitur q̃ſi que dam tuberoſitas in radice eius ⁊c. Et eſt ca⸗ lidũ ⁊ ſiccum in ſecũdo gradu. Jobannes Heſne. Reubarbaꝝ quoddam oꝛit᷑ in india Et vocat᷑reduedſeni.⁊ eſt melius.quoddam oꝛitur in barbaria.⁊ eſt laudabiliꝰpoſt illud. Et quoddã oꝛitur in turchia.⁊ eſt minꝰ lau⸗ dabile illis.⁊ laudat᷑ magꝭ ex eis qð eſt ſub⸗ nigrũ declinans ad rubedinẽ.et quod graue eſt cũ raritate ſua.⁊ in quo in cõfracturis in⸗ uenit᷑ diſgregatio ex rufo ⁊ glauco.⁊ quod ẽ crocee tincture.⁊ quod eſt recens cognoſci⸗ tur qð nõ eſt adulteratũ. quoniã eſt rarum et minoꝛis ſtipticitatis:⁊ eſt crocee tincture. ¶ Adulteratũ vero habet cõtrariũ hoꝝ.⁊va rietatem quaʒ habere debet in confracturis amiſit.ĩmo ſubnigreſcit in eis.⁊ eſt calide cõ plexionis ⁊ ſicce in ſecũdo gradu: ¶ Conue nerunt autẽ in ꝓꝑmixtiõe eius aqueitas dan⸗ tes ei ſtipticitateʒ ſubſtãtie.⁊ acreitas dans eiraritatem ſubſtãtie.⁊ eſt in eo igneitas per ficiens:que pꝛopter actionem eius ⁊ t eneis tatem ipſius ipſum facit eſſe amarumveruʒ. terreitas eſt mpꝛofundum eius.et igneitas eſt in ſuꝑficie ipſius.que ppter infuſioneʒ ſe⸗ parat inter eius ſubſtantia.⁊ cõplebo opera 2— — — — — L — — — — — De Verbis bonis.ſolutionis ⁊ apertionis opilationũ ꝑ ipᷣm eſt ꝑ dominiũ caliditatꝭ in ſupficie eiꝰ. ⁊ conſecutio cõtractionis ꝑ ipſum a ſubſtan tia ſua terrea ſtiptica. Noneſt in eo nocumẽ tum apparens.⁊ datur in omni tempoꝛe ⁊ in omni etate:ita ꝙ etiã pueris ⁊ pꝛegnãtibo da tur.⁊ eſt de elegantioꝛibo ⁊ melioꝛibo medici capꝛis que magnit᷑icat operationẽ eius:ſimi liter magnificat᷑infuſio eius in aqua endiuie ⁊ apij pꝛius bulitum⁊ colatũ.vel in aq̃ plan taginis.⁊ nõ ꝑmittatur quin cadat in ſocieta te eius ſpica.Eſt enim pꝛopꝛij iuuamẽti cum ipſo.neq; pᷣtermittas additionẽ modici vini albi odoꝛiferi clari in infuſionibo eius.⁊ pꝛo⸗ pꝛie quãdo in ementatione opilationũ pꝛopi natur.⁊ eius quideminfuſio cõpetit quando ſolũ querit᷑ abſterſio ſolutio et opilationum apertio.⁊ ipſiꝰ contriti exhibitio quãdo que ritur vt poſt illam in viſceribo veſtigia cõtra ctionis remaneãt.verũ ex eo quod aſſum eſt vehementius ex aduſto.⁊ qð ex eo puriꝰ eſt ſuſtinet quodopoꝛtet.⁊ meretur de ↄtritione In raro autẽ ⁊ laxo cõtritiovehemens reſol uit virtutẽ.decoctio etiã ſimiliter reſoluit q̃⸗ liſcunq; ſit.¶ Johãnes Meſue. Educit ſolu tione eiꝰ coleram ⁊ flegma.maioꝛ eiꝰ pꝛopꝛie tas eſt mũdificare epar ⁊ ſtomachũ:⁊ confer re doloꝛibo pungitiuis eoꝝ ⁊ viſceru m.¶ Et clarificat ſanguinem:⁊ aufert opilationes:⁊ moꝛbos quoꝛum mater eſt opilatio.ſicut hy⸗ dropiſim:hyctericiam:groſſiciẽ ſplenis:⁊ fe bꝛibo opilationũ ⁊ ſimilia.i¶ Et ex parte ſub⸗ ſt antie ſue ppꝛietas eſtↄferre ſputo ſanguĩs ⁊ emanationi eiꝰ vndecũq; ſit:⁊ caſui ⁊ ꝑcuſ⸗ ſioni. ⁊ ſanare rupturas intrinſecas ⁊ extrin⸗ ſecas.⁊ ppꝛie eius.ꝭ.i.minime.gra.ij.⁊ rubee tinctoꝝ gra.xv.cũ vino ſtiptico.i¶ Et cõfert inunctio olei eicontuſionib ⁊ contritionib⸗ lacertoꝛũ ⁊ doloꝛibo eoꝛum.et ipſum quidem eſt medicina ſingultus.eęt eſt medicina bona diſſinterie.⁊ ꝓpꝛie quod ex eo eſt aſſum.⁊ bi⸗ bitum cum ſucco plantaginis ⁊ pauco vino ſtiptico.¶ Et confert febꝛibo periodicis et fe bꝛibo opilationũ ⁊ febꝛiba antiqͥs. Doſis po⸗ tio eius infuſionis ana.ʒ.ij.f.vſq; ad decem. ⁊ contritis ana.zʒ.i.vſq; ad.ʒ.iiij.¶ Et ipᷣm cõ ſeruatur ꝑ annos quattuoꝛ:et conſeruatur a coꝛruptione ⁊ putrefactione.ſiſuꝑliniatur ei cera.⁊ terbentina liq̃facte aut cera ſola aut ſi ſepeliatur in pſilio aut milio.conſeruat᷑ enim tunc tempoꝛe extennnſno. nis aque lactis.⁊ ꝓpꝛie quod ſumptum eſtex Ennponticũ.Pan.Reupõticũ.i.bar⸗ r baſiriſta. ⁊ ẽradix pontica multũ ſi⸗ mDDiilis reubarbaro. I nteriꝰ hʒ venu⸗ las diſtinctas vt reubarbaꝝ:ſʒ non tingit vt reubarbaꝝ.Et ð reuponticũ eo ꝙ in ponto inſula reperit᷑vel qꝛ ponticũ hʒ ſapoꝛẽ.et reu tantũ eſt dicere quantũ radix.i¶ Dyaſcoꝛideſ ca. de reupontico. Reuponticũ naſcit᷑ in boſ foꝛo.⁊ ſic ab grecia venit.cuius folia magna ſunt ſimilia folijs ſimphiti.radix eſt aliqua⸗ tenus vaſtaꝛ nigra. Haſta ſimilia centauree. ſed bꝛeuioꝛ eſt fragilis? leuis in pondere ſine odoꝛe. ⁊ guſta amara leuiter ſtringens.et ſi maſticet᷑ ſit glutinoſa ⁊ crocei coloꝛis. 4 vaſco. Vires efficaciter hʒ ſtringentes. Et iõ fomẽto impoſita inflatiões deſiccat: 2 vulnera glutinat.ac ſanguinis abundãtiã repꝛimit.habet in ſe magnã ſubſtantiaʒ tem⸗ perandi:qꝛ tenet in ſe terreni frigoꝛis ⁊ calo ris partẽ.⁊ leptomeris eſt ad aſma.ergo reu⸗ matica ⁊ oꝛthogonia iuuat potata.liuoꝛes ⁊ empetigines ſanat cũ aceto illinita.⁊ potata emoptolcis ⁊ diſſinteric ꝓdeſt.ſed bona ẽ q̃ nõ ẽ pertuſata. In guſtu muſcillaginoſa mo dicũ ſubmoꝛdãs.bibita inflationẽ ſtomachi tollit. Laxitudinẽ ⁊ doloꝛẽ ſomaeni ſene Trattatus ticis ⁊ epaticis pdeſt.¶ Ebpquaſſationẽ coꝛ⸗ poꝛis reſicit.De alto cadẽtib⸗ ſubuẽit. Neu⸗ freticis ⁊ toꝛtiõiba ⁊ thoꝛaci ⁊ yxpocũdrijs ſa lutare eſt. Stericas ⁊ ſciaticas cauſas cõpe ſcit. Sanguinẽ rencientibo vtiliter adhibet. Aſmaticis ꝓdeſt.i¶ Subglutientibo vtiliter adhibet᷑ Ciliacis ⁊ diſſintericꝭ frigoꝛib tipi cis ſingulare pᷣſidiũ eſt. Ooꝛſibo venenatis . occurrit ſili vt agaricus dat᷑ in oibo cauſis. Zernas limpidat ⁊ liuoꝛes cũ aceto impoſi⸗ ta.ſilr cũ aqua liuoꝛes oẽs tollit. Airtꝰ eſt ei termantica ⁊ paulo ſtiptica.¶ Paulus ca.O e reupontico.ca.eſt⁊ ſic.in.ij.gra. Uirtuteʒ bz mũdificãdi ↄfoꝛtãdi ex po te reticã ex q̃litatibo. Aqua decoctiois eiꝰ ſol⸗ uit opilationẽ ſplenis ⁊ epad ex frigida cau⸗ „ ſa.cerorũ ex puluere eiꝰ ⁊ oleo roſaꝝ.et cerg valet cõtra debilitatẽ ſtomachi. Puluis eiꝰ lumbꝛicos eiꝰoccidit. J ſido. li etym̃. Reu⸗ poncicũ ſanguinis abũdãtia repmit. hz in ſe maximã temperãdi ſubſtãtiã: q retinet in ſe terreni frigoꝛis ⁊ caloꝛis partẽ.Et ettã lepto meris vnde potata ad ſpaſmata reumatica iunat. Et lenioꝛes empetigines ſanat. Sple nẽ repmit:⁊ iuxuriã tollit.cũ aceto bibita ex mopto. ? diſſin.ẽ iuuariua. ¶ Bibita q ſto. in flatõez eiuſq; laſſitudieʒ ꝓhibʒ ac doloꝛẽ. ſple netici epa pficit. ↄſſatõibo coꝛpii refici: ac de alto cadẽtibo ſubuẽit. lübis etia? toꝛtõibo toꝛac ypocũdrijs ẽſ glurarꝭ. ¶ Stericas et „ ſciaticas cãs cõpeſcit. ſanguinem reijciẽtiba adbiber vtuür. aſſnatic, ſubglutiẽtib pdeſt. Capitulum. ccextſ. nticitate ſua ⁊ diu⸗ E ſina. Iſido. li. xxvij. Reſina eſt laz r cchꝛyvma ſudoꝛe lignoꝛum exalata vt bb)dthyvlgggliami ſeralupini ⁊ lentiſci ⁊ arboꝝ ⁊ virgultoꝝ q̃ ſudare ꝑhibent᷑. Reyn eni gre ce emanare ↄꝛ vel ſudare ſicut ligna odoꝛife⸗ ra oꝛiẽtis.ſicut gutta balſami aut ferulaꝝ.q̃ rüũ gutta dureſcit in gemmꝗ.ſ.in electrũ. Pꝛiꝰ ma auũt reſina ð therebentina.⁊ eſt pᷣſtantiſſi ma pᷣ alijs.⁊ defertde arabia:iudea:ſyria:ci⸗ pꝛo ⁊ africa:⁊ ab inſulis marj. Scða eſt len⸗ tiſcina q̃ maſtix vocat᷑.he de chio ĩſula depoꝛ tant᷑. Tertia ẽ pinealis.⁊ hec nunc eſt liqda: nũc dura inuenit. ¶ Itẽ Iſi. Reſina igit᷑ dici tur quodlibet gramẽ liqᷣdũ vel aridũ liqͥdare ſina vt balſami ⁊ terebentina.duravt maſtix thus ⁊ myrrha ⁊ hmõi.O m̃is aũt reſina pꝛi⸗ mo eſt mollis ⁊ liqͥda vel viſcoſa.ſed in pꝛtima ſui emanatiõe ⁊ aliq̃ remanet liqͥda ⁊ aliq̃ ca loꝛe vel frigoꝛe indurat᷑.om̃is aũtreſina ẽvti lis in medicina.⁊ ideo reſina poſita in nobili bus antidotꝭ ⁊vnguẽtꝭ.O perationes aũt ⁊ vᷣtutes reſine ſinguloꝝ quere in locis ſuis. Capitulum.cccxcij. Ibes. Pandecta.dcvij.Ribes qͥdã r dicũt ꝙ eſt acetoſa.⁊ quidã dicũt ꝙ; clt coccus:ſed falſo.quoniaʒ coccuo ie e 4 ni 8 WNN WRNf.☛. X N .–— — d m 8 pitulũ de rob deribes.⁊ caplin de rob ð ace toſa. Sili vbi ponit cap̃ᷣ.de rob de ribes ait ꝙ valet ſicut rob ð acetoſa. Itẽ nõ ẽ coccus: qm̃ coccus eſt ca.⁊ ſic.cõplexiõis:ſed ribes ſũt fri.⁊ ſic.¶ Alhani. Ribes ẽ plãta ſtipitem hñs rubeũ ad viriditatẽ decliuẽ teneꝝ.folia rotũda viridia nigra cuiꝰgranũ potat᷑ de co raſceni aridi ſaporꝭ.de q̃ fit rob ⁊c.NHos aũt loco eiꝰſuccũ acetoſe q̃ ẽ lappaciũ agreſte po nere poſſumꝰ.¶ Sera.li.ag.ca.ribes.aucto. Iſaac benarã. Ribes ẽ plãta hñs capꝛeolos recẽtes rubeos ad viriditatẽ declinãteſ.⁊ hʒ folia magna rotũda viridia.et hʒ grana q̊ ſa⸗ poꝛ ẽ dulc cũ acetoſitate.Et ipᷣa ẽ fri.⁊ ſic.in ij. 5. Et ſignũ ſuꝑ hoc ẽ acetoſitas eiꝰ ⁊ ſtipti citas. Et ex Bↄtigit ꝙ infrigidat ſtomachũ. Et aliqͥ dicũt ꝙ eſt fri.⁊ ſic.in iij.gra. NHaſcit aũt plãta iſta ĩ mõtibo ſyrie frigidis niuoſis. DHoperationes ¶ Sera. Jpᷣa abſcindit ſitim:⁊ ↄfert ſpeeieb habaon.i.moꝛbilli.⁊ abſcidit ſitim q̃ fit a ca⸗ liditate coꝛꝑis:⁊ retinet fluxũ.iſ Et cõuenit ſpeciebo bothoꝛ q̃ fiũt in coꝛꝑe ſicut varioleꝛ ſilia.¶ Et puocat appetitũ:⁊ incoꝛiat ſtoma chũ ſua frigiditate.⁊ abſcindit ſitim a colera ⁊ fluxũ vomitũ:⁊ rob eiꝰↄfert cardiace ⁊ vo mitui ⁊ fluxui qͥ fit a colera.¶ Et ꝓuocat ci⸗ bi appetitũ.⁊ ĩ rob eiꝰ ẽ dulcedo ⁊ acetoſitas ¶ Et idẽ au. Aben meſ.ri.ẽ ⁊ ſic.in.ij.gra.⁊ rob eiꝰ ẽ ſicut rob acetoſitaticitri ⁊ agreſte ĩ vðᷣtute.⁊ ẽ bona emoꝛroidibo ⁊ ebꝛietati.⁊ pu⸗ tãt aliq medicoꝝ ꝙ ſit illa qᷓ nomĩat᷑ acetoſa ⁊ lappaciũ.⁊ putauer̃t aliqͥ ꝙ ſit ꝗõnũ acetoſũ qð affert᷑ ex coꝛaſceni.licet oẽs decipiant᷑. Capitulum.cccxciij. Iſi. Pandecta ca.lvij. Arʒ.arabice. r grece oʒoꝛa.lat ine vᷣo riſi. Galienꝰ pᷣ mo de cibis ca.de riſo. In ſapoꝛe eiꝰ eſt ſtipticitas. ⁊ iõ retinet ventrẽ retentiõetẽ perata.⁊ in coꝛtice eiꝰ eſt rubedo mag mani feſta qᷓ; in ipomet aut in reliquo coꝛꝑis eĩꝰ.ẽ minus nutrit qᷓ; frumẽtũ.i¶ Et ideʒ.viij.ſim. far. ca. oꝛoſa. Oꝛoſa.i.riſum habet qd ſtipti⸗ cũ q̃ circa ventrẽ moderate detinet.i¶ Et idẽ libꝛo pꝛedicto de cibis.Hoc ſemie oẽs ad re ſtrictionẽ vẽtris vtunt᷑ delectationẽ ipſiꝰ ſi⸗ milẽ faciẽtes condro.Eſt autẽ indigeſtibiliꝰ condro:⁊ nutriens minꝰ.ſicut ⁊ ad delectati onem edulij deficiens ab ipᷣo plurimũ. Poyperationes A Sera.li. aggre. ca. Arzʒ. id eſtriſum. Sunt calide ⁊ ſicce cõplexiõis in pᷣmo gradu.i Al manſoꝛ tractatu tertio capᷣ.arʒ de riſo. Riſi temperiei qᷓ eſt inter calidũ ⁊ ſiccũvicinũ exi⸗ ſtit: ventrẽ ſtringit. Solitis aũt colicã pati nocet:eo ꝙ licet nutriat de vẽtre:tñ nõ facile deſcẽdit:niſi coquat᷑ cũ aliq̃ multũ vnctuoſi⸗ tatis habẽte.qð qñ cũ lacte coquat᷑ ⁊ cũ ʒuc⸗ caro comedit᷑ plurimũ nutrit atq; ſanguineʒ augmẽtat. ¶ Itez Sera. Quãdo ſani egent pultibo eiꝰ ppter punctiones q̃s hñt in ven⸗ tre.aut ꝓpter fluxũ multoꝝ humoꝝ ſuper q̊s vincit colera.aut aliqua alia de cauſa ſimili huic.coque riſiquouſq; diſſoluant᷑:⁊ fiant ſi⸗ cut aqua kiſt ⁊ da in potu:hoꝛa cõuenientioꝛ vſus eiꝰ tempus eſt humidũ:⁊ qñ ſtomachꝰ eſt foꝛtis virtutis ad cibos.i¶ Et idem aucto ritate Dyaſcoꝛi.Et pauci nutrimẽti ſtringit ventrem.auget ſperma:⁊ minoꝛat feces ⁊ vꝛi nã ⁊ ventoſitates.Eſt enĩ cõpletũ in ſtiptici⸗ tate.⁊ ideo eſt bonũ vlceribo inteſtinoꝝ⁊ pun ctionibo eoꝝ qñ bibitur.aut fit cũ eo criſte- re.⁊ rubeũ eſt conſtrictiuũ plus.i¶ Iſaac.Ri ſi natura calidũ eſt in pᷣmo gradu.ſiccũ in ſe⸗ cundo. Aliquãdo mola teritur.eiuſq; farina ſicut triticicoquit.⁊ valet his qͥ moꝛſionẽ in ſtomacho ⁊ inteſtinis patiunt᷑.integꝝ aũt cũ aqua coctũ valet ad colaicadpagi Cũ la⸗ s i Tractatus cte ⁊ amigdaleo coctũ cõſtipat ionẽ ſuã amit tit:⁊ ꝑfectenutrit. Sanguinẽ bonũ generat ſi cum eo vel aqua eius lentigines laues.au⸗ fert eas:⁊ cutem mundificat.i¶ Conſtantinꝰ in pantegni. Riſum calidũ eſt in pᷣmo gradu. ſiccũ in ſecũdo. Vnde ventrẽ ſtringit:non tñ multũ:niſi mixtũ ſit ibi miliũ.lotũ quoq; ⁊ cũ butiro ⁊ amigdaleon coctũ:nõ eſt vẽtris cõ⸗ ſtipatiuũ:ſed mitigat doloꝛẽ ſtomachi:et ar⸗ doꝛem inteſtinoꝝ. Huiꝰ nutrimentũ tempe⸗ ratum eſt ⁊ digeſtiuũ.ſi cum lacte coquit᷑:cõ⸗ ſtipationẽ facit:ſed humectat ac nutrit. Auicenna in ſecũdo canone. Riſum cali⸗ dum eſt ⁊ ſiccũ. Nutrimentum pꝛebet mul⸗ tum.tarde infrigidatur:⁊ in ipſo eſt abſterſio Decoctum cum aqua ſtringit vſq; ad termi⸗ num.Et in ſpermate facit augmẽtum. ¶ Idem in quarto canone.Coꝛtex riſi vene⸗ num reputatur. AUt enim quidam pꝛimoꝛũ di xerũt ei cui in potu datur:accidit ſtatim do⸗ loꝛ in oꝛe et ĩ lingua:⁊ ipᷣa lingua apoſtematc. deinde doloꝛ in vmbilico extẽditur ⁊ ſtoma⸗ cho:inteſtiniſq; eius. Totũq; coꝛpus inflã⸗ matur.curatur cum curatione cantaridum. O poꝛtet autẽ ꝙ in oleo eius quod ipſe inpo tu ſumit citonia ſint decocta. Capitulum. cccxciiij. O belia. Iſaac. Robelie frigide ſũt r in pmo gradu medie inter humida ꝛ ſicca.Coꝛtex eaꝝ ſtipcicꝰ ẽ. ¶ Actoꝛ Iſte ſunt videlicet robelieſicut diximꝰ pau⸗ lo ſupꝛa.que a nõnullis medicoꝛum noſtroꝛũ eſtimãtur eſſe piſa. 92 Pyperationes ¶ Iſaac vt ſupꝛa. Coꝛtice eiꝰ mũdate lauda⸗ bües generãt chimos.Nec inflationem aut ventoſitatẽ faciũt vt fabe. Ad vſum edendi bone ſunt in eſtate ⁊ in calida regione. ¶ Cathaplaſma ex eis membꝛis fractis ap⸗ Vagtinn ſolidat ⁊ doloꝛem aufer. Jus ex eius velut ex faba factum valet ad cardiaſim tuſſim ⁊ doloꝛem pectoꝛis. Capitulum.cccxcv. ND dodendron. Iſidoꝛus. Rododen r dron coꝛrupte vulgo loꝛandrũ voca⸗ tur: eo ꝙ folijs lauri ſit ſimilis: floꝛe vt roſa. Arboꝛ enĩ venenata eſt.interficit eni altera:⁊ medetur ſerpentũ vexationibo. HDyperationes. ¶ Pliniꝰ libꝛo ſedecimo. Rododendron vt nomie apparet a grecis venit.Alij nerim vo cauerũt.Alij rodophanem vocauerũt.fron⸗ de ſempiternum roſe ſimilitudine caulibo fru cticoſum. Jumẽtiſ q; copꝛis et ouibꝰ venenũ 8 Se. „8 De Merbis Idem tamen eſt homini cõtra ſerpentum ve nena remediũ.i¶ Idem libꝛo.xvij. Rododen dron ſeritur ppagine:ſicut etiã ſemie.i Idẽ li.xxiiij.Rododendros ne nomẽ apud nos inuenit latinuʒ.ſed radophonem vocant aut neruim. Mirumq;ʒ folia eſſe quadrupedum venenum:homini vero cõtraſerpent es pꝛeſi dium addita ruta ⁊ vino pota. Pecus etiam et caper ſi aqua biberint in quo folia ea ma⸗ duerint:huiuſmodi moꝛi dicuntur. ◻☚— Capitulum. cccxcvj. O bur. Actoꝛ.Robur) ᷣm Iſidoꝝ) r gener aliter dicit᷑ ex om̃i materia qc⸗ quid eſt firmiſſimũ. Nihilominꝰ ra⸗ men ⁊ arbor quedã hoc nomĩe nuncupatur. de qua frequẽter Plinius loquitur. Pperationes ¶ Plinius libꝛo.xvi. Roboꝛ eſt glandifera ſi⸗ cut ⁊ quercus ac ylex.pꝛeter fructũ ⁊ alia gi⸗ gnit plurima.fert eni ⁊ galle genꝰ vtrũq;. Et quedãveluti moꝛa:niſi diſtarẽt arida duricie. plerũq; caput imitantia thauri quibus ineſt fructus nucleis oliue ſimilis. Naſcunt᷑ et in eo pullule nucibo nõ abſimiles intꝰ habẽtes ſuocculos molles lucernarũ luminibo aptos Nam ⁊ ſine oleo flagrãt: ſicutigallia nigra, Fert ⁊ aliam vtilem pillulã cũ capillo.verno tempoꝛe tamẽ melligeni ſucci. ¶ Bignunt et alij amoꝛũ eius pillulas coꝛpoꝛi nõ pediculo adherentes candicantes vmbilicis. Cetera nigra varietate diſperſa. Media cocci colo reʒ habẽt. ¶ Aliquãdo ⁊ culices gignit. Nec nõ ⁊ e folijs cõuolutas pillulas:⁊ ĩ folio ru⸗ bentes. Aquoſos nucleos candicantes ac trãſlucidos qᷓ;diu molles ſint:in quibo ⁊ culi ces naſcũtur. Matureſcũt in modũ.ferũt et roboꝛa canchꝛi pillulã in medicina vim vꝛen di habentem.Is creſcit hyeme.aperitur ve⸗ re pillula tota:caditq; cum folia creſcere ce⸗ perint. Tam multi fera ſunt:⁊ tot res pꝛeter glandem roboꝛa paruũ. Sed ⁊ poletos ſquil loſq; nouiſſima irritamẽta gule que circa ra dices naſcuntur.¶ Roboꝛa quoq; viſcuʒ ac mella ferunt vt autoꝛ eſt heſiadus.conſtatq; roꝛes melleos e celo cadẽtes nõ alijs magis inſidere frondibus. Cremati quoq; roboꝛis cinerem introꝛſum eſſe certũ eſt. Scandula isen e roboꝛe fit aptiſſima.mox e glandi⸗ eris alijs:ſed minime durans pᷣterq; epino. Montes ⁊ valles diligit. robur caſtanea et abies. Sunt auteʒ roboꝛi folia toto ambitu ſinuoſa.Et ſũt eis etiã in caudice ipᷣo iã den ſa ac rara.ſemꝑq; late rarioꝛa diſpoſita mir⸗ to.¶ Item Robur abies ⁊ larix nõ cõtinuãt germinationem:ſed intermittũt.⁊ tripartita trinaq; germia edũt. Ideo et inrer ſquamas coꝛticem ſpargunt.quod omibo arboꝛibo eue nit in germinatione.qꝛ rumpitur coꝛtex pꝛe⸗ gnantiũ.Roboꝛi ſciſſus eſt coꝛtex non leus lſed ſcaber. Radices copioſe atq; carnoſe qs in pfundũ agit mollis ac peſſima ligni pars etiã in roboꝛe facile putreſcens terrediniob noxia.ideoq; ſemꝑ eſt amputanda. ¶Robur ylex ac moꝛus ⁊ ebenus ⁊ que ſine medulla ſunt tota oſſee ſunt. Roboꝛ ſpiſſam habet materiã:eiq; nigricãs coloꝛ eſt.Tan⸗ ta duricia ineſt roboꝛi:vt niſi madefactũ nõ queat terebꝛari.⁊ ne quidem ſic quid ad actꝰ clauus auelli. Itaq; cariem vetuſtatem ſen⸗ tit tardiſſime.ſentit tam ẽ teredinem ceſuʒ in vere. Bꝛuma vero neq; vitiatur neq; findit᷑. Alias obnoxium etiam vt toꝛqueat ſeſe: fin⸗ datq; quod in ſubere tempeſtiueq; ceſo eue⸗ nit defoſſum diu duratrobur.ſed aqua mari na coꝛrumpitur. ¶ Robur ⁊ olea in tranſuerſum poſite incur⸗ uãtur:cedũtq; ponderi. ¶iridia pᷣter robur 2 buxũ ꝑtinacius reſiſtũt ſectioni ſerrarũ:q; dentes eqlitate replẽt inerti. Sũt auteʒ ro⸗ Aa iij Trattatus bura ⁊ inter ſe ⁊ eũñ alijs glutino inſociabilia viſcus adnaſcit᷑:⁊ in ruboꝛe vt quercu ⁊ ylice ¶ Igdem libꝛo.xvij. Inſitoꝝ omniũ capaciſſi ma dicit᷑ platanꝰ.poſtea robur.veꝝ vtraq; ſa poꝛes coerumpunt. pedamenta ſunt optima vicib e roboꝛe oleaq;. Pꝛeterea pomiteris q̃ germinãt: nec fructü ferũt. ciſſa adice lapis inditur: fertileſq; fiunt. Hoc ideʒ in amigda⸗ lis ⁊ robure cuneo adacto fit. Deniq; arbo⸗ res quedã ablato in toto coꝛtice moꝛiuntur. tardius autem robura ? quercus. Capitulimm. cccxcvij. DDDabea vel rodaha. Sera li.ag.ca r pi. Rodaha.qñ ẽ humida ⁊ recẽs ðꝛ Alhlrlrlſax faſa.qñ eſt ſic.ðꝛ akes.⁊ ẽſpe⸗ cies leguminis ſic noĩata.Et idẽ auc.Dyaſ. Pꝛimo qñ naſcit᷑ eſt ſiis andachuche.q̃ na⸗ ſcit᷑ in pꝛatis.ſed qñ eſt cõpleta hʒ folia ſubti lioꝛa q folia ipſiꝰ ⁊ hʒ ramos ſiles ramis an- dachuche. ſunt ei ſemia in magnitudie len/ tis toꝛtuoſa ſicut coꝛnua.Aliqñ deſiccaturꝛ admiſtrat᷑ cũ alijs reb:⁊ pparat᷑ cum ſale.Et idẽ aucto. Gal. Sapoꝛ huiꝰ granieſt ſtipticꝰ ſicut ſapoꝛ lentis. Et virtꝰ eiꝰ eſt calida cali⸗ ditate temperata.⁊ exſiccatio eius eſt ampli oꝛ exſiccatione lentis:⁊ comedit ſicut lens. PHPoberationes ¶ Sera. aucto. Iſaac benarã. Alfax faſa: id eſt rotobea naſcit᷑ ſuꝑ aquas:⁊nõ ſiccat᷑ĩ eſta te neq; hyeme.⁊ ideo nomĩat᷑ humida.Et qð de ea adminiſtrat᷑ eſtſemen eiꝰ ⁊ folia.⁊ ẽ ca. ⁊ hu.⁊ eſt in eo inflatio.i¶ Et ideo auget ſper ma:⁊ incitat coitũ.⁊ auget iuuamentũ medi⸗ cinarũ q̃ faciũt ad hoc.i Et ſemẽ eius ingre dit᷑ in pluribo ↄfectionibo foꝛtibi.i Etquãdo fit emplaſtrum cum folijs eius:cõfert mem⸗ bꝛis que indigent ſedatione doloꝛis eoꝛum. ⁊eſt cõueniens cibo animalium. Capitulum. ccrcvif. Oſalatine.grece rodon.arabi.hard. FSerapio n lib.aggre.ca.hard.auct. GG;ealieni.viij.ſimpliciũ farmacoꝝ.ca. de roſa. Subſtãt ia eius eſt cõpoſita ex ſub⸗ ſtantia aquoſa calida cum duabꝰ alijs quali tatibus permixta ſtiptica ſcʒ ⁊ amara.cuius ſtipticitas eſt in quantitate tali.quia coꝛpo⸗ ra habẽtia virtutẽ fluxũ nõ poſſunt diſſolue re virtutẽ eius.⁊ ſemen eiꝰ eſt magis ſtipti⸗ cum q; roſa.Et idem roſa cum ſtipticitate q̃ eſt in ea ineſt ei dulcedo ⁊ ſilitudo acuitatis vel inoꝛdinationis pauce, ⁊ conuenit apoſtes Uh ——— 2 De Herbis matibn calidis in pꝛincipio eoꝛũ.⁊ opoꝛtet recipiat᷑recẽs ex ea:⁊ abſcindant᷑ ſümitates eiꝰ valde cũ foꝛpicibo ⁊ reſeruent p medicami nibooculoꝝ.Sed oleũ roſaꝝ eſti natura ſua mediũ inter narurã roſe ⁊ olei.⁊ eſt medicina cũ q curant᷑ apoſtemataſanguĩs in augmẽto ipᷣoꝝ.⁊ ĩ eo ẽ virtꝰ penetrãdi ad pfundũ coꝛ⸗ poꝛis:⁊ humectat coꝛꝑa ſicca:⁊ ↄquaſſat᷑ cũ aceto ⁊ inungit᷑ caput cũ eo.⁊ ↄuẽit doloꝛica pitis facto ex caliditate ſoliſ.⁊ qñ roſe ſiccã⸗ tur:opoꝛtet ꝙ deſiccent᷑ in vmbꝛa:⁊ cõmoue ant᷑ aſſidue.⁊ aqua roſaꝝ eſt frigidioꝛ cõplexi one temperata.nõ tñ multũ.⁊ ipᷣa quidem eſt ſubtilis multe ſubtilitatis.⁊ ſignũ in hoc eſt wꝙroſa deſiccatur cito. Ideo quia in ea non eſt aliqua viſcoſitas:qꝛ odoꝛ eius vincit:⁊ ꝓ⸗ pterea feſtinat ⁊ replet vias odoꝛatus. OPbprerationes. Sera. ancto. Dyaſ. Eſt enĩ roſa frigida de ſiccatiua.et ex ea eſt plus ſtiptica ſicca q; re⸗ cens.⁊ ſuccus roſaꝝ qñ coquit᷑ cũ vino cõue nit doloꝛi capitis ⁊ oculoꝝ⁊ auriũ.⁊ cõuenit gingiuis. qñ cum eo fit collutio.⁊ coquũtur folia eius ſine ſtipitibo ⁊ nõ expmuntur.⁊ fit emplaſtrũ cũ eis heriſipile.⁊ ſemẽ qð eſt ĩ me⸗ dio roſaꝝ qñ pulueriʒat᷑ ſuꝑ gingiuas adq̃̊s fluunt humoꝛes ↄuenit multum. Sed caput roſe qñ bulierit in aqua et bibitur: abſcindit fluxũ ventris ⁊ ſputũ ſanguĩs.¶ Et idẽ auc. Hachaʒ aq̃ ro.phibet fluxũ ad oculũ:⁊ ↄue⸗ nit ſincopi q bibitur ex ea hauſtus aliqͥs. ¶ Et idem auctoꝛi.Humayv. Roſa foꝛtificat membꝛa intrinſeca.Et ſtipticitas eius pene trat ꝓpter amaritudinẽ q̃ eſt in ea.¶ Et idẽ au cto. Aben meſuay.O doꝛatio roſe ↄuenit co lericis ⁊ habẽtibo caloꝛẽ:⁊ capitꝭ doloꝛẽa co lera.Et ꝓhibet fumoſitates colericas acu⸗ tas.⁊ ↄuenit doloꝛi acuto.⁊ mouet ſternutati onẽ habẽti cerebꝛũ calł.Et quãdo confici᷑ cũ melle aut cum zuccaro abſtergit qð eſt in ſto macho ex humoꝛibus flegmaticis. ¶ Et idem aucto. Raſis. Expertꝰ eſt qdã ex amicis meis qͥ accepit ex folijs roſaꝝ recen⸗ tibo ⁊ zuccaro:⁊ fecerũt eũ aſellare decẽ vici⸗ bus.hoc facit ſuccus eiꝰ.veꝝ ſicca nõ eſt la⸗ xatiua.⁊ hoc ſignificat᷑ ex eo virtꝰ eius eſt amara ꝗꝙ abſtergit. Et qñ roſa deſi iccat᷑ fit ſti 9 ptica. q; ſeparatur ab ea amaritudo. Et ſicci tas quidẽ in roſa eſt pauca:q ipᷣa eſt cõpoſi⸗ ta ex ſtipticitate ⁊ amaritudine.vnde abſcin dit libidinẽ:⁊ laxat laxatione foꝛti. ¶ Johãnes Meſue cap̃. de roſa. Roſa eſt ex medicinis benedictis in qua eſt virtꝰ ↄfoꝛta⸗ tionẽ faciens et ſolutionẽ ⁊ male qualitatis pmutationem.Et eſt ex ea rubea ⁊ alba. ⁊ eſt de vtriuſq; multoꝛum ſolioꝛum ⁊ denſoꝛum: criſpoꝛum.et alia paucoꝛum et planoꝛum.et melioꝛ eſt rubea vere fubedinis paucoꝛuʒ fo lioꝛum et planoꝛum.⁊ ex albis eſt melioꝛ ha⸗ bens ſimiliter. Et melioꝛ ſuccus eſt cuiꝰ ma⸗ ter eſt roſa cõpleta.ſicca vero melioꝛ eſt in q̃ nõdũ cecidit cõplexio.Eſt frigida ĩ pꝛio gra⸗ du:ſicca in ſecũdo. Diuerſarũ autẽ naturarũ ſubſtantie compoſuerũt roſam.inter q̃s po⸗ teſt cadere ſeparatio diſtinguens.Componi tur enim ex partibo terreis ⁊ aqueis medio⸗ cribus dantib ei ſtipticitatẽ ⁊ ſubſtantiam. Et ex partibo aereis ꝓpter q̃s eſt in ea de dul cedine aliquid et aromaticitas.Et ex parti⸗ bus igneis ſubtilibo a quibus cõſiſtit perfe⸗ ctio ⁊ ſpecies dantibo ei amaritudinẽ.ꝓpter qð in abſciſione amaritudinis ipᷣiꝰ q̃ remoue tur ppter ſolã exſiccationẽ eius non reſoluit᷑ ſpecies. In abſciſiõe rubedinis nõ eſt plꝰro ſa q́; homo moꝛtuus.amaritudo autẽ in ea q̃ recens eſt plus eſt ſtipticitate ipſiꝰ.Et pꝛima eius operatio eſt ppter amaritudinem ſuã.ꝓ pter quod roſarecens et eius propꝛie ſuccus ſoluit. Cum autẽ reſoluitur caliditas dans ei amaritudinem ꝓpter exſiccationem eiꝰno minatur ſubſtantia eius ſtiptica faciens con ſtipationem. Eſt autem ſuccus eius calidus fere ad pꝛimũ gradum. ꝓpter excluſionẽ eius * are terreſtri ⁊ frigida Johãnes Meſue. Eſt auteʒ roſa ſolutiua exiſtens extinctiua inflãmationũ.confoꝛtati ua membꝛoꝛũ.coadunatiua partium⁊ cõſtri ctiua.⁊ ſemen eius in hoc eſt foꝛtius.⁊ ſimili ter pili eius qui ſunt ĩ medio ipſius.⁊ ſuccus eius eſt reſoluens. Et ſicca quidem mag fri gida ⁊ ſtiptica.et que non eſt completa frigi⸗ dioꝛ⁊ ſtipticioꝛ.et alba ĩ frigiditate ⁊ ſtiptici⸗ tate plus eſt qᷓ; rubea.nõ eſt in ea malicia.ſed eſt ex debiliter ſoluentibo:vigoꝛat tamẽ ope⸗ rationem eius aqua caſei. ¶ Si enim ſucci roſarum. Z.i.miſceatur cũ aqua caſei et pauca ſpica eſt ſolutiuum cõue niens.⁊ ſimiliter infuſio.Z.vi.folioꝛum roſa⸗ rum in aqua caſei cum pauco melle ſoluit ſis ne moleſtia. Et ſyrupus factus ex ſucco eiꝰ eſt leuis ſolutionis.Et ſimiliter ponitur oie⸗ um eius in emendatione medicinarum acu⸗ tarum:ſicut eſt ſcamonea ⁊ ſimilia. ¶ Roſe autem condite cum melle abſtergũt ⁊ mundificant ⁊ confoꝛtant.Et condite cum ʒuccaro minoꝛis ſunt abſterſionis? maioꝛis confoꝛtationis ⁊ ſtipticitatis:⁊ aqua eoꝛum que fit per infuſionem mundificat ⁊ confoꝛ⸗ tat abſtergit et reloluit. ed 7 como X B 8 Ea qᷓfit, ſublimationem eſt multeofoꝛta⸗ ſubtilis caliditat erꝰ in decoctiõe ipſiꝰ.ꝑ al-/ bas vero nõ fit ſolutio aliq de q̃ ſit curandũ. ⁊ eſt in eis de ſtipticitate pluſq; in ru.neq; ſũt ſimiles eis in ↄfoꝛtatione.et cito ꝙ roſenon tes.ſoluit᷑ enĩ ab eis virtꝰ:ſigillans abſterſio nẽ eiꝰ ⁊ ſolutionẽ.⁊ declarat᷑ virtꝰ eiꝰ ſtipti⸗ ca faciens ↄſtrictionẽ. Succus vo eiꝰ ſubſti net decoctionem aliqͥd mediocriter: ⁊ acqͥrit ei ſubtilitatẽ ⁊ bonitatè abſterſionis.¶ Ole⸗ uum qz factũ ex roſa:nõdũ cõpletꝭ eſt maioꝛis infrigidatiõis ⁊ ſtipticitatis.cuiꝰ meliꝰ fun⸗ damentũ eſt oleum oliuarũ medioꝝ in matu ritate aut ſiſaminũ.¶ Acetum autem infuſio nis eius eſt medicina bona omniũ inflãma⸗ tionũ.⁊ eſt diuiſiuũ ſolutione ↄfoꝛtatiuũn. ¶ Succus eiꝰ ex aqua infuſiõis recentium cõpletaꝝ ſolutione educit colerã: mũdificat ncuinem abeg: venaa seticuloos. ¶ Et conuenit vctericie: ⁊ aperit opilatõnes — eq:et cõſoꝛtat coꝛ:et cõuenit tremoꝛi eius:et educit materiam cauſantem eam ⁊ febꝛibus colericis. Roſa vero ⁊ oleum eius ⁊ aq̃ ipſiꝰ facta per ſublimationem cõfoꝛtat coꝛ ſtoma chum et epar:et coadunat partes laxas mẽ⸗ bꝛoꝛum. et cõfoꝛtat retentionem:et ſedat do⸗ pmutat malicias inflamationum: perimit et ſedat eas.Et ſunt ex medicinis facientibus doꝛmire. faciũt tamen coꝛiʒam ⁊ ſternutatio⸗ nem: et obſunt catarris:et ſtringũt guttur et confoꝛtãt ea:⁊ auferunt crapulas.Doſis po tio ſucci roſarum eſt ab. Z.i.vſq; ad.ij.cũ ʒuc 20 cvotlo ſymß̃. lacti ex ſucco earuz eſt ¶ Auicenna libꝛo de viribus coꝛdis dicit q; conſoꝛtat coꝛ. ¶ Palladius libꝛo.iij.in mẽſe febꝛugrio roſa ria cõſerenda ſunt queſulco bꝛeuiſſimo:aut ſcrobibus ponẽda ſũt:vel virgultis vel etiaʒ ſemine. Semina aũtroſaꝝ nõ putemꝰ medi os floſculos eſſe aurei coloꝛis quos roſe fe⸗ rũt:ſed bhaccis nutriũt:quas in bꝛeuiſſimi pi⸗ ri ad ſilitudinẽ plenas ſeminibo ſuis poſt vin demiam reddunt. maturas ex coloꝛe fuſco et molliciei poterimꝰ eſtimare.Si qua etiã ſũt antiqua roſaria hoc tꝑe circũfodiũtur:⁊ ſar⸗ culis vel dolabꝛis aridas vniuerſa reciditur Zunc querara ſunt:poſſunt ducta virgaruʒ ꝓpagine reparari. Si roſam ipſiꝰ habere vo lueris duabus palmis ab ea gyrum fodies. 5*½ ⁊ qqua calida bis rigabis in die· Idem Palladi. Roſa frigida eſt ⁊ in pꝛimo petit vſui medicine. Quidaʒ colligũt ea poſt maturitatem:ſed nõ tamdiu ſeruat. Debent autem colligi cum nõ habẽt folia omnino ex panſa.⁊ tamẽ aliquãtulũ iamrubea. Collecte autem ad ſolẽ aliquãtulũ deſiccari poſſunt ⁊ P triennium ſeruari. ¶ Macer. Dici flos flo⸗ rum nobis roſa iure videtur. Qð ſpeciei cun ccos pꝛecedat odoꝛeq; floꝛes. Nõ tamen hec ſpecie tm̃ nec odoꝛe iuuare. Nos valet hac 72 varijs nos adiuuatilla fidelis.Eiꝰ ſicca gra du vis eſt ⁊ frigida pꝛimo c. Capitulum.cccix. Aliitera vl Antera. Paulꝰ ca. anterga. 1 Arntera eſt id qð in medio ipſiꝰ roſe ngagſcit᷑ aurei coloꝛis:⁊ a ſpecie floꝛis dicta eſt. Aſui etiã medicine cõpetür. Hperationes Plinius. Capita roſarum pota ventrem et linin ſeſthir. Jem. Vngues roſe ſalu⸗ bꝛes epyfoꝛis ſunt. Alcera eni oculoꝛuʒ roſa pᷣterq; initijs ſoꝛdeſcunt. Item anteradiſſin⸗ tericis magnum pꝛeſidium eett. 2 . Capitulum. ccr. S Dſtrum poꝛcinum. Pandecta:capᷣ. r ccccccx. Roſtrum poꝛcinũ herba eſt longitudinis vniꝰ digiti ⁊ eiuſdẽ la⸗ teris pandens ſe ſuꝑ terram amplectens eã: cuius folia ex vtroq; latere ſunt inciſa inciſu ris magnis.⁊ in eiꝰ medio leuatur ſtipꝰ par⸗ uus:in cuius ſtipite fit quedaʒ lanugo rotũ⸗ da ſicut pila.ſicut facit herba ſemiſion. que cum tangitur diſſoluitur. Dperationes. ¶ Confert opilatis.Roſtrum coꝛuinum her ba eſt quam plures dicunt conſolide ſpeciẽ. Sed falſo ĩmo eſt herba vtcunq; piloſa ba⸗ bens quaſi odoꝛem boꝛaginis:⁊virtutem cõ ſolidatiuam in virtute ſicut pꝛecedens. Capitulum. ccccj. AUIltia latine ⁊ grece.Arabicevero ra r geb vel alſelep. Sera.li. aggre. ca.ra deb aucto. Dyaſ. Radeb.i. ruta. Et eſt de ea domeſtica ⁊ ſilueſtrꝭ.ſed ſilueſtrꝭ eſt mag calida qᷓ; domeſtica ⁊ mag acuta.que eſcis eſt nõ bona:ſed domeſtica:⁊ maxie illa que oꝛit circa arboꝛẽ ficus:vel cir ca cucume res eſt conueniens cibo.Et aliud genus rute ſilueſtris que naſcitur in m acedonia: ingal — licia aſye quã mollicines appellat. Et aliqui armolam eã vocant.frutex eſt vna radix vir gas multas habens folia latioꝛa plus q; do⸗ meſtica ſed mollia odoꝛẽ grauem hũtia ⁊ flo rem albũ ⁊ capita maioꝛa qᷓ; domeſtica.et in tribo partitv diuiſa buis ſemẽ obꝛufum ettri gonũ guſtu amarũ eſt. Hec in antiq̊ tꝑe colli gitur. Iſidoꝛus libꝛo etymo. Ruta dicta eſt eo ꝙ ſit feruẽtiſſima.cuiꝰ altera agreſtꝭ atq; virtute acrioꝛ:ſed vtraq; feruẽtiſſima cõpꝛo bat᷑.hanc venenis repugnare muſtele docẽt que dum cũ ſerpente dimicauerint cibo eiꝰ armant᷑. Iſaac. Ruta ſilueſtris calida⁊ ſicca in quarto gradu.domeſtica vero in tertio.qᷓ melioꝛ eſt ad digerẽdũ.qꝛ virtutẽ habet inci dendi.⁊ groſſos humoꝛes ⁊ viſcoſos extenu andi. Platearius.Eſtruta domeſtica ⁊ ſilue ſtris que piganum dicit᷑. huiꝰ folia et ſemi⸗ na competunt vſui medicine. Virtutem ha⸗ bent diureticã:diſſoluẽdi ⁊ cõſumendi.Hy⸗ pocras. Ruta calida ⁊ ſicca in tertio gradu. Palladiꝰde agricultura libꝛo quarto.Men ſe Marcio rutsa ſerit᷑ locis apꝛicis.ſolius ci neris inſperſione contenta.loca deſiderat al tioꝛa.vnde bumoꝛ eius elabitur.ſi ponas eiꝰ ſemina adbuc clauſa folliculis ſigillatim debebis manu afficere.ſi iam minuta ſum “ Trattatus ſparſa iactabis.⁊ raſtro obducta cooperies 2 aules eius qͥ incluſis ſeminibo nati fuerint foꝛtioꝛes erũt:ſʒ ſero naſcent᷑. Ramula eiꝰcũ aliqua coꝛticꝭ parte cõuulſiverno tꝑe ꝓ plan tis tenebũt:tota vᷣo trãſlata moꝛiet᷑. Hõnul⸗ le ramulos eiꝰ ꝑtuſe fabe inſerũt vel bulbo atq; illa obꝛuunt alieno vigoꝛe ſeruandos. Bub fici arborꝭ vmbꝛa libẽtiꝰ acqͥ eſcit.Nõ effodit herbas ſʒ optat auelli. Immũde mu lieris foꝛmidat attactuʒ.¶ Pli.li.xix. Ruta ſerit᷑ fauonio ⁊ ab autũni eqͥnoxio.odit hye⸗ mẽ ⁊ humoꝛẽ ac fimũ.apꝛicis gaudet ac ſiccꝭ terraq; q́;maxime latericea. inere nutriri yvult.hic ⁊ ſemini miſcetur vt careat erucis. Dperationes ¶ Gab.vij.ſim.far.ca.moli.i.ruta.qͥdaʒ hmõi rutã ſilueſtrẽ noĩant.qͥdã aũt armolã. Virtꝰ gũt eius ſubtilis eſt ⁊ ca.ᷣm.iiij.gradũ.vnde ⁊ incidit groſſos humoꝛes: ⁊ dyafoꝛat: et ad vꝛinationẽ ꝓuocat.i¶ Et idẽ.viij.ſim.far.ca. pigamũ.igamũ.i.ruta.Silueſtrꝭ quidẽ ex to ẽ gradu calefacientiũ ⁊ ſiccantiũ.dome ica vᷣo ex tertio.Eſt aũt nõ ſolũ acris guſtu ſed etiã amara q̊ incidere ⁊ dyafoꝛare hʒ groſ ſos ⁊ viſcoſos humoꝛes ꝓpter eandẽ aũt vir tutẽ ⁊ ꝑ vꝛinas euacuat.qͥnĩmo et ſubtilium partiũ eſt ⁊ ventoſitatꝭ deſtructiua. Et id⸗ circo ad ſputatiões ↄuenit:⁊ anioſitas q̃ ad venerea ꝑtinent.⁊ dyaſoꝛat ⁊ ſiccat modera⸗ te.eſt eni de foꝛtiter deſiccantibo farmacis. Sera.auc.Dyaſ.Ruta eſt de reb magis cõ ferentibo inflatiõibo ⁊ ventoſitatibo.i¶ Et ipſa extinguit libidinẽ coitus. VUnde domeſtica ⁊ ſilueſtris ſũt ambe calefactiue:aduſtiue:p⸗ nocatiue vꝛine ⁊ menſtruoꝝ.⁊ qũ comeditur ruta aut bibitnr ſtringit ventrẽ:et qñ ſumit in potu ex ſemine.cuiuſcũq; quãtitas vnius caluf cumvino eſt medicamen cõferens mul tum medicinis moꝛtiferꝭ.¶ Et qñ comedunt folia eius ſola aut cũ ficub ſiccis et nucibꝰ: auferunt nocumenta medicinarum moꝛtife⸗ rarum.i¶Et eſt vltima medicina cõtra mali⸗ ciam venenoꝝ:qñ adminiſtrat᷑ ſicut diximꝰ (⁊ pꝛeſertim ↄtrapeſtilentiã) Et qñ comedit ⁊ bibitur ruta ſemper abſcindit ſperma.⁊ qñ coquit᷑ cũ aneto ſicco ⁊ ſumit᷑:ſedat toꝛſiões. ⁊ qñ adminiſtrat᷑ in hunc modũ cõfert dolo⸗ ri lateris ⁊ doloꝛi pectoꝛis ⁊ aſmati⁊ tuſſi et gpoſtemati pulmonis:⁊ ſciatice ⁊ doloꝛi iun cturaꝝ ⁊ rigoꝛibo. Et qñ coquitur in oleo ⁊ ponit᷑ in criſteribo cõfert inflationi matricꝭ:⁊ inflationibo inteſtinoꝝ:⁊ doloꝛibo recti inte⸗ ſtini. Et qñ terit ⁊ cõficit᷑ cum melle ⁊ linitur ſupꝛa collũ matricis cõfert doloꝛi eiꝰ ⁊ ſuffo cationi ma tricis.i¶ Et qñ coquit᷑ in oleo ꝛ di VYꝓ bimr:occidit ⁊ expellit lumbꝛicos:⁊ cõficit cum melle ⁊ fit emplaſtrũ doloꝛi iuncturarũ ⁊ doloꝛi ⁊ ↄcuſſione.⁊ fit emplaſtrũcum ea et ficubus bydropiſi carnoſe. Et qũ coquitur cum vino vſq; ad ↄſumptionẽ medietatis vi ni ⁊ bibitur:confert ſpeciei humide hydropi ſis.⁊ quando comeditur ſola ſiue eſt aut ſal⸗ lita acuit viſum.Et quãdo fit emplaſtruʒ cũ ea cum ſauich ſuper oculum:ſedat doloꝛem eius.¶ Et quando teriturꝛ miſcetur cum ace to ⁊ oleo roſarũ ⁊ fit linitio cum eo:ſedat do loꝛem capitis.⁊ quãdo intromittit᷑ in narib ipᷣa aut ſuccus eiꝰ abſcindit fluxum ſangui⸗ nis ab eis.iEt quando admiſcetur cum ni⸗ tro ⁊ fricatur inde moꝛfea alba:confert eam. ⁊ quãdo fit emplaſtrũ cum ea cũ melle ⁊ albu mne ſuꝑ empetiginẽ confert ei.i¶ Et quãdo ſuccus rute calefit in coꝛtice granati ⁊ diſtil latur inlaurem:confert doloꝛi eius:et miſcet᷑ cum ſucco feniculi ⁊ melle:⁊ fit collirium cũ eo:et cõfert doloꝛi viſus.i Etquãdo miſcet᷑ cum aceto ⁊ oleo roſarũ:⁊ cõficitur cũ ceru⸗ ſa:⁊ fit linimentũ cum ea:confert heriſipile ⁊ foꝛmice:⁊ vlceribus capitis humidis.⁊ ruta quãdo maſticat᷑ poſt comeſtionẽ ceparum et alioꝛum aufert fetoꝛem illoꝛum.¶ Sera.Ru tam venenis reſiſtere muſtele docent:que qñ cum ſerpentibo dimicature ſunt:cibo eius ar mantur.Docuit etiã rex ponticus:qui cum fratris ſuitimeret inſidias.rute folia cũ dua bus nuciba ⁊ totidẽ caricis admixto ſale ie⸗ iunus acceperat:⁊ ſecure cũ eo agebat Agre ſtis ſi ſumatur nimis de ipᷣa occidit.¶ Et qũ ipᷣa colligitur maxime cum ceperit apparere flos.ſi carnẽ tetigerit:vlcerat et facit inflare cũ pꝛuritu.quare opoꝛtet qͥ vult eã colligere: ꝙ vngat manꝰ ⁊ faciẽ cũ oleo roſarũ:et exti⸗ mauerũt quidã ꝙ ſi ſuccus eiꝰ aſꝑgatur ſuꝑ pullos gallinarũ:non comedit eos miluus. et putant quidam ꝙ illa que naſcitur in ma⸗ cedonia pꝛope fluuium qͥ dicit᷑ archimoñ.qñ comeditur occidit.⁊ loca in quibus naſcitur ſunt loca ſerpentum plena. ¶ Sed ſemen eiꝰ qñ bibitur cõfert doloꝛib⸗ intrinſecis.et ipᷣm ingredit᷑ in confectionib medicinarum:⁊ eſt iuuatiuum. ¶ Et idem auctoꝛitate Ruffi. Ruta domeſti ca eſt medicina maxĩa iuuatiua inteſtinis in⸗ terioꝛibo:confert viſui.⁊ gummi eiꝰ ẽ ca.ĩ fine tertij gra.ſic.in.iij.Curat vlcera oculiquan⸗ do puluerizatur ſuꝑ ea⁊ confert ſcroſulis q̃ fiunt in gutture et ſub aſcellis Capitulum. ccccij. 3 De Herbis AUbus. andecta capi. dclxi ſulac A grabice.grece batus.latine vero ru⸗ brus. Et ſulac eſt quedã egritudo:vt dicit Plinius.i¶ Serapion libꝛo aggegato ris capitulo ſulac ſiue ſuleit.auctoꝛitate Ga lieni:id eſtrubus omnibeſt norus.folia eiꝰ ⁊ ſummitates recentes ſunt compoſitaĩ ſub ſtantia ſua ex ſuba terrea frigida ⁊ aquea te⸗ pida.⁊ ſapoꝛ eiꝰ eſt ſtipticus.⁊ virtus eius in ficit. Ventrẽ abſtinet. Fluxũ matricꝭ mulie/ nũ ſtringit. Moꝛſibo venenat occurrit.Tu⸗ tas gingiuas a putredine ſeruat. Tumoꝛes oꝛis cõpeſcit.maxime ſi folia eiꝰ cum aceto frigidat ⁊ deſiccat.⁊ ſcðᷣa cõglutinat. Halienꝰ ſexto ſimpliciũ farmacoꝑ capitu⸗ lo batus.ſᷣm tranſſationẽ grecaʒ. Batus:id eſt rubus.folia q̃dẽꝛ cime necnõ flos ⁊ fructꝰ ſtiptica vartieia q̃litate manifeſte. In hoc tñ ad inuicẽ differũt. Ham folia quidẽ ⁊ pᷣſer tim mollia ⁊ noua plurimũ participantia a⸗ quoſitate modicũ ſunt ſtiptica ſᷣm eaʒ ratio⸗ nem ⁊ ſũmitates.Unde maſticata curãt al⸗ cola⁊ cetera q̃ in oꝛe vlcera ſanant.⁊ alia vul nera ſolidare poteſt. Eſt en eoꝝ cõplexio ex terreſtri ⁊ frigida ſubſtãtia et aquoſa tepida. Fructus vero quãdo fit maturꝰparticepſ eſt moderate caliditatis.ſapoꝛis cum ſit vt oſtẽ dimus dulcis.quare ꝓpter hoc necnõ ꝓpter moderatam ſtipticitatẽ comeſtibilis non eſt Dperationes. reſtriſuperat᷑ ſubſtãtia.⁊ ideo ſtipticus eſtet ſiccatiuus foꝛtiter et vterq; deſiccat᷑.⁊ repo⸗ nitur deſiccatiuioꝛ exiſtẽs recente.ſed ⁊ flos eiuſdeʒ eſt virtutis cũ fructu ad diſſinterias. yventris q́; fluxus necnõ ad ſpurũ ſanguinio idoneũ farmacũ.radix aũt cũ eo ꝙ ſtipticat: ⁊ nõ pauca ſubtiliũ partiũ ſubſtãtia partic is pat.quãobꝛem et lapides qͥ ſunt in renibo frã⸗ it. ¶ Et Sera.aucto. Dyaſcoꝛidis. Virtus eeiilus eſt que curat alcola ⁊ vlceraoꝛis quãdo mMaſticatur. ⁊ curat alia vul nera.i¶ Et deco⸗ Cctio eius tingit capillos. Sed ſapoꝛ eiꝰ fru⸗ cctus eſt dulcis.⁊ eſt humidus⁊ calidus.⁊ im matius eſt frigidus terreus.⁊ ſapoꝛ eiꝰpon ticus.⁊ deſiccat deſiccatione foꝛti.ſed floꝛis eius eſt ſicut virtus fructꝰ.i¶ Et cõfert vlce ribo inteſtinoꝝ et fluxui ventris.⁊ debilitati inteſtinoꝝ ani.ſed radicꝭ eiꝰ eſt ſubſtãtia ſub tilis.⁊ ſapoꝛ eius eſt ſtipticus.⁊ ideofrangit laapidem renũ.⁊ quãdo fit emplaſtrũ cũ folſjs eceinus:curat vlcera humida capit.¶ Sed ru- brus canis qͥ grece dici C inoſ batus nocet decoctio eiꝰ fructus canne pulmonis.⁊ ſtrin git fluxum menſtruoꝝ. Et radix eiꝰ eſt calidi oꝛ ipᷣo.de qua ſi fiat emplaſtrum extrahit ſpi nas ⁊ alia infixa coꝛpoꝛi. Et qñ fit empla⸗ ſtrũ cũ folijs ſuis recencibo ꝓhibet apoſtema ta.¶Et idẽ aucto.Galieni. Fructus huius plante eſt ſtipticus ſtipticitate foꝛti.et folia eius habẽt ſtipticitatẽ paucã.⁊ opoꝛtet ꝙ; ca ueatur ab eo qð intra frucrũ eſt ſimile bombi cino:qꝛ nocet multum canne pulmonis.hãc ſpeciẽ inuenies ſi leges Cinoſ batũ.⁊ eſt ca⸗ pitulũ.cxxvi.ſupꝛa de E. Dyaſcoꝛides ca⸗ pitulo batus eſt oibo notus. Virtꝰ eſt illi ſti⸗ pticus ⁊ ſerantica.Elixatura eiꝰ capillos in maſticata fuerint. Herpetes mũdãt. acoꝛas capitꝭ purgant. Tumoꝛes oculoꝛũ ⁊ cõdilo mata ſoluit.emoꝛroidibo ſubuenit ſuppoſita. ſtomachis impoſita medicat᷑.cardiacis opi tulat᷑.¶ Suecꝰ huiꝰ herbe ⁊ haſtag ſole ſic⸗ catꝰ oĩa facere nouit. Succus eius ſeminis maturioĩb cauſis oꝛis vtiliter adhibetur. Ventrẽ abſtiet comeſtꝰ:ſʒ nõ maturꝰ. Flos eiꝰ cũ vin o bibitꝰ ciliacꝭ ⁊ diſſintericꝭ pdeſt. Flos eius albo:⁊ eſt caniculari oꝛtu vigens. Joſe quoq; potui datꝰcũ vino humoꝛis fluo Z cohibet.i¶ Alinitꝰ cũ melle oculoꝝ lip⸗ pitudinẽ medet᷑ atq; igni aceto.Huiꝰ g̊ folia 7 floꝛes ⁊ moꝛa leuiter ſtrigũt.vnde advuluã moleſtus. Immaturus aulẽ a frigiditate ter. ⁊ fauces ꝓpꝛie vident᷑ facere:qᷓuis omn pꝛo Tractatus fluum idonee ſtringant. Yolia eius et cime maſticata alcola ⁊ aliavlcera curãt in oꝛe.Et plagas glutinant.moꝛa eius matura habent in ſe mediocriter caloꝛem. Immatura vero ſunt frigida:⁊ terreſtrem retinet in ſe ſubſtan tiam. Vnde nimis deſiccant.¶ Item puluis ex eo factus ſicut eſt de floꝛe eius plus deſic⸗ cat recentioꝛib:facit nanq; ad diſſintericos. ad om̃ereuma vẽtris:⁊ ad defectionẽ ſan⸗ guinẽ expuẽtib.Hic puluis datꝰ vtiliſſimũ eſt medicamẽ.¶ Radix aũt eius ſtiptica ⁊ lex⸗ ptomeris eſt. ⁊ ideo nefretic; datalapides rũ pit. ¶ Species bati ſũt due. AUna cõmunis gque dicta eſt ⁊ q̃ oibs nota eſt. Altera q̃ appel laĩ ydea ſiue cinoſ batꝰ que eſt ruboſitatꝭ ma ioꝛis ſupꝛadicta. Et eſt virtutis conſtrictiue. Eius nanq; mollia germina ſiue tyrſi contu ſa ⁊ expꝛeſſa ſuccum dimi tũt.quiſub ſole re⸗ tictus coquit᷑ vſq; ad groſſiciem mellis:⁊ das tur ad ea que ſupꝛa.¶ Succus eius cũ vino 2 melle ſupꝛapoſitus ſuperioꝛiboꝓdeſt. Ho ra cũ vino ſumpta ſapientiã nutrit:vt ab anti mele ⁊ pane cõtrita apoſtemata mirifice rü⸗ pit: 2 vlcera fraudulenta curat. 5 . 1 . l Abeat inctoꝝ. Ilidoꝛns. Rubea ð r eo ꝙꝙ rubꝛa ſit radix eiꝰ.vnde? lanas coloꝛare phibet.¶ Dyaſcoꝛides.Ru bea quã alij eritrodanũ.latini vero rubeã di cunt.Herba eſt oibo nota. Species eiꝰ due ſunt. Vna videlicet agreſtis.Alia vero q̃ vo cat᷑ſarchos:ramulos ſiue tirſos hñs tenus es ⁊ q̃ſi nodoſos:folia ꝑ interualla diſtãtia: ac ꝑ ſingulas cõnodationes veluti ſtellaruʒ imaginemmittentia. Fructus vel ſemen eiꝰ rotundũ viride:⁊ hinc rubꝛũ aut circa matu⸗ ritatem nigrũ. Radicem habet paruã tenues puſillam rubicundã.i Pliniꝰ capᷣ.Erithꝛon quã alij eritrodanũ vocant.nos vero rubeazʒ qua tingunt᷑ lane ⁊ pelles ⁊ cetera.Grecꝰ ve⸗ ro eritrodanuʒ dicit. Nam erithꝛos rubeus cochinos feniceus rubicundus.exponit᷑ de rubea ⁊c.i Pandecta capitulo.ccxlłviij.Eri⸗ trodanum vel eutradoꝛon vel eruhꝛon vl eri trodanon grece. Arabice fane vel eita. Lati ne vero rubea t inctoꝛum. Abiſciendum qꝙ; Dyaſcoꝛides capit.de rubea dicit:q; rubea ſiue vt alij erithꝛodanum dicunt:⁊ eſt deru⸗ bea domeſtica.Aliud capitulũ inuenit᷑ apud Dyaſcoꝛidem.quod ſic habet eritrodanũ di⸗ cunt.⁊ eſt rubea agreſtis. Item ſᷣm veritatẽ eritrodanum in alia trãſlatiõe Dy aſcoꝛidis. Aut tetron vocant plurimi.Radix eſt illi in⸗ ficiens. Duo ſunt eius genera. Unum agre⸗ ſte. Aliud ſeminatum ſicut rauenne italie fu⸗ it locis cultis ſeminatum. Nam ⁊ ĩ vijs ſpon tee naſcit. Haſte ſunt illi quadre ⁊ longe aſpe⸗ re ſicut apparimne:ſed foꝛtioꝛes ⁊ longioꝛes.fſo lia habentes intranodos ipᷣos.folia habʒ ſi cut aſtrum:id eſt ſtella in gyro poſita.ſemen eius rotundum eſtĩpꝛimo viride ⁊ poſtea ru⸗ fum.⁊ cũ maturauerit nigreſcit.Etradix eiꝰ longa tenuis ⁊ rufa ⁊c. Sed ſᷣm tranſiationẽ aliã Dyaſcoꝛidis. Rubea ſiue vt alij er itro⸗ danum herba eſt omnibo nota. ¶ Serapion libꝛo aggregatoꝛis capitulo fane. auctoꝛita⸗ te Dyaſcoꝛi Fane ſiue faue:id eſtrubea tin⸗ ctoꝛum.quedã ex ea naſcit᷑.⁊ quedaʒ ex ea ſe⸗ minatur. ⁊ habet ramos quadratos longos groſſos ſiles ramis herbe q̃ dicit᷑ abarũ: niſi uia ſunt maioꝛa eis ⁊ durioꝛes.ſuꝑ ipᷣos ſũt olia diuiſa adinuicem egredientia iuxta no dos ⁊ in ſimilitudine ſtellarum.⁊ fructus eſt rotundus:cuius coloꝛ in pꝛincipio ſue aperi tionis eſt viridis.poſtea vero rubeus.Et qñ maturus eſt fit niger.⁊ quod de ipᷣa admini-/ ſtratur ſunt vene ipſiꝰ.⁊ ipᷣe ſunt ſubtiles lon ge ⁊ rubee.¶ Balienus ſexto ſimplicium far⸗ macoꝛũ capitulo eritrodanũ. Entrodanum eſt rubea tinctoꝛũ radix acerba et amara ſᷣm — – „ n De Herbis guſtum. Vnde et quod dictũ eſt de alijs ad/ inucem ſibihmõi virtutes cõueniẽtes ĩ hac radice cõſpicis.¶ Paulus ca.de rubea.cali⸗ da eſt ⁊ ſicca in ſecũdo gradu.¶ Auerrois li⸗ bꝛo Colliget. capitulo de rubea.Rubea cali da eſt ⁊ ſicca in tertio grau. DPDoperationees. ¶ Dyaſcoꝛides.Eridrotanumvirtutẽ habet mictualẽ cũ aceto illinita albis maculis me detur. Uſus etiã eiꝰ ad ea ꝓficit ad que cete⸗ ra diuretica pficere dicimꝰ. Sed agreſtꝭ vir tus eſt ᷣm Dyaſcoꝛidem mictualis diureti⸗ ca.vnde vꝛinam ⁊ menſtrua pꝛouocat. ¶ GBalienus.Eritrodanũ ſplenẽ: epar expur gat ⁊ vꝛinas groſſas ⁊ multas. Eſt aũt qnq; ⁊ ſanguinolentas euacuans.qñq; etiã pꝛouo cat menſtra.⁊ abſtergit mediocriter quecũq; abſterſione egent.moꝛfeis quoq; albis cum aceto peruncta cõfert.quidã auteʒ pꝛopinãt eas ſciaticis:necnõ paraliticis cũ mellicra⸗ to. ¶ Auicenna. Rubea tinctoꝛuʒ eſt pontici ſapoꝛis:⁊ abſtragit cum equalitate.ponitur cum aceto ſuper empettginem:et fanat eam. ſimiliter ⁊ moꝛpheam albã.ab omni veſtigio mundificat cutem. Bibita cum mellicrato confert ſciatice ⁊ paraliſi.¶ Valet etiã ꝑcuſ⸗ ſioni ⁊ caſui ſuccus eiꝰ cũ oximelle.datur ad apoſtemata ſplenis:⁊ mũdificat epar et ſple⸗ nem.Eoꝛũq; opilationes aperit.⁊ in hoc eip pꝛietas exiſtit aceti. vebemẽter ꝓuocat vꝛinã vt qñq; faciat mingere ſanguinẽ.Et opoꝛtet qui eam biberit quaq; die balneetur.. ¶ Suppoſita menſtrua puocat:ꝛ extrahit fe tum.Eiuſq; ſtipites cũ folijs conferunt moꝛ⸗ ſui vermiũ venenoſoꝝ.i¶ Platearius. Rubea tinctoꝝ calida eſt ⁊ ſicca in ſcðᷣo gradu. Vir tutẽ habet ↄfoꝛtatiuã ex aliquãtula ſua pon⸗ ticitate ⁊ diureticã ex amaritudine. Contra debilitatẽ ſtomachi ⁊ epatis ⁊ relaxationem datur vinũ dectionis eiꝰ. Radix eiꝰ raſa ſup ponitur ad mẽſtrua puocanda:⁊ fetũ moꝛtu⸗ um educendum.Aqua decoctiõis eius ſi ca put inde abluatur capillos reddit rubeos. ¶ Conſtantinꝰ vbi ſupꝛa. Rubea eſt in fine pᷣ mi gradus calida ⁊ ſicca.habet quoddã ama ritudinis ⁊ ponticitatꝭ.vñ ſplenẽ ⁊ epar mum dificat.⁊ eius opilationẽ aperu.vꝛina ⁊ men ſtrua ꝓuocat. O mniaq; membꝛa coꝛpoꝛis a utredine mũdificat: et moꝛfeam curat.Ad⸗ hibetur quoq; cũ melle et aqua calida ꝓpter vlij doloꝛem. ¶ Pliniꝰ libꝛo. xix. Rubea tin⸗ gendis lanis ⁊ coꝛijs eſt neceſſaria. Lauda⸗ tiſſima eſt ytalica.⁊ maxime ſuburbana ꝓue⸗ nit ſponte. In medicina moꝛbum regium ſa⸗ nat.Et vꝛinam eijciet ex aqua mulſa. Folia quoq; capillum inficiunt.Apud quoſdaʒ ins uenio regium moꝛbum hoc frutice ſanari: etiam ſi adalligatus ſpectetur tanti. Capitulum. cccciiij. Allluia latine. Aarabice geliſfa⸗ gos. grece eliffagus. Sera. li. f aggre. ca. Geliſfagos.auctoꝛi. Srvvypaſco. Beliſfagos:id eſt ſal⸗ uia. Et eſt arbuſtũ longum ha⸗ bens plines ramos. ⁊ lignũ eius ⁊ folia ſimi lia folijs citonioꝝ.niſi qꝛ ſunt longioꝛa⁊ ſtri ctioꝛa ⁊ rugoſa paucarugoſitate:ſicut eſtru goſitas panni poſtq; abluit᷑ anteq; extendat ⁊ reponat᷑⁊ coloꝛ eiꝰ declinat ad albedinẽ.et habet odoꝛẽ bonũ.⁊ habet in ſummitatibora moꝛũ ſemen ſimile ſemini herbe ſilueſtris: q̃ Dicit᷑ oꝛmen. Naſcitur aũt in locis aſperis. ¶ Dyaſcoꝛides cap̃ᷣ. eliffagus ſiue eliliffagus fſm tranſſationẽ noſtrã. Eliffagus:id eſt ſal⸗ uia. Frutex eiꝰ eſt oblonga et multas habẽs virgas quadras ⁊ albas.⁊ folia ſilia malici⸗ donijs:ſed oblonga minoꝛa et aſpera ⁊ albi⸗ dioꝛa et odoꝛata ſubꝛugoſa.ſemẽ ſuꝑ virgas eſt ſimile oĩno agreſti. Haſcit᷑ locis aſperis. ¶ Plinius ca. eliffagus herba eſt exalbida. Haſta eſt ei vaſta et quadra. ſoli iglieren · b ij Tractatus aſpera. oteſt enim acriterreſtringere. Balienꝰ.vi.ſim.fſar capᷣ.eliſſagus.Comple⸗ xio huius herbe eſt calida caliditate manife⸗ ſta ⁊ ſufficienti ⁊ parum ſtiptica. Bperationes Pliniꝰ. Herba ipᷣa facit ad diſſintericos.ꝛ ſuccus folioꝝ eiꝰ capillos generat:⁊ vꝛinã ꝓ nocat.i¶ Sera. Decoctio folioꝝ ⁊ ramoꝛum ipᷣiꝰ qũ bibit᷑ puocat vꝛinã ⁊ mẽſtrua:⁊ expel lit fetũ.⁊ ↄfert moꝛiuivenenoſo ſtrigonis ma rini:⁊ denigrat capillos:⁊ ↄfert apoſtẽatibo. ⁊ abſcindit fluxũ ſanguĩs:⁊ mundificat vlce ra frauduleta.⁊ cũ decoctiõe ramuloꝝ ⁊ foli⸗ oꝛũ ipſiꝰ fit ablutio.⁊ ſedat pꝛnritũ genitaliũ viroꝝ ⁊ mulieꝝ.i¶ Dyaſco. Virtꝰ eiꝰ eſt diu⸗ retica. Menſtruis imperat. Aboꝛſum facit. Percuſſum ſtrigonis marini mitigat. Capil los nigreſcit. Eſt etiã termãtica:⁊ ſanguines fluentẽ ex vulneribo ſtringit. Soꝛdida vulne ra purgat.i¶ Elixatura folioꝝ ⁊ virgaꝝ ipſiꝰ pꝛuriginẽ nature cõpeſcit.Eſt etiã virtutꝭ re darguẽtis cũ acrimonia. Vnde ad diſſinteri ꝗm atq; muliebꝛẽ fluxũ (quẽ grecirigeon vo cant) facit ſuccus folioꝝ eiꝰ.Capillos deni grat: ⁊ vꝛinã puocat. Paulus.Ainũ deco⸗ ctionis eiꝰↄfert paraliticꝭ bibitũꝛ cathaplaſ matũ ſuꝑ partẽ paraliticantẽ.i¶ Et dicũt ma gi de ſaluia ꝙ; ipᷣa putrefacta ſub fimo gene⸗ rat᷑auis quedã hñs caudã ſerpentinã: albaʒ merule ſilis.De cuiꝰ cinere ſi ponat᷑ ilampa⸗ de apparet ꝙ domꝰ ſit plena ſerpentibo.¶Ex herbario. Saluia bʒ folis longa et anguſta ſubaſpera odoꝛe ſuaui? graui.in locᷓ aſperis nagſcit᷑.Decoctio eiꝰ potata vꝛinã ⁊ menſtrua mouet. Paſtinace marine ſi quem ꝑcuſſerint virus excludit. Sanguinis eruptionẽ ſiſtit. ¶ Plateariꝰ. Saluia ca.eſt in.i.ſic.in.ij.ſolũ folia cõpetũt vſui medicine ⁊ viridia.et ſicca domeſtica magis cõſumit ⁊ ↄfoꝛtat. Silue⸗ ſtris aũt mag dyafoꝛetica. Ninũ decoctõis ſaluie valet paraliticꝭ ⁊ epilenticꝭ. fomẽtatio ex aq decoctõis eiꝰ valet õ ſtrãguiriãꝛ diſſin teriã. Matricẽ mũdificat.i¶ Plinius li. xxij. Hoer bã nr̃i qͥ nũc ſunt herbarij eleliſphacon grece.latini vocãt ſaluiã mente ſimilem canã odoꝛatꝗ. hac appoſita partꝰ emoꝛtuos extra hũt. Itẽq; vermes auriũ ⁊ vlceꝝ.i¶ Jdẽ in li. xxvi.Herba q̃ a qͥbuſdã appellat᷑ſaluia ſilis verbaſco.Cõterit᷑ ea ⁊ colata calefit.⁊ ſic ad tuſſim lateriſq; doloꝛes bibit᷑. Eadẽq; )ᷣ ſcoꝛ piones atq; dꝛacones marinos efficax ẽ.Cõ tra ſerpẽtes etiã ex oleo ꝑungi ea pdeſt.vſo⸗ pi ſaſciculus cũ quadrante mellis decoquit᷑ facos eſt apud grecos. Cum mulſa iecoꝛis p deſt potata querelis. Pellit aboꝛtuʒ.lociũqʒ mẽſtrua purgat.Trita venenatos curat ſuꝑ addita moꝛſus.Crudis vulneribo que multo ſonguine manant. Apponas tritã dicũt reti nere cruoꝛem. Cũ vino ſuccus tepidus ſi ſu⸗ mitur huius.Cõpeſcit tuſſimveterẽ lateriſq; doloꝛẽ.Pꝛuritus vulue curat virgeq;ʒ virilis Si foueas vino fuerit quo ſaluia cocta. Jlli us ſucco crines nigreſcere dicunt. Si ſint hoc vncti cerebꝛo ſub ſole calenti Capitulum. ccccv. Alix. Iſidoꝛus lib. ety. Salix dicta eſt: eo ꝙ ſaliat: id eſt creſcat. Rrboꝛlẽ ta:vitibo vinciẽdis abilis.¶ Ambꝛo ſius. Salices vident nibil habere ſeminis. habent tamẽ gramẽ quoddã in folijs quo ter ris cõmiſſo tanq; ſemine poſito ſurgat arboꝛ deſurculo:⁊ tanq; ſeipᷣam exuſcitet de ſemĩe ſuo. ¶ Bloſa ſuꝑ Eſaiam.xliiij. Salix eſt ar⸗ boꝛ infructuoſa:ſed cito creſcit:maxiĩe ſi iux ta aquã ſit.¶ Ariſtoteles in li.de plantꝭ.Que dam in humido loco.quedã in arido ⁊ q̃dam in vtroq; vt ſalix.¶ Idgeʒ libꝛo de aialib.que dam arboꝛes nõ fructificant. Sicut viri pin gues nõ multũ ſpermatiſant.Talis ẽ ſalix ⁊ ad tuſſim.¶ Macer. Saluia cui nomẽ elęſ- romananux.i¶ Idẽ ĩ libꝛo decimoſexto. In . — N — —, f —— — — aquoſis tĩ pꝛoueniũt ſalices ⁊ alni. longaq; folia ſunt vtriq; inter pꝛimas germinãt.Cir⸗ cũagunt᷑ ſalicꝭ folia poſt ſolſticiũ.nec alio ar gumẽto intelligit᷑ certiꝰ ſidus cõfectũ.Ociſ ſime vero ſalix amittit ſemẽ anteq; maturita tẽ ſentiat oĩno.⁊ ob id frugiperda dicta ẽ ab homero. Sequẽs vero etas ſcelere ſuo hãc ſententiã interpᷣtata eſt ꝙ ſemen ſalic mulie⸗ ris ſterilitatis medicamẽtũ eſt. Sed in hoc quoq; naſcentinatura puidit:ꝙ de pacto ſur culo incurioſius ſemẽ dedit. VUna tñ ꝓdit᷑ id maturitatem pꝛoferre ſolita in inſula chꝛeta. ¶ Pandecta capitulo.cci. Culefare. GBrece VYtre.latine vero ſalir. Dyperationes ¶ Sera. li. ag. ca. Eulef.i.ſalix.folia ⁊ flos et roſa eiꝰ habent in ſapoꝛe ponticitatẽ.et virtꝰ ſalicis eſt deſiccatiua ſine punctiõe. Coꝛtex vero ipſiꝰ ſiccioꝛis eſt cõplexiõis.ſicut ſunt omẽs ſpecies coꝛticis.¶ Vnde admiſtrat᷑ in glut inatiõe vlceꝝ.Sed flos ⁊ roſa eiꝰ admi niſtrant᷑ ⁊ admiſcent᷑ in oibo medicinis ⁊ vn⸗ guentis deſiccatiuis.Et ſunt ex hoĩbo qͥ acci piunt floꝛes ⁊ roſam ⁊ ſuccũ ipſiꝰ.⁊ cõponũt ex eis deſiccatiuã medicinã que ↄfert in mul tis:qꝛ deſiccat ſine moꝛdicatiõe ⁊ ꝓpꝛie:qꝛ in ipᷣa eſt ſtipticitas pauca.¶ Et qñ cõburũtur eiꝰ coꝛtices ⁊ ↄficiunt᷑ cũ aceto:admiĩſtrãtur in oĩbo egritudinibo in qͥbo neceſſaria ẽ deſic⸗ catio.ſicut in verrucis ⁊ ppꝛie in rotundis et in verrucis ſimilibo capitibo clauoꝝ:⁊ inver⸗ rucis infixis in cute.eradicat enĩ eas qñ ſuꝑ cas fit linitio.¶ Et qñ euellit᷑ coꝛtex ei ꝑe qᷓ emanant floꝛes ⁊ colligit gũmi eius. Habet hoc gũmi virtutẽ abſterſiuã ⁊ ſubtiliatiuã. et ideo adminiſtrat᷑ in oĩbo egritudinibo qᷓ acci⸗ dũt pupille.⁊ faciũt impedimẽtũ viſus.¶ Et idem aucto. Pauli. Virtꝰ folioꝝ ⁊ coꝛticũ et fructus ſalicꝭ ⁊ ſucci ereſt ſtiptica.Et eſt fri⸗ gide ⁊ ſicce cõplexionis in pᷣmo gradu.iEt Kac ncte Gecbar. Ousdo bibunk tolt⸗ eius trita cũ pipere ⁊ vino pauco ↄferũt coli cis.⁊ qñ ſumit᷑ cũ aqua pbibet impꝛegnatio⸗ nẽ.⁊ fructꝰ eius ↄfert ſputo ſanguinis qn bi⸗ bitur:⁊ coꝛtex eiꝰ tritus cũ oleo roſaꝝ.ſi bu⸗ lierint in coꝛtice granati cõferũt doloꝛi auri um. ¶ Et eiꝰ decoctio adminiſtrata ſuper pe des podagricoꝝ ↄfert eis multũ:⁊ mundirfi⸗ 6 car furfures capitꝭ.et colligit humiditas ab ea defluens qñ excoꝛiat᷑ a coꝛtice ſuo qñũ inci pit appar ere flos eiꝰ.qm̃ reperit᷑ intra coꝛti⸗ cem humiditas ↄgregata q abſtergit oculiũi. Zauf ert tenebꝛoſitatẽ eiꝰ. Pꝛopꝛietas ſalicꝭ eiusqᷓ extrahit ſanguiſugas adherẽtes gut⸗ turi:et glutinat vulnera recentia.i Et idem auctoꝛit ate Aben Meſuay. Folia ſalic bi⸗ bita ꝓh bẽt impꝛegnationẽ:⁊ ↄferunt fluxui ſanguinis.⁊ lac qð egredit᷑ ex eis acuit viſuʒ ⁊ abꝛadit pilos.i¶ Et idem aucto.Pauli. In folijs ſalicis ⁊ ſalice:nõ dixit Galienꝰ aliud. ¶ Galienus ſeptimo ſimplicium farmacoꝛuʒ capitulo ytre.ytre ſiue ſalix vtetur quidẽ ali quis ⁊ folijs ad ſangu molentoxp vulnerũ cõ ſolidationẽ:ſed maxime floꝛe eiꝰ fere omnes vtuntur medici ad confectionẽ ſiccatiui ei/ laſtri. Eſt enĩ vis eoꝝ ſuauis ſiccatiua ha⸗ et autem ⁊ quiddam ſtipticitatis. ¶ Quidã vero ⁊ ſuccum faciẽtes ex eis in⸗ moꝛdax ⁊ ſiccatiuũ habet farmacũ ad multa vtile.Nihil enĩ magis occurrit viſui qᷓ; far⸗ macum immoꝛdacius ſiccans parũ:ſed ſtipti cans.ſicut in tractatu de cõpoſitione furma coꝛum plenius dicet᷑.¶ Coꝛtex etiã huius ar boꝛis ſimilis eſt tam frondtũ qᷓ; floꝝ virtuti. pᷣterq; ꝙ eſt ſiccioꝛ ſᷣm cõplexioneʒ ſed hunc gquidã accẽdũt:⁊vtuntur cinere in omĩbo his que violenter indigent deſiccari:ſicut ſigi⸗ les ⁊ chiles:id eſt mirmiceas. auferũt pſum magdefacientes aceto acri.quidã vero temꝑge floꝛendi incidentes coꝛticem. Liquoꝛẽ ſiqui gem colligunt:⁊ eo vtuntur in obfuſcantib⸗ pupillis.cũ ſit farmacũ abſterſiuũ ſimul ⁊ ſub tiliat iuũ.cũq; ſit huiuſmodipoterit eo vti et ad alia multa.¶ Palladiꝰ libꝛo tertio. In mẽ ſe Febꝛuario plante ſalicis obꝛuende ſunt:? omniñũ generũ que applicantur arbuſto. Dyaſcoꝛides. Salix eſt arboꝛ cuius folia glutinant vulnera cruenta. Flos etiam eius ſine moꝛdicatione deſiccatiuus eſt.Cuiꝰ ci⸗ nis cum aceto ſuꝑ callos pedũ inductꝰ eos tollit. Et ſimiliter verrucas emundat. Ylos eius cũ aqua bibitus omnem caloꝛem libidi nis frigeſcere facit. ¶ Auicenna. Salicis fo lia ſtiptica ſunt ſine moꝛdicatione. Et eſt in eis exſiccatio ſufficiens. Cinis gutem eius vehementis eſt exſiccationis. Emplaſtrum ex eo factum retinet fluxum ſanguimis. Conſtantinꝰ.Salices frigide ſunt in ſecũ do gradu.ſicce in pᷣmo.Valent doloꝛi capi⸗ tis de caloꝛe ſi in naribo mittant. Succꝰ eiꝰ vulnera ſolidat. Coꝛtex eius vſtus ⁊ cũ ace⸗ to temperatꝰverrucas ⁊ poꝛos aufert. Sed lac coꝛticis a ſalicibo floꝛẽ habentibo eruti vi ſum clarificat. Defectos confoꝛtat oculos. rivt concipiat non ꝑmittit. Capitulum. ccccwj. Succus frondium ⁊ pomoꝛũ potatꝰ mulie⸗ Bb ijß . 8 Zmbucns. Pandecta ca. ccdxxix. T Scciendũ actis eſt ſambucus:ka⸗ meactis ðᷣ ebulus.et ſũt plante oĩb⸗ note.UVñ verſus. Sambucus eſt actis:ſed ebulus eſt kameactis.¶ Sera.li.ag.capᷣ.Ra⸗ meacti. Rameactidue ſũt ſpecies.qᷓruʒ vna grece ðᷣ actis.in latino ſambucꝰ. et ſcdᷣa no⸗ minat᷑ in greco kameactꝭ.⁊ eiꝰ eſt intẽtio terꝰ renꝰ actis:⁊ in latino ðꝛ ebulus.de q̃ lege ca. clxxv. ſupꝛa de E. ¶ Pliniꝰ. Sambuci due ſunt ſpecies.eaꝝvna aſſimilat᷑ arboꝛibo habẽ tib ramos ſiles cannis rotũdis:qrũ coloꝛẽ ad albedinẽ:⁊ ſũt longa.⁊ ſunt ĩ eis q̃ttuoꝛſo lia aut qͥnq; poꝛrecta ſuꝑ ramos qſtibet.⁊ ſi⸗ milia ſolijs nucis:minoꝛa m̃ eis.hñtia gra uẽ odoꝛẽ.⁊ in ſũmitatibo ramoꝝ ſũt floꝛes al b.ꝛi. grana ſilia granis viridibovel lentiſci.qs rũ coloꝛ declinat ad purpureit atẽ cũ nigredi ne.⁊ ſunt velut in racemis.⁊ hñt multaʒ hu⸗ miditatẽ hñtem odoꝛẽ lini.⁊ iſta ðꝛ actis.R⸗ lia vᷣo ſpecies q̃ ðꝛ Rameact eſt minoꝛ pma. habet ramos magpꝑtinẽtes her be qdrato in qb ſũt multinodi ⁊ ſolia inuicẽ diſtãtia.⁊ ſin gulis nodis ſilia ſolijs amigdalis ĩ ſũmuati bus ſuis:niſi qꝛ hñtvenas:⁊ ſũt longioꝛa cis hũtia grauẽ odoꝛẽ.⁊ in ſũmitatibaramoꝝ ſũt ep łella ſilia coꝛonis ſupꝛadicte ſpeciei.⁊ ſe⸗ men? flos ſil.⁊ hʒ ramos longos groſſitu⸗ dinẽ digiti habẽtes.i¶ Iſidoꝛus libꝛo etymo logiaꝝ. Sambucus ẽ arboꝛ mollis ⁊ parua. HPyperationes ¶¶ Pliniꝰ lib. xvi. Sambucihũt acinos ni⸗ gros ⁊ paruos humoꝛes lenti.Inficiẽdo ma xime capillo.qͥ ⁊ ipᷣi in aqua decocti mãdunt Igem li. xv. Arboꝝ q̃rundã fructꝰ pedicu lis dependẽt vt piri. Alia vᷣo racemis vt ede re atq; ſambuci.i¶ Idem in li.xvi. Sambu⸗ cus germiat inter pmas:⁊ nudat᷑ inter nouii ſimas.⁊ ex his q̃ byeme aqla ex oꝛiẽte conci piũt:oꝛdine nature floꝛẽt pᷣme ſilueſtriũ ſam/ bucus:cui medullaẽ plurima:⁊ coꝛuꝰcui nul la. Sambucus ẽ arboꝛ diuidua nec ramoſa lentiſſima. ⁊ ideo ſcutꝭ faciẽdis aptiſſima.cu ius nimirũ plaga ſe ptinꝰ ↄtrahit:ſuũq; vul⸗ nus claudat.⁊ ob id ↄtumaciꝰ ferrũ traſmit⸗ tit. Sambuci atq; rubi generꝭ ſunt fungoſi. Aliter tñ qᷓ; ferule.qͥppe plus ligni atq; ſucciẽ vtiq; ſambuco ex qᷓ mag canoꝛã buccinãtu bamq; credit paſtoꝛ.Ibi cefe:vbi galloꝝ can tũ nõ exaudiat frutex ille. ¶ Igẽ li. xvij. In/ nentũ ẽ ſurculos abſciſos ſerere.qð ſepis cã factũ eſt ſambuc ⁊ cotoneo rubiiq; depactꝭ. ad palũ vineaꝝ firmiſſima ẽ ſambucꝰ.taleſq; ſerit᷑ vt popolus.¶ Aui. Sambucus alba ca lidioꝛ eſt qᷓ; citrina ⁊ q; purpurea.Et ẽ vniuer ſaliterĩ tertio calida ⁊ ſicca.Eſt aũt ſubtilia⸗ tiua humiditatũ.ſenibuſq; ↄfert eiꝰ oleũ.De let aũt pannũ:⁊ facit rubedinẽ eiꝰ odoꝛamen tũ.¶ O leũ eiꝰ ↄſert ſenibo:⁊ frigidis neruoꝝ egritudibo.O doꝛ eiꝰ facit ſoda.cũ hoc tñ re⸗ ſoluit ſodã fri.a flegmate odoꝛata.deniq; pu rũ eiꝰ oleũ fluere facit ſanguinẽ ex narnboca⸗ leſactũ cũ ipᷣm odoꝛat.i¶ Conſtãtinꝰ. Sam⸗ bucica.ſũt in.ij.ſic.in.i.diſſolutiuiac neruox mollitiui ſũt:ſtomachũ q̃̊; molliũt.vomuũ ꝓ noxrant. cathaplaſmati mamillaꝝ apoſtema⸗ ta ſanãt. Sambuceolũ q́; ſcabiẽ ac puſtulai ⁊ apoſtemata nariũ ſanat.vulnera clauſa ape rit: euerſaq; ad ſuã naturã ↄuertit.auriũ dolo rẽ placat.bibitũq; lũbꝛicos ⁊ aſcarides fleg⸗ maticos excludit:ac melãcolicos humoꝛes purgat.i( Pli.li.xxuij. Sambucꝰ hʒ alteruz Fonag ſilueſtre.qð greci chameactẽ.alij ellonvocãt multo bꝛeuiꝰ:vtriuſq; folioꝝvł ſeminis vel radic decoctũ ĩ vino veteri ⁊ ad cyathos binos potũ ſtomacho ĩutile ẽ aluo detrahẽs aquã.¶ Refrigeroat etiã inflãmatio nẽ maxie recentꝭ ambuſti.Et canis moꝛſum cũ polenta molliſſimis folioꝝ illic᷑. Succus cerebꝛi collectiões lenit infuſus.Acini erꝰ in firmioꝛes q; relique capillum tingũt.¶ Koti 8 cta ac pota hydropicos exinaniũt. Folia in vino pota ſerpentum ictibus reſiſtunt. ¶ Po dagricis cũ ſepo hircino vehemẽter pꝛoſunt Coauliculi illiti.ijdem in a * „ aregacz ieſemin jeſenn eſt ſambac⸗? 2 De Herbis acetabuli menſura vꝛinam monent. Ad om⸗ efficacioꝛ eſt que minoꝛ.Radix eiꝰ deco⸗ culii a macerantur:vt ſparſi pulices necentur.i¶ Yolioꝛũ decoctio ſi locus ſpargatur muſce necant᷑.¶ Boa ap⸗ pellat᷑ moꝛbo pabulaꝝ cũ rubent coꝛpoꝛa.ſam buci ramo verberat. Coꝛtex interioꝛ tritus cx vino a lbo potus aluum ſoluit. ð Capitulum. ccccvijf. Auÿwbacus. Pandecta ca.ccclxxvi. Jeſemin arabice:⁊ ambach:grece lẽ coya.latine.ſambacus.i¶ Sera.lib. planta habens album floꝛem.⁊ quedã ci trinum. ⁊ eſt minus ca.⁊ ſic.qᷓ; album.⁊ ſimi⸗ liter eſt minꝰ in operatiõe ſua.⁊ citrinꝰ reꝑit in babylonia.E ſt etiã ſpecies alia ex eo cuiꝰ flos celeſtis eſt coloꝛis.¶ Et idem auctoꝛita te Aben meſuay.Eſt calida in pᷣncipio tertij gradus.i¶ Galienꝰ ſexto ſimpliciũ farmaco,- rum cap.de ieſemino.ſᷣm tranſſationẽ grecã. Ambacb herbe quã ieſemin vocant: ſemen maxie vtile eſt calefactiue ⁊ deſiccatiue:nec noõ ſubtiliũ partiũ vᷣtutis eſt. Eſt aũt guſtan tib ſubamaꝝ ? acre et patã. quoniaʒ diureti⸗ cũ eſt ⁊ dyafoꝛeticũ.Erit aũt in calefaeiẽdo ⁊ ſiccando tertij gradus intenſi.Etiã hoc di⸗ cit in ſexto huiꝰ.et ſubdit in ſeptimo lencoyva id eſt ieſeminũ.tota qͥdeʒ frutex abſterſiue et ſubtiliũ partiũ virtutis.magis autẽ partici⸗ pant ea floꝛes.⁊ hoꝛũ ſiccioꝛes magꝭ viridibo ¶ Auicenna ponit tres ſpecies.ſcilicet albã: citrinã et purpuream. E agreſtis.de quo ſupꝛa ⁊c̃. erationes . ¶ Serapion. olia eiꝰ humida nõ ſicca qñ ponuntur ſuper empetiginem et pannum ex pellunt eos et reſoluũt omnẽ ſuperfluitatem ¶ Et cõuenit habentibus catarrum:⁊ indu Cit doloꝛem capitis illis qui ſunt calide com plexionis.¶Et oleum eius eſt iunatiuum in veme.et ſi habens calidam complexionem ogoꝛem nimium de ipſo timendum eſt ne fa⸗ ciat fluxum ſanguinis ex narib eiꝰ.iEt idẽ auctoꝛitate Aben Heſuay. Kõſfert humidi tatibus et flegmati ſalſo:et ſenibo frigide cõ⸗ plexionis. Et confert doloꝛibus qui fiunt eex ſlegmate viſcolo. Capitulum. ccctviij. Bb iüz teſt alius ſambacꝰ „ N S ☚ 8 n 8 Trattatus Angdix. Poliniꝰ libꝛo. xxv. Sandix? ſher ba quedam de qua panni tingun in blaueum coloem. Dperationes ¶ Idem Plinius libꝛo. xxxv. Sandaraca ſi toꝛreat᷑ equa parte rubꝛica admixta:ſandicẽ facit.qᷓ;; animaduerto Virgilium eſtimaſ⸗ ſe id herbam eſſe verſu illo. Sponte ſua ſan⸗ tes veſceret agnos. ¶ Idem in li⸗ andix in olere ſilueſtri a grec po dix paſcente bꝛo. xxij.E ndix mob⸗ reg nitur ſicut Opinio ⁊ Eraſiſtratus tradut cinerirenibo ac veſice.¶ Hec eſt quã Ariſto⸗ matrẽ: ne olus quidẽ legitimũ vendicaſſe ſed dix calefacit ⁊ deſiccat foꝛtiter: ac ↄyafoꝛeti⸗ cũeſt: ?⁊ ob hoc merito viſceꝝ pnr gatiuü eſt. 0: nibo bene adhibet᷑.Cerotis vti Decocta vᷣo aluũ ſiſtit:⁊ ſemine ſingultus ↄfeſtim ex aceto ſedat. Jllini᷑ ambuſtꝭ vꝛinãä eücit. Succus decocte pdeſt ſtomacbo. Jo terie pꝛouocat in femmis.bene quoq; malas phanes euripedi poete ioculariter obijcit eiꝰ ſandicem. ¶ Dyaſcoꝛides. Sandix vel ſcan⸗ Hyperationes ¶ Herbatota eſtvalde amara:vires babens A acras atq; calefactoꝛias:ad omnẽ duriciem vel rigoꝛem valde idonea. Medet᷑ etiam ca/- vel difficultati mictus:vel inteſtinoꝝ toꝛmẽę dropicis. Vrinã ꝓuocat:⁊ toꝛtiõibo eſtvtilis Succꝰaddito melle linoꝛes detergit. Scoꝛ pionũ ictus cũ aceto ⁊ ſale cõpe rlarnemos ¶ O mnes tumoꝛes coꝛpoꝛis⁊ 1. git:cathaplaſmata ⁊ maxime im poſita. Item appoſita ſolite purg⸗ 5 ginatibo miſcetur ⁊ acopis.i¶ Samſucũ eſt in tertio gradu calidũ ⁊ ſiccum. Doloꝛem ca⸗ pitis ⁊ emigraneam de flegmate ⁊ colera ni⸗ gra curat:ſi ex eiꝰapoʒimate caput lauet aut naribo applicetur. Diſſoluit opilationẽ ⁊ven toſitatem groſiam.¶ Eius apoʒima bibituz E hpyygropiſim ſtranguiriam ventris doloꝛẽ ha bentibo fit bonũ.¶ Lum melle cathaplalmas F Capitulum.ccccix. Amſucus.Dyaſcoꝛides. Samſucꝰ ſ aſuculis nominat᷑ amaracus.⁊ eſtra moſa multas habens virgas ſuꝑ ter ram expanſas cũ folijs paruis atq; rotũdis nepite ſimilibo ac velut hircis ⁊ acerrimis, tum nigredinem in palpebꝛis amputat.et cũ aceto mo:ſum ſcoꝛpionis curat ¶ Peſſaruſs G tum vero menſtrua puocat. lapidem aufert. Epilenticis cõuenit ⁊ paraliticis.Auribo in ſtillatum do loꝛem placat⁊ ſonitum. Capitulum.cccx. Alumca. Dyaſcoꝛides. Saliũca eſt ſgenꝰ herbe que radiculas ⁊ folia bas hbꝛjz ſubꝛuſa:floꝛeſq; plurimos aterrꝗ to laboꝛantibo.¶ Eius elixatura medetur by ₰ atq; ſaliunca.q;q; vtraq; nobiliſſimiſit odo⸗ B ris.¶ Saliunca quidẽ folioſa:ſed bꝛeuis eſt poſſit:radici numeroſe coheret. De Herbis re foſſa in modũ ſtipulaꝝ ↄſtringit᷑ Naſcitur aũt in lapidib ſũmis et noꝛica regoone. Illa vᷣo optĩa eſt q̃ eſt odoꝛifera recens⁊ ſine ſabu lone plurimoſq; ramulos ⁊ radices habens. põt ò eadẽ que ⁊ ſpica q;uis defoꝛmioꝛ ſit. Pbhperationes ¶ Pliniꝰ li.xxi. Saliunca Odoꝛamentoꝛuʒ multa nihil attinẽt ad coꝛonamenta vt vris —— — 2 ꝗnecti nõ q̃ berba ver Capitulum. ccccxſ. Aluina. Pandecta capᷣ.viij. Abhel ſ garabice.grece bꝛachi.latine ſauina. BSauina eſt arboꝛ cuiꝰ folia ſũt ſimi lia folijs tamariſci:ꝛ magis ſpinoſa.habent a veri? eſt q; fios veluti manui pꝛeſſa. bꝛeuiterq; ſui genen ceſpes.hanc panonia gi gAgnit:⁊ noꝛica alpiũq; apꝛica vꝛbiuʒ epoꝛedia tante ſuauitatꝭ vt metallũ eſſe ceperit.veſtibo eegqm interponi gratiſſimuʒ eſt. Huiꝰ radix in vino decocta vomitiões ſiſtit.ſtomachumq; coꝛroboꝛat.i¶Ex ſinonimis. Saliunca in⸗ teilligũt qͥdã in medicinis ꝓ ancuſa:ſed in an⸗ rea alexandria recipit᷑p ea ſpica celtico. bonum odoꝛem. ꝛ arboꝛ iſta creſcit magis in latum q; in longum.Eſt calide⁊ ſicce cõple⸗ xionis in tertio gradn. Serapion libꝛo ag⸗ gregatoꝛis capitulo Abhel:id eſt ſauina.Et ſunt eius due ſpecies. Vna cuius folia ſunt ſimilia folijs cipꝛeſſi.⁊ magis ſunt ſpinoſa q; glia. Habens bonum odoꝛem.et arboꝛ huiꝰ eſt foꝛtis.⁊ creſcit magis ĩ amplum qᷓ; in lon gum. Et fructus eiꝰ eſt ſicut ʒaroꝛ. Pꝛo quo lege capitulum.ccix. Juniperus.Et quidam vtuntur folijs eius ꝓ fumigio. Sed alterius ſpeciei folia ſũt ſimilia foljs tamariſci.et ſa poꝛ eius eſt ſicut ſapoꝛ cipꝛeſſi.hec latine vo- catur ſauina.cuiꝰ ſubſtantia eſt ſubtilis.⁊ in odoꝛe eius eſt aromaticitas.⁊ calefacit ⁊ des ſiccat in tertio gradu. Auicenna libꝛo ſecun⸗ do cap. Abhel. Abhel eſt fructꝰ arboꝛis ſimi lis Junipero ſactꝰ ſicut ʒaroꝛ.ſed tamẽvebe menter eſt niger boni odoꝛis ⁊ acutiſapoꝛis. ⁊ iſta arboꝛ eſt pma ſpecies ſauine:⁊ poſita ꝑ Serapionem.Balienus ſexto ſimpliciũ far macoꝛũ de ſauina. Bꝛachi ſiue ſauina deſic⸗ cant ibo foꝛtiter eſt ̃m tres ſapoꝛes:q̃s in gu⸗ ſtando monſtrat.equaliter cipꝛeſſo:niſi inqᷣn tum acrioꝛ eſt eo.⁊vtvtiq; dicat qs magaro matica.huius ergo ⁊ ipſius qualitatis parti ceps eſt videlicet acris.ſtiptica cõplexione calida. Adhuc autem in amaritudine ⁊ ſtipti citate debilius eſt qᷓ; cipꝛeſſus.quantũ enim ſuperat cipꝛeſſuʒ acredine:tanto diminuit᷑ in ſtipticitate.qð patet ꝙ calidius eſt cipꝛeſſo. ?- ideo magis dyafoꝛeticũ:igitur ſolidare qui⸗ dem.nam ꝓpter ſtipicitatis robur ⁊ calidita⸗ tis.intantuʒ enim ambobo his participat:vt iam tenſiuum ⁊ inflatiuũ exiſtat.putrefactio nibus vero cõfert ſicut cipꝛeſſus.ponat᷑ autẽ hoc farmacum in tertia ſubſtantia ſᷣm calefa cere et ſiccare ens inter ea.que maxime ſunt ſubtilium partium. Pypprrationes ¶ Sal Cõtratenaſmonem de frigida cauſa. Fiat decoctio eiꝰ in aceto ⁊ vino:⁊ fumũ pa tiens recipiat. Herba ipſa naribo cathaplaſ⸗ mata valet cõtra frigidũ reuma. Ponit᷑ etiaʒ in vnguentis bene trita cõtra ſcabiem ſanio ſam. Uinum decoctionis eius valet contra doloꝛem ſtomacbi⁊ inteſtinoꝝ:⁊ cõtra ſtran guiriã et diſſurriaʒ:ſed cathaplaſmata valet ↄtra doloꝛẽ yliacũ.Eſt etiã dyafoꝛeticũ ⁊ diu reticũ fomentũ ex aqua decoctiõis eiꝰ velvi no. Eſt aſt ſauina ex ſpẽba iuniperi vt aphet in ca. Juniperꝰ. Sera.auc.Gal. Virt? ei eſt que diſſoluit ⁊ abſtergit duredine Desfurn v Trattatus trinum ꝛ rubeum ſunt fri. in. ij..: ſie. in. . ppnvutridoꝛum maloꝝ coꝛrodentium antiquo-⸗ mum. — mundtificat vleerameſan colica ſoꝛdida qñ poniturcũ melle:et aufer . E . Serapion aucto. Aben meſuay. Confert heriſipilã.⁊ ꝓpter cauſam ſue ſubtilitatis pꝛo gocat mẽſtrua plus oĩa alia medicia.⁊ facit mingere ſanguinẽ.⁊ interficit fetũ viuentẽ.et cexpellit moꝛtuũ:⁊ ingredit᷑ in vnguẽtis odo⸗ ritkeris:⁊ ponit p amonio vel cinamomo du⸗ plũ ponder ei rigdis. Folia ambarũ ſpecierũ phibent dila⸗ tationẽ vlcerũ coꝛrodentiũ:et ſedant apoſte mata coꝛroſiua.Et quãdo fit emplaſtrũ cum eis aufert liuoꝛem cutis et ſoꝛdiciẽ eius que Et ideʒ auctoꝛitate Oyaſco accidit ꝓpter ſuꝑfluitates coꝛpoꝛũ:et aufert clſcaram ignis.⁊ quãdo bibit᷑ facit exire ſan⸗ guinem cũ vꝛina: ⁊ expellit fetum.⁊ quãdo ex ea fit naſcale facit hoc.Et ingredit᷑ in confe⸗ ctionibus vnguentoꝛum calidoꝛum. Capitulum. ccccxij. Andalum. Sandal arabice.Greceꝛ ſ ingtine ſandalũ. Sera.li.agg. ca. ſan⸗ dal.i.ſandalum defertur ex ſyria.et ẽ glbum ꝛ⁊ ruffum ⁊ citrinuzʒ. Et fri.in.iij.ſic.in ſecũdo.⁊ meliꝰ ex ſandalo eſt citrinũ pingue poſt citrinũ rubeũ:⁊ eſt magꝭ ſiccũ citrino.ꝛ poſt ipᷣm albũ.Et idem auctoꝛitate Albuge rig. Album elſt fri ⁊ ſic. in. ij. gradu. Ded ci⸗ Poperationes doloꝛi ſtomachiꝛ epatis ex colera Er rubeũ eſt frigidius albo ⁊ citrino.⁊ eſt magꝭ iuuati⸗ uum. HNam ipᷣm phibet fluxũ bumoꝛũ ad me bꝛa. ⁊ eſt ſicut faufel in frigiditate ⁊ ſiccitate. ⁊ foꝛtificat gingiuas ⁊ ſtomachum. ¶Et idem aucto. Aben meſuay. Cõfert car⸗ diace cum fe.q linitur cũ eis ſuꝑx co. m. Conueni £ unt calefactis.⁊ ↄferũt debilitati ſtomacbi ¶ Et idem aucto. Iſaac benara cardiace que accidit a colera qñ terunt᷑.⁊ mi⸗ ſcentur cũ aqua roſaꝝ: ? applicant exterus. q conficiunt᷑ cũ aqua roſaꝝ ⁊ pauca caonmng phoꝛa ⁊ liniunt᷑ inde timpoꝛa:confert ſode q fit a caliditate.i¶ Et quado miſcetur cũ vna quantitate ſandali albi media quantitas ſar co collo: ⁊ cõficitur cum albumine oui ⁊ po⸗ nitur ſuꝑ timpoꝛa:⁊ confert ſodecolerice.Et ꝓhibet deſcẽſum catarri ad oculum:⁊ linitur cũ eo in balneo.⁊ ꝓhibet ardoꝛem pſilotri.et ſandalum rubeum eſt frigidius albo. ¶ Et qñ miſcetur cum ſucco ſolatri aut ſemꝑ uiue:aut poꝛtulace:aut lenticula aque.ↄfert podagre calide ⁊ apoſtematibo.et phibet hus moꝛes ab illis membꝛis.et meliꝰ ex ſandalo eſt citrinũ pingue:⁊ poſt citrinum rubeum.⁊ eſt magis ſiccum citrino:poſtea albſum. Et idẽ aucto.Albugerig.Albũ ẽ frigidũ ĩ tij.gradu.terit᷑ ⁊ reſoluit᷑ cũ aqua roſarũ et in catarris ca.ponit᷑ in fronte ⁊ i ſtomachis ca lidis:⁊ infrigidat ea.⁊ ↄfert fe.ca.⁊ birſen:et ſtomachi debilitati.ſʒ citrini ⁊ fubei ſũt fri.ĩ iij.gra.ſic.iĩ.ij.nõ hũtes ſtipticitatẽ neq; pon⸗ ticitatẽ roſaꝝ.⁊ qũ diſſoluunt᷑ in aquaroſarũ ⁊ ponunt᷑ ſupꝛa ſtomachũ ↄferũt fe.acutis et debilitati ſto.⁊ ſode que fit a caliditate. ¶ Et idẽ auc. Atabari.Rubeũ eſt frigidiꝰal⸗ bo:et liniuntur cũ eo apoſtemata calida. Capitulum.ccccxiij. Atirion. Pãdecta ca.cl. Chaſialkel gqrabice. Grece oꝛchis vł afrodiſia vł opitꝛiapiſmon. latine vᷣo teſticulusvul⸗ pis vel ſatirion vel bꝛine⸗ Serapion lib. aggregatoꝛis capi. Chaſialkel ſiue chaſial⸗ theb:id eſt ſatirion. Sunt eius duo genera. Vnũ bʒ radicẽ ſeu teſticulos albos.⁊ vocat Chaſialkel. Pꝛimum genus ſatirionis voca tur teſticulus canis.⁊ grece kinoſerthis:⁊ eſt eiplanta que habet folia extenſa ſuꝑ terram pæope ipᷣam ⁊ oꝛtus eſt ex radice vnius ſtipiꝰ N tis. ? folia eiꝰ ſunt ſilia folijs oliue:niſi qꝛ ſũt ſubtilioꝛa eis ⁊ longioꝛaſuꝑ terrã extenſa.et longitudo eiꝰ eſt vere in longitudine vniꝰpal mi.⁊ floꝛem hab; coloꝛis purpurei.radix eiꝰ eſt ſimilis radici bulbi.niſiqꝛ eſt tendens ad longitudinem ⁊ ſubtilitatẽ.Et eſt duplex:ſi⸗ cut ſunt due oliue ĩ figura. VUna inferiꝰ⁊ alia ſuperius.⁊ vna plena ⁊ alia vacua rugoſa.et comedit᷑ radix eius elixata ſicut bulbo.et iſte dicit ſatirion quo omẽs cõmuniter vtunt.et ſubdit. Secundũ vero genꝰ ſatirionis habʒ duas ſpecies. Ana eſt q̃ vocat᷑ arabice cha⸗ ſialhabel ſiue chaſialthalep.i.teſticulus vul,⸗ pis. ⁊ vocat᷑ ſimiliter catharich.et noĩat᷑ hoc in greco trifolium.qꝛ plurimũ quod de eo na ſcitur eſt habens tria folia declinãtia verſus terrã. ⁊ ſimilant᷑ folijs acetoſe maiorꝭ. aut fo lij lilij:niſiqꝛ ſunc minoꝛa eis:⁊ iĩ teſticulo ſuo eſtrubedo declinans rubedini ſanguinis:et abet ſtipitem ſubtilem longitudine vnius bꝛachij. ⁊ habet floꝛem ſimilem floꝛibus lilij albi in figura.⁊ radix eius aſſimilat᷑ cepe bul bi in figura.⁊ eſt in magnitudine mali exteri⸗ us rubei coloꝛis:interius albi ſicut ouum.et quod de ipᷣa adminiſtratin eſt radix. ¶ Galienꝰ. vũj.ſim. far. ca.de teſticulo canis ſm trãſſationẽ arabicã.Radix eiꝰ eſt dulcꝭ.⁊ virt?eius ẽ ca.⁊ hu.niſi qꝛ in humiditate eius eſt inflatio ſuꝑflua:⁊ incitat libidinẽ. ¶ Ibidẽ ſᷣm tranſſationẽ grecã.Satirion vł trifoliũ humide eſt ⁊ calide cõplexiõis:q̃ cir ca⁊ guſtantib n videt᷑ dulce et ventoſam humiditatẽ po iderer meeres phocat adve nerea. Hoc aũt ⁊ radix huius herbe efficere nata eſt:vt quidã ſcribunt etiã epiſtotonũ ſa⸗ nat cũ vino nigro auſtero bibitun. Et idem ſᷣm trãſſlationẽ arabicã de teſticu lo canis.Radix eiꝰ eſt duplex ſimilis radici bulbi. AUna plena.⁊ ſapoꝛ illiꝰ radiò q̃ eſt ple na: eſt dulcis multe humiditatꝭ et ſuꝑfluitatꝭ inflatiue.que qñ bibit᷑ incitat libidineʒ. Et a⸗ lia mollioꝛ ſiue vacua q̃ bʒ cõplexioneʒ q̃ de⸗ clinat ad caliditatẽ ⁊ ſiccitatẽ.Et eſt i ea hu⸗ miditas digeſta digeſtione cõpleta.⁊ ideo cõ tingit ꝙ cũ hoc ꝙ nõ incitat coitũ facitptra riũ ⁊ abſcindit eũ.⁊ iſte ambe radices come⸗ dunt᷑ aſſate ſicut comedit᷑ radix bulbi. ¶ Oyaſcoꝛides ca.oꝛchis ſᷣm tranſlationem noſtrã. Oꝛchis:id eſt ſatirion dicit᷑ de radi⸗ ce eius ꝙ ſi vir comedit partẽ maioꝛẽ eiꝰ ge⸗ nerat maſculos.⁊ ſi minoꝛẽ comedit:generat feminam.⁊ ꝙ mulieres partiũ italie dant tri⸗ tam cũ lacte capꝛatũ ad incitãdum libidinẽ. et quelibet ipſarum habet operationẽ cõtra⸗ riam alterius quando bibitur.naſcitur in lo cis petroſis ⁊ arenoſis. ¶ Et idem auctoꝛitate. Archiſalie. alia ẽ ſpe cies quã nominant quidã ſandachias ꝓpter ſuum inuamentũ magnũ.⁊ eſt herba habens folia ſimilia folijs poꝛroꝛum.niſi quia ſunt la tioꝛa ⁊ eſt humiditas in ea q̃ adheret manui: habens haſtam longamcirca longitudinem vnius palmi.⁊ habet floꝛem purpureum ⁊ ra dicem ſimilem teſticulis. ¶ Balienus.viij.ſim.ſqarma.capᷣ.oꝛchis quã ⁊ ſerapicidamvocant ſᷣm tranſiationẽ grecã. in ſapoꝛe iſtius ſpeciei ſuppe vltime dicte au ctoꝛitate Arachiſalie ⁊ ſtipticitas.et virtus eius eſt ſiccioꝛ virtute radiq que dicta ẽ pꝛi⸗ us.⁊ pꝛopter hoc nõ ita cõfert in coitu ſicut pꝛedicta:⁊ deſiccaturꝛ eſt adhuc ſiccioꝛ. Air tus etiam eius eſt que reſoluit apoſtemata in flata quando ponitur ſuper ea.et mundlſicat exituras ſoꝛdidas. ¶ Et curat heriſipilam. ⁊ quando eſt ſicca cu rat apoſtemata fraudnlonta putrida.et quia in ipſa eſt ſtipticitas.retinet ventrem quãdo bibitur. ¶ Dyaſcoꝛides. Quando de iſta ſpecie fit emp laſtrum ipſis teſticulis reſol⸗ uit apoſtemata flegmarica eoꝛum:et mũdifᷣ Trattatus cat ylcera ⁊ foꝛmicã: ⁊ aperitemoꝛroidas.Et. qñ fit emplaſtrũ cũ ea ſedat apoſtemata cali da.⁊ ſi adminiſtrat᷑ ſicca ꝓhibet dilatationeʒ vlcerũ:⁊ abſcindit putredinẽ eoꝝ:⁊ curat vl⸗ cera frauduleta q̃ ſunt in oꝛe.¶ Sed ſciendũ ꝙ ſatirion eſt ca.⁊ humida in pmo.Sʒ ẽ alia ſpecis ſatirionis q̃ vocat᷑ herba baſilica gre ce. arabice digiti citrini vel buʒeiden.latie ve ro palma criſti. cuiꝰ folia ſunt ſimilia pᷣme ſpe ciei ſatirionis:ſed gratilioꝛa cũ nigris pun⸗ ctis.radix eiꝰ bꝛance manꝰ vlpalme manus △D „ habet ſimilitudinẽ floꝛis crocei cũ vino vel ꝗqua tritum croceanum efficitur. ¶ Oꝛibaſius ca.de palma criſti. Uenenis re ſiſtit. quã qui habuerit: a maleficijs ꝛvenenis ſecurus erit.i¶ Aui.li.ij.ca.digiti citrini.ei fi gur a eſt ſicut vola manꝰ cõmixta ex citrini⸗ tate ⁊ albedine.: eſt dura in q̃ eſt paꝝ dulce⸗ dinis.? ex ea eſt citrina cũ parua alteratione atq; albedine.eſt calida ⁊ ſicca in ſcdᷣo.reſol⸗ uit ſuꝑfluitates groſſas valde.i¶ Et eſt eip⸗ pꝛietas valde mundificandicutim.⁊ confert membꝛis neruoſis ⁊ impedimẽtis ſuis.⁊ con fert manie ꝓpꝛie.⁊ loco eius in iuuamẽto ma nie ponit quantũ eſt medietas eius ex bede⸗ raglen cũ duobo tertijs de ſep. Capitulum. alltxiiij. Aturegia latine. Grece Tymbꝛa.a⸗ ſrabice Sabanc. Sera. libꝛo aggre. ca. ca. Sabanc.aucto. Dyaſco. Sa hanc ſiue ſahater eſt planta omnibo nota.na⸗ ſcitur in loq ſaxoſis ⁊ aſperis.⁊ ẽ ſimilis thi⸗ mo.ñniſi quia folia eius ſunt maioꝛa ⁊ mollio⸗ ra.⁊ hbabet ſpicam plenam floꝛibus:quoꝛũ co loꝛ vergit ad citrinitatem ⁊ viriditatẽ.Etvir tus eius eſtſicut virtus thimi.⁊ adminiſtrat ſicut thimus:⁊ eſt ca.⁊ ſic.in.iiij.gradu.⁊ po nitur in cibis. Et quedaʒ ex eis ſumit᷑ in hoꝛ tis:⁊ eſt debilions operationis q;ᷓ alia.⁊ ipᷣa eſt magis conueniens in cibis qᷓ; acuitas eiꝰ eſt magis remiſſa. Serapion. Airtus timbꝛe eſt calefactiua multũ ⁊ deſiccatiua ⁊ reſolutiua:⁊ pꝛiouocat vꝛinã ⁊ menſtrua.⁊ expellit fetũ:⁊ facit excre gre ſuꝑfluitates apectoꝛe.i¶ Et idem aucto. Aben meſuayv. Baturegia eſt ca.⁊ ſic. in ter⸗ tio gradu:⁊ mag agreſtis.Et ppꝛietas eius eſt ꝙ expellit ſuꝑſiuitates q̃ ſũt in ſtomacho. 2 puocat menſtrua ⁊ acuit viſum debilitatũ ab humiditate.⁊ ideo comeditur in hoc caſu cũ rafano ⁊ bederaos.⁊ cõfert doloꝛiſciatice ñ fit emplaſtrũ cum ea cũ frumento trito.⁊ ggreſtis foꝛtioꝛ eſt domeſtic. ¶ Iſidoꝛus libꝛo etymo. Saturegia ẽ berba calida ⁊ ꝓppꝛie ignita.vnde ⁊ illi nomẽ inditũ credunt:eo ꝙ venerem pꝛonos faciat. ¶ Palladius libꝛo tertio. In febꝛuario mẽſe ſaturegia ſeritur ſolo pingui vel ſtercoꝛato ⁊ opico. vel melius mari pꝛoximo ⁊ epulis mu ¶ Dyaſcoꝛides. Satura vel ſaturegia cale⸗ facit ⁊ nimis deſiccat:⁊ manitfeſte extenuat. ideoq; vꝛinã ⁊ mẽſtrua mouet. ac fetus extra hit. potui data viſcera purgat. A toꝛace atq; pulmone humoꝛẽ purgat:⁊ ꝑos ſputa pellit VUVrinam quidẽ mouet ex vino potata. ¶ Stomachum quoq; nanſeantem cõfirmat in ouo ſumpta vel potata.⁊ contra ea q̃ icti⸗ bus aculeatis ſentiunt animalia. ¶¶Pla. Saturegia eſt ca.⁊ ſic.⁊ pultes ex fas rina ⁊ aqua ⁊ eiꝰ puluere mũdificant ſpũalia. Puluis eiuſdẽ comeſtus ad idem valet. ¶Macer. Timbꝛa ſolet grece dici. ſature⸗ gia latie· Illa ſicca nimis. vis ẽ ⁊ f eruida val de. Pꝛouocat vꝛinã:mouet qͥ; menſtrua ſum⸗ pta. Pellit aboꝛtiuũ mliebꝛia viſcera purgat Illius puluis cũ cocco melle ſubactus ⁊c. Capitulum. tlcxv. — N Arrponagria. Pandecta ca. cviij. Bo⸗ ſ rich vel oʒatis grece.arabice agiſdo lat ine ſaponaria vel herba fullonũ.? eſt ſaponaria de qua parũculos faciũt:quos berbaticos vocant. ſiccant eos:⁊ p ſapone vtũt.Hieremias.Si lauerꝭ te nitro⁊ multi/ plicauerꝭ tibi herbã boꝛich:maculata es ini quitate tua.Pli.ca.de boꝛich. Boꝛich ẽ her ba ſatꝭ nota q ſatisↄgruit ad abſtergẽdũ pin nos. 7 e multũ fullones vtuntur. perationes ¶ Plinius.Ex folijs eius factum cathaplaſ ma vulnera magna glutinat:⁊ cruoꝛẽ illoꝛũ ſiſtit: ⁊ repꝛimit tumoꝛes.que trita cum melle purgat vulnera ſoꝛdida:⁊ mũdat maculas. I¶ Et mixta cum albumine oui ſubuenit igni ſacro. Capitulum. ccxuj. Abphatum. Auicẽna. Saphatũ ẽ ar⸗ ſ boꝛ arabica ⁊ armena.Et eſt vnũ de lacticinijs. Calida eſt ĩ tertio gradu. 2 erꝰ ſiccitas in quarto.⁊ in ipᷣa eſt ſtipticitas temperata. Sentix dictaẽ a ſitu:eo ꝙ ẽ ter⸗ ra inculta in qua ſentites ſpineq; naſcuntur. Maioꝛes autẽ noſtri omnẽ arboꝛem ſpino⸗ ſa m dicebãt vepꝛem:eo ꝙ pꝛendeat.Hiero. X —— nym ſup Eſaiã. Setha eſt gen arboꝛis na ſcentis ĩ heremo.ſpine albe ſilitudinẽ habẽs „ Cuius lignũ imputribile ⁊ leuiſſimũ omniũ lignoꝛũ tam ĩ foꝛtitudine q in nitoꝛe.ſolidita temꝛ pulchꝛitudinẽ ſuperat. Vnde oĩa ligna arche ⁊ tabernaculi facta ſunt inſtrumento. Haymo ibidẽ.Ex hac arboꝛe terra in q̃ na⸗ ſcit᷑ dicta eſt ſethim.vñ dicuntligna ſethim. Ex libꝛo de naturꝭ reꝝ. Sethimẽ arboꝛ oꝛiẽ tis nobiliſſima albe ſilis ſpine.ſed multo ma ioꝛ ⁊ altioꝛ creſcit. Lignũ eiꝰ albũ leue nõ fa — cile cedens igni nec vnqᷓ; humoꝛe aliq̃ vel an tiquitate coꝛruptibile.quod adhuc ptʒz in ar⸗ cha noe:que eſt ſuꝑ montes armemie. Pyperationes ¶ Auicẽna. Saphatũ ſtipticitatẽ habz tem peratam:et cõfert empetigini linito.¶ Suꝑ alcola quoq; melle linitur ⁊ remouet᷑.ventrẽ ſoluit.⁊ debilitatviſcera.⁊ eſt q̃dã ſpecies eiꝰ interficiens ſedenteʒ in eiꝰ vmbꝛa.i¶ Caueat ergo ab ea.Naʒ ⁊ lactis eius tres ſpecies.⁊ interficit in duabo epar ⁊ pulmonẽ frãgendo Notandum ꝙ in iſto capitulo habes tres plantas de quibo audiuiſti:ſcilicet ſaphatum ſentix ⁊ ſeta:vt apparet in figura. Capitulum.icccxvij. „ dD — — ſ Burrariont ſiue ſtibeoſ Pperationes ¶ Dyaſ.ca.ſtibes.herbaẽ cuiꝰ ſemẽ ſtiptice eſt ᷣtuꝭ⁊ ſiccatiue ſatꝭ.⁊ idcirco eiꝰ decoctio diſſinteric inijcit᷑ ⁊ de auriba pus emanãs ſa⸗ nat inſtillata:⁊ i magnis vulneribo ⁊ cruẽtis glutinatoꝛia ẽ vtiliꝰ id agẽs ſi cũ vino nigro ⁊ auſtero ⁊ ſtiptico coquat᷑ deſiccat enĩ foꝛtit oĩa qͥ ↄ naturã ſũt hũida.i¶ Folia aũt eiꝰviri dia trita et cathaplaſmatibo appoſita in ano emoꝛroidas repmũt.⁊ ex pcuſſiõe ĩ ocułſin⸗ kKyſim factã ſuꝑpoſita iuuãt.i¶ Itẽ fo.eꝰ adhi bita ſuffuſiões oculis detergũt. Sanguinez vulneribe ĩpoſitaſiccãt.i¶ Pau. ca.ð ſcabioſa Scabioſa ca.ẽ ⁊ ſic.i.ij.gO. Valet ð ſcabiẽ et glopiciã.⁊ ſuccꝰ eiꝰ lũbꝛicos necat. Fumꝰ vi ni vecoctoia e valet vemoxroidaſc Cõrra ↄdilomata q atricia dicũt fiat emplin deſuꝑ ex ipᷣa herba.fumo tñ pꝛiꝰrecepto.i Dicit᷑ ꝙ Arbanꝰ? ad petõeʒ cuiuſdã ſoron ſue anhe lantꝭ ſuꝑ ſcabioſevᷣtutes qm̃ ipᷣe ↄtinue vte⸗ bat᷑:miſit ſibi infraſcptos vᷣſus. Urbanꝰ ꝓſe neſcit pᷣciũ ſcabioſe.Nã purgat pectꝰ qð cõ⸗ ꝛimit erga ſenectꝰ.Aenit pulmoneʒ:purgat lateꝝ regionẽ.A poſtẽa frãgit:ſi lo cũ bibita tãgit.Triba vncta forꝭ:antracẽ lib erat borꝭ 7 eNeNS Ca . itulum. ccccxviij. . HPHyperationes ¶ Gal .ij. de cibis ca.de ſcalongijs. Sũt ſca⸗ longie ex genere bulbi. comedit᷑ enĩ ipᷣoꝛũ ra dix ſine folijs.habet aũt i ſeipᷣa amarã et au⸗ ſterã vᷣtutẽ notabiliter ꝑ quã ſtomachũ reſo⸗ lutũ excitat aliq̃liter.appetitui non ↄtrariat᷑ neq; expuere aliqͥd indigentibo ex pectoꝛe et pulmone.⁊ quidẽ ſubſtantiaʒ coꝛꝑis groſſio⸗ rem ⁊viſcoſioꝛẽ hñs.amaritudo eiꝰↄtra agit groſſiciei.ſiccare viſcoſa ⁊ groſſa apta nata. ſicut in his q̃ de medicinis dicta ſunt. ꝓpter quod ſi bis decocte fuerint nutritiue ſũt ma⸗ gis. cõtrariantur autẽ iam expuere indigen⸗ tibus tanq; vtiq; depoſito toto amaro. ¶ Comedere autẽ ipas melius tunc cũ ace⸗ to ſimul ⁊ oleo ⁊ garo.Etenĩ delectabilioꝛes ſunt ⁊ minus inflatiue:⁊ magis nutritiue ſub tilioꝛes ad digerendum. Abundantes autem fm eſum ipſoꝛum id⸗ manikfeſte ſenſerũt. ei ſperma plus habentes pꝛomptioꝛes facti ad venerea.pꝛeparant autem et hos homi⸗ nes mult ifoꝛmiter. Nonenim ſolũ elixos ꝑ aquam ſed⁊ vaſa ex ipᷣas valde pᷣparata co⸗ HW ponũir poſt frixurãq; alij offerũt. Multi au tema aut neq; omnino pᷣdecoquũt gaudẽtes ipᷣoꝝ Amaro ⁊ auſtero ſapoꝛe ſaluato ꝓuocat enim ißos magis ad eſum. ¶ Sed inflat ionẽ ⁊ toꝛ tionẽ inferũt nõ digeſti.Ex his quidem itaq; ſiccomedunt᷑nõ bonichimi alimentum fit. ¶Ex his aũt qui ampliꝰ decoquunt᷑ aut bis vt dictũ eſt:groſſioꝛ quidẽ chimus:melioꝛ au tem quantũ ad digeſtionẽ ⁊ nutritiuꝰ fit. Ca⸗ lefaciunt autẽ manifeſte:⁊ aliquid aromatis zans inſinuant ⁊ vꝛinatiue ſunt. Capitulumm. ccctxix. - gagrabice ſcamonea. Sera.lib. aggre. Qa ſcamonea aucto. Dyaſco. Sca⸗ monea eſt plãta hs ramos multos egredi⸗ entes ab vna radice longitudinis qttuoꝛ bꝛa chioꝝ ſuꝑ quos eſt viſcoſitas adherens ma⸗ nui:7 Poere, habet folia ſimiliter pilo⸗ ſa ⁊ ſilia folijs plãte lebleb.i.volubilis agreſtꝭ aut folijs cuſſus.i.edere.niſi qꝛ ſunt mollioꝛa folijs cuſſus.⁊ habẽt tres angulos:⁊ habent oꝛes albos rotũdos cõcauos ſiles in ſigu⸗ ra ſua cartal:id eſt tube bñs grauẽ odoꝛem.⁊ ðð ſſantes ſup lar multã decoctionem nõ ſubſtinent.i¶ Cõtenti ſunt aũt valde modica CQCLamonea latine. Grece diagridion. radicẽ habet groſſam ſicut pollex. albaʒ gra uis odor plenã lacte.Et colligi fᷣm hũc mo dum. Nam vulnerat᷑ virga ⁊ radix eiꝰ ⁊ fiunt fouee iuxta vulnus ⁊ humiditas manans a vulnere in foueis illis:que poſtea colligit᷑ in cocleis. Quidã vero fodiunt circaradiceʒ ⁊ ſternunt ibi folia:tunc ⁊ vulnerata radicę qðᷣ de humiditate egreditur ſuper ſubiecta folia colligunt.poſtea ſicdimittunt donec illa hu⸗ miditas deſicc ata fuerit quã reponũt.⁊ meli oꝛ ex illa humiditate que ẽ ſcamonea eſt que eſt clara leuis ſimilis in coꝛpoꝛe ſuo glutino qjůsſfit ex coꝛijs boum. hbñs gibboſitateʒ et eliit ſpongioſa: ⁊ eſt illa que defertur ex locis my⸗ ſie: et ex terris aſie eſt huiuſmodi. Et ille qui vult eligere ſcamoneã ⁊ colligere ipᷣam:opoꝛ tet ꝙ nò ſitↄtentꝰ vtrũ albeſcat aut nõ albe⸗ ſcat q tangit᷑ cũ lingua.qꝛ idem contigit:qꝛ ia eſt adulterata cumlacte titimalli. Aerũ⸗ tamen diſcernit᷑ quãdo nõ eſt admixtũ: eo ꝙ& nõ adurit nec moꝛdicat linguam aduſtione ⁊ moꝛdicatione foꝛti. Hã hoc accidit quando eſt ſibi mixtum lac titimalli.⁊ deterioꝛ ſpecie rum ſcamonee eſt illa que defert᷑ ex ſeni et ex paleſtina.qꝛ iſte ſpecies ambe ſũt male adul⸗ terate cum titimalli lacte ⁊ cum farina oꝛdei. Et eſt calida ⁊ ſicca in.iij.gradu. Dperationes ¶ Serapion. Sunt autẽ qui accipiũt ex ra dice plante ſcamonee ⁊ coquũt eam ⁊ dãt eli⸗ rxaturã in potu ⁊ purgat.⁊ aſſumit᷑ radix plan te ſcamonee:⁊ coquit᷑ illa cum aceto ⁊ teritur contritione foꝛti.⁊ cõflatur cũ farina oꝛdei:?- fit emplaſtrũ iuuatiuũ ſciatice. ¶ Et quãdo lana inuoluitur in ſucco radicis eius ⁊ ſubijcit᷑ pꝛegnãti:facit aboꝛſum.et qñ miſcet᷑ cũ melle ⁊ oleo ⁊ liniuntur cũ ea exitu re ſoluit eas.⁊ quãdo coquitur cum aceto et linitur ſcabies vlcerata excoꝛiat eã.Et quã⸗ do miſcetur cumoleo roſato ⁊ linitur caput cum ea:confert ſode antique. ¶ Et idem auctoꝛitate Galieni.Calida eſt et ſicca in tertio gradu. Et eſt calidioꝛ pipere.? idem aucto. Pauli. Scamonea abſtergit cu tim ⁊ melioꝛat coloꝛẽ ⁊ mũdificat baras:⁊ au fert doloꝛẽ capitis antiquuʒ.qñ adminiſtrat cum oleo roſaꝝ ⁊ aceto ⁊ inſundit᷑ ſuꝑ caput ⁊ melioꝛ ex ea eſt vergens ad coloꝛem celeſte uando frangitur.⁊ eſt in fricatione ſua ſicut coclea fracta.Et illa que colligitur montib kem eſt huiuſmodi.⁊ mala eſt cuiꝰ coloꝛ ver⸗ git ad nigredinem.⁊ figura eiꝰ eſt rotunda et alceriꝰ coloꝛis ab illa.i¶ Et modus rectiſica⸗ tionis pꝛime ſpeciei que eſt bona eſt ꝙ acci⸗ piat᷑ citoniũ ⁊ abſcindat᷑ de capite eiꝰ rotula. ⁊ fodiat᷑ mediũ eiꝰ ⁊ itromittat᷑ ibi ſcamonea Deinde ponat᷑ cooꝑtoꝛiũ qð fuit abſciſſum ⁊ firmet. Demũ inuoluat᷑ſuꝑ ipᷣm paſta:⁊ pona tur ĩ furno nõ multũ calido.⁊ dimittatdonec deſiccet᷑.⁊ doſis eiꝰ ita pᷣparata ſit ab vno da uich vſq; adduos.¶ Etſcias ꝙ ſcamonea ñ xxx. vſq; ad.xl.annos: niſi illa q̃ eſt pparata ſicut diximus:nã illa que eſt pꝛeparata quã⸗ do tranſierit longuʒ tempꝰ ſuꝑ ipam:amittit virtute ſuã. pter hoc opoꝛtet ꝙ pᷣpares eãꝗ qñ volueris eã adminiſtrare.et qñ ſumit᷑ſca⸗ „ . . . . . monea plus ab ea quãtitate quã diximꝰ foꝛ⸗ taſſe inducit anxietatẽ ⁊ languoꝛẽꝛ ſudoꝛẽ fri gidũ ⁊ ſincopim fluxũ donec moꝛit᷑. Et do⸗ ſis eius cõueniens eſt a.vi. granis oꝛdei vſq; ad.xx.i¶ Et de /ꝓpꝛietate eiꝰ eſt ꝙ expellit cole ram⁊ humoꝛes viſcoſos:⁊ attrahit ſuꝑflui⸗ tates malas a coꝛꝑe.⁊ multi ex his qͥ ſunt ca lide cõplexiõis poſtqᷓ; ſuſceperũt eã incurrũt febꝛes acutas.Et ab ea cauere hoĩb melius eſt niſi magna neceſſit as incũbat.⁊ tũc acci⸗ piat ſᷣm foꝛmã ⁊ quãtitatẽ quaʒ diximꝰ. ¶ Et idem aucto. Aben Meſuay. ¶axat foꝛtiter ventrẽ:⁊ nocet ſtomacho ⁊ epati:⁊ diminuit appetitũ cibi: ⁊ inducit anxietatẽ ⁊ nauſeam. Et rectificatio eius eſt ꝙ admiſcet᷑ei aniſum ⁊?2aucus:⁊ ſemẽ apij:⁊ radix piperꝭ.⁊ admi⸗ ſcere cũ oleo amigdalino eſt bonũ.Et ſcamo nea nõ debet mulcum terere adhereat ſtoma⸗ cho vt noceat ei.⁊ opoꝛtet ꝙ nõ bibat ſimpli citer.⁊ ſumat᷑cũ magna cautela.Et fit doſis eius ab vna kyrat vſq; ad tres.¶ Johannes NMeſue ca.de ſcamonea. Scamoneaẽ ſolu⸗ tiuũ magnũ.Et dixit Democritꝰ ꝙ eſt diſſo lutiuũ antonomatice:⁊ ꝙ eſt genꝰ ſolutiuoꝝ eſt generaliꝰ ſuꝑ oĩa ſolutiua.F it aũt ex ſuc⸗ co cuiuſdaʒ ſpeciei volubilis.cuiꝰ folia ſũt in modũ ſagitte alate. Naſcit᷑ autẽ in antiochia Armenia.⁊ coꝛaſceniĩ partibo arabie⁊ thur chie.⁊plurimũ naſcit᷑ in terra nra.⁊ eſt mala. ⁊ credo ꝙdiſpoſitio loci ⁊ modus culture ⁊ ars in faciẽdo au xiliat vt ſit bona vel mala. ¶ Modi aũt oꝑationis eiꝰ ſunt qᷓ̃ttuoꝛ. Pꝛi⸗ mus eſt vt accipiat᷑ radix erꝰ poſtq;; euellit᷑ a terra.⁊ fiant inciſiones in eo qdð apparet ſuꝑ terrã ⁊ inuenit᷑.qð egredit᷑ poſt die:⁊ eſtres ſi cut gũmi.⁊ dimittit᷑ exiccari ⁊ ↄſeruat᷑. Se⸗ cũdus eſt extirpant᷑ poſt illud totaliter radi ces ⁊ incidunt.⁊ colligit᷑ lac eoꝛum fluens.et decoquit᷑ cum facilitate:⁊ exiccatur ſoli.⁊ fi⸗ unt inde foꝛine ⁊ ſigillan cCcColoꝛ eſt ſubalbidus aut varius.Tertius eſt teruntur adhuc radices poſt illud:⁊ extrabi⸗ ſunt ei familiari nocumentoꝝ impꝛimũt.Eſt enĩ in ea vento⸗ ſitas moꝛdificatiuaꝛ faciẽs in ſtomacho ſub uerſionẽ ⁊ nanſeã ⁊ eſtuationem laboꝛioſam. tur. 2 huiꝰ ſcamonee tur ſuccus.⁊ fit ſicut diximꝰ de decoctiõe et alijs ⁊ ſigillant alio ſigillo. nunc aũt fides ſix- gilloꝛũ perijt. Et hecſcamonea eſt groſſa ni/ gra⁊ ponderoſa.Quartꝰ eſt terunt᷑ floꝛes eiꝰ ſtipites:⁊ extrahit᷑ ab eis ſuccus ⁊ fit ſimili ter. ⁊ hec eſt ſcamonea nigra attinens vridi⸗ tati.⁊ eſt grauis odoꝛis.¶ Electio. Melioꝛ eſt antiochena. ⁊ armena eſt poſt hanc. Oue vero fit in partibo noſtris:⁊ in coꝛaſceniẽ ma lapꝛoꝛſus.Et melioꝛ adhuc eſt q̃ eſt pᷣme foꝛ⸗ me. que eſt ſecunde poſt pꝛimã.⁊ alie ſũt ma le ⁊ deterioꝛ viridis. Adhuc autẽ qui lauda⸗ nerunt ſcamoneaʒ in quinq; ppꝛietatibo lau⸗ dauerũt eam. Pꝛima eſt vt ſit in coloꝛe clara ſicut gũmi.⁊ ppꝛie ſpecies eiꝰpꝛima.aut ſub⸗ albida:aut varia. Secũda vt ſi tangat᷑ con⸗ fractũ eiꝰ cũ aquavlſaliua fiat ſicut lac. Ter tiga vt ſit tenera multe facilitatis ad frangen dum ⁊ puluerizandum.Quarta vt ſit ponde ris leuis. Quinta vt ſit odoꝛis ꝓpꝛijs boni nõ grauis. Remota vero ab his ppꝛietatib⸗ nõ eſt bona.i¶ Conſeruat᷑ aũt ꝑ. annol. xx. ſed quanto autiquioꝛ tanto debilioꝛ. Calide cõ⸗ plexionis eſt in tertio gradu.⁊ eſt ſicca in pꝛi mo. Et eſt in ea de acuitate minꝰ qᷓ; in planta ſua.Et credo ꝙ ars in faciẽdo ipᷣam frangit ex acuitate eiꝰ aliqͥd.⁊ in ea eſt amaritudo.et ipᷣa quidẽeſt abſterſiua:inciſiua ⁊ reſolutiua c-ũ attractione multa.cuiꝰ attractio extẽdit vſq; ad multũ remota. Rectificatio qᷓᷣttuoꝛ a q̃ in coꝛpoꝛe magnitudineʒ Scdðmq inſũt ei caliditas ⁊ acuitas habilł inflãmari.: ꝓpter hoc facit cadereĩ fe.⁊ ſitim ⁊ ꝓpꝛie qñ inuenit᷑ patientis pᷣparatio.Terti um quoniã fit ꝑ ipam attractio vehemẽs di latatio oꝛificioꝝ venarũ.quia facit cadere in immoderatum fluxũ. quoniã eſt in eo ſeroſi⸗ tas operans ad excoꝛiationẽ viſcerũ.quare generat doloꝛes acutos pungitiuos.et facit cadere in diſſinteriã ⁊ tenaſmon.Quartũ eſt ꝓpꝛietas ⁊ operatio ſua quibo fit impꝛeſſio no cumenti in membꝛaque ſunt minere virtutũ ſicut coꝛ:epar:ſtomachus:⁊ ſilia eis. Auxi liandum igitur ex his cum reb quiboꝓpꝛieta te ⁊ virtute nocumenta tollunt.ſicut vᷣbigra tia obuiamus ei quod pꝛimo dixi adiuuãdo: vt reſoluatur vapoꝛ eius turbidus.⁊ inflati⸗ uus faciens ſubuerſionem ⁊ laboꝛẽ.⁊ ad ho auxiliatur nobis decoctio in pomo.digerit eni ⁊ maturat ⁊ reſoluit:et excludit vapoꝛes eius: ⁊ auſert ſeroſitatẽ eiꝰ.⁊ miſceant᷑ in des coctione illiꝰ que ventoſitatẽ reioluũt.⁊ cat⸗ i i ſo e ni , 42 — 2 De Herbis galanga ⁊ ſemẽ veniculi ⁊ ſemẽ apij.⁊ ſimilia. ¶ Et dico ꝙ decoctioeiꝰ generalioꝛ:⁊ pꝛepara⸗ tio eiꝰ auferens plura ex nocumẽtis q̃ diximꝰ. Et obuiamus ei qð diximꝰin ſecũdo:miſcẽdo in decoctione eius aliqͥd vᷣtute refrigeratiuũ.⁊ ber ao vt frangat᷑ acumen ⁊ inflãmatio eius t ad h̊ auxiliat᷑ nobis decoctio eius cũ bis quęe extinguunt ⁊ leniunt:ſicut eſt muſcillago pſillij.? aqua eiꝰ⁊ carnes pꝛunoꝝ.⁊ ſuccus ro⸗ ſarum. ⁊ aqua violaꝝ.⁊ viole recentes.⁊ inuo⸗ lute ipſam ante coctionem eius in oleo roſaꝝ. aut violato auferũt hoc nocumentũ ab ea. ¶ Et ſuccus citonioꝝ muſoꝝ ⁊ ſumach⁊ ſpo⸗ diũ ſaciũt ſimiliter. Et obuiamꝰeiqð diximus in tertio.miſcendo ei in decoctione q̃ adiuuãt virtutes mẽbꝛoꝝ ⁊ anxiliant᷑ in aggregatione ⁊ coꝛroboꝛatione partiũ laxarũ.⁊ ad h̊ auxiliã⸗ tur nobis maxime res ſtipticitatẽ habentes.et om̃ia que auferunt ſuperfluitatem acuminis eius ⁊ remouent ſubtilitatẽ ⁊ virtutem penetra tionis ipſius.ſicut eſt maſtix.citonia.⁊ ſuccus eoꝝ.ſunt em̃ rectificatiuũ bonum. Mirabo⸗ lani quoq; citrini ſunt mirabiles in hac ope⸗ ratio ne.et aloe ſimiliter. Et obmiamus ei qð diximus in quarto: mi/ ſcendo res q̃ aggregant duas intentiões.Pꝛi/ ma eſt acquirere ei facilẽegreſſum.⁊ hcũ rebꝰ expellẽtibocito audaciã eius.⁊ facientibo eam Pdeſcendere.Et ad h̊ auxiliat᷑ nobis admiſtra⸗ tio eius cũ rebus lubꝛificantib.ſiẽ eſt muſcil⸗ lagopſillij ⁊ carnes pꝛunoꝝ Et ſciuiſti com pꝛeſſiua citonia.⁊ maxime ſumpta poſt medi⸗ cinam. ?= pꝛopꝛie poſtq; incepit educere feſtina re faciunt eius egreſſionem. Et ſciuiſti ꝙ aq̃ calida poſt medicinã tranſ- mutat audaciã ipᷣiꝰ:⁊ debilitat vᷣtutẽ ipſiꝰ. ¶ Et dixit Ruſus eis qͥ ſumpſerat ſcamoneam de melioꝛibo rebus.eſt ad expellendũ audaciã eius. vt poſt quatnoꝛ vel quinq; boꝛas poſtq; ſumpſerunt eum pſilliũ ↄquaſſatum cũ aqua tepida autoleo roſarũ.ſumant⁊ poſt hoꝛas dun as eius infuſionem mirabolani tribue:ſic em̃ nõ timentur nocumenta eius.Secũda eſt re pmere eius virtutẽ acutã ⁊ ſeroſitatẽ.⁊ hoc fa⸗ cimus cũ auxilio rerũ humidaꝝ ⁊ vnctuoſaꝝ ſic eſt tragantũ:⁊ oleũ roſaꝝ:⁊ amigdalaꝝ.Et obuiamus ei qð diximus in qͥnto.ꝙeſt iheſau rus totius operatio nis:⁊ illud eſt acquirere ei bonitatẽ cũ medicinis membꝛa ⁊ virtutes cõ⸗ foꝛtantibo.⁊ ad hocauxiliant᷑ nobis medicine coꝛdiales frigide:⁊ medicine ſtomatice.Et au xiliaut᷑ nobis ars ⁊ modus pꝛeparatio nis: ſic iam diximus. Nogus redificationis eiꝰeſt ſm ꝙ narra⸗ uit Ruſus decoquere ſcamoneam in citonio poſt inuolutionẽ eius:⁊ redolutõeʒ fere ꝑ diem m oleo roſarũ aut violarũ aut amigdalarum. ⁊ poſt illud terat᷑ faciliter:⁊ voluat᷑ ⁊ reuoluat᷑ in ſcutella vitrea vſq; dum ſiccetur cũ infuſiõe mirabolanoꝝ citrinoꝝ facta in ſucco citonio/ rũ.tũc fiunt ex eo trociſci qᷓntitate quarte.ʒ.i. ⁊ ſit doſis trociſcus vnus.ſolutione em̃ educit abſq; moleſtia. Modus aũt alius ſᷣm eundeʒ ſatis bonus.Decoquitur ſcamonea cũ pꝛioꝛi doctrina adiungẽdo eimirabolanos citrinos ad quantitatem tertie partis ipſius.deinde ac cipe ſemen aniſi feniculi.dauci.ana.ʒ.ij.deco⸗ que cum ſucco citonioꝛum cum facilitate ⁊ co⸗ la et vtere deſiccatione ⁊ inuolucione: ſicut hic pꝛoximo diximus. Inquit Rufus. Sit tua Zacheree minuere.et mutare fᷣm ꝙ exigit diſpo⸗ (Inquit Halienꝰ. Miſcui ſcamoneã ci ſextu plo ipſius manne.⁊ triplo eius ſucci roſarum poſt bonitatẽ coctionis eius in pomo.⁊ inueni ex modis pꝛeparationis eius hũc modũ ſatis laudabilẽ.emendanteʒ plura ex nocumentis que timentun per ipſam. et aliquando miſcui medicinas coꝛdiales.aliquando alia ſicut res exigebat. Inquit Hamech. Accipe duplũ eiꝰ floꝛum violarũ:⁊ medium ponderis ipſius li⸗ quiricie:⁊ inuolue in oleo roſaruʒ:⁊ fac troci⸗ ſcos · 3.i.et ſit doſis eoꝝ vuus. . ¶ Inquit Humaqy. Diſſoluarurcum oleo vio⸗ larum aut amigdalino:⁊ pauco ma ſticis.⁊ per diem. 2 diẽ agitet in ſole cũ admiĩſtratione olim paulatim poſt ̊ agitet᷑ ꝑ diem ⁊ diem cũ aqua roſarũ in qua fueri diſſolutũ bdelliũ ⁊ exſicce tur.⁊ decoquat᷑ in citonio. Poſt h̊ cũ tertia par temirabola noꝝ citrinoꝝ fiant trocſſci. Et fit doſis.ʒ.ſ. Inquit Paulus. Zinʒziber et piper longum:⁊ aniſum:admixta decoctione ipſius ⁊ pꝛopꝛie in pomoacetoſo aut pontico remo⸗ uet nocumenta ipſius. ¶ Mogdus rectiſicationis ipſius ex inuentio⸗ ne noſtra. Decoquant᷑ fruſta eiꝰ inter amigda/ las tritas multas poſt pꝛeparationẽ eoꝝ inter folia ſepeliẽdoea in cinere calido.⁊ poſt diẽ ab⸗ iectis amigdalis diſſoluant᷑ in equa citonioꝛũ acetoſoꝛũ inqua bulierit ſpica ⁊ aniſum. et ex ſpeciebꝛ⁊ ſeminib redolentib ⁊ deſiccet᷑. De⸗ inde cum pauco maſticis ⁊ bdellij decoquatur in pomo citonio inuoluto in maſſa. Deinde fi⸗ ant trociſci vncia vna.Et ſit doſis vnũ.operat em̃ ſine nocumento. ¶ Modus alius pꝛeparationis p̃dicte.miſcea tur quantum ipſa eſt de ſumach.⁊ quãta parte eius deſpodio:⁊ fiant inde trociſciſicut poꝛes Bunn enim vltimi.diſſoluatur ſcamonea cũ octuplo eiuſmiue.⁊ cum pauco ſpice * in⸗ c X. Tratctatus HNolutionẽ eius in oleo roſaꝝ aut amigdalion. Etdecoquat᷑ cum ſacilitate:emendat᷑ em̃ a ſua malicia.Et ſciuiſtiꝙ aloe frangit malicias eiꝰ ⁊ mirabolani magniſicant eã.Et decoctio eius in ſucco poꝛtulace:aut aqua ſeminis ipiſius:et medicine coꝛdiales:aut ſtomatice calide aut fri gide fᷣmꝙ res exigit frangunt maliciã etꝰ. Et opoꝛtet ꝙfiat decoctio eiꝰ cũ facilitate. Impe⸗ tuoſitas em̃ in decoctione addit in maliciã eiꝰ Et iſta ſicut ſciuiſti de trituratione modicum ſuſtinet.qua ꝓpter in trituratione ipſius nõ ni⸗ mium inſiſtat. Ex rebus autem facientibo faci lem ⁊ velocem egreſſum eius a coꝛpoꝛe ſunt ci⸗ tonia qñ in ↄfectionibo ⁊ electuarijs ſimul miꝰ ſcentur:⁊ ſimiliter mirabolani. Ipſi em̃ ſũt de cito eam deponẽtibo.Et ſimiliter ſi ſupꝛa eam poſt ſpacium bibatur.Et ſciuiſti ꝙ aqua cali⸗ da expellit maliciam eius.⁊ aliqua alia ſimili⸗ ter ſicut diximꝰ in canone.i Solutiõe educit coleram cũ facilitate:⁊ attrahit eam aſanguĩe ⁊ venis vehementer.⁊ eius operatio eſt ſiẽ ope ratio furioſi. Et ipᷣa eſt inimicacoꝛdſ:ſtoma⸗ cho:⁊ epati:⁊ inteſtinis.Et eſt ex facientibus nauſeã.⁊ ↄturbationẽ in viſceribo.⁊ ex ſubuer⸗ tentibo ea.⁊ facit ſitim.⁊ debilitat appetitũ cibi Et ex ea⁊ myrra ⁊ oleo ⁊ ſucco agreſte pauco opio fiunt trociſci:⁊ cũ vino pontico.⁊ ꝓpꝛie au rei vnius.⁊ fit linimentũ ex vno eoꝝ ſup fron⸗ tem ⁊ tempoꝛa compꝛimendo.⁊ ꝓpꝛie cũ vitel⸗ lis oni ⁊ aceto ſoꝛti.¶ Sanat ſodam antiquã ⁊ frigidam.⁊ ꝓpꝛie emigraneam difficilem.et ſi ponatur ſupꝛa dentem remouet᷑ doloꝛ eius et coꝛroſio.Et ſi ſuꝑ ſcrofulas ponat᷑:⁊ ꝓpꝛie cũ ſucco apij dauci deleteas.Et ſi fit linimentum exvno eoꝝ cũ ſucco ſiſimbꝛij ⁊ aceto.ſed loco apij ponitur caſtoꝛeum: ⁊ linitur in poſterioꝛi parte capitis. ⁊ eſt magnum iunamentum ad ſuber ꝛlitargiaʒ. Et qñ ſcamonea ſupponit᷑ cũ lana educit menſtrua:⁊ facit aboꝛſum.et ipſa quidem curat moꝛſus ſcoꝛpionis:ꝓpꝛie deſuper linitacum ſucco mente aut cũ vino. Uitẽt autẽ eius acceptio nem quicalide ⁊ ſicce nature ſũt eſt autem paratus cadere m ſebꝛes. Hij autem qui ſumũt ipſam timeant eſtus ⁊ frigus:⁊ ab⸗ boꝛra nt fructus.⁊ pꝛopꝛie frigidos.et aquam veri rrigoꝛis ⁊ ſomnũ ꝓlixum ſupeream et ex⸗ citantia ſuperbiam animi. Conſeruatur autem ſcamonea per annos duodecim. Doſis eiꝰ eſt a granis qͥnq; vſq; ad duodecdcꝛim. Capitulum. alcxx. Arifraga. Pandecta. Sarifraga eſt s berba ſimilis pinpinelle.nõ differens niſi in piloſitate. quia pinpinella eſt piloſa. ſed ſaxifraga non habet pilos. Unde darns. Pinpinella pilos:ſaxifraga nõ babet 8. OPDperationes ¶ Paulus capᷣ.ſaxifraga. Saxiſraga calida eſt ⁊ ſicca in tertio gradu. “”YVLẽ ¶ Et valet contra ſtranguiriam: et vitinm la⸗ pidis:⁊ doloꝛem yliaeaaum. Capitulum. ccccxxj Tatfiſagria.vſið. Staſiſagria eſt her baq; habet folia quaſi vitis:et caules rectos emittit.ſemen habens in ſolli⸗ culis:viride ac trigonium in modum ciceris aſperum fuſcum:intus album? amarum.na⸗ ſcitur in locis humidis. Hyoperationes. ¶ Oyaſcoꝛides. Stafiſagria quam latini pe⸗ diculariam vocant.naſcitur in locis vmbꝛo⸗ ſis babens folia viti agreſti ſimilia. diuiſa et De Herbis ſciſſa tãq; malua agreſtis.haſtas hñs longas erectas et nigras. Semen eſtei ſimile yaci et floꝛes. Qð ſemẽ in viridioꝛibo folliculis eſt ob⸗ tectum.quando terit᷑ eſt nigrũ:interius albuʒ: guſtu viſcido ⁊ acni ⁊ calido. ¶ Grana eius qͥndecim accepta eũ mulſa vo⸗ mitibo excludunt pingue flegma.veꝝ hij qͥ acce perint mulſam bibãt ⁊ dea mbulẽt.qm offoca tiones citiꝰpᷣſtant:⁊ gulamexaſperant. ¶ Trita ⁊ bibita pediculos interficiũt.ſcabiẽ ⁊ pꝛuriginẽtollũt.Cũ aceto elxa ⁊ oꝛe retenta fa cere poſſunt omia ſupꝛadicta. . ¶ Reuma gingiuis abſtinent Tumoꝛes faucũ ſpargũt.miſcent᷑ in malaginanba calidis. Se men tritũ ⁊ oleo mixtũ necare lendines ac pe/ diculos eſt manifeſtũ. Conueniens q; pꝛobat᷑ in apo flegmatiſmo faciendo vel aſpertatibus effectis quos greci ſtignata vocan: ob recoꝛpo rationem faciendam. ¶ Auicenna. Stafiſagria eſt vua paſſa mon⸗ tana.cuiꝰgranũ eſtſicut cicer nigrũ.In teruo gradu eſt calida ⁊ ſicca.⁊ eſt aduſtiua.coꝛroſi⸗ ua.acuta.acris. Interficit pediculos.⁊ ꝓpᷣe cũ arſenico.⁊ ↄfert alopicie antique linita.Eadẽ cũ arſenico vel ſola ponitur ſuper ſcabiem ⁊ ex coꝛiationem.⁊ maſticat᷑ ad excrahendũ ex cere bꝛo flegma ⁊ hum ditatem. Ex ea quoq; in aceio cocta collui᷑ os ad den tiũ doloꝛẽ ⁊ gingiue humiditatem. Pꝛeterea ſa nat alcola cum melle.⁊ bibunt ex ea qndecim granacũ mellicrae:facitq; chimũ viſcoſum vo mere. In eius tñ bibinone timoꝛ eſt: qm̃ ipſa veſicam vlcerat. ¶ Conſtantinus. Stafiſagria in tertio gra⸗ du eſt calida ⁊ ſicca.habet acumen quocũ ma⸗ ſtice vel olibano maſticata multum a flegma⸗ te caput purgat.Linguãq; ꝓpter flegma aggra ¶ Gargariſata quoq; caput degroſſo ⁊ viſcoſo flegmate mundat. Cum aceto cocta dentium doloꝛem ac gingiuarũ putredineʒ curat. Ster⸗ nutatio de iulla ⁊ nigella vtriſq; in aceto coctis iuuat in opilatione venarum yctericos.mixta vero cum auri pigmento ⁊ oleo valet ↄtra ica biem ac pediculos. ¶ Pandecta ca.cccxiij. Haberas arabice vel numbaſas. Grece pediculicida.latine ſtafiſa⸗ gria vel pedicularia vel granũ capitis.velpaſ⸗ ſula montana.velroſa regis. ¶ Serapion libꝛo aggre.ca. Haberas ſiue ha bel os.auc.Dyaſ.Eſt planta habẽs folia ſimi lia ſolijs vitis agreſtis inciſa ſicut ſolia ma lue agreſtis.⁊ habet ramos lögos. ¶ Galienꝰ ſexto ſim.far.cap. Stafiſa gria m trãſlationẽ arabicam.Eſt acuta foꝛtiter mul⸗ tum. Et virtus eieſt calida adurens ⁊ attrabit ⁊ abſtergit abſterſione foꝛti. M ¶ Auerrois qͥnto Colliget.ca.de ſtafiſagria. Eſtcalida ⁊ ſicca in tertio gradu. ¶ Auicenna libꝛo.ij. de Stafiſagria. Eſt cali da ⁊ ſicca in tertio gradu. ¶ Balienꝰ. Facit deſcenderea capite qñũ maſti catur:aut fit gargariſma cũ ea ſegma multũ. Etↄuenit cum egritudinibocũ qͥb eleuat cu⸗ tis. ⁊ ↄuenit ad pꝛuritum. participat ãt aduſti⸗ ue cuiuſdam virtutis. Dyaſco. Grana qͥndecim accepta cuʒ mulſa fiegmata pinguia vomitiboexcludit. VUerum hij qͥ muliam acceperint aſſidue bibãt ⁊ deam/⸗ bulent.qꝛ offocationes citius pᷣſtat:⁊ gulã aſpe rat. Lrita ⁊ bibita pediculos necat. ¶ Auerrois. Qñ maſticatur trahit flegma et ſuccus ſuus mundificat caput per nares. Et electuarium eius valet ad moꝛhum caducum ⁊ moꝛfeam.et menſtrua educit. Capitulum.ccccxxij E „D Trattatus 4 Anguis dꝛacõis latie. grece ſindrichis eeggAilos. ara. demalachoem. Ser. li. ag. ca. demalachoem.auc. Dyaſ. Demala cchoem vel ſindrichis egilos.i.ſanguis dꝛacõis q fit ex arboꝛe q̃ eodẽ noĩe nũcupat᷑.⁊ eſt plãta hñs vᷣgas vni palmi lõgas aut plꝰ:ſiles fuſis ĩ qbo filat.ſuꝑ q̃s ſũt folia ꝑuaſilia folijs coꝛian dri.q̊ꝝ coloꝛ vᷣgit ad rubedinẽ.⁊ hñt viſcoſita⸗ tẽ ⁊ odoꝛẽ foꝛtẽ:nõ tñ malũ ſʒ ppꝛiũ odoꝛẽmedi cinaꝝ.Et in ſũmitatibo ramoꝝ ſũt coꝛone ro⸗ tunde ⁊ floꝛes albi in pᷣncipio natiuitatꝭ eoꝝ. In fine vᷣo fiũt aurei.naſcit᷑ in terraculta. Dperationes. Sera anc. Hal Ointichis. In plitaiſla eſt res q abſtergit.⁊ eſt ĩ ea hũiditas młta.ꝛ ipᷣa infrigidat paꝝ.⁊ cũ h eſt ĩ ea ꝑua ſtipticitas.⁊ ꝓpter hãc cãʒ ꝓhibet gñationẽ apᷣatũ.Et qͥda⸗ noĩant plantã q̃ ðꝛ egilops noĩe hꝰ plãte.et eſt plãta ſilis huic plãte in oibo:niſiqꝛ iſtaplãta eſt ſuꝑioꝛ ĩ ſtipticitate ab ipᷣa.⁊ ꝓpter hãc cãʒ con⸗ fert ſanguis ⁊ vlceribo inteſtinoꝝ ⁊ fluxui men ſtruoꝝ ſuꝑfluo.i¶ Idem auc.Cõſtan. Succꝰ hoplanteeſt ſanguis dꝛaconis dictꝰ.⁊ẽ rubeꝰ foꝛtis rubedinis.⁊ ſapoꝛ eiꝰ eſt ſtipticꝰ.⁊ vᷣtꝰeiꝰ eſt q̃ infrigidat ⁊ deſiccat in.iij.ã.vñ ↄglutinat vulnera q̃ fiũta ꝑcuſſiõe.⁊ ↄfert fluxui ſanguis ⁊ vlceribo inteſtinoꝝ.¶ Etidẽ auc. Dyaſ. Iſta plãta qñ terit᷑ bñ ⁊ ponit᷑ ſuꝑ vlcera cũ ſanguie ſuo ↄglutinat ea ⁊ ꝓhibet apᷣationẽ eoꝝ.⁊ſcin⸗ gir fluxũ ſanguĩs mẽſtrui.¶ Et fit eucatiſma x decoctione eiꝰ: in q̃ ſedẽt mulieres.⁊ a bſcin dit fluxum humiditatũ antiquaꝝ matricis. ¶ Et bibit᷑ ex decoctõe eiꝰad vlcera inteſtinoꝝ. ⁊ confert inciſionibo carnis:⁊ incarnat ea. ¶ Et qñ fit ſuppoſitoꝛiũ cũ eo ſtringit ventrem: 22foꝛtat ſtomacbũ interiꝰ ſumptꝰꝛ exteriꝰpo ſitus. Sanguis dꝛaconis fri.⁊ ſic.eſt cõplexi onis in tertio gdu.Eſt aũt eligendus qͥ interiꝰ eſt carus ſicut miniũ. Sophiſticat᷑ quandoq; cũ puluereminij: ⁊ cũ alio ſucco indurato. Loõtra fluxũ ſanguĩs e nanbo imponat᷑ pul⸗ uis exeoꝛ fricent᷑ nares vtpuluis adhereat ru⸗ pture venaꝝ. Fiat etiaʒ ſinapiſma exeo ⁊ albu⸗ mine oui ⁊ aqua roſaꝝ circa frontẽ ⁊ timpoꝛa. ¶ Contra emoptoicã paſſionẽ vitio ſpũaliũ te⸗ neat᷑ puluis e⁊ gũmi arabiciↄfeciꝰex aq̊ roſa⸗ rũ infufiõis dꝛagãti ⁊ panẽs poſtea trãſglutiat Si vᷣo fiat vitio nutritiuoꝝ det᷑ cũ ſucco plãta ginis.¶ Ide. Fit vſus diſſinteriã: ſi fiat vitio ſuperioꝝ.ſi vitio inferioꝝ initiat᷑ ꝑ criſtere cũ ſucco plãtagi nis ⁊ aqua oꝛ.i Suppoſitoꝛium factũ ex eo ⁊ ſucco ſangumarie valet ð matri⸗ cis fluxũ:⁊ ð̊ fluxũ ſanguinis naniũ. „% d n * — ie ) i . 1. = 2- ☛ æ π U M — De HVerbis. Capitulum. cctcxxiij Arcocolla grece.ara bice anʒaros.la⸗ 9 tine vᷣo anʒaruta. Sera.li.aggre.ca. Arnzaros. auc. Dyaſ. Eſt gũmi arbo⸗ ris ſpinoſe q̃ naſcit᷑ in terra Paras qð ſimila tur olibano.⁊ ſunt parua fruſta.⁊ coloꝛeius ẽ ſubeuſus ⁊ amari ſapoꝛis. Et melioꝛ exea eſtq̃ cito frangit᷑ ⁊ deſiccat ſine moꝛdicatione.et in ſapoꝛe eius eſt amaritudo.⁊ eſt calida ⁊ ſicca in Pmo gradu. Vnde virtus eius eſt que gluti⸗ nat: ⁊ abſtergit:⁊ maturat:⁊ reſoluit:⁊ incar⸗ „ nat:⁊ aperit apoſtemata q̃ fiunt a ꝑcuſſione. Balienꝰ.viij.ſim.far.c.de ſarcocolla. Sarco collaeſt lachꝛyma arboꝛis ex Perſia.mixtam babens vitutẽ. Et emplaſtica quadã ſubſtan tia:⁊ modicũ ſtiptica.vnde immoꝛdaciter ſic⸗ cat.⁊ ꝓPlerea vulnera poteſt ↄſolidare. Operationes Dyaſcoꝛides. Sarcocolla habet virtutẽ con glutinatiuã vulneꝝ.⁊ abſcindit humtditates q̃ veniũt ad oculũ ⁊ coꝛrodit carnẽ coꝛruptam q̃ eſt in vlcerib:⁊ habet vᷣtutẽ in obtalmia cũ po⸗ nitur.Et /pꝛietas eiꝰeſt expellere lippitudies ab oculo plus alijs medicinis.maxime qñ ad/ miniſtrat᷑cũ amilo ⁊ ʒuccaro albo. ¶ Et idem auc.Atabari. Reſtaurat fracturam ⁊ incarnat vlcera.⁊ mũdiſicat vlcera cũ melle. ⁊ qñ miſcet᷑ cũ albumine oui:aut cum lacte⁊ de ſiccat᷑:⁊ poſtea terat᷑ ⁊ cribꝛatur⁊ in puluere ad miniſtrat᷑: confert obtalmie.et purgat flegma viſcoſum.Et doſis eius eſt quãdo miſcetin cũ alijs medicinis in decoctiõe.a.ʒ.ſ.vſq; ad vnã. et ipſa non ponatur ſola pꝛopter maliciã eius magnam. . ¶ Et idem auc. Ha bix. Sarcocolla eſt acuta multum perfoꝛatiua.comedit carnes vlcerum habet incura obtalmie pꝛopꝛiet atem mag⸗ nam:et virtutem magnam:et virtutem poten⸗ tem.et aufert lippitudinem oculoꝛum quando habent obtalmiam.quod quidẽ nõ facit ita ali qua medicina.⁊ maxime qñ miſcet᷑ cum amilo et zuccaro albo. . ¶ Et potio eius ad laxandũ ventrem. Habet pꝛopꝛietatem iuuandi oculum ⁊ ventreʒ.⁊ pꝛo/ pꝛie ad purga ndum flegma groſſum quod eſt aggregatũ in iuncturis ⁊ in teſtinis ⁊ in ſcia. ⁊ ingeniculis.expellitipſum cum foꝛtitudine: ⁊ cum aliquantulo coloꝛe.⁊ iuuat medicinas alias ad exeundum excoꝛpoꝛe.Et foꝛtaſſe vul nerabit oculum ad inteſtina.et excoꝛiabit ea. ⁊ inducit tenaſmo nem ꝓpter ſuam acuitatẽ. Et ſi ipſa datur in potu alicui ſola: aut cum aliqua medicina.? fuerit ille etatis cõplete in⸗ ducit eicaluiciũ.et facit cadere capillog om̃es de capite ſuo.Et ſi fuerit iuuemis fit in ̊ moꝛa. Et ſi fuerit ſenex:facit illud citius. Et melioꝛ ex illa eſt que terutur ſaciluer.que eſt albidioꝛ ⁊ in maioꝛibo fruſtis.Et qñ fit cum oleo de nuci bus:quia oleum nucis frangit acuitatẽ eius. et pꝛopter hoc non habet ipᷣa facere id qð dixio mus in coꝛroſione.pꝛopterea quia oleum pꝛo⸗ hibet eam adherere.⁊ caliditas nucis frangit plurimum acnitatis que eſt in ea. ¶ Sed ſi pꝛeparas eam cũ oleo amigdalaꝝ po ne de eo duplũ aut triplũ põderis de ipᷣo oleo. ſivis ipſam ponere in aliqbo pillulis. Sed ſi volueris ipſam adhibere ſolam ſine aliqua cõ⸗ mixtione alterius medicine:pone plus ponde reei de o leo.⁊ pone deoleo de kerua quantita⸗ tem qua poſſit diſſolui ſolum.⁊ poſtea miſce cũ alijs medicinis:⁊ cum oleo de kerua erit ſeni⸗ bus conuenientioꝛ. Juuenibo autem non eſt cõueniens cũ eo.quia caloꝛ nature iuuentutis non fert caloꝛem olei dekerua. ¶ Et quantitas doſis eiꝰ ſimplicis poſtq pꝛe⸗ paratur ſicut diximꝰeſt pondus aurei vniꝰ vſ⸗ q; ad põdus.ʒ.iij.⁊ quartã.Et melioꝛes medici ne q; cõueniũt in admixtione eius ſunt ſerapi⸗ nũ et mirabolani.⁊ turbit.⁊ aloe.: ax monia⸗ cum.⁊ bdelliũ iudaicũ.⁊ ſemen apij.⁊ ameos. Paulus capitulo de Sarcocolla: calida eſt ⁊ ſicca in tertio gradu.Emplaſtrum facium ex ſangninis a naribus. Puluis eius cũ qqua roſaꝝ ↄficiat᷑ ⁊ ſoli ex⸗ ſiccetur.⁊ iteꝝ cum aqua roſaꝝ ponat᷑ in oculo qꝛ maculam ↄſumit ⁊ oculũ clariſicat.Contra tenaſmonem fumus eius ꝑ inſerioꝛa receptus emboto impoſita valet. D ¶ Bulcaſim libꝛo qͥ ðꝛ Seruitoꝛ.tranflato ꝗa ſinone de Janua. YFoꝛma nutriendi ſarcocol lã in lacte.Accipe de ſarcocolla bona alba groſ ſa ⁊ pone in vaſe vitreo amplioꝛis oꝛificij ⁊ mul ge ſuꝑ eam lac aſine in qᷓntitate pauca ne infũ datur in eo ⁊ liquefiat ſed remaneat ſic.⁊ pone ea ⁊ albumine oui ſuper timpoꝛa valet ad fluxũ ſubito in ſole vt cito deſiccet᷑.⁊ qñ erit ſicca opo:ꝛ tet vt iteꝝ mulgas ſ̃m q̃ntitatẽ quã dixi.⁊ ſem⸗ per caueas ne cooperias eam lacte ne aceſcat lac anteq; deſiccet᷑ ⁊ deſtruat᷑.⁊ fac ita quater vel quinquies.⁊ cũ hoc feceris:ſicca bene ⁊ cõ ſerua.⁊ ſi nõ habes lac aſine paratum:fac cum lacte mulieris:quia eſt melius. ¶ Auiceñ. Sarcocolla eſt arboꝛis ſpinoſe gĩq 2 ma in qua eſt amaritudo.et bona eſt illa q̃ ad citrinitatẽ declinat ſimilis onbano. ¶¶ Et dicũt quidã ꝙ eſt calida in ſ S ſicca c iij . — Tractatus in pᷣmo. Eſt aũt glutinatiua:⁊ ideo cõſolidat et carnem creat. Valet etiaʒ ad aurem ſanioſam. Conktert obtalmie.⁊ ꝓpꝛie lippitudini fluxui oculi.pꝛopꝛie cum lacte aſine. Plateariꝰ. Sarcocolla eſt in ſecũdo gradu calida ⁊ ſicca.Eſt gũma cniuſdã arboꝛis expaerr tibus tranſmarinis. Huius generis alia eſtin puluerem redacta q̃ facile ex alterius pulueris admixtione exiaʒ ſophiſticat᷑. Alia vero groſſa reperitur diu ſeruat᷑ ex glutinoſitate quã habz Ineſt ei virtus ↄſtringendi ⁊ ↄſolidandi.Eli genda eſt illa q̃ alba eſt:aut ſubalbida:aut gũ⸗ moſa. q̃ in ma ioꝛ qᷓntitate reperit᷑. Reducta in puluerem non vlllel. Capitulum. ccccxxiiiſj. DSPatula fetida. Herba eſt ſimilis yreos. Pyperationes. ¶ Paulus capitulo deſpatula fetida. Succus eius eradicat moꝛfeam albam ſi fiat vnguentũ ex puluere eius ⁊ puluere ſtaphiſagrie.ãmule ⁊ hermodactili.⁊ de atiramẽto cõbuſto in olla rudi cũ aceto ⁊ axungia poꝛcina vetuſta.⁊ in⸗ ungatun ter in die.⁊ cooperiatur cũ folio cau⸗.⸗ lis etplantaginis. Capitulum. ccccxxv. Ebeſten. Pandecta ca. ccccccxxxvff. 8 Sebeſten latine. Brece Machalo⸗ magiata. Arabice faulis ſebeſten. Et in lingua Perſica vocatur mammilla canis. Vnde.Sebeſten mammilla canis fert CPer⸗ ſica lingna. Serapion libꝛo aggregatoꝛis ca pitulo Faulis. Sebeſten. Aboanſemochiata ſunt nomina iſtius arboꝛis fructiſicãtis fruc⸗ tus dulces.nominant eos gentes ſaulis ſebe ſten. ¶ Et idẽ auctoꝛitate yſaac. feneram mo⸗ chiata eſt roth in Ara bia et eſt arbuſtũ altum ſuper terram ſicut haſta.habens coꝛticẽ cuiꝰ coloꝛ vergit ad viriditatem. ⁊ habet folia mag⸗ na rotunda. ⁊ habet racemos:quoꝝ ſapoꝛ eſi dulcis.et vu aeius eſt magnitudinis nucicule que poſtea glauceſcit cũ maturatur.Et habet interius viſcoſitatem albam.⁊ granum quod eſt ſicut granum oliue. Hic fructus colligitur ⁊ exſiccatur donec paſſus ſit.⁊ eſt illud quo vti mur in medicina.⁊ eſt medicamen medium in complexione ſua in ca.⁊ fri. Dperationes. — — — — — — „ B De Herbis ꝙ yſaac anctoꝛ vtõ. Sebeſten laxat ventrem febꝛicitantiũ. ↄfert tuſſi q̃ eſt a calid itate⁊ ſic⸗ citate.⁊ lenit pectus.⁊ ſedat catarrũ calidum ſtipticum ꝓpcer eius humiditatem. Et ↄfert ardoꝛi vꝛine q̃ fit ꝓpter moꝛdicatõeʒꝭ colere ĩ veſica ⁊ ĩ renibo.⁊ expellit vᷣmes inteſti noxꝝ. qꝛ adberent ei ꝓpter dulcedinẽ ſuaui· SFervmmen lumbꝛicoꝛũ latine. Grece Al⸗ s baſan. Arabice Kanbel. Serapion li. ag.c. Ranbel.id eſt ſemen lũbꝛicoꝝ Alſſimilat᷑ em̃ arene.⁊ aſcendit ſuper ipᷣm glau cedo.⁊ eſt in ſubſtantia eius ſtipticitas foꝛtis. ⁊ expellit aſcarides. r Hoperationes ꝗSera. auc. Almanſoꝛj. Kanbel vel hana bel id eſtſemẽ lũbꝛicoꝝ.eſt calide cõplexiõis:⁊ ex. pellit aſcarides ⁊ ca dit ſuꝑterrã albã:⁊ nõſemi nat᷑. Et eſt vna de rebo q̃ cadit de celo. ¶ Et idem auc. Aluiſmen. Kanbel eſt res in qua eſt glaucedo.ſolidant᷑ cum ea olle qñ fran gunt᷑ ⁊ dici᷑ reperit᷑ ſuꝑ terram in coꝛaſceni poſtq; pluit:⁊ colligitur tunc. .— Et qñ bibit̃tritum expellit lumbꝛicos ⁊ aſca rides.⁊ laxat venirem. ??ÿ — ¶ Auiceñ.li.ij.cap.Ranbel. Kanbel ca. eſt in tertio gradu.Et eſt ſemen arenoſum qð cooꝑit rubedo q̃ eſt minoꝛ rubedini lapidis ĩ felle bo uis reperti.⁊ in ipᷣo eſt ſtipticitas vehemens:in terficit ᷣmes ⁊ aſcarides:⁊ expelliteos. 45 Coapitulum. cccexxſi. Capitulum. crxxvi. Ene arabice grece ⁊ latine. Serapiõ s li.ag.ca.ſene. Sene qñ deſiccat᷑ repo⸗ nit᷑. Et ipᷣm habet vaginas oblongas in qͥbo ſuntſeminaoꝛdinate diſtincta.⁊ ille va⸗ gine habent pediculũ ſubtilẽ.q̃ adherẽt ramu lis.⁊ qũ aguant᷑ vagine a vento cadunt:⁊ pa⸗ ſtoꝛes colligunteas. . Dperationes. Serapion auc. Habix. Virtus eius eſt cali da ⁊ ſicca:tamen pauce caliditatis ⁊ ſiccitatis eius eſt ꝓpe caliditatem ipſiꝰ.⁊ habet virtutem magnã qñ ꝑuenit ad ſtomachũ purgandime⸗ lancoliam ⁊ coleram.Et ſoꝛtificat ſubſtantiã coꝛdis qñ miſcentur cũ eo medicine quas dixi iuuare ſicut viola:⁊ potio decoctionis plłꝰ con fert qᷓ; iᷣm tritum. Et doſis ſicci triti eius eſt a.3. i, in decoctione. z. v. Cc iüiij Tractatus ¶ Et idem anctoꝛitate Raſis. Sene⁊ fumus terre purgant humo:es aduſtos. et cõſert ſca⸗ biei ?7 DPenrittzzz. ¶Johan. Meſue. Sene eſt folliculus plante quã vocant Perſe alʒemer.Et mueni exeo do meſticum ⁊ ſilueſtre.Et melioꝛ pars plante eſt folliculus:deindeſolia.E t melioꝛ folliculus ẽ cuius coloꝛ declinat ad viriditatem ⁊ ſubni⸗ gredinem quandã.⁊ in quo eſt de amaritudine res modica ⁊ ſtipticitate.⁊ qui eſt magis cõple tus.⁊ in quo ſũt ſemina ampla cõpꝛeſſa.Sub albidus autẽ nõ eſt bonus ⁊ incõpletꝰ. Simi liter ⁊ folia ſũt melioꝛa viridia. Subalbida ve ro ⁊ tenuia ſunt bona.⁊ antiquum ex eo eſt ſine ſpiritu.⁊ ſtipites eiꝰ ſunt inutiles:eſt calida ĩ pncipio ſecũdi.ſicea in pᷣmo.⁊ folia ſunt inpꝛi mo calida.⁊ eſt abſterſiuũ.mundificatiuũ con uenienter:⁊ reſolutiuũ.Debilis eſt ⁊ tardeſo⸗ lutionis.⁊? debilitat ſtomachum. ¶ Conſoꝛtatur cum rebus acutꝭ ſicut ʒinziber et ſal gemma. ⁊ medicine coꝛdiales ⁊ ſtomati ce cũ eo felicitant opus eins. ¶ Et GBalienus. Cum iure galloꝛum aut car⸗ niũ ſoluit ſine moleſtia.⁊ ſi infundatur inaqua caſei cum ſpica.deinde coquatur parum:eſt me dtcamen bonum. Solutione educitenim cum faciliiate melancoliam et coleram aduſtam. et mundifſicat cerebꝛum coꝛ et epar et ſplenem:et membꝛaſenſuum:et pulmonem.⁊ cõfert egri⸗ tudiniboeoꝝ. ⁊ aperit opilationes viſcerum.et conſeruat vtentem ipᷣo in iuuentute.⁊ generat gaudium. Cauſam aũt triſticie amputat. ¶ Et ponunt᷑ folia eius in lauacris ad caoput:⁊ ꝓpꝛia cũ ca momilla.Cõfoꝛtat cerebꝛum ⁊ ner- nos.⁊ ſm omnẽ modum admiſtratõis ei addit in viſum: ⁊ coꝛroboꝛat auditũ. (¶IEt eſt medicina bona febꝛium melancoliaʒ et antiqua rum. Doſis eius infuſi potio eſt ab aureis.iij.vſq; ad.ʒ.i. ¶ Plateariꝰ. Gene eſt herba calida⁊ ſicca que in tranſmarinis partibonaſcit᷑: maxime circa babilomam ⁊ in Arabia.vel in confinio babi lonie ⁊ arabie. Yolia tantũmodo cõpetũt vſui medicine.per annos decem ſeruat᷑. S ¶ Etvirtutem habet diſſoluendi attrabendi et purgãdi ſlegma.pncipa liter melancoliã. Sʒ c(ũ ꝑ ſe dat᷑ pncpaliter in decoctiõe poni debet in qntitate vniꝰ. ʒ. Cum aũt cũ alijs in qntita te medie vel tertie partis. ¶ Contra melancolicas paſſiones:epilentiam quartanam emoꝛroidas.contra vitium ſple⸗ nis ⁊ epatis ⁊ ſincopim epilentiam. Ad idem quoq; valet ſyrupus ex ſucco feni⸗ culi acſene cum ʒuccaro:⁊ maxime con ra vi⸗ cuunm ſplenis. Capitulum. ccccxxviij Enecion.ſi.li.ethimol. Senecion ðꝛ 8 eo ꝙ vere pmo ſeneſcat.vnde ⁊ eam la ttini ſenecionem vocant. Greci oꝛiga⸗ non. Naſcitur ꝑ macerias. = Operationes. Dya. Senecion naſcit᷑ in teciꝭ ⁊ in petrꝭ: hʒ folia viridia ⁊ denſa.tyrſum ſubꝛufũ.⁊ in et ſũõ mitate capitella in modũ viticelle.vires habet ſtringẽtes:eadẽq; faciẽtes q̃ ⁊ plantago. OCũ aceto cathaplaſmata valet ad neruoꝝ in ciſiones.cũ vino autẽ dulci teſticuloꝝ inflãma⸗ tionẽ tollit. Yolia em̃ eius frigida ſunt. ¶ Exherbario. Senecia tuſacum axungia:⁊ ſfpoſita vuln era ſanat etiã recẽtia Stomachi 32 pedum lumboꝝ ⁊ toxarum atq; neruoꝛũ doloꝛem tollit.ad podagram etiam tuſa et im⸗ poſitꝗ eq; pedibopꝛoficit. ¶ Actoꝛ. Senecio dicitur et carduus bene⸗ dictus:ſicut inſynonomis legitur. Aliud eſt ſenacio videlicet Naſturcium aquaticum. de quo ſuperius dicium eſt de. H. ¶ Macer. Oꝛigeon greci nos ſenecio vocita⸗ mus.Quod ſimilis canis videatur fſoꝛe capil lis. Haſcitur in muris:m oꝛtis ⁊ tegulad. Il⸗ lius herbe visfrigida diet eſie. In medicinali C . E De Herbis radix nõ ponit᷑ vſu Floꝛes cũ folijs tundẽs in ſundiuo vini. Per modicum dulcis ⁊ ſic tepe/⸗ facta tumoꝛi.Hec ſimul apoonas ani vel teſti⸗ ₰ . culoꝝ ⁊c̃. W Capitulum. ccccxxix Erpillũ.yſi.Serpillꝰðꝛ eo ꝙradices 9 eeinus lõge ſerpant. Eadeʒ ⁊ matris ani mola ðʒ eo ꝓmenſtrua moueat. Palla diꝰli.iij. Menſe marcioſerpillũ plãtis aliquod ſemie ſerit᷑ſʒ vetuſta melioꝛ.letiꝰ frondebit:ſed iuxta piſcinã vel lacuni vel putei margines cõ ſerat᷑. Pli.lib.xx. Serpillũ a ſerpendo putant Dictũ: qʒ in ſilueſtri euenit:maxime in petris. Satiuũ nõ ſerpit ſed ad palmi altitudinẽ in⸗ creſcit.pinguis voluntariũ in candidioꝛibus ſolijs ⁊ ramis efficax eſt aduerſus ſerpẽtes ma xime ſcolopẽdras terreſtres atʒ marinas. Idẽ Pli.ca.de ſerpillo. Serpillũ idẽ eſt qð herpil⸗ lũ.Qñq; ſumi᷑ ꝓ poligonia.vt in Alexandro de doloꝛe capitis ex cauſa calida.Et ðꝛ ſerpillũ qꝛ ſuꝑ terraʒ ſerpit. Et eſt aliud ſilueſtre:aliud domeſticũ. Domeſticũ ramos diffundit ſuper terrã. Silueſtre in longũ creſcit ⁊ altũ.Pan⸗ decta cap.d.lxxxi. Numir arabice vel meſtratir miſeri. grece ſerpillum vel herpillum. atine ſe⸗ rapullum. Serapion libꝛo aggregatoꝛis ca⸗/ pitulo Numir. aucio. Dyaſ. Eſt de eo dome⸗ ſticum ⁊ ſilueſtre. ſed domeſtica eſt planta incli nata ſuꝑ faciem terre iacens.⁊ quod de ea tan git terram infigit in terra radices et habʒ folia ⁊ ramos ſimilia folijs ⁊ ramis oꝛigani.niſi qꝛ ſunt albioꝛes ⁊ in odoꝛe ſuo eſt aliquantulum ex odoꝛe maioꝛane.et vtuntur ea mita in cibis ⁊ nominant eam multi arclas ⁊ arclanẽ. Sed ſilueſtre ex eo nominatur ragis. quod nõ incli natur ſicut aliud ſuperterram in oꝛtu ſuo.ĩmo ſtat erectum ⁊ habet ramos ſubtiles lignoſos adeo ꝙ poſſumus facere ex eis licinia adlumẽ accendendũ.⁊ ramuli ſunt longi circa palmũ pleni.fſolijs rute ſimilibus.niſi quia ſunt ſtri⸗ ctioꝛa ⁊ longioꝛa.⁊ durioꝛa ſolijs rute ⁊ floꝛes acuti ſapoꝛis: ⁊ odoꝛis boni:per ſingulos ra⸗ mos diſtinctos.Cuius coloꝛeſt in ſummita⸗ teeius purpureus. Et habet radices in quib non eſt iuuamentum. Naſcit᷑ in rupiba ⁊ in lo cis lapidoſis.⁊ eſt foꝛtius ⁊ calidius domeſtico ⁊ admiſcet᷑ in medicinis.Et eſt alia ſpẽs agre⸗ ſtis vel ſilueſtris.⁊ eſt ſina barion. naſcitur in locis habita bilibus ⁊ domeſticis.⁊ eſt ſimilis mente.niſi quia ſunt ei ſolia latioꝛa qᷓ; mente. melioꝛem odoꝛem habentia.Et idem auctoꝛi. Bal. Dubſtẽãtia eius eſt ſubtilis que calefacit ⁊ deſiccat in tertio gradu. Popporationes. ¶ Dyaſcoꝛides ca. de Serpillo. ſiue vt latini cicererraticum. Herba eſt humilis ⁊ ſuꝑ terrã repens cũ ſolijs atq; ramis oꝛigano ſimilib. albidioꝛibotamen.ſamſuci odoꝛẽ fingentibus. Etei ſpẽs ſũt due. Vna oꝛtualis ſiue vſualis: q̃ in campis lapidoſis creſcit. Alia agreſtis:q nõ ꝑ terrã ſerpit:ſʒ recta atq; ſtipitꝭ poſitione erigit᷑ cũ ra mulis tenuibo atq; hoꝛrẽtibo in lon gitudine bipalmis:cũ folijs paruis ruũte ſimili bus:ſʒ anguſtioꝛibo ⁊ lõgioꝛibo.cuiꝰha ſta ſilis eſt ſarmento. Floꝛem odoꝛẽ ſuauis habens in om̃ibo virgis conſtitutũ ⁊ in ſummitate purpu ream ⁊ linguã remoꝛdentẽ: ⁊ guſtu viſcidum. radix eius inutilis eſt. naſcitur locis ſaxoſis. Eſt aũt vehementioꝛ et calidioꝛ ea q̃ eſt vſua⸗ lis:q̃ ideo accepit nomen herpillũ:qð greci her te repere dicunt:qꝛ ambulat. NHam fructus uiꝰ plurimũ ambulat fructificando. Auicen. li.ij. ca. meſcatrameſir. Meſcatra⸗ meſir ſiue meſcarraſir eſt:cuiꝰſtipites ſunt ſimi les aſceheſabꝛam ſicco.Ex q̊ nõaſſumit᷑ in pᷣn⸗ cipio cibi ſa poꝛ plurinꝰ neq; odoꝛ.Deinde ſuc cedunt amaritudoet acuitas.⁊ eſt diuerſarum ſpecieꝝ:et vna eſt debilioꝛ:alia eſt calida ⁊ ſic⸗ caꝓueniena ad tertum. — Tractatus ¶ Sera. auc.OD yaſ.Serpillũ ꝓuocatmẽſtrua qn ſumit᷑ in potu ⁊ vꝛinã.⁊ ↄſert toꝛtiõibo vẽtrꝭ ⁊ attritiõibo muſculoꝝ ⁊ ſummitatũ eoꝝ.⁊ apo nocumenta venenoꝝ qñ bibitur.Et fit empla ſtrum cum eo ſuper moꝛſum. ¶ Et qñ coquit᷑ cũ aceto ⁊ admiſcet᷑ ei oleũ roſa rũ ⁊ ꝓijcit᷑ ſuꝑ caput ſedat ſodã.⁊ eſt ↄueniens ꝓpꝛie litargie ⁊ carabito.Et qñ ſumitur in potu exeo cũ aceto.ʒ.iiij.ſedat vomitũ ſanguinis. Et idem auc. Gal.Semen eiꝰeſt ſimiliter ca lefactiuũ.⁊ ideo qͥdã exhibent illud in potu ha⸗ bentiboſincopim ⁊ toꝛtiones in vino. ¶ Et idẽ auc.Oyaſ.Habʒ virtutẽ calefactiuã qñ ſemen eiꝰ bibit᷑ cũ vino.⁊ ↄfert diſtillationi vꝛine:⁊ lapidi:⁊ toꝛtionibo ventris ⁊ ſincopi.et fit emplaſtrũ cũ eo ad puncturã apum.⁊ qñ ſu mtur in potu ſedat vomitum. . ¶ Et idem aucto. Aben meſuayv. Aperit opila tiones viarum.et habet virtutem confoꝛtandi multum in punctura. Dyaſ. Virtutẽ hʒ ↄſtrictiuã ſiue redarguen tem.mẽſtruis imperat.vꝛinã ꝓuocat.bibitum toꝛtiones ⁊ ↄquaſſatiões vtiliter curat.tumoꝛ⁊ẽ capitis cõpeſcir. Moꝛſibo venenatis occurrit. bibitũ ⁊ impoſitũ id pꝛeſtat.Doloꝛẽ capitis cũ aceto cocto oleo roſarũ addito compeicit:ma⸗ xime litargicis ⁊ freneticis adhibitus ꝓdeſt. Nauſeam ꝓuocat. Item emoptoicis mederi Dicit᷑.ʒ.uij.cum aceto datis. ¶ GBal. vi. ſim. far. c. de Serpillo:noĩat ipſum multiſuſubat. Sapoꝛ eiꝰ eſt foꝛtiter acutus.et virtus eius eſt calida ſubtiliatiua ⁊ reſolutiua. ⁊ pꝛouocat vꝛinã ⁊ menſtuaag.. ¶ Auiceñ. Quando paſcunt eum pecudes fa cit emulgere ſanguinẽ ⁊ excuſat a calamento. immo foꝛtius eſt eo plurimũ.⁊ extrahit humi⸗ ditates viſcoſas a pec oꝛe ⁊ pulmone.Syrupꝰ eius ↄfert ↄturbationi ⁊ nauſec.pꝛouocat mẽ⸗ ſtrua foꝛtiter ⁊ vinam.,. M . ¶ Platea riꝰ. Serpilũ eſt ca.⁊ ſic.Et ẽ duplex Domeſticũ ramosſuꝑ terrã effundit. Siluati cum in longũ creſcit in a tũ. Folia ⁊ ſloꝛes eiꝰ medicine cõpetunt.valet ↄtra frigidũ reuma. ↄtra tuſſim:ↄtra frigiditatẽ ſtomachi.⁊ dolo⸗ rem ex ventoſitat. ¶ Ex herbario. Serpillũ qð in mõtiboſaxoſis naſcit᷑ efficacieſt ad medicinã. Huius ꝛunſi et ſiccati puluis cũ aqua calida potatus mẽſtrua mouet.vꝛinã ꝓuocat.toꝛtiones viſceꝝ ⁊ ioꝛmẽ toꝝ ruptiones ſanat. Idem valet ad capit; do loꝛem.⁊ ad ſerpentũ icius. —. Macer. Serpillũ veteres dixerũt q q̃ſi ſer⸗ pat.Terre viciniꝰ:huic leruida ſiccaq; vis eſt Acricum vino triiumↄtundis oliuo.cui roſa ſtematibus epatis calidis.⁊ eſt bonum contra dat nomen. hoc vnguine . linefrontẽ. Egroti capitis ſolet hoc ſedare doloꝛem. Nidoꝛ cõbu⸗ ſti ſerpentes effugauones. Capitulum. ccccxxx. Erapinuʒ. atine et grece. Sachabe⸗ s nez arabice. ¶ Serapion libꝛo aggre. capᷣ. Sachabenez ſiue Sacha bengi. aucto.Dyaſcoꝛidis.Eſt gummi cuiuſdã plan te:ſimilis galbanoin figura ſua.Et eſt vna ex ſpeciebus ferule:ſicut ↄ pparet in capᷣ Ferula. Melius autemexeo eſt clarumexten rubeũ: et interius album. O doꝛeius eſt inter odoꝛem aſefetide ⁊ odoꝛem galbani. Poperationes ¶ Serapion anctoꝛtate Dyaſ. Confert doloꝛi pectoꝛis. ⁊ attritioni lacertoꝝ.⁊ tuſſi antique.⁊ aufert ſuperſfluitates groſſas que ſunt in pul⸗ mone.⁊ curat epilenticos ⁊ ſpaſmũ:cũ facit de clinare caput ad poſterioꝛa.⁊ valet doloꝛi ſple nis 2 paraliil. „”” ¶Et illi q amiſit ſenſum ⁊ motũ alicuiꝰ mẽbꝛi cauſa frigiditatis que accidit neruis et cuſto⸗ dit coꝛpꝰ a frigoꝛe.maxime vero a frigoꝛe febꝛiũ — — — — — õ * De Herbis periodicaꝝ. ⁊ ſit cũ eo inunctio ĩ doloꝛiba mag⸗ nis et confert.Et quando bibitur cũ ydromel⸗ le pꝛou ocat menſtrua:⁊ interficit fetum. (SEt qñ bibit᷑ cũ vino qfert moꝛſibo venenatis ⁊ qñ odoꝛatur ↄfert ſuffocationi matricis. Et qñ lini᷑ cum acetoſuꝑ cicatrices attenuat eas ⁊ pᷣm abſtergit veſtigia vlcerũ oculoꝝ. Et conſert obſcuritati viſus:⁊ aque q̃ deſcẽ⸗ dit ad oculum: ⁊ ꝓhibet eam. ¶ Et diſſoluit᷑ ſiẽ diſſoluit᷑ aq̃ cũ amigdal ama⸗ ris:vt ruta:aut pane calido.⁊ ſic admiſtrat᷑ ad ea q̃ diximꝰ.⁊ eſt ↄtrariũ venenis moꝛtiferis. ¶ Et aliqñ teritur cum aceto ⁊ linitur ſuꝑ oꝛ⸗ deolum:⁊ aufert ipſum. ¶ Et ↄfert colerice:⁊ qñ ſumit᷑ in potu: aut fit cũ eocriſtere purgat flegma groſſũ qð ẽ ĩ iũctu ris.⁊ mollit ventrẽ molliſicatione cõpetenti. Et cõſert emoꝛroidiboqũ ſumit᷑ſimplex aut cõpoſitũ.⁊ ẽ ↄueniẽs medicinis laxatiuis acu tis:⁊ expellit vẽtoſitates groſſas.⁊ diſſoluit la⸗ pidẽ.⁊ ↄfertrigoꝛibo ſfebꝛiũ.⁊ auget ſperma. Et eſt bonũ epati.⁊ purgat aquaʒ citrinã.et ↄſert pũcturis ſcoꝛpionis.⁊ cõfert vẽtoſitatib inteſtinoꝝ coſlar. d Pungar flegma viſcoſuʒ doſis ei ſimplicis eſt.a.ʒ.i.vſq; ad aureũ.i. infuſi aliqua decoctione.aut in aqua rute.aut aque mellis. aut fenugreci.Et ſiadmiſcet᷑ cum alijs medicinis infrigidat᷑.⁊ ſic doſis eius eſt a. z.ß. vſq; ad. 5.i.Et melius eſt illud cuius co⸗ loꝛ declinat ad rubedinem.⁊ eſt elarũ habens odoꝛem bonum ⁊ acutum ſapoꝛem. ¶ Et ↄſert doloꝛibo emoꝛroidaꝝ qñ bibitur ſim plex aut co mpoſuũ.ẽ ↄueniens admiſtrari cũ medicinis laxatiuis.⁊ ꝓhibet difficultatẽ: aut grauedinẽ eaꝝ ſuꝑ naturã. ⁊ reſoluit ventoſita⸗ — tes groſſas q̃ generant᷑ in coꝛpoꝛe. — ¶ Gal.viij.ſim. far.ca.deſerapino. Serapinũ opos ẽ ca.⁊ ſubtiliũ partiũ ſimiliter alijs opis Habet aũt ⁊ qͥd abſterſiuũ q̃ ⁊ cicatrices q̃ in oculis expurgat ⁊ ſubtiliat.qnimmo ſuffuſio⸗ nib ppter groſſiciem humoꝝ fienubo bonũ eſt farmacũ. Jpᷣa vᷣo plantaex qua fit ferule ſimi lis exiſtens debilis ⁊ inutuis eſt.noĩatur autẽ pncipalius illaſerapinun. ¶Opos em̃ eiꝰ ab vtẽtibo noĩat᷑ ita ſicut ⁊ alia mlita ꝓpter defectũ vocabuli noĩamꝰabuſiue me lierit ipᷣm nõ ſerapinũ.ſʒ opus ſerapini dicere. ¶ Paulus ca. de ſerapino. Lali.eſt et ſic. in ter tio gradu.Et ipſum diſſolutum in ſucco rute frangit lapidem et facit vꝛinare.Et ſit colliriũ contra pannũ oculoꝛ: ¶ Et ↄfert obſcuritati viſus ⁊ aque deſcẽdenti adoculũ:cuiꝰreceptio eſt hec.Recipe ſerapini q. i,. diſſoluat᷑ in. .i.ſucci.celidonie ʒuccari.ʒ.ij. ⁊ diſtillet᷑ cũ lacte mulieris ana equaliter Capitulum. Icccxxxf. Eſama vel ſeſamo. Pliniꝰ. Seſama 8 venit ab Indis:ex q̃ oleũ ſaciũt.⁊ eſt candidi coloꝛis. E ſt ãt ex eſtiuis frugi bus q̃ in eſtate ante virgulaꝝ exoꝛtu ſeruntur Einſq; fructꝰvaſculis ſiẽ ⁊ papaueris includit Hec qͥdeʒ ſicmiliũ ⁊ panicũ:⁊ omia eſtiua ma⸗ turant᷑ a ffloꝛe diebo.xl. Dperationes. ¶ Pliniꝰ. Seſamã vt pinſat᷑ in ca.aq̃ macera⸗ tã ↄuenit expoꝛrigi deinde ↄfricari.⁊ frigide ĩ⸗ mergi vt palee ſluitent iterũq; in ſole ſuper lin⸗ thea expoꝛrigi.Oõ niſi feſtinato ꝑagat᷑:liuido coloꝛe muteſcit. Ipᷣa vᷣo q̃ euoluũt᷑ alia euoluã tur.variã ha bent piſtaraꝝ rõneʒ acus vocat cũ ꝑ ſe pinſat Spica em̃ ad vſus aurificũ. Si vo in agera terit᷑ cũ ſtipula:palea maioꝛe parte terraꝝ pabulo iumenton. Idem in libꝛo.xxij. Seſama trita inbibet vomitiones.Auriũq; in flãmationi illinitin et ambuſtis. Eadem ⁊ dũ in herba eſt efficit. Am plius in vino decocta imponit᷑ oculis.ſtoma⸗ cho aũt eſt inutilis cibus:⁊ animo grauitatem facit. Stellionum moꝛſibus reſiſtit.vlceribuſ⸗ q; que cocoethe vocant. OhR Tractatus Et auribo pdeſt oleũ quod er illa fit. Seſa moides a ſimilitudine nomen accepit.grano amaro ⁊ minoꝛe ſolio.naſcit᷑ in glarioſis. Bi⸗ lem in aqua potum detrahit. ¶ Et eius ſemen illinitur igni ſacro: pannoq; Ddiſcutit.Eſt em̃ nũc aliud ſeſamoides. videli⸗ cet antyare naſcens:qð ob h̊ aliqͥ vocantanty⸗ ciricon. Cetero ſimile erigerontiberbe. ¶ Branum ſeſame in vino dulci ad detractio⸗ nes datur q̃ntum tribus digitis capitur. Mi⸗ ſcent etiaʒ elleboꝛi albi vinum ⁊ dimidiũ obu⸗ lum purgationi eam adhibentes maxime in⸗ ſane melãcolie.comicialibo quoq; ⁊ podagris etiã per ſedꝛagme pondere exinanit. Capitulum. allcxxxij. Eride. Plinius li. xx. Seris lactuce 8 ſinmilia. duoꝝ generum eſt. Silueſtris melioꝛ eſt nigra iſta ⁊ eſtiua.Deterioꝛ byberna ⁊ candidioꝛ eſt. Bperationes. ¶ Vtraq; ſtomacho vtiliſſima.p̃cipue quẽ hu⸗ moꝛ vexat.⁊ cum aceto in cibo refrigerant.vel illite diſcutiuntq; ⁊ a lios q; ſtomachi. um pole nta ſilueſtrium radices ſtomachi cauſa ſoꝛbentur ⁊ cardiacis ſuꝑ ſimſtrã mam⸗ mam illiniu nr. ex aceto podagris ⁊ ſanguineʒ reijcientibo vtiles ſuntomnes hee. ¶ Itemq; qbogenitura fluit alterno dieꝝ pꝛtu. ¶ Dyaſ. Seridis due ſunt ſpẽs. Vna videlicʒ ⁊ citonon eſt appellata.⁊ hʒ ſolia lata. Altera vᷣo ſcʒ oꝛtina ſpecies hʒ duas. Vna quideʒ ha bet lata folia lactuce ſimilia. Altera vero eſt ſtiptica et euſtomacha. gammara. ⁊ babet ſolia anguſta. O mü virt? eſt . ¶ Uentrem abſtinet cũ aceto cocta maxime G agreſtꝭ.vexatũ ſtomachoↄfirmat.⁊ eſtuatiões mitigat.ſola cũ polenta iĩpoſita blãdit᷑.coꝛdia cis ⁊ oculoꝝ tumoꝛiſubuenit.ſolia impoſita vt cathaplaſma: mitigant ſcoꝛpij ꝑcuſſum. ¶ Jpᷣa q; addita polentis et impoſita. cõpeſctt ignẽ ſacrũ. Mixta cũ aceto acceruſa omiboca lidis rebus opituleeekt. G 4 D . . e. * 4 * . 5 Capitulum. ccccxxxiij. DPSelta. Pãdecta. ca.cclxxv. Futa arabi 8 ce.vel fult vel hals vel balca. Grece ben ge vel tragꝰvel ʒeia vel ellica.latine ᷣo ſpelta. Dera. li. ag. c. fult. id eſt ſpelta. ? ipᷣa eſt ſicoꝛdei granũ.Etſũt eiꝰdue ſpẽs.m vna inue niunt᷑ duo grana.⁊ in alia vnñ.⁊ qͥdlibʒ granũ in coꝛtice ſuo.⁊ ipᷣmqͥdẽ minꝰnuurit q;oꝛdeũ:⁊ ẽ boni ſa poꝛ.Panis em̃ qͥ exeo ſit minꝰnutrit ̃ᷓ panis tritici vel oꝛdei. Hyoperationes Sera. auc. Dyoſ Tragei. ſpelta. ſigma ei⸗ eſt figura grani:qͥ ðecandaruſum.⁊ eſt minoꝛ nutrimẽti:qꝛ multũ hʒ de furfure.⁊nõ eſt faci⸗ lis digeſtionis.⁊ mollit ventrem. — — B De Yerbis ¶ Et idẽ auctoꝛitate Pauli.Tragus eſt ſpel ta.⁊ eſt ex ſpecieb granoꝛũ mala ſtomachoꝛ: ⁊ lenit ventrem.i¶ Et idem auctoꝛitate Iſa⸗ ac.Eſt frigida ⁊ humida viſcoſa. Galienꝰ p⸗ mo libꝛo de edulijs capitulo ʒeya.auctoꝛita⸗ te Dyaſcoꝛidis.Zeya duplex.Hec quidẽ eſt ſimplex:⁊ vocatur kyrmon.hec autem dyko likos vocatur.in duobus quidẽ in volucris. coniugatum habens ſemen.minus auteʒ nu tritiua frumentis.Eſt enim pꝛofundarum ra dicum ⁊ multoꝛũ calamoꝛũ.fructus aũt leuiſ ſimus ⁊ affectatus ab omnibo animalibo.Eſt autem ſimile frumentis in frigidis regioni⸗ bus cultum.fit autem magis nutritiua:ſi cũ oꝛdeo aptaq; ſtomacho farina facta ex eo et frumento fiunt pultes.eſt autẽ ſatis nutriti⸗ uum ⁊ facile elaboꝛabile.magis autem ſubci tatiuum ventris.¶ Et idem ſexto ſimpliciuʒ farmacoꝛum capitulo zeya.Zeya ſiue ſpelta mediã quodãmodo virtutem habet inter fru menta et oꝛdea.Et ideo innoteſcat tibi ꝑ ea. ¶ Serapion. Mollit naturam ⁊ generat in⸗ flationes et rugitus.⁊ eſt bona viſcoſitatib⸗ pnulmonis ⁊ pectoꝛis:⁊ foꝛti tuſſi. Nam fiunt ex ea lohoc ⁊ pultes.⁊ pꝛouocatvꝛinam ⁊ mũ dificat renes ⁊ veſicam. Capitulum. tcrcxxxii. ymphicum:Dyaſcoꝛides. Symphi ſcum naſcitur in locis aſperis habẽs vgas oꝛigano ſimiles ac tenues.ca⸗ pita vero ſicut thimũ.virge lignoſe ſunt ⁊ o⸗ doꝛate:guſtuq; dulces:flegma pꝛouocantes. Radix eſt illi longa ⁊ obꝛufa in modũ digiti groſſa. Sympatos.Iſidoꝛuſ.Sympatos grece dictus eſt:eo ꝙ tantã radicis virtuteʒ habeat:vt fruſta carnis ĩ cacabo aſperſa co⸗ agulet. Synapiagrion vel vt dicũt latini ſcã dalicũ.i.pes pulli.naſcit᷑ in tumulis ⁊ ſuꝑ te⸗ gulas.Herba eſt hñs foliaminutaꝛ anguſta duohby digitꝭ longa:in ſũmo diuiſa ⁊ pinguia Virgã pꝓfert in medio duoꝝ palmoꝝ cũ pau cis ramulis:in qͥb fert ſemen cardamo ſimi⸗ le:latũ:obꝛotundũ ac veluti conquaſſatũ.vn de ⁊ vocaturtalaſpiũ.Greci nãq; thalaſſe di⸗ cunt frãgere ſiue quaſſare.floꝛem habet albũ Virtꝰ eſt ei ꝛ⁊ ſemini termantica atq; acra. Dperationes Dyaſcoꝛides. Potui datũ vehemẽter pur gationem facit ſuperioꝝ ac inferioꝝ. Scia⸗ ticis medet᷑ ꝑ cliſtere adhibitũ. Menſtruis immperat bibitum. Collectiones in aceto bi⸗ bitum rumpit.Aboꝛſum facit. ¶ Idem. Symphicũ elixũ in mulſa: pulmo⸗ nem purgat.reijcientẽq; ſanguinem: aut ne⸗ freticos cũ aqua medicinaliter iunat. Radix eius cũ aqua cocta et bibita fluxum mulierꝭ abſtringit. Oiſſinter icis quoq; pꝛoficit. ¶ Cum oximelle data cõquaſſatiões atq; do loꝛes lateris ſaluberrime curat. Maſticata vero ſitim amputat:⁊ aſpredinẽ faucuʒ miti⸗ gat. Aulneri recẽti paracoleſim facit. Ente⸗ roceliacos bibita ⁊ cathaplaſmata optie cu⸗ rat:⁊ carnes concoqui facit. . ¶ Aliud eſt ſymphicũ qð piten eſt appellatũ. haſtam habet aſperam duob cubi longaz. anguloſam ⁊ abintus inanẽ:in qua folia ſũt aſpera ⁊ anguſta.ſicut bugloſſos oblonga. angulos etiã habet ipſa haſta in qͥbo naſcunt folia.floꝛes habet mellinos. ¶ Et ſemen ſuꝑ haſtas ſicut flomos.Haſtaꝛ frutex habent quiddã ſimile pulueri quod cũ carne applicatũ fuerit:pꝛuriginẽ facit. Radix eſt ei nigra.que cũ fracta fuerit ap⸗ paret alba ⁊ muſcilaginoſa. Hec trita ⁊ bibi⸗ ta medetur emoptoicis:cõquaſſitiones refi cit: ⁊ ani tumoꝛes ſpargit. ¶ Cum yringithe folijs cathaplaſmata face⸗ re poteſt ommia ſupꝛadicta. Vulneri paraco leſim efficit. Carnes inciſas ⁊ ĩ cacabos miſ ſas in ſe glutinare facit. P Tractatus ¶ Dyaſcoꝛides cap̃.de petroſilino qð naſci 4 in macedonia in criptis ⁊ ſpeluncis. Semẽę eſt minutũ ſimile apio vel ameos odoꝛatuʒ;, æ viſcidum ⁊ aromaticũ ⁊ diureticũ valle.· 3 Henſtruis imperat Inflatiões ſtomachi colli cõpeſcit calefaciendo ⁊ ſiccando.Ni⸗ mis toꝛtionib ſubnenit.Doloꝛẽ laterũ miti⸗ gat. Nefreticis ⁊ veſice doloꝛi ſubuenit. S ¶ Pꝛouocat abundãter vꝛinã: maxime cũ vi e no datũ.diureticis antidotis miſcetur. ¶ Paulus cap. de petroſilino macedonico. D Petroſilinum macedonicum cuiꝰ ſemen de ſyria affertur. VUel ſemen eſt minutum ſimile apio diureticuʒ valde.naſcitur circa petras. ſemen ⁊ folia ſimilia apio.ſemen eius odoꝛa⸗ tum⁊ diureticũ valde.vnde petroſilinũ vo⸗ catur:quoniã multotiens in petris naſcitur. quod multi petrapium dicere conſueuerunt. Quuia idem ſunt ſinonum ⁊ pecroſilinum ma cedonicum.quod latine dicitur petroſilinuʒ agreſte. Lege capitulum Petroſilinum. ¶ Mnulti ſinono vel macedonico carentes E . vtuntur alex andro:quoniam ſunt eiuſdẽ vpvu· 32 mtis. Uirtutemſinoni vel macedonici: vt in venies in capitulo Cetroſilinum. Capiruttirtt. rrrre e NINonũ. Pandecta capitu. dcxlviij. RN fſf uidam dicunt ꝙ hec eſt herba que dic irun nes müuj. uidam dicunt ꝗq; eſt alexandrum:ſed falſo. Pam neutrum iſto rum eſt verum. quoniam non eſtpes milui qͥ vocatur pepanus:quia pes mili habet folia ſatis maioꝛa ⁊ pinguioꝛa.⁊ floꝛes ſatis a flo ribus ſinoni differentes.quoniam pes milui facit floꝛes multos ⁊ albos ſimul cõiunctos in capite ſtipitis apparẽtes:ſicut cauda gat te:⁊ eius her ba ſicut valeriana. Sed ſinor recte floꝛeſcit ſicut petroſilinum vſuale.ſecũ⸗ da facit folia ſed maioꝛa non eſt ſimiliter ale⸗ xandrum quod facit ſemina nigra rugoſavt⸗ cunq; curua ⁊ magna ſicut git. Sed ſinonũ Enmm Dyaſcoꝛidem ⁊ Plinium facit ſemina ſi⸗ cut apium ⁊ ameos. Unde ſ̃m veritatem ſi nonum eſt petroſilinum macedonicũ.Quo⸗ niam Dyaſcoꝛides dicit: Sinoni ſemen er minutum ſimile apio:ſed oblongumꝛ: nigrũ: guſtu calidum diureticum valde ⁊c̃. Et dici⸗ tur ſinonum:quia naſcitur in ſyria pꝛouincia reegionis macedone. DQBrerationes. Capitulum. tlt xxruf. De Herbis Inapis. Pandecta capitulo.cxlvii Ehardel arabice.grece vero ⁊ latine ſinapis. Sinapis duplex ẽ ſpecies. Vna eſt cuiꝰ ſemina exierius ſunt ſubnigra. inter ius vero alba.Alia cuius ſemina exte⸗ rius ⁊ interius ſunt alba.⁊ habent vnam vir tutem.ſed pꝛima ſpecies eſt acutioꝛ ſecunda. Et componitur ſinapis a ſemi ⁊ napus:quia tenet medium inter ſinapim ⁊ napum. eſt ca⸗ lida ⁊ ſicca in medio quarti gradus.¶ Sera pion libꝛo aggregatoꝛis capitulo Chardel. auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis capᷣ.Chardel:id eſt ſinapis. Et eſt illud eligenduum quod nõ eſt nimis ſiccum nec extenuatum.et habet gra⸗ num groſſum.⁊ ſi frangitur eſt album interi⸗ us:⁊ eſt humidum.nam iſtud eſt tale nouum bonum. ¶ Idem auctoꝛitate Halieni eſt cali⸗ da ⁊ ſicca in quarto gradu.¶ Auicenna libꝛo ſecundo capitulo de ſinapi. Sinapis eſt ca⸗ lida ⁊ ſicca in quarto gradu. —r * Dperationes Serapion. Airtus folioꝛum eſt calida vl⸗ ceratiua.⁊ ꝓpter hoc pungit multum.quan⸗ do teritur ⁊ miſcetur cum radice enule. et di⸗ mittitur ſuper locum per ſpacium hoꝛe.⁊ cõ⸗ fert ſciatice vlceroſe ⁊ ſpleni. ¶ Et linitur cũ eo ſcabies vlceroſa et aufert eam. ⁊ aufert maculas vnguium.⁊ cõſert qñ radix eius ſuſpenditur in collo habentiũ do loꝛem dent ium: nam ſedat eum. ¶ Idem auntoꝛitate Dyaſcoꝛidis. Sinapis virtus eius eſt calidaꝛ ſubtiliat⁊ attrahit qñ maſticatur.⁊ quando teritur ⁊ miſcetur cum aqua:⁊ temperatur cum vydromelle:⁊ fit inde gargariſmus. ¶ Confert apoſtemaribus ra⸗ dicis lingue.et antique aſperitati pulmonis facto cum eo gargariſinste. Et quãdo fit cũ eo emplaſtrum cum rebus conuementib ad hoc reſoluit ſcrofullas. ¶ Et qnãdo teritur ⁊ applicatur narib com mouer ſternutationem:⁊ confert epilent ieis excitans eos.⁊ mulieri que pat uur ſuffocati onem matricis.¶ Et cõfert litargie qusndo fu emplaſtrum cum eo ſuper capui: poſtq; fe ciſti capillos eins abꝛadi.⁊ quando adamiſce⸗ tur cũ caricis ⁊ ponnur ſuꝑ cutim donec iu beat confert ſciatice ⁊ dim iciei ſplenis. et eſt cõueniens ꝓpꝛie doloꝛibo antiqͥs.qñ volumꝰ attrabere aliquem humoꝛem ad exterioꝛa.et ñ fit emplaſtrũ cũ eo:curat alopiciam. Et quando miſcetur cũ melle et adipe:aut cum cera ⁊ oleo diſſoluta:mundificat facieʒ. et aufert maculam ſeu liuoꝛez qui fit ſub ocus lo. ? coquitur cum aceto:⁊ linitur cum eo ſca bies vlcerata et empetigo. ¶ Et qñ terit᷑ groſſe ⁊ dat᷑ in potu cõfert febꝛi bus periodicis.⁊ cõfert grauitati auditus ⁊ tinnitui aurium. Et quãdo teritur ⁊ admiſce tur cum aqua ⁊ melle:⁊ fit inde colliriũ:ↄfert obſcuritati viſus:⁊ pꝛurituipalpebꝛaꝝ. ¶ Auicenna. Sinapis incidit flegma. ⁊ ole um eius eſt calidius oleo raphani.⁊ fugiunt ex fumo eius vermes venenoſi.⁊ illa que eſt ſilueſtris generat humoꝛem malum. Et ĩ ipa ſunt abſterſio ⁊ etiam reſolutio. S ¶ Et homies qͥdã comedũt foliqꝗ eiꝰ.⁊ radicẽ eius elixatam.⁊ mũdificat faciẽ:⁊ aufert oc⸗ cultationẽ ⁊ veſtigia ſanguiuis moꝛtuii. ¶ Et ſilueſtris eſt bonum emplaſtrum ſoꝛdi ciei:⁊ excitat linguam:⁊ cõfert glopicie. ⁊ re⸗ ſoluit apoſtemata calida:et omne apoſtema antiquum.⁊ ponitur cum caulibus ſuꝑ ſcro⸗ fulas: ⁊ confert ſcabiei ⁊ empetigini·⁊ cõfert ad doloꝛem iuncturarũ ⁊ ſciatiie. ¶ Et mũdificat humiditates q̃ ſunt in capꝰ te.⁊ fit ex ea emplaſtrũ capitieiꝰ qͥ patit liiar giam. Et aqua eiꝰ diſtillat᷑ ad oẽm doloꝛẽ au rium:⁊ molaris.Et ſilr eius oleũ.⁊ ꝓpꝛie qñ decoquit᷑ in ipᷣa aſſa.⁊ eſt ex medicinis aperi entibo colatoꝛij opilationem. ¶Et dixerunt quidam ꝙ ſi bibatur a ieiuno intellectum efficit bonum. ¶ Et adminiſtratur in alcohol oculi ad pan⸗ num ⁊ aſperitatem ſiteratur et bibaãtur cum aqua meilis.aufert aſperit atem antiquam in canna putmonis.et extenuat ſpleneʒ. ⁊ focit ſitim. et confert pꝛeſocationi matricꝭ.et facit deſiderium coitus. Plinius libꝛo.xx. Sinapis ad ſerpentum icius ⁊ ſcoꝛpionum tritum cum aceto illini⸗ tur. Fungoꝛum venena diſcutit. ¶ Contra pituitam tenet᷑ in oꝛe donec lique ſcat.aut gargariſatur cũ aqna mulſa.Aid den tium doloꝛẽ manditur.advuam gargariſatur cum acero ⁊ melle. Stomacho vtiliſſimum contra omnia vitia pulmonibuſc. ¶ Excreatiões faciles facit in cibo ſumptũ Dat ⁊ ſuſpirioſis. Senſus atq; ſternut amẽ⸗ ta capitũ purgat. Aluum mollit. ¶ Macer. Inter eas qſ Pitagoꝛas laudauerat herbaſ: Aſſeritur pꝛimã laudem tribuiſſe ſmapi. Quartus ⁊ gradus in vi ſicca calidaqR. Extrahit humoꝛes viſcoſos extenusiq;. Cõburitq; cutẽ:vis eſt ſibitanta caloꝛis. Maioꝛ vis eius in ſemine dicitur eſſe. Capitulum. cltxkrui.. erigi. ? aſmati ⁊ ſuffocatiõi matricꝭ.⁊ puocãt ⁊ oĩbo doloꝛib inteſtinoꝝ⁊ interioꝝmẽbꝛoꝝ. ⁊ qñ ſumit᷑ de aliquo illoꝛũ:aut ex vtroq; cũ vino in potu cõfert tuſſi antique:⁊ debilitati digeſtionis:⁊ toꝛtiõibo ventri:⁊ debilitati e⸗ patis.i¶Et qñ ſumit ex ea cũvino ⁊ pipere pᷣ⸗ ſeruat ⁊ defendit hoĩem a frigoꝛe aeris.et p⸗ pter hoc ↄuenit itinerantibo in byeme.Et qũñ hoiĩes ⁊ alia anĩalia comedunt de hac planta dum. ꝗEt idẽ aucto. Aben meſuav. Eſt ca.2. ſic.m fine.ij.gra.incidit ⁊ diſſoluit hbumoꝛes flegmaticos viſcoſos ⁊ cõgelatos.Et ꝓpter boc aperit vias oẽs:⁊ cãnales opilatiões:et ꝓuocat vꝛinã ⁊ menſtrua:⁊ ↄfert aſmati:⁊ oĩ⸗ bus egritudiniba ſlegmad.¶ Plateariꝰ. Cõ⸗ tra aſmata ex frigida cã dat᷑ vinũ decoctõis æiꝰ ⁊ ficuũ ſiccaꝝ. Uel puluis eiꝰ cũ ficubus ſiccis ⁊ aſſatis.Cõtraopilationem ſplenis ꝛ epatis acrenũ ⁊ veſice ſtranguiriã ⁊ diſſurri am dat᷑ vinũ decoctiõis eiꝰ.i¶ Herba ipᷣa in vino et oleo cocta et pectini cathaplaſmata ſtranguiriã ⁊ diſſurriã ſoluit. Sed ⁊ fumiga tio facta ex aq̃ vl vino decoctiõis eiuſdẽ her 2EC hemeneus vuoea Sinl Silelene eſt in iilſi,.. 5F. ca. 1 ſic. reſolutiuũ: mũdificatiuũ carmi⸗ Aleleos. Plateari?. Siſeleos ilem naciuũ. Silt ſemẽ ? radix eiꝰ ſunt ſedatiua. Ett gier montani. Kt ẽ in i.ca. vdoloꝝ mterioꝝ: ꝛ liqacit ſiegmagelatü de liccij. Semẽ et medicine cõpetit. et ipo dat᷑ in potu aĩalibo:?⁊ muiltipiicat eoꝝpar Pannos tres ſeruat. Qirtutẽ habet diureri· ins.ꝗ Cõſtantinꝰ in li graduũ. Siſeleos eſt cã diſſolutiuã ⁊ ↄſumptiuaʒ. ¶ Pandecta ca. cCa. ⁊ ſic in.ij.digeſtionẽ adiuuat.vꝛinã ⁊ men cli. Siſeleos arabice vel aſcegelios. grez⸗ ſtrua puocat. Matricis ſuffocationem cu⸗ ce ſiſali latine ſiler montanij. ꝗ¶ Sera. lib. agg. rat. ſtrãguiriã ex frigiditate diſſoluit. Hane⸗ ca.ſiſe eos. auct. Dyaſ. Siſeleos folia hʒ ſij licuoſis ⁊ din er bumido tuſſienti ſubuenit milia folijs feniculi:niſi ꝙ bʒ longioꝛa ⁊ groſ potat ere vino c ſioꝛa.⁊ habet haſtã longã:in cuiꝰ ſũmitate eſt neredeſtciat: : ppte byemẽ ſngeſeunt. Et eſt illud q eſt in vſn ⁊ adminiſtratur incei· Aaerica. Dyaſcoꝛides. Siderica ſi⸗ bis.⁊ habet radicem longam boni odoꝛis. ſ due beraclea babet folia pꝛaſſio ſimi⸗ Pyhpefrationes bera Gartdl a ien V Bal. viij.ſim. ſar. ca.ſiſeleos ſm trãſſa.ars. giorre ſeipticas⸗ erin gunn ugnes in quibꝰ Sadix hur. planteꝛ ſee bzcaliditatẽtant ſcnlicet vi gis capit obꝛotunda ſicut vertty ”JVVM F ocarveina ſoꝛri puocacise cũ eo vitꝰ celli.⁊ ſicut pꝛaſſij oꝛiuntur:⁊ in eis ſemen ni⸗ B fſubtilis qᷓ ↄfert aſmati? epilentie.¶ Et idem grum inuenit. Dub petra naſcitur. cogdẽ libꝛo ⁊ eodẽ capᷣ.ſm traſſa.grecã.Siſe mnoratanorr leos tadix qͥdẽ ⁊ fructꝰ calefactiuũ eſt intan perationes t vt ſufficiẽter vꝛinatiuũ ſit farmacũ.Eſt au Dyaſcoꝛides. Folia ei⸗ trita paracoleſim tẽ ex ſubt iliba partibus vt ad epilentias ?⁊ oꝛ faciunt mire vulneribe unpoſita. Alia eſt ſy⸗ thomis cõpetat.¶ Et Sera.auc. Dyaſ. Air dericis que haſtas duobo cubitis habet lon E rnmS eiꝰ eſt calefactiua.ſ.radicꝭ eiꝰ: ſeminis.?⸗ as ? teneras. Folia que in ip̃ᷣis haſtꝭ peſtpi run coar tationi anhelit in q opoꝛtet boliem tia: ſ in vin tenuia? longa. In acumie vero menſtrua ⁊ expellit fetũ.i Etↄferũt epilẽtie: tꝑe coitus eoꝝ cõfert eis ſtatim ad impᷣgnã⸗ poratq cũ pipere ⁊vino calefacit eos q initᷣo co:ona in qua eſt ſemẽ longũ ꝛ latu:: bůs a anierſeneyt egeeretSed Slos: dGrdſinm acuti ſaporio: ſonodoeio⸗ Capitulum.i li ſx xxvI Oñ ſumit᷑ ex eis in potu puocant vꝛinã.⁊ ↄfe⸗ ſteri ſimilia.⁊ diuiſa ĩ circũitu plurimũ naicẽc ie d . 16 n — — — h —æñ B * De Herbis haſte capitellũ habetrotundũ ⁊ aſpeꝝ in quo ſemen blete eſt ſimile obꝛotundũ ⁊ duruʒ. Eſt auũt virtutꝭ termãticeſimilis ſupꝛadicte.Ter tium eſt genꝰ ſideritꝭ qð catebꝛas Heracle⸗ on dixit. ⁊ naſcit᷑ in parietibo ſicut vitj. Habʒ foliaminuta teneraq; młta ex vna radice na⸗ ſcentia coꝛiandro ſimilia. Huiꝰ haſte duob⸗ ſunt palmis longe molles ⁊ albidioꝛes.feni⸗ ceos habet floꝛes.i¶ Dyaſcoꝛides. In guſtu eſt muſcilaginoſa:tritaq; vulueriborecentib⸗ paracoleſim facit impoſita.¶ Pliniꝰ lib. xxv Panacem heracleon alij ſideritẽ in cubitali ſcapo ramoſum minutioꝛibo q; feniculi folijs ab ymo veſtitũ. Alij fatent᷑ illã quidẽ vulneri bus vtile. ſedverã achilleã eſſe ſcapo ceruleo pedali ſineramis ex oĩ parte ſingulis folijs elegãter veſtitã. Alij quadrato caule.marru bij capitibo folio quercus.hanc q̃; neruos pᷣ⸗ ciſos glutinare faciũt.Aliã dicunt ſideritem naſcentẽ in macerijs.¶ Cũ teri fedi odoꝛis: ſed ⁊ aliã huic ſimilẽ. candidioꝛibo tñ folijs ⁊ pinguioꝛibo ac tenerioꝛibo cauliculis ĩvineis naſcentẽ. Aliam vero quincum cubitoꝝ cxi libo ramulis atq; triangulis filicis folio pe⸗ diculo longo. O mes aũtvulneribo pᷣcipuos eſſe.Egm vero ex latiſſimo folio nr̃iſcopam regiã vocãt.i¶ Idẽ in li.xxvi. Sidericꝭ vari⸗ ces ad alligata minuit:⁊ ſine doloꝛe pꝛeſtat. Capitul G — lum. ccecxxxix. IAliqua. Pandecta capi. cxxi. Cha⸗ ſ harliub arabice. grece xilocaractav 4 ſiiitliqua vel Reracium. vel keraca. vel ffaba ſuiqua.latine vaginella. vel carumba. ¶ Serapion libꝛo aggregatoꝛis capᷣ. Cha⸗ harliub. Chaharliub ſapoꝛ eius eſt ſtipticus cum pauca dulcedine. Et virtus earũ que nõ ſunt recentes eſt ſiccatiua. Paʒ que deſican⸗ tur ſtringunt ſicut faciunt ceraſa.quia humi ditas earum reſoluitur: et remanet ſubſtãtia terreſtris que deſiccat. Sed arboꝛis earũ eſt virtus deſiccatiua ⁊ ſtiptica. Poprrationes ¶ HGBalienus ſcdo decibis capi.de ſiliqͥs. De ſiliqͥs peſſime ſenſiq́;uis digerant᷑ ⁊ ventrem ſtringant:⁊ humoꝛes noxios nutriant. N¶Et idem in libꝛo de chimis.E ſt kerachinʒ eduliũ pouci nutrimenti? ligneuʒ ex neceſſi⸗ tate ? indigeſtibile. Nullũ eni ligneũ bñ dige ſtibile.ſed ⁊ nõ egri celeriter non parum ipſis exiſtit malum. quare melius eſſei ipᷣa neq; de ferri ad nos ex oꝛientalibo locis in quib na⸗ ſcuntur. Eſt enim cibo mulieꝝ ⁊ pueroꝝ effre natoꝛum nihil vtile ad ſanitatꝭ Dn horio nem. nech euſtomachus eſt. Alimetüͦ aüt pa lamq; ⁊ iᷣm dat pauco coꝛpoꝛi.¶ Et idẽ in li bꝛo de ſum. far.de xilocaracta. Arboꝛ xiloca⸗ racte qᷓ vocat᷑ centenicen eſt ſiccatiue ſtipti ce virtuꝭ ſicut ⁊ fructus er quevocat᷑ xiloca racta.partic ipãs videlicet de vulcedine qua dam patiunt aũt t hec ſimile ceraſi. humide eni mag ſubducũt ventreę.ſicce aũt ſiſtũt ma gis expirata quide himiditate: terreſtri aute nbitaia remanente. aulus cap̃. de ſili⸗ quia Eſt quoddã genus ſilique que vocat ſi liqua capꝛina. cuins fruct eſt ſicut mirtus: ſicut lupinꝰ:habens foꝛmã faſeoli.i Dyaſco rides cap̃.de ſiliquis. Silique recentes ſto⸗ machum euertunt:cedem ſiccitate in contra riũ poſſunt.cib, eꝗꝝ ad vꝛinã pꝛoficit cõmo⸗ nendum. Traditur ad ſtomachi doloꝛẽ nõ le ne pꝛeſidiũ eſſe ſi in ſextario aque ad dimidi⸗ um coquant᷑.biſq; ſuccus ꝑ dies quinq; con⸗ tinuos hann iat. ꝗ Paulue. Siliqua capꝛina ſufficienter cancros medet᷑.¶ Bartholome⸗ eſt genꝰ leguminis ſonoꝛis follib ⁊ vacuis: quod magꝭ onerat q; reficit: vt dicit gloſa ſu sä Item ſiliqua dicit follicu⸗ lus cuiuſcunq; leguminis ⁊ purgamentũ ex quo poꝛci nutriunt᷑.¶ Iſidoꝛus autẽ lib.xvij. vocant. Ideo tale nomen a grecis accepit: pe lignu dicũt liquon dulce. Et huic lenten J tiie aco:dat. ꝗ ſolimius libꝛo. xxiiij vbi dicit: „ ꝙ fructus ſilique ſunt pᷣdulces:⁊ habent lon giendinẽ vnius digiti ⁊ pollitarem latitudi nem: quoꝝ coꝛtex manducat᷑ vt dicit. ¶ Ideʒ lib:o.xx. ꝙ aliqui dixerũt eam eſle ficumegy ptium:ſed hic eſt en oꝛ mamieſtus:q;ꝛ in egx⸗ Capitulum. ccecxl. AIſamus. andecta. Semyſſem ara bice. grece ſiſammũ. A. atine vero ſi⸗- gatoꝛis capitulo ſemvſſem: id eſt ſiſamus. ai ctoꝛitate Balient In eo eſt ſubſtatia vnctno ſa quantitate no pauca. Et virtus eius eſt qᷓ molliticat. Et egdem virtus reperit᷑ in oleo licut in ſubſtantia. ⁊ aqua in qua coquit ſiſa⸗ ¶ Dyaſcoꝛides capitulo ſiſaminũ fm trãſſati one grecagi malũ eſt ſtomacho.et comeſlum oris letoꝛe facit. Et ifemt mir aſlatione ara⸗ folia ſunt tracion. fructus ei eſt in vaginis us ĩ libꝛo de ꝓpꝛietatiboreꝝ inquit: Siliqua ”?ð — . 4„ bicam. Quando fit emplaſtrum cũ eo mollit duricies neruoꝝ.Et curat ↄquaſſatiões au⸗ fin apoſtemard calida que fiũt in eis.?⁊ con uſtioni ignis:⁊ doloꝛi colico:⁊ moꝛ⸗ fert cõb ignis: 2 doloꝛi colicon n ſui aĩalis qð dicit᷑ carates.i¶ Et qñ miſcetur cu oleo roſaꝝ ſedat doloꝛẽ capitis qͥ fit a ca⸗ loꝛe ſolis.Et planta ſiſami qñ coquit cum vi no facit hãc eandẽ oꝑationẽ: et ↄſert pꝛopꝛie apoſtematioculi ⁊ pulſatiõi eius.i¶ Et idem Serapion aucto.Aben meſuay. Qleũ ſiſa⸗ minũ eſt malũ ſtomacho ⁊ deſtruit eũ.⁊ iuna mentũ eius eſt illis qͥ hñt melancolicã:⁊ ſciſ⸗ ſuras in extremitatibo. Nam hi innant᷑ mul⸗ tũ ex cibo eiꝰ.⁊ rugas cutis extẽdit ⁊ mollit eas.⁊ cõſolidat ſciſſuras q̃ fiunt ꝓpter deſic cationẽ q̃ ſunt ꝗ melancolia.¶ Et dicũt ꝙ; ſis ſamꝰ eſt ca.in.ij.gra.⁊ hu.in.i.⁊ ꝓuocat vomi tũ qñ toꝛrefit ⁊ rectificat᷑ ⁊ melioꝛat᷑.i Gal.ĩ li. de cibis capᷣ.de ſiſamo. Siſamũ cito ſto⸗ machũ euertit ⁊ tarde digerit᷑:⁊ alimẽtũ dat coꝛpoꝛi vnctuoſum.¶ Robi Moyſes capi. de ſiſamo. Siſamus coꝛrumpit cerebꝛũ ⁊ nu cham.⁊ replet coput ſumoſitatibꝰ.⁊ facit ſu⸗ doꝛem fetentcm.et in mulieribo ventrem au⸗ get. ⁊ ipſuʒ generat berniam. ¶ Auerrois qͥn to colliget capitulo de ſiſamo. Eſt calidus pꝓᷣmo vel in pᷣncipio ſecũdi humidũ in tertioe . –— =„ 4 „ „ . Len ¶ Auicenna in ſecundo canone.Siſamũ eſt ſemen pluris vnctuoſitatꝭ qᷓ; reliqua ſemina. Quidaã dixerũt ꝙ eius oleũ nõ niſi melanco licis cõfert vt eos impinguet ⁊ humectet.Et eriſimon qð eſt genꝰquoddam ſiſami abomi nabilis ſapoꝛis.Coꝛpus eiꝰ eſt folio ſuo foꝛ⸗ tius ⁊ eſt ca.in medio pmi.humi.in fine ipſiꝰ. ¶ Eſt aũt glut calefactionis:⁊ ſimiliter oleũ eiꝰ ⁊ decoctio ipfius.Eſt etiã mollificatiuũ.⁊ in eiꝰ oleo eſt groſſitudo.⁊ qð eſt toꝛrefactũ minoꝛis eſt no cumenti.viriditatem ꝑcuſſionis reſoluit.et ſanguinem congelatum.¶ Et confert fiſſure ⁊ aſperitati mel ancolicoꝛum bibitum et lini⸗ tum.⁊ eſt impinguatiuũ.ppꝛie excoꝛticatuʒ. ⁊ pꝛolongat capillos ⁊ ꝓpꝛie ſuccus arboꝛis eius ac folioꝛuʒ ipſius:ac lenit eos.remouet quoq; furfin es.i¶ Iſaac. Siſamũ ca.eſt in.i. gra.hu.in.ij.Oð ſine coꝛtice eſt vnctuoſius eſt. Ideoq; groſſꝰ ⁊ ad dirigendũ durj. ¶ Palla. li. x. In mẽſe ſeptẽbꝛi ſerendũ eſt ſiſa mũ putri ſoloyel pinguibus arenis velterra cõgeſticia.iugere q̃ttuoꝛ vel ſex ſextarios ſe⸗ niſſe cõuenit.¶ Jdeʒz in libꝛovndecimo. Si⸗ ſamũ vſq; ad ydus octobꝛis ⁊ faſelũ cõuenit ſeriterra pingui vel agro ſterlil. tinatiuũ ⁊ lenificatiuũ.equalis ris piſtoꝛij genera cura tranſeunte. Pyprrationes . „„ E ſiligine laudatiſſimꝰ panis ac piſtrinarũ opa laudatiſſima pcetli mn italia.ſi ipis nate· didioꝛ pyſana. ponderolioꝛ art crctacea. Ju⸗ ſtum eſt e grano capanevel capanie ; caſtt⸗ tam vocant: redirę ſext ariꝰ qttuoꝛ ſiliginis ex modio. Juxtaſniaʒ Catchonis ſiligo ⁊ tri ticũ in apto loco edito ſerunt:q ſole q;ᷓ diu⸗ tiſſime toꝛreat᷑.¶ Serenda ðꝛ in tennioꝛa ter ra:q̃ nõ multo indigent ſucco:vt cicerẽ c ci nium. In pingui vero q cibi ſunt maio:isvt lilig inẽ ac triticũ ⁊ linũ. Deniq; for ⁊ ſiligo ſoll ſoꝛtiunt cretoſum : vliginoluʒ. Diligo nũqᷓ; ꝑiter matureſcit: nec vlla ſegetũ minus dilationẽ patit᷑ ppter teneritateʒ: eiſq; q ma⸗ turauere pꝛotinꝰ granũ dimittentibo. Sʒ mi nus q; cetera frumenta periclitat in ſtipula: ſemꝑ habet rectꝗ ſpicã:nec ↄtinet rota:quin faciat rubiginẽ.¶ Dulciſſimꝰ eſt panis ex afᷣ⸗ 5 frica. Ipſaq; ſpiſſioꝛ q; far.et ſpica maioꝛ eas dem ⁊ ponderoſioꝛ.Difficulter exterit᷑ in gre cia. ob id dari iumẽtis ab homero dicta:bec eſt enĩ quã oliram vocant.Eadem in egypto facilis arq; fertilts. Far ſine ariſta eſt. Ireq;. Siligo ex cepta ea que laconica nuncupat᷑. Adijciuntur bis genera bꝛonos.ſiligo exce⸗ pticia: tragos.¶ Sũma ſiliginis laus honi tatez cribꝛi tenuitateconſtat. Et galli quidẽ eſetis equoꝝ inuenere cribꝛoꝝ genera byſpa nie lino excuſſioꝛa ⁊ polinaria.egyptꝰ a papi ro iunco. Siligineʒ quidẽ ex ouis ſubigunt vel lacte. butiro vero gentes pacate ad ope⸗ 2, — ¶ ZIdem in li. xxij. Diliginis grang cobunſta ⁊ trita in vino ãmineo atq; oculis illita epy⸗/ foꝛas ſedant.¶ Auicenna. Siligo eſt ſpeci es oꝛdeiſine coꝛtice:et eiꝰ opatio ꝓpinqua eſt opationi ipᷣius.i¶ Gloſa ſuꝑ Qucã. Siliqua eſtgen? leguminis ſonoꝛis follib et vacuis drenemnatsencde reficiat. I Raliin almaſorc⸗S anfetenerrert Capitulum. cceII. Zilgo. Ilidorus li. etymo. Siligo ſgen triticea ſelecto dictũ. Nã in pa ¶ alla.li. xvuj. Siliginẽ dixerim ꝓpꝛie tri tici delitias. Candoꝛ eſt: ſine virtutę ac ſine pondere ↄueniẽs humidis tractibo.qles ita⸗ lie ſunt ⁊ gallie comate. Sed ⁊ trans alpesi allobꝛogu tm auernoꝝq; agro ꝑtinax. In ce teris ibi partibo bieunio in triticũ traſit. Re⸗ mediũ ẽ vt grauiſſima queq; ipiꝰ gra ſerant.· Sͦ Trattatus lymitana naſcunt᷑ tꝑatũ coloꝛẽ hñt ⁊ vetrem ſtringut. Que at i alijs terꝭ vẽtrẽ foꝛtiꝰ ſtrin guũt ⁊ calide nõ ſũt.¶ Pandectaca.cclxxxix. Diligo vl germanũ latĩe.grece tyſavel ſythꝰ ara.ſiligohih ¶ GBal.i.ð edulijs ca.tvffa.auc. Dyoclis⁊z meneſithei ireg poſturai 0oꝛ deũ meliꝰ qͥdẽ tyfa.i.ſiligo. nutrit.⁊ cũ mulio laboꝛe digerit᷑. Panẽ autẽ aſſidue ex eis comedẽſ:nullꝰvtiq; ex incõſue toꝝ huic edulio ſanꝰ erit:neq; oĩno ſi modi⸗ cũ ẽ eigue ⁊ idigeſtibile.ſemẽ ãt buiꝰ tyfe hʒ qdẽ exteriꝰ leuã.i.coꝛticẽ.i¶ Et a qͥbuſdã vo⸗ cat᷑ puũ frumẽetũ eqs. hãc qda ĩnocue come⸗ gere.nõ ipꝛobabilr aũt vtiq; qͥdã noĩant ꝑuũ frumẽtũ ezr caloꝛe⁊ ſpiſſitudie ⁊ calidita⸗ te vtutꝭ aſſilatã ipᷣi.¶ Et idẽ.vi.ſim far.ca.ſy⸗ thꝰ. Dytꝰ ſiue ſiligo acrioꝛ ẽ credo ñ paꝝ et cacochina tñ ex putrefactiõe fiens.Eſt at in flatiua.⁊? ̊ qͥdẽ hʒ acre ⁊ calidũ.płimũ vᷣo fri gidũ aqſuʒ acre.¶ SGera. lib. ag. ca. ſiligo. vel hals.auc.Dyaſ.Süt eiꝰdue ſpẽs.ĩ vna inue niunt᷑ duo gqna ⁊ ĩ alig vnũ.⁊ qdlibet granũĩ coꝛtice ſuo.⁊ illud plꝰnutrit qᷓ; oꝛdeũ.⁊ ẽ boni ſaporꝭ. Panis vᷣo qᷣ fit ex eo minꝰnutrit q; pa nis tritici.¶Et idẽ auc. Gal. Suba huiꝰgni eſt media ĩter ſubaʒ tritici ⁊ oꝛdei q;tũ ad ci⸗ bũ ⁊ ſᷣm medicinã etiã.Et ex hac pᷣt ſciri oꝑa tio eiꝰ ꝑ illud qð diceinꝰ de tritico ⁊ oꝛdeo. teni ſufficieter Capitulum.ccccxli. AIlflimbꝛiũ.Ex ſinonimis. Siſimbꝛi⸗ ſunm idẽ eſt ꝙ mentaſtrũ.de q̃ ſcʒ mẽta ſtro dictũ ẽ de m. Pli.li.x. Siſimbꝛi um ſilueſtre a buſdã thymbꝛeũ ẽ appellatũ. pedali nõ ampliꝰ altitudine. Qð aũt inrigu is naſcit᷑ eſt naſturcio ſimile. Atrũq; aduer⸗ ſus occultata efficax eſt anĩalia. vt ſunt ſcra⸗ bones ⁊ ſimilia. Qð in ſicco oꝛitur odoꝛatũ eſt. ⁊ coꝛonis inſerit.anguſtũ foliũ habens. Pyperationes ¶ Plinius. Ad doloꝛẽ capit: ⁊ epifoꝛasvalẽs Alij panẽ addũt.alij ꝑ ſe decoquunt in vino. Danat ⁊ epimictidas et vitia cutis in facie mulieꝝ.intra quartã diẽ noctibo impoſitum. diebuſq; detractũ.vomitiões ſinguitꝰ toꝛmi na. ſtomachi diſſolutiões cohibet:ſiue cibo ſumptũ ſiue ſucco potatũ. Non eſt aũt graui dis edendũ niſi moꝛtuo ↄceptu qͥppe illũ eij⸗ cit:etiã impoſitũ. Houet vꝛinã cũ vino po⸗ tum ſilueſtre ⁊ calculos. Quos vigilare opꝰ ſit excitat: capiti cum aceto infuum. ¶ Pla. Siſimbꝛiũ qdð alij herpillumvocãt a⸗ greſti maius eſt. Naſcit᷑ in loc cultꝭ⁊ aq̃ſis.⁊ eſt ydiciſmo ſile. Sed eo eſt odoꝛatiꝰ⁊ folijs latioꝛibo:q multiin coꝛonas cõponũt.virtus eis termantica exiſtit:ſtrãguirijs medet᷑. ¶Et calculos frãgit.hoc maxĩe facit ſemen eiꝰ cũ vino bibitũ.Toꝛtionibꝛ ſugglutioni bus maximũ pᷣſtat effectũ. Idẽ nauſeantibꝰ opitulat᷑. Yolia eius cathaplaſmis adhibita capitis doloꝛẽ mitigant fronti impoſiia. ¶ Oyaſcoꝛides. Notinn eſtſiſimbꝛium quod eſt natura calida ĩ ſecũdo.⁊ ſicca in ipo.Pu⸗ trefactionibo reſiſtit. pediculos interficit. ¶ Confert apoſtematibꝰ frigidis:ac flegmo ni duriciei vehementis decoctuʒ cum aceto mixtumq; cum oleo roſarum. ¶ Cõfert obliuioni ac ſenſus cõmixtioni ⁊ li targie:quãdo linitur caput ex eo.Cõſert eti⸗ am ſingultui bibituzʒ cũ vino.ad ſoda quoq; fit emplaſtrum ex folijs ſilueſttis. Konſert tamen vermib aſcaridibus.⁊ ex⸗ trahit fetum moꝛtuũ. peouocat vꝛinam pꝛo pꝛieq; petroſum. Quod auteʒ eſt ſilueſtre cũ vino bibitum ꝓhibet diſtillat ionẽ vꝛine:⁊ la pidem extrahit:ac ventris doloꝛipungitiuo ſubuenit. Confert etiam puncturis. ¶ Actoꝛ.Quia ſiſimbꝛiũ ab autoꝛibo nõ ſolũ dicitur mentaſtrum:ſed etiã menta videlicʒ domeſtica.de ipᷣo etiam inter oꝛtulanas her⸗ bas ſub boc eodem no mine dictũ ſupꝛa. — — — ——— — — O — – 8 —= qSHli. Nã adllenes ꝓdeſtradix eiꝰ etiã exaſpitatꝭ ⁊ collectõibo ſanguĩs illinitur inſyria ⁊ armenia ⁊ ly bia. Huivᷣ De Herbis T ria venit cterieharchiedſec medis Dyaſco. Silphij radix nota eſt omnib cui a ad lienes pdeſt radix eiꝰ Arterijs Sʒꝛ ĩ cibis cõcoqͥ eg e inflãmãtibo ĩſlatio⸗ nes facit: ructꝰvꝛine q; noxia. Sugillatꝭ cũ vino ⁊ oleo ẽ amiciſiima:⁊ ſtrumis cũ ce,⸗ ra ſedis qᷓᷓ verruce cadũt eiꝰſuffectu bꝛio re. ¶ Folia eiꝰ ad purgãdas matrices ac pel lẽdos partꝰ emoꝛtuos ĩ albo odoꝛato vio de coquũt᷑ vt accept abili mẽſura bibat᷑.¶ Dyaſ. Aures acriter calefaciẽs acveſicã ledes. Sʒ vẽtrẽ purgãs hec herba foꝛtit᷑ calefacit. Vir tus eiꝰ oĩno ĩflãmatiua ẽ. ⁊ ꝓpter h indigeſti⸗ ua ẽ.( Radix eiꝰ cocta cũ aq ⁊ modico mel⸗ le potata iuu at ad difficultatẽ vꝛine. ſucc?ꝰ ei⸗ cũ lacte reſolutꝰ emigraneã curati aurẽ miſ⸗ ſus. Extrinſecꝰ aũt poſitꝰ opꝑat᷑ ãpliꝰ. Haſcit᷑ i ge ſeene cata ẽ ferule ſilis.foliaq; hʒ apio ſiſia: ⁊ ſemẽ latũ. ¶ Airtꝰ radic eiꝰ termãtica et ſtõachũ inflat: ⁊ fuctuationẽ puocat. Indigeſtibilis ac veſice vᷣriaẽ accepta.¶ Oleo addito liuo⸗ res corpialiiat leo cipꝛino vel yrino mixta ſciaticꝭ hũoꝛẽ frigidũ errantẽ ſiccat.in aceto cocta⁊ cathaplaſmata cãs ani compe ivᷣc bibita venenis occurrit, Eſt etiã euſto/ obio. lii grij. Supbio erſy- macha mixta ſemibo oxigaris nobilito ad dito ſale comeſta. virga eius diuiſa eſt. lgcru⸗ mũq; qð ex ſe dimiſit colligineceſſarium eſt. — S N £ „* 2 WI 8 R „ Capitulum..ccccxliiij. AIſer. Pliniꝰ li.xix. Siſere.Tyberiꝰ ſ piꝛinceps omnibo annis a germania Hlagitans nobilitauit.cniꝰ in geldu⸗ ba caſtello reno impoſito generoſitas eſt pᷣci pua:ex q̊ apparetc frigidis loc cõuenire. In⸗ eſt eilongitudine neruus Julie auguſte quo tidiano cibo maxime uluſtrata. Serit᷑ aũt ⁊ ſiler ⁊ paſtinata vtroq; tꝑe.ſ.vere et autũno. magnis ſeminũ interuallis nulla ne minꝰ ꝗqᷓ; ternoꝝ pedũ.quoniã ſpacioſe fructiicat ſi ſe ratur.tranfferre aũt melius.Idẽ lib.xx.Si⸗ ſer eſt ſatino ⁊ effectu. Poperationes · Sli.li. vto. Ineſt enĩ ſiſer longitudie nemꝰ q̃ in decoctꝭextrahit᷑ amaritudis magna ꝑte relicta. q mulſo ĩcibis tꝑata:eciã ĩ graʒ vᷣtit᷑. ¶ Neruꝰ idẽ ⁊ paſtinace maioꝛe dũtaxat ani cule. Siſere ſerit᷑ mẽſibo his vicʒ: Febꝛugrio marcio:apli:auguſto:ſeptẽbꝛi:octobꝛi.Bꝛe⸗ hioꝛ ẽ bis:ſʒ toꝛoſioꝛ:amarioꝛq; medullo ꝑ ſe minutiſſima. Eadẽo dulcibo mixtꝭſaluberri ma:ĩuenit graʒ plib modis anſt eritatevicta Trattatus Nã⁊ in pollinẽ tundi arida.liqͥdaq; dulci tẽperat᷑:⁊ decocta poſtea aut aſſeruatavma cerata plibo modis.⁊ tũc mixta de fruto:aut ſubacta melle vuis ⁊ paſſis:aut pinguibo ca⸗ riotis ⁊c.lege Pliniũ ibidẽ.¶ Itẽ ſiſer ſile ſa⸗ tiuo:⁊ excitat ſtomachũ.ex aceto laſar picia co ſũptũ.aut ex piꝑe ⁊ mulſo pijcit vꝛinaʒ.Et vt opinio credit etiã ventrẽ.Eſt ⁊ dyacles in ſnia eodẽ.pᷣterea coꝛdiↄualeſcẽtiũ ↄuenire.?⁊ pꝰ multas vomitiões ꝑquãvtile.i¶ Heracli des argẽtũ viuũ dedit ⁊ veneriſubinde of/ fenſantẽ egriſq; recolligẽtibi.hũc Heſiꝰ. Jõ ſtomachovtilevideridixit.qm nemo tres ſi⸗ ſeres edeẽdo ↄtinuaret. Eſſe tñ vile ↄualeſcẽ⸗ tibo ⁊ ad vitã trãſeuntibo.Satiuiq; pꝛiuatim ſuccus aluũ ſiſtit.ꝗ¶ Oyaſ. Syſaꝝ eſt oiba no tũ qð comeſtũ eſt euſto machũ. Radix eiꝰeli⸗ xa ⁊ comeſta tollit faſtidiũ.⁊ eſt diuretica. 4 „ Capitulum. ccccxlu. yrcla. Aui. Sycla duaꝝ ſpeꝝ eſt. q̃ꝝ ſ. vna nigra ꝓpter vehemẽtiã viriditatcꝭ AUl1ltera vᷣo nota ẽ.apud q̃ſdã ẽ ĩ pᷣmo ca.⁊ ſic.Et ſᷣm veritatẽ ẽ cõpoſitaꝝ vᷣtutũ.et apud q̃ſdã ẽ fri. Hec dubiũ ẽ qͥn in eiꝰ radice bũiditas ſit. In ipᷣa ẽ virtꝰ baurach ſubtilia⸗ tiua ⁊ reſolutio⁊ apꝑtio.foꝛtioꝛ reſolutõe attri plicũ ⁊ lenificatio. In nigra ẽ ſtipticitas:⁊ ꝓ ¶ Ex eadẽ elixata fit emplaſtrũ apᷣatibo ac re giñũ:ac delet toꝛturã Et valz ad vlcera nariũ pꝛie cũ ibentibo. Et baurachitas q̃ ẽ in ip̃a reſolutiua.⁊ terreitas ẽ aſtrictiua vł ↄtractis ua. DDPPBO perationes. ¶ Aui.Lotũ elixatũẽ malichimi.totũq; par ni nutrumẽti ſi olerareliq̊. Succꝰ eiꝰ ac de⸗ coctio folioꝝ fiſſuras frigorꝭ ꝓhibẽt:⁊ alopi cie ↄferũt.¶ Cõfert etiã pãno.⁊ qñq; abſcin⸗ dit verrucas ſuccꝰ eiꝰ.⁊ interficit pediculos ſoluit ⁊ maturat ea.Eiꝰ ſo.decocta bona ſũt ignis aquſtiõi.⁊ linita cũ melleoferũt empeti gini.¶ Et eiꝰ aq̃ cũ felle gruis fit caputipur⸗ tẽ eiꝰ aq̃ diſtillat᷑ in aurẽ:⁊ ſedat eiꝰ doloꝛẽ. Radix eiꝰ ẽ mala ſtomacho.facies nauſeã ⁊ boc plimũ ꝓpter baurachitatẽ eiꝰ moꝛdifis catiuã.¶ Ad opilatões epatꝭ foꝛtioꝛẽ aꝑtiõe malue cũ ei⸗ aceto/ꝓpꝛie.¶¶ Iſaac dietis ꝑticularibo. Sicla quã vulgꝰ appellat blitia cꝗ.⁊ ſic.ẽ in pꝛĩo g.i¶ Ill audabile ſtõacho nu trimetũ gnat ꝓpter q̃ndã ſui acumis ⁊ hũidi⸗ tatꝭ multicudinẽ.Que tñ ſi coquat᷑ cũ aceto obſomagra.carui oleo onfancino vel amig⸗ dalino faciłqͥdẽ digeſtiõis fit.ſʒ parũ nutrit. vẽtrẽ bumectat.epatꝭ opilatõnẽ aꝑit:maxie vo ſi de groſſis ac viſcoſis hũoꝛiboſit. In aqᷓ cocta⁊ꝛ ſic comeſta fit ſtiptica.i Actoꝛ ð hoc q́ᷓʒ ſub noĩe bliti dictum eſt ſuo loco in ſupe 7 rioꝛi parte hniꝰ tractatus,ſ.de B. ca.c. be d daen e 8 t⸗ in — 7 De Herbis Capitulum. tticxluj CTicados arabicum. Pandecta co. ſ lxvij. Aſcukodos arabice. Grece ſa⸗ poeagis. Latine vᷣo ſticados.eſt quod dam arabicũ.⁊ eſt illud qð arabice noĩat᷑ aſ⸗ cukodos.Et eſt quoddã citrinũ.de qua in ſe quenti capᷣ.dicit. Vnde Sera.li.aggre.facit de ſticados duo capitula. VUnuʒ de ſticados arabico:quod incipit aſcukodos ſiue aſtoco dos.⁊ aliud de ſticados citrino quod incipit Sceha.Eſt autẽ ſticados arabicũ calida et ſicca in tertio gradu.¶ Sera.lib.aggre.cap. Aſcukodos:id eſt ſticados arabicũ. Naſcit ⁊ in inſula que ðꝛ ſahadis in regiõe Balacie: eſt herba ſubtiliũ ramoꝝ habens comã ſatu regie ſimileʒ:niſi folia eius ſunt longioꝛa ſa⸗ turegie.⁊ eſt acuti ſapoꝛis cum pauca amari tudine.i¶ Dyaſ.capᷣ.de ſticados. Sticados naſcitur in inſulis Galacie circa maſſiliam. que inſula ſticados nomĩat᷑ vndeꝛ⁊ nomẽ ac⸗ cepit.Eſt aũt herba tenuis:ſemen minutum ⁊ guſtu acrioꝛa ⁊ ſubamara. Pyperationes ¶ Galienus.viij.ſim. far. ca. ſticados. Stica dos eiꝰ quidẽ ad guſtũ amarꝰ ſapoꝛ eſt:⁊ ſti⸗ pticans moderate. cõplexio eiꝰ cõpoſita eſt habens cũ folijs ſimilibo thimo:ſed oblonga ex frigidaterreſtri ſubſtãtia pauca aqua ſti⸗ pticat ⁊ alia ſubtiliignea amplioꝛi aqua ama ricat. ⁊ ppter vtrũq; vero de obſtruere⁊ ſub⸗ tiliare dicit: ⁊ abſtergereꝛ foꝛtificare nata eſt viſcera oĩa:⁊ totiꝰ coꝛpoꝛis ambitũ.mõſtra⸗ mum enim eſt ? in anterioꝛib:quoniã qᷓcunq; farmaca cõpoſita ſunt ex talibo ſubſtantijs pᷣ dictis energias comparantur. ¶ Johannes Meſue capitulo de ſticados. Sticados quod medici laudant eſt arabi⸗ cum.⁊ eſt planta folioꝛum ſubtilium ⁊ longo rum habens ſtipitem ſubtilem cinericeuʒ:cu ius eleuatio ſuper terram eſt in menſura cu⸗ biti. et habet floꝛes aſſimilatos ſpicis ſiligj num: ſed ſunt bꝛeuioꝛes ſine ſemine.Et eſt ca lida in pꝛimo gradu:⁊ ſicca in ſecundo. ¶ Et eſt cõpoſitũ ex partib terreis frigidis Dantibo ei ſtipticitatẽ paucã.⁊ ex ꝑtibo igne⸗ is ſubtilibo a q˖bo inſunt ei acuitas ⁊ amaritn do.ſed acuitas plus eſt amaritudine ſua.et amaritudo plus eſt ſtipticitate ipſius. ꝓpter quod eſt ſubtiliat iuũ:reſolutiuũ:aperitinum opilationũ.abſterſiuũ ⁊ ſolutiuũ nature.et e pꝛeſeruatiuũ ꝓhibẽs a putrefactõe.⁊ ẽ ex ꝑce ſtipricitatis pauxe in eo ↄfoꝛtat iuũ coꝛdis et cerebꝛi ⁊ neruoꝝ ⁊ viſceꝝ.⁊ hoc eſteẽ:⁊ ꝓpꝛie⸗ tas eꝰꝰ phibendũ ẽ hñtibo coleram in ſtomeꝰꝝ cho.cõturbat eni eos inducens ſitim ⁊vomi tũ ⁊ eſtuationẽ laboꝛioſam. Nã etiã calidam habẽtibo ⁊ ſiccã cõplexioneʒ.⁊ qͥ ſunt illi po⸗ teſtate colere ¶ Ipm q̊ʒ eſt ex debiliter ſoluẽ tiboꝓpter qdð miſcendũ eſt ei ſalgẽma ⁊ mira bolani nigri cũ eo aut kebuli.magnificãt eni opꝑationẽ eiꝰ.⁊ ſilr ſquilla:⁊ ꝓpꝛie in egritudi⸗ nibo capitꝭ.Et infuſum qͥdẽ in aq̃ caſei melio rat᷑ in ↄditiõiba ſuis.⁊ paſſule ſine interioꝛib⸗ ſilr ſunt ex his q̃ emẽdant.ſilr ⁊ ſalgẽma recti ficat illud.⁊ ꝓpꝛie ad oẽs partes eiꝰ ſextuplũ ipſiꝰ.⁊ ſuccus pomoꝝ dulciũ decoctiõibo eiꝰ verificat illud.¶ Auicẽe.li.ij.ca.de ſticados. Sticados eſt plãta hñs ſpicã.ſicut eſt ſpica grana oꝛdei.ſed eiꝰ folia ſũt bꝛeuioꝛa.et ĩ iůjo ſtipites ſunt cinericei ſicut in epithimio.: eſt ſine ſemine acutꝰ cũ amaritudine pauca.cõ⸗ poſitꝰ ex ſubſtãtia terrea:frigidaꝛ ignea ſub tili.ca.in pmo gra.ſic.in.ij.¶ Sera.auctoꝛi⸗ tate Bał.Decoctio ſticados arabici cõfert doloꝛi pectoꝛis ſicutvſopus.et in ↄfectiõib medicinaꝝ hʒ vires acriter relaxãtes cũ odo re ſuaui vnde ⁊ mẽſtrua puocat.¶ Jo. Me. Fit ex ſticados arabico ⁊ ſpica ⁊ oleoveteri: oleũ bonũ inuatiuũ voci. Floꝛes qͥdeʒ eiꝰ de decoctõe ſuſtinẽt.plus q̃ʒ folia.ſolutiõe edu cit colerã nigrã: flegma.⁊ mũdificat neruos 2 cerebꝛũ ⁊ mẽbꝛa ſenſuũ.⁊ ↄfoꝛtat ea ⁊ ↄfert iuuamentũ magnuʒ egritudinibo frigidis.et hoc ſᷣm oẽm modũ vſus eiꝰ:ſiue in potibo ſi⸗ ue in fomẽtis ⁊ lauacris.¶ Et oleũ ipſiꝰↄfoꝛ tat cerebꝛũ ⁊ neruos:⁊ calefacit eos ⁊ viuifi⸗ cat. In medicinis aũt ſticados ſi iũgat ſquil la. aut eiꝰ acetũ eſt medicina bona epiletie et vertigini:⁊ cũ lapide laʒuli aut ſale inde.aut alijs valentibo ad ea. Cõfert melãcolie ⁊ egri tudinibo tumorꝭ.⁊ miſcet᷑ ei bugloſſa aut ſuc⸗ cus eiꝰ:aut ſuccus pomoꝛũ dulciũ ad egritu dines coꝛdis ⁊ melancoliã.¶ Et euapoꝛatio decoctiõis eiꝰ aperit opilatiões nariũ.et eſt medicina bona opilatiõibo epatis et ſplenis 2 viſceꝝ.¶ Et eſt ſedatiuũ doloꝝ qͥ ſunt ĩ ner uis ⁊ in inſtrumẽtis iuncturarũ:⁊ in laterib- ſm omnẽ modũ adminiſtrationis eius. Et conſoꝛtat interioꝛa omnia que a frigidi tate leſa ſunt:et pꝛopꝛie materiali:⁊ pꝛohibet aputrefactier. ¶ Et ipſiꝰ ſyrupus ⁊ alij modiiadminiſtratio nis eiꝰ ſunt medicina bona quartane et febꝛi bus longi tempoꝛis:⁊ ꝓpꝛie flegmaticꝭ. Do⸗ ſis decoctionis eius eſt potio a.ʒ.iiij.vſq; ad vi. pulueris eius a.iij.ʒ.vſq; ad.v. Aui. Sticados arabicũ reſoluit et ſubti/ K 8 ☚ liat amaritudine ſua.⁊ ſir eiꝰ ſyrupus aperit opilationes ⁊ abſtergit.⁊ in ipᷣo qͥdẽ eſt ſtipti citas pauca.⁊ↄfoꝛtat coꝛ ⁊ viſcera et phibet putrefationẽ.i¶ Et eiꝰdecoctio ſedat doloꝛeſ neruoꝝ ⁊ iũcturaꝝ ⁊ lateꝝ.Et ipſiꝰ ſyrupus eſt res magꝭ iuuatiua egritudinũ frigidaꝝ ⁊ neruis.qre opoꝛtet vt eo qᷣtidie vtatur qͥ ner⸗ uos hʒ debiles:⁊ qͥ ex frigiditateĩ ipis pati tur. ¶ Et ↄfert melacolieꝛ epilẽtie.⁊ nocet ba bẽtibo calidã cõplexionẽ.⁊ facit eũ vomere.⁊ eſt ex eis qͥ faciũt ſitim ⁊ ↄfoꝛtãt inſtrumenta vꝛine.⁊ ſoluẽdo educit flegma ⁊ melancoliazʒ. ¶ Gal. vero nõ dixit hoc eſſe eiꝰ.et vltima qͥ dẽ potio ipᷣiꝰ eſtduodecim keſumẽ cumvino puro ⁊ oximelle ⁊ modico ſale.¶ Plate.Sti cados ca.⁊ ſic.vᷣtutẽ diureticã hʒ. Vinũ de⸗ coctiõis eiꝰ ⁊ dꝛagaganti ſpũalia calefacit.⁊ inteſtina ſtomachumq; munditicat.valet ad Yliacã ⁊ ad opilatione ſplenis ⁊ epatꝭ:⁊ cõtra ſtranguiriã ⁊ diſſurriã.iq¶ Cõſtan.in li.graduũ Sticggos eſt ca.⁊ ſic.in pmo.Aperit ⁊ atte⸗ nuat.interioꝛa mẽbꝛa ↄfoꝛtat. Rectꝰ ac pul⸗ monẽ oĩaq; viſcera mũdificat.¶ Ex ſinono⸗ mis. Sticados ſpẽs due ſunt. Arabicũ vi⸗ delicet ⁊ citrinũ.Qñ ſimpliciter ponit᷑ citri nũ intelligit. Idem eſt barba iouis. Sed ali ud eſt ionis barba:ſc ſemꝑ viua.ſicut dictů eſt in capitulo. lvij.de B.ſupꝛaa. Capitulum. ccccxluij. Ticados citrinũ. Sera.li.aggre.ca ſ ppi ſceha. Sceha:id eſt ſticados citri num: ⁊ eſt abſinthiũ marinũ bhabens minutũ ſemen ſimile ſemini plante que ðꝛ ab⸗ rotanum.⁊ nõ eſt ita amara herba ſicut abſin thium. ⁊ habet odoꝛem grauem.figura eiꝰeſt in apparentia ſicut planta abſinthij. et ſapoꝛ eius eſt ſicut ſapoꝛ abſinthij:niſi quia non eſt tante ſtipticitatis:⁊ calefacit plus qᷓ; abſin⸗ thium.⁊ eſt ĩ eg plus de amaritudie qᷓ; in ab⸗ ſinthio cum pauca ſalſedine:⁊ calefacit ⁊ de ſiccat in. iij. gradu. =ð ¶ Sera. Virtus eiꝰ eſt diuerſa a vᷣtute illiꝰ. Nã nocet ſtomacho.vnde occiditvermes in ventre plus qᷓ; abſinthiũ:qñ apponitur extra aut intus.¶ Et idẽ auc. Dyaſ. Sapoꝛ er? eſt amarus:⁊ habet grauẽ odoꝛẽ.⁊ eſt herba ſti⸗ ptica.i¶ Et idẽ aucto. Gal.viij.li. epidimiaꝝ Sceha aſſimilat᷑ abſinthio in figura ⁊ ſapo⸗ re. Sed differẽtia inter ea eſt ꝙ nõ eſt ſtipti⸗ cũ ſicut abſinthiũ:⁊ ꝙ calefacit plus eo.⁊ a⸗ maritudo eiꝰ eſt plus cũ pauca ſalſedine. IYEt idem aucto.Gal.viij.ſim.far.ca.ſceha. Sceha ſimilis eſt abſinthio Fm ſpecieʒ ⁊ Fm guſtum. tamen differũt in guſtu et virtute. in guſtu quidem in eo ꝙ cum ſtipticitate magꝭ alefacit ⁊ amaricat cum quadãſalſedine. ¶ In virtute vero in eo ꝙ cũ menſuratuz eſt. 2 mag abſintheo interficit lumbꝛicos extoꝛ⸗ ſum appoſitum ⁊ intra coꝛpus aſſumptũ. q dem calefacere in ſecũde gradu intenſe ponẽ dum eſt. ig ſiccare vero in terti. ¶ Halienꝰ. viij.ſimpliciũ farmacoꝝ ca. cheu⸗ ſicos. Chuſicos ſiue barba ioui dos citrinũ vocatur. chꝛuſicos acrem ſimul 2 ſtipticam pꝛeualentẽ habet virtutem. Ser apion capᷣ.ſceha. Sceba vl ſticados ꝛuſicos ſiue barba iouis ſiue ſticas citrinum coquitur ſola: ⁊ bibitur ⁊ interficit vermes: ⁊ expellit eos cũ laxatione leui.Et quando coquitur cum lentibus ⁊ bibitur: fa cit hoc.Et pecudes impinguantur quãdo co medunt eam.i¶Et idem auctoꝛitate Galieni Virtus ſcehe diuerſa eſt a virtute abſinthij. plus q; abſinthium quãdo poniiur exterius 8 MHNäã ſceha nocet ſtomacho:ꝛ occidit vermes vel ſumitur intus. Et eſt calida in ſco gra⸗ du.ſicca in terro. = 2 — 1 hRd De Herbis Pica celtica.Panð.ca.cliiij.Celtica grece. Arabice ſymbel romana.latĩe vero ſpica celtica. Dyaſc.ca.Celtica Naſcit᷑ in illirico.nomẽ hũs apud eos hoc. Etĩ ſyria naſcit᷑ꝛ in italia.hũñs fruct ſuꝑ ter rã bꝛeues ⁊ ſpiſſos Colligit᷑ ãt a cinibo cũ ra diciby qͥ faſces faciũt q;tũ plena mauↄtinere pñt.⁊ ab alijs faſces gallice appellãt᷑. hec hʒ ſo. oblõgaꝛ nõ lata:mellinũ floꝛẽ.odoꝛẽ circa ſe ſuauẽ ↄtinẽs. Vtilioꝛ ẽ recẽs odoꝛe ſuauis radicibo plẽa velſpiſſa ⁊ ñ fragil.q ſi talis fue rit ſilis ĩ ᷣtute poterit eẽ ſyriace.Eſt ca.⁊ ſic. hñs naturã ſpice inde:ſed vebilioꝛ ſicca. Eſt alia nardꝰ.i celtica montuoſa q̃ naſcit in ſici lia ſimilitudinẽ hñs in folijs ⁊ ramis yringo. Sʒ ſpica bꝛeuioꝛ ẽ.⁊ ſpinoſas radices mittẽſ duas aut tres odoꝛe ſuaues.⁊ nigriorꝭ colo⸗ ris ſilis aſfodilliradicibo. Hec nec floꝛẽ nec ſemen bʒ. ſed virtus eſt illiſimilis pꝛrime. Dperationes ¶ Dyaſ. Pꝛima eiꝰ virtꝰ diuretica eſt. ⁊ pdeſt iecoꝛis tumoꝛi ⁊ vctericis cũ moꝛbo regio. ¶ Inflatiões ſtomachi cũ aq̃ vbi abſinthiuzʒ decoctũ eſt diſcutit.¶ Spleni medet᷑:veſice ⁊ renibo vtile eſt.¶ Sed ⁊ moꝛſibo venenatis cum vino data opitulat᷑ mala ginatibus culi dis.Et vnctionibus miſcetur. Capitulum.ccccxlix. J Pica nardi ſiue nardꝰ.Iſi.li.etyvmo. a Hardus ẽ herba ſpicoia. Uñ ⁊ a gre ceies nardoſtacos ẽ appellata. Huiꝰ alia indica alia ſyriacavocat᷑.nõ ꝙ in ſyriana ſcat᷑:ſed ꝙ; alio latere indiã.altero ſyriaʒ ſpe⸗ ctet mons in q̃ inuenit. Jdẽ. Hardũ indicum eſt multifoꝛme ſʒ meliꝰ ſyriacũ leue.fulicũ co moſum ſpica Parun odoꝛeiiſinm⸗ ciperũ ſi⸗ milans Qðõ ſi multũ in oꝛe tardauerit linguã ſiccat. Hardũ celticũ de q̊ ſupꝛa dictũ a regi⸗ one gallie nomẽ traxit.naſcit᷑ enĩ ſepiꝰ in ligu rie alpibo.⁊ ĩ ſyria frutice paruo radicibbi ma nipulos collectꝭligamẽtis.flos eiꝰ tĩ ppter bonũ odoꝛẽ accipit.tyrſi eiꝰ ⁊ radicule vſibo nr̃is vtiles pbant᷑.q Pla. Spicanardi ca.in i..gra.⁊ ſic.in.ij.Eligẽdac illa q̃ ſuaniter redo let q̃ in guſtu ẽ acuta.aliq̃ntulũ ſubamara.ha bens aliqͥd ponticicatꝭ i carne rufa. Cũ ãt in mediciĩs ponit᷑:abijciẽdũ ẽ q̃ddã albũ qð inte riꝰ. a qddã nigꝝ qð ẽ exter. Spicanardi ꝗᷓ nigraẽ vel terrea nõ dʒ ponii medicis.Ha⸗ bet aũt vᷣtutẽ ↄfoꝛtatiuã ex aromaticitate et põticitate.⁊ diureticã ex qlitatibo ſuis: ama ritudie.Per.x.ãnos fuari pᷣt ĩ loco ſicco ⁊ nõ humecto.¶ Actoꝛ ex gloſis. Nardꝰ ẽ herba hüuilis:calẽs ⁊ redolẽ s.de q̃ fit wnonan pꝛe⸗ 5 . . 4 — „ ſam: ac er vna radice multos ramos genes cioſum. maxie qñ nõ ſoli de radice:ſz de ſpi ⸗ rat᷑.unc eni piſticum.i.fidelis dicitur. ¶ Pla. Cõtra ſincopim ?⁊ cardiacã paſſione,ʒ limphat᷑ vinũ patientꝭ ex aq̃ roſacea decocti onis ei.vel ex tali aqᷓ addito ʒuccaro fit ſy/ rupus.¶ Kõtra debilitateʒ cerebꝛi ap cak 3 decoquit. Sõ ribjimponit. Tale nariby. otra frigidu reuma puluis ei * „ - cho.⁊ õ̊ putredinẽ quriũ poſt apoſtemata. ¶KRoͤtra frigiqitate ſtomachi? indigeſtion⸗ ⁊ opilationẽ ſplenis ⁊ epatꝭ ex frigido hũoꝛe. valet vinũ decoctiõis eiꝰ.Cõtra putredinez „ „D ngiuaꝝ puluis eiꝰ ſupponit᷑.valet ad matri müdifitands 2ce ptu adiuuãdũ.¶ Oleiũn fit ex ſpica nardiqð eſt optimum õ paraliſim epilentiq arteticã ⁊ podagrã: ſumptũꝑ osvel inunctũ.fit aut pcioſiſſimũ vt dicit Dyaſc. H modo. Accipiuᷣt l. libꝛas ſpicenardi? ponũt m olla:cuiꝰ os bene obturãt. ali ollã Iterra infodiũt:⁊ a fundo ſupꝑioꝛis olle deſcẽdit ca⸗ icans lam ad inferioꝛẽ olla. circa ſupioꝛeʒ faciunt fectus habʒ in medicina.Calida eſt in hmo. ſicca in.ij. Eſt aperitiua reſo =UYMM ignẽ q exoluit: deinde effluit olenꝑ calami in inferioꝛẽ.Et ex.l.libꝛis nõ fiũt niſi qnq; vi. vncie. Quidã vero puluerẽ ſpicenardi d? mittũt in oleo ꝑ.xx.dies:poſtea buliũt ⁊ bes ne colant ac reſeruãt.¶ Conſtã.in libꝛo.gra. Spica epar ſtomachũq; ↄfoꝛtat.qꝛ doloꝛꝛem ab eis amputat.Eius apoʒima bibitü renes 2 veſicã ab oĩ ſoꝛdicie mũdat. Arinã et men· t in li.dena.reꝝ. Spi ſtmia puocat.¶ Zlben ca vctericiã ex opilatio oĩno mũditicat. 1 bibna libidinẽ qaugi cat.Piloſq; palpebꝛa. dus eſt herba ſpicoſa. .· tur vna ꝑs in indiã poꝛrigit᷑. Altera in ſyriaʒ urditatẽ ex frigido ſtoma caromana.r alithiti adebilioꝛ eſt inda.ſyreni X rans in circũitu.nõ vtiles inodoꝛe. In acu⸗ mine vero eiuſdẽ montꝭ qͥ aqua non infeſtat. vtilioꝛ odoꝛe naſcit᷑ ſolijs cipꝛo ſimilibo.Alia quoq; inuenit᷑ apud ſyrios:ſpicã hñs oblon⸗ gam: ſubalbidam fruticem maioꝛẽ cũ odoꝛe nõ valde ſuaui.O mniũ autem pᷣdictarũ virꝰ tus vnctualis eſt. Calefaciũt medio criter: ? deſiccant abundantter. * ca.⁊ eſt albũ ſpica. Altera vero neriden ⁊ ſpis⸗ virtute ꝓxima. Arboꝛ eius parua eſt.que cũ luto ſuo euellitur.⁊ quãdoq; planta ſibi ſimi⸗ li adulterat᷑. Sed inter eos diſcernit q plan tag illa hoꝛribilis odoꝛis inuenitur. ¶ Eſt pꝛeterea quedã montana cuius ſuntyt — . croci oꝛtulani ſolia.⁊ ſimiliter eius ſtipites. ſed citrini ſunt ⁊ plani nõ in modum rhetis crus non habet nec fructum nec floꝛem. Me lioꝛ eſt illa cuius pili ſunt plures ad rubedinẽ declinãs boni odoꝛis vt ciperi:ſua ſpica lin⸗ guam moꝛdicans.Et hec ẽ ſyra q̃ multos eſ⸗ Humoꝛibo acapite ad pectꝰ t ſtomachü de ſcendet ibo reſiſtit. Aentoſitatẽ inteſtinouum ampurat. ulierii uppoſita mnuie fu- z Sup empetigines fricata eaag K ominationẽ ⁊ coꝛdis tremoꝛẽ tollit. Cũ ſapa 5 moꝛſus ſcoꝛpiomis ate; erpent valet. Col lirii er ea lactu piditate falſifegmatoefic L ni? genera duo ſüͤt. ſcʒ Indicũ ⁊ ſyriacũ. Montis em in q̊ͥ naſci ſpectat. In illa q ſyriã reſpicit inuenui nardꝛ lenis ac rufa muitis capilis illigata. ſuguez habens odoꝛẽ vt cyperũ:? ſpicã bꝛeuẽ. QOue in oꝛe miſſ ſuauitarẽ habet cũ amaritudine. ſivero in oꝛe diucittus teneal lingug ſiccat: Ex parte aũt Indie:nardus inuenit᷑ ſine vir De Verbis Dinachia. ſoandecta ca.dcliij. Spi ſ nachia latine. Grece aſpenaeh. Se⸗ fraß li. aggre.ca. aſpenach. Aſpenach ſumt fri.in fine pꝛimi graqus. Serapion. Spinachia leniũt ventrẽ ? cõo/ ferunt doloꝛipectoꝛis ⁊ pulmoniqͥ fũt qa co lera? ſangume. Nutrimentũ eoꝝ eſt melius nutrimento attri opat operationẽ eius.⁊ ſunt lenificatiua. ¶ Et ipſius nutrimentũ melius eſt nutrimẽ to criſolocanne.Et in ipᷣis eſt virtꝰ abſterſi⸗ ua: auatiua.⁊ vincunt coleram. ¶ Et foꝛtaſſe reſtringũt ſtercus a iure eoꝛuz Ergo auferantur a iure ſuo.Et ſi comedan coſferũt anhelitui ⁊ pectoꝛi ⁊ pulmoni calide. ⁊ confert doloꝛib doꝛſi cõſanguineis.Et eſt lenificatiua venr/riiis.. 1, plicis.et oꝑatio eoꝝ pꝛope Capitulum.cccclkij. SPina. Iſidoꝛus libꝛo etymologiaꝝ. ſESpina in egypto celebꝛat᷑ circa the⸗ bas dũtaxat nigra. Quoniã incoꝛ⸗ rupta etiam in aquis durat.⁊ ob id vtiliſſima nauium coſtis. E andida facile putreſcit. A culeus ſpinarũ ⁊ in folijs. Semen in ſiliquis coꝛia perſiciunt galle vice. Flos et coꝛonis iocundus:⁊ medicamentis vtilis. Manat ? gummi ex ea. ſed pꝛecipua vtilitas ꝙ; ceſater tio anno reſurgat.i¶ Ariſtotiles libꝛo de ve⸗ getabilibo. Spine non ſunt de genere nec na turaplante.ſed humo: ⁊ frigus aſcendit.? cũ eis parua decoctio.illudq; coagulat ſol.⁊ ex ullo ſunt ſo ne. fitq; foꝛma pir amidalis in ſoꝛ9 na.quoniã aer cũ elongatus fuerit ab aliqua planta augentur partes eius cũ extenſtõema terie.¶ Plinius libꝛo.xij. In india eſt ſpinan: ſeg depꝛehenſa in lucernis igne ptinus tran⸗/ ſiliente. India fert in ſpinis ſimilitudinem pi peris.amaritudine pᷣcipna folijs paruis den tice pallido:radice lata ⁊ lignoſa buxei colo ris. OHac in aqua cũ ſemine excepta. in ereo vaſe medicamentũ efficitir.quod litione vo catur. Eadem ſpina ĩ Pelio monte naſcitur:· qua medicamentũ gdulterat᷑. Gens indis cõ marũ eſt pꝛecioſa myrrhe ſimils.acceſſu p⸗/ pter aculeos anxiolauri folia. Jbidem ſpina eſſe tradita eſt. uius liquoꝛ aſperſus oculis ccecitatem omnib animalibo infert. In egr⸗ pto naſcitur aſpalachꝛos ſpina candida. ma gnitudine arboꝛis modice floꝛe roſe. Radix eius vnguẽtis expetit. Tradunt in quocũq frutice curuet᷑ arcus celeſtis.eandẽ quecũq ſraſpalani ſuauitatẽ odoꝛis emittere:ſed in aſpalatro inenarrabilẽ quandã exiſtere. Hu⸗2/ 2 ius ꝓbatio eſt in coloꝛe rufo vel igneo. TCa, ctuq; ſpiſſo ⁊ odoꝛe caſtoꝛeo. Ideʒ libꝛo.xiij. In egypto celebꝛatſpina dũtaxat nigra.qrn in aquis durat ⁊ incoꝛrupta manet.Et ob ig nauiũ coſtis vtiliſſima. Candida vero faclle putreſcit. Manat et gũmi ex ea ⁊c.vt ſupa. PNec obmittendũ eſt etiã ꝙ in babylone ſeri in ſpinis. quoniã nõ alibi viuit. Et eſt ſicutvi ſcũ in arboꝛibo.ſed illud in Peina tantüduere. gia vocat. Mirumq; ꝙ eade die germiart q. iniectum eſt. Inijcitur autẽ ipſo canis oꝛtu. Et arboꝛem celerrime occupat. Vinũ exea condiũt.⁊ ideo ſeritur. Spina hec naſcitur et Athe nis etiã longis muris.¶ Idem liba xvij. In calabꝛia eſt ſpina ſilueſtris: q̃ p ineos ſionem vtiliter mixtos ⁊ ſoꝛbos reciptt. Pbperationes Auicenna. Spina alba frigida eſt et ſicca : in pꝛimo.Cõfert mollificationi ſtomachi de coctio eius confert inſtrumetis iuncturaruz 7 podagre. Spina iudaica cꝛlida ẽ ſubtilias guinis. Ex eiꝰ decoctiõe colluitin * ad de⸗ D die germiat qcG/ Trattatus loꝛem mdlaꝝ. Spina egyptiaca frigida in ᷣ mo.ſicca in ſecũdo.¶ Exiccatiua eſt ⁊ catar ros abſcindens. Confert apoſtematibo gut⸗ turis ⁊ ſtomachi. Radix eius et ꝓppꝛie ſemen eius vehemẽtis ſunt conſolidationis. ¶ Igem in eodẽ Zedeguaro eſt ſpina alba: qᷓ ſpinas habet ſiles folijs amomi.ſed ſubtilio⸗ res ⁊ albioꝛes.floꝛẽ purpureum.ſemen rotun dum. Stipes eꝰ quandoq; puenit ad duos cubitos. In ipa eſtrerentio flu xus ſangui nis. confert apoſtematibo flegmaticis ⁊ ſpaſ⸗ moꝛ ſputo ſanguinis ſolutioni antique. Fe⸗ bꝛibp flegmaticis longis ⁊ oibus febꝛiby an⸗ tiquis. debilitati quoq; ſtomachi:⁊ aperit o⸗ pilationes. Maſticata ⁊ poſita ſuꝑ punctu⸗ Semen ei bibitü cõfert moꝛſure veneno⸗ ſoꝛũ reptiliũ. Collutio oꝛis ex eius ſucco fa⸗ (ca ſedat doloꝛẽ dentiũ.Radix eiꝰ eſt infrigi datiua ⁊ exiccatiua cũ reſolutiõe quadi. ¶·Pli. li.xxiiij. Spina arabica ſpiſſat ſtrin⸗ gitq; diſtillationes oẽs ⁊ ſanguis excreatio⸗ nes: menſiũq; abundantiã.eciaʒ nunc radice vyvalentioꝛ Opine albe ſemen cõtra ſcoꝛpio⸗ nes quxiliatur. toona er ea impoſitacoo B pitis doloꝛẽ minuit. Huic ſimilis eſt pindau? la quã greci Achonton dicũt minoꝛibo mul⸗ to folijs aculeatis ꝑ extremitatẽ.⁊ araneoſa Canikulumcecli. lanugine obductis. Qua collecta etiam ve⸗ ſtes quedã in oꝛẽte fiũt ſimiles bombicinis IZJypaq; folia vel radices adremedia bibunt᷑. Eſt ꝛ⁊ alia qui nos rubeqʒ dicimꝰ:qualane tingunt᷑: pelleſq; ꝑficiunt᷑. In medicinavꝛinã Pꝓiſcil: moꝛbũq; regiũ ſanat:⁊ yſchiaticos ac paraliticos. Radix ſemenq; menſes trabũt: gluũ ſiſtunt: ⁊ collectiones diſcutiunt. Kontra ſerpentes rami cũ folijs imponun tu: folia eius capillũ infic iunt. Eſt er paliu⸗ “ rus gemus ſhine . Actoꝛ de Achanto etru⸗ bea ⁊ paliuro ſuperiꝰ diximꝰ.Inter quas ni 5 ri.J ker quaem loꝝ ſunt ſpice piloſe.⁊ illipili ſunt floꝛes eiꝰ. mi um ponit eas Iſidoꝛus. NDuinantum. andecta capit. xvij. ſAagcher arabit ecta capie. tine ſquinantũ. Squinantum vicit palea cameloꝝ.qꝛ cameli eam comedũt.Eſt eni calide ⁊ ſicce cõplexionis in pᷣmo gradu. Treperit in S ffirica ⁊ in Apulia.ꝑ decenniũ Si gutẽ inuenit᷑ quoddam durũ ſicut lignũ circg ſtipitem abiſciatur. ? ſtipes erꝰ eſt ſini⸗ liis ſtipui cypꝛi.¶ Dyaſcoꝛides ca. de ſquino. Scuini vuo ſunt genera. Uinuz oxiſchinos appellatur. q; acutũ ſemen habet alterũ: ve ice Grece ſauinum La rũ ſemehʒ nigrũ rotundũ ⁊ groſſius pᷣdicto. eſt foꝛte tertũ genus ſqu ni paulo groſſius ſupꝛodictis: qͥ creticus ſiue oloſquinꝰ.¶ De rap̃.li. aggre.ca. adcher. Adcher.i.ſquinan⸗ tmm. ⁊ eſt herba hñs radices ſub terra. et ra⸗ mos ſubtiles.⁊ eſt ſicut radix culẽ.niſiqꝛ eſf᷑ſ· latioꝛ.⁊ hʒ fructũ fere ſimileiu floꝛibo camaꝝ. niſi qy eſt ſubtilioꝛ ⁊ minoꝛ.⁊ naſcit᷑ in inſulis ⁊ in pꝛatis.⁊ foꝛtaſſe ex eo rep euu ota terra vbi naſcit᷑.⁊ qñ de ſiccat᷑ fit albũ.i Et idẽ au cto. Iſaac. Squinantũ eſt herba palearis.? hʒ ra mulos ſubtiles duros ĩ capitibo ramu ⁊ bhʒ bonũ odoꝛẽ.⁊ vene coꝛticis eiꝰ ſũt nigre ⁊ interiꝰ albe.⁊ ſapoꝛ eius eſt amarus.Et qð de ipſo adminiſtrat᷑ floꝛes radices et folia. Halienꝰ. Floꝛis eiꝰ ſubſtãtia nõ eſt longin quaa ſubtilitate. et in ſapoꝛe eiꝰ ẽ ſtipticitas pauca minoꝛ caliditate ipſiꝰ.Et virtꝰ ipſius eſt virtꝰ que calefacit moderate et ſubtiliat. Item BGBal.viij.ſim.fan ca.ſquinantũ.Squi⸗ nantũ calefacit moderate ⁊ ſtipt icat modera tius adhuc ⁊ a ſubtiliũ partium ſubſtãtia nõö glienum. Et idem Serapion auct. Dyaſco. Delius ex eo nouũ in quo eſt rubedo plu⸗ rium floꝛum. Et quãdo ſcinduur apparet in co coloꝛ purpure?:⁊ ẽ ſubtile:ꝛ i odoꝛe ſuaue — (0d /b——— —— -— ſus Se re i⸗ e P64 Im A. ge 45 10 n9 t⸗ i⸗ ! Etquãdo defert᷑in man ibhabet odoꝛes bo num.⁊ quãdo maſticatur moꝛdicat linguam. ⁊ pungit᷑punctione pauca.⁊ quod in vſu ve⸗ nit ex eo eſt flos eiꝰ et canne radicis ipſius. ¶Auicẽna auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis. Dqui⸗ nantum eſt duarũ ſpecierũ. Una eaꝝ eſt que nõ habet fructum nigrum.ꝛ habet folia ſicut cauda equina. Et idem opiniõe/ꝓpeia. Squi⸗ nantum ex eo aliud eſt grabicum ⁊ boni odo ris.⁊ aliud eſt aginum quod eſt minutum: et eſt durius ⁊ groſſum:⁊ eſt terreum:⁊ non ha⸗ bet odoꝛem. Melius ex eo eſt Arabicum rubeum foꝛtioꝛis odoꝛis.ſed illud quod ẽ ſu⸗ pꝛa ipᷣm ad aliquãtulum declinat rubedineʒ. 2 cũ ſcinditur fit purpureũ moꝛdicãs linguã 2 adurens eam ſua acuitate.⁊ in aginio ẽ vir tus infrigidatiua.⁊ eiꝰ radix eſt vehementio ris ſtipticitatis.⁊ eius flos calefacit parum. eius ſtipticitas eſt minoꝛ caleſactione ipſi⸗ us.⁊ eſt aliud arabicum. Sed in ſua natura eſt calida ⁊ ſicca in ſecundo gradqdu. Dperationes Dyaſco. Squinantũ in vino decoctũ ⁊ ca thaplaſmatũ pudẽdis mẽſtrua educit. Strã guiriam ⁊ diſſurriam ſoluit. ¶ Sera. Squinantũ puocat vꝛinã et men/ ſtrua qñ bibit᷑.aut fit ex eo emplaſtrũ.cõfert apoſtematibo epatꝭ ⁊ ſtomachi. Sed radicꝭ eð ſtipticitas eſt amplioꝛ ſtipticitate floꝛis.?⁊ caliditas eſt minoꝛ caliditate ipſiꝰa pꝛopter iſtã ſtipticitatẽ accidit ꝙ admiſtrat᷑ ad fluxũ ſanguinis.¶ Dyaſcoꝛides capᷣde ſquinanto Flos eiꝰ eſt ſtipticus ſtipticitate pauca/cale factiuus:maturatiuꝰ:mollificatiuꝰ.frãgens lapidem: aperitiuus oꝛificioꝛũ venarũ. Pꝛo⸗ nocatiuus vꝛine menſtruoꝛuz.⁊ reſoluit in⸗ flationes:⁊ inducit grauedinẽ capitis.⁊ con fert ſputo ſanguinis ⁊ doloꝛi ſtomachi. ⁊ cõ⸗ fert pulmoni ⁊ renibi.Et miſcet᷑ in confectio nibo medicinarum multarum. GEt radix eiꝰ eſt ſtiptica.⁊ ꝓpt erea datun ex ea pondus aurei.i.cũ tantundem piperis ali quor diebo habentibo nanſeamꝰ hvydropicis. 2 habẽtibe quaſſationẽ in neruis.⁊ decoctio eius cõfert apoſtematibo matricis quãdo fit O — ſeſſio in ea. Et oleum ſquinanti cõfert omni⸗/ bus ſpeciebo pꝛuritus.⁊ ſlliqui eſt in anima⸗ libus·? expellit laſſitudinem.⁊= eſt ↄueniens ad albaras. ¶ Balienus. Squinantũ eſt vꝛi⸗ natiuũ ⁊ menſtruoꝝ eductiuũ potationibus ſumprum. Juuat autẽ ad eos qui fᷣm epqr et ſtomachũ ⁊ ventrem flegmones. Eſtautẽra dirx eiꝰ magis ſtiptica q ios ſed flos caliqi⸗ oꝛ. In omibevero partibo ei: alijs qdem ina gis: alijs aũt minꝰ apparet quedã guſtantib- ſtipticitas ppter quã ⁊ farmacꝭ que emoptoi cis fiunt miſcet᷑.¶ Auicẽ. Squinantũ in eo eſt ſtipticitas.quapꝛopter cõſfert eiꝰ flos flu⸗ rxui ſanguinis vndecũq; fit. Et in ei oleo ſut reſolutio et attractio.ſed eiꝰ radix eſt foꝛtioꝛ in boc.? cõſtringit natura.ꝛ in ipo ſunt dige ſtio ꝛ? lenificatio:⁊ oꝛificia venaꝝ apit. ⁊ ſedat doloꝛes intrinſecos.⁊ ꝓpꝛie in matrice.et re⸗ ſoluit ventoſitates.¶ Ei oleũ ofert pꝛuritui ⁊ eiꝰ decoctio cõfert apoſtematibo calidis et duricieby intrinſec. bibitũ ⁊ ſuppoſitũ p em⸗ plaſtro: ⁊ decoctũ ⁊ apoſtemat ib frigidis in viſceribo.⁊ cõfert lacertis conquaſſatis. ¶Et confert ſpaſmo cũ ex hoc bibũ ꝗrta ps — 2 aurei cũ pipere.⁊ ipᷣm remouet laſſitudineʒ et· grauat caput. : ppꝛie illud qð eſt ex eo aginũ Sed minutum eius facit ſodam.⁊ groſſiorꝭ ſemen facit doꝛmire ⁊ ſtupefact. ¶Et totũ ipſiꝰ cõfoꝛtat carnẽ rubeã q̃ eſt iter gingiuas. 2 deſiccat huiditates ipᷣaꝝ. ⁊ eius flos purgat caput.⁊ ſquinantũ cofert doloꝛi pulmonis. ? eiꝰ flos ↄfert ſputo ſanguinis. titũ.⁊ ſedat nauſeam excepto aureo ex eo ꝓp, pꝛie cum pondere ſui ⁊ piper e.⁊ ipſiꝰ flos ſe⸗ dat doloꝛes ſtomachi:⁊ cõfert apoſtematib⸗ eius ⁊ apoſtematib epatis. ¶¶ Et ſquinantũ ↄfert doloꝛibꝰ matricꝭ et eu⸗ catiſma. ex decoctione eiꝰ qpoſtematibma, tricis calidis cũ diſtillat in eaz. aut vapoꝛat ppꝛie qð ex eo eſt aginimm. Et abſcindit fiu⸗ tum ſanguinis matric: ?2 ppꝛie ei/ flios. Et cõfert doloꝛiborenũ ⁊ fluxin ſanguinis ipᷣoꝝ. Et cũ bibit᷑ ex radice eiꝰ aureus cũ pi⸗ ſtematibo ani. Species eiꝰ groſſa cum ex ſo⸗ nt iuxta radicẽ fit empla lijs recentibo que ſu ſtrum:eſt iunatiua moꝛſure venenoſoꝛu. . ¶ Platearius. Squinantũ dici palea came loꝛum. quoniã eo cameli nutriunt᷑. Eſt aũt in tertio gradu calidũ ⁊ ſiccũ. In affrica ⁊ ara⸗ bia reperitur ꝑ decem annos ſerugtunr. ¶¶ Eligendũ eſt quamtuʒ albiꝰ inuemripoteſt ac molle. Di autem quoddam durũ et quaſi ligneum circa ſtipitem repitur: abijt iat. lir tut em habet pꝛincipaliter purgandi flegma ſicut polipodium? coloquintida. um ſola⸗ teario concoꝛdant omnes alij. Oyaſcoꝛides ¶ Etradix eius cõfoꝛtat ſtomachum ⁊ appe 1 „d . — Tlrv c”rignos. Jſid. li. etymo. Strignos ſ lIngtine ſalutarꝭ herba ðꝛ gra virtutũ. Ex herbario. Strignos q̃ ⁊ vna lu⸗ pina dictaẽ frigide vᷣtutj. Folia ei ſunt ozi⸗ „èd8 miſ ſilia:niſi ꝙ maioꝛa. Caulẽ vᷣo cũ creuerit ad terrã declinat. Semẽ hʒ ĩter folia ꝑtotoſ xeaomos interuallis modicꝭ oꝛdinatuʒ follicuł Q ſiles ſũt veſicꝭ. In qͥbo ſunt bacce rubee:le⸗ nes rotũde multe ac minute frigidãvim hñt. Pbperationes Iſi. Strignos doloꝛẽ capitꝭ ⁊ ſtomachiĩ⸗ cendiũ mitigat. eſt eni frigida ⁊ retinẽs. Uñ ⁊ ſuccꝰ eiꝰ ignẽ ſacrũ curat. folia eiꝰ trita cũ Vino potata:ſemis lapſuʒ ↄſtt ingũt. Eadẽ ⁊ vua lupina ðꝛ eo ꝙ ſemen eius vite ſimile ſit. ¶ Pla. Strignũ idẽ eſt qð ſolatꝝ vel moꝛella deãꝗ infra dicet᷑.¶ Ex herbario. Huiꝰ folia p cathaplaſmate ĩpoſita ignẽ ſacꝝ ſedãt. liuo⸗ res abſtergit. Doloꝛẽ capitꝭ ⁊ ardoꝛẽ ſtõachi Cuũoleo trita diſſoluit.¶ Doloꝛes auriũ ſanat fluxũ matriccohibet. Aaboꝛẽ q́ʒ partꝰ ſuble uat.ad tumoꝛẽ coꝛꝑis ⁊ ad dẽtiũ doloꝛẽvalzʒ Add ſanguiĩs q́; fluxũ de naribreſtringendꝛ. ſiqs eiꝰ ſucco lana ĩtincta ſibi nareſobſtruet Actoꝛ. Eſt etiã ſpẽs quedã ſolatri qᷓ come dit videlicet oꝛtulana:de qua inferiꝰ dicet⸗ „ . 4 „ Capitulu — R £ — NERNNN —W N —WRR WE NNN W — N — W — a — . 2 m. ccccliif. Niuilla. Pandecta capᷣ.cccxi haurt ſ fel arabice vł haulachach. Brece ſal aHͥælaa. Latine vero ſquilla vel cepe mu⸗ ris. Squilla eſt herba habens folia ſatꝭ ma⸗ ioꝛa lilio. Et ex eius cepe magno quod eſt in eius radice fit acetum ſquilliticũ.⁊ latini vo⸗ cant cepe muris.quoniam interficit mures. Serapion li. aggre.capᷣ. Haurilel ſiue ha⸗ ſafel: id eſt ſquilla auctoꝛitate Galieni. Vir⸗ tus eius eſt que calefacit calefactione ſoꝛti⁊ melius eſt ꝙ accipistur cepeſquille ⁊ aſſetn· vel coquatur:⁊ poſtea adminiſtratur. ꝙ ſi fi⸗ * et hoc minuetur foꝛtitudo ⁊ acuitas ſue vit⸗ tutis.¶Et idem auct. Dyaſco. Habet virtu tes acutas.⁊ qñ aſſat᷑ ⁊ ſumit᷑ habet multa et maxima iuuameta. Siergo volumꝰ eã aſſa⸗ re:opoꝛtet ꝙ inuoluat᷑ in paſta vel ĩ luto ⁊ po nat᷑ in furno.aut ſepeliat᷑ in pꝛunis donec co⸗ quat᷑ paſta:vel lucũ deinde extrabat᷑⁊ ↄſide⸗ ret an ſit bene cocta.qꝙ ſi nõ inuoluat᷑ alia vi⸗ ce in paſta vel luto vt pꝛius. Nã ſi nõ aſſaret᷑ bene noceret accipiẽti ipᷣaʒ:⁊ lederet mẽba interioꝛa. Aſſat᷑ aũt alio modo.Naʒ ponit᷑ in olla et cooperi paſta vel luto:et ponit᷑ in ata noꝛ donec coquat᷑ bene. et opoꝛtet qũ ſquilla „ fuerit bene decoctaet accipiat᷑ eius inter . abijtiat᷑ coꝛtex eiꝰ exterioꝛ.⁊ ſunt qͥdã abij/ cientes coꝛticẽ eiꝰ ⁊ mediculũ.⁊ accipiunt il lud qð eſt inter vtrũq;. ⁊ qͥdã incidũt eã in fru ſta et pouũt eq in aquã.⁊ mutat aquã eiꝰ ſepe donec vident ꝙ nõ remanet ĩ ea amaritudo. et qͥdã incidũt in fruſta⁊ inſerũt in ſilo lineo: ⁊ ſeparãt fruſta a fruſto:ne ſe cõiungãt et de⸗ ſiccant in ſole.⁊ illud qð eſt inciſum ex ea po nit in aceto et vino et oleo. ſed illud q eſt in eiꝰ medio coquit᷑ in oleo ⁊ diſſoluit᷑ in ea reſi/ na pini.et valet ad multa. Sed aceti ſquilli⸗ tici ᷣm Serap. oꝑatio eſt in hũc modũ.Ac⸗ cipiat᷑ſquilla alba et bñ purget᷑ et inſcidat in fruſta:et inſerant᷑ fruſta illa in filo lineo.et ſit inter vtrũq; fruſtũ diſtãtia ne ſe iungãt ⁊ de/ ſiccent᷑ in vmbꝛa.xl. dieby. poſtea ſumat᷑ ex ea qntitas vniꝰ manipuli et ponar in vaſe ⁊ Pij⸗ ciant᷑ ſupꝑ eã. xij.Riſt aceti foꝛtiſſimi:et ponat᷑ in ſole.xl. diebo.ſit aũt vas cooꝑtũ ⁊ obtura⸗ tũ bñ.poſt vᷣo tpᷣs extrahat᷑ſqinlla ab aceto: et expᷣmat᷑ ⁊ abijciatur acetũ⁊ reponat᷑.Qui dã accipiũt deſquilla vnũ manes et ꝓijciũt ſu er eã aceti.v. Riſt. Quidã vᷣo accipiũt ſquil⸗ ã et mũdãt eã et nõ deſiccãt eã. Et qdã pᷣpa⸗ rant pijciẽtes ſup vnũ mãnes ex ea acetü et dimittũt ſex mennbo⁊ illud acetũ ſquilliticũ in hũc modũ factũ eſt mag inciſiuũ humoꝛi ingroſſoꝝ q; aliqð aliud acetũ vtiliſſimuʒz ad mulca. Modus faciendi vinũ ſquilliticũ ſᷣm eundẽ eſt iſte. Accipiatur ſquilla ſicut dixiſu pꝛa:et deſiccetur in ſole:et accipiat᷑ ex ea q̃n⸗ titas vniꝰ mannes:et teratur et cribꝛetur cũ cribꝛo tenui:et ligetur cum pãno lini raro et ponatur pannꝰ in. xx.kiſt vini dulcz noui ſcz muſti.et dimittatur ſic intꝰ trib⸗ menſibo. de⸗ * inde coletur vinũ et pone in alio vaſe et ſer⸗ netur. poſtq; obturatũ eſt caput vaſis bene. Et fit ex ſquilla humida in hũc mociũ.Acci⸗ piatur ex ea crudarecentiſicut . et accipiat ex ea duplũ eiꝰ qð acciperet᷑ ex ſicca:et ꝓici atur ſup ipᷣm muſtũ:et ponatur ĩ ſole quadra ginta dieb et coletur et reponatur.et hocta le quanto fuerit antiquius tanto meliꝰ. Etiã fit vinũ ſquilliticũ alio mo do Naʒ accipitur ſquilla et mũdatur et inciditur. et accipiunt᷑ ex ea mãnes tres:et proncitur ſuꝑ ea de bo⸗ no muſto amphoꝛa vna: ⁊ dimittitur ſex mè⸗ ſibo:poſtea colatur et reponitur in vaſe. 2* HPpperationes HJohãnes Meſue cap de ſquilla. Squilla ſicut dicit Galien? iunamentum eſt duplex Solutione em educit materias et parat ad Hogcus aũt pᷣparatiois ei ſolnendũ:et melioꝛ eſt hũs partẽ.ſola eni ſᷣm Galienũ eſt venenoſa.et adhuc melioꝛ ẽ que ſapoꝛẽ habet cõpoſitũ ex dulcedine ⁊ acredi ne et acuitate et amaritudine.⁊ q̃ hʒ ſplendo rẽ in laminis ſuis.⁊ q̃ naſcit᷑ in locis liberis. Oꝛta eni in loc termaꝝ:aut oꝛta ſingularis eſt mala. Calida ẽ in tertio gradu.ſicca ĩ io. ¶Eſt en cõpoſita ex partib igneis inſupſi cie dantibo ei acuitatis vebementiam. et ex partibo terreis aduſtis dantibo ei amaritudi⸗ nem. et ex partib gereis mediocribo dantibo eide dulcedine aliquid. Eſt eni inciſiua: vl⸗ ceratiua:aduſtiua:reſolutiu materierũ. at⸗ * tractiua ad exterioꝛa. ſubtiliatiua partium groſſarũ ⁊ viſcoſarũ adherentiũ.cõſeruatiua q putredine. Rectificatio. aſſatio acquirit ei facilitatem in ſoluẽdo.et pᷣparatio ipſi cum aceto poteſt materias grolſas adherentes ⁊ ſubmerſas facile expellre. * im huc modu eiꝰ in elxatione eſtm hũc modũ.Accipiunt᷑ lamia ipſiꝰ ⁊ ſe⸗ parat im inuoluunt᷑ in paſta ⁊ ſepelitir ĩ cine re calido. ⁊ coquitur ſufficiẽter ⁊ extrahitur ex paſta.⁊ adiniſtratur vbi opoꝛtet. ¶Mogus qũt aſſatõis ipſiꝰ ponitur invaſe luteo vitreato ſtricti oꝛificij.⁊ ſigill etur liga⸗ tione foꝛti cũ pergameno.⁊ dimutat᷑ diebo q⸗ draginta.? ppꝛie diebo maioꝛis eſtus.⁊ moue atur vas ⁊ mutetur viciſſim oĩ hoꝛa. ita ꝗ e⸗ qualiter in ſingulis partib⸗ calefiat. Deinde extrahat᷑ſquilla ⁊ admiſtret vbi opoꝛtet. Et qñq; miſcet᷑ ei poſt aſſationẽ tin de farine o⸗ robiq̃ntũ ipᷣa eſt.⁊ fiunt inde trociſe ci? fuant vbi opoꝛtet. ¶ Dodus auũt opationis aceti ſquillitici m ꝙ, Balien? narrau it. Accipiat᷑ ex laminis eiꝰ:⁊ ppꝛie qᷓ ſunt inter coꝛticem. ⁊ coꝛ ipſius quãtitas quã volueris.⁊ cõſue ſe paratim cũ filo. ⁊ dimitte ſiccari in vmbꝛa g quadraginta dies: ⁊ poſt hoc cõminue ipſa⸗ in fruſta: ⁊ pone ad omnem libꝛam eius aceti boni et albi libꝛas.vi. et pone in vaſe vitreo ſtricti oꝛificij.⁊ ſtringe caput eius ⁊ dimitte in ſole ꝑ alios quadraginta dies. Et poſt il⸗ lud cola ⁊ adminiſtretur vbi opoꝛtet. Et ſine ceſſitas vꝛgeret feſtinare:ſ. epeliat᷑ vas ĩ cine⸗ re calido vel arena calida cũ ſucceſſionæ.non repente ſed ꝓpꝛie inter hoꝛam ⁊ hoꝛm. ¶ Et dixit Paulus. Camina eius ponantur ſicut ſunt in aceto a pꝛincipio veris vſq; ad finem eſtatis in vaſe vitreo ſ igillato expoſi-⸗ to ſoli.⁊ poſt illud adminiſtretur vbi opoꝛtet Et ſcire debes ꝙ Squilla de decoctiõe ſub ſtinetrem mediorcem. ð ¶ Auicenna libꝛo ih caß de ſquilla. Sauulla B E . . ů 1 H eſt cepe muris. cuiꝰ folia ſunt ſicut folia lilij. lacertoꝝ ⁊ doloꝛilaterũ.⁊ puocat menſtrua: ⁊ hʒ oleu ad nigredinẽ declinans. eſt calida ? ⁊ nocumentũ qð infert neruis eſt modicũ ſicca in.ij.gra.⁊ eſt inciſiuum.⁊ in ipo viſcon Et eſt ↄtrariũ venenis. Fit aũt ſquilla hu⸗ P tas aduſtiua eſt. ¶ Sera. Illud ao eſt in me, midaſic. Accipit ex ea recenti cruda quantũ dio ſquille coquit᷑ in oleo:⁊ diſſoluit᷑ in eareſi vis:duplũ tamẽ.⁊ ad hoc qð accipetex ſicca na pini.⁊ ponit in ſciſſinꝭ qͥ fiſt in pedibo p-o z infundat᷑ ſicut infimditrapa: fundatſuper prter frigus: ?⁊ curat egs:⁊ coquit᷑ cũ aceto.? ipᷣm muſtũ:⁊ ponatur ĩ ſole quadragĩta diebo ri ex eo einplaſtꝝ ad moꝛſuʒ tyri.Et admini⸗ ectcoletur:et colatura reponat᷑. Hoc aũt q̃n⸗ ſti at ſquulla aſſata inplimis cõfectiõibo et in to fuerit antiquius tanto melius. Fit eti vi⸗ illis in b ingrediuntur ſpecies aromatice.? num ſquilliticũ hoc modo. Accipitur ſquũlla dat ex eq in potu qn volumꝰ ꝓuocare vꝛinꝗã. ⁊ mundatur ⁊ inciditur ⁊ accipitun ex ea vſq; in hydropiſi.: dat illi quiↄquerit᷑ de ſtſoma ad tres manes.· Et pici᷑up ipſam ex bono cho⁊ in cibis natat in eo et nõ digerit᷑.et daꝭ muſto ſtalie amphoꝛa vna.⁊ dimittit᷑ſex mẽ⸗ ad toꝛtiões ventrꝭ: ⁊ ad tuſſim antiquã et ad ſibo et poſtea colatet reponitur in vaſe.· alina: ⁊ .d ext abendũ ſanieʒ apectoꝛe.et pe· Et afert hoc vin ad ea q; ſupꝛadicta ſũt.t O ctus mũdificat a groſſis humoꝛibo.et ſufficit melius vinũ ſquilliticum eſt illud qð eſt anti ex ea pondus triũ onoloſac.⁊ admixto mel/ quũ.⁊ opoꝛtet ꝙ caueat᷑ potus eiꝰ ĩ febꝛibꝰ.? le cocto ⁊ facto inde lohoc comedit᷑.⁊ ↄuenit ¶ qñ in mebꝛis interioꝛibo ſunt vlcea. A9 ola que diximꝰ. ? purgat optime venrren Johannes Meſue. Solutione educit hbu P Qchimis groſſis viſcoſis. opoꝛtet tũ cauere moꝛes groſſos viſcoſos. Et dixit Haly cum Ab ea illos quibo vlcera vel excoꝛiatiões ſeu hoc etiam educit coleram nigram et cũ hoc vulnera in mebꝛis intrinſecis ſunt.Et qñ aſ iuuamentum magnũ eſt ad egritudines capi ſant ? liniunt cumn ea verruce que ðe acdas ⁊ tis: ſicuteſt cephalia et epilentia. ⁊ ppꝛie ᷣm bocdas: ⁊ claui? ſciſſure q ft vpter frig cõ omnẽ modum admiſtrationis eiuset verti⸗ uenit eis.ſʒ ſemẽ ei qũ terit᷑ ⁊ ponitur in fitu ge et ſcotomia:et oximel eius ponit materi ſicca.aut miſcet᷑ cũ melle ⁊ comeditur: mollit as viſcoſas facile ad expellendum:et ſubtili liden oſtij domus phibet animalia veneno; ¶ Etipᷣa qͥdem ̃m omnẽ modum admiſtrati Q ſa nociua a domo illa. Sed aceti ſquillitici onis eius cõuenit iuuamento magno egritu L gquando ſit collutio oꝛis cũ eo reſtringit gin? dinibo iuncturarũ et eſt medicina bona pul⸗ aufert putredinem ꝛ fetoꝛem oꝛis. npaꝛie electuariũ ex ſucco eiꝰ etmelle ſumptum rIi z ingroſſi indurat tracheqm: ar? lambendo clariſicat vocem.et ſimiliter oxi⸗ teria t ingroſſat eã.ꝛ aqminiſtrat ad debilira mel eius et acetum ipſrꝰ eſt ex medicinis bo⸗ tem ſtomachi:⁊ ad malicia digeſtionis ⁊ op nis ſpleni? groſſiciei eius.⁊ eſt ex reb pꝛeſer . lationis eius. ⁊ ad melancoliam ⁊ apoplexiãẽ uantibo coꝛpus a putrefactione:ꝛ ſeruantib⸗ Tüepeie frangit lapidem veſic. ißm in ſanitate ſua. ? acqrit vſus eius maci ¶ Et cõuenit ſuffocationibomatricis ⁊ apo⸗ em coꝛpoꝛi: ⁊ cõſeruar in iuuentut. ſtematibo ſplenis: ⁊ ad ſciaticam.et foꝛtificait ¶ Et acetum eiꝰ deſiccat ⁊ confirmat gingi coꝛ debile. ? reſtituit ei ſanitatẽ.⁊ melioꝛat co uam laxã et putridã. Et ↄfirmat dentes mo- loꝛem.? acuit viſum.⁊ pijcit in ainẽ.⁊ ↄuenit tos collurio ex ea.⁊ ſiſj potus eiꝰ eſt medici⸗ grauitati quditꝰ.Et vniuerſaliter eſt cõöueni na magna fetoꝛi eiꝰ faciens ipᷣm odoꝛiferũ.2 REt qñn ſumi in potu indurat trach 7 2 2 ens oĩb egritudinibo coꝛpis pᷣterq; ylcerib ſanoat doloꝛẽ ſtomachiet adiuuat ad digeſii intrinſecis. Et opotet ꝙ; det in potu: in ien onem. Et vſus eiꝰ ſᷣm omnẽ modũ admiſtra⸗ nio.? det pmo parũ ex eo.Deinde augeat᷑ in tionis confoꝛtat coꝛpus cui accidit laxitu⸗ doſieiꝰ paulatim donec ꝑueniat ad duos co do et mollificatio:et coloꝛem efficit bonum no8 plus. Ainũ ſquilliticũ conuenit mali Doſis potio aceti eus a 3.v. vſq; ad xij. Et groſſo ati 11 . ni ſplems ? ſciatice ⁊ cõmotionicerebꝛi?ẽ ma ¶ Auicenna. Oleum eius confectum cum ſoo qs eſt in ſomacho ⁊ inteſtinis:⁊ dolo ciſcieius a 5 ij vſq; ad. iſ. 2* lig habitudinilpꝗj ppan antad hygropilim. melle ponitm ſuper alopicimm etſerpiginem Etauenit vctericie ? ſtraguirie ⁊ coꝛroſio⸗ Eius acerü exalperat gurtur et indurat car⸗ niboꝛ inflarioilo ꝛ rugitibo ?⁊ paraliſi ⁊ opila⸗ emipſius et eſtbonum almati etoꝛeſmoni tionibo ⁊ rigoꝛibo febꝛiũ antiquaꝝ:⁊ attritiõi ct tuſſiantidautaeaauu.— . — „ eius quattuoꝛ ſpe lie vero non. ſed illa que comeditur eſt domeſti Dr Verbis —— Olatrum Pandecta. caplo. cccxxv. ſ Hames arab. vel Hupue. phataha⸗ lep. grece ſtrignũ vel cuculus velmo rella. Latine vero ſolatrũ vel vua vulpis. ¶ Sera.li. aggre.ca.Hames aucto. Dyaſc. Hames.i.vua vulpis.⁊ eſt ſolatrum. Dunt ecieſ. Ana comeditur. Alie ca.ꝛ eſt herba non magnahñũs plurimos ra⸗ mos.⁊ folia nigra ſilia folijs bedarog.i.oʒi⸗ mi. ſed maioꝛa ⁊ latioꝛa.⁊ habet ſemen rotun dũ cuius coloꝛ eſt viridis ⁊ niger.ſed qñ ma⸗ turatur fit rubeus.⁊ q frangitur inuenit᷑ in eo multa humiditas:⁊ granula que ſũt ſemi⸗ na eius.¶ Idem auctoꝛitate Halieni. Virtꝰ eius eſt frigida in ſcðᷣo gradu:⁊ nõ eſt humi⸗ da.ſed ẽ media inter medicinas qꝗ humectãt 2 que deſiccant. 2 ipᷣm eſt cõp oſitũ ex vrtuti⸗ bus ↄtrarijs: ſcʒ humida? icca.Et hoc quia in eo ſunt due ſubſtantie:ſcʒ terrea? aquoſa. Eſt aliud ſolatrũ qð ðꝛ Alkekengi. de quo ſu perius dixi in ca. xvij. de A. ¶ GBalienꝰ. viij. ſim. far. ca. de ſtrigno m tranſſationẽ arabi⸗ cam. Strignũ id eſt ſolatrũ ſomniferũ. Vir tus ſolatri ſomniteri eſt qð eſt fri.in.iij.gra.? facit doꝛmire.? habet /pꝛietatẽ ſimilẽ appi ni ſi qꝛ eſt debilioꝛ eo. Et idem Serapi. Eſt alia ſpecies ſolatri que ðꝛ ſolatrũ maniale.et eſt illud qð ðꝛ furiale:eo ꝙ facit furioſitatem ſeu maniã.⁊eſt planta hñs folia ſimilia folijs eruce.niſiq; ſuntiminoꝛa eis ⁊ ſpinoſa que ðꝛ caradis.⁊ habetvᷣgas longas egrediẽtes ab eius radice.x.vel.xij.Et longitudo eius eſt duoꝝ bꝛachioꝝ.⁊ in ſummitatiba eoꝝ ſunt ca pitella ſimili oliuis.niſi qꝛ ſunt ſuꝑ capit elꝰ- la ſicut pili ad modũ arboꝛis dulb. ⁊ ſunt mi noꝛa oliuis ⁊ altioꝛa.et flos eius eſt niger.et poſt floꝛẽ emittit velut racemũ.x.aut.xij.gra na habentẽ.⁊ grana ſunt rotunda:mollia:ni gra in mollicie vue ſimilia granis cuſſus. et habet radices groſſas albas concarias.qz longitudo eſt vnius bꝛachij.⁊ naſcit᷑in locis montuoſis:inter arboꝛes dulb. HPyperatione ¶ Serapion. Quando fit emplaſtrum cum folijs ſolatri ⁊ zuccar couenit ſoꝛmice ⁊ he⸗ riſipile.⁊ quãdo terunt᷑ contritione foꝛti ?⁊ mi ſcentur cum ſale.⁊ fit emplaſtrũ cũ eis reſol/ uunt apoſtemata que fiũt in radice auris.Et᷑ quando ſuccus eiꝰ miſcetur cũ ceruſa ⁊ litar giro ⁊ oleo roſarum. ⁊ mutatur hoꝛa poſt ho/⸗ ram: cõuenit apoſtematibus calidis que fi- unt in cerebꝛo ⁊ in capite nfantium. ¶ Et miſcetur ſuccus eius ſyef.quod ſumitur ad curſum humiditatum currentiumad ocua lum loco aque ⁊ loco albuginis. ¶ Et qñ diſtillat᷑ in aurẽ cõuenit doloꝛi eius. ⁊ fit naſcale cũ eo.⁊ cõuenit curſui humidita tũ matricis. ¶ Halie li.ij de cibis ca.de So latro olerũ nullũ noui habens tantã ſtiptici/ tatem quantã moꝛella.ergo merito vt alimẽ to quidẽ ipſo raro:vt medicina autem conti nue vtimur. efficax enim eſt ad quecunq; eſt opoꝛtunitas infrigidationis ⁊ ſtipticitatis. Alimentum autem pauciſſimũ habet. I¶ Et idem. Qirtꝰ ſolatri ſomnitferi eſt que fa cit doꝛmire.Et q accipit᷑ de coꝛtice radicis eins aureus vnꝰ:⁊ bibitur cũ vino facit doꝛ mire leuioꝛi ſomno q; gummipapaueris Et ſuccus eius pꝛouocat vꝛinam pꝛouocꝗ tione foꝛti.⁊ dantur hydropico ex ſemine erꝰ granaã duodecim ⁊ curatur.ſed ſi plus den; tur inducunt maniam. veruʒ cui accidit hoc ſi biberit mellicratum curatur. . uando admiſcerur ſuccus radicis eius cũ melle acuit vſum. . Et coꝛtex eius ingreditur iĩ medicinis nar coticis.⁊ quando coquitur vino. ⁊ decoctio eius tenetur in oꝛe ſanat doloꝛem dentium.? * „ P*α 8 vrmedicims ipſisſndigemus magis do bibitur ex radice eius. .i. inducit ſomnia 3.ij.inducunt furoꝛem:⁊ velut ebꝛietatẽ tribb .„ℳmℳ unt hocidem.⁊ eum occidunt.⁊ cura eius eſt mellicratũ.qñ bibitur ex ea qua ma:⁊ euomatur:⁊ fiat hoc ſepe. ¶ Et idem aucto. Meſehalach. Solatrum maniale eſt fri.⁊ ſic. in.iij.gradu.⁊ eſt plus ſti⸗ pticũ qᷓ; ois alia herba.Extinguit caloꝛẽ ig⸗ neum.⁊ fructus eius generat ſemꝑ ꝑmixtio⸗ nem ſen us.ideo opoꝛtet cauere ab eis.· ¶ Galienus. Virtꝰ coꝛticis eiꝰ fri.in fine ter tij.⁊ ſic.in.ij.pꝛope finẽ eiꝰ. Ande curat vlce⸗ ra.Alie vero ſpecies nõ ſunt alicuiꝰ iuuamẽ ti recepte interiꝰ.iĩmo ſi ꝗs biberit ex eo aure os q̃tiuoꝛ moꝛietur inde.⁊ ſi bibatur minꝰ in⸗ ducit inſaniã. Sed vnꝰ aureus aliqn nõ no) cet. Sed ſciendũ vbi iſta trãſſatio dicit gure us in greca tranſlat ione inuenit᷑ ʒi. ¶ Plateariꝰ. Moꝛella ? ſtrignum ? ſolatruz igem eſt Eſt aũt hec herba in. i. gradu frigi⸗ da ⁊ ſicca ⁊ etiã aliqntulũ diuretica. Scðm folia ⁊ fructꝰ eſt multe efficacie:exiccata mo dice Virtutẽ habet infrigitãdiↄtra ſplenis 7 epat opilationẽ.⁊ maxĩe yctericiã.Contra apoſtemata in ſtomacho vel in inteſtinis.vł epate dat᷑ ſuccus eiꝰ cũ aquaoꝛdei.teſte Dya ſcoꝛide. Penna eadẽ ſucco intincta epati fre quenter ſu ꝑponenda eſt eius calefactionẽ. ¶ Itemq; cõtra podagram calidã.vel etiam herba ipſius trita ſepiꝰ eſt ſuꝑponenda.Con tra calida quoq; apoſtemata in pꝛincipio ad repercuſſionem materiei herba ipſa ſuperpo nituntriug. acer. Herba quã greci ſtrignum dixere latini. Solatrum hic dicunt: vis eiꝰ frigida valde. Dicitur ouricule mire ſedare doloꝛem. Capitulum. cccſ. N Serali aggre.ca. Soꝛba. VUirtus eiꝰ eſt que reſtringit ventrem foꝛtiter. ¶ Galie.ij.li. de alimẽtis ca.de ſoꝛbis. Soꝛba⁊ neſpila ſti neſpila ppter hoc influenti ventri mag cõfe⸗ rens edulũ eſt.⁊ palam quoniã taliũ omniũ comedere parum cõuenit.non vt ficuum aut vugarum copioſe.Neq; enim vt alimento ſed . 5ͦèͦsäðä ntitas pluri um certiſſimũ ſi frequens vb HGalienꝰ. viij.ſim. far. ca de ſoꝛbis ſm frãſſa tionẽ grecꝗ. ydria:id eſt ſoꝛba omnib cogni ta eſt:terreſtrem ſubſtantiã dominantẽ:⁊ poſ ſidet modico ſubtili participat ei mirrto. Et dicit eodeʒ libꝛo capitulo quod incipbit Mis:id eſt arboꝛ ſoꝛbe.cuius fructus voca tur a multis oya cum.x.littera ſtiptica parti⸗ cipat qualitate.ſed debilioꝛi neſpilo multuʒ. quocirca ⁊ dulce eſt cum comeditur. et minꝰ neſpilo eſt ventris conſtipatiuus. Nalladius. Menſe Januario Febꝛuario ⁊ Marcio locis frigidis. calidis o Octo⸗ bꝛi?⁊ Nonẽbꝛi ſoꝛba ſerunt᷑ egregie.ita vt ma tura in ſeminario ipᷣa poma pangantur. ¶ Ego expertus ſum multas arboꝛes expo mis ſponte ꝓgenitas.⁊ in creſcẽdo ⁊ in feren do extitiſſe felices.plantas etiã ſi qs ponere voluerit.habebit arbitriuʒ dũmodo calidis ſti locis menſe nouẽbꝛi:temperatꝭ Januario yy pticant quidẽ ambo.multo aũt magꝭ ſoebis. febꝛuario.frigidis marcio inclinantẽ diſpo nat. Amat ſoꝛbos loca humida montana.fri gigdis ꝓxima ſolũ pinguiſſimũ. cuius indici⸗ * * cunq; naſcat. — Item menſe Apꝛili ſoꝛba inſerütur in ſe. in G . —— = =— = —— „ „* . 2 3* 4 2 . ſOlgdanella. Pan.ca.cxlvij. Chachille Arg.grece aʒar.latie vᷣo ſoldana vłſol? milis vſnen. niſiqꝛ eſt maioꝛ.⁊ hoĩes qͥdeʒ co cam qᷓ eſt in ea. ¶ Et idẽ ancto. Aben meſuay uocat vꝛinam. medũt eũ cũ ficub ſiẽ comedunt᷑ olera alia z= fo. eiꝰ aſſilant᷑ folijs naſturcij ⁊ ipᷣa eſt ampli⸗ oꝛis humiditatj q; cicerar magis aquola. Capitulum. ccccluii. Iſið, Scolopendrgs Hyperationes ZSera. auc. habix. Chachille.i. ſoldanella oꝛit᷑ in ſterquilinijs. ⁊ ẽ herbaſilis vſnen.?⁊ nꝰõ eſt vſnen.⁊ eſt ĩ ea aliq̃ caliditas ꝓpter ſuã ſal ſedinẽ.⁊ eiꝰ ſalſedo eſt ſalſedinis baurach. B Et bʒ ꝓpꝛietatẽ laxandi qquã citrinã: cũ bis bpirt᷑ ex ea aq̃ eiꝰ. et nõ opoꝛtet q bulliat ſuper ignẽ.qꝛ amitteret vᷣtutẽ.ſʒ det᷑ in pom de eiꝰ ſucco ſine ebullitiõe.Et qᷓntitas q̃ dat᷑ de ea ẽ· ab vnatertia libꝛa vſq; ad vuas pꝑtes libꝛe cũ 3.x. zuccari albi aut rubei foꝛt mubedinis qd eſt. qꝛ rubeũ cũ lebleb.i.volubilis et cũ fumo terre.⁊ cũ cachille foꝛtioꝛis virtutis eſt qᷓ; al⸗ bum. Et idem aucto. Iſaac benaram. Ca⸗ chille eſtherba ſimilis cicute in oꝑatiõeſua. Z eſt calida ⁊ ſicca.cuiꝰ ppꝛietas eſt ꝙ aufert eructuationes coꝛruptas.et aqua eiꝰ purgat aquam citrinã. ⁊ ↄfert tumoꝛibo ventris ⁊ de⸗/ bilicati epatis ? eſt ↄueniens nutrimẽto.⁊ hʒ operationẽ in ſtomacho /ꝓpterviſcoſitatẽ pau . 2 . . .. . Peopꝛietas eſt laxore quã citr inam ſubito. doſis eius eſt aq̃ttuoꝛ partibo lb.vſq; ad par tes duas abſq; ꝙ buliat.¶ Et idem auct. Ra ſis. Soldanella purgat aquam citrinam ?. ꝓ½— ſdðꝛ eo ꝙ folia ei ſcolopendro aiali ſli milia ſunt.naſcit in petr? humidis. t caulẽ nec ſemẽ nec floꝛẽ pʒ cliaci aſupſicie viridia ſunt ſubter rufa? lanoa. Dperationes ¶ Idẽ Iſi. Splen curat.vñ ⁊ ſplenos dðꝛ. ¶¶ Actoꝛ. Scolopẽdria ſᷣm phiſicos ipᷣaẽ q̃ᷓ vulgo ligua ceruina ᷣr ¶ Raſi in Almãſoꝛe. Sacuinſimdirion.i.ſcolopendria calida (. ſpleni groſſo ⁊ ſtranguirie ac lapidi remedui gaffert.¶ Aui. Scolopẽdria ca. eſt in pᷣmo. ſic ca in.ij.ſubtilis reſolutiua.Cõfert ſpieni mag gnikfice. Cõfert etiã ſingultui ⁊ xctericie.fran git lapidẽ in renibo ⁊ veſica.Et ðꝛ ꝙ ipa ẽ her ba Eeenenaarifurinlbei⸗ fontii. ¶ Quidã aut dixeruũt ꝙ'c ſpẽs ſquille. ytem virtus ſcolopendrie habet eandẽ virtutẽ cũ getarach⸗quare lege capitulũ.cx. de. c. „. *. A D ceakxt lubue. bʒli Capitulum. cccclixr. Trophularia. Pandecta. Scrophu ſ dlAaria. Kaſtrãgula. Strãgularia idẽ. Paulus ca.de ſcrophularia berba ẽ ne mundate albe mittentes lac:· OPbperationegs Adeʒ · oqulus. Radix illa dicitur ſcrophu lis medico. ſ ſiigia. Sera.li. ag. ca. melachac.auc. Dvyaſ.Eiꝰ ſpẽs ſunt tres.ſ.liqͥda:ſic, –R ca ⁊ kearmitaꝝ.vñ arboꝛ ſtoꝛac magna qyo .„ lia eiꝰ ſunt folijs ſilis ſeilẽ.i.lilij.hʒ fructũ al⸗ medit.⁊ eſt ĩ eo amaritudo.iteriꝰ eſt nucleus Pinguis ſicut nux.⁊ expmit᷑ ab eo oleũ.ꝛ co2ꝛ tex huiꝰ fruct⸗ eſt ſtoꝛax ſicca.⁊ gũmi buiꝰgar boꝛis lubue eſt ſtoꝛax kearmitaʒ. ? latine vo hñs folia tenuia ⁊ ſubtilia.que cũ flectuntvt frrangant ſtridẽt.⁊ iõ multis ðᷣꝛ caulis ſtrido⸗ lus. et radices ſunt ei ſatis ſubtiles in quibꝰ adherent radices rotunde. ſicut ſunt auella⸗ gnũ q aſſimilat ligno ſarco.fo catur calamita.i.bona gutta.a calos qð ẽ bo nũꝛ mita qð eſt gutta.inde ſtoꝛax calamita.i. bona gutta. Et alio noĩe vocat᷑ ſigia.⁊ eſt gũ mi albũ foꝛtis albedinis.⁊ vocat᷑ gũmi illud lubue kearmitaꝝ.⁊ melioꝛſpẽs oĩm eſt illud gũmi lubue.Et melioꝛ ex ſtoꝛace ſicca eſtru⸗ bea q̃ aſſilat᷑ maci.⁊ deterioꝛ ex eaeſt illa q̃ eſt gridanigra. Suba vo ſtoꝛacꝭ ſicce q̃ non hʒ oleũ admiſtrat᷑ in ſuffumigatiõibo.Et iſtã ro⸗ mani vocãt cõfict am vel coʒubꝛũ.⁊ eſt oleus· dqd5ð ingredit᷑ in vngẽtis balneoꝝ.Et melioꝛil lan ſpecieꝝ eſt lubue muſcatũ.et eſt gũmi al-⸗ P bi albedme mixta rubedie.2 poſtea eſtſicca Ca I.. „ Aꝗ9aue clarificat nõ habens oleũ.et eſt ſpiſſa ru⸗ Capitulum.icccclx. Laoꝛax latine. Ara. melachac Grece bea.⁊ deterioꝛ ex ea ẽlenis nigra.⁊ lubue mu ſcatũ eſt lubue kearmitaꝝ.Et eſt notuʒ apud chꝛiſtianoſ.⁊? ẽ ſtoꝛax Rearmitaꝝ:id eſt ſtoꝛax calamita:⁊ rubea gũmoſa.⁊ eſt gũmi. Sub⸗ ſtantia vero ſtoꝛacis ſicce que non hʒ oleum vtunt᷑ chꝛiſtiani in eoꝝ eccleſijs ⁊ ſuffumiga tionibo.⁊ vocant eã confictã vel coʒubꝛum.⁊ bu magnũ ma oꝛẽ qᷓ; auellanã ſimilẽ. punis vccerioꝛ ex aelſt nigraqaeoſoniat errarui albis duos habentẽ coꝛtices.qͥꝝ exterioꝛ co re ligni.Et idem auctoꝛitate Dyaſ. Stoꝛax liqda eſt pinguedo myrrhe recẽtis:vi appa⸗ ret in ca. Pyrrha.⁊ extrahit᷑ a myrrha.q; te runt ea cũ aqua pauca:⁊ pemunt eum coꝛnu 12 eſt boni odoꝛis.⁊ ingreditur in cõfectioni⸗ bꝰ.⁊ ſola etiã ſine aliqua admixtiõe olei⁊ pa de⸗ u ſl lis ic n N iui nich ſcd vin d n ios mn uH 8 N O 2ujuenit coartationi matric,.? ꝓuocat mẽſtrua. qñ deglutit᷑ cĩ pauco gũm albotin mollit ve trẽ mollificatõe leui.⁊ miſcet᷑ cũ aliqbo vnguet⸗ reſoliniuis. ⁊ eti oleis q reſoluũt laiſſitudine;. Et admiſtrat aſſata ⁊ toꝛrefacta ⁊ aduſta.⁊ ol rũ er ea eſt multe vᷣtutis ⁊ calefacit.ꝛ calefactio eideſt ſilis calefactioni mirre ⁊ oleoꝝ calidoꝝ ⁊ ſiccoꝝ. Et ſtoꝛax liqͥda vocat meth. ⁊ methexp mit᷑ ex gũmi arboꝝ qᷓ aſſimilãt᷑ arboꝛibocitonio rũ:qð gũmieſt mirrha.qð inuenies ſi legas ca pitulũ mirrha. Sʒ ſtoꝛax kearmitan ẽ lachꝛy mũ arboꝛis eiuſdẽ noĩs.cuiꝰ vᷣge intra cãnicu⸗ las oꝛtũ ex ſe emittũt ſcobẽ ſileʒ ſerre q̃ cauerna te lachꝛymũ ꝓfluunt eiꝰ diſtillatũ in terrã 2ue⸗ niẽs eſt. illa ãtq̃ ꝓcedẽs vᷣgis inheſerit cũ ſicca tur mũda eſt ⁊ ſatis alba.Dehinc flaua fit ſolis cauſa ⁊ mucoſa.Et melioꝛ exea eſt pinguis ru⸗ bea ſilis reſine pini:⁊ ſũt in eafruſta alba.⁊ re manet in eo odoꝛ bonꝰlongo tꝑe.⁊ qñ frangit᷑ emanat ab ea humiditas qᷓ eſt ſiẽ mel. Sʒ illa qᷓ eſt nigra ⁊ ſicut furſur eſtmala.⁊ iam inuenit in ea gũmi ara bico coloꝛis clari.cuiꝰ odoꝛ eſt ſicut odoꝛ mirrhe.Et paꝝ qͥdem inuenit᷑ de h gummi. Et adulterat᷑ ſtoꝛax cũ ſerrature ligni putrefacti cõmixti cuʒ melle ⁊ reſiduo.et ſubᷣa mirrhe vyreos pulueriſata ⁊ alijs reb ſcʒ cera et adipe.ſʒ illa que nõ eſt adulterata habet odo⸗ rem aculuum. Halienꝰ. viij.ſim. far. ca. Stoax. Virt? eſt calida.⁊ que mollificat ⁊ maturat. Dixit in qͥnto epidimiaꝝ.qꝙ eſt vna ex rebus moꝛtiferis ſic iuſquiamus ⁊ mandragoꝛa. I¶ Et idem eoð li.ca.ſtoꝛax. Ealefacit ⁊ mollifi⸗ cat ⁊ digerit᷑.vñ licʒ Aui.li.qj.c.de ſtoꝛace:dicat alter modum factionis ſtoꝛacis: Serapioni iñn magis credẽduʒ eſt. qꝛ magꝭ expertꝰ. Ande dicit Auiceñ.ꝙ ſtoꝛax hu.alia eſt que excrabi p ſeipſam gum.⁊ eſt ſtoꝛax calamita.et alia eſt Qq extrahit̃ cũ decoctõe.ꝑ ſe ãt extracta ẽ citrina 6 q̃ ꝑ decoctõeʒ extrahi eſt nigra.⁊ eſt ſtoꝛax ii quida.⁊ ſex huiꝰ eſt ſtoꝛax ſiccꝗ.⁊ eſt conficta Yel coʒupbuum. Auerrois.v. Colliget. ca. ð ſtoꝛace. Stoꝛax calamita cali.in.ij.ſic.iniii. *„ Item curat tuſſim coꝛizam et bꝛancos et raucedinẽ.⁊ ꝓpuocatmẽſtrua qñ bibit᷑ ?⁊ qũ ſup ponit᷑ matrici.⁊ fumꝰeiꝰeſt ſilis ſumo olibani. Sera.auc. Dyaſ. Virtꝰ eius ẽ calida.molli ficatiua. maturatiua. ⁊ ↄuenit tuſſi ⁊ catarro et coꝛize ⁊ raucedini qñ bibit᷑et fit ex ea naſcale ligit᷑ fumus eiꝰ ſicut ſumus olibain. E idem auco. Albugerig. Conuenit doloꝛi pectoꝛis ⁊ pulmonis.⁊ delet coꝛi am⁊ retinet Tardillimogerminegaminatſuber ae⸗ Loncl⸗ ponit᷑:⁊ diutiſſimeſernat᷑. Seruatur aũt diutiꝰ ventrẽ. ꝛ aromatiſat ſtomachum. ⁊ ↄuenit ven toſitatibo groſſis ⁊ nodationibo membꝛoꝝ.Et qñ bibitur aut linitur exterius: ⁊ vlceribo con⸗ uenit ſcabioſis humidiis. Et idemauct. Ata bari. Fumus ſtoꝛacis eſt bonus catarro multum. ⁊ ſtoꝛax eſt calida ⁊ ſic ca et ſtringit venren. ¶ Platearꝰ. Stoꝛax eſt calida in pᷣmo gradu ſicca in ſecindo.⁊ alia quidẽ eſt calamita. alia rubea. alia liqͥda. Quelibet illaꝝ eſt gũmi arbo ris in Indi naſcemis. Stoꝛar liqda reperi in calabꝛia. Stoꝛax vero cal amita ð nõ a ca lamo:ſed a calo quod eſt bonum:⁊ mita qð eſt gutta.qſi bona gutta.ꝑ decẽ annos durat. ¶ Eligendaeſtiſta que ſubrufa eſt vniuſq; co loꝛis per totum.⁊ ſapoꝛe pontica ⁊ ſubamara qui malaxari poteſt in cera. Que autem dul / cem ſapoꝛem hadetſophiſticata eſt. Nam vrim illiricam cum melle conficiunt ⁊ ſtoꝛacemcala mitam(vc ſophiſticet᷑)addunt. Sed diſcernit quia talis ha bet dulcedinem nimiã.⁊ ſimani⸗ bus tractet᷑: ſtatim fit humida ⁊ parũ viſcoſa. SDi vetus eſt cum malaxatur pulueriſat᷑. Sed ſtoꝛax ru bea plus accedit ad ruboꝛeʒ. effectus ſimiles habens. Stoꝛax vero calamita maio⸗ ris eſt efficacie. Virtutem habet exponticitate ↄfoꝛtandi.⁊ ex qualitatibus ſuis cõſumendi. Cõtra debilitatem ac frigiditatẽ cerebꝛi⁊ ca tarrum ex eamalũ infoꝛmat᷑ ⁊ naribs aponit Caphala ex eadem facta ſuꝑ dentes laxatos ⁊ gingiuas ↄfoꝛtat ⁊ conſtimat. Fechnpa ſtrumereiuſem oleo ſactum contra frigiditatẽ ſtomachi valet ſtomacho ſuperpo⸗ ſitũi. Itemotra frigiduatẽ ſtomachi: 2 Ptra fri⸗ gidũreuma capitis dankt pillule toꝛacis. ¶ Suffumigatio ex eade dem facta perinſerio⸗ ra pꝛouocat menſtrua. Valet etiam ſuffumi⸗ gario exeadem ſacta ꝑ inferioꝛa.ſi fiat pina in ferius contra marricis ſuffocationẽ. Siſupe⸗ rius ↄtra ſui pꝛecipitationem. Liquida ſtoꝛax ſtoꝛax rubea calamig. —ð (Capitulü ccclęf eceethymologiarum. Subere eſt arboꝛ ex qua validiſſima coꝛtex natatoꝛius extrahitin. ſic dicta:qua ſi ſubedies.eo ꝙ fruci edunt. Poꝛcoꝛum enim ſunt alimenta nõ ho⸗ minum. Plinius li. xvi. Olandem ſert ſuber ſicut quercus et ylex. fungoſam carnem nigi⸗ lie. ¶ yſidoꝛus libꝛo s8 eiꝰ ſues dius tradit fieri ſubere: ſicut eſculo ⁊ ruboꝛe. — is. maxime ↄlra tineã 5 pitt. Et incipiente byeme truncumemittit. Sil ueſtrẽ generi folia nõ decidunt ſuberi ac buxo Et eſt coꝛtex carnoſus ſuberi ac pplo. Suber tempeſtiue cela toꝛquet ſeſe undiiq;. Caricem vetuſtatemq;:ſentit hec arhoꝛ tardiſſime. ſicut ? glandes atz caſtanee. Ceterum in aquis nõ fluctuat ſuber ſi dematur coꝛtex. Eſt at ſuber arboꝛ minima. glans eius peſſima? rara.Coꝛ textm̃ in fructu pꝛecraſſus ac renaſcens.atq; eti in denos pedes vndiq; explanatus. q· linius. Alſus eius marime nauiũ ancho/ ralibus. piſcantunnq; tragulis. tecadoꝛũ ob⸗ turamentis conuenit. Pꝛet Pꝛeterea in hyberno fe minarũ calciatu.quãobꝛem greci coꝛtices ar⸗ boꝛum appellat. ¶ Sunt ⁊ qui feminam ylicem vocant.Et vbi non naſcitur ylex.pꝛo ea fubere vtunt. In car⸗ pentarijs pꝛecipue fabꝛicis. vt circa helyn⁊ la cedemonem. Hec in ytalia naſcitur tota. aut omnino in gallia. ¶Idem in lib xxiij. Suberis coꝛter tritus et alido ſanguinẽ ex aqua calida potus ex vino cali creantibo magnopere laudat᷑. „ CLapitulii etrlleh. AUmach. ſolatean.. Sumacbeſt en/ inſdam arboꝛis fructsſimilie granie. Eex quiminpar pannua rubene lt mirxtione qz ſumach ſophiſticant illa ana. Eſt aũtſumach fri. in. ij. gra ſic. in. iij. Per annos q̃ttuoꝛ ſeruat᷑. Virtutẽ bʒ ↄſtringedi:⁊ incitat appetitũ.¶ Pandecta.ca. delviij. Dumach la⸗ tine.arabice adiutoꝛ vel barſo. grece riſkitin. ¶ Sera. in li. ag. ca. ſumach. auc. Dyaſco. Eſt planta naſcens in locis ſaxoſis habens ſolia longa. ⁊ habet ramos altos.⁊ fructum in race mis quoꝝ coloꝛ vergit ad rubedinem ſangui nis.⁊ gra na ſuntin racemis in magnitudme q⸗ noꝝ lenciſci.et aliquantulũlata. Juuamentuʒ eius eſt in coꝛtice grano. Pperationes. ¶ Et ideʒ anctoꝛitate Galieni. Melius quod eſt in tota arboꝛe eſt coꝛtex grani eius Et ſuc⸗ cus eius quando exiſtit in eo ſapoꝛ ſtipticus.? virtus eius eſt que infngidat in ſecundo ⁊ de⸗ BGalienus viij ſimpli.farma. capitulo de 6b,„ mach.ſm tranſiatoneʒ grecã. qð incipit Riſ⸗/ kitin. id eſt ſumach. fructuoſa plantaꝝ ſtipti⸗ cat ⁊ ſiccat. Vnde et cerdones ad ſtipticandũ ⁊ ſiccandũ coꝛia vtunt᷑ bac planta.Etpterea — „ — —- NL % f1 De Lerbis. nom inat viſo depſica.i. eoꝛiop aptatiun. Melr ãt fructus er maxĩe ⁊ ſuccꝰad vtilitatẽ vemũt.ſufficietes auferre exiſtẽtes qualitates. Eõcoꝛdat ãt ⁊tot qͥm ptẽ yſus ſenſui.et ᷣm guſtũ. Erit igit᷑ 2 farmacũ ſiccatiuũ qͥdez in tertio gradu: infrigdatiuũ aũt ex ſecũdo. Koõcra vomitum ex caloꝛe. ſpongia mtincta maceto decoctiõis eius oꝛi ſtomachi ſuperpo nitur. Cõtra diſſinteriaʒ inferioꝝ inteſtinoꝛũ . vicio factã puluis eius cũ aqua decoctiõis oꝛ⸗ gei conficuur:ac ꝑ cliſtere inijctur. O. Fit etiam emplaſtrũ circa pectinem ac renes ex eiuſdẽ puluere ⁊ ouialbumine ⁊ aceto. Si 68 vero ſuperioꝝ vicio ſiat aqua decoctionis eius veul ſaliem puluis datur. ⁊ carnes in aqua de⸗ coclionis eiuſdem decoquentur. Cõtra fluxum ſanguinis e naribus.medul⸗ la ſambuciin ſuccoſa nguinarie intingit᷑ ⁊ pul uere ſumach aſperſa nariboimmititur. dꝛa ganiũ ⁊ gumi ara bicũ ꝑ nocteʒ cum pᷣdicto puluere dimittant᷑.⁊ maſtix cũ aqua roſaꝝↄfi⸗ ciat᷑. Indeq;pillule foꝛment᷑quas patiẽs ſub lingua teneat: ⁊ paulatim tranſglutit. Cõtra diſſinteriã iteꝝ ex vicio ſuperioꝝ inte ſtinoꝝ puliis ſumachi olla cũ anathaſia dat᷑ Suppoſitoꝛiũ q; factũ exilla vel tali puluere? qnathaſia ↄtra fluxũ valet menſtruox. Cõtra pꝛuntũ oculoꝝ ex caloꝛe ⁊ humoꝛe la uant᷑ oculiex aqua decociõis eus. — 7 —— Capitulii creclenſ. 8 Abpo. Pãdecta.li. dcxiiij. Sabon. id eſt ſd foꝛmicaniũ. Latine ſapo. VUñ ſapo fit — . — — . . * . . . 2* Ad apoſtemata maturãda ſapo magnũ pꝛe⸗ ¶ Cõtraemoptoicã paſſionẽ e vicio ſpũalium ex foꝛti lixiuio 2 qcũq; pingnedie. Cuiꝰ multe ſũtſpẽs.Eſt em̃ ſpatarenticꝰ: qͥ ſic ðꝛ eo ꝙ inci⸗ qgit in ſpata.æ iſte vocat᷑ iudaic:qͥ iudei lauant ſericũ.Et eſt aliꝰgallicꝰ ⁊ aliꝰ muſcatus.⁊ aliꝰ mollis ⁊ niger.⁊ vocat᷑ ſparatencus. BPbperationes. ¶ Sera ige. Sabon. auc. Pauli. Virtus erdeſt q̃ abſtergit ⁊ purificat.⁊ eſt calida ⁊ vlce⸗ rat coꝛpꝰ.⁊ eſt foꝛtis in B.⁊ eſt bonũ ad matu⸗ randũ apoſtemata dura.⁊ adtollendũ ſaniem. ⁊ ad mollificandũ apoſtemata dura. ¶ Et idem auc. Raſis.Eſt calida ⁊ vlcerat coꝛ pus.? eſt foꝛus in hac operatõe.Et ſi admiſcet cũ alijs medicinis calefacit mediocriter. ſidiũ eſt. tamen cyrurgicis caute vtent ne ni / miũ ante maturationẽ coꝛrodeł᷑. — 2 *. . . . . — . 2. * Aunnngacetũ.Oyaſ.Ta nacetũ eſt ſye ceiies artemiſie: que tagetes noiat᷑. Leſttenera ſemen habes minutu: nã baſti folis plena naſeit in llocis mediterraneis ⁊ altioꝛib: flo rem mellinuatch tenuem ꝛ iocundoꝛe Hec a grecis vocat tagetes vel tanaceiũ.⁊ aliqͥ eã vo⸗ cãt athanaſiã.vel ſᷣm quoſdã thonaliaff, . 1 ½ U„ n 8 businremtoeexiſtentito. ? ad calefacte rrctoͦes iecudtan ergo thanacetꝗůꝗAü. 1: id eſt tapſia quidi dicunt p eſt x Et hec qñ ponit ir ſumimboinebꝛi⸗ Etmeloo ex eo eſtillad bʒ ſubtile corrice ? in ſapoꝛe eius eſt acuitas parua.⁊ doſis eis ſim/ ., — = . ” . . . —” Dyaſ. Arthemiſia qᷓ tanacet veltagetes d⸗ facit ad veſice doloꝛẽ ⁊ ſtrãguiriã.ſucco dato et vino. z. ij. febꝛicitatiex aqua ca, ciatis, ij. potui datur hic ſuccus.i¶ Tunia cũ axungia ⁊ qceto coxaꝝ doloꝛi medicat᷑ ligata vſq; ad tertiã diẽ. ¶ Atin antem hilarem facias intendet ſuffi⸗ 28 . 2 tet.et hularioꝛem faciet infanrem. ¶ Bal. Om̃es ſpẽs arthemeſie pueniũt lapidi⸗ .7 ad calefactões ⁊ex⸗ „ . WW. „8 W Alpia. Panecka ca. dxlvij. Deza bo/ . 1 „„* . qrepi? in India eni Coꝛteretterioꝛ hʒ inuamẽ ñ in mecicina in volonto uncturau. inboinebꝛiat piſces 4 plicis cum ʒuccaro eſt ar ens vuus. ſupterrã ſallẽs.i.bꝛachiũc ubens eſt Frondes bʒ virides aliqntulũ coloꝛi plumbeo ptinentes. Coꝛiex aũt radicis eiꝰ ruffus.nigre ſtas tenn — iateari. Tapſig in tertio Sdueſt ca. et ſic. P tres annos ſernat᷑. Radix ei medicine cõpe⸗ ecundario per ſeceſſum.— citꝑ vomitũ:ſecundario per ſeceſſunm. ¶ In medicinis vomitus maxime poniti. ſʒ teritur. O poꝛiet ꝙterens maxime faciem et 17. ſticuloſq;(quia ciio inflantuur. ¶ Quod ſi aliqua inflatio euen erit infundatur pannis in aceto.⁊ fiat inde partis in frigidita⸗ te fricatio. Vel idem fi⸗ Virmem babet humoꝛes diſſoluendi ? ad in perficiem coꝛpoꝛis attrabendi: in groſſam ve toſitatem reſolnenll. ¶ Pli. li.xij.apſiam Riii xih. apſiam vocaueredd ſemenfe⸗ ſz ſui gener s feniculi folijs inani caule. nec ba buli logitudinem excedente. Seme qlle ſernle Radix candida. inciſa lac emanat.et contuſa ſucco abdicat om̃ia venenata.Quippe ſod „— „ tibetiaʒ nocet ſiminima aſpiret aura intume⸗ * . ſcunt coꝛpoꝛa.ſaciemq; ignes acri inuadunt. 7 ob id ceroto pꝛius illiniunt. Quibuſda tñ moꝛbis auxiliari dicũt medici pnmꝛtxtã alijs. Itẽ in alopitijs.ſugillatiſq; ac lis⸗ nẽtib. ſeu vena remedia deſint: vt ſcelera cõtre ctẽt. Sʒ iſta pᷣtexuerũt noxio inſtrumẽto. tãtũ q; in pudẽdi eſt vt venenũ oꝛtis eſſe ꝑſnadeant. ¶¶ Tapſia eſt in africa vehemẽtiſſima. Quidã pꝓ mefles caules incidunt. Et in ipᷣaradice ex⸗ ocinos cooperiat vt parum aut nibil videat(te t eum ſucco et trahit. cauant q̃ ſuccus cõfluat arefactũq; tollũt. Alij foliũ radicem in pila tundunt.⁊ ſuccum ĩ ſole coactum etiz in paſtillos diuidunt. ¶Igem in libꝛo. xxvi. Ad lichenas vtuntur ? tapſie radice cum melle trita.anguine et arge⸗ monia medetur in vinoſumptg. Konſtantinꝰin li graduũ. Capſia eſt herba achiũ./ cui coloꝛ rubens eſt dini parũ attineos.ſʒ intus eſt citrinꝰ.Hic coꝛ tex medicine ↄgruit. Calidus ⁊ ſucc in tertio gradu. Groſios ⁊ viſcoſos humo:es attenuat. c valet ſciaticis ac podagricis ſegmaq; viſco ſum vbicũq; fuerit purgat. Oiſcetur ⁊ medici nis empetiginiõ. Moꝛphee atq; ſcabiei. cola⸗ tinus em̃ eſtac mũdificatiuus. Dyaſcoꝛides. Tapſia dicta eſt eo q in tapſo inſula in pꝛimo muenta eſt.frutex eſt illi feni⸗ cule ſimilis.habens folia ſimilia maratro. ha⸗ nes in qb ſingulis ſunt capitella ſicut in aneto. flos at eſt niger ſiue mellinis. ſemen⸗ q; latũ ferule ſimile ſʒ ſninꝰ. Radix eſtilli alba * 2⁊ maioꝛ.coꝛiũ bñs groſiim. ⁊ in odoꝛe viſcida. S= ☛ndn6% SS — ☛ SS — . 12 Kl ECE . De Herbis. ſit? q manꝰ? ſacies ebnliẽt. vtꝰc ei ca catartica. Pceii radic erꝰ ſuccĩ ? lacheymũ accepta mulſa ſuperiꝰ⁊ in eriꝰhoĩeʒ pin gat.plꝰtñ iuſto accepta necc in fert. CPun gario ißi? voloꝛẽ miti gat lateris.Aſmaticꝭ opitulat᷑ his etiã qͥ putri⸗ d habẽt ſputü medicat E ſt t dieta ei cretica eiuſq; potio dãda eſtecis: aum cottur ad mixta. adix eiꝰ: lachꝛymũ tantã bʒ caliditatẽ vt nul lahabeat cõparationc. ¶ AUnñ ſuccꝰeins capiti ſupunctꝰ alopicias emẽdat.⁊ radix eiꝰ viridis infricata idem pᷣſtat. liuoꝛes etiam detergit. ¶ Succus eiꝰ addito libanotide ac cera eqᷣli põdere oĩa pᷣdicta põt facere. In q̊libet ãt oco poſitꝰ nõ debʒ ampiiꝰ eſſe q; duab hoꝛis. Sed ante ⁊ poſt loca fouẽda ſunt aqͥs calidis lenti⸗ gines mũdat.lepꝛas limpidat.puſtulas purgat maxie mixto ſulphure vetenis laterio aut pul⸗ mõis doloꝛes curat. Arteticos ⁊ podagricos maxie iuuat. Nudis locꝭ ĩpoſitꝰea veſtit.ſʒ fo⸗ mẽto id facit. hũoꝛes etiã de ꝓfundo violenter exirabi.ſicq; dyaforeſim facit. Coapitulu. cerclef. Auj3ꝓariſcus domeſtic. Plininsli. xi. t Lamanx eſt arboꝛ craſſiſſima hũs folia nũiq; decidẽtia.¶ Idẽ li. xriiij. Tama⸗ ricẽ arburantqdã eſſe miricẽ.¶ Aui. In tama N Succus erꝰqñ colligt᷑ colligẽs nõ ſic ̊ ventũ riſco eſt ſtipticitas ⁊ apertio ⁊ mũdificatio abi⸗ q; vehemẽti exſiccatione.Eterꝰaqua ẽ abſterſi ua ⁊ deſiccatiua.cuiꝰabſterſio plł? eſt eiꝰ exic catione.⁊ erꝰexſiccatio eſt cũ ſt pticitate.ſʒ ſfru ctus ei vehemẽtioꝛis eſt ſtipticitat:. In tama/⸗ riſco qͥdẽ eſt ſu btilitas pauca.⁊ qnq; admiĩſtra tur loco eius viridis galle. „ Operationes. ¶ Auic.Eiꝰ decoctio embꝛocat᷑ ad pediculos: ⁊ ſterficit eos. Exeiꝰ folijs fit emplaſtꝝ ſuper apᷣata finxa.Eiuſq; fumus variolas exſiccat ⁊ vlcera hũida.qdð ex eo tritũẽ ⁊ ei cinis ſpargit᷑ ſup aduſtionẽ ignis. Fructꝰ eiꝰ ⁊ cinis vlcera diff cilia exſiccant:⁊ carnẽ additã coꝛrodunt. ¶ Decocno folioꝝ ei cũ vino ↄfert doloꝛi den tũ.oꝛe ex eo collu o:phibentq; coꝛroſionẽ eo⸗ rũ ꝓpꝛijs fructibo. Iterũ eius fructus ſtat loco galle etlicij in egriudinibus ocui. ¶ Cõ ert iteꝝ antiq̃ ſpito tamariſcꝰ.⁊ phe fru⸗ ctus eiꝰ. Rami eiꝰ in aceto diſſoluti ↄterũt ſple ni.emplaſtro ex eis ſaco.ad ſpieneʒ q̊ʒ bibitũ vinũ in qͥ decocta ſunt ſolia eiꝰ ac virgulta. ¶ Etex eius ligno faciunt ſibi ſplenetici vaſa. Deniq; conſert ſolutioni an ique.⁊ ad Re matrcis.ſedeturq; in eius decoctione. Bibit᷑ tearius. Tamariſcus ca.eſtei ſic. q; fructus er qͥ enã cõfert moꝛſui rutele. Pla⸗ Uinum decoctõis ei volet ad opilationem ſpenis ⁊ epatis:ſtranguiriq ⁊ diſſinteriaʒ. Eſt em diureticũ. Puluis eius in cibis poſicus ad eandẽ valet. Yrequens eius bibitio in vaſe ta livalet ad idẽ. Coꝛiex maioꝛis eſt efficacie. ¶ Pandecta.li.xix. Athel vel tb rmeʒit Ara ¶ Gera.li.ag c. Athel.i.tamariſeꝰ domeſtica. ⁊ eſt arboꝛ multũ longa vſq; ad celũ dura recti linea.ſolia eiꝰlonga ſubtilia ſtricta.⁊ nõ hʒ ſpi⸗ nas.⁊ ex ligno eiꝰ fiũt parapſides ⁊ inciſoꝛiq.⁊ bice. Grece nadabar. Qatine vero tamariſcus vala alia.⁊ ipᷣa eſt magna atbel.⁊ grece vocani nadahar. Et om̃es arboꝛes ex quibo fiũt vaſa hmõi noĩant᷑ nacha.ſed eſt athel aliqniulũ ar⸗ boꝛ rubea quaſi coloꝛis ſcoꝛpionis. ¶ Et idẽ auc. Dyaſ.Athel eſt ſilis tamariſco 7 eſt in babilonia.⁊ aq̃ in fuſiõis ei ponit᷑ in ſief q̃ adminiſtrant᷑ habẽnbo debilitatẽ viſus. eſt arboꝛq̃ magꝭ vẽto agitat᷑ qᷓ; arboꝛ tamariſci In ſapoꝛe eiꝰeſt ſtipticitas ⁊ nõ hʒ floꝛẽ.et ha⸗ bet fructũ rotundũ ſic cicer:habenteʒ coloꝛem cinericiũ ad glaucedinẽ tendentẽ.intra q̃ ſunt grana pauca inuicẽ ↄglobata et iuncta.que no minant᷑ grans dulcia. Colligunt᷑ in menſe e bꝛuar ij. eſt cauda ⁊ ſicca in pᷣmo gracg Dinu⸗ es illius inuenies in ca. poximo ſequenti. folioyꝝ eius et ra amoy PPlius ſubtiliarione fructus eus. . . „ L . . . A W . 7 Amariſc agreſtio. Dandecta ca. exr. Lafa arabice. Grece mirica vel bꝛuca folioꝝ eius et radicum ⁊ romop ſublilitas eſt Operationes. Sera auct. Dyaſ. Radix tamariſci ponit ꝓ gallisiĩ medicinis ocu oꝝ ⁊ oꝛis.⁊ eſt ↄueniẽs ſpuio ſanguĩs.⁊ potat᷑ in fluxu antiqͥ:⁊ cõſert yclericis:⁊ illis quos momoꝛdit rutela. ¶Et qñ fit emplaſtꝝ cum eadiminuit a poſte⸗ mata flegmatica:⁊ coꝛiex ei oꝑat᷑ ſi fruct eius nec plus nec minꝰ.⁊ folia eiꝰ cocta cũ aqua et bibita ipᷣa aqua extennat ſpienem. — Et qñ ſit cũ ea collutio oꝛis ↄfert doloꝛibus Ddentiũ.⁊ eſt ↄvuemens mulieribohñtibo flaxuʒ bumiditatũ qñ fit ſeſſio in decoctõe eiꝰ:⁊ ꝓijci⸗ turdecoctio eius ſuꝑ illos in qͥbo generant᷑ pe⸗ diculi ⁊ lendines:⁊ iuuat mulium. Cin is ligni tamariſci qñ ſupponuur confert babentibo bu⸗ Et ideʒ auc. Meſarugie. Cinis eiꝰdeſiccat veel mir hi. Qatine vero tamariſcns. Abi ſciendũ ; tamariſcus quedaʒ eſt maſcu lus.⁊ eſt Athel.de q̃ in pcedenti capitulo dictũ Etidem auc. Gal. in li. ſno ad Blauconẽ qn ſcripſit ei ſigna apoſtematis dur in ſplene. & eſt. ? vocat᷑ ſimiliter tamariſc domeſtica. ⁊ qdã eſt femina:⁊ eſt illa arboꝛ quaʒ cũmuniter nos „ vocamus ta mariſcum.⁊ iſta vocat᷑ ſimiliter ta marniſcus agreſtis. ¶ Sera. li. ag. ca. de calg. Eafa.i.tamariſcusagreſtis. ⁊ eſt arboꝛ erecta q̃ naſcit᷑ in aquis.⁊ hʒ fructũ qͥ aſſimilat᷑ floꝛiꝰ bus.⁊ eſt ſimilis in fluxibilitate ſua uſnee.et il/ la ſpẽs voca ab aliqtobꝛuca. E ſtin babiionia ⁊ in ſeni.Alia tamariſcus qͥ eſt domeſtica que noiĩat᷑ termeʒzit ſiue athel.⁊ aſſimilat᷑ agreſti in om̃ibo pᷣterq; in fructib in longiudine.q fru⸗ ctus eius eſt rotundus ſimilis gallis dentatis ⁊ eſt ſtipticus: ⁊ ponit loco galloꝝ ĩ me Et ſciendũ ꝙ eſt arboꝛ qui ipſe noiat in denti capituio. de qua ð ꝙ eſtarboꝛ magna vſ⸗ ponit᷑ loco galloꝝ ĩ medicinis q; ad celũ:q̃ vocat᷑ athel ⁊c.¶ Gal.viij.ſim.far. ca. de tamariſco agreſti. In ſapoꝛe ei eſt ſtipti ctas.· ⁊ eſt virtus eiim q incidit ?⁊ abſtergit.· ſed miditates matricis. . oĩa vlcera.⁊ ꝓpꝛie illa q̃ fiũt ab aduſtiõe ignis. 2tert apotemantotrigidis qñ fumigat cij eo ¶ Et dixit mibi homo ſidelis fuit q̃da m mu lier ſuꝑ quã apparuit lepꝛa.⁊ datũ ſint ei de de coctione radicis tamariſci cũ paſſulis ſepe: et curata eſt.Et nos quidẽ experti fiunꝰ in mu⸗ liiere alia:⁊ curata eſt.⁊ q̊ fui: q egritudo eins pꝛima fuit apoſtema in ſplene.⁊ ꝓp er opilatio/ nem eius:que qͥdem fuit cauſa non atrabẽdi melancoliã.⁊ nõ mũdificandi vel clarificandi ſanguinẽ.⁊ fuit cauſa aparitõis epꝛe ſupeam Quando ergo reſolutũ fuit apoſtema ⁊ opila⸗ tio ꝓpter operanonem iſti medicine: in co qfnit de natura ſua incidere ⁊ abſtergere.reuen e ſũt ad earum ſanitatem. GD melioꝛ medicina eius eſt coꝛtex radicis capparꝭ ⁊ ſcolopendrie ⁊ coꝛtex ta mariſci.⁊ ſummiaies eius ſi coquant᷑ in ccto. ¶ Bal. vij. ſim. lar. QOñ coꝛtex tamariſci coquit cu vino ↄfert ſplem duro.⁊ expellit doloꝛẽ den/⸗ tium.ſʒ in fructu eius ⁊ in coꝛtice eſt ſtipticita s nõ pauca quouſq; virtus eius eſt ꝓpinqua vir tuti gallaꝝ viridiũ.niſi qꝛ in gallis vilis viridi⸗ bus manifeſtat᷑ ſt pticitas ſolum. ¶ Compie xio fruetus eius tamariſci eſt com/⸗ plexio inequalis.⁊ poſſumus ei vii pꝛo gallis.⁊ cinis tamariſci quando combumitur babet vir⸗ ¶ Etidem in eodeʒ li. capᷣ. de mirica. Mirica abſq; ꝙ ſiccet manifelſte. ⁊ tamariſcus abſterſiue et inciſiue eſt vrtunis 45 1 1 4 O K¶Plinhca. de tamariſco. Tamariſe?domein,à MWD ſtica hʒ vᷣtutẽ eandẽ ſicut ſilueſtrꝭ:niſi q eſt ma gis ſtiptica ⁊ minꝰ inciſiua ⁊ abſterſiua. Amarindi. Pandecta ca.dclxvij.Ta⸗ 1t mar indi arabice ⁊ latĩe. Grece oxifoni ſcit᷑ multũ ex eis in ceſarea ⁊ in terris hamen.⁊ ſolia ep ſunt ſicut folia ſilicis.⁊ defert ex terris Ingdie.Et eſt fructꝰ coloꝛis rubei.⁊ hʒ medul⸗ ſã plurimã plꝰq; xilocaracta.crocei coloꝛis ad nigredinẽ tendẽs.⁊ hʒ melleitatẽ.⁊ eſt illud qõ ex fructu admiſtrat᷑ poſtq; egrediũt᷑ grana eiꝰ. Et melioꝛes tamarindi ſunt noui.recẽtes.nõ aridi.ſapoꝰꝝꝭ acerrimi.Et vᷣtus eoꝛũ eſt fri.⁊ ſic. nasd . OPoperationes. ¶ UWirtꝰ eiꝰ eſt q laxat colerã ⁊ repᷣmit acuitates⸗ eiꝰ.⁊ a bſcindit vomitũ.⁊ auſert pꝛuritũ.⁊ doſis aq̃ eoꝝ poſtqᷓ; decoquũt᷑ eſt lb.ſ.⁊ aufert ſitim. ¶ Et idem aucto. Meſuay. Eſt fri.in.ij.mollit ventreʒ.⁊ eſt ſicut pꝛuna.niſi quia eſt ſu btilioꝛ ⁊ minoꝛis humiditatis. ¶ Paulus capitulo de Tamarindo.eſt frigida ⁊ ſicca in ſecundo grau.— ¶ Aui. de viribo coꝛdis dicit:qꝙ; ↄfoꝛtat coꝛ. tia. Sera.li.ag.c.de tamarindo. Na⸗ cccclxix. Apſus barbatꝰſiue Tapſus barbaſſu t latie.grece flõmos.arabice buſuri.Oya Capitulum lrtlxviif. ſco. ca. flõmos. YFlõmos.i.tapſus bar⸗ baſſim. duo ſũt eiꝰ gña. maſculꝰ⁊ feia. Vna eſt lus ãt folia hʒ oblõga ⁊ anguſta:⁊ haſtã tenuẽ ⁊ ſemẽ tenue. YFeĩa vᷣo hʒ folia cauliculo ſilia: ſʒ aſperioꝛa ⁊ latioꝛa ⁊ haſtã lõgam cubito vno albã ⁊ aſperã.floꝛes vi ides ⁊ albos.⁊ ſemẽ ni⸗ bns.naſct in campis.Eſt alia flõmos agreſt vgas hñs lõgas in ſe ⁊ arboꝛoſas.⁊ folia ſaluie ſimilia circa virgas ſuas.ſfloꝛes ſuos hʒ auro⸗ ſos aut mellinos ſiẽ peaſſij. ſʒ folia ſt illi aſpe⸗ ra circa terrã ⁊ obrotũda.Eſt alteꝝ genus flõ⸗ mos qð lignit dꝛ:aut triallis.ſolia ha bes tria aut q̃ttuoꝛ aut plura. pinguia ⁊ aſpera ⁊ groſ⸗ ſa.qb multi in lucernis vtunf.¶ Gal.viij. ſim. far. ca.flõmos. lõmos.i. barbaſſus. quedaʒ eſt folijs alba.qᷓdã vo nigra. Et albaqͥdem eſt maſculꝰ:cuiꝰſolia ſũt ſtrictioꝛa. Alia vᷣo femĩa curꝰfolia ſunt maioꝛa.Et vltra has eſt alia flõ⸗ mos agria.i.barbaſſus ſilueſtrꝭ nũcupata au rileri eit foibo radix porica exſs guſtu. li. ca.flõmon.qdð latini barbaſſum vocãt: fri.⁊ ſic. cõplexiõis ẽ.q̃ꝝ altera ẽ ma ſculꝰalbidioꝛibo fo⸗ lijs atq; anguſtioꝛibo.altera kiaſtoligl a gfilo uij atq; nigr. Eſt aliud genꝰ qð latini herba lucer nalẽ vocant:ab eo ꝙ ex ealucẽ faciũt.vñ ⁊ luci⸗ bꝛos eam vocãt: eo ꝙ; lucẽ pᷣbeat vmbꝛis. Bperationes. 4 Dyat. R adices oĩs gen erꝭ ſunt ſtiptice fluxũ .⸗ vetris vnimodꝰ ipaꝝ dat cũ vino ſtrigit. elixa⸗ tura eaꝝ bibita ↄquaſſatiões ⁊ doloꝛes laterũ tollit. tuſſim mitigat. ¶ Doloꝛẽ denttũ gargarii mo adhibita cõpeſcit. flõmos vo qᷓ floꝛẽ hʒ au roſam capillos inficit. Folia ei cocta in aqua ⁊ vt cataplaſma impoſita duricies ⁊ tumoꝛes oloꝝ ſoluũt. maligna vulnera melle ? vino ad/ dito ad ſanitatẽ ꝑducũt.¶ Aceto vᷣo mixtovuil neri borecẽtiba ſinglare pᷣſidiũẽ.pũctũ ſcoꝛpio⸗ nis mitigat.Agreſtis flõmos folia cõbuſtiõi opitulãt᷑. Yolia eiꝰ q̃ ðꝛ feia cũ caricis cõpoſita memoꝛatis cancris putredinẽ nõ admittit. q¶Gal. Radix eius fiuxibiles paſſio nes iunat. Bargariſant ãt eam in oꝛequidã ad dentiũ do loꝛẽ.fſolia vo dyafoꝛetice ſũt vᷣtutis.floꝛes eius capillos purificãt. omniũ em fo.ſiccatiue ⁊ mo derate abſterſiue ſũt vᷣtuc.i¶ Pli. Yomentatio ſfacta ex vino decoctõis eiꝰ valetõ emoꝛroidas ⁊Zid idẽ valet ſi and ex eo tergat᷑ pꝰ aſſellatõez VUalet etiã ad ten aſmonẽ eucatiſma ex aqua decocta: ⁊ ↄtra fluxũ ventrtis. tuis Capitulü. cercclxx. 4 Er eniabm. Pandecta.delxxviij. Tere⸗ niabinqdam dicũt ꝙ eſtmana: ſi falſo. ĩmo eſt vc mel albũ habens ſapoꝛẽ manne. DOperationes. „ Sera. li. ag.c.tereniabin. Lereniabin.i. mel roſaꝝ. vñ eſt ros cadẽs ð celo.⁊ aſſilat melli ⸗ nuloſo ⁊ aggregato groſſis gniculis.⁊ ẽ noĩatũ mel roꝛꝭ.⁊ plurimũ cadit ſuꝑ arboꝛes qᷓ̃ ſunt in terra coꝛaſceni ⁊ ĩ oꝛiente.q̃ arboꝛes hñt ſolia ?ꝰ ſpinas virides ⁊ floꝛes ſubeos.⁊ nõ faciũt fru⸗ ctũ.⁊ cadit in ea ſtella ſuꝑ ſũmitates palmaꝝ. Et vᷣtus eiꝰeſt eq̃tis molliſicatina vetris.⁊ eſt bumectatiua pectoꝛis.⁊ ↄuenit calidis natali⸗ ter. ⁊ pbpe qñ ſoluit᷑ in aq̃ Juiubaꝝ ⁊ pꝛunoꝝ. Et eſt ex eo melius album⁊ nouum.⁊ doſis eius ab aureis decem vſq; ad viginti aureos. ¶ Et idẽ auc. Ha bix. Sedat in flatiõeʒ febꝛiũ calidaꝝ: ⁊ aufert ſitim. ⁊ molli vetrẽ mollifica melr? ex eo eſt albũ nouuñ. Capitulü. cMIxxI. Erbentina. Pan.ca.cix. Botin arabice Srece terebintũ vel albotin. laue vo ar⸗ boꝛ ani viridis⁊ cẽarboꝛ vñ emanatterbẽtina. tione mediocri.⁊ educit colerã cũ facilitate.Et „ et 3 . 6 i) . m '‚ Sera. li. qg. c. botin. Botineſt duan ſpen. do meſtica ⁊ ſilneſtrꝭ. Domeſtica.ſ.arboꝛ terbenti na ẽ botin ſᷣm vᷣitatẽ velterebintũ.⁊ ẽ capinus cuiĩꝰlacrimꝰẽterebintina. ⁊ abea oꝛit᷑ pix ⁊ ra- ſa.⁊ fruct eius ẽ gnũ viride.⁊ ſilueſtris eſt len tiſcoarboꝛ ĩ mõnbo naſcẽs. Et dixit mibi dam arabs.T&tiſci arboꝛ eſtſic arboꝛ glandiũ ma gnaꝝ:niſi qe e pulcrioꝛ ſũmitate.ſcʒ qꝛ ſũmita tes e ſunt ad rubedinẽ decliues.⁊ ſũt folia le ma.⁊ fructũ facit ĩ racemis ſic botrꝰ magnitu⸗ dinis gnoꝝ granatoꝝ ſilueſtriũ.⁊ qũ maturãt᷑ frucctũc ſũt rubei.⁊ folia eiꝰſimiliter rubeſcũt. 2⁊ qñ fructꝰpfecte maturãt᷑ ſũt vt plurimũ nigri Sciendũ ꝙ iſte arboꝛ lẽtiſciẽ arboꝛ q̃ grece vo cat᷑ ſcinꝰ.cui? gumi eſt ma ſtix. ſic aparet in ſr̃a maſtix. folia epſũt ſi ſolia ſoꝛbi.⁊ odoꝛerẽodoꝛ ſtinci. Nã ſtincꝰvocat᷑plãta quã nos regnico⸗ le vocamꝰlentiſcũ:incõgrue tñ.ex cuiꝰ fructu extrahit᷑ oleũ de ſtinco. Sʒ ſcinꝰ ẽ vere lẽtiſcꝰ. ⁊eſt botin ſilueſtrꝭ.Gal.viij.ſim.far.c.ð lenti⸗ ſco. Echinꝰ.i. lentiſcꝰ.frutex h ex aq̃ſa ſuba re⸗ miſſi calida vᷣtute ⁊ terreſtri fri.non multa cõ poſita: ꝓpterea etiã ſtipticat moderate.ſiccat G in.ij.gradu iam cõpleto vel.iij.incipiente.⁊c̃. Dyalſ.ca.terebintiſcʒ domeſtici.folia ſemen et coꝛiũ ſtiptica ſunt ſimili diligẽtia colliguntur ſicut ſcinus. Semen eius cacoſtomaticum ẽ. Eſt em̃ calidum ⁊ diureticuom.g „ . omniũ reſinaꝝ pᷣſtantio:ẽ. ¶ Ambꝛo. Si tere⸗ binti fructꝰaqᷓ miſceat᷑ in olet moꝛẽ faciie tranſ fundit᷑.¶ Glola ſuꝑ pᷣmũ Regũ.xvij. Terebin tus ẽ arboꝛ deq̃ᷓ reſina lacrime pᷣſtãtiſſime ma nat.vñ medicĩalis ĩduſtria diſioluta ↄglutiat. Blo. eccl. Terebintꝰeſt arboꝛ bꝛeuis ⁊ fruc⸗ tuoſa.naſcit᷑ in ſyria craſſiſſima eſt plen ioꝛ q; il la qᷓ de coꝛtiœ erũpit. Hinꝰ arboꝛ maſcule ſine fructu ſüt Feian duo ſũt gña. Altcerius frueccx rubet lẽtis magnitudie.alteri pallet.necfaba grandioꝛ. odoꝛe iocũdioꝛ.tactu reſinoſus. ¶ Pli. li xij. In cocco ĩſula naſci eredũt᷑ terebi ti. floꝛem imbꝛiba decuſſũ terre halitn animãte. ¶ Jaẽ li. xiij. Siria terebintũ bʒ. t ex bis ma⸗ ſculaſine fructuẽ.ſʒ in macedonia bꝛeuis ẽ ar/ boꝛ hec atʒ fructicoſa. in damaſco ſirie mag cẽ. Idẽli.xiiij. Cerebinti bacce aut lignũ reces in muſto decoquũt᷑ſicq; vinũ efficit᷑.¶ Idẽ li. xvij. Reſinã terebintinã (vt fiat pix ſpiſſa)ĩ fer⸗ uẽti ſartagie ponũt:⁊ hac ceteris pᷣferũt vt fiat piv in ſyrio terebinto coꝛtices detrahunt. ¶ Idem li. xxuiij. Cerebinti folia ⁊ radix collec tionibo imponũt᷑ decoctũ eoꝝ ſtõachũ firmat. Semẽ ĩ capitꝭ doloꝛe bibit᷑in vino.⁊ difficul talẽ vꝛine vẽtrẽ leuiter emollit.ventremexcitat Terebinti ſolia ſemen ⁊ coꝛium ſtiptica ſunt. Semen eius cacoſtomachũ eſt. Eſt em̃ calidũ et diureticum. M Hohprkrationes. Dyaſ. Terebintũ domeſticũ vẽtrẽ ſtimulat. Vino mixto moꝛſibooccurrit.eius reſina eligẽ daẽ alba ⁊ limpida vitreũ hñs coloꝛẽ ⁊ odoꝛes terebintiretinẽs. vtilioꝛ eſt om̃ibareſinis.ſcdᷣa poſt iſtã reſinã vtilis eſtreſina ſeiin. ¶ Tuſſi⁊ ptiſic medicat᷑ moꝛe electuarij melle addito toꝛac vicia cõpeſcii.vẽtrẽ mollit erugie cũpane ⁊ ere vſto.⁊ calcãto vel mirro adiũcto le⸗ pꝛas coꝛꝑis purgat. Pus aurium melle ⁊ oleo mixto detergit.pꝛuriginẽ nature nõ admittit. ¶ Pꝛofũdas plagas ⁊ vulnera replet.⁊ purgat malaxãtiba medicamibo neceſſarie miſcet. Do⸗ loꝛẽ lateris ꝓhibetreſina molli.i.pituita et co⸗ lofonia q̃ ex loco nomẽ accepit.hec vt electua- riũ data tuſſi medẽt᷑.oẽs reſine nõ ſũt vniꝰ colo ris. Nã aut albe ſũt.ant mellinũ hñt coloꝛẽ.fit em̃ reſina liqͥda de cypꝛeſſo.durioꝛes vᷣoreſine ſunt ſtrobilina.peſcilina.pituina.⁊ elatina. ¶ Eligẽda eſt q̃ ſuerit odoꝛate vel limpida ⁊ nõ liqᷣda valde:ſʒ vt cera ſit.⁊ nõ valde fragil. e lioꝛ eſtoĩb pituina ⁊ elatina.qꝛodoꝛate ſunt.⁊ thuris hñt odoꝛẽ.peſcilina vo ⁊ ſtrobilina ⁊ ci⸗ pꝛeſſina nimiã in ſe hñt virtutẽ. Nã ſcinina eſt ſilis terbentine.⁊ id operat᷑ vt terbentina. ſi.Terebintus eſt arboꝛ generãs reſinam . B SS „* — DZdn Aan Feda- aboehlres , mis ac luminibo apta.Ob quã cauſaz * vt eſtimo tranſumpto nomine elampa des ſiue faces dicuntin tede. P 4 linins rvi. Serti⸗ genus aſton picem gignentiũ eſt teda ꝓpꝛie dicta. abundãtioꝛ ſucco qᷓ; reliqua.partioꝛ liquidioꝛq; q; picea flãmis aæac luminiboetiã ſacroꝝ grata. Hanc mares dĩũ taxeot ferunt.⁊ eam quaz! ſtacten greci vocant tningi animaliũ ſolioꝝ tñ coꝛticiſq; dulcem eſſe ſuccum. Inter coꝛticẽ ⁊ lignũ tenues ha bʒ tu⸗ nicas multiplici mẽbꝛana. equibo euocãt᷑ tilie odoꝛis grauiſſimi. ¶ Laricis moꝛbus eſt vtt teda fiat. hec autẽ ſcz teda(ſicut⁊ alia genera que picem ferunt) ac⸗ cenſa fuligine in modica repentecarbonem cũ cruptionis crepitu expuunt.iaculanturq; lon ge. excepta larice.q̃ nec ardet nec ſacit carbo⸗ nes. nec alio mõ vt ignis ↄſumit᷑ q; lapides. ¶ Pix liquida in europaeteda coquitur mu⸗ niendis nanalibo:multoſq; alios ad vſus ligs num eius conciſum(furnis vndiq; igni extra circumdato)ferro vt in pᷣmis ſudoꝛ cali fluat aque modo.hoc in ſyriacedrum vocatur:eaq; in egypto coꝛpa hominum defunctoꝝ perfuſa ſeruantur. In teda cum bumoꝛ manare deſi⸗ nit ex alia parte coꝛtex ſimiliter aperitur. ac de⸗ inde alia. Poſtea vero vt pix eliciat᷑:arboꝛ tota ſuccidit᷑: ⁊ eius medulla vcitur. Motes amal Rda rlarx ſiem ceqmns. ððèðGMU Zlia. Tiliam vocatã dicũt. es q vrilis eſt ad vſum teloꝝ nitoꝛe ⁊ leuitate ia⸗ culandi.Eſt em̃ id gen materie leuiſ⸗ in ime ead d culoruam vtilis. r Elinlas libꝛo.xvi. In arboꝛe tilia differũt mas ⁊ femina. Nã in mari materies dura ruf⸗ fioꝛ atq; nodoſa:ſʒ odoꝛatioꝛ.coꝛtexq; craſſioꝛ ac detractus inflexibilis. NHec fertſemen nec floꝛem vt femina que craſſioꝛ arboꝛ eſt mate⸗ rie candida pꝛecellenſiq;. ¶ Eſt aũt mirũ in hac arboꝛ ꝛe fructũ a nullo at⸗ vincula.Cenuiſſimũ habet coꝛium phillire co⸗ ronaꝝ lemnitis celebꝛes antiquoꝛũq; honoꝛe Materies teredines nõ ſentit pꝛoceruate per gquaʒ modica:ſed vnlis Coꝛtex eſt tilie in vſu magno ſicut abieti ?⁊ fago. ¶anchꝛin etiã gignit᷑ ĩ tilia. vicz pillula vim vVveendi habens in medicina.de qua dictum eſt ſupꝛa. Montes ⁊ valles diligit tilia ſiẽ ⁊ abies et caſtanea. Mirumq; qð euenit tilie vlmo q̊ʒ euenit. Circum aguntur enim ſolia earuʒ poſt ſolſticium. nec alio argumento certius intelli⸗ gitur ſidus confectauaam. ¶ Idem Plinius.Tilia eſt arboꝛ nobiliſſi ma eademq; videturet calidiſſima. Coꝛticẽ tenuẽ babet. ⁊ paulo ante equinoctiũ vernale germi⸗ nat ſicut acerlentiſſima.Et ideo ſcutis ſacien is aptiſſima⸗ quaꝝ plagaſe ꝓtinus conirabie Niulinuſq; ſuũ claudit.⁊ ob id ↄtumaciꝰ ferri tranſmitut. in quo genere ſunt tilia ⁊ſambuc⸗ RNW ſucus et ſalix ⁊ populus. 3 73 eninltri ilucnaſar iibenace NRNNSES A E. mittũt ſed nõ vitaleʒ coꝛpi pꝛoximũ.verũ eum V WE 2 R q̊jalio ſubnaſcente —— vt pla H W tanis eſt coꝛtex rimoſus.Tilie vero renaſcitur W paulominus q; totua. RUM . Capirmlü aunſertij ¶Igem in li. xviij. Solſticium eſtiuale folia tilie vertit ad mille vſus petende.: eſt confecli ſideris ſignum. ¶ Idem in li. Eriii. Tilialemede ſedat Eoꝛter potus in aqua frigida aluum purgat. J . nitur ⁊ collecõibo lacrima ⁊ vulneribo ambus . . ſtis. Humoꝛi in folliculis hui? arboꝛis naſcens cuti nitoꝛẽ inducit.faciemq; gratioꝛem pꝛeſtat CLauliculifolioꝝ pᷣmo vino decoctimimoꝛes ſa nan. Ex libꝛode natinis rep eodẽmodo babe ⸗ ur: lcct ſabalnza verbis. = 3 4 6 ſt 3 D N ſee N che lle⸗ 0 N t nc bies — . . — Capitutlüͦ. Krcclxxiiiſ. NItimallꝰ latine. Arabice xencua. Se t rapion li. ag. ca. xencua. auc. Dyaſ. KKencua.i.citimallꝰ.Et ſunt eius ſeptẽ ſpecies.Quaꝝ vna ð: arabice baraſmaſ.Gre⸗ ceæ vero carnitias vel comites velcomos.Et eſt maſcnlus habens vᷣgas quaꝝ lõgitudo eſt plꝰ eis in pncipio ſinoꝛtus. ? ꝓpterea ſic nominat᷑ vno bꝛachio. In quarũ coloꝛe eſt rubedo p na lacte albo acuto.⁊ folia ſuꝑ vᷣgas ipſas:ſi⸗ milia folijs oliue.niſñ quia ſunt lõgioꝛa⁊ ſtric⸗ tioꝛa.⁊ radixeiꝰeſt groſſa aſpera.⁊ in ſummita tibo illaꝝ virgaꝝ ſunt comeſimiles iunco.⁊ in ſummiranubo illaꝝ comaꝝ ſunt capitella ſimilia capitellis illiꝰſpeciei:q̃ ðꝛ noĩalis.⁊ in iſtis ca pitellis eſt ſemen. Virtus eiꝰeſt laxatiua.⁊ iſta eſt camelea. Et eſt alia ſpecies qᷓ noĩat᷑ arabis. ⁊ grece carſites.⁊ eſt femina.⁊ eſt ſimilis plan teq̃ ðꝛ didomedas.⁊ habet ſolia ſimilia ſolij3 mirti:niſi quia ſunt maioꝛa⁊ ſtrictioꝛa ⁊ durio ra.⁊ ſunt fetidi odoꝛis:⁊ habent acutas ſũmita tes ſicut ſpinas:⁊ habet virgas egrediẽtes ab vna radicelongas circa palmũ vnum.⁊ habet qðᷣ /ꝓfert omni anno ſimile nuci.Et iſta nux ðꝛ vomica:⁊ moꝛdicat linguã moꝛdicatione foꝛii Et naſcuur locis aſperis. Uirtus aũt iſti eſt pterea ᷣ eliſtropos: ⁊ eius cxpoſitio eſt aſpici⸗ ens ſolem. Naiſcitur in ciuitatibo plurimum? De Herbis ſimilis virtuti pme:niſi ꝙ cõmouet cititis vo mitũ q; pma.⁊ iſta eſt femina.⁊ eſt iſta ſpecies laureole. Et eſt ſpẽs alia q̃ ðꝛ ara bis.⁊ grece pa rglios.⁊ eiꝰexpoſitio ꝓpe maxiĩe eſt illud quod nominant homines migath ⁊ canſomias: na- ſcitur in maruinis locis.⁊ habet ramos quinsꝰ qʒ aut ſex aut ſeptem ex vna radice.quoꝝ lon⸗ gitudo eſt orcapalmũ vnu rectos:quoꝝ coloꝛ tfendit ad rubedinẽ exeuntẽ ab vna radice. n qͥb ſunt folia parua ⁊ ſtricia ⁊ oblõga:ſimilia folijs lini.in ſummitate ramoꝝ ſunt capitella gmigdalata rotunda:in qͥb eſt ſemen oꝛobo ſi mile coloꝛis varij.⁊ ſunt ibi floꝛes quoꝛũ coloꝛ eſt albo.⁊ eſttota planta lacte plena.⁊ iſta vo⸗ cat᷑ latine eſuala.Et ſpẽs alia q̃ arabice vocoek elyoſtropos.greceelyoſcopus habet ſolia ſini lia poꝛtulace.niſi qꝛ ſunt ſubtilioꝛa ⁊ rotũdio⸗ raa. ⁊ quatuoꝛ ha bet ramulos aut qnq; egredu eernt es ab vna radice. longiiudo quoꝝ eſt circiia ter palmũ vnũ.ſubtiles ⁊ rotundos rubeos et plenos multo lacte.⁊ ha bet in ſummitatibus ramoꝝ coꝛonam ſimilẽ coꝛone anetiinqua eſft flos: et ſemen eſtei circa folia. qui ad curſum in cauernis iuxia muros.⁊ iſte cõmuniter vo cat᷑ a latinis tiumallꝰ paruꝰ. Vnde ð: titimal⸗ lus a timã qð eſt ſol:⁊ mallos qð eſt coma. qͥa titimallus vertit ſuas comas ad ſolem. Et eſt alia ſpecies q̃ ðꝛ opariſias. habet virgas fere vnius palme lõgas aut plus.quarum coloꝛ eſt rubeus: in quiboꝛumtur folia ſimilia folijs pi; mi.qᷓ ð calicaris.niſi q ſunt mollioꝛa ⁊ ſubtit⸗ lioꝛa et minoꝛa. E t vniuerſaliter ſunt ſunilia bec planta: ⁊ eſt plena lacte. NHaſcit in locis la pidoſis ⁊ ſiccis. Uirtus eius eſt ſimilis virtus ti aliaꝝ. Eſt alia ſpẽs: ⁊ eſt illa ꝗqᷓ naſcuur ĩtra lapides ⁊ ð deodrodes.habet multos ramos. ⁊ coloꝛ ramoꝝ eſt rubeus:⁊ ſuper ſummitates ramoꝛum ſunt folia mirti ſimilia: ſubtilioꝛa et longioꝛa parum. et habet ſemen ſimile ſemini illius ſpeciei que dicitur caricias:et modꝰ?ope⸗ rationis ⁊ virtutis eius ex ſoꝛma repoſitionis eius eſt ſicut dictarum ſpecierum. Eſt alia ſp⸗e⸗ cies que dicitur plantaſilos.que ha bet folia ſi milia folijs plante.que dicitur ftömos.⁊ radix eius ⁊ fios eius ⁊ lac eius laxat aquoſuʒ bumo ſtagno occidit pices.Et eilã ſpecies ſupꝛadic⸗ toꝝ lacticinioꝝ quas ſupꝛa dixim faciunt hec. E ſt alia ſpecies laciicinij qͥ ð pithias ſimiliis ſpeciei qᷓdð: cypar ſias que poteſt reponi cim Tractatus. ſupꝛadictis epiem ſpecicbus litimalli. ? pꝛo⸗ pier h poſuerut illam inter ſpecies titimalli-ba bet vgas longitudine vniꝰ bꝛachij. ſiles virgis lenuiſci.niſi qꝛ ſunt longioꝛes.⁊ plene nodis.? folia hʒ ſtrieia ⁊ acuta.i ſũmitate ſimilia folijs pini.?· Ppter hſic noĩof ? habet floꝛes magnos ad lõgitudinem tendentes.quoꝝ coloꝛ eſt pur pureus. ⁊ habet ſemen depꝛeſſum ſimile lenti. et habet radicem magnam albam? t groſſam: . in qua eſt mulcum lac. coleram:et pꝛouocat vomiiuum. HBalienus eodem libꝛo ⁊ eodem capitulo hᷣm manſiationem grecam. Om̃es quidem babẽt acrem ? calidam virtutem mꝛedominantẽ. In⸗ g omnium eſt opos et fronnes. ¶ Participat vero ⁊ radix pꝛedictis virtutibus ſed non equaluer. Ipſa auteʒ cocta cum aceo demiium doloꝛes ei maxime quicunq; coꝛro⸗ ſis ipſis fiunt curat.Opos vero foꝛtioꝛes ha⸗ bet virtutes ad foꝛamen dentium. ⁊ alias par⸗ tes coꝛpis mox vlcerat extrinſec? emplaſtrata eſt enim ex quarto gradu calefacientium que cauſticoꝛum diximus ellſle. ¶Ita antem et pilos aufert perunctos opos quia vero ſoꝛus eſt miſcetur oleo.⁊ ſi multori/ ens hoc fiat tandem radices piloꝛum perimit. et nudum eis fit copus. . ¶ Becundum eandem autem virtutem acro⸗ Coꝛdines ⁊ foꝛmicas etpierigia ⁊ tylos tollit. Abſtergit autem ⁊ empetigines et ſcabies: eo qꝙ abſterſiua ei adeſt virtus pꝛopter amaritudi nem⁊ fagedenica.⁊ vlcera carbũculoſa ⁊ can⸗ croſa. quoniam calefacit foꝛtiter et abſtergit. Juuare nata eſt ſi quis in tempoꝛe ⁊ menſura eo vtatur. Atuero et fiſtularum cylos eadem virtute curamus. Hec omnia operantur om̃es opi titimallo⸗ rum f̃ᷣm genus ſimiliter. debilius vero folia et fructus operari nati ſunt: quib ad piſces qui ſtatio narijs aqis vti aſſueuerunt. Citiſſime enim ab eis inebꝛiati ⁊ ſemimoꝛtui facti ad ſu⸗ perficiem ſerunturaqug. ¶ Cum aũ dam nominant.⁊ qͥ in lapidibo naſcit᷑:qͥ dicitur denoꝛodes. ↄſequenter aut qui barbaſſo aſſmi latur ⁊ cxpariſias.deinde paralias.deinde güt „ elvoſtrophos. ? ceter. DPoerationes ¶ Balienꝰ.viij.ſim.far.capᷣ. de Titimallo fm tranſlationem ara bicam. WHirtus omniũ illo⸗ ru miacticinioꝛum eſt ca.⁊ ſic.in quarto gradn Vrtus titimallieſt laxatina: laxat flegma ec um aüt ſunt ſeptẽ ſpecies titimalli ſoꝛtioꝛ eſt qͥ caricias nominat᷑ quem⁊ maſcnlinũ qui Himns. yſi. Thimus ðꝛ eoqodoꝛeʒ t rxreſfert flos eius.iDyaſ.Thimꝰ eſt ber hbha omnibo nota.frutex eſt babens folia anguſta: puſilla ⁊ oblonga.⁊ in ſummocapi⸗ tella in ſpecie foꝛmicarũ in ſe implicata.Eſt em bac humilis ac ramoſacum duris ramulis et locis ſaxoſis ⁊ aſperis. m Dilrationes lignoſis. cui ſios eſt pupineus Et naſciturin Pliniꝰ lib.xxi.Chimũ opoꝛtet in fſoꝛe colligt ⁊ in vmbꝛa ſiccari.Duo ſũt aũt ems generacan didum radice lignoſa naſcens in collib.quod pꝛefertur. Alerũ vᷣo nigrius floꝛiſq; nigri.vtra qʒ multũ eſtimant᷑ ⁊ in cibo ⁊ in medicamẽtis oculoꝝ claritati confere. Dyaſ. Vires bʒz acres ⁊ calefactoꝛias paulu lũ ſtringẽtes.ꝓpter qð omibo ſtomachi choꝛa⸗ ciſq; vicijs aptiſſimuʒ eſt medicamen. Bibita vo cum ſale ⁊ aceto flegma deponit ꝑ ventrem Elixatura eius addito melle medet᷑ oꝛtonoy⸗ cis ⁊ aſmaticis.lumbꝛicos excludit.mẽſtruis imperat.ſecũdinas deponit. aboꝛtũ facit. ¶ Catapiaſmata tumoꝛes recetes ſpargit.ſan⸗ guinẽ coagulatũ diſſipat.clauoiq; coꝛꝑis tollit. De Verbis ſaiunaris feruens ſuperpoſiia. O culoꝛũq; co⸗ odoꝛ aut abeſt.¶ Dyal. Trifolij genera ſunt ligiem derergit comeſta. Ittnor.ſcz odozatu: acuru partemon. ? lepoꝛinüͦ TEonaentonunſto heceſſarie amiſtemr. Pandecta.capi. cccxxix. Handachuca vel Conſtan in li. gduũ. Thimũ eſt in. iij gradu chua. vel cuf arabice. grece lochos vel zborat ca.⁊ ſic.Cũ ſale ⁊ aceto groſſiʒ flegmapurgat. vel lotus.Latine vo triſoliũ:vel qnedas ſpss ⁊ viſcoſo ſegmatipectoꝛ ſuccurrit. lübꝛicos ex mifolij. De qua dicit Dyaſ.ca. detrifolio. ⁊ bz pellit. meſtrua deducit. acnitatem fiegmonis de odoꝛẽ aſpalt. ¶ Sera. li ag. ca. Handachuca. Pectonecpcludit ?opiamoneterioapert, nomindtei vanlocboa id ei n ſolid⸗ Aeſt. F Anicen can. ij. Medicine thimi ſemẽ ſomis duaꝝ ſoecieꝝ. ſcʒ comeſtica et ſilueſtris. Sii⸗ eſt caliditatis. Rꝛo uocat ⁊ extrahit embꝛioneʒ neſtris quidẽ habet ſtipitẽ longitudinis duoꝝ colericũ extrahitq; vermes. Ab eg ramuli multi. 1 qjdlibet habet foliũ in ex⸗ B aliad. Thimi in ſeptembꝛi meſe vltimo tremo. q aſſimilat handachuche quioꝛitur in cõnenit ſerere.ſed melins plantis naſct᷑ q;uis paludibo.⁊ dicit᷑ trifoliũ.⁊ ha ber ſemen ſimile poſſit et ſemine. Agrum diligit apꝛicũ: macrũfenugreco. niſiq; eſt minus ſatis. Ded ſcien⸗ maritimum. dum a illa vocat aquibuſdã berba flaura vel 2, Hy W maius domeſtica que naſcit᷑ in oꝛtis.⁊ eſt que⸗ H9 2 dam aliaqᷓ naſcit᷑ ſuꝑ aquas.2 maximem Ba CMX& bilonia. q; fluuius irrigat terram.⁊ eſt herba habens crus ſimile cruri fabaꝝ.⁊ eſt ſemen ala⸗ hum. ⁊ dicũt ꝙ extendit᷑ qñoꝛit᷑ ſol.⁊ apparet ſu per aquã.⁊ qn occiditreſtringit ſe ⁊ ſubmergit᷑ min qqua.⁊ capita eins ſimilant᷑ capitib papa⸗ lerum magnoꝝ. ꝛ in capitiboeſt ſemen ſimile nia.⁊ faciũt inde panem.Et bʒ radicẽ ſimilem citonio q̃ comedit᷑ coca ⁊ cruda.⁊ ſapoꝛ deco⸗ cte aſſimilat᷑ apoꝛi vitelli ouoꝝ.⁊ voca hauda e, 2- 7 1— . —2. 4 2 7 1 RZ “ 4 ☛R Sera auc. Albugerig. Angachucha ſilue⸗ üfftris conuenit ſtomacho frigido ? groſſe ven⸗ oſitati ei aqua eius abſtringit ventrem. 7 va⸗ olice paſſioni: ſi ponatur ſuꝑ moꝛſum ſcoꝛ/ ionis ſedat emero. NVNNWSEEmaliiino inducit doloꝛeéa ſemẽ eius eſt foꝛtius lio. Et eit bona doloꝛiteſticuloy.: Pneipio s Propnis volamagteſf e Capit Draſ. Tritolin mai vel lothos v̈tut; dine Rifolii. tice ⁊ acerrime eſt. emen ei ? ſolis cũ aqua bi/ — S 4 — 2 8 Sito li yſi. Erifolion a grecto tntil bina pleumtiets Tbaſuno denitich r varopi⸗ ) QAgulas annotat?o. ’ ſolili. xxi. Folio. q Sternicis cauſis opunlaf. Menſtruis ime D tes greci vocant. alij aſpaltion. ? maioꝛi folis ¶ʒ.v. cnrant. Folia ipi cſioximeile aceepia moꝛ⸗ q̃ vtunt᷑ coꝛonarij. Alterũ acuto oxitripbillon. ſib venenatis occurrannt.— Tertiũ exom̃ibo minutiſſimũ.⁊ ĩter hec neruo 1 Srterttanis tria ſolia annt triagrana ſe E ☛ £ — 25— —— BEEEE ¶ Fe.vt ðꝛ tertianis tria ſolia ckehanpuneo⸗Eſt ꝛin alio genere earu ilne⸗ Capitulü. ct cclxxvif. — — — .. „ — . . . . . . . . . culos frãgit ⁊ excudit. Lerreni to ſemẽ.ʒ.i. hibitũ ⁊ impoſuũ moꝛſibo venenatis occurrii. Dato vencno ↄtrariũ eſt vim eius vincendo. ¶ Elixatim a ei ſparſa pulices necat.in ſfume D rrtracie in ſtirmonia palude. de herba eius equu herbant.ſemẽ eiꝰ q; dulce eſt euſtomachũ eſt. 2 ¶ Serapiõ. VUirtus eiꝰeſt qᷓ ppibet apata ca. E —,— — ne ↄfirment᷑. Et Sera.qͥdẽ ↄſert oĩbo mẽbꝛis ad q̃ fluũt humoꝛes.ſed ſemẽ tribuli agreſtꝭ qñ bibit᷑ frãgit lapidem renũ.⁊ ambe eiꝰ ſpẽs in frigidãt ⁊ ſtipticãt.⁊ fit emplaſtrũ cũ eis aßatit 1 bus calidis.⁊ miſcet᷑ cũ melle:⁊ curat alcole putredinẽ q̃ fiũt in oꝛe:⁊ doloꝛẽ gingiuaz. 5 ¶ Et expmit᷑ ſuccꝰab eo:⁊ admiſtrat᷑ in oclis ⁊ ſemen eiꝰ eſt hbumidũ ↄuenit lapidi renũ ⁊ ve L. ſice.⁊ qũ.z.ij.bibunt᷑ de pᷣma ſpecie ipſiꝰ.et fi exrplaſtrum cũ ea ↄuenit moꝛſui tyri. .— ¶Et qñ bibit᷑ cũ vino ↄuemt medicis moꝛtifer? G . ¶q Et qñ decoctio eiꝰroꝛat᷑ ſuꝑ loca vbi abũdãt · pulices occidit eos. Ille vero qui naſcitur ⁊ di cCceitun ſandarx in regione badacas datur ab in olis illius patrie animalibo pꝛo cibo dumeſt humida herha ipſius. IJYEt ex ſemine eius faciunt panem. FPlam ii-⸗ um eſt dulce et nutri. Et ſic vruntur eo loco dans tritic. Sandarx eſt bonus doloꝛi ve⸗ Riibu lus. Dyaſ. Tribuli gña ſunt duo ſice ⁊ ſtranguirie.et augmentum magnum fa⸗ giiine ſimilia: ſz tenerioꝛa. haſtas longas teneras ⁊ poꝛrectas in qbo ſũt ſpine. Naſcuiur ãt in loc deſertꝭ. Hũidꝰvo naſcit᷑ in fluminib L cuicoma ſuꝑ aquã extẽdit᷑ ⁊ folia ſunatant. haſtã hʒ iĩ ſũmo groſſaʒ.ad radicẽ vᷣo tenuẽ. ha⸗/ bentẽ in ſe tenuas ſpinas ſic ſpica. Semẽdu?z eſt ambobꝛ. vᷣtꝰ eſt illi frigida ⁊ ſtiptica ⁊ deſic N diꝛ ſicciꝰ in pmo.eſt ⁊ magis ſile haſceck tere nfe. Silueſtrꝭ qͥdẽ plnrime terreitatꝭ ẽ.domeſti cus ãt plurime aqueitatꝭ.Gal. viij. ſim. ſar. c. de rribulo. CTribulꝰeſtex humida ſuba moderate fri.⁊ ſic.nõ moderate exiſtit.dñat᷑ aũt ĩ terreſtri qͥdeʒ terreũ frigidũ ⁊ ſtipticũ vtoſtendimus.in aqᷣtili vo aq̃ſitas.⁊ ꝓpterea vtraq; ad flemonũn ⁊ om̃ . mino ad oẽs infſluxiões cõpetũt. terreſtres vo tribuli ſubtiliũ partiũ exiſttttess. Bal. YFructus eiꝰfrangũt lapidẽ in renib. ¶ Dvaſ.Tribuli faciũt ad inflatiões ⁊ ad ea ſuꝑoccurrũt. Virtus eſt illis ſtiptica ⁊ deſicca⸗ tiua leptomeris.Etiam oẽs tumoꝛes ſpargit. vauobꝛ gingiuis impoſiti opitulant mel⸗ le addito naptas.i.oꝛis putredines tollũt.ſuc cus eoꝝ nobilibo collirijs miſcet᷑.ſemẽ eoꝝ cal dn De Verbis Capitulü. cccclx 4Reibilola. Ex berbario. ribuloſa duo frF geney e. Alia qe naſcit in oꝛtulis. alia ẽ agreſtꝭ.cuiꝰmaioꝛ eſt efficacia:⁊ hʒ ſolia poꝛtulace ſimiua:ſʒ maioꝛa.aules mittirſecꝰ terras.in qͥbo hʒ quoſda globulos. duris ſpinis rcttantibo angulatos in qbo eſt ſemen incluſnz. taq; cũ melleocs oꝛ ⁊ fauciũ cu cat.ſi qqua ipſa domus aſpergatur. eſt ſaluraris. mnnnmn. Hectrita? cæpfappoſita ferues mulcet Tri ; c melleoes oꝛ fauciũ curat putredies. ꝓp:ia natura ſicca ¶ Eadem berba cũ ſemine decocta pulices ne miditatem aſlumun MHui ſemine theaces faciu panes: : c vino potio eiuſdẽ ſeminis.contra veneni potionem locis maritinis ac ſiecis et calidioꝛibus tritici meſſis abſcindit᷑. Idem in li.viij. Benſe Ju⸗ lio temꝑatis locis tritici mi Pyhperationes. yſaac.Triucũ eſt cib ad hũani coꝛʒis nutri mentũ pᷣcipuꝰ⁊ naturaliter ſile cõplexionieiꝰ. Triticũ ſᷣmaaturã ſuiſubſtãtialẽ in pmogdn eſt ca.⁊ hu. ⁊ ſic.in medio. Panis ex eo factꝰ ca lidioꝛ eſt in ſcdᷣo gradu.qꝛ caloꝛ e augmentat᷑ * 5 „ a caloꝛe ignis ⁊ coctione.ſicutoꝛdeũ ⁊ ſa ba.cũ inꝓp:ia natura ſicca ſunt.ſi in aqua coquãt᷑ bu Branum tritici maſtica „ tum vel aſſatũ apoſtem moꝛſu ↄtingit ſu poſitũ moꝛſum fugat. Oleum autem de grano facium: ad empetigi nem ſerpiginem auferendum vallett. cexriſtit: ? crudũ ⁊ ſtegmaticũ.⁊ inſſatiuũ.rugitũ ac doloꝛẽ lateribocõmouet.⁊ in pueredineʒ cito 2nertit. Aſſatũ adignẽ magis nutrit. ventoſi⸗ tatẽ minus facit ⁊ ſtipticũ eſt. In aqua coctuʒ grauiilimũ eſt ? inflatiuũ digeſtiom duri. ⁊ ru gitum mouet.humoꝛes denſiſſimos generat ⁊ yvyiſcoſos. maxie ſi granũ eſt farine multũ bns. ffuurfuris paꝝ. Si tñ bene digerit multũ nutrit Cahrann uct tritura ꝛ: coq tpurgatiſſimũ hoereo recondit᷑.vel qn granũ eiꝰteri᷑ ⁊ cõmollit᷑. Plura ſũt eiꝰ genera. vt ſiligo.oꝛdeũ.far.de q bus ðꝛ S.Tre⸗ menſe aũt triticũ ideo ðꝛ:q;ꝛ ſatũ poſttres men/ ſes colligit᷑. Ham vbi ꝓpter qquã aliamve cau⸗ ſam maturaſatio obmiſſa eſt pꝛeſidiũ ob ̊ pe⸗ titur. ¶ Palladiꝰ li. x. Menſe ſeptembꝛi locis vliginoſis.aut exilibi.vel frigidis vel opacis: circa equinoctiũ triticũ et oꝛdeuʒ ſeri opoꝛtet. dũ ſcʒ ſerenitas conſtat vt ante hyemẽ conua⸗ leſcant radices. Idem in li.ij. Denſe ianua⸗ rio triticum ⁊ far ſeri opoꝛtet dũ quaruoꝛ folio⸗/ rũ eſt. Idem in li.vij. In iunio mele poſtremo * eis magnis laboꝛibpexereuantur. NBranü factu ⁊ ſimila: ſanguinez laudabilem * oſtemati qð exrabidi canis nem epatis faciũt:duriciã ſplenis:lapides ĩ re nibʒ vel in veſica.maxime ſi renes calidi inue⸗ Auicenna. Triticum mund ficat faciem. et eius farina ⁊ amlumcũ croco eſt medicamen pani. Sauich tritici ⁊ oꝛdei grauagt. ¶ Triticũ crudum et etiam decoctũ elixatũ nõ mollitũ neq; fractũ.neq; coctum.ita vt ſit puls et fractũ etia ꝭ ſimiliter quande comedit᷑ gene⸗ rat vermes. rrich q; auide tmi ꝛ puluenza tũ.ſuꝑ moꝛſum rabio roſum. Et q ſicaniii voc uoꝝ reuma cõpeſcit. O ximelli mixta n em tollit. Tentigines emendat. Fur fur cius cũ aceto coctü leptis minuit. ?- impoſiũ tumoꝛes om̃es compeicit. umruta coctũ tumoꝛes ſpargi.moꝛſibo venenatis me, dicat᷑. Coꝛtio nibo calefaciedo ſubpnenitt. ¶ Fermentũ eius virtutem habet calidã. u⸗ uſtulas minuts moꝛes plantarum ſpargit. —-— HDZ — . . . . . . — R—R ¶Dra. niicũ vtiue eſt recens ac rufum.i. au/ npoſuũ canis rabioſi moꝛſuʒ curat. Farina eiꝰaddito ſucco iuſquiani ⁊ cataplaſmata.ner O . . 4) niantur naturaliter vel accidentaliter. E ⸗£ RWRaſi in Almanſoꝛe.Trit cũ bñ coctũ oĩb cibis plꝰnutrit.⁊ maxiĩe ſi cũ lacte coctũ fuerit. Cõſfertetiã natura calidis ⁊ macris.⁊ bis qui multũ laboꝛãt.vel qͥ gugmẽto viriũ indigẽt.ba⸗ hbentes vero diſpoſitiones ↄtrarias cito venas renibo: ? apoſtemata adduct. (ãctoꝛ. Eritceaq́; fit ceruiſia ſiẽ oꝛdeacea? id eſt a fruge vocata. q potio eſt exfrumentiſe minib var io modo confeca. Capitulü. cccelxxx. Riipolion. Dyal.c. Tripolion fmtraſ/ t luationẽ grecã.naſcit᷑ in locꝭ maritinis id eeſt in littoꝛibo ſp̃is. Folia bʒ apio ſimi⸗ lia ⁊ groſſa.haſtã longã duabo palmis:in capi⸗ te diuiſam. floꝛẽ ðꝛ mutare ter in die.nã mane ooloꝛẽ albũ facit.⁊ alijs hoꝛis eũ mutat.media BPyoerationge A ¶ UWirtus eſt illicalidiſſima. cũ vino bibita. 3. ij.humoꝛes aquoſos ventris depo nit. vꝛinam ꝓuocat.acceptis venenis occurrit. B ERlin li xxi. Tnpolion apud grecos berbi eet fe. et arteticum doloꝛem. ⁊ lapides in inclitam muſey t beſadi lauditn ed omnis pe dicantiũ vtilemſupq; cetera ad fam q́ digni tatis pꝛoꝛſus mirã ſi modo vt tradũt eius fſolia mane candida:meridiepurpurea: ſole occidẽ⸗ te aſpiciuntur ferlllen. ſilueſtre minus. Folia canis hoĩs ſimilia a ra dice palmo nunq; altiooo. auenacea. Añ ceruiſia iuxta yſidoꝝ ẽ acreer Capitulu. elanler Dꝛmentilla: vel catapbilon. vel poꝛ tQAilla greœ. Arabice buſeke. Latine bi⸗ ſtoꝛta. Toꝛmætilla eſt herbaſimilis pẽ⸗ taphilon niſiq; ba bet. vij folia vndiq; piloſa. ꝛ ideo vocat᷑ eptaphilon.cuiꝰradix eſt rubea et toꝛtuoſa ſimilis galange.ſed nõ habetacumen Flos eius auroſus.⁊ ipſa iudicatur fri.⁊ ſic.in ertio gradu. Sed eſt notãdũ qꝙ eſt ſpẽs toꝛmẽ ulle hoĩs. ſolia ſimilia lapatio acuto, niſi quia coloꝛ folioꝝ ex vno latere eſt celeſt.⁊ ex alio vi⸗ ridis.flos eius eſt rubeus.⁊ radix rubea.q̃ ab aliqbo vocatur hardana minoꝛ. ⁊ ab aliquibꝰ lappa minoꝛ. Virtus eiꝰ in omnibo ſicut vᷣtus vme ſpeciei:ſed remiſſio. Operationes. zen / uſiin in „ rhen Bönaoiſuunni dei uutstormell a ſnocoblaͤtaginis. Ad ſtringeguͦ me ſiat fomentũ ex aq̃ pluuiali decoctõis puluerꝭ eius. vel ex duabopartibeius ⁊ vna ſpice:ſiat puluis q̃ aſpergat᷑ ſupꝛa ventrẽ:ipo pus melle calido emplaſtrato:⁊ iuuat conceptui.i¶ Ad cõ ceptũ iuuãdũ fitemplaſtꝝex puluere eiꝰ ⁊ aljs ſpeciebo aromaticꝭ. Puluis eiꝰvulnera ↄſolidat ¶ Contra vomitũ ex debilitate ⁊ furoꝛe colere puluis eius ↄſiciat᷑ cũ albumine oui:⁊ coquat ſuꝑtegulã ⁊ det᷑ patieninm. Coapitulu. cectlexxif. AVrir hit arabice. Latĩe ⁊ grece caritami ton . Sera. li. ag. ca. Turbit. auc. Dyaſ. ALA inbit eſt plãta q naſcit᷑ in littoꝛe ma ris.in locꝭ ſcʒ q̃ mare coopꝑit qñ creſcit.qñ vero eſt tranquillũ nõ tangit ea.non em̃ naſci᷑ intra aquã nec multũ lõge abea.⁊ niſi qũ mare tur⸗ bat ⁊ creſcit nõ tãgit ea. Habet folia ſimilia fo Ins plateqᷓ de araſat. niſi q; ſũt groſſioꝛa eis.et Et qͥdã dicũtq flos eiꝰ mutatcoloꝛẽ ſuũ ter in die. q; in mane eſt albo:⁊ in meridie declinans ad purpu reũ coloꝛẽ.in veſꝑis vᷣo fit rubeꝰ. Ra dix vᷣo ei eſt odoꝛifera alba.que q maſticat ca lefacitlinguã.Et idem aucto.Gal.crãſlatione ringedũ meſtrua abijcitur groſſus AkeEtele Et ex ctticibo ei melioꝛ Sille eſt vt calam? De Herbis. 4Zoꝛmerilla hʒ vtitẽ ↄſolidãdi ? cõfoꝛtandi albarith. naſcit in littoꝛio ⁊ arenis. Et virtis Sera. Zurbit larat ⁊ mundificat ventrem. Et melius er eo eſt illud quod cum euellitur ? radix eius aterra aufert coꝛtex eius ſtatimet „„ ¹. 4 * 89 quod eſt intus. gũmoſus ⁊ albj ⁊ volumꝰipᷣm fragere cito frã⸗ gir.⁊ nõ accipiat᷑ illð turbit qdð eſt toꝛtuoſum. Turbit eſt calide ⁊ ſicce cõplexiõis in.iij. ãdu. ¶ Et ideʒ qauc. Aben meſuay.Et melioꝛ eſt ille ſubtilis ligni. ⁊ ppetas eiꝰ eſt laxare viſcoſum flegma. ven ipᷣm dimittit debilitatẽ ĩ ſtomacho ꝓpter abominationẽ ſui ſapoꝛis. Rectificatio erdeſt ↄficere ipᷣm cũ oleo amigdalaꝝ dulcium. Doſis en a ʒ.i.vſq;ʒ ad.ij.Et opoꝛtet adhi⸗ beat ſolſi.⁊ iᷣm quidẽ eſt bonũ hũoꝛibo ſciatice Et educit eos ⁊ lax at humoꝛes groſſos. ¶¶ Et idẽ auc Habix. Melidex eo ẽ albũ in co⸗ loꝛe ſuo: ⁊ qð in figura eſt ſic calamꝰargẽteus: ⁊ pulpa calami eſt ſubtilis ⁊ cito frangi᷑. non exiſtẽs groſſũ neq; graue.⁊ qñ terit eſt cõtritio eiꝰ facilis.⁊ eſt albũ q eſt citrini. ð ¶ Illud vᷣo qð nõ eſt tale:nõeſt alicuiꝰ bonita titꝶʒ. Et turbit qñ tranſiuerit tempꝰ multũ ſuꝑ ipᷣm:fiunt in eo vᷣmes ſiẽ in alijs lignis.⁊ debi litatẽ in virtute ſua.Et ſignũ eius ſuꝑ hoc eſt aparent in eo foꝛamiĩia ac ſi eſſet foꝛatũ acu. ⁊ turbitqͥdẽ laxat Regma laxatione leui Et rectiſicatio eiꝰeſt iſta:qꝙ frices coꝛticẽ eiꝰ donec puenias ad albũ eiꝰ.⁊ poſtea tere ipᷣm et cribꝛa ipᷣm ꝑ cribꝛũ tenue.⁊ ſiponis ipᷣm i me⸗ dicinis laxatiis ſic in pillulis ⁊ decoctiõibi: cribꝛaipᷣm.pꝑ cribꝛũ ſtrictione ſit ei aliqua groſ⸗ ſicies ne adhereat vilis ſtomachi. Et ↄueniẽtioꝛ modus rectificatõis eiꝰ eſt:q ↄficiat᷑ cũ oleo amigdalaꝝ amaraꝝ poſtq; fue rit trituratũ ⁊ cribꝛatũ.Et ſi vis exhibere ißm habentib flegma viſcoſum tenax:tere ſubtili⸗ ter ⁊ cribꝛa vt ipſum non adhereat ſtomacho: ⁊ expellat ipſum flemumngsz. ¶ Paulꝰc.ð turbit.Turbit ẽ ca.⁊ ſic.in.iij.q̃du ¶ Johãnes meſue.Tur bit eſt radix cuiuſdaʒ herbe:cuiꝰſolia ſũt ſimilia folijs ferule mino:j. et eſtex habẽtiba lac. Et eſt ex eo ſilueſtre ⁊ do⸗ meſticũ.⁊ magnũ ⁊ paruuũ.Et adhuc ex eo alið albũ:⁊ aliud citrinũ.⁊ aliud nigrum. ¶ Electio. Quod in locis naſcitur ſiccioꝛibo: ⁊ gũmoſiꝰ ꝓpter ſpiſſitudinẽ laci et.Contra⸗ riũ vᷣo:ecõtra declinat a ꝓpꝛietatibo bonis.que ſunt ſeptẽ ſᷣm qð ſapiẽtes ſcripſerũt.ſcʒ vt ſital⸗ bum ⁊ vacuũ arundinoſum ⁊ gũmoſum: ⁊ ſit coꝛtex eiꝰ cinericiꝰ ⁊ planꝰ.⁊ ſit recens 2 facile 6 98 O 2 frangihile. Citrinũ vo malũ eſt.⁊ nigrũ peius groſſum eſt nõ bonu. ſubtile tenue ſubtiluer. ¶Eſt eĩ debile antiquũ malũ.⁊ qð ẽ criſpi coꝛ ticis hñs interiꝰcũ frangit᷑ ſiẽ neruos.eſt ſiue⸗ ſtre malũ.⁊ qð nõ eſt gümoſumeſt debilius et ventris cõturbatiuũ.Et tua intereſt vt cogno⸗ — ſcas adulteratũ ex eo qð fit cũ ſuꝑ linitione in extremitatibaei? ex gumi diſſolutõe, Et cogno ſciteo ꝙĩ fracturꝭ ipi eſt ſine eo.⁊ nimis recẽs eſt ↄturbatiuũ ⁊ ſubuerſiuũ viſceze. en em̃ qð eligit᷑. Cõplexio ⁊ ꝓpꝛietas ca.eſt in Antiquũ vᷣo debile:mediocritatẽ tñ habens iij. Sd u. Et eſt reſo lutiuũ attractiuũ attractiõe mediocri generãs vemoſitatẽ 2 ſubuerſionẽ er nauſeã.⁊ acquiri᷑ ex vſu eius exiccatio ĩ coꝛꝑe eua cuat em humidiuates ſubtiles. „„ . Recuſicatio. Tria ſũt coꝛrigibilia in ipo.eſt em debilis oꝑatõis 2 tarde.⁊ nocet ſtoma cho faciẽs ſubueriionẽ ⁊ nauſeã.⁊ acqrit vſus eius coꝛꝑi exccationẽ nauſeã ⁊ eſtuationem. ¶Rectificatoꝛes vᷣo eiꝰ in pꝛimis abꝛadi iuſ⸗ ſerunt coꝛticẽ eius donec apareat albũ ipſius ⁊ coꝛrigunt de q̃ dictũ eſt. Pꝛimo admiſtrãdo aliqͥd utis acute vgoꝛans ipᷣm in operando ⁊ex reb ipᷣm maxieptoꝛ:antiboeſt ʒuccarYũ. ¶ Im em ſigillat ei ꝓpꝛietatẽ mirabilẽ vt edu⸗ cat hu moꝛẽ groſſum ⁊ viſcoſum.etiã a remotis cũ facultate ta ꝙ enãa iũcturꝭ ⁊ anchis ⁊ a lo⸗ cis ꝓfũdis ⁊ diſtatibo.ꝑ ſe vᷣo nõ facit ill:imo educit de flegmate qð ſubtiue:⁊ relinqͥtgroſſũ. 7 B̊ tarde oꝑat᷑:⁊ coꝛrigũt qðᷣ ſco dictũ eſt.ad, miſcendo eis ex medicinis ſtomatic.⁊ exredo letibo ⁊ ſedãtibo agitationẽ in eo ſic eſt maſtixx? gallia aromatica. ꝓpe ſiẽ ʒinʒiber ⁊ piper lõgũ ⁊ ſilia.⁊ emẽdat᷑ qð vltimo de eo dictũ eſt. ſicut dixit Alcauzi: vt miſceat᷑ oleũ amigdalaꝝ.aut ↄiungat᷑ cum amigdalis.aut cũ ʒuccaro. Et dixit Ruff. Admiſtratio ipi ci ſtipti⸗ cis remouet hoc ab eo. ¶Et dixit iuder. Jpᷣm cũ ↄſfectõe ð citonijs aut rob ipicũ medio põderis eiꝰ ex ʒinʒiberiet du⸗ plo põdere ipiꝰ ex amigdalis eſt ſolutiuũ bonũ. Inqᷣt Hamech. Et ſiũt trociſci ex eo ⁊ duplo põderis eiꝰ⁊ floꝝ violaꝝ.⁊ medio põderis eius ex zuccaro.et fit ſolutiuũ ſine moleſtig. Et inqͥ Johãniciꝰ. Accipe dactiloꝝ infuſo rũ in aceto die ac nocte ꝑtes.c.penidiaꝝ.ꝑtes .l. amigdalaꝝ purgataꝝ.ꝑtes.xxx.turbit.ꝑies xxxv.ſcamonee.ꝑtes.xij.ʒinzʒiberis.piperꝭ lon ge ſolioꝝ ruie ſiccoꝝ ana ꝑies.iiij.eoꝝ fiat per- Capitul.clclxxxlif. em medicina mirablis. Inaͤt filius Zezar. Medicamen de turbit qð elegi in egritudinibo in qͥb viſus eius eſt neceſiariꝰ. Accip turbit ꝑres.x. ʒinʒiberis parx· 3. iij. et alia ſm intentiones aliss. 7 Et dixit iteꝝ. Infundant᷑ tur bit in ſucco cu⸗ cumeris aſinini die ac nocte poſtq; raſus fue rit eius coꝛtex ⁊ exſiccet᷑eſt em vltimũ ad egri⸗ tudies iuncturaꝝ.Turbit aũt de trituratiõe ⁊ ↄtritiõe ſuſtinet oẽ q ẽ mediocre. Nocumẽtũ aũt eius expellu aqua mellis ca.⁊ aq̃ ſimiliter ʒuccari ru. cum oleo amigdalarum. Johãnes meſue. Lurbit ↄfoꝛtatũ ſolntione y ecucit hũoꝛes flegmaticos groſſos ⁊ viſcoſos a remotꝭ.⁊ ꝓpꝛie a iũcturis.⁊ ipᷣm qͥ dem mũdi⸗ ficat pectꝰ a flegmate groſſo putrido.⁊ ipſum quidẽ mũditicat ſtomachũ et expellit ſuꝑfluita 7 tes ab eo adherentes in villis eius. ¶ Et valet ad doloꝛẽ mcturaꝝ.⁊ eiꝰ vſus pᷣſer⸗ uat a lep.⁊ ab inſectiõibo flegmatic ſiceſt moꝛ phea ⁊ baras. ⁊ eſt medicina febꝛiũ flegmatica rũ bona. Hij ãt qͥ ſumũt ipᷣm timeãt auſtrũ er abhoꝛreant piſces. Doſis ei ↄtritieſt a..i. vſ⸗ q; ad.ij.⁊ eiꝰ decociio 9.3. ij. vſq; ad. ij. AVbera. Pãadecta ca.cccxxvi. Hamech t gęgra.grece Ramaket vel kamachet.latine tes. v. Zuccari ꝑtes.xx.⁊ qñq; addit᷑ maſticis akich neg engfn Haeg mntie: eni, jini nicos 11 pn innn wiſen eſte 18 . vero tuberi.: eſt fungꝰ?quidã.Et quidã vocant ipᷣm fungũ veſceniũ. Sera. li. ag. ca. Hamech. auc. Dyaſ. Hamecheſt radix rotunda nõ hñs ſolia nec tyrſum. coloꝛeius eſt rubeꝰ.: rept᷑ in Vre.⁊ comedit᷑crudus ⁊ coct.Et idem aucto. BGal. Subſtantia eius eſtterrea multũ admi⸗ ſcetur ⁊ parũ ſubſtatie ſubtilis. Pyperationoes. ¶Bal inli. de chimis. Kameket gnat grolſu hũoꝛẽ: ⁊ nõ eſt multũ mali chimi. Et dixitin li. yenenoꝝ ꝙ gñat ſtranguiriã ⁊ colicã:ſilr faciũt fungi. Et meliꝰeoꝝ eſt illud qʒ reꝑit᷑ in arena bns paucã aquã.¶ Auc.li.ij. ca. tubera. Sũt ex ſubaterreaplus ⁊ aquea minus.⁊ in ipſis eſt gereitas ⁊ ſubtilitas pauca. Melioꝛa eoꝝ ſũt arenoſa illa in qͥb nõ eſt odoꝛ malus:⁊ q̃exeis ſunt ſicca deterioꝛa ſũt hũidis.ſt ũtgroſſa valde. ⁊ gnant hũoꝛẽ groſſuʒ melãcolicũ.⁊ ſũt dure di⸗ geſtiõis. ? tyriaca eoꝝ eſt vinũ purũ ⁊ ſpẽs con diẽtes.¶ Almãſoꝛ tractaiu.iij.ca.de tuberibo. Tubera fri. ſunt ⁊ groſſa.fſegma q̃; generant crudũ.q aũt ex eis ruboꝛẽ habẽt mala exiſtunt Ieꝝ multa comeſtio colicã generat:nec etiã abſ⸗ qᷓ; calidis ſũt edenda cõdimẽtis.ij yſi. Lube⸗ ra eſt oleris ſpẽs quã tumoꝛterre pꝛodit.eaq; cãilli nomẽ dedit.¶ Oli.li.xix. In reꝑ miracu lis (vt iã dictũ ẽ ſuꝑiꝰ)maximũ eſt aliqͥd naſci vel viuere ſine vlla radice. Tubera vocãt᷑ hec vndiq; terra circũdata.nulliſq; fibꝛis aut ſaltẽ capilla mẽtꝭ nixa nec vtiq; exuberãte loco in q̃ gignũt᷑ aut rimã agẽte nec ipᷣa coherent terre. Auiẽ. Tarde digeſtiõis ſunt ⁊ granãtia ſto machũ:⁊ ſũt groſſ chimi. Gabłtñ in q̊daʒ loco dixit ꝙ nõ ſunt mali chimi. Z Ni. -—Z 277 Capitulũ.cccclxxxiiij. Hous.yſið.Thus a tundẽdodictũ eſt t Eſtãt ſucc aromaticꝰ quẽ arboꝛ arabie —iͤn modũ amigdale fundit albũet ma⸗ ſticatiõereſolutũ velut in puluerẽ.⁊ cũ frangit intus pigue eſt. jgniq; appoſitũ facile ardeſcit Et appellat᷑ apud nos maſculꝰ: eo ꝙ ſit natura rotundũ in modũ teſticuloꝝ. Reliquũ vᷣo pla⸗ nũ ⁊ pene ſcabꝛoſũ minꝰ optimũ.Adulteratur ãt admixta reſina ſiue gũmi:ſjʒ ppetate ſua di⸗ noſcit᷑. Hã thus igni impoſituʒ ardeſcit:reſina fumeſcit. Gũmi vᷣo caletactũliqueſcit.i Dyaſ. Thus lachrimũ eſt arboꝛis q̃ grece libanꝰ ðꝛ. Deq̃ſupᷣ de O.ca.cccxxij.diciũ eſt.QOð qͥdes⸗ de arabia affert candidum. Qõð aũt de India ſubꝛufum.ſed vtrũq; maſculũ eſt.⁊tertiũ valde miniiũ: qd mannꝰ ðꝛ vel mãna thurꝭ. Adulte⸗ ratur autẽ thus maſculũ picinia.i.pinali reſi⸗ . . . B . IIIIS E . — 1 iIIii 4 ITINIA g R . 2. . „ . 8 mmemeerrreeIin I M na? gũmi cõmixto. Sed in hoc depꝛebendit ꝓnõ talem odoꝛem emittit. Gloſa ſuꝑ Eccle⸗ ſiaſticũ. Thus bis in anno colligit᷑. In autũ⸗ pꝛeparat᷑ inciſo coꝛtice in eſtatꝭ feruoꝛe. Inde paofilit ſpuma pinguis que cõcrera denlatur niſi loci natura poſcat tegere palma incipiẽte. Quogd in arboꝛe heſit ferro depectitur.ideo coꝛ ticoſum videtur. Puriſſimũ hoceſtthus candi dum. Secunda vindemia pꝛeparatur in bye⸗ me inciſis coꝛticib. Rubꝛum hoc eritneccom parandum pꝛioꝛi. Nouelle arboꝛis veteris eſt odoꝛatius quod ex eo pepẽdit rotunditate gut te maſculum vocaurr. Hyoperationes. · Raſis. Thus eſt ca. ꝛ ſic. Carnem in vulne ribus creat. Ventremac vomitũ arcet.intelle⸗ ctũ acuit.De qua mñ ſi multa ſumatur q̃ntitas ſanguinẽ adurit ⁊ amentes ⁊ vigilantes efficit Zremoꝛi coꝛdis auxiliatur. ¶ Oyaſco. Thus valet ad ʒernas ⁊ araneas cõbuſturas ⁊ ſquaſſationes.⁊ ad auriũ mima rũq; doloꝛes ⁊ intraneoꝝ tumoꝛes. VUerum ſi a ſano bibitũ fuerit maniã vel etiam moꝛiẽ in / currit. Poꝛro manna thuris eligenda eſt abba mũda.fruſta bñs minuta. cuius virtus oliba⸗ Bg ij 8S d Trattatus Capitulü. tttclxxru. Aleriana. Fu arabice. BGrece lichi noſimilis eſt. ſed paulo foꝛtioꝛ. ¶ Deniq; tumoꝛes ocloꝝ ⁊ reuma ſuſpẽdit. oon loꝛũq; vulnera medẽdo limpidat. Sili mõ fac fum ſtoꝛacl ac myrre. qe ſiles ſüt: 2 vng eſt. ¶Cõſtañ.in li.qꝗduũ. Chus ẽ ca.? ſic. in. ij. S. calefacit ⁊ ↄſtipat.viſũ clariſicat.recẽtia vulne⸗ ra ſolidat.fllixũ ſanguis vbicũq; ſit ↄſtringit. ¶ Peſſima vlcera in ano vel in alio vco naſcẽ⸗ tia.ſi ſuperponat᷑ cum lacte temperatũ dilatari nõ permittit:et groſſum flegma diſſoluit. Me Item maſticatum annoꝛigano vel ſtaphila⸗ ₰ gria diſſoluit flegma acapite extrahendo. ¶ Etlingue grauedinẽ alleuiat. cũ ſepo anatꝭ tempatũ ad vulnera deſiccãda fit optimũ. ¶ Walet etiã ad vulnera ꝓpter aduſtionẽ ignis facta.Cum ſapa diſſolutum 2 auribo inſtillatũ mitigat doloꝛem earDum. ¶Macer. Zhbus calidum ſiccũq; gradu dixe re ſecundo. Lumina clariſicat laccinio ſi ſol⸗ nitur oui. Coõtritũ velfemineo cũ lacte tepenti. Acri cum vino tritum picelacteq; mixilis. Vulnera pꝛecipue curare recentia dicunt. ingui poꝛcino mixtũ medica bitur vſtis. dmixtum melli pannaricia decuit vnguis. T bus bene cõtruũ.vinoq; tepento ſolutũ. Affrmat auni multüipꝛodeſſe dolentiꝛc. — nis. Larine vero maranella. Ua⸗ y leeriana:bherba gatte. herba benedi/ ccta amantilla. genicularꝭ antilla. ſiſtar valentina.ſerpillum maius. Serapion libꝛo aggregatoꝛis capitulo FEn. auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis. Fn eſt ſpica ſilueſtr⸗ habens ſolia ſimilia ſolijs herbe que dicit gre⸗ ce ypoſellinum. vel yſopelli nũ.⁊ habet ſtipitem vnius bꝛachij longitudine aut amplius. cuiꝰ coloꝛ declinat ad purpureitatem. ⁊ eſt interius concauus ⁊ nodoſus. habens floꝛem in figu⸗ ra ſimiilẽ narciſco.niſi qꝛ eſt minoꝛ eo.ſʒ in albe dine eſt ſicut ille. ? eſt in eo parũ purpurei co⸗ loꝛis.⁊ illud quod eſt inferiꝰ eſt groſſius q; q eſt ſuperius.ſicutſpica frumenti. Radix eius ſubꝛuta in modum paruuli digiti. ⁊ ingrediun⸗ tur ab inferioꝛiboeius come inuolute ſiẽ ſqui,/ nantum. ⁊ elleboꝛus niger.⁊ ſunt inuicemad⸗ herentes.quarum coloꝛ vergit ad albedinem.? habet odoꝛem bonum.et eſt aliquantulum ĩ ea de odoꝛe nardi cum pauca pinguedine. Et qð de ipſa adminiſtratur eſt radix eius cũ comis ſuis.¶ Galienus.viij.ſim.far. capitulo Fu. m tranſlationez grecam. Fu.id eſt valeriana aro matica quodamodo eſt huius herba nardo ſi / milis m virtutem: ſed ad plurimuʒ deficens. Et idem eodem libꝛo ſm tranſiationẽ arabica. In radice ipſiꝰ plante eſt aromaticitas.⁊ virꝰ tus eius aſſimilatur virtuti ſpicenardi.⁊ eſt c. in. ij. gradu. ⁊ ſicca in ſine eius. Hoyperationes. Dyalſ. ſm traſlationẽ noſtrã Fu. id eſt vale⸗ riana. Multi nardũ agreſtẽ appellant. Haſci tur in po nto. Folia hʒ ſimilia elleboꝛo ꝛvel ſilia vpoſellino:ſiue apio ſiluatico. Haſta eſt illi le⸗ nis ⁊ mollis ſubpurpurea ⁊ nodoſa creſcens deterra cubito vno aut ampliꝰ. Floꝛes ſimiles pzʒ narciſco in figura.niſiqꝛ eſt minoꝛ eo:ſed ſix milis in albedine. radixeſt illi in roboꝛe digiti minoꝛis ſilis iunco.aut elleboꝛo nigro coloꝛe muffa cũ odoꝛe grato.ex qua alie creſcũt parue implicate ſunt elleboꝛus niger. Pliniꝰ capitulo fu. Fu genus eſt herbe odo rate: in ponte naſcitur per interualla: nodos habens et floꝛes albos minoꝛes qᷓ; narciſcus. que habet folia ſimilia apij ſiluatici.tyrſum ru fum mollem ⁊ cauũ ocleuẽ. Radix eiꝰſ ubrufa in modum pnſilli digiti.ex qua alie creſcunt mi noꝛes implicate. vnde equalis eſt virtutis ſpi⸗ ce.ſʒ plus ꝓuocat vꝛinam. et eſt calida in tertio. ſicca in pncipio ſecundi.eſt ſeruentis virtutis – zo ten⸗ Inn Eſgun nn mmics fufn g aro oſt bici A ſtue e iſia Pi Ns mies ſedſß digit r⸗ Nnne loc 0ℳ ſcvs I. n , la 7 R ee, 3 DB De Verbis. et mictu alis. SSõ Paulus capitulo fu.Fu ca.eſt ⁊ ſic.in ſcðᷣo gradu. Radix eius in medicina ponitur.vir⸗ tutem habet diureticdaam. ¶ GBalſm trãſlatiõeʒ ara.Fu ꝓuocat vꝛinam. ¶ Dyaſ. Fu feruẽtis eſt vᷣtutis et mictualis.cu ius elixatura facit ad lateris doloꝛẽ. Mẽſtrua incitat.antidotis miſcetur. ¶ Paulus.Contra ſtranguiriam ⁊ diſſurriam detur vinum decoctionis eius. Herba etiam decocta ⁊ ſuppoſita vꝛinam pꝛouocat.ad dige/ ſtionem confoꝛtandam ⁊ doloꝛem ſtomachiex frigida cauſa detur vinum decoctionis eius: ⁊ ſeminis feniculi vel maſticis cum ſucco ali⸗ cuius berbe diurettie. ¶ Contra vicium pectoꝛis detur vinũ decocti onis eius:vel ſuppoſitoꝛium ex bombice intin cta in confectione facta ex puluere eius ⁊ oleo muſcellino vel cõmuni. Contra opilationem ſplenis ⁊ epatis ex frigida cauſa:vinum detur xcoctionis euussss. yſidoꝛus.Fu eſt herba:in ponto naſcit᷑ fo⸗ lijs oleaſtro ſimilibus. Platearius. Fu eſt her⸗ ba que alio nomine dicitur faleriana. in ſecũ⸗ do gradu calida⁊ ſicca.In eſtate radices eius colliguntur et ad ſolem exſiccantur.acꝑtrien⸗ nium in efficacia multa ſeruantur. Radix tm̃ in medicinis ponitur. Eligenda eſt illa que ſo lidam intus habet ſubſtantiam et nõ perfoꝛa tam.que cũ frangitur non pulueriat᷑. Habet⸗ ᷓ; virtutem diureticam. “r 8— ¶ Uinum decoctionis eius datur ↄtra ſtran⸗ guiriã ⁊ diſſurriã.Her ba etiã ipᷣa in vino cocta ⁊ ſuꝑpoſita ꝓuocat vꝛinam.⁊ ad ↄfoꝛtandum digeſtion em.⁊ ad doloꝛem ſtomachi ex frigida cauſa vel ventoſitate. Datur vinum decoctio⸗ nis eiꝰ: ſeminis feniculivel maſticis cũ ſucco alicuius herbe diuretice. M Cõtra vicium pectoꝛis ex frigida cauſa da tur vinum decoctionis eius vel aqua. Ad ſu/⸗ perflu itatem matricis mũdiſicandã fit ex ea ſo mentũ vel etiam ſuppoſitoꝛium. ¶ Auicenna. Fu. Yolia eius ſunt ſicut folia apij.Et crus eius vnius cubiti plus pla num et tenerum. cuius ſupꝛemumeſtdigiti groſſitu⸗ dini pꝛoximum ac purpureum.nodos habẽs floꝛem ſicut narciſcus.vel maioꝛem. In albo etiam ipſius eſt quaſi purpureum. I nferiꝰ in radice ſua emittit ramos.Et in ipſa radice eſt odoꝛ aromaticus. D ¶ Confert doloꝛi lateris:vꝛinam pꝛouocat ſi bibatur. ⁊ eius decoctio ꝓuocat menſtrua: pl⸗ etiam ſpica. H”MD Capitulũ. cccclxxxvj. . RW, H We Erbena.vſið. Verbena:ſiue vernena. v ðꝛ q̃ſi pura.ſj a grecis gerobotanea no mmDmaen accepit.eo ꝙremedijs ac ligamẽtis hominũ ac purificatiõibo ſacerdotũ a gẽnlib⸗ apta ꝓbata eſt. vñ ⁊ põtiſices illã appellabant ſaginen q̃ſi ſancinen.¶ Pli. lib.xxv. Nulla tñ romane vtilitatꝭ plꝰhʒ q; iherevotane.quam nri verbenatam vocant. Hac iouis mẽſa ver⸗ git᷑ domuſq; purgant᷑ ac luſtrantᷣ. Duo ſũt eiꝰ genera.folioſa que femina putat᷑. Mas ſolijs rarioꝛibo.vtriuſq; plures ramuli tenues.cubi tales.anguloſi.folia minoꝛa qᷓ; quercus ⁊ an⸗ guſtioꝛa. diuiſuris maioꝛibo.flos vᷣo gaucus. radix lõga.tenuis.⁊ vbiq; naſcitur in palmis aquoſis. Quidã ãt nõ diſtinguũt:ſʒ vnum im̃ faciũt genꝰ.eo ꝙ eoſdẽ vtraq; habeat effectus. Pandecta ca.ccxc. Gerebotanũ vel periſte⸗ rion grece. arabice albea. late ãt berbena ſiue verbena vel ſacra herba. ¶ Sciendũ ꝙ pꝛima ſpẽs gerebotani eſt centrum galli.⁊ eſt ſupina. Scda ſpẽs gerebotani eſt verbena. qᷓ ð Bal⸗ linacea. ⁊ eſt recta.⁊ ideo vocat᷑ oꝛtos.Et hoc Dyaſco.dicit in capᷣ.de gerebotano. Et pᷣma ſpẽs gerebotania quibuſdã vocat᷑ periſterion ⁊ illa eſt centrũ galu.Et iðᷣo in Pãdecta lr̃a.p. facit ſemotim capᷣ.ab illoqð incipit Gerebora nũ.⁊ illud qð incipi Periſterion. r gere Trattatus botanũ.ideo nomẽ accepit tale.qm̃ ſacerdotes eam purificationibus adhibere cõſueuerunt. ¶Dyal.ca. de gerebotano. Gerebotanũ quam multi periſterion aut verbenam dicunt. Spe cies habetduas. Vnaeſt ſupina:altera recta. Pꝛima vocat–᷑ ſidericis curetis.⁊ alchea ⁊ cxpe⸗ riſſis. vt aſculapiꝰin libꝛo ſuo memoꝛat.et Py⸗ tha goꝛas criſceptron nominat. latine ðꝛ lici⸗ ma quaſi luſtrago vel vertipediũ v& centrum galli. Scdða quã erectam diximꝰ. vocat᷑ etiã tri gomon bumo. vel gerebotanum hercularia. la tine criſta gallinacea vel berbena vtraq; folia ſubalbida ⁊ veluti inciſa habent.⁊ virgas in cubiti longitudine ⁊ amplius anguloſa.et ra⸗ dices tenues ⁊ longas. Poprrationes ¶ ODyaſ. Radixverbene⁊ folia cũ vino bibita ⁊ cataplaſmatibo adhibita vcteericꝭ medent. ¶ Et moꝛſiba occurrũt. Folioꝛũ eius.ʒ.i.cũ vij no impoſita õ et gargariſmo ipſpeoli adhibita vulnera oꝛis et putredines Eluxatura eius ſi in conuiuio aſperſa fuerit hilaritatem pꝛeſtat. ¶ Datur vero tertionarij radicibus trib.quartanarijs vo quattuoꝛ nu mero.ſolijs ⁊ radicibo tota herba vulnera glu⸗ tinat ⁊ alienationes ſtringit. ¶¶ Et ad omia venena potui data optime facit. Hecãt herba idẽ nomẽ accepit: ſcʒ vt ſacerdo⸗ tes eã purificatiõibo adhibere ↄſueuerũt. ¶ In paſſionario habet᷑ ꝙ ſi medicꝰ viſitando inſirmum ipᷣam in mann poꝛtauerit neſciente egroto:⁊ dicetegroto.qu aliter es.ſi eger dicet bene/ſanabit᷑.⁊ ſi dicet male:moꝛiet᷑. ¶ Paulus. Aqua decoctionis eius matricem mundificat optime:et mẽſtrua pꝛouocat. Se men eius cum ſucco ſeniculi oculis impoſitũ ipſos mundiſficat. Capitulum. cclxxxvij. Erbaſco.vſidorus. Verbaſcum lati⸗ y ni herbam quã greci appellãt flamos. Harum altera eſt maſculus albidioꝛi bus et anguſtioꝛibus ſolijs. Altera vero femi⸗ na folijs latioꝛibus atq; nigris.lanuginoſis ⁊ DONobpbrationes. Slinilirvi Coõtra tuſſim bibit᷑ verbaſcꝰ. cuius flos eſt aureus:atq; tanta vis huic eſt vt etiã iumentis nõ mõ tuſſientiba:ſʒ ylia traben⸗ 8 cum folijs tribus ? 4 tibo in potu auxiliet.qð ⁊ degentiana reperi᷑. ¶ Ex herbario. Ver baſcus naſcitur in locis oſis. ¶ Ad podagram bec herba cõtuſa 2 impoſita doloꝛem ſedat. 24 „ D5 2 cis DN R „ 4 De Nerbis. Capitulũ. cccclxxxvuf. Ecticon.Dyaſ.ca. Vecticon.fſᷣmtrãſla y tionẽ arabicã:herba eſt q̃ hʒ folia ſimilia ęgere. v. aut. vij. ſz paulo maioꝛa ſpanſa circa terraʒ.deſuꝑ alba anguloſa ⁊ viridia cum multis vᷣgis duoꝝ palmoꝝ. flos eſt illi viridis. in verno maxime naſot᷑ haſta ipſius tenuis eſt ita vt vix poſſit videri. VPperationes Dyaſ. Folia eiꝰmolli addita ignẽ ſacꝝ extin⸗ guũt tumoꝛiba oĩbo medent᷑.¶ Sicca fnmiga tio eiꝰoĩa etiã ſilr ſacere nouit. Moꝛtuos ĩ vte⸗ ro infantes excludit ciato vno cũ mulſa bibito Radicem eiꝰſiccã pone ſup carbones de vite aminea. aut de oliua ⁊ cooperi.⁊ eiꝰ qð eſt ſub⸗ tile de emboto infirmꝰteneat in oꝛe ⁊ ſumũ re⸗- cipiat.poſtea vinũ amineũ modicũ glutiat. ¶ Illa ber ba etiã aperit oꝛificia venarũ. Capitulũ.cccdxxxix Eccialatine.grece yſoſoꝛacius.arabice v lachinis ſiue lechurios. PBperationes. A ¶ Gab pmo de cibis ca. veccia. Figura hoꝝ ſe⸗ minũ nõ eſt rotũda ſic fabe:ſʒ ſublata magꝭ ſi⸗ milis lentib reponunt aũt agricole. ⁊ H cum ipſis folliculis.ſimiliter cum totis pla ntis gra tia alimenti bꝛutoꝝ animalium. ¶ In fame autẽ vidi⁊ ex his quoſdam come⸗ dentes.et maxime adhuc viridib exñtibo ſicut cicera ⁊ ſabas comedũt.ↄſueta aũt ſunt nõ in delectabilia ſolũ:ſʒ indigeſtibilia ⁊ ſiſtitiua vẽ⸗ tris. neq; boni chimi generatuua. ¶ Apta ads ſanguis groſſi melãcolici generati onẽ ſicut ⁊ lenticula.ſʒ illi qͥdẽ multa bona ad⸗ ſunt. huic aũt nullũ illoꝝ donoꝝ ineft. Capitulü. ccccxc. v Ermicularis. Pãdectaca.ceclv. Her⸗ ba graſſula eſt herba de qua inuenitur maioꝛ: ⁊ minoꝛ et minoꝛeſt vermicularis. Dya ſco. Vermicularis eſt herba q̃ ſimilatur berbe graſſule maioꝛi. HPHPHyohperationes ¶ Sera. Semen üllius herbe eſt ca.⁊ ſic.in.iij gradu.⁊ expellit lumbꝛicoo. ¶ Et ðq; reꝑi᷑ ſuꝑterrã ĩ coꝛaʒeni poſtq; pluit ¶ Et qñ bibit᷑ de eo tritũ expellit lumbꝛicos et aſcarides.⁊ laxat ventrem. ”s ¶ Auiceñ. Vermicularis ca.in.iij.⁊ eſt ſemen arenoſum interficit vermes ⁊ aſemn ges. . Bg üuit) U hnd N 2 Tractatus et ſtomacho ſuperponatrn. E ¶ Igdẽ etiã fiat ↄ diſſinteriã addito aceto.⁊ ſup⸗ ponat᷑ pectini.puluis etiã eiꝰ in ono ſoꝛbili datꝰ valet ↄ vomitũ colericũ vel diſſinteriã.valʒ etiã pulens interioꝛẽ ⁊ exterioꝛẽ ſolutionẽ. — NR — pitulu. ccccxtj. Ca v Ernix latie.arabice ſandaros vel bara- rin vel greſſa vel ſandaraca.grece gium Sera.li.ag.c.ſandros.i.vernix.⁊ ẽ gũmi ca.⁊ ſic.cõplexiõis eſt in.ij.ꝗdu.Et idẽ auc. Habix. ca.eſt ⁊ ſic.ſj caliditas ẽpauca.⁊ ẽ ſile karabe. ſʒ nõ eſt duꝝ.⁊ ĩ eo paꝝ ẽ amaritudis.⁊ affert᷑ aterris xpᷣianoꝝ.ꝗ¶ CPaulꝰca.ð vernice. Ver⸗ nixẽ gũmi cuiuſdã arboꝛis q̃ in xpᷣianoꝝ ptibo naſcit᷑qᷓ arboꝛ in niperꝰvocat᷑.vñ ab eo tpe eſti uo q̃dã gũmoſitas egredit᷑:q̃ actiõe caloꝛ exſic⸗ cat᷑ ⁊ indurat᷑.Et ðꝛ vernix:q̃ cũ colligit᷑ ẽ albi coloꝛis.⁊ cũ antiquat᷑ eſt ſubcitrini.⁊ cũ plus antiquat᷑ eſt ruffi coloꝛꝭ.qᷓ̃cũq; ſit dũmodo ſit lucida ⁊ clara eligẽda eſt.Et ðᷣ etiã vernix q̊d/ dã qð ↄficit᷑ ex oleo ſeminis lini ⁊ vernice.⁊ in⸗ de illiniunt᷑ vel ↄſolidant᷑ coloꝛes apð picturã Habet ãt vernix vᷣtutẽ ↄglutinandi ex viſcoſi⸗ tate ſua ⁊ clarificãdi ⁊ ↄſeruãdi.qð ſatꝭ ptʒ.Nã pictoꝛes ſupꝛa alios coloꝛes ↄſerunnt. Hhprkfrationes. Sera. Vernix aũt qð eſt gũmi abſq; conſe⸗ ctione valet ↄtra fluxũ ſanguis ex naribo ſi pul uis eiꝰ cõfectus cũ albumine oui tpiba⁊ fronti ſuꝑponat᷑.ↄtra vomitũ colericũ fiat ex pulue⸗ re eius emplaſtrum ⁊ olibano ⁊ albumine oui ſimilis virtute Karabbe. (¶Et qñ fit cũ ea fumigatio:ↄfert fiſtulis.⁊ qũ Serapion pᷣdicto libꝛo⁊ capᷣ. VUernix ↄfert catarro qñ fit fumigatio cũ ea ⁊ deſiccat vlcera. ⁊ abſcindit ſanguinẽ menſtturn. ¶ Et Idem auc. Bedigoꝛas.de ꝓpꝛietate eius. ⁊Ppfert catarro ⁊ deſiccat fiſtulas.⁊ eſt ſicca et calida in.ij.gradu.euellit ſuꝑffuitates flegma nicas que ſunt in ſtomacho ⁊ inteſtinis. ¶ Et occidit lumbꝛicos ⁊ aſcarides.et confert fluribilitati neruoꝝ q; ccidit a frigiditate ⁊ bu miditate ⁊ repletien. ¶ Et idem aucto. Habix. qñ fit fumigatio cũ eo contert catarro capitis.et qũ pulueriſatur ſuꝑ vlcera deſiccat ea. (¶Et idem auc. Atabari. Sandaraca eſt ſimi lis Rarabe in virtute ſua.⁊ cõfert fumigatio eiꝰ coꝛize.⁊ deſiccat fiſtulas.⁊ ↄfert ſputo ſanguis ⁊ emoꝛroidibus.E teſt gummi citrini coloꝛis: ſimile karabe.⁊ eſtin eo parum amaritudinis. affertur a terris chꝛiſtianoꝝ.⁊ virtus eius eſt accipit ex ſa ndaraca ⁊ oleo roſaꝝ ⁊ linit᷑ cũ eo: ofertſciſſuris q̃ fiunt in mẽbꝛis ⁊ manb⁊ pe⸗ dibo.⁊ ſi nõ inuenies pone locoer pondus ter tie ptis plꝰpõdere ipᷣꝰde karabe.qð dixit Gal. eſſe gummi haur romane. ¶ Abiſciendum illud voca bulũ ſandaraca aliter intelligit᷑ in libꝛis ara bũ.⁊ aliuter ĩ libꝛis grecoꝝ. Hã ara bes ꝓſandaraca intelligũt ver micem ſiẽ iam dictũ eſt.ſʒ greciꝓſandaraca in⸗ tendunt quendã lapidẽ rubeũ. Unde Plintꝰ. Sandaraca affent᷑ a Ponto ⁊ Capodocia et Sicilia.⁊ eſt laps ignei coloꝛis. ¶ Dyaſ.ca.de Sandaraca. In eiſdẽ loc naſci tur vbi auripigmentũ. Hoc etiã dicit Dyaſco. ca.de arſenico.Et dicit ꝙeligẽda eſt ſandaraca q̃ eſt coloꝛe ruffa valde ⁊ facileterribilis.et cre⸗ pula mũda.coloꝛẽ hũs cynnoboꝛi.⁊ odoꝛẽ ſul⸗ phuris. Virtuſq; ei ſimilis arſenico.vñ eſt cau ſtice virtutis ⁊ dyafoꝛetice ⁊ ſtiptice../ Reſine mixta alopicias curat.cũ pice vngue lepꝛoſos excludit.oꝛis vulnera ⁊ noriũ curat. O m̃es puſtulas cũ oleo purgat. Oleo mixta pediculos curat.Puſtulas cũ adipe mixta mũ dat. Condilomata ani compeſcit. Empicis cũ melle ⁊ vino vtiliter datur. Fu migio tuſſim ꝓhibet. maxie reſina mixta. Fu mus oꝛe acceptꝰ vocẽ limpidat.cum melle ac⸗ cepta ſiẽ electuariũ aſmaticꝭ medicat᷑.ſiue voci obtuſe cũ reſina vt captapucia accepta. De Herbis yſaac in vi atico ſimiliter ſeqt modũ grecoꝛũ ſiẽ cap̃.de dentibo putridis ⁊ ca.de moꝛfea. ¶ Similiter Balienꝰ in anthidotario minoꝛi in antidoto illo qð incipit medicamen ad po⸗ lipum nariuum. „ Capitulü. cccxtijſ. v Jola latie. Arabice feneflig vyl ſeneſigi Brece leucis. Sciendũ ꝙ tria ſũt gene⸗ ra violaꝝ.vt Dyal. dicit ca. leud. Sʒ tñ Sera. li. ag. c. Feneflig.nõ loqᷣt᷑ niſi de vno.ſcʒ viola purpurea. qm viſus eiꝰmagis ↄuenit medici⸗ nis. ſz alia duo genera ſũt ſpẽs cheuri. ſic appa⸗ ret in cap cxi. ſuperiꝰde C. ¶ Sera. li. ag. caß. feneflig. Feneſlig. i. viola eſt herba cuiꝰ folia ſunt minoꝛafolijs cuſſij et nigrioꝛa.⁊ nõ elon gant multũ ab eis in ſiguraſ ua. Et ha bet ſti⸗ pitẽ egredientẽ ab vna radice.⁊ eſt ſuꝑ eũ plus Et in ſummitatiboeiꝰeſt flos boni odoꝛis co⸗ loꝛis purpurei. Haſcit᷑ in locis vmbꝛoſis ⁊ aſpe ris. ¶ Bal vi. ſim. far. c. de Viola. 'm tranſla⸗ nonẽ noſtrã. Folioꝝ huius herbe ſubſtna eſt ſubfrigida ⁊ aquoſa. Uirtus eoꝝ infrigidat pa rum. Dyaſ. ca. Leucis. i. viola. omiby eſt nota. Eſt em̃ in floꝛib habens diſtantiã. quia mel⸗ unü elbum ⁊ purpureũ floꝛẽ oſtendit Johan⸗ nes meſue.ca.de violis. Viole ſunt medicina cCaliditatẽ qᷓ tempata ↄueniens.⁊ fit ꝑeas male q̃litatis ꝑ⸗ mutatio ⁊ nature ſolutio. Melioꝛ eſt quecunqʒ ex pᷣmis.qm̃ nõ inuenit eã caloꝛ reſoluẽs vᷣtutẽ aut pluuia diſſipãs frigida eſt ⁊ hũida in mo gradu.Et ꝗ ſicca eſt minꝰ eſt humida ⁊ minus frigida. Eſt em̃ in recente bumiditas ſuꝑflua ſupꝑgrediẽs caliditatem eiꝰ aqua eſt ꝑfecioet ſpẽs. Cũ aũt exſiccat᷑ ⁊ reſolui᷑ humidũ ſuꝑfi⸗ dale ipſiengniſeſlar maritudo eiꝰq̃ eſt ꝓpter 9 ⁊ minus hu.Eſtem̃ in recente hũiditas ſuper⸗ flua ꝓpter quodq; recẽs eſt ſolutione ꝑ ventrẽ educit lambiſicãdo.que vᷣo ſicca eſt educit diſ⸗ ſoluendo.⁊ ipᷣa quidẽ eſt infrigidatiua narcoti⸗ ca ſedatiua doloꝝ calidoꝝ. ⁊ extinctiua inſlã⸗ mationũ ⁊ lenitiua ⁊ ſolutiua.Eſt ex debiliter ſoluẽtibo.⁊ vigoꝛat᷑cũ alijs laxatiuis. Et pꝛo⸗ pter ̊ qͥd am adduntqntitati eoꝝ medietatem ex turbit:⁊ faciunt trociſcos.⁊ vigoꝛant cũ hoc operationẽ eaꝝ.Et qͥdam addũt ſcamoneam. ⁊ ipᷣa quidẽ ⁊ oleũ eaꝝ ingredit᷑ inemendatõeʒ medicinaꝝ acutaꝝ.Succus autẽ ipſaꝝ et ſy⸗ rupus ex eis leniendo. Et viole ſicce educunt diſſoluendo.Et ipſe quidem condiunt᷑ cũ ʒuc⸗ caro ⁊ melle ſunt maioꝛis abſterſionis ⁊ mino⸗ ris alterationis.⁊ cũ zʒuccaro ↄtrariũ faciunt Et cito ꝙ non ſubſtinent de decoctione aliquid qua ſit ſuꝑfluitas.⁊ ſuccus eaꝝ ſimiliter ⁊ coꝛxxro boꝛat᷑ acetũ cũ infuſione eaꝝ.⁊ fit mirabile fe⸗ bꝛiba multe inflammationis.⁊ eſt melius oleũ earum. fundamentum cuius eſt oleumonfan cinum aut amigdalinnm. Pooeratione Balienꝰ. Jpᷣa herba tam ꝑ ſe q; cu alfuis iu perpoſita remediũ calidis pᷣſtat flegmombus ſuꝑpoſita aũt in oꝛiſicio ventris incenſionẽ pa tientis vel in oculis. ¶ Serapion. VUirtus ei ſedat apoſtemata calida qũ ponunt᷑ſub eaſola gut cum farina oꝛdei.⁊ confert inflãmationiq fuerit in oꝛe ſtomachi⁊ in oculo.Sed ſlos ei⸗ cum hoc ꝙ ſedat inflãmationeʒ oꝛis ſtomachi babet pꝛopꝛietatem relaxandi coleram. Et fit emplaſtrum cum folijs tm̃ hinus herbe aut cũ ſauich. ⁊ infrigidat ⁊ cõfert apoſtematibo cali⸗ dis oculoꝝ ⁊ exitu ani. . ¶ Et ð ꝙ flos eius a ꝓpꝛietate que eſt in eo qñ bibit cum aqua ↄſert ſquinantie ⁊ epilentie q̃ accidit pueris.⁊ eſt illa que vulgariter ðꝛ ma⸗ ter pueroum. sä ¶ Et idem aucto. Aben Meſuay. De pꝛieta⸗ te eius laxat coleram a ſto macho ⁊ inteſtinis: ⁊ confert inflammationi que eſt in eis.et ſode uerat ſepulta.⁊ eſt tunc ca.plus ? ſe q;ᷓ cũ alfitis ſu⸗ us eſt que lenificat et 4 — 2 N— Tractatus ꝛſquinutie q ceidi infantio añ ſummit cñ aqᷓ ca. Et qñ aliqͥs vult deea exhibere in potuad laxandũ ventrẽ echibeat ab. z. iiij. vſq; ad. vi. Dyaſ. YFos purpure ſedat ĩflãmatiõeʒ oꝛis ſtomachi ⁊ ocloꝝ.⁊ aq̃ hꝰfloꝛis ↄfert ſquinãtie Laxat colerã a ſtomacho ⁊ inteſtinis.⁊ cõfert infiãmatiõi qᷓ eſt in eis.ᷣfolia eiꝰſũt ſicẽfolia cuſ⸗ ſus:ſʒ minoꝛa ⁊ rotũdioꝛa.ſʒ mellinꝰcoloꝛ medi cine neceſſariꝰeſt.qͥ ſuccꝰ eliratꝰ⁊ omẽto adhi⸗ bit tumoꝛes ſtericos curat:mẽſtruis imperat. erotis mixtus ragadias ani ad ſanitatem pducit melle addito puſtulas.⁊ inflatões tol⸗ lit.ſemen eiꝰcũ vino bibitũ.ʒ.ij.aut ſuppoſuium mẽſtruis imꝑat.aboꝛſum facit. Radices eus cataplaſmatib adhibite cum aceto ſplenẽ ſic⸗ cant. Podagricis medicantur. ¶ Sʒ viola alba ꝓiectoꝛie eſt tut? 2 extenna⸗ toꝛie.ſʒ flos plꝰ. decoctio ãt herbe mẽſtruas p⸗ uocat ſi poſt partũ nõ ſequat᷑ fetũ moꝛtuũ ex⸗ trahit ⁊ viuũ coꝛrũpit ⁊ educit:matric in flãma tionẽ ſanat ſi tam foꝛtis eſt mulier.ſi in peſſa⸗ Ppoſit omnia ſimiliter facit. o. meſue Solutione educit colerã ?⁊ alterat ei acceſſum.⁊ viole ↄferũt inflãmatiõiboĩby. ⁊ ſedant ſodã factam a caloꝛe vehemẽti.⁊ ſunt ſomniferez faciũt choꝛiʒam. z lent pectꝰ et guttur. ⁊ oferunt vuee ⁊ ſquinãättie. ¶ Et iuuamẽtũ magnũ eoꝝ ẽ ↄpᷣatib pectoꝛis ⁊ pleureſi.⁊ ſedãtſitim.⁊ ↄfert ſicce opilatõi epa tis ⁊ apoſtemati eiꝰ.⁊ calide yctericie.⁊ ſunt iu Doſis ponõis eaꝝ ẽ ab. . iiij. vſq; ad. viij. ⁊ ſuc cieaꝝ ab. .i.vſq; ad.ij. Et ſyrupieaꝝ ab.3.iij. vſq; ad.iiij. Et ↄditi eaꝝ ab..i.vſq; ad.ij. ¶ Bartholomeus in lib.de ꝓpꝛietatibo rerum. Viola ꝓpter violentiã odoꝛis ſic?⁊ nominata. vt dicit yſi. Cuius tres ſunt ſpecies.ſ.purpu⸗ 2 rea alba ⁊ mellina. Sed omniuʒ folia nature a⸗ ſunt ⁊ aquoſe.⁊ ideo ſolutiue. Herbe quidẽ modicaeſt viola in ſubſtãtia qᷓ recẽs eſt melioꝛ q; antiqua.cuius ſos maximi eſtodoꝛis.vñ odoꝛ eius cerebꝛi caloꝛẽ mitigat: ⁊ ſpũs animales recreat ⁊ ↄfoꝛtat. Floꝛes vernales pus oꝛiunt᷑ ſic ſe citiꝰmani feſtant poruitatẽ eius in ſubſtãtia magnitudo odoꝛis pariter ⁊ vrtutis notabiliter recõpen/ ſat.vtdicit Dyaſcorides. Plat eariꝰ. Viola fri.ẽ in pncipio pmi gãdus ⁊ hu.in fine ſecũdi.Habet virtuiẽ le niẽdi.hu⸗ des ⁊ frontẽ in acutis ſomnũ ꝓpuocat. caloꝛe factũ remouẽt. Colerã nigrã ð ſtomabo uamẽti magniĩ febꝛibo inflãmatiuis ⁊ ſiti ꝑeas ⁊ inteſtinis puirgat.caloꝛ? eoꝝ mitigat. Macer. Necroſeus ſuperare decoꝛ nec lilia pñt. Yragrates violas ſpecie nec vi necodoꝛe. Dicitur humida vis illius ⁊ frigida pmo. Eſſe gradu ſpecies tres eſſe legunt᷑ eaꝝ. Noſcereq̃s tm diuerſo floꝛe valemꝰ. Nam ſunt purpurei floꝛes albiq; nigriq;. Cunctis pene pares ſũt in medicamine vires c. Capitulũ. ccctxtüif. Iga paſto?. Pãdecta ca.ccxviij.Di⸗ Vy pſeus grece.arabice perſenda: vel di⸗ phlacos: vel harſiarbay: vel aybſacos. latine vo virga paſtoꝛis: vel cardo fullonum. Sciendũ ꝙ dueſunt ſpecies virge paſtoꝛis.ſcJ maſculꝰ femina. Maſculꝰeſt quem Dyaſ. km tranflationẽ noſtrã ca. Dipſeus vocat dipſeus nisplenam.⁊ folia in circuitu ſimilia lactucis. in ſingulis nodis bina habens ſolia.⁊ ipᷣa ob⸗ in fineſe le u longa ⁊ ſpinoſa intus.⁊ deſoꝛis ſpinis plena. mectãdi.reſrigerãdi.relaxandi. Violecontrite h ſuꝑ ca. apoſtemata in pncipio valent. Fomen⸗ ta ex aqua decoctiõis ipiꝰ herbe ſacta circape⸗. habet etiam contracta folia.que pluuiam ⁊ au ram in ſeretment. vnde⁊ nomen accepit. Di⸗ pſeus. id eſt ſitiens in virgis ſuis.capita ſur⸗ ronte ggunt.ſingula ſpinoſa ſimilia echimo maritino Raſi. Uiole ſomnifere ſunt. capitis doloꝛẽ a ſed oblongioꝛa:que ſiccata album faciunt co⸗ loꝛem. ⁊ in vrga deintus vermes naſcuntur. eteſtm ipᷣm frutex ſpinoſa.vᷣgã hñs lõgã ſpi⸗ 34 a de De Herbis. Sera.li ag. c. Harliarbay. aue. Dyal. Harſi/ arbay vel dipſacus eſt ſpina qᷓ pannos faciunt. Z latine ðꝛ vᷣga paſtoꝛis:⁊ cardo fullonũ.et eſt ſpẽs ſpinaꝝ hñs ſtipitẽ longũ ſpinoſũ.et folia eiꝰſunt ſimilia fol ijs lactucꝭ.⁊ ſuꝑ quẽlibʒ nodũ ſtipitis ſunt duo folia amplectentia ſtipitẽ.lon ga ſpinoſa in medio eoꝝ interiꝰ ⁊ exteriꝰ habẽt ſimilitudinẽ veſicaꝝ aque.⁊ ſunt ſpinoſa etiã. ⁊ habet iuxta ſtipitem concauitaſẽ in qua col⸗ ligitur pluuia ⁊ ros.Et ideo nominat᷑ dipſeus id eſt ſitiens Duß quelibet ram eius eſt ca⸗ pitellum ſimile echimo marino:aliqntuluz in longitudinem tendens ſpinoſum.qð cum de/ ſiccatur ſit albũ.Et qñ ſcinditur reperiunt᷑ in medio eius vermiculi parui.⁊ iſta eſt virga pa⸗ ſtoꝛis maſculus.Et idem Serapion loco al⸗ legato. Sunt eius dueſpecies. Malſculus ⁊ fe mina. Maſculus eſt herba que naſcitur om̃i anno.⁊ habet ramulos ſeu vᷣgas tenues.mol les.ſubtiles.nodoſos.⁊ dilatat᷑ ſuꝑ faciem ter⸗ re ſicut gramen.⁊ habet folia ſimilia folijs ru⸗ te:niſi ꝙ ſunt lõgioꝛa ⁊ mollioꝛa.⁊ habet iuxta vnũquodq; ſoliũ ſemen:⁊ ꝓprer h̊ ðꝛmaſculus. ⁊ habet floꝛem rubeum. Sed femina eſt quam Serapion vocat in lingua perſica Perſeria⸗ num.Et Dyaſcoꝛides vocat eam Poligonos ⁊ eſt centum nodia. Femina que ara.vocatur barſiarbay. Latine verocauda vulpis. Et eſt ſ̃ᷣm Serap.herba hñs plantã paruã ⁊ virgaʒ vnicã tenerã ſimilẽcanne.⁊ in nodis ipſiꝰſunt folia egredientia ab ipᷣa vᷣga ſimilia folijs pini. ⁊ habet radicẽ in qᷓ nullũ eſt iunamentũ.naſci luxta aquas. ¶ Gał.vi. ſim. far. cap. Dipſeus. Dipſeꝰvel dipſacus eſt ᷣga paſtoꝛis.plurimũ qð eſt in ipſa eſt frigiditas.⁊ in ſapoꝛe eius eſt ſtipticitas.Et virtus eius eſt q̃ infrigidat ⁊ de ſiccatin pncipio tertij gradꝰ.⁊ radix hui plan te deſiccat in.ij.q̃du.¶ Auiceñ.li.ij.capᷣ.de vᷣga paſtoꝛis. Uirga paſtoꝛis eſt maſculus ⁊ femia. ſed maſculus eſt foꝛtioꝛ. in ipᷣa eſt ſtipticitas.ʒ pars aquea in ipſa eſt plurima. Et ꝓpter multi tudinẽ repulſionis materierũ effuſaꝝ eſtimat qð eſt exſiccatiua foꝛtiter. HPHperationes. ¶ Dyaſ. Eſt vᷣga paſtoꝛis maſculus.radix ei deſiccat in.ij.gdu ⁊ abſtergit.que cocia i vino ⁊ tunſa.⁊ ſiẽ cerotũ impoſia.vel ſi amplaſtrat cũ ea anus curat ciſſuras ani.⁊ ragadias et fis⸗ ſtulas ⁊ emoꝛroidas interioꝛes.quod medica⸗ men inpixide enea conſeruanduiu. Et clauos coꝛꝑis mundat.⁊ foꝛmicas ⁊ ver mes q̃ in capite huiꝰplante inueniunt᷑.in coꝛio ſuo ligati ⁊ collo ſuſpẽſi aut in bꝛachio dicunt febꝛem quartanam penitus curare.⁊ẽ medetur Etↄfert vlceriba aurꝭ.⁊ ſi ẽ in ea ſani iᷣ cat eã. ⁊ abſcindit fluxũ mẽſtruoꝝ iĩmoderatũ. ¶ Et curat vlcera inteſtinoꝝ ⁊ ſputũſanguĩs. mirmices et acrocoꝛdines. Sera. Airga paſtoꝛ feiaeſt:cui vr'repcu⸗ tit ⁊ incarnat ⁊ ↄfert inflãmatioõioꝛs ſtomachi qñ apponi᷑ excra.ſic eſt poſtq; trita fuerit.⁊ cõ⸗ fert apᷣati qᷓd ðꝛ heriſipila:⁊ apᷣatibbantiqo. ¶ Et repcutit ⁊ ꝓhibet humoꝛes qui ftuunt ad mẽbꝛa.et ex melioꝛibo medicinis heriſipile.qn dilatat᷑ ⁊ extenditur ambulans de membꝛo ad membꝝ.⁊ vert vlceribo alijs.⁊ vlceribo mani⸗ feſtis. ad que hu moꝛes fluunt ⁊ conglutinat vulnera recentia cum ſuo ſanguine. es deſic ⁊ ſiſtit fluxũ eiꝰ vndecũq; fluat.⁊ in om̃ibo his maſculꝰ eſt foꝛtioꝛ q; feia.vñ hʒ maſcuiꝰ vᷣtutẽ ſtipticã frigidã qñ ſumit᷑in potu ex ſucco eius: ↄfert ſputo ſanguĩs ⁊ fluxuiſanguĩs antiquo ⁊ egritudini q̃ ðꝛ colirica.⁊ diſtillationi vꝛine. q; ꝓuocat vꝛinam ꝓuocatione foꝛti. ¶ Et qñ ſumit᷑ in potucũ vinoↄſert moꝛſibus venenoſis.⁊ qñ bibit᷑ in ſebꝛibo periodicis ante acceſſionẽ paroxiſmi ⁊ hoꝛã ↄfert multũ. ¶ Et qñ fit naſcale cũ ea mulieri habẽti fiſtulã ⁊ vlcera in matrice:ↄfert iuuametũ magnũ. ⁊ abſcindit fiuxum humiditatũ antiquarũ ab ea.et diſtillatur ex ea in aurem.⁊ cõſert vo loꝛi eius ⁊ ſaniei que fluit abe. Et quando coquit᷑ cum vino ⁊ mi donec fiat cerotum. ¶ Et emplaſtrat᷑ cũ e anus curat ciſſuras qᷓ ſunt in ano ⁊ emoꝛroidas interioꝛes.⁊ opoꝛtet ꝙ hec medicina reponat᷑ in pixide enea.⁊ cu⸗ rat ſpeciẽ foꝛmice q̃ ðꝛ paragodes. Et dicunt quidam ꝙ vermes qͥ reperiunt᷑in capitibo hu⸗/ is plante qñ ligatur in coꝛio ſuo. ¶ Et ſuſpendit᷑ in collo ⁊ hũero habẽtes quar⸗ tanam curat eam ſideus voluerit. ¶ Auiceñ. Virga pa ſtoꝛis ꝓphibet fluxũ.et fit exrea emplaſtrũ flegmoni ⁊ heriſipile ⁊ foꝛmice. eſt valde ↄferens apoſtematibo vlceratiuss ¶ Et cõſolidat vulnera recentia ſuccus eius interficit vermes auris.⁊ exſiccat vlcera eius. aqua eius confert ſputo ſanguinis.et fit ex ea emplaſtrum in flãamationi ſtomachi.et pꝛohi⸗ bet fluxumſanguinis ⁊ matricis.⁊ ſanat vlce⸗ ra inteſtinoꝛum. ¶ Et Dyaſcoꝛides quidem exiſtimauit qpipſa pꝛouocat vꝛin am ⁊ ſanat ulum quireiinet ei et poteſteam emittere. ſcet ei mel ↄfert iuuamentũ vlceribo matricis.⁊ ſit empla⸗ ſtrum cum folijs eius.⁊ inflãmatiõi ſtomachi ⁊ ſputo ſanguinis ⁊ foꝛmice ⁊ heriſipile.⁊ apo ſtematibuscalidis ⁊ frigidis in pꝛincipio eo⸗ rum.⁊ quando coquitur cum vinoet teri᷑ bene do 3 Sxk „» Lrattatus ꝑ//ͤNBal.viſim. lar. c. vitj. Ainũ vitis albe dome A Wν ſticeeſt ca.i.ij. du. ? vet⸗ex eo eſt in. iij gdu. Et Sdu. 1, maniteſtatiõeʒ caliditatꝭ inuẽte in eo. S ¶ Vitis domeſtice ſuccus m Sera.⁊ potiſſi B me ſolioꝝ eius ↄuenit habentiba vlcerain in? rreſtinis iunt fri x ſtipticc qexſpuũtſangui⸗ næẽc. ? qquerũt᷑ de ardoꝛe ſtomachi. ⁊ pgnatib ha bentibo appetitũ coꝛruptũ.⁊ capꝛioli eius naim infundunt᷑ in qqua⁊ bibitur faciunt ho. ¶ Et lacrimis vit/ ẽ ſilis gũmi:q; coagulat᷑ ſuuo · palmites.qͥ potatꝰcũ vino expellitlapidem. I¶ Etlinit᷑ cũ eo empetigo ⁊ curat eam.⁊ ſcabi D vlceroſam ſimiliter ⁊ nõ vlceroſam.⁊ opoꝛtet q; anteq; linias cũ eo linias membꝝ cũ nitrro ⁊ oleo aſſidue ⁊ abradas pilos.Et infra capᷣ. Vinum. latius dicee. 3 N ☛ WRWe aO Capitulũ.ccccxciif Itis latine. Arabice harim vel harin vy Brece ampeleos. Sera. li. ag. ca. Ha⸗ riim. Uirtus ex ea eſt domeſtica ⁊ ſil⸗ neſtrꝭ.⁊ alba ⁊ nigra.Domeſtica ẽ vitis vini.⁊ ſilueſtris eſtq̃ grece vocat᷑ ampeleos agria.ha⸗ ſtas hʒ lõgas ⁊ lignoſas ⁊ aſperas.Folia eius ſtrigno oꝛtiuo ſimilia. ſʒ latioꝛa ⁊ minoꝛa.floꝛẽ bʒ ſicut capilli.ſʒ ſemen hʒ vt botrus. QOð cum maturauerit rufſum facit coloꝛẽ obꝛotundum. Alia ſpẽs eſt q̃ vocat᷑ lãbꝛuſca vel vituſu.cuiꝰ flos vocat᷑ ynantus vel ynantiũ vel ante flo⸗ res.⁊ eſt maſculꝰ.de q̃ inuenies in c. xxviij.ſu⸗ eriꝰde A.⁊ eſt plãta inqᷓ ſunt grana puaſilia otris vue paruis.⁊ qñ ſũt matura coloꝛeoꝝẽ rubeus.⁊ figura ſui grani eſt rotũda.⁊ raceim h Cͤ/— tborictak Aſdidteenez gece vo⸗ C — — — S cat᷑ amboloſagine.Eſt alia ſpẽs vitis q̃ ðdꝛ viẽ RC anituin.fffre.— alba. ? eſt bꝛionia. p qlege ca. xxv.ſupiꝰde B apitulü. ccccv. Balie. vi. ſim. far. ca. Ampeleos melana. Amg NIremem Serapionem li. ag ca. AUi/ 1 peleos melana ſiuevitis nigra vocat᷑ hec pꝛee ?frem. ſuntſpes ſcʒz abſi. ⁊ indũ qo appel bꝛionia. de qua legeviticella hicinfra. ? eſt ven lr arabicum ⁊ eſt rubei coloꝛis.et eſt beriomia Sciendiiq,baionia ſuma de B. non vemsureum Ralrenaſſer ertem in K eſt vera haioni. eg ſutores illam appellat vcis livscxcocſitrubellbabene Panca grang.s gl Dð ſ albaſiue bꝛionia albo. 8 exeo eltt abens pau a. alið e — eſt quod adheret manui.⁊ habet coloꝛẽ viole. DPp erationes erterieſt rubeum cnius toxicum multü⸗ Et do n. önn nneo. dtiſi inin en Nü⸗ auegj iſ in 1ſchc wuug Unmo laß — Hol⸗ roim Dei Herbis toricum quidẽ eſt res pauca minuta mollis adherẽs manui qñ tangit᷑ vagina ei.et ipſuʒ quidẽ linienr ſuꝑ moꝛpheam confert ei. Hoyoboerationes ¶ Virtus virem eſt calida ⁊ ſicca in pncipio tertij gradus.qð ſi linit᷑ ad moꝛpheã cõfert. W¶ VUiriditas inuẽta ſuꝑ aquã q̃ arabicevocat᷑ katale⸗ ĩligua hiſpanica mulſas ſᷣm Auer⸗ c ðo Colliget.eſt calida ⁊ hũida in.ij. CTapitulum. ccccxcvj. Iſcus latine ⁊ grece.arabi.dabalch y vel hele vl hiſos. Sera.li. aggre ca. Dddylabalch anct. Dyaſc. Dabalch. i. vi⸗ ſcus. Melioꝛ ex eo eſt nouꝰqͥ ſilis eſt in colo re ſuo coloꝛi poꝛri.Exteriꝰ vᷣo eſt ſubꝛufus ſi ne aſpitate ⁊ ſine ſurfureitate.⁊ fit ex fructu rotũdo paruo qͥ naſcit in arboꝛe glandiũ.⁊ fo lia eiꝰ ſunt ſiẽ folia arborꝭ buſſi. Fruct? g iſte ↄtundit᷑ ⁊ abluit᷑.deinde coquit᷑ in aq. Sunt aũt qͥdã qͥ maſticando fructuʒ ipᷣm faciũt vi⸗ ſcum. reperit᷑ etiã in arboꝛe piroꝝ ⁊ maloꝝ:⁊ in multis alijs arboꝛibo.⁊ aliqñ in radice ar⸗ boxꝝ aliquaꝝ paruaꝝ.? latine vocat᷑ hec pla⸗ ta viſſago. Ego aũt vidi in monte Habaʒat hoĩes q̊ faciũt ex arboꝛe magna que naſcitur apud eos: 2 apud ipos vocat᷑tarabella.? la⸗ tine vocat᷑ Capꝛifoliũ.Accipiũt qdẽ ramos ipſius excoꝛiãt eos facientes faſciculos.⁊ in fundũt in aqua ⁊ dimittũt ſic aliquo ex men⸗ ſibo. deinde ↄtundũt ↄtuſione foꝛti:⁊ fit inde viſcus bonꝰ. Et virtus eiꝰ eſt ſimilis qͥ ſubti liat. attrahit ⁊ diſſoluit:qꝛ babet virtutẽ reſo lutiuã. ¶ Dyaſ.ca. Uiſcus ſ̃ᷣm trãſlationem noſtram. Viſcus in ramulis naſcens quodã animali volatili:ſcilicet turdella viſcat᷑. Naʒ illud ſi moꝛatur in ramulis arboꝛũ:glutinat᷑ ⁊ inde naſcuntur virgulc plurime.et fit viſcꝰ qui ſemꝑ viridis inuenit᷑. Eſt auteʒ optimꝰ qͥ in arboꝛe quercus creſcit.⁊ qͥ eſt mũdus ſub⸗ uiridis.⁊ ſi extendat᷑ non coꝛrumpitur.ſedvt membꝛanaxtenuatur. . 5„̃ꝑ„ HPHyperationes ¶ GBalienꝰ. vi. ſim. far. ca. de viſco. Subſtan⸗ tia viſcieſt cõpoſita ex aqſa ſuba⁊ aerea.⁊ de bis ambabyeſt in eo multũ.⁊ ex terrea pauca ⁊ in ſapoꝛe eiꝰ eſt acuitas plus qᷓ; amaritudo ¶ Et virtꝰ eius eſt que calefacit:non tamẽ ci to qñ apponit᷑ coꝛpoꝛi.ſed poſtq; facit moꝛaʒ in coꝛpoꝛe ſicut facit tapſia.⁊ nos qͥdeʒ dixi⸗ mus in his que pꝛeceſſer ũt:ꝙ hec reos inue⸗ nitur in medicinis.quaꝝ virtus eſt que cale⸗ facit:cum quaꝝ calefactione eſt bhumiditas ſuꝑflua indigeſta. vᷣtutes habet acres.duri⸗ cies mollire poteſt. Ham de ꝓfũdo extrahit humoꝛẽ cũ vehemẽtia.⁊ nõ ſubtile tantũ:ſed ⁊ pingues digerit.mox quidem calefacit.ſed tꝑe diuturno impoſitꝰ calefacit vt tapſia. ¶ Auicẽna li.ij.ca.de viſco. Viſcus eſt notꝰ omĩbo.⁊ eiꝰ quidẽ fructꝰ ſimilis eſt ciceri ni⸗ gro vel ſincere. rotũdus virgulatꝰ frangibilł ex quo manꝰ inuiſcant᷑.eius aũt minera ẽ ar boꝛ ferens glandes ⁊ pira et mala in qᷣb ſunt virtus aquea ⁊ aerea multiplicate valde qui ex eo bonus eſt.eſt recens planꝰ coloꝛis poꝛ⸗ ri interius:viridis exterius.teritur et lauat᷑ deinde coquit᷑⁊ nõ calefacit niſi poſt moꝛaʒ longam ſicut gũmi rute agreſtis:⁊ eſt debili oꝛ ea in hoc.⁊ in ipᷣo quidẽ eſt humiditas ſu⸗ erflua indigeſta. 2 eſt ca. ? ſic.in.iij.⁊ eſt reſo lutiuus.reſoluit enĩ humiditates groſſas.et ꝓfundo coꝛꝑis ꝓpter foꝛtitudinẽ vᷣtutꝭ attra⸗ ctiueꝛ lenit.⁊ dixerũt quidã ꝙ nõ ineſt ei ope ratio in humiditatibo niſi tenunibus. ¶ Serapion aucto. Dyaſ. Quãdo viſcꝰ mi⸗ ſceiur cum reſinapini maturat ꝗpoſtemataqᷓ fiunt in radice auris ⁊ alia apoſtemata. ¶ Et quando miſcetur cumolibano curatvl cera antiqua.⁊ quando miſcetur cum calce ?ꝛ cũ lapide gagatis:aut lapide aſio.⁊ coquitur cum eis.⁊ ponitur ſuꝑ apoſtemata frauduleẽ⸗ ta:aut ſuper duriciem ſplenis curat.Et reſol uit apoſtemata ⁊ duricies. Et qñ miſcet᷑ cũ auripigmento citrino aut rubeo.⁊ ponit᷑ ſuꝑ maculas aufert eas.et qñ cũ calce mucetur ⁊ rob excludit vngues. Anicenna.· Uiſc eradicat vnoheenalas „ uit apoſtemata frigida.et pꝛopꝛie confoꝛta⸗ tur cum calce:⁊ lenit vlcera antiqua et vulne poſt ain es.¶ Et mixtus cum guymi pini et cera extenuat ſplenem cum ſuꝑ idᷣm poniti· cum aliquibo rebo pſuʒ confoꝛtantibus ſicut 7 „ D y fra arabice vel feſire. grece ampeleos leuce. lat ine viticella vel vitis alba. Sed ſciẽdũ ꝙ; Galienꝰ vbiq; vocatvitẽ albã vel nigrã bꝛioniã. Et Dyvaſco.ſilim traſiati onẽ arabicam. Sed Galienꝰ. vi.ſim. far. ca. Ampeleos melana.dicit᷑ ꝙ vitis nigra pꝛie dicit᷑ Bꝛionia.hoc ſilr apparet in capi.vitis patrũ ſupꝛa. Sera. libꝛo aggre.ca.felera. Fe⸗ ſera herba eſt que habet folia et capꝛiolos in ſimilitudinẽ vitis cõmunis niſi qꝛ ſunt aſpe⸗ rioꝛa et rami ⁊ capꝛioli adherent implicãtes ie quibuſcunq; appꝛoximãt ex arboꝛibus a⸗ lijs ⁊ ſuſpenduntur eis cum capꝛiolis ſuis. haꝛabet fructum ſimilem racemo rubeo. Trattatus cum ſuper eas ponitur cum arſenico. zreſoel reſinapini.⁊ confert apoſtematibus frigidis 4„ ſtas ⁊ folia ſilia babʒ viti nr e: ſed aſpera?⁊ mi noꝛa. capꝛioli ſimies ſunt implicãtes ſeſemẽę ipi vuule ſile. eſt ⁊ butrioſum rarum. . . ¶ Dyaſco. Viticella in vino elixa et comeſta ventrem ⁊ vꝛinã mouent. virt? eſt folijs ⁊ ha⸗ ſtis ipſius ⁊ radici viſcida.vnde vulneribus chironis impoſita medicatur.Cancros ⁊va gedenia vulnera ad ſcabiem ꝑducit. Tibijs vulnera tollit.ſale addito ⁊ in cathaplaſmati bus adbibita ⁊ compoſia. Radix eiꝰ coloꝛẽ coꝛgꝑis bonum reddit rm gas vultibo diſtedit. entigines purgat ma gnis cicatricibo coloꝛẽ ꝓpꝛiũ reddit.Liuoꝛes 7 panaricia emẽdat.cũ vino in cathaplaſina⸗ tib adhibita vuricies ſpargit. Apoſtemata curat.Oſſa coꝛpoꝛi infixa eijcit. Dedicami nibo ſtipticis neceſſario miſce. ¶Epilentic;.3.i. adhibita anno toto pᷣſtolat ſiti mõ accepta apoplexie ⁊ ſtomaticꝭ ſingu⸗ lare pᷣſidiũ eſt maxiĩe.ʒ.ij.accepte ſingul cau⸗ ſis ſilir ↄuenit moꝛſibs venenatꝭ. Aboꝛſum fa⸗ cit.plus vero accepta maniã facit. ¶ Secũdinas d eponit. Urinã puocat.mel⸗ le addito vt electuariũ datũ diſnoicꝭ ⁊ offoca tionibo pꝛeſtolat. Tuſſim ⁊ doloꝛẽ capitis et lateris cõpeſcit.De alto cadẽtibi ⁊ 2quaſſa⸗ tionibo maximũ remediũ eſt obulo vno cuin aceto bibita ſplenem deſiccat dieb⸗. xxx. Accepta cum caricis cathaplaſmata om⸗ nia ſimiliter facere poteſt.cocta in aqua ⁊ fo⸗ mento adhibita ſtericas purgat.infantes nõ coagulatos deponit. Uerno tempoꝛe berba Euius ſuccus cum mulſa bibitus omig ſi⸗ militer facere nouit et flegma deponit. Se⸗ et lepꝛoſos curat.Lac mulieribus pꝛouocat mulieribus pꝛeſtat. Succus baccaruʒ eius lac vberibus ſiccis reddit. ¶ Qime eius vꝛinã mouent mediocriter. Ra dix autẽ pꝛoiectoꝛiam ⁊ extenuatoꝛiã virtu⸗ . tem habet ⁊ deſiccat mediocriter. ¶ Et ideo ſplenem reſoluit ⁊ ſcliroſim poſita extrinſecꝰ.aut ſuꝑpoſita cum ficubus: lepꝛã „ 2⁊ ſcabieʒ ſanat.datur etiã in cibo pꝛo ſplene. ⁊ vꝛinam ſplen digeritur. Hec herba tã lau dabilis eſt vt in tyriacis potiõibs mittatur. Miſcetur ⁊ pulchꝛificus medicaminibꝰ cũ oleo decocta donec areſcat detrabi. Dymcoides ca ampeleos Ampeleos leu A . ce: id eſt bꝛionia ſiue vt latine vitis alba. ha? 8 — — ——————— NNN7 — „ „ r — HPopperationes ¶ Auicẽna. Vethuen ꝓuocat ſudoꝛẽ et eius De Her bis Cõmuniter autẽ radix cutem fricabilem? extenſam facit. Medetur aũt effelidas ⁊ len tigines ⁊ maculas nigras cum oꝛobo atq; te rachia ⁊ fenugreci ſemine. Item ſitecum eaʒ poꝛtaueris omnia malaa te effugient. congelatum in veſica.⁊ cũ aqua mellis fran⸗ git lapidem.i¶ Et aperit opilationes matricꝭ/ et ſoluit melancoliam et flegma ſicut epythi⸗ mum quando bibitur ſicca cum oximelle.et ipſaĩ partibo noſtris carem. y en. Uethuen eſt planta habens vir⸗ gags minutas.ſuꝑ quas ſũt floꝛes al⸗ bi. habentes folia ſimilia floꝛibꝛ maro.acuti ſapoꝛis ⁊ odoꝛis.⁊ eſt ca.in.iij.ſic.in.ij.Et ẽ ex ea alia citrina.alia alba.eſt digeſtiua.ape⸗ ritiua opilationũ.⁊ ĩ rubea eſt ſtipticitas. oleum inunctũ aper it oꝛificia venaꝝ.⁊ reſol⸗ nit apoſtemata in ſtomacho:⁊ ſanguinẽ con gelatũ in ipᷣo.i¶ Et cõuenit apoſtematibo fri⸗/ gidis. Conuenit fiſtulis ⁊ vlceribo neruoꝛuʒ. cum in decoctione eius infundit᷑ ſpongia.et ponitur ſuꝑ egros ⁊ facit ſubeth. Et odoꝛatur humiditas eius ⁊ facit doꝛmi re. Conuenit aſmati cum bibitur ſicca:ſicut bibitur epithimum. ¶ Et pꝛouocat foꝛtiter. ⁊ reſoluit ſanguinem Ethuen.Auicẽna libꝛo.ij.ca.vethu⸗ apitulum. ccccxcouf. Capitulum. cccxcix. OIllubilis latine.gre.cuſſus.ara. Je⸗ v blech. Jo. Me. ca. de volubili. Uo⸗ lubilis ples ſunt ſpẽs. VUna ẽ q̃ ðꝛ ſu nis arboꝝ.cuiꝰ flos eſt albo.⁊ eſt ſicut ruba. ⁊ habet lac.et vocat᷑ volubilis magna.Et eſt alia cuiꝰ rami repũt ſuꝑterram ⁊ ſuꝑ ramos plantaꝝ.q̃ folia ⁊ floꝛes hʒ minoꝛes.⁊ ðꝛ vo/ lubilis parua.Et eſt alia ſpecies eius hñs fo lia ſubalbida ⁊ lanuginoſa.⁊ hʒ lac.Et eſt ſpe cies alia aſpera.hñs folia ſicut ſũt citrullifo lia. cuiꝰ flos eſt ſicut ampulle adherentes.et vocat᷑ lupulus.Et eſt q̃rta ſpecies eiꝰ cuiꝰra dix eſt ſicut feſcireſim? magꝭ groſſa. ĩmo eſt groſſitudo eiꝰ in modũ cucurbite maioꝛis.et eiꝰ ſtipites eleuant᷑ſuꝑ radicẽ ſuã circiter cu bitos duos.⁊ folia eius ſunt ſtricta parua in modũ ſagitte alate:q̃ ex leuicã fluũt.⁊ hʒ lac: ⁊ vocatur dñs lacticinioꝝ.⁊ ex ea fit ſcamo⸗ nea.qð inuenies in ca.ccccxix.de S. Meli oꝛ duaꝝ ſpecieꝝ pꝛimaꝝẽ masnonn folia — ſto in modũ ſagitte alate:melioꝛ eſt qᷓ oꝛi᷑i locis tẽperac remotꝭ ab exceſſu. Inqͥt Dyaſ. Ma gng eſt eqlis.declinat tñ ad caliditatẽ.⁊ t ſic. m.ij.⁊ eſt reſolut iua:maturatiua: aperitiua. abſterſiua ⁊ ſolutiua.lanuginoſavᷣo ca.ẽ ĩ ex ceſſu vlceratiua ⁊ inciſiua. SGagætal vᷣo ca.ẽ ſic.in.ij.gradu.Et dixit Gal.in pncipio ter tij. lac vᷣo in fine tertij.⁊ eſt acris vlceratiua. ⁊ eiꝰ acrimonia nõ eſti vehemẽetia lacticinij maioꝛis.⁊ eſt in qlibet eiꝰ parte plante acui⸗ tas ⁊ ſeroſitas:ſed plus in lacte ipſiꝰ.⁊ eſt in pulus vero eſt equalis ad frigiditateʒ decli⸗ nans.⁊ ðꝛ ꝙeſt in pncipio pᷣmi.et eſt verius. Eſt autẽ ſedatiuus doloꝝ calidoꝝ extincti⸗ ea abſterſio ⁊ reſolutio.⁊ iſta ẽ ſcamonea.Au uus inflãmationũ ⁊ lenit iuus. Bperationes ¶ Jo. Me. Kectificatio magna aperit oꝛifi⸗ cia venaꝝ /ꝓpter qð miſcẽdũ ẽ ei aliqᷣd ex dꝛa ganto ⁊ maſtice.⁊ rectiꝰ qð vigoꝛat operatio nẽ eiꝰ eſt aqua caſeicũ ſpica ⁊ maſtice. ¶ Ex ſagittali aũt nõ ꝓpinat ad ſoluẽdũ niſi coagulũ eiꝰa eſt ſcamonea. Qanuginoſa ve ro pꝛoꝛfus vitãda eſt. Solutõe en educit ſan guinẽ.⁊ eſt venenũ.¶ Item lanuginoſa edu⸗ cit excoꝛiãdo.Lupulus vero aſperſa educit de colera citrina rem aliquã ⁊ mũditicat ſan⸗ „ 2 . * guinẽ ab ea:⁊ clarificat ipᷣm:⁊ ſedat inflãma⸗ tionẽ eius.⁊ affert ei iuamentũ magnũ infu ſio ipſius in aqua caſel. ¶ Et ſyrupus eiꝰ remouet vctericiaʒ:⁊ qqua . * . poꝛis noſtri:cũ ſit medicina bong. ¶ Et ipᷣa quidẽ ⁊ ſuccus eius cũ ſauich oꝛdei ſedat doloꝛẽ capitis ca.⁊ ↄuenit calefactioni omachi ? epatis.⁊ ſyrupus eiꝰ ↄuenit febꝛis bus colericis ⁊ ſanguiniiees.. ¶ Magna vo ſolutiõe educit colerã aduſtaʒ cũ facilitate: ⁊ apit opilationẽ epatꝭ ⁊ meſe⸗ raicaꝝ.⁊ ↄuenit yctericie cũ ſucco apij:ꝛ endi uie.aut cũ aquacaſei.⁊ ↄuenit apoſtemati e⸗ — pgtis cal.extrinſeco.⁊ ſedat ſodã antiquã.et Apeꝛie cũ oleo ro.aut camomille.¶ Et ſuccus eius eſt ex eis q ſanãt vlcera in aure.et eſt ex medicinis pectoꝛis ⁊ pulmonis:mũdificans ea a ſupfluitat ibo:⁊cõuenit aſmati valde. ¶ Et ↄuenit febꝛi longi tꝑis.⁊ ꝓpꝛie.fe.opila tionũ.⁊ eis quaꝝ materia eſt colera citrina. Ex radice vero ſagittalis fit emplaſtrum ⁊ oleo roſarum aut cꝗmomille.⁊ ſedat ſodaz frigidam antiquam:⁊ curat emigraneã.Do⸗ ſis potio volubilis magne in decoctione eſt circiter. Z. iiij. Qupuli vero inſuſiõis i aqua caſei potione libꝛq:i· Capitulum.cccct. AQAIa paſſula. Galienꝰ.vi.ſim.far.capᷣ. v de vua paſſa. Aſtaſis.i.vua paſſa.di⸗ geſtiue ſimul ⁊ ſtiptice et dyafoꝛetice lente participat virtutis. Dyaſc. Albe paſſule ſũt plus ſtiptice.⁊ car nes paſſularũ qñ extrabunt᷑ ab eis grana et qn comedunt᷑ ↄueniũt canne pulmonis:⁊ cõ ferunt tuſſi reniba ⁊ veſice. Et qñ paſſule comedunt᷑ ſole cũ nucleis cõ ferunt vlceribo inteſtinoꝝ.⁊ qñ caro paſſula,/ rũ miſcet᷑ cũ farina ⁊ gneiſi.i.ſcariola et ouis ⁊ modico melle:⁊ comenditur admixto mo⸗ dico pipere:expellit flegma ꝑos. ¶ Et qñ miſcet᷑ cũ farina fabarũ et cimino.et fit inde emplaſtꝝ:ↄuenit apoſtematibo ca.in⸗ teſtinoꝝ.⁊ qñ paſſule piſtate miſcent᷑ cũ ruta: ⁊ fit inde emplaſtrũ:delet qð apparet in cute ex clauis ⁊ vlceribo fraudulẽtis.ſ.cancro. ¶ Quãdo fit ex eis emplaſtꝝ cũ opopanaco conuen it podagre.⁊ qñ ponitur ſuꝑ vngues eradicat eos.et melioꝛes ex eis ſunt hemmes ſine granis.⁊ poſt eas ſunt pingues ſubtilis coꝛticis ⁊ parin grani. 1 — frci ſin r — 4— 4 4 . . . „2 . — »„ — . . * — —— „ QA. 5„ 4 Capitulumm. cctccf. iVy UVaverſa. Bartho.i li.de ꝓpꝛietatib⸗ reyxꝝ. Uuaverſa a humeo mes ðꝛ.⁊ eſt Dicta qſi hũida: eo ꝙ intriſecꝰ horꝭ ẽ plena. Vñ diẽ Iſi.li.xvij.Ex tribo ãt cõponit᷑ vua: ſcʒ ex follicul:glaceaꝛ arillis.ſolliculi dicunt᷑ vyinacia:in qͥbo glacea ↄtinet᷑.Et ẽ glace ſuc⸗ cus ſiue hũoꝛ pinguis ipſiꝰ vue. Itẽ ſũt verti perationes Gal vi.ſim.far.ca.vuauerſa inq̃t. Uuauer ſa ſunt indigeſtibilia.ſuba eius eſt groſſater⸗ rea: put ⁊ gnſtu declarat᷑qꝛ ſapoꝛ eiꝰ eſt acer⸗ bus vel ponticus.¶ Virtꝰ eius fri.in.i.ſic.in ij.⁊ ſtipticat ⁊ cõſtringit.⁊ conuenit oĩ fiuxui cu⸗ uocat. 2, mnmnorimelle datꝰ ſingulare pᷣſidiũ eſt. Et mutn/ ventris iuuamento magnno. Capitulum. cccetiñn. AMbilicꝰ? vener vel cymbala rialati v ne.grece colitidon. Dyaſ.Colitidon i eſt vmbilicꝰ venen eſt herba: folia hʒ ſicut acinct abulũ obꝛotũda⁊ alta:⁊ laten ter cõcaua.⁊ haſtã bꝛeuẽ in q̃ eſt ſemẽ poſitũ Rsadirx eſi ei obꝛotunda vt oliua.Eſt alia co litidon que folia hꝭ pinguia ⁊ latioꝛa ⁊ ſpiſa icut bugellgs.folia qͥ ſunt circa radicẽ ſũt ſi- Radix eſt illimaioꝛ pꝛedicte. öBal vij ſt Dn tis.ſ.hũide:frigide:⁊ cniuſdã obtniſe.ſtiptici tatꝭ amare.vnde infrigidat? repcutit? abſter it a. colitidon herba ẽ oib⸗ nota.cuiꝰ natura ex hũido frigido ⁊ paꝝ ca⸗ git ⁊ dyafoꝛat. li.ca.colitidon h lido refrigeratoꝛia.¶ Oyvaſco. AUirt? pme ſpe ciei eſt ꝙ ſuccꝰ radic eiꝰ⁊ folioꝝ punctꝰ:aut fomẽto adhibitus tumoꝛẽ nature ſpargit. ¶ Ignem ſacrũ extinguit:et ꝑmones curat. Scrofis impoſitꝰ eas ſpargit. Stom achi eſtuationẽ tollit. Radix comeſta cũ folijſ cal tenuem. cuius flos ⁊ ſemenſimiles ypericon erationes far. ca. Eolitidon. mixte? tu cut oculus picta. guſtuſtiptica baſtaʒ habet culos frãgit. Arinã puocat.¶ Hydropicis T macho cãm habetibo vtiliſſima eſt. ¶ Catha h i plaſmata tunſa ⁊ impoſita vulnera qᷓ ſunt cũ ruboꝛe ⁊ roſulas ſanat.ſuccꝰ eiꝰ iniectꝰ adve retri exicc ationec quã greci fimoſimvocann) valet. ¶ Galie. Lolitidon curat sgmones = „ heriſipilatos.⁊ heriſipilas fleg.et maxie ſto. ardẽetis vtilis.⁊ ſufficieter epiplaſmata. cre⸗ dita aut ſũt folia cradice comeſta lapides fragere ⁊ vꝛinas monere.¶ Pli. Hectuũſa ⁊ i⸗ poſita yulnera curat ⁊ reloluit q ſũt cũ rubo⸗ re.i roſulas ſanat.Cunſa ⁊ ſtomacho ĩpoſi⸗ ta ardoꝛe t inflimatione ſedat. Radix vo vero dicüt eins potata lapides fragit. Grec vero di E leniter ſit humida frigida ⁊ ſtiptic. itulum.ccccciij. nMnguia caballina. Sciẽdũ ꝙ vngu⸗ y la caballina duplic gener; eſt.yvnum Aqd]ticũ. aliud terrenũ. Aq̃ticũ ẽ nenu far vel nymphea aqtica.vel cacabovenerj. vł papauer paluſtre.vl alga paluſtrꝭ:hñs floꝛes albos. ſiẽ appet ĩ ca.cccix.ſuꝑi de H. Terre na WocasvhGule cobanine gre. 2 ara. vo/ cat᷑ phatanũ vl farfugiuʒ.naſcit᷑ iuxta fluniũ. Caap- 4 „. . 2ferẽs credit.ſiqͥs ſumes ſo.ſicca. vel radici ſuppeunas ſumigãs iſpiret ↄſurgentẽ fumũ. ioꝛe creditvniuerſa ꝗpalq q in toꝛace viridia – — * „* — . * 1 „ r4. „. . . „ .α . 4 . — O caballina vel nenufar terrenum vel farſana. 4 vero folia ⁊ floꝛes.flegmonẽ patientia mem/ bꝛa cũ difficultate digeſtionis exteriꝰ catha⸗ plaſmata iunãt ꝓpter amiſſione aqſe hũiditas tis:cuiꝰ diavirida ⁊ tenera. Dec qdẽ magis?: illa vᷣo minꝰ participãt.ſicca vᷣo folia lilij as crioꝛis ſũt ᷣtutꝭ:vt cõpetãt flegmonẽ patien tihy. ¶ Aui. li. ij. ea. de nenufare terreno: inqᷣt elle fri.1 bu. copl exionis in i. graan. „“ * 8 Capitulum. cccttiiif. Rtiica maioꝛ. Pandecta. ca. ccelxv. vy Huuiure vel varikflatũ vel ſarichara Frece inguidalis ac califex. latie bo%⅞ vꝛtica. Der a.li. aggre. auc. Dyaſ. ca. huie. Sunt eiꝰ due ſpecies. Una ean ẽ aſpioꝛ ꝛni grioꝛ. hñs ſo.latioꝛa.⁊ hʒ ſemen ſimile ſemini canabis: niſi ꝙ eſt minꝰ ee. Alia vo hʒ mino rg folia.⁊ nõ habet ſolia aſpera ſicut pᷣma.de qua in ſequenti ca. dicet.Et eſt ca.⁊ ſic.in.iij. gradu.merito quidẽ igi vr alimento nullus . Per UI ytar ſine eo ꝙ, maxima capiat᷑ fame. WMtilis Hgł vi.ſimfar.ca,de tuſſilagme,? ẽvngula autẽ eſt vt medicina ſubductiua ventris. Pperattones ¶ Galie. ub. de cibis ca. de vꝛtica. Et idẽ.vi. ſim. far. e odem ca. Acaliſex ſiue vꝛtica maioꝛ Huiꝰ ber be tam ſructus q; ſolia il maxiĩe cdmittant adop medicine. Dyaio:ctice eſt * 7. . De Herbis 5 tis vtpuſtulas ⁊ parotidas ſanet. Ha⸗ ber aũt ⁊ ventoſitatis aliqͥd.quapꝛopter im⸗ perus libidinis excitat:⁊ maxime qñ cũ ſa⸗ pa bibitur ſemen eiꝰ.ꝙ autẽ nõ vehementer calefacit:ſit ſatis ſubtilium partium: ſit edu⸗ cens groſſoꝝ humoꝝ ⁊ viſcoſoꝝ qui in toꝛa⸗ ce ꝛ⁊ pulmone. Teſtat ꝛ in hoc ꝙ patiunt peri cule coꝛꝑis quas ↄtingit. Illa vero ventoſi⸗/ ras quas participare dicit:naſcit᷑ dũ ipſa di⸗ geritur. HNon eni eſt actu ventoſa ſed poten⸗ ria. ventrẽ laxat moderate.et hoc ſolũmodo q; mũdificat ⁊ cõmouet.nõ eo ꝙ purget. Ovaſco. Cathaplaſmatibo impoſita copo ris fricatiõe atq; miboꝛe:doloꝛẽ atq; pꝛuritũ facit.deniq; recoꝛpoꝛatiue vᷣtutis ſunt maioꝛ videlicet ⁊ minoꝛ. Sit limoſis atq; ſimilibo dariciebi.medet᷑ etiã eis qui ab a ĩalibo vene natis fuerũt vexati.¶ Itẽ cocta atq; cõtrita emollit ventrẽ. Semen aũt eiꝰ ventrem mo⸗ net. Folia ⁊ ſemẽ dyafoꝛetica ſunt ⁊ leptome ris abundãter ſine calefactiõe nimia.ſanant ſtigmata ⁊ cyraculas ⁊ ragades.et ex coꝛace ⁊ pulmone educit humoꝛes pingues et gluti⸗ noſos. habet aũt aliqͥd in ſeventoſitat ꝭ.ad lu xuriã pmouenda 2 2„*½ me quãdo cum ſapa bibitur. Acalifex calefactoꝛia eſt: que potata cũ vi⸗ no regium moꝛbũ emendat.ſi emen ei in anti dotis miſſum colericis pꝛodelt ¶Itẽ tritũ cũ melle ⁊ in modũ electuarij da⸗ tũ:tuſũm vetcerẽ ⁊ in frigoꝛe cõceptã emẽdat. ex caloꝛe ſuos oẽs tumoꝛes diſſoluit. ¶Sera. aucto. Galieni. Uirtꝰ ei eſt qᷓ reſol nit reſolut iõe multa.et eſt cũ hoc eiꝰ virtꝰ in⸗ flatiua.⁊ ꝓpter hanc cauſam mouet coitum: 2 delet exituras:⁊ apoſtemata que fiũt ꝑ au⸗ res.⁊ facit exiccari hũoꝛes viſcoſos apecto⸗ re ⁊ pulmone qñn bibit᷑⁊ cur tylcera coꝛroſi⸗ excitandã libidinẽ. maxis⸗ melle ⁊ comedit᷑⁊ cõuenit aſmati qne non ſi⸗ nit hoĩem iacere:? lerreſtexpellit ſupflui tates a pectoꝛe.¶ Et decoctio folioꝛũ eiꝰ qn coquitur cũ pauco myrrhe puocat mẽſtrua. ventrem ⁊ ꝓuocant vꝛinã.⁊ quãdo folia ipſa coquunt᷑ cum oꝛdeo expellunt ſuꝑfluitates a cis eius: cumt apoſtemata vnllue. ¶ Et idem auctoꝛitate Raſis.Oleum vꝛtice eſt magis laxatiuum qᷓ; oleum cartami:ſcili⸗ cet quãdo tu comparas virtutem laxatiuam vꝛtice virtute lax atiue cartaii. ¶ Et idem aucto. Aben meſuay. Mouet coi tumquando comeditur cum cepis ⁊ vitellis ouoꝛum.⁊ quãdo teritur ſemen eius et ponit ſuper cancrum conuenit. ”ü ¶ Et de ꝓpꝛietate eiꝰẽ ꝙ laxat flegmaviſcoſũ. ⁊ qñ excoꝛiat᷑ femẽ vꝛtice ⁊ terit:⁊ miſcet᷑ cum melle ⁊ ſumit᷑:laxat cũ foꝛtitudine.et opoꝛtet tñ ꝙ non tangat linguã ⁊ caput merine aduʒ⸗ rat ea.i¶Et doſis eiꝰ a.xx. gnis vſq; ad.xxx. ¶ Et idẽ auc. Iſaac. Soluit ventrẽ viſcoſuʒ ⁊ ꝓuocat vꝛinã.⁊ cõuenit doloꝛi renũ:⁊ iuuat coitũ.⁊ maxime ſi comedat᷑ cũ cepis ⁊ vitel⸗ lis ouoꝝ.⁊ qn bibitur cum ſemie canabi: cõ uenit ſpleni ⁊ doloꝛi lateris. ua: tom̃e cui cõuenit exiccatio.Et qñ bibi QNN delemine eius cũ rob excitat appetituʒ coz tInS. ? ſoluit ventrẽ ſolutione temperata. p:ꝛ ozs pterea quia abſtergit ? coõmouet. ꝶt ſolia ambarũ ſpecierũ quãdo terunt lul ſale ⁊ fu emplaſtrũ curat moꝛlum canis et vx· ccra fraudulenta 2 caænoſa:? vlcera ſoꝛdida:. ⁊toꝛtiones neruoꝝ ⁊ exituras.? apoſtemata que fiunt poſt ain es.E fit cum eis cerotum cCLaum cera ad duriciem ſplenis. - * 4 q Et qñ terunt᷑ ex folijs eius 1 ponunt inna⸗ » rid:abicindũt fiuxũ ſangui eis⁊ cõficit᷑ cũ myrrha:⁊ . cat mẽſtrua. ¶ Et ponunt᷑ folia ei? inꝑ matri, cem egrelſam: ⁊ eã reuocat imus.·⁊ ſemen e29 Iß bibit eli rob excitat appetitũ coit: Ta b, rit oꝛiſicium matricis. eruz coſicſtim eaum nis. 2 q terit erx H fir inde naſcale puo 2 Tractatus Capitulum. ccrean. (ollagis Articger ea vocata? tactus J : Capitulum.ccct u. Mallartt ger eni ambo oino ignee RKFricaminoz. Dyaſcoꝛides. Artica nature vnde ? tactu purit⁊ pꝛuriginẽ facit. yvy Altera maioꝛ: altera minoꝛ De maio Dacer. Dic im vꝛticã qui grec acalife di R n in pᷣcedẽticapitulo dictũ. Minoꝛ Feru ida nõ mogice vis illi dicit eſſe. (cic. vero que? vſualis eſt ⁊ ſimplex cũ tenni ſemi Andenec immerito nome ſumpſiſſe videt. ne:ac ſolijs nimis aſperis.¶ Auicenna. Co⸗ Tacta ꝙ exurat:digitos vꝛtica tenentes. loꝛ ſeminis eius eſt ſimilis ſeminis poꝛri: ſed Hec ſolet vctericos:cũ vino ſumpta mgre⸗ tamen eſt minus ⁊ ſubtiliꝰ.⁊? nõ eſt in eiꝰ lon⸗ Allius ſemen colicis cum melle medetur. gitudine. ?⁊ moꝛdicat qð eiobuiat. ita q; etiaʒ Et tuſſim veterem curat ſi ſepe bibatu. inteſtina. Artica ⁊ ſemen eiꝰ ſunt ca. in pꝛinci Frigus pulmonis pellit ventriſq; tumo. pio tertij gadug ſic.in. ijſed ſemẽ eſt mno — ris ſiccitatis q; ipa. Eſt attractiua: vlcerati⸗ JN ua: reſolutiua cuim virtute aduſtiua. Et ſunt quidam qui dicunt calefactionẽ eius nõ eſſe foꝛrem.? in ipa quidem eſt virtus aperitiug,. / ? in ipo eſt abſterſio fotis. ¶ Auict᷑. Emplaſtrũ eiꝰ cũ raffmo diſtũpir dubelet. 2 conenit duri .⸗ Et lemen ei e uenit caneo in emplaſtro.ꝛ ſimiliter ei? cinis Emplaſtrũ eiꝰ cũ raſ upit tduricieb. Et ſemen eiꝰ cõ ci ſale cõnenit vlceribo que accidũt in moꝛſu rcanis ⁊ vlceribe malignis ⁊ canero. Emplaſtrum ex eo cum ſale cõuenit toꝛſio ni neruoꝛum. Et ſolia eius contrita abſcin⸗ dunt fiuxu ſanguinis ex narib. Et ſemen ei?ꝰ coõuenit ſtricture nariũ.et aperit opilationes colloatoꝛij foꝛtiter ex ſemine eius facti em⸗ plaſtrum fit dentiũ eradicatio faciliis. ¶Et ex eo ęmplaſtniʒ cõuenit apoſtematib que ſiunt poſt aures.? eſt abſterſiuũ qũ bibi inr cũ aqua oꝛdei.: mundificat pectus. Er cum decoquuntun ſolig eins in aqug oꝛ gei educunt hufnoꝛes groſſos qui ſunt in pe ctoꝛe.eius ſemen eſt foꝛtius:et ipᷣi remouet aſma ⁊ frigidam pleureſim. ”M ¶ Excirat coitum pᷣcipuę ſemen eius cum vi no. Et aperit oꝛificium matr matricis: qusdo mg 0. ä i recſpit ſperma. 2 ſimiliter ſi comedat c, C nirnn rerretts et uir duado ſuppomitci mor Capitulum. c αn. puocat inenſtrua ? operit mamicc ? ſimiliter v Lpicũ. Iſi. Vlpi ii bibatur decoctio eius cũ myn ba. Ei ſolia eiꝰ recetia requcũt matrice exeun⸗ nouẽbeivlpicũ ſicut ⁊ alliũ ſerit terra:maxie· tẽ lo co emplaſtripo ſita. 7 ſoluedo educit fles alba ſoſſa ⁊ ſubacta ſine ſtercoꝛe. Bulcos in ⸗ gina: hũoꝛe crudu ſu abſterſiõe cũ vintute geris facies ⁊ i locꝭ altioꝛibſemia pones.qt lolutiua qjſit in ipa.iᷓ Et oleñ vꝛrice minoꝛia tuoꝛ digitꝭ ſeparatas:nec altiꝰ p: rct plus ſoluit fegma qᷓ; oleũ cartam. Et deco⸗ larirequẽter debẽt: q plureſcũt. Si capitas ctio ſolioꝝ ei/ ci obſiracis lenit ventrt. tim facerevoluer 2 Et ſi vis vt ipa ſacili ſoluar accipe medual ticula:ſicq; ſuccus reuertet ad ſpicios.· ice eũ cũ vino ⁊ bibe eã.2 opoꝛtet vt poſt eiꝰ 222 eratione 6 ⸗ hauſtũ bibatur gliauid ex oleo ro. ne adurat ꝗ Iſidoꝛus. Alpicum cũ vino tritum calcu⸗ heur bibentis. Et quando fiunt ex ipie col los aiunt pdeſſe potui datũ. Ilius ſemen ci iiriaci melle: ſupponunt z ſoluunt. vino menſtrua pꝛouocat ſiue purgagat. 4 * R PY allij odoꝛẽ hʒ. Qal.li.xi. In menne . . .. . „ — 3 .5 —— . 7 . . .. . . 4 „ . D - ſenecta ⁊ cum alimẽto ſequũtur abundare ni mio. ¶ Idem li. xviij. Ulmi ⁊ populi ſeranrtur Capitulum. cccccvij. y mus latine. ara. arnabũ. grece pe⸗ tela vł pꝛoſelee ſiue pteloe.Paulꝰca. de vlmo. Ulmo ẽ arboꝛ oĩb nota.cuiꝰ folia ſtpticaſunt. Hperationes ¶Galł viij.ſim. far. ca. Pꝛolee fm traſſationeʒ grecã Pꝛolee:id eſt vlmus folijs ↄſolidamꝰ qñqʒ recens vulnꝰ cõtuſis ꝙ ſtiptica ſimul ⁊ abſterſiua virtꝰ ↄſeruat᷑ in eis.Coꝛtex vᷣo eiꝰ aghuc magis eſt ſubgamarꝰ ⁊ ſtipticus. ¶ Uñ ⁊ lepã ſanat cũ aceto.Et dum viridis exiſtit ⁊ recens ſi ſuꝑligata inuoluat vlcerib⸗ cõſolidare eapoterit. ¶ Et radices eiꝰ etiam eiuſdẽ virtut ſunt:⁊ cũ eius decoctiõe fomẽ ¶ Paulus. Jpa bullita in aq curãt excoꝛigti onẽ capitꝭ ſi inde lauet᷑. Radix eiꝰeſt ſtiptica oglutinatiua ⁊ ↄſolidatiua nimis.¶Iſi. mus nomẽ accepit:co vliginoſis ⁊ hũidis locis meliꝰ pficit.NHã in mõtanis? aſpis mi Pli.i xvij. Almoꝝ vmbꝛa lem eſt enutriẽs qcunq; occupat. Jnvlmo inſeri moꝛꝝ iubet religio fulguꝝ. Nbilia vina ĩ ar nus leta ẽ. buſtis gignunt pmoq; oim vim ppter nimi adie quo Yauonius ceꝑit flare. ſiue a die.vi. ydus febꝛuarij.ſiue ante pꝛimã ſ olſticij eſtina lis diẽ alia parte folia vlmi celum reſpiciunt: qquã ſperauerũt pꝛidie.⁊ eſt cõfecti ſideris ſi⸗ ⁊ rami vim habent ſpiſſandi ⁊ vulnera cõtras⸗ hendi. Coꝛtex vtiq; interio. Eſir ſiue quſir ara. grece Egilos v v egilopa. Sera.li. aggre. ca. quſir: id eEeliſt alk aleya ſiue aquileva. ? eſt herba cuius folia ſunt ſimilia foli ſunt latioꝛa ⁊ mollioꝛa.et in ſũmitate calami tant om̃es fracturas poꝛoſitatione egentes. ei? eſt ſemẽ nigrũ trib vel qttuoꝛ tunicis ve/ ſtitum aquibꝰ exeũt ariſte ſimiles capillis in ſubtilitate. ¶ Pliniꝰ. Aquileya herba eſt que creſcit in ſeget ibus cũ tenui calamo habenti in ſummitate tegminibus ambitum ex qui⸗ bus ariſte ſimiles capillis extaont. erattoneees Balie. Airt⸗ ei eſt reſoluit apatat ofert fiſtulis q iũt inxta oculũ q egilope vocankł. ponitun ſemẽ intelligit. Uires enim leuiter 2 am frondẽ excipit. Ulmis detr abi ſi ucc? in? MHaioꝛ virt? eſt in ſemie. qre qñ ſimpliciter utilis ſupꝛa terrã vſq; ad medullã foꝛacꝭ. In „„ 4 mixta congrue fſacit. — ,7 R 7 R WN, . Capitulum.cccccix. SBSnea. Pandectaca. lxxi. Aynech v ſinue aluſne arabice.grece bꝛionvl bꝛi . „ „7„ v. uurunm vel licena.latine vᷣo vſneevel mu ſcus arboꝝ. Vſnee vel bꝛion quoddã oꝛitur in arboꝛibo ſicut lanugo.⁊ quoddaʒ eſt vſnee vel bꝛion maris ⁊ eſt lanugo que oꝛitur ſupꝛa petras maris.¶ Sera.li.aggre.ca.Aynech. Aynech: id eſt muſcus quercus.ꝛ eſt res que reꝑit᷑ naſcens ſuꝑ arboꝛẽ ſerbin ⁊ nuq ⁊ glan diũ ⁊ ſuꝑ lapides.⁊ meliꝰ ex eo eſt qð reꝑit᷑ ſu per ſerbin montanũ.⁊ poſt illud qð reꝑit᷑ ſuꝑ arboꝛẽ nucis.⁊ meliꝰ hoꝝ eſt qdð ẽ mag odo riferũ ⁊ albidioꝛis colorꝭ.⁊ peius eſt ex eo qd eſt ad nigredinẽ tẽdens.ſapoꝛ eiꝰ eſt ſtipticꝰ cemperate.Et virtꝰ eius eſt q̃ non eſt frigida frigiditate foꝛtiſed ꝓpe repiditatẽ.⁊ virtꝰ eiꝰ alia eſt que reſoluit ⁊ mollificat.⁊ pꝛope illud qd reꝑit ſupᷣ arboꝛẽ ſerbin.i¶ G ał vi.ſim.far. ca. Bꝛiüũ vel bꝛion marinũ cõpoſitũ eſt ex ter reſtri gquoſa ſimul ſuba vtriſq; frigidis.ſti⸗ pticat ei comeſtũ.⁊ quotqt calida ſunt catha plaſmatũ manitfeſte infrigidat ⁊ adiuuat.Et Trattatus eff caciterrelaxantes: et ad omnes tumotes valet, ¶ Sera. Mollit duricies. ⁊ ideo ad e⸗ gilopas farina eius cathaplaſmatibus com eſt aliud bꝛion vel bꝛiũ qð a qbuſdã vocatur ſpelticũ.reꝑitur quidẽ in quercubet pinis et lenkis.habet aũt ſtipticã virtutẽ nõ vehemẽę tem neq; eni ſufficieter frigida eſt.ſed qdämo do medijs appꝛopinquat.q̃re ⁊ dyafoꝛeticã ꝰ. maollificatiuã poſſidet vim maxĩe qð in cedri nis lignis inuenit.¶ Dyaſco. ca. de licena d ſuꝑ petrã marinã naſcit᷑:bꝛion eſt.¶ Aui.li ij. ca.vſnee. VUſnee ſunt coꝛtices ſubtiles circũu⸗ uolute ſuꝑ arboꝛẽ ferentẽ glandes ⁊ pinũ ve nucẽ.⁊ habet odoꝛẽ bonũ que ex ea bona eſt: eſt alba.⁊ nigra eſt mala. In ipᷣa ẽ frigiditas pauca ad debilitatẽ declinans.et ſtipticitas equalis.Et extimauerũt qͥdam ꝙ eſt ca.in.i. — gradu.ſic.in.ij.¶ Inqͥt alcauſi.eſt frigida ves hemẽtis ſiccitatis. Inſunt ei virtꝰ ſtipticaaz reſolutio ſimul ⁊ lenificatio pᷣcipue q̃ eſt deb mo. ⁊ eius ſtipticitas eſtequalis. Dperationes ¶ Sera. auct. Dyaſ.Aynech eſt muſcꝰ quer⸗ cus.⁊ ↄfert doloꝛibo matricꝭ.⁊ qñq; coquit᷑et ſedent mulieres in decoctione eius. ¶ Etofert multũ qñ admiſcet᷑ in ſumigatõib ⁊ vnguẽtis q̃ fiũt ad reſoluẽdã laſſitudinn. I¶ Et ingreditur in ↄfectione oleide ben.⁊ in alijs vnguẽtis pꝓpter ſtipticitatẽ q̃ eſt ineo. Et infundit᷑ in vino diebo aliq̃t.⁊ illudvinũ facit doꝛmire doꝛmitione foꝛti.⁊ qũ infundit in vino ſtiptico:cõfert ſtomacho ⁊ curat ex. cuſſionẽ ventris:⁊ aromatiʒat ſtomachũ.et abſcindit vomitũ.i¶ Dyaſ.Licena eſt muſcꝰ maris.que cathaplaſmata adbibita:fiuxum ſanguinis abſtinet.tumoꝛẽ cõpeſcit. Zernas emendat.vctericis opilatmelle addito aſpꝛe dinẽ oꝛis ⁊ lingue diſienit.reumatiſmũ com/ peſcit.quia ſtiptice eſt virtutis ⁊ ſiccãtis. 141 ¶ Almanſoꝛ tract.iij.ca.vſnee.Vſnee vel mu ſcus quercus paꝝ exiſtit ca.qð e vomitũ ab⸗ ſtinendo ſtomachũ efficit rigidũ. ¶ Auicẽ. AUſnee aromaticũ eſt. aperit opila⸗ tiões⁊ ſtringit carnes molliticatas.⁊ linitur ſuꝑ apoſtemata ca.⁊ ſedat ea.⁊ reſoluit duri cies ⁊ ſedat apoſtemata carnoſa fluxa cadit inunctiõibo laſſitudinis.⁊ reſoluit duriciẽ iũ⸗ cturaꝝ.¶Et ſilr eiꝰ decoctio cũ infundi᷑i vi no facit doꝛmire potantẽ ipᷣm.⁊ abſtergit vi⸗ ſum ⁊ ↄfert tremoꝛi coꝛdis retinet vomitũ et ↄfoꝛtat ſtomachũ.⁊ remouet inflãmationem eius.pᷣcipue eius infuſio in vino ſtiptico. Et ofert doloꝛi epat debilis. Aperit opila tionẽ matri.⁊ q ſedetur in aqua eiꝰ cõfert doloꝛi matricis:⁊ puocat menſirug. ¶¶ Et idẽ in de viribo coꝛdis ait: Aiſnee ca.eſt in pmo gradu.ſic.in.ij.⁊ð babet cõfoꝛtare coꝛ. ſet in — G R A 7 4 . . „* „ℳ Pe . . . 7 2 „ . „ — —— . — . — — . „ — . * 4 . 2 — 11 4 ½ “ Capituſum. ccectx. Inum. Iſido.li.xx. Ainum inde di „ a celevonin nenint cito le, plet. hoc alij lieum appeilãt: eo i, amz audacia. Jngen aibo:led t ſi bentẽ atura ſolnit. rtcbkit.topicoli niens eſt oib⸗ etatibo oĩbo regiõibo:lec tñ ſu AUinũ ait empedocles aquã putrefactã in li?ꝰ HWH gnis. Ambꝛo. liij. Hoe poſt diluuiũ vitem Ranraauepel. dñi pᷣcepto pullulauit:ac ibit de vino eiꝰ ⁊ obdoꝛmiuit.de⸗ aüt pᷣſci uit ꝙ vinu ſobrie potatũ ſanitatẽ daret: bꝛu⸗/ dentiã augeret. Immodice vᷣo ſumptũ ad vi⸗ tia cauſas daret. creaturã dedit: ſed abũdan tiã hũano reſeruauit arbitrio. ¶ Ariſto.in li. de aĩalib· Vinũ ſerpẽtes valde diligũt.⁊ iõ p ipᷣm venant᷑ cü imbibunk. ¶ Itẽ Iſido. Ui nu ðꝛ roſeũ:id eſt cũ ruboꝛe. Roſa eni rubet. Amineum zſi ſine minio: id eſt ſine ruboꝛc. e gẽme ſimile.i. fului co⸗ loꝛis. Limpidũ vinũ id eſt ꝑſpicuuʒ ab aque ſpecie dictů q̃ſi limpidũ.limpha enĩ ẽ aqua. Zurbidũ qſi toꝛbidũ.i terra coõmixtu. qð eſt fece. Falernum vi ü vocatũ eſt a falerna re⸗ cc.A „vbi optima vinag naſcuntur gione camponie vbioptima vina ne onon Honoꝛariñ vinũ qð regib⸗ ꝛpotẽtibo honorꝭ graoffert. Crudum vini eſt inſuaue qoſerui potant. Conditum vocat᷑ qð non ſit ſimplex: ſed comixtione pigmentoꝝ cõpoſitum. Ba/ ſerum vero aregionevnde defert. Gaza ennn opidum eſtpaleſtine. Infertum vinum dꝛ qd H Alrario offertur arq libat. Spureum qo ob⸗ ferre nõ licet: aut cui aqua admixta eſt quaſi ſpurium boc immundũ. Acidum vel qe acu⸗ tum. vel q; aqua mixtum: cuo m hunc ſapoꝛẽ couertitur Acto: plin etis modis vina vitiata emendant. ſicut notum eſt plurimis Vt verbi gratia) ſi foꝛte molleſcens incraſſet. AIZIgem vinum p media lignoꝝ fragmẽta träfſf funditur: vt oleagma mollicies ↄf ingat vel 1 —— ſumilia. HHoperationes Iſaac in dier particularib li.iij. Uinũ bo⸗ mnü dat nutrin ein coꝛpoꝛi. Sanitatẽ redditt cuſtodit: ſi accipiat᷑ vt opoꝛtet:⁊ q;tũ natura ſuſtinere valet . digeſtionẽ ↄtfoꝛtat ſtomachi. ⁊ etiã ſecũdã q̃ eſt in epate.nec vllus inuenit cibus vel potus adeo naturalis caloꝛis ↄſoꝛ tatiuus ⁊ augmẽtatiu ſicut vinũ. ppter fami liaritatis conſoꝛtiũ qð habet cũ natura. ¶ Et q; caloꝛ eiꝰ ſilis eſt natur ali coloꝛi cito⸗ q; cõuertit in naturalẽꝛ mũdiſſi imu ſan gunnẽ TTur bidũ q ſanguinẽ clariſicat. 2 gditus to 5 e . R .Kr, 4 5 4 . EEEEn 2 . — è — — —,☛ V — 1. 5 . — . „ — RS S — — - 2— — . — & 6 .⸗ ——— — — tius coꝛꝑpis maximeq; venarũ aperit 72 mun⸗/ dificat. Epatis opilationẽ aperu. Tenebꝛo⸗ ſitatẽ aufert. Yumoſitatẽ triſticie generatind a coꝛde expellit.totiuſq; coꝛꝑis mẽbꝛa coꝛro boꝛat.¶ Sed aĩam ipam facit obliuiſcitriſti . ciã ⁊ anguſtiã.laboꝛẽ ⁊ doloꝛẽ: oarq; ei letici am ⁊ audaciã. Ingeniũq; ſubtiliat. Igit oue mat᷑ m ſui qntitatẽ ⁊ bibentꝭ ↄſuetudineʒ ac nature poſſibilitatẽ. Juuenes eni? viri ma⸗ ioꝛẽ vim anti: atẽ ſuſtinẽt q; mulieres ⁊ ado⸗ leſcẽtuli.¶ Vinũ mũdũ ⁊ purũ ſifueru: cõue nit vt hyemali tꝑe⁊ frigida regiõe bibat. In eſtate vo ⁊ calida regiòe vinipaucitas aqu multũ cõmixti neceſſario ↄgruet. Coꝛꝑa eni refrigerat ⁊ bumectat ꝓpter aquã cõmixt9ʒ. VAnde antiqui aſſimilauerũt vinũ tvriacè na ture:qꝛ virtutẽ habet ↄſeruatiuã natie ꝓfi⸗ cuam.Calefacit enim coꝛpa frigida: intrigi dat calida:ſicca bumectat: ⁊ hũida extenuat ¶ Haly in li.regalis diſpoſt itiõis au: NMinuzʒ caloꝛẽ naturalẽ ↄfoꝛtat. Humòꝛes colericos tẽperat:purgans ꝑ ſi jdoꝛẽ vꝛinã. Mẽbꝛa du⸗/ ra humectat.appet uũ iuuat ⁊ digeſtionñe. ¶ Vent oſit atẽ quoq; ſoluit. Opilat ionez a⸗ perit. melancoliã mitigat. Et hec maxime fa cit his q temperate cõplexionis ſun. ¶ Pocet autem illi cuius cõplexio ſupabun dat in caloꝛe.vel qui febꝛem patitur epatꝭ aut cephaleam.⁊ cuius meriti debiles ſun. ¶ Idem in li. vt ſupꝛa. Dicit autẽ ꝙ ex multi vini pot atione paſſiões accidũt graues frigi de:ſicut apoplexia:ſpaſmꝰ: epilentia:emiorg nei: obſiupefactio ⁊ his ſimilia. Replent ent. ventriculi cerebꝛi vapoꝛib⸗ vini.⁊ quod ad u lud de venis aſcendit. vnde caloꝛ naturalis refrigeraturm bunuſinodi palliões generang Derntigiies. traſit gdũ.vetꝰ ã Capitulumm. etcerx. glaucus ꝛ⁊ alb ſol herba in medicinis vti ⁊ nõ radices.ca.eſt ⁊ hu.in.iij.gradu. ¶ Raſi in qrta pte Ainũ tẽperate bibitũ nu trimẽtũ penetrare facit. digeſtionẽ adiuuat. multeq; bomitatꝭ cã exiſtit in coꝛꝑe:⁊ĩ ſenibꝰ qᷓ; maxie.¶ Iſido. Vinũ autiqͥ vocabãtvene nũ.ſz poſtq; inuẽtũ eſt virꝰ letiferi ſucci.hoc vinũ vocatũ eſtillud venenũ.iſ Vñ ⁊ Hiero nymèꝰ in li de vᷣginitate dicit: Adoleſcẽtulas ita debere fugere vinũ vt veneyũ. ne petatis caloꝛe feruẽti bibãt ⁊ pereãt. Indeẽ q; apnd vyeteres romanos femie nõ vtebant᷑ vino ni ſi ſacroꝝ cã certꝭ dieb.¶ Cõſtan. in pãtegni. Vinũ qddã eſt merũ.q̃ddã de paſſis factuz. qddã mellitu.qddã dactilicũ.qddã oꝛdeaceũ vel frumætinũ.i ceruiſia.¶ Merũvtiliter ca. eſtꝛ ſic. Nouiter qͥde e toꝛculari tractũi pᷣmũ — Accea vel herba.clauellata lati nNne. grece toꝛqueta. ara. mareſo⸗ . lon Rlaten Paucen eſt herba ſi⸗ milis lauendule.et in ſũmitate floꝛes quoꝛũ coloꝛ eſt citrinus. ¶ Idẽ Pla. Herba ipᷣa tunſa ⁊ cathaplaſmna tibo adhibita.ↄfert ad pꝛuritũꝛ ſcabiẽ.¶ Her ba ipᷣa decocta cũ vino odoꝛifero bibita.cõ⸗ fert heriſipiloſis:⁊ ad oẽm vlcerationeʒ ſiue ſcabiẽ. ¶ Iſta herba valet ad lepꝛãreiouen⸗ dã decocta cũ vino ⁊ curat excuſſionẽ ven⸗ tris.¶ Confert etiã multũ mixtũ cum fumo tit gau⸗ vet at augmẽtar vl minuit natun ſua er longitudie vel ppinquitate pꝛeloꝝ. plexio ſuꝑabundat in caloꝛe. terre eandẽ quantitatẽ. nocet aũt illi cuiꝰ cõ⸗ à3 4 . - . M Aaanege anacnane arallactedoꝛ⸗ a. li. ag. c. veſcane ipo⸗ lulaca.⁊ ẽ herba oiĩba nota.¶ Gat. vij ſim. far. ca. de poꝛtulaca. Suba eiꝰ eſt aqſa. - in ſapoꝛe eiꝰ ẽ ſtipticitas pauca.⁊ virtꝰ eiꝰ eſt ꝗ infrigidat in.iij.gra.⁊ humeerat in.ij. Dyaſ. ca.andragne ſiue vt alij poꝛtulaca.⁊ ẽ in oibo nota.hñs frigidã vᷣtutẽ arq; redarguente. HPHyperationes ¶ Sera. Poꝛtulaca ↄuẽit bñtibo inflationẽ? incẽſionẽ: ⁊ cauſonẽ ĩ oꝛiſicio ſtomachi:et in oib vpocondrijs.⁊ curat ſtupoꝛẽ dentiuʒ:eo lenit ⁊ aufert aſpitatẽ.¶ Et ide auc. Ruffi Poꝛtulaca debilitatviſũ ⁊ deſtruit eũ:⁊ infri rcope rpbiber vomulir gaſert iibrſe; rvaſco. Poꝛtulaca maſtieata vel comeſta . „„, 3 &N elig E ſi dus. lion⸗ hi⸗ insf ſupn i lici wo ee cto De Derbis dDi·Amoxigaro finoꝛem ſauguinis phibet? vryy ODperati ones S uch ſeige ſtringit pꝛopꝛie cum maſticata vel co⸗ . ſne „ meſta dentiumoffenſam ſanngag. E Paulus cap̃ vreos. yreos ca.eſt in. ij. gra og In andoꝛe ſtomachi poꝛtulaca in aceto co du.ſiccai.iij. Aalet ↄtra duriciem neruoꝝ ex Nie mweſta mire iuuat tunſa.⁊ cum mollito oꝛdeo flegmatę.Tuſſim placat. Screatũ facilẽ fa⸗ irm mixta: quaſi malagina panno inducta: ꝛſio cit. groſſos humoꝛes pectoꝛis attenuugt. ladh AE macho impoſita:mire febꝛes tollilit. Kum gceto potatꝰ ſpleneticis ⁊ ſpaſmũ ha B bbbentibo pꝛodeſt. rigoꝛem fe.⁊ doloꝛẽ vnlue mi =́ ttigat ⁊ aufert.cũ vino potatũ meſtrua pꝛouo cat.peſſariũ mde factũ:ſecundinã et fetũ moꝛ tuum expellit. Stomacho nocet. Cũ aqug calida bibitũ doloꝛẽ ventris placat.Elixatũ et piſtatũ vulnera dolentia curat.coctũ eum AAqua ro.mixtũ vulnera ⁊ puſtulas mundifis cCaat.et bonam in eis carnem generat.et valet contra putredinem dentium et gingiuaꝝ. ¶ Plateariꝰ.yreos vel yris ca. et ſic.ſunt in C ij.gra. Similes qͥdẽ ſunt in folijs ⁊ i effectu. ſed yris floꝛẽ facit purpureũ.vyreos albũ. Ha rũ radice medici vtunt᷑.q̃ in fne verꝭ colligit᷑ ac deſiccat᷑et ꝑ duos annos ſeruari poteft. ¶ Itaq; p radice yris põt poni radix yreos. a ⁊ ſiir ecõuerſo. Uirtutẽ hʒ diureticam vnde Diſſoluit et aperit.i¶ Cõſtan. vreos eſt ca.in E ij.ſicca in.iij.valet cõtra doloꝛẽ neruoꝝde ſie gmate. diuturnam tuſſim placat. ) Ü—ſſſod NRRS . . — Capitulum. tcccrxüff. l. Reos. Pande. ca. dccv. preos ẽ her Ncd vy ba ſaciẽs floꝛẽ albũ yt liliũ.⁊ ẽ ĩ fron niper dibo ſilis i. Diſfer i air in ſoiv. Nyi, Uñ vᷣſus.yris purpureũ gerit floꝛem:yreos E o croceũ.ſʒ ſpatula fetida nullũ⸗ S Vñ ule herbe ſũt ſiles ĩ folijs.dꝛñt tñ in floꝛi Dun. bus.Nã vris hʒ floꝛẽ purpureũ hñtẽ grada⸗ tiones diuerſas in purpureitate.ſiẽ arcꝰ celi. 17 lege capitulũ liliũ ſuꝑiꝰ de l.Et eſt aliꝰcu ſe R 6s E b. iſte eſt yreos.⁊ ille debilioꝛ ẽ ſuꝑioꝛi in oĩ re.et melioꝛ ex eis eſt cuiꝰ radix onet eſt alba rotũda participans de rubedine ᷣm D Aliqͥd: ⁊ groſſa ⁊ dura ⁊ ſpiſſa.⁊ in q̃ eſt aroma fan ticitas:ſicut odoꝛ viole ꝓpꝛie.⁊ cuiꝰ ſapoꝛ et ief acutꝰ: moꝛdicatiuꝰ ꝓpt acrimoniã ipᷣiꝰbbnis M y . ewehos brenes . ollectve. rmelio ban l l⸗ te ẽ radix.poſt illã floꝛes.⁊ meliꝰ tempꝰ colle C bitult — .ẽ ctioms ipᷣius radicũ eſt pꝛincipiũ veris. apitu ui.ciicxIIj. 7 * . 2 Tractatus Z.fg llrie. Iſido vris liricaa ſy y milindine yris celeſtis nomẽ acce⸗ Ppilt. ClInd ar cumen alatinis d eo qp imitetur. Illirica dꝛ.qe in illirico plurima eſt et violentiſſima. Species eiꝰ folijs gladioli ſimiliboradice aromaticaodoꝛis boni. perationees R Dacer. yri dat floꝝnomẽ arboꝝipᷣe ſuoꝝ. Celeſtis ſünites ſunt nempe coloꝛibo yris. Alliricam dicũt illam:quia plurima naſci. Fertur in illirico: vis eius ſicca calenſc. Dicit᷑ atq; gradũ:dant bunc in vtroq; ſcõm. Maioꝛ vis huius eſt in radicib eiuus. HBas deſiccandas ꝑ fruſtarotunda ſecatas. RKSE Sic vt ſe partes non tangant inſere flo. Lix Aire torum poteris ſiccaren annl. Cũ vino ſedant tuiſim: pꝛebentq; ſapoꝛem. Sä sͦñ 8 ULr2„2 = . “ ”c ,— . — 1 . 2 „ . . 6 –— 45 . 7. 2 — . 7* ydeaſm Dyaſcoꝛidẽ ca.ð vydea . 1 fim traſiationẽ greca. Folia babet ſ- mllia mrhe q amililongiſunt. . D 2. 141 * git. Abiſciedi Dyaſcoꝛides de pdea ka vna de ſpecieho ei; eſt igea pi p lege capim vdea. ydea radix: ⁊ guſtantibo quidẽ eſt cra. emo:ogias ⁊ fluxuũ ventris: necnõ diſſinteri as ⁊ fluxum muliebꝛẽ quotquottalia ſanans ndeq; loco ſicco: fac ſuſpendat᷑ in vmbꝛe. Sera liage R anguis fluoꝛẽ ſine quẽlibʒ fluxũ ſtrin 2D Capitulum. cclctxuj. ericon vel ſcopa regia latine. Gre y cceppericũ vel biumi vel atricũ.arabi cCce Infaricon. Ex ſinonomis. yperi⸗ con ðꝛ herba ſcti Johãnis. Herbacq; pfoꝛa⸗ ta. Qnidã etiã nominant eã coꝛonã regiam. gre. ca. Infaricon. Sunt qdam q̃̊ nominãt Roamepitheos ꝓpter ſilitudinem quã habet ſecũ in odoꝛe reſine pini. Hã pithe q nominãt os.iepinus arbuſtũ:eſt quod ydonenm eſt ad ⁊ coloꝛ eiꝰ vergens ad rubedinẽ.⁊ babet flo⸗ rem ſubtilẽ albũ ſimile floꝛi cheyri albo.etſe⸗ men er eſt in coꝛtice longuʒz ? rotundum. Et ei? remoꝛdentꝭ ſiue redarguẽtꝭ ᷣtun- accendendũ ignem ſicut ligna.et habet folia De Herbis oꝛdei cũ odoꝛe reſine pini. Naſcit locis aſis 2 domeſtic. Et vſus eiꝰ eſt ꝙ adminiſtrat᷑ ſiS cut eſt. ita ꝙ nõ ſumꝰ cõtenti ſemine ſolo. GHa lie.viij.ſim.far.ca.vypericũ.Fᷣm tranſſationem arabicã ypericũ calefacit et ſiccat ſubtilium partiũ exiſtẽs.Dxaſ.ca.ypericum.Eſt herba coloꝛe ſubꝛufa folia ſimilia ruce.habens ⁊ flo rem tenuem floꝛe viole ſimilẽ.⁊ ſemẽ nigrũ in foꝛma oꝛdei odoꝛis reſine.vires habet acri,/ ter ſtrigẽtes ⁊ mictuales. Paulus ca.de ype „ . ricon.ca.eſt ⁊ ſic.in.iij.gradu. Hyperationes ¶ Galienꝰ. Meſtmua zvꝛinas puocat.O poꝛ tet aũt totũ ad hoc aſſumere.⁊ nõ ſolũ ſemen ſed etiã fructũ. Sed cũ folijs applicatũ viri de fit ad cicatricem ducere põt.omĩa vlcera queq; aduſtione facta ſunt ignis.ſiccũ vᷣo ſi appoſueris:ſanabis.⁊ laxa ⁊ putridavlcera. Dyaſcoꝛides.vpericum vꝛinã potatũ ꝓ cat ⁊ ventrẽ ſtringit.Itẽ folia et ſuecus eius . Quidã vero ⁊ ſciaticis bibere id dant pul⸗ uerizatũ ⁊ ſiccatũ.⁊ qñ fit naſcale cũ eo ꝓuo⸗ cat menſtrua.⁊ qñ bibit᷑ puocat vtinam. ¶ Et ſi bibitur ex ſemine eius cum vino cu⸗ rat quartanam. Et quãdo bibitur eodeʒ mo do ſexaginta dieba continuis curat ſciaticaã. Et quando fit emplaſtrum cũ folijs eiꝰ et ſe⸗ mine curat combuſtionem ignis. „ —— ℳ₰ medetur diſſinterie ⁊ ſanguinis effuſioni. ¶ Ramicem etiam curat. Herba fomẽto im poſita ⁊ combuſta ſanat. Hec cauda caballi na dicitur ab aliquibus.⁊ deſiccatiua eſt foꝛ titer ſine moꝛdicatione. Ad plagas aũt magnas catbaplaſmatibꝰ impoſita vtilis eſt:⁊ glutinat neruos inciſoſ. facit ⁊ ad eos qͥ ſanguinem vomunt. ¶ Et ad fluxum ſanguinis mulierũ et ad diſj ſintericos ⁊ ad dyarriaʒ:⁊ ad om̃e reumavẽ⸗ tris foꝛtiſſimũ adiutoꝛiũ eſt.ſi ipᷣa berba cum aqua aut cum vino bibatux. Succus aũt eius fluxũ ſanguinis dena⸗ ribus.et ventris fluxum cũvino auſtero po; tui datur.febꝛientibus cum aqua M ¶q Saulus. Arinam pꝛouocat. Epar ⁊ rene mundificat. femoꝛum doloꝛes curat. Unlne⸗ radeſiccat. venenum ſuperat. Cathaplaſma⸗ tibus celeriter vulnera ſanat. Capitulum. creccruij. ia. Pliniꝰ.yſia ẽ apud grecos tra y dũtq; ipᷣam ⁊ tvyphen cũ ſint de gene re ad frumẽtũ redire ſipiſte ſerantur nec ptinus:ſʒ anno tertio. Zea ſemẽ eſt ex q̊ fi alica.granũ eiꝰ in pilalignea tundit.vłla⸗ puo granis ꝓuenit. & pidis duricia nobilius conteritur. excuſſiſq; inde tunic is:iterũ armamẽtis nudata cõci⸗ ditur medulla. Eſt ʒea que degerat ĩ affrica. vnde adulterina fit alica cuius ſpice latioꝛes ac nigre ſunt ⁊ bꝛeui ſtipula. Hopbprrationes ¶ Iſaac.Ziʒzania naſcunt᷑ inter triticũ ſiccis coꝛruptiſq; tpibo.vñ vim habẽt acutã ⁊ vene noſam.⁊ aliqñ menteʒ pturbant ⁊ inebꝛiant. Mixta ſulphuri vino ⁊ aceto ad impetiginẽ vel ſerpiginem valent.cocta aũt cum radicꝭ coꝛtice:vulneribo iam putrefactꝭ appoſita ſa nant ⁊ mundificant.valent etiã ad apoſtema ta diſſoluendum. ¶ Hiero. ſup Dattheum. Inter triticum ⁊ zʒiʒania qð nos loliũ appel⸗ lamus qᷓ;diu herba eſt. necdũ calamus pꝛoue nit ad ſpicã grandis ſimilitudo ẽ.⁊ in diſcer⸗ nendo aut nulla aut ꝑdifficilis diſtantia. ¶ Auic. Ziʒania ᷣm duas res ab hoĩbo dicit. Onidã eni ʒiʒaniã vocant granũ ſile frumen to ex q̃ faciũt panẽ.⁊ dicunt ꝙ ziʒania pluria eſt. Alij vᷣo rem dã inebꝛiantẽ malã que in Melioꝛ ẽ illa q̃ eſt leuis pon⸗ deris.non vetus nec frangibilis:ſed viſcoſa cũ maſticat᷑ declinans ad rubedinẽ.⁊ in ipᷣa ẽ ponticitas parua.i¶ Pli.lib.xxij. Infelix di⸗ ctum eſt a Virgilio lolium. hoc tñ morinm Ji i npoſitum ſanat empetigi⸗ nes: eo celerius quo ſepi mutatũ eſt. Mede tur ⁊ podagre:ceteriſq; doloꝛib cũ oximelle Kuratio hec a ceteris differt. aceti ſextario vno dilui mellis. Z. ij. iuſtum eſt. ira tempe⸗ ratis ſextarijs tribo decocta farina lolij.ſex⸗ tarijs duobovſq; ad craſſitudinẽ calidũq; im ex aceto coctũ ⁊ imp poni ipᷣm dolentih membꝛis. Eggem quoq; Hnarina extrabit oſſa frocta. 7 Ca y con arabice vlſecacul. Gre. biomon A tine vᷣo centũ capitavel yringus Nõ eſt aũt affodillus vt qͥdã dixerũt.ſed vo cant᷑ due plãte.qrũ vna eſt yringus:vt patʒ ꝑ — — „*» „ „ 272 . Ringus. Pande.ca.lxiiij. Aſtaruti⸗ Berapionem ꝓpꝛio capᷣ.Et aliael herba q̃ ſibi ſat ſimilat᷑. Itẽ Pliniꝰ poſt ſer⸗ monẽ de vringo ex his inqͤt:ſcz vringũ candi dũ quẽ centũ capita nominant:omẽs effectꝰ eæoſdem cauſat.⁊ radices incibis grecoꝝ reci piuntur ſiue crudis ſiue coctis:vt Dvyaſcoꝛi ges cap̃ᷣ de yringis. Peterea ĩ antidotꝗrio virili in quodã antidoto qð incipit. Antido⸗ tum quod ſacit epilenticis recipiant᷑ ⁊ centũ capiua ⁊ affodilli:quare nõ ſunt ilem. albicoloꝛis. curat apoſtem ¶ Serapionllaggre ea. Aſtaruticon id eſt centũ capita. Alig eſt celeſtis coloꝛis.et alia i8. Sed ꝗ eſt celeſtis coloꝛis ẽ her ba bñs ſtipitẽ durũ ⁊ aſperũ:et in ſũmitatibo eæius eſt flos glaucus ſimuilis floꝛi camomil⸗ le. ⁊ aliquis ex floꝛiba habet coloꝛẽ purpunre) um. ⁊ habet folia ſciſſa? capitella ſimilia ſtel gitudinem.? habet velut ploos. I¶ Et idem aucto. Galie.Craxit non ne abe⸗ ea. aut ſuſpendi᷑ ſuꝑ ip̃a. Air dat ⁊ deſiccat nõ ſoꝛti 9ci infrigi er: et max ime dum eſt apita albi coloꝛis ẽ yrin ecies ſpine. et ſumit foliũ eiꝰ cũ 7 8 recens. Ded centũc . ſale c ⁊ coloꝛ eiꝰ cꝗpitelloꝝ eſt ſimilis coloꝛi olean ri.⁊ foꝛaſſe aliquãdo ſicut coloꝛ iacincti et babet radices longas nigras efoꝛis .intus albas in groſſitudine policꝭ:boni odoꝛis.na ſcitun in locis arenoſis ⁊ aſperis. I¶ Et idem aucto. Galieni. irtus eiꝰ eſt cõ⸗ Doſca a ielgigatertetolun recutw Paulus ca. de yringo. yrungus le⸗ Pauca. cacul aut yringion:herba ẽ ſpinolſa.radix eiꝰ cũ aliquali aromaticitate comedit᷑ ⁊2 ↄficiun⸗ tur cũ melle ⁊ ʒuccaro radices pᷣdicteꝛ come dunt᷑.i¶ O yaſcoꝛides ca.de yringo.vringus gut yringion aut nux agreſtis:herba è ſpino ſa.folia eiꝰ in initio comedunt᷑ ⁊ in ſale cõpo nunt:que folia lata ⁊ aſpera ſunt guſtum aro matis habẽtia cũ multis virgis in qͥb ſunt capitella rotunda ſpinoſa.haſta babent durã in giro:⁊ qñq; albam ⁊ viridem cũ coloꝛe ia⸗ cincti. Et radix eſt ili oblonga⁊ nigra de⸗ foꝛis.deintus qiba aromate plena.naſcit᷑ in laciglaigoſt campis et littoꝛibo. Radix eius habet virtutem calefactiuam. ¶ Auicenna li.ij.ca.ſecacul. Secacul eſt ca. in.ij. ad humiditatemquandã tendens.et in ipſo eſt leuitas.⁊ virtus eius eſt ſicut virtus baucie yringus:⁊ maxime radix eius cruda . – Serapion aucto. Dyaſ. Folia huiꝰ plante coõſerũt iuflãmationi ſtomachi bus oculi: ? alijs apoſtematibo calidis. tioni ſtomachi ⁊ apoſtemati ¶Et quidã dicũt q; flos huius berbe cuius coloꝛ eſt purpureus:ſi bibatur cum aqua cõ⸗ fert ſquinantie ⁊ epilentie que accidit infanti bus,quando fit einplaſtru cũ ea bumida co⸗ ta. qñ fit emplaſtꝝ defoꝛis nditũ in pncipio ſni augmenti ¶ Eit folia eiꝰ ſunt folia aſpera aromatica in ſummitate qñ guſtant᷑.Et in ſummit atib eiꝰ ſunt capitella rotũda ſicut ſunt ſtelle.et in cir cuitu eoꝛum ſunt ſpine.⁊ ſtipes eius eſt durꝰ lis. ſed folia que ſunt inramis tendur ad lon- G kalg et uſd W “ Dundt gen enci ne⸗ aſncr eſtr Niolen ene Gin Gnsn eSt Cline. e. aec⸗ NKcian tenc nmag Nehi⸗ ſtccy Kone dcbpin ntdri oen 1r nn Nule cten! barn pins aud gim tanm Dhe. D tulo. xxiij ſuperius de. B. Capitulum. ctlttxix. Diaopiper. i. piper mont anũ vel pipe . Rniltce. ydropiper ſᷣmtrãſ lationẽ grecã naſci᷑ iocis humidis: fert apoſtematibus lumboꝛum calidis. ¶ Et dicunt ꝙ ſi ille qui habet apoſtemata in lumbis ſuis:acceperit floꝛem eius ſiccum eũ manu eius ſiniſtra? poſuerit ſuper apoſtema ta:ſedat pulſationem eoum. ¶Et idem aucto.Dyaſ. Quado bibitur ſuc cus eius radicis qui eſt albi coloꝛis puocat vꝛinam ⁊ menſtrua.Diſſoluit toꝛtiones ⁊ in⸗ flationes ſtomachi.⁊ quãdo bibitur cũ vino confert doloꝛi epatis ⁊ moꝛſibo venenatis.et quãdo fit cum eis emplaſtrũ:reſoluit exterio ra apoſtemata.aut quãdo ſuſpendit᷑ ſuꝑ ipſa ſicut quidam putauerunt. Auicenna Secaculi habetvirtutẽ baucie 1⁊ excitat appetitũ coitus.⁊ loco eiꝰ ponit᷑ bu zigen ſiue buzeyden.quod inuenies in capi⸗ WR 7 4 cuius virga eſt nodoſa.in qͥb nodis naſcunt᷑ li que odos intra ſe ⁊ gradus habẽt. bu⸗ ius fo. mẽtaſtro ſilia ſunt ſed maioꝛa ⁊ mollio ra et albioꝛa. guſtu acerrima ſicut piper.ſed nõ talis odoꝛis.cuiꝰ ſemen in ipſius virgis minutum exiſtit ſpiſſinn ſicut bottus. Balie. vii. lim. NW Pyptrationes Semen ei⸗cü folijs cathaplaſmatiby adhi bitum duricies ⁊ tumoꝛes ſpargit.⁊ liuoꝛes limpidat ſiccũ ⁊ tritũ pipere miſceripoteſt. ¶ Radix eiꝰ inutilis eſt.herba cũ ſenie cata⸗ plaſmate facto.⁊ impoſito ypopias tollit.et duros tumsrrs ſpurgit zuoze facit coꝛpi. ar. Ca. ydropiper. fᷣm tranſ⸗ lat ionẽgrecã.ydropipervocatũ quidẽ eſt ſie a locis in qbo naſcit᷑.⁊ ab eo quẽ habet guſtũ ad ſimilitudinem piperis.eſt autẽ ca.ſed non quantũ piper.qͥnĩmo viridis hec herba cum fructu ⁊ cathaplaſmata ypopias.⁊ ſcliratos . . bumoꝛes aperit ⁊ dyafoꝛt. Capitulum. cctexx. Pguirialis vel ſtellaria lat ine. gre⸗ y dcce aſterion vel aſter acticus vel bu⸗ bbhronium. Pli. ca. Aſterion. naſcit᷑ in?⸗ tra petras ⁊ loca afꝑa. Hec herba nocte tan?⸗ ᷓ ſtella in celo lucet adeo vt eam videntes ignoꝛantes putẽt ſe fantaſma viderea paſto nomaxime videt ¶ Cpaulus capi. ſter vel . aſterion. eſt quedã berba radiata vt ſtella.fo⸗ iijs oblongis duobo aut tribo in acumine ca⸗ pütella ſtelle modo radiata. Zi i A ¶ Habvi ſim. kan ca. aſter acticus ſiue yngui riialis. Alij o buboniũ vocant:qp nõ ſoluz ſupplaſmatũ ſʒ etiq ppinatũ credit bubones ſanare.hahʒ aũt qð dyaſoꝛeticũ.habet etiam nõ min refrigeratiuũ qͥd ⁊ reꝑcuſſi:vt mixte ſi potentie ſicut roſa. nõ tamen c ſtipticat. Et ide eodẽ liqmagꝭ infra ca. buboniũ ſiine ſter accicus:ſiue inguirialis noĩatꝰ c᷑:ex eo ꝙ credit ↄlerte bubonibo tã cathaplaſmatuʒ q; aſſumptũ.i¶ Eſt autẽ mediocriter dyafoꝛ ticũ:eo ꝙ mediocriter eſt ca.⁊ neq; vebemen ter neq; intenſe deſiccat.maxime autẽ cũ ada buc tenerũ eſt ⁊ recens dictum eſt pꝛus. . 6Poquiſtidos.i ſuccus eiꝰ qd oꝛitad ? pedeʒ roſe canine vel barbe hircine. DBDPypfrationes Dyaſ. Stringit ei vehemẽetiſſime. vñ ven tris ꝓfluũ ⁊ ſanguis abũdantiã repꝛimit ſine moꝛa.ꝗᷓ Sunt aũt due ſpẽs. Una eſt flaua.i. ſubꝛuſa ⁊ alia alba.qs greciypoquiſtidosyo cant:eo ciradice herbe dicie naſcat᷑: vt ap/ parer ſili in caplo Edera arboꝛea: Ein ſuc⸗ 2— Capitulu cus exneimit: reponit valet ad eade ad tij ciũ ⁊ gecatia. Pauilꝰ. Fri: eſt⁊ ſi ci gra. S . . 4 . 4 . um. cccctx Pogloſſos:id eſt lingua equi.⁊vocꝗ y tur alio nomine mirta agreſtis. WDyal. Frutex ẽ mirte agreſtꝭ ſiſis.ð folig ba bens minuta:⁊ comã ſpinoſaʒ.q folia in ſũmi tate ſũt ſicut lingua cũ ramulis moꝛibo circa eadẽ fo.hãc ꝑhibẽt multi collo ligatã:doloꝛẽ capiij tollere. Malaginatib miſcet. ¶ Pla. ypogloſſam dicũt alexandrinã.folia bʒ oxi⸗ mirſino ſilia.ſed maioꝛa ⁊ albidioꝛa ⁊ mollio ra. Demen in medio folioꝝ ei ſangumeũ eſt: ⁊ tanq; cicer.virgas duob palmis.aut modi cũplꝰ hʒ longas.radiceſq; ſiles mirſine: ſed maioꝛes ⁊ odoꝛatas molles ac rubeaſ.ꝗ Na exiſtit que cũ vino dulci bibita diu parturien tib ſubuenit. Strãguurioſis etiã medicinali ter ꝓficit.⁊ ſanguinẽ ꝑ vꝛinã deponit. Pli li xxvij. ypogloſſa habet ſolia ſilueſtris mir⸗ i. figura concaua ⁊ ſpinoſa. ꝛ⁊ ceu linguas in bis folio paruo exeunte de foliss. „ — 5 Iu ci ſyt (ES te M e bi Agajagus ſiue aſparag latine? gre 3 ce. Ara.nalion vl halion. Serapᷣ.li. Aaaggvygr e.ca.nalion auc. Gal.i.zyparagꝰ. virtꝰ eiꝰ ẽqᷓ̃ deſiccat ſʒ nõ hʒ frigiditateʒ neq; caliditatẽ.⁊ abſtergit ⁊ apit opilationẽ epatꝭ ⁊ renum.⁊ pꝛopꝛie ſemen ⁊ radixr. Poperationes Sera. =paragus curat doloꝛez dentiü. qꝛ ſiccat ſine calefactiõe ⁊ infrigidatõe.i Etidẽ guc.Dvaſ.Qñ elixat᷑ vna ebulitiõe ⁊ come⸗ dit᷑ mollitventrẽ ⁊ puocat vꝛinã.i Et qñ co⸗ quit᷑ radix eiꝰ ⁊ bibit᷑ decoctio ipſiꝰ ↄfert ſtrã guir ie ⁊ yctericie⁊ ſciatice.i¶ Et qñ decoquit᷑ in vino ↄfert decoctio eiꝰ moꝛſui rutele. ¶ Et qn ex decoctiõe eiꝰ fit collutio oꝛis cõ⸗ fert doloꝛi dentiũ. ⁊ ſemen eius qñ bibit᷑ facit opatiões radicꝭ.¶ Et ðꝛ ꝙ elixatura eiꝰ occi dit canes.⁊ dicũt aliqͥ ꝙ qñ coꝛnua arietũ ſe⸗ peliunt in terra naſcimtur inde ſpar agi.¶Et idem auct. Aben meſ.ꝓpꝛietas eſt remouere doloꝛẽ lumboꝝ qͥ fit a ſtegmate ⁊ ventoſita⸗ te:⁊ doloꝛẽ colice.qꝛ mollit ventrẽ.⁊ ſi hõ vti tur eo multũ facit nauſeã. ¶ Balienꝰ. i.. de ci⸗ bis ca. de dicũ hũtes nutrimeti ⁊ nõ bene digerunt. Zparago ait:q; ſunt diuretici mo⸗ — deſt iccat.quoꝛum egent maxime dentes. * „ .„ . N. 2 Capituilimm. tccccxxſiij. virtutis:nõ tñ calefacit manifeſte:neq; infri gidat. Et iõ tam renuʒ q́; epatis deopilatinꝰ eſt: ⁊ mag radices ⁊ ſemia qᷓ; herba.qm̃ etiazx ſanat doloꝛẽ dentiũ.quomia ſine calefactiõe 1 — FEbgduar. Auicenna. Zeduar me lieoꝛ eſt illa que cum napello cre 3 cccit et eius vicinitas plantam napelli debilitat. Dperationes ¶ Eſt autẽ tyriaca venenoꝝ omniũ viperi et napelli ⁊ alioꝛuʒ.i¶ Raſi.Zirumbet:id eſt ʒe⸗ duaria.ca.eſt ⁊ ſic.ventoſitatẽ diſſoluit. ¶ Conſtantinus in libꝛo graduum. Zeduar ca.eſt in.iij.ſic.in pꝛimo.valet contra venena ⁊ moꝛſus reptuũiũ.ſtomacbum cim at ⁊ confoꝛ tat.appetitum excitat. Putoꝛem oꝛis ampu⸗ tat:ſi poſt allia accipiatur.. ¶ Patearius.Zeduar ca.eſt in.iij.gra.ſic in ij. Ainũ decoctiõis eius ↄtra frigidã tuſſim yglet. 25 doloꝛẽ ſtõachi ⁊ inteſtinoꝝ ex frigi ditate ⁊ ventoſitate.¶ Salſamentũ ex eo fa⸗ ctũ ⁊ roꝛe marino ⁊ pane aſſo ⁊ aceto appeti⸗ tum excitat. Suppoſitoꝛium ex eo et tritera matricem calefacu ⁊ minidific. Ji i dn 4 . „ teſtinoꝝ ex ventoſitatevel fri ſuppoſitoꝛiũ fa etũ ex eo facit:vt ſupꝛa dictũ eſt.i¶ Dera li. ag.ca.ʒerumbet.iqeduaria.⁊ ſunt radices ro . . . — * 2 * 7 . 4 * „. . . 4 . ● * 7 — — π . * * 2* . * 4 4 ———— . — —„ . „ 2 „ . 4 . . —— .—— —.— — = . . „ * „ Pangecta ca. dccxij. Zedoarialatine. Gre ce erumbet.Radix ẽ cuiuſdã herbe in tranſ⸗ marinis partib inuẽta ca.eſt vᷣtutꝭ ⁊ viſcide. ¶ Añ lũbꝛicos occidit:ructũ facit:⁊ ſtoma⸗ cho aptũ.cuiꝰ doloꝛẽ antiquũ ieiune ſumptũ maſticarie tollit. Naulus ca de ccaria. eſt in il.g ens in cibis: ⁊ comedit in piſcil D ¶ Gal vi. ſim. kar. ca. de zinzibere 'm tranſla⸗ beque pꝑ.x.annos ſeruat. Uinũ decoctiõis tunde ſiles in ſapoꝛe ⁊ coloꝛe ʒinziberi⁊ affer tur de ſeni. ¶ Aben melſ. Eſt ca. ſic.in.ij. . et impinguat impinguanõeoueniẽti. ¶ Et dixit Bedigeras.Loõfert moꝛſui venenoſoꝛum. Aucẽ. de viribo coꝛdis dicit ꝙ eſt ca.ꝛ ſic. in. iij gra.ꝛ habet confoꝛtare co. * Capitulum.cccccxxv. Inziber latine. Ara.ʒinʒiber ðꝛ tengi 3 bel. Sera. li. aggre. ca. tengibel. auc. Oayagſ. Eſt arbuſtũ qð reꝑit᷑ in terris Le arabũ.⁊ boies illiterrevtunt᷑folijs eiꝰ ĩ mul tis reba:ſicut vtimur ruta in cibis ⁊ potibo ⁊ decoctiõibo⁊ alijs.⁊ radices eiꝰ ſũt parue:ſi⸗ trncencpertdcoletinsabeinen Cupitulum. οR. declinat. ⁊ ſũt ſicut mutilate.? in ſapoꝛe eaxẽ brienniũ ſernat. Et eſt domeſticũ et ſilueſtre. Doymeſticũ eſt qd Raropos coloꝛe: ſapoꝛe ve heementi acuto ſolide ſubᷣe.domeſticum vero 4 . delectabilitas.⁊ ſilitudo ſaporꝭ piperꝭ.⁊ hñt bonũ odoꝛẽ.⁊opoꝛtet ꝙ etigant᷑ ille q nõ ſunt pꝑfoꝛate.Et qͥdã ſunt qͥ ↄdiũt ʒinʒiber cũ mel vt depoꝛtet᷑ ad partes romgnoꝝ.⸗ elueny⸗ tionẽ grecã.Radix huiꝰ plate defert᷑ qd nos ab india.⁊ ẽ illud in q̃ eſt iuuamentũ.Et virt⸗ eius eſt calefactiua caliditate foꝛti cũ humi⸗ ditate. ppter hoc accidit ei ꝙ coꝛodit᷑ etpus trefit cito.qm in eo eſt humiditas ſuꝑflua. „Operationes ¶ Paulꝰ ca.de zinzibere. Zinziber ẽ ca.in.iij. — gradu.hu.in pmo. Ainũ decoctiõis eiꝰ ⁊ fi⸗ cuũ ſiccaꝝ ⁊ paſſulaꝝ valet ad frigidã tuſſim ſpũaliũ frigiditate. Si etiã puluis eiꝰ in fi⸗ cub ponat᷑: ⁊ ſic comedat᷑. Puluis eiꝰ in ci breies ↄfectꝰ ⁊ exhibitꝰ ſincopiſantibo cõfert.ꝑ ſubalbidũ acutũ habet ſapoꝛẽ.ſed nõ adeove bementẽ:nec ſubſtantiã adeo ſolidaʒ. VUñ cũ perfluã ꝓpter hoc etiã ⁊ ꝓpter ſpiſſitudinẽ ſuã calefactio eiꝰ durabilioꝛ eſt calefactiõe pipe ris.Eſt aũt ca.in fine tertij.⁊ ſic.x.ij.¶ Jiagc. EZinzʒiber ca. eſt in.iij.̊.hũiditatẽ hʒ:licet ſen ſui nõ apꝑet.hec teſtiſicat᷑ ꝙ putredini appa⸗ ratꝰ eſt. Vtilis ẽ frigidos ſtomachos haben tibo. ventrẽ ſoluit.bũiditatẽ deſiccat.digeſti us virtutẽ adiuuat.ventrem humectat.ꝗEt Raſi. Einʒiber ca.eſt ⁊ hu. Cibũ digerit. ven trem mouet. Stomacho ⁊ epati frigidis cõ⸗ fert:⁊ oculis ex humiditate obſcuris. ¶ Conſtantinꝰ.vinʒiber ventrẽ humidũ fa⸗ cit.ij.ʒ.de eo.⁊.ijʒ. uccare cũ calida aqua ac cepta.viſcoſos bumoꝛes purgant. * 4 frangunt᷑ partes ſibi coherẽt qͥbuſdaʒ ramu⸗ ſculis. In ſilueſtri vero raro vel nunq; ſic in/ nenit᷑. Auicen. Zinziber ſimiile eſt piperi in naturꝭ ſuis: ſed nõ eſt in eo illiꝰ ſubtilitas et accidit ei vt coꝛrodat᷑ ppter bũiditatẽ ſuã ſu 5-— . . . Conditum libidinẽ augmentat. ſtomachũ G calefacit.Cibum digerit. Suꝑfluã humidi⸗ tatẽ ſtomachi de fructibo deſiccat ꝓ quo pi⸗ per albũ ⁊ longũ poni debet. ¶ Hacer. Zinʒiber atq; piper equalia nam medicine: Dicunt hac cauſa taceo de viribus huius. ſent hitm bind nuci aboe falt: FPF. , Capitulum. cececxxruif. 3circũquine vłcauch. Sera.li.ag. co. N8ðòèB ʒirumb. Zirumb ẽ ex ſpecieb odoꝛis⸗ feris.⁊ ꝓpter h̊ admiſcet᷑ in ↄfectiõi aromaz- n Riticis. Et idẽ auc. Hal. Eſt ca. ⁊ ſic ꝓpe tertiuʒ 4 Qgradũ.⁊ c in vᷣtute ſua ſile caſſie lignee ꝛ cube Pfna. dpbe. Et idẽ ascto. Conſodonij. Sinõ habes Vynamomũ ponep eo ʒirumb. Et idẽ aueto. Alſaac eben arꝗ. Zirumb eſt arboꝛ magna q nnaſcit᷑ in mõte lubue.i.in oꝛiete.nullũ faciens fuctii h s ſolia longa. q coloꝛ eſt inter fri Sigitatẽ ⁊ citr initatẽ ſimilia folijs ſalicis. SOPE! W¶Iſaac. Reſoluit ⁊ ſtringit venttẽ ¶ Et ide- mela nuſſcate. verſ tj eſt btilſor ea. Er eAI(Ij fit ſternutatoꝛiũ cũ eo ⁊ oleoviolłaceo ↄue ÜR¾]SBBWBBntit doloꝛi capit frigido ? hũido.¶ Etonenit RBRRNNNNRRNſtomacho ⁊ epati ꝓpter ſuã aromaticitatem. ini debtſ⸗ äuſin gebin Geſi li rotũde figure.bs paru groſſiciẽ calamitti N q̃ ſcribi. nigra ad citrinitatẽ declinãtia q̃ nõ ppt multũ ſapoꝛé: neq; odoꝛ. ⁊ modicũ quod hũñt de odoꝛe eſt odoꝛ citri.Eſt ⁊ eius virtus * r nucis muſcate.⁊ eſt ſubtilioꝛ paDrumpr. „ nN öee Ba iniage vohubel 1et rilt iyven . ndäſg NaN nuchi umic vop⸗ “ cci hnins —, Capitulum.cccccx xviij⸗ Inirmon Dyaſcoꝛ.ſm traſiationem 3 Fgr ecꝗ. naſcit ĩ mote anamon. virgas ʒ ſiles ahiotramos plilr imos. ? fo. ſilia ei lata ſuꝑ terram ſpanſa.foꝛtioꝛa et pina — - B 4 B E D E * 2— — „ 4 — guioꝛa ⁊ odoꝛata cũ viſcitudine coloꝛ ẽ melli nus.⁊ ſunt ei capitella aneto ſilia.⁊ ſemẽ ob⸗ rotundũ ſimile cauliculo: nigrũviſcidũ ⁊ myr rhe hñs odoꝛ:c. Radix eiꝰ viſcida eſt ⁊ odoꝛa ta ⁊ mollis ſuccũ plurimũ hñs ⁊ fauces moꝛ dens.Coꝛiũ eſt illi a foꝛis nigrũ:⁊ intus viri⸗ de aut ſubalbidũ.naſcit᷑ in locis aſperis ⁊ hu mectꝭ.virtꝰ eſtradicieiꝰ ⁊ ſemini ⁊ berbe ca. „ 6* BPyoperatione5 mgguigdam.in quo comedẽdo peccanit adam. Sed alij verius dicunt ꝙ peccauit in ficu. Fertur autem muʒa creſcere in babylo⸗ nia. alio quoq; nomine muʒa eſt opiata. Jſa⸗ ac. Muza eſt calida in medio pꝛimi gradus. ⁊humida in fine ipſius, ¶ Iaac. Ouza cerebꝛum huimectat et ven⸗ trem: pectoꝛis ⁊ pulmonis ledit aſperitatem Eſt ãt nutrimẽtimltiꝛ groſſi Que aſſueta ge nerat ſtõachi graui lationez. Unde quieam manducant poſt ei⸗ co meſtionẽ ʒinʒiber conditũ vel oximel acci piant:ſitamen frigide nature ſunt. p se N Auicenna. Muza nota eſt. nutrit veloci⸗ Dyaſ.Eius foliaĩ ſale cõponunt᷑ventrem ſt. nutrit veloci⸗ ſtringũt. ¶ Radix eiꝰ venenis occurrit tuſſi⸗ oniba⁊ oꝛtonoicis vꝛinã puocat.iſ Folia eiꝰ cathaplaſmatibo adhibita tumoꝛes ⁊ durici⸗ es ſpargunt.¶ Radix eiꝰ ſili facere poteſt.ſe men eius vꝛinã puocat. Nefreticꝭ ⁊ ſplene⸗ ticis ⁊ doloꝛi veſice maximũ pᷣſidiũ eſt. men⸗ F ſtruis imperat.¶ Secundinas expellit. Capitulum. cccccxxix. Aia ſiue muʒa grece.Ex ſinonomis 3 Muza eſt fructus paradiſi: vt dict ter: ac leniſicatiua eſt. ¶ Oultitudo eius ge nerat opilatiões.⁊ addit in colera ac flegma te ſm cõplexiones.¶ Cõfert aduſtioni ignis gutturis ac pectoꝛis.i¶ Stomacho quidem conueniens:ſed multitudo eiꝰ valde grauis eſt. Augmentum in ſpermate facit: vrinam peouocat. Capitulum. cccccxxx. AVVccarum.Actoꝛ.Zuccara et candi 3 (vt fertur )vltra mare velĩ Hiſpania otꝛtũ habẽt ex cannis que ʒuccarine cognoĩant᷑.Oꝛit᷑ eni ʒuccara intra cannã ſi⸗ medulla intra ſambucũ vel arundinẽ. ¶ Se⸗ ra.li.ag.ca.Zuccaꝝcauct. Galie.pma eiꝰvir tus eſt qᷓ ſiccat. Scða q abſtergit ⁊ reſoluit. rauitatẽé: ac ſplenis 2 epat: opi 1US . —,= — —. ½ 1 De Herbis Et dixit Galienus de ingenio ſanitatꝭ ꝗ in⸗ greditur in medicinis que operiunt opilatio nes: ? abſtergunt⁊ muũdificant vias.⁊ eſtlon ginquum a nocumẽto ſtomachi.⁊ ab eo ꝙ fa cit ſitim ſicut mel.et efficitur ꝑ expꝛeſſionem cannarui ſnccus ear coagnlatus vocatr zuccaruz. Et idem auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis Eſt ſimiliter ʒuccarum ſpecies que eſt ex ſpe ciebus mellis.⁊ vocatur mel cãne.et eſt illud zʒuccarum qð eit ita pingue qð nõ induratur: ſedremanetliquidũ ad modum mellis.et ců plus moꝛatur dureſcit.cunus ſubſtantia coa gulatur ſup cannas in India ⁊ Arabia: ⁊ cũ plus moꝛatur durelcit. cuius ſubſtãtia mdu⸗ rata ſimilatur ſubſtãtie ſalis.⁊ frangitur ſub dentiboſit ſal. t vocatur ſal indum. perationes Serapion. Zuccarum indum quando re⸗ ſoluitur ⁊ bibitur: ſoluit ventrem. et eſt bonũ ſtomacho. Confert doloꝛi veſice et renum. et bſter git obſcuritatem viſus. — Igdem anctoꝛitate Aben Meſuay. Eſt cas lidum in pꝛincipio ſecundi gradus.et humi⸗ dum in medio pꝛimi.⁊ tale zuccarum ſic coa⸗ gulatum ſuper cannam eſt quod affertur ab egen fm fruſta ſimilia fruſta ſalis. Et eſt etiã Zuccarũ tabarʒet:id eſt de regi one illa ꝗᷓ fit zuccarũ album pimũ ⁊ bene co⸗ ctũ:qð nõ mollificatur ſicut ſal armeni. ¶ Eſt ſimiliter Zuccarum aluʒar ſᷣm Auicẽ. libꝛo.ij.capitulo de ʒuccaro.Zuccarum alu⸗ zar ⁊ eſtros cadens ſuꝑ abuſam.⁊ ſunt ſicut fruſta ſalis.⁊ in ipᷣo eſt ponticitas ⁊ amaritu do cum abſterſione ⁊ reſolutione.acuit viſuʒ confert renibus ⁊ veſiee. Et eſt aliud ʒuccarum amarum quod col⸗ ligitur in planta bauſer. ¶ Paulus ca. de ʒuccaro.Zuccarũ eſt calidũ ⁊ bumidũ in ᷣmo gradu.virtutẽ habet nutri endi ⁊ infrigidandi ⁊ relaxandi/contra dolo rem oculoꝝ diſtemperet᷑ ʒuccaꝝ cũ lacte mu lieris:⁊ diſtillatur in oculo, pbatũ eſt. ¶ Anicẽna li.ij.ca. de zuccaro.Zuccarum eſt vebemẽtioꝛis lenificat ionis:⁊ ſedat inflatio nem.⁊ cũ oleo amigdalino cõuenit colice. ¶ Serapᷣ. Penidie ſunt ca.⁊ hu.in pᷣmo gra. Molliũt ventrẽ. ⁊ ſunt groſſioꝛes ʒuccaro. Dyaſcoꝛides.Ex ʒuccaro conficiuntur pe nidie.quarũ virtus frigida eſt ? bumida. Ar teriarum aſperitatem comeſte leniunt. Oꝛis 7 gutturis amaritudinem ⁊ fellis temperat. Sicce tuſſientes humectant. ¶ Conſtantinus in pantegni.Zuccarũ tem⸗ peratum: ſed tamen aliqualiter calidũ. DHu⸗ indigeſtiuum eſt. Cum oleo amigdalino nux tritiuum. Sed epatis conſtipationem facit Z ¶ Ex libꝛo denaturis rerũ. Zuccara ca.æ bu mi. Dunt antem canne in partibus Hiſpa⸗ nie. que cum mature fuerint radicibus euel⸗ luntur. earumq; fümitates ad menſura dua⸗ rum palmarum abſciſe ad ſpeciem germinis terre infiguntur. Reliquũ vero cannarũ per fruſta ſciſſum terunt ⁊ liquoꝛem in vaſis reci piunt ac bulliunt:cum totus in ſpumam tran ſire videtur.exhauritur ⁊ in vaſis reponitur. autez remanet:⁊ multo calidius eſt.⁊ ob hoc in acutis poni non debet. Album vero frigi⸗ dins eſt laudabilius.⁊ contra doloꝛem pe/ coꝛis valer. paleaq; cooperitur ⁊ ſupaſper gitur. Citr inũ . . 1 3 . „ * 4 . . 2 7 . . . „ . . . . . . . . ⸗ * — „ .. — . 4 — – ». . N g . . Homo natus dr muliert bꝛerui viuens tempoꝛe.⸗ Z e ine . eterno vitens Jeccule, yit. 9. SS. d F.d . Keee . ʒr” Os parietalc.i. Os paricralc: = O.s coꝛonale.i. HHs paril are. — dE Oſſa paris.4. Oſſa naſi.2. 4 bei mi tro Os heralc. — 2 Spondiles. 30 14 dea Os furcule. 1. to Os ſpatule.1. nunuin Os adlutorij. I¶U¶N mnmnol necu loco giq; Ceo ſte. xxiiii. Focile maioꝛ.i. N NFecile mioꝛ.i. A Oſit thoꝛad. 7 yos epiglotale.i U Ds coꝛdist.iil. b terpe⸗ poil feſea⸗ ſtase W iligno Os focile. I. fhig MOlſſa raſceti. . ſice Si3 pectinis. „* doect 5 ln des rndin⸗ i els das bein der leeꝛ — = O ſcie . . magute dẽ harabiſch genät 2* albatafar — 55 coxe.i. R dꝛü ſint 5 bein deas N ſpatula gan.l⸗ 5½ ne. N lndaenee ( E lemne Iſlin in der zal d. xxx. R Y ðͦè́ “ Wooſu len⸗ WVPino: cannai u ſ Os cahab.i. Mn Os nauiculare.i. Os raſcete. S.EE Os pectinis.4 — N olla digikon. ai. — Ss peetinis das Os c coxe.n Rotula genu. 1. ONDinoꝛ canna.I. o Oaſoꝛ cãna Minoꝛ canna.i. DBe.s cahab. . Dſſa raſceteea “ 4 8 naniculare oOes calcan: i. A Aſſaraſcete. 4.. A Tecnlcanel . Sa digitoꝝ. i4· . Oſſa digitoꝛũ.l · g/ Oſſa pectinia.v. 4 — . ” N 0 heng Gornl digi, clet. Paninb den⸗ re 4 , lnt el grei e4 ni lit er eſt ymbilicus. Nã ſibomo collocatus ſtomachus: inteſtina: epar: plen felrehes⸗ Trattatus de Fmimalibus Pꝛo lo gus in tractatum fuerit ſupinus manib ⁊ pedibo panſis circi⸗ — nn niq; centrũ in eiꝰ vmbilico collocatã circũ⸗ De aunm alib uͤo9.. ageng noruͤtarione rrarah manmi crpe⸗ DSianiz en . dum digiti tãgent᷑. Item rata deſigna Duoniã in pꝛioꝛiba diuino nobis aſſiſtente tio in es unentt. ne h re eeng auxilio. pꝛ imũ pꝛeſentꝭ operis tractatum de ſummũ caput mẽſuraueris:inuenietur eadez herbis videlicet.⁊ qualiter ad medicinã ad, latitudo vti et altitudo.Ex yſagogis hypo⸗ miniculant bꝛeuiter expediuimꝰ. Reſtat nũc cratis. Cospꝰquidẽ homĩs in tres partes ge eiuſdẽ int erueniente auxilio vt ad ſecunduʒ nerales diuiditim: ſcilicet caput:pectus ⁊ pe ment vertamꝰ.in quo quidemdum ſumma autẽ cõſtat de venis ⁊ arterijs ⁊ neruis ⁊ oſ dei bonitas vt ſperamus haud deerit)natu⸗ ſibo cartilaginibo adipibo ⁊ ceteris ſpiriti bꝰ. ras cõplexioneſq;:⁊ ſi quid medicine ſubſer) ¶ Notandũ q; omnia coꝛpis oſſa ſunt.ccxli. uiunt mimaliũ: vitꝗ in terris agentiũ expli/ Septrẽ capitꝭ.iiij.paria.xiiij.maxillaria den care curabimꝰ.Ouia auteʒ inter omnia ani- tium eiꝰ.xvi.vnum pali.duo menti dentium malia digniſſimũ:nobiliſſimũ:pfectiſſimum: ſuoꝛum.xvi. Spondiles.xxiii. Coxax.iij. necnon a deo dilectiſſimũ eſt homo. Pꝛimo Ani tria. Coſte. xxiiij. Teneritudinuʒ octo. loco de hominis natura:eius complexione Spatulaꝝ duo. Inferioꝝ duo. Pectinis in atq; virtute dicamus. manibo. viij. digitoꝝ. xxx. Anchaꝝ duo. Cal Ca pitulum caneoꝝ duo Mauiculaꝝ.ij. Raſce peduʒ.x. *⸗ digitoꝝ. xxx. Ex vſagog hypocritꝭ. ¶ Sut Dmo.Iſidoꝛus. Yoꝛmauit ergo autẽ in humano coꝛpe oſſa.ccxxiiij. In capi b (ſicut ſcriptũ eſtoñs homineʒ in te.vi. In facie. viij. Bealeri Xexh agro damaſceno delimo terre än Spõdilia.i. oſſa ſpine.xxiiij. Juguli.ij. Ver tum ad co:pus. Vnde et adam in tebꝛaꝝ.ij. Femoꝝ.ij. Pale.ij. Pectoꝛis.i.La terpꝛetat᷑ terra rubea ſiue terrenus Erat coꝛ terũ.xxiiij Cubitoꝝ ⁊ radioꝛuʒ.iiij.Carpon pus illud immoꝛtale nõ de conditione natu- vij. Metacapon.viij. Digitoꝝ manuũ.xxx. re ſed de beneficio gratie. Ham eiꝰ immoꝛta Coxarũ.ij. Yemoꝛũ.ij. Nertebꝛarũ.ij. Geni⸗ litas erat ſuſtentanda pꝑ eſum lignivite.Erat culoꝝ.ij.Eruriũ radij.iiij. Plantaꝝ.lxv. Cal itaq; potens nõ moꝛi ſi nõ peccaret.quia de canei.ij. Aſtrãguli.ij.Digitoꝝ pedũ.xxx.⁊c̃. ligno vite ſuſtẽtaret. ⁊ potens moꝛi ſi pecca ¶ Conſtantinus. Membꝛa diuidunt᷑ pꝛout ret: quia ligno vite pꝛiuaret᷑:ſicut ⁊ factuʒ eſt. ſingula fecit natura/ꝓpꝛijs actionibo ↄueniẽ⸗ Iſidoꝛus in libꝛo etymologiarũ.xi. Coꝛpus tia.Actiones enĩ ſunt tres.ſcʒ Aialis:Epi⸗ dictum eſt co ꝙ coꝛruptũ perit.ſolubile enim xritualis:Naturalis.quibo ſimilia ſunt inſtru atq; moꝛtale eſt:⁊ aliquãdo ſoluenduʒ.Caro mentacoꝛꝑis. Vnde membꝛa virtutem ani⸗ autem a creando eſt appellata.aro autẽ ex malem ſequẽtia vocant᷑ animata. Spiritua quattuoꝛ elementis cõpacta eſt. NHãterra in lem ſpiritualia. Naturalem naturalia. Ani⸗ carne eſt. Aer in anheluu. Humoꝛ in ſangui mata membꝛa fecit deus in omnibo animali ne. Ignis in caloꝛe vitali. Habent in nob e⸗ bus /pter ſenſus et voluntarios motus. In lementa ſuã queq; partẽ.cui quid debet᷑ cõ, homine vero ⁊ ꝓpter hoc ⁊ ꝓpter intelleciuzs page reſoluta. Vitrubius ĩ libꝛo tertio de ar ⁊zrationẽ ea fecit:vt cerebꝛuũ:oculos:nares: chitectura.Coꝛpus hominis ita natura cõ/ articulos:linguam:neruos atq; lacertos. poſuit:vt os capitꝭ a mento ad ſummã fron/ ¶ Membꝛa ſpiritualia facta ſunt ꝓpter ſpi⸗ tem ⁊ radices vmas capilli eſſet decime par; racula flatus ⁊ caloꝛis naturalis conſeruan tis. Item manꝰ palma ab articulo ad extre tias:vt ſunt pectus et eius panniculi:coꝛ et mum mediũ diguũ tantundẽ. Ipſiꝰ aũt oꝛis pulmo cum cannalibo ſuis.ſauces ⁊ dyaſra⸗ altitudinis tertiꝗ pars eſt ab ymo mento ad gma ⁊ arterie.¶ Membꝛa naturalia biparti vmas naris.Haſum ab vmis naribo ad finezy ta ſunt.quedã enĩ ſunt nutritiua:quedã gene medium ſuꝑcilioꝛũ tantundẽ ꝗb eoꝝ autem ratiua. Hutritiua ſunt que mittunt cibum in fine ad ymas radices capilloꝛũ frons effici᷑ ſubſtantiã membꝛoꝝ totius coꝛꝑis.O mnia Reliqua quoq; membꝛa ſuas hahẽt cõmẽſu enim humana ⁊ beſtialia coꝛꝑa cõſumuntur rationes ⁊ ꝓpoꝛtiones quibo etiã antiqui pi? ab aere ⁊ naturalicaloꝛe. Ideo neceſſe eſt vt ctoꝛes ⁊ ſtatuarij nobiles vſi magnas lau- ad conſeruantiã ⁊ integritatẽ cõſumptio ci⸗ des ſunt aſſecuti. Coꝛꝑis aũt centrũ natura bus reparet᷑. Itaq; nutritiua ſunt os:dentes Trattatus veſica:vene. Generatiua vero facta ſunt vt ſpecificarent generalia ⁊ indiuiduarent᷑ ſpe⸗ cificata. Nã quoniã oĩa indiuidua naturali⸗ ter cõſumunt᷑:neceſſe eſt vt ꝑ genitalia repa⸗ rentur:que ſunt matrix vel vulua. Uirga te⸗ ſticuli ⁊ vaſa ſpermatis. Hoꝝ aũt triũ gene⸗ rũ ſcʒ aiatoꝝ ſpiritualiũ ⁊ naturaliũ mẽbꝛoꝝ ſingula hũt vnũ pꝛicipale mẽbꝛũ?cuiꝰ cauſa facta ſunt alia Mẽbꝛa vᷣo ↄſilia(ſicut dictũ eſt ſupꝛa)ſunt partes toti:totũq; parti aſſimi lãtia. Sũt aũt ſeptẽ.Pꝛimũ ſcʒ oſſa. Scõm cartilago:coꝛ:nerui:ligamẽ. Tertium vene. Quartu arterie.Quintũ caro: glandes:pin guedo. Sextũ cutes ⁊ pellicule. Septimuʒ pili ⁊ vngule.Oſſa itaq; ſunt purioꝛ ⁊ ſiccioꝛ corpis pars. Ex li.de na.reꝝ.Sicut ĩ parie⸗ te luteo pali ipᷣam parietẽ tenent ne penitus obꝛuatur:ſic oſſa carnẽ fragileʒ ſtipat ne ſua mollic ie ſobu in vnũ impꝛobe cõuoluatur Etiã multa hic eſſent dicenda de vno quoq; membꝛo:que cauſa bꝛeuitatis dumitto. BPoperationes Auicenna in ſcðo canone. Saliua homĩs ieiuni ſcoꝛpiões interficit. Cũ eadẽ ⁊ cãpho⸗ ra fricat᷑ impetigo.Eadem quoq; cũ diſtiula tur in aurẽ vermibleſam eos interficit ⁊ ſta tim educit.¶ Soꝛdicies auris hoĩs confert emigranee ⁊ pãnaricio.Et linitur ſuper fiſſu ras labij.¶ Capilli quoq; ⁊ dentes ⁊ oſſa ho⸗ minis cõbuſta.⁊ aliaplura de homĩe medici nal ia ſunt.i¶ Itemvꝛina hoĩs abſtergit ſcabi em vlceroſam ⁊ pꝛuritũ phibetq; ſerpiginẽ ⁊ impetiginẽ.E adem in vaſe eneo cũ melle co cta abſtergit albuginẽ oculi:⁊ cõfert palpita tioni. Confert etiã yctericie:et ꝓpꝛie cũ aqua mellis ⁊ aqua ciceris.Fex eiuſdevꝛine ſanat heriſipilã fᷣm qð dicitur.i¶ Et vꝛina infantis dblterge mo⸗Phel ⁊ pannũ.E adẽ quoq; bi⸗ bit a cofert difficultati anhelitꝰ ⁊ dilatatiõi. It em vꝛina hoĩs p᷑ ceteris vꝛinis eſt magis agbſterſiua.ponitur eni cũ cinere vitis ſuꝑ lo cum fluxus ſanguinis ⁊ ſiſtit᷑.¶ Cõfert etiaʒ moꝛſui vipere bibita:omniq; moꝛſui et pun⸗ cture valet:⁊ q ex ea antiqua eſt. cõfert vene nis oĩbus ⁊ lepoꝛi marino.i¶ Alia rioch lu ra medicinalia operatur. Sperma hominis ie cõpetit empetigini:⁊ ſedat doloꝛem po gagre. Dicitur etiã ꝙ abſtergit moꝛpheam. ¶ Stercꝰ hoĩis calidũ ſedat heriſipilã vt ðꝛ: ⁊ foꝛſitan ſoꝛdiciei cõfert. Idem ſiccũ cũ mel le aut vino bibitũ in fe bꝛibb periodicis phi⸗ bet eni eaꝝ periodos. Confert etiã vctericie. ¶Dyaſco. Yimus humanꝰ vulneribo impoſi tus tinnoꝛemnõ admittit. Succus aũt cum melle ſquinãticos curat Itẽ fimus humanꝰ paracoleſim facit adhibitꝰ.Gratũ vultum? niueum facit.¶ Serapion libꝛo aggre.cap̃ᷣ. zebel auctoꝛitate Galinquit. Omne ſtercus eſt calidũ ⁊ reſolutiuũ attractiuũ:ſed ſᷣm plꝰ minus.⁊ max ime ſtercus aĩalis comeden⸗ tis oſſa.⁊ ſignũ eſt ꝙ curat ſquinãtias ⁊ apo ſtemata gutturꝭ:⁊miſcet᷑ cũ melle ad diſſinte riã ⁊ ad vlcera antiqua.Et miſcet᷑ cũ lacte in quo ſunt extincti lapides aut ferrũ candẽs. datur in potu:aut fit criſtere cũ eo:⁊ miſce⸗ tur cum medicinis reſolutiuis appoſitum.et con fert iuuamento magno.¶ Stercꝰ inſan tium comedentiũ panẽ ⁊ carnes gallinaꝝ:cu rat ſquinantiã.Cõuenit ⁊ ei iuuamẽto mira⸗ bili qn miſcetur cum melle ⁊ linitur cũ eo gut 1U tur et palatum:aut datun in potu. Capitulum. ij. Brnus. Iſidoꝛus. Agnꝰ a greco vo⸗ A cabulo ð: qſi pius.nã inter oĩa terre gAgnimantia maxime inuenit᷑ innocẽs zmanſuetus,. nullum eni ledit dente nec coꝛ⸗ nu nec vngue. ⁊ quicquid in eo reperi totum vtile eſt:quia caro ad cibum:pellis ad variũ vſum:pilus ad indumentum.fimus ad terre impinguationem.vngula ⁊ coꝛnu ad medica tioneʒ ⁊c. ¶ Item Iſidoꝛus libꝛo.xij.Latini agnũ ab agnoſcendo putãt dictũ:eo ꝙ pꝛe ce teris animalibo matremſuꝗ noſcat adeo ꝙ ſi in magno grege errauerit ſtatim balatu vo⸗ cem noſcat parentis.¶ Scðm Areſtotilẽ ⁊ Auicennã.Agni quidã naſcuntur in tꝑe ver⸗ nali. quidã in tꝑe autumnali. Vernales ſunt —— = bummn. ulum: Gec. dfnd⸗ Creten asrado kcälven niccis iconnſc Noane „ — — N 22 .— — — ₰ „ — * 2 De nimalibus coꝛpoꝛe maioꝛes robuſtioꝛes viriboꝛ pingui oꝛes q; ſunt autũnales vel hyemales. Pli.li. viij. In aliquibo tamẽ regionibo multi hyber nos agnos pꝛeferũt vernis.quoniã mag in⸗ terſit ante ſolſticiũ q; ante bꝛumã firmos eſſe ſolũq; hoc qnĩal vtiliter bꝛuma naſci. Idem in libꝛo.xviij. Poꝛro decreſcẽti luna caſtrãdi ſunt agni vel arietes ſicut iuuenci et edi ac verres.AQmbꝛoſius. Agnus ſimpliciſſimus cuma matre quandoq; aberrat frequẽter eã balatu abſentem excitat:multiſq; licet verſe tun in milib ouium.recognoſcit vocem parẽ tis ⁊ feſtinat ad eam. Nam q;uis cibi ⁊ potꝰ deſiderio teneatur:tranſcurrit tamen aliena vbera licet humoꝛe lactis grauida exundẽt: ſoliuſq; materni lact fontes requirit.i¶ Are⸗ ſtotiles.Agnus ſi renes eius ſepo circũqua⸗ q; cooperiant᷑ moꝛietur.i¶ Palladius li.xv. Agnoꝝ pꝛima generatio eſt in menſe nouem bꝛi.ſed agnus natꝰ maternis vberib ſtatim admouendus eſt manu: pꝛius tamen exiguũ lactis in quo ſpiſſioꝛ eſt natura mulgendum quod paſtoꝛes colluſtram vocant.hoc enim agnis(niſi auferatur)nocebit ac per biduuʒ natus cum matre claudatur.⁊ tunc ſeptꝭ ob⸗ ſcuris calidiſq; ſeruetur. Itez ſecluſo paruu⸗ loꝝ grege matres in paſcua mittãtur. Sufſ⸗ ficit autem pꝛiuſq; in mane pꝛocedant.⁊ cum ſature reuertuntur adyeſperam agnis vbera haurienda ꝑmittere.Qui donec firment᷑:in⸗ tra ſtabulum furfuribovel modica herbavel( ſi eſt copia)farina oꝛdei paſcantur ingeſtum donec cõſeptis pabulum ꝑ etatis robur ma tribus habere poſſint cõmune.¶ Actoꝛ. A⸗ gnus eſt animal omniũ ſimpliciſſimũ ⁊ man ſuetiſſimum.quia nec vlla fraude vel aſtutia callet:nec vlli dentibus vel cum vnguibono cet. ¶ Item patientiſſimũ. Quia ⁊ immolan dus non clamat:⁊ tondendus ſilet. Item ad plures vſus vtiliſſimum.Nam et lac pꝛebet dg nutrimentum ⁊ lanam ad veſtimentum:? carnes ad eſum:coꝛium quoq; ad calciandũ vel ad ſcribendum ⁊ fimum ad agrum impin guandum⁊ fecundandum. Eſt ⁊ animal mũ⸗ dum m legem.quia ⁊ ruminat ⁊ findit vngu lam. Lupum vero naturaliter timet ⁊ hoꝛret ⁊ fugit. Merito ergo ⁊ ꝓpter pᷣdictas tot bo⸗ nas ꝓpꝛietates voluit chꝛiſtus pꝛe omnibo bo nus in agno pꝛecipue figurari:ſicut ſpiritus fſciulicet in colunl.6Z — DOperationtes ¶ Ilaac in dietis particularibo. Agn quidẽ S Rwfofftare vicinꝰ eſt poꝛcis ſilue⸗ ſtribo ꝓpter vicinitatẽ vulue ⁊ bumiditateʒ la cCapitu ctis quo nutrit pinde caro eius nõ eſt lauda bilis:qꝛ indigeſtibiliſ: ⁊ lubꝛicitate ſua de ſto macho deſcẽd it. Indigeſtibilis autẽ pᷣcipue id eſt comedẽtes ſtomachũ rumidũ ex defe⸗ ctu habeant. Ideoq; Bal.vituperauit lactäa⸗ tes agnos.¶ Annuales vero mediocreʒ ba⸗ bent cõplexionẽ inter lactantiũ humiditatẽ iuuenũ ſcitateʒ. Ideo ceteris ſunt melio⸗ res ⁊ ad digerendũ facilioꝛes.ſanguineʒ me lioꝛẽ generãt. maximeq; iuuenes iuuant cali dam ⁊ ſiccã cõplexionẽ bñtes:⁊ calidã ⁊ ſico cam regionẽ inhabitãtes.i¶ Ex libꝛo de na⸗ turis reꝝ.caro agnina robuſtis ⁊ ſanis ẽ val de bona:ſed infirmis infirma.qꝛ licʒ aſtoma cho facile deſcendat:difficile tamen a mem⸗ bꝛis ſoluitur. Ideo viſcoſum humoꝛem gene rat.i¶ Pli.li.xxix.Coagulum agni cõtra om niamala medicamẽta pollet:⁊ cõtra marino rũ moꝛſus vel icius valet.¶ Auicẽna. San⸗ guis agni ſanat epilentiã cum vino.Coagu⸗ lum enim eius a venenis moꝛſuris oĩbus ſa⸗ nat.¶ Albertus. Meulla agni ad ignem li quefacra cuʒ oleo nucum admixto ʒuccaro albo diſtillata ſuꝑ ſambucũ:⁊ poſtea bibita diſſoluit lapidem in veſica:⁊ confert patien⸗ tibus doloꝛes in virga ⁊ in veſica ⁊ in renib⸗ ⁊ cõfert etiam mingenti ſanguineʒ.i¶ Si cũ felle agni inungant᷑ loca coꝛpoꝛis in qͥbus in cidit cancer cõfert manifeſte.Si vis remo⸗ uere moꝛbuʒ ouiũ interficientem eas accipe ventrẽ arietis ⁊ coque cũ vino.⁊ admiſce cũ aqua ⁊ da ouibo in potu ⁊ remouebit᷑moꝛb. — ij 3B , Ries. Iſidoꝛus libꝛo.xij.capitulo pᷣ 9 mo. Eſt autem aries dux ⁊ pꝛinceps ouium. ⁊ ideo dedit ei natura foꝛtuu dinem ceterꝭ ouib pꝛeſtantioꝛeʒ. Decuit enĩ grietem ducem ceterarum ouium ⁊ toꝛem glijs eſſe viribus foꝛtioꝛem.Et ideo vꝛ dicit Iſidoꝛus.Aries autem feruex a viribus eſt dictus:eo ꝙ tanq; vir ouium. Vel vt idem dicit: Ueruex a verme eſt dictus: eo ꝙ ha⸗ beat vermem in capite cuius pꝛuritu excita⸗ tus caput concutit foꝛtiſſime.⁊ quicquid ſi⸗ bi obuiat dure ferit.⁊ ideo aries grece quod dicitur virtus latine eſt vocatus.quia in gre gibus maſculi dicuntur aries.quia ad fecun dandas oues virtuoſi ſunt atq; foꝛtes. Ham coꝛpoꝛis maguitudine ⁊ virium foꝛtitudine ⁊ animi virtuie oues alias pꝛeexcellũt.i Di citur etiam aries ab aris quia vt dicit JIſi⸗ doꝛus.Hoc pecus pꝛimum fuit in aris a gen tibus immolatum. Unde dicitur ideo aries quia mactatur ad araʒ. Unde ſᷣm legẽ o ſaicam. Aries fuit animal potiſſime mũdũ: et ad ſacriſicium ⁊ ad eſum. NHam pꝛo pecca to illo a populo conueniẽ ter offerebatur.et quia findebat vngulam pariter ⁊ ruminabat indifferenter a populo comedebatur. ꝗ Iteʒ Plinius libꝛo.viij.capitulo.xlvij. Arietꝭ in⸗ quit naturale eſt agnos faſtidire:⁊ oues ſe⸗ nectas ſibi obnias conſectari. Ham ipᷣe me lioꝛ eſt ⁊vtilioꝛ in ſenecta.tamen reſpectu oui um fcrox fit anio. Tempoꝛe amoꝛis pugnat pꝛo vxoꝛibus ſuis:⁊ aduerſarios coꝛnib⸗ im petit.⁊vt melius pugne:⁊ foꝛtius contra reſi ſtentem retrocedit:ac reſiliendo cum impe⸗ tu hoſtem ferit.De arietibꝰ etiam dicit Aui cenna.Arietes inquit ⁊ capꝛi vodunt mulrũ in vnum.⁊ in hyeme non ſe abſcoudunt pꝛo⸗ pter frigus.⁊ aliquando exeunt de loco cali do ad locum frigidum./⁊ quando pluit quo⸗ uſq; moꝛiantur.·? arietes naturaliter ſequun tur capꝛas:⁊ quieſcunt omnes quouſq; pa⸗ ſtoꝛ accipit vnum ex eis:⁊ facit ipᷣm antece⸗ dere ⁊ ſequuntur alij.⁊ timent naturgliter to nitrua ſicut oues:que ſi impꝛegnate fuerint ⁊ qudierint tonitrua aboꝛtiunt pᷣ timoꝛe.⁊ an⸗ te mediam noctem ſtant ſimul cum ouibus doꝛmiunt:⁊ poſt ſparſim.⁊ in doꝛmiẽdo ſem per latus alternant per vices.nam avere vſ⸗ q ad autumnum doꝛmiunt in vno latere.de⸗ inde vſq; ad ver doꝛmiunt in latere altero. ¶ Iſaac in dietis particularibus inquit: q; grietes ⁊ capꝛi ſicut ⁊ cetera animalia ꝓpꝛiaʒ habet vocẽ ꝑ quã ſe clamãt ⁊ vocãt feminas tꝑe coitꝰ ⁊ amoꝛis:⁊ potãtes qquã ſalſaʒ an⸗ ticipat coitũ ⁊ citiꝰ mouent᷑ ad amoꝛẽ Et qũ arietes ſenes mouent᷑ citiꝰ ad amoꝛc ⁊ conũ q; iuuenes in tꝑe determinato ſignũ eſt bo⸗ nitatis tꝑis in anno illo.Et ſi in illo tꝑe exci tentur inuenes ad amoꝛẽ ſignuʒ eſt peſtis fu⸗ ture ſuper oues in anno illo. hoc idem dicit Areſto.⁊ Auicen.Areſtotiles. In libia cito apparẽt coꝛnua in capitibo arietum. ⁊ (vt ait Humerus)coꝛnua ſunt etiam in capitibo fe⸗ minarum arietum. Apud ſeptẽtrionẽ vᷣo nõ habẽt arietes coꝛnua in quodã loco. Anima lia que habẽt coꝛnua ſiſſiras habẽt in vngu lis naturaliter:vt taurus:ceruus⁊ aries.Et vt in pluribo aries dux gregis eſt. Paſtoꝛes enim in grege ponũt arietem vnum rectoꝛẽ: ſicq; docent eum a puericia:q; cum acclama uerit eum paſtoꝛ pꝛopꝛio nomĩe anterioꝛat ſe.Euſcolapius in libꝛo ſuo.Elephas cũ ariꝰ etem viderit:timet eum⁊ ſugit. Popperationes PHſaac. Arietes habent carnes calidioꝛes æc minꝰ humidas q; ſunt carnes ouiũ ac du⸗ rioꝛes ad digerendũ. Arietes innuẽtute ma⸗ nentes mĩoꝛis ſunt humiditatꝭ ⁊ viſcoſitatꝭ ꝓpter etatis ſiccitatem eoꝛum complexioni dominantẽ. Idcirco eoꝛum caro melioꝛ eſt agnis ⁊ ouibo.quia ſi bene digerũt bonum. ⁊ multũ ſanguinẽ generãt.maxime ſi caſtra⸗ ti ſunt.quia caliditas ⁊ humiditas eoꝝ tem poꝛate ſunt.vnde boni ſapoꝛis ſunt: niſi qũ ſunt decrepiti quipꝛoculdubio peſſimi ſunt: ⁊ nõ caſtrati ſunt eis melioꝛes. O mẽs enim decrepitiĩ caloꝛe naturaliter deſectuoſiſũt. qui defectus ꝓuenit ex etate ⁊ teſticuloꝝ in⸗ digentia. Annuales mediocrem habent cõ⸗ plexionem inter lactantium humiditatem? iuuenum ſiccit atem. Idcirco ceteris arieti⸗ bus melioꝛes ſunt.⁊ qad digerendum facilio⸗ res. Sanguinem enim melioꝛem generant. ⁊ maxime iuuant inuenes calidam ⁊ ſiccam complexionem habẽtes:⁊ calidam ⁊ ſiccam regionem inbabitãtes. Decrepiti vero(vtdi ctum eſt)ceter deterioꝛes ſunt.i¶ Auicenna. Caro arietis aduſta linitur vtiliter ſuꝑ moꝛ⸗ pheam ⁊ ſuꝑ empetiginem.Confert etiã moꝛ ſibo ſerpentum ac ſcoꝛpionum.Etiam cũ vi⸗ no canis rabioſi.¶ Cinis eiuſdem confert al bugini oculi. Arietis pulmo calidus ſuꝑpo ſitus ſanat excoꝛiationem calcanei ex calci amento.ſEuſculapius. Arietis liquoꝛ qui a pulmone decocto diſtillat tertianas etre⸗ num moꝛbum in eis natum ſanat. ¶ Plini⸗ us lib. xxix. Jus ex carne arietum valet cõ⸗ tra cancrum. Haly. Arietis fel aurium dolo ruqui eſt ex frigiditate medetnrr. ntcpii lickbo theercl deſifi en dicit bactto nat tlt mifi o ing nn ies Patves mrectot: nacdam rerioꝛa ociern Adr onügcdr nmenrtenn 1 olr onnperol o melerd fit bonen meſickn 19 en eſſmin Onisdt ſehoſii 1benrH niinm öd – ngCN. meſeen mntſem nent Dronn hon umci acna s ſohe ler cae De Unimalibus — — * „ . . 2 . . 2* . —ͤ 1 . „ a. — 2 3 ——2 . . . 8 5 . . . — —— . / . . 1 1 . . 4 7„* o 5 N Sck 22— 4 N * 5 „ R S8“ „ — — — 2 . . ——= — 4 „ . . 4 — „ 02 . 5 NS 8 . 4 „. apitulum. uiſ. Per. Iſidorꝰ.Aper a ferocitate vo⸗ a catꝰ eſt:ablata f littera ⁊ p ſubꝛoga⸗ ta. Vndeꝛ apud grecos fragros idẽ ferus dicit. O mne enĩ quod ferũ eſt ⁊ immi⸗ te abuſiue agreſte vocamus. Poꝛci agreſtes Jecur eiꝰ litargicos excitat.¶ In iecure ſe tur vt coꝛia ſua ſint eo tempoꝛe dura.quia ſe cũ arboꝛib confricant:⁊ poſtea lutũ intrant Illudq; deſiccant.Hi inde pꝛeliant᷑intanũ v́ytvnus aut ambo moꝛiuntur. VUrſus quoq; valde bellicoſi ſunt tempoꝛe coitꝰ ⁊ ingemã⸗ pugnat cum poꝛc agreſtibo.Eſt autem aper iracundus ⁊ inſipiens:nec bonoꝛum doctri nam moꝛum recipiens.nullaq; mutatio acci dit in eo etiam ſi caſtretur. Apꝛi quoq; ſemi⸗ na caſtratur.ita ꝙ nõ indigeat coitu:vt cito impinguetur:ſed pꝛiꝰ biduo cib pꝛohibetur ¶ Pliniꝰ li. viij. Apꝛis maribo in coitu ẽ aſpe ritas plurima. Zunc inter ſe dimicant arbo ruʒ attritu coſtas indurãtes ſeq; luio tergo⸗ rantes. Femine qʒz in partu aſperioꝛes ſunt: — eſt. dentes habet ma ec oniby aptos in quibo hoc mirabile eſt: qviua 2 fere ſimiliter in omni genere beſtiarũ.qEx libꝛo de naturis rerum. Aper beſtia foꝛtis: nigri coloꝛis.que nultam bonoꝛũ moꝛum do ctrinam recipit vnq;: ſed ſemꝑ ſera ac ferox os ⁊ recuruos inciſi⸗ quidem beſtia poſſunt idem ꝙ fenum. Moꝛ tuo vero detracti vim inciſionis amiſiſſe p⸗ bantur. Hoc animal ſi mane anteq; mingat a venatoꝛibo impetatur: de facili laſſat. Si yero ante vel interim dũ venatur vꝛinã fece⸗ rit diſficulter capture cedit. Nerũtamẽ etiã 1 2 . E “ laſſatuʒ nõ cedit:ſed in poſterioꝛibo ſubſiſtit ⁊ atrocitate rigida laſſitudinẽ diſſimilat.du- ellum offerens venatoꝛi. ferire tamen in ho⸗ minem vel inuadere nõ pꝛeſumit niſi pꝛiꝰ ab illo ictum acceperit.Caueat autem homo ſi bi:quia niſi pꝛimo ictu pungentis cuſpidis letale vulnus inter aruumꝛ laterales coſtas dDeggerit: pegiclitari de vita poterit niſi foꝛte iuxta ad refugium arboꝛem inueniat quam Aaſſcendat:aut in humilioꝛi loco reliqua terre pPlanicie totis membꝛis ſepꝛemat.auerſi enĩ aocre curui dentes eiꝰ quibo quaſi quibuſdam attrociſſimis armis valẽt ad inferendã moꝛ tem:nõ poſſunt quenq; niſi elatum ⁊ erectuʒ Nettingere. Suſtinebit tamen pedum illiꝰ cõ culcationem quouſq; ſiciacenti a ꝓximo ſuc curratur. Aper cunctas beſtias pᷣcedit audi tu a dextris. Habet os ad modum ſcuti.qcBGd venabulis ⁊ machere opponit. Pperationes · Pliniꝰ li.xxviij. Apꝛi cerebꝛũ ↄrra ſerpen⸗/ tes laudat᷑ cũ ſanguine. Jccur etiã inuetera⸗ tũ cũ ruta potũ ⁊ vino:adeps q̊ʒ cũ melle re⸗ ſinaq;. Simili modo ⁊ iecur verrinũ exem⸗ ptis dũtaxat fibꝛis q̃ttuoꝛ obuloꝝ pondere ⁊ cerebꝛũ ex vino potũ.i¶ Item cerebꝛũ apꝛi vel ſanguis verendoꝛuʒ medet̃carbunculis. mine apꝛi inueniunt᷑ lapilli qui cõtriti ⁊ in vi no poti calculos pellũt.¶ Apꝛi pulmo ebꝛie tatem qarcet. Fel apꝛinum ſtrumas diſcutit. Ayenem quoq; ſedat potum.i¶ IJdem. ECum adipe pulmo impoſitus permones ſanat. VUlcera quoq; ſerpentia ſanat fel apꝛinum cum reſina ⁊ ceruſa.i¶ Cinis maxillarũ apꝛi ſanat vlcera que ſerpunt.¶ IJIdem quoq; con fert fractis.arduʒ eius elixum atq; circũ⸗ ligatum mira quoq; celeritate ſolidat ea. Apꝛi vꝛina ⁊ ipᷣa veſica ꝓ cibo ſumpta veſi ce calculoꝛumq; cruciatiba medetur.ſi pꝛius vtrũq; fumo maceratur. Id in apii veſica ſi aſſa mandetur vꝛine cohibet incontinentiã. ¶ Hydropieis auxiliatur apꝛi vꝛina vel etiã veſica paulatim in potu data.i¶ Vrina quo⸗ qq apꝛi in vitro ſeruata auriuʒz doloꝛi vitijſq; me etur. D eniq; tam grauis eſt apꝛo vꝛina: vt effugere nõ ſufficiat niſi egeſta.ac eavelut deuictꝰ oppꝛimati.vnde illa exuri eos tra⸗ ditur ¶ Apꝛini fimi cinis inſperſus potioni tepidi vini diſſintericis medef᷑.Luxat quo⸗ qʒ valet idem fimus. Verriſq; ſpuma recens ex aceto.In ſimo qindẽ ſuis eſtvſus efficaci oꝛ que non peperit. In apꝛis quoq; multum pꝛeſtantioꝛ.ꝙ¶ Vſus axungie valet ad emol- A iiij „½ S dd e de X„ Tractatus liendas excalefaciẽdas diſcutiẽdas purgan daſq; cõfricatis membꝛis itinerumlaſſitudi nes.i¶ Ex libꝛo de naturis rerũ. imus apꝛi recens ⁊ calidus pꝛecipuũ eſt remedium con tra fluxum ſanguinis e naribus. 2 — — . à- N . 4 . 3 — — — . . . . * — . . 4 8 5. 4 . 2.— — — 6 * 64 11 Capitulum. u. Sinus.Ex li.de na.reꝝ. Aſinus eſt a caꝗaial defoꝛme vile ac deſpectuʒz. grãdi coapite. ongis ⁊ latis auribo. coꝛpoꝛe macilẽto:neſciũt impinguari. In humen ſti⸗ gmata xpᷣi poꝛtat crucis.Eſt ergo aſinꝰ aĩal manſuetũ⁊ diſcoꝛdie neſciũ onerifeꝝ:⁊ nõre bellans ſarcinis:etiã vltra qᷓ ferre poſſit ſibi impoſitꝭ.bꝛutũ ⁊ irrationale ſuꝑ oĩa anĩalia. Inceſſu q; pigrũ ⁊ tardũ:patiẽs et inter ꝰᷣba duriſſimũ:pꝑ viã incedens obuiantiba cedere neſcit. Poſt mẽſes.xxx.coit.ſed niſi poſt an⸗ nos tres gignit. Spinas libenter comedit. frigidiꝰ eſt naturaliter:⁊ frigoꝛis impatiẽs: maxime tꝑe ↄceptꝰ.Ideoq; non generant᷑ in locis frigidis ⁊ in Scocia⁊ in regiõibo pꝛo⸗ pinquis:nec in equinoctio ſicut coeunt equi ſed in eſtate In terra q̃; ſeptẽtrionis q̃ eſt fri gidiſſima nõ inuenit᷑:qm̃ illic viuere nõ põt. Beſtat aũt in vtero ꝑ annũ integrum. Aſini pullus aliquantulũ decoꝛis hʒ in iunentute: ſed qnto plꝰ ſeneſcit tãto turpioꝛ fit. Areſto. Aſinꝰ hʒ ſoleas ſicut ⁊ equꝰ:nõ hʒ ſel omni⸗ no:ſed hʒ ſonguinẽ ſpiſſum ac nigrũ valde ſi cut taurus Aſinꝰ ⁊ aĩialia cetera magni coꝛ⸗ dis timida ſunt plus oĩb aialibo. Timet fri gus:ſfelle caret:ſpinas comedit quãdo mol⸗ les ſunt.multũ coit:minꝰ tũ q; equus.Et ſi nõ inceperit generare poſt eiectionẽ poſterij oꝛũ dentiũ nõ generabit oĩno.Comedit fru⸗ ctus.Herhis paſcit᷑ ⁊ aqua impiguat᷑. Quã⸗ to plus ex aqua bibit:tanto plłꝰ eius cibꝓfi cit. VUnicũ habet ventrẽ:ſicut⁊ cetera ſoleas habẽtia. Infirmat᷑ ſepe infirmitate que dici milide.⁊ eſt pꝛius in capite.Curritq; flegma multũ e naribo.⁊ ſi deſcẽderit ad pulmonem moꝛit᷑. Actoꝛ.Aſinus eſt aĩal ſtolidũ tardũ ꝛ luxurioſum. Crucẽ habet in anterioꝛe doꝛſi parte ſuũ humeros.⁊ ibi debilioꝛ eſt. In po⸗ ſterioꝛi aũt ſuꝑ renes ibi foꝛtioꝛ eſt hoꝛribili⸗ ter clamat.lappas comedit.ſonum citare(vt fer?᷑)¶ Ambꝛo. Aſinus piger ⁊ ad pꝛedam ex poſitꝰ:ſenſuq; tardioꝛ.docet nos viuatioꝛes eſſe debere:nec deſidia coꝛꝑis animiq; pigre ſcere:ſed ad tidẽ cõfugere que onera grauia ſolet alleuiare. Phiſiologus. Aſinꝰ eſt anĩal oneriferũ mãcipiũ ſeruituti addictũ reſpectu multitudinis laboꝝ q̊s ſuſtinet paruʒ gratie cõſequit᷑ vocẽ hoĩs cõſuetã intelligit.Et no uit iter qdðᷣ ſepe ambulauit. Cum auteʒ vidit lupum venientem reſpicit in lumbũ:⁊ ſic im⸗ pꝛouiſus a lupo cõpꝛehenditur. “ Pprrationes ¶ Juicena. Aſinꝰ ſanat lepꝛam. Cõtracti ex ſiccitate ſedent in iure carnis eiꝰ.⁊ caro etiã eius iuuat.Epar eiꝰ aſſatũ et a ieiuno come⸗ ſtũ ofert epilẽtie.ſiliter ⁊ eiꝰ vngula aduſta. ¶Einis carnis ⁊ epatis eiꝰ cũ oleo valet ſu⸗ perpoſitꝭ fiſſuris frigoꝛis. Itẽ cinis Zng eius cũ oleo valet ſuꝑ ſcroſulas.i Dicit᷑ aũt ꝙ eiꝰ vꝛina cõfert doloꝛi renũ. Vrinavero ſil ueſtris aſini.ſicut Galienus ait:lapidẽ inve⸗ ſica frangit. ¶ Sanguis aſini ꝓhibet fluxuz ſanguinis variũ ex velamine.i Adeps eius valet ad veſtigia cutis. Vrina aſini ↄfert vl/ ceribo ambulatiuis ⁊ humidis ⁊ doloꝛirenũ. Stercus eĩiꝰ in om̃i curſu ſanguĩs admini⸗ ſtrat.¶ O doꝛat᷑quidẽ ad fluxũ ſanguinis na riũ foꝛtem:⁊ expmitur humiditas eiꝰin narẽ gcretinet᷑.¶ Item ſtercꝰ aſini paſcentꝭ ſiccuzʒ cũ vino valde bonũ eſt pincture ſcoꝛpionis Lac etiã aſinaꝝ minꝰ butroſum exiſtens: ſubtile eſt ⁊ aquoſum. Aalet tuſſi extenuati⸗ oni ac ſputo ſanguinis ⁊ hydropiſi ac duri⸗ ciei ſplenis. Ventrẽ lenit:⁊ ethice bonũ eſt. Fertur etiã ꝙ cũ os ex eo colluit:ofirmat dentes ⁊ gingiuã. Nõ eſt aũt cõueniẽs habẽ tibo ſodã ⁊ vertiginẽ ⁊ tinitũꝓpꝛieq; doꝛmire ſupꝛa ipᷣm.⁊ vniuerſaliter nocet bñtibo capi⸗ ta debilig. ¶ Euſculapius. Sanguis aſini cum vino potatꝰ ſebꝛes quotidianas ſanat: tribe vel quattuoꝛ guttis illiꝰ datis.Adeps E ½D O „ — 8 8 r ſed tie . De Enimalibus eius coitũ cõmonet.Splen eiꝰ cũ aq̃ tritus 2⁊ mãmille appoſitus attrahit lac.¶ Dyaſco. Adeps aſininꝰ dicit cicatrices concolerare Lac eiꝰ ventrẽ mollit:⁊ oꝛe receptũ dentes gingiuaſc; ↄfirmat. Vulneratiões q; vẽtris ac reumatiſmũ optime curat. Tocium eiꝰbi bitũ nefreticos ianat. ¶ Haly. Aſini pulmo ⁊ pullieiꝰ ſi deſiccatꝰ terat᷑ ac bibitur attra⸗ ctioni ſpiritus ac tuſſi pdeſt. Epar aſini do⸗/ meſtici ſicomederit eũ epilenticus pdeſt ei. O ¶ Aſini fimus ſi oppꝛimat᷑ eo ſanguinis flu/ xus de venarũ vel arteriarũ inciſione ampu tat eũ vel ſtringit. Pari modo ſi de aqua eiꝰ inſtillet᷑ ngribo ſan guinis fluxũ patientibus ſtringit. O mnino lac aſine medicaminibo le talibo obeſt: ⁊ inteſtinoꝝ vlceribo pdeſt ac te⸗ naſmo.ſic quoq; pdeſt lac ouiũ ſed minus. ¶ Pliniꝰ li. xxviij. Anulũ ex vngula ⁊ cruri⸗ bus aſini nigredinẽ nõ habentꝭ. ſi induat epi lenticus ab omni reptili ac ſerpente Capitulum. j. Hane ⁊ alches.Ex libꝛo de naturis a rerum.Ahane ſᷣm Ariſtotelem eſta⸗ nimal magnitudinem cerui contra conſuetudinem omnium animalium habẽs ſed in auribus ſimile felli hominis in coloꝛe Et eſt amarum valde cauſatiuum vehemen⸗ tis ire ferocitatiſq;. R DPbperationes in po hibet ipm ne cadat. Pꝛeterea ſi domum fumiges aſini pulmone mũdas eaʒ Helynãdns. Alches ẽ animal in ſilua ber⸗ cinia. harum cõſimilis eſt capꝛis figura ⁊ va rietas pellium:ſed magnitudine paulo ante cedunt. Mutilia ſunt coꝛnibus:⁊ crura ſine nodis art iculoſq; habent.Nec quietiſcauſa ꝓcumbunt:neq; quo afflicte caſu ceciderint: erigere ſeſe aut ſubleuare poſſunt.i¶ His ſũt arboꝛes ꝓcubilibus ad eas ſe applicant:at⸗ qʒ ita paululum reclinãtes quietem capiunt. uarum ex veſtigijs cum animaduerſuma venatoꝛibus fuerit quo ſe recipere loco con ſueuerunt eo loco aradicibꝰ ſubꝛuunt.vt ab ſcindunt arboꝛes tantum vt ſumma ſpecies vel ſtipes earum ſtantium relinquantur. huc cum ſe cõſuetudine decl inauerint:infirmas arboꝛes pondere affligunt atq; vna ipᷣa con cidunt. ¶ Eſt alches mulis comparanda: adeo Reobenſo labio ſuꝑioꝛe:vt niſi recedẽs gama inſula e regione germanie mittit ani⸗ mal quale alches.? cuius ſicut nec elephan⸗ tis flecti nequeunt ſuffragines.i¶ Jdeoq; nõ cuyubat cum doꝛmiendum eſt:ſed ſomnolentã qrboꝛ tantũmodo ſuſtinet quepꝛope caſum minatur vt fera ruinam faciat:dum aſſuetis fulcimentis innititur ita capitur.¶ Alioqͥn eã mancipare difficile eſt. quoniã nullo rigo re poplicum incomphenſibili fuga pollet. — 7 3 77 Nabulla.Antaplon. Aptalo. Auca a ☛ Iſidorꝰ. Annabulla beſtia ẽ ethiopie.collũ boĩs:vt equus pedes erioꝛa veſtigia paſci nõ queat.i¶ Gan 8 c crura velut bos.caput vt camelꝰ.albas ha bet maculas.coloꝛẽ rutilũ valde.mẽbꝛa ſin⸗ gula diſtinguentem. Cunq; tanto decoꝛe ſit animal reſperſum.pellis multum ſpectabilis carius vendiim ad luxũñ oculoꝛũ.Antaplon vel aptalos animal ſimile capꝛiole fetidũ ni⸗ mis cui non poteſt homo appꝛoximare. Et habet duo coꝛnua acuta valde.q̃ſisuas fal⸗/ ces.⁊ recuruata ſunt.Hoc animal cum ſitit: accedit ad eufraten vt bibat.et cum biberit: ꝗdit dumetum quoddam vicinũ minutꝭ vir⸗ gulis ⁊ ſubtilibus cõſituʒ.vt ibi quaſi luden do ſe in illis viminibo cõfricet. Quo fit vt in illis illaquietur:ita ꝙ ſe inde nõ poſſit auelle re.Et tunc vocem magnã emittit.quaʒ cum gaudit venatoꝛ irruens in ipᷣm occidit illud. Dperationes EEx libꝛo de naturis rerum. Aptalon eſt a⸗ nimal acerrimum.ita vt venatoꝛ einõ poſſit appeopinquare.habet autem longa coꝛnua ſerre figuram habentia:ita vt poſſit etiaʒ ar⸗ boꝛes magnas ⁊ altas ſecare⁊ ad terraʒ de⸗/ ponere Cunq; ſitit venit ad flumen eufraten ⁊ bibit.¶ Eſt autem frutex que grece dicitur hercinie habẽs virgulta ſubtilia et pꝛolixa. ad que ludens coꝛmnibus ſuis obligat ea vir⸗ gultis eius.ſicq; diu clamans auditun ⁊ a ve natoꝛe occiditur. ¶ Ariſtoteles. Ancacinoꝛ eſt animal equale catulo leuerario. Huiꝰ in/ telligentia maioꝛ eſt cum eſtparuus q; cũ eſt magnus. a rati ⁊ alterati.i.ſaliens ⁊ volans.de pmo qð hic habet᷑ afferati in Auicẽ⸗ na habet cafeʒati. Der pet es ſunt parui bꝛe ues:minuti.qͥ qñq; occultant᷑ in arboꝛiby inſi diantes vt pꝛoijciant ſe ad trãſeuntes. boꝛuʒ genus vidi.allidi valde ſunt ⁊ ad rubedinẽ declinantes ex eoꝝ moꝛſu accidit(vt dicit) doloꝛ vehemens ⁊ totum coꝛpus pertranſit. Fflerato. Affudio. ¶ Auicẽna. Affe⸗ ex quo etiam moꝛs accidit.Cura eoꝛum co⸗ munis eſt vt cura viperarum. PHoyperationes Affudius⁊ ſabꝛin pꝛo pꝛimo in quibuſdam oꝛiginalibus habetur affudius(vt dixerunt ſapientes) Sunt duo ſerpentes arenoſa coꝛ poꝛa habentes:⁊ ſub capita eoꝛumpuncta al ba ⁊ nigra.Et quandoq; ſunt nigri rubei et albi. ſuꝑ eoꝛum capita ſunt ſquame albe inco ſe. eoꝛumq; inceſſui ſtrepitꝰ ineſt ꝓpter ſiccita tem coꝛticum ventrium ipᷣoꝛũ.i Et ſunt gra uis motus dentium equalium. Hoꝛum moꝛ ſus diſrũpit poꝛos ⁊ meatꝰ naturales faciẽs ex eis fluere ſanguinẽ.ita ꝙ ex angulis etiaʒ oculoꝝ. ¶Et compmit᷑ in ſanguine ⁊ ſputo ſanguinis ⁊ fluxu ſanguinis narium ⁊ vomi tu ⁊ doloꝛe ⁊ ſtomacho.i Et dixerũt ꝙ locꝰ apoſtemat᷑ ac denigrat᷑⁊ currit ex eo res par ua aquoſa.⁊ ſoluit᷑ venter:⁊ ↄſtringit᷑ anheli⸗ tus:⁊ difficultas vrine fit:⁊ abſcõdit᷑ vox:et membꝛa mollificant᷑:⁊ vincit ſuꝑ coꝛpꝰ diſpo ſitio obliuionis:⁊ accidit ſpaſmus:⁊ cadunt dentes:⁊ moꝛitur patiens.Cura aũt eoꝛũ ex parte ꝓpxima eſt cura viperarum. . // . . , . „ . à 1¹ 7 . 7 1 1 8 711 —.— insde mibee ohhini bong hedini nrdch⸗ unc Ace dam teſtificati ſunt. De Mnimalibus Capitulum. itrx. HMHſfibena ⁊ armena. Iſidoꝛus. Anfi⸗ pita. Vnũ in loco ſuo.Alteꝝ in cau da currẽs ex vtroq; capite tractu coꝛpis cir culato. Hec ſola ſerpentiuʒ frigoꝛiſe cõmit⸗ tit.pma omniũ ꝓcedens. De qua Lucanus Et grauis in geminũ vergens caput anfibe na.huiꝰ oculi lucent veluti lucerne. Pbperationes ¶Pliniꝰ li.viij. Anfibene caput eſt geminũ. Hoc eſt ⁊ ad caput ⁊ ad caudã:tanq; paꝝ eſ⸗ ſet oꝛe vno fundi venenũ.i¶ Joꝛath. Anfibe⸗ na ſerpens frigoꝛi cõmittit ſe vigil ⁊ ſollicitꝰ de ouis ſuis valde cũ ea cubat.Naʒ dũ que⸗ dã pars eius doꝛmit:altera tunc vigilat.Et cũ ꝑ ſemitã incedit:duo capita regit.nuncq caput anteriꝰ nũc vero poſteriꝰ ↄlequit᷑. Eſt alius ſuꝑ calcaneũ ambulans in coitu ſuo: ⁊ ſuꝑ caudã ſuã.¶ Auicẽ.Armeneẽ ſerpens ꝓpꝛietates habens reguli ꝓpꝛietatibo pꝛo xi⸗ mas.nõ enim interficit moꝛſu tm̃ ſed viſu et ſibili ſui auditu. Quodcũq; animal moꝛdet: diſſoluitur.⁊ quodcunq; ei appꝛopinquat ex qnimalib:moꝛitur.At vero quãtitate dixe⸗ runt eum a regulo differre.¶ Eſtimauerunt enim ꝙ' eſt ab vno cubito:vſq; ad cubitum ⁊ ſemis.Et dixerunt ꝙ moꝛſu ab eo nõ cõfert gliquid.¶ Si vero aliquid confert ei:tũc ſe⸗ men papaueris ⁊ caſtoꝛeuʒ. Hoc enim iamqͥ m Capitulum. x. Spis. Iſidoꝛus. Aſpis dicta eſt: eo a ꝙmoꝛſu venenato interimat. As ei greci venenum dicunt. Huius diuerſa ſunt genera ⁊ diſpares effecius ad nocendũ.er tur ꝙ; aſpis cum incantatoꝛem pati ceperit: qui eam qiſ:buſdam carminibo euocat:vt eã de cauerna educat. Illacum exire noluerit: vnam aurem in terram pꝛemit:alteram cau⸗ da obturat ⁊ operit:ac voces illas magicas non audiens ad incantatoꝛem non exit.Ex generibꝰ aſpidum ſunt dipſa:vpnalis:emoꝛ⸗ rois: pꝛeſter:ſep. Pperatione ¶ Phiſiologus.Aſpis ſimomoꝛderit homi nem:ſtatim cum conſumit ita vt liquetiat to tus in oꝛe ſerpentis. ¶ Bloſa ſuꝑ Job:xx.Aſpis eſt paruꝰ ſerpẽs vipera ꝓlixioꝛis eſt coꝛpoꝛis:⁊ venenũ aſpi⸗ dis cõcite.vipera tardius occidit. Unde ſcriptum eſt: Caput aſpidum ſuget ⁊ occidet eum lingua vipere. ¶ Andromachus. Aſpidis habitatio eſt in ſicco:⁊ in locis in quiba non eſt aqua.Et hec eſt quãdoq; cinericia. ¶ Aſpis eſt ſerpens cerulei coloꝛis cuiꝰ den tes ſuper modum longi ſunt:ita ꝙ extra os ſicut apꝛo apparent. Moꝛſu venenum imit⸗ tit ⁊ ſpargit.vnde ⁊ nomen accepitvᷣtute quo rundam verboꝛum. incantatur ne veneno interimat.vel(vt quidã dicunt)vt quieta ca pi poſſit.⁊ gemma de fronte eius auferri que naturaliter in eo naſcitu. ¶ Auicenna. Aſpis eſt ex ſerpentibo ſurdis. hec ſicca dicitur pꝛopter vehementiam ſicci tatis ſue cutis.et eſt in quantitate ſua inter tres cubitos ⁊ quind. ¶ Eoloꝛ illiꝰ cinericeus: ⁊ ad citrinitatẽ de/ cliuis.oculi eius ſunt vehementis luminis: 2 interficit a duab hoꝛis vſq; ad tres. Ouem autez momoꝛderit:alt eratur coloꝛ eius ⁊ ſtupefit.ac multiplicatur eius ſingul⸗ tus:⁊ infrigidantur membꝛa eius.Palpebꝛe quoq; eius claudũtur: ⁊ pfunde do:mit.Ad eius mo:ſionem eſt inuatiuum emplaſtrum cum calce ⁊ melle ⁊ oleo. ¶ Plinius libꝛo. viij. Aſpidum colla intume ſcere nullo ictus remedio aſſeritur. pᷣt erq; ſi partes contacte cõſeſtim amputentur. h„OUO N & à R Tractatus ¶ Igdem in libꝛo.xi. Aſpidum dentes in os vergentes ſunt ne cibi excidant nullum ha⸗ bentium adminiculum retinendi:ſed duo ſũt in ſuperioꝛe parte dextra leuaq; lõgiſſimi:te nui fiſtul a perſoꝛati venenum infundentes: vt ſcoꝛpionum aculei.¶ Solinus. Plures varieq; ſũt aſpidũ ſpecies:vt Dypſas.ypna⸗ lis:Emoꝛrois:pꝛeſter.ſunt aute ammoda⸗ te.eſt ⁊ cenchꝛis:elephantie:chercitra: came dracontes. Monſtra hec ſibilant: et (vt fe⸗ runt)affectus habent nec temere niſi coniu⸗ ges euggantur. Philoſophus. Aſpidem Lucanus ſomni feram vocat.quia vulneratus ab ea ſummuʒ moꝛti continuat. Fertur autem ſic incantari Demones diſcurrunt cum verbis ad ſe- tes:⁊ infectione interioꝛi hoc faciunt vt ſer⸗ ppentes ad nutum eoꝛum moueantur:ac ſine leſione tractabiles exhibeantur. Capitulum. x. Ranea. Iſidoꝛus libꝛo.xij. Aranea a vermis eſt aeris: ab aeris nutrimen . to nominata:que exiguo temꝑe lon ga fila deducit:⁊ tele ſemper intenta nũq; de ſinit a laboꝛe:perpetuumq; ſuſtinet i ſuo ope re diſpendium.quia ſepe ad modicum flatuz venti aut pluuie ſtillicidium rumpit᷑ rela ſua. tunc totaliter perdit laboꝛem ſuum. Auicen na ait:q aranea eſt modicum animal reptile multipes:ſexvel octo habens pedes:q̊s ſem per habet pares ⁊ nunq; impares.⁊ hoc ſuit neceſſe vt ſemper eſſet eius inceſſus equus ſicut ⁊ ipᷣm onus.⁊ hoc eſt generale in haben tibus duos vel plures pedes.habet autẽ ali quos pedes lougioꝛes ⁊ quoſdam bꝛeuioꝛes pꝛopter diuerſas quas facit operatiões.naz cum quibuſdam fila ſubtiliat ⁊ in longũ po xrabit.Cum quibuſdam vero pariter fila ne⸗ ctit.cum quibuſdam per fila repit.⁊ quando vult in tele ſuperficie immobiliter ſe ſuſpen⸗ dit.vnde reſidẽs in tele ſue medio ſubito ſen⸗ tit muſcam telam in parte remotiſſima con⸗ tingentem q; ſubito inuadit ⁊ aggredit᷑ tanꝰ q; hoſtem.de qua ſitriumphare põtuerit eaʒ ne euadat:inter tele ſue fila multipliciter cir cumuoluit.⁊ pꝛimo capiti inſidens eius hu⸗ midit atem ſugit.⁊ de tali muſcarum venatio ne viuit.nam eius guſtabile ꝓpꝛie eſt talis hu moꝛ:ſicut guſtabile apis eſt mel: ſicut dicit idem Auicen.⁊ Areſto.i¶ Iteʒ in genere agra⸗/ nearum eſt diuerſitas ſexus. Vt dicit Are⸗ ſtotiles libꝛo quinto.Et eſt femina maioꝛis 7 coꝛpoꝛis qᷓ; maſculus.⁊ pedes habet longio res flexibilioꝛes ⁊ habilioꝛes ad motũ:⁊ etiã ad texturam.Et ſic idem in libꝛo.v.i¶ Tem⸗ poꝛe coitus ⁊ amoꝛis femina attrabit marẽ. per fila tele.⁊ poſt maſculus feminam:⁊ non ceſſabunt donec cõiungantur.⁊ maſculꝰ po⸗ nitur ſuper ventrem femine.⁊ iſte modus eſt neceſſarius pꝛopter ventris rotunditatem. iſta coniunctio maxime eſt in fine veris et in pꝛincipio eſtatis:⁊ aliquando in autumno:⁊ in pꝛincipio byemis.⁊ tunc maxime ſunt no⸗ ciue:⁊ earum puncture amplius venenoſe. ¶ Item Areſtotiles libꝛo.viij. Genera arane gꝗqrum ſunt multa. Ham quedam ſunt parue diuerſi coloꝛis:⁊ ſunt acute ⁊ veloc motꝰ. Alie ſunt maioꝛes ⁊ coloꝛis nigri:⁊ eaꝝ cru ra anterioꝛa ſunt longioꝛa.et ſunt tardioꝛis motus niſi quando coitu ſtimulantur.Et ni⸗ gre ſolent texere iuxta terram inter foꝛami⸗ na:⁊ manẽt in textura ſua quouſq; aliqua in⸗ ciderit beſtiola:ſicut muſca quam depꝛehen dunt.et ſi habent famem ſugunt eius humi⸗ ditatẽ.⁊ tunc deferũt ad locum ſuum vbide ponũt:⁊ reſeruant eam donec iterũ eſuriem patiantur. Et quando totam hauſit bumidi⸗ tatem:deijcit reſiduum ⁊ reuertit᷑ ad venan⸗ dum:⁊ non venatur quouſq; reperit quod ca ptum eſt de textura.Et ſi quis ruperit textu ram incipiet ipſam reparare circa occaſum ſolis vel circa oꝛtuʒ:⁊ maxime laborat:quia tũc plures beſtiole incidũt in texturam: ⁊ fes mina parit et venat᷑tet maſculus iuuat eam: –☛ — – D E De nimalibus Abſcddit aũt ſe intextura vłſubtelane abe ſtiolis videat᷑:⁊ maxie qñ eſt magna.qꝛ ꝓpter eius magnitudinẽ nõ de facili oꝑatur Yacit etiam femina oua:pmo ex quiba modice ara⸗ nee poſt foꝛmãtur.⁊ ſtatim qñ pariunt᷑ ponit eas in textura.⁊ ſtatim ſe mouẽt ⁊ diſponunt ad texendũ ac ſi in vtero materno ſũt inſtru⸗ cte ad venandũ. Vñ ſtatim aptat retia cõue nientia pꝛede ſue.Et eſt ſpecies quedã arane arũ q venãtur lacertũ paruuʒ qñ ipᷣm incipit texere ſuꝑ ipᷣm quouſq; liget eius oꝛificiũ li⸗ gatione foꝛti:⁊ tunc ſaltat ſuꝑeum et pungit quouſq; moꝛiat᷑.i¶ Itẽ in eodẽ libꝛo etiã dicit idẽ:qꝙ ſepe inueniunt᷑ quedã aranee in alueari bus apũ:⁊ ille coꝛrũpunt mel ⁊ ſugunt liquo rem.⁊ ſic circa fauos faciũt texturas et coꝛ⸗ rũpunt eos.i Idẽ dicit Anicẽ.⁊ Pli.de ge⸗ neratione araneaꝝ li.xi.ca.xxv. Sicut ara⸗ neaꝝ natura pᷣcipua admiratione eſt digna. Cinꝰ plura ſunt genera:inter que eſt q̃daʒ q̃ ð ſpalangio:cuiꝰ coꝛpꝰ eſt exiguũ variũ acu minatũ velox ad ſaltũ:noxiũ habẽs moꝛſum Alia eſt ſpecies maioꝛis coꝛtis ⁊ nigri colo⸗ ris ⁊ cruris lõgioꝛis ⁊c.¶ Araneaꝝ aut tele vt dicit Areſto.⁊ Pli.Ex eaꝝ viſceribo qday modo nature artificio generant᷑ ſubtiliſſima cõpoſitiõe ↄtexte moꝛe retis cõponuntur et parant᷑:⁊ filis ſubtiliſſimis cõnectunt᷑:⁊ hoc ne a muſcis ⁊ alijs beſtiolis qbo tẽditur vide atur ꝓpter groſſiciẽ.cũ labaꝛe qͥẽ cõponun⸗ tur: ſz miro modo faciliter diſſipãtur. Jgnẽ nõ ſuſtinent. ventum timẽt cuiꝰ impetu rum puntur ⁊ ſubito denudantur. HPoperationes ¶ Pli. Et q;uis venenoſa ſit aranea de cui⸗ egrediturviſceribo tela.venenoſa tñ nõ ẽ qm̃ poſt multũ vſibo medicine vtile deputatin. ¶ Hã vt dicit Dyaſco. Tela araneaꝝ alba⁊ mũda pulu erulẽtꝭ ſoꝛdibonõ admixta vires habet ↄſtringẽtes:ↄglutinãtes ⁊ refrigeran tes.ideo ſanguinẽ reſtringit a vulnere deſla entẽ ſuꝑpoſita vulneriꝓhibet fieri ſaniem.? ſanat plagã recentẽ ⁊ phibet inflaturã ſanita tem vulneris retardantẽ.i¶ Item remedium ↄtra moꝛſus oĩm araneaꝝ eſt cerebꝛum galli naceum cũ exiguo piperis bibitũ cum vino dulci. Item coagulũ agnipotatũ cũ vino ſa nat moꝛſus araneaꝝ.i¶ Idem facit cinis vn⸗/ gule arietine cũ melle.¶ Itẽ muſce cõtrite? poſite ſuꝑ moꝛſum extrahũt venenũ et miti⸗ gant doloꝛẽ. Sunt ⁊ alia remedia qᷓ enume⸗ rat Pli.⁊ Albertꝰ.¶ Pli. eodẽ li.ca.vi.Ara⸗ nea lõga⁊ cãdidatenues hʒ pedes cõtrita in veterioleo ðꝛ ſoluere albuginẽ oculoꝝ. „ „ Capitulum. xij. . Lacte biſantia grece.arabi ce achafar.latie vngula aro matica. Serapion libꝛo ag b gre. ca. Achafar: eſt conchi⸗ luium ex ſpecieb oſtracoꝝ.et eſt ſur de conchuüs purpu⸗ freis: 2 reꝑiunt᷑ in regiõibo in die:⁊ in aquis iuxta quas oꝛitur ſpica nardi. NDdoꝛ aũt eiꝰ qaromaticꝰ eſt.qm ipᷣm aĩal co⸗ megir nardum. Et ipᷣa colligũtur in tꝑe eſti⸗ ho.qñ aqua deſiccatut.⁊ reꝑitur etiaʒ ex eis in lictoꝛibo maris aiʒum. Et coloꝛ eius eſt de cliuis ad albedinẽ:et ambe ſunt melioꝛes:et eſt pinguis.Sed illa que naſcitur in babylo nia eſt ſubnigri coloꝛis:⁊ eſt minoꝛ illa.⁊ om nes habent bonũ odoꝛem.Et qñ fumigatur domus cum eis ſentitur odoꝛ earũ ſicut ca⸗ ſtoꝛei. Sera.libꝛo aggre.ca.oſtracoꝛũ.Bla⸗ cte biſantie ſunt ex vngulis oſtracoꝛũ.⁊ ſunt coopcula quibo tegũtur in foꝛamĩe ſuo:⁊ me lioꝛes ſunt que vergunt ad albedinem:⁊ ſunt odoꝛifere quoꝛum odoꝛ trahit aliquantuluʒ ad eri perationes HGalienus cap̃ᷣ.oſtracoꝛũ.Quando blacte bilant ia ſumitur cũ aceto in potu attenuat ſplenẽ.⁊ qũ ſumigãtur cum eis mulieres ha⸗ bentes ſuffocatiõem matricis cõfert eis:et iſte fumus excludit ſecundinã.i¶ Et quando ex eis fumigatur epilenticus excitat ipſum Trattatus b gnimal qð in locts frigie naſcit᷑:hu⸗ ic taur inũ eſt caput:ac deinceps om ne coꝛpꝰ. iuba ti equina.coꝛnua vᷣo tã multi plici flexu ĩ ſe recurrẽtia:vt ſi qͥs in ea offen⸗ dat nõ vulneretur:ſed quicqͥd pꝛeſidij mon⸗/ ſtro illi frons negat aluus ſufficit. Naʒ cum in fugam ſe vertit pꝛoluuie citati ventris fi⸗ mum egerit ꝑ longitudinẽ trium iugerũ:cu⸗ ius ardoꝛ quicqͥd attigerit adurit. Ita egerit noxia ſubmouet inſequẽtes. Actoꝛ foꝛſitan. Hoc animal idem eſt ꝙ vacca ſilueſtris ſᷣm Areſtotilẽ.que hʒ coꝛnua declinãtia adinui⸗ cem.nam ⁊ boues ſilueſtres ſiue bubali alio nomine dicunt᷑ biſontes. Areſtotiles. Bon⸗ nacus eſt aĩal catonia inquodã monte tauro ſimile:ſed eſt in eo crinis deſcendens ad du⸗ as partes ſpatulaꝝ.Huiꝰ pili mollioꝛes ſũt ỹ equi ⁊ bꝛeuioꝛes.crines eius omnes conti nui ſunt:⁊ vſq; ad oculos ꝑueniunt.Et qͥ ex pilis eius ſunt inferius lane aſſimilant᷑. Pili yrero q; ſunt ſuꝑ eius frontem ↄueniunt.vſq; dum ſeparent᷑ ſᷣm diſcrimen.Coloꝛ eiꝰ eſt ru beus:⁊ foꝛte erit ad nigredinẽ declinans.hu ius vox aſſimilatur voci tauri:nec habʒ den tes ſuperioꝛes ſicut nec taurus habet duos ſotulares.⁊ caudã bꝛeuem reſpectu coꝛꝑis:⁊ cCauat terra.habet ⁊ coꝛiũ multos ictus pati ens.huiꝰ caro dulcis eſt:⁊ ideo depᷣhenditur Kuũq; ꝑcutit᷑ fugit ⁊ qͥeſcit.Cũ aũt debilitat᷑ pugnat.Et ſtercus ꝑ quattuoꝛ paſſus eijcit. Cum vero tempꝰ partus eius appꝛopinquat . adunantur ex eo genere multipꝛiuſq; circa ipᷣm ſtercus cõgregant:⁊ ipᷣm quaſi murum ponunt.Eſt autẽ animal m . ulti flercoꝛis. apiruſm Fiſ. Os.Iſi. Bouẽ greci boetẽ dicũt. la b tinitrionẽ vocant q̃ſi terionẽ: eo ꝙ; terrã terat.cuiꝰ latitudo pelliũ a mẽ to ad crura palearia dicunt᷑ apelle q̃ſi pellea⸗ ria:qꝙ eſt ſignũ generoſitatis in boue. Bouz in ſocios eximiapietas eſt. Nã alter alteruʒ inquirit. cũ quo ducerecollo aratra ↄſueuit. ⁊ frequenti mugi piũ teſtat᷑ affcctũ ſi foꝛte defecerit. Areſtotiles. Bos coit poſt annũ. ⁊ foꝛte poſt. vij.menſes. Poſt bienniũ autez pꝛegnans eſt nouẽ menſibi.viuit annis quinꝰ decim.caſtratus aũt viginti. Actoꝛ. Bos ẽ gnimal mundũ ſ̃m legẽ ad imolandum et ad comedendum.quia ruminat ⁊ findit vngulã. paleas comedit.iugo pꝛemitur.ſtimulo cogi tur.terrã arat. Pli.libꝛo.v.boues ⁊ animalia quibus cõtinui ſunt dentes bibendo ſoꝛbẽt vt equi. Idem in li.xi. Superioꝛes pꝛioꝛes dentes nõ ſunt bobus ſicut nec ouibꝰ:⁊ om⸗ nibus ruminantibus.boues autem mutant dentes. Hoꝛũ caudis eſt longiſſimus caulis Atq; in vna parte hirtus. In genere boũ ſemi nis tantũ vox grauioꝛ:cũ in omni alio gene re ſit exilioꝛ qᷓ́; maribo. Theofraſtus pꝛobat boues piſce veſci:ſed non niſi viuente.boum aqttrit is vngulis gruina vngendo coꝛnua me dentur agricole. Adeoq; ſequax earum na⸗ tur a eſt vt in ipſis viuentiuʒ coꝛpoꝛibus fer⸗ nenti cera flectant᷑.inciſaq; naſcentiuʒ in di / ninai ſ ſ⸗ ſoꝛe 1 on nnutern ocauls riſen tebomn vnun gum O 8 t De Animalibus. diuerſas partes toꝛqueant᷑ vt ſingulis capiti⸗ bus q̃terna fiant. yſaac in dietꝭ ꝑticularibi. Bonuina caro ad cõꝑationẽ carnis pecudum ſicciſſima eſt:ideoq; ſan guinẽ generat groſſum ⁊ turbide:⁊ melãcolicũ:multũq; dat nutrimen tũ.Inobediẽs eſt digeſtioni:tardeq; de ſtoma cho eijcit᷑ ⁊ ventrẽ ↄſtipat.q ſieo aſſueti melã⸗ colice cõplexionis fuerint fiunt ſplenetici vel quartanarij:vel vdropici. vel ſcabioſi.vel lepꝛo ſi.ᷣm complexionem quam pꝛeparatam bis moꝛbis inuenit. Dperationes. ¶ Auicenna. Boinnũ ſel cũ nitro ⁊ ethimolea valet ad furfures:cũ caput eo lauat᷑. Idem qͥʒ fel aperit oꝛificia emoꝛroidarum: ex eo dem cũ melle linit᷑ palatũ ad pꝛeuocationem. Oyaſcoꝛides.Qac bubulcũ oꝛis vulnera re centia ducit ad ſanitatem. Fimus boum iu/ uat ad apum et veſparum ictus. ydropicus etiã illiꝰex eo iuuat᷑ſi ad ſolẽ mul tum iaceat deſiccatur. Maximũ vero beneſi⸗ cium pꝛeſtat fimus maſculi bonis ſtericis mu lierum fumigatus pꝛo pendentitlus. ¶ Pli.li.xxviij. Bouisſepum cũ adipe anſeri no ⁊ocymi ſucco vlcera oꝛis ac rimas ſanat. Item ↄtra ea q̃ vlceratione venena enecãt ſepxũ bubulcum:als bubulum auxiliatur. ¶ Medhulla q; bubula ex crure dextro poꝛe tri ta cũ ſanguĩe pilis palpebꝛarũq; vicijs ⁊ angu loꝝ occurrit. ¶ Si vo grauitas ſit audiẽdi fel bubulum ꝓdeſt cũ vꝛina capꝛe vel hirci. ¶ Talus bouis accẽſus dentes cum doloꝛe la bentes confirmat ad motus. Eiuſdẽ quoq; c⸗ nis cum mirra bonum eſt denti ricium. ¶Lien bubulus in melle datur ⁊ illinit᷑ ad lie⸗ nis doloꝛes. Lac bubulum ceteris medicati⸗ uus eſt. Bubulo ſic quidem lacie cũcta vene⸗ na expugnari tradũt vomitione. Pꝛeterea te⸗ naſmus poto lacte bubulo tollitur. Stomachũ exulteratũ lactꝭ bubuli potꝰ re⸗ ficit:eiuſq; roſiones caro bubula mixta acero ⁊ vino cocta.ad hoĩs etã moꝛſum bubula caro cocta ⁊ ĩpoſita efficaxeſt. Canũ ſcabies ſanat ſanguine recẽti bubulo. Iterũq; cũ marceſcat illico ⁊ poſtero die abluto cinere lixiuio. ¶ Haly. Fel bouis tinnitibus ⁊ auris ſonitui medet᷑ ſi cum bombace ſupponatur. ¶ Si cũ oleo mixto inſtillet᷑ auri mitigat dolo rẽ ex frigido. In lotio q̃; boum ſi infũdat ſe hõ optimũ eſt ſtomacho dolenti ex frigido. ¶ Pꝛodeſt etiã emorroidis. YFimꝰ boũ cataplaſ matꝰ ſuꝑ apoſtemata groſſa diſſoluit ea. Si vᷣo cõburat᷑ ⁊ naribo inſufflet᷑ ſangiis fluxũab eis ſedat. Pꝛeterea ſi cataplaſmet᷑ eo modico cũ butiro vẽtri ydropici maniteſtiſſime medef. Jecur bouis ſi cõburatur ⁊ bibatur vencris ſolutioni pꝛodeſt ⁊ fluxui ſanguinis. ¶ Os quoq; bouille ſi comburaturdentes cõ⸗ motos ex ſe fricatos ſolidat. ¶ Et ſi cũ ſquingibin bibat: ſplenẽ liquefacit. P Apetitũ coitꝰexcitat:aclepꝛe ꝓdeſt. Omber. yſi. in li. ethimologiax. Bom b ber eſt frondiũ vermis: excuiꝰ textura bombicinũ ↄficit᷑ Hoc aũt noĩe appel⸗ lat᷑ eo ꝓeuacuet᷑ dũ fila generat:⁊ aer ſolꝰ in ea remaneat. Pli. Bombices telas araneaꝝ mo do texũt ad veſtẽ luxũq; feminaꝝ q̃ bombicina vocat᷑. Bombicũ genꝰ eſt in Aſſiria ꝓueniẽs nidos luto fingũt.ſalis ſpecies applicatos la⸗ pidi tanta duricia:vt ſpiculis ꝑſoꝛari vix poſ⸗ ſint. ⁊ ceras largioꝛes qᷓ; apes faciunt. Deinde maioꝛẽ vermiculũ. Et in choo inſula tradunt᷑ naſci cypꝛeſſi:terebinti.fraxini.quercꝰ floꝛem imbꝛibo decuſſum terre halitu animante.fieri aũt pᷣmo papiliones paruos nodoſq; mox fri⸗ goꝛis impatientia villis inhoꝛreſcere.⁊ aduer⸗ ſus hiemẽ tunicas ſibi denſas in ſtaurare.pe⸗ dũ aſperitate radẽtes folioꝝ lanuginẽ ĩ vellera Philolog Bo mbex vermis eſt facẽs ſericũ lloſum de oꝛe ſuo in q̊ ſepeliat ſe:ad h̊ vt rena⸗ ſcat᷑ cõpletꝰ.Et poſtqᷓ; reiecerint om̃e qð ſterco ratũ eſt ac ferulentũ ac mgꝝ de coꝛꝑe ſuo tunc coꝛpus eius trãfluciẽs eſt cũ aſpicit᷑ ad ſolem. Folijs quidẽ celſiveſtit᷑que vulgo moꝛus di⸗ cit᷑. Sʒ poſtqᷓ; operari ceperit eſcam rennuit Capitulum ru. O — R N cap̃.xxxix.in pᷣmo tractatu de B. Trattatus delicioſo la boꝛi operã diligẽter impẽdẽs.Ca⸗ lachi vᷣoparieies induſtriꝰ textoꝛ circuit.lanã educẽs crocei coloꝛis:q̃ niuei cãdoꝛis ꝑ ablu⸗ tionem effici᷑ anteq;ᷓ artiſicialis tinctura ſuper induat᷑.Cõſũmato ãt oꝑe nobilis textoꝛ the⸗ cam in oꝑe ꝓpꝛio inuolutã centonis ſubintrat ianuã ſimilis papilioni. Semina poſtea minu ta eijcit.ex nature pẽnatib ſecretꝭ ꝑ hiemẽ re⸗/ ſeruant᷑. vt aere clemẽtioꝛe redeunte.carni hu⸗ mane admota in ſinu fomenta ſuſcipiant vſq; dum natura motũ ſeminibo cõſerat a nimalẽ. ¶ Idem vermis etiaʒ lanificꝰ appellat᷑ ex lana ſerica.quã de ꝓpꝛijs viſceriboperatur. Pperationes. ¶ Sericum poꝛro putrida vulnera combu⸗ ſtum mũdat et confoꝛtat. ¶ Et ſi cũ melle cõburat᷑:rubiginẽ dẽtiũ curat. ¶ De arboꝛe in qua iſti vermes nutriunt᷑ lege Capitulum. xvſf. Oꝛax⁊ Botracha. Ex lib.de na.rerũ. b Boꝛax eſt genus bufonis qð in capi⸗ te poꝛtat gemmã ſui noĩs.h̊ vulgo cro pondia vocat᷑. Sʒ qñ buſoni viuo ⁊ palpitãti extrahit᷑:tunc ipᷣe lapis in medio ſuioculũ hꝛe ðꝛ.Cũ aũt aliq;diu moꝛtuo extrabit᷑ tũc mali⸗ cia veneni oculus extinguit᷑:⁊ lapis viciatur. ¶ Phiſiologꝰ. Boꝛax de genere buſonis eſt. H ꝓpter veneni q̃ntitatẽ qũ tangit᷑ inflat᷑. Cũ ara⸗/ nea pugnat:⁊ ab ea vincit᷑ Ham cũ illa freqᷣn⸗ ter pupugerit:ille ſe vindicare nõ valẽs: intan tũ in flãdoſe exuberat:q; mediꝰ crepat ⁊ moꝛit᷑ Huiꝰ moꝛſus peſſimꝰ eſt ⁊ inſa nabilis efficit᷑ Bemmã in fronte nutrit ꝓ q̃ occidit᷑ ⁊ que ab ipᷣo aĩali boꝛax appellat᷑: qn extinctũ hʒ oculuzʒ. Herba ſpeciali vtit᷑ in q̃ viſũ recuꝑat.ruta vᷣo interfict᷑. humida loca ⁊ marcida libenter inꝰ⸗ habitat.odit claritatẽ ſolis: nec eũ de facili vi⸗ dere patit᷑nocte ambulat.⁊ ̊ magis per vias hominũ tritas veſtigijs.pꝑ diem vᷣo latet in ab ditis.odoꝛẽ floꝛẽtis vinee fugit.⁊ ꝓpe cubitalẽ magnitudinẽ aliqñ creſcit. In hiſpanie parti⸗ —— „ bus illud pᷣcipue boꝛacis genus habitat: qð lapidem in fronte poꝛtat. Capitulum. xvij. Vlo. Actoꝛ. Bufo eſt aĩal venenoſiſ⸗ b ſimũ:omib notũ.qdð videt᷑ ab autoꝛib⸗ dici rubeta vel craſſantiũ.Eſt ãt buſo frigidiſſima beſtiola ⁊ aſpectu fediſſima.qᷓ ſert hꝛe coꝛ in gutture.vñ nec de facili interficit: niſi pꝑ mediũ guttur tranſfigat᷑ Exputredine autẽ vel coꝛruptioneterre naſci putatur.Ex libꝛo de naturis rerum. Buſo etiam reptile veneno⸗ ſum habet viſum peſtilentem. attactũ ſoꝛdidũ. Terra veſcitur: et hoc pondere et menſura. Ouantũ enimin anterioꝛi pede cõcludere po teſt. hoc illi ꝓ cibo quotidiano eſt.imet em̃ neſibi terra pꝛo cibo deſiciat. In gallie partib⸗ eſt butonis genꝰ.quod coꝛnutũ dicitur: quia coꝛniſare videtur. vnde a ſono vocis ſic appel⸗ latur. Coloꝛes habet duos.tetrum et croceum Hij vero pꝛodeunt:⁊ tũc voces tubaꝝ edunt. Duoq; et duo voces tubarũ reddunt inuicem. 7 1n ſis ſoe plat yeſe inc con bir pm eing geat eſtan coloꝛ lnge kom Sec aum Ncco le⸗ Pa aute nn clin poſ tem nien ſe it Sibaumt limn ſmͤſt tnfeli citeanii lenenene iſonidi mmentoun dudere 4 Limete ſeponn ſe onn t Aah⸗ De Fnimalibus In ſola gallia vociferi viuũt.elatixo cẽ ꝑdũt ⁊ miti ſunt. Phiſiologꝰ. Bufo ẽ aĩal hoꝛro⸗ ris ꝗ; nũc cũ aranea:nũc cũ lacerta:qñq; ve ro cũ colubꝛo vel etiã cũ ſerpẽte pꝛeliũ ſubit. Aeſus aũt veneno alteriꝰ aĩolis venenoſia plantagine medelã accipit. Saluia libenter veſcit᷑: cuiꝰradix bufoni moꝛtalis eſt.Lapis veneni maliciã arcet.Ex bufone quoq; per combuſtionem in puluerem redacto cum ſi⸗ birelinquit᷑ buſo viuus regeneratur.nectm̃ vnus ſed etiam pluurvuers. 6 . S . . „* .— E. * b li ꝑderiu arionẽvocatiſunt:eo ꝙ ſũt ſiles boũ.adeo indomiti vt pᷣ ferita⸗ te iugũ ceruicibo nõ recipiãt: hbos affrica pꝛo creat.i¶ Ex libꝛo denaturis reꝝ. Bubalus eſt anial boue maius ⁊ altius coꝛꝑe:nigrum coloꝛe.habet coꝛnua longa toꝛtuoſa:collum longũ:caput ingens:membꝛa macilẽta:cau dam paruã:aſpectũ beniuolũ ac ſimplicem. Sed ſumme ʒnicitatis atq; crudelitatis eſt cum ad irã fuerit ꝓuocatuʒ. Vſibo humanis accõmodatiſſimũ eſt.ſoꝛtitudine maxiĩa pol⸗ let. Bubalus patiens eſt laboꝛis.pilos habʒ paucos:vocem terribilem:frontẽ aſperrimã cutem duriſſimã.pede ſpargit terrã. In eius nare anulus ereus cum funiculo ponit᷑:vt fa cilius homini cedat.in opus qð fuerat ei im⸗ poſitum:ꝙ ſi onus eſt graue⁊ vltra volũta⸗ tem ſuã imponat᷑:ſtatim cõmotꝰ in terra ſter nitur.nec facile ictibo ad ſurgendũ cogit᷑ miſi Alleu iato onere quo grauat. hic alio nomine Capitulum. xuiiſf. UAbalus 2 Biſontes. Iido. Buba biſontes dicif de quo dicit Solinꝰ.ꝙ beſtia eſt boui ſimilis.¶ Solinꝰ. Biſontes ĩ ſeptẽ⸗ trionali plaga ſũt boues feris ſimiles: vltr⸗ tauros pernicitate capti aſueſcere neſciunt. hos imperitũ vulgus bubalos vocat. Pli nius rruj Cor nani⸗ ſcythie cõtermina gin veſcit: cuiꝰradix bufoni moꝛtalis eſt. gnit inſignia. boum feraruʒ genera:iubatos in capite bufonis inuentꝰ ⁊ ab hoĩe geſtatus biſontes ⁊ delocitate excellentes.vros qͥb omnibus imperitũ vulgus nomen bubalo⸗ rum imponit: cũ id affrica gignit vituli poti⸗ us ceruice quadam ſimilitudien. Pperationes ¶ Pli. li. xi. Bubaloꝝ ſanguis nõ ſpiſſatur. ¶ Haly. Coagulũ pulli bubaliõ potũ cicute ↄtrita miſceat᷑ myrrha aut oleo ⁊ in aure p⸗o⸗ nat᷑:doloꝛẽ eiꝰ ex frigido mitigat.( Dyai.xi mus bubali paſcentꝭ inpoſitꝰ tumoꝛes vul⸗ nerum tollit:⁊ ſciatice paſſioni ↄuenit.¶ In cathaplaſmatibus poſuus duricias ac ſero fas pur gat:⁊ puſtulas ſoluit. 4 Capitulum. xxx. Ruuchus. Rudolphꝰ ſuꝑ Leuit c b ⁊ Bloſaſuꝑ Johel. Bꝛuchꝰ modicꝰ⸗ eelt et fului coloꝛis. Eꝛuchus vocat᷑ fetus locuſte anteq; habeat alas.deinde cij/ incipit volare paꝝ:ðꝛ athelabus.cũ vo ple⸗ nit er volat ðꝛ locuſta.¶ Eſt aũt bꝛuchꝰ mul⸗ to grauioꝛ qᷓ; locuſta vel athelab.qꝛ iacens in vno loco radicitꝰ rodit fructus.· Capitulum. x„ O D 8N 2. Sſſc, 1 b eſt aĩal ꝑuũ in italia ſimilimũ ſcara⸗ beo:longipedum:fallit inter herbas . Tractatus Capitulum. xxj. Abione ſiue Bibione ⁊ Blata. Iſi⸗ b doꝛus. B ibiones ſunt qͥ in vino na⸗ c(ccuntur quosvulgo muſciones a mu ſto appellant. Unde Affronius. Cũ a me ex⸗ pectaſſet fabulare incipis ex oꝛe bibiones in uolant in oculis tuis. Blate.a caloꝛe dicte ſunt.ſiquidẽ ⁊ cõpꝛehenſe manũ tingũt.vñ et blateũ coloꝛẽ dicũt.Hoc aĩal luceʒ nõ patit vigere cõtrariũ muſce. ODuſca eni eſtlucipe ta. Blata vero lucifuga.¶ Ex li.dena.rerũ. Blata vermis eſtqͥ lucẽ videre nõ patit᷑vns de ꝑ noctem timmodo ambulare conſueuit. alladius de agricultura. Blate ſunt apibo inimice ſicut ⁊ lacerte. AUnde huiuſmodi ani malia ⁊ bis ſimilia oportet apum caſtris vel aluearibus longe fugare:qui vult apes be⸗ ne ſeruare ⁊c. dpvouẽ maxime. vnde ⁊ nomen babet. deuora⸗ N — „ d Knrvxis tũq; tacta felle ita inflãmat vt rumpat. Operatio nes .DO leü on fancinũ ) bupreſtim valet ex aq̃ ꝑ ſe lotũ vomitiõibuſq; redditũ ¶ Idẽ i li xxx. Bupꝛeſtis cũ bircino 18 il⸗ lita lichenas tollit ex facie ſmecticavii Idẽ . in lli. xx viij. Lac reſiſtit veneno bupꝛeſtis. ¶ Idẽ in li.xxxi.Si bupꝛeſtꝭ paſta ſit nitruʒ ex aq̃ vom itiones euocat.i¶ Ex li.de na.re. Kũ aũt bos bupꝛeſtim iter herbas iacẽtẽ de⸗ noꝛau erit ac fel eiꝰ tetigerit:ita ĩflamat᷑ atq; tis viſceribo Caopitilum. xxij. — Apꝛa.Ex li.de na.reꝝ. Capꝛa eſt gĩal barbatũ:long ⁊ acutis coꝛni x bus:paſcit᷑ in cõuallibo ⁊ ĩ mõtib “ 3 in ramis arboꝝ qͥ̊s oꝛe poteſt at tingere.ſed moꝛſus eaꝝ exicialis eſt arboꝛi. Mel vᷣo lãbentes capꝛe moꝛiunt᷑. Derbisve nenatis viuũt.C õſtan.Sicapꝛe ex vaſis ta mar iſci biberint aut comederit nõ babebũt Ge Bal aim nge ſcent N ⸗ prae Cgper tur poſt⸗ met lioha ſunti no be cte loꝛe ꝛcon. pee in LCanp. moꝛb ODolli iIß güttent hantdel inre wipi⸗ pii C i fen eſci LCapen cthio⸗ (Cit: Patri. cgeſt⸗ breuia Korub gcapi ſcuro⸗ tocge generg og hocla bun 3 fſuiz ſie tolli imn nynone, liumn Dbiedesin lane de mätpie ceni ul gickih demri km Conſen. eſurgin Ulnodlori lise ches de haobon 4 rmſi Ohti Sera.in li.de ſimplici medicina. Vidi inqᷣt BGBalienꝰ capꝛas lingẽtes tamariſci frõdes: et inueni eas ſine ſplene.quaſdam vero vidi lingẽtes ſerpẽtes pelle depoſita.⁊ poſt albe⸗ ſcentes minꝰ ſeneſcere. Iido.Capꝛã a car- pendis vᷣgultis qͥdã dixerũt. alij ꝙ carpẽt aſ pera. Noõnulli a crepitu cruriũ.vñ eas creas oappellatas q̃ ſunt agreſtes capꝛe.Areſto.Ca pꝛa eſt aial ruminans qð tñ habet dentes in vtraq; mãdibula.Capꝛe in paſtu cito mouen tur a loq ſuis:qð nõ oues faciũt.⁊ accipiũt ſummit ates herbaꝝ tm̃. Quãdo mouentur poſt meridiẽ plus aque potabũt.⁊? qũ ſalem ante partũ comederũt multũ fiuxũ a mãmil⸗ lis habebunt. ¶ Capꝛe naturaliter veloces ſunt.iõ paſtoꝛes nõ ponũt eis rectoꝛẽ.apꝛa nõ bene videt in die:ſed acuit᷑ eius viſus de nocte. habet aũt aliqñ oculos diſſiles in co⸗ loꝛe.qñ ſagittata eri pulegil ceruinũ qᷓrit: ⁊ comedit vt extrahat᷑ ſagitta.Pli.li.viij.a pee in ſicilia ſicut oues villo tonſili veſciunt. apꝛis in ethiopia vita ẽ vſq; ad annos.xi. in oꝛbe relique plurimũ octo. Idem in li.xi. Oculi capꝛe de nocte ſplendẽt:lucemq; iacu lant᷑ Pili acute craſſi exeunt hircis: feminis auũt tenuioꝛes. Itẽ mares capꝛaꝝ plin es ha⸗ bent dentes q; femine. Hec hñt capꝛe dẽtes Rrer gioꝛes geminos hahẽt. Et binas in ſe⸗ minib⸗ RMKZ mãmas.nec alibi ſicut ⁊ oues. Pli.li. viij. Capꝛe pariũt ⁊ qternos.ſed raro admo⸗ dũ.ferunt qͥnq; mẽſibo vt oues.veneno pin⸗ gueſcũt:pinguedine ſterileſcũt. Itẽ Areſto. Caper vniꝰani coit:ſy debile qð generat In ethiopia ꝓpꝛie capꝛa viuit annis.xi.totavita coit:⁊ gemellas parit.⁊ ſi cib cõueniens eſt: caper virtuoſus erit. Palladius lib. viij. Ca⸗ pꝛa trima optime poteſt educare:ſed eligen⸗ da eſt capella magni coꝛꝑis craſſis cruribꝰ bꝛeui collo: plenaq; ceruice: auribo flexis et q; capillo. magnis vberibo. Hec multe capꝛe ſicut ones claudẽde ſunt vna ſtatione q; ⁊ lu to car ere ↄuenit⁊ ſtercoꝛe: tenioꝛes mares generant haud tranſeundum eſt. Sed vltra occto annos nõ ſunt mares ſeruandi:qꝛgenꝰ hoc languoꝛe ſterileſcit ⁊ etate. Hoyperationes Euſculapius.Capꝛe cerebꝛũ cũ melle car⸗ bunculos in ventre ſanat. Sepũ eiꝰ oĩ moꝛ⸗ ſui ? leſure ſubnenit. ¶ Axungia qʒ eiuſdẽ cũ roſis mixta puſtulas que in nocte graueſcũt tollit. hoc etiã auribo inſtillatũ ſirdos ſanat ¶ Caſeus eius impoſitꝰ oẽs punctioes aiq; doloꝛes repꝛimit. Pili eius yſti fuxus om⸗ De Finimalibus nes ſedant.¶ Ungule eiuſdẽ vſte ⁊ cũ piceli quida trite ⁊ illite alopiciã curant.Lac eius bibitũ arteriacum liberat. Vermes occidit. Pꝛuriginẽ ⁊ moꝛſus ſanat.¶ Sanguis eius eadẽ facit:⁊ venenũ bibituʒ extinguit.iEx li. de na. reꝝ.Coꝛnu capꝛe aduſtuʒ ſi antena⸗ res vere caduci teneat᷑: ſtatim cadit.¶ Aui. Coꝛnu capꝛe aduſtũ ⁊ albificatũ dentes foꝛ⸗ titer abſtergit.ſtringitq; gingiuã:⁊ ſedat in⸗ flate gingiue doloꝛẽ.i¶ Pli. lib.xxviij. Capꝛe coꝛnu vel pilis accẽſis fugari ſerpẽtes dicũt Cinerẽq; ex coꝛnu potũ ⁊ illitũvalere contra moꝛſus eoꝝ. Idem quoq; cinis ſudoꝛes in⸗ hibz. ¶ Sanguis capꝛe cũ medulla decoctꝰ cõtra venena toxica ſumit᷑ Idem etiã ſic da tur diſſintericis ⁊ auxiliat᷑ ydropic.i¶ Jecur capꝛe cõtra papilionẽ.qͥ liminibo aduolat p⸗ ficit. Aſſum quoq; ciliacis ſubuenit: lauda⸗ biles quoq; ſunt medulle hircine ⁊ capꝛine. ¶ O yaſco. Adeps capꝛinꝰ ceteris magis eſt ſtipticus paſcuaꝝ cauſa.vnde dſſſinteric cli ſteribo miſcet᷑.¶ Jus fellis eius etiã ptiſicis gauuxiliat᷑. Bibentibo quoq; cantarides ſubue nit. ¶ Fel capꝛinum adhibetur fiſtulis cum ſucco poꝛri. Adhibetur etiã medicaminibus vulnerum:⁊ ea ſine tumoꝛe ſanat. — — — — — —,—, — — — — ——,,,——— Capitulum. xxxiij. Apꝛea. Pli.li.viij. Capꝛee tranffigu⸗ c rantur in plurimas ſimilitudines. SGSzunt enim capꝛee:ſunt rupꝛicapꝛe. ſunt ibices.ſunt ⁊ oꝛigeffoli a quibuſdam di cti.ↄtrarioveſtiti pilo ⁊ ad caputverſo Sũt 2 damme ⁊ pygargi⁊ ſtrepſicerotes multaq; glia e diſſimilia. Sed illa alpes. hec tranſ⸗ mar ini ſitus miunt. Idem in ibꝛo Fi a/ S N ann UO 3 8 Trattatus tura coꝛnua dedit ramoſa capꝛeis ſʒ parua: nec decidua fecit.huiꝰaĩalis ſanguis nõ ſpiſ ſat᷑. Iido.Capꝛeas agreſtas creas dicũt q̃s greci:eo ꝙ acutiſſime videãt recte pandoꝛ⸗ cos appellauerũt. Moꝛant᷑ enim in excelſis montibo. Et q;uis de longinà ſint: vident tũ omẽs qͥ veniũt. E edem ⁊ capꝛee eedem ⁊ ibi⸗ ces q̃ſi auices:eo q ad inſtar atium ardua ⁊ excelſa teneant ⁊ inhabitent. Ia vt de ſubli mivix humanis obtutibo pateãt. vñ ⁊ meri⸗ diana ꝑs Ibices aues vocant:qͥ nili fluẽtis inhabitãt.hec itaq; aĩalia in petrꝭ altiſſimis cõ moꝛant᷑.vt ſi qñ feraꝝ vel hoĩm aduerſita te pſenſer int de altiſſimis ſaxoꝝ cacumibo ſe ſe pᷣcipitãt:⁊ in ſuis ſe coꝛnib illeſa ſuſcipiũt Evx li.de na.re.Capꝛa ſiluelſtris q̃ ⁊ capꝛeola vel rupi capꝛa ðꝛ:beſtia ſeua eſt in cõparẽ ſui generis. In alias aũt beſtia timida ac man⸗ ſueta nimis.Hec in inſula creta:qñ vulnera ta eſt pulegiũ querit.quo comeſto ſagitta de ANU D coꝛpoꝛe exilit:vix autẽ capi põt:quia celerri ma eſt. Et cum a canibo pꝛemit᷑:ad mõtes al⸗ tiſſimos cõfugit.plurima inter mares ẽ diſ⸗ codiqqpter ſeminas:: hoctpecotus. ¶ Dyaſ. Yimus capꝛaꝝ ſilueſtriuz cum vino bibitus vctericos ſanat.i¶ Cum ſolio ſpicca nardi bibitꝰ mẽſtruis imperat.¶ Reliquos ſanguinis fluxus cũ aceto impoſitꝰ abſtinet õbuſtus ⁊ tritus cũ aceto ⁊ oximelle alo picias ſanat.¶ Axungie mixtus podagriciſ medetur. ¶ Actoꝛ. Itẽ de Lapꝛea hoc idem quod ſupꝛa ponit: licet ſub alijs verbis. Anis. Areſto.Eanis eſt aĩal irgcun c dũ ⁊ applaudẽs hoĩbo piloſuʒ fmvni ner ſum ſicut poꝛcꝰ ⁊ vꝛſus habʒ den tes ſupius ⁊ inferiꝰ:⁊ ventrẽvnũ:ac poſtven trẽ inteſtinũ.multos hʒ ſetus:multaſq; fiſſu⸗ ras in pedibo⁊ multas mãmillas ſicut ⁊ poꝛ cus.Quinq; digitos habet ĩ pedibo anterio rib ⁊ q̃ttuoꝛ in poſterioꝛibo ſicut leo ⁊ lupus. Fimũ etiã habet ſiccũ ſicut ⁊ lupus.plenem longũ ſicut hõ ⁊ poꝛcus.pᷣterea ſomnꝰ ⁊ vigi lia. crementũ ⁊ coꝛruptio.⁊ vita ⁊ moꝛs.cete raq; aceidẽtia ex ſenũbo ſunt in caniboſicuti equis ⁊ hoĩbo.Alexander. Canis aĩal eſt im mundũ redies ad vomitũ: iracũdus: latratu boꝛrendũ canẽ extraneũ lacerãs:oſſa coꝛroz dens:qui cũ habuerit cõſoꝛtiũ alteriꝰ canis reſugit. Solus autẽ nomẽ ſuum cognoſcit. Ex li.de natu. re. Canis eſt beſtia docibiis ad omnẽludũ:dũm ſuũ diligit:⁊ eiꝰ hoſpitis um vigilando cuſtodit:noctuq; latratu nocẽæ tes ꝓdit.E ſt etiã quoddã genꝰ canũ qð odo⸗ ratu ſures intelligit:⁊ a ceteris hoĩb impla, cabili odio diſcernit. Iſido. Nihil aũt ſagas tius canib.plus enĩ ſenſus ceteris aĩalibus habent. Nam ſolinoĩa ſua cognoſcũt. reco⸗ gnoſcunt dños ſuos ⁊ diligunt:⁊ eoꝛũ tecta deſendunt ꝓ dñis ſuis ſe moꝛti obijciũt.ſo⸗ litarie ⁊ voluntarie cũ eis ad pᷣdam cirrunt. Ambꝛoſius.anis eſt anial ſagax.quodvbi veſtigium lupi vel lepoꝛis inuenerit. argumẽ ta quedã ad eum directa ſemita inſequenduʒ colligit. ad diuerticulũ ſemite venit.ſingula⸗ rumq; ſemitarũ exoꝛdia tacitꝰ ꝑcunctat᷑:vt Poaoꝛen agnoſcat in quã parteʒ diuenterit: nic etiã aniali inſitũ eſt naturaliter imparti ret alimonie memoꝛiã ſeruare:gratiãq; refer re:ac ſolicitas excubias ꝓ dominoꝛuʒ ſalute pꝓtendere.Cũ enĩ infirmat᷑canis:radiceʒ ali cuius herbe comedit ad vomenduʒ. Phiſio. Canis cetera bꝛuta in trib excellit:in diſcer nendo amando ſeruiendo. Diſcernũt en do minũ ab extraneis:nec eos quos inſectatur odit: ſed ꝓ eo quẽ amat ʒelat:⁊ ex ↄſciẽtia ſo⸗ liciti amoꝛis inuigilat. Mos eiꝰeſt cũ paſto re alludere.gregẽ noſſe.inſidiãtes feras pſeqͥ ſoli huic a natura inſitũ eſt. volũtarie ad qð pᷣparat᷑ ingeri.: p quandã obediẽtie ſoꝛmulꝗã ſola diſciplinatitimoꝛis expectatiõe ſuſpen di donec ad ꝑagendi licentiã ſigno mittatur Canũ aũt genera ſunt plura.Alij enĩ ad capi endũ feras ſiluaꝝ inueſtigant. Alij volucres Alij vero greges. Alij domos cuſtodiunt. Ex libꝛo de natu. rerum. Tria ſunt genera Pbl NNe r; ole K t m ieir i Ghdi hio⸗ dice dtu tuſo⸗ paſto ſei iſpe tonn ℳR os . „ °⏑ db e e ie e De Fnimalibus canũ Hoꝝ nobiliſſimiſunt lepoꝛarij alias le uerarij quibo foꝛma elegantioꝛ ⁊ ad curſuʒ ce ſunt. Latrat? edere neſciũt.⁊ niſi pducantur ad cinſum infra domũ ſe continẽt. Alij ſunt apti venatui:longis auribo ac dependentibo. i odoꝛe ⁊ impoꝛtunis latratibo beſtiam inſe⸗ quunt᷑. Item canis maſculi nõ de facili ledũt canes feminas. Et ita ſit in pluribo generib beſtiaꝝ In oĩ aũt genere aĩaliũ maſculi plus feminis viuũt exceptis leuerarijs in quibus accidit cõtrariũ. Areſto. ¶Leuerarij qppe vi⸗ uunt annis vere deceʒ:leuerarie duodecim. In leuergrioꝝ quidẽ genere plus viuũt femi ne maribo ꝓpter laboꝛẽ ipᷣoꝛũ maſculoꝛũ. In alijs aũt plus viuũt mares feminis. Iteʒ ca nes femine aappliconr ad etatẽ coitus ha⸗ bent ſigna ſicut homo.qm̃ eaꝝ mãmille intu meſcunt.⁊ inuenit᷑ in eoꝛũ pectoꝛe cartilago: ſed hoc difficile eſt cognoſcere niſi exercita⸗ to.marib aũt non accidit hoc:ſed in maioꝛi parte crus eleuant in mingẽdo:⁊ nõ niſi poſt ſex vel octo menſes faciũt.Et vniuerſaliter poſtq; rigeſcunt.Omẽs aũt femine ſedẽt ũ mingunt. In canibo feminis lac inuenitur ad quinq; dies ante partũ:⁊ in quibuſdã ꝑ ſeptẽ ;ᷓ poꝛcoꝛum ac lepoꝛum. Doperationes ¶ Euſculapiꝰ. Canis ſanguis potatꝰ tremu⸗ pulueriʒatum.vel eius cqro neruoſa ⁊ ficus: moꝛſus canis ſi bibat᷑ ſanat puluis dentium eiꝰ.Doloꝛes dẽtiũ ac gingiuas curat.i¶ Coꝛ eius potatũ canes alatratu detinet. Fel eiꝰ cũ melle curat oculos.Qac eius bibitum pi los ⁊ capillos creſcere non ſinit.i¶ Cũ melle vl vino datũ mox fetũ moꝛtuũ eijcit.i Dens ex eo tactus cito mittit:⁊ cicatrices oculoꝝ Etennar. Soepes eius podagrã ⁊ auriũ do⸗ loꝛem ſanat.¶ Auicẽna.Sanguis canis p⸗ hibet oꝛtũ piloꝝ euulſoꝝ:vt ſcpſit Gal. Vri na quoq; canis admiĩſtrat ſuꝑ verrucam. ¶ Dyaſ.Qac pꝛimi partus canis capilloꝝ oꝛ tus amputat:⁊ ĩ vtero ĩfantes excludit.Lo⸗ ciũ caninuʒ addito nitro aut medicamen fa⸗ cto lepꝛas et pꝛurigines tollit.¶ Yimus ca⸗ ninus in canicularibo dieb collectꝰ ⁊ ſiccus bibitꝰ ventrẽ abſtinet cũ vino. Alb vero fi⸗ mꝰ eiuſdẽ arcuato moꝛbo medetur.¶ Pli.li. xxix. Sanguine canino nihil pᷣſtanti to⸗ xica putãt.Canino felle cum melle cirabat appoloniꝰ oculoꝝ ſuffuſiões.i¶ Itẽ albugi⸗ nes canini lactis inſtillatio:doloꝛẽ ⁊ graui⸗ Eſtq; lac caninum ſpiſſiu s omni lacte:pᷣter⸗ tatẽ auriũ ſedat.Adipe canino lendes a ca⸗ ib⸗ ce älis tollunt᷑.¶ Idẽ li.xxx.Canina cutꝭ cui⸗ lerioꝛ aptioꝛq; venatui. Hi pectoꝛe valentes li bet digito circũdata diſtillatões ſedat.el canũ podagris ↄfert penna illinitũ. Verru⸗ cas oim geneꝝ ſanat vꝛina canis recẽs illita fimiq; cinis cũ cera.¶ Canis lingua medici nalis eſt:lꝗbendoq; ſua vulnera vel aliena ſa nat:qͥ ſi vulnꝰ ꝓpꝛiũ attingere lingua nõ poſ- ſit pedẽ lambit ⁊ ſaliue medicamine deliniti advulnus apponit:certus de medicamieqd lingue ſue natura indidit.¶ Auicẽ.Aq̃ caſei canes impinguat valde:⁊ nutrit eos bene. ¶ Canis cecꝰ naſcit᷑:lunaticꝰ ẽ:odoꝛatu mul tũ viget:dentes habet acitos ⁊ os fiſſuʒ:val de moꝛdet ⁊ lingit:nõ ruminat ſed rodit: ad vomitũ redit:puſq; recubet lectũ circũit:bo liſmũ patitur:id eſtrabidam famem. 8— Capitulum. xxv. Attꝰ ꝛ cathaplepa Iſido.Cattꝰ.i.in c genioſus a greco venit:muſio ẽ ap⸗ pellatꝰ:eo ꝙ muriby infeſtus ſit. hüc vnlgus captũ a captura vocãt.Dicũt alij ꝓ captat.i.videt.tam eniĩ acute cernit vt fulgu⸗ re lininis noci tenebꝛas ſuꝑet. Albertus. Cattꝰ ẽ aĩal a capiẽdo dictũ muribo eni infe⸗ ſtus.Et ðꝛ moꝛbo eſſe verecuudũ ⁊ pulchꝛitu dinis amatiuũ.Habet aũt coloꝛeʒ griſeum. glauci ſoꝛtitogelare ſilem.habet eni coloꝛeʒ ũc naturalẽ:⁊ alias hʒ ex accidẽtali cibi:et pᷣcipue qͥ domeſticus eſt:eſt aũt moꝛdax val⸗ de:in multis ſimile leoni vnguibus ⁊ denti⸗ bus armat᷑ ſicut leo:⁊ intrahit et emittit vn gues ſicut leo.Carnẽ aũt bʒ laxã et ln. E 3 HPyoperatio nes Auicẽna.Ex catti moꝛſu qñq; accidit do⸗ loꝛ vehemens ⁊ viriditas in coꝛꝑe.⁊ curatio ceiꝰ eſt curatio cõmunis.iſſ Juuat᷑ aũt cũ em⸗/ plaſtro cepe:vel calamẽti ſũueſtris. ¶ Raʒi. Catti ſilueſtres ex fumo rute ⁊ amigdalaruʒ amararũ fugiunt..¶ Halv.Carnes catti cali de ſunt ⁊ ſicce.medentur emoꝛroidarum do⸗ loꝛibꝰ.Renes calefaciũt.doꝛſi doloꝛibo pꝛo⸗ ſunt.i¶ Eſculapius. Stercus catti vel catte cũ ſynapi ⁊ aceto alopiciã curat.i Eathaple pa. Pli.li.viij.Cathaplepa appellat᷑ fera mo dica ⁊ iners iuxta fontem tygrim qͥ eſt apud he ſperios hiopest vt pleriq; eſtimauere) nili caput.Fera bec ceteris quoq; membꝛis iners caput tm̃ pꝛegraue egrefert quod deie⸗ ctum ſemꝑ in terrã.Alias in tremoꝛe eſt hu⸗ mani generis omnib:qui oculos eius vide⸗ rint còfeſtim expirantibo. Eadem et balſiliſci ſerpentis eſt vis. Solinus. Juxta fluuiuʒ tvygrim naſcit᷑ cathaplepa:modicaꝛ iners be ſtia peſtilenti aſpectu ſigura fere catti. 7 , 5 12 . . —+—— —☛ * 34 . „ 3 X1 5 . 5* *7 4* — 43 * — - 4 2. . —. — — — Accus.Ex libꝛo de naturis rerum. cC Xaccus eſt monſtrum in archadia tftfotum fetoſum vt poꝛcus.Et vt ſcri bit Adelinus philoſophus:Anhelitu ſuo pe ctoꝛe flammas eructuat:id eſt ſpiritũ flãmi⸗ neum:maxime cum ira furit per motuʒ. Hic in antris ſuꝑ tyberim cõmoꝛat᷑:⁊ inuadit ſu⸗ bito thauroꝛũ ⁊ vaccarum greges ꝑ caudas tres vel quattuoꝛ ꝓppᷣhendens:⁊ vi ſue foꝛtis⸗ Fapitulum.xxvſ. tudini s in antrum oceulte trabens greſſure trogradoneſcilicʒ de facili poſſit ĩueſtigari. Nec ſolũ aĩalibo eſt inſeſtus:ſed bubonigra- uiſſime inſidiat᷑:cũ tñ ipᷣm hoĩem plurimũ ti- meat. Si querit᷑quõ de aĩalis oꝛe flma poſ ſit euomi tam efficax: vt ꝓxime ↄtrectata ali as ↄtracta cõburat:⁊ nõ ipᷣm coꝛpus aĩalis flãma tal i abſumat᷑. Reſponderi poteſt:quia cum anbhelitus adhuc in viſceriba aalis per membꝛa varia late diffuſus eſt tepidũ vſq;. quo nõ exuberat᷑ in flmas. Sed eructuatꝰ cõtinuat᷑ ac multiplicat᷑ in obiectum aliquod coꝛpus.virtutemq; recipit cõburẽdiſicut vi demus ꝑ mediũ berillilumẽ ſolis multiplica reradios.⁊ in ſummo mucronis acumie raz⸗ dioꝛum ignis virtutem in ſubiectã materiaʒ ſuſcipere. Ignemq; effici violentũ.buic aĩia⸗ li ſimilia fuerunt illa de qͥbus in libꝛo Sage entie legit᷑:q ignis ex oꝛe ſuo ſpirabant. De cacco dicit Uirgilius.viij.lib.eneidos.Se mihominis facies huic monſtro VNulcanus erat pater illius atros oꝛe fomens ignes ma gna ſe mol e ferebat.terribiles oculos vilo⸗ ſaq; ſetis pectoꝛa ſenuferi.huius caccimens effera quattuoꝛ a ſtabulis pꝛeſtanti coꝛpoꝛe thauros auertit.totidem foꝛma ſuperante iu uencas:atq; hos ne qua foꝛent pedibusveſti ſq; viarum: indicijs raptos ſaxo occulta⸗ bat opaco Hunc caccumpꝛopter furata ſibi pecoꝛa Hercules interfecit: vt ibi Virgili/ us in longumpꝛoſequitur. Sin tectis:cauda in ſpeluncamtractos ver⸗ i. De Fnimalibus Aimelus. Ex libꝛo denarep. Came c lus eſt anĩal defoꝛme:gibboſum:ba bens collum longũ:crura poplexa: tentũ inceſſuʒ.ꝛ dũ graditur nunq; pedes at terit: immundũ aĩal ᷣm legem. qm vngulam quidẽ habet:ſed nõ diuidit eã.Eum auũt one randi ſunt:paululũ ſuꝑ genua pꝑcutiuntur: qquas puras reſugiunt:lutulentas bibunt: lus nutrit:⁊ ecõtrario irati cameli ſtrident hoꝛnibiliter. Dis etiam rabies accidit ⁊ po⸗ dagro de qͥbus facilime moꝛiunt᷑. Hõ autem vngulas eijciũt. Sed vehemẽtiſſimo dolo⸗ re graunant᷑ quãdo duras et laboꝛioſas vias incedũt.HNõ enim in pediba habet de foꝛti co rio ſotulares.Oꝛdeum cito tranſglutientes reſeruant:vt rurſum ruminando tota nocte mãducent.Alij compatiẽtes abſtineant:illi q̃ recti cameli dicuntur:vnum tm̃ habet in doꝛſo gibbum. Eſt autem ⁊ aliud genus eo⸗ rum quos dꝛomedarios vocãt curſu mirabi li vigentes ⁊ bina tubera in doꝛſo habentes Areſtotiles.Cameli ſunt ſicut animalia coꝛ nuta:quia ventres eius ſunt ſicut habentiuʒ coꝛnua.et quia cibus illius ſpinoſus eſt:ne⸗ ceſſario ſuit eius lingua carnoſa pꝛopter du⸗ riciem palati. Hatura ergo vtitur palato ſi⸗ cut parte dent ium terreſtri.Camelus nõ ha bet fel diſtinctum:ſed venas paruas in qͥbꝰ eſt fel.¶ Solinus.Cameloꝛũ femine ad bel⸗ ia pꝛeparant᷑ putantq; validioꝛes eas fieri.ſi caſtratiõe a coitibus arceantur. Camele cũ homiĩes eis vtunt᷑ adpꝛeliandum:caſtrãtur: quia tũc nõ impinguatur.In locis quidẽ al⸗ tiſſimis habitãtes:tria milia cameloꝛum ha bent homies currẽtium velocius q; equus: “ et hoc nõ accidit eis niſiꝓpter amplitudineʒ poaſſus.¶ Vegetius de re militari libꝛo ter⸗ Cio.Camelos apud veteres aliquãtule nati⸗ ones in aciem pꝛoduxerũt. Sed hoc genus gnimalium arenis quidẽ tolerabile ſic aptũ. nam conſuſas etiam in puluere vento vias: abſq; erroꝛe dirigere memoꝛatur.Ceterũ pꝛe ter nouitatem hoc ſi vti videat᷑ inefficax bel lo eſt. Item cameloꝝ mares habent virgas ad poſterioꝛem partem vnde auerſi coeunt. Sunt autem virge neruoſe ac dure vnde ex eis arcuũ coꝛde fiunt.Coitus tempoꝛe ſoli⸗ tudines aut ſecreta petũt. Item. Camelus eſt valde malus tempoꝛe coitus.Et ſi quod “ aial vel homo tꝑe hoc appꝛopinquauerit ad eũ ledit ipᷣm.Coit aũt poſt trienniũ.tempoꝛe luxurie ſolitariꝰ eſt cũ femina ferus ac ſilue⸗ N- ..——. — — — — ⁊. ſtatim ad onera flexis ceruicibo inclinãtur ⁊ hoc gratia nutrimenti.O mne eni elemen⸗ tum quãtum plus cõmixtum eſt alijs:tanto ſtris et coeundo ꝑ totam dies equitat. Sed cum alias luxurioſus ſit:erga matrem conti nens eſt. vnde in quadã ciuitate cooperieba tur camele caput:vt eius pullus ſuper eã ſal⸗ taret.qui cooperto matris capite ſuper eam ſaltauit:⁊ cooperimẽto ſublato matrẽ agno ſcens.turpitudinis oꝑe quod ceperat inter⸗ cepto:deſeenditq; ipſum ingeniatoꝛem moꝛ dens interfecit.Camela pꝛegnans eſt per an num:poſt partũ quoq; quieſcit a coitu ꝑ an⸗ num vnum tm filiũ facit ſicut elephas equꝰ et omne anĩal habens ſoleas. Cameli viuũt centum annis.Cameli patiuntur ſitim ꝑ qua triduum:et poſtea bibunt multum.huic ani⸗/ malinatura dedit magnitudineʒ coꝛpoꝛis in modum iumenti ſicut et elephanti.anim al quoq; cuius cibꝰ eſt ex materia lignea ⁊ ſpi⸗ noſa multos habet Vencrestetin do⸗ gene⸗ re eſt camelus.. 1 PHopprrationes HAuic enna.¶aro camelipꝛouocat vꝛinam Adeps qui eſt in gibbo cameliſuffumigatus confert emoꝛroidibus.cameli cerebꝛum ex⸗ ſiccatum:⁊ cum aceto bibitum cõfert epilẽ⸗ tie.ad idem valet eius ſanguis.¶ Quietiam ſiccatus ⁊ frixus retinet fluxum:cum vino uoq; bibitus ſagitte arinene nocumẽto cõ ert. poſt purgationem vero menſtruo:uʒ pe tatum inuat ad impꝛegnationem:⁊ cõſert pᷣ⸗/ uocationi matricis.i Idem.Lac camelarũ fetarum eſt ſubtile et valde aquoſum:nec fa⸗ cit opilationes (ſicut cetera)pꝛopter pauci⸗ tatem caſeitatis ⁊ abſterſionis aqueitatis il lius.¶ In ipᷣo ẽ ſalſedo: quia cameli diligũt acetoſum: ⁊ hoc eſt melius lac.Dicitur autẽ ꝙeſt vehementis tarditatis in ſtomacho et in ſuperioꝛiba ventris.Ex ipᷣo nõtimetur ſoꝛ dicies ſicut ex ceteris niſi raro. Vrina ca meli cõfert vydropiſi.Cõfert etiam vehemen ter fetoꝛi nariuʒ.Et aperit opilationes cola toꝛij cum virtute vehementi ablutione ex ea factacõfert furfuribus.i Dyaſco.Fimꝰ ca⸗ melinus albus cum melle truus et impoſitꝰ tumoꝛes repꝛimit:⁊ vulnera delicata ꝑmun dat.i¶ Haly. Sanguis cameli fricatus diſ⸗ ſinterie pꝛodeſt:⁊ ſolutione cronice potuiq; venenilac cameli pꝛodeſt:coꝛruptioni cõple xionis augetq; ventrem. Plinius. Ster⸗ cus cameli mundificat et deſtruit verrucaſ: abſcindit fluxum ſanguinis ex naribus: et quando bibitur cum medicinis epilentie cõ⸗ fert. ¶ Item reſoluit bothoꝛ⁊ vlcera:ſcrofu- las quoq; foꝛtitertcc. e. CE (WA,, AZmeleon. Iſidoꝛus.Cameleon non c bhabet vnũ coloꝛẽ:ſed diuerſa varie⸗ tate cõſperſus eſt:vt pardus huiꝰca meleontꝭ coꝛpuſculũ ad coloꝛes q̊s videt faz- cilima ↄuerſione variat᷑.cũ alioꝝ aaliũ non ſit ad ↄuerſionẽ facilis coꝛpulentia. Rudol/ phus ſuꝑ Qeuiticũ.Cameleon in infirmita⸗ te mãſuetũ eſſe ſe fingit:cũ alias ſit imanſue A tum aĩal. Bloſa ſuꝑ Leuiticũ. Cameleon eet natũ adderidenh:doloſummropar: inglun 12ẽ oſum:⁊ ideo ſᷣm legẽ immũdũ. Ambꝛo.Ca⸗ meleon diuerſas ſpecies coloꝛe vario fertur mẽtiri. Areſto.Cameleon eſt aĩal valde timo roſuʒ ꝓpter qð ĩ multos coloꝛes mutat᷑.Cau ſa vᷣo timoꝛis eiꝰ paucitas ẽ ſanguĩs ⁊ calo⸗ ris. vñ etiã valde macer eſt: vocat᷑ leo tere. buiꝰ facies eſt ſicut aĩalis ex poꝛco et ſymea cõpoſiti. Angulas hʒ ſiles vncis ſeu auium vngulis.Alteratio coloꝛis ſit qñ coꝛiũ eius inſufflat manet in cauernis ſicut lacertulus Soli. Cameleon ꝑ oẽm aſiam eſt plurimus. Aiĩal ſcʒ q̃drupes:facieqʒ; lacerte:niſi crura recta ⁊ longioꝛa ventri iũgerent᷑ plixa cau⸗ da:eadẽq; in vertiginẽtoꝛta.hamati vngues ſubtiliq; adoneitate. Inceſſus vero piger et idem fere qͥ teſtudinũ motus.Coꝛpꝰ aſperuʒ cute qualẽ ex cocodrillis depᷣhendimꝰ ſub⸗ ducti oculi ⁊ receſſo cõcauo introꝛſum rece⸗ pri:quos nunq; in taxione obnubit. Poperationes · Pli. Cameleon q̊ʒ multa in ſe fert hr̃e vti⸗ lua medicine.aput eius ⁊ guttur ſi roboꝛe⸗ Capuuium. xxI. Fräüctaus is lignis accendant᷑ imbꝛiũ ac tonitruñ con curſus facere democritꝰ narrat. ¶ Itẽ iecur in tegulis vſtum. Reliq̃ ad veneficia ꝑtinen tia qᷓ dicit: q;q; falſa eſtimates obmittemus pᷣterq; in riſu coagentiñ.¶ Oculo eiꝰ dexro ſi viuenti eruat᷑ albugines cũ lacte capꝛino tolluntur.lingua q; ad alligata pericula pu⸗ erperij.i¶ Eundẽ ſalutarẽ eſſe parturientibꝰ circa domũ.i¶ Coꝛ eius aduerſus quartanã eſt ꝓficuũ.lana nigra pꝛime tonuſre illigati. Pes pꝛioꝛ dexter in pelle:biene alligatus bꝛachio ſiniſtro:dicitur ꝓdeſſe ↄtra latroci-⸗ nia terroꝛeſq; nocturnos. Item dexteram mãmillamↄtra foꝛmidines panoꝛeſq;. ¶ Dz ⁊ pedem eius ſiniſtrũ in furno toꝛreri cũ hers ba eiuſdẽ noĩs addito vngento paſtillis faz ctis inde(ſi credimus)fertur boiem inuiſibi lem facere. ¶ Eius felle glaucomata ⁊ ſuffui — ones coꝛrigi creditur ꝓpꝛie tridui vnctione. creditur etiam eo lienibus inſtillato ſerpen⸗ tes ſeperari:⁊ ad alia multa. H Aujiꝓuelopardus. Iſido. Comelopar⸗ c dnus eſt dict:eo ꝙ cũ ſit vtpardus al deiers maculis ſuꝑaſꝑſus collo equo ſi milis:pedibo bubulis:capite tamẽ camelo ſi milis eſt. Hũc ethiopia gignit. ¶ Pli. li. viij. Cameleoꝝ aliq ſimilitudo ĩ duo trãſfert᷑ ani malia. Nabuna ſiquidẽ ethiopes vocant be ſtiã collo ſimilẽ equo:pedib⁊ crurib boui: capite camelo.albis maculis coloꝛẽ rutiluʒ diſtinguẽtibꝛ. Unde ⁊ camelopardulus ap⸗ pellata eſt. Nec pꝛimũ quidẽ dictatoꝛis ceſa ris cirſenſibus ludis rome viſa ẽ. Ex eo ſub Sd & e — —— — — — —ð/ ——— — — =sã=& ep — — —, (. — =S J — De Fnimalibus inde cernit aſpectu magis q; feritate conſpi cu Capitulum. xxx. Abpꝛeolus. Auicẽna. Capꝛeolus eſt cdial in india:ſimilis hinnulo ſiue cer Nloꝛũ filio:qͥ apud nos etiã nõ mutat V dentes. Et qñ eius dentes ſũt magni ſignãt vite diuturnitatẽ in eis:⁊ habet oculos acu Cos. Areſto.li.viij.Capꝛeoli ſilueſtres habẽt ſapientiã.qñ vulnerant᷑ querũt pulegiuʒ cer⸗ uinum ⁊ comedũt ipᷣm vt extrahãt ſagittas A coꝛpe ſi quein ipᷣis ſunt infixe ex velocita⸗ te motꝰ ⁊ aſſiduitate diſcurſus.Caro capꝛeo li a ſuꝑfluo humido exonerat᷑:⁊ eiꝰ caro tene rioꝛ ⁊ digeſtibilioꝛ efficit:⁊ ſapoꝛis ac odorꝭ eius grauitas amputat᷑. Idem Areſto. Pa⸗ ſtus gratia de locis altis ad altioꝛa tendit:⁊ inter herbas ſalubꝛes ⁊ noxias odoꝛe diju⸗ dicat ⁊ diſcernit. Ruminat cibos ⁊ vngulaʒ findit. Hon vngue nõ coꝛnu nõ dente:ſed ſo la velocitate fuge a canibo venatoꝝ infulſis ſe defendit. VUnde quãdo in campeſtribo ꝑſe quit᷑ ad montana ſugiens alta petit. In mon tibo indie ſunt quidaʒ capꝛeoli qui ab herbis gromaticis ⁊ odoꝛiferis paſcunt᷑ in quoꝛum vngnib ſunt quedam concauitates in quib humoꝛes quidam ad apoſtẽata colligũt᷑ que pꝛimo ad maturitatem ⁊ motũ ⁊ confricatio⸗ nẽ rũpũt᷑et a coꝛpe cũ piloſis follicul abſtra huntur:⁊ ſubſtãtia que infra pelliculã cõtine tur ſumme eſt odoꝛifera ⁊ ĩter aromatica ma xime pꝛecioſa in medicinis plurimũ vtilis ⁊ virtuoſa. Vt vult Dyaſ.? Platea.Et aliqui dicũt illud muſcum vulgariter appellareę. a. quapꝛopter ⁊ ouis fere nomẽ inuenit. — Capitulium. xxxſ. Aſtoꝛ eſt anialad modũ canis pon⸗ c tici.longum ſcilicet ⁊ gracile. dentes habet acutiſſimos:pellem delicataz ac nobilem.que quanto nigr ioꝛ eſt tanto pꝛe ciſioꝛ.coloꝛes in pilis habet velut daxꝰ:ſed pili ſubtiles ſunt ⁊ pulchꝛi.nõ poteſt diu ſu⸗ ſtinere vel ſubſiſtereniſi caudam in aqua te⸗ neat quam habet vtiq; piſcium caude ſimi⸗ lem:ſapoꝛemq; eius ⁊ ſpeciẽ. Unde⁊ a chꝛi⸗ ſtianis in ieiunio comeditur. pars enim cau gdeipſius edibilis eſt:reſiduum autem eiꝰ eſt caro. Ipſaq; cauda longitudinis cubitalis eſt pinguedinem multaʒ habens. Pedes au tem poſterioꝛes habet vt anſer. Anterioꝛes gqutem vt canis. Hec enim illi natura para⸗ uit:vt et poſterioꝛibusvelut auis in aquana taret.⁊ anterioꝛibo in terra ſicut quadrupes ambularet.¶ Ex libꝛo de naturis rerum. Ca ſtoꝛes vt dicit experiimẽtatoꝛ ĩ grege viuũt: et ſimul ad ſiuas pergunt.Lignaq; dentib gabſcindentes ad cauernas ſuas ea miro mo do referunt. Unum etiam ex caſtoꝛibus pꝛo vehiculo reſupinatum pedibus eleuatis in terram pꝛoijciunt.et inter crura eius abſci⸗ ſa artificioſe componunt.et ſic eum trahen⸗ tes cauda ad pꝛopꝛia tecta deducunt.verum iniuriam talem non faciunt his:qui inter il⸗ los educati ſunt.ſed illis qui de alienis par⸗ tibus ad ſe venerũt. Hos enĩ in ſeruuutẽ ſub certa cuſtodia redigunt.i¶ Alioꝝ tamen opi⸗- nio eſt:ꝙ hoc illis faciãt qui ſenectute labo⸗ ribuſq; cõfectidentes obiuſos habent.? qui Tractatus ligna ſecarenõ valent. Tales eni ĩ ſeruitutẽ redactos ꝑ abſumptionẽ piloꝛũ in doꝛſo ve⸗ natoꝛes agnoſcunt:eoſq; pietate cõmotii⸗ leſos abire pmittũt. In duplices aũt vſus li gna ſectahabent. Nam ⁊ coꝛicẽ comedunt: 2 ex lignis habitacula valde artiſcioſa faci unt. Amaris quidẽ arboꝝ folijs et coꝛticibꝰ caſtoꝛ ꝓ ſummis delicijs veſcit᷑. vnde ⁊ tota eius caro:⁊ ſi bono tamen amaro odoꝛeper ſunditur.i Phiſio.Caſtoꝛcũ eum venatoꝛꝓ ſequit᷑ abſciſos teſticulos ante faciẽ eiꝰ ꝓij⸗ cit. ⁊ venatoꝛ habens qð ab eo cupiebat vl⸗ tra nõ ſequit᷑. Si aũt alius venatoꝛ eũ ſequa tur: erigit ſe ⁊ oſtendit virilia ſe nõ habere:et ſic euadit. Eſt aũt aial mãſuetũ nimis.¶ Ex li de na. reꝝ. Hniꝰ aĩalis venatio fit hocmo do. Canis ad hoc inſtructus in aquã pꝛoijeſ tur:qui ad foꝛamen manſionis illius ꝑpueni⸗ ens ingreditur.nec cedit caſtoꝛ moꝛſibꝰ do⸗ nec a venatoꝛibus artificioſa illa manſio re⸗ fringatur ⁊c. HBHyperationes Plateariꝰ. Caſtoꝛis teſticuli abſciſiĩ vm⸗ bꝛoſo loco ſuſpenſi deſiccant᷑: vt in vſum me dicinereſeruent:? dicumt caſtoꝛeũ.¶ Bonuʒ auũt caſtoꝛeũ:id eſt nõ ſophiſticatũ: habet ſa⸗ poꝛem mediocriter acutũ.Glutinoſum eſt et ſapoꝛem habet multũ hoꝛribilem neruos in⸗ tricatos ⁊ pelliculis adherentes ꝑ ãnos ſex in magna eſt quanto recentius. In medicinis ponitur abiecta pellicula exterioꝛi. Qirtutem habet diſſoluendi attrahendi ⁊ maxime neruoſa lo efficacia ſeruari poteſt. Meliꝰ tñ ca cõfoꝛtandi.i¶ Cõtra epilentiã ⁊ alias fri⸗ . . . gidas paſſiones capitis datur caſtoꝛeum ců ſucco rute in potu vel decoctionis eiꝰ vinũ. ¶ Contra par aliſim lingue puluis eiꝰ ſub lin gua ponit donec ꝑ ſe reſoluat᷑ ⁊ conſumatur ¶ Contra paraliſim totiꝰ coꝛꝑis dat᷑ vinum decoctionis eius ⁊ fute ⁊ ſaluie.i¶. ontrali targiã ꝓuocatur ſternutatio ex caſtoꝛeo:ce⸗ rebꝛũ cõmouet ⁊ ↄſoꝛtat.¶ Dyaſ.Caſtoꝛeuʒ teſticuli ſunt aĩalis:qð caſtoꝛ ðꝛ.⁊ ſepe aqua⸗ ticã.ſepe vero terrenã ſuſtinet vitã. ¶ Opti⸗ mũ eſt ponticũ ꝙ ſi interius cereuʒ ⁊ obſtru⸗ ſum mẽbꝛanulis naturalibo.quidã autẽ teſti⸗ culos adulterãtes immittũt veſicis cum ar moniaci gutta ſanguine caſtoꝛis cõſperſa. ¶ Eligẽdi ſunt ergo qͥ iuncti ſunt ex vna ra⸗ dice ſibi coherẽtes.pleni inſcidi fragiles.ipᷣiſ folliculis ſe tractius ſeparãtes. ¶ Ealefacit qũt caſtoꝛeũ ⁊ deſiccat? attenuat. Ilis ergo gqui ex plenitudine ſpaſmũ patiuntur aut tre moꝛẽ neruoꝝ vtiliſſimum eſt. Quib auũt hoc contĩgit ex inanitate vel ſiccitate ↄtrarium VUitia q; pulmonis emẽdat.Et humidum frigidi cerebꝛi humoꝛẽ cũ pulegio.Eũ vino bibitũ inflationes tollit.¶ Loꝛtioniba mede tur. potiones venenatas nocere nõ ſinit. Li targicis ſingulare pꝛeſidiũ eſt.¶ Tremoꝛi? cõtractionibo ⁊ omibaneruoꝝ cauſis delitũ ⁊ vnctum medetur.¶ Virtus eni ei terman⸗ tica eſt ⁊ recoꝛpoꝛatiua mixtũ malacinatib⸗ ⁊ acopis paraliticis ſeu ſciaticis ⁊ his ſimi⸗ libo ſubuenit.i¶ Auicẽna.Caſtoꝛeũ ofert obli uioni ⁊ litargie cũ aceto ⁊ oleo roſaceo ſin⸗ ditatiq; frigide ac ventoſitati in aure diſſolu tum in oleo nardino.¶ Attractio ꝑ nares ex fumigatione ipſiꝰ confert apoſtematibo pul-⸗ monis ⁊ infirmitatibo eiꝰ. Nibitur cũ aceto ꝓpter ſingultũ ⁊ facit ſitim.¶ Delet doloꝛem ventris pungitiuum cũ aceto bibitum.ven/ toſit atẽ reſoluit. Denſtrua ꝓuocat.Secũ⸗ dinam ⁊ fetũ extrahit.¶ Confert moꝛſui par uoꝛum venenatoꝛum.⁊ quod ex eo declinat ad nigredinem eſt venenum. Ita ꝙ interficit quandoq; in vna die.i¶ Yel caſtoꝛiſad multa vtile eſt. Eius quoq; coagulum ſedat moꝛbũ caducum. a A& Capiulum. xxxij. Haqma. Albertus in li.de na. qanima c lium. hama eſt beſtia alio nomine rufinus dicta in ethiopia. Eſt autezʒ ad modũ lupi in figura maculis albis vt par dus per totuʒ eiberto:lu apta:eo q diſ⸗ cipline multum conuenit cumnatura canis. perceptibilis. Et in boc A „% d $ R 1WM ‚— Dr Fnimalibus Capitulum. xxxiij. Alopus.Albertus in li.de na.auĩ a. C Cbalopus ðᷣʒ eſſe aĩal iuxta eufrat en habitãs.⁊ de eufrate ꝓpter aq̃ frigi ditatẽ bibẽs.Aſtutũ ⁊ velox eẽ ðꝛ. Ita vt ve natoꝛ ſibi appꝛopinqre nõ poſſit. Coꝛnua ge ſtat lõga ſerre modũ pᷣtẽdẽtia.qͥbo⁊ ar boꝛes deijcere ð. ſʒ vᷣgulta añ repulſũ coꝛnuũ ſuoꝝ tendẽtia frãgere nõ põt.Licʒ ad boc ſepe ni tatur.⁊ ideo in eis frequẽter inuolutis coꝛni bus cum captum tenetin dentibus ſtridet. audito ſtridoꝛe a venatoꝛe capitur. ——— Capitulum. xxxiiij. Eiuus.Ex li. de na.reꝝ.Ceruus eſt c ⁊ial velocitate mirabili fronteʒ hñs . ramoſis coꝛnib aſperatã. Quoꝛinn creatio fit ſi biennis fuerit:tunc vſq; ad ſex annosꝓ etate ramos augẽt.deinde numero ſioꝛa fierinõ pñt ſed maioꝛa.Solũ hoc aĩal coꝛnua mutat:⁊ ſupꝛa modũ gloꝛiatur.habet vnũ vermen in capite qͥ eum vere vexat aſſi⸗ due. Sed ⁊ om̃e anĩal ⁊ iße homo vermẽ ba bet ſub lingua. ¶ Areſto. Ceruus eſt aĩal ſa⸗ piens.de quo et iã opinant᷑ ꝙ ĩter aĩalia qua⸗ drupedia diſcretius ſi gaem. eruꝰ eſt aĩal timidum:coꝛnua quidẽ bñs ⁊ fiſſurã invngu lis.dentes eius declinant ad inferius.habet qquattuoꝛ dentes in vna porte oꝛis:⁊ ĩ alia q̃t tuoꝛ per quos molit.habet etiam duos mag/ nos alios:qui ſunt in maſculo maioꝛes:et in femina mino:es. Vox maſculigroſſioꝛ eſt et Alt ioꝛ q́; femine. Maſculusvociferatur mul tum tempoꝛe coitus:et ſemina quandoq; ti⸗ met. Ceruus itaq; (ſicut ⁊ cetera magni coꝛ⸗ dis aĩalia) timidus ẽ:vocẽ vulpiũ timet. In ſibilo autẽ ⁊ cantu delectat᷑.Itaq; ſibilanteʒ ⁊ can tantẽ ſequit᷑:⁊ alius eum occidit. VUn⸗ de cũ aures erectas habʒ inſidias ſubſequẽ⸗ tis aduertit.Poſtq; vero dimiſerit: non ad⸗ uertit.¶ Item. Ceruipugnant:⁊ victus obe dit victoꝛi o bedientia foꝛti. Cum autem im⸗ pꝛegnat᷑ ceruꝰ latet ꝓpter venatoꝛes. Inteſti⸗ na cerui valde fetida ſunt.vnde nõ comedun tur a canibo: niſi ſint valde famelici. ¶ Phiſi⸗ ologus.C eruus vbi ſerpentẽ agnonerit eſſe et os ſuũ aqua effunditq; in foꝛamẽ.de⸗ — inde cum qnodã oꝛis ſui ſpiramine ſerpẽtes foꝛas attrahit:⁊ pediboſuis ↄculcans ipſuʒ interficit.Cei uoꝛum autẽ duo ſunt genera. Vnũ qð vt inuenerit ſerpentẽ in cauernavbi latit at: flatũ immitiit vt exeat.⁊ egredientis collũ ꝑcutiens hinc ⁊ inde occidit eũ ⁊ deuo rat. Poſtea vero ꝓpter timoꝛẽ ad aquas pu⸗ riſſimas currit ac venenũ euomit. Sed iter hunc tumoꝛem pilos mutat ⁊ coꝛnua abijcit. Aliud eſt genꝰ qð ſi ſerpenteʒ inuenerit occi⸗ dit:⁊ poſt victoꝛiã ad montẽ vbi pabulũ iue niat tendit. Ambꝛo.Ceruus cũ nondũ habzʒ coꝛnua:tñ fronte pᷣludit:⁊ ea que nõdũ exper tus eſt tela minat. Ceruus qñ egrotat: ramu ſculos olee comedit:⁊ ſanꝰ fit.i¶ Areſto.er mus (vt dictũ eſt) maſculus vociferat᷑ mul⸗ tum tꝑe coitus.Cerua non poteſt coitũ pati pꝓpter duriciem virge maris:recipit aũt fugi endo.Cerua paritura pꝛius dꝛagonteã come dit.cum vero parit ſubito comedit ſecundi⸗ nam fetuum anteq; cadit ad terram. ⁊ eſt eiꝰ ſecundina venenunm. UOR 8 K — 1 Plateariꝰ. In coꝛde cerui r os in ſiniſtra parte:in qua eſt quedã cõcauis tas.ad quẽ ſplen habet reſpiraculum ⁊ emit⸗ tit ſuꝑfluitatem.que ibi ꝓpꝛia ſiccitate in ſubz ſtant iam mutatur oſſuoſam. Alud eſt de ſan guine coꝛdis ſubꝛufum.habet virtuteʒ depua Pbperationes ¶ Phiſiologus. Ceruoꝝ lachꝛyme collecte? oſſa inuenta in coꝛde ipoꝛuʒ aptaſunt potui coꝛdis pulſu laboꝛantibus. .„ randi fumum melancolicum. Datur ⁊ cõtra cardias ⁊ ſincopim⁊ cõtra emoꝛroides. ¶¶ Eſculapius. Si qͥs in co⸗ rio cerui voluitur:ſerpentes nõ timet. Me⸗ qulla quoq; ceruidoloꝛes ſeat. Halyv.Coagulum cerui ↄtrapotũ cicute ? fungo:uʒ eſum pꝛodeſt. Vrina cerui ſplenis doloꝛem adiuuat. Nentoſitati ſtomachi et inteſtinoꝛum pꝛodeſt. Auribus inſtillata me getur earum vlceribus. ¶Auicẽna in. iij. canone. Extremitates caude cerui venenuʒ eſt. ?⁊ ipſam bibẽti accidit anguſtia vehemẽs ſincopis ⁊ moꝛs.Sed cura eius eſt vt euo mar cum butiro ⁊ aneto.deinde in potu den tur auillane ⁊ fiſtici confecta ſimul. ¶ Plinius libꝛo.xxviij. Pulmo ceruinus cã gula ſubarefactus in fimo.deinde tuſus ex melle tuſſim ſanat.Coaguluʒ cerui aceto ſan guinem ſiſtit. Hinnuli vero coagulũ matris vtero execti:ſummis pᷣfertur remediis. ¶ Plinius dicit.Coꝛnu ceruivſtinidoꝛ comi cialem moꝛbum ſiue caducam depꝛehendit. Eiuſdem coꝛnu cinis illitus ex aceto vel ro⸗ ſaceo doloꝛem capitis ſelalt. ¶ Idem cinis dentes mobiles fricando vel colluẽdo cõfirmat:eoꝛũq; doloꝛes mitigat. Igem quoq; valet crudi coꝛnu farina. Itẽ inis pꝛedictus reumatiſmos ſanat:et ſan⸗ guis excreationes curat.¶ Tinearũ quoq; genera id eſt vermes pellit potatus. Regio moꝛbo pꝛodeſt potatus ex vin. Solinꝰ.Ex coꝛnibo aũt cerui dextrũ effi⸗ coacius eſt ad medelã. Actoꝛ.Ouia vero coꝛ nu dextrũ (vt dictũ eſt) ad medelam efficaci us eſt. Ideo dicit Plinius:ꝙ ceruus hoc bo no ſuo inuidens:homini coꝛnu dextrum ab⸗ ſcondit nequeat inueniri. Idẽ quoq; dicit li ber de natura reum. ¶ Areſtotiles vero dicit eum abſcõdere coꝛ⸗ nu ſiniſtrum tanq; in eo ſit aliquod inunamen tum. Capitulum. xxxu. reꝑitur quoddã Trattatus 1 . » Fruleus.Actoꝛl(vt aiũt Solinꝰ ſti Cc cius ſeboſus) Uermis ẽ mirabilis in gange fluuio abũdans. hzy eni bꝛa⸗ chia bina logitudis ſex oubitoꝝ:qͥ etiã ele bantẽ coꝛripit vndiſq; ſubmergit. Sed qm.· ic ᷣmis ingens ac mõſtruoſus ẽ ⁊ aq̃ticuꝰ Ideoq; inferiꝰ eü ĩter monſtra aq̃tica:vicʒ i tractatu de piſciba de illo pleniꝰ dicemus. Ecula.celidros et cenchꝛus. Iſido. c Cecula dicta ẽ eo ꝙꝑua ſit ⁊ non bʒ oochulos. Celidros ſlerpẽs eſtqͥ ⁊ cher ſidros qͥ ⁊ in terris et in aquis moꝛat᷑. Nam Tapitulum xrruſ. — —— —— — po M Con er ſlicl lecl ſe be ſ 1o nen nen ree es — —— — De Fnimalibus cerſigreci dicũt terrã ydros aquã. Hic terraʒ ꝑ quã gradi᷑ fumare facit.quã macer ſic deſcri bu. ſeu terga expirant ſpumãtia virus ſeu ter⸗ ra fumat.q̃ tether la bit anguis.Et Tucanus Tractiq; via fumarechelidri:ſemꝑ ãt directꝰ ambulat.nam ſitoꝛſerit ſe dũ currit ſtatim cre pat. Solinꝰ Calabꝛia chelidris frequẽtiſſima boumquoq; gignit. yſidoꝛus. Chenchꝛis ſer pens in flexuoſus eſt:qͥ ſemꝑ rectũ efficit iter. De quo Lucanus.Et ſemꝑ recto lapſurus li mite chenchꝛis. — LCLCLapitulum. xxzvij. Eraſtes. Exli. de na. re. Ceraſtes eſt c ſerpens octo coꝛnua in capite habẽs: S . ex qͥbo fieri ſolent manubꝛia cũltelloꝝ ad mẽſas imꝑatoꝝ.q; ſudoꝛe pꝛodunt venenũ appoſitũ. Solinꝰ. Ceraſtes dict? eſt eoq; ha⸗ beat coꝛnua arietum ſimilia. Cera ſtiem̃ greci coꝛnua vocant.ſunt aũt hinc quadrigemina coꝛnicula.quoꝝ oſtẽtatione veluteſca illiciẽs ſolicita aĩalia ꝑimit. Totũ em̃ coꝛpus arenis tegit.nec vllũ indiciũ ſibi pᷣbet mſiex illa par⸗ te q̃ͥ inuitatas aues vel aĩalia capit.eſt autem flexuoſus plꝰqᷓ; alij ſerpẽtes:ita vi ſpinam nõ habere videat᷑. Auiceñ.Coꝛnuta eſt genus ſerpentũ ſurdoꝝ.cuiꝰlõgitudo eſt ab vno cubi to vſq; adduos.⁊ ſupcaput eius ſunt due emi nentie:q̃ſi duo coꝛnua.Coloꝛ coꝛꝑis eiꝰ eſt ci⸗ nericius:⁊ venter eius ſicut ſquame ſicce du⸗ re que ſtrident ſuper terram cum ſtrepitu. Dẽ tes eius ſunt equales non recurui.plurimum manſio eius eſt in locis arenoſis. In locis qui dem moꝛſus eius ſentiuntur quaſi acus aut claui infixi in eis.Et dixerunt q; continuatur eius coꝛpoꝛi grauitas maxima.et eius labia in flant᷑ ⁊ accidunt ei vertigo ⁊ tenebꝛoſitas ocu loꝝ ⁊ deſtruitur ratio Hperationes. ¶ Cure autem eius appꝛopꝛiatur. vt ſemen ra⸗ phani cum vino in potu detur. Capitulum. xxxviij. Eophos ⁊ centrocota. Pliñ.li.viij.Ce cpphos echiopia mittit:quoꝝ pedes po⸗ ſtterioꝛes humanis pedibo⁊ cruribus ſunt ſimiles. Hocanimal romapoſtea nõ vi/ dit niſi ludis pompeij. Solinꝰ. Tempoꝛe dic tatoꝛis ceſaris monſtra rome viſa ſuntque ce⸗ phos dicunt᷑. Hoꝝ poſterioꝛes pedes crure ac veſtigio humanos mentiũtur arcus pꝛioꝛes hominũ manꝰ. ¶ Phiſio. Centrocota eſtque beſtias vniuerſas pᷣcedit huius coꝛpus aʒini: pectus ⁊ crura leonis ſimlitudinem habent. oꝛis hiatum vſq; ad aures vaſtum. imitat᷑ aũt hominis vocem. Pliniꝰ li. viij. Crocutas ethio pia inter alia monſtra generat.velut ex cane iu poq; concepios omnia dentibus frangentes pꝛotinuſq; deuoꝛata ventre ↄficientes. Idem in eodem. Hyene coitu leena ethiopica parit crocutam hominũ pecoꝛumq; voces ihntatu 1 4 Tractatus Acies ei perpetua in vtraq; oꝛis parte nullis gingiuis ↄtinuo denteq; neoccurſu contrario haberetur capſarũ modo includit᷑. Solinus. Crocuta nũq; aciem oꝛbiũ cõmouet ſed in ob tutum ſine intactione intendit.in oꝛe gingiua nulla:dens vnus atq; perpetuus. Capitulum. xxxix. Jrogrillus. Rudolpbꝰ ſuꝑ Leniticů Eirogrillus eſt aĩal ſpinoſuʒ ⁊ bericio oſflſidmile. Actoꝛ. Alibilegit᷑ ꝙ maius ſit hericio:ſpinoſum tamen. Ande patet ꝙ quidã falſo dixerũt:hũc eſſe cnniculũ.Alibi q̃; legit ꝙcirogrillus ipᷣe ſit hericius vel herinacius. a nimal videlicet poꝛcelli foꝛmã habens:ſʒ ſpi⸗ noſum.de quo plenius dicet᷑ inferiꝰ. AUnde in pſa lmo.xxxiij.vbi legitur innoſtra tranſiatio⸗ ne.petra refugiũ herinacijs.alia tranſlatio ha ber cirogrillis. Gloſa ſuꝑ ꝓuerbia Salomo⸗ nis.In pꝛouerbijs quoq; vbi iuxtatranſiatio nem noſtram legit.Qepuſculus plebis inua⸗ lida.qͥ collocat in petra cubile ſuum. Alij pꝛo lepuſculo habent cirogrillum.Et eſt aialnon minus bericio ſimile muri ⁊ vꝛſo.cnius in pa⸗ leſtina magna eſt copia In foueis ⁊ inpetraꝝ cauernis. Hinc et in pſalterio vbi dicimꝰ: Pe tra refugiũ herinacijs.Alij ponũt lepoꝛibus. Alij arogrillis. Sed quidam bic pꝛo lepuſcn lo hericium habent. Hieronimus em̃ verbum bebꝛeum ſapham interpꝛetatur.⁊ cirogrilluʒ et hericium et lepoꝛem Den ſuper Leuincũ Ciogrilum animal debile quidem: ſed rapax et moꝛtilerinn eſſe dicent. * Capitulum. gl. Icade.Vincentius in ſpecnlo na⸗ c turtrali viceſimo pꝛimo.Cicade ver⸗ mes ſunt quoꝛũ genera ſunt duo. ONuedam paruis locuſtis ſimiles ſunt.et he domos inhabitant.eaq; loca que egle calida ſunt.vbi ſcilicet ignium feruoꝛ eſt. Aliud vero genus acrum coloꝛe papilioni bus ſimile.ferturetiam ꝙearum genus eſt go nos cernos volantes dicimus.et hos experi⸗ mentatoꝛ ſupꝛa crabꝛones vocat.Cicade ha⸗ bent in pecioꝛe quoddam aculeatum.linguis ſimile:quo roꝛem lambunt. Ipſum vero pectꝰ fiſtuloſũ habent:ex bocdulcitercanunt. Ha⸗ res quidem canunt:femine ſilent ſupine coe⸗ unt. Oua candida ſed coꝛrupta. In terra ſe/⸗ ture locũ excauant:ibiq; pꝛolem faciunt. Am bꝛoſius. In exiguo cicadarum gutture dul⸗ cis eſt cantilena.quarum cantibus eſtu medio rinnpuntur arbuſta.eo ꝙ magis canoꝛe meri dianis caloꝛibus quo purioꝛem aerem ſpiritu attrabunt:eo cantus clarioꝛes reddũt.iyſi⸗ doꝛus.Eicade ex cuculoꝛum ſputo naſcũtur. hee in ytalia apud regmos mure ſunt nec vio qᷓ; alibi. Nam alibidulciter canunt.quarum cantibus medio eſtu arbuſta rumpũtur.¶ Pli nius libꝛo vndecimo. Cicade non naſcuntur in raritate arboꝛum. nec infrigidis aut vm⸗ beoſis nemoꝛibus.pennarum illis natura que apibus:ſed ꝓ coꝛpoꝛe amplioꝛꝛc. dit. In oꝛe nulla habens gingiuã ſed dentẽ ha bet. os vnum continuũ verecundat᷑ capſulis. Tante eſt virtutis vt om̃ia mox ↄtinuat.et de E 2 upo ? cane generaie diciu. — Ritetus.Alb.inli.de na.aĩaliũ. Cri⸗ c telrus aĩal eſt paruulum in terra habi iians capite vario:doꝛſo rubeo:ventre Een ahl candente.pilum adeo tenaciter pelli habens in = „ðufixum. ꝙ atius pars pellis de carne recedat qᷓ; ☛ WEA f pilus poſſit euelli de antro.etiam non extrahit᷑ de faciliniſi aqua feruenti.vel alia in antrum infuſa.Eꝑʒin hoc conuenit cum cuniculo: qͥa habet pilum fere ſicut cuniculus.et nõ habet gqures.ſed vias auditus ſicut auis. Solinus. Critetus eſt aĩial qdð nos hameſter vulgo voca mus.⁊ eſt aĩal moꝛdax valde ⁊ iracundum. Capitulum. xl. Irotrochea. Albertꝰin li.de na.aĩaliũ c inqt. Cirotrochea beſtia ẽ q̃ rechiona voces hominũ imitat᷑ oclos nũq; clau cC ctus eſt ꝙ colat vmbꝛas. vel ꝙ in lu⸗ tur. Nam lubꝛicinm dicitur quicqͥd labitur dũ autem ceruum fugit. leonem interficit. Phi⸗ ſiologus.Colu bꝛi pellis q̃ exuuur in oleo de⸗ cocta mire auriũ doloꝛeẽ mitigat.Actoꝛ: patet de colu bꝛo verum eſſe in ſpeciali:qð ſupᷣ dictũ eſt de genere ſerpentũ.videlicet ꝙ exuu ijs ſuis depoſitis ꝑ foꝛamen petre tranſiens ſenectutẽ ſuam deponi::ſed pus ieiunando carnes ſuas ſubtiliat.vt eideʒ tranſitui abilioꝛ fiat. Eſt au tem longus vt anguilla toꝛtuoſe incedens et fibilans. Tranſeuntibo inſidiatur. ⁊ moꝛdens lingua venenum infundit. VUnde ſcriptum eſt Fiat dan coluber in via. Et alibi. Qui diſſi⸗ Capitulum. xlij. pat lepem moꝛdebit eim coluber. 5 ODluber. yſidoꝛus. Coluber ab eo di⸗ biꝛꝛicos tractus.flexibusſinuoſis laba tenetur vt piſcis ſerpens. Ambꝛoſiꝰ.Coluber NG B Tractatus Pvperationes. ¶ Pliniꝰ li.xxx.dicit:qcontra rubeta venena auxiliat᷑ coluber viuens inagaug. ¶ Huius adipem aut fel ſecum babent.qui co codrillos venantur: eoſq; mire bis adiuuari teſtantur vdris a grecis vocatur coluber vi⸗ uens in aqua. „⸗ „„ ¶ Oyaſcoꝛides.Tunica colubꝛi in vino cocta doloꝛi medetur dentium. Eſt etiam oculoꝛum adiutoꝛium. Capitulum. xliih. Ocodrillus.yſidoꝛus li.xij. Coco⸗ c Alrillus animal eſt quadrupes ĩ ter is et in aquis valens.longitudine fere viginti cubitoꝝ:denti ⁊ vngui um in inanitate amarũ.tanta eſt ei duricia cu tis vt q;uis foꝛciũ lapidũ ictus in tergo recipi⸗ at:nihil omino curat.nocte in aquis:die inter⸗ . ra quieſcit.Oua in terra fouet q̃ ouis anſeris ſunt maioꝛa.maſculus ⁊ femina vices ſeruant hic quidam piſces ſerratam criſtam habentes tamen ventris deſiccantes mterimunt. Et di⸗ citurꝙ ſolus inter animalia ſuperioꝛem man⸗ dibulam mouet. Plinius libꝛo.viij. capᷣ.xxvi. Eocodrillus eſt aial nilum inhabitans ligue vſu inter anialia terreſtria caret.ſola ſuperioꝛi mandibula exiſtenti mobili moꝛſum impꝛimit venenoſum. Detes habet hoꝛribiles admodũ pectinis ſiue ſerre.⁊ cubitos admodum apꝛi. HNullũ aũt animal extam parua oꝛigine cre⸗/ ſcit in tam magnuʒ animalſicut cocodrillus. animal eſt valde guloſum ⁊ multum comedit. Vngde quando eſt ſatur iacet inxta littus ruc tans pꝛe repletione.ſuperuenit autẽ auis mo⸗ dica que dicitur apud eos Cuſpbillos. apud vtalos autem diciiur auium rex:⁊ volat ante os eius:quam aliquotiens a ſe repellens.tan dem fauces aperit aui ⁊ eam intrare permittit. et hec auicu la cum leuiter vnguibus ſcalpit et ei facit quendam pꝛuritum:in cuius dulcedine delectatus ſtatim obdoꝛmit. Auicula aũt cum ſentit eum doꝛmire ſtatim ulabitur in eiꝰven⸗ trem ⁊ quaſitelum ſtatim eum perfoꝛat et cox rodit. In ventre enim valde mollis eſt: ⁊ ideo a piſcibus ſpinas ⁊ criſtas pinnulas in doꝛſo habentibus de facili ſuperatur. Subdit Pli nius. Hec belua inſequitur fugientes ⁊ eis eſt terribilis.ſed fugaxeſt contra ſerpentes.ebetes autem habet oculos quãdiu eſt in aqna.ſed ex tra aquaʒ nimis a cute videt. In hieme ꝑ quat⸗ tuoꝛ menſes ſe abſcondit.ſed in vere exit.⁊ qᷓ; diu viuit ſemper creſcit. IJtem Plinius libꝛo octauo.capitulo viceſimoſexto. Cocodrillus ſiquendam inuenit hominem circa littus in⸗ terſicit eum ſipoteſt.et pꝛeterea ploꝛat ſuꝑ eum et po ſtea deuoꝛat ipſum. Item herbas liben⸗ ter comedit inter quas enidros ſerpens par⸗ uulus qui ei inimicatur caute ſe inuoluit.et dum cocodrillus herbas carpit ſerpentẽ tranſ glutit.qui intrans in ventrem eius omnia in terioꝛa carpit:et ſic interimit eum etoccidit:et ſicilleſus exit. I-em Plinius libꝛo duodecimo dicit ꝙ idẽ vermis inſidiatur cocodrillo quã⸗ do doꝛmit et tunc inuoluit ſe in luto et intrat per dentes eius. Solinus. Inſidiatur qni⸗ buſdam paruis auibus que generantur inter rbas nili que euolant pꝛopter caloꝛem ſolis et intrant ventrem cocodrilli.et comedũt ver⸗ mes ventris eius: et ſic purificatur belua a vermibus. Habet autem coꝛim valde durum quod vix gladio perfoꝛatur. Habitat in aqua tam de die q; de nocte.quia aqua calidioꝛ eſt de nocte q; de die. retinetenim radios ſolis:et ibi agitantur: ⁊ ſic fit calida ipſa aqua.et non habet linguam pꝛominentem ad vociferandũ ſed habet paruam linguam in parte inferioꝛi ſicut habent piſces ad gnſtum. vt dicit idem. Sollinus et etiam Areſtotilcs et Auicenna boc idem volunt. Pperationes. Plinius libꝛo.viij. dicit. defi mo cocodril⸗ li fu vnguentum vnde facies mulieruʒ ſophi ſticantur.vtſenes ⁊ rugoſe iuuencule per tem⸗ pus videntur q;diu viuunt. . 9 1 . 8 pbe — S ⏑ = = — B De Animalibus Capitulum. xlu. . Vniculus.pſidoꝛus.Cumiculi ſunt cgenus agreſtium animaliuʒ:ſic dicti quaſi caniculi:eoq; canum inda gatio ne capiantur:vel aſpeluncis excludant᷑. Pli⸗ nius libꝛo octauo. Lepoꝛum genera ſunt q̊s hiſpa ni cuniculos appellant. Varro ⁊ autoꝛ. Eſt a cu niculis ſuffoſum in hiſpania opidum cuniculi fecunditaeis in numere ſunt.famẽq; balearum inſulis populatis meſſibus afferũt. certumq; eſt ballearicos aduerſus eoꝛum pꝛo uentum auxiliũ militate aduio auguſto ꝑiſſe. Ex libꝛo de naturis rerum. Cuniculus eſt be/ ſtia lepoꝛe minoꝛ:coloꝛe et foꝛma pꝛope tamẽ ſimilis hec ĩ antroſa habitacula terram fodiẽs nocte vineta frugeſq; depaſcit.mane vero an⸗ trum ingrediens os eius equat terre puluere per intrinſecus.ne ſuperuenientes homines per diem eius habitaculum depꝛehendãt vbi⸗ cũq; habitant cuniculi multiplicantur nimis: quia ſepius in anno pariunt.Cunq; aliqui ex eis aliquid ulic aduerſi ſenſerint animal fugi unt. nec moꝛi ceteri ſocioꝝ iniuria dedignari: locum cum illis dimittunt. Hi auerſis poſte⸗ rioꝛibus coeunt.quoniam illis auerſum eſt mẽ bꝛum genitale. HPbperationes. yſaac. Cuniculus vim habetdiſſoluentem pꝛopꝛie etiam ſtomachum conſoꝛtat. ventrem diſſoluit. ¶ Arinam puocat. Atilius quoq;eis quiele phantico moꝛbo apparati ſunt. — — Capitulum. xluj. . Amma. Albertus in libꝛo de natu⸗ d ris animaliũ.Oamma beſtia eſt mag⸗ mntitudinis capꝛe.figureet pili ſicut ca nis:coꝛnua habens non ſquamoſa.ſed plana longa et acuta.Eſt autem curſu velox.vite pꝛo uida. Hec beſtia in ara bica vocatur adgaʒel. cuius caro frigida eſt et ſicca. Operationes. ¶ Idem Albertus. Stercus huius animalis creſcere facit capillos et melioꝛat eos pꝛepara tum inolo. ¶ Dicit etiam ꝙſi cũ eo vngatur virga virilis ⁊ ſic coeat cum vxoꝛe ſua ſempꝑdiliget eum. Si cum lingua deſiccata ſuffumigetur guttur in quo eſt ſanguiſuga cadet. B ¶ Calcaneus combuſtus impletus in conca⸗ uum fiſtule curat eam. ¶ Dicit etiam ꝙ ſi fel huius animalis ⁊ ſemen teſticuloꝝ vulpis ⁊ piper ⁊ ſemen eruce dequo libet equale acceptum ad pondus aurei ⁊ mel⸗ lis vncias duas.⁊ fiat ex eo electuarium ⁊ iᷣm teneat in lana quando mulier cum viro cõcu⸗ bit concipit maſculum.,.b ¶ Et notaſi fel exfemina concipitfeminam: ſi ex maſculo conapit maſculum. Capitulum. xluij. i; Capitulum. xlvif. Aumnla. Bartholomens in libꝛo de d pꝛopꝛietatibus rerum. Damula ſiue dDddaqma: ſicut ait Papias: capꝛea eſt gggreſtis. yſidoꝛꝰ libꝛo duodecimo Damula eſt vocata:eo q; de manu effugiat: ti midum enim eſt animal ⁊ imbelle ac imbecil⸗ le. vnde neſcit ſe defendere niſi fugiendo. Ha bent em̃ pꝛo armis abilitatem membꝛoꝝ:et ad fugam leuitatem. ¶ Unde dicit Marcianus. Dentetuetur aper:defendunt coꝛnua ceruuzʒ. Imbelles tamen quidem niſi pꝛeda ſumus. montuoſa loca ⁊ venenoſa.diligit gramina me dicinalia et aromatica. comedit ramuſculoꝛũ tirſos:⁊ extremitates carpit: quando eſt vul/ nerata dꝛagonteam comedit. et ſic de coꝛpoꝛe telum trahit. yſidoꝛus libꝛo qͥnto. Sanguis eius eſt me⸗ dicinalis ſᷣm Plinium libꝛo viceſimo ſexto. Heruos enim contractos remollit:⁊ articulo⸗ rum doloꝛem ſoluit:venenum diſcutit et ex⸗ pellit. ¶ Damulam odiunt ſerpentes ⁊ fugiunt:⁊ eiꝰ anbelitum ſuſtinere non poſſunt. Capitulum. xlviij. Tractatus Raco. Phiſiologꝰ. Dꝛaco ſupom̃e d ſerpẽtes maximꝰ:⁊ ſuꝑ om̃ia terre ani mantia. Qui qñq; ſuꝑ aerem fertur ipſum cõcitando ac vehementer impellendo. yſidoꝛꝰ.Dꝛaco maioꝛ eſt cũctoꝝ animantiũ ſuꝑ terrã. Hunc Breci dꝛacontam vocant. Eſt dAũt criſtatus oꝛeparuo:⁊ artis fiſtulis:pquas ſpiritü trahit ⁊ linguã exerit. Gignitur autem in Ethiopia ⁊ in India.¶ Ex li.de na.rerum Dꝛaconis manſio frequenter eſt in ſpeluncis ꝓpter eſtũ naturalem ſuicoꝛppꝛis ⁊ ꝓpter accio dentalem ſolis.q maximus eſt in partibo oꝛien tis. Raro em inuenitur hoc animal niſi in cali dioꝛibo partibo oꝛbis. Itaq; libenter etiam in rupe lapidea ſpelũcam ſoꝛtitur. Circa turrim Babel. in deſertis illiꝰ antique Babilonis ac ruinis eius maximidꝛacones habitare di⸗ cunt᷑.quoꝝ vox acrugitꝰ homines terret.Ad vigintiquinq; chbitos ⁊ amplius creſcens ſe⸗ pius eualeſcit.Ad ſeniũ autẽ ⁊ debitã magni⸗ tudinem veniens ſinecibo temꝑe multo viuit. At vbico mederit nõ de facili ſatiat. In abiſſis terre(ſicut dicit Auguſtinus)aliqñ dꝛaco mo⸗ ratur.Etcum in aere ſenut humiditatẽ egredi tur ⁊ ſuꝑ aera fertur.magnis alarum remigijs gerem concitans ⁊ impellens. Alis quidem pellicea volu bilitate extantibo:⁊ ſ̃m coꝛꝑis ſui magnitudinem late diffuſis:vbicũq; moꝛatur gerem inſicit.¶ Pliniꝰ libꝛo.xxvi. India dꝛa⸗ cones habet ⁊ elephantes perpetua diſcoꝛdia bellãtes:tante magnitudinis vt facili circum/ plexu elephantes ambiant:noxioq; nodo per ſtringant.ꝗ Ambꝛoſius. Deaco elephantẽ li⸗ — —— — — — — -——— — — — oo — säs A d 8 De Fnimalibus gat:cnius ruina moꝛs victoꝛis eſt.⁊ inde ſũme in vruũq; certat᷑. Ille vt pedẽ alliget:in q̊̃ caſus yvicti ſibi nocere nõ poſſit.¶ Pliniꝰ li. x. Aqui⸗ le q́; ſats eſt pugna cũ dꝛacone:multoq; magꝭ anceps etiã ſi ĩ aere.Ariſtoteles. Aultur etiã ⁊ dꝛaco pᷣliantur:qꝛ comedunt aĩalia.yſidoꝛꝰ Draco vim in cauda nõ in dentibo habet.⁊ ver bere potius q; ictu nocet. Ariſtoteles in libꝛo de aialibo. Eſt in terra ethiopie dꝛaco exq̃ tyrꝰ generat᷑:⁊ ex illo enthichon accipit᷑. Cõtra qð nõ eſt remediũ.O mniũq; aĩaliũ venenũ ha⸗ bentiũ moꝛſus eſt valde malus.maximeq; ſi ſe comedãt ad inuicem.ſic comedit dꝛaco ſcoꝛpio⸗ nem. ¶ Item de ꝓpꝛietatiboelementoꝝ. In die bus Philippi regis via in montearmenie fuit. de qua rex interrogauit Cur ſuꝑ illam nullus tranſiret qͥn moꝛtuus caderet:¶ Socrates ſpeculũ de calibe ↄtra illũ poſuit:in quo duos deacones magnos vidit:qͥ aperuerũt os ſuum 2 egrediebatur coꝛrumpens aerem ſumus ex oꝛificijs eoꝝ. Rex vᷣo pcepit ad montẽ illũ exiri ⁊ ipſos interſici:ſicq; ſaluatus eſt locus ille. Narrat Petrus damianus de quodã agri⸗ cola:qͥ quadam die valde mane ſurrexit:et vi⸗ dit dꝛaco nem enoꝛmis magnitudinis:lignuz putauit.eſſuſq; ſuꝑ eũ vt requieſceret:ſedu⸗ q¶; mox indignata beſtia deglutiuit. ¶ Solinus.Dꝛaconũ excerebꝛis excidit᷑:dꝛa⸗ contias lapis:ſed lapis nõ eſt niſi detrahat᷑ vi⸗/ uentibo. NHam ſi obeat pꝛius cũ anima ſimul euaneſcit duricies ſoluta. ¶ Phiſiologus. Graminiboquidem medica⸗ tis dꝛacones doꝛmire coguntur.ſicq; lapis ac quiritur.cuius vſu reges oꝛientales pꝛecipue gloꝛiantur. D¶ Oꝛaconem adipũ fugiunt venenata:ne ipſe dꝛaco habet veneng. ¶ Draconis capite pꝛoſperam et foꝛtunatam domũ pꝛomittunt facere. Ex libᷣ.de na.reꝝ.Tingua eius ⁊ fel in vno decocta remedio ſunt his qii vexant᷑ abincu/ ti: natura tñ ercelletioꝛes ſunt omnibo beſtijs bis:eoꝝcoꝛꝑib ex hoc inunctis. Dꝛaconis caro vitrei coloꝛ eſt:ac veſcentes ula refrigerat. Hinc eſt ethiopes in feruida plaga manẽtes dꝛaconis carne libẽter veſcunt adeo q; auaricie ſitꝭ in immẽſum creuit:vt in⸗ ſtitoꝛes q buſdã carminibodꝛaconẽ ad tꝑs mã⸗ ſuetũ reddãt:eiuſq; tergo inſidẽtes:freno ipᷣm regãt vſq; dũ in ethiopiã ꝑnenian Actoꝛ. Danguinem dꝛaconis quo phiſici vtuntur in medicinis ainne gummicuiuſdam arboꝛis ſic dictum ꝓpter ſanguinis ſimiluudi⸗ nem vere deaconis. H Capitulum. xlix. dNd Raconcopedes. Exli. na. re. Dꝛacon copedes ſerpẽtes ſunt magni ⁊ potẽtes Facies virgineas habẽtes hũanis ſiles.indꝛa conũ coꝛpꝰ deſinẽtes.Credibile eſt huiꝰgenerz illlũ fuiſſe ꝑ quẽ diabolꝰ Euam decepit:q;(ſicut dicit Beda)virgineũ vultũ ha buit. Huic etiã dyabolꝰ ſe ↄiungẽs vel applicans vt conſimuli foꝛma mulierẽ alliceret:ſaciẽ ei m̃ oſtẽdit ⁊ reez liquã ꝑtem coꝛpis arboꝝ frondibooccultauit. ¶ Auguſtin?ſuꝑ Geñ.Dicit᷑ aũt ſerpẽs ille cal lidiſſimꝰ fuiſſe. Vel ſᷣm alios ſapientiſſimus. Nõ pꝛie ſiẽ in bono ſolet accipi ſapia dei:vel an geli:vel aĩe rõnalis.ſʒ tranſlatiue.ſic apes vel foꝛmicas dicimus ſapiẽtes:ꝓpter oꝑa ſapiẽ tiã imitantia:qᷓ;uis ſerpens nõ aĩa rõnali:ſed ſpũ dya bolico q̊ͥ plenus erat poſſit ſapientiſſi⸗ mus dici. Mali em̃ angeli qᷓ;uis ſuꝑbia deiec⸗ ꝓpter eminentiã rõnis. Serpens em̃ nõ intel ligebat verba:nec rõnalis eſt ſacta. Oꝛenim verbis magoꝝ vel incantatoꝝ ſerpentes trahũ tur de latebꝛis dya bolica eſt vis. Qð ꝑmittit᷑ ad memoꝛiã illius pᷣmi facti.vt ſciat᷑:quia cum H̊ genere familiariter ſit eilocutus.Eſt autem ille ſerpens ſicut aſina Balaã:ſed ̊ fuit dyęa⸗ bolicũ:iliud angelicũ. Boni em̃⁊ mali angeli ſimiliter operantur. . Capitulum. l. T.ülj d Arus. Albĩli. de na. aĩaliũ. Dax?aĩal ẽ pidgue vald⁊ latũ ĩ doꝛſo.bꝛeuibo crurib⸗ multũ moꝛdax.pilo plꝰalbo qᷓ; nigro.ſʒ ĩ doꝛſo ples hʒ nigros.⁊ ĩ lateriboples albos.⁊ caput ĩ medio nigꝝ.⁊ ĩ lateribo hʒ albũ.⁊ qñ ẽ domeſti cũ mliũ ẽ luſiuũ.dicũt crura ſiniſtri laterꝭ bꝛe uioꝛa eẽ qᷓ; dexteri.⁊ h̊ ego nõ depᷣhẽdicũ tñ ſe⸗ piꝰ h̊ aial ↄſideraui.Et durũ bhʒ pilũ.⁊ ẽ ſpiſſe pellis.⁊ ẽ ad qᷓnutatẽ vulpis.Eteſt duoꝝ ge⸗ neꝝ.Dẽ aũt daxus caninꝰqͥ ĩ mita findit pedẽ ſiccanis.⁊ ðꝛ daxꝰ poꝛcinꝰqͥ in duo ſindit vn⸗ gulã ſiẽ poꝛcꝰ.ðꝛ ſcrabꝛoniba⁊ alijs ᷣmibo vi uit:qꝛ nõ eſt velorad venandũ. O perationes. Idẽ Albtꝰ. Axungia eiꝰvaletad renũ dolo⸗ res:⁊ ad multa aliaq̃ cauſa bꝛeuitatꝭ dimitto. B Dicũt etiã aliqͥ ꝙ moꝛſus aliqũ hʒ venenoſos Tracttatus Capitulum. lI. ypſa.yſið.Dypſa eſt genꝰ aſpidis.qui d latine ſitula ðꝛ.qꝛ queʒ momoꝛderit ſiti perit. Tante aũt exiguitatis eſſe ſertur vt dum calcat᷑ nõ videat᷑.dequo poeta. Signi ferũ iuuenẽ tyrrenis ſangumis aulum. Toꝛ⸗ ta caput retro dypiſas calcata momoꝛdit. Vix coloꝛ aut ſenſus dentiſq; fuit. Andromachus ODvyppſa cũ aliquẽ pungit inflãmat᷑ in eo calidi⸗ ditas valde ſuperſlua. Indeq; accidit eivebe⸗ mens ſitis ⁊ aduſtio inflãmata.nec bibere ceſ⸗ ſat aquã donec coꝛpus eius ſcindit᷑⁊ ſic moꝛit Auiceñ.Serpentis facientis ſitim ſᷣm q̊ſdaʒ longitudo eſt palmi vnius.⁊ ſuꝑ coꝛpus eius ſunt veſtigia nigraplurima. Caput ereſt par⸗ uum:et collum groſſum.a quo incipit creatu⸗ ra eius vſq; ad caudam ſubtilem. Hoberationes. Auicenna. Vt euacuaturaqua ꝓpter ſitim ex moꝛſu iſtius ſerpentis. Huius regimen poſt communia regiminũ eſt indeſinenter eum fa⸗ cere bibere oleum plurimumet euomere.dein⸗ de cliſteriſare cum bis queeducunt feces ⁊ bu miditates. 4 1. 11/ 1/11 7 —.— ☛ — Nrm r Capitulum. Iij. Romeda ⁊ Dammula:yſidoꝛꝰ. Dro / d meca genus eſt cameloꝛum minoꝛis gquidem ſtature: ſed velocioꝛis. vnde et nomen babet. Nam dꝛomos grece curſus —— — = = — —. — —R „ — — ð . —==èG 7 G ton loeg ſoe che Ohd& De Fnimalibus miliaria vno die pgere ſolet. qdᷣſcʒ aĩal ſiẽ bos ⁊ouis ⁊ camelꝰ ruminat.Dãmnla.vſi.Dam⸗ mula vocata eſt eo ꝙ de manu effugiat. timidũ aĩal ⁊ imbe lle. Unð Marcialis.Dentetimet aper:defe ndũt coꝛnua ceruũ.Et imbelles dã⸗ mequid niſi pꝛeda ſumus. Gloſa ſuꝑ Paral- Daãmula eſt aĩial mundũ:velox:ꝑſpicax. Anð ſcptum eſt. Eruere. quaſi damula de manu.⁊cc. ¶ Pliniꝰ. Damme raro manſueſcũt. cũ fere di ci iure nõ poſſint.Cũ plura nãq; ſunt nec pla⸗ cida.nec fera.ſʒ medie inter vtrũq; natine.vt in volucribo yrundines.apes in campo.in mari delphini. Idem in libꝛo vndecimo. Natura de dit coꝛnna dammis. Pboprrationes. ¶ Auiceñ. Damulecaro moꝛe emplaſtri pont ſuꝑ doloꝛes iũcturaꝝ.i¶ Eadeʒ cũ vino miſcet ⁊ bibit ꝓpter epilentiã vel ſoda.i¶ Itẽ exiccata cũ vino ĩ potu accepta ↄfert venenis.i¶ Haly. Virga dãmuli ſiccata trita ⁊ bibita:moꝛſui ſer pentũ ꝓdeſt. Idẽ facit⁊ vᷣga cerui. ”ssl . Capitulum. li. d Vran. Ex li.de na.re. Duran (vt dicit AAreſto.)eſt aial velox atq; foꝛtiſſimum qʒðᷣa venatoꝛibo inſecutũ cũ euadendideſpera . tio ne frangiceperit aſtucia naturali ſtercus in⸗ toꝛquet ↄtra canes inſequentes ſe.eoſq; retar⸗ dat putride digeſtionis odoꝛe.i¶ Actoꝛ foꝛtaſ⸗ ſis enã hoc noĩe videlicet duran vocat beſtia. que ſuperiꝰ iuxta eundẽ Areſtotilẽ bonnacon eſt appellata et ipſa eſt (vt videtſilueſtris vaci⸗ ca.de qua dicit Areſtotiles ꝙ habʒ coꝛn ua cõ tra ſe innicem inclinantia. Et ideo natura de⸗ dit ei aliud iuuamentum.videlicet eiectionem ſtercoꝛis in remotum.vt ab ipſo venatoꝛẽ de tineat:ne ad eam ꝓpe accedat.Hoc idem vult Albertus in libꝛo de naturis animalium. 5 1 . . 4 S V N N., . . = S — 2 „77 HW Capitulum. liiij. NODiuuus. In libꝛo de naturis rerum e Equi vniuerſis fere partibus oꝛ⸗ bis generantur. ſʒ illi pꝛecipui qui in ſcithia ⁊ capadocia.hij ad ſoni⸗ tum buccine gaudent.⁊ cõgreſſio niba gloꝛian tur. In equis pꝛecipue ⁊ om̃igenere iumento⸗ rum aures indicia animi ꝓferũt. In coloꝛib/ equoꝝ niger eſt optimus.ruffuſq; vel glauc? : albus etiã plerũq; bonus. Ceteri vero deterio res iudicant᷑.Areſtotiles.Equus ⁊ equa plus diligunt coitũ qᷓ; auimalia cetera.pꝛeter homi nem.Equa quoq; furit concupiſcentia coitus olofaciendo ſe inuicem oꝛe ad os ↄcupiſcentiã pꝛouocant. Maſculus ſupꝛa matrem ſuam non ſalit. VUnde equus aliquando matrem ſuppoſitam agnoſcens ſubiio fugit ſeq; pꝛeci⸗ piutauit. Coit autẽ equus duum vel triũ anno⸗ rum:ſed debile generat. Foꝛtis aũt eſt a quat⸗ tuoꝛ a nnis vſq; ad.xx.et foꝛtis eſt quouſq; ge⸗ nerat.Tota vita ſua coit.⁊ vſq; ad annos.xxx vel vſq; ad.xxxv.viuit. Equa vero vſq; ad. xl. Equus cumequa coit.co it etiaʒ impꝛegnata. dN OP,O 8 R „₰ — K operationes ſtercoꝛis aʒini. — Pliniꝰ l.xxviij. Sanguis equoꝝ ⁊ equaruʒ Trattatus Nullaq; femina poſt impꝛegnationeʒ recipit couũ.niſi mulier ⁊ equa.Eteſt equoꝝ coitꝰiu⸗ uenũ ante tempꝰ determinatũ ſi bonũ habue⸗ rint cibũ.Nõ eſt ledens coitus equoꝝ ſiccoit⸗ tauroꝝ. Partus equarũ melioꝛ eſt q; omniuʒ alioꝝ quadrupedũ. Apparetq; pᷣcpue in equa bus ⁊ vaccis menſtruum. Idem Ariſtoteles. Equus oculos ha bet diuerſi coloꝛis vnius ab altero. Nec eſt oculoꝝ varietas ſicut in hoĩbo ⁊ equis.Contra naturã etiã omniũ aĩaliuʒ eſt q; cũ ſeneſcit equus dentes eius albeſcũt. Iteʒ equꝰfelle caret. In coꝛde equi ⁊ vacce ſuntoſſa Ibis auis eſt que oditequum.et vocem eius imitando ſtupefacit ipſum:ac fugere cogit.et foꝛie interſicit. “ Bperationes. Dyaſcoꝛides. Equoꝝ ſanguis medicamini⸗ bus cauſticis admiſcetur. ¶ ac equinũ ventrẽ mollit ⁊ hoĩeʒ turbat. ¶ yimus caballinus crudus ⁊ combuſtꝰ ſan⸗ guinem abſtinet pꝛefluentem. ¶ Haly. Coagulũ eqͥ ſolutiõi cronice ꝓdeſt:⁊ inteſtinoꝛũ vlceribo. Fimus equoꝝ ſi vapoꝛet mulieri ſecundinã fetũq; moꝛtuũ educit. ¶ Euſculapius.E que lac bibitum matric la⸗ boꝛem ſedat.et caducos eijcit. =ð ¶ Caſeus eius ventrem repꝛimit: ⁊ toꝛſiones tollit coagulum eius cum vino pꝛopinatũ om nes do loꝛes ſelat. ð ¶ Stercus equi ſiccũ aſperſuʒ ſanguinẽ ſiſtit guribo inſtillatũ doloꝛem tollit. ¶ Auicenna in ſecũdo canone.Sanguis equi gduſtiuus eſt putrefactiuus.totiuſq; debilis digeſtionis:pᷣcipue qin groſſus eſt. . ¶ Lac equarũ ſicut ⁊ lac camelarũ partui vi/ cinarũ ſubtileeſt:aquoſum:⁊ ventrẽ lenit.coa⸗ gulum equi conueniens fluxui antiquo ⁊ vlce ribus viſcerum ac fluxui. ¶ Coꝛiũ pulliequi ſi aduratur⁊ lini ¶ Dicitur quoq; additiones illi que ſunt in genu equi trite ⁊ bibite cum aceto ſanant ſo/⸗ dam ⁊ epilentiam. Stercus etiam equi facit pᷣter qᷓ; virginũ vim habet ſtipticam:erodit:vl⸗ cerat: carne ac fimo equi in agro paſti vtun⸗ tur ad plagas. ”M ¶ Item fauilla fimi equini inueterati partum moꝛtuum eijcit. è Caoapitulum. lv. adurs aturexeo cum aqua ſuꝑ bothoꝛ infrigidat eas. Lephas.Areſto.Elephas eſt animal e manſuetuz qð cito domeſticat᷑.⁊ obe⸗ dientioꝛ atq; diſciplinantioꝛ eſt om̃ib⸗ animalibo.vnde inſtruitur etiam adoꝛare regẽ ⁊ in hoc om̃ibo melioꝛeſt animalibus. Ex lib. de naturis rerũ.Elephanti(teſte Caſſiodoꝛo) omniũ quadrupedum ſuperant intellectum. Vnde nõ dubitat elephas pꝛimo aſpectu ad⸗ oꝛare:quem cunctoꝛum intelligit rectoꝛeʒ eſſe. Cui ſi tyrannus apparet: inflexus permanet farinam ſunilem minutiſſimo pulueri ꝑmix⸗ tam:ſeꝑat optime.itaq forinã in paſſum col⸗ ligens nihil admittit depuluere.leſi vero dicũ tur offenſam ſeruare.longoq; temꝑe poſt in⸗ iurie vindictam reddere. Auicenna. Juuãtur homines in bugnaaclephantun femina ſicut maſculus.ſed coꝛpoꝛa feminarũ minoꝛa ſunt qᷓ; marium ⁊ cum hoc etiam audacie ſunt mi⸗ noꝛis.Elephas autem tante foꝛtitudinis eſt: vt cumſuis culmis pꝛoſternat magnos parie⸗ tes.⁊ cum ſua fronte magnas arboꝛes.Ex lib. de na. rerum. Elephanticoncupiſcentiam ſe⸗ tus in ſe nõ habent. Sed tempoꝛe quo volũt filios pꝛocreare.vadunt ad oꝛientem.vſq; in pꝛoximum paradiſi vbi inueniant mandrago ram. decuius fructu pꝛioꝛ guſtat femina.dein⸗ de maſculus eius ſuaſione.et tunc conueniũt: et concipit ſemina. Tempoꝛe vero partus in⸗ greditur aquam vſq; ad vbera.⁊ ibi parit ſu⸗ per aquam:pꝛopter dꝛaconem qui inſidiatur ei.Et ſi extra aqu am pareret:ſetum eius deuo raret. Maſculus quoq; non recedit ab ea dũ parit: pꝛop:er ſerpentem: qui inimicus eſt P . 1 1 D U 1 De Animalibus enpᷣ ſiẽ dꝛaco. Nã bußaſalis oſſa ⁊ pellis in q̊cũ q; loco incẽſa ſuerĩt ſtatim odoꝛ eoꝝ ſerpentes fugat.⁊ q̃dlibet venenoſũ non accedit.i yſið. Biẽnio autẽ fetus poꝛtãt nec amplr q; ſemel gignũt.nee plures ſʒ vnũ tm̃. VNiuũt ãt annis tricentꝭ.¶ Areſto.Elephas coit ĩ agreſti loco maxie ꝓpe fluuios. femina ſedet:mas equitat ſuꝑ illã. Femina poſt annũ decimũ vſq; ad qͥn decim coit. Masãt poſtqͥnquenniũ.⁊ hoc in vere. Vnicũ filiũ gignit ſiẽequꝰ⁊ camelus.Fe mina ꝑ duos annos unpꝛegnat᷑. Impꝛegnata q; a maſculo nõ tangit᷑om̃ino.⁊ poſt partũ ceſ⸗ ſat triennio.i¶Exli.de na.re.Elephanti caden tes ſingere nõ poſſunt.qm̃ oſſa ſolida ſine iũc⸗ turis habent. Unde etcrura tbiaſq; flectere nõ valeni:niſi in iuuentute.Crura tᷣo equalia bʒ in groſſitudine inſtar ſtipitũ ab ymo pedis vſq; ad vẽtrẽ Pedes vᷣo rotũdi ad inſtar pomi ¶ Plintꝰ.Elephãato duriſſimũ tergus eſt doꝛſi Ventres molli. Interius ſimile eſt interioꝛi poꝛci.ac p ↄſequens interioꝛi hoĩs. E lephanti naſus lõgꝰ.i¶ Actoꝛ.Elephas in tibijs iũctu⸗ ras nõ hʒ:⁊ doꝛmiẽtes elephanti nũq; recum⸗ bũt:ſʒ cũ laboꝛe defatigati ſunt arboꝛibo mag⸗ nis aꝓplicau ſe recreant ⁊ in ipᷣis ſuffulti dos miũt.Qð eoꝝ venatoꝛes atlẽdentes:locũ ⁊ ar boꝛes notãt:ecaſq; pene ſuccidũt.ſicq; capiunt᷑ HPHyoperationes yſidoꝛus. Elephantiſanguis et maxie ma⸗ ſculi fluxus reumatis ſiſtit. YFumo quoq; qui fit ex vngula ⁊ pilis elephantis aĩaliũ quenbʒ venenata fugantur. M ¶ Platea riꝰ. Elephas hʒ oſſa quedã ſolida vt dẽtes:⁊ bec nõ cõburunt᷑ ſed ad diuerſa officia reſeruant᷑. Quedã vᷣo ſunt medullã babentia et hec cõbuſta dicunt᷑ ſpodiũ.Eſt ãt ſpodium Sopbiſticat᷑aũt qñq; ex oſſiba canis oom buſtis.qñq; ex marmoꝛe cõbuſto.ſed id eſt mi nus ponderoſum. vñ illud eligendũ eſt qð eſt ſubalbidũ.⁊ valde leue ⁊ ↄtinuum ¶ In ſyrupis ponit᷑ad infrigidandum. Pul uis e cũ ſucco plãtaginis datus valet ad diſo ſintheriã ⁊ emoptoicã paſſionem. ¶ Auicenna. Adeps elephantis cũ ex eo ſit li⸗ nunentũ:fugat venenoſa. Fumus eiꝰ ſuppoſu tus ꝓhibet impꝛegnationem.,. ¶ FYimus elephantis ſi vapoꝛetur eo venter fe bꝛem patientis ꝓdeſt. Sed ſi cum lana ſub⸗ mittatur mulieri:nõ concibeit. Capitulum. Ivr. Hhchires. Exli.de na. re. Enchires eſt egAalial in oꝛiẽte tauro ſile:ſʒhñs longos crines ad ſcapulas deſcẽdentes ſicut equꝰ.Coꝛnua vᷣorecuruata:⁊ ad pugn andum abilia.Caudãq; bꝛeuẽ reſpectu coꝛꝑis. Coꝛiũ valde durũ.huiꝰetiã caro dulciſſima eſt. Cum venatoꝛes fugiẽs debilitatũ fuerit pugnat:et in pugna ſtercus eijcit ꝑ q̃ttuoꝛ paſſus:cauſa timoꝛis.eſt em̃ aĩal multiſtercoꝛis.Deinde cũ appopinquat ei tẽpꝰpartus multa eiꝰdẽgene ris aĩalia circa ipᷣaʒ adunant᷑:⁊ egerentes ag⸗ gregant ſtercoꝛa ad inſtar muri in circuitueiꝰ Actoꝛ. Nidetur autem enchires eadẽ eſſe be⸗ ſtia que ſuperius durã vel bonn acon ſᷣm Are ſtocilem eſt appellata. — — — Tractatus Capitulumm. lvij. Hligdros.⁊ enitra.yſið.E nidros eſt be e ſtiola ex eo nũcupata:q; in aquis ver⸗ ſarur: z maxime in nilo. Que ſi coco⸗ drilũ doꝛmientem inuenerit volutatſe pᷣmo in lutũ ⁊ intrat etiaʒ ꝑ os eiꝰ in ventro:⁊ carpens omia incranea eiꝰ:ſic vt moꝛit᷑. Hec ycheno⸗ mon grece vocat᷑. Exli.de na.reꝝ.Enura eſt aĩal modicũ in Germania.mas ⁊ femina cu⸗ mulos in terra faciẽtes.ↄgerũt cibos in eſtate qbo viuãt in hieme.emina naturaliter cibo⸗ rũ eſt auida.mas ecõtra.ſuꝑ modũ parcus et gquarus. Unde ⁊ aditum obſtruit ne femia ci⸗/ bos attingere poſſit.At illa naturaliter calida foꝛamen occultũ ex alia parte facit ꝑ q̊s furet quod auiditati ſue ſufficiat. Sicq; fit vt ma⸗ ſculus parcus macie tabeſcat.ſemina vᷣo pin⸗ guedine rutileſcat. 4 Capitulum Iuiiff. Rinacius et Ermineus.yſidoꝛus. e Erinacius qͥ ⁊ cirogrillus eſt animal poꝛcelli foꝛmaʒ habens.ſed ſpinoſum pꝛeterq; in ventre.vndiq; vᷣo ſpinis ſuis clau ditur ꝓpter inſidias ⁊ difficulter ſe videndum pꝛebet atq; palpandum.ſed quando in aquaʒ calidam mittitur: ſtatim ea delectatus in pla nam membꝛoꝝ deiectionem oſtenſionemq; re ſoluit᷑⁊ ſic in offenſe videt᷑ atq; palpat᷑.i¶ Hic (vt dicit Areſtotiles)obtuſius audit om̃i aĩali habente teſtam in capite. Ericius pinguis eſt 2. medicinalis. Solus haber duos anos per q̊s feces emittit. Huius ſpeciei mas ⁊ femina ſtando coeunt applicati ⁊ ad innicẽ ↄinncti. et hoc ꝓpter ſpinarũ aculeos qͥ in eiꝰ doꝛſo ſunt. ¶ Exlib.de na.re.Ermin eus eſt beſtiola de ge nere muſtelarũ:ſed foꝛma minoꝛ:⁊ coloꝛe diſi milis. In hyeme candet inſtar niuis ꝓpter ex⸗ tremitatem caude.E ſtate verotantũ in vẽtre candet ⁊ doꝛſo fuſcus apparet. Mures ꝑſequi tur.carnibus veſcitur Capitulum. lix. Dus.vſidoꝛus.Edus ab edendo di⸗ eę ccus eſt. parui em̃ pinguiſſimi ſunt:et ſa poꝛis iocundi vnde ⁊ eduliũ vocat᷑ ¶ Palladiꝰvbi ſup.Edis aũt nutriendis ſupᷣ lactis abundantiã edera vel lentiſci cacumĩa creſcente caſtrandi ſunt ſicut ⁊ vituui. Pperationees. ¶ Pli. lib. xxviij. Sanguis edi recens cũ aceto acri feruẽs potꝰ ſanguĩs excreatiões iuuat. ¶ Eius pulmo ebꝛietatem arcet. VUtuntur et ipſoꝝpellead plaggas.. ¶ Yeminum edi cinis inteſtina rupta mireſa⸗ nare traduntur. ¶ Auiceñ.Caro quippe capꝛaꝝ paruarũ meli⸗ oꝛ eſt:magiſq; ſuſceptibilis digeſtionis. ¶ Igem. Caro edina minoꝛum eſt ſuperflui⸗ tatum q́; grietin. ¶ Haly. Coagulũ eduliↄtra potum cicute p⸗ deſt:eiq; qui fungos comedit. G ſepe pbenda ſunt. Plinili·vii. Edi lunadeę △ D N m EeWeaaf for guic Enm cog foiſ lube oc wule e Ue⸗ ch⸗ nhe ſoae gt ſon ſof e = =— De Fnimalibus Capitulum. k. Moꝛxrois enidros excedra. Iſido rus. Emoꝛrois eſt aſpis ex eo nun⸗ cäuupatus ꝙ ſanguinẽ ſudet qui ab eo moꝛſus fuerit:ita vt diſſolutis venis quic⸗ quid vite eſt ꝑ ſanguinem euocet. Alexãader. Emoꝛrois ergo recte dictus eſt a ſanguine: eo ꝙ ab eo punctus nimium emittit ſangui⸗ nem. Vnde mulier menſtruata dicitur emoꝛ⸗ roiſſa.¶ Enidros. Iſidoꝛus.Enidros eſt co luber in aqua viuens.greci enim aquaʒ vydoꝛ vocant.ſupꝛa capitulo.lvij.de eatractaui. ¶ Excedra. Iſido.ydra grece dicitur dꝛaco multoꝛum capitum:qualis fuit inlernia pa⸗ lude pꝛouincie archadie. Latine vero dici⸗ tur excedra:eo q vno ceſo tria excreſcebant capita. Actoꝛ.De hac ergo plenius dicetur in loco congruo ſ̃m oꝛdinem capitalium lit⸗ teraruʒ:vbi de ydra tractabitur. De hac enĩ Hieronymus in pꝛohemio Eſdre contra de⸗ tractoꝛes ſuos loquens verſum poeticũ tra ctat dicens:Aicet excedra ſibilet victoꝛq; ſi non incendia iactet:nunq; meũ iuuante chꝛi ſto ſilebit eloquium:et pꝛeciſa lingua balbu Capitulum. l. Ngula et eruca.Ex libꝛo de naturis e rerum: Engula eſt vermis a re no⸗ men. Habet enim ſemper in ſangui⸗ ne caput continueq; ſugens ita intumeſcitvt medius crepet. Hon enim exitum ſuperflui⸗ tatis habet.hic a quibuſdam pediculus ſil⸗ ueſtris dicit᷑. In iumentis nunq;ſed inlupis et canibus frequenter gignitur.¶ Eruca in libꝛo vt ſupꝛa.Eruca eſt vermis longus mul tis diſtans pedibus coloꝛe varius.Olera⁊ arboꝛum folia depaſcitur. Iſidoꝛus. Eruca eſt frondiuʒ vermis in olere vela pmpino in⸗ uoluta:ab erodendo dicta.De qua meminit Plautus. Imitatus nequam beſtiam malefi cam inuolutam in pampino frondem et flo⸗ rem erodunt.hoc malum oꝛitun tempoꝛe hu⸗ mido ⁊ lento. ODPbperationes J Palla. libꝛo ſecundo. Contra erucas ſemi na queſpargenda ſunt ſemper viue ſucco vel erucarum madefaciunt ſanguine.Aliqui ve ro cinerem de fico ſuꝑ erucas ſpargũt.Non nulli ſquillam in hoꝛtu ſerunt.Vel aliqui eti⸗ am mulierem menſtruat am nudis pedib cõ tra erucas circũire faciunt. „ Capitulum. lxi. Alena⁊ fiber. Iidoꝛus. Fa lena eſt animal quod natu⸗ nrgli quodam indignatiõe ſu⸗ f per biam in homine deteſta⸗ tur. Itaq; ſi cõgrediendi oc caſioneʒ acceperit:pugne cõ ſtanter inſiſtii: victoꝛq; ſup⸗ die inclementer nititur hominem decerpere Solinus. iber per vniuerſum pontũ plu⸗ rimus:quem caſtoꝛem aliqui dicunt.luthere ſimilis:eſt animal moꝛſu potentiſſimuʒ adeo vt cum hominem inuaſerit: conuentum den / nnn Peuslararchoſi fracta cõcrepuiſ ſeperſenſerit. Plinius libꝛo.xxxi.?Fibꝛis vi⸗ Re P linius libꝛo. xxxi. ibꝛisvi,/ ſcacoit in byeme ſi conueniens aer fuerit. et ventus meridionalis flauerit. ctus eſt in terris.C aſtoꝛes teſtes eoꝛum di/ cuntur:quos ab ipſis amputare fertur cum capiuntur. Seſtius medicine diligentiſſunꝰ illos eſſe paruos: ſubſtrictos ⁊ adherentes ſpine dicit:nec adimiſine animalis vita poſ⸗ ie aſſeru.i¶ Item Operationes etiam ſuperi us ſub nomine caſtoꝛis ſunt dica. Capitulumn. lxiij . DOD mica. Actoꝛ. Foꝛmica eſt anĩal f paruum ſolicitũ pꝛouidum et ſagax. Terrã de cauernis egerit:arto calle incedit:grano paſcit᷑. Iidoꝛus. Foꝛmica di cta eſt ab eo ꝙ foꝛat micas farris.Ex lib.de naturis rerũ. Yoꝛmica eſt animal mire pui⸗ dentie ſibi.Hec ſola inter anĩalia ſenio foꝛti⸗ ficatur ⁊ creſcit. Yoꝛmice laboꝛes communi cant vt apes:ſed apes cibos faciũt:hec ve⸗ ro condũt. Efferunt etiã moꝛtuos ſuos atq; ſepeliũt: et he ſole inter omnia anialia faciũt Item foꝛmica frumenti granũ igin ſi cõ⸗ pPleta in foſſa ſua fuerit:illud exponit vt ſicce tur.ſicq; iterũ reponit ipᷣm vſq; ad tempꝰ.vt autem grannz conſeruet abſq; germine: fer⸗ tur ipᷣm in tres partes diuidere.Ariſtotiles. Foꝛmica eſt animal anuloſum ſine alis et ſi⸗ ne ſanguine. Et eſt ex animalibo que cum ſo⸗ cijs ſuis manent:⁊ ex his que habitacula ha vbẽt:ſicut mures ⁊ talpe. Foꝛmica ſicut ⁊ mu HPHperationes Areſtotiles. Siquis acceperit ſulphur et oꝛiganũ agreſte:⁊ pulueriʒauerit ſuꝑ manſio nes ſoꝛmicarum:dimittunt ulas ⁊ fugient. Similiter etia fugiũt a fumo ſtoꝛacis ſic⸗ ci Raſi iĩ almanſoꝛe. Foꝛmice ex alchitran ⁊ex ſulphure ⁊ ex aſa fetida ſugantur. Et fi ex iſtis mittatur aliquid in earum foꝛamini⸗ bus:moꝛient᷑ poꝛo ſi ex eo circa foꝛamẽ epi⸗ thima fiat nõ exibunt.i¶ Ex libꝛo de naturis reꝝ.Domus foꝛmicaꝝ ex ſulphure ⁊ oꝛiga⸗ d bnm à hoc ſoe vu u gu lin iß⸗ le col mit pul luo unt por hun co o nſt l do m ho⸗ Po niſi interdum illis pauſant De Fnimalibus no agreſti fumigata: foꝛmicas effugere co⸗ git ab illa. Capitulum. lxiiij. DOꝛmice maioꝛes. Solinꝰ. Foꝛmice f dicunt᷑ eſie in ethiopia ad foꝛmã ma⸗ ximicanis:q̃ qrenas aureas pedibo quos leoninos habent eruũt:ac ne quis au⸗ ferat cuſtodiunt.Ex libꝛo de naturis rerum: In india ſunt foꝛmice circa montes aureos vulpibo maioꝛes:foꝛtes ac ſeue nimis:pedes quattuoꝛ habentes:⁊ in pedibo habatos vn⸗/ gues.Tante vero foꝛtitudinis ſũt: vt viſos homines diſcerpant. Beſtias autem de faci li non ledunt:ſatis conſcie:ꝙ auruʒ illud qð iße cuſtodiunt inuitis non auferant. Ad ple ctendum ergo temeritatẽ auaricie illic adeo collocato ſunt beſtie. De his ſoꝛmicis me⸗ minit Johãnes de Mangda villa: ꝙ in non nullis montibus indie moꝛantur foꝛmice in quantitate noſtroꝛum catelloꝛum que effodi unt purificant ⁊ colligunt cum intenta occu patione:auri minutias eas ponunt:⁊ repo⸗ nunt de cauernis in cauernas:⁊ conſeruan/ do aurum ſunt ita diligentes ⁊ acres vt ne⸗ 9 mo ho minũ de facili propinarare gudeat be 1 ab eſtu ſe oc⸗ cultantibo aliqui non tamen ſine periculo in dꝛometarijs rapiunt vel furantur. ingenioſe etiam ſuper equam que nuper ſetum edicht imponunt ciſtellas ligneas ſeu cophinos no uos vacuos:a lateriba apertos dependẽtes pꝛope terrã. Hanc equã famelicam ad mon⸗ tes huiuſmodi dimittunt vt ſe herbis paſcat quam foꝛmice videntes ſolã:ſaliẽtes ⁊ iocan tes colludunt ad cophinoꝛuʒ nouitatem. Et quoniã eis eſt naturale vt circaſe om̃e vacu um implere conentur cõpoꝛtant certatim au rum in pꝛedictas ciſtellas:cũ homines a re⸗ motis tempus obſeruauerint emittunt pul⸗ lum eque vt videat matreʒ cuiꝰ aſpectu iam diu ſtetit pꝛiuatus:⁊ ad binnitũ pulliꝓtinus equa reuertit᷑ onnſta auro. Hoc ⁊ ſimile inge nio aurũ a foꝛmicis eripitur. 6 — 2 = . 4 * — —— — — —..¾.«öñ) BV——/ —ꝑ —,s— — — — 4 dX,* 4 4 r.. 6 4 J e — . * R „ — Capitulum. xu. Vrus ⁊ Furunculus.Iſidoꝛus.Fu f ro afurno dictꝰ eſt. Vñ ⁊ fur. Tene boeoſos enimet occultos cuniculos effodit:⁊ eijcit pꝛedam quam inuenerit. Are⸗ ſtotiles. Furonũ femine ſunt obedientes ad coitum.valde clamantq; mares ad coitũ tẽ⸗ poꝛe luxurie.nec coeunt mares cũ femĩa re⸗ tro:ſed mas eleuatur:⁊ femina equatur ſub⸗ iacendo. Furunculus.Ex libꝛo de natur re rum:Furunculus putoꝛie valde conſimilis eſt:paulo amplioꝛ q́; muſtela.Inter album ⁊ buxeum coloꝛem bhabet:⁊ eſt amĩal animoſuz ac ferox.Coire dicunt᷑ pſtrati.ſemina ſima⸗ rem non habet.quando luxuria ſtimulat᷑:tu⸗ meſcit ⁊ moꝛitur. Pariu quidem fecunda eſt vipute ſeptẽ vel octo fetus ſimul edens:poꝛ⸗ tat in vtero quadraginta diebus.Et cũ nati fuerint catuli ceci ſunt diebus.xxx.Atem⸗ poꝛe vero quo videre incipiunt vſq; ad qua⸗ draginta dies venari incipiunt. Capitulum. leuj. H gial multe audacie cũ ſei pẽtib g pugnans. mures eni libẽter co medit Et ipᷣm genꝰ ſerpẽtiũ car nib muriũ viuit.iõ q̃ſ i cibi ſui emulos ſerpentes ꝑſequit᷑:⁊ cũ eos deuictos comederit mox rutã q ſerpen tibo aduerſa eſt ↄmedit. Hoc aĩal ad ſeptettrri onalẽ ptẽ ingreſſus ſoueaꝝ ſuaꝝ facit: vt vo to ſibi grio nõ fatiget᷑. Genetha. Jſi. Gene, tha eſt beſtia paulo maioꝛ vulpecula:coloꝛe,ʒ hñs ĩter croceũ ⁊ nigꝝ.maculas interduʒ ni gras oꝛdinate ĩ pelle diſpoſitas hʒ. mãſueta ſan ẽ beſtia niſi fuerit iniuria laceſſita:nec ad . AIrqua ↄſcẽdit:ſʒ in hũiliba locis ⁊ ſuꝑ riuos aquaꝝ deambulat: ibiq; cbum guet. Ala: genetha. Jido. Hala eſt Trattatus Aimaleon. Iſidorꝰ. Gamaleon ſiue cameleon eſt aial quadrupes habẽs faciem qſi lacerte:caudã ꝓlixã ⁊ toꝛ Capitulum. lxviſj. tuoſam: coꝛpꝰ aſpeꝝ: cutẽ qis eſt in cocodril lis.pfert aũt ex cute q̃ſi lanã qᷓndã:de q̃ ʒone cõtexte cõburi nõ pñt.Eſt aũt aĩal pigrũ in⸗ ceſſu:ſed victoꝛẽ ſuum interfectꝰ perimit Hã cum ales ex eo comederit: illico moꝛietur. Hoc idem aĩal ðꝛ⁊ ſalamandra grece:⁊ etiã ( vt quidam)volunt ſtellio latine:ſed foꝛtaſſe Diuer ſe ſunt ſpecies q́;uis eiuſdem generis ſicut capꝛe ⁊ capꝛee ⁊ rubꝛicapꝛe.vnde idem Iſidoꝛus Gamaleonem ponit in genere be⸗ ſtiarum ſalamandrã ac ſtellionẽ tanq; diuer⸗ ſas ſpecies in genere lacertoꝝ. Plinius aut Ddicit ſtelliones hr̃e quodãmodo naturaʒ ca maleonũ.De his ergo plenius dicetur infra ybi agetin de ſalamandra. — Capitulum. lxviij. Alzzelle. Sera. li. aggre. ca. miſch. Di xit: Habonba en ex vᷣ̈bo albulhug⸗ ſim almaſcadi in li.auri ⁊ minerarũ⁊ mar garitaꝝ. terre in quib ſunt gazelle muſ⸗ ci.⁊ ſunt regiones tumbali et ſeni ſunt terre confines. Teruz muſcus regionis tumbaſi eſt melioꝛ muſco ſeniduabo de cauſis. Vna eſt qꝛ gazelle de tumba ſi comedũt ſpicãnar di: ⁊ alias ſpecies odoꝛiſeras.gaʒelle vᷣo de ſeni comedunt alias herbas ab iſtis.Et non differũt gazelle iſte ab alis in figin a ? colo⸗ re ⁊ coꝛpoꝛibus cognoſcũtur tamen in den⸗ — —+— mNS à A TEDATrrrỹDM De Fnimalibus tibus caninis eaꝝ:qꝛ quelibet ex iſtis hʒ du oscaninos dentes egredientes ab oꝛe ipſiꝰ ſicut egrediunt᷑ ab oꝛe poꝛcoꝝ.Itẽ cũ natura gazelle expellit curſum ſanguĩs ad folliculũ illi vel chiſtim: ⁊ cõplet eſſe ſanguis ĩ eo no⸗ cet illi aiĩal i.⁊ tũc venit ad ſaxa:vel ad aliqͥd ex lapidiba ca.caliditate ſolis:⁊ fricat ſe mul tu cu delectatiõe magne:donec vulnerat᷑ cu tis in loco illo ⁊ emanat qð ↄtinet᷑ ſuꝑ lapi⸗ des quẽadmodũ emanat ad apoſtemata ali qua qñ aperit᷑.⁊ ſentit tũc illud aĩal in exitu eius delectationẽ magnã.⁊ illud ſic euacua⸗ tũ dicit᷑ muſcꝰ.Egrediunt᷑ ergo homĩes qui nouerũt loca vbi paſcũt gaʒelle:⁊ ꝑuenien⸗ tes ad ſaxa illa ⁊ lapides:inueniũt ſanguinẽ illius qͥ deſiccatus eſt ſuꝑ lapidem ſiue ſaxa colligunt eũ ⁊ ponũt in folliculis q̊s habẽt ex gaʒellis q̃̊s ipᷣi venati ſũt ⁊ ſeruant apud ſe: ⁊ hmõi eſt ille muſcus quo vtunt᷑ reges:- qui donatur ꝓ dono magno. Pyperationes ¶ Muſcus eni foꝛtificat coꝛ ⁊ oĩa interioꝛa mẽbꝛa:qñ bibit᷑ aut ponit᷑ exteriꝰ in empla⸗/ ſtris:⁊ abſtergit albuginẽ ſubtilẽ ⁊ deſiccat eius humiditatẽ ⁊ calefacit cerebꝛũ.¶ An⸗ de coꝛroboꝛat mẽbꝛa ſua amaricitate. ECt coõſfert ſode antique qᷓ eſt ab humiditatibyet E coꝛroboꝛat cerebꝛũ.i¶Et ſi accipiatur de eo parũ:⁊ reſoluat᷑ cũ oleo de Rerui ⁊ liniatur cũ eo virga iuuat ad coitũ.iſ Et eſt in eo hu migditas quedã ꝑ quã excitat coitũi Auicẽ. de viribo coꝛdis ait: ꝙ ↄfoꝛtat coꝛ. Infra ca. c.muſquelibet pleniꝰ tractet de muſco. canꝰ. Eſt gnatrix violatoꝛ aque. 6 Capitulum. lxxix. Langdoſa ⁊ Gnatrix. C(õſtantinus. g Blandoſa ſerpens eſt:cuiꝰ moꝛſus ẽ putridꝰ:⁊ de q̊ peſſimꝰ odoꝛ eminꝰ egredit᷑ Dicũt aũt qͥdã ꝙ pedes ſuꝑ illã inx cedenteaexcoꝛiant᷑:⁊ apoſtema in crure pa⸗ titur. Illius q́; qͥ eimedetmanꝰ excoꝛiantur OQui vero hunc ſerpentẽ o cciderit:odoꝛ eiꝰ putridus fit:⁊ omnẽ niſi ſoliꝰ huiꝰ fetoꝛis . dit:huiꝰ moꝛſus ſignificatio eſt:q in illo lo co ſubſequit᷑ apoſtema cũ ruboꝛe:veſica illa membꝛa circundat.aliqũ ſũmatim currit ſan guis quaſi aqua:doloꝛem quoq; patit᷑ in oꝛee ſtomachi. Gnatrix. Iſidoꝛus. Gnatrix ẽ ſer⸗ pens aquã veneno inficiẽs. In quocũq; eni fonte fuerit eũ veneno immiſcet.De quo u = Rulus ⁊2 Burgulio. Iſidoꝛus. Bril⸗ g lus a ſono vocis nomen habet. hic retro ambulat:terramterebꝛat:ſtri, detnoctibus:venatur eum foꝛmica circũli⸗ gata capillo in cauernam eius coniecta: ef⸗ ſlato pꝛius puluere ne ſe abſcondat.⁊ ita fo2 mice cõplexibus trahitur. è” Pyperationes · Plinius libꝛo viceſimonono. Grillau pꝛo deſt pꝛurulentis auribus cum terra ſua effo ſus.magnã huic animali ꝑhibet nigidiuſ au toꝛitatem magi quoq; maioꝛẽ.Auricule pa⸗ rotide pſunt grilli ſiue illiti ſiue ad alligat. ¶ Idẽ libꝛo triceſimo. Strumis Pocß iim⸗ B de . 7 D E as repleat. Hunc aũt lupus timet ac fugit. rFrattatus Aeret iliniregrüũlum cum terra ſua effoſſum. ¶Poꝛroõ calculos ⁊ alias difficult ates ve/ ſice ꝓdeſt grillũ aqua calida dilutũ ſumere:pᷣ terea grilloꝝ crematoꝝ fauilla ex oleo ꝑdu⸗ cit ad cicatricem vlcera.i Haly lib. regalis diſpoſitio. locuſte longe.i.grilli:ſi collo ſuſpẽ dantur quartanã patientipdeſt.¶ Petrꝰ co⸗ meſtoꝛ. Gurgulio vermis eſt qͥ naſcit᷑ in coꝛ⸗ ruptione fabarũ ſicut tinea ex coꝛruptione oleꝝ:teredines excoꝛruptiõe lignoꝝ. Iſido. Gur gulio ðꝛ q; pene nibil ẽ aliud niñ guttux ð Capitulum. lxxf. Fric?. Areſto. Hertciꝰ ẽ aĩat pinoſum: cuiꝰ ſenſus apparet hb mMultotiẽs ) vẽtos ſeptẽtriona les et meridionales. foꝛamina nãq; facit ĩ terra ecõtra in op/ poſito. Pli.li.viij.Hui cute veſtes expoli⸗ unt᷑. Iſi.Hericiꝰ ẽ aĩal ſpinoſuʒ cooꝑtũ qð in de noĩat᷑:qꝛ ſubꝛigit ſe qũ ſpinis ſuis claudit qͥba vndiq; ptectus eſt õᷣ inſidias. Hã ſtatim yäyt gliqͥd ꝑſenſerit pmũ ſe ſubꝛigit.⁊ in globũ cõuer ſus:in ſua ſe arma recolligit.⁊ ita ſpi⸗ noſo deſfendit᷑regimĩe:vt nec ↄtingi qͥdẽ poſ ſit. Joꝛath. Hericius cũ ſpinis doꝛſi colligit fructꝰ.Si qͥd aũt ex huiꝰ cibo ceciderit:reſi duũ a ſe totũ reijcit ac reuertit᷑ vt ſpinas ſu⸗ Hoperationes ¶ Auicẽna. Hericiꝰ aliꝰ eſt terrenꝰ bñs ſpi⸗ nas ſagittales.Aliꝰ marinus:⁊ ẽ ſp ecies pi⸗ ſciũ.De q̃ infra tractatu de piſciby habetin · peonocant. Utiles ſunt his el ephantiam diſpoſiti ſunt. Altriuſqʒ; cineris ſunt abſterſio ⁊ reſolutio:⁊ acuitas ⁊ exiccatio.¶ Adeps bet effuſiones ad viſcera ſilr ⁊ eiꝰ epar.i¶ Ex libꝛo de naturis reꝝ. Carnes bericij vim ha bent deſiccatiuã ⁊ diſſolutiuã. ꝓpꝛieq; ſtoma⸗ chum cõfoꝛtant. Uentremiſoluunt. VUrinaʒ deps hericij pꝛohi⸗/ „ qui ad lepꝛam ? yena. Hieronymꝰ ↄtra Jouinianũ hbpb inquit. OHyena eſſe aĩal magnitudine lupi. In cuiꝰ collo ſunt pili ſicut col lo equoꝝ. Pilos habet duros vel foꝛtes ſuꝑ oĩa ſpondilia. Paſtoꝛes ⁊ canes ſingultãdo quaſi eſſet canis deludit:⁊ ſic pecoꝛa come/ dit. Ipᷣos etiã hoĩes ⁊ canes deludens depᷣ⸗ dat᷑:⁊ ſepulturas cauat:qñ talem carnem co medere deſiderat.Ex libꝛo de naturis rerũ. Hyena duas habet naturas:maris ſcʒ et fe⸗ mine.Coloꝛẽ cum voluerit variat:⁊ in ſepul chꝛis moꝛtuoꝝ ſempꝑ babitat:gemmã poꝛtat in oculis.vel (vt aliq dicunt) in frone. ODPDhbprerationeg Hieronymus vt ſupꝛa. Hyene fel:oculoꝝ clar itateʒ reſtituit.¶ Stercus eius putrida curat vulnera.¶ Plinius libꝛo.xxviij.Cutẽ quo q; capitis hyene. dicunt capitis doloꝛi alligatam pꝛodeſſe.¶ Sic ⁊ caligines diſcu⸗ tit:⁊ in claritatem ſuffuſiones excitari mulł⸗ taq; alia buiuſmodi. MD pitulum. lxxiij. —8 (Fäpitulum Ixrif. U bN md wrereresenn,n — — — 7224 — — —— Iſtrix. Hiero. ̊ Jouinianũ. Hiſtrix in ethiopia frequẽtiſſime herinacio ſitis ẽ:ſpinis tergũ hiſpida.Ex li.de na. re. Hiſtrix ẽ beſtia qᷓ̃ vulgo poꝛcꝰ ſpinoſuſ ðꝛ.circa mar ina habitat:⁊ ĩ cauernis mõtiũ. nõnunq; qñ ſcʒ iuxtamarinare fugiũ nõ hʒ. In terra ⁊ aq̃ poteter valet.Ira eiꝰ ad vindi⸗ ctã citiſſima ẽ. Uñ pleꝝq; iacul e tergo ſpon te laxatꝭ:canes vel hoies vulnerat ꝓximan⸗ tes. Ar eſto.aĩal qð ðꝛ poꝛcꝰ ſpinoſꝰ:loco pi loꝝ ſũt ſpine coꝛij ſui ⁊ coo ꝑiunt ipᷣm vt pili. Siuůt etiã illi ſic arma:qbo ipm q̃rentẽ dephẽ dere toꝛquet. Idẽ. Diſtrix ẽ aĩal ſpino tergõ hiſpidũ. Quos pleꝝq; laxatas emittit iacu⸗ latiõevolũtaria:vt aſſiduis aculeoꝝ nimbis glias iaculis canes vulneret ingruentes. cus lentiſco paſcatur. De MHnimalibus Capitulum. lxxiiij. Ircus.Ex li.de na.re.Capꝛe mas.i. h hircus: eſt aial aioſuz ac bellicoſuʒ robuſtũ. In fronte aũt ⁊ coꝛnibo eſt il li maxĩa foꝛtitudo. Iſido. Hircꝰ ẽ laſciuum aĩal ⁊ ſꝑ feruens ad coitũ cuiꝰ oculi ob libi⸗ dinẽ in trauerſum aſpiciũt:vnde ⁊ nomẽ tra xit. Nã hirciſᷣm ſue coitũ ſunt oculoꝝ angu li.Huiꝰ natura adeo calidiſſima eſt:vt ada⸗ mantem lapidem quẽ nec igninec ferri mate rig domare valet.ſolus huiꝰ cruoꝛ diſſoluat. Maioꝛes hirci cũfij dicunt᷑a fluuio cũ ſe in lybia vbi grãdes naſcuut᷑. Actoꝛ.Eſt et iam bircꝰ? aĩal fetidũ (vt dicit Iſaac) ſi ſumat᷑ in cibũ peioꝛẽ ſe anguinẽ generat q;; capꝛa. Hobprrationes ¶ Pli.li. xxviij. Hircino ſanguini tanta vis eſt vt ferramẽtoꝝ ſubtilitas nõ aliter acuat aut induret᷑ aut ſcabꝛicia poliat᷑ vehemẽetiuſ⸗ qqq; q; lima.¶ Aui. Hircina caro mala eſt ab⸗ ſolute:⁊ facit euenire fe.q̃rta.i Sanguis a/ poſtemata ca.cito maturat:⁊ admiſtrat᷑pꝰcõ gelationẽ. ¶ Idẽ potat frãgit lapidẽ renuʒ. Jrixꝰ aũt ⁊ cũ vino bibitꝰ armene ſagitte no cumẽto ↄfert.¶ Hircinꝰ adeps vehementio ris eſtreſolutiõis qᷓ; ceteri.¶ Yel hircinũ car nẽ malã eradicat. Yel hirci ſilueſtris ẽ tiria⸗ ca moꝛſib venenoſis.i Iſaac in dietꝭ. San guis cal.hirci ꝑunctus vt dicit Dyaſ.arane⸗ as ⁊ mala vulnera cõpeſcit.¶¶ Plinius libꝛo vbi ſupꝛa. Sanguis capꝛinus cum medulla ydropicis auxiliatur.Efficacius autẽ ſi hir⸗ O d d ee e 99 „ yvynrnnulus. Bartholomeuns de ꝓpꝛie⸗ hbp tagtibo rerũ. Hynnulus cerui eſt filiuſ: ab bynnendo eſt dictus. Iſidoꝛus li bꝛ:o duodecimo. Hynnulus anial quideʒ eſt debile ⁊ imbelle ſicut damula: et e acutiſſi ⸗/ mi viſus ⁊ velocis curſus.mr aũt eiꝰ ipᷣm in ſpecubus ⁊ antris ⁊ locis vmbꝛoſis abſcon qit: ⁊ illum vltra ſpineta ⁊ tubera ſaltare in⸗ ſtruit. Carnes habent teneras ⁊ digeſtibiles ꝓpter motus frequentiã. Et ſi fuerit caſtratꝰ anteq; creſcant eius coꝛnua.caro eius meli,⸗ oꝛ ⁊ temperatioꝛ in ſiccitate ⁊ caloꝛe.Et ſifu erit caſtratus anteq; coꝛnua habuerit: nun⸗ q; ei vlteriꝰ creſcent.Et ſipoſt nunq; ea ab⸗ iIciet nec mutabit. Areſtotiles libꝛo octauo △ modo. Operationes— Bnnuli ierpentibus contrariantur mirs ¶Plinius. Qui fuerit inunctus eius ſepe vel ſanguine a ſerpente illo die nõ tangt. ¶ Et eins coagulum eſt ſummũ remedium in venenis: vt dicit Plinius libꝛo.xxxviij. Capitulum. lxxuf. Aculus 2 Ipnalis. Iſidoꝛus. = Jaculus ẽ ſerpensvolans.De 5 qhuo Lucanus.Jaculiq; volu⸗ CLCcres. Exiliunt enim in arboꝛi⸗ bus:⁊ duz aliquod animalob⸗ nium fuerit iactant ſe ſuper illnd ⁊ perimunt: vnge ⁊ iaculidicti ſunt. Joꝛath. Jaculus ſer pens volatilis: animal quodcunq; occurrit ci dum volet interficit. Et eſt alus quo ſine ſenſu doloꝛis animal moꝛuur. Alius quiſi quem tetigerit doloꝛe diurno fatigabitur: et poſtea moꝛitur. Ex libꝛo de na.re. Jacul' eſt ſerpens is alis arboꝛes ſubit ⁊ ieis Deliteſcit.E quibo vi maxime tin binatus:pe netrat animal quodcũq; obuium inuenerit. Ipnalis. Iſidoꝛus. IJpnalis eſt ſerpens ab aſpide genꝰ trahens qͥ ſomno q̊s moꝛdet in⸗ terimit. Aeneno eni immittit ſomnũ:q̃ nullo qui volans alis arboꝛes ſubit ⁊ i eis impulſu deſerit infectum. Hunc oleo patra ſiniſtro bꝛachio ſuo appoſuit iuxta ſuum an thonium ſe collocans: vt eiꝰ attactu doꝛmi⸗ ret:⁊ vitam quieta moꝛte fin ire. 1 „* / 4 4„ 4 „ 2 14 — . v 4 Tapiemſum lerv. LCinus ⁊ inachlin. Iſidoꝛus. Icinus 1 eſt animal terreſtre quod vulgus vo cat.a quo ericinus marinꝰ nomẽ tra xrit. Actoꝛ. De icino marino qͥ eſt echinꝰ ap/ pellatus:de q̃ infra in tractatu de piſcibo di⸗ cetur. Icinus autẽ terrenus ſimiliter pluri⸗ bus appellatur nominibo:ſcilicet echinꝰ:eri cius:⁊ herinaciꝰ.Que.ſ.nomina quandocqʒ ſcribuntur cum aſpiratione:quandoq; ſine il la.⁊ ideo de hoc animalidictũ ẽ ſupꝛa.¶ Pli nius libꝛo octauo. In achlinĩ ſcadinania fe runt nullo ſuffragiuũ flexñ. Ideo nõ cuban⸗ tem:ſed arboꝛi in ſomno eccliuẽ:eaq; inciſa ad inſidias capi:alias eſt velocitatis memo R — —— — De Animalibus 3 eob id retrograditur in paſcendo ne in pꝛioa tendens inuoluatur. Pbbperationes Dyaſcoꝛiqes. Echiniterre coꝛium combu ſtum:⁊ pice liquida cõmixtum alopitijs me⸗ getur. Carnes eius cũ oximelle bibite ne⸗ freticis ſingulare eſt pꝛeſidiũ.i¶ ypoſarchis ⁊ dropicis cõtractis ⁊ ſtrumaticis ⁊ coleri cis ſiccat intraneoꝛũ reuma.i¶ Jecur eius in teſta ſiccatum 2 inunctum mir ifice ſanat iam dicta. n feruenti ſole atq; repoſitum . 4 — .- ———— — — — — — — — 4 — G Benera vero lacertoꝛũ plu⸗ rga ſũt:vt botracha:ſalaman Adra:ſaura:ſtellio. Ex libꝛo de naturis rerũ. Lacertam potiusvermẽ dicunt q; ſerpente:· quia clemẽtius ferit.ſibilat tamẽ vt ſerpens ⁊ caudam habet conſimilem:linguamq; biſi dam ⁊ piloſaʒ.pedib vero graditur.huic ani mali nulla eſt memoꝛia:⁊ ideo non cubat: ob lita quidem in quo loco ſit enixa.per ſe erum punt catuli numero vndeni.Quidam dicũt fetus a matribus deuoꝛari.acerte ſunt in Ingdia numero pedum. xxiiij.eoloꝛe fulgen ti. Gloſa ſuper Leui.xi. Cacerta immunduũn gnimal ſm legem in ſepulchris habitat: ? in⸗ capitis ⁊ 2 2 AXAEtcertus. Jidoꝛus. Lacer⸗ tus eſt reptile genus ſic vo⸗ 1 catus:eo ꝙ habet bꝛachig c dernla: adomnen lia. Kumq; ſuperuen uartuoꝛ hedibus innitit. nint homines ad pꝛohibendum: pugnar cum eis ⁊ moꝛdet eos. Hoc autem in eius moꝛſu mir abile eſt (vt Areſtotiles refert) ꝙ homo ſaquciatus lamie dentibus nõ ſanatur a moꝛ ſu donec rugientis beſtie vocẽ audierit.Glo ſa ſuper Iſaiam. Lamia pedes habet equi⸗ Auicẽna in.ij.canone.¶Qacertenatura ſtel lioni vicina eſt ſed melioꝛ.¶ Sanguis eius confoꝛtat viſum. Stercus eius albugini cõ fert oculi ⁊ pꝛuritui:⁊ viſum acuit:colloꝛẽq; bonum efficit. ¶ Idem in.ij.canone. QLacer⸗ te caro moꝛtificans eſt.⁊ ei qui bibit eam ac⸗ cidit apoſtemata lingue:⁊ pꝛuritus et doloꝛ duſtio ⁊ tenobꝛoſitas oculoꝛũ. R⸗ 4 4. S — — * nos:cetera vero capris confoꝛmia. De qna dicit ꝓpheta: Ibi cubauit lamia ⁊ inuenit ſi⸗ birequiẽ. Gloſa ſupꝑ Treñ.amia ðꝛ: qſila nia.qꝛ durioꝛ ⁊ crudelioꝛ ẽ ſuis fetiba qᷓ; cete re beſtie.fert᷑ en eos laniare ⁊ inde eos lacta re. Sicut ſcriptũ eſt: AQamie nudauerũt mã⸗ mas.¶Ex li. de na.re.auʒanũ ẽ aĩial a cuiꝰ crudelitate nulla beſtia eẽ tuta põt. Nã ⁊ ipᷣa teone omib ſonmidabilez deter et: wo taine v Capitulum. Ixxilx. Auj˖ÿia ⁊ lauʒanum.Ex libꝛo de natu I ris rerum. QQamiaeſt animal magnũ ccCccrudeliſſimum: nocte ſiluas exit et oꝛtos intrat:arboꝛes frangit:earumq; ra⸗ mos diſſipat:⁊ hoc per bꝛachia foꝛtia nimis ꝗqd omnem actum abilia. Cunq; ſuperuene⸗ dDN Trattatus genere parcit. in cetera graſſatur:qᷓ̃ reliquas belmas vepeegatur. Er en hoc ſcelus ĩ alijs S perſequatur:pꝛopꝛie tamen iniquitatis non Capitulum. Ilxxx. SEeo. Iſidoꝛus. Leo vocabulum ha⸗ 1 bet inflexum ex greco. A eo ſiquideʒ grece rex interpꝛetatur latine: eo qꝗ; ſit pꝛinceps omniũ beſtiaꝝ. Areſto. ¶eo eſt anial audax:foꝛte:largum:nobile: magnani mũ.Huiꝰ generis mas habet comas.Leo ẽ ex anĩaliba quadrupedibo:que fiſſa ſunt in ex tremitatibo. vncos habet vngues ⁊ incurua⸗ tos. Mingit ad poſterius:⁊ in modũ canis eleuat crus.Cunq; os ſuum aperit:odoꝛ ab illo exit. Animal eſt multoꝛũ digitoꝝ.habet quniq; digitos in pedibo anterioꝛibꝰ:⁊ q̃ttu⸗ oꝛ in poſterioꝛibus:vt linx ⁊ canis ⁊ lupus. Ex libꝛo de naturis rerũ.Leo fetidus ẽ ma ximeq; in oꝛe.doꝛmiens apertos habet ocu⸗ los.Cum autẽ doꝛmit in naui:periclitat᷑ na⸗- uis. Iſidoꝛus.Leonum virtus eſt in pectoꝛe firmitas ĩ capite:animos eoꝝ iudicat frons ⁊ cauda.Areſtotiles.Leo ergo eſt anĩial foꝛ⸗ te.Dentes habens acutos vt ſerram:⁊ fiſſu ram oꝛis terribilẽ.Oſſaq; duriſſima ac pene omnino nõ medullata. Pliniꝰ libꝛo octauo. Vrſo quidẽ eſt caput inualidiſſimũ:qð econ tra leoni eſt ſoꝛtiſſimũ. Phiſiologus.Leo ca cumina montiũ qmat ire.Et cum a venatoꝛi bus queritur oꝛdinem eoꝛum ſenti:ſua ve⸗ ſtigia cauda regit:vt ꝑ ea venatoꝛes eum in⸗ ueſtigare nequeant.Ex libꝛo de naturꝭ rerũ. Leones adeo ſunt calide nature:vt oĩ tem/ poꝛe deſiderent coire. Feminis magna libi⸗ do coitus:⁊ ob hoc maribo ira. Hec hʒ in pe⸗ ctoꝛe duas mãmillas:in medio ſcʒ ventris.⁊ has paruas reſpectu ſui coꝛꝑis:qꝛ modicila ctis eſt. Solinꝰ. Leones aũt auerſi coeunt. leene pmo fetu qͥnq; catulos parit ⁊ educat. deinde ꝑ ſingulos numero detrahunt annis inſequẽetibo.⁊ poſtremo cũ ad vnuʒ materna fecunditas redijt:ſterileſcũt in eternũ. Phi⸗ ſiologus. Qeonũ itaq;ʒ fet? pducti vſq; in die tertiã ſunt moꝛtui.Nã leones quidẽ calidiſſi mi ſunt natura.qð ꝓbat eoꝝ nobilitas ⁊ ſoꝛ⸗ titudo cũ audacia ⁊ iracundia.Fetus aũt bu miditatẽ habent ex generis temperie:q̃ ſicca te cõplexionis ⁊ caliditate viſcoſioꝛ reddit᷑: ⁊ maxime circa cerebꝛum dominante ſiccita te:⁊ ſibi anĩali ſpiritu cooperante.vnde cum opitulãt᷑ nerui: ſpiritꝰ nõ poſſũt ingredi:nec virtutes ad actiones ſuas mouere.Parenti bus ergo rugientibo circa fetũ ſpinas ꝑ os⁊ anm es ⁊ poꝛos capitis ingrediẽtes pᷣbent fe⸗ tui motn. Iſidoꝛus.Leo ⁊ leena cum genue rint catulũ tribs dieba ⁊ noctib doꝛmire fer⸗ tur. Tunc deinde pr̃is fremitu vel rugitu ve lut tremefactꝰ cubilis locus:ſuſcitare ðꝛca tulum doꝛmientẽ. Joꝛath. Leo minimũ ſoli citus de ſe ⁊ catulis ſuis doꝛmit apertis ocu lis q̃ſi vigilantibo.veſtigiaq; ſua terrã caunda ſpargens operit vſq; ad antrũ ſuũ.i¶ Raſin in Almanſoꝛe.Qeo ꝓ mure fugit. Pꝛo ligno q; quod dicit᷑ ſethin timet.Elleboꝛus etiam et ſquula canes ⁊ leones plurimaſq; beluaſq; inter ficiunt.Eſculapius in libꝛo de mẽbꝛis. Ceterum ſi ſuꝑ coꝛtices quercus calcauerit 3 arunm:id eſt leo foꝛmidabit cõtinuo. Hperationes Iſaac.Leonina caro ceteris eſt calidioꝛ: groſſa:grauis ⁊ difficilis.ſi comedat᷑ doloꝛẽ ⁊toꝛſionem in ventre generat. ii Eſculapius.Leonis caro fantaſticos ſa⸗ nat: auriũ doloꝛi ⁊ omni alij valet. Siqͥs ſe⸗ derit ſuꝑ pellem leonis:recedẽt ab ilo emoꝛ roides.i¶ Qui vero linit coꝛpus ſuũ ſepo re⸗ num leonis terrentur ab eo luppp»0w. Haly. A deps leonis calidioꝛ eſt ceterꝭ ⁊ foꝛ tioꝛis diſſolutionis in apoſtemata dura. ¶ Dyaſcoꝛides. Adeps leoninꝰ omnibo qua⸗ drupedibo calidioꝛ eſt ?⁊ minus extenuatoꝛi⸗/ us. Vetus autem factus a ſe ipſo calidioꝛ ſit Dicitin autem venenis eſſe contrarius:cũ , „ De Fnimalibus vino adpibitus beſtias omnes expellit: ⁊ eſtt ¶ Auicenna in. ij. cañ. Fel leopardi venenũ eſt A 8B Abilis odoꝛis ano ſerpentes perſequi ex eo bibenti:cui vomitꝰ ⁊ tyriaca ꝓpꝛia ſub D ricia uicenna. Adeps leonis reſoluit du⸗ uenit. ¶ Eſculapiꝰ. eopard cũ hois crane ricias apoſtematũ.¶ Plinius li.xxviij. Ceo um viderit fugit. ¶ Raſi. Herba q̊z ꝗᷓ leopar E nis ageps cum roſaceo cutem in facie cuſto di herba dicit᷑:leopardꝰ terret᷑.¶ Eerbai D. 3 dit avicijs. andoꝛẽq; ſeruat ? ſanat aduſta. leopardũ ſtrangulans dicit᷑ interficitur. Igem etiam adeps cum roſaceo quotidin, P nis febꝛibus pꝛodeſt:eo ꝙ perunctus eo beo — R ſtie ſugiumt.ꝗ Fel eius aqua addita claritiitzüͤ ((S 3 term oculis inunctis facit. Coꝛ in cibo ſugy· B B ptum quartanis meqdetu. i 1 6 Capitulum. lxxxſ. Capitulum. lxxxij. Eopardus.E x libꝛo denaturis re⸗? FEonthophonos: leucrocutg. Ilis hn mnm. Aeopardus eſt animalqued I doꝛus. Leonthophonos ẽ beſtia mo Flleenar pardogeneratü ceſt:coloe acica erxeo voe tegron c ſubꝛufo: maculas haber nigras per totũ. vye eiuſq; cinere aſperſe carnes. ⁊ poſite p cõpita 6 mina mare foꝛtioꝛ eſt. Cũ pardus beſtia cru, ſemitarum:leones necant ſi quantulũcunq; . deliſſima ſit:aliquando quidem do meſticat: ex illis ſumpſerint. Solm'. Pꝛopterea leo⸗ ei ſed nunq ſic: vt ſue crudelitatis obliuiſcatur nes eas naturꝗli odio pꝛemũt.⁊ ybifacultaſ è“ Dopmeſticatur auteʒ ad venandũ: itaq; caum datr᷑ moꝛſu quidẽ abſtinent. Plinius li.octa⸗ àad pꝛedam in venatione ducuur: relaxat: no Aconihophonon accepimꝰ paruum ami⸗ ſi quarto vel qu into ſaltu capere nequerit ſe mai vocari:nec alibi q; vbi leo gignit naſci. r 1 rociter iratus ſubſiſtit. Et niſi ſtatim vena⸗ Duo guſtato aleone tanta ei vis ineſt vt ce 8 tfteos furenti beſtiam aliqu obtulerit: cuiꝰ ſan teris quach upedum imper itans üllico expi⸗ N guine placetur in ip̃ᷣm venatoꝛẽvel in quoſſi ret. ¶ Leucrocuta. Solinꝰ ⁊ Plinius libꝛo 9 1 bet obuios ir uit. Impoſſibile eſt enim eum octauo. .teucrocua yelocitate pꝛecedit ſe⸗ S placariniſi in ſanguine: ſed in bocpuidiſunt ras vniuerſas. Jpa eſ aliniſae magnitult⸗ e venatoꝛes vt agnos penes ſe vel alia anima ne. ceruinis clunibuſ:collo:cauda:pectoe:? t lſieꝛ ſemꝑ babeant qbus iratos placant. Phi cruribo:leonis caput: oꝛe vſq; ad aures de⸗ ſd ſi. Leopardus eſt animal leoniſimile in ea⸗ biſcente. dentiũ locis oſſe ꝑpetuo.hancqʒ fe ed pite ac memb:oꝝ diſpoſitiõe. licet nõ ſit tam ram humanas voces tradunt imitqni. Nam s magnus nec tam robuſtus. bicab bomie na voceloquentiü bominũ ſonos emulat apud n domeſtic atur vt eo ſicut cane ad venandum indos inuenitur. ctoꝛ. Qidetin leucrocu⸗ 2 r en n ta eadem eſſe beſtia que ſuperius vocatg eſt c Ffaſ.o wnne— ceucrocata.Et foꝛtaſſis ex ſcriptoꝛis yicio i MU Dperationes wvyuenit pec nominum variatio. — — Capitulum. lxxxii. EEropus. Jido: us. Lepus q̃ſi leuipes F velociter currit. velox en eſt aalz E ſatis timidũ.Actoꝛ.Lepus eſt aial molliſſimũ:debile:timidũ ac fugitiunʒ:auri⸗ culatum.habet crura retro longioꝛa vnde⁊ facilius aſcẽdit qᷓ; deſcendit. Immũqus eſt ſm legẽ:qꝛnõ ruminat:ſed quidem vngulam Diuidit. In petra cubile ſuũ collocat. 7 tis oculis doꝛmit.habet aũt ſimul vtrũq; ſe⸗ per ĩ motu. Ambꝛoſiꝰ.Lepoꝛes cognouimꝰ hyveme albeſcere:eſtate aũt in coloꝛẽ ſuũ redi re. Teſtãte Plinio: Qepꝰ nunq; pingueſcit. Poperationes ¶ Iſaac. Lepus licet ſiccꝰ ſit ⁊ groſſum ſan⸗ guinem generet.melioꝛ tñ eſt hircis ⁊ capꝛis iuuenib: pinde valetſiccas habere voletib⸗ xum. Uñ Therentius.Tute inqͥt es lepus: ⁊ palpamentũ qris.q̃ſi dicat:exquo nunc fe⸗ mine nũc maris vſurpas officiũ qͥcq;; ꝙ pal⸗ pes queris mulierẽ.habet aũt lepꝰ labia ſem cõplexiones.i¶ Cõtrari vero eſt tenuẽ dietã ſeruãtibo. Aui. Lepus ſilueſtrꝭ fri. eſt ⁊ ſiccꝰ. ſtomachũ mũdificat.¶ Sanguis eius mun dificat pannũ:⁊ cinis capitis eiꝰmedet᷑ alo⸗ picie.i¶ Cerebꝛum eius aſſatũ ↄfert tremoꝛi accidenti in ſucceſſione egritudinis.¶ Item cum eodem cerebꝛo gingiue pueroꝛuʒ mun⸗ dunt᷑.Pꝛopꝛietaꝗs q in ipo eſt: velociter oꝛi⸗ untur dẽtes: ⁊ facile exeũt ſine doloꝛe.i Co agulũ eiꝰ meliꝰ eſt oibus coagulis inſpecie. hoc cũ aceto bibitũ cõſert epilẽcie.¶ Idem Capitulum. ,Euiathan. Actoꝛ. Leuiathã bebꝛai⸗ Iceðꝛ dꝛaco. Fertur aũt ꝙ dꝛaco ⁊ in teyrra ſerpit: ⁊ aqͥs natat ⁊ in aere vo⸗ lat. vnde ⁊ in Aſia tribo noĩbo appellat᷑ ſcʒ ſer pens ⁊ cetus ⁊ leuiathan.Loquens enim in Trattatus cũ tiriaca ⁊ aceto valet venenoſis. i Jtẽ ca⸗ ro lepoꝛis ca.eſt ⁊ ſicca:aſſata bona eſt viſce ribo inteſtinoꝝ.¶ In iure carnis eius ſedent podagrici:⁊ bñtes doloꝛeʒ iuncturaꝝ.¶ Et eius oꝑatio ꝓxima eſt oꝑatiõi iuris vulpis. Item cerebellũ lepoꝛis comeſtũ tremoꝛe,z coꝛpoꝛis tollit.i¶ Eaput eiꝰ cõbuſtũ cũ ſepo vꝛſino:et vt cataplaſma adhibitum alopiti⸗ as emẽdat.¶ Coagulum eius bibitum abſti net menſtrua. ¶ Coagulum cum aceto lacin mulieꝝ mãmis coagulatum diſſolut 2 ſpũ de diabolo ſub leuiathan typo. ita dicit Apheta. In die illa viſitabit dñs ĩ gladio ſuo duro ⁊ grandi⁊ ſoꝛti ſuꝑ leuiathan ſerpentezʒ yectẽ:⁊ ſuꝑ leuiathan ſerpentem toꝛtuoſum: ⁊ occidet cetũ qui in mari ſt Joꝛach. A euin ⁊ leuiathan piſci aſpedo:id eſt ceto frequen⸗ ter inſidiat᷑:⁊ pugnat cũ eo.Omneſq; piſces mar is qͥᷣ pugnaʒ vident inter illos ſubito ad cgudã ceti confluunt.Et ſiqð cetus ab illo deuictus ſuerit moꝛiet᷑.⁊ ip̃i ſtatim.quos eni cauda cinxerit mox deglutit.ꝙ ſi cecꝰ ſupe⸗ rari nõ potuerit:tũc leuin a faucib ſuis feti⸗ diſſimũ odoꝛẽ cũ aqua emittit.Cetꝰ aũt ecõ⸗ trꝗrio aquã haurit: ⁊ reſpuit:⁊ odoꝛẽ fetidiſſ mũ repellit:⁊ ſic ſe ſuoſq; ſaluat ⁊ defendit. P SN 2 8 Capitulum. lxxxv. —R Aniticus ⁊ limax.Ex li.de naturis I reyx. Lanificus vermis eſt longius maculoſus er multis diſtans pedi⸗ bus:ſparſim coloꝛe albus.hic lanam ſericaʒ ex ꝓprijs viſceribo operat᷑⁊ arboꝛis moꝛi ſo⸗ lijs veſcitur.qͥ.ſ.cibus mediantibo ipᷣiꝰ viſce ribus in lanam conuertit᷑. Itaq; lane ſue ſu⸗ ſos in ramuſculis faciunt.⁊ in circũitu ſui o⸗ perantur: ita vt ꝑſectis fuſis vndiq; in ope⸗ re ſuo includant᷑:poſt hoc exitum ſibi faciũt in ſũmitate fuſoꝝ.Egredienteſq; natura mi rabili mutati pꝛoꝛſus apparent a foꝛma pꝛi⸗ oꝛi.adeo vt vermes qui repebant innumer⸗ pedibus hñtes alas iam apti ſunt ad volan dgum. Demum venerem ineuntes diebus tri bus coeunt.quo ꝑacto maſculus moꝛitur.fe mina vero oꝛdine iterato oua parit innume⸗ ra:ſubſtrato ſibi panniculo vel albo vel ru⸗ beo:deinde emoꝛit᷑. Zunc panniculus cum ouis ſuſcipit᷑:⁊ vbi nõ poſſit hyemis attinge re frigus reponitur: poſtea caloꝛe.veris inua leſcente: ona ad ſolem exponunt᷑ ⁊ caloꝛe fo⸗ uentur: donec animata in vermes ſoꝛment. Iſidoꝛus.LQimax eſt vermis limi dictus: eo qꝙ in limo naſcatur: vnde ? ſoꝛdibus ſemper immũdus habetur. Actoꝛ. De hoc pleniꝰ infra dicetur: vbide teſtudine agetur. Capitulum. lxxxvj. H * ». imalibus Inx. Iſidoꝛus li.duodecimo.Linx dictus eſt: quia in lupoꝛũ genere nu⸗ meratur.beſtia maculis in tergo diè/ ſtincta vt pardus:ſed ſimilis lupo. Algaʒel ſuper libꝛo de ſenſu ⁊ ſenſato. OMaximeyero linx animal mouetur ſᷣm ſenſum viſus. Ham yilu ſuo res ſolidas penetrat.⁊ ſi aduenit ei res tranſparens:cito execatur ab ea. Ex li⸗ bꝛo de naturis rerum. Linx adeo perſpica⸗ ces oculos habet:vt ſubtilitate viſus etiam ſolida coꝛpoꝛa penetret.onſtat enim ꝙ ocu lus in bumido ſitus eſt iuxta philoſophum. Tria vero ſũt in qqua:ſcʒ aque humiditas: dyaphoneitas ⁊ lucis perſpicuitas.et hanc vſtimam cõmunicat cũ natur a celeſti.Tinx habet linguam ſerpentis ſimilem: ſed maio rem quã in longitudinem magnã poꝛrigit:et collum circumagit:vngues habet grandes. Hperationes ¶· Plinius libꝛo viceſimooctauo. Pꝛuritus coꝛpoꝛum vꝛine lincis ſtillicidio traditur in⸗ hiberi. ¶ Eademq; pꝛodeſſe monſtrat et vn/⸗ gularum doloꝛi.¶ Joꝛath. Linx habet ſoꝛ⸗ mam vt lupus.Lapiſq; ligurius ab eius vꝛi na diſtillatus ſeptem dierum ſpacio genera⸗ tur.¶ De hoc lapide inferius in tractatu de lapidibus dicetur, I Capitulum. xxxvij. vnicum fetum facit: ⁊ vꝛina eius in gemmaʒ „ D Tratctatus I aial q̃drupes ꝑuũ ad cunicli fere mo dũ:caput hʒ carnoſum ⁊ magnũ ⁊ co meſtibile:habitatq; circa ꝑtes hieroſolyme. UVñ Johjes baptiſta hmõi carnibo aĩaliũ ve⸗ ſcebat᷑.Quidã iñ dicũt ꝙ circa ioꝛdanis ter rã ẽ herba dul ad edendũ q̃ locuſta vocat᷑.ꝛ hmõi cibo nõ locuſtis aialibꝛ Johes vtebat᷑ hoc anial gregatim incedit. UVñ Salomon git: Regẽ locuſta nõ hʒ ⁊c̃.Oõð vtiq; de locu ſtis vmibo intelligi nõ põt:q̃ in multo timoꝛe ſunt ⁊ nõ ꝑ turmas:iʒ ſolitarie ĩcedũt.Dicit Areſ.qꝙ femĩs q̃dã locuſtã nutriuit ab eo tꝑe q̃ inuenis ⁊ parua ſuit:q̃ cũ creuiſſet ꝑ ſe ⁊ ſi⸗ ne ma ſculo impᷣgnatam inuenit. — Capitulum. lxxxviij. AUpus. Ex li. de naturꝭ reꝝ. Lupus l eſt aĩal rapaciſſimũ ⁊ fraudulentum. hunc nõnulli canẽ ſilueſtrem eſſe di⸗ xerunt:qꝛ foꝛma eius canis vlulatuſq; conſi milis:ſed latratu caret. Audax eſt mag eoꝝ genus qð bꝛeue qᷓ; qd longũ eſt. Cerebꝛũ eiꝰ creſcit ⁊ decreſcit ſ̃m ſtatũ lune.q licet ĩ om nibus quadrupedib:in lupo tamen ⁊ in ca⸗ ne plus. Pytagoꝛas.Oculũ vero lupi eradi catum cum viderint quadrupedia:domeſti⸗ ca timent ⁊ fugiunt.Et ſiqð aĩal minxerit ſu pꝛa vꝛinam lupi calidam non concipiet vnq;. Actoꝛ.Lupus vetidiſſimus eſt et rapidus. boꝛrendum habet vllulatum. In veſꝑpe autẽ maxime eſurit.vnde ſcriptũ eſt: Judices eiꝰ lupi. Areſto. Lupus omni tempoꝛe agreſtis eſt ſicut ⁊ leo ⁊ vꝛſus.Eſt etiam foꝛtis ⁊ aſtu⸗ cus. Ambꝛoſius.Lupus ſipꝛimo hominem viderit:vocem ei eripit:⁊ eũ tanq; victoꝛ vo cis ablate deſpicit.ſi autem ſe pᷣuiſum ſenſe⸗ rit:ferociam deponit ⁊ currere nequit. Are⸗ ſtotiles. LQupi famem quideʒ diu poꝛtant:et poſt longa ieiunia multum deuoꝛant. Qupꝰ guloſe comedit ſine maſticatione: ⁊ vna die ꝙad tres dies ſufficiet:nõ aũtcomedüt niſi carnes. Iſido. Lupitoto anno non ampliꝰ q; duodecim dies coeunt.Ex libꝛo de natu⸗ ris rerum. Lupi virgas oſſeas habent. An⸗ no per duodecim dies coeunt:⁊ ſolũ eo tem poꝛe gregatim incedunt. Areſtotiles. Lupꝰ coit ſicut canis. Tempoꝛe coitus quando fi lios habet valdemalus eſt. Dperationes Ex libꝛo denaturis reꝝ.Lupi coꝛſi deſic⸗ cetur ac ſeruet᷑ multũ dicit᷑ fieri aromaticũ. ¶ Idem cõbuſtũ contritum ⁊ potatuʒ iuuat epilenticum.i¶ Phiſiologus.Epar lupi ſic⸗ catum ⁊ tritum ⁊ cũ dulci vino ſumptum:fa cit ad omnes diſtemperantias.iEſculapi⸗ us.Lupi caro cocta ⁊ eſa.fantaſticos ſanat. Adeps eius ⁊ fel quantũ canis.i Halv. Fi⸗ mus albi lupi colice ꝓdeſt.¶ Auicenna in ſe cundo canone.Caro lupi mala eſt.Caro ta⸗ men lupoꝛum habentia roſtra ⁊ vngues ocu lo confert ⁊ cõfoꝛtat ipᷣm.valet etiã emoꝛroi⸗ dis ſed abhoꝛret eꝗ ſtomachus.¶ Phiſicus. HNec ſolum lupi ſanguis:ſed etiã fimus con fert in colica paſſione.¶ Pytagoꝛas. Homo in paſſione ſua q̃ lunã ſenſerit canini dẽtes. gdib.i.lupi curant eum. Capitulum.lxxxix. * d d 6 — — 9, „ 22 Vther. Ex li.ð na.re. Luther ? alal 1 aſtutũ ⁊ malicioſũ:magnitudie muri legi: foꝛma ꝓpeↄſili pᷣterq; ĩ capite co loꝛe ſuſcũ ⁊ nigꝝ:pelle nitẽs cui mollioꝛ plu⸗ ma pilꝰ eſt: cuiꝰ nuoꝛ nõ de ſacili cedit vetu ſtati. AUñ de pelle ip̃iꝰfiũt oꝛnatꝰ circa collũ ve ſtibo viroꝝ ac mulieꝝ.hec beſtia cire⸗ ſta na ⁊ flun ios habitat:ibiq; ſoueas hʒ:⁊ feiꝰ facit: piſc ibo viuit q̊s mirabili freqntia vena tur. OQuilicet ſub aqͥs din viuere poſſit:reſpi raculũ tñ ab geretrahit. Vñ qñq; auiditate pᷣde gurguſtiũ.i naſſã ingredi. Et qꝛtũc ne ꝑ introitꝰ locũ redire nec naſſã tã cito diſj a 38 poſſit: ſpm̃ in aererecupꝑare nõ valẽs in ⸗ ſuffo cat᷑. Adeo vᷣo ciboꝝ cupida eſt⁊ auara piſces captos ĩ ſpecu ſuo tãto cumulo cõ⸗ gregat: vt ex putredis eoꝝ fetoꝛe nõ ſolũ fo⸗ neã ſʒ etiã aerẽ inficiat. Oð nõ ſine piculo ſui q̃dã exꝑti ſunt:qͥ hãc heſtiã cape voluer it. a piſcatoꝛibo aliqñ domeſticat᷑ arte inducitvt piſces ſuo circũitu cogat picula retiũ ingre di:ſuoq; iuuamine capi. Uñ magnũ emolis eſt gre videtur. mentũ dñis ſuis pꝛ X Capitulum. xc. Vmbꝛicꝰ. Iſi.Cũbꝛicꝰ ẽ mis ĩteſti noy ſic dictꝰ:q̃ſilub:icꝰ:qꝛ labit᷑.vel eo ꝙ ĩ lũbis fu:hoꝝ tria ſũt gũa.ro⸗ tũdi:lõgi ⁊ lati.Haly ĩ li.regalis diſpoſuõis Lübꝛicinaſcũt᷑ ex hũoꝛibo ſlegmaticꝭ putrezʒ ſcẽtiboĩ inteſtinis vbi naſcit᷑ caloꝛ extraneus. Hos ſpoſſibile ẽ naſci de ſanguie vel colera rubea.nã colera rubea cñ amaritudie ⁊ acui⸗ tate ac ſiccitate ſua hmõi occidit aĩalia. Sã guis auũt de venis vel arterijs nõ exit:⁊ ſi ex⸗ ierit ipᷣa gignit cũ paſſiõibo alijs. Vñ paſſio⸗ nẽ hãc hnt pueri fegmaticã ⁊ groſſa buidita tẽ hñtes cũ dieta ſua groſſa ⁊ purgãdi negli⸗ gentia. Maxiĩe vᷣo in autũno hec paſſio na⸗ ſcitur ex fructuũ comeſtione ꝛc. Acchaonẽ ſiue lichaonẽ? lintiſcꝰEx Ili.ð na.re.Lichaonĩ oꝛient ꝑtiboe beſtia quã in gñe lupoꝝ nõnulli po⸗ nũ̃t:ſʒ lupo lõgioꝛẽ:⁊ hʒ crura bꝛeuioꝛa acdiſ ſimilia:ceruicẽ q̊; iubatã ⁊ miſphari⸗ colorꝭ varietatẽ:ſaltuvelox ⁊ inocua hoĩm:venena tu viuit: hĩtũ mutatᷣmtꝑa. Nã bveme hirſu ta ẽ ⁊ pilis hoꝛrida:eſtate vᷣo nuda Et h ide,ʒ vult Pli. lʒ ꝑalia iba Lintiſcꝰ.Ex li.de na. re.Lintiſcꝰ aĩal qdrupes ẽ vt dicit exꝑimẽ⸗ tatoꝛ ĩ li.ſuo qðᷣ ex cane ⁊ lupa naſcit᷑Eſt enĩ vterq; ꝑens adeo luxurioſus:vt odio natali ſibiõdicẽte qð ẽ inter canẽ ⁊ lupũ in copulã tñ ↄueniãt ꝓpter luxurie delectamẽtũ. Sic⸗ q; fit vt fetᷣ attrabat ſibi coloꝛẽ ⁊ moꝛes vtri uſq;. Pli.li.viij.E lupis galli canes ↄcipi vo lũt:q̃ᷓꝝ greges ſuũ qͥſq; ductoꝛẽ e canib⁊ du cæẽ hnt. Alũ ĩ venatu comitãt᷑:illi parẽt. Iſi. A intiſcidicũt᷑ vt ait Plinius canes naii ex lupis ⁊ cqanibo: cũ inter ſe foꝛte miſcent.· Trattatus Capitulum. xcij. Arricomoꝛion. Albertus in li⸗ bꝛo de naturis animaliuʒ inqͥt: m Maricomoꝛion eſt beſtia oꝛi⸗ entis raro viſa:cuius magnitu do eſt vt leonis:coloꝛis rubicũ AIdi: tres oꝛdines dentiũ habʒ in oꝛe. Pedes ſunt vt leonis.Facies eiꝰ ⁊ ocu⸗ li:aures vt hominis. Cauda eius vt ſcoꝛpio nis. Agreſſui ſonꝰ eius vt tube:⁊ voces imi tantur hominis. Uelocitas eius ſicut cerui Et deceptos homines deuoꝛat. .„ - . Capitulum. xciiſ. AUſſtela. Ex li. de naturis rex. Mu⸗ m ſtela eſt beſtiolaſubdola:catulos ſe⸗- piꝰ trãſtert ne foꝛte inueniant becrupes ⁊ ca uernas inhabitat: diutiſſimedoꝛmit.Quan⸗ Capitulinm. ciiifſ. do cum ſerpentepugnare vult. agreſtiruta e munit:pinde ſuꝑ oẽm medicoꝝ artẽ ruta eſſe ðꝛ:ita vt ſi moꝛtuos fetus ſuos iueniat ꝑ her⸗ bam naturaliter notas rediuiuos faciat.De hac clemens papa dicit: ꝙ oꝛe cõcipit ⁊ aure parit. Ouſtela ſerpentes ꝓfequitur adeo vt ipᷣm baſiliſcũ interimat:ſed eo interfecto cõ⸗ moꝛit.ſit ergo bꝛeuis coꝛꝑe ⁊ oꝛe:ſed aſtutia magna ⁊ anioſitate.vincit etiã aĩalia magna agilitate coꝛpoꝛis. Byperationes ¶ Auicẽna in ſcdᷣo canone.Ex ĩmatura ficu cũ herba fit emblaſtrũ ſuꝑ muſtele moꝛſum. ¶ Igẽ li. iiij. Eſt aũt muſtele moꝛſus velocis doloꝛis.cõtra quẽ fit emplaſtrũ cũ cepis ⁊ al lijs.¶ Qdoꝛrute muſtelã effugat.i¶ Eſcula⸗ pius. Muſtele cinis ⁊ ſanguis eiꝰ elephanti cioſas ſanat.i¶ Plinius li.xxx. Humeri do⸗ loꝛibo cinis muſtele cum ceramedet᷑¶ San guis muſtele podagris cõfert cũ plantagine illiꝰ.pᷣterea cinis muſtele ex aqua potus fre⸗ neuticis ꝓdeſt. Elephantiam quoq; ſanat. —» „„ — — 2279 AUimunetus ſiue mamonet? ⁊ manti m coꝛa. Iſidoꝛus. Mamonetꝰ eſt aĩal ſymia minus. in doꝛſo fuſcum:ĩ ven tre candidũ:caudã habẽs villoſam: ⁊ colluʒ ita groſſum vt caput. AUnde captũ nonliga⸗ pPer illud ſicut cetere beſtie:cũ laqueus id te⸗ nere non poſſit:ſed per ventrem. Habet autẽ pꝛopꝛijſſime faciẽ humane ſimilẽ:nigrã dum⸗ taxat etſine pilis.ᷣ a collo deſuper frontem A NDN ð . . De Fnimalibus nec eſt naſus oꝛeↄtinuꝰ ſiẽ in ſymea. ſz certum ſteeir inter vtrũq; ſicut in hoĩe. Inter has be ias ⁊ ſymeas odũ eſt implicabile.bellũq; fre quens.⁊ licet viriba nõ pᷣualeant.aſtucia tamẽ et animoſitate bellandi ſymeis pꝛeferuntur. ¶ Mãncoꝛa. Auicẽna. In ꝑtibo Indie lupus qdã eſt.qͥ grece ðꝛ Maricoꝛion.latine ſcilicet Mãticoꝛa.tres habens dentiũ acies inferius ⁊ ſuperiꝰ.Eſt autem magnus et piloſus eiuſq; pedes vt leonis.facies ⁊ oculi et aures vt hoĩs. fuſci ſunt eiꝰ oculi.⁊ coloꝛ eſt rubicundus vt minij. Cauda eius eſt vt ſcoꝛpionis agreſtis. Et in ea eſt rubedo. Ipſeq; pilos eijcit ⁊ loqui tur ⁊ hinnit.vox eiꝰeſt vt vox tube etvelociter curritſicut ceruus.Eſtq; agreſtis hominem comedens. Capitulum. xcu. Arcatus. A lbert in li:de na. aĩalium. m Marcatꝰeſt animal figure muſtele. ſed qᷓntitatẽ hʒ catti.ſʒ lõgiꝰeſt.⁊ bina habet crura.in doꝛſo ventre ⁊ gutture.album ſicut muſtela.vngues hʒ bꝛeuioꝛes qᷓ; cattus.et duoꝝ geneꝝ. vnũ fagoꝛũ.⁊ alterũ abietũ dictũ ſʒ illud qð nidificat in abietibo multũ eſt pul⸗ chꝛius ⁊ cõmiſcent᷑ ſibimutua ambo genera. pellis vtriuſq;eſt pᷣcioſa. Genera iſtiꝰanĩalis ⁊ mu ſtele habent hoc ꝙ cũ ſint iracunda valde: efficiũteffetida.Et ſũtanimalia vix vnq; quie⸗ ſcemia:etiam quando domeſticantur. Capitulum. xcuj. = RNNRN — R Elo.meloſus.⁊ monoceros.vyſi. Me m lo dictꝰ eſt eo ꝙ ſit iocũdiſſimo mẽbꝛo. veoeoel ꝙ la uos petat ⁊ aſſidua mellacap⸗ tet. Eſt ãt animal qdrupes armatũ vnguls. Bloſa ſuꝑ eplaʒ ad hebꝛeos Melo yvel melo⸗ tus ẽ aĩal qð ⁊ taxus ðꝛ.cuiꝰpellis hiſpida val,⸗ de melota vocat᷑. Vñ de qbuſdam ſanctis anti quioꝛibo legt᷑. Circũierunt in melotis.Ex li de na.rerum. Meloſus eſt beſtia valde magna que trunculentos hoſtes ꝑſequi᷑ tanqᷓ; ad hec creata. Rictus habet ingentes.dentes quoq; foꝛtes ⁊ ꝓminentes.cũ qͥba audacter bella caõ aduerſarijs patitur. Hec cũ hominibo foꝛtib⸗ terribilis ſit.pueroꝝ tamen innocentiã ⁊ eoꝛũ paruitatẽ mirabiliter phoꝛreſcit eoꝝ verba fu git.in q̃ digne magnificentia innocẽtie cõpꝛo batur. yſið. Monoceros eſt monſtrũ.equi⸗ no coꝛpe.ceruino capite.cauda ſuilla. pedib⸗ elephantis.mugitu hoꝛrido.coꝛnu tamẽ vno ſcʒ acutiſſimo.in medio frontis armatũ.Cap⸗ tum qᷣdeʒ pimi poteſt:ſʒ nũqᷓ; do mari.ĩmo(vt dicit Jacobo)qnũq; viuũ in hoĩs poteſtatem venit./quia vinciſe cernens furoꝛe vitam exuit. Phiſiologus. Monoceros eſt aĩal puſillum: edo ſimile.acerrimũ habens vnũ coꝛnu in ca⸗ pite. Pli. li. viij. Aſperrimã fſeram monoceron⸗ tem reliquo coꝛꝑe equoſimilem:capite ceruo. pedibelephante.cauda apro.mugitu graui. vno coꝛnu nigro media fronte duoꝝ cubitoꝛũ eminente. vin am capinegant. Capitulum. ecviſ. Tractatus m Igale. Actoꝛ. Migale beſtia q̃ cameleõ tctti ſilis eſſe ð. Rudolph ſuꝑ Leuir. Migale ðꝛ q̃i mus guloſus.Eſt ãt ⁊ fraudulẽ tus.Nam cũ dolorapit q̃ poſtea vẽtri cõmittit Aui. Migalũ eſſe dixerunt aĩal minꝰmuſtela. Coloꝛ eiꝰad citrinitatẽ decliuꝰeſt cũ ſubtilita⸗ te ⁊ tenuitate.Lõgitudo oꝛis eiꝰẽ ad vltimũ. ⁊ labiũ eiꝰ in vltio.cũq; videt aĩal:ſalit ad ipᷣm. ⁊ cũ teſticulis eiꝰſuſpẽdit᷑. Dixer̃t ãt qͥdaʒ ꝙ hʒ foꝛmã ⁊ coloꝛẽ muris. Verũ muſcida eiꝰ ẽ acu ta ⁊ oculi ꝑui.Dẽtes ei hñt tres oꝛdines.⁊ acci dũt in circuitu moꝛſus veſice ,tlene huiditate ſanguinea ſuꝑ baſes fuſtas.Qnq; aũt ꝑpuenit res ad pũcturã in inteſtinis ⁊ difſicultatẽ vꝛi⸗ ne.ſudoꝛẽq; frigiduʒ coꝛruptũ. Cũ ergo cadit caro coꝛrupta curet᷑ vulnus curationeſua. Capitulum. xcviiſ. Vius.Exli.de na.re. Hub ex aʒino m ⁊ equa genitꝰ.ha bet q̃dam aʒini ꝓpꝛia ſcʒ aures lõgas.hinnitũ boꝛridũ:crus cẽ in bumerꝭpedes exiguos.⁊ coꝛpꝰmacilẽtũ. reliq̃ vᷣo vt bʒ equꝰ. Mule nũq; ↄcipiũt.quia menſtrui ſuꝑffuitas in eis cũ cibo trãſit in nu trimentũ coꝛꝑis.Itẽ ſanguis q̊ natura nõ in⸗ diget exit cñ ſuꝑfluitate veſice.Eſt ⁊ alia ratio qm h̊ aĩal extra naturã generatũ eſt.⁊ eiꝰ natu ra diu erſificata eſt in equo qͥ calidus nature ẽ. ⁊aʒino qͥ ſũme frigiditatꝭ. Itaq; in fetudiuerſi fice generato ⁊ malocõplexionato.non põt eſſe ↄcoꝛdantia ꝑtiũ ⁊ oꝛdinata natura.vt quaſi ex wꝛia ſibi ſile generet:qͥ nullaʒ ꝓpꝛiã generis ſui ubſtantiã bʒ:itaq; in aĩaliboromanoꝝ mulas peperiſſe ꝓdigij loco habitũ eſt. HPHyperationes ¶ Auicenna. Muloꝝ pellis ac ſimilium cinis ponitur ſuper aduſtionem ignis. ¶ Et vlcera calefacit qñ nõ ſunt cũ apoſtemate Eſt etiãẽ medicamẽ excoꝛiationipedũa calcia⸗ mentis atq; coxaꝝ ⁊ ſiſtulis. . . ¶ Belbetus in libꝛo de ſenſibus. Si domum fumigaueris cum vngula muliſiniſtra:non re manebit in ea ſoꝛex. ¶ Pliniꝰ libꝛo viceſimooctauo. Cinis vngu⸗ larum muli vel mule exoleo mirtino alopiti⸗ ¶ Eſculapius. Auricule mule ⁊ burdonis te ſticuli ſiferant᷑ amuliere nõ ↄcipiet. 1hའ„ nN 8 — —,— = err — – — = — — — — — — — — —.⸗— = = — — ⸗ A T dD g . 8 2 3J X 1 2 De Fnimalibus Capitulum. cxix. Vls. Exli ð na re. Mus eſt beſtiola m— kanis mpidde: eon qnerv fraſgit ad humanos vſus fiũt. In ꝑquirẽdis ci bis ſolertiſſima.ꝓ qͥb etiã nulla plerũq; vitat ꝑicula.eoꝛumq; cupidine durioꝛes ſolidaſq; materias demolit᷑. Poꝛro ſi ĩ aqua bibit᷑ mo⸗ rit᷑qꝛ valde humide nature eſt.Plinius li.viij. Muriũ plura genera ſũt ĩ regionecyrenaica. Alij lata fronte.alij acuta.alij erinacioꝝ gene re pugentibopilis ⁊c̃.Ex li.de na.re. In oꝛiẽte mures magniſunt ad modũ vulpiũ.qͥ aiĩalia perimunt hoĩes licet nõ occidãt:moꝛſibatamẽ moleſtant. In arabia mus magnꝰinuenit᷑:cu ius pedes anterioꝛes ſunt magniſcʒ vni pal/ me.poſterio:es aũt vnius digiti. Hperationes. ¶Pliniꝰlibᷣ.xxij.Cameleonis herbe ſuccus additis aqua ⁊ oleo mures in ſe contrahit ac necat.ni protinus aquã ſoꝛbeeit. ¶ Idem libꝛo viceſimo quarco. Taxi quoq; arboꝛis fumus necat mues. ¶ Idem libꝛo viceſimo quinto.Elleboꝝ etiam polente admixtum mures necat. ¶Igez li. xxvi. Poꝛro ſi cerebꝝ muſtele coagu lo addat᷑:dicunt caſeos a muribo nõ attingi. Igem libꝛo viceſimo ſeptimo.Aconitũ e lon ginquo mures colere necat. H ¶ Raſi in Almanſoꝛe. Mures de domo cal⸗ canto fumigata fugiunt. Auicenna in ſcocanone. Sqnilla eſtcepe muris ſic nommata.qꝛ murem interficit. ¶ Item argentũ viuũ interſicit mures. ¶ Ad effugandũ mures mus maſculus exco⸗ riatur ⁊ in domo dimittit᷑ aut caſtrat᷑.aut cau⸗ da eius abſcindit᷑ſʒ excoꝛiatio foꝛtioꝛ eſt. ¶ Itẽ mus aſſatꝰ:⁊ ſiccatꝰ ⁊ infanti datꝰ ad co⸗ medendũ abſcinditſaliue fluxũ ab oꝛeeiꝰ. Sanguis muris eradicat verrucas. Stercus autem eius ſuper alopitiam ↄfert ꝓpꝛieq; aduſtum ⁊ cum cepelinitum. LCumthure vero ⁊ aqua mellis bibitũ fran⸗ lit lapidem.. ¶ Item ſumptũ ſoluit ventres pueroꝛum. ¶ Et quando cũ aqua coquit᷑ ⁊ ſedat in ea qui difficultatem vꝛine patitur confert ei. ¶SExli.de na re.Yimus muris vehemẽter la⸗ xat.vñ ⁊ trutãni medicinã exeo acuunt. Capitulum.. m AUſquelibʒ ⁊ muſcꝰ.yſi. Ouſquelibet Ebeſtia oꝛiẽtꝭ capᷣole magnitudinẽ ba⸗ bẽs.ĩ cuiꝰ mguine creſcit apoſtema ðᷣ collectis hũoꝛibo.Oð cũ maturatũ fuerit:collidit illð ⁊ fricat ad arboꝛes.ſicq; ſoluit᷑ ⁊ decurnit ſanies. ibiq; ↄdẽſat᷑ ⁊ indurat᷑⁊ hmõi ſubſtãtia muſcꝰ vocat᷑.Oĩs etiã caro eiꝰ⁊ ſtercꝰ ðꝛ muſcꝰ.ſʒ ille mlto melioꝛ ẽqͥ ab apᷣate currit. Muſcꝰ odoꝛe pdito vᷣtutẽ ſuã ĩ fetoꝛibo⁊ latrinis recuperat 3 fetoꝛẽ eluctat᷑.⁊ ſic q̃ſi luctamine reuiuiſcit. ¶ Cõſtan.ĩ li.gduũ. Huſcꝰ puſtula ẽ in vẽtre cuiuſdã aĩalis.ð q̊ etiã ſuperiꝰ diciũ ĩ ca.xviij BGBazelle.Et eſt capꝛeoloſile.qð eſt in India. Igem in pantegni. Muſcus maioꝛ eſt ĩ aro⸗ Hoyopkrationes yſið. Muſcus valet ↄ ſincopim:⁊ coꝛdis de bilitatẽ:cerebꝛiq; ⁊ epatis et ſtomachi. Cõſtã.li.vt̊. Muſcꝰↄgruit ſenioꝛibo ĩ hye⸗ me mẽbꝛa qͥdẽ defecia aromatiʒãdo ↄſoꝛtat:ti moꝛẽ melãcolicũ amputat ⁊ audaciã pꝛeſtat. ¶ Itez ſternutatões de muſco õ paraliſim ad iuuãt.i¶ Item muſcus mittit᷑ in collirijs ⁊ pil lulis ſeu pulueribooculoꝝ.cuiꝰvires albugies oculoꝝ extenuãt.noxiũ humoꝛẽ deſiccant. ¶ Oyaſ. Inunctũ capitꝭ grauedinẽ depellit.ei q; vires pᷣſtat.qꝛ ↄfoꝛtatiuũ eſt.¶ Dat ſolatiuʒ mẽbꝛis om̃ibo:⁊ foꝛtitudinẽ auget oſſibus. ¶ Scotomiã ex abunda nti hũoꝛe natã emen dat.ſomnũ inuitat:ventrem ſtimulat. ¶ Coꝛ et om̃ia vicera ↄfoꝛtat in modũ catha⸗ plaſme impoſitũ.¶ege ſuperiꝰ ca.Gaʒel.⁊ ple nius inuenies de muſco. ». . Capitulum. cj. 5 „ 7 7. —— — — — — ½ . . - . — —.— — ——— — 7 7 —— —— . ——,¶3 . . — — — —— — — — — — ——,; ””ñ m Uſio.yſi. Muſio cattꝰ eſt appellatꝰ eo eꝓꝓ muriboſit infeſtꝰ. Ex libᷣ.de na.rerũ. Muſio ſine murilegꝰaut cattꝰ grece ðꝛ q̃i aſtu tus. Aial eſtimũdũ ⁊ venenoſũ: ⁊ oĩim muriũ genꝰ pleqʒ.cũ buſoniboq́; pugnare . quoz licʒ venenatꝭ aculeis repugnet᷑:nõ tñ necant᷑. Mures captas pmo luſibo afficit.poſt h̊ illu ſas comedit.O culis carbũculoſis tam acute cernit ꝙ etiã in a ntris tenebꝛoſiſſimis velut ĩ luce etiã mures aſpicit. Dẽtes hʒ ad modũſer re. pilos circa os hʒ.qbo ablatꝭ audaciã perdit Blãdicijs gaudet.ocacalida diligit. Uñ pᷣ nimapigricia pellẽ ſua comburit.hoĩs manua cõtrectari gaudet.⁊ ad ludũ facilime ꝓuocat᷑. oturã faciei lambẽdo poꝛibopedibo imitaf. ⸗/ Libidine impatientiſſime accendit᷑.Et liben⸗ ter coitus temge ſilueſtre efficiturr E Vltipes. vſi. Oultipes eſt vᷣmis ter m renꝰa multitudie pedũ vocatꝰ qͥ ↄctꝰ in glo bũ cõplicat᷑. Naſcit᷑ ſub petris ex hũoꝛe ⁊terra.Areſto. Aial anuloſum longi coꝛꝑis ⁊ multoꝝ pedũ eq̃lẽ hʒ anuloſitatẽ.⁊ vi uit aliqᷓntulũ poſt capitis abſciſionẽ. tẽꝑ fu⸗ mũ ſtoꝛacis ſicci multipes deludit᷑ ac depᷣhen dit᷑.Ex li.de na.re. Hultipes a re nomen hbʒ: ⁊ ſanguĩe caret h̊ aĩal(dicit Augꝰ) Aliqñ coꝛã R ißo allatũ. eo q; ſpectãteĩ mitas ptes ↄciſum?ꝰ tñ vnaqueq; ꝑs vixit ab alijs ꝑtibo ſepata. BPperationes. Auicenna. Vermis qͥ eſt ſub vꝛceis aque: plu rimos hʒ pedes.⁊ cũ tangit᷑ rotundat᷑ ¶Si palatũ ex eo cũ melle tangit᷑ valet cõtra pᷣſocationes.⁊ ſimiliter cum comeditur. Conſertetiam aſmati:et ad dilatationem an helitus ſᷣm ꝙ dicittur. ¶ Item vermis multipes cum vino bibit con fert ictericie ⁊ diſficulcati vine. Capitulum. cüif. B pa. hiſio Nepa. quibuſda placet n ſerrpentẽ eſſe femmeã que in hoꝛa libi dinis eſtuantis mari ſuo compari ca necat᷑ viceuerſa. Sicut geadẽ eſt nepa:q̃ ⁊ vi⸗ pera ſicdicta.quaſi vi pariens.Cũ em̃ ꝓpe par tum eſt catuli matris viſceribo coꝛroſis erum⸗ punt cum interitu ipᷣiꝰ matris.Actoꝛ.De hac ergoſpecie pleniꝰ dicet᷑ infra vbi agetur de vi/ pera.¶ O bix. yſi. Obices dicta eſt. eo are⸗ ne coloꝛem ha beat.De q̃ poeta. Quaʒ ſperſis pictꝰ maculis theophanꝰ obices. Cõcoloꝛ ex⸗/ uſtis atq; indiſcretus harenis ⁊c̃. O 8 N — ⏑ — —+ͤ+FG —— De Fnimalibus Capitulum. ciiiſf. Foeoymon. Albertꝰin li.de na. aĩalium n MNeomon beſtia eſt. et grece vocatur neomon. latine vero ſuillus.⁊ ðꝛ eo q; ſetas hʒ ꝓ pilis.⁊ hodoꝛecibũ ↄuenientẽ a ve nenoſo diſtinguit. Hec beſtia ſerpetes pſequit᷑ que cũ aſpide pugnans caudã erigit quã aſpis qſi minantẽ obſeruat ⁊ ad vim ſuã cum eatrãſ tert aſpidem decept. Capitulum. v. Haager. yſi. O nager iterp̃tat aʒinꝰ ferꝰ. o ¶ Onager . xxv. die Marcij. xij. vicib⸗ in nocte rugſt ſiliter ĩ die. ⁊ in h̊ cogſcc eqͥnoctiũ eſſe.Eius q̊ rugitꝰ ꝑ ſinglas hoꝛas ruigiẽtᷓ numerꝰhoꝛaꝝ cognoſcit᷑. Actoꝛ.Ona⸗ ger vt legit in ſolitudimibo ⁊ ĩ alt; habitat. vbt. ꝓpter bñficiũ vẽtoꝛũ diuiſus apotu viuit. Uñ Hieremie. ſO nagri inqͥt ſtetert in rupib traxe rũt ventũ q̃i dꝛacones. Exli na.re. O nager indie magnũ eſt aĩal ⁊ crudele.ſoemã aʒini ba bẽs.⁊ vnũ ſolũ coꝛnuĩ frõte.durũ nimis ⁊ acu tũ ac lõgũ ad beſtias rias debellãdas.⁊ G̊ hʒ in medio capitꝭ ſoleas etiã foꝛtes ⁊ acutas hʒ: vt iuuamen naturale. ꝙ in alter coꝛnu defe⸗ ctu pdidit ĩ eis recuꝑet. Plini li.viij.Onagri in frigia ⁊ licaonia pecipui ſunt. Pyperatio pꝛohibet ipſam. Urina aʒini ſilueſtrꝭ lapidẽ in veſica fragit Actoꝛ. Vngula ſilue . ſtris azini ſi cõburat᷑ ⁊ Rafſlus.Albertꝰin li.de na.aĩalium. o OPeafflus aĩal eſt varij coloꝛis om̃ia pcedẽs aĩalia. In ãterioꝛi ꝑte ẽ valde altũ:ita vt capite extẽſo altitudinẽ.xx.cubitoꝝ ĩ poſterioꝛi ãt ꝑte emiſſũ.ad inſtar cerui pedes bʒ ⁊ caudã.collũ extẽſũ:⁊ caput eqͥnũ ger a Pyperationes yſi.et Aui. Onagri fel.i. qini ſilueſtr era⸗ dicat moꝝ.⁊ ↄfert ſuꝑ apᷣatũ veſtigia linitum. ¶ In emplaſtris enam heriſipile ponitur ac Capitulum. co. UN d τ Trattatus nns ſit aliq̃ntulũ coloꝛes multos hʒ:tñ albũ ⁊ rubeũ bʒ frequẽtioꝛes.cum vidit ſe ↄteplãtes ammirari huc ⁊ illucſe vertit pꝛebensſe bene videndum.hoc aĩal tꝑiba noſtris viſum eſt. Et arabice vocatur ſerapp,. Capitulinn. cuij. Hocenthaurꝰ: 2 oꝛaſius.Exli. de na. o reꝝ. O nocenthaur?eſt aĩial mõſtruo⸗ ſum et natura bifoꝛme capite ſcʒ aʒi⸗ nino ⁊ coꝛꝑe velut humano.faciẽ hʒ ſatis hoꝛ⸗ ridammanuſq; foꝛmatas abiles ad oẽʒ actũ. dum vocẽ pꝛomit q̃ſi loqͥ incipit.ſed inſueta la bea vocẽ humanã foꝛmare nõ poſſunt.h̊ poſt inſeqᷓntes ſe ligna vel lapides mittit vt experi⸗ mentatoꝛ dicit. ̊ mõſtrũ dicit Adellinꝰpbũs inter ceteras beſtias abinicio non fuiſſe tale creatũ.ſʒ aliqñ ⁊ alicubicaſualiter ex adulte/ rina cõmixtione generari.¶ Oꝛaſiꝰ.yſidoꝛus Oꝛaſius in anterioꝛi ꝑte altũ.eminens valde. ita vt extenſocapite.xx.cubitoꝛuʒ altitudinem poſſit attingere. In poſterioꝛi vᷣo ꝑte demiſſuʒ eſt inſtar cerui.Collũ bʒ extenſum.caput equi nũ.licet minus.pedes aũt ⁊ caudam vtceruꝰ. pellẽ vᷣo ſicom̃icoloꝝ genere diuerſimode va⸗ riatã.vt hõ fruſtra temptet artifſicio naturales eiꝰpulchꝛitudinẽ imitari.Hoc aĩal noſtris tẽ poꝛiboa ſoldano babiionioꝝ tranſmiſſum eſt imꝑatoꝛi Friderico romanoꝝ auguſto ⁊c. In pᷣcedenti capᷣ. Albertus illud aial ſpecialiter deſcribit ⁊ appellat eum Oꝛafflus. . Capitulum. viij. as. Doꝛmieft ſic oꝛix illaq̃atꝰ.Exli.de na. re. Oꝛixẽ beſtia capꝛee magnitudis:birco ex pie ſilis.᷑villũ bñs ſub mẽto. Hec in illa ꝑte affrice q̃ caret aq̃ gñat᷑⁊ idᷣo ꝑpetua ſiti ardet. Admirabile vᷣo remediũ ſitientiũ latrões ge⸗ tulie terre aq̃ carẽtꝭ certiſſimis experimet ꝓdi derũt q̊ hõ in ſiti eo duraret auxilio qͥ ulo ſalu⸗ berrimo liqͥre veſiq dictaꝝ beſtiaꝝ infuſo pꝛo ꝑte modica vterẽtur.hec beſtia (ſiẽ egiptij tra⸗ dũt)in exoꝛtu canicule naturaliter tripudiare videt᷑ cõpage coꝛꝑis eius viſibiliterſentiẽte.q; imber ⁊ frig? abijt. inſtentq; vapoꝛes ignei ſo⸗ lis vt veſtiat terra floꝛibs herbaſq; ꝓpferat ⁊ fru ctus.Eſt aũt frigoꝛis impatiens. VUñ necfro gus nec niues de faciliſuſtinere potet. Rir. Actoꝛ. Oꝛixẽ aial mũqũſmlegẽ. o iuxta libꝝ Deutro. De qͥ etiã diẽ yſai-⸗ — — — — —— l De nimalibus Capitulinn. cix. p Anthera.yſi. Pãther dict?ẽ ſiueom niũ aĩaliũ ſit amicꝰ:excepto dꝛacõe.ſiue qꝛ ex ſuigñis ſocietate gaudet⁊ adeãdẽ ſilitu⸗ dinẽ qͥcqͥt accipit reddit. Pan em̃ oẽ ðꝛ. Gloſa ſuꝑ O ſee. Hibilleone foꝛtiꝰ:nihilq; panthera velociꝰ. Jõ ꝑ ꝓphaʒ ait dñs.Ego qᷓipanthera effraim:⁊ q̃ſi loo domui iuda.Exli de na.reꝝ. Pãtheraẽ aĩal variũ ac ſpeqoſũ nimis Sũt q tradũt huic ĩ armo maculã eſſe lune ſileʒ:⁊ in⸗ terdũ creſcererotundã ⁊ ad lune mutatõeʒ va⸗ riari. Pli.li.xi.Hñtq; pãthere q̃ttuoꝛ mamas in medio vẽtre Mares ãt in oĩ gñe ſoꝛtioꝛes ſũt ſemĩs.pᷣterq; in pãtheris ⁊ vꝛſis. Itẽ pan thera ſemel om̃ino pꝑturit. cuiꝰcãe rõ mamiteſta eſt. Hã cũ ĩ vtero mris coaluere catuli maturꝭ⸗ q; ad naſcẽdũ viribo pollẽt.odiũttẽpoꝝ moꝛas Itaq; oneratã fetibo vnluã tãq; obſtantẽ ꝑtui vnguibo lacerãt:⁊ effundit illa ꝑtũ ſeu potius dimittit doloꝛe cogẽte. Ita poſtea coꝛrupt ⁊ ci catriſoſis ſedibo genitaleſemẽ infuſum nõ he⸗ ret acceptũ.ſʒ irritũ reſilit. Hã vt dic̃ Pli.Aia⸗ lia cũ acutꝭ vnginbo freqnter ꝑere nõ poſſe.vi⸗ ciant᷑ em̃ intrinſecꝰſe mouẽtiba catulis. Phiſi. Pantheris venãdis inſiſtentes.hircani:vene nocarnes illiniũt eaſq; ꝑ compita ſemitarum ſpargũt vt illaꝝ eſu pãthere ſeducãt᷑. Sed ille dũ excremẽta hoĩs deuoꝛant euadunt. DOPhbrerationes Auicenna. Panthera ⁊ pardus quando vene num comederunt ſtercus hominis querunt et comedunt.⁊ ſic euadunt. Capitulum. cx. Apꝛo. Albertus in libꝛo de naturis p animalium. Papꝛo animal eſt circa ceſariem habundans ciuitatem. parũ vulpibus maius lepoꝛum habens moꝛes.ad⸗ unata em̃ Alulant.Aliquando enim vno pꝛe⸗ cinente ⁊ alijs po ſtea ſimul reſpondentibi pi⸗ loſa autem ſũt hec animalia vt vulpes.Et vbi vnum iſtius ſpeciei occiſum fuerit.cetera circa ipſum vllulant ſicut plangunt moꝛtuum. Et ſunt eoꝛum voces adeo ſonoꝛeq; cum eminus ſunt tanq; de pꝛopinquo putantur audiri. hoc animal dicitur ſepulchꝛa ho minũ in fame ali quotiẽs intrare:⁊ cadaueribus hominũ veſci. Et eſt quaſi ſit compoſitum ex lupo ⁊ vulpe Capitulum. xf. AAltl hyon. Albertus in libꝛo vt ſupꝛa. p Pathyon animal eſt.quod nature de coꝛem mirabilem habet. coloꝛe enim purpureo pollens:adeo eſt radioſum:vt viſus in ipſa quaſi ſintillare videatur. Doꝛtuũ au⸗ tem ruũboꝛem retinet pellem. ſed ſubducitur radioſitas.et eſt ad modum canis in quanti⸗ tate.manſueſcibile valde ⁊ delectabile gaudet in cibo.Quidam autẽ antiquoꝛuʒ putabant hocanimal habere aliquid diuinitatis. Oſſa huius animalis dimiſſima ſunt et foꝛtiſſima et nerui adeo foꝛtesꝙ non niſi magna violẽtia valeant dirumpi. . E iiij Tratctatus Capitulum. (xif. Arandrꝰz pardꝰ. Solinꝰ. Parãdrũ p mnnutrit ethiopia:boum magnitudine: vbico veſtigio.ramoſis coꝛnibo.capite ceruino.vꝛſi coloꝛe.pariter villo ꝓfundo.Hũc parãdrũ affirmãt habitũ metu vertere.⁊ cũ de liteſcit aſſimilẽ fieri cuicũq; rei pximauerit.ſi⸗ ue ſaxa alba ſit. ſeu frutecio vitẽs. ſiue q;; aliũ modũ pᷣierat. faciũt hͥ idẽ in mari polippi ĩ ter ra cameleontes.ſʒ ⁊ polippus ⁊ cameleon gla⸗ bꝛa ſunt.vt ꝓniꝰ ſit cutis.lenitatẽ ꝓximantia emulari. In h̊ aũt eſt nouũ ac ſingulare hirſu tiã pili coloꝝ vices facere.hinc euenit vt diffi⸗ cultercapi poſſunt.i vſi.Pardꝰſecũdus poſt pantherã eſt.genꝰvariũ ac velociſſimũ ⁊ pᷣceps ad ſanguinẽ.ſaltu em̃ ad moꝛtẽ ruit.ex adulte rio pardi ⁊ leeneleopardꝰ naſcit᷑⁊ tertiã oꝛigi⸗ nẽ efficit.¶ Exli.de na.re.vt dicit magnꝰ Ba⸗ ſiliꝰ. Pardus eſt beſtia toꝛna ⁊ acuta nimis in impetu coꝛpuſq; motibo auiũ ↄueniẽs hʒ:⁊ va rium in coloꝛe.ſaltu potiꝰqᷓ; curſũ pᷣdã inſeqͥt In affrica ꝓpter inopiã aque ↄgreganĩ diuerſe ere ad amnes ibiq; leene beſtijs varijs vel vi lis voluntate miſcent᷑.Et inde pardi pꝛocrea⸗ ridicuntur. Hoprrationes. do venenum comedit ſtercus bominum que⸗ rit et comedit. Capitulum. cxiii. Areſtotiles. Pardus ſicutet pantheraquã⸗ Jloſus. Pirolus.et CPutoꝛius.Exli. p de naturis rerum Piloſus eſt anmal (Iſicut gloſa dicit ſuꝑ yſaiam) quod in hominis figura ſuperius incipit.ſed inſerius in pedes beſtie deſinit. qualem beatus Hiero nimꝰ in vita pauli heremite pꝛimi deſcribit.ꝙ; ſuperius ſit homo frontem aſperam habens coꝛnibus ⁊ in capꝛarumpedes deſinens.Aſſe⸗ rit idem nulli eſſe dubium iſtud monſtrum in oꝛiente eſſe captũ.⁊ in Alexandriã miſſum.et inde moꝛtuũ.ſaleq; infuſum ne acaloꝛe diſſol ueret᷑ depoꝛtatuʒ fuiſſe Conſtantinopolim.vt ab imperatoꝛe iam Friderico videret᷑. Foſtra etate delata fuit regi Francie beſtia ad magni tudinez canis.Caput quidem nõ multũ diſta⸗ bat a capite canis. cetera coꝛpoꝛis menbꝛa vt homo pꝛoꝛſus ha bebat.Crura quidem nuda vt homo.manuſq; bꝛachia.collũ album ac nu⸗ dum habebat. Carnibus coctis veſcebat᷑. Ita decenter ⁊ modeſte manibus capiebat cibum etoꝛi ſuo inferebat:vt nullus dubitaret in hoc quoniã humanũ modũ in talibo haberet. Ere⸗ ctum vt homo ſtabat. ſedebat vt homo. Puel lis et feminis libentiſſime iungebatur. Et in ſexu viri ⁊ femine diſcretionẽ habebat. Beni⸗ tale membꝛũ vltra q; coꝛpis qᷓntitas exigebat habebat magnũ.furijs igi agitatũ hoc animal crudeliſſime mouebat᷑.⁊ in hoĩes ſeuiebat.e⸗ terum cum placatum eſſet inſtar hominis mi⸗ tiſſime ⁊ decentiſſime ſe gerebat.et mulcebatur alloquijs.et colludentibaꝓplaudebat.Exli — bꝛo de natu. rerum. Prrolus eſt beſtia parua maioꝛ quidem ſed non longioꝛ qᷓ; mu ſtela.co⸗ loꝛe rubea ſʒ in vẽtre candida. Mira agilta/ — * te viget. In arboꝛib habitat. et fet; fouet. In quiete ſe gerit.⁊ de arboꝛe in arboꝛẽ ſaltu poti us q; volatu trãſit.q;uis aliqñ cauda /ꝓpẽnis vtat᷑. Caudã em̃ viloſam ꝓpe ad ſui magnuudi nẽ hʒ cuiꝰad viſum ſaltu mouet᷑.Et ſi qũgra paſtus aquã tranſire cupit lignũ admodum leue ſuꝑ aquã ↄgerit.cui ſuꝑſidens(q̃ſi velum nauis)caudã ſuã erigit.ſicq; vento flante ve⸗ rificans ligno tranſuehit᷑. E ſtate cibũ cõgerit: quo viuat in hieme. Viuit ãt nucibo et cibo q dulcis eſt libentiꝰ veſcit.yſi. Putoꝛiꝰ a puloꝛe dictus eſt.quia nimiũ fetet.⁊ hoc maxime cuʒ iraſcit᷑.hic ſicut ⁊ daxus.Habetcrura inſini⸗ ſtro latere bꝛeuia:in dextro lõgioꝛa.ardua do/⸗ moꝝ inhabitat ⁊ penetralia.gallinaꝝ ac pullo rum cupidiſſima eſt:talibo em viuit.ũq; gal linaʒ capit aut pullum.caput in inicio petit vt hoc deuicto in ceteris ei membꝛis laboꝛare dif Capitulum. cxiiij. Egaſus.Albertꝰ in li.de na.aĩalinm. p Pega ſus aial magnũ eſt ⁊ hboꝛndum in eihiopia. equi ſoꝛmã bʒ. alas vt aq⸗ la.ſʒ multo maioꝛes.caput armatũ coꝛnibobʒ. adeo mõſtruoſum vt eo viſo cũcta fere animan tiaterreat graui coꝛpoꝛe.fuga mirabili. Alaꝝ remigio adiuti pegaſi potius currũt qᷓ; pꝛouo⸗/ lant. et colliſo aere virtute pennarũ ad inſtar turbi nis impellunt vent os.multas eſcas de⸗ noꝛant. Inquiete mouent.inſeſti ſunt anima⸗ lib:⁊ hoc maxime homini. De Fnimalibus Capitulum. pxv. p Igarg Bartho. i li. de ꝓpꝛie. ren. Pigar gꝰẽ aial mũdũ qͥ ad eſũ.vtpatet Deutro. xiiij.et ẽ aĩal coꝛnutũ ⁊ barbatũ ſic hircꝰ.minꝰ ceruo.maiꝰhirco.vñ ſilis ẽ hircoceruo ſʒ lõge minꝰ. q̃re in fra de tragelacho ruminat ſic hirc⸗ et findit vngulã ſiẽ ceruꝰ.⁊c aĩal agreſte mag⸗ ne velocitatꝭ:ne moꝛa inhabitat ⁊ deſerta.Hu goãt diẽ ꝙpigarg eſt auis ꝑua ⁊ depᷣſſa.vñ ðd apige qð eſt depᷣſſio. Sʒ Deutro. ſupponit pꝛo alali qdrupede qð eſt ſile bircoceruo.vt ibiin⸗ nuir gloſa.nec aſpirat᷑ ibi pᷣma ſillaba.vñ cũ h nõ debet ſcribi qͥdã ſcribũt philargũ:ſed male. vt patet in libꝛis coꝛreciis. WMD WR R ,— WA Tractatus Capitulum.xvf. Igmei. Bartholomein li. vtõ. Pig⸗ p mei ſũt hoĩes ꝑui ſtatura cubitali.q̊s grlrreci a cubitopigmeos vocãt. Hi mõ⸗ tana Indie tenẽt.qͥb vicinꝰeſt occeanꝰ.vt diẽ Papias. Sʒ dic Auguſtinꝰ ſic. Pigmeitm̃ ſemi cubitales ſunt.qͥ tertio anno perfecte ſunt etatis.ſeptimoſeneſcũt.Dicunt᷑ aũt pugnare 3 grues.a qͥb armati ferro aliqtiens deumcũt De pigmeis ãt dicit Pli.li.vij.ca.iij. Pigmei ceruos vr ſunt dodrãtes nõ excedentes ſalubꝛi celo ſemꝑ vernãte ha bitant in terra temꝑata mõtibo cõpoſitis exꝑtibo aqͥlonis q̊s grues in feſtare fama eſt.Qui incidentes arietũ capꝛa⸗ rũ doꝛſis armati ſagittis vᷣo tꝑeↄgregato ag⸗ mine ad mare deſcendũt ⁊ oua ⁊ pullos gruũ ꝓ viribo deſtruũt ⁊ ↄſumũt.Et hãc impeditio nẽ facũt tribo mẽſibo:qð ſi nõ facerẽt futuris auiũ gregiboreſiſtere nõ valerent. De pennis aũt eaꝝ ⁊ ouoꝝ putaminib ſibi caſas faciunt vt dicit idem. Et ſubdit Areſtotiles. Inquit in cauernis viuere pigmeos tradit. Capitulum. cxvij. Oledrus. Albertꝰ inli de ꝓpꝛietatibꝰ ecrua lberr mli dezhꝛte eſt omi veſꝑe coꝛpꝰabſinthio fricare.vel herba pPp reyx. Poledrꝰ ðꝛ eque filius ſiue pullꝰ equinꝰ.qm̃ diu matris vberib eſt ſub iectus. In cuiꝰfronte vt dicit Areſtotiles lib. vij.inuenit᷑ yconamoꝛ.id eſt amoꝛis venefici⸗ um.qñ naſcit᷑ ⁊ limbunt matres equoꝝ lingua 7 tondũtillud.⁊ mulieres incantatrices puer⸗ nec inueniri queunt. biãt erh. Poſterioꝛpars pulli eſt maioꝛ par⸗ te anterioꝛi: ⁊ cũ iuueneſcit creſcitpars ſupioꝛ ⁊ ꝓpter h erit eleuatio anterioꝛis ꝑtis coꝛpoꝛis multoꝝ equoꝝ mag q; poſterioꝛis.Et ido qñ eſt pullus poteſt pede poſterioꝛi tãgere caput ſuũ.qð facere nõ poteſt q ꝑ uenit ad etatem. yſið.li.vlij. Circaaũt pullũ equinũ hoc vltimo animaduertas quiapaſſum ſuauem vel durũ quem aſſueſcit in iuuentute vix poteſt dimit⸗ tere etiã in ſenectute ⁊c. Superiꝰin ca. liiij.di clũ eſt. quare ibidẽ. vide de equo. — ——— 8 — 4— NE — — menne Capitulum. cxviif. AUlex. Exlib.de na. re. Pulices vocati p ſunt eo ꝙ inpuluere magis nutriunt᷑. Patet pulicẽ eſſe vermiculũ nigrum⁊ minutũ quidem.ſed valde pungitiuũ.maxime aũt temꝑe eſtiuo ⁊ pluuiali. Saliunt auteʒ po tius q; volant.nocte q;die magis hominẽ in⸗ feſtant.Et niſi vehemens toꝛpoꝛ aut ſomnus grauis in membꝛis ſitſe tueri nõ poteſt. Cum quis manũ adhibet celerius fuga dilabuntur: Pbperationes. ¶ Ex li.vtõ. Contra pulices optimũ remediũ eadẽ cũ oleo cocta coꝛpus ꝑungere ¶ Pulex in duas partes diuiſa reuiuiſcit. ¶ Raſi. Si aqua in q̃ tribuli cocti fuerĩt do⸗ mus roꝛet᷑ pulices om̃ino deſtruent᷑. ¶ Aqua ſiliter in q̃ ruta coquit᷑ aut oleãder eos interſi dpN —— . — — — E B D 3 De nimalibus cit.¶ Ani. Ad effugandũ pulices aſpergit᷑ do⸗ mus cũ infuſiõe coloòqntide.tũc em̃ ſaliũt ⁊ fu⸗ giũt. ⁊ ſiliter ex decoctõe rubꝛi.¶ Dixerunt aũt qdã ꝙ qñ ſangnis birci ponit᷑ in fouea ĩ domo apð eũ ↄgregãt᷑.deinde moꝛiũt᷑.¶¶ Similiter aggregantur ſuꝑ lignũ linitũ ex adipe hericij. Item fugiunt ex odoꝛe caulis.⁊folioꝛũ oli⸗ andri.¶ Palladiꝰ.Pulices fugant᷑ a murca ꝑpauimentum frequenter aſperſa.vel cimino agsreſti cũ aqua trito vel cucumeris agreſtis ſemine aqua reſoluto ſepe inſuſo. . Capitnlum. xix. Ediculꝰ.vſi.Pediculiſũt vermes cu⸗ p tis:a pedibo dicti.vñ pediculoſi dicti ſunt qᷣbopediculi in coꝛꝑe efferueſcũt Ex li.de na.reꝝ. Pediculi dicunt᷑ a numeroſi tate pedũ.hocmalũ ex.ipſa hoĩs carne creatur indu bitanter.⁊ tñ inunſibiliter.hos nõnulli de ſudoꝛe hoĩs.alij ð poꝛis ⁊ euapoꝛatõibo gigni dicunt. Haly.Accidit autẽ pegrinanti copia pediculoꝝ in coꝛꝑe ꝓpter ſudoꝛem ⁊ puluerem ac balneipaucitatem. Bperationes. Haly. Quod cũ euenerit coꝛpꝰ ꝑegrinoꝝ vl alioꝝ cathaplaſmet᷑ cũ argẽto viuo.occiſo cũ oleo.adiũcta ariſtologia lõga mane qͥ; balneũ ingrediat᷑. ⁊ coꝛpus eiꝰ fricatione valida mũdet ¶ Raſi. Pediculoꝝ generatiõeʒ ꝓhibẽt vſus balnei ⁊ lanacri.paãnoꝝ frequẽs mutatio ꝓpꝛie q́; vtpannus qͥ carnigdheret lineus ſit huiuſ⸗ modi.pediclos inter ficit argẽtũ viuũ extinctuʒ ſi oleo inficiat᷑ ex oleoq; filalanea inungant᷑ q̃ ſuꝑ ſe aliqͥs appendat.a ut ex eis ſe cingat. ¶ Aui. Stafiſa griacũ arſenico pediculos in⸗ terficit.⁊ ſimiliter argentũ viuũ extinctũ. ¶ Pꝛecipuum remedium eſſe dicitur frequens ablutio coꝛpoꝛis ⁊c. Em Oꝛcus.Exli.de na.re. Poꝛcꝰ ẽ beſtig p ſeua ⁊ immũda ⁊ obſcenis loch gratiſ⸗ ſime cõmoꝛat᷑.Actoꝛ.Poꝛcꝰnõ rumi⸗ nat. ⁊ ideo interimmũda ſᷣ̃m legem reputatur. Hiüdis⁊ immũdis indifferẽter veſcit᷑.in luto delectat᷑ roſtro lutũ ſuffodit.hoꝛrende grinnit. pᷣcipue aũt vno ꝑcuſſo ceteri grinniũt⁊ q̃ſi cõ⸗ patientes illuc ↄueniunt.ſed ſtatim obliti ſui planctus ad lutũ vel ad cibũ redeũt. Fertur ãt nullũ coꝛpus aĩalis interius ⁊ diſpoſitõe⁊ nu⸗ mero partiũ ſic aſſimilari humano coꝛpoꝛi ſicẽ coꝛpus poꝛci. VUnde pbiſici ⁊ alij interioꝛa hu⸗ mani coꝛpoꝛis inueſtigantes.poꝛcoꝛum in⸗ terioꝛa q̃ſi quoddã exemplarinſpiciũt.Ariito teles. Poꝛcꝰ. viij. menſium coit.ſed nũc debile quid generat. Multos filios facit ꝓpter mul⸗ titudinẽ ſpermatis.cetera biſulca paucos fa/ ciunt.viuit aũt vſq; ad annos.xv.Cũ impin⸗ uat᷑ coire põt omni tꝑe. Poꝛca pꝛegnans eſt qttuoꝛ mẽſibo.’fertilis eſt in fetu.parit em̃.xx.fi lios.⁊ lactare nõſufficit.ꝑ totũ ventrẽ hʒ mam millas. Ex li. de na. reꝝ. Poꝛcus habet ptãtem coeundi multũ pᷣ alijs alalibo.poꝛce autem in⸗ tantũ efferari dicunt᷑ in coitu.vt hominem la nient.maxime cãdida veſte ndutum. Phiſio. Agreſtes poꝛci tẽꝑe coitus bellicoſi ſunt. Et d d e Tractatus vt habeãt durũ coꝛiũ ↄfricãt ſe arboꝛib.⁊ poſt modũ intrãt lutũ:deinde lutũ illũ deſiccãt.po⸗ ſtea pᷣlia nt intãtũ vt ambo vł vnꝰ eoꝝ moꝛiat᷑. Operationes ¶ Aui.Poꝛci ſanguis ⁊ hoĩs ſiles ſũt in om̃i re ſiliter ⁊ carnes amboꝝ.ita vt qͥdã xẽdidert car nẽ hoĩs ꝓ carne poꝛci.⁊ latuit donec ĩ ea inuẽ⸗ ti ſunt digiti hoĩs:¶ Sanguis tñ poꝛci debi⸗ lioꝛis eſt virtut ſanguine hoĩs.¶ Yel poꝛcimnũ ceterꝭ fellibo debiliꝰ eſt:ſolutiuũ tñ mali chimi ¶ Adeps poꝛcinꝰvalerad apoſtemata ⁊ ad ig⸗ nis aduſtionẽ. ¶ Stercus poꝛcinũ cũ aqua ⁊ vino confert ſputo ſanguinis ⁊ doloꝛi lateris. ¶ Item ſtercꝰ ſiccũ cũ ateto bibit᷑ad infirmi⸗ tatem lacertoꝝ.¶ Os cauille poꝛci ſi cõburat᷑ fricent eo dentes ſolidant᷑. Lotium poꝛco⁰ ꝓdeſt albedini oculoꝝ.ſed eius ꝓpꝛietas eſt vt lapides frangat 72c6. n Capitulum. cxxj. Ager.parias.pꝛeſter.Ex li.de na.reꝝ. p Paderaẽ ſerpẽs ĩ germania ad groſ ſitudinẽ hũani bꝛachij. coloꝛẽ im ven⸗ tre aureo ⁊ doꝛſo virenti.Huiꝰflatus adeo no/ xius eſſe ðꝛ:vt ſi virgã recenter ceſam oꝛi etꝰ ad hibeas.coꝛticẽ eius flatu ſuo faciat in veſicas felleas ebullire:ſed ⁊ fulgentẽ gladiũ ſi oꝛi eiꝰ adhibeas veneno eũ inficit.⁊ vſq; ad ſummũ glad ij ꝑcurrens. Hic cũ hominẽ in pede ꝑcuſ ſerit: venenũ ad cetera mebꝛa ꝑ momentũ de/ currit.⁊ q̊ p nimio exceſſu caloꝛis eiuſldem na/ turecuius ignis.qͥ ſemꝑaſcendit.Cum auteʒ aſcendẽs coꝛ tetigerit.tunc hõ cadit ⁊ moꝛitur. Cõtraq; remedium eſt. vt homo peuſſus in pe de.ſuſpendat᷑ in altum ꝑ pedes demiſſo capite ſicq; venenum nequit aſcendere.ſed inferius locus exciditur et per medicamenta ſanatur. ¶ yſi. Parias eſt ſerpens q̃ ſemꝑpin cauda am bulat.⁊ ſulcũ facere videtur. De qua Lucanꝰ. Quo contentus iter cauda ſulcare parias. ¶ Item pꝛeſter eſt aſpis qui ſemper oꝛi paten ti ⁊ vapoꝛanti currit. VUnde poeta.O ꝛaq; di⸗ ſtendens auidus ſumantia pꝛeſter. Hic quem pcuſſerit diſtendit᷑enoꝛmiq; coꝛpulentia neca tur.exuberatũ em̃ putredo ſequit᷑. Alexander Pꝛeſter eſt ſerpens fumũ exalans.et in moꝛſu ſuo tumoꝛeʒ tm̃ hominileſo adducens vt bu⸗ ma na pꝛoꝛſus foꝛma ꝑeat. Capitulum. xxifſ. Ana. yſidoꝛus. Rana a garrulitate r vocata ẽ.eo circagenitales paludes ſtrepit:⁊ ſonos vocis impoꝛtunis cla⸗ moꝛibus reddit.i¶ Ex libꝛo de naturis rerum. Ranarum coitus magis eſt de nocteqᷓ; de die et in eoꝛum coitu magna eſt moꝛa multumq; ſeminis effundunt. Ranas habet mare que alas habent.Et omnis piſes fetus nutrit pꝛe ter ranam.yſidoꝛus. Ranarum quedã aqua tice dicuntur.quedam paluſtres.quedam ru⸗ bere ob id qnia in vepꝛibus ſunt grandioꝛes cunctarum.Alie calamite vocãtur eo ꝙ inter grũdines et frutices viuunt.minime omnium et viridiſſime.muteq; ⁊ ſine voce ſunt.i Exli. de na.re.Rana vermis eſt quandoq; coloꝛe vi ridis.ſed illa q̃ rubet deterioꝛ eſt loquaxeſt:et BEbsrsaeaemin. — — — — r k fhfh hS, —⸗ — — —— nmmmnnn mun mnmmmm & d De Animalibus aut leditur. In auguſto mẽſe nũqᷓ; poteſtos ſuũpꝛo quolibet miniſterio cibi vel potus vel vocis aperire.Quod ſi manu vel baculotem⸗ pcaueris difficulter aperire poteris. * „ quida.¶ Jus rane in patinis decocte tuſſim fentur ſanare.i¶ Uermes natiin hoĩe ranarũ tollunt felle. pꝛodeſt ⁊ febꝛi ranaꝝ felliũ cinis. ¶ Ranis exoleo ⁊ ſale decoctis vt ſuccus ſoꝛ⸗ beaturthetano medet᷑.¶ Auicenna in ſecũdo canone. Cinis rane poſitus ſupꝑ ſanguinis lo cum retinet eum. ¶ Idem conſert apoſtema⸗ tibus coꝛdarum iuncturarum ſuper effuſus. ¶ Rana cũ ſale ⁊ oleo decocta dicitur eſſe beʒa bar lepꝛe ac vermium venenoſoꝛum comeſta ¶ Ex decoctione rane fluuialis os ad doloꝛezʒ dentium colluitur et ſedatur.iſ Coꝛpus rane petroſe et pꝛopꝛie pinguedo eius facilem facit dentium eradicationem. ipſa quoq; dentes enjeit animalium quando ſumunteam. —= R Angifer ⁊ roſurella. Albert in libꝛo r de natur aĩaliũ. Rangifer aĩal eſt in Adllonis partibo verſus polũ articum generatũ.et in partibus noꝛuegieet ſuetie.et in his que ſunt minoꝛis latitudinis regiombꝰ generatũ.Etdicit᷑ rangifer quaſi rãmiſer.Eſt em̃ quaſi de figura cerui.ſed maius coꝛpoꝛe⁊ roboꝛe ſoꝛtiſſimum ⁊ fuga celerrimum.tres oꝛ Dperationes. ¶ linius lixxxij. Rane iecur geminũ eſſe di⸗ cũt. Itẽ rane ſi viui ↄcrement᷑ in olla:cinisea rũ cu melle alopitias replet.ac meliꝰcũ pice li⸗ TCapitulum. xxii/ſ. dines coꝛnuum gerens in capite ⁊ in quolibet habens duo coꝛnua.ita ꝙcaput eius videt᷑ vir gulis circũpoſitum.duo ex his ceteris maio⸗ ra.ba bet in loco coꝛnuũ cerui.ei heceff ciunt᷑ in beſtia perſecte quantitatis.aliquãdo quin q;ʒ cubitoꝛum etramoꝛuʒ vigintiquinqʒ.duo aut quaqʒ in medio capitis que ſunt lata in modũ coꝛntũ dame.⁊ ſunt circũpoſita ramis multis et bꝛeuibus.duo aũt alia hʒ in fronte. Et cumhis omnibamagis pugnatcõtra be⸗ ſtias aduerſantes.i yſid.Roſurella eſt anial circa aquas habitans.vt frequenter muſtela maius ⁊ pirolo minus. In doꝛio ſubꝛufum.in ventre candidũ. In terra facit habitacula.di⸗ gerit ſtercus odoꝛiferuʒ valde.et muſco ſimile in odoꝛe.ſed impar virtute.⁊ odoꝛis violentia Aiſus hominũ fugitvno tamen in loco ſter⸗ cus illud cõgerit ⁊ boc mirum in beſtia.quia bonum ſuum pꝛeſto omnibus accipiendũ po nit.quo videatur bonum non inuidere. Alttua et Soꝛex. Actoꝛ. Rattus ſiue rglis ⁊ ſoꝛexſpecies ſunt.Et cum ſoꝛi⸗ Q nomen muris cõmu nis vulgariter appꝛo pꝛiatur.econtrario rattus in medicoꝛuzʒ libꝛis quaſiꝓpꝛio nomine mus vocatur.vnde ⁊ medici fimo ratti ad alopitias viuntur.qui tamen videlicet rattus venenũ in cauda geſta re dicitur. Eſt autem rattus duplicis generis ſcʒ terreſtris et fuuialis.Exlibꝛo de naturis⸗ rerũ.Rattus eſt munũ genus mito ceterj ma⸗ ius.hi adeo pernicioſi ſunt.cũ libidine accen dunt᷑.vt ſi eoꝝ vꝛina ꝑartẽ aliquam borninis d d Tractatus nudã attigerit.carnes eiꝰvſqʒ; adoſſaputreſce re faciat. nec vulnꝰ in cicatricẽ vlteriꝰ inducit᷑. yſiðᷣ. Soꝛex latinũ eſt vocabulũ.eo ꝙ anĩal buiuſcemodirodat ⁊ in modũ ſerre pᷣcidat. DOperationes. ¶ Belberꝰ. Si domũ ſu ſumianet cũvngu la muli ſiniſtra nõ remanebit in ea ſoꝛer. ¶ Plinius libꝛo.xi.Aures ſoꝛicis ſunt piloſe. ¶ Dyaſcoꝛides. Fimus aũt ſoꝛicis cum aceto tritus alopicias emendat cum roꝛe marino. ¶ Tuſus ac bibitus calculos excludit. Evgulꝰ. yſiðᷣ. Regulꝰ ipᷣe eſt baſiliſcus r ſcz ſerpẽs lõgitudine ſemipedalis al⸗ bies maculis lineatꝰ. Idẽ ⁊ ſibilus ðꝛ. qꝛ ſibilo occidit anteq; moꝛdeat vł exurat. Re guli ſiẽ ⁊ ſcoꝛpiones arentia queq; ſectant᷑.et poſtq; ad aquas venerint: ydrofobas et lim⸗ haticos faciũt.Gloſa ſuꝑ Eſaiã.xiiij. Regu us ipᷣe rex ſerpentũ qͥ ſolo viſu ⁊ flatu abſoꝛbet volucres:occiditq; hoĩes. Vnde ⁊ de achab⁊ filio eiꝰ Eʒechia ſic loquit᷑ ꝓpha.De radice co⸗ lubꝛi egrediet᷑ regulus ⁊ ſemẽ er abſoꝛbẽs vo⸗ lucrem. Eſt aũt regulus ſerpẽs pennatꝰ.vnde vbimxta trãſlationẽ noſtrã legit᷑ volucrẽ ab⸗ ſoꝛbens:in hebꝛeo iuxta Hieronimũ legit᷑ ſer⸗ pens volans.Actoꝛ. Hinc etiã alibi ꝑ eundeʒ ꝓphetam ðꝛ. In terra tribulatiõis ⁊ anguſtie leena ⁊ leo. ex eis vipera ⁊ regulus volãs.An⸗ dromachus in libꝛo de ↄfectõe tyriace. Regu lus qͥ ⁊ baſiliſcus ſerpens eſt ſubalbidus.ſuper cuius caput ſunt tres pilei.Quẽ cũ videt ali⸗ qs paulo poſt moꝛit᷑. ei q ſibilat moꝛit᷑ qͥ au⸗ dit ſibilũ eiꝰ. Om̃is q beſtia de illo moꝛtno comedens ſtatim moꝛit᷑.Et eſt malignioꝛ ſer⸗ pentiũ nec aptus tyriace.¶ Joꝛath. Regulum ſi quod animal viderit vel audierit ydropicuʒ efficitur ⁊ moꝛitur. De hoc autem regulo ples⸗ nius dicetur inferius in tractatu de auibus. Ivpnocephalus 2 Rinoceron. Phiſio⸗ NI log. Rinocephalus ceruicem habet equinã cũ vniuerſo coꝛpoꝛe.flammis quas in oꝛe aſpirat hoĩes ꝑeunt.i yſið.Rino⸗ ceron grece latine interpᷣtatur in nare coꝛnij. Igdẽ et monoceron.id eſt vnicoꝛnus.eoq vnu coꝛnu in media fronte habeat.pedũ quatiuo? ita acutũ ⁊ validum vt quicqͥd impetierit aut ventilet aut ꝑſoꝛet Ham ⁊ cũ elephantibo ſepe certamen habet.et in ventre vulneratum pꝛo⸗ ſternit. Tante aũt ðꝛ eſſe foꝛtitudimis vt nul/⸗ la venantiũ virtute capiatur. Sed ſicẽ aſſerũt qui naturas animaliũ ſcripſerunt.virgo ⁊ pu⸗ ella pꝛoponitur que venienti ſynum aperit in quo ille omni ferocitate depoſita caput pomt: ſicq; ſopoꝛatus velut inermis capit᷑.¶ Exlib. de naturis rerum. Rinoceros qui et monoce⸗ ros habere dicit᷑ in media fronte coꝛnu robu⸗ ſtiſſimũ in lõgitudine quattuoꝛ pedum. Eoq; aduerſus elephantes pᷣleat᷑ naturaliter aluum petens quã ſolam intelligit ictiba ſuis ꝑuiam. Cum aũt a venatoꝛib capit᷑:ex ſola indigna⸗ tione ſuperbũ animal moꝛit᷑. De illo inſenꝰ in capitulo vnicoꝛnus pleniꝰ dicet᷑. Capitulum. cxxvij — —GUN —— — — — — — — — — — —— – — „Wſ — — = = De Fnimalibus em̃ q̃dã rubea rotũda.q̃dã ãt alba rotũdũ hñs ventrẽ:paruũ os ſtellata.⁊ ipᷣa ẽ acutidoꝛſi cũ lineis lucidis.q̃dã vᷣo citrina piloſa.et quedã vuea.ſ.ad nigredinẽ declinãs.q̃dã foꝛmicalis. q̃dã veſpal.qdã egyptiaca.Ex moꝛſu eĩ eoꝝ fit doloꝛ vehemẽs:⁊ facit accidere doloꝛẽ capitꝭ ve bemẽtẽ ⁊ ꝓfunditatẽ ſomnij ⁊ ſuccedit eimoꝛs Dperationes. ¶ Aui. Incura moꝛſuũ ipoꝝ admĩſtratcanõ vlis ð attractõe ⁊ ſuctõe:⁊ linit᷑ cũ aq̃ ſalſa dan⸗ turq; tyriace fini.i¶ Balneũ et tyna velocioꝛes ſuntres in ſedando doloꝛes eoꝝ: cũem bumec tant᷑ in tyna doloꝛ ſedat᷑.⁊ cũ egrediũturab ea redit.vñ opoꝛtet vt iugiter ⁊ oĩ hoꝛa balneent᷑. Vtela. Aui. Rutela eſt alal ſile aranee r qꝗᷓ vocat᷑ alpheed.⁊ eſt venatrix muſca⸗ rũ. Spẽs eiꝰ ſũt multe ſ̃ᷣm Bal. Eſt Capitulum. cxxviij. AUbeitũ ſiuerubeta. Actoꝛ. Rubetũ eſt rI cial ac venenoſũ rane genus qð vulgo craſſan ðꝛ.Ex li.de na.rerũ. Rubeta diuerſis referta medicaminib:q vult depo⸗ nit ac reſumit.⁊ hec aſſidue ĩ paſtu facere dicit᷑ Venena vᷣe nũqᷓ; deponit:ſʒ tãqᷓ; arma ſua pe nes ſe reſeruat. Habent gemina coꝛnua venefi cioꝝ plena.¶ Pli.li.viij. Rane rubete quarũ et in terra et in humoꝛe:vita eſt plurimis reſerte medicaminibo deponere ea aſſidue ac reſumere paſtu dicuntur:venena ſibitm̃ reſeruantes. Pbprkrationes. ¶ Carnibus (vt dicit yſidoꝛus )earum in ha mũ poſitis pꝛecipue purpureas allici certũ eſt. Contra venena marini lepoꝛis et rubete ci⸗ nis earũ remedio eſt in aqua potatus. Capitulum. cxxix. Allamandra. yſidoꝛꝰ. Salamãdra di ſcaeſt eo ꝙ cõtra incẽdia valeat. Cuiꝰ inter omia venenatamaxima vis eſt. Ex li.ð na.reꝝ. Salamãdra quã nõnulli ca⸗ meleontẽ.i.leo nẽ terre vocãt.Eſt animal qua⸗ drupes.faciẽ habens lacerte.vel(vt dicit Ari⸗ ſtoteles)faciẽ habet inter ſaciẽ poꝛci etſimie.in igne viuit.⁊ incendiũ extinguit:pꝛofert etiam quandaʒ lanam pallidam.de qua cõtexte ʒone cõburi non poſſunt.Eſt autẽ ſplene carens:et contra omnia animalia. Jecur habet inſiniſtra parte. In extis quoq; viſceruʒ magna eſt in eo vanietas a ceteris animalibo:macra eſt valde. qꝛ parũ habet de ſanguĩe. Ideoq; timop a eſt Tractatus valde qꝛ diminuit᷑ in ea caloꝛ qͥ eſt incentiuus audacie.Coloꝛ eius eſt varius ac per momen⸗ ta mutabilis.O ua gallinarũ moꝛe gignit.et ex eius fetus pꝛoducit. In hoc autem genere nõ eſt maſculus neq; femina ſed omnes gignunt ¶ Alexander papa(vt fertur) Ex huiꝰ anima⸗ lis lana veſtimentũ habint qð cũ qag mundiciã aliqua ndo lauari deberet:non alijs aquis ab luebatur.niſi ꝙ in ignẽ pꝛoijciebatur.⁊ ꝑ ignẽ candeſcebat.i¶ Plinius li.xxix.Panis cocius liguis a ſalamandracõtactis interficit. Dperationes. eſt et calida recteq; miſcetur medicaminibus ſtipticis:et impꝛobos capillos qui ſunt in pal⸗ pebꝛis amputat.¶ Seruatur autem ſic. caput et pedes ei tollunt᷑.ſicq; quod remanet in mel⸗ le mittitur:et cum opus fuerit in vſum aſſumit᷑. ¶ Plinius libꝛo.xxxij.Teſtudinis marine car nes admixte ranarum carnibus pꝛeclare con⸗ tra ſalamandras auxiliantur. WW O . . R =ðð 88 G 1 Capitulum. cxxx. Aura ⁊ Stellio.yſidoꝛus. Saurala ſcertus eſt qui quando ſeneſcit excecãt oculieius:et intrat in foꝛamen parie⸗ tis aſpicientis ↄtra oꝛientem.et oꝛtum ſolis in tendens illuminat᷑. Rudolphus ſuꝑ Leuiticũ Stellio ⁊ lacerta ſunt animalia infirma:mali cioſa tamen ⁊ reptilia venenata.Ex li.de natu. rerum. Stellionis venenũ moꝛtiferũ et cõtra illud remediũ fit ex tritis carniboſcoꝛpionis. ¶ Plinius li.xxx. Stellione nullum animal fraudulencius.bunc inuidere homim tradunt etinde ſtellionũ nomẽ in malũ eſſe traſlatũ di⸗ cũt:ſic eũ capiũt.Eſtatib obſeruãt cubile ipſiꝰ qð eſt in loc hoſtioꝝ vel cardinibo feneſtrarũ: aut ĩ cameris vel ſepulchꝛis. bivere incipiẽte fiſſis harundimibo textas apponũt caſas quaꝝ anguſtijs etiã gaudet eo faciliꝰ exuens toꝛpo⸗ rem circũdatũ:ſʒ eo relictoremeare nõ poteſt. PHyoperrationes. ¶ GBuail.id eſt ſtellio.longam habet caudam⁊ paruum caput er nõ eſt lacertus.i¶ Caput etiã et coꝛpus eiꝰ ab illo ſunt diuiſa ſʒ foꝛtaſſe ꝓxi mas eieſt in natura.¶ Caro eiꝰ multũ calida Dyaſcoꝛides. Salamandre virtus ſtiptica eſt. In ipſo eſt virtus extrahens ſurculas ⁊ ſpi nas.i¶ Sanguis eius valet albugini oculoꝛũ. ¶ Adeps eius foꝛtiter impinguat. Sterc?eius tritum eradicat verucas. — ——— — — = Capitulum. xxxj. Anguiſuga. Ex lib. de naturis rerum. ſLĩSangniſuga eſt vermis aquatilis oſ⸗ ſibcarens etpedibaac pennis. homi⸗ nem impetit ac beſtias vt ſanguinẽ eaꝝ ſugat CLCuius ſacietate nimia moꝛtem ſibi ſepius ac cerſit.Os habet ad modũ trianguli. Unde et vulnus relinqͥt.Cũq; carni adheſerit:quanto magis trabit᷑:tanto foꝛtius inſidet donec rum⸗ pat᷑. Itaq; ſanguinẽ putridũ extrahit et aliũ ſanando ſeipᷣm occidit.Quidam aũt his ver/ mibo minꝰ ſapienter ad ſuꝑfluũ coꝛꝑis ſangui⸗ nem hauriendũ ſe pꝛebent niſi coꝛruptionem nimiã inſentiãt. Nam in homine ſano nobilio rem ac bene digeſtũ ſanguinẽ extrabũt. Me⸗ lioꝛes aũt ac minus nociue dicunt᷑ ille q̃ rugate d — ——— — — 2 ☛n — — — — — — — De Animalibusſ ac lineate in doꝛſo ſnt.deterioꝛes vᷣoq̃ nigre ſanguiſuga cũ vꝛticis actribulis pungit᷑ vt ve nenũ euomat.ſcʒ qð in beſtijs aut bufonibus aut ſerpentibo aquatic hauſerit. Auicenna in ſecũdo canone.Aliquãdo quedã aque ſan⸗ guiſugas habent paruas.quaꝝ occultatio diſ ficile facit ab eis cauere.ideo deglutiunt᷑.et ali⸗ quando pendent in manifeſto gutturis: qñq; in interioꝛi parte meri.qñq; vero pueniũt ad ſtomachũ.Cũq; diu moꝛatur ſugit ex ſanguie qua ntitatẽ ma gnã.ſicq; creſcente illiꝰ coꝛpoꝛe qntitas e apparet.Ei ergo in q̊ ſuſpendit:ac⸗ cidit anguſtia ⁊ triſticia acſputũ ſanguinis. Bperationes. ¶ Auicenna in libꝛo vt ſupꝛa.Ouandoq; qui dem curatur cum medicinis gargariſmoꝛum ſi fuerint pꝛope guttur. ¶ Cum eis veroque vomitu exſolutione ver-/ mes educunt.ſi fuerit ſtans in pꝛofundo et in ſtomacho. Capitulum. cxxxij. Crabꝛones. vſidoꝛus. Scrabꝛones ſ cacabo.id eſt caballo vocati ſunt.eo ꝙ; ceern eis creentur. Sicut autem ſcrabꝛo nes naſcuntur de carnibus equoꝛum putri⸗. dis:ita ex eis iterum ſepe naſcuntur ſcarabei vndecognominati ſunt. vt infra in tractatu de auibus latius agetur. Capitulum. cxxxiij. Allpiga:ſcitalis: ⁊ ſeps.vſið. Salpiga vl ſalpinga ſerpẽs eſt q̃ nõvidet᷑. Jdeʒ Scitalis dicta eſt eo ꝙ tanta tergi va⸗ rietate pᷣfulget vt notaꝝ grana retardet aſpi⸗ ciẽtes:⁊ q̃ reptãdo pinguioꝛ eſt:q̃s aſſeqͥ nõ va let miraculi ſui ſtupetes capit. Tantiãt ſeruo⸗ ris eſtvt etiã hiemis tꝑeexuuias coꝛpis feruetꝭ exponat.De q̃̊ Lucanꝰ.Et ſcitales perſis etiã nũcſola pꝛuinis exuuias poſita ſuas. Solinꝰ Scitalis hiemales exuuias pᷣma ponit.iyſi. Seps eſt exigua ſerpẽs:q̃ nõ ſolũ coꝛpꝰ:ſed ⁊ oſſa veneno ↄſumit.Cuiꝰ poeta ſic meminit. Oſſaq; diſſoluẽs cũ coꝛꝑe tabificꝰſeps. Jdem ſeps ẽ tabifica aſpis:qͥ dũ momoꝛderit hoĩem ſtatĩ eũ ↄſũit:ita vt liq̃ſiat totꝰĩ oꝛeſpẽtꝭ.Luca. Parua mõ ſpẽs ſʒ q̃i nõnulla cruẽte moꝛtꝭ hʒ tm̃ ⁊c.⁊ poſt eripiũt oẽs aĩazʒ.tu ſola cadauer. ℳ — „ — — . Tractatus 792„ Capitulum. cxxxiiij. Itula. Spuens. ⁊ Syrena. Ex li. de ſ nmna. reꝝ. Situla ſerpẽs eſt ꝑuꝰ⁊ mali⸗ cioſus.qᷣ hoĩez ſiti interficit. hic tanta varietate refulget:vt intuẽtes pulcritudine re tardet.⁊ quẽ natura dedit reptãdo pigrioꝛẽ mi raculo ſtupẽtes detinet q̃s aſſeqͥ nœævalet.Eſt ãt tanti feruoꝛis vt ĩ hieme pellẽ deponat.huiꝰ moꝛſu qͥ tãgit᷑ igneo coꝛreptꝰ ardoꝛe ſuccendit Actoꝛ. Situla genꝰ eſt aſpidis.qð grece ðꝛ dypſa.De q̃ pleniꝰ dictũ eſt s.ca.li.¶ Amcẽna Spuens ðꝛqͥdã ſerpẽs.q ſputo ſuo interficit illud ſuꝑ qð cadit.qð.ſ.ſputũ pijciut dẽtes eiꝰ ↄſtrictiſuꝑ alios.Odoꝛ etiã ſputi ipſi interfi⸗ cit.lõgitudo ereſt vſq; ad duos cubitos.⁊ co⸗ loꝛ eiꝰ cinericeus ad citrinitatẽ declinãs.⁊ illũ quẽ moꝛdet interficit anteq; redeat. Queʒz em̃ moꝛdet ſine ſenſu remanet ⁊ ſine motu qetus. ⁊ ꝓfunde doꝛmẽs poſt ſaltos ↄtinuos ⁊ clau ſionẽ ocloꝝ ⁊ toꝛſionẽ colli.⁊ ſpaſmũ ⁊ pulſũ in oꝛdinatũ.⁊ nõſentit doloꝛẽ inteſtinoꝝ.⁊ intro⸗ mittit digitos in guttur ſuũ vt euomat.¶ yſið. Syrene ſũt in arabia ſerpẽtes cũ alis q̃ plus currũt q;eqͥ.ſʒ etiã volare dicũt. Ouaꝝ in vᷣtꝰ eſt vi moꝛſum ante moꝛs inſequat᷑ q; dolo). Capitulum. cxxxxu. yvyrmia. Ex li. de na. re. Symia ẽ beſtia ſ deſa villo.ĩ exterioꝛibomẽbꝛis ſuper diaga aialia ſilat᷑ hoĩ coꝛꝑis diſpoſitio⸗ ne:interiꝰat nullã cũ hoĩe diiſpoſitionẽ habẽs cõmunẽ aũtom̃ib aĩalibominoꝛẽ.ergo om̃es ſere beſtie mãmillas hñt in poſterioꝛiõ renes 1 5* . . vt eas inferiꝰpoſitas fetus attingere poſſint:⁊ ꝓmptas hẽe cũ velint. Homo vᷣo ⁊ ſymia hñt eas in pectoꝛe.qꝛ natura dedit eis manus abi les ad omnem actũ.qͥbo eleuare poſſint ſetus a terra ⁊ aptare illos ad vbera.h at illi deeſt hu mani coꝛꝑis.qꝛ caret vmbilico.vᷣga q̊ʒ maſcu lieſt vt vᷣga canis. Calcaneum bʒ in pediby. et pter h erigit vt hõ ſtat ⁊ currit qñq;. ſed h nõ pᷣ·ht niſi modice.qꝛ natura beſtiã hãc ↄdidit in ſaciem eſſe pſtratã. HNam ſolus hõ naturaliter erectã hʒ ſtaturã. Hec beſtia geſtu indeta eſt. moꝛſu ferox.cauda caret. ⁊ pꝛe ceteris aĩalib⸗ guſtu viget. Nuces ⁊ poma libẽter comedit.ſʒ cũ in eis amarũ coꝛticẽ reperittotũ ꝓijcit.ſic⸗ qʒ ꝓpter amarũ dulce reſpuit. In India dicit Pli.eſſe ſymias toto coꝛꝑe cãdidas.i Alexan der. Symia domeſtica dũm ſuũ agnoſcit poſt multa reuertentẽ annoꝝ curricula.¶ Ex li.ð na. re. Symia ad oẽʒ ludũ docibilis eſt.etad ferocitatꝭ obliuionẽ.nũq; tñ ſic eſt manſueta vt nõ ſit rabida.libẽter cũ pueris ludit.⁊ ſi co pia data fuerit eos aliqũ ſtrãgulat. Si qͥs eã leſerit diu ð eũ ra ncoꝛẽ cuſtodit. Ingenio pol lent.⁊ emulãt᷑ qcqͥd vidẽt.vñ faciliꝰ incidũt in manꝰvenatoꝝ. habitãt ãt in arboꝛibo vel rupi bus. At vbi eas habitare venatoꝛes viderint accepiꝭ calciamẽtꝭ hoĩm vadũt ⁊ ſedẽt in loc vbi ab illis videri pñi:induũtq; calciamẽta illa pedibo ſuis ac diligẽtiꝰligãt.⁊ poſt h̊ exponẽteſ ea ſub arboꝛe relinquũt ⁊ ꝓcul abeunt.tũc ſy⸗ mie deſcẽdentes:qð eos facere viderũt imitãt. ſicq; calciate capiũtur. yſið. Symie nomen gre. eſt. i. pꝛeſſis naribo.vñ ſymias dicimꝰ eo ꝙ ſuppꝛeſſis nariba ſint ⁊ facie feda⁊c. ⸗ NAD d„ D N nem cum ſale et milio.et ſimilibus. De Fnimalibus Capitulum. cxxxuj. CLCooꝛpio. Exli. na. re. Scoꝛpio blan ſgqdum ⁊ qſi vᷣgineũ ðꝛ hꝛe vultũ.ſʒ hʒ in cauda nodoſa venenatũ aculeũ qͥ pũ⸗ git ⁊ inficit ꝓximantẽ.erit ãt obliq̃ ictu ⁊ in flexo.nulloq;ʒ momẽto meditari ceſſat ⁊ occaſio nes muenire feriendi.homini ãt ab eo ꝑcuſſo putat᷑ remedio eſſe cinis eius potatꝰ cũ vino. Solłꝰinfectoꝝ ſcoꝛpio caudã hʒ. Duos habet aculeos.vt dic Ariſ.Terra viuit.⁊ ĩ vere ouat. ⁊ in autũno ſimiliter. Pariũt vᷣmiculos ouoꝝ ſpecie.q̊s cũ parens deuoꝛare voluerit.illi ĩmu nes ſũt qͥ ſeclunibꝛ mr̃is imponũt.Poꝛcus ni ger ſi a ſcoꝛpione ꝑcutit ꝓculdubio moꝛitur. Alteriꝰvo coloꝛis poꝛcꝰ euadit qũq; et nõ ſꝑ. yſið. Scoꝛpio vᷣmis eſtterrenqͥ potiꝰ vᷣmi⸗ bus aſſcribit᷑ nõ ſerpẽtibo. Gloſa ſuꝑ QLucam. Ecce inqͥt dñs dedit nobᷣ ptãteʒ calcãdi ſuper ſerpẽtes ⁊ ſcoꝛpiões. Sũt em̃ſcoꝛpiões q̃ cau⸗ da inſidiãt᷑ occulte:ſerpẽtes qͥ dẽteledũt aꝑte. Ipſoꝝq; venenatꝰ aculeꝰ retro eſt timendus. HPyperrationes ¶ Palladius. Scoꝛpiones exiſtimant aliqui poſſe ſugari.ſi aliq exeis vꝛant᷑ ĩ medio domꝰ. ¶ Auicena in ſecũdo cañ. Sputũ hoĩs ieiuni ſcoꝛpiones interficit. ¶ Item raphanus ſcoꝛ⸗ pioni aduerſat᷑ ta ꝙ ſi fruſtũ raphani impona tur ſuꝑ eũ moꝛit᷑.¶ Eius etiã aqua in h exper ta eſt.⁊ foꝛtioꝛ eſt. Si ſcoꝛpio momoꝛderit ali⸗ quẽ qui raphanum comederit nec ei nocebit. Auicẽna in.iiij.can. Scoꝛpionis punctura curatur ꝑ canones cõmunes.⁊ per vapoeatio Capitulum. cxxxvif Eta.ſimultas.⁊ ſoliſuga.Exli.de na. ſ rey. Seta ẽ vᷣmis (vt qͥdã dicũt) ſpẽs a re nomẽ hnᷣs.Eſt em tenuiſſimus inſtar ſete.ſere cubitalis lõgitudĩe durꝰ ⁊ alba. nihil differẽs vtraq; extremitate quippe cuica put nõ ẽ.ſp ſerpit vtrobiq;. hic in aqͥs coꝛruptꝭ nec tñ fetids naſci᷑.adeo durꝰ eſt: ꝙ vix pede ↄteri poteſt. Huius veneni tanta vis eſt vt ab hoĩe potu hauſtꝰ elanguere eũ et tabeſcere fa⸗ ciat donec cum diro cruciatu vita exuat.i¶ Ex Papia. Sunultas eſt ꝓpꝛie vermis in capie arietis.qui dum mouet᷑ facit eũ repedare. Ex eodem. Simultas eſt vermis in capite aĩalis coꝛnua habentis.cõmouens eum ad feriendũ coꝛnibo. yſið. Sohlifuga ipᷣa eſt muſaraneus Solinus. Sardinia qͥdem abſq; ſerpẽtibus eſt. Sed qð alis locis ſerpens eſt. hoc eſt ſoli⸗ fuga ſardis agris q occulte reptat.et per im⸗ pꝛudentiam ſuꝑ inſidentibo peſtem facit huic incõmodo accidit herba ſardonia:quã de flu⸗ uijs fontanis ꝓuenit largius iuſto.Hecſi edu lio fuerit veſcentibus neruos contrahit.dedu cit oꝛa rictu.vtqui moꝛiem intereant facie ve⸗ lut ridentium cc. B Capitulum. cxxxviij. SPoliatoꝛ ac ſtella colubꝛi.Ex li.dena. ſreꝝ. Spoliatoꝛ colubꝛi eſt vermis co⸗ loꝛis aurei.qͥ etiaz viroꝛem ad vmbꝛã habet bic paruus ⁊ inualidus cũ ſit anguem aſtutia decipit.et inde nomen accepit. NHam vbi colubꝛum ad eſtum cubare viderit ꝑ cau⸗ dã eius aſcendens ad caput ranſcurrit.Eum q; pꝛius quaſi fricando permulcet:et Penmun F iiij Tractatus moꝛſibocarnes eiꝰ aggredit᷑anguis leſa fugit ꝑſecutoꝛ inſeqt:ac letali moꝛſu inſiſtit. donec interioꝛa cerebꝛi penetret.ac ꝑempti carnibus ſatiet. hic a qͥbuſdã vᷣmis aureus ðꝛ.Dicit aũt Ariſt. de vermib coloꝛis aurei:; qñ nati ſũt vpᷣmo quidẽ a parẽtibacibant᷑.deinde ſine cibo ꝑmanẽt diebo młtꝭ.L⁊ ita iacẽt ĩmobiles vt moꝛ tui videant. Poſt tempꝰ ãt a natura pᷣfixũ re⸗ uinuiſcũt ſibiq; ꝓuiſuriad paſtũ ſu gut. Ex li. vt ſupᷣ. Stelle ſigura vᷣmis eſt qͥ nocte vt ſtella lucet.nũq; niſi magnis imbꝛibo ꝓuenit ⁊ ſere⸗ nitatẽ adeſſe ſignat.huiꝰtatus rigoꝛ eſt vt ignẽ tãgẽs nõ alio mõ qᷓ; glacies extinguat.huius ſanie ſi caro hoĩs ↄtacta fuerit capilli deſluũt. Idq; qð ↄtaciũ eſt coloꝛem in viroꝛẽ mutat.hi vᷣmes nil gignunt.nec eſt in eis mas vel femia G Capitulum. cxxxix Alpa. E xlib.de na. rerum. Talpa eſt tgnimal paruum.nigrum et cecum. de terra genitu m. compluta et lutulenta Sed coꝛrupta.Huius pellis multoꝛum pilo rum eſt ⁊ ſuauis valde.ſed teterrimum coloꝛẽ „ Z. 4 habet. In terra habitat. vermi eſca viuit. in fame quoq;terrã comedit.¶ Rudolphꝰ.Tal⸗ pa eſt animal cecum quod dicũt exterra ſimul acpluuia creari.i¶ yſidoꝛus.Talpa dicta eſt ceo ꝙ perpetua cecitate tenebꝛis damnata ſit. Eſt enim abſq; oculis.ſemper terram fodit et bumum egentet radices ſubter frugibus co⸗ medit.quam greci afflata vocant. Dbprrationes. ¶ Talpacõbuſta in puluerẽ ⁊ ſparſa cũ albu⸗ gine oui ſuper faciẽ remediũ eſt ↄtra lepꝛam ¶ San guis eius ſiſuper caput pilis nudatũ declinatur pil os redire cogt. Actoꝛ. ertur etiam q; cinis talpe combu⸗ ſte valet contra fiſtulam. videlicet adeius pu⸗ tredinem conſumendam. Haly. Soꝛices magni talpe ſiponantur ſu per ſcoꝛpij percuſſionem ſanat. Capitulum. (xl. Haaurus. Ex libꝛo de naturis rerum. te Thaurus eſt animal robuſtũ.⁊ inter ofes beſtias ſotiales ſatis mãſuetuʒ. pterq; ad eas que rapacitate ceteris aduerſan tur. hi ſimul adunate creberrime pugnant. et in pꝛeliando linguas exertas habẽt.dentibus nil agunt.ſed tm̃ coꝛnib.ſfrontem habent vas lidam ad omne pꝛelium. membꝛq; in eis foꝛ⸗; tioꝛa ſunt caput et collum.ꝓpter hec iuga ligã tur eis in capite et in humeris ſicut equis. Pyoperationes. ¶ Eſculapiꝰ.Thauricoꝛnu ſerpentẽ fugat et ſanguis eiꝰeos ĩterficit.maclas q́ʒ facieidelet Sepũ er cũ reſina ⁊ cera duricias oẽs mol⸗ lit. ¶ Medulla eiꝰ cũ vino tꝑata tremuloſos curat.¶ Yimus eiꝰtumoꝛes atq; duricias ſol- uit.¶ Aui. Fel thaurinũ ↄfert vlceribbin aure recentibo.¶ Etiã vlceribo ani.Fitq; ex eo lini⸗ mentum ad doloꝛem matricis. 4 2 ¶ Fel eiꝰcũ melle ⁊ balſa moocloꝝ vicia curat daüRN „ d à ð ☚ ¶Dęaſcoꝛides. Yel thaurinum mixto felle hircino.ſquinanticos curat. VUulnera et cicatrices ſanat.mixtum lacti doloꝛes auriũ mitigat.pluſq; mixto lacte mu⸗ lierum. ¶ Sanguis thaurinus diaſoꝛetic? eſt et malacticus.duricias ſoluit.et cathaplaſma adhibitus medetur ⁊c. 2 ANs o Os * * „ EE &0 — — — „ Sic, des — ₰ S “ . 2 B 4 N 3 4 3 Capitulum. cxlil. Arandrus eſt animal(vt dicit Plini t us) cui magnitudo bouis eſt. caput magis cerumo ne ab ſimile.coꝛnua ra⸗ moſa.vngula biſida.villus ma gnitudine vꝛſo⸗ rum.Cunq; libuerit ſui coloꝛis eſſe aſini ſimi lis eſt. Tergoꝛi ta nta duricia eſt vt toꝛaces ex ea faciant coloꝛem omnium arboꝛum.floꝛum fruticum.locoꝛumq; reddit.in quibo metuens latet. ideoq; raro capitur. Hocergo animal cytharum mutat coloꝛes.nec aliud ex his que pilo veſtiuntur: niſi in indis. et licaon. cui iu⸗ bata traditur ceriux. Ham thoe quod eſt lupo rũ genus longitudine pꝛocerius bꝛeuitate cru⸗ rum diſſimile.ſaltu velox.venatu viuens.inno⸗ cuum homini.habitum.non coloꝛem mutat.ꝑ hyemes hircus.eſtate nudus. Actoꝛ hoc ani⸗ mal quod Plinius vocat tarandrum ideʒ eſſe eſtimo.ꝙ iuxia Solinum vocaui parandrum quod vitioſcripioꝛis atrribuendum puto.et qᷓ debeat eſſe littera capitalis.ſcilicet vtrũ p velt: incertum habco. Capitulum. exlij. De Fnimalibus Axus in li. de na.reꝝ. Taxus eſt aĩal t magnitudine vulpis. hʒ crura bꝛeuia. nec in vtroq; latere eq̃lia.ſʒ in ſiniſtro bꝛeuioꝛa. vnde fit vt in folliculas roie qꝗs attri⸗ tione currus faciũt.poſitis pedibo dextri laterz valenter currat ſicq; ſuos ꝑſecutoꝛes effugiat. Pellem habet villoſam ⁊ ſatis rigidã albis ni⸗ griſq; pilis ↄtextã. yſi. Taxus eſt aĩal agre⸗ ſte magnitudineʒ fere vulpis hñs in coꝛpe.ſed bumilioꝛis ſtature q; tibias hʒ curtas. Puun habet griſeicoloꝛis.cutem durã atqʒ ſoꝛdiſſi⸗ mã.dentes acutos.Et cũ acanibo vel a ceteris animalibo infeſtat ſeipᷣm reſupinat.ei dentby pedibuſq; repugnat. Yertur autẽ buic vulpes quodãmodo eſſe ↄtraria. Qulpes em nũq; ſibi foueã parãt ſed foueazx taxi ꝑ dolum occupant. Cum em̃ eumeriſſe indeſcit. ad introitũ vadit. et ibi ſtercoꝛat. ſicq; taxo ꝓpter immundciã lo/ cum deſerente vulpes eum occupãt. Operationes. Exli. de na.rerũ.Taxi ſagina luna creſcente auget᷑:decreſcente mnuit᷑ita ꝙſi occidatur in vltimo lune deſectu.nõ inuenit᷑hmõi ſagina ↄficiuntur vnguenta.quibo ſedant᷑ renum do⸗ loꝛes mẽbꝛoꝛũq; leſiões.⁊ h̊ͥ mirũ ꝙ beſtia licec ex vna ꝑte ſit medicmalis moꝛſus tñ erꝰ plerũ⸗ q; grauiſſimꝰ ẽ ⁊ exitialis.ſʒ bꝰ rõeſt quia viui ſcabꝛonibo ⁊ aĩalibo q̃ in terra repũt ac veneni fera ſũt. iõq; dẽtes eiꝰ nficiũt.¶ Eſcul. Adipe taxiõis inuncti febꝛiẽtes ſanant᷑.¶ Cerebꝝ eiꝰ cũ oleo coctũ om̃es doloꝛes curat.i E iuſq; te⸗ ſticuli cũ melle cocti libidinemaccendunt. Capitulum. cxliij. UdS ðõ . NRagelaphꝰ ⁊ Lragodia.yſi.rage t laphia greco noĩatiſuntqͥ cũ eadẽ ſpẽ ſiint vt cerui villoſos tñ hñt armos vt hirci. ⁊ ꝓlixis menta hirſuta barbis.qᷣ nõ alibi ſunt q; circaphaſidẽ. Pli. Tragelaph eſt ea⸗ dẽ ſpẽ barbatũ ⁊ amaꝝ villo diſtãs quẽ trage⸗ laphon vocãt:nõ alibi qᷓ; iuxta phaſin amnem naſcẽs. Helymãdꝰ.xi.li. Dictꝰ at ẽ tragelaphꝰ q̃ſibirco ceruus. Nam tragos hircus.laphos ceruus. Eſt aũt q̃ntitate ⁊ ſoꝛma ceruo ſimili⸗ mus:ſed villoſos habet armos vt hircꝰ.Ex li. de na. reꝝ. Tragoditaſo a inter beſtias deie⸗ ctis coꝛnibo obliq̃ ceruice paſcit. vt magꝭ videat᷑ herbã ſicoꝛe attractam ſecare qᷓ; aioꝝ aĩalium moꝛe carge habet em̃ coꝛnua lõga.ꝑ decliuũ capitis ⁊ ma xillaꝝ ad terraʒ vſq; dependentia que ꝓhibent eam in terra iuxta moꝛẽ paſcere. Capitulum. exliiif. Erredo. Bartholomenus in libꝛo de t oApꝛietaunbo rerum. Terredines vocant greci lignomꝛu vermes:eo ꝙ; tenendo edant.Ex humoꝛe autem coꝛrupto in arboꝛib derelicto ſub coꝛticibo arboꝝ ⁊ in medullis ge nerant᷑. maxime auteʒ in arboꝛib generant qñ ĩ opoꝛtu no tꝑe arboꝛes reſecant᷑ vel plantãt᷑.⁊ H ẽ ĩ plenilunio potiſſime.Terredo itaq; ligni vermiculus in ſubſtantia eſt molliſſimꝰ z inde tñcoꝛrodit et cõminuit duriſſma ligna etſub⸗ tilioꝛem puluerem qᷓ; poſſit tinea fa cerr. . . g, . Q . . EE S 5 . apitulum. cxlu. vynea. Bartholome in libꝛo vt ſupꝛa. tvyxnea eſt veſtimentoꝝ vermis dicta: et eo ꝙ teneat:et eo vſq; veſtib inſide⸗ at quas coꝛrodit.et ex veſtiũ coꝛruptõe gignit᷑. qñ ſcʒ veſtis aliquãdiu in aere groſſo compᷣmi tur nec ventu perſunditunet in puro aere libe⸗ renullatenus explicatur.inſenſibiliter autem panni in ſuꝑficiem conſumit: et cũ ſit ſenſibile animal.infra panni ſubſtantiaʒ ſe occultat ꝙ vix vnq; viderioculis ſe permittit. HPoyperationes. ¶ Amara ⁊ odoꝛifera tince fugiũt ad veſtes re⸗ ſperſas talibo de facili nõ accedunt.i¶ Et ideo folia lauri.cedri ⁊ cipꝛeſſi.:? hmõi poſita in ciſtꝭ vel veſtes ibi repoſitas et libꝛos coꝛrumpia ti⸗ neis non ꝑmuttant.¶ Conſtan.Eſtquedã ſca⸗ bies capitis que ꝓpter ſuã tenacitatẽ et adhe/ rentiã tinea eſt dicta.De qua quere infrain ta⸗ bula de infirmitatibus quõ ſit curanda. . deder — — — — 2 — — — — — — Capitulum. cxlvj. yrus.Ex li.de na. reꝝ. Tyrus eſt ſer t pens in partib Hiericho circa ſolitu Aiines ioꝛdams.infeſtus auibo⁊ ani⸗ . malibo. maxime ouis auiũ que cum ipſis aui bus comedu. H uius carnes confecte cũ qui⸗ buſdam admixtis omne toxicum venenũ ex⸗ pellunt.quã ↄfectionẽ tyriacam dicũt. Ferũt aut nõnullihunc ante paſſionem chꝛiſti nullũ habuiſie remediũ. maximeq; fuiſſe hominib⸗ infeſtum. Ipſa vero die paſſionis vnuʒ ex eis infeſtiſſimũ:circa partes hieruſalem caſu fuiſ⸗ ſe cõpꝛehenſum. ⁊ ad chꝛiſti latus fuiſſe cruce ſuſpenſum.atq; ex illo die totum illud ſerpen⸗ tis genus accepiſſe viriutem ↄtra ome vene⸗ num. Actoꝛ. yrus idem eſſe fertur qð vipe ra. Ham et autoꝛes in medicina loquentes de carne ſerpentina veltyriaca conficienda raro vel nunquaʒ de tyro ſub boc nomine faciunt mentionem ſed de vipera A tyro vero de no⸗ minatiue dicitur tyriaca. 2 OPperationes ¶ Auicenna in canone.v. Tyriaca affaratb id eſt a moꝛte liberans ſublimioꝛ eſt et medi⸗ cinarum compoſitarum. pꝛopier multitudi⸗ nem ſui iuuamenti pꝛopꝛieq; in venenis q̃ ſũt expuncturis vel moꝛſibus.vi ſerpentium et ſcoꝛpionis et canis rabioſi. ¶ Exlibꝛo de naturis rerum. yriaca cũ ex tyricarnibus admixuis qinbuſdam ſit cõfecta omne aliud venenum extinguit.ſed cõtra ve nenum ipſius tyri nibil pꝛodeft. umalibus 2 Capitulum. cxlvuij. Igris. yſiðᷣ. Lygris vocata eſt ſpter tS5Dolucrem fugã.ſic em̃noĩant Perſi et Ingdi ſagittã.Eſt beſtia var ijs diſtin⸗ cta maculis virtute et velocitate mirabilis iſkr cuiꝰnomie tigris fluuiꝰ Pellatcocrue pidiſſi⸗ mus ſit omniũ fluuioꝝ. Has aũt magis hir⸗ cania gignit. Phiſiologꝰ. Eſt aũt tygris anĩal ſeuiſſimũ et incomparabili rabie ſeinens preci puequando raptis catulis inſequicur venato⸗ res.¶ Plinius. Cygris totus fetus qui ſemg numeroſus eſt ab inſidiatoꝛe rapitur. Tractatus Capitulum. xlviif. OPꝛtuca⁊ Taranta. Ex li.de na.reꝝ. t· Loꝛtucã de genere ſerpentũ quidaʒ ellſe volũt.veneno qͥdem in vita caret: ſed nequaq; poſt moꝛtẽ. Nam renes erꝰ (vt di cit Ambꝛoſius)ſi qͥs poſt moꝛtẽ nudo pedecal cauerit veneno ſtatim inficit᷑. Eſt autẽ duoꝛũ pedũ.Caput habens vt bubo.caũdam vt ſcoꝛ pio.duobo ſcutis duriſſimis qua ſi teſtis tegit̃᷑ quiboadeo ſe induit vt difficulter etiã validiſſi mis ictibo perimi poſſit.O uat vt gallina.ſed oua eiꝰ ad comedendũ ſunt nociua.Toꝛtuca femmad(vt dicit Ariſto)nõ habet niſi vnã viã exitus ſuꝑ fluitatꝭ.q;uis habeat veſicã contra omniũ animaliũ naturã habentium: plumas aut ſquamas aut coꝛticẽ. Nam iſta omia nõ habẽt veſicã.Acioꝛ.Toꝛtuca ðꝛ et teſtudo.qͥa teſte tegminibo adopta eſt in cauerne modum Harũ plurime ſunt aq̃tice.de qͥbo iam dictuz eſt. Quedam vero terreſtres.q̃ et ſilueſtres di cuntc᷑.nec ſunt venenoſe:ſed ab hominibus co meduntur.¶ Phiſiologus. Tarame ſerpẽtes ſunt modice quantitatis a quibo puncti vehe menter anguſtiantur. Et niſitiriaca eis ſub⸗ ueniatur quandoq; anxietate moꝛiuntur. QN Rogodice.Albertꝰinli.de na.aĩaliũ. t Trogodice ſũt aĩlalia quedã longiſſi⸗ mna habẽtia coꝛnua a capite ante mã⸗ millas vſq; ad rerrã deſcendentia. ceruices ãt lõgiſſimas.⁊ iõ incuruata ⁊ inflexa ceruice lõ gitudinecapitꝭ ⁊ coꝛnuũ in terra poſitis.ita ꝙ; HI Capitulmm. cxlix. frons tota in terra iacet pa ſtũ ↄtra omnẽ mo⸗ rem ſumentia.q; aliter paſci nonpoſſunt pter ſuoꝝ longitudinẽ coꝛnuũ.⁊ iõ paſci non pñt niſi liongis herbis que potius ſecare videmur q́; a rndicibo moꝛdere ſicut alia aĩalia faciunt. ℳ☚ õ — . J * S EEE 3 .x — ” èð Acca. Areſtotiles. QH acca eſt aĩial V manſuetũ ⁊ iracũdie pauce:multe vero inſipientie. Huius renes in aſpectũ q̃ſi compoſiti ſunt ex pluri bus paruis renibo. ventres hʒ multos: vt cibi cõpleant᷑ vſus.⁊ qdð diminuit᷑ ex eo ꝓpter dige⸗ ſtionẽ habet ventrẽ poſt aliũ. Pꝛimergo ven⸗ ter cibũ recipit crudũ.ſecũdus digeſtũ.tertius nam digeſt ione melioꝛatũ.quartꝰvero benedi geſtum. Coꝛnua vacce ſi calefiant in omnem „ tioꝛa coꝛnibus maſculoꝛum. HPHPoprerationes ¶ Auicẽna in.ij.cañ. Vaccinũ fel foꝛtiꝰẽ cete⸗ partem declinant. Coꝛnua feminarũ ſunt ſoꝛ⸗ ris felliba qᷓ̃drupedũ.i Ponit᷑ in emplaſtrꝭ ad vulnera q̃ ſunt heriſipila.doloꝛiſq; vehemẽtis ¶ Crura vaccina.id eſt oſſa crurũ aduſta flu- xum ſanguĩs a bſcindũt ⁊ ſolutõnes ventris. ¶ Stercus vaccinũ eſt ex his q̃ dant pulmoni ⁊ ptiſi ⁊ ſilibo.Ex eo fit emplaſtrũ ſuꝑ ciaticim ¶ Item cũ aceto ſuꝑ exituras calidas poſitum ſedat eas.Cõuenir etiam apoſtematibo qᷓpoſt aures ſũt.i¶ Colla de coꝛio vaccino linita cum aceto ſup impetiginẽ ⁊ ſcabiem excoꝛia bilẽ cũ nõ eſt vehemẽt ꝓſunditatꝭ ↄfert.¶ Simili er etlinita cum melle et aceio ſuꝑ vulnera.aduſta d A¾ = — = — d cecoꝛmuaſi calefiãt in omnem (vt dictuz eſt) unis nocumẽtum.i¶ Plinius libꝛo viceſimo⸗ octauo. Vaccinum etiamiecur cyliacis atq; aut ſtupet vel timet. hoc maxime amoꝛis tẽ bilico poſitum ventrem ſoluit infantium. Capitulum DPDe Animalibus et lota valent ad curationem lendium ¶ Ha ¶ Ignemſacrum impoſitum curat. Cũcera E lv. Sanguis vacce ſi ſuper vulnus infunda,/ ⁊oleo mixtus combuſtiõibo medetur. tur ſanguinem ſtringit.¶ Areſtotiles. Vac⸗ partem declinant:⁊ ſiquidem vnguantur cũ oleo ac pice valent cõtra pedum ⁊ contra ni⸗ diſſintericis medetur. R „ — 4 Eſontes. Albertus in libꝛo de natu v ris aĩalium. Veſontes aĩal eſt boui —R ſimile. collum habẽs fetoſum et iux⸗ boeas vt equꝰ tam inanis pꝑtinacitatis ⁊ trũcu lentie:vt captũ domari vix vel nunq; poſſit. Fruex. Ex libro de naturis rerum. v AUeruerx ſiue aries habet coꝛmua in mogum cir culi replicata:quibo gre⸗ gem defendere nititur. Ex naturali feritate dextro pede terraʒ percutit.quãdo iraſcitur poꝛe per dimidium annum iacet ſuper vnum latus:⁊ per dimidium ſuper aliud. ¶ Iſido⸗ rus. Veruex a viribus dictus eſt ꝙ ceteris ouibo ſit foꝛtioꝛ:vel eo ꝙ ſit vir:id eſt maſcu⸗ lus.vel ꝙ vermes ĩ capite habeat.Quoꝝ ex citati pꝛuritu ſeinuicem cõcutiũt:⁊ pugnan * tes cum magno impetu feriunt. PHyopperationes ¶ Agdeps veruecinꝰ ſilem hʒ vᷣtutẽ poꝛcino. Stericas aut ani cauſas vtiliter cui at. er combuſtis opitulatun. Fel veruecinum lanis adhibitum ⁊ in vm ¶ Fimus veruecinus cũ aceto vt cathaplaia Itulus. Iſidoꝛus. Uitulꝰ 2 Ditula ma impoſitus maculas nigras emẽdat.na y Axyiriditate dicti ſũt. i. a viridi etate ſcentes clauos coꝛpoꝛibo tollit. ſicut virgo. Vitula ergo parus eſt: imolabatur:nunq; taurus. NHa dagricis quoq; ꝓdeſt nongdum enixa. Ham enixa iuuenca eſt aut vacca. Juuencus autem dictus eo ꝙ iuuare incipiat hominũ vſus in excolenda terrꝗ.vł quia apud gentiles ioui ſemper niſi iuuẽcus m invictimis etiã etas cõſideratur.¶ Ariſtoteles. Vituli poſt vnum annũ caſtrandi ſunt. Alioqͥn par⸗ ui erunt. Caſtrati vero diutius viuunt. . Pobprrationes Plinius in libꝛo. xxviij. Omnes quidem medulle molliunt explent ⁊ calefaciunt. In/ „ ter ceteras autem laudabilis eſt vitulina. Sepum quoq; vitulinum capitis vlceri- bus cum ſale ratũ laudatur vtiliſſimum. Po articularijs moꝛbis. itulum. clumn. Ivypera. Auicẽna. Vipere ſunt ſerpẽ⸗ y tes habẽtes capita plana ⁊ lata.col⸗ lum minutum ac ſubtile valde:quo⸗ rum caude curte ſunt ſtrepitum facientes ac ſonitum in inceſſu. Capiuntur autem a medi cis in fine veris ⁊ pꝛincipio eſtus:vt inde tro ciſci fiant. quibus tamen nõ omnes conueni unt vipere ſed flaue ⁊ de flanis femine. Item in ſecũdo canone. Vipere poſt hyemẽ de ca⸗ uernis egrediẽtes:oculos ſuos ſuper fenicu lum fricant vt illuminẽtur. Vrina bominis ytiliter effimditur ſuper moꝛſum vipere:pꝛo⸗ pꝛieq; vipere petroſe.Ex libꝛo de naturis re rum. De vipera dicit Phiſiologus: ꝙ habet ſaciem humanam vſq; ad vmbilicum:abym bilico vero vſq; ad caudam cocodrilli figu⸗ rã. Meatus digeſtibilis quaſi foꝛamẽ acus eſt. Et ideo moꝛe viperarum cetergrum cõci pere nõ poteſt ſed tm̃ per os. BPperationes „De aſcoꝛides. Adeps viperinꝰ ſuffuiſiões oculoꝛũ ⁊ obtuſiões ⁊ caligies mixta cedria tanti ponderis ⁊ melle actico et oleo veteri curat. Alarũq; pilos inunctis naſeinõ ſinit. ¶ Ex libꝛo de naturis reꝝ. Vipere valẽt cõ⸗ tra omniũ ſerpentiũ ictus:vt dicit Plinius. ¶ Tunica eius quem pꝛoijcit cũ innouatur in vino cocta dẽtib⸗ ⁊ oculis medet᷑. Adeps Capitulum. elu. HNicoꝛnꝰ: Aariꝰ. Iſidoꝛus. Vnicoꝛ vy nus eſt animal paruum:ſed coꝛpoꝛis foꝛtitudinem habens: crura bꝛeuia ꝗad ſuã magnitudinem.ferrum nõ timet.in ex celſis montibo vaſtiſſimiſq; ſolitudinibo com moꝛatur: vt ſupꝛa latiꝰ habetur.¶ Iſidoꝛus Varius eſt beſtiola de genere piroli: paulo qmplioꝛ q; muſtela. In arboꝛibo habitat ⁊ fe⸗ tus facit.a re nomen habet. In ventre nanq; candidus eſt. in doꝛſo coloꝛem habet cinere ujm eligantem atq; ſpectabilem harũ pellib⸗ in oꝛnatu veſtium gloꝛiãtur homines vtriuſ⸗ — q; ſexus:ipᷣa tamen beſtiolga mimme gloꝛia⸗/ tur in pelle ꝓpꝛia:nec dum in alieng. Capitulum. duf. fun ad inc nns n 1 ng inae Ah⸗ gin ſtudioſe foueis captos interficiuut. De Fnimalibus e Ro. Iſidorꝰ. Ari ſunt boues agre⸗ y ſtes adeo foꝛtes vt arboꝛes ⁊ arma/ os milites ĩ coꝛnib eleuẽt. Idẽ vꝛi dictiſũt apoton oꝛion.i.a montibo. Sũt bo⸗ ues aũt agreſtes ĩ germania hñtes coꝛnu in tantum ptenſa:vt regijs mẽſis inſigni capa citate ex eis gerule fiant.i¶ Helynandus li⸗ bꝛo viceſimoſexto. In hyrcinia ſilua germa nie ſunt vꝛi. Hi ſunt magnitudine paulo ele⸗ phantos:ſpecie ⁊ coloꝛe ⁊ figuratauri. Ma gna vis eoꝛũ eſt ⁊ magna velocitas neq; ho⸗ mini neq; fere quã aſpexerint parcunt.Hos * — L—? e A õ . . „ 2 — 2 5 beEES — 5sõs . R Lapitulum. duif. Rſus.Ex libꝛo de natur rerum. Vr v ſus dicitur quaſi oꝛſus ſcilicet ĩ ven tre:ſed extra completꝰ Et hoc ideo: quia ꝑmature parturitur:vnde lingendo in⸗ foꝛmatur.Eſt autem vꝛſus animal ſeuum ni- mis defoꝛme mẽbꝛis.¶ Ariſtoteles. Vrſus eſt animal habens dentes ſuperius:et vnum ventrem inferiꝰ.ac poſt ventrem inteſtinum ſicut ⁊ lupus.Eſt autem in aliquiba animali⸗ bus venter maioꝛ:vt in poꝛco ⁊ vꝛſo. Mani feſtum eſt autem ꝙ vꝛſus agreſtis byeme la⸗ tet.ſed vtrũ hoc faciat ꝓpter frigiditatem an ꝓpter aliud queſtio eſt. Hares auteʒ et femi ne in tempoꝛe illo pingues ſũt valde.ita ; de facili moueri non poſſunt.¶ Iſidoꝛus. Vrſi caput eſt inualidũ:ſed vis maxima eſt in bꝛa chijs ⁊ lumbis. VUnde ⁊ interdum erecti inſi ſtunt. ¶ Ambꝛoſius. Vrſis anguſtioꝛa colla data ſunt.qꝛ nõ paſcũtur herbis in terra ſed carnes animaliũ comedũt.i¶ Alexãder. Vr ſus quodã murmure vtens:pedes ſugit tan ᷓ alimenta quedã ſumat ex eis.i Solinus Vrſicoeũt ſicut quadrupes alij:ſed apti am plexib mutuis velut humanis cõiugatiõib copulantur. Deſiderium venis hyems ſuſci⸗ tat. Secreto honoꝛe mares grandes reuer⸗ tentur. Et in eiſdeʒ licet foueis:partis tamẽ per ſcrobes ſecubationibo diuiduntur. Ate nmm dies triceſimus liberat. HPoyperationes Jſaac. Vrſina caro viſcoſiſſima digeſtioni qꝙᷓ; inobediens. peſſimũ dat nutrimẽtum. Vn ge plus pertinet medicine q́; cibo. ¶ Phiſiologꝰ. Fel vꝛſi calidũ eſt ⁊ ſiccũ. Aa let ↄtra epilentiã ⁊ paraliſim. Debet autẽ fel cum folliculo ſuo ab epate ſeparari:et ita ſu⸗ ſpendi⁊ deſiccari:ꝑ duos annos ſerua᷑. ¶ Eſculapius. Si oculos vꝛſi eradicaueris 2 ſupꝛa ſiniſtrum hominis adiutoꝛiũ ligaue⸗ ris eius quartanam mitigabun. ¶ Auicenna.Adeps vꝛſi confert alopicie. ¶ Dyaſcoꝛides.Dicitur adeps vꝛſi capilloꝝ incremeni pᷣſtare ⁊ alopicias emendare.vel vꝛſinũ vel electuariũ datũ epilenticis medet ¶ Item lanis adhibitũ ⁊ in vmbilico poſitũ: infantium ventrem ſoluutt. Actoꝛ. Vt autem dictum eſt ſuperiꝰ iuxta Plinium: Vrſi pꝛimis diebo quattuoꝛdecim graui ſomno pꝛemuntur.Tuncq; miruʒ im⸗/ modum vterno pingueſcũt.Et illi ſunt apti medicaminibus. ¶ Adipi contraq; capilli defluunt tenaces. Capitulum. llvii. 8 8 Tractatus „ v uiſſimũ:non altiꝰ cane ſed longiꝰcoꝛ poꝛe:canibo inimicũ valde.pꝛedã nõ comedit:niſi eum in altũ poꝛtet:ſed qñ ad ar boꝛez venit ad ſupꝛemũ eũ ramũ defert:eãq; pendendo comedit.Cum aũt in caloꝛe coitꝰ exiſtens aliquem vulnerauerit: mun es ſuper ipᷣm cõueniũt ac ſup eum mingũt ⁊ moꝛitur. Vngde quidã ab ea vulnerat ſe ꝑ barcham in mari poꝛtari fecit:⁊ mures ad mare vene⸗ runtvt ad eũ accederent:ſed ꝓpter marenon poterãt. Hniꝰ anĩalis fel moꝛtiferũ eet. Coapitulum. llir. AUlpis. Iſidoꝛus. Aulpis eſt anial v doloſum. villos habet vberes et al⸗ tos.caudamq; magnam.fertur aut ꝙ vulpis nunq; facit ſibi foueam:ſed fouea,ʒ taxi doloſe occupat.Cunq; enim ſcit taxuz exiſſe de fouea accedit ad introitũ:⁊ ibiſter⸗ coꝛat.ſicq; ꝓpter immundiciam fugit taxus: ⁊ vulpis occupat locũ eius.Hanc inſequun tur venatoꝛes ꝓpter pellem:non pꝛopter car nes queſunt inutiles.i¶ Ariſtoteles. Aulpis eſt animal ingenioſum ⁊ malarum operatio⸗ num.habet virgam ex ona corddteram cilicet vncoꝝꝛꝝ vnguium cum vulpe pugnat:quia carnẽ mã ducant.Tirus autem ⁊ vulpes amicantur:ꝛ amboq; in cauernis terre manẽt. Aultur q̊ʒ vulpem depꝛehendit.¶ Ambꝛoſius in hexa⸗ iecta.Arſus ⁊ kyrokos auis: meton. Aulpis eſt animal odio dignum pꝛo pter rapinam:deſpectum ꝓpter infirmitateʒ incautum ſue ſalutis duʒ inſidiatur alienis. ¶ Ex libꝛo de naturis rerum. Aulpis eſt ani mal fetidum:maximeq; in oꝛe:⁊ etiam a po⸗ ſterioꝛi parte ĩiminente moꝛtꝭ periculo. Suc cum qui de pino fluit in cibum ſumit.ſicq; ſa lutem recuperat:⁊ euum vite in longumpꝛo⸗ tendit.¶ Conſtantinus. Vulpis in fame pꝛe anguſtia latratꝰ canum imitari dicitur.hoc eſt cum eſurit:nec inuenit quod manducet. fingit ſe moꝛtuam.⁊ reſupina flatum attrahit lingua pꝛotracta:tunc aues incaute deſcen⸗ dentes quaſi ad cadauer: aperto ſuo oꝛera pit:deuoꝛatq; ⁊ conſumit. 2 Pbperationes Daly. Vulpis ſi cum oleo decoquatur oli ue oleum hoc nodis ⁊ duricie que fiunt ex ar tetica pꝛodeſt.i¶ Adeps vulpis cum oleo ſij ſami:id eſt yreos liquefactꝰ aurium dentiũ⸗ qʒ medetur doloꝛibus.i¶ Auicenna. ulpes in aque cocta ⁊ embꝛocata iuncture doloꝛo⸗ ſe confert vehementer. Adeps eius in aureʒ diſtillatꝰ ſedat doloꝛem eius. Ad hoc enim euacuatiua eſt valde. ¶ Item eius pulmo ſiccus confert aſmaticꝭ valde.Pellis eius calidioꝛ eſt ceteris:et hac iuuant᷑ humectati ꝓpter eius reſolutionem. ¶ Teſticulus vulpis calidus ẽ in pmo ⁊ hu⸗ midus in ipᷣo.⁊ eſt in eo humiditas ſuꝑftlua. Confert ſpaſmo ⁊ thetano q̃ ſunt in poſte⸗ rioꝛibus ex paraliſi:facit appetitum coitus: Capitulum. clrx. dNE d f(N 9 moꝛantur:ibiq; fetus faciunt. De nimalibus ſiue capꝛe ſunt aĩalia de capꝛaꝝ genere pernicitatꝭ mirãde.q;q; onerato capite coꝛnib vaſtis: gladioꝛũq; vaginis.in hoc ita ſfffe libꝛant vt toꝛmẽto aliquo ro tati in petris potiſſimũ:⁊ mõte aliquo in ali⸗ um tranſilire cupientes:atq; recurſi pernici quo libuerit exultant.i¶ Ex libꝛo denaturis reruʒ.vybex eſt animal paruum velociſſimũ: in capite vaſtis coꝛnibo oneratũ:in petrꝭ cõ⸗ DEan Capitulum. lxr. Cbneumon ⁊ vppotamus.Iſidorꝰ. ychneumon grece vocatur:eo ꝙο doꝛe ſuo ſalubꝛia ciboꝛuʒ ⁊ venenoſa pꝛodant᷑. De quo Dꝛacontius ait: Pꝛecidit ſuillis vim cuiuſcũq; veneni.Dictꝰ eſt auteʒ ſuillus a ſetis. Hic etiã ſerpens inſequitur: qui cũ aduerſus aſpidẽ pugnat:caudam eri⸗ git. quã aſpis maxime incipit obſeruare q̃ſi minantẽ.ad quã cum vim ſuã tranſfert coꝛri⸗ pitur.¶ Areſtotiles. ychneumon cum videt ſerpentẽ qui dicit haſcos nõ pugnat cum eo quouſq; clamat adiutoꝛeſ.Etqꝛ timẽt a moꝛ ſu ſerpentis:intrant aquã ⁊ poſt arenã.dein⸗ de cũ ſerpente pugnãt.¶ Ex libꝛo de naturꝭ rerũ.vppotamus in terra naſcit᷑:licet in aqͥs ſicut in terra potens ſit ⁊ habitet.Caudã ha bet toꝛtuoſam:dentes pꝛurigineos:doꝛſo et hinnitu ſilis equo.de q̊ ſupꝛa pleniꝰdictũ eſt. itulum. clxij. Dꝛa. Ilidorꝰ. ydra dicit᷑ dꝛaco mul⸗ toꝛum capitũ:qualis fuit in lerna pa lude puincie. Archadie.Hec latine excedra dicit:eo ꝙvno ceſo tria capita excre ſcebant:ſed hoc fabuloſum eſt. Nam conſtat vdram fuiſſe locũ euomentẽ in quo vno mea⸗/⸗ tu clauſo multi erumpebant. Quod Hercu⸗ les videns loca ipᷣa exuſſit.⁊ ſic aque meatꝰ dauſit. Nam ydra ab aqua dicta eſt. ydros aũt eſt aquatilis ſerpens:a quo icti obturge „ ſcunt.Cuius quidam moꝛbum boun dicůüt. iij eo ꝙ fimo bouis remedetur.i¶ Ex libꝛo ð na turis rerum.Eſt autem ydros(vt ſcribit Pli nius)pulcherrimus anguium in oꝛbe terra⸗ rum. abuloſe vero dicta eſtydra ſerpens: cuius cum vellet caputHercules amputare ſtatim duo ſubcreuerunt.⁊ ſicſemper ampu⸗/ tatis quibuſdam alia ſtatim ſubcreuerunt. neſtrium foꝛtiſſima maximaq; vtpo-⸗ d te quindecim cubitoꝛuʒ longitudinis.Tan⸗ te quoq; velocitatis eſt vt ſtercus (quod cũ impetu egerit) retroacta in coꝛnibus recipi at ac longius poſt terga pꝛoijciat.hoc itaq; excecat atq; debilitat:⁊ penitꝰ inutiles red⸗ dit. ꝓpilos habet ſubnigros. coꝛnua maxima trium cubitoꝛum ampla ſupꝛa modum.itavt ad menſas diuitum gerula fiant potuuʒ.Cũ ergo bominem aut canem obuium habuerit in coꝛnibus ſubtollit eum. ⁊ tamdiu in altum pꝛoijcit:iterumq; in coꝛnibus recipit donec penitus interimat conquaſſatum. Hanc qui dam pꝛopter eius velocitatem dicunt eſſe tx gr iidem ſed falſo. Ham tigris eſt beſtia ſatis modica:⁊ habitat in oꝛiente. Hec autem re⸗ peritur in Bohemia. Coapituliumm. lxiiiſ. Capitulumm. dxiif. ſtercoꝛe egeſto largiſſime perſequẽtes canes Tractatus Zl/lio. Albertus ĩ libꝛo denatun ani⸗ 3 malium. Zilio animal eſt quantitatꝭ luupine:nimiũ crudele.in moꝛtem ho nmimum ⁊ aligrum beſtiarum. boc animal imi tatur voces beſtiarum ⁊ hominum in cõden ſis. Zilio vocans vt homines ſequentes denoꝛet: ⁊ ſimili ingenio deuoꝛet canes.ca⸗ num latratus imitans. Eſt autem hoc ant mal compoſitum ex hyena ⁊ ſymia que mari auera comedit moꝛtuoꝛum. Hec igitur denatura animaliũi qugg drupedum ⁊ alijs in terris moꝛantium ſufficiant. quia ſiqua alia ſunt facile ex antedictis agnoſci poſſunt cõmoꝛion vocatur: ⁊ intrat in ſepulc : cH — — — L . De Huibus Loag tractatu ſcðᷣo de p⸗ pꝛietatibo videlicet aĩaliũ ĩ ter⸗ e ris vitã ducentiũ. Reſtat nunc in tractatu tertio dicere aliqua . de naturis auiũ:vt ipᷣis ſicut ĩ ceteris creaturis dei magnalia extollantur. Ideoq; adiuuãte chꝛiſti clementia.de auibo dicturi ⁊ volatilibo iuxta oꝛdinẽ alphabeti. pꝛimo de aquila in initium ſumamis. — Fapinclinlſ. 4– — — — — „ ti deſcẽdens raptã pᷣdã pẽnis ad littus ꝑtra hat.Nã ⁊ 3 radiũ ſolis fert᷑ obtuitũ nõ flecte re. VUñ ⁊ pullos ſuos vngue ſuſpẽſos radijs ſolis obicit:⁊ q̊s viderit imobilẽ tenere acie vt dignos gñe pↄſeruat.ſiq̊s vᷣo flectere obtu tũ q̃ſi degeneres abijcit. Joꝛath. Aquila eſt auis magna ⁊ regalis.De q̃ ðꝛ: vbicũq; vi derit ex alto ſerpentẽ magno ſtridoꝛe oppꝛeſ ſuʒ vnguibo laniat.⁊ poſtq; extracta de viſce ribo venena moꝛtifera decerpſerit:adhuc fau ciũ deuoꝛat.⁊ virus qð inerat extinguit:ve⸗ neno caloꝛe decocto.hoc q̊; experimẽto aut ꝓtriſtat᷑ aut gloꝛiat᷑.Aqͥle vnã ſedẽ ⁊ vnũ ni⸗ dũ ſp hñt.Ex li.de na.re.Aqla altiſſimis ar⸗ boꝛibanidificat:vbi mala beſtia nõ accedati Quila. Iſidorꝰ. Aquila ab acumiĩe oculoꝛũ vocata.Eſt enĩi tanti cõtuitus vt cũ ſu- a magria imobili pẽna ferat᷑ nec bumanis pateat obtutib de tanta ſublimitate piſciculoſ natare videat.⁊ inſtar toꝛmẽ pulloſq; caute cuſtodiẽs nõ relinqᷣt donec ſe ipos ꝓtegere ſciãt ac valeãt. Itaq; õ dꝛaco⸗ nẽ vel hoiem vel aliud aĩal ſi eos turbare vel rapere voluerit:mira nioſitate pugnat:ſeq; moꝛtis ꝑiculo ꝓ eis exponit qͥs etiã in hume ris ſubtollit:vt eos ꝓuocet ad volatũ.docet etiã eos lãbere ſanguinẽ.lapidẽ ethitẽ hʒ in nido:qͥ velus pᷣgnans fetũ bʒ intꝰ lapideʒ mi nutũ ſanantẽ.⁊ hũc ↄtra caloꝛẽ nimiũ(quem bʒ aqla naturaliter)in nido hʒ ne depereant oua decocta caloꝛe nimio. Huic enim lapidi cCoaloꝛ ignis nocere nequit. Dicũt ⁊ alij phi ꝙ duos lapides pᷣcioſos noĩe indes ĩ ſuo nido collocat.ſine qͥb parere nõ põt.Aqͥla multꝭ dieb ieiunat.adultos pullos ꝑſequit᷑:longe fugans emulos ſcʒ rapine.Ex libꝛovt ſupꝛa. Eſt enĩ aqle peſſ tpᷣs expellit tedio nutriẽdi.Rõ aũt hecẽ ſᷣm Areſto.qꝛ poſt acubationẽ adeo debilitat᷑:vt venari nõ poſſit.Etiã vngues eiꝰ incuruant yt pꝛedã tenere nõ valeat. Albeſcũt ale et ag⸗ grauant᷑ vt vix poſſit volare.Aqͥle pulli ſine clãgoꝛe ſunt ⁊ ſine murmuratiõe.Eſt aquila grãdis in ſeptẽtrione habitãs duo faciẽs o⸗ ua ſp.vt dicit Pli.in cacumibo ramoꝝ ſuſpẽ ſa.captoq; lepoꝛe vel vulpe minutatim ei co riũ detrahit.⁊ ona ſua in illo inuoluit.ac ſub caloꝛe ſolis ponit.itaq; relinquẽs ea non cu bat. Sʒ quſq; naturali maturitate frãgãtur expectat. In egreſſu vᷣo pulloꝝ redit.⁊ tunc eos vſq; ad robur ꝑfectũ nutrit. Actoꝛ. Aqͥ⸗ la ẽ auis magna ⁊ nobiliſſima.vtpote auiuʒ. regina q̃ cũ ſenecta grauat᷑ ſuꝑ oẽs nubes in ſublime volat.⁊ caloꝛe ſolis oculoꝝ eiꝰ cali⸗ goↄſumit᷑:⁊ mox ĩpetu cũ ipᷣo caloꝛis eſtu de ſcẽdens aqͥs frigidiſſimis tertio ĩmergit.in⸗ imũ genꝰ qð pullos ſuos añn deq; reſurgeẽs ſtati nidũ petit: ⁊ ĩter pullos iis robuſtos ad pᷣdã in q̃litate frigorꝭ ⁊ caloꝛis q̃ſi q̃dã febꝛe coꝛrepta.quodã ſudoꝛe plumas exuit.fouiturq; a pullis ſuis et paſcit᷑:donec pennas plimaſq; recuperamꝰ innouetur. Pperationes ¶ Aquile fel cũ melle ſuffuſos ſanatoculos. ¶ Plinius li.xxix.Oculis inuncte aqͥle cere bꝛo aut felle cum attico melle:claritatem vi-/ ſus dicunt reſtitui.¶ Item in eodẽ li. Aquile felle (q diximus pullos ad cõtuendũ ſolẽ ex periri)mixto cũ melle inungunt᷑ nubecule et caligationes atq; ſuffuſiones oculoꝝ.i Idẽ in li.xxx. Lumboꝝ quoq; doloꝛi pedes aqᷣle in auerſum a ſuffragine euulſi alligant᷑.dex⸗ ter quidem doloꝛibus partis dextre.ſiniſter quoq; leue.pꝛeterea moꝛbo regio reſiſtit cere bꝛum aquile incyathis vinitribus. B iij N U R Chacus ex auibus paradiſi:⁊ auri,⸗ a frrigius. Iſidoꝛus. legitur in Leuitico:eſt auis ignota etiam peritis iudeoꝛum. Ex libꝛo de naturꝭ rerum.Aues paradiſi vulgariter ſic appellã tur.non quia de paradiſo ſint:ſed ob inſignẽ pulchꝛitudinem.tanti nanq; ſunt decoꝛis et gloꝛie vt nullꝰ eis coloꝛ credat᷑ deeſſe. Ma⸗ gnitudo earum eſt vt anſerum. Uox ita dul cis ⁊ pia vt excitare poſſit in homine deuoti onem ⁊ gaudium. Si quãdo vero capta fue rit ⁊ illaqueata gemit:nec ceſſat plangere do nec reddita fuerit libertati Suꝑ flumina ny lilibenter habitat:⁊ raro alias reperit᷑. Sũt ⁊ alie aues in eiſdem partibus eodem modo appellate fuſci coloꝛis ⁊ ſubrutili minoꝛes q; monedule.Aues autem paradiſi vocant᷑ Pi neſcitur vnde veniant:aut quovadant. HFion enim coitus earũ videtur:ſed ceri tem poꝛibo aggregate terras quas inhabitabãt tranſiture relinquunt:⁊ ſic recedunt. Actoꝛ. Aurifrigius eſt auis ſic dicta:quaſi aurã fri⸗ giam ſequens.Habet vnuʒ pedemcũ vncis vnguibo ad pꝛedandum. alterũ vero latuʒ ad natandũ.Giro multiplici vtitur in aere.nũc moꝛe ludentis:nũc moꝛe inſidiantis vſq;dũ pꝛedam in aquis cernens:impetuoſe deſcen dit. altero pede pꝛedaʒrapiens.altero natan te rapiente adiuununns. hacus de quo Crhhantis. Ex libꝛo de naturis rerũ. Achantis eſt auis parua:ſed fecun⸗ .da. NHNam dnodenos ſimul facit pul⸗ los.herbaꝝ pabulo reficit:⁊ ob hoc odioſoſ habet equos q̊ͥs vbi paſcẽti ſibi ſupuenirevi derit ⁊ herbas diripere:fugit et vindicat ſe vltione qua poteſt. Eoꝛũ hinnitꝰ ꝓpꝛis voci bus imitans ac deridẽs.ſolini⸗ li. x. Achan tis intantũ odit auem egithum:vt non coire credant ſanguinem eoꝛũ.Actoꝛ. Achantis iuxta Iſido.ipſa eſt qui apud nos vocat᷑ car duelis.Dequo etiam dicetur inferius. —☛ . 5„ – . . . „ . De Mnimalibus CLCLcipiter. Ex libꝛo de naturis reruʒ. a Accipitrum quattuoꝛ ſunt genera. Pꝛimum eſt coꝛpoꝛe magnũ: doma⸗/ biule multum: oculis varijs ꝑlucidis: hilari vultu:groſſo pede:longis vnguibo:delicioſe comedens:omnes aues inuadit:nullã timet Scõðm genus eſt pꝛioꝛe minus:quod alieta dicere poſſumꝰ. alas habens groſſas ſᷣm qn titatem ſui coꝛpoꝛis bꝛeues ⁊ vngues groſ⸗ ſos:⁊ oculos magnos ⁊ obſcuros.non cuo manſueſcit: ⁊ ideo pluribo odioſum. Anno pᷣ⸗ mo domationis parum valet. ſecundo plus. tertio imitatione aucupat ſatis bene.Lerti⸗ um genus eſt niſus eruee quidem alioꝛũre ſpectꝰ: ſed tamen velox:cito manſueſcit:⁊ de licate nutriri vult:⁊ leuiter aucupat.Quar⸗ tum gen eſt frogellus: quem muſcetum dici mus:multo quidem minoꝛ ſed coloꝛe conſi⸗ milis. ſicut niſus accipitri conſimilis eſt in diſpoſitione habitus ⁊ coloꝛe. Hec auis ci⸗ to manſueſcit ⁊ delicate enutriri vult: ac leui ter aucupat:velox ad volatum. Phiſiologꝰ. Accipiter auem quã ei ſoꝛs contra noctẽ of fert:⁊ tota nocte ſub pedibus tenet. Sed il⸗ lam veniente ſole ⁊ famelicus auolare pmit⸗ tit. Et etiam ſieandem alias obuiam venien tem bhabuerit: non ꝑſequitur. A ccipiter colo rem oculoꝛum mutat ⁊ roſtrum. Panis eum necat m Auguſtinum. Ariſtoteles. Accipi cer in altiſſimis montanis nidificat ⁊ come/ dit auium coꝛda quas capit.Cõgrediens cũ aue que dicitur kokie cõuincitur. Jpᷣa tamẽ pugnam non incipit. teſtino tm̃ ſicut ⁊ miluus. Vterq; cubat.xx. diebus. Pulli accipitris pingues ſunt: ⁊ bo ne carnisvalde. Aultur admiſcetin in contu cũ zccſvize maſculo.ſplen paruus eſt in aui bus cali ba ⁊ miluo. HZD Hyoperationes ¶ Plinius libꝛo. xxviij. Accipiter in roſaceo decoctus ad omniũ vitioꝛum in oculis acci dentium inunctiones putatur efficaciſſimꝰ. ſimiliter ? fimi eius cum attico melle. ¶ Idem in eodem. Fimus cenchꝛidis accipi trum generis ex melle oculoꝛum albugines extenuat: ⁊ oculis claritatem faci. Ex libꝛo empirices eſ culapij magiſtri Hy pocratis. Adeps accipitr ſi teratur in oleo uctio quoq; inde facta caliginem oculoꝝ tollr. Fel habet in epate ⁊ in diventris ſicut in accipitre ⁊ colum —,— Frriophilon Ex li.ð na.re. Aeriophi a lõ q̃ſi amatrix aerꝭ dicta vulgariter elyon appellata. ẽ auis nobiliſſima paulo maioꝛ aqla. volatu potẽs ⁊ aglis velo⸗ ciſſima:pẽnas hʒ ſubꝛufas:caudãq; lõgã.vn gues ac roſtꝝ ⁊ crura maxia.aerꝭ ſerena iha bitat intm̃ yt vix vnq;vł paꝝ ĩ terra reſideat aut qͥeſcat.ſuꝑ nubes q̊ʒ freqntiꝰeleuat᷑ ita ꝗ vigeri ñ pᷣt abhoĩe: cibũq; capit ĩ gere.⁊ hᷣ q̊ʒ pᷣdãtiũ auiũ moꝛe.Cuiſiſe auis obuiã ĩ gere tulerit mox ab eo coꝛripit᷑:⁊ ð ſũmo aereĩter rã deijcit᷑:nec ab hoĩe videri pᷣt qͥ e ab aere occiſã deiecerit. Hec auis dũ adhuc ĩpullo =.⁊ necdũ ↄᷣſcit ſe ab hoĩbo capit᷑ ⁊ꝛõeſticat᷑ ad capturã ĩſtruit᷑ Hec auis capꝛiolos ⁊ hin nulos capit vnguiby laniatõe.Sociali autẽ duo ⁊ duo volãt:captãq; pꝛedam diuidũt. . R — Tractatus H Capitulum. vj. animaduerterit ipᷣm enidoyelut dulterinſj cAq; degenerem pᷣcipitat. Illum vero cuius BGochiles 2 alauda. Jſido. Agochbij, acies fumacomra ſteteni educat. Eſt auteʒ “ 2 les grabice dicit. latine capꝛimulgꝰ. alietus volucrꝭ oculoꝛuʒ acie clariſſima ſeſe E ſt enim auis oꝛientꝭ magna: q̃ duo ex alto liberans.viſoq; in mari piſce: p̃ceps yeltria facit oua. Capꝛas lacte irrignas pe, in eumrnu ens. ac diſcuſſis pectoꝛe aquis ra⸗ tit eqꝝ mamillis ſe ſupponẽs roſtro lato. lac piens.Alietiſi itum nõ habẽt genꝰ: ſed ex di⸗ ex eis velut capꝛeolus ſugit: ſed ex tüc ĩ eis nerſo aquilarũ coitu naſcuntur. Rudolphꝰ lac annihilat: earumq; mamuille deſiccantur. ſuꝑ Leuiticũ. Alietꝰ rapina paſcitur: ſed P* Dicit etiã Plinius ꝙ eadẽ ſuctione capꝛe vi virib⸗ deſtituitur: minoꝛibo tin auiba quibus ſum pdunt. . ectoꝛ de eadeʒz inneniat inferi pꝛeualet infeſtus eft. in capᷣ.xxij. Actoꝛ. Alauda eſt auis parna i õõ bus nota ſuo modulamine cantꝰ. In eſtate incipit in auroꝛa quaſi nuncians oꝛium diei. In byeme vero capitui pꝛecipueq; tempe ni uis. Ex li.de natur re. Alauda eſt auis a lau gedicta.quia mira iocunditate pennis exer⸗ tis in gere vocis modulamine letioꝛis tem/ poꝛis qure congaudet. Ham o bnubilatovel plunioſo celo vix aut nunq; canit. Sedens in terra vix aut nunq; cantet:ſed in aſcẽden⸗ do canit:paulatim quidẽ aſcendit.ſed inſta lapidis ſubito deſcendit cantando. Dyperationes A Kaſi in almanſoꝛe: Caro glaude que pilea⸗ ta dicitur ventrem conſtringit. “ B Eiuſq́; ius ventrem fluere facit. LTLTLtion. Ambꝛoſiꝰ. Altion ẽ auis ma A ntana:q̃ in littoꝛibo fetus ſuos edere ſolet. Nam in harenis oua ſua depo nit.medio fere hyemis qñ maxime mare in⸗ ſiun git: ⁊ littoꝛib vehemẽtioꝛ fluctꝰ illiditur. “” qua excubante mare ſubito miteſcit.⁊ omẽs J yentoꝝ ꝓcelle cadũt.Fouet aũt oua ſeptem dicbo:tũc pullos educit:q̃s alijs ſeptẽ diebi 8 enutrit. Vnde hos. xiiij. dies naute pᷣſumpte ſerenit atꝭ obſeruant quos altionides vociit eo ꝙ altione ſouente vel enutriente fetꝰ nul⸗ . los pꝛocelle motꝰ hoꝛreſcant. Ex libꝛo dena W☛ E iun rerum. Iltion eſt auis minutiſſimaĩ ma weriihsbitans 2 fetꝰ faciens. Aues q̃dã dome- Ca itulu m vii ſticecvt gallina ⁊ columba) indiſcret tempo d 2=?è P 1 * . . ribo ſetꝰ faciunt.quoniã ab hyemis intempe L.iietus. Actoꝛ. Ex generiby aquila rie tuteſunt. Hec autẽ ſola inter aues ſilues 2 mm alietus tm in plumos erioʒ per ſtres hyemalitempoꝛe fetificat.Huiꝰ nidus Cculiens pullos ſuos. ſubinde cogit ferro nequit incidi:ſedictu valido frãgi.Di⸗ anerſos intueri iolis radioſ.Et ſi q; ex eis cit᷑ ꝙ altion quaſi ales oceani:eo ꝙ in hyeme coõͤuiuentem humect antemq;.i. lachꝛymantẽ ĩ ſtagnis oceoni nidos ſacit etpulloſ educit. * — ððõä 2 — 7 — —— — — — — — ☛n — ☛r — — — — - — — — 2 „ 2 Capitulum. ix. Nas.Ex libꝛo dena.re. Anas ẽ auis A aliquãtulũ maioꝛ gallo. Mas caput ⁊ collũ viridis coloꝛis habet.roſtrũ vero latum ⁊ alas albo viridi nigroq; diſtin⸗ ctas.Toꝛquem habet album circa collũ:pe des ruffos ⁊ latos quibus in aquis ſubꝛemi⸗ gat. Ham aqͥs fluminũ gaudet. difficileq; ſi⸗ ne his viuere valet. maxime cũ eam cibiſicci citius ingurgitant. Mares aliqũ cũ plures fuerint ſimul tanta libidinis inſania ferũtur: vt feminã ſolã coeundo viciſſim ac certatim occidãt. Hoꝛum pullimox vt ouum exeunt tanta agilit ate vigent:vt etiaʒ ſi matrẽ moꝛi vel aeri nutrice viuant. Ppkrationes q Iſidoꝛus.Anas coctapectoꝛe melioꝛ ẽ q; ceruice. De qua Maxcialis ita dicit:totaqͥ; dem ponat᷑ anas:ſed pectoꝛe tm̃ ac ceruice placet. cetera redde coquo.¶ Raʒi.Caro 9⸗ natis plures habet ſuꝑfluitates ⁊ plꝰ faſtidi re facit:⁊ maioꝛis eſt calidit atꝭ:nõ tñ plꝰ nu/ trit qᷓ; caro gallinacea.¶ Pliniꝰ li. xxx. Ana tum qʒ maſculoꝝ ſanguis aluũ ſiſtit. Mirũ vero tradit᷑ in toꝛminibo anete appoſita moꝛ bum trãſire ventris ipamq; anatẽ emoꝛi. Auicẽna.Ana calidioꝛ eſt oibus domeſti⸗ cis quibo.Et dicũt quidã ꝙ infrigidatũ cale⸗ facit. Calefactum vero febꝛicitare facit. ¶ Clarificat autem vocem:augmentuʒ facit in coitu:⁊ ſperma multiplicat. ¶ Ei pingue do maxima eſt in ſedando doloꝛem ⁊c. imalibus Capitulum. x. Pſer.Ex libꝛo de naturis re. Anſer a vye.l auca eſt auis aqͥle magnitudinis huius generis ille que indomite ſũt 2 pꝛie libertatꝭ.glauci coloꝛis ſunt⁊ acris.al ta petũt.volant vt grues oꝛdine litterqto.et ſm flatꝰ ventoꝝ volatꝰ ſuos dirigũt.aqlone flante petũt auſtrum ſatis cõſcie.frigidioꝛa tempoꝛa imminere. UVix a volatu ceſſant:ni⸗ ſi cũ mãducantes interim depaſcãt.adeo nã q delectabilis eſt ei volatꝰ vtraro doꝛmiãt ac cõtra domeſticis aucis volatꝰ eſt grauis paſcere officioſiſſimũ qͥeſcere ac doꝛmire pꝛe cipuũ.hoꝛas noctes ⁊ fures clãgoꝛe pꝛodũt. Eſt in alpium montibo anſerũ genꝰ ĩter aues maximum pᷣßter ſtrucionẽ:ſed adeo pondero ſum vt manu capiatur immobile ſuꝑ terraʒ. Anates ⁊ anſeres cetereq; aues herba ſe pur gant ſyderice. Iſidoꝛus. Nullum aĩal eſt qðᷣ ita odoꝛem homis ſentit ſicut anſer. HPHoerationes ¶ Auicẽna. Anſernʒ caro groſſa eſt. Adeps eoꝛũ alopicie cõfert.⁊ ad fiſſuras faciei atq; labioꝝ valet. Sedat quoq; doloꝛẽ aurꝭ ⁊ cõ fert matrici.¶Eſculapius. Adeps anſeris omẽs duricies ſoluit.i Idem cũ ſucco cepe inſtillatꝰ auri aquã illapſam eijcit.¶ Dyaſco rides. Anſerinꝰ adeps ſumme mitiſficꝰ eſt ob dulcedinem pinguediuis.i¶ Rimas labioꝛũ curat.totiuſq; vultꝰ factas ex frigoꝛe rimas optime ſanat ⁊ aurium doloꝛem. d UOüS Capitulum. xj. Rbeola.Ardea.Aʒalon ⁊ qʒida.Iſi A doꝛus. Ardeola ðᷣ qᷓſi arduapꝛopter AIaoairduos volatus. Viñ Lucanꝰ. ꝙ q̃ᷓ cauſa volare ardea.Cũ altiꝰ volauerit tem⸗ peſtatem ſigniſicat.hanc multitantalum vo cant. Pli. li.x. Ardeolaꝝ tria ſunt genera:ſcʒ leucon:aſterias:pellos.Hi augent᷑ in coitu. Mares ſiquidẽ coeundo cũ vociferatu ſan guinem etia ex oculis pfundunt nec minus egre grauide pariũt. Soꝛices ⁊ ardeole diſſi dent inuicẽ ſetibo inſidiãtes. Idem inli.xvi. Ardeolarũ autẽ genera quas leucosvocant altero oculo tradũt carere.De natu.reꝝ.Ar dea licet in aqͥs cibũ ſuuʒ querat:in ſiluis tñ 2 ꝗltis arboꝛibo nidũ ſuũ collocat. Fert᷑ autẽ Zen s ſuos miro rigoꝛe niti᷑ defendere. Accipiter eis infeſtus eſt. Sed ardea huic anũ opponit ⁊ ſtercꝰ eijcit.ad cuiꝰ tactũ acci pitris penne cõputreſcũt.plurimũq; eaꝝ co⸗ loꝛeʒ hñt cinereũ.quedã vero albũ.Eſt quod dam earũ genꝰ quaꝝ mares angunt᷑ in coitu cũ magna vociferatiõe:fundũtq; ſanguineʒ ex oculis pᷣ doloꝛe.Aʒalon.Ex li.de na.reꝝ ¶ Aʒalon eſt auis parua qᷓ coꝛui frangit oua. Huiꝰ pulli a vulpibo infeſtant. Jpᷣa vero vul pis catulos vellit ipamq; vulpem.quod vbi coꝛuus viderit auxiliatur vulpiq̃ſi cõtra cõ munẽ hoſtẽ. Hec auis ĩ ſpinis viuit:⁊ ob hoc aʒinos odit. Foꝛes ac folia ſpinarumdeuo⸗ rantes.Actoꝛ. Aʒida iuxta eſt ſtrucio.de qua dicitur infra. hiſiologũ ipa * 1 1 H . N N R G B )p,)) ee, = Capitulum. xij. DSis. Areſtotiles. Apis eſt aial ãnu⸗ a loſi coꝛpis:hñs mẽbꝛũ vel additamẽ tum ab oꝛe exiens ꝑ qð guſtat⁊ cibũ contrahit ac recipit: ſanguine caret.dentes alioꝛũ aĩaliũ dentibo ſimiles habet in comꝰ tatu volat:⁊ eſt leuis coꝛpoꝛis. Habetq; qᷣt⸗ tuoꝛ alas:duoſq; pedes hʒ ĩ dextera ⁊ duos in ſiniſtra:nec plus qᷓ; q̃ttuoꝛ habet ne vola⸗ tũ ſuũ ꝓhibeat. Hoc aĩal nõ recipit aerẽ: nõ anhelat. omedũt mel maxime in neceſſita⸗ tis tꝑe. Vñ qñ incipiunt infirmari: apparet mellis diminutio: qꝛ videlicet comedunt x eo:nec reparãt ipᷣm. GBonos odoꝛes diligũt: 2 qꝗs currẽtibo delectant᷑. Actoꝛ. Apes mũ⸗ diciam diligũt.frigus ⁊ fetoꝛeʒ ac fumũ odi⸗ unt. Bregatim volant. circa opus ſuũ ſolici⸗ te ſunt:⁊ ocioſos abijciũt.i Ex li.dena.reꝝ. Apes ceterꝭ aĩalibo pᷣeminẽt dignitate ⁊vtili tate pᷣclaris dotibo:⁊ nobilitate vigẽt:agili⸗ tate:ſtrenuitate:animoſitate:ingenij ſubtili⸗ tate.Ambꝛoſiꝰ.Apes regem ſibi oꝛdinãt nõ ſoꝛte ſed iudicio.⁊ q;uis ſub rege poſite tñ li bere ſunt.qꝛ pᷣꝛogatiuã tenẽt iudicij ⁊ fide de uotiõ is affectũ.⁊ regẽ ipᷣm tanq; a ſe cõſtitu⸗ tũ diligũt.Hic aũt rex nature claris foꝛmat inſignibus:vt ⁊ magnitudine coꝛpoꝛis pꝛe⸗ ſtet ac ſpecie (et quod in rege pꝛecipuum eſt) moꝛum manſuetudine. Nam et ſi hʒ aculeũ: eo tamen non vtitur ad vindictam. Sunt enim leges nature:nõ litterꝭ ſcripte:ſed mo ribo impꝛeſſe vt leuioꝛes ſint ad puniendum: qui maxima poteſtate potiuntur. Sed apes — —— — — —— — —— De Fuibus. que leg bus non obtemperant:penitentie con demnatione ſeipſas mulctant vt aculei ſui vul nere moꝛiantur.i¶ Ambꝛoſius. Nulle autem apes e domibus audent exire:nec in aliquos pꝛocedere paſtus: niſi rex pꝛius egreſſus ſibi vendicauerit pꝛincibatum volatus. Pꝛoceſ⸗ ſus autem earum eſt per rura redolentia vbi oꝛti ſunt redundantes ffloꝛibus:fluenſq; cuiꝰ per gramina.berbiſq; dulcibus pꝛima ponũt cuſtroꝛum fundamenta. Apes oꝛdinantur ad opera diuerſa. Nam floꝛes adducunt quedã. alie mollificant ceram.⁊ alie adducũt aquam Earumq; operationes tempus determinatũ non habent.ſed cum habuerint res conueni/ entes ſubito pꝛeparant. et in ſereno tempoꝛe operantur aſſidue. HVWirgilius in Beoꝛgicis. unc age naturas apibus:quas Jupiter ipſe Abdidit expediam. Magnanimoſq; duces:totius ex oꝛdine gẽtꝭ. Moꝛes ⁊ ſtudia:⁊ populos:⁊ pꝛelia. Rex melioꝛ:vacua iam regnat in aula. Masculis auro ſqualentibus ardans. Etrutilis clarus hic melioꝛ in ſignis ⁊ oꝛe. Tüic trepide inter ſe coeunt pẽniſq; coꝛuſcãt. Spiculaq; exacuũt roſtris aptantq; lacertos Et circũ regem mixte glomerant᷑ in oꝛbem Ille opeꝝ cuſtos illũ admirãt᷑⁊ oẽs circũſtãt. Verum ipſe e folijs natos et ſuauibo herbis. Dꝛe legunt ipſe regem paruoſq; quirites Sufficiũt aulaſq; ⁊ cerea regna refigunt. Tantꝰamoꝛ floꝝ ⁊ generandi gloꝛia mellis. Nam alie victu inuigilant ⁊ federe pacto. Exercentur agris pars intra ſepta domoꝝ HNarciſci lachꝛymã ⁊ lentũ de coꝛice glutẽ. Sins fauis ponũt fũdam̃ta:deinde tenaces uſpendũt ceras alie ſpem gentis adultãs. Educunt fetus:alie puriſſima mella. Feruet opꝰ:redolẽtq; thimo fragrãtia mella. Hyperationes ¶ Areſto. Apes a floꝛibo accipiũt cerã:⁊ cum pedib anterioꝛiba ↄgregãt eam. dehinc ad pe⸗ des medios illã mittũt. deinde ad coxas pedũ poſterioꝝ.po ſtea volant cum ipſa.⁊ tunc ma/ nifeſtatur ponderoſitas exea. ¶ De virtute ⁊ operatione cere lectoꝛ inueniat ſuperius in tractatu de herbis.de C. in capᷣ. centeſimo quinquageſimopꝛimo. ¶ De virtute autem ⁊ operatione mellis inue⸗ niat in eodem tractatu de M. in capitulo tri⸗ centeſimoduodecimo. Capitulumm. xiij. Aſiliſcus. yſið. Baſiliſcus grece latine regulus interpᷣtat᷑: eo ꝙ rex b ſerpentiũ ſit:adeo vt vidẽtes eũ fu⸗ giant: qͥa olofactu ſuo eos necat. NMam ⁊ hominẽ vel ſiaſpiciat in⸗ terimit.ſiquidẽ⁊ ei aſpectũ nulla auis volans illeſa ꝑtrãſit. Sed q;uis ꝓcul ſit:eiꝰ oꝛe cõbu⸗ ſta deuoꝛat. ¶ Auiceñ.in.iiij. cañ. Baſiliſcus eſt ſerpens qͥ ſolo viſu interficit ⁊ auditu vocꝭ ſue. Hüũc ait qͥdam vocari regulũ.qꝛ caput ha⸗ bet coꝛonatum.cuius longitudo duarum pal marum eſt:⁊ caput acutum valde.oculi rubei Coloꝛ eius ad nigredinem ⁊ citrinitatem de⸗ clinans.Hic adurit totũ quod incedit.nec in circũitu cauerne eius vꝛitur aliquid.¶ Ex li⸗ bꝛo de naturis rerum. Ba ſiliſcus interdũ ex gallo naſcitur: quia gallus metate decrepita facit ouum ex ſevnde baſiliſcus pꝛocreat᷑. Sʒ in generatione hac opoꝛtet vt multa cõcurrãt. In fimo nãq;ʒ calido ⁊ multo poni ouum:ibi⸗ q; fouetur vice patris:⁊ poſt multum temꝑis exit pullus ⁊ inu aleſcit ſicut ſolent anatũ pulli Habet autem caudam vt coluber.reſiduũ vᷣo coꝛpus vt gallus.Dicunt autem hi qui creatio nem eius ſe vidiſſe teſtant᷑ ꝙ nulla eſt ouiteſta: ſed validiſſima pellis.intantũ vt reſiſtere poſſit ictibus validiſſimis. Opinio quo q; quoꝛũdã eſt: ꝙonum illud gallicoluber aut bufo ſoueat Sed h̊ incertum eſt.hoctamen in antiquoꝝ ſcriptis habemus:qꝙ baſiliſci quoddam genus ex ouo galli decrepiti generetur. yſidoꝛus. Amnſtelis baſiliſeus vincitur:quas illic ho⸗ mines intferu nt cauernis quibs deliteſcit. Jta⸗ q; eo viſu fugit.queʒ illa perſequitur rceciclit. Tractatus Inlerius de regulopleniꝰdicet᷑ de baſiliſco.qa tere idẽ ſunt baſiliſcus ⁊ regulus. „ 727722 Capitulum. xinj. b Arrliata berneca. vſi. Barliates ſunt agrues de ligno creſcẽtes. Yert᷑ em̃ ꝙ lig⸗ nũ de abiete marinis aqͥs incidẽs qñ ſucceſiu tpis putreſcere ceperit humoꝛẽ exſe craſſũ emit tit.exq̃ denſato ſoꝛmãt᷑ pueſpẽs auiũ ad mag⸗ nitudinẽ alaudaꝝ.pmũq; ſũt nude.deindema turãtes plumeſcũt ac roſtrũ ad lignũ penden⸗ tes.pꝑ mare fluitant vſq; ad maturitatẽ donec ſe cõmouẽtes o bꝛũpãt.ſiccreſcãt ⁊ roboꝛẽt᷑ vſ⸗ q; ad debitã foꝛmã. De his ãt Jacobo athonẽę ſis ep̃s ĩ oꝛiẽtali hiſtoꝛia loquẽs.dicit arbo res ſunt ſuꝑ ripas maris de qͥbo hee pcreãtur. Roſtris infixisarboꝛiba dependẽtes. Temp e vᷣo maturitai ex arboꝛibo decidũt.ac ꝑ imcre⸗ mẽta ꝑficiẽtes:ſic aues ceiere volare incipiũt. De his itaq; certũ eſt ꝙ ĩ oꝛbe nr̃ocirca germa niã.nec p coitũ generãt.nec generãt᷑.¶ Philo⸗ ſophꝰ. Berneca q̃ ex arboꝛe naſcit᷑ in q buſdaʒ q̃;ʒ Flandrie ꝑtibo in ueni᷑. Hec auis nõ habʒ ſuꝑfluitateʒ:ſicut necarboꝛes. Infra cap̃.xx. plenius habes. Capitulum.xv. b AIſtarda ⁊ Bonoſa. Ex li. de na.re. Bi⸗ ſtarda ẽ auis aqͥline magnitudis:q̃ vo latu tarda.bis autter ſaltũ ĩ terra facit anteqᷓ ad ethera ſubleuet. vñ ⁊ nomen hꝛe ðꝛ. vngues bʒ vt aqᷣla.⁊ roſtꝝ aduncũ.carniba veſcit᷑ nõtñ in volãdo pᷣdã diripit:ſʒ ſi cubionẽ aut alið ani mal in offenſũ inuenerit: plures ea aggrega⸗ te iuuentũ eijciũt⁊ occidũt.ſicq; carnib eiꝰ ſa⸗ —— tiant᷑.cadaueribo etiã libẽtiſſime veſcit᷑. Sola vo pene inter aues q̃ carne veſcunt᷑ herbã de⸗ paſcit.in alis ⁊ cauda albedinẽ hñt.reliq̊ colo⸗ re aqlã imitat᷑. Oua ſua nõ in arboꝛibo ponit: qm̃ alte volare nõ pᷣt.ſʒ in terra deponit:⁊ illic ea ſouet dũ ſeges in fructu eſt. ¶ In li. vtõ. Bo noſa eſt auis in germanie ꝑtib:hñs carnẽ ex,/ terinigra: interiꝰ albã.delicatã ꝓpe ad ꝑdicꝭ ſa/ poꝛẽ. hʒ aũt faſioni magnitudinẽ.Cũq; tꝑs vẽ creʒ exciiauerit:maſculus hianti oꝛe currit do⸗ necoꝛe ſpuent.tũc ſemina veniẽs oꝛe ſumam „ recipit. indec; cocipit? ouaparit. —.— 2 — ——— R de W Capitulum. xvj. 38 . voc; ſo no. fugit lucẽ.in eccleſijs habiſ ꝛo leũ de lãpadibo bibit. ſtercoꝛil De Fluibus Vbo. Ex li.ð na. re. Bubo nomen hʒ theas defe⸗ dat.oua q; colũbe bibit. mures venat᷑. bac q̃ᷓ volucres cetere capiũt᷑.Oñ vᷣo ab illis a mnboqᷓ luce hĩtant ĩpugnat᷑:reſupina pedũ vnguib⸗ ſe defẽdi.Ariſto. GBubo ſiẽ⁊ veſpertilio victũ ſibi nocte acqͥrit. Monedu la puẽt cũ bubone q; bubo debilis ẽ viſus apð meridiẽ. Ideoq; coꝛuꝰ illerapit oua bubonis ⁊ comedit.coꝛuꝰ qppe foꝛtioꝛ eſt ð die.⁊ bubo ð nocte. Itaq; bui bo⁊ coꝛuꝰinuicẽ ſibiaduerſant᷑ ĩ nidis.Coꝛuꝰ meridie comedit oua bubonis.⁊ bubo nocte comedit oua coꝛui. Cetereq; aues circa bubo/⸗ nẽ Talat ipᷣmq; deplumãt.multa nãq; ꝑs auiũ de. Dperationes Au iceñ. Sanguis bubonis valde ofert aſ⸗ mati: ſimiliter etiã ius ⁊ caro ipᷣiꝰ. ¶ Phiſiolo. Koꝛ bubonis ſi appoſitũ fuerit mulieri doꝛmi⸗ enti in parte ſiniſtra omnia q̃ geſſit narra bit. Pliniꝰli.xxix. Bubonis pedes vſti cũ her⸗ ba plãtaginis ↄ ſerpẽtes auxiliat᷑.i¶ Oculoꝛũ cinis eiꝰ collirio mixtꝰ claritatẽ oculis facere ꝓmittit᷑.¶ Idem in l.xxx. Frenetic q́; bubo⸗ nis oculoꝝ cinerẽ imponſnſt. ,.— M J — 4 — — * NNS= — — — Tapiruſum ru b AUteus Butoꝛius 7 Botaur?. Exli. de na.re. Buteꝰ ẽ de gñe accipitꝑ:ſʒ paulo nigrioꝛ ⁊ tarda nimiũ:pigraq; ad volãdũ.pᷣda tñ viuit.quã cũ dolo vellãguoꝛe aliq̃ aut pigri cia deteniã aſſeq poſſu. Hec auis ſa poꝛe dul⸗ ciſſimgeſt. ¶ In hi v ð. Butoꝛi? ẽ au aſic dic⸗ ta a ſiꝭᷣ vec.hʒ c: ura lõga.collũ extenſũ.roſtrũ q; lõgũ ⁊ acutũ ſcardea.coloꝛe iñ diſtãs ab il⸗ la.eſt em̃ terre ſimilima. Habitat circa ſtagna piſciũ cibo cupida. Ranas comedit ⁊ venena ta. Hec ſola veris tꝑe ꝓ cãtu vocẽ hoꝛriſicã edit In litroꝛe ſub ardoꝛe ſolis ĩ loco vbi piſces fre⸗ qᷓnter noũᷣt.a deo qͥeta ſtat vrq̃i moꝛtua appa⸗ reat.vt fit vñ cautꝭ piſobam nꝰ ſuſpecta ſit.ſed cũ collũ lõgũ habeat bꝛeue recuruitate facit vt piſces incautiꝰ ei q̃ſi mhil pᷣmeditãti ꝓximaue rint illos ad ſe colliextẽſõe trahat.i¶ Phiſio. Botaurꝰq̃ſi bootaurꝰðꝛ.eo ꝙ thauri boatũ.i. mugitũ imitari videt᷑. Roſtꝝ em̃ ĩ terra palu⸗ dinoſa defigi.⁊ ad modũ thauri clamoꝛes edit Excluſos pullos ſtatim mater ſub aſcelis col locat. Vnũ ſe ſub vna.alterũ ſub altera.Pulli vᷣo materno coꝛpi adherẽtes. Inceditq; mater pullos ſub alis ſouẽs. na:oꝛũq; roſtr. ꝓmmen tibo cibos dulciter ↄmẽdãs.i¶ Actoꝛ. Hec auis mihi videt᷑ onocroculłꝰ. de qͥ interiꝰ dicet. Ibones ⁊ Blata. yſi. Bibones ſunt b O in vino naſcunt᷑.q̊s vulgo muſciões A muſto appellãt. Vn Affroniꝰ.Cũ a me expectaſſet fabulare incipis exoꝛe bibones inuoluãt ĩ oculis tuis. Blate a caloꝛe dicte ſũt ſiqͥdẽ ⁊ ↄpᷣhẽſe manũ tingũt.vñ ⁊ blateũ coloꝛẽ dicũt.H̊ aĩal lucẽ nõ patit᷑ videre ↄriũ muſce. . Muſca ẽ lucipeta.Alata vᷣo luciſuga. Ex lide na. re. Blata vᷣmis eſt q lucẽ videre nõ patitur Vñ ꝑ noctẽ tm̃modo abulareↄſueuit.¶ Pal⸗ ladiꝰ de agricultura. Blate ſunt apib⸗ ninice 19 ſicut ⁊ lacerte. VUnde hmõi animalia ? his ſu⸗ milia opoꝛtet apum caſtris vel aluearibo longe fugare qͥ vult apes bene ↄſeruatre. “W Capitulum. xix. Antarides latine? grece. arabice derarie vel irane. Pandecta capᷣ. cxxxv. Cantarides ſunt aialicule q̃ꝝſũt efficaciſſime:q ⁊ in ſpicis frumẽti adhuc floꝛẽtis inuemũt. Sũt hee varie ⁊ q̃ſi crca peẽ⸗ nulas ſuas ſtricte ⁊ oblõge.Heceem̃ vapoꝛe ace ti ſuffocãt᷑ ⁊ ĩ vaſe nõ picato reponũt. Sũtcali⸗ de ⁊ acutiſſime.q licet ſca biei veſice ↄferãt:ve⸗ ſicã m̃ ſi ex eis multa ſumat᷑ qntitas.vulnerãt atq; ſanguinẽ mingere faciũt⁊ interſiciunt.ex qͥb parua accepta vꝛinã ꝓuocãt vehemẽter. Operationes Sera.li.ag.c.derarie.auc.Gal.Exꝑti ſumꝰ exꝑientia non modica in vnguibus lepꝛoſis. ⁊ muenimus ꝙ quando ponitur ſuper eas cũ ceroto confert multum:aut cum vnguento.au ferunt em̃ vnguem ⁊ faciũt cadere totum. ¶ Et cãtarides ingrediunt᷑ in cõmixtione vn⸗ guentoꝝ ⁊ medicinaꝝ q̃ fiunt au ſcabiẽ ⁊ egri⸗ tudineʒ cũ quaeleuat᷑ citis.⁊ in medicinis q euellũt erucas q̃ dicũt capita claauoez. ¶ Et ſũt qͥdã ex mgfr̃is nr̃is qͥ da bãt exeis ĩ po tu miſcẽtes parũ ex eis ad ꝓuocandũ vꝛinã. ¶ Et qͥdã accipiebãt alas ⁊ pedes ipſaꝝ ſolum dicẽtes ꝙ hecↄſerũtillis qui ſumpſerũt coꝛꝑa ipᷣaꝝ.Etalij dicebãt ↄtrariũ buiꝰ.vcʒ ꝙ coꝛꝑa Trattatus ipᷣaꝝ ſola iuna bãt eos qͥſumpſerũt alas ⁊ pe⸗ des esrrm. ¶ Ego vᷣo miſcuioĩa ſil coꝛpa cũ pedibo⁊ alis ⁊ dedi. Ille ãt q̃ ſunt magꝭ inuature exeis ſunt ille q̃ reperiũt᷑ in tritico in quaꝝ alis ſunt lmee citrine in latitudine ꝓtenſe.⁊ ꝓpꝛie qñ pꝛo ijcis eas in ollaterrea noua:⁊ claudis oꝛificiũ olle cũpãne lineo ſuꝑ vas in qͥ ſit acetũ feruẽs do⸗ necſuffocent᷑ ⁊ moꝛiant᷑. ¶ Et ſilropoꝛtet ꝙ fiat ex aĩali qᷣd ðꝛxoſoſtis: AIñ volumipᷣm re ponere. Et ſilr eſtſpẽs aĩalis ſilis cantariboĩ figura ⁊ vᷣtute.Et ſilr vermis viridis qͥ reperit᷑ ſuꝑarboꝛẽ pini. Uirtus eiꝰ ẽ ſiẽ virtꝰ eaꝝ. Poſtq; vᷣo ſunt cantarides moꝛ⸗ tue:inſerant᷑inlino ⁊ reponant᷑. ¶ Oyaſ.ca.cãtarides. Melioꝛes ex eis ſunt:q̊ ſunt diuerſoꝝ coloꝝ.⁊ in alis earũ ſunt linee tranſuerſe citrine.⁊ ſunt groſſe ⁊ oblůõge. i¶ Operatio aũt illaꝝ q̃ ſunt vniꝰcoloꝛis eſt de bilis.⁊ vᷣtus cantaridaꝝ eſt putrefactiua.cale⸗ factiua.vlcerat ua.Et ꝓpter h̊ miſcent᷑ cũ medi cinis ↄueniẽtibo apoſtematibo cancroſis:⁊ ad ſcabiẽ vlceratã:⁊ empetiginem. Et qñ pouũt᷑in naſcaliboꝓuocãt mẽſtrua. I¶ Et eſtimauerunt quidam ꝙ quando miſcen tur cum aliquibo confectionibus ad hydropi ſim conferũt pꝛopter virtutem earum quam habent in ꝓuocando vꝛinam. ¶ Auicenna libꝛo.ij.capᷣ.Cantarides.Dixe⸗ runt quidam ꝙſunt ſuperfiue caliditatis.Et dixerunt alij ꝙ ſunt calide ⁊ ſicce in tertio gra du.ſed pᷣmum eſt verius.Etcantaris eſt acris acuta putrefactiua aduſtiua. Et eradicat verrucas linita: ⁊ fitex ea cero⸗ tum:⁊ linit᷑ ex eoalbedo vnguis:⁊ ↄſertei. ¶ Et eradicat vnguẽ mollificatũ velocuter qñ fit exea emplaſty: ⁊ remouet moꝛfeam: ⁊ alba⸗ ras linita cũ aceto.⁊ q ex ea trita cum ſynapi fit linimentũ.facit naſci capilloo. ¶ Et ſimiliter qua ndo coquitur cum oleo do⸗ nec inſpiſſet᷑. Etlinitur ſuper apoſtemata can ceroſa ⁊ reſoluit ea.Et linitur ſuper ſcabiem ⁊ Inquit filiꝰ Meſarugie. Jpᷣa incidit vngu⸗ lam valde. ⁊ parũ de ea pꝛouocat vꝛinam valde. Et parum de ea adiuuat medicinas ꝓuocatis⸗ nas ad ꝓuocandum abſq; nocumento.Et pꝛo uocat menſtrua:⁊ facit aboꝛſum. ¶ Dixerũt quidã.datur in potu vna earũ eiqͥ ↄquirit᷑ de veſica ſua ⁊ ↄfert.Et dant᷑ in potu tres tan aſgi de ea ⁊ exulcerat veſico. ¶ Inqᷣt GBalienꝰ. Ipſa exulcerat veſicam.⁊ eſt ꝓpterea qꝛ facit materias acutas declinare ad eam a qͥba coꝛpus nõ enacuat᷑ cũ ꝓpꝛietate que eſt in ipa. Capitulum. xx. e —.— — — — — — ——— — — ti⸗ 10 4 ul e — KG minoꝛes anſeribo. wweeeeeeeeeeee Arbates. Alb. in li de na. alaliũ inqt. c Carbates qͥdã mẽtiẽdo dicũt aues q̃s vulgus bomgenſe. B eſt arboꝝ anſeres vocãt(vt etiã ſuꝑiꝰ audiuiſtiĩ capᷣ.xiiij) eoq ex Arboꝛibo naſci dicũt᷑ a qͥb ſtipite⁊ ramis depẽ dẽt q̃ ĩter coꝛticẽ eſt nutrite. Dicũt etiã aliqũ ex putridis lignis hec aĩalia in mari generari (vt ſupiꝰdictũ ẽ)⁊ pᷣcipue ex abietũ putredĩe.Aſſe rẽtes ꝙ nemo vnq; vidit has aues coire vłoua re.Et h̊ oĩno abſurdũ ẽ:qꝛ ego ⁊ młi mecũ ðᷣ ſocijs vidimꝰeas coire ⁊ pullos nutrire.ſic etiã lantehabitꝭ diximꝰ. hec auis caput hʒ q̃ipauo nis:pedes nigros vt cignꝰ. ⁊ ſunt mẽbꝛana cõ iiücti digiti ad natãdũ.⁊ ſũt in doꝛſo cineree ni gredinis.⁊ in ventre ſunt albide aliqntulum Deir Fluibiis. Capitulum. xxj. c Alladrius ⁊ Calandris.yſi.Caladriꝰ (vt ðꝛ)eſt immũdus ſᷣm legem. Pperationes ONDicit ei phiſiologꝰ:ꝙ auis eſt tota alba nul lã ꝑtẽ habẽs nigrã.cuiꝰ interioꝛ fimꝰ curat caa liginẽ oculoꝝ. In atrijs regũ inuenit᷑. Per hãc cognoſcit᷑ de hoĩe infirmo vtꝝ viat an moꝛia tur. Siem̃ egrotat ad moꝛtẽ:mox hec vt vide⸗ rit eũ:auertit ab eo faciẽ ſuã.ſi ãt nõ ad moꝛtẽ: intẽdit illa faciẽ ſuã vertit.⁊ aſſumit oẽs infir mitates eiꝰ:⁊ diſpergiteas.⁊ ſanat᷑ inſirmus. ¶ Ariſto. Caladriꝰ infirmũ ſimoꝛi debeat nõ reſpicit:ſed ſi q̃leſcere poſſit ⁊ ipᷣm videre velit. ab illo omnẽ infirmitatẽ ad ſetrahit. Itaq; ille ſanꝰefficit᷑.⁊ auis egra:ita ꝙ ſepius ꝓeo moꝛi tur. Hec auis hʒ vnũ os groſſum in crure:cuiꝰ medulla oculos caliginãtes ſi qͥs linierit:eos clariſicatos boni viſus effiiit. Exli.de na.reꝝ.Caladrius eſt auis alba. q̃ ſi ad infirmũ ſanandũ ducit᷑ oẽs infirmitates eius intra ſe colligit: ⁊ i aere volans ibi eas cõburi atq; diſpegit. ¶ Pars ĩterioꝛ femoꝛꝭ caliginẽ aufert ab oculis Has aues Alexander inueniſſe fert᷑ in ꝑſide. qExli.ð na.re.Calãdris ẽ auis ꝑua ꝓpe ↄſilis alaude.coloꝛe fuſca:plumis deſpecta:ſʒ mira modulatõe vocꝭ audiẽtes letificat.oĩmq; voces auiũ expᷣſſiſſime imitat᷑.itaq; q capta ergaſtu⸗ lo includit᷑.ibi q̃ʒ captuitatꝭ ⁊ calamitatis ſue oblita vix vnã diei hoꝛã ſine cantupᷣterit adeo⸗ q; ſpaciari diuerſis auiũ cantiba gaudet.vtnec cibiſolita r. D Capitulum. xxij. c Apoꝛ Capmulgꝰ. Actoꝛ. Capo vꝛ gal⸗ lus caſtratꝰſiue gallinaceꝰ. Et hi iõ ca/ ſtrãt᷑ vt faciliꝰ ipinguẽt᷑ ac tenerioꝛes comedãt᷑ HO perationes Dxyalſ. Capones viui apti ⁊ ĩpoſiti moꝛſibo ve nenatꝭ occurtr̃t ſi mutẽt᷑ aſſidue.iſ( Ceęrebꝝ ca⸗ ponis meliꝰẽceterꝭ.acceptũ ĩ vino fſuxũ ſãgui nis abſtinet. ¶ Pellis vetriculi ei ſicca tuſa et bibita euſtomacha ẽ cũ vino. Juſcellũ maxie minoꝛꝭ eſtuatõnis ſtomachi miteſcit ſimplłr cõ poſitũ. Juſcellũ vo maioꝛꝭ artificialiter cõpoſi tũ vẽtrẽ mollit:crudos hũoꝛes.i.colerã nigrã deponit. ¶ Atile ẽ tꝑalibo febꝛiba ⁊ typicꝭ egri⸗ tudinibo.tremoꝛibo ⁊ in flatõibo ſtomaticꝭ.⁊ ar⸗ tericꝭ ſinglare pᷣſidiũ ẽ.Fel capõis albimagne vᷣ̈tut cẽ.facit ad effuſionẽ ocloꝝ ⁊ ad caliginẽ?⁊ aſpꝛedinẽ palpebꝛaꝝ De capone iferi c. liij. latiꝰpatebit.¶ Pli.li.x. Capmulgi apellãt᷑ me rule grãdio aſpectu nocturni fures ſũt.inter⸗ dũ em̃ viſu carẽt.paſtoꝝ ſtabula intrãt.caprũ vberibo ꝓpter ſuccũ laciꝭ aduolãt:q̃ videlʒ in iu na vber emoꝛit᷑. capꝛiſq; cecitas q́s ita mulſere obꝛuit᷑.¶ Actoꝛ.Capmulgꝰipᷣe Ariſt.agochilẽ vocat.de qͥ ð in c.vi.iſtiꝰcractatꝰ.¶ Ariſto.Eſt auis mõtana modicum maio: merula.aſtuti moꝛꝭ:raro videt᷑ ð die:nec bñ tũc videt.ſʒ acui viſus eiꝰ de nocte.lac ex mãmillis capꝝ ſugit: ideoq; ðꝛ agochiles.ſcʒ copꝝ lac ſugens.vidit ſũt nocte:manet ĩ lapidibi de 3 5S 7 7* 8 „ 4 E 5 R S . Ddie. DEapitulum xiſ. Arduelꝰ.vſi.arduelꝰ ðꝛ eo q; E ⁊ in geſtu⁊ ĩ motu ⁊ in volatu auiũ eſſe ſignacõ ſtituta. ¶ Pli.li.x. Cardueli mime auiũ impes⸗ ſpinis ? carduis paſcit᷑.vñ apð grecos achãt; ðözꝛ ab achãt. i. ſpinis qbo alit. Augures at dicũt Tractatus rata faciũt nec voce tm̃:ſʒ pedibs⁊ oꝛe ꝓ mani⸗ bus.Eſtq; qᷓ boum mugitꝰ imitet᷑.in oꝛe latenſi agro raurꝰ appellata. Eſt q eq̃aq; hinnitꝰ an⸗ thus noĩe herbe pabulo aduẽtu eoꝝ pulſa imi tat᷑ ad hũc modũ vlciſcẽs. Exli ð na.re.Car duelꝰ ẽ auis ꝑua croceoq; ĩ coꝛꝑe:rubeo vᷣo in capite coloꝛe venuſtata. Mirũ aũt videt᷑ ꝙ hec aucu la carduoꝝ acut aculeis paſcit. In hac G& nata miraculũ apparet:q̃ talẽ aſtuciaʒ ei dedit quã nec boui nec aſino magnis aĩaliba inꝑtiri voliit. vt vicʒ ergaſtulo clauſa ſuppoſitã aquã ab ymo ꝑ filum vaſculo ſuſpẽſo ad ſe cũ roſtro trahat. pediq; filo interdũ ſuppoſito cũ attige⸗- rit vaſculũ ſium potuſedat. 4 . 4 7 . 1 ßꝑB8BN— apitulum. xxiii “MB cNArabdrio 2 Cariſta. Rudol. ſup leuiti⸗ cuũ. Carabdrion ẽ auis garrula.de qᷓ le⸗ git᷑ in Leuitic ꝙ ſm legẽ ſit immũda.i¶ Actoꝛ Hec auis ipᷣa eſt q̃ ſuperiꝰ in ca.xxi.dicta ca⸗ lendris eſt. Yallunt᷑ autẽ qͥ hanc eſſe caladrinʒ putant vt ſuꝑ Deutro.dicit glo. interliñ. Eag9 SJ riſte vt dicit Solin?. aues ſ unt qᷓ impune flã⸗ mas inuolant.ita vt nec plume neccarnes eaꝝ flamis igneũ aliquaten?cedant. E 6 19 9 4 1, 3 De Fluibus. Capitulum. xxu. cEruus volãs. Exli.de na.re. Ceruus volãs fert᷑eſſe gen ꝰcicade.Hũc tñ exꝑi mẽtatoꝛ crabꝛonẽ vocat.ſub alis (vt diot) grol⸗ ſioꝛibo alas hʒ ſubtiles ⁊ tenues ſicut bꝛuchus Circa veſperã potiſſime volãt:⁊ volando ſtre⸗ pitum faciũt.hñt coꝛnua medicinalia grandia pᷣlonga biſulca dentata ⁊ lucida:q̃ſi foꝛcipibo ĩ cacumie cũ libueritad moꝛſum coeũtibi.crura vo lõga ⁊ reflexa.lucẽt igneũ moꝛe noctu ꝑtes lateꝝ ac cluniũ coloꝛes pĩnaꝝ refulgẽtes aliqũʒ compᷣſſe obũbꝛant᷑.amputaiũ caput eaꝝ viuit diutiſine coꝛꝑe.ſed ⁊ ipſiꝰcoꝛpꝰſine capite:ſed nõ tãdiu ſicut caput. — —— . 8 — quaꝝ duo ſũt genera. Winoꝛes q̃ pᷣmo ꝓneniũt q̃ vt ſunt mute.⁊ nouiſſime pereunt. Sũt aũt multe q̃ canũt vocãt᷑ achete.⁊ q̃ mino res ex his ſũttetrigometre.ſʒ ille mag ſonoꝛe Maxres canũt in vtroq; genere :ſilẽt leie. Gen tes his veſcũt᷑ ad oꝛientẽ. Ante conũ mares pᷣ ferũt.a coitu feĩas circa ſolſticiũ eſt coitus eaaz O uis eaꝝ coꝛruptꝭ q̃ ſunt candida coitꝰſupi⸗ nus.Eſt illis aſꝑitas in doꝛſo pᷣacutaq̃ᷓ feture locũ excauãt in terra.Fitq; pᷣmo vᷣmiculꝰ:de⸗ inde exea( que vocat᷑ tetrigometra)cuiꝰcoꝛtice ruptocirca ſolſticia euolãt.⁊ eſt ſine oꝛe.ſed ꝓ eo qͥdã eſt aculeatũ linguis ſimile.⁊ hͥ in pecto re quoroꝛem lambunt.Pectus ipſum eſt fiſtu loſum hoc:vt diximus canunt achete de cetero mibil eſt in ventre. Quidam vero negãt vocem murmure. Capitulum. xxvſ. in ſectis eſſe in tanto cicadarum ſono et apãũ R Capitulum. xxvij. Iconia. yſidoꝛꝰ. Ciconie quaſi cica⸗ cC nie:a ſono quo crepitant dicte ſunt: quẽ ſonumoꝛis potius eſſe conſtat q; vocis.quia cum roſtro quatiente faciunt.hee veris nuncie ſocietatis comites ſerpentũ ho⸗ ſtes:maria tranſuolant in aſyam collecto ag⸗ minepergunt. Coꝛnices eas duces pꝛecedunt ⁊ ipſe quaſi exercitus ꝓſequunt᷑.Ex libꝛo ð na turis reꝝ.Ciconie ſerpentiũ exitio tantus eſt honoꝛ in Theſſalia vt capitale ſuerat occidiſ⸗ ſe ciconiam: ſicut⁊ hominem. Multipharie nanq; ſerpentibus inſidiatur.eoſq; comedit et alia venenata: nec tamen moꝛitur. Bufo⸗ nem autem non niſi inmagna fame comedit. in quo naturale bufonis malum notat᷑. Vi⸗ detur autem ciconia caput habere valde reu⸗ maticum:quia roſtro eius aqua vere cõtinuo diſtillat. Et hoc hyememagis. Hee nidos ſu⸗ os annuo repetunt et vnum ſe e fetibus ſuis domino loci ſub quo ſetificant:plumatũ quaſi tributum vt fertur deijciunt. Sed foꝛte cauſa magis eſt tediũ nutriendi.Quinimmo vtvul⸗ go dicitur pꝛo decimatione deijciunt.deo ius ſuum ſeruates. In cuius ſignũ Thoꝛingiam vbi decime nõ dant᷑ neq; intrãt neq; inhĩtãt:vt exꝑiẽtia docʒ.Abiture ãtvt diẽ Solin? ĩ cer⸗ to loco congregant᷑:ita vt nulla ſui generis niſi captiua relinquat᷑. In aſia cãpꝰeſt vbi ↄgrega te cõmurmurãt.⁊ eã q̃ nou iſſime venit dilace⸗ rãt:ſicq; ĩcedũt.Ex lere. s Clconid ðꝛ auis H nij w D Nd ractatus pia. Cum em̃ antiqoꝛes ciconie pẽnis amiſſis ꝓpꝛiũſibi victũ acqͥrere neq̃ant:iunioꝛes frigi⸗ da genitoꝝ mẽbꝛareuouẽtes eos in paſtu ꝓcu/ rãt:donec ala ſoꝛtis redierit. Nã vt yſaias ait. Quantũ tꝑs impendũt in fetibeducãdis im̃ ⁊ ipᷣe inuicẽ a pullis ſuis alunt᷑. NHec dubiũeas caſtitatꝭ ſectatrices eſſe.feduſq; ↄiudij ad inui⸗ cẽ ſᷣuare.Vñ fert ꝙ in eminẽtioꝛi loco domꝰcu iuſdã par vnũ ciconiaꝝ hĩta bat. Uñ mare ad paſtũ recedẽte freqᷓnteraliꝰ mas adueniẽs ſe⸗ minã adulterino coitu polluebat. At illa ſtatiĩ eminꝰ ĩ fonte ſe mergebat.ſicq; ſcelꝰadulterijꝑ aque lauamẽtũ delens marẽ ꝓpꝛiũ deludebat. hmõi factũ dñs hĩtatõis freq̃nter aduertit.⁊ q; dã die poſt adulteriũ eã a fonte ne lauaret᷑ phi⸗ buit.nec moꝛa maſculꝰa paſtu rediẽs in femĩa ſua ſcelꝰadulterij dephẽdit.⁊ ad boꝛã diſſimi⸗ lãs abijt. Reuerſuſq; ſcdᷣa die maximã multi⸗ tudinẽ ſecũ adduxit.que ſingulã adulterã ag/ greſſe:miſerã crudeli laniauerũt moꝛte. Bperationes. ¶ Plinius li.vij.Ciconia oꝛiganoſibi medet᷑ ¶ Idem in li.xxix. Ciconie pullum qui egerit negatur annis cõtinuis lippire oculis Cico⸗ nie qʒ ventriculꝰvalet ↄtra om̃ia venena. ¶ Idem li.xxx. Yurunculis etiã ðꝛ mederi ci⸗ conie ventriculus ex vino decoctus. ¶ Ovaſcoꝛides: imus ciconie cum aqua po⸗ tui datus.epilenticos curat. “ ¶ Albertꝰ in li. de na.aĩaliũ.Hec auis alas hʒ nigras. ⁊ cqudã ⁊ alias ꝑtes hʒ albos. Inuenit᷑ etiã gen?ciconie:totũ ĩ doꝛſo nigꝝ: ⁊ in vẽtre ſubalbũ.ſʒ nõ nidiſicat in hominuʒ habitationibo ſʒ in paludibo deſerti. W ————— =E S Capituſum Exix. Coapitulum. xxviif. Iagnꝰ. Ariſto. Cigneſt de genere ainũ Coꝛiũ ĩter digitos ha bẽtiũ. Manetq; in ripis lacuũ ⁊ i locᷓ multaꝝ arboꝝ. HBone vi te eſt atq; nat᷑e:⁊ ſenectutis bone.Hmõi aues g accipitrẽ pugnare nõ incipiũt. Sʒſicũ eis ille pugnare ceꝑit.pugnãt cũ ipᷣo eũq; vincunt. yſi.Cignꝰgrece latine oloꝛ ðꝛ eo ꝙtotꝰ albꝰ⸗ ſit plumis. olon em̃ grece iotũ ðꝛ. Naute vero ſibi hãc auẽ bonã pꝛognoſiã facere dicũt:ſicut Emiliꝰ ait.Cignꝰ in auſpicijs ſemꝑ letiſſimus ales. Hũc optat naute.qꝛ nõ ſe mergitĩ vndis. Exli.dena.re.Cignꝰhʒ plumas albas:ſj car⸗ nes nigras.foꝛtitudinẽ ſuã in alis.coler ice cõ⸗ plexionis eſt:⁊ ob h̊ iracũdꝰ. Dẽtes hʒ ĩ roſtro minutiſſimos.O neris impatiẽs eſt.ne libẽter volat:ſʒ ĩ ſtagnis reqͥeſcere delectat᷑.cũ vno pe⸗ de natat: ⁊ cũ alio ſe regit veli modo cũ piſcibo: nutrit? eis eſt innoxius. Suꝑ aqs nidificat in pullis educãdis ſolicitꝰ.tꝑe coitꝰ blãdiunt᷑ ſibi inuicẽ mas ⁊ feĩa.⁊ alternatim capita cũ ſuis: ſcʒ collis in flectũt velut amplexandi gra. Hec moꝛa vbi coirint. mas ↄſciꝰleſionis in feĩa fu⸗ gir: ab ea. At illa impatiẽs fugiẽtẽ inſeqͥt:neq̃⸗ qᷓ; im rancoꝛ ille ꝑſeuerat in longũ.ymo leſione ceſi ante:pacificant᷑ in animo ac a maſculi ꝑſe cutſone ceſſans poſt coitũfreq̃nti caude mo⸗ tu ⁊ roſtriſe aqs mergens purificat. .— Jnam nulgus. Ciſpedo. et Citramo. C— ylſi. Einomulgus eſt ains arabie. ſic dicta: eoꝙ in excellis nemoꝛibotexit — — — — ſ 1 De uibus nidos ex fructibcynnami.Et quia nõ poſſũt ibi hoĩes ↄdeſcendere ꝓpter ramoꝝ altitudinẽ ⁊ fragilitatẽ eoſdẽ nidos plũbatꝭ iaculis appe⸗ tut ac eyn nama illa deponũt:⁊ pᷣcijs amplioꝛi bus vendũt.eoq illud cynnamũ mag q;ᷓ alia mercatoꝛes ꝓbant. ¶ Ariſto. Cinomulg paſ⸗ ſere modicum maioꝛ eſt eiuſq; coloꝛ celeſtis eſt u citrinitate.⁊ coloꝛes iſti ſunt in eo diſtincti ſty eius eſt lõgũ ad citrinitateʒ declinans: ſuꝑ arboꝛes magnas ex cynamomis (vt dicit̃) ſperice cõponit nidũ ſuũ.babẽs introitũ ꝑuũ. OPliniꝰ.Cyſpedijſiue ciſpeli plurimũ volant qͥ apodes dicũt᷑:eo ꝙ vſu pedũ careãt hyrun⸗ dinũ ſpecie.nidifica nt in ſcopulis. Hee ſũt q̃ toto mari cernũt᷑. Ariſto. Auiũ genꝰ ꝙpedes nõ babet om̃i tꝑe apparet.bec a uis lõga graci lis ⁊ pauce latitudinis.hyrũdini aſſimilatur. Nec inter illas leuiter diſtingut. Iſta nidifi⸗ cat in eſtate.⁊ hoc poſt lapides vt aĩlalia fugiat ⁊ hoĩes. Plinius libꝛo.x.Citramus: als cen⸗ cbꝛamus habet᷑.aues remeantes comitata ſoli⸗ citat.ac leneramer ad expectatas ſibi terras ꝑuenire feſtinat eaſq; noctu.etiã itineris ad⸗ monens excitat.Ariſto. Citramꝰ auis de no⸗ ce ceteras aues clamat.eaq; audita ſciũt vena toꝛes ꝙ in locis ſuis nõ remanebũt aues.Ex libꝛo de naturis rerum. Citramus auis Aſie recedentibabyrundiniboac cyconijs inſtante pyeme comitans eas feſtinantioꝛ perſeuerat. et pꝛecedens ſolicitat. Capitulum. Exx. Inomia. Iſiðᷣ.Cinomiagrece de mu⸗ c ſcacanina. HNã canis grececynos ðᷣꝛ. Evrli.de na.re. Cynomia eſt muſca ca nina catuloꝝ aurib impoꝛtuna.Quã licet ca tulus freq̃nter excutiat:ſempꝑ tñ impoꝛtune re uolat. VUbiãt eũ pigrũ ad excutiendũ inuene⸗ rit vſq; ad ſangu ineʒ ⁊ vulnera ꝓcedit. Actoꝛ. Cynomiꝗèeſt illa muſca grauiſſima q̃ percuſſa eſt egyptioꝝ popułꝰin quana plaga. De hac em̃ in Exodolegit᷑. Venit muſca grauſſima in domos pharaonis ac ſeruoꝝ eiꝰ:⁊ in omnẽ terrã egypti.coꝛruptaq; eſt terra ab hmõi mu⸗ ſcis. Per hãc em̃ ᷣm gioſam canini moꝛes ſig⸗ nifcant᷑.in qͥb humane mentis volupt s.i.li⸗ bido arguit. Sic em̃ cinifes qͥb ĩ terra plaga ꝑcuſſi ſunt egyptij: ſignificãt inquietudines mũdanoꝝ:qui ꝓuocatoꝛes rixaꝝ:amatoꝛes ca lũniantiũ nõ admurũt quietẽ ſpũalis ſabbati Vñ Plſalmiſta. Dixit ⁊ venit cinomia. pitulum. xxxj. Icendula cimic ⁊ coſtro. Iſidoꝛus. . Cicendula genus ſcatabꝛoꝛumeſt.ſic dictum eo ꝙ gradiens vel volans lu⸗ cet.Ex li.de na.reꝝ.Cicendula eſt vermis in ylalia nocte volãs.⁊ inter noctis tenebꝛas ſul gidus radians.ita vt ſi eum in ſenebꝛisvideas exhalationẽ ſcintillarũ putes. Iſ.Cimex aũt ex vermib⸗ carniũ eſt.Dicus aũt eſt cimex ex ſimilitudine cuiuſdã herbe cuius fetoꝛẽ ha bet Autc̃.in.ij.cañ.Ex fraxino capita inflata ſiẽ gra nata egrediũt᷑ in qͥbeſt hũiditas de q̃ cimi ces oꝛiũt᷑.Cũ em̃ capita hmõi aperiũt᷑ cimices Tractatus ex illis egrediũt. Cimices ãt effugat ppe ſterce⸗ thauri qn cũ eo fit fumigatio. Palla.Oꝛtis q̊ʒ cimices nocẽt.extinguũt᷑ ãt amurca⁊ ſelle ba bulo lecꝭ aut loq eaꝝ punc.vel folijs edere tri tis exoleo vl mcẽſis ſanguiſugis.yſi.Coſdros greci appellãt eos qͥ extremis fauoꝝ pꝑtibo ma⸗ ioꝛes creant. Quos aliqͥ reges putꝗnt.dictos co ꝙ caſtra duaant. * 12. Capitulum. xxxiUĩ. c ODluba exli. de na. reꝝ. Colũba(vt dicit Beda)felle caret.Dictñ Ariſt.q fel hʒ ticino nõ viuit.ſʒ puro grano viſum recuperat nouẽ vicibo. In alta nidificat.vbi mala beſtia attingere nõ valeat.ſuꝑ aquas libẽter reqͥeſcit: vt ſitim ſedet. Et vmbꝛã accipitris venientis in aqͥs ꝓſpiciat.Aliqñ vero ſola ſedet.coloꝛes ſuos varios circa collũ admirans alaꝝ plau⸗ ſu roſtroq; plumeculas fulcit ⁊ in regimen vo latus cultꝰpẽnas diſponit. Tũc niſus ſpecu⸗ latoꝛ occultꝰↄgaudentẽ in hmõi gla rapit.Co lũbecalidiſſime ſunt ⁊ lapillos ꝓpter ſtomachi tpꝑantiã comedũt.fimũ etã ardentẽ nimis ha⸗ bent. quẽ ⁊ ipᷣe nido eijciũt ⁊ pullos eijcere do⸗ cent.pẽmis eleuaiꝭ pugnãt ⁊ colũbã errantẽ cũ viderint ſibi aggregãt. Dicit Jacobo ꝙ tranſ⸗ mare vᷣſus oꝛientẽ colũbeſunt q̃ nuncioꝝ fun gẽtes officio lras dñoꝝ ſuoꝝ ſub alis bꝛem ſpa cio plonge depoꝛtãt. IJdeoq; valde neceſſe ſũt: maxime qñ ꝑ terras inimicoꝝ alij nũcij trãſi⸗ re nõ audent. Colũbe ꝓpꝛiũ eſt inter aues nõ eleuare caput qñ potãt donec ei ſufficiat.i¶Ex li.de na.reꝝ.Colũba valde gquat᷑ in ouoꝝ par⸗ tu:qſi parere tardauerit amare ꝑcutit᷑.Ariſt. CLColũbe toto ãno onãt ⁊ pullificãt:ſi fueritlocꝰ mãſionis calidꝰ:⁊ ciboparatꝰ.Alioqͥn nõ niſi ĩ eſtate. Earũq; pulli ſũt melioꝛee ĩ vere ⁊ in au⸗ tũno.peioꝛes ãt in hieme eſtate. Maſculꝰ cũ feĩa coit poſtvnũ annũ.Oua colũbe ſunt albi coloꝛis ſic ⁊ ꝑdics.Colũba ſenex coire nõpᷣt. ſʒ tm oſculat᷑. Colũba q̃; feia ſaltat ſnꝑ feminã: ſinõ fuent mas.⁊ inuicẽ oſculant᷑.⁊ ex illoqͥdẽ coitu oua faciũt:ſʒ nõ pullificant. (¶ Exli.ð na.re.ulli colũbaꝝ ĩ autũno ⁊ vere ſanioꝛes ſũt qm̃ his tꝑibo grano maxĩe viuũt. ¶ Eſculapi?.Colũba occiſa ⁊ calida ſuꝑpoſita omi moꝛſui ſubuenit. Sãguis eiꝰ valet oculis ↄfertꝭ infuſus pᷣcipueq; de ſub aſcellis tractꝰ. ¶ Stercus eiꝰ omnes doloꝛes ſoluit:⁊ bumo⸗ res deſiccoat. ” ¶ Oyaſ.Colũbe ſanguis a bſcindit fluxũ ſan⸗ guinis nariũ:qͥ eſt ex velamine cerebꝛi.: ¶ Plinius libꝛo.xxix. Caro recens columbe cõtra ſerpentes auxiliatur. Maſcule ſanguis a vena ſub ala inciſa eximie pꝛodeſt oculis cruoꝛeſuffuuus. ” In li. xxx. Fimus colũbaꝝ cũ aceto delẽtur ſtigmata. Hoc fimo carbũculꝰ a bolet᷑ ꝑſe illi to vel cũ ſemine lini ex aceto mulſſo. ¶ Auiceñ. Sanguis columbeↄfert podagre. Stercus columbaꝝ ↄuemens eſt ſuꝑ doloꝛes iuncturaꝝ.⁊ valet empetigini. ¶ Cõſert etiam doloꝛi colice cum adminiſtra⸗ Capitulum. xxxiij. w U DdD 8 —— — — — — —— De Fluibus c Oeꝛedulꝰꝛ coꝛnix. Exli.de na.re.Coꝛe⸗ dulꝰðꝛ q̃i coꝛ edens.Carne nãq; ⁊ pda viuẽs. coꝛde maxĩe inbiat ſaturari. yſi. Coꝛ⸗ nix auis eſt ãnoſa apð latinos greco noĩe coꝛ⸗ nix apellat᷑.Quã aiunt augu res hoĩm curas ſcatõibo agere ĩſidiaꝝ vias mõſtrare.futa pdi cere.magnũ nephas h̊ credere.vt deꝰↄſilia ſua coꝛnicibo mãdet. His ĩter multa auſpicia tri buũt ⁊ pluuias vociboꝑtẽdere. Añ ẽ il Tũc coꝛnixplena pluuiã vocat ĩpꝛoba voce. Ex li.ðᷣ na.re.Coꝛnix in ſolſticio moꝛbo coꝛripit᷑. Hec nucibo libenter veſcit. Hoꝛribiles aues q̃ſi bo- ſtes ſuos ĩpugnãt.ſʒ ille freq̃nter cũ ĩpũgnãtib⸗ multüũ detulerit. tãdẽ ĩ pacia victe lacert ĩpoꝛ⸗ tunas.Coꝛnix pluuiã multo clamoꝛe pᷣnũciat. . Ouis colũbe inſidiat᷑ vt ea diſſipet 2 exugat. OPoperationes Pliniꝰli. xxix. Cerebꝝ coꝛnicis coctũ ĩ cibo ſumptũ capitis doloꝛibo eſtremedium. . ¶ Item in li xxx. Coꝛnicis carnes ac nidũ illi⸗ nite moꝛbis lõgis putãt vtiliſſimũ. Capitulum. xxxiiij. Oꝛuus. Exli. de na. re. Coꝛuꝰauis cla⸗ c moꝛoſa nihil aliud ſonare nouit q; cras cvas. diuerſas tñ voces ſoꝛmat.ſ.xiiij. vt diẽ Fulgentius volãdo coit aliq.ples ſꝑ qᷓ; duos pullificat.Grauidꝰfieri ðꝛ ſi eũ ouũ coꝛ⸗ tinũ edere ↄtigerit.Oꝛe ꝑere dicũt᷑ ⁊ cõcipere. Femiecoꝛuoꝝ oua ſole cubãt ⁊ mares eis eſcã dant. Pulli coꝛuoꝝ ſeptez diebsabſq; vlla cibi alimonia manere ſerunt. Septima vo die ni⸗ greſcũt.qᷓ; nõnullos eijciunt tedio nutriendi. Foꝛtioꝛ eſt coꝛuus de die. Bubo de nocte: et viciſſim oua ſua comedunt. Coꝛni paꝝ coeũt. ſed multũ oſculant᷑ adinuicem. Et puta ni qui dam ꝙalio modo nõ coeant. SDʒ h falſum eſt Cadauere coꝛuus veſci ⁊ v ðe a potu ſe abſti net q;;diu ficus ſui fructꝰdulcedine gloꝛiatur. UVnde Ouidius.Ac cibi dum lacteus pende bii in arbox ficus. A nullo gelido ſonte bibẽt aque. ¶ Gregoꝛius in moꝛal Pulli coꝛuoꝛum (vr fertur) anteq; nigreſcunt apare ntibo vtcũ⸗ qʒ negleci.medici affecti:huc illucq; vagantur in nido: aut ciboꝛum expectunt aperto oꝛe ſub⸗ ſidium. Vnde etiam ſcriptum eſt. Quis pꝛe⸗ pParat coꝛuo eſcam ⁊c̃. Sed cum nigreſcere illi ceperint tanto eis alimenta pꝛebenda coꝛuus ardentius requirit:q̃nto illos alere diutius di ſtulit. Ex li. de na.reꝝ.Eſt coꝛuoꝝ genꝰ in oꝛi⸗ ente qdᷣ cũ aſino⁊ thauro pugnat. eiſq; fugiẽ⸗ tiboſuꝑ eos volat:ac ſic cũ impetu eoꝝ oculis impuũgii.⁊ cũ potuerit eos execans roſtro dñis ſeruis inutiles reddit. Itaq; ꝑↄſequens occiſi decoꝛiant᷑. et eoꝛum cadauera volatilibo effe⸗ rumur. ſicq; ab aue impꝛoba animalia foꝛtia ſupera ntur. Coꝛuus turres inhabitat et ibidẽ nidificat: citiſſimus eſt mutationis geris nun⸗ cius: ⁊ ali crocitationis voce ꝓphetat auram tranquillam alia tempeſtatem. Eoꝛuus loge⸗ uus citiſſime fit domeſticꝰ. coꝛuoſq; ſilueſtres muitos retinet ac ſeducit. Coꝛuꝰ ex natura eſt inclinatꝰ ad futuꝝ. vt experientia Erfoꝛdie do cuit vbicoꝛuus domeſtic?ſucceſſiuede mẽſa ᷓ pecunie facereↄſueuerãt in oꝛtũ de ꝓpe ſubtus lapidem circiter quinq; vel ſex floꝛenos in groſ ſis abſcondit. Tractatus Capitulum. xxxu. DOVOVcurnix. Ex li. de na. re. Cocurnix ẽ auis quã vulgariter quiſtulã dicimꝰ. Heoc ducẽ habent oꝛtigometram. quã in maris tranſitu iam terre.i.poꝛtui maris ap⸗ pꝛopinpuãtes accipitres ſpeculatirapiũt.⁊ id circocura eſt vniuerſis.vt externi generis du⸗ cẽ ſolicitẽt.ſcʒ coꝛnicẽ ꝑ quã pᷣma dłcrimĩa ca⸗ ueant. rariſſimas habent feminas in genere auiũ:ſiẽ ⁊ pectines in genere piſciũ. In homi⸗ nũ vᷣo genere paucioꝛes naſcunt᷑ maſculi qᷓ; fe mine. Comeſtoꝛ. Cocurnix inſynu arabie pᷣ⸗ cipue nutrit᷑⁊ eſt auis regia quã nos vulgo cu relium dicimꝰ a currendo.ſſyſið.Cocurnices aſono vocis dicte ſunt.quas grecioꝛtigeas vo cant.eo ꝙ viſe pmum fuerũt inoꝛtigia inſula. Hec adueniendũ tempoꝛa habenti. Ham eſta⸗ tedepulſa maria tranſmeaeanan. Capitulum. xxxvj. Ocxx. Pliniꝰlib.x.Cocyx videtur ex c cccipitre fier:temꝑe anni figurã mu⸗ teans. Lũc em̃ nõ apparent reliqui ac cipitres niſi diebo pa ncis.ipſo quoq; modico eſtatis tempoꝛe viſus:poſtea nõ cernitur.Eſt daũt neq; ad vncis vnguibo accipitrũ nec capite ſimilis.neq; alio quã coloꝛe ac rictu:ſʒ colũbe potiꝰſimuis eſt capie ⁊ vnguib.Om̃ abſumi tur ab accipiire:ſi qũ ſimul aparuerit:ſola om⸗ niũ auis a ſuo genere interempta.¶ Areſto. Auis cocyxpaucoꝝ ouoꝝ eſt:vniꝰſcʒ aut duo rũ.qꝛ natura eius valde frigida et. Capitulum. xxxviſ. c Rochilos. Exli de na. re. Crochilos in ytalia rex amiũ appellat᷑ oĩm qgẽ eſt mi nima.ſʒ q̃no minoꝛ tãto velocioꝛ.adeoq; ani⸗ moſa:vt etiã jᷣ aqlam audeat conat acceptare hoĩes q; deludit.qꝛ cũ ſe ꝓpinquã q̃i manu ca⸗ piendã obtulerit.caſſo hois conatu ⁊ laboꝛe ĩ pigra ꝓſugit. araneis veſci᷑ pullis fecũda ẽ.nã plunmos vno ſetu ꝓducit.vnoſpecu velantro in hiememultiↄdunt᷑.vt ad caloꝛẽ turba cõfe rente caloꝛ qͥ paruꝰ ẽ in tã mimis coꝛꝑib aug⸗ meẽtet᷑. Eſtq; auis mĩma oĩm aliaꝝ. Itẽ Alb.ĩ li.ðᷣ na.aĩaliũ ait. rochilos ẽ anis mima oim quã regulũ vocãt:q̃ liqʒ ſit ꝑna coꝛꝑe.auſu ma gnaõ aqͥlã pugna re conat᷑.ſolit aria volat.mł⸗ ti eti ẽ ꝑtus. ⁊ ĩ bieme vno ↄtẽta foꝛamme an tri vel muri.mitos ſocios ſecũ ſui generꝭ nocte habitare ꝑmittit.vt caloꝛ ꝑui coꝛꝑis ex ſocieta⸗ te multoꝝ caleſcat ⁊ foueat᷑. Hec etiaʒeſt auis muſica:⁊ pcipue cantant tꝑe magni? ſice fri⸗ goꝛis in hieme. Infra.ca.ciiij.de eadẽ tractet᷑. 1 . * . . 88 „ „ 71 d „ .⸗* — — — — — — — — — — — — — —— — — 2 — — ſe i — — – –—--— JMð De uibus Capitulum. xxxvinj. Oꝛinta. Pliniꝰ.Coꝛintaẽ auis ma⸗ c xima in partibo oꝛientis que vere ad AQAquantitatẽ pulmonis vacce hʒ mol⸗ lem:⁊ multum infuſum ſanguine.⁊ ideo mul⸗ tum bibit plus q; alie aues.¶ Albertꝰ in lib. de na.aĩalium. Coꝛinta eſt auis que paucas 2 paruas habet plumas ⁊ pennas. 5 1/ 4 3 2 7 „ 7 Capitulum. xxxix. . . Vculus.Ex li.de na.reꝝ.Euculꝰeſt c auis impꝛoba:que vocẽ ſuã in can⸗ tando nõ mutat:ſed ſemꝑ eandem re plicat. Auis pigerrima eſt:⁊ loco nõ ſtabilis Turturis fere coloꝛẽ habʒ.Hyeme plumis ſpoliari ðᷣ:intratq; terre latibulũ.vel ↄcaui⸗ tates arboꝝ.illic eſtateↄgerit q̊ͥ hyeme viuit Oua ſuaĩ nido minorꝭ auicule ponit ⁊ de o⸗ uis illiꝰ totidẽ demit:nedũ illa numero ſuꝑ⸗ flua inuenerit:q̃ſi aliena repudiet. Itaq; cucu lus ab aliena mr̃e cũ pullis eiꝰ fotus et edu⸗ ctus:dũ adhuc in nido inualidus ſedet.qua dã tñ auiditate naturali ceterꝭ pullis cibos rapit.⁊ hac ſagacitate p ceterꝭ pingueſcit at⸗ q; nitidioꝛ fit. yn cuiꝰelegantiã nutrix cõuer ſa gaudet eiꝰ foꝛma:miraturq; ſeipᷣam ꝙtalẽ peperit adeo deſipiens vt magnitudine ſetũ a pullis mioꝛibo nõ diſcernat:ſed oẽs pullos ſuos in eiꝰ cõparatione dãnat:ac vbieũ edu xerit ⁊ ad robur volandi nutritꝰ.ipᷣo viceuer ſa⁊ in nutricẽ inſurgit:⁊ ↄſequẽter perimit. ¶ Iſido. Cuculia voce ꝓpꝛia noĩati: tempus hñt ⁊ ipᷣi veniẽdi miluoꝝ ſcapulis ſuſceptiꝓp pter bꝛeues ⁊ paruos volatꝰ:ne ꝑ longa aerꝭ ſpacia fatigati deficiãt. Hoꝝ ſaliue cicadas gignũt.Oua paſſerꝭ nido reperta comedũt: ⁊ ſua obijciũt. ꝓoſt hec illa ſuſcepta:⁊ fouẽt ⁊ nutriũt.¶ Ariſtoteles. Cuculus ouis ꝓpꝛijs incubat:ſed vnũ onum in nido fulice ponẽs eiuſdẽ oua ſugit.Illa vero futuri euẽtꝰ igna⸗ ra ouũ ſedula nutrix fouet. Sed a cuculo ex cluſo ⁊ poſtmnoduʒ adulto nutrix a nõnullis qñq; necari ꝑhibetur. In eſtate volat ⁊ laſci uit. In hyeme iacet languens ⁊ deplumatus ac buboni ſimilis apparet. . Dperationes ¶ Pliniꝰ li.xviij. Dirabile quoddã eſt de cu culo:quo qͥs loco pꝛimũ audiat alitem illã.ſi pes dexter circũſcribat᷑ ac veſtigiũ id effodi atur nõ gigni pulices vbicũq; aſꝑgat᷑.i Idẽ libꝛo.xxvuj. Cuculi fimus in vino decoctus ⁊ potus moꝛſui canis rabioſi cõfert. Capitulum. xl. AUbeth. Ariſto. Cubethẽ auis luxu c. rioſa:cuiꝰ mas ſi iuenerit oua femĩe ſue:frãgit ea:ne femia ſit ſollicita cir ca ea. Femĩa vᷣo abſcõdit ea.Que ſiue coeat ſiue nõ:olofaciẽdo vel audiẽdo ſubito ouat. Item ſi pᷣſenſerit maſculũ venientẽ occurrit ⁊ coeũt. Has quidẽ pedetentim ad feminã accedit ſine ſtrepitu:ne alij maſculi ſentiant: ⁊ pugnẽt cũ eo coire ꝑmittãt.Itẽ maſculi pu gnãt inuicẽ ⁊ victoꝛ cũ victo coit:ac verſavi ce ſi victoꝛ vict fuerit. Solitarie tũ ⁊ occul te coeũt.eligente victoꝛe locũ ad hoc.⁊ victo ſequẽte. Mas aũt et femia in voluptate ſus frequẽter depᷣhendunt ⁊ cadũt in mana ve, „ „ & A Trattatus natoꝝ Cũq; luxurioſa ſit auis iſta.ſingulitñ mmares ſingulas feias accipiũt. Itẽ aues pon geroſi coꝛpis q̃ nõ ſũt boni vol atꝰ:multã ha bent ſu pfluitatẽ: muliũq; coeũt:⁊ multoꝛum ouoꝝ hmõi ſũt:vt cubeth⁊ ſtrutio ⁊ gallin.· OActoꝛ. Cubeth idẽ videt᷑ eſſe qͥd ꝑdix.q̃ eni pic de illa dicunt eadẽ pene e Rdice dſeũ⸗ 4 tur inferiꝰ. Qð ſoꝛte latuit tranſſa * . . “ „ . . . „ 4 . * .⸗ Alex. Iſido. Culex ab aculeo dictꝰ c elſt:eo ꝙ ſanguinẽ ſugit.hʒ enĩ in oꝛe fiiſtulã in modũ ſtimuli:q̃ carnẽ tere⸗ bꝛat vt ſangu inẽ bibat.i¶ Ariſto. Culex aĩal coꝛꝑis anuloſi mẽbꝝ hʒ ꝑ qð cibũ ſentit.⁊ q̃⸗ dã hñt h̊ mẽbꝝ extra ſicut aculeũ:cuiꝰ natu raẽ mollis ⁊ vacua.ꝑ ipᷣm guſtãt ⁊ ſentiũt et cibũ attrahũt. Culices aũt et muſce minime beſtiaꝝ ꝑ h̊ mẽbꝝ ꝑfoꝛãt hoĩs coꝛiũ ⁊ alioꝛũ aiĩaliũ.¶Ex li.de na.re.Culex acida petit et Dulc ia ſugit:lucẽ diligit:ita ꝙ ad lumẽ aliqdnd ſe vꝛit. ODdperationes Aui.in.iiij cañ. Ad effugandũ culices⁊ cis⸗ mices fit ſuffumigiũ cũ ſerraturis ligni pini: aut cũ nigella.ſilij cũ mirto ſicca ⁊ cũ ſulppu re:⁊ bdellio ⁊ ſpino fetida ⁊ ſtercoꝛe vaccino ⁊ cũ folijs cypreſſi.¶ Ad ideʒ aſꝑgit domꝰ ex decoctiõe radic lupinoꝝ aut ex decoctione nigelle:aut abſinthij:aut rute.i Palladius. Cõtra culices⁊ cimices ĩ hoꝛtꝭ vel ſatꝭ amur ca recens velex cameris fuligo ſpargit:gal⸗ bano qʒ infuſo:aut ſulphure fugant᷑.¶ Am⸗ bꝛoſiꝰ. Culices nõ tangũt hoĩem:ſi abſinthi um cũ oleo coquat:⁊ eo ſe perungat· —— — ——M ii/ — —— nen. “ . — — — “VM . . 6 4 . S /. . . . — . „„₰ — 2 2 — — — — S ———= 8 Tanitn um.x yYomedas. Iſidoꝛus. Dvomes uuie aues a ſocijs dyomedis ap d pellate ſuut quos fabule ferũt nn eaſdem volucres fuiſſe ↄuer fſaDaaos ſoꝛma fulice ſimileſ:magni tudine cignoꝛũ.coloꝛe candido. duris⁊ gran dibus roſtris. Sunt autem circa apuliaʒ in inſula dyomedia inter ſcopulos littoꝛũ et ſa⸗ xa volit antes.i Solinꝰ. Ovomedas aues inſula qua oꝛam apulie videt.⁊ tumulo ac de lubꝛo dyomedis inſignis eſt.ſola gignit cuiẽ coloꝛ candidus.ignei oculi.oꝛa dentata.con gregate volit ant.dueq; duces ſunt.quarũ al tera agmen pꝛeit vt ductu certũ iter dirigat. altera inſequitur:vt inſtantia tarditatem vꝛ⸗ geat. um fetificũ tempus adeſt:roſtro ſcro bes cauant.⁊ ſurcnlis inuerſinn poſitis ſub⸗ ter cauata contegunt.⁊ ne operimẽta deſint: ſi foꝛte lignoꝛum caſſia venti auferant. H an ſtruem pꝛemunt terraquam egeſſerant.ſic ni dos moliunt᷑.bifoꝛi acceſſu aditus qui mittit ad paſtus in hoꝛtũ deſtinat᷑.qui excipit reuer tentes verſus occaſum eſt.vt lux et moꝛates excitet:⁊ receptui nõ deneget᷑.Edem ſacram hmõi ſtudio omi die celebꝛãt.aquas plumai imbuunt:⁊ alis impendio madefactis roꝛu⸗ lente cõfluunt:⁊ ſic edem humoꝛe excuſia pu rificant.Tunc pennis ſupplaudunt: ei inde quaſi peracta religione diſcedunt. O b bhoc aues factos dyomedis ſocios ferunt. ℳ — b ☛ 22 De uibus Raycha. Albert? ĩ libꝛo de naturis d ialiũ inquit. Dꝛavcha auis eſt pedi bus carens: vt dicit Ariſtoteles.et cũ ad terrã cecidit cubitis alarũ ⁊ pectoꝛe re pit fere ſicut veſpertilio. Debiles habʒ pedeſ Coaude ſue cõiunctos. Hoc non apparet niſi poſt pluuiã in pncipio eſtatis:⁊ tunc pullifi⸗ cat.⁊ cũ pulli cõualeſcũt:moꝛit᷑.pullos relin⸗ quens ſue miſerie vice ſuccioꝛes. Bithus.Emeria et Ercinia. Pliniꝰ e libꝛo. x. Egithus auis minima cum Allino pugnat. Aſinꝰ qppe ſpinetis ſe cauſa ſcalpendi atterens nidos eiꝰ diſſipat. quem adeo pauet auicula:vt oĩno voce rudẽ tis audita oua eijciat.pulliq; ipᷣi metu cadãt Itaq; aduolans vlcera eis roſtro excauant. Poꝛro achantis egitbum odit intantum:vt eoꝛum ſanguinẽ credant nõ coire.¶ Joꝛath. Emerie ſunt aues q̃ de nocte volantes illu⸗ minant aereppter pennaꝝ ſuaꝝ naturaʒ:que magis in tenebꝛis qᷓ; in lumine lucẽt.ſicq; p⸗ dunt ⁊ capiunt᷑.i Iſido.Ercinie aues dicte ſunt ab hercinio ſaltu germanievbi naſcunt᷑: quaꝝ penne adeo ꝑ obſcuruʒ emicant.vt qᷓ; uis nox denſis tenebꝛis obtenta ſit:ad pᷣſidi um itineris dirigẽdi iacte interluceant.cur⸗ ſuſq; vie pateat iudicio plumaꝝ fulgentiũ. Capitulum. xlu. AAlco. Ex libꝛo de na.reꝝ. Fal/ co eſt auis nobiliſſima: volatu f impetuoſiſſima:⁊ ĩ cuſtodia ſui minus cauta. Ideoq; cũ ad pꝛe dam dirigendus eſt:a dño ſuo retardat᷑:nec auis ei capienda oſtẽditur:niſi pꝛ ius aliquantulũ elonget᷑:vt pꝛedã cũ impe tu moderato ſubſequatur. In ardee captura duo falcones pariter relaxant᷑:quoꝝ vnꝰ ſũ⸗ ma petit. aliꝰ iuxta terrã muolat:vt videlicet ille volantẽ ardeaʒ in pulſu pᷣcipitet. Iſte ve⸗ ro pᷣcip tataʒ accipiat.¶ Ariſtoteles. Falco renes hʒ debiles:pectuſq; robuſtũ:delicioſiſ vtitur cibis.vnica verſatione collũ girat cir⸗ culariter pectoꝛe exiſtente ĩmoto adeovt col li eiꝰ duo centuʒ argi luminit ratione. Hu⸗ ius viſus cuiuſdã naturalis diſcretionis vi⸗ Tractatus geantur ex equo reſpõdere pꝛede quoq; que poſt tergum eſt ꝓuidus inuigilat.i¶ Ex libꝛo denaturꝭreꝝ. Falconũ genera ſũt duo. Anũ —— nobile qð auem vſu paruo naturaliter capit. aliud ignobile ac vile:qð niſi multo laboꝛe et maceratõe aſſuefactũ hoc facit.Hocvltimũ genꝰ cũ ardeã ad terrã impulerit. Jamq; im⸗ pompta eſt vt eĩ capiat. Ardeaeinguilli vel aliũ piſcem quẽ recẽtius voꝛauerat euomit. ⁊ tunc falco libere eã volare ꝑmittens:ac mi nus fetidũ ſibi oblatũ pᷣferens ⁊ gaudẽs oci us appꝛehẽdit. Hõ ſic autẽ falco nobilis:ſed eiectum munꝰ vilipendens:auẽ doloſam ſe⸗ uerius punit. Habet autẽ falco os acutũ ac durũ inpectoꝛe. qð ei natura pꝛouidens indi dit ad impulſionẽ pꝛede. Scr ipſerũt aquila A N 8 N ſymachus ⁊ theodocion epiſtolam Ptholo⸗ meo regi egypti.in qua tractauerũt de auib⸗ nobilibo? eaꝝ medicinis. De qua bic pauca de faleone cõmemoꝛare liceat. HPHPyperationes. Albertus in libꝛeo ſuo de nialibo. Di falco nõ poteſt fimare:tel gallida ei comedere.vel teſtudies albas decoctas.¶ Si falco nimi⸗ um laxatur ſuccum iuſquiami modicũ da ei bibere:⁊ int inge in eodẽ cibũ eius.q¶ Sios fractum fuerit in crure vel ala. Aloe calidũ ſupliga:⁊ dimitte vna die ⁊ vna nocte. ¶ Item fimum galli in aceto coctũ ſuꝑliga. Agdd idem aloen herbã cũ puluere apij⁊ in⸗ uolue coꝛdiboparuaꝝ auiũ:⁊ da ei comedere dita in libꝛo ſuo de animalibus. De hac materiareperies per Albertũ tra⸗ Capitulum. xluůñ. Alianus.Ex libꝛo de natur rerum. f Faſianus eſt gallus ſiluaticꝰ. Auis pulchꝛa valde:pẽnis choꝛuſcꝭ:inſtar ignis.ceruleus interduz ac viridis: rubeiſq; pennis interſcribit᷑ nitoꝛ. Aures geminas vi detur habere.in capite plumis extantibo:q̃s ſubꝛigit qñ vult atq; ſubmittit. Criſtis auteʒ in capite caret: et ſpiculis in cruribo. His tũ armis fruſtratꝰ animoſus ⁊ audax eſt.¶ Ari ſtoteles. Yaſiani tantũ coitus tꝑe ſimul ha⸗ bitant.ceterisvero tempoꝛibo ſeparatim:nec cito rubꝛicatas habent barbasvel in pedib calcaria ſicut galli domeſtici:ſed tractu tem poꝛis. Faſianus ſic capit᷑.aliqũ auceps pan⸗ no in quo hec auis depingitur coopertꝰ.fa⸗ ſiano ſe oſtendit:qͥ ſequens coopertũ nec fu⸗ gientem nec retrocedentẽ.tandem a ſocio au cupis iĩ inſidijs latitante rethi inuoluit. Hec guis in aura pluuioſa triſtat.⁊ tũc in rubetis ac ſiluis latet. Circa veſperã vel auroꝛam de ſiua egreditur:⁊ tunc de facili venatur. Ro⸗ ſtrum in terra figens abſcondit ſe:⁊ ſic abſcõ ditum ſe totũ credit.pennas pꝛe pinguedine mutat. Iterũq; ſepe renouat.Carnes hʒ ſub tilioꝛes ac leuioꝛes ceteris auibo ſiuaticꝭ:ex ceptis perdicũ pullis.i¶ Iſi. Yaſianꝰ a faſide inſula dictꝰ eſt.vnde pmũ aſpoꝛtatus eſt. Altatoꝛ. Ex libꝛo de natur rex. Faz tatoꝛ eſt auis in oꝛiente:que fetuũ p⸗ creandoꝝ naturaliter cupida. Tem pus verꝭ anticipat:quo ſcilicet aues ceteras ☛ –☛ ☛ ſolent iniciare conceptus. Vude fit vt oua qᷓ tunc facit frigoꝛe coꝛũpantur:ne fetuum ha beant effectum:ſed iterũ ſequẽtitempoꝛe cali do ponũt:⁊ tunc pullos faciũt:quod eſt con tra om̃es fere agreſtes aues:que ſemel in an⸗ no ouant atq; pullificant. Capitulum. xlviij. Enix.Iſidoꝛus. Fenix eſt auis ara⸗ f᷑ bie ſic dicta:eo ꝙ coloꝛẽ feniceũ ha⸗ beat. vel ꝙ ſit in toto oꝛbe ſingularꝭ⁊ vnica. Nã arabes ſingularẽ ⁊ vnicã fenicem vocant.Hec qͥngentis ⁊ vltra viuens annis dũ ſenuiſſe ſe viderit:collectꝭ aromatũ virgu lis rogũ ſibi inſtruit.⁊ cõuerſa ad radiũ ſolis alarũ plauſu volunt ariũ ſibi incendiũ nutrit. ſicq; iterũ de cineriboreſurgit.i¶ Ambꝛoſuus libꝛo quinto. Yenix cũ finem vite ſibi adeſſe animaduertit:facit ſibi thecã de thureꝛ myr xrha ⁊ ceterꝭ odoꝛibo in quam impleto vite ſue vermis exurgit.paulatimq; adoleſcit:ac pꝛo ceſſu ſtatuti tꝑis alaruʒ remigia induit:ſicq; in ſuꝑioꝛis auis ſpeciẽ ⁊ foꝛmã reparat᷑.Do⸗ ceat ergo nos bec auis exemplo reſurrectio nẽ credere:que ſine exemplo ⁊ ſinerõnis pᷣce ptione ſibi inſignia reſurrectionis inſtaurat. ¶ Solinus. Apud arabes fenix naſcit᷑.auis aqͥle magnitudine capite onerato in comam plumis extantibo:criſtatꝭfaucibo:circa colla fulgoꝛe aureo poſtera ꝑte purpureus. extra caudã in q̃ roſeis penis interſcribit᷑ nitoꝛ ce⸗ ruleus. Hec etiã eſt mens oĩm alioꝝ autoꝛũ. Etiã idẽ habet in li.de na re. licet alia ᷣba⸗ —.—,i!— Capituſum. xlix. IJlomena ⁊ Ficedula.Ex li.dena.re. f Filomena ðꝛ a filos qð ẽ amoꝛ:⁊ me ne qð ẽ dulcꝭ. Hec eni auis mira mo dulatiõe let ificat audietẽ. gaudet ad oꝛtũ ſo⸗ lis. Pꝛeitq; leticia veniẽtẽ.verno tñ tꝑecan tat. hiberno nunq;. In initio q́; verꝭ adeo ſue vocꝭ amenitate delectat᷑:⁊rariſſime comedat ⁊ ð̊ cũ ſũma feſtinatiõe. Itaq; certãt inter ſe tã ꝑtinaciter:vt victa ſepe vitã finiat pus de ficiẽte ſpũ qᷓ; cãtu. Uñ ⁊ ðꝛ a filos qd ẽ amoꝛ ⁊ mene qð eſt deſectꝰ.q̃ſi amoꝛe deficiẽs Mi ramur igit᷑ in tãparuo coꝛpaſculo tã ꝑtinacẽ ſpm̃ã. Miramur in illo ꝑfectã muſice ſcientiã Mogdulatꝰ enĩ edit ſonus:⁊ nũc ↄtinuo ſpũ trabit᷑ in longũ:nũc variat᷑ inflexo:nũc diſtin guit᷑ ⁊ ↄciſo.copulat᷑ ĩ toꝛto grauis acutꝰcre ber extẽſus:vibꝛãs.⁊ aliqñ qͥdẽ mediꝰ:ſũmꝰ vmus. Meditant᷑ int erim alie mioꝛeſ.vᷣſuſq; q̊ͥs mirent᷑ addiſcũt.audit attenta diſcipula. erc 2 moritur. iꝰ humoꝛe carnis Redditq; vicibo cantũ. intelligit: emẽdat:⁊ a tpe intrat ⁊ moꝛitur. De cuiꝰ humoꝛe carms docẽte quodsmõ rephendit. Statim aut vt coire inceꝑitvoc amenitatẽ ꝑdit.Etvt dicit Pli. Alia vox fit:mutat᷑ ⁊ coloꝛ.Ab exitu nã q; verni tꝑis aucto eſtu ĩ totum alia vox fit. mutat᷑ ⁊ coloꝛ.linguis eaꝝ tenuitas illa nõ ẽ que ceterꝭ auibi.¶ Actoꝛ. ilomena eſt auis parua canoꝛa oĩbo nota.q ⁊ luſcinia ðꝛ.¶ Iſi. F icedule dicte ſũt:eo ꝙ ficos magis edant. pandit᷑ illo vᷣſiculo veteri.Cũ me ficus alat: cũ paſcat dulcib vuis. cur poti? nomẽ non dedit vna miethi. ¶ Pli. li. x. Ficedule foꝛmꝗ ſimulq; coloꝛẽ mutãt.hoc tñ nomẽ hñt autũ no. poſtea vᷣo melancoꝛiphi rocank,. J i SJèðä fſtiro. in ſcopulis littoꝝ cõmoꝛat.has lIlatini dyomedias.greci herodios vocant. ¶Phiſiologꝰ.Fulica ẽ auis ſuꝑ oẽs pꝛuden tiſſima:cadaueribanõveſcit᷑:nec oberrat de loco ad locũ.ſz in vno loco ꝑmanetvſq; i finẽ ibiq; eſcã ſuã circa ſe colligit ⁊ qͥeſcit.i¶ Ideʒ Fulicaẽ auis boni moꝛis nigra:anate ſiſis: niſi qꝛ minoꝛẽ anate. In ſtagnis delectabili coõmoꝛat᷑: eſca ⁊ paceↄtenta.vñ ptz ſi locñ in⸗ ueniat vbi pacẽ ⁊ eſcã habeat ñ inde recedit. ¶ Pli.li.xi. Fulicaꝝ generi dedit natura pla cabilẽ criſtã ꝑ mediũ caput aroſtro reſidẽtẽ. ttatus Capitulum. l. AUlica. Actoꝛ. Fnulica ẽ auis magn f tudine ⁊ coloꝛe cigno ſilis ⁊ grãdiro Capitulum. . Vcus. Bartholeme? ĩli. de ppꝛieta⸗ f tibereꝝ inqͥt. Fucus ẽ ꝗapis maioꝛ.oi cctus aſt ẽ fucus:eo ꝙ comedit labo res alienos:q̃ſi fagꝰa fagin qð eſt comedere. depaſcit᷑ eĩ qð nõ laboꝛauit:qꝛ nec mellificat ſz alioꝝ mel mãducat.i De qͥ Virgiliꝰ Jgna uũ fucos pecus apᷣſepibs arcet. Sũt aũt fu⸗ ci ſine aculeo velut imꝑfecti apes.⁊ ſũt ſerui ciales veraꝝ apũ.⁊ ideo eis imperãtvᷣe apes bmoſq; expellũt ad oꝑa.tardãtes ãt ſine cle⸗ mẽtia pungũt ⁊ puniũt:neq; ĩ oꝑe tm̃:ſʒ etiaʒ ĩ vetu adiuuãtes.Certe eni qmaioꝛeoꝝ fue⸗ rit multitudo:eo maioꝛ fiet examinũ puentꝰ. Eũ mella vᷣo ceꝑint matura eſſe abigũt eas: melleq; ſinglas aggreſſe eas trucidãt atq; fu gant:nec vident᷑ niſiĩ vere. Imꝑatoꝛibo apũ fuci extrahũt regias mãſiões amplas magni ficas ſeꝑatas cooꝑculo eminẽtes.et fiũt ſex angule oĩs celle ſinguloꝝ:⁊q;uis fuci ſuſtine ant tot laboꝛes.comedere tñ de melle vix p⸗ mittumt niſi chtũ capiut ꝛ frat. vt dicit Nli. D Capitulum. in. .— Alllus. Ex li.de na.re. Gallꝰeſt Auis faucibus ⁊ capite criſtata g ſpicul aduerſis ĩ cruribo arma⸗ ta. Habz qñq; ſpicula galline: ſʒ h̊ erroꝛe potiꝰ qᷓ;oꝑe nature. Gallus nocte pfunde cantat validiꝰ ⁊ matu⸗ tino leuiꝰ.Cantꝰeĩ cũ vento ſert᷑:⁊ anteq; eſti mari poſſit longiꝰ audit᷑¶ Gregꝰ.ĩ moꝛalibi. BGBallꝰdiei nũciꝰ:hoꝛas noctꝭ diſcutit:ꝛ⁊demũ vocẽ exhoꝛtatiõis emittit ũq; cantꝰ edere e -e – e — —–————— = = — d d en- De Herbis par at:pꝛiꝰalas excutit:ac ſeipᷣm feriẽsvigilã tioꝛẽ reddit.¶ Amb.Eſt galli cantꝰ ſuauis in noctibo⁊ vtil:q̃ſi bonꝰ cohabitatoꝛ.doꝛmien tẽ excitat:⁊ ſolicitũ admonet.vigilantẽ ſolat ꝓceſſum noctꝭ ſignãs. Idẽ.¶eo timet gallũ. maxieq; albũ.i¶ Ariſto. AViſiſũt aũt galliqͥ fe minas ſuas interficiebãt.Deinde ſoliciti cir ca pullos ſuos regebãt illos:⁊ aſſimilabãt᷑ fe mmis ĩ nutriẽdo illos.ita ꝙ etiã iuicem nole bãt coire.¶ Iſido. Gallꝰ aũt a caſtratiõe vo catꝰ ẽ. Hã ĩter aues ceteras huic ſoli teſticu li adimunt᷑.veteres aũt abſciſosvocabãt gal los..i¶ Ex li.de na.re.Galli naceꝰ gallus teſti culis viduatꝰ dꝛ:qͥ capovulgariter appellat᷑: vt ſuꝑiꝰ dixi. Fert᷑ aũt citiꝰ impĩguari:qͥ ali⸗ bidine arcet᷑.Cũ gallinis qͥdẽ im pinguat᷑ ⁊c. ¶ Ex li vtõ. Galli carnes & Opatiões. groſſioꝛes ſũt ad dirigẽdũ et miorꝭ hũiditatꝭ qᷓ; galline vel gallinacij. Decrepiti tamẽ galli carnes tenerioꝛes ſũt qᷓ; iunioꝛis.i Gallina⸗ ceus aũt hʒ carnes validioꝛeſoĩbsvolatilibo. bonũ ſanguĩeʒ generãt ⁊ optimũ nutrimẽtũ. ¶ Aui. Balloꝝ melioꝛ ẽ ille qͥ nõdũ cãtat.an⸗ tiqͥ vᷣo mati ſũt.¶ Teſticuli ãt galloꝝ multuʒ laudabiles ſũt:velocq digeſtiõis. ¶ Jus gal loꝝoſfert doloꝛi ſtõachi ex vẽtoſitate.i¶ Jus galliveterꝭ cũ polipodio⁊ aneto ↄfert colice valde.i Docet ãt Gal.ĩ decoctõe galloꝝ ve teꝝ:vt poſtq; nutriti ſũt fatigẽt᷑ faciẽdo eos currerevi cadãtꝛ decollẽt᷑. Deĩdevẽtres eoꝝ euacuati ac ſale impletiſuant᷑ ⁊ coqnt᷑ cũ.xx. kyſt aq̃ donecveniat ad tres rotillas⁊ bibat᷑. B iusoſfert aſmati. ↄfert ẽt tremoꝛi ac doloꝛi iũcturaꝝ.Eſcula.Cerebꝝ galli cũvĩo bibitũ oẽs moꝛſꝰdeſtruit:⁊ alia mita mirabilia fac. magnarum. ¶ Caro etiam gallinaru clarif⸗ cat vocem.iſ Cerebꝛum gallinaꝝ ꝓhibet flu Capitulum. liff. Allina. Iſidorꝰ. Gallina dicit᷑ a gal⸗ g lo:ſicut a leone leena. Huius mem⸗ bꝛa ferũt quidã ſi auro liqueſcẽti mi⸗ ſceantur cõſumi.i¶ Ex libꝛo de naturis rerũ. Ballinis ſupponenda ſunt oua ſemꝑ impari numero luna creſcente a decem vſq; ad quin decim. OQin incubari intra decem dies edi⸗ ta vtiliſſimũ eſt. Nam vetera aut recentioꝛa infecunda ſunt.ſubijci autem debent impari numero.Quarto vᷣo die poſtq; ceperint in⸗ cubari:ſi eoꝝ cacuminibo contra lumẽ in ma nibus appᷣhenſis.purus ⁊ vniuſmodi coloꝛ ꝓluceat eſtimant᷑ ſterilia.et ꝓ illis ſupponen⸗ da ſunt alia. In aqua quoq; experimentũ eſt. MNazʒ ouum inane fluctuat iniectũ aqua.ſub⸗ ſidens vero plenum eſt.¶ Philoſophus. Gal lina ouat in omni t ꝑe pᷣterq; in duobo menſi⸗ bus tropicoꝝ.Dum autẽ galline puluerꝭ fo⸗ mento ⁊ crebꝛa reſperſiõe fungẽtes vice bal nei:ſine coitu delectantur. Oua de qͥb exi⸗ turi ſunt ma ſculi gallina gerit in parte ven⸗ tris dextra.Ex qbus autẽ femine in ſiniſtra. AVniuerſaliter ſi galline oua ſua non incuba uerint iufirmant᷑.Et quedã galline ſemꝑ fa⸗ ciunt gemellos:ſemꝑq; eſtvnus maioꝛ alius minoꝛ. Gallina quando cubat in eſtate citiꝰ excludit pullos q; in hyeme. Dperationes. ¶ Iſidoꝛus. Gallinarum in cibo melioꝛ eſt il la que nondum parit oua:antiqua vero pꝛa⸗ . ua.¶ Adeps pulloꝛũ calidioꝛ eſtch gallmar⸗ xum ſanguinis nariũ ⁊ cerebꝛi veluminibus accidentẽ.i¶ Jdem.Epar gallinarũ pingui⸗ um ſicut ⁊ anatũ ſanius eſt ceterꝭ galline ſan guinis vt ðꝛ.¶ Idem.Adeps quideʒ galli ſis⸗ cut ⁊cerui vehemẽtioꝛis eſt calefactiõis. ¶ Ageps aũt galline minꝰ calidus eſt.⁊ aſpe ritati lingue ↄfert.q Eſculapiꝰ.Ouũ galline valet ad omnẽ doloꝛẽ oculoꝝ.etiã albumen infuſuʒ oculis ſedat punctiões.i¶ Totũ ouũ cõbuſtũ ⁊ cũ vino vel aceto bibitũ oẽs fluxꝰ ſtringit. ¶ Ouoꝝ qͥnq; vitella bibita cũ trib⸗ vini cyathis emoptoicisvalẽt ¶ Adeps gal linaꝝ puſtulas oculoꝝ repꝛimit.i¶ Tybie q̊z cũ pedib cocte ⁊ cũ ſale ⁊ oleo et aceto colli doloꝛem ſedant.¶ Stercus eiꝰ flegmones qui naſcunt᷑ in narib impoſitum ſanat. Ca pitulum. lumj. i 3 SN dieenn 5 . 5 5 —— 62 4 — 1 4 RrRr” —„„ — . . e 5 R Q . 4 M 1 ”èͦè”ͤ Alllinaciꝰ.Alexan. GBallin aciꝰ ſi g vꝛticet᷑ ducet pullos ſuos ad moduʒ gglline.qð vt ð nõ facit ꝓpter cõmo dũ pulloꝝ ſʒ ꝓpter cõmodũ ꝓpꝛiũ:vt ex caloꝛe pulloꝝ faciat venenũvꝛtice euapoꝛare ¶¶ Ex li. de na. re. Gallinaciꝰ gallꝰ teſticuł viduatꝰ bidie arcet᷑.cũ gallinis qͥ dẽ ĩpingnat᷑:ſi ne/ quaq; ipinguãdo fecũdat cũ eis paſcit᷑: ſʒ nõ eas defendit.nõ cãtat nec hoꝛa diei vł noctꝭ Diſcernit. Igit᷑ ad nihil vtiliꝰ ẽniſi ad coqͥnã. Itẽ aliqũ gallus poſt trienniũ caſtrat᷑.poſtea Anq; vel ſeptẽ annis viuere ſinit᷑:⁊ ſic i eiꝰ ie⸗ coꝛe lapis iuenit᷑ electoꝛiꝰ:quẽ vt ibi cõceꝑit nõ poſtea bibit. Unde ⁊ ſiqͥs hũc lapidem in oꝛ⸗ ſuo habuerit ſitim extinguit.De quo infe rius in tractatu de lapidibotractetur. Tractatus Capitulimn. uun. Raculus ⁊ Garrulꝰ.Ex li.de na.te. Braculus ẽ auis nigra ꝑ totũ coꝛpꝰ Eſt eni de genere coꝛnicꝭ:licet coꝛꝑe minoꝛ.libẽter ĩ altiſimis nidificat.⁊ H̊intan ta multitudine:vt in vna ſepiꝰ arboꝛe ſepteʒ paria graculoꝝ nidosↄſtruãt.Optime nãq; aues iſte ſibunuicẽ cõpatiũt᷑.Eſt ãt auis ela⸗ moſa nimiũ maxiĩe a tꝑe coitꝰ:quẽ.ſ.coitũ tẽ pus excitat vernũ. Amorꝭ gr̃amaſculꝰ feĩiaʒ cubat. Carnes pulloꝝ eiꝰ edibiles ſũt:⁊ ma xime ſi excoꝛient᷑.Hac auẽ nõnulli falſo opi nant᷑ eandẽ eſſe garrulũ: ſʒ multa ĩter eas eſt dꝛia. Nã graculus vt dictũ ẽ vniꝰẽ coloꝛis. Barrulus ãt coloꝛe diſtinctꝰ ex diuerſis plu mis. Dict? ẽ a garriẽdo.nõ eni eã qͥſqᷓ; tranſi re põtõ quẽ nõ garriat.Ceteraꝝ etiã auiũvo ces vl modulos nõ ad delectamẽta leticie ſʒ tm̃ ad garriendũ ðꝛ imitari.Tanta plumarũ vgriet ate diſtinguit: vt nullꝰ ei ceteraꝝ auiũ coloꝛ deeſſe dicat᷑. Captꝰ in iuuẽtute claudit vt articulata vᷣ̈ba loqͥ doceat᷑.q etiã vbi didi cerit magis garrire geſtit.Et qñq; dũ ganu litate intẽdẽs ſibinõ ꝓſpicit niſus eã inopi⸗ nate rapit frequẽter inſaniare ðꝛ: ita ꝙ plerũ⸗ q; inter furcatos arboꝝ ramos ſe ſuſpendit. Dperationes . SPli li viij. Bracula qꝗʒ ſicut ⁊ alie quedam A aues lauri folio qꝗnuũ faſtidiũ purgãt.¶ Idẽ li.xviij. Graculi ſero a pabulo recedẽtes hye B mẽ pꝛeſagiũt.¶ Iſidoꝛus.Eſt enĩ loquaciſſii C. mum genus ⁊ vocibo impoꝛtunum. — — —— — S 2 t —;]S De Finibus Rippes. Iſi. Grippesvocat᷑eo ꝙ ſit 89 aĩal pẽnatũ ⁊ qdrupes. Hoc genꝰ? fe raꝝ in yperboꝛeis naſci᷑ mõtibo. Oi coꝛꝑis pte leões ſunt alis ⁊ facie aqͥlis ſies: eqͥs vehemẽter infeſti.Nã ⁊ hoĩes viſos de⸗ cerpũt.Solinua.In aſyathica ſcythia terre ſũt locupletes inbitabiles tñ. Hã cũ auro et gemis affluat. Grippesvniuerſa tenẽt alites erociſſimi ꝛvltra oẽm rabiẽ deſeuiẽtes.q̃rũ imanit ate obſiſtẽte:aduenis acceſſus rarꝰẽ. Uiſos qᷣppe decerpũt velut genitiad plectẽ⸗ daã auaricie temeritatẽ. Arimaſpi cũ his pus „ qqͥle ſiliſ:ſĩ multo maioꝛ.tñ ĩ nido ſuo lapidẽ agathem ponit:nec dubiũ qͥn ad aliqð reme diũ.Hi eqͥs ⁊ hoĩb marxie infeſti ſũt.⁊ hoĩes armatos pᷣliãdo ſuꝑant ⁊ occidũt. Grippes dicũt᷑ auꝝ effodere ⁊ ĩ effoſſi inſpectõe gaude re.Alõ̊ in li.de na.al.Grippes ĩ poſterioꝛi ꝑ⸗ te ⁊ cauda et poſterioꝛibo cruribo imitat᷑ leo⸗ nẽ. habet etiã vngues longos ex qͥb ciphi fi unt.¶ Jo hes mõtenille dicit: Coꝛpꝰ magni grippis maiꝰ eſſe octo leonibo de ꝑtibo iſtis. nã poſtq; bouẽ equũ vel hoĩem etiã armatuʒ occiderit: leuat ⁊ aſpoꝛtat pleno volatu. Illi⸗ us vngule ſũt tanq; coꝛnua bouis de qͥbo fi⸗ unt ciphi ad bibenuũ qͥ reputant᷑ valde pᷣcio ſi.fiũtq; de pennis alarum eiꝰarcus rugidi⁊ ſoꝛtes ad iaciendũ miſſilia ⁊ ſagittas. —,— — 7. 7— — Capitulum. lvij. g Ricocẽderonſiue gracocẽderõ. Al ber. ĩ li.de na.al. Gracocẽderon auis eſſe ðꝛ magna intra oĩa volatilia minꝰ vtens coitu.vno eĩ coitu ĩ eſtate ĩplet.feĩaʒ ad filia⸗ rũ fecũduatẽ:⁊ ſic toto ãno non coit ampliꝰ. inst vt lapides qͥ ibi ſũt intercipiãt.Ex qͥbꝰ ũt ſmaragdꝰ:ſicenicꝰ ⁊ criſtallus.i¶ Ex li.de na. re. Grippes ẽ auis q̃drupes.capite ⁊ alis Capitulum. luui. Irjrfalco ⁊ goſturdo. Griſalcovenit a g Sptibo trãſmarinis ĩ cohoꝛte mult arũ aAncaꝝ ſilueſtr iũ.q̃ᷓꝝ vnã de nocte ꝓ⸗ pter frigꝰ pellẽs ſub pedibo ſuis.aliaʒ de die capit ĩ cibis.Actoꝛ. Birfalco ideʒ ð: eſie qð berodiꝰ.De qͥ pleniꝰ ðꝛ inferiꝰ.¶ Ex li.de na. re. Goſturdi ſunt aues ad modũ ꝑue.coloꝛis terrei.criſtã ꝑuã ex plumis hñtes in capite: nec aliaꝝ auiũ moꝛe volãtes.qͥ vẽto cogente nũc alta:nũc yma petũt. De his fert vulgo ꝙ eaꝝ ona ĩ terra poſita a bufone.ex qᷣb cũ exi erint pulli.tũc pmũ eos ꝑentes curãt:eiſq; ci bos ferũt iaduſq; volat, tentare poſſunt. clinantibus excubat eleuatio capite. Grues ꝗqdinuicem pugnant:ita ꝙ in hoꝛa pugne ac⸗ cipipoſſent.Ex lib.de naturis rerũ. Per gru es domeſticas alie capiuntur grues.habent carnes reliquis auiba grauioꝛes.i¶ Iſidoꝛus Grues excelſa petunt: quo facilius videant quas petunt terras.Caſtigat autem voce qᷓ cogit agmen at vbi rauceſſit ſuccedit alia. Nocte autem excubias diuidunt:⁊ oꝛdineʒ vigiliarum ꝑ vices faciunt:tenẽtes lapillos ſuſpenſis digitis quibus ſomnos arguant. uod cauendum eſt:clamoꝛ indicat.i¶ Dicit Ariſtoteles. ꝗ; ad plagam ſeptentrionalẽ vl⸗ tra egyptum in hyeme veniüt bo pigmei bo mines ſcʒ cubitales occurrunt: et cũ eis pu⸗ gnant. Pugna gruum adeo foꝛtis eſt et per⸗/ tinax vt manucapi poſſunt. Quando nubes pluuioſas pꝛoſp ciunt clamant ⁊ vociferant ducem ſuum celerioꝛes captare volatus ſo⸗ licita nt.Cum autem ſuper terram deſcende rint vt comedant.dux earum caput in alltum erigit in cuſtodiam omniũ:cetere vero ſecu⸗ re depaſcant.ertur autẽ ꝙ; poſthyememvo lantes a montib oꝛientis harenas aureas ⁊ anm icalcũ lapidem tranſglutiunt.⁊ poſt ĩ par tib traſmarinis reuomunt. Unde dixerunt qui experti ſunt ꝙ lapis que grues euomũt. isne mediante tranſit in aurum. ¶Rali Caro grnio groſſa eſt que? tarde di⸗ geritur ⁊ ſanguinem melancolicum generat. Haly. Yel gruis calidum ſubtile.ſi cum ad ſanſuci naribus inſtuletur. paraliſi pꝛodeſt.⸗ facit titillationem. rattatus Capitulum. lix. ☚R NRus. Iſidoꝛus. Grues nomen de p/ g pꝛiavoce ſumpſerunt.tali enim ſono fſflſuſurrant. He dum pergunt vna ſeq⸗ tur aliam oꝛdine litterato.i¶ Areſto. Gruibꝰ quoq; natura dedit placabilem criſtam ꝑ me dium caput a roſtro reſidentem. Regem ha⸗ bent grues:eiq; ſunt obedientes Grus doꝛ⸗ miens caput ſub alis declinat:⁊ ſuper vnum pedem ſtat. Habent autem rectoꝛem grues qui ceteris doꝛmientibo ⁊ capita ſub alis re⸗- — — inſtãte hieme recedẽtibo hyrũdinibo atq; ciconijs blandiente ſibi ſocietate.auide cũ eis iter aggredit᷑. Sʒ poſtmodũ ĩ volatu laboꝛe cõperto penitẽtia ducit᷑ ⁊ qm in comi tatẽ reuerti piget.ſequit᷑ aues aliq̃s tanto tñ tedio tam paruiſq; dietis:vt eã incompleto itinere hyems anticipet.Ecõtra vᷣo citramꝰ aſye feſtinãtioꝛ ꝑſeuerat.⁊ alias aues ſociasꝝ pꝛeit: redditq; ſolicitas:et excitat de nocte iomnolẽtas.Ariſto. Auis galatoꝛ.i.magne lingue.linguã hʒ pꝛominẽtẽ valde ⁊ hec ad/ iungit in ¶ Item Occila grus vna die in eſtate duo = bus in hyeme ſeruaꝗri debet anteq; comeda’. ᷓE⸗ vt caro digeſtibiſioꝛ fiat atq; tenerioꝛ. Auta. Iigo. Jutis? auis greceſic g noiata.q; longã exerit linguas. Hec O =g= –☛ SNEECEC--C-444 redeũdo cũ giuibo ⁊ alijs aunid. Ar ppia. Actoꝛ. Harpie dicũtur q̃daʒ aues maxime q̃ nunq; ſa⸗ h tiant᷑ manducando. Item har/ ie digitos ad pꝛedã exacuunt curuis timendos vnguibo ſuꝑ .R— mmaenſas aduolant.⁊ quod ↄtin gunt auferunt.quod relinquunt pollunt.Ex libꝛo de naturis rerũ. Harpia eſt auis in ſo⸗ litudine: iuxta mare ponticũ.fame rabida.fe re ſemper inſatiabſtis. Ungues habet adun⸗ cCcos. ⁊ ad rapiendũ ⁊ diſſerpendũ ſemꝑ para tos.facieʒ tamẽ habet homĩs:ſed in ſe nihil bumane virtutis.nã ſupꝛa modũ humanũ fe rocitate graſſatur. Pꝛimũ hominẽ quẽ in de ſerto viderit:occidere fertur etiã inde cũ foꝛ⸗ tuitu aquas inuenerit:faciemq; ſuã in eis cõ templata fuerit.mox ſui ſimilem hominẽ oc⸗ cidille ſe perſpiciens immodice triſtat᷑⁊ hoc aliquis vſq; ad moꝛteʒ. Plangitq; occiſum omnitempoꝛe vite ſue. Hec auis licet care⸗ ꝗt ratione.aliquãdo tamen domeſtica et do cta loquitur humana voce. Uirgilius in.iij. eneidum de harpis loquitur. E xtruimuſq; thoꝛos dapibuſq; epnlamur opimis. At ſu⸗ bito hoꝛrifico lapſu de montibo adſunt.Har pie. magnis quatiũt clangoꝛibo alas. Diriu⸗ ripiũtq; dapes cõtactuq; oia fedãt.In mun do pꝛedã pedibo circũuolant vncis. apitu £ vyrundo. Ex li. de no. re. Hvrũdo eſt auis leuiſſima. roſtro pqaruo: cauda etiaʒ furcata foꝛma grataimigredine 1 — = De uibus Capitulum. xf. decentiſſima in ventre candida:ſub gutture ruffa: modicã hʒ carnẽ ? nigrã plumas muł tas:⁊ alas magnas. Ideoq; circũ habet vo⸗ latũ.diẽ pᷣnũciãdo nũciat:doꝛmiẽtes excitat ⁊ ad laudẽ creatoꝛis inuitat. Apꝛicos monti um receſſus hyeme petit:ibiq; nuda⁊ implu mis reꝑit᷑. Aduentꝰ ſui tꝑa cuſtodit:⁊ aduen tu ſuo veris initiũ ꝓdit. Quedã in iecoꝛe la⸗ pidem celidoniũ poꝛtant.baꝝ pulli in hoc co gnoſcunt᷑:ſi p ſigno pacis oꝛe ad os in nido cõuerſi ſedent.Nã ceteriqͥ nõ habẽt lapideʒ auerſis poſterioꝛibo ſedent.¶ Ambꝛo. Hyrũ⸗ dinem accipiamꝰmaterne ſedulitatꝭ in filios grande documentũ.Hyrũdo minuſculo coꝛ poꝛe:ſed egregio p̃ ſublimis effectu. In nido conſtituẽdo tam ſapiens eſt vt hominuʒ do⸗ micilijs paruulos cõmendet: vbi nullus eos incurſet.oꝛe feſtucas legit: ⁊ luto illinit:vt cõ glutinari poſſint.ſed qui lutuʒ pedibo deferre nequit. aqua pennas infundi:: vt eis puluis bereat.⁊ lunꝰ fiat quo feſtucas ſibi colligat: ⁊ herere faciat.i¶ Phiſiologus. Hyrũdines ouant bis in anno.ſed oua pꝛima qũq; ppter hyemẽ coꝛrũpuntur.poſterioꝛa vero cõplent᷑ 2 faciunt pullos. Hyrundines ⁊ paſſeres pul los incõpletos faciunt.et pullificant pullos multos ppter boc ſi extrabat᷑ oculus hyrun⸗ dinis pulli dũ paruꝰ eſt:iteꝝ creſcit.Ex li.de nare. Hyrũdinis femina libidinis imagine cõcipit. aut puluere Celidoniã vt dicit Plini us:bherbã ſcʒ viſui ſaluberrimã mõſtrauerũt bvrũdines vexatis oculoꝝ pullis illa medẽ/ tes. Hyrundinuʒ qᷓdã nidificãt in domibo.q/ dam in feneſtris vitreis.qdã in abꝛuptꝭ mon tiũ. Et he qualit ate ⁊ quãtitate differũt Pul lus hyrundinis auide clamat ⁊ ieiunus ⁊ de nocte. Si pullo hyrũdinis exti ahant᷑ oculi alios natura reſtaurante recuperat. In eius ventre lapis inuenit᷑ multis deſeruiẽs vtilita tibus.vnus ſcʒ ruffus ⁊ alius albus. Dperationes 4 Dyaſcoꝛides. Hyrũdinis pullũ omo defe ctu pme lune aperiẽs inuenies in eo lapides duos. vnum beneficũ:⁊ alterũ maleficiũ. Sed cum aperis eum caue ne terram ian gat. Hic in pelle vituli vel cerui oſit? in col lo vel bꝛachio ſiniſtro patientis ligatus.epi⸗ lentiam curat:ſi hoc aſſidue ſfſAt. Maioꝛes autem byrundines ſi combuſte fuerint. Puluis earum melle mixtus ⁊ inun⸗ ctus caligines oculoꝛum detergit. Hec etiã ſquinãticos pꝛodeſt. Etvue fauciumq; tumo rem compeſcit. ¶ Eſculapius. Hyrundi⸗ nis combuſtio:vel puluis pullorum eüꝰ com 8 dc ris eſt reſpectu alarum ſuarpum. Tractatus bnſtoꝛum moꝛbos faucium curat. Coꝛ cuus ſi bibatur idem operatur. ¶ Auicenna. Hx/ rundinis cinis ⁊ maxime aduſti acuit viſum ¶ Et dicitur ꝙ eius cerebꝛum cum melle cõ⸗ fert pꝛincipio aque.¶ Idem. Hyrundinũ ſter cus valet albugini:⁊ bocipſum eſſe mirabile ſum expertus.¶ Plinius libꝛo decimo. xi⸗ moꝛſui canis rabioſi. mus hyrundinis decoctus ec potus confert Capitulum. lxiij. Erodios. ſſidoꝛus. Herodios gre⸗ h ciyvocant.s lat ni diomedes. lo⸗ ſa ſuꝑ Pſalmũ.ciij. Herodiꝰeſt auis rapaciſſima omniũ volatiliũ maioꝛ: que⁊ aqͥ lam vincit. Goſa ſuper Deutero. Herodius vulgo girfalco dicit᷑:⁊ rapit aquilã.Ex libꝛo de naturis reꝝ.Herodius qui ⁊ girfalco:vt gloſa ſuper ¶euiticum dicit in locovbi aues immunde pꝓhibentur ſiue girfalcus: rbion liber rerum appellatur. Eſt auis inter omẽs nobiliſſima coloꝛe ceruleoꝛuʒ: maxime tamẽ parte coꝛpoꝛis ad albedinẽ declinans.pᷣter⸗ Iʒ in pectoꝛe ⁊ alis.vbi celeſtem coloꝛeʒ eui⸗ dentius imitatur. adeo foꝛtis eſt vt aquilã ca piat.adeo quoq; animoſus:vt cuʒ poſt qͥnq; grues vel alias quaſq; aues in aere volãtes fmuerit dimiſſus ab earũ pſecutione non deſi⸗ ſtit:donec omẽs ad terrã ſucceſſiue deijciat. Eſt autẽ canis ad hoc educatꝰ ⁊ doetꝰ qͥ be⸗ rodio deſuꝑ volante ipᷣas aues deiectas ca, piat ⁊ occidat. Herodius cumvidet pꝛedam excutiens ſe ammat ⁊ diſcernit an ad capien dũ apta ſit. Carnes crudas ⁊ ſeruatas nõ co medit ſed recentes. Herodius parui coꝛpo⸗ ₰„ Bis. Ex libꝛo de naturis rex. Ibis eſt auis ſuper nilum re⸗ 1 quieſcens. equaʒ tamen nunc ingrediens:ied eiecta cadaue⸗ ra comedens:que cum cibis ni 0 mis conſtipata fuerit: roſtro denature ſerre tis indigeſtibiles cibos detrahit. Oent iun tur plane qui dicunt᷑ ibites eſſe ciconias:niſi foꝛie dicant genus eſſe ciconiarũ in oꝛbe no- ſtro ignotum. Ham ibites dicit Plinius hba bere roſtrum aduncum. quod itaq; de cicos nũs noſtris falſum eſt que roſtrũ habent lon gum directum in ſummitate acutuʒ. Hec a⸗ uis Bert eius oua ſiqͥs comederit:mo rietur. Goſa ſuper Eſaiam. Ibis eſt auis aqᷓ tica.ſerpentibꝰ inimica.huiuſmodi auea go 0 ſephus a moyſe dilatas in bellũ cõtra et pes narrat:quia ſerpentes habundant in ter ra illa perquam aditus erat. Pliniꝰ libꝛo de cimo. Inuocant ibites ſuas egyptij contra ſerpentium aduentum.¶ Phiſiologus IJbis ſemper de nocte ⁊ die iuxta littoꝛa ambulat. querens cadauer aliquod quod ab aqua iam putridum eiectum ſit.refugiẽs altioꝛes ⁊ pu rioꝛes vndas:vbi mundi piſces habitant.qꝛ natare neſcit:nec dat operaʒ vt addiſcat.cũ cadaueribus delectatur. Capitulum. xu. =ẽ — WIISS . . . De Fluibus Bos. Alb. in li de na.al. inqͥt. Jbos Auẽ eẽ oꝛiẽtaliũ ꝑtiũ:foꝛtẽ ⁊ odioſam eqͥs exiſtere.hʒ eni hynnitũ ſiẽ equꝰ. ſʒ vox eiꝰ ẽ hoꝛribilis⁊ terribił ad audiendũ. ⁊ illa vocãdo eijcit eq̊s a paſcuis:eo q; herbᷣ paſcit᷑ ſic equꝰ. Inuidie aũt ⁊ auaricie cã eq̊s eadẽ auis extollit de paſcuis cũ pꝛatis ſedet — Capitulum. lxvſ. Spida.Alb.ᷣin li.vt ſupꝛa.Iſpida a⸗ i uis eſt pulchꝛa q̃ germanice yfuogel vocat᷑:coloꝛẽ hʒ mediũ inter viridẽ⁊ ceruleũ.cui cũ radiꝰ ſolis incipit ſaphirni co loꝛis eſſe videtur:in pectoꝛe coloꝛẽ habet car — * * bonum ardentiuiu cirea aquas volat:piſci⸗ culi s inſidiatur ⁊ vermiculis.. Pperationes N¶¶ De hac dicũt ꝙ pellis eiꝰ detracta ⁊ parie ti infixa mutat penas annis ſingulis:ſed p⸗ baui in qbuſdam verum non eſſe. ¶ Dicuntetiã auguria ſectantes ꝙ bec auis conſeruata in theſauris:theſaurus auget et abolet paupertatem. Infra in capitulo de vbos ⁊ vdros et yſidaxiante ⁊c.pleniꝰ dicet᷑. — — Iches ⁊ Roky. Ex libꝛo de na ——— — — 2 twuris rerum. Riches eſt auis qᷓ kKk vocib diuerſis vociferat:⁊ q̃lis belt fere die vocẽ ſuã mutat. ſu⸗ per arboꝛes nidificat ⁊ glandi⸗ bus quãdo mature ſunt cibũ cõgregat ſuffi⸗ cientem ſibi.Educati vero pullieius:⁊ advo latum ro boꝛati cibant parẽtes ſuos in ſene⸗ ctute:faciũtq; eos manere in nidis abſq; vl⸗ lo laboꝛe.Ex eodeʒ libꝛo kokis eſt auis in cu ius moꝛte vociferantur aues vociferatione doloꝛoſa ⁊ ſuaui. Omnes quoq; aues vnco⸗ rum vnguium cum viderint pullos ſuos vo⸗ lare poſſe:illos ꝑcutiunt ⁊ a nidis eijciũt:nec poſtq; cõpleti fuerint:de illis ſolliciti ſunt.pᷣ ter kokis que longo tge de pullis ſuis cogi⸗ tat:⁊ cũ eis volantibo volat:eiſq; ad comedẽ dũ dat. Actoꝛ idem alibide coꝛnice dicit. vn de hanc auem eſtimo coꝛnicem eſſe. Capitulimm.lxviiſ. . * 4 . . . — . os:ſʒ etiã nutrit pullos qqͥle ſubiectos tedio Eodẽlib. Rarbolus auis ẽ pigra:q̃ nec oua ſua fouet nec pullos nutrit:ſ oua ſua latẽter in palũbinido reponit:⁊ a palũbis foueni:et nutriunt᷑ pulli eiꝰ ouis palũbi pus ↄfractis. ee 7 — — —. Capitulum. lxix. Agus ⁊ lucidiꝰ. Joꝛath.Lagꝰ eſt auis qq̃tica mergo vtcũq; moꝛib⸗ ZSria. Nã ſic mergꝰ tẽpeſtateʒ marꝭ fugit. ſic lagꝰ in tẽpeſtate letat᷑ ⁊ lu dit.Eliciꝰ ſuꝑ Leuiticũ.Lagꝰ ẽ aĩal ĩ terra q; in aq̃ habitãs. volat ei? natat. Actoꝛ. Hec Rk auis ẽ pᷣdaviuẽs.bone pulliſicatõis 7 hNdiligẽter pullos nutriẽv.nõ ſolũ ſu = . 4 eſt auis vt fert q̃ vulgo vocat᷑ raſte.Ex li.de na.re.Lucidij dicti ſũt q̃ſilucẽ dãtes.haꝝ eĩ auiũ penne ꝑ obſcurũ in nocte lucẽt. Vñ qui eas hñt qñ volũt pᷣiactis luciferis pennis: harũ gratia vias dirigunt. In bercinio ger⸗ manie ſaltu hec auis habitat. „ I Agepꝰ auis ẽ:vt dicit Albĩ li.ð na. al.ſed ſuũ modũ nata lepoꝛinos hñs pedes ⁊vellꝰ hñs plumis.⁊ male volat.⁊ iõ ĩ ſpecubo ſub terra viuit ꝙ qñ ꝓ pᷣda aliqñ pꝑſi⸗ lit:ſtati capta pᷣda ad antrũ redit ⁊ comedit. Hec auis ñ domeſticat᷑⁊ capta moꝛit᷑ ⁊ citiſ ſime putreſcit ppter ſue cõplexiõis maliciã. — — in¶M0)ã) )B„ ——,,, 1 ſol 0 . e Inachos.Ex li.ð na.re. Linachos I eſt auis acuti viſus valde:q̃ ⁊ pullos ſuos anteq; habeãt alas cõpletas ꝑ⸗ cutit:ad ſolem aſpicere cogit.⁊ ſi cuiꝰoculus lacrimetur:ipᷣm interficit.alios vero nutrit. Hec etiã marinis auiba cibat᷑:eoſq; qũq; de ſuper in aere leuata natantes cõtemplatur. quã ille videntes ſe ſubmergunt.At illa ꝓpe aquas deſcẽdit:eas vſq; ad ſuffocationeʒ in ſubmerſione manere cogit. et tũc plumis ad ſuꝑficiem aque deductas rapit. —— — — — ———————— — 9 CTap „ fu 14 papi g legit᷑. Iſidoꝛus. Luſcinia dici tur q̃ſi lucinia.que cantu ſuo ſolet ſi⸗ gnare diei ſurgẽtis exoꝛtũ:eadem ⁊ accedu⸗ laa cicerone vocat᷑. Ambꝛoſiꝰ. Cuſcinia ꝑ⸗ uigil cuſtos cũ oua quodã ſinu coꝛꝑis et gre mio fouet inſomnẽ longe noctis laboꝛẽ can⸗ tilene ſuauit ate ſolatur quo poſſit nõ minus dulcibo modulis (vt mihividetur)q; fotu coꝛ poꝛis oua qnimare que fouet. Plinius libꝛo x.Luſcinijs diebo ac noctib còtinuis qͥnde⸗ cim garrulis ſine intermiſſu cantus eſt. Den ſante ſe frondiuz germine digna mirat᷑ auis. SPꝛimum tanta vox in tam paruo coꝛpuſcu⸗ lo tanq; pertinax ſpiritus.D eindeĩ vna mu ſice ꝑfecta ſcientia modulatus editun ſonꝰ.2 nunc continuo ſpiritus trahitur inlongum. nunc variatur in flexo:nũc diſtinguit conſci ſo copulatur in toꝛtu. Itaq; ceſaris iuuenes * habebant luſcinias greco et latino ſermone dociles. Pꝛeterea meditances indiẽ aſſiduc alijs ſtagnis inſidiant᷑: ⁊ ilos comedũt. De Fliibus Capitulum. lxxxr. noua loquẽtes. Poſtremo byeme ipᷣa nõ cer nitur.linguis earuʒ tenuitas illa pꝛima non eſt que ceteris auibo. Pariunt in vere pꝛimo plurimum ſua oua. — Capitulum. lxxiij. Agnales. Alb. i li. de na. al. Ma⸗ gnales aues ſũt oꝛientꝭ valde ma m gne pedib magnis ⁊ roſtro hoĩb⸗ nõ nocẽtes. Piſcib in flumiba ⁊ ĩ 5à5 — reſuuu B Capitulumm. lxxnn. m Erula Iſi.merula ãtiqᷣt medulavocaba tur eo & modulet/alij ãt merulã aiũtvo Tractatus citatã. qꝛ ſola volàt qᷓſi mera volans.Hec cũ in oihb locis nigra ſit:in achaia tñ candidaẽ Pli.li.viij. Werula folio lauri faſtidiũ annu um purgat. Idẽ in li.x. Abeũt ⁊ merule in vi cina:ſʒ plumã nõ amittũt:nec occultant᷑ niſi ſpe cibi quo hibernũ pabulũ petũt. Merula ex nigra ruffeſcit.Eſtate canit.hyeme balbu tit.circa ſolſticiũ mutat roſtruʒ.anniculis in ebur traſfiguratur dũtaxat marib. Ex li.de na reꝝ. Merula dicebat olim medula:q;ꝛ mi rabiles vocis modulos reddit.maxime cum vernum tempus imminere ꝓſpexerit. Nam hveme tacet: aut tm̃ balbutit. Olim merula fuit ſpectandum in clero miraculum:que ar⸗ te humana edocta nouem notulas in oꝛdine ſm muſicã cantabat.ita ꝑfectevt nullus mu ſicoꝛum eam aliquatenus imitaripoſſet pa⸗ rilitate concoꝛdantie. Hec auis cro ceum quãtulumq; coloꝛem habet in pectoꝛe:reli⸗ quum vero coꝛpoꝛis occupat nigredo. Me⸗ rula domeſtica contra naturaʒꝭ carnes come dit.⁊ hec dulcius canit:libenterſe balneat. ⁊ plumas roſtro purgat.Cunq; nigra ſit et turpis:in delectationẽ mouet ſeipᷣam ꝓpter amenitatẽ vocis merula plumas nõ exuit. ſicut cetere aues:ſed roſtrũ ſuũ ſingulis an⸗ nis mutat in candoꝛẽ.⁊ in hyeme vix poteſt volare ppter pinguedinen. DPobperationes Haly. Merularuʒ fimus quiriſum come⸗ dunt ſi tritus ſit ⁊ cũ aceto diſtẽperatꝰ.moꝛ⸗ pheeq; nigre ſuperponatur:eam extirpat.ſic quoq; lentiginem elinnnt. Capitulum. lxxv. Ergus.Ex li. de na.re. Mergus flu m mina ſtagnaq; innatat: ? piſces pſeq 4 tur. ſic dictus:eo ꝙ in aquis ſe mer⸗ gat.diutius tamẽ ſub aquis moꝛari non vas let. qm̃ in aere ſpiritũ recuperat.quãdo ꝑcu⸗ ti debet in aqua mergit᷑. Serenus ſulpicius tradit ꝙ quedam earum ſpecies eſt: quam a re coꝛnutam vocant:eo ꝙrubeas plumas in capite inſtar coꝛnuũ habet.Cõtra om̃e genꝰ auium pedes habent in cauda.ita vt cum in terra ſtant ſicut hõ geſtu pectoꝛis eriguntur. Has aues beatus Martinꝰ diuina virtute coegit aquã cõtra naturam ſuam deſerere:et arida loca deſertaq; petere. Haꝝpulli ſtatim vt oua exeunt tanto vigoꝛe pollent.vt ſi ma⸗ rrẽ eos ꝑdere cõtigerit virtute ꝓpꝛia viuãt. Et vt dicit experimẽtatoꝛ in byeme pinguio res ſunt ꝓpterpaucitatẽ motus.Omne enim anial ſereno aere gaudet:⁊ in eo plus vagak. Pliniꝰ li.xviij.mergi ſicut cetere aues aqua tice pennas roſtro purgantes:aut maria aut ſtagna fugiẽtes pꝛeſagiũt ventum. J Capitulum. xxvj. FEriillus ? meropes. Iſidoꝛus Me⸗ m rillus auis eſt nõ multo maioꝛmeru⸗ ta.coloꝛe quoq; ppe ſimilis:ſʒ roſtro pedibo vnguibuſq; diſſimilis. pde cupidusẽ Scedq paruus ⁊ parui roboꝛis.paruarum auium eſt ꝑſecutoꝛ. Hi ſicut accipitres ⁊ be⸗ Todij ſocialiter volant. Imbuiq; q̃ttuoꝛ ex ilł —, PEEWBRYYAY ri ne ſte ne eer tin gn nn r n 9 n he Pprßyluibus poſſunt vt cignũ hoc modo capiãt. Pꝛimꝰex eis cignicaput inuadit. Scds ⁊ tertius ex vtroq; latere binas alas.Quartꝰ vᷣo collũ⁊ pectus.Et ſic cignꝰ auis grauida:anguſtijs circũſepta monere ſe nõ vales ab aucupe pᷣ⸗ uenta capit᷑ ⁊ occidit᷑.¶ Jdem. Meropes eſt auis hñs ĩ doꝛſo coloꝛẽ ciameũ:pectoꝛe ſub⸗ rutilũ:inventre pallidũ.Hec natuxali coloꝛe abundãs:antra ſeptẽ pedibo altitudis in ter ra fodit:ibiq; nidificat:ac fetꝰ facit:⁊ eosvſ⸗ q; ad robur debitũ illic abſcõditos paſcit et nutrit. ¶ Joꝛath. Meropes ſolliciti ſunt de pullis ſuis.⁊ qñ iã ſeneſcũt ⁊ volare nequeũt: pulli fouent eos ⁊ alunt quouſq; viuunt. — Capit lum. lxxuij. Elancoꝛiſus ⁊ Moꝛfex. Albert?ꝰ in m li. de na.aialiũ. Melancoꝛiſus ſic di cCccta q moꝛtificat. Auis ẽ vt dicẽ Pli. r qntitate parua:fecũditate magna. Hã vltra xx.oua fouet:⁊ oẽs inducit filios.⁊ ita dili⸗ gẽter paſcit ꝙ ĩ nidis pinguiſſimi ſunt.⁊ cũ a nido volãt ꝑ turbas mr̃em ſequunt᷑:nec ipſa deſerit eos donec ꝑ ſeipos ſibi ad ꝓcuratio⸗ nẽ ſufficiãt. In li. vt. S. Moꝛfex auis ẽ aq̃ti ca⁊ magna.Roſtrũ hʒ ſerratile ⁊ foꝛte:⁊ vn⸗ gues foꝛtes. ꝛ⁊ mergit ſub aqua ⁊ capit piſces magnos: ⁊ pcipue anguillas ⁊ gregatim nidi ficat in arboꝛibo iuxta aquaʒ: ?⁊ paſcit pullos piſcibo:⁊ ſũt voꝛaces.⁊ ðꝛ de eis qũ auolare debẽt a nido.ſi ſentiũt ſe nimis grauati cibiſ de nouo ſũptꝭ euomũt eos vt leues fugiendo volare poſſint. ? qͥ nõ euomũt aliqũ pereunt. Stercꝰ huiꝰ auis ſiccat arboꝛes ĩ qꝝ ramis cadit. Hec auis ſaturata expãdit alas ad ſo lẽ inſidẽs palis ⁊ arboꝛibovt ſiccent᷑ ⁊ q inci pit volare vix eleuat᷑: ⁊ caudã diu in aquã du cit.vnde ⁊ a qbuſdã humuſculus vocat᷑ Capitulnm. Ixxuiij. Ennonides. Meance ⁊ Meruſtio m nes. Albertꝰin li.de na.aĩaliũ. Mẽ⸗ nonides aues a loco ab egyptijs ſic vocatas.De egypto enĩ volãt ad nilum ad ſe pulchꝛũ mennonis philoſophi.ſemꝑ in qͥnto gInno.⁊ cum biduo ibi circũuolauerũt tertio die pugnam ineunt:⁊ ſe roſtrꝭ ⁊ vnguibo lace ront:⁊ tũc reuertunt᷑ in egyptũ.¶ In libꝛo vt ſupꝛa. Meauce aues ſunt ab mutatiõe vocꝭ ſue ſic dicte.ſũt aũt antibo maioꝛes.⁊ ſũt bꝛe⸗ ui colli⁊ bꝛeuibo pedibi.colorꝭ cinerei.oculis glaucj. roſtro ex ꝑte croceo et ex ꝑte rubeo: ſemꝑ clamans meauca.cadaueribo cupidiſſi ma:⁊ pᷣcipue hommũ.vnde ⁊ gaudet in tem⸗ peſtate. Inſidiat᷑tamẽ etiã paruis anĩalibus ab iſtis auibo.Etiã multe alie aues apud ma rinos meauce vocant᷑.i In eodẽ libꝛo. Me⸗s⸗ ruſtiones aues ſũt parue rapaces tñ:⁊ aliqͥd hñt de falconũ natura:ſocialiter ⁊ volant ad pꝛedã.Et aliqñũ quattuoꝛ docent᷑ ꝙ ſpe auxi⸗ lij hoĩs cignũ pſternũt.et tũc vnꝰ capiti:duo aũt alis inſidẽtes:⁊ quartꝰ pectꝰ oppugnãs cignũ oppꝛimẽdo deijciũt vt ab aucupe capi atur.qñ aũt ſilueſtres ſunt paruaꝝ auriũ ſunt inſecutrices. Sunt aũt in figura ⁊ coloꝛe fe⸗ re ſicut merule:excepto ꝙ; pedesvngues ⁊ ro ſtrum habẽt ad vncos ad capiendum. 4 7* Lapitulum. xxix. 8* Tractatus 0 Nv „ —‚/ Aluus. Iſido. Miluus ðꝛ quaſi mol m lis auis:ſcʒ viribus volatu.rapaciſſi mus tſñ eſt:⁊ ſemꝑ domeſticis auibo inſidiat᷑¶ Ex libꝛo de na.reꝝ. Miluus vn⸗ gues pedesꝛ roſtrũ aduncũ habet inſtar ac⸗ cipitris:ſed alas curuas ⁊ nõrectas:in quo eſt eis diſſimilis. Audax eſt in paruis Timi dus in magnis.fugatur a niſo:qᷓ;uis ĩ triplo ſit maioꝛ illo. circa macellas excubat: ⁊ circa cadauera. Jecur eiꝰ medicinale Plinius lau dat.i¶ Gloſa ſuꝑ Hieremiã. Aues ſuatpa no rũt:qñ.ſ.ad calida loca feſtinãtes rigoꝛẽ hye mis debeãt declinare a pncipioverꝭ ad regio nes ſolitas redire. Vñ ſcriptũ eſt. Miluꝰnõ apparet niſi ĩ eſtate:ſicut nec turtur ⁊ hirũdo In hyeme nãq; manẽt in nido vel latẽt in ca uer nis arboꝛum:vel ad alia loca calidioꝛa ſe trãfferũt.¶ Joꝛath. Miluꝰ cubitꝰ cũ a nido egredit᷑ i cõplemẽto alaꝝ ſuaꝝ aues magnai venat᷑.Cũq; foꝛtio fit mag debiles capit.in cõplemẽto ãt viriũ ſuaꝝ muſcas ⁊ culices ac g, lũbꝛicos terreſtres venat᷑:et tũc fame moꝛit᷑ ¶ Ex Auiano. Miluꝰ inſidiat᷑ auibo dome⸗ ſtiq: maxieq; pull.⁊ q̊s ĩcautos viderit ſtatĩ rapit.irca coqͥnas etiã ⁊ macella volitat: vt ſi qͥd carnis crude ꝓijciat᷑ foꝛas velociꝰ ra via. Pperationes ¶ Pli.li.xxix. Milui iecur adinunctiões o⸗ culoꝝ vitioꝝ laudat.¶ Ideʒ in li.xxx.Ex ni do q̊ milui ſurculus vitis alligatꝰ ceruicis: neruis ⁊ opiſtotano auxiliari ðꝛ.i¶ Comicia libo etiã iecur miluideuoꝛatũ medet᷑. Capitulum. lxxx. O nedula:? Duſcicapa. ſi. Hone m dula ðꝛ q̃ſi monecula:q̃ cũ auꝝĩuenit . qufertt occultat. VUñ Cicero ꝓ ale riano flacco Nõ plꝰauꝝ tibi q; monedule cõ mittẽdũ ẽ.¶ Ariſto. Monedula puõt cũ bu⸗ bone:qꝛ bubo debilẽ viſꝰð die ꝓpt er Brapit coꝛuꝰille bubonis oua⁊ cõedit ea ſẽ̃ dictũẽ 3.¶¶ Ex li. ð na. re. Donedulaq̃ſimonetã toł lẽs aut diligẽs ðꝛ.auis ẽ nigra ſʒ foꝛmoſa⁊ q̊ ta hoĩm voces ĩ pullo edocta imitat᷑. In ma⸗ tutio cũ oꝛto ſołſola citiꝰ diſcretiꝰ ⁊ tenaciꝰ retinereðꝛ.Huiꝰcarneſ pꝛuritũ capitꝭ excität nã ⁊ ipᷣa appetit ĩ capite fricari.i¶ Ex li.vt.S. Muſcicapaẽ auis maioꝛcolumba:plumaa hñevt lanariꝰ:pedes⁊ roſtꝝvt hyrũdo.q licʒ oꝛis rictuʒ hẽat ãpliſſimũ ꝓpt᷑ muſcas ⁊ cini⸗ fes qͥb ſolũmõ veſcit᷑. Roſtꝝ tñĩter aues cõ paratiõe ſui coꝛꝑis hʒ minimũ ⁊ pedes ſir. — — -„ — — —. –☛ãæ — — 46 4 vt tol 16 c ni 66 . „ 2– „— De Huibus H Capitulum. lxxxj. AUſca. Acto:. Muſce vt fert᷑ ex im⸗ mn mundicia naſcuntur: immundis ad/ herent:⁊ loca immunda frequẽtant. Inquiete ſunt ⁊ impoꝛtune ⁊ infeſte pungiti⸗ ue ac tumultuoſe.i Iſidorꝰ. Muſca ex gre co venit ſicut mus He ſicut apes necate in aqua aliquotiens poſt vniꝰ hoꝛe ſpacium re⸗ uiuiſcunt. ¶ Ariſtoteles. Anĩalia duas alas habentia:tantum pungunt aculeo:qui eſt in⸗ terioꝛi ſuicapitꝭ vt muſce ⁊ muſtiliones.Cũ⸗ q; quodlibet anuloſum habeat membꝛum ꝑ gquod ſentit cibum. Muſce ac muſtiliones hoc membꝛo pungunt et ſangninem extra⸗ bhbryvunñnt. Muſca ſicut ⁊ apis non facit ſtrepitũ ac ſibilum niſi volando:ſcilicet alas ꝑ gaerem inter ipſas:⁊ coꝛpus cadentem extendendo ⁊ contrahendo. Muſca et foꝛmica non ſunt nidificantes. In hyeme coeunt ſi aer conue⸗ niens fuerit ⁊ ventus meridionaks flauerit. Hon autem ſeparantur in coitu:niſi graui⸗ ter quedam anuloſa:quia coitus in eis mul⸗ tũ durat:vt patet in muſcis ⁊ araneis. Hu⸗ ſca habet aculeum ſicut apis extra.eius na⸗ tura eſt mollis ⁊ vacua.per ipſuʒ guſtat ⁊ ſen — tit:ac cibũ attrabit.Habet itaq; dentes mu ſcarum genus ⁊ apum:qui cum ſunt ſimiles dentibus alioꝛum.¶ Ex libꝛo de naturis re⸗ rum. Muſca pꝛoteruolat:⁊ circumuolando ſtrepitum facit ex aere circumagitato. Inter Alias roſtrum habet quaſi cannam concauaz pedibus poſterioꝛibus alas acuit:anterioꝛi⸗ bus autem roſtrum ⁊ caput luceʒ diligit:nec in tenebꝛis ambulare nouit.Ad caloꝛem ſe li bentius confert. Hyperationes. Auicenna in quarto canone. Muſcas in⸗ terficit arſenicum:quando de illo ponitur ali quod in lacte et ſugunt muſce. Inter ficit etiã eas fumus eius et fumus thuris:atq; deco⸗ ctio ebuli nigri· . Haly in libꝛovbiſupꝛa. Muſce pꝛoſunt o⸗ culoꝛum doloꝛibus ⁊ ſui palpebꝛarum. ¶ Que ſi comburantur et cum melle ſuꝑ alo picie loca ponantur: capillos pꝛoducunt. ¶ Plinius libꝛo viceſimoquarto. Muſceqͥ⸗ dem necantur:ſi locus folioꝛumſambucide coctione ſpergatur. Capitulum. lxxxij. coꝛui ſi eſt ſupꝛa ſcilicet de monedula.vnde videtur idem eſſe:ſed foꝛte diuerſitas illanominis ꝑ⸗ uenit ex vitio ſcriptoꝛis. - 1 — 0 W AIcedula. Iſidoꝛus. Hicedula eett genꝰ coꝛui qui pugnat cum n bboubone. Loꝛuus enim oua bu bPbonis rapit:quia parum videt in meridie: et ea comedit. oua imiliter de nocte.¶ Actoꝛ. Ideʒ dictũ — Capitulum. lxxxih. AIlus eſt auis:vt habet᷑ libꝛo de na⸗ n tur reꝝ. nobilis foꝛma ⁊ roboꝛe mi⸗ no: q; herodiꝰ,ſed vnꝰ eſtchloꝛ piu⸗ Tractatus marũ ambobo:⁊ tñ ſocialiter volare recuſãt. NMam inuidia fert᷑ ⁊ faſtu.et cũ impetit ſolus ambit honoꝛe victoꝛie potiri.hoc quidẽ eſti⸗ mari põt.⁊ foꝛte merito:ſʒ reuera mag credi bile eſt eũ ſolũ pꝛede inhiare:nedum in vola⸗ tu ſociũ habuerit.paſtu quoq; ſodalẽ accipi⸗ at. Hõ enim ↄubia fides eſt niſumparem ſui generis dedignari.⁊ velut alieni generꝭ aueʒ piſequi.⁊ hoc ↄtra omniũ auiũ genus.Nã vt dicit Ariſtoteles.O mis auis in volatn pꝛe⸗ dam capiens parcit ſui generꝭ auib. Solus ergo niſus expers eſt generoſitatis huius.⁊ hoc cum ipᷣo hoiĩe qͥ inter aĩalia terreſtria ani mali ſui generis inſidiari nõ ceſſat.i Alexan der. Niſns ac triciolus locum eligũt in quo aues captas deplumant ſingulis dieb:mul taq; diligentia mundant qᷓ;diu cõpares aues incubant:qͥboꝛ eas miſtrant.i¶ Actoꝛ.Eſt au tem niſus aucupantiũ volucrũ minima:ſed ꝓ ſexu ⁊ natura ſua ad aucupandũ pꝛompriſ⸗ ſima:falconum generibo adiungitur. — apitulum. lxxxuiij. Octicoꝛax vel noctua.Ex li.de na. n reꝝ.Nocticoꝛax ðᷣ noctꝭ coꝛuus.lu⸗ cifuga eni eſt:et nocte cibos querit. Hꝗã ſi de die volaret a ceterꝭ auibo impediret᷑ HNocte(vt vulgus opinat᷑) moꝛtẽ hominum enunciare videt᷑ vocibo impoꝛtunis.caput abet ingens. Hec vt aues cetere foꝛmatum Roſtrum habet aduncũ vt niſus.vngues ha matos ⁊ aſperos in domicilijs vt parietibꝰ: pᷣcipueq; rimoſis q̃ ſine tecto ſunt libẽter ha bitat:⁊ pullos ſuos fouet:hũanisvocibo de⸗ lectat᷑.mures ⁊ om̃e genꝰ eaꝝ ꝑſequit.¶ Iſi⸗ doꝛus. Nocticorax ipᷣa eſt noctua:q; noctes amat. Eſt eni auis lucifuga:id eſt lucem fugi ens:⁊ ſolem videre non patit᷑. Noctua ðꝛ:eo ꝙ nocte circũuolet.hanc inſula cretẽſis non babʒ.⁊ ſi venerit aliunde ſtatim moꝛi.¶ Am bꝛoſius. Noctuaq; ⁊ nocticoꝛax magnis et glaucis oculoꝝ pupillis nocturnaꝝ teneba rũ nõ ſentit hoꝛroꝛẽ. ⁊ q̊ fuerit obſcurioꝛ no eo crebꝛioꝛ volatꝰ exercet ĩ offenſos. Die au E viderenpotꝛmerono Oledoꝛe vins ei hebetat᷑. habet autem ⁊ noctua cantꝰ ſuos. ¶ Gloſa ſuꝑ pſalteriũ. Nocticoꝛax ẽ auis vi gil. theter coꝛuꝰ noctꝭ:habitãs in parietinis que vulgo mine dicunt᷑:vbi parietes ſtãt ſi⸗ ne fundamẽto. VUnde ſcriptũ eſt. Factꝰ ſun ſicut nocticoꝛax in domicilio.iſ¶ Gloſaſuper Leuiticũ.Noctua eſt auis rapax de nocte. Operationes ¶ Pliniꝰ.Huiꝰ carnes paraliticos curant. ¶ Idem libꝛo.xxix.Noctua eſt cõtraria apiꝰs bus atq; veſpis ſcrabonibo ⁊ ſanguiſugis. ¶ Huiꝰ cerebꝛum coctũ in vinovel cibo ſum ptum:remediũ eſt capiꝭ doloꝛibo.i¶ Idemli bꝛo. xxx. Oua quoq; noctue ꝑ triduuʒ in viĩi/ no data:tedium adducunt ebꝛioſis. Capitulum. lxxxv. Epas ſiue nepa.Albertꝰ in libꝛo de . . dNN VVN u naturꝭ animaliũ. Hepa auis eſt lon⸗ gi roſtri.in doꝛſo coloꝛẽ habet perdi cis:in ventre niſiroſtrũ autẽ molli luto infi⸗ git:⁊ cibũ vermiũ reqᷣrit.⁊ ſi aliquãdo ꝓfuns dius defixo roſtro heſit.pedibus lutum emi⸗ ens ſe liberat Hec in die quieſcit:⁊ ĩ auroꝛa Nr r111 1* e. A 6s. i nio⸗ 4 3 5 n . nl d mmn —☛— — ⸗ SR S= De ⁊ crepuſculo volat:⁊ ideo tũc in altũ elenatis etiam rhetiba capit᷑.⁊ habet carnes dulces ad comedendũ.Hac ſicedulã quidã vocauerũt. Canitulumm. lxxrvj. Nocroculus.i Ex libꝛo de natu⸗ . ris rerum. O nocroculus eſt auis 0 que inſimul multas recõdit eſcas et poſtmodum extrahit et mandu caat eas. ¶Plinius. Onocrocu⸗ lus ſimilitudinẽ oloꝛis habet.nec diſtare eſti⸗ maretur omnino: niſi faucibus eius ineſſet alterius vteri genus. Huc omnia inexplebi⸗ leanimal congerit.nura vt ſit capacitas.mox perfſecta rapina ſenſim inde ĩ os reddita:m ve⸗ ram defert aluum ruminantis moꝛe. hos gellia ſeptentrionalis pꝛoxima occeano mittit. ¶ yſi⸗ doꝛus.O nocrocuilon vocant aues roſtro lon go. quoꝛum duo ſunt genera. ¶ᷓ Actoꝛ.O no⸗ croculus vt legitur: auis eſt roſtro longo: ſi⸗ milis cigno:ſed maioꝛ.poꝛro iuxta Hierony⸗ mum: niſi falloꝛ.eſt auis illa que fixo in palu⸗ deroſtro hoꝛrende clamat.que etiam in Eſaia vocatur vlula.quaſi ab vlulatu.Et ðꝛ in vulga ri butoꝛius. de quo dictum eſt ſupꝛa. Que etiã de pꝛofunditate terre vel aque cibum trahere putatur. Ex libꝛo de naturꝭ rerum.O nocro culus eſt ams de partibus orientis. que cum vocem edere voluerit:caput in aquis ponit.⁊ is lic inſtar rugitus clamoꝛem emittit. In fauci⸗/ bus quoſdam habet folliculos: in quo pꝛimo cibum cõcipit. ⁊ poſt hoꝛam in ventrem ſuum mittit:ibiq; eum digerit. Capitulum. xxxvij. uibus o Piimach'. Ex li.ð na.re. Opimachꝰ eſt SZrius ſerpẽtib:⁊ pugnat cũ eis Opbis em̃ ſerpens:machos pugnans.i Actoꝛ.Opi⸗ mach yt in Leuitico legit᷑: eſt ex volucribus mũdis ſ̃m legem.ex his videlicetq̃ gradiuntur qͥdem ſuꝑ quatuæe pedes: ſ ha bet longioꝛa re⸗ trocruraꝑ que ſaliunt ſupꝛa terrã. Eſtimo aũt hunc inter volatilia minuta debere numerari ſicut bꝛuchum ⁊ locuſtã.q̃ ſũt eiuſdẽ generis. ſicut ibidem legit᷑ De attaco vᷣoqui ſcemin eodeʒ generereputat᷑: nihil me penitus alibi le giſſe memini. — D — . . Lractatus Capitulum. lxxxviij. Riolus ⁊ O vigometra.Ex li.ð na.re. I Oeiiolus eſt auis ſic dicta a ſono vocj. coloꝛis aurei ꝑ totũ.excepto ꝙ in alis babet pennas:q̃dam cerulei varietate diſtinc⸗ tas. Hidũ in ramis arboꝝ minutiſſimis mira ſubtilitate dependit:ita vt in aere ſolo pendere videat᷑ deterra cernẽtib. Jpᷣm q̊; mdũ ab im⸗ bꝛe camerat:ac denſa fronde ꝓtegit.yſidoꝛꝰ. Oꝛtigo metra dicitur ꝙ gregem cucurnicũ du⸗ cit. VUnde de hac diciũ eſt ſuperius in capitulo de Cucurnice.i¶ Plinꝰli.x.Cucurnices aqui lone volant:maxie oꝛtigometra duce.pmã ea⸗ rũ ꝓpinquantẽ terrerapitaccipiter:acſepe hinc comitatũ ſolicitant abeuntdd. Syna ⁊ Oſſitrago. Exli. de na rex. Vna eſtans magna yrcignus: flu⸗ ,lios ac piſcinas inhabitans. roſttum habet magnũ. ⁊ agutture vſq; ad pectus inſtar ſace nili: receptaculuũ longum ⁊ amplũ:in quo magnũ ſimul reponit copiam piſcium. vt ſcz in tanta mole diffnſa.natura nõ egeat:paulatim q; digeſtig in ventre cibis inueniat paratũ qd pꝛebeat. Hũq; aues hmõi niſi in aqua diffuſio ri⁊ piſcib ꝗbundanti habitant:quia citiſſme paruã aquã:⁊ ſipiſciba copioſam ingluuie ſue vacuant. yſidoꝛꝰ.·O ſſiſragus vnlgo appella tur auis q oſſa abalto dimittit⁊ frãgit: vnde ⁊ boc nomen accepit ¶ Plinꝰli x. Alieti qui⸗ 2 4 1 . D R — — — . „ — 2 2 , dem ſuũ genꝰnõ habent.ſed Edinerſa ela coitu naſcunt᷑. Id aũt qð ex alietis natũ eſtoſñ fragi genꝰ habet.Ex qͥbominoꝛes vultures pꝛo generant᷑.pullos aũt ab aquila deiectos oſſi⸗ fragi genus excipiũt:et cũ ſuis educant. Dperationes. ¶ Igdem in li.xxx. Oſſifragi venter arefactꝰ et potus ↄfert his q ibos nõ digerũt. Ael ſi tm̃ manu teneantcapientes cibũ:ↄfert adalligatꝰ ſed nõ vtinue. vnu aut eſt. Oſſifrago inteſtinũ om̃ia deuoꝛata ↄſiciens:cuiꝰextrema pars ad alligata pꝛodeſt cõtra collum. Sy K 1 — 1 T bus. Mlinius li. x. Otbus eſt auis o bubone minoꝛ.noctuis maioꝛ. Aureis Iplu mis eminentibo. vnde ⁊ nomẽ illi. Quidaã latini aſyonem vocant.imitatrix aliaꝝ auiũ:ac paraſua ⁊ quodã genere ſaltatrix.caa⸗ pit᷑ haut difficulter vt noctue intenta in alio cir cũeunte alio ꝙſi⸗ i ventus agmen aduerſo flatu enit ehiheſe vouſeulis lapidũ appꝛehen⸗ grena repleto ſtabilitate vo⸗ ſis. aut gutture harena re lant. ¶ Idem in li.xi. Itaq; buboni⁊ otho plu me ſunt velut auree.i Ariſto. Deniq; quidam othum vocant bubonem. depꝛehendit᷑ aũt qñ venatoꝛ incipit ſe mouere ad oppoſitã partem. ¶ Exli.de na.reꝝ.Othus eſt auis q̃ vulgariter huans ðꝛ a ſono vocis.nocte nãq; huhu hoꝛri⸗ fice clamat.impꝛopꝛie voce huma nã ſimilans. Itaq; vt hominẽ ↄtractũ frigoꝛe clamare crez- das.ſed ierras ſpaciales habet: in quibbbmõi — = – –. ☛ – — — —. S.Se mmmm — SRSS.S SSSSRSAESEZE. dureq; digerit. De Muibus. voces Pfert. In ceteris aũt vt in plurimũ mu ta eſt. DHec auis buboneminoꝛ eſt:nocua ma⸗ ioꝛ.aduncum ha bet roſtrũ ac pedes:eteminẽ⸗/ tibo plumis habere videtur aures.pꝛeda viuit. carnibo veſcit᷑. mures ꝑſequit᷑.⁊ ab auibo ceterꝭ Qa. Almanſoꝛtractatu tertio.cap̃. de . ouis. O na gallme⁊ perdicis plꝰ alijs ↄnenientia. Poſt bec oua anatis ĩ bo nitate exiſtũt:qᷓ;uis malũ efficiãt nutrimentũ. Alia to oua ſicoua q̃ ſuntparuaꝝ auium aut magnaꝝ comedẽda nõ ſũt niſi medicine cauſa. Dico vᷣo ouoꝝ pᷣus dicta genera galline vicz atq; perdicis ſperma valde augmẽtant:atq; ad coitũ ſtimulãdo incitant. Anſerũ aũt oua faſti diu faciũt grauem habentia odoꝛẽ. ſʒ galline⁊ perdicis oua temꝑata ſunt ⁊ ↄuenientia. Vi⸗ tellus quo om in caliditate temꝑatus exiſtens bene nutrit. Albumen vbo frigidũ eſt ⁊ viſcoſuʒ Sanguis etiã exeo generatus non eſt bonus. Pyoperationes ¶ Sera. Que eligimꝰ ſunt oua gallinaꝝ.nõ g opoꝛtet vt ꝙ narremꝰalioꝝ ouoꝝ vᷣtutẽ:qꝛ eoꝛũ natura eſt eadẽ cũ nat ura illo. ¶ Et cõplexio quidẽ oui eſt frigidioꝛ coꝛꝑe tẽ⸗ perato. Hã infrigidat infrigidatione temꝑata ⁊ deſiccat ſine moꝛdicatiõe.Et opoꝛtet ꝙ admi niſtrent᷑ ex eis illa que ſũtrecentia.qꝛ vetera nõ ſunt bona. Albugo qdez oui ad miniſtratur in doloꝛib om̃ibo in q;b eſt neceſſaria medicina qᷓ nõ moꝛdicet.ſicut ſunt doloꝛes oculoꝝ:⁊ apo⸗ ſtemata ani ⁊ pectinis.⁊ om̃ia vlcera fraudu/ lenta mala.⁊ cũ medicinis q̃ abſcindũt ſa ngui nem qui ſluit amirlngis cerebꝛi. ¶ Et qñ imbibit᷑ in eo lana ⁊ ponit᷑ſuꝑ cõbuſti onẽ ignis aut aque bulliẽtꝭ ↄfert multũ.Et eſt bonũ in emplaſtris qͥ ponũt᷑ ſuꝑ frontẽ.⁊ ſacit adhererepilos:quoꝝ oꝛtus nõ eſt directus in palpebꝛis.poſtq; miſcet᷑ei medicina ↄueniens ad hoc ſicut olibanũ.⁊ maxĩe pingueex eo qð nõ eſt antiquũ neq; nimis ſicaem. ¶ Et iuuamenuũ eſt in h̊ nõ ꝓptercõplexionem q̃ eſt in eo ſed ꝓpter viſcoſitatẽ. Vitelli vᷣo ouoꝝ ſubſtantia ſilis eſt ſubſtantie albuminis. Et ꝓpter hãc cauſam miſcet᷑ cũ cerotis q̃ nõ habent moꝛd icationẽ:poſtqᷓ; fueritelixatũ aut aſſatũ. Parũ em̃ aſſatum deſiccat ſuꝑfluitates paucas.Et nos qͥdẽ eſtimauimꝰq h̊ qð acqͥri tur ex hac vᷣtute egreſſũ eſt a ſua coplexione. ¶ Et miſcet᷑ ſimiliter in emplaſtris que pꝛohi⸗ bent apoſtemata calida. ¶ Rabbi Moyſes capᷣ.de onis.O ua in ſe re⸗ centia ſunt cibus ꝓpinquioꝛ ſanguini.ſed oua dura aſſata ſunt ex cibis groſſis viſcoſis. Et ona iuuant ad coitum et maxime cum ce pis et rapis. ¶ Galienꝰſuꝑ illo amphoꝛiſmmo. Eoꝝ q̃ nutri⸗ unt:oua nutriũtparũ ⁊ tarde.⁊ maxiĩe in aqua cocta.⁊oua ſunt groſſus cibus ſicut ius tritici ⁊ piſces.vitella ooꝝ cum oleo roſato ⁊ croco re mouent dolo:ẽ podagricoꝝ.⁊ ſi multũ doluerĩt miſceat᷑ modicũ opij ⁊ inungantur. CKontra incendiũ ignis fiat vnguentũ ſatis pꝛobatum ex vitellis ouoꝝ recentiumoleo ro⸗ ſato.cera alba ⁊ ſepo arietino. ¶ Et idẽ valet ſuccꝰplãtaginis cũ albumĩe ouo rũ recentiũ ⁊ ſucco cucurbite. Albumẽ oui cũ vitello in vꝛinali poſitũ alicuiꝰſuſpecti qͥ quouii modo ſũpſit venenũ interiꝰ.infra certas hoꝛas ill pateſacit vbi ſit:qm ſi ſit vltra gibũ epatis. ſcʒi venis vel venis vꝛinalibo nigreſcit ⁊ fetet. ¶ Si vo ſit citra ↄcauũ eius vt in oꝛobo vel in teſtinis alijs rugat᷑ ⁊ citrinecCit.ſed non fetet. Hocreperiin margine cuuſdã ſerapiõis apð capitulũ de vꝛina.ideo h̊ etiam h̊ addo. . Auicẽna libꝛo.ij.ca.de ouis. Melioꝛ ex eis ſunt oua galline recentia.Et melius quod eſt in eis eſt viellus. Et melius eoꝝ artificium eſtvt nõ cum alio ↄgelent᷑/ Poſt oua autẽ galline ſunt oua auiũ ue curſu earum pꝛocedunt. OQua vero anatis ⁊ ſimilia ſunt malihumo ris.oua ſũt ad eq̃lita tẽ tendentia:ſʒ ipoꝝ albu mẽ ad frigiditatẽ.⁊ vitellus ad caliditatẽ. K iiij de 8 8 E 77 „ Tratctatus Ampli om̃ia ona p̃cipue oua paſſerũ augmẽ tũ faciũt in conu.¶ Et ꝛ ꝙ oua anſeris miſcẽt᷑ cũ oleo.⁊ diſtillat᷑ tepida in matricẽ ꝓuocat mẽ ſtrua poſt qu atuoꝛdies.i¶Et idem in libꝛo de viribo coꝛdis dici ꝙ ↄſoꝛtat co. Capitulum. xchj. Alſſſer. vſi. Paſſeres ſunt minuta volatilia a ꝑuitate vocata. Oua paſſeris in nido reperta cuculli co medũt ⁊ ſua obijciũt.⁊ poſt illa ſu . ſcepta fouẽt ⁊ nutriũt.E xli.ð na. rerũ. Paſſer in tectꝭ habitat:gregatim ad paſtũ volat.om̃ibo auibo calidioꝛ eſt.cito digerit quic⸗ qͥd glutit.vñ coꝛpꝰ eius nequaq; cibo ſumpto impinguat:ſʒ tm̃ ſuſtentat. Stercꝰetiã eiꝰ cali diſſimũ eſt qũ emitti᷑. Supꝛa modũ qͥ̊ʒ luxu⸗ rioſus eſt ⁊ in furoꝛẽ citius ↄcitatꝰ.ſʒ nulla mo⸗ ra diſcoꝛdie. Dicit Ariſto.ꝙ mas tm̃ vno ãno viuit.femia vᷣo diutiꝰ.qð de paſſeribo oꝛiẽtꝭ cre dimꝰ. Nã⁊ illanigredo de q̃ dicit eſt in collo maſculi:nõ eſt in eis qͥ ſunt apud nos.ſcilicʒ in europa.Etas paſſeris apparet in roſtro.qꝛ in/ uenis habet illud teneꝝ:⁊ circa fances croceũ. Senex vᷣo durũ ⁊ nigrũ. In quibuſdaʒ oebis partibo moꝛbũ caducũ hec auis patit᷑. Et hvt Ariſto.credit quia ſemen iuſquiamicomedit. Huiopulli cũ euolare debẽt:vicini paſſeres cũ eoꝝ parẽtibo conatꝰ ipᷣoꝝ euolãtiũ comittant᷑ vt imbecilles ſi neceſſe ſit pluriũ ↄſtipatiõe ↄfoꝛtẽ tur. Ariſto. Paſſer hʒ vocẽ ſibi aꝓpꝛopꝛiatã: ſiẽ ⁊ turtur. Paſcit᷑ ãt ⁊ vermibo ſiẽ ⁊ alie multe cõ ſimiles auicule. Gloſaſuꝑpſal. cxxiiij. Paſſer Rali. Caropa aliq ſtrepitũ magnũ faciẽte volat:ne laquoo ve nãtiũ capiat᷑ vñ: Anima inqͥt nr̃a ſic paſſer ⁊c̃. ¶ Actoꝛ. Paſſer eſt auicula valde circũſpecta in tectis habitat ⁊ in altis locꝭ in petre ſoꝛami⸗ ne nidificat. Mas nigredinẽ hʒ circaos.femi na vᷣo albedinẽ. Fertur aũt hec auis muſcas venari:⁊ moꝛbũ caducũ pati. Dperationes ⁊omnia quidem oua.ſed pᷣcipue oua paſſerũ in coitu Pcintangmentuin. eris calidiſſima eſt ⁊ luxuriã ¶ Plinius libꝛo. xxx. Cinis paſſerum ſarmen tis crementoꝛũ duobus coclearibus in aqua mullſa regio moꝛbo reſiſitt. ¶ Exli.de na.re. Paſſer (vt dictũ eſt)om̃ib aui bus calidioꝛ. vñ caro eiꝰſtiptica eſt: ⁊ ſan gins incẽtiua. Sterc eius(vt dictũ eſt) calidiſſimũ eſt q emittit᷑:ſʒ citiſſime infrigidat᷑ Haly. O ua paſſerũ augẽt venerẽ. Fimꝰ eius alentigine purgat faciẽ: qð ſi cum hois ſpino diſtemperur. eo ꝙ varices cathaplaſment ex⸗ tirpanſfiir. . — — . „ 2 . — . 4* — . 5 . 4 Capitulum. xcuf. Auo. Ex libꝛode naturis rerum. Pa⸗ p vo ſt a uis pulcerrima:⁊ pulchꝛitudi nis amica.Collum habet longũ et ex⸗ tentum coloꝛe ſaphiriuʒ.⁊ pectus ſimiliter. In capite vero plumas deſuper inſtar coꝛone.vel potius criſte.caudam quoq; longã ⁊ occultam S. S —— ☛e fEE +£☛ã*. Nnm — ind 8 à 32 quã cũ laudat᷑ extẽdat.ſi pedũ defoꝛmitatem viderit:mox deponit.Sed ⁊ ſi a tacito ſpe⸗ ctetur:pẽnas oẽs q̃s ſpectari gaudet cõtra⸗ ciis oculis abſcõdit a crimatu fundere colo res gemantes incipit:⁊ tũc parit. Iteʒ nocte cũ euigilauerit:ſeq; in tenebꝛis ↄſtitutũ intu eri nõ põt.clamãs pauide ſuã pulchꝛitudineʒ amiſiſſe ſe credit. Idem clamoꝛe ſuo ſerpẽtes deterret:⁊ oĩa aialia venenata depellit.ne de facilippe habitare audent:vbi vox illius fre quẽter audit᷑. Pauo qñ alte aſcẽdit pluuie ſi⸗ gnũ eſt. Areſto. Pauo pullificat poſt trienni um ſemel in anno.ponẽs⁊ cubãs oua.xij.tm̃ vel minus. Mas coit cũ femina ſua etiã ſuꝑ qua cubante:⁊ plerũq; frangunt᷑. Ideoq; po nunt᷑ aliqñ ſub gallina ad cubandũ. Ponunt᷑ autẽ oua duo ibi:quia nõ poſſunt ab illis plꝰ extrahere. PPauonis femina pꝛima vice qua pullificat oua octo:⁊ qñq; facit oua vẽti.Et poſtq; poſuerit vnũ ouum ſtat duob diebus aut tribo.⁊ deinde ponit ſecundũ.i Palladi⸗ us.ſauones ab vydibo febꝛuarijs calere inci piunt.faba leuiter toꝛrefacta in libidinẽ pꝛo⸗ uocantur:ſi eia quolibet quinto die tepidap beatur. Cupidineʒ quoq; coeundi maſculus confitetur.quotiens circa ſe amictum caude gemmãtis incuruat.⁊ ſingularum capita oc⸗ cultata pemarum locis ſuis erexerit cũ ſtri doꝛe pꝛocurrens. Phiſiologus.i¶ Pauo ſue cõparis oua diſſipat ⁊ cõſumit.ſi ad illa etiaʒ accedere poſſit.Eſt enim inuidus teſte Are⸗ ſtotile.pꝛolem quoq; pꝛopꝛiaʒ non dignatur agnoſcere:anteq; in criſtamſibi ſimilẽ ipᷣam veniſſe pꝛoſpexerit. Pohperationes. ¶ Dyaſcoꝛides.Pauonis fel magnevirtutis eſt eiuſdem ſcʒ cuiꝰ ⁊ perdices.vel libiabe nis ⁊ ſcoꝛpij marini.i¶ Ad effuſiones oculo⸗ rũ valet ⁊ ad caliginem aſpꝛedinemq; palpe⸗ bꝛarum.¶ Hieronymꝰ.Fimus quoq; pauo⸗ nis feruoꝛem podagre dicitur mitigare. ¶ Pbiſicꝰ.Caro pauõis diu reluctat᷑ putre factioni:⁊ inobediẽtiſſima eſt digeſtiõi.¶ Iſi doꝛus. Pauonis itaq; caro tam dura vt pu⸗ tredinem vix ſentiat:nec facile coquat᷑. Capitulum. xciiij. Alumbus. Ar. Palumbe ſunt aues p que naturaliter ſeſe diligũt: pugnãt iiñ ↄcra ſe ꝓ nidis:eoſq; ſibi inuicem auferũt. Hi ſiẽ ⁊ turtures in anno bis ouant binoſq; oullificant. Hanc q̃̊ʒ ↄtinentiam ſer⸗ uant: ꝙ ſi parem ſuũ amiſerit:vlteriꝰ nõ coit. extranidum ſtercus eijciunt? cũ eoꝛuʒ pulli „ creuerint:ad hocipᷣm eos erudiũt:vt videli⸗ cet ⁊ ipᷣe eijciant.Eſt autẽ palumbus minoꝛ colũha:nec domeſticat᷑ vt colũba.Coloꝛ eiꝰ ad nigredinẽ decliat. Pedes eiꝰ rubei ⁊ aſpe ri. ANiuunt autẽ ex fructu ſicut ⁊ turtur.⁊ pa lumbus ſemꝑ apparet.turtur aũt nõ. Hnius generis femine nõ diligunt coitum. Iſidoꝛꝰ. Palumba eſt columbaſiluana videlicʒ auis caſta ex moꝛibo appellata.eſt eni comes ca⸗ ſtitatis: cũ amiſſo coꝛpoꝛali cõſoꝛtio ſolitaria incedat:mec carnalem vltra copulã requirat. Ex li.de na.re. Palumbi femina incipit oua cubare a medio die vſq; ad mane. mas vero reſiduo tꝑe. Mas palumbarũ ſugit terram ſalſam ⁊ humidam: ac ponit in os pulli:vt aſ⸗ ſueſcat cibo.Palumbes amiſſo coꝛpoꝛali cõ ſoꝛtio:viride quicq; in quo reqʒeſcat petit:nec carnalem copulam vltra requirit. Pperationes ¶ Plinius li.xxix.Palumbinus ſanguis exi mie pꝛodeſt oculis cruoꝛe ſuffuſſis. ¶ Igem in li.xxx. Palũbi caro decoctaĩ ace to diſſintericis ac ciliacis medetur. Fimus palũbinꝰ in faba ſumit᷑ ↄtra calcu los.⁊ alias veſice difficultates. Similiter cinis plumaꝝ palũbiũ feraꝝ x aceto mulſo ¶ Oyaſ. YFimus palũbinꝰ calidus et cauſticꝰ cũ acetotritꝰ ⁊ impoſitꝰ ſcrofas curat:⁊ car⸗ bunculos rũpit.i Mixto vero melle ac ſe⸗ mine lini ⁊ oleo vt cathaplaſma adhibitꝰ cõ buſtionibꝛ medet᷑maxĩe vero fungos vene⸗ natos bibentibo pꝛeſidiũ eſt.¶ In meliꝰ faci⸗ es ſi cum vno ? aceio bihatur⸗ dN O d e dee e Tractatus — Capitulum. xwu. LLateaꝛ pluuialis. li.li.x. Polatea ẽ p auis q̃ ad aues in mari pᷣda ſe mer gẽtes aduolat.eoꝛũq; capita moꝛſu coꝛripit:donec capturã extoꝛq̃at eadeʒ cũ ſe conchis ĩpleuit.caloꝛe vẽtri coctas euomit: atq; ita ex his eſ. lera eere⸗s teſtas legit. ẽ auis ꝓpe ad magni ¶ Ex li.ð na re. luuialẽ: tudinẽ ꝑdicis.varijs pẽnis oꝛnata:croceo ⁊ albo nigroq; diſticta. aere ſoloviuere vꝛ. DHDOu ius argumẽtũ ẽ ꝙ licʒ pigueſcat nibil tñvnq; in eiꝰviſceribo iueniri pᷣt.Baculos plũbatoſ hñt aucupes.q̊s altiꝰ in gere iactãtes:retia ſuꝑ terrã tendũt:ac fugitãtes capiũt. . Capitulum. .— Capitulum xtvjſ. Apiliones. Iſi.Papiliones auicule p ſut q̃ maxime floꝛẽtibo maluis babũ dQdããt queq; ſtercoꝛe ſuo vᷣmiculos na⸗ ſci faciũt.Ex li.de na.re.Papiliones ſũt ver mes volãtes:q̃ maxiĩe floꝛibo ĩnitunt᷑ex eis ci bos capiũt.poſt auguſtum coeũt:⁊ maſculo moꝛiente poſt coitũ femia edit oua.qͥbo editꝭ moꝛit᷑que vᷣo ꝑ byxemẽ durãt:⁊ ĩ eſtate vᷣmes faciũt:qͥ caloꝛe ſolis ac nocturno roꝛe inuale ſcẽtes.alas ↄcipiũt euolãtes. Palladiꝰ li.v. Papiliones qm apibs obſunt.mẽſe apꝛili ne⸗ candi ſũt. Tũc enĩ maxĩe abundãt floꝛentib maluis:quos hoc genere intercipiemꝰ.vas eneũ miliario ſile.i.altũ ⁊ anguſtũ.veſꝑe ĩter gluearia collocemꝰ. ⁊ in fundo eiꝰ ponamus lumẽ accẽſuʒ:illuc ⁊ papiliones ↄuenient:et circa lumenvolutabuntur: ⁊ anguſta vaſculi ab igne ꝓximo interire cogentur. . . R . — Ellicanꝰ. Iſi. Pellicanꝰ eſt auis egy D ptia bnbifg. in ſol itudine nili flumi nis. Uñ ⁊ nomẽ ſũpſit. Hãcanapos egyptꝰðꝛ. Fert᷑ eã occidere natos ſuos.eoſq; Ptriduũ lugere.deinde ſeipᷣam vulnerare.et aſpſiõe ſanguĩs ſui filios viuificare.Phiſio. Pellicanꝰ amatoꝛ ẽ filioꝝ nimis.qᷣ cũ ceꝑint creſcere:pcutiunt parentes in faciem. At illi irati repercutiunt eos ⁊ occidunt.⁊ ꝑ triduũ lugent. Tertia die mater eoꝝ ꝑcuties coſtã ſuam ⁊ aperiens latus ſuum.incũbit ſuꝑ pul los ⁊ effundens ſanguineʒ ſuum ſuꝑ coꝛpoꝛa eoxꝝ ſuſcitat eos a moꝛte.Ex li.de naturꝭre⸗ — - — — —— — —— — SE π – — ᷑ m os 1 De Fuibus Pellicanus dicit᷑quaſi pellem habens canã id eſt plumas albas. In egypto circa nilum habitat:⁊ lacte cocodrilli vinit.qð vtiq; be⸗ ſtia pᷣ nimia mãmillaꝝ babũdantia in aliquo paluſtriloco in magna quãtitate eijcit.vnde ⁊ cocodrillũ libenter pellicanꝰ ſequitur. Hec auis macie ſemp afficit᷑:⁊ quicqͥd glutit cito digerit. quid venter eiꝰ nullum habet diuerti culum quo teneat cibum.ſolũ enim viſceris habet ductũ qui ab introitu oꝛis vſq; ad ſe⸗ creta nature ꝑtingit. Pullos ſuos ſanguine lateris ſui viuificat:cum eos ꝓpter impoꝛtu nitatem ſuã occiderit.vel aſerpente qͥ eis in⸗ ſidiatur interemptos inuenerit. Poſt ſangui nis aũt effuſionẽ adeo debilitat᷑ vt exire de nido nõ valeat:ſed eiꝰ pulli ꝓ cibatiõe eiꝰ et ſua exire cõpellunt᷑. Quidã tñ eoꝝ ſegnes ex ire nolũt ⁊ pereunt.quidã aũt ſeipᷣos quidem paſcũt:ſed matrẽ penitꝰ negligũt ꝙ cum illa poſt cõualentiam viderit: pios filios nutrit. impio s autem abijcit ⁊ contemnit. — Capitulſum.xcviij. Erdix.Ex li.de na.re.Perdix ẽ auiſ p doloſa ⁊ luxurioſa. maſculis ꝓ femi⸗ nis dimicantibus victi calcant᷑ a vi⸗ ccoꝛibo coitu. De nocte cõuerſis poſterioꝛib⸗ perdices ſedẽt.⁊ libidinis tꝑe linguis adin⸗ nicẽ extẽſis pᷣ deſiderio coitꝰ eſtuãt. Actoꝛ. erdix ppe terrã volat que cũ in multis ſit encin hoc ðꝛ eſſe fatua:qꝙ ſicubi poſſit ca⸗ put abſcõdere:credat ſe totũ latere. cũ ipſa neminẽ videat. putat q̃; neminẽ ſe videre. In hocq̊ʒ ꝙ alienos pullos fouetꝛ nutrũ:cũ eoſ citiꝰ amiſſim a ſit. Añ ꝓpha Hieremias de il la in parabola dicit.erdix rouet q̃ nõ pepe rit.fetit diuitias ⁊ nõ in iudicio. In dimidio dieꝝ ſuoꝝ derelinquet eas.⁊ ĩ nouiſſimo erit inſipiens. Phiſiologus.Perdix oua ꝑdit.ſʒ eiꝰ mos eſt ouoꝝ ꝑditoꝝ dãna reſartire:alte rius mr̃is oua ſurripiẽdo. Ambᷣ. Perdix eſt auis aſtuta gue alteriꝰ perdicis oua diripit: coꝛꝑe ſuo fouet:fed fraudis ſue fructũ habe re nõ põt:quia cũ pullos ſuos eduxerit:eos gqmittit. Vbi enĩ voces illiꝰ audierint q̃ oua generauit:relicta ea ad illã ſe naturali qdam munere ⁊ amoꝛe ↄferũt quã verã ſibi matreʒ cognoſcũt.Areſto. Perdix ſi fuerit ꝓpe marẽ et flauerit ventus impꝛegnat᷑. In couu facit odoꝛem fetidum. Ad modũ vero galline ſuꝑ oua cubat⁊ ſuꝑ pullos:⁊ colligit eos ſub ali Item in libꝛo de natu. reruʒ. Perdicum ma⸗ ter volat in circũitu venatoꝛum quouſq; pul li fugiant.⁊ poſt fugam eoꝛum fugit ipᷣa:tunc qᷓ vocat eos ſecura ⁊c̃. Pprerationes. ¶ Iſido. Perdicũ carnes pᷣ ceterꝭ auibo ſilue ſtribo ſaniſſime ſunt. ¶ Huiꝰ auis pectꝰ cum ſuꝑioꝛibo eſt valde ſapidũ.inferioꝛ vero pars nõ ita.¶ Perdix teſtãte Plinio nõ pigueſcit. ¶ Fel eiꝰ cũ melle equo põdere ꝓdeſt ad ocu loꝛũ darit atẽ.¶ Dyvaſ.F el perdicis eiuſdẽ vir tutis eſt:cuiꝰ ⁊ pauonis.vnde valẽt ad effu⸗ ſionẽ oculoꝝ ⁊ ad caliginẽ aſpꝛedinẽq; palpe bꝛarũ..¶ Halyv.E par quoq; perdicis ſiccatuʒ diligẽter tritũ ac bibitum epilentie ꝓdeſt. ¶ Plinius li.xxx. Jus perdicum recreat ſto machum.moꝛbo etiã regio reſiſtit. d d „ . Trattatus Capitulum. xcir. VIcg. JIſidoꝛus. Pica dicit q̃ſipoeti⸗ p ca: eo ꝙ verba in diſcrimine voc vt Hormno expꝛimat.¶Ex libꝛo de natu. reruʒ. Pica eſt auis calidiſſima alba ⁊ nigra varietate diſtincta.linguã habens latioꝛem: qua ſermonẽ imitatur humanũ.Niduʒ ſuum inter loca ſpinoſa conſtituit.eũq; terra interi us ⁊ ſpinis exteri in circũitu ſubtꝰ ac deſuꝑ diligentiſſime ſepit ac munit.artiſſimũ enim tantũ foꝛamen ꝑ quod ingrediat in latere re⸗ linquit.⁊ hoc eo loco quo nidus inacceſſibi⸗ lioꝛ eſt.quẽ cũ ab homine viſum ſenſerit:oua tranſfert alia cõmoditate digitoꝛuz iuuante. Phiſiologus. Pica garrula bꝛeuitatẽ alarũ cauſalongioꝛerecompenſat:nidum ſuũ cum duob foꝛaminib⸗ cöſhin .p quoꝛum vnũ in⸗ trat:⁊ alteram caudam emittit. In hoc autẽ eõmendabilis:q curia vel oꝛta in quo nidifi cat pꝛoſpicit: multo clamoꝛe pꝛodit.itavt ap poſito reuocentur infelici. Poperationes Ex libꝛo de naturis rerum. Carnes pullo⸗ rum eius ad acumen oculoꝛum mandi dicun tur.qui tamen niſi pꝛius excoꝛiati fuerint:tfa cile coctioni non cedunt. Capitulum. t. Icus. Iſidoꝛꝰ Picus a ſaturni filio .M p nomen ſumpſit. q eo in auſpicijs vte batur. Ferũt enim hanc auam quod am babere diuinum llo indicio: c in qua⸗ cunq; arboꝛe nidificauerit:clauum vel quic⸗ uid aliud fixum eſt:herere diu nõ poteſt:qͥn ſlarim excidat vbi illa inſederit. ¶ Ex libꝛo de natur rerũ.Picus martiꝰ eſt auis parua: aduncos vngues habens:et arboꝛes roſtro penetrans.cunq; ſupinꝰ coꝛticem arboꝛis ꝑ⸗ cutit:ſubeſſe pabulum intelligit:pullosĩ ar⸗ boꝛibo cauis educat.¶ In quos cum ſagittã vel aliud tale qͥs miſerit.Picꝰ admota qua⸗ dam herba ſtatim eijcit quantalibet ingeſtuʒ ſit. Ex eoꝝ genere plures nigri ſunt vt meru⸗ la. crocei vt oſioli. Sʒ illi ſpecioſioꝛes ac ma ioꝛes q̃ ſunt invertice ruffi:in pectoꝛe crocei circa colluʒ virides:in alis cerulei:in cauda choꝛuſci.Picus in agro tarentino negat᷑ vi⸗ uere.Huic pꝛopꝛium eſt ſemel in anno calue ſcere:eo ſcʒ tempoꝛe quo rapa ſemmatur.De hac aue quidaʒ videt᷑ verſum dixiſſe. Parua loquax volucrꝭ:dũm te voce ſaluto. Sime nõ videas:eſſe negabis aue. Capitulum. c. Iralis. Pliniꝰlibꝛo.xi. Piralis ſiue p pirotes vel pirauſta eſt muſca maio⸗ rriis magnitudinis.⁊ queʒ cypꝛearijs foꝛnacibo ex medio igni volat pennatũ qua⸗ drupes.q;diu eſt in igne viuit.cũ euaſerit lon gioꝛe paulo volatu tunc emoꝛit᷑. Ex libꝛo de natur rerũ. In cipꝛi partib eſt muſcarũ genꝰ qdrupes qꝗ pennate ſunt: ⁊ multo maioꝛes q noſtre.? pirole dicunt:qm in foꝛnacibo e me⸗ dio igniũ volant impune.⁊ qͥdẽ mirabile eſt: ꝙ q;;diu in igne ſunt viuũt.cũ aũt extra vola uerint:paulo longius moꝛiuntur. 1 0 9„ S. m ☛ͤ 2 =ęẽ S iy⸗ R m in i 4H De MHuibus Capitulum. ij. p Sita cus.ylſi. Pſitacꝰ in Indie litto rib gignit᷑ coloꝛe viridi.toꝛque puni⸗ ceo.grandi lingua:⁊ ceteris auibo latioꝛe.vñ et articulata vᷣba expmit:ita vt ſieam nõ videris hoiĩeʒ locutũ puies.Ex nat̃a aũt ſalutat dicẽs. aue vel kere.Cetera noĩa inſtitutiõe diſcit hinc ⁊ illud. Pſitacꝰ a vobis alioꝝ noĩa diſcã. Hoc didici ꝑ me dicere ceſar aue.i Solinꝰ. Sola India pſitacũ auẽ mittit.cui roſtritanta du⸗ ricia eſt vt cũe ſublimi pᷣcipitat᷑ in ſaxũ niſu ſe oꝛis excipiat. ¶ Ex li. de na.reꝝ. Pſitacꝰaquas alias quocũq; modo patit ſʒ pluuia moꝛit᷑. Id⸗ circo in montibo gelboe nidiſicare fert.qꝛ raro vel nũq; ibi pluit. Caudã ſuam ſummo ſtudio cuſtodit.pennaſq; roſtro ſuo freqntiꝰextergit. Auis eſt luxurioſa nimiũ.bibitq; libẽter vinũ ſemetipſaʒ pede cibat.⁊ illo oꝛiſuo defert eſcas ſiẽ hõ manu. ¶ Phiſt iologꝰ. Pſitacus qͥ vulgo papa gabio.id eſt pncipalis ſeu nobilis gabyo Z. eoas ſiue indicas habitat oꝛas. DHontem q̃ʒ gelboe libẽter inhabitat ꝓpter ei? ſiccitatem q;ꝛ multa humiditate ſuꝑabundãte in cute mo⸗/ rit᷑ aliq̃ntulũ ſilis eſt obelo ⁊ falconi. Uirides hbñs plumas.pectꝰrotundũ.roſtꝝ aduncum. tante ſoꝛtitudis vt caueãſuã vi ex vᷣgis ferreis frangat.hoĩs vocẽ imitat᷑. Mire q̊ʒ calidita⸗ tis eſt in exſiccãdo riſũ. Hoĩes etiã oſculari do meſticos ↄſueuit.admoto ſpeculo ꝓpꝛia foꝛma deludit.⁊ nũc gaudenti:nũc dolẽti ſilis efficit᷑ In aſpectu qʒ virgineo multũ delectat᷑:⁊ cum Vno inebꝛiatur. M Capitulum. cii B/ Oꝛphirio.yſið.Poꝛphirio eſt auis ð modũ aliaꝝ vnũ pedẽ bñs latũ ad na⸗ tandũ. aliũ vᷣo fiſum ad ambulandũ. In q̃notat᷑ q vtroq; elemẽto gaudet.⁊ in aqua natãs vt anates:⁊ in terra ambulãs vt pdices Hic ſolus pᷣter pſitacũ pede ſuo inſtar manus aquã ſuſcipiẽs ad roſtrũ defert ⁊ potat:ſeq; hu mano modo cibat.q;ꝛ cũ om̃i cibo ⁊ cum ſolo moꝛſu opoꝛtet vt bibat. Virtutẽ em̃ appetitus bʒ debilẽ nat᷑aliter ĩ attrabẽdo cibũ ⁊ ſibiincoꝛ EEEH gener; laudatiſſimi ſũt: qͥ roſtrũ ſit magnũ ⁊ crina pᷣlõga.i¶ Actoꝛ. Poꝛphirio vt fertur idem eſt ꝙ pellicanꝰ. Vñ in Deutro. vbi ſᷣm Hieronymitranſtationẽ inter aues ĩ⸗ mũdas poꝛphirio comedi ꝓhibet᷑. Juxla ſep⸗ tuaginta interpꝛetes pellicanꝰ ponitur. — — — ——— — — Capitulum. cuij. 3 T Tractatus Egulus.Ex libꝛo de naturis reꝝ. Regulꝰq ⁊ parra q̃ſi anis ꝑna ð: t mculta eſt in pꝛole ⁊ garritu.Con⸗ dixerãt aliq aures inter ſe:ſicut fabnla refert. vt illa ꝓrege ha bere turq̃ ſublimi volatu om̃es alias vinceret.Cũ⸗ qᷓ parra ſub aquile aſcella latitante. Aqla oẽs alias aues ceteras trãſcẽderet exilæs parra in ſedit aqͥle capiti ⁊ inde ſe eſſe victricẽ aſſeruit. Capitulum. c. Crabꝛones.yſiðᷣ. Scrabꝛones a Ccabo id caballo vocati ſunt.eo ꝙ; eepv eis creent᷑. Sicut aũt ſcrabꝛo⸗ nes naſcunt᷑ decarnib equoꝝ pu iI:itiitnridis. ita ex eis iteꝝ ſepe naſcunt Karabei vñ cognoĩati ſũt.Ex li.de naturis reꝝ Scrabꝛonũ celle ſexangulares ſunt:cetere o coꝛtice araneoſe.¶ Liber de naturis alligat ibi Pliniũ.cuiꝰvera lr̃a eſt. Cetera autem coꝛtice Nam a pncipio ſic continuat. Veſpe inſubli⸗ mie luto nidos faciunt.⁊ in his ceras ſcrabꝛo nes in cauernis ac ſub terra.Et hoꝝ omniũ ſex angule celle cetera aũt coꝛtice. Araneis ſetus ⁊ ipᷣe inequalis eſt.aliꝰin vermiculo.Et autũ⸗ no tamen verno om̃ia bec carnes veſcunt᷑.in plenilunio creſcunt.hyeme recondunt᷑. Auto⸗ res dicunt interfici puerũ binum ter nouenis puncturis ſcrabꝛonũ. Scrabꝛones ac veſpe nequa q; reges ſicut apes habent:⁊ ideo pericu lis plurimis ſubiacẽt.hoꝛridos ſonos acmur⸗ mura depꝛomunt.Et hec magis in cauis locꝭ Hoʒꝝ melia ſunt humanis vſibo inutilia. Que qui rapere voluerit:ſtulto ꝑiculo ſe ſubdit.nam eoꝝ aculeis iaculatur. Capitulum. cof Carabei yſið. Scarabei dicunteo ꝙ de carnibo equoꝝ putridis ſepe naſcũt᷑ Thauri vᷣo vocant᷑ ſcarabei terreſtres ricino ſimiles. Cicendula qͥʒ ſcarabeoꝝ genꝰeſt vt di⸗ ctũ eſt.i¶ Plinli.xi.Quibuſdã in ſecti pẽena/ rũ tutele cruſta ſuꝑuenit vt ſcarabeis.quoꝝ pẽ na tenuioꝛ aiq; fragilioꝛ exiſtit. his negatꝰ eſt aculeus.ſed in quodam eoꝝ genere grandicoꝛ nua pꝛelonga biſulcis detenta foꝛficibo in acu⸗ mine cůᷣ libuerit amoꝛſum coeuntibo. Infan⸗ tum remedijs ex ceruice ſuſpendunt᷑.hos Egi dius vocat lucanos. Aliud eoꝝ eſt genus qui e fimo ingentes pilis auerſis pedibus volitãt. paruoſq; in his contra rigoꝛem hyemis fetus ſui vermiculos nidulantur. Alij magno cum murmure vel mugitu volitant ꝛc̃. Operationes. ¶ Plinius libꝛo.xviij. Menſtruoſa mulier ſi ſegetẽ ambiat nudata ſcarabeidecidunt ⁊ ani⸗ malia noxia.i¶ Idem libꝛo.xxx. Viridis ſcara bei naiura cõtuentium exacuit viſum. ideoq; continuo eo ſculptoꝛes gemmaꝝ acqueſcũt. ¶ Thauri vt dictũ eſt vocantur ſcara bei terre⸗ ſtres ricino ſimiles. nomen eis dedere cornicu⸗ la.Alij pediculos terre vocant:qui ſtru mis im poſiti conferunt.¶ Auicen na. Oleum in quo fricatur ſcarabens va let ad doloꝛẽ auris in ea effuſum.ſimiliter ⁊ coꝛpus eius optimeↄtritũ „ b 600 ſcüt lcno Nde enn er tice nnn Ptrn kg loti Vli fens t ſerſi! gni a 1. lg N1 na ioſt Linifes.yſi. Scinifes ſũt muſce minn⸗ tiſſime aculeis ꝑmoleſte: qbo tertia pla⸗ ga ſupbegvptioꝝ ꝓplus eſt ceſus.¶ Oꝛigenes ſuꝑ Exodũ. Hoc aĩal pennis ſuſpendit.ꝑ aera volitãs:ſi ita ſubtile ⁊ minntũ:vt oculi viſum niſi acute cernẽtꝭ effugiat.Coꝛpꝰ cni inſederit acerbiſſimo ſtimuloterebꝛat.vt quã volantẽ vi dere qͥs nõ valet:ſentiat ſtimulantẽ. Gloſa ſuꝑ ceodẽ. Scinilſes nati ſũr in terra egypti de limo muſce.ſ.minutiſſime ⁊ inqͥetiſſime moꝛdinate voläãtes:ats ĩ oclos ruẽtes hoĩm.requiẽ auſer̃t 2 dũ abigũt᷑ redeũt.iExli.de na.re.Scini Scinifes ſunt vᷣmes minuti volãtes.qͥ pecudũ anhelitũ ſequũt᷑ ⁊ hoĩes maxĩe.Pungũt ãt aculeis doꝛ⸗ miẽtes acri ſatis doloꝛe ꝓ poſſe. Vñ in locꝭ vbi abundat eaꝝ ꝓteruitas: homies velicati circa lectos ſuos rhetia ſua tam ſubtiliter laqueãt vt ꝑbec ſcinifes ad nocendũ trãſire nõ valeant. ODperationes ¶ Belbertus in li. de ſenſibo. Extẽde pilũ aʒu⸗ chi equi ſupᷣ poꝛtũ domꝰ:nõ ingredient᷑ domũ illã ſcinifes dũ ſtat in ea piluus. Caoapitulum. cviij. 8 Trix Selentides ⁊ ſtrophilos.Alb.in li.de na.aĩaliũ inqͥt. Strix eſt auis noc/ turna.deqᷓ Lucanꝰmeminit dicẽs:qꝙ tepidus buboꝙ ſtrix nocturna querũtur. Hec auis a vulgo ama ab amãdo vocat᷑.eo ꝙ pullos amat Etſicðdꝛq ſola inter aues pullis humoꝛẽ lacte⸗ um inſtillat.i¶ Acioꝛ. Hoc nomẽ ſtrix equiuo-: cũ eſt ad auem illã.ſ.ſelentide.de q̃ iam dicet᷑.⁊ ad beſtũ herino cõſimilẽ. ¶ Pli. li. x. Selen⸗ tides aues vocant᷑ quaꝝ aduentũ pᷣciba impe⸗ trãt incole caſini mõtis ſruges eoꝝ locuſtꝭ va⸗ ſtantibo:nec vnde veniãt:q̃ve abeant cõpertum eſt ulis nũqᷓ; ↄſpectis niſi cũ eaꝝ pᷣſidio indiget᷑. Actoꝛ. Idẽ inferiꝰde ʒeleniide.iuxta li.ð no. reꝝ dicet᷑. Ex qᷣ viciũ ſcptoꝛis ex altera ꝑieeſſe videt᷑.¶ Solinꝰ. Strophilos eſt auis paruu⸗ la.q̃ dum eſcas affectat os cocodrilli paulatim ſcalpit.ac ſenſum ſcalburigine blãdite aditũ ſibi vſq; in fauces eius facit.Qð conſpicactus vchneomon beluam penetrat.populatꝭ viſce⸗ ribus eroſa ex aluoeru. Tractatus Capitulum. cix. s Trutio. Actoꝛ. Strutio aliqñ quideʒ alas erigit:ſʒ volare neqͥt.eſt em̃ ingens coꝛpe:rara in plumis.babet ãt alas ſimiles be⸗ rodij ⁊ accipitris. Ferrũ vᷣocomedit.i¶ Ariſto. De ſtrutiõe eſt opinio:qꝙ nõ ſit de genere auiũ ꝓpter diuerſitatẽ ſue creatiõis.partimem̃ q̃dru⸗ pedibo aſſimilat᷑:partim auibo. Nõ habet alas ſed figuras alaꝝ q̃ volatui nõↄueniũt.qꝛ non ſunt tenues vt pili.ſʒ ſicut quadrupedes hʒ pal pebꝛas ſuꝑioꝛes ⁊ in eis pilos. Habet iterum plumã multã in inferioꝛi parte coꝛꝑis.et duos pedeot auis.ſʒ vngulã fiſſam vt quadrupes. Eſt em̃ magni coꝛꝑis.cũ auium coꝛꝑa neceſſe ſit eſſe parua:alioqn volare nõ poſſunt. Cres habet digitus in viroq; pede ꝓpter alas ⁊ ꝓpter pondus. Cũq; ſit ponderoſi coꝛꝑis:⁊ nõ boni volatus.multã habet ſuꝑſluitateʒ: multumq; coit.ſicut ⁊ gallina ⁊ perdix.¶ Ex li.de na.re. ⸗ Strutio eſt anis pene beſtialis generꝭj. Habz em̃ pennas:ſʒ nũq; vtitur eis in volatu. Alas habet tenoes ⁊ plumas velut pilos. In ennao alas erigit adeoq; in terra currit vt equos cele ritate pᷣcedat. Habet aũt vngulas biſulcos ad cõpꝛehendos lapides qs emittit in fuga ↄtra inſequentes. Yerrũ comedit ⁊ digerit:quia ca lidiſiſime nature eſt:⁊ equum naturaliter odit: 2 miro modo pſequit᷑.Equus etiam illam in⸗ tantũ odit ac retinet qeam videre non audet. O ſſiculum paruũ ſub alis habet.quoſe ĩ late⸗ re purgat ⁊ agitat quãdo ꝓuocat᷑ ad iram. In pectoꝛe vᷣo magnũ os ⁊ latum ad ꝓtectionem magni coꝛpoꝛis ſibi creatuʒ. Poꝛro ſtolitidas ei tanta eſt.vt cum frutice collo occultauerit. reliqni coꝛꝑis latitudinẽ latere credat. Natu⸗ raliter auteʒ calueſcit.⁊ ita plumas exuit.vt et nudus fere remaneat.Sed coꝛium hʒ foꝛtiſſit⸗ mũ quo in plumis ꝓtegit᷑ ab impoꝛtunitate ſri goꝛis.coꝛpus habet fere ad magnitudinẽ aſis ni.ſtatira mediocris. Oua quoq; eius adeo magna ſunt vt ex manſuerſoſecta vaſa fiant ad bibendũ pꝛo amplitudine ſua.iſ Phiſiologus. Strutio ſolo viſu ita ſouetona ſua in hbarena recondita: vt ex eis pulli egrediant᷑ in lucem. Hec inter aues ceteras duas tm̃ digitos conti net ad modũ vngulaꝝ arietis ita ꝙ deconcaui tate pedis ſui ſubtus quaſide funda pꝛoijcit lapides ſuꝑ hominẽ. Ferunt etiam oculo vno intueri celũ:⁊ aliero terramm. HPHPHhbpkrationes. MNKaſi. Caro ſtrutionis omnibus groſſioꝛ in⸗ dicatur. Capitulum. x. Trrutiocamelo⁊ Sturno. Plinius. 8 Strutiocameli affnci vel etbyopici: Auppes ſunt grandiſſime ⁊ pene beſtiaz generis alt itudinem equitis inſidiantis equo excedũt celeritate vincunt.ad h̊ ſolũ datis pin nis vt currentẽ adiuuent: ceteꝝ nõ ſunt volm cres:nec aterra tollunt᷑. VUngule his ceruinis ſimiles qbodimicant: biſulce ⁊ cõpꝛebendis la, pidibo. Quos in fuga ↄta inſequentes inge⸗ runt pedibus.¶ Actoꝛ. Videtur eſſe ſtrutioca melus ſpecies ſtrutionis.vel ipſu metiã gennꝰ ſic appellari.quia ſicut dictum eſt ſupꝛa.pedes babet ſimiles pedibo cameli. ¶ Ex libꝛo deno⸗ turis reꝝ. Sturni ſunt aues parue ad volãdũ extente ſuſco nitentes coloꝛe. Cateruatim vo⸗ lant:⁊ quodã oꝛbe circũaguntur omnibo in me diũ tendentibo.⁊ hoc pꝛopter accipitres qui eis inſidiantur. Veſpere quidẽaggregant᷑. Etiasʒ immenſis turbis.cõmurmurant.nocte ſilent. auroꝛa rubente murmur excitant.Demũ vero diuiſe per turmas ad cibum volant.Plintꝰ Eſt autem ⁊ ſturnus ex auibus loquentibus. loquenten. Dperationes Vnge et ceſares iuuenes habebant ſturnum pulli vel cocurnicis. AUentrem ſtringũt:⁊ mul⸗ tum nucriun. Capitulum. xj. — — — — — - — . —————UWW —wͤ s⸗ ſad i; no imno nge lg i l W nne iis m. ns s, nu 11 B — — — ₰ — 4 Ardã⁊ Tragopa.yſi. Tarda apð nos vdꝛ eo ꝙ tardo ⁊ qui volatu detẽ ta:nequaq;(vt cetere volucres)velo citate pẽnaꝝ attollit᷑. Grece ãtgra⸗ dipes vocat᷑.¶ Aui.oua auis tarde(ſᷣm ꝙ ðꝛ) ſũt tinctura bona.iſ Exli.ð na.re. Tragopa ẽ au is ĩ ethyopia ſerruginei coloꝛꝭ maioꝛ q; aqͥla. caput hʒ vt fenix:excepto ꝙĩ eo coꝛnua hʒ vt gries.vñ illð armatũ ꝓſert aduerſus oẽs aues ſibi oriãtes.i¶ Solinꝰ.Tragope ẽ auis maioꝛ aq̃lis:coꝛnibo arietinis pᷣferens caput armatũ. Dperationes. (Auicẽ.Oua auis tarde ſunt tinctura bona. ¶ Experitur hoꝛa qua pꝛeparata ſunt ad illud cum filo lane in eis penetrane. CVaem. Succus auis tale ↄſert impetiginl. E De Fuibus Capitulum. cxif. t Virgela⁊ Turdo.yſi.Turdela q̃ſi ma ioꝛ turdꝰðꝛ.cuiꝰ ſtercoꝛe viſcũ gñari pu⸗ tat᷑. Turdiãt a tarditate vocati ſũt:byemis em̃ ↄfmio ſe refert¶ Ex li.ð na.re.Lurdi ſũt aues ꝑue qͥdẽ coꝛꝑe:ſʒ ꝓuidẽtia magne.In cacumi⸗ nibo arboꝝ luto nidos ediſicãt ⁊ peneↄtextim .i.ↄtinue coitũ generãt.⁊ miꝝ qꝛ.x.diebooua ĩ vtero matureſcũt: ⁊ poſtea pariũt..Oli.li.x. At abeũt ⁊ turdii vicina:ſʒ hij plumã nõ amit tũt:n occultãt niſi ſpe cibi q̊ hybernũ pabulũ petũt.itaq; ĩ germania hyeme turdi maxie cer⸗ nũt᷑.Et ſũt aues trimeſtres ſiẽ ⁊ turtures.His coloꝛ eſtate circa collum variꝰ:hyeme ↄcoloꝛ. In cacumĩbo arboꝝ luto nidificãtes pene cõ⸗ textim ĩſeceſſu generãt.Agripina ↄiũxClaudij oꝛſarꝭ turdũ habuit(qð nſqᷓ; ante)ſermonẽ ho minũ imitantẽ.¶ Pall.Turdi nutriẽdi ſũt in cubiculo:itaq includant᷑ illeſi ac recẽter capti mixtꝭ aliqͥbo añ nutritꝭ:qͥꝝ ſocietate ad cibos ipᷣos capiẽdos pauidã none captiuitatꝭ meſti⸗ tudinẽ ↄſolẽt᷑. Sit aũt locꝰmũdus aclucidus ⁊ vndiq; leuigatꝰ in q trãſuerſe figãt᷑ ꝑtite:qͥb⸗ pñt poſt incluſũ volatũ ſedere.rami q̃; virides ſepe mutẽt᷑.caricetunſe mixtꝭ pollinibo pᷣbeant mirtci etiã(ſi facultas e ſt)lẽtiſci olea ſtridere ſe⸗ mina interdũ excludẽda faſtidia: maxĩeq; aq̃ tribuat᷑ mũda.Turdi nãq; ſi alẽdo ſaginent᷑ ⁊ voluptatẽ cibi:⁊ reditũ maximũ pᷣſtant.ꝑci⸗ tate bnſiciũ miſtrante luxuria. Hoyopbperationes ¶ Auicẽna. Zurdoꝝ ſtercus comedentiũ riſi ↄfert panno ⁊ moꝛphee ⁊ etia empetigini. . Trattatus Capitulum. cxiij. AVirtur. yſi. Tunur a voce nominat᷑ 1 aus pudica.ſempꝑq; in mõtibo iugis ⁊ in deſert cõmoꝛans.Tecta em̃ hboim ⁊ ↄuerſatio nẽ fugit.⁊ cõmoꝛat᷑ in ſiluis.Que etiã hyeme deplumata in truncis arboꝝ cõca nis ha bitare ꝑhibet᷑.Cuius ecõtrario colũba humana hoſpitia diligit. domoꝝ ſenꝑ planda habitatrix.¶ Ambꝛoſiꝰ. Tuntur eſtanis pudi cu:q̃ vbi ↄiugalis ꝓpꝛijfuerit amiſſione viduna⸗ ta: iũctionẽ iterate recuſat:nec iura pudoꝛis: aut cõplaciti iuri federa reſoluit.⁊ pᷣmus amoꝛ eam decipiẽs:plꝰdoloꝛis ex moꝛte:q; ſuauitatꝭ ex charitate dilectigenerat.Diſcite ò mulieres qᷓnta ſit vduitas gra:q̃ etiã in anibpᷣdicatur. Turtur em̃ neſcit pmã fidẽ irritã facere:qꝛ pꝛi⸗ ma cõnubijſoꝛte amiſſa nouit caſtimoniam ſer nare.Hec auis in nido ſuo ſolia ſquille ſuper iacet:ne pullos ſuos lupꝰ incuriet. Nouit em̃ qꝙ; huiuſmodi folia lupi fugere conſneuerunt. ¶ Ex li. de na.reꝝ.Turtur ſocium diligit:eo moꝛtuo vel capto incedens ſolitarie.ſiccis arꝰ· boꝝ ramis incidẽs.gemẽs ac triſtis.nulli a uiũ eſt infeſta:ſj ad omniũ infeſtationes patiẽtiſſi ma.in locis tutiſſimis ⁊ delectabiliſſimis habi tat ꝑ totã hyemẽ in cõcauis arboꝛibo. In plu⸗ mis iacet. in vere ãt ꝓducit᷑.multe qͥdẽ eaꝝ ter⸗ ras calidas byeme petũt.⁊ multe remanẽt ſi lo cũ habeãt.ſoli oppoſiũ ad quieſcendũ aptum. Aliqñ ita debiles ſunt naturaliter vma nu ca pi pnt.O uaſepe terna pariunt.ſʒ nũq; plus qᷓ; duas educãt.ſiliter ⁊ palumbi. Lurtur ouat i vere bis ⁊ ſepe ter. Sʒ ̊ q vnũ par ouoꝝ coꝛ ruptũ fuerit.aut caſupenerit:ſolaq; auiũ pul los ſuos de nocte paſcit.i¶ Ariſto. Turcur ex fructu viui::ſicut ⁊ palũbus. Palumboautem ſemꝑ apparet:turtur aũt nõ.Coit quidẽ turtur poſt tres menſes:pꝛegnans eſt diebo. xiiij.⁊ to⸗ iidẽ cubat. Miuit añt ⁊ cubat ſiẽ ⁊ columbaqn decim annis. ¶ Pall. Turtures vt alant᷑ bꝛe⸗ ui ⁊ ꝓpe obſcuro cubiculo claudendi ſunt:quos nutrire facilimũ eſt.qꝛ nihil expetunt. HPHPobprrationes. ¶ Anceñ. Sanguis turturis calidus diſtilla tur ſuꝑ aurẽ ↄtritam ⁊ doloꝛoſam.B ¶ Plinins libꝛo.xxix. Turmrũ ſa ngquis erimie peodeſt oculis cruoꝛe ſuffuſis. Fimus earum albugines extenuat. Haius ale dexire ſanguis medicinalis eſt Immiſius oculis. Capitulum. cxiiij. Anella. Ex li. na. re. Vanelli ſͦt ues q̃s Pli.ſimphalides vocat. ſat pulcre:colũbima magnitudie criſtato capie v pauo:collo q dezʒ cCco loꝛc viridi⁊ lucẽti.reliqᷓ vo mre coꝛpis varietate diſtincta. Hec auis cũ ho ĩem ſtatimcũ cla moꝛe occurrit. Sicq; ſtulta dum hoĩeʒ a nido ſuo amonere ſe credit:ipᷣo clamoꝛꝭ inditio nidũ ꝓdit.quẽ ꝓgreſſus hõ ſpoliare niẽ dit. Hoc idẽ diẽ Pliniꝰ:licet ꝑ alia vbog. Capitulum. xv. * X 5Seeee Chd N De Muibus. VI Elſptilio. Arꝭ.Peſptiliões bñt pedes ſiẽ AQAues: ⁊ carẽt cauda qm̃ ſũt agreſtes. Jp ſaxq; ale ſũt mẽpꝛanules.i.coꝛio indiſtincte et ſi caudã habuiſſent:motũ alaꝝ ꝓhiberẽt. et q̃ᷣa nõ ſũt diuiſe inſtar muriũ hñt ĩ vtraq; ꝑte man dibula: dẽtes.⁊ victũ ſibi de nocte acqͥrũt vt bu bones.Amõᷣ. Veſptilio ẽ aĩal volatileſil⁊ qua drupes. dẽtibo etiã vtit᷑:qͥ ĩ alijs auib reꝑiri nõ ſolẽt. Parit ãt vt q̃drupedia nõ oua:ſʒ pullos viuẽtes.crepuſculo volare cõſueuit.volatq; in gere. nõ aliq pẽnaꝝ ſʒ mẽbꝛane ſue fulta remi⸗ gio.yſi. Veſptilio ðꝛ eo ꝙ lucẽ fugiẽs.veſperti no crepuſculo circũuoletpᷣcipiti motu acta.aĩal mwuriũ ſile nõ tã voce reſonãs q; ſtridoꝛe.Ex li. de na.re. Veſꝑtilio q̃drupedia cetera volatu excellit. In ꝑtiba indie ſũt veſptiliões colũbis maioꝛes.hñtes q̃ſ hoim dẽtes. he in faciẽ ꝑcu⸗ tiũt hoĩes.nares eis ⁊ aures aliaq; mẽbꝛa am⸗ putãtes. Fer᷑ ꝙ hec auis ſtrepitũ q̃rit:⁊ ſang⸗ uis eiꝰ depilat. Glo.ſuꝑ Deutro. Ueſptilio cir ca terrã volat ⁊ pẽn is ãbulat:immũda ẽſᷣm legẽ Dperationes Aui. Veſpulionis lac(vt ðꝛ)eſt vꝛina ipſiꝰ. in ipᷣo aũt eſt abſterſioꝛ ⁊ vehemẽs calefactio Vnguẽtũ veſptiliõis ꝓhibet mãmillas pu/⸗ ellaꝝ a magnicudine. Cerebꝝ eiꝰcũ melle cõ fert pᷣncipio aque deſcẽdẽtꝭ in oculũ.i Eius ci nis acuit viſum.⁊ ↄfert vngule ⁊ albugini. y„ Eſpa. Arꝭ. Vleſpa ẽ aĩal annuloſũ vola⸗ tile.Aculeis venenoſu q̃ ðꝛ de putridis aſinoꝝ carniba naſci ſiẽ ſucide mulis.ſcrabꝛo⸗ nes e eqs z apes de vitulis. Jiẽ veſpa aerem nõ recipit.i.nõ ſuaq; vita ⁊ nutrimentũ eſt cir⸗ ca ſtercꝰ: carnes.Et eſt de aĩaliboq̃ manẽtcuᷣ ſocijs ſuis:ſiẽfoꝛmica ⁊ apis.hʒ ãt lanceã inte riꝰſicſcoꝛpio ex eriꝰ. Sãguĩe caret:alaſq; mẽ⸗ bꝛanas cooꝑtas hʒ. Accidit veſpis ſenectuteʒ exuere. Apeſq; nocent᷑ a veſpis. Ideoq; nocet apibo illas appꝛopinqre. Ex li. de na. re. Aeſpe exeqͥnig carniba aliqũ pcreant᷑. in plenilunio mag' crłſcere dicũt haꝝ vita circa ſtercus eſt Eeras qͥdẽ faciũt:ſʒ non ex collectõe floꝝ.⁊ ob h inutiles ſũt. Arꝭ. Veſparũ ciboeſt ex floꝛib⸗ ⁊ fructibo:ſepeq̃; viuũt ex cibis aĩaliũ. Muti⸗ ta venat᷑ in fine byemis:⁊ plures eaꝝ venãt᷑cir ca calẽ.venant᷑q; mutita ꝓpe aggeres magnos ⁊ altiſſima loca.oẽſq; vident c aculeis.nõ aũt ↄgregãt veſpe floꝛes.neccibãt᷑ex eis ſiẽ apes.ſʒ cibo eaꝝ in maioꝛi ꝑte eſt ex carne.ideoq; circa ſtercoꝛa manẽt muſcaſq; magnas dep̃hendũt ⁊ caput eaꝝ abſcindũt.nidos ſub terra faciunt ⁊ yt foꝛmice terrã excrahũt.ꝛeterea iuxta Pli niũ qdaʒ veſpe ſpalãgioꝝ genꝰ ꝑimunt ⁊ in ni⸗ dos ſuos poꝛtãt.deinde illimiũt.⁊ ex his in cu⸗ bando gen ſuũ ꝓpcreant. Dperationes ¶ Cõſtan. Veſpe ⁊ ꝗpes eis qͥs pungũt tůmoꝛẽ calidũ ⁊ ruboꝛẽ faciũt.roſtꝝq; eaꝝ remanet vbi tangũt.¶ Et aliq moꝛſi ſudoꝛẽ patiũt᷑ ⁊ꝛ abbo minationẽ.i¶ Aui.in.ij.cañ.veſpaꝝ puncture bonũ eſt poliũ emplaſtri moꝛe ſuperpoſitum. Siltr folia ſilueſtris malue ſedũt illã empla ſtrata. Itẽ ſterc capꝛaꝝ attrahit veſpe venenã. ¶Ex ſale qʒ cum aceto ⁊ melle fit emplaſtrũ ad puncturã veſpe.Et oleũ lauriↄferteius moꝛdi cationt. RRLOeo SE U R Tractatus Capitulum. cxvij. „ A lula. vſið. Vllula eſt auis a plãctu ⁊ luctu noĩata.Cũ em̃clamat aut fletum imitat᷑ aut gemitũ. Vñ apð augures ſi lamẽter triſticiã tacens oſtedere fert ꝓſperitatẽ. Actoꝛ Vluie(vt dicgloſa ſuꝑ vſaiã) ſũt aues magni⸗ tudinis coꝛuine.maculis reſperſe.q̃ reſtro ĩ pa lude fixo boꝛrende ſtridũt. habẽtes vocẽ ſiſem vlulatui lupoꝝ:vñ ⁊ nomẽ accepert.⁊ vocant᷑ gallice buhoꝛt. De hac etiã ſuperi victũ eſtĩ ca. Buthoꝛio.⁊ de onocroculo.q̃ noĩa ſũt idem. — * v Pupa. yſið. Vpupa eſt auis ſpurciſſi⸗ ma criſtis extantibo galeata ſemꝑ in ſe⸗ pulcris ⁊ humano ſtercoꝛe cõmoꝛans. Vpupa grecedicta eo ꝙ ſtercoꝛa humana ↄſideret.⁊ fe⸗ tenti paſcat᷑ ſimo. Cuius ſanguineqᷣ ſe inunxe rit doꝛmitũ pergens demones ſuffocãtes ſe vi debit. Gloſa ſuꝑ Leuiticũ. Upupa lugubꝛis eſt ⁊ luctũ amans.Vñ ⁊ in lege comedi ꝓhibet qꝛ ſeculi triſticia moꝛtem operat᷑. Phiſiologus. Vpupe pulli cũ parentes ſuos ſenuiſſe viderĩt ita vt neq; volare neq; videre poſſint.vetuſtiſ⸗ ſimas parentũ plumas euellũt.⁊ oculos eoꝝ li niũt.fouẽtq; eos ſub alis ſuis:donec creſcãt eoꝝ penne.⁊ re illuminent᷑ oculi eoꝝ.ſicq; mu⸗ tua vicemparentibo reddũt. Joꝛath in libꝛo de aĩalibo. AUpu pe pulli parentes ſuos fouentes anbelant ſuꝑ oculos ipᷣoꝝ vt viſum recuperẽt. Ex li.de na.reꝝ. Vpupa eſt auis admodũ pul cra:ſʒ immũda.vna tñ voce ſicut ⁊ cuculus im Capitulum. cxvii. poꝛtuna eſt. hiemelatet: nuda eſt. vere pducit᷑ Huuius parentes ſeneſcentes inter pullos iam adultos in nido plumas exuũt ⁊ interim a pul⸗ lis paſcunt᷑:donec vires plumaſq; recuperent Cũ em̃ ſenio viſum pꝑdiderint pulli notam na turaliter herbam colligũt:⁊ eoꝝ cecalos oclos indeliniũt vt viſum recuperent. Dperationes ¶ Pita goꝛas ĩ li.romanoꝝ. Sãguis vpupeil/ litᷣ hoĩ doꝛmiẽtidemoniaca gignit fataſmata. ¶ Penne vᷣo poſiteſuꝑ caput hoĩs ſedant ſoda id eſt doloꝛem capitis. . ¶ Huius etiã lingna ſuꝑ illũ ſuſpenſa.qͥ multã obliuionẽ patitur:eiↄfert. A Capitulum. xix. vy Altur. yſido. Aultur a volatu tardo nominaius putat᷑:magnitudine quippe coꝛꝑis pꝛepetes volatus nõ babet. Fertin pe⸗ nevſq; ad centũ annos ꝓcedere. Vultures aus tem ſicut ⁊ aquila vlcra maria cadauera ſen⸗ „8 à tiu nt. Altius quippe volantes:que multa mon tium obſcuritatecelant᷑ ex alio illi cõſpiciunt. Ambꝛ:o. Aultures dicuntur ſine cõcubitu ge⸗ nerareet concipere. Solent etiam moꝛtez ho minis quibuſdã ſignis annunciare.Cum em̃ lacrimabile bellũ acies inter ſe inſtruũt.multo vultures ſequunt᷑ agmine.⁊ eo fcant ꝙ; multa hominũ multitudo bello caſura ſu ſutura pee⸗ da vulturibo. Gloſa ſuꝑ Leuiticũ. Lex vultu⸗ rem comedi ꝓhibet qͥ bellis ⁊ moꝛtuis gaudet. — — — — . „ r c —☚☚n². —2 = — = & &ει inb d =☛e n r ☛r ☛ ν. ☛ = ☛ ☛ De Nuibus. Phiſiologꝰ. Sedet ãt vultur in altiſſimo loco q; retardat᷑ in aſcenſu a terra. aſcenditq; tantũ in altiſſima vt videat loca remota. Ideoq; ðꝛ ꝙ ſolꝰvultur ẽ auis dei. Hic etiã maioꝛes aues rapaces vt accipitrẽ inſeqͥt. Areſt. Aultur gra nis eſt ⁊ mali moꝛis.famelicꝰ⁊ clamoſus. Ve⸗ natur in locq a nido remotis valde.⁊ vt videat loca remota valde.aſcendit ad locũ altiſſimuʒ: ibiq; ſedet qꝛ difficilis eſt ei elenatio a terra.iðᷣo q; ðe ꝙ ſolꝰvultur eſt auis dei:depᷣhendit autẽ lepoꝛes:⁊ paruos ceruos ⁊ capꝛas ac vulpes?⁊ꝰ aĩalia cetera q̃ retinere poteſt. JIdem. Aultur nidificat in loc altiſſimis.⁊ multotiẽs ſuꝑ ar⸗ boꝛes. Inuidet pullis ſuis cũ impinguat᷑ nec paſcit eos niſi de cibi ſui reliquijs:⁊ illos anq; volare poſſint eijcit.Eſt aũt auis alia que pꝛo⸗ tectos illos cũ pullis ſuis nutrit.vnũ par vul cuuũ occupat vnũ magnũ locũ.⁊ iðo ſecũ alios nidificare nõ ꝑmittit.Eſt ãt lõge vite qð ex eo cognoſcit᷑.ꝙ nidus eius ſemꝑ ideʒ manet. Cũ em̃ ſeneſcit elõgat᷑ roſtrũ eius ſuperiꝰ⁊ arcuat Et in fine fame moꝛiſt᷑. DPHyobprrrationes. ¶ Eſchlapius. ſerpẽtes a domo.¶ Jecur eius tritum cũ ſan⸗ guine ꝑ decem dies bibitũ:caducos liberai. ¶ Sangnuis eius cũ ſucco marubij caligines oculoꝝ ſanat.¶ Adeps eius doloꝛem oculoꝝ ſanat:⁊ doloꝛes neruoꝛum euacuat.i Dyaſco. Fimus vultur medicinalis eſt. nam fumigiũ eiꝰ ſecundinã expellit.i Pliniꝰli.xix. Aultu⸗ ris fel ex aqua diluiũ albugĩes ſanat oculoꝝ. ¶ Penna vulturis ſi ſcalpantur dentes acidũ aciunt habitum. ulturis penne cõbuſte fugant Capitulum. cxx. yon.Actoꝛ.vpon eſt auis immũ⸗ x da m legem cuiꝰ natura non ſa/⸗ tis eſt nobis nota.Eſt aũt vtlegit᷑ dDdDdee genere vultaꝝ: ſʒ minoꝛ qᷓ; vnl⸗ tur. Hec em̃ eſt mens Aibertiin libꝛo de natu ris aĩaliũt ſimuliterin li.de na.reꝝ. — * T Capitulum. exxj. Bos:vdros:et vſida. Ex lib.de y na. reꝝ.ybos eſt auis viſu debilis ꝗque imitat᷑ vocẽ equi.Et qñq; ſuꝑ eum volans:eũ ſtupefacit:ipmq; fugerecogit.i¶ Ariſtoteles.ybos ideo cũ equo pugnat:quoniã ipᷣm a paſcuia eijcit:⁊ berbos comedit. Ideo ſtupeſaciens eum fugere cogit: ſoꝛte interſicit. Eſt aũt auis pulchꝛi coloꝛis⸗- vitaeius bona. Manetq; apud fluuios ⁊ ima gines eoꝛum. Idem. ydros eſt animal vola tile in Nilo flumine.ſatis inimicũ cocodrillo. Nam ne natura et conſuetudine cuᷣ viderit co⸗ codrillum in littoꝛe ſiuminis oꝛe aperio doꝛmi⸗ entem inuoluit ſe limo quo facilius poſſit eius faucibus illabi.ſicq; fancibus ſuis irrepens eroſis cocodrilli viſceribus:tandẽ inde viuus exilit.i¶Ex libꝛo de naturꝭ rerum. vſida ſano vocis dicta eſt. auis quidẽ parua:ſed pennaꝝ vetuſtate clariſſima. In doꝛſo coloꝛẽ habet in⸗ ter viridem ⁊ ceruleum. In pectoꝛe vero pꝛo⸗ fert imaginem carbonum ardentium. Duos tm̃ habet in pede digitos.vngues aduncos. ſʒ roſtrum paruum ac directum. Circa aquas Tractatus aſſidua eſt. piſciculis vinit.terrã roſtro cauat. ibiq; nidum congerit ac letus facit. Dperationes ¶ De bacopinat᷑ vulgus.qꝛ ſipellẽ cũ plumis aut moꝛtuedetrahas ⁊ parieti infigas om̃mian no plumas ac ſi eſſet in coꝛge cõmutgbit. 5 H — ——ʒ— . Elentides.Ex libꝛo de natu.rerũ. Eelentides ſunt aues (vtdiẽ Pli⸗ 3 nius)quaꝝ ſuffragiũ a Jouedeo petunt incole mõrnis caſſini cum a locuſtis fruges ulius vaſtantur ꝓ Itaq; a deo miſſe locuſtas depopulantur: et vnge veniant:quove abeant ignoꝛatur: aut q̊ viliagant. Hoc idem dicit Albertus in libꝛo ſuo de naturis animalium in tractatu de auibus. Hec igit᷑ dicla de auiũ naturaſuffictant. Capitulum. cxxiſ. Hꝛohemium. Am in pᷣcedenti tractatu locuti ſumꝰ*2 de volatilib q̃ in genere animaliũ vi⸗ denft eſſe pfectioꝛa natatilib. Jdo nũe in iſto quarto tractatu deo opitulante dicemꝰ de natatilibo ſiue animalibo aquaticis: G eſt de piſcibo. Nam ſicnt aer oꝛn atus eſt ſuis aĩalibꝰ ſcʒ volatiliboq̃ poſſunt ex eo reſpirare pꝛopter craſſitudinẽ humoꝛis ⁊ quoꝝ erapoterkinil. nere.ſic ⁊ aquaſuis.id eſt natatilib.que qͥdeʒ pin nulis ſuis innitũtur aque natãdo.ſiẽ aues pennis ſuis volando. Depiſciba igitur dicturi ſm oꝛdinẽ alphabeti:⁊ ꝑ capitula ſicut in pꝛece dentibopꝛocedemus. nre Bremon Achandes Acdpen⸗ 2 der Albirem ⁊ Alpboꝛam. Ex libꝛo de naturis rerum. Abre⸗ mon:als Abare non eſt piſcis vt dicit Areſtotiles.multum fe cundus ouis.nec alioꝛum moꝛecontaciu ma⸗ ris parit.ſed naturali quodam inſtinetu vens trem ſnum ad arenam fricat.que contacin aſpe ra eſt. et guſtu ſalſa. Sicq; oua cõcepta parit: et poſt tempus debitum ſetus educit. Joꝛath in libꝛo de animalibus.Piſcis abren hoꝛa ſem⸗ peſtatis maris. natos ſuos in ventre ſaluat.? poſt tempeſtatem euomit eos.¶ Idẽ. Achan⸗ des piſcis ſolicitus de pullis ſuis nauibama⸗ ris adheret:,ſicq; pꝛopter ipſum ommno ſiunt — — — — — — =SvIlůtü — ——ẽñ De Pilcibus immobiles naues.¶ Exli. de na. re. Accipen⸗ dereſt(vtdicit Pliniꝰ)piſcis Mrd anice no biliſſimꝰ. Hic ſolus ↄtra moꝛẽ omniũ piſcium babet ſquamas toto coꝛpe ados vᷣſas. ¶ Pli. li.ix.Apud antiqͥs piſcis nobiliſſimꝰ habitus accipender. vnꝰ omniũ ſquamis ad os verſis. contraaquã nando meat.nullo nũc in bonoꝛe eſt. q quidẽ miroꝛ cũ ſit rarus nuentu. quidazʒ eũ elopem vocant. In li.vtõ. Albireʒ eſt piſcis maninꝰ hñs cutẽ adeo ſpiſſam ⁊ durã ac firmã: yt ea milites vtant᷑ ꝓ galeis. In eodem libꝛo. Ailphoꝛam eſt piſcis qui nõ gignit᷑.ſed in loco lutoſa vbi non eſt aqqua.ex ipſius luti putredi ne in modum vermculi creatur. poſteg eſt cũ aſcenderit aquam creſcit in piſcem. Durat au tem modico temꝑe:citoq; diſſoluitur. Diutiꝰ ãt ceteris viuũt anguille aqͥs exempte. Igez li. x. In anguillis oĩb nec eſt maſculmũ neq; femineũ genꝰ:q̃ nec aĩal nec ouũ ex ſe ge nerãt:ſiẽ neutꝝ eſt ⁊ oſtreis genꝰ: ceteriſq; va⸗ ſo vel ſaxo adberentibo.¶ Ex lib. de na.rerum. Anguilla ex alioꝝ piſcium limo naſcit᷑:difficul ter excoꝛ t.duriſſimã babet moꝛtẽ.que etiã er coꝛiata viuit ad vocẽ to nitrui cõmouet᷑ Aquis claris fluuialiba gaudet.⁊ in abſconſione plia⸗ dis maxĩe capit᷑.qꝛ tũcex vẽtis oppoſitis aqua turbat᷑. Ad piſciculos inferioꝛes poteſtatis ra pax eſt.maxiĩe tñ cũ in ſemine reperiunt᷑ Dperationes. ¶ Ex li.vto.Ex amnis ſola piſciũ nõ ſinitatꝛni A ſi cũ aqͥs putrefacia diſſoluit᷑ plꝰ alio cibo de⸗ coquat.aliter nociuꝰeſt cib eius.ad ignẽ aſſa ta plꝰcõpetit:qꝛ malicia eiꝰ illic euapoꝛat᷑ Pinguedo eius auribo medetur. . — Item anguille vino necate:qui ex eo biberit C tedium vini babent. Wð R 8 „ —.— Capitulum. ij — NMNguilla. yſi. Anguilla ö: ab angnis = , nd Eõ — —.— — Vnde ⁊ qñ capit᷑adeo lenis eſt:vt q̃nto foꝛtius 5 6 pꝛeſſeris:tanto citius labat᷑. Ferũt aũt oꝛiẽtis Capitulum. iij. . 4 fluuiũ gangen anguillas terrenis pedibo gig, a ¶Lec. Ex li.de na. reꝝ. Alleceſt piſcis nere. Plinili. ix. Anguille octennis viuũt an⸗ mar inus admodum paruus in occi⸗ nis. Duranc? ſine aqͥs diebo ſenis acquilone duomari: qd mediterraneum eſt inter maioꝛẽ 8 ſpirante auſtro paucioꝛibo.At hyemẽ ĩ exigug Bꝛitaniam germaniam. Cunq; vnũquodq; ſl aqua nõ colerant neq; in turbida. Ideoq; cir- fere gen? piſcium marinoꝝ babeattempꝰſuum ca vergiias maxĩe capiunt᷑fluminibotñ pꝛeci in quo ſolo ſit bonum iſcilicet ab Augnſto vſ iß pne turbidis paſcunt᷑ noctibo.ex amnis piſciũ q; ad Decembꝛem. Qui cum recens captus ſole nõ fluitãt. Poꝛro vice pedũ pin ne date ſũůt lſuerit delicatioꝛem cibum pꝛebet. Salſus au n bine piſciboom̃ino lõgitudo vt anguillis ⁊ con tem in vſum bominũ vltra q; alij piſces ſanus 4 gris. Item anguille ſcopulis ſe atterant cah durare poteſt. Omnium quoq; ere piſcium ſtrigmenta viuelcunt:nec alia eſt eaꝝ ꝓcreatio ſolus aqua viuit tm̃. Hec niſi in aqua viuere Trattatus poteſt. Nã ſtatim vt geris ſerena ↄtigerit expi⸗ rat.nec vlla moꝛa eſt inter ↄtactũ aeris ⁊ expira rationẽ. Oculi eiꝰ inſtariuminis de nocte lu⸗ cent in mari.ſʒ hoꝝ vᷣtus cũ ipo piſce moꝛitur. vbicũq; ſuꝑ aquas in mari lumẽ vidẽt:grega tim adnatant.Et h̊ aſtutũ ad rhetia dictꝭ tem⸗ poꝛibo alliciũt᷑ q̃ſi parati.ad capienqũ diuino munere in vſus hominũ deducũt᷑.Hybernis auüt tꝑiboſecrete maris vſq; ad tempꝰ debitũ ab ſcondunt᷑.⁊ paicagermaniam . yſi. Allec piſcis eſt ad liquoꝛẽ ſalſamẽtoꝝ vdoneꝰ.vnde 7 nũcupatꝰ.Actoꝛ. Fert᷑ ãt allec expuro aque elemẽto viuere:ſicut ſalamandraex igne. Pyperationes ¶ Pliniꝰ libꝛo.xxxix.Allece ſcabies pectoꝛ ſa S nat᷑ inſuſa ꝑ cutem inciſam. . G¶ Et ↄ canis moꝛſus:dꝛaconiſve marini ꝓdeſt Raneos Aries ⁊ Arini.i¶ Auicenna 9 Aranea marina.videtur ꝙ diſpoſitio⸗ 5 nes eius ꝓpinque ſint diſpoſitiombus ſcoꝛpionis.i yſið.Aranea genus eſt piſcis. di ctum eo qꝙ aure feriat. habet tm̃ in ea ſtimulos quibus percutit pꝛoximantes.ꝗ Plinius lib. ix. Aculeo ſpine in doꝛſo obnoxius eſt ac ve⸗ nenoſus.¶ Plin ius in eodem. Aries eſt piſcis qui graſſatur vt latro nũc grandi nauium in ſalo ſtantiumoccultatus vmbꝛa.ſi quẽ nandi voluptas inuitet expectat. nunc elato extra aquam capite piſcantium cymbas ſpeculatur. occultatuſq; adnatans mergit. ¶ Eſculapius in li.de aĩalibo.Arini ſiue harini piſcis cũ ho⸗ mo viderit eũ inebꝛiat.⁊ mouet eũ ad rixas et ↄtentões:poſtq; vᷣo comederit placat᷑ira eiꝰ. Dperationes ¶ Aranea itaq; moꝛſus ceterũq; reptiliũ mari nonꝝ venenoſoꝝ. dixerũt curãdos eſſe cũ tyria⸗ cis qͥbo curat᷑ venenũ frigidũ ⁊ cum medicinis rutelarum:⁊ tyriaca eoꝝ. WW . ⸗ apitulum. v. Svpigdochelon 1 Aurata. ¶ Phiſiolo / a gus.Aſpidochelon grece ðꝛ belua que dã in mari:q̃ latine ðꝛ aſpido teſtudo. Eſt autẽ cetus magnus:habens ſuꝑ coꝛiũ ſuũ tanq; ſabulũ.qdð eſt iuxta littus maris. AUnð plerũq; eleuato doꝛſo ſuo ſuꝑ vndas a nauiga tibo nihil aliud credit᷑ eſſe q; inſula itaq; appli⸗ cant es dentes ſuꝑ eam alliga nt naues accen⸗ dunt focos ad coquendos cibos. Ille vᷣo vbi ſentit odoꝛẽ ⁊ caloꝛẽ ignis mouetſe a loco.⁊ ſic mergit naues in ꝓfundũ.alia q; huiꝰbelue na⸗ turahec eſt. q eſurit apent os ſuũ:⁊ quaſi quẽ dam odoꝛem bene olentem exalat deoꝛe ſuo. Quem ſentientes minoꝛes piſces ↄfluũt ĩ os eius. quod vt impletũ fuerit claudit ⁊ os tranſ glutit. ¶ JIdem. Aurata dicit ex eo ꝙ in capue ſuo auriculo rem habet. Capitulum. vj. 8 N t f De Piltibus — 2 priſcis eſt qͥ ex putredine luti generat᷑:⁊ ĩ luto ſine aq̃ pcreat᷑ admodũ vᷣmiculi qͥ vᷣmis aqᷓ aſcendẽte creſcit ĩ piſcẽ. De h piſce nautedi cunt:qm̃ ſi ſumat᷑ putrefactꝰvſq; ad caput et adoculos.adueniẽte aq̃ iteꝝ renaſcit᷑:⁊ tũcdiu viuit:cũ ante hmõi ſuam regenerationẽ parue vile ſit.vt ſup dictũ eſt capitulo pᷣmo. — Capitulum. vi. a Sturã.Alb. in li. ð na.anĩaliũ. Aſturã piſcꝭẽ qͥ tꝑe veris ⁊ autũni ĩ ſpumis plu⸗ ujialib generat᷑:⁊ ĩ eis ebulit ſiẽ vᷣmis ex ſterco rib aĩaliũ.Dẽ etiã exluto generari.̊ piſcꝭ im⸗ patiẽs.claritatꝭ ſolis fugit ad vmbꝛas arboꝛũ q̃s in aq̃s pijciũt.caloꝛẽ tñ diligũt ⁊ hñt.de pꝛo fundo ad ripã natãt.tpe ſiccitatis nõ abũdant ſz qñ multe ſunt pluuie ⁊ calide abundant. Capitulum. vin. a Wreũ vellus.Alb.in li.de na.aĩalium. Aureũ vellꝰeſt aĩal marinũ ſiẽ̃ ſpõgia. 7 de ſpögiaꝝ genere. ſʒ rariẽ ⁊ molliꝰgadmodũ lane.⁊ lanugo erꝰ ĩ auri ſplẽdoꝛẽ ↄuertit᷑ ⁊ dila tat᷑:⁊ ꝓ õgat᷑ ſic vellus.⁊ dũ eſt in mari.⁊ moue tur motu ↄtractiõis ⁊ dilatatõis ſic ſpõgia.⁊ ra ro inuenit᷑tñ hoc inuentũ in frigia:ium extitit belli troyani inter grecos ⁊ frigios. ſicut dicit Dares fnigius in byſtoꝛia troyana. . 84 . 5 Tractatus Capitulum. ix. Rburciũ. Amnis. Abaniger. Afferus ga ⁊ Äſſtralus.Alb.inli.de na.aĩaliũ inqͥt Arburciũ piſcis eſtmultꝭ ouis fecũdus ſed non eijcitoua niſi ventrẽ ↄfricet ad harenã tactu aſperã.? in illa pullos educit ⁊ complet. In eodem li.vto. Amnis piſcis eſt vt dicũt ſaxatilis:q lapidẽ geſtat interius.Eſt ãt valde ſpecioſus in lateribus.vᷣgultas hñs puniceas toto autẽ coꝛpe reliquo diuerſis coloꝛiboeſt di⸗ ſtinctus ac depictꝰ.¶ In li. viõ. Ahaniger pi⸗ ſcis eſt vt dicũt qͥ amno ꝓpemodũ ſimilis eſt.⁊ eſt lõgꝰ⁊ rotũdus.qͥ germanice gwich vocat᷑.⁊ eſt albꝰ bonaꝝ carniũ.bꝛeuioꝛ anguilla.roſtꝝ auis habẽs ꝓ oꝛe ſubtile ⁊ lõgũ.⁊ rubeũ ⁊ viri dẽ intenius habet ſpinã.¶ Alb.in libꝛo vtſupᷣ Afferus piſcis eſt qᷓ ꝓprer exigintatẽ hamo ca⸗ pi nõ poteſt.¶ In eodẽ li.Aſtralus piſcis eſt qͥ aquaꝝ vndas oꝛe ſuſcipit ⁊ oꝛit᷑qũ pleades oc cidũt:eo ꝙ tũc tempeſt pluniaꝝ. Capitulum. x. Bydes.Alb.in li.vivõ.Abydes a nĩal a eelſt marinũ. cuiꝰ ↄuerſatio pᷣmũ eſt in gagins: ⁊ cibus.Et poſtea mutat᷑ figu/⸗ ra eiꝰ ⁊ efficit᷑ terreſtre.⁊ egredit᷑ de aq̃ querẽs victũ in terra.⁊ cum figura mutat᷑:mutat᷑etiaʒ nomen eius: ? vocatur aſtopʒ. Capitulum. xj. ů a Buna. Alb. in i de na. alaliñ. Abune mMſtrũ eſt maris guloſiꝰcũctꝭ marinis beluis.pꝛeda viuit.⁊ in craſſitudine coꝛpis ſui vertit᷑ ei qcqa comedit. vñ q; ſtomacho caret: venter eius qn comedit multũ extendit᷑ ⁊ inla⸗ ſupᷣ modũ.⁊ cũ ampliꝰextẽdi neqͥt.piſces ꝑos eijcit.⁊ de facili.qꝛ cũ collo careat ſiẽceteri pi⸗ ſces: os eiꝰↄtiguũ eſt ventri.Eſt aũt adeo craſ ſum aĩal ꝙ qñ ꝑiculũ timet:pellẽ ⁊ carnes ſuas hens replicat.⁊ extremitates ſuicoꝛpis intra le ſic iricius abſcõdit.ita vt nõ appareãt.qdð m̃ aliqñ ſine ſui detrimẽto nõ ſacit. Moꝛtemem̃ adro timetq cũ periculũ ſenſerit nõ laxari: ne abſcedere beſtiã qꝗ in inſidijs latet:nequaq; ca put foꝛas extrahit qð intra coꝛpꝰſnũ abſcõdit. ſed cum afnigiur famecarnes ſuas deuoꝛat. magis eligens in parie abſumi qᷓ; pꝛeda facta beluis in toto conlum. — nns ſn n. hſc Nos lo nal em. ife De Nilcibus Capitulum. xij. Archoꝛa. Albertus in libꝛo vt ſupꝛa. Barchoꝛa eſt animal marinũ babẽs oiriſicium pꝛe om̃ib animalibo ſoꝛtiſi⸗ mũ.Namꝛ lapidem ſi in oꝛe ſuo acceperit: eũ frangit.hec quandoq; ad ripas exit: ⁊ herbas depaſcit. et quando opoꝛtet in aquam reuerti⸗ tur.ibiq; ſubmergitur ne cutis doꝛſi eius aſo⸗ le exſiccet᷑.⁊ ad nutũ debitum deflectereſe non poſſit. Piſciculos quoq; comedit.⁊ ꝑ illos de⸗ pꝛehendit. Piſcatoꝛes nãq; piſciculos paruos viuos filo conſutos in mare ꝓijciunt.qui dum effugere nõ valent.ſed inſimul fluitant. anima lis pꝛedicti moꝛſibus patent. At ipᷣmanimal dum vnũ poſt alium tranſglutire laboꝛat. in⸗ terim occupatum depꝛehenditur. Capitulum.xiij. Oꝛbotha. Botha. 2 Bꝛenna. yſido. Boꝛbotha ſunt piſces quidaʒ ſlunia/⸗ lles. aliquatenus anguillis ſimiles.lu⸗ bꝛice nanq; ſunt.et excoꝛianturſicut anguille. Coꝛium habent nigrum. eſum dulcem.et epar pꝛe om̃ibus piſcibus melius ⁊ efficacius.Ca⸗ put magnum reſpectu coꝛpoꝛis.os amplum et latum valde.Cum autem etate duodecim an⸗ nos exceſſerit:in coꝛpus magnũ creſcit.⁊ tunc nomen eius mutatur:⁊ ſolaris vocatur.ð quo inferius dicetur. JIJdem. Botheſunt piſces flu uiales:qui non natant: miſi per amplitudineʒ coꝛpoꝛis.Tenuiſſimi nanq; ſunt et lati valde. Pinnas habent in circũitu lati coꝛpoꝛis.im pinguantur venio meridionali flante. Cunq; venatur hicpiſcis a piſcatoꝛibus:fundũ aque petens:aquam ſupꝛa ſe turbat vt videri neque at. Maximeq; coꝛpoꝛe ſtrato cum terre adhe ret.ſupꝛa doꝛſum terre ſimilimus eſt. Hacu⸗ las autem in doꝛſo rubeas habʒ.¶ Alexander Bꝛennagſt piſcis fluuialis: qui cum videt ſi⸗ bi lucium imminere:declinat ad ſcenoſa aqua rum limpiditatema tergo perturbans. Capitulum. xiiij. Alena. yſido:ꝰ. Balena eſt immenſe b magnitudinis beſtia ab emittendo 2 fundendo aquas vocata. Ceteris em̃ beſtijs maris altius iacit vndas. Balin autẽ grece dicituremittere.¶ Plinius libꝛo nono. Balenas in gaditano occeano nõ ante pꝛunã conſpici tradunt.Condi autem eſtatis tem⸗/ poꝛibo in quoſdam ſinu placito ⁊ capaci.mire gaudentes ibi parere.hoc ſcireoꝛcas infeſtam his belunam.et cuius ymago nulla repᷣſentatio ne alia poſſit expꝛimi q; carnis immenſe denti⸗ bus truculente. Irrumpuntergo in ſecreta vi tuloſq; illarum aut vetus: vel etiam nondum grauidas moꝛſu lacerant.incurſuq; ceu libur nicarum roſtris fodiunti. Ille vero ad flexum immobiles ad repugnandum merces ac pon⸗ dere ſuo onerare.Tunc quidem in vtero gra⸗ nes pariendive penis iuualide.ſolũ auxilium nouerunt in altum perfugere:ſeq; toto occea⸗ no defendere.Ecõta oꝛce laboꝛant Erfere ſeq; opponere. ? cuuatis anguſtijs trucidare in vaga vegere ſatis illidere. Spectantur hmoi pꝛedia ceu ipᷣo mari ſibi irato:nullis in ſynu vẽ us:fluctibo vero ad anhelitus:ictuſq; quantos nulli turbines voluant. Oꝛa balene habẽt in frontibo. Ideoq; ſumma aqua annotantes in ſumma nymbos efflant. Balenis bꝛanchie nõ ſunt ſicutnec delphinis. Hec duo genera fi⸗ ſtulis ſpirant que ad pulmonẽ ꝑtinẽnt. Bale⸗ nis a fronte:Delphinas a doꝛſo. Item q;̃ pilo veſtiunt᷑ animalia pariunt vt pꝛiſtis.balena: vitulus ¶ Idem in libꝛo.x. Balene ac Delphi ni doꝛmiunt. NHam etiam ſtertentes audiunt᷑. ¶ Solinus. Indica maria balenas vltra ſpa⸗ cia quattuoꝛ iugerũ habent. Sed quos faſci⸗ turas nuncupant. Qui enoꝛmes ſupꝛa molem ingentiũ colùnaꝝ vltra nauium antemnas ſe extollunt.hauſtoſq; fiſtulis fluctus ita eruc⸗ tuant:vt nymboſa alluuie:plerumq; nauigan tium alueos depmant. ¶ Ex libꝛo denaturis reꝝ.GBalene bꝛanchias non habentes fiſtula ſpirant.quod raro in marinis animalibo inue nit᷑. Yetus ſuos geſtant cũ infirmant᷑ et inua⸗ lidi ſunt.⁊ ſi parui ſunt:eos in oꝛeſuſcipiunt. boc idem imminente tempeſtate faciũt.⁊ poſt tempeſtatẽ illos euomunt. Qm ꝓpter defectuz aque feius impediunt᷑ ne matrẽ ſequant᷑. Ma ter aquaʒz in oꝛe receptam inſtar fluu ij ad eos eijcit:vt ſic inherentes terre liberet. adultos etiã diu comutat᷑. Adoleſcunt autẽ celeriter.et decem annis creſcunt . 1r.iiic Capitulum. xu. Tractatus Abilonicus: 2 Belue. Alb. in lib. de b na.aſaliuʒ. Ba bilonicipiſces ſunt(vt dicit Theofraſtus )circa babiloniam exiſtentes in locis vbi dulces aquas incino⸗ roſis recipiunt᷑ ex fiuuijs incidentibo. inde em̃ egrediunt᷑ piſces ad paſtum. capita ad moduʒ ranarum magnarũ reliquas paries coꝛꝑis ad modũ ragie babentes.ſimiles piſcibo alus pin nulis gradiẽtes ⁊ cerebꝛo motu caude.i¶ Pli⸗ nius. Belue in oꝛientali mari ſunt. Et belue ſunt aĩalia marina adeo magna ⁊ impoꝛtuna pcellas excitant de ꝓfundo.⁊ ꝑicula nauib⸗ inducant.itaq naues Alexandri ad pericula deduxerunt. Canitulum xm. Ancer. Exlibꝛo de naturis rerũ. Cancer pedes habet et bꝛachia c foꝛcipeſq; pꝛo ma nibus: retrogra “ dua eſt: nec vnq;ᷓ ante faciem ſu⸗ am ambulare nouit. Mares du⸗ gs habent ſpinas inter ventrem et caudã:qui bus ſemine carent. Que oua in ventre habẽt ictibus ſerpentum medentur. Koitus tempo⸗ re mas aſcendit in doꝛſoſuper feminam.At il la motum eius ſentiens a tergo coire volẽtis inclinata ſuper latus ad ipſum ſeↄuertit.ſicq; —— — — J — ——— SNAEe — — — ,4 bia 3 ſ ddu⸗ Gi 1 6 De Piſcibus coitus completur.latent in hyeme menſibus quinis. Uernis tempoꝛe ſenectutem exuunt velut anguis.Cancer lacte potatus:ſine aqua viuit multis diebus. Cum autẽ ſenuerit:duo lapides albi coloꝛis intermixto ruboꝛe inue⸗ muntur in eius capite:quos tante virtutis eſſe dicũt.vt in potu dati coꝛdis punctio nes ſanãt. Areſtotiles. Cancer habet octo pedes: per quas moueturequali motu. caret ſanguine: durum extra:et intus molle. nec eſt illud du/ rum conterribile.immo accipit ignem in ripa maris quod eſt intra iudeam habentur can⸗ cri parui qui dicuntur milites pꝛopter velocita tem curſus.tantum enim currunt q; depꝛehẽ⸗ di non poſſunt. Et cum aliquis finditur non inuenitur in eius coꝛpoꝛecaro vel ſuperſluitas omino:quia paſcua non habent.iyſidoꝛus. Cancri vocatiſunt:quia conche ſunt. Crura habentes.inimica oſtreis animalia. Eoꝝ vero carnibus viuunt miro ingenio. Duo aũt ſunt genera cancroꝛum.fluuiales et marini.i¶ Am bꝛoſius. Canceroſtreis veſcitur.ſʒ quia oſtre⸗ um clauſum nulla vi aperiri poteſt. Periculo⸗ ſumq; eſt ſi chelani eius includat ad argumen ta confugit.⁊ inſidias noua fraude mollitur. Exploꝛat enim ſi quando oſtreum remotis in locis ab om̃i vento contra ſolis radios dipti⸗ cum in illud ſuum aperit.vt aere libero viſcerũ ſuoꝛum voluptatem quandam capiat. et tunc clanculo calculum immittens oſtree conclu⸗ ſionem impedit.ſicq; aperta clauſtra reperiẽs tute chelas impetit:viſceraq; interna depaſcit Item ſemine maioꝛũ membꝛoꝛum ſunt qᷓ; ma ſculi.⁊ diſtãtia coopertoꝛij maioꝛ eſt q; in ma ſculis.⁊ ouat per locum ſuperfluitatꝭ.Cancer paruus generatus exterra ⁊limo intra loca va cua teſtarum alioꝛum animalium. Cunq; cre uerit auquantulum mutatſe ab illo loco adte⸗ ſtam maioꝛem. Cancer ⁊ Karabo in ſenectu/⸗ te exuuntſpolum. AVerq; accipit piſces in pꝛo fundo maris duobus ſuis labijs ⁊ diuidit eos in duas partes ⁊ ducit ad os ſuum. Operationes ¶ Auicẽna libꝛo.ij. Cancer marinus ꝓpꝛie di⸗ citur illa ſpecies cancri maris qui habet om̃ia membꝛa dura vt lapis. Quod exeoaduſtum eſt ſubtilius eſt reliqͥs aduſtis. ⁊ abſtergit dentes.⁊ delet pannum ac lentigines. — VUlcera quoq; deſiccat.⁊ ↄfert ſcabiei. Item pꝛohibet lachꝛymas:⁊ reſoluit cũ ſale vngulã. Fit quoq; ex eo collirium:⁊ fricatur cũ eo ſca bies palpebꝛarum. S ðð ¶ Pꝛohlbet etiam quartanam.Cancer fluuia lis cõfert extenuatis valde.Teſta can cri ma⸗ rini ſubtilioꝛ eſt qᷓ; clibani. M Exſiccatiua eſte abſtergit pannum ac len⸗ tigines ac ſcabiem. Cancer fluuialis eſt diffi⸗ cilis digeſtionis:ac plurimi nutrimenti:⁊ ipᷣm quidem rectificit. JJJVã ¶ Decoctioq; cum melle extrabit ſpinas ⁊ acu tas res infixas carni. ¶ yſaac lein. Cancros ⁊ om̃es piſces conchas habetes teſtat Galieneſſe ſolubiles ꝓpter falſi tatem eoꝛũ ⁊ acumen pꝓinde ſtomacho nociua ſunt:maxime neruoſitati ſue. Capitulum. xvij. Aa1ab:⁊ Canis marinus.i yſidoꝛus. cCaab eſt animal marinumhabens pe AQAes paruos:reſpectu ſui coꝛꝑis:quod vtiq; magnũ eſt. Sunt autem pedibus vacce ſimies. Hoꝛum vnus longus eſt cartillagino ſus oſſe carens:quo vtitur loco manib in om nibus. Per ipſum enim eradicat quod vult.et per cibaria per eum accipitur.eaq; oꝛi ſuo red⸗ dit.Et cum natat in aqua ſpirat in ea. ſed ſpi⸗ rando anhelitu ſuo aquam in coꝛpus ſuum at⸗ trahit.qua cum repletꝰ fuerit:ad aerem recur⸗ rens eam reijcit.⁊ ſic reſpirat.¶ Idem. Canis eſt marina belua:terribilis ⁊ hoſtilis om̃i ani manti:qð eiꝰ verberibo cedit. Robuſtiſſimos ha bet bꝛanchos clauoꝝ modo foꝛmatos.Hi venant᷑ ꝑ mare greges piſciũ inſtar canum in terra feras ve nantiũ:excepto ꝙ latrare neque⸗ unt.ſed pꝛo latratu afflatũ hoꝛribilem habẽt. Inſequentes &̊ piſciũ greges ad loca 2ouſte NDiüj ☛☚n . / 7 coartãt:⁊ ſicĩ coartatos crudeli moꝛte graſſant Piſcatoꝛes vᷣo laca notãtes in qb abſconditi piſces a fuga latebãt rhetibo capiunt circũclu os. 20ee vᷣo belue difficulter multꝭ tridentibo ↄficipoſſunt. Itẽcanis marinus a ſimilitudie moꝛũ canis terreſtris ðꝛ:eo ſcʒ ꝙ moꝛdeat. Dperationes. ¶ Aui. Fel canis marini vel ca nis qque dixe rũt eſſe venenũ:de q̃ ſi qs comederit qntitateʒ . lentis vnius interficit poſt hebdomadam. Sed cura eius eſt vt bibatur butirũ coctuʒ vaccinum cũ gentiana romanaet cxnamomo et iterum coagulum lepoꝛis. — — 1 E O 8⁸ . 2 . „O 5 Capitulum. xviij. Aucius. Capitatus.⁊ Carpera.Exli. c de na. re. Caucius qͥ ⁊ glanis auerſus moꝛdet hamos meſcatos:nec eos de⸗ noꝛat ſz ſpoliat. ¶ Actoꝛ. Scoᷣm Pliniũ ꝑ g. ⁊ I.in pima ſillaba ſcribit᷑.vt laucus glaucius. ¶Inli.vis.Capitaiꝰ eſt piſcis admodũ paruꝰ habens coꝛpus /ꝓe ad reliqui coꝛpis magnitu dinẽ̃.os q́; rotunduʒz ⁊ amplũ. Hic in fluuijs habitans libenter ſub lapidibo⁊ inter ſaxa de⸗ liteſcit.¶ In eodẽ libꝛo. Carpera piſcis eſt q̃ſi ſquamis aureis in lacis vel flun ijs. ſic dicta: qi que carpens parit. cum em̃oua in ventre ad pariendũ aptadictante natura pꝛeſenſerit imarem ſuũ odit:⁊ oꝛe innuit pulſuleni.vt ad⸗ iuuet pariturã.cũcille locoſeminis lac emittit qd ila ſuſcipiẽs oꝛe ſtatimoua parit in ſobolẽz ꝓſutura Nã oua parere neqͥ t nui pus oꝛe ſemæ⸗ 3 receꝑit. Semen aũt cũreceptũ ſuerit:nõ ſolũ ad pariũ inuare videt᷑:ſed etiã ad oua ↄcipien da⁊ foꝛmanda.vnde ſoboles in anno futuro ſperat. Semini carpere nõnunq; in anno pꝛi⸗ mo natiuitatis niger vermiculus.qͥdam poſt aurem ſuã tabificus innaſeit᷑.⁊ hocſepius poſt auguſtum.eaq; tabe moꝛitur. BPperationes Remedium eius eſt qqua dulcis ⁊ fluuialis Huius ſoboles paucis aquis pꝛouenit ſi in ſingulis ſoſſis decem cubitoꝛum recenter fac⸗ tis ponantur ſingule carpere cũ paribus ſuis ante partum pꝛoxime Opinio vulgi eſt earũ ſic ſobolẽ ꝓuenire: ſʒ poſtq; peperit eximunt᷑. Soboles q̃ʒ triũ vel quattuoꝛ menſiũ temꝑe roboꝛata.foſſis reiecta reponmi᷑ vbi habetcreicere cũ ꝑfectis. ¶ Habet bic piſcis aſtutias multas.vt rbeti capiendus euadat.cumenim rhete intrauerit circumiens foꝛamen querit.Quod ſi nonin⸗ uenerit:ſaltare nititur in auras liberas ſuper rhete vt extra cadat. ¶ Aliquando ſub rheti refugium querit aliqũ herbam oꝛe tenet in fundoaque:vt rhete ſuꝑ⸗ ueniens elidatur. ¶ Aliqñ etiam a ſuperis veniens cum impetu caput in limo foꝛtius figit.vt ſcʒ rhete ꝑcaudaʒ tranſitus captione fruſtretur. Znius cerebꝛũ qaugmentũ ⁊ decrementum lune creſcere vel decreſcere dicitur. q¶ Et licet h ſit inommi pice.in htñ magis.ſiẽ inter quadrupedia in lupo ſcz ⁊ cane. dNx „ R De Piſcibus Capitulum. xx. Etus.Ex li.de na.re.Cetus eſt piſciũ maximꝰ:ha bẽs os in fronte magnũ. ⁊ patulũ.⁊ oꝛis meatꝰ ſtrictos.In iu⸗ uentute dentes habetnigros. in ſenectute al⸗ bos. Hi piſces aliqñ fluctus hauſtos ita eruc tuant:vt allunie nymboſa plerũq; claſſem na⸗ uigantiũ depꝛimant.ſed ⁊ cũ in mari tẽpeſtas oꝛitur ſe ſuꝑ fluctus attollũt:⁊ cõmotionibo ac turbinibo naues mergunt. Harenas aliqndo doꝛſis ſuſtollunt.in qb ingruente tempeſtate: naute terrã ſe inueniſſe gaudẽtes anchoꝛa iac⸗ tis falſa firmitate quieſcũt. ac ignes accenſos belua ſentiẽs ſubito cõmota ſe mergit ⁊ hoĩes cũ nauibo in ꝓfundũ trahit.Cetus poſtq;; eta⸗ tem annoꝝ triũ excedit:cũ balena coit.⁊ ĩ ibſo mox coitu viriute virge genitalis emutilatur: ita ꝙ vltra coire neqͥt.ſed intrans alti maris pe lagus intantũ excreſcit:vt nulla hominũ arte capi poſſit. Infra tres igitur annos etatis ſue capi poteſt. Capiunt᷑ autem ſic:piſcatoꝛes locũ vbi cetus eſt nutantes.illiccongregant᷑ cũ na uibus multis:factoq; circa eum fiſtularum ac tubarum concentu alliciũt inſequentem.quia gaudet hmõi ſonis.Cũq; iuxta naues heren⸗ tem ſono modulationis attonitum cernũt:in⸗ ſtrumentũ quoddam adinſtar raſtri dentibus ferreis acumin atum:in eius doꝛſum clam ꝓij⸗ ciunt::clamq; diffugiunt. Nec moꝛa ſi cerium vulneris locũ dederit:fundum maris cetus pe tit:ſeq; ad rerram doꝛſo fricans:vu neribo fer⸗ rum violenter impellit: quouſq; ꝑfoſſa pingue⸗ dine viuam carneʒ interius penetrauerit.ſic⸗ qʒ ferrum ſubſecutaſalſa maris aqua vulnus intrat ac vulneratum ꝑimit. Moꝛtuũ ergo ſu per mare refluitante picatoꝛes cũ ſumbo adeũt ⁊ ad littus cũ magnotripudio irahunt. perationes Actoꝛ.Cetus(vt fertur)qñ ludit in mari ſig nũ eſt tẽpeſtatis. Idem de balena ðꝛ.Huiꝰ ge⸗/ neris eſt aſpido chelone.de q̃ dictũ eſt ſupꝛa. vſi.Cetꝰ qt vt legit᷑ nõ comedit vt alij piſces maſticãdo:cibũq; dentibo cõmmuẽdo.ſʒ tantũ modoglutiẽdo:⁊ intra coꝛpꝰ retinendo. Item habet oꝛis meatus vt dictum eſt ſtric⸗ tos. VUnde nõ niſi paruos piſciculos deglutit quos odoꝛifero anhelitu ſuo attrabens ad ſe ac deuoꝛans in ventrem ſuum mittit. Habet enim in gutture quandã pellem mẽbꝛane ſimi lem:que multis meatibo ꝑfoꝛata:nõ ſinit qͥcq; magni ingredi ventrem. . ¶ Joꝛath. Cũ aũt cetus ſperma ꝓijcit in coitu ſuo cũ femina:qð ſuꝑſluit ex ipᷣo ſpermate ſuꝑ natat aquã ⁊ colligit᷑ ambꝛa.Platearins. Am bꝛaðꝛ eſſe ſperma ceti:vt ſuperiꝰ dictum eſt in tractatu pᷣmo de herbis.cap.xx. H ¶ Auicenna.Ambꝛa vt eſtimo eſt manatio foꝛ tis in mari.melioꝛ eſt griſea foꝛtis.deinde va⸗ ria.poſt citrina. ¶ Et adulteratur cum gipſo ⁊ cera ⁊laudano. Nigraſpecie mala eſt.De virtute ambꝛe etiaʒ ſuperiuaſatis dictum fuit. Elethy et Ceru eo.Ex libꝛo de natu⸗ c ris rerum. Celechy ſᷣm Areſtotilem eſt animal marinum.quod pꝛeter mo⸗ rem alioꝝ oua in matrice ſua generat. Quibo illic debito tempe foꝛtes exeuntvermes exillis. Quos cum peperint incredibili celeritate fiũt gnimalia ꝑfecta parentiboſimilia. Coꝛ habet magnum:⁊ tamen eſt valde timoꝛoſum. gra⸗ uiter doꝛmit.ita vt ma nu capi poſſit. Areſto. Celethy eſt ex animalibo carnem comedenti⸗ bus. Celethy quidem habet oua.vnum cõple⸗ tum intra quod ⁊ parit extra. Ceteri vᷣo piſces ouant extra oua incõpleta:excepta rana mari na.Oua hec poſt paruitatem cito creſcũt ſicut vermes que generantur ex animali paruo val de.deinde creſcunt per ſe. Celechy non habet alas.ſed habet ſimilẽ radiciba in terra creſcen tibo. Generat autẽ multotiens ſcʒ ſex menſibo. Exit a pꝛofundo manis et pullificat ꝓpe terrã: quod facit ꝓpter caloꝛẽ:etvt a pullis ſuis au⸗ feeat timoꝛem. . D iüj B Tractatus Dperationes. ¶ Exli.de na.reꝝ.Ceruleũ monſtrum in flu⸗ mine gange inſtar cancri.habens bꝛachia lon gitudine ſeptem cubitoꝝ.quibaelephantẽ coꝛ⸗ ripit ⁊ vndis ſubmergit. Plinius li.viij. In gange inde ſtatius ſebo⸗ ſus aut modico miraculo affert.vermis bꝛan⸗ chijs binis.lx.cubitoꝝ ceruleos qͥ nomnen a fa cie traxerũt. His tantas eſſe vires vt elephan⸗ tos ad potũ veniẽtes moꝛdicus cõpꝛehẽſa ma⸗ nu abſtrahant in ꝓfundum. Capitulum. exf. Hilon ⁊ Circhos.Ex li.de na.terum C bhbilon inter omniũ aĩialiũ genera nõ paſcit᷑ ſed tm̃ humiditate viſcoſa que exit ab eo:cibat᷑ ꝛ⁊ nutritur.vnde fit vt hoc ani⸗ mal ſemp ſit ieiunũ:⁊ tñ coꝛpe validũ. Nam et in feminis videmꝰ plus poſſe differri ieiuniuʒ Pmlwns dies q; in viris ꝓpter ſuperfluitates umidas ⁊ viſcoſas que magis habundant in eis.id eſt feminis. YM Dperationes. In eodem libꝛo vtõ.Circhos als Crichos: habet cutem teſteam.lenem.nigrã.⁊ in aliqua parte rubeam.fiſſuras duas in pede:que tres digitos faciunt.pedeʒ dextrũ habetparuum: ſinſtrum vero magnum. = Et ideo cũ ambulattotũ coꝛpꝰfert ſuꝑ ſiniſtꝝ gere claro abſolutꝰ incedit.Cõmotis aũt vẽtis applicat᷑ lapidibo:⁊ immotus quieſcit. ¶Cuicũq; rei adheret:ſoꝛtiapplicatõe adheret. ¶ Et hoc mirũ eſtq; dlaro quidẽ tꝑe ſui poteſta tem habet. tempeſtuoſo autẽ debiltat᷑ ⁊ infir⸗ mat᷑. Caput habethumanũ.reliquũ vero coꝛ pus fere vt canis marinus. R— Capitulum.xxij. OInche. Pliniꝰ li. ix. Concharũ gene⸗ Cc ra ſirmioꝛis ſunt teſte.in quiba magna varietas a ꝓparet ludentis nat᷑e. ot coloꝝ differentie.tot figure.inter quas pꝛinci patũ tenent margarite.iſ vſið.Conche et co⸗ chlee inde vocate ſunt.qꝛ deficiẽte lunacauã⸗ tur.id eſteuacuant᷑.O mniũ em̃ clauſoꝝ marꝭ animaliũ atq; conchaꝝ incremẽta lune mem⸗ bꝛatur geſcũt:deſectu euacuant᷑. Nam luna cũ in augmẽto fuerit auget humoꝛẽ.⁊ cũ in deſe⸗ ctũ venerit humoꝛes minuunt᷑. Conche autez pme poſitiõis nomen eſt. Cochlee vᷣo ꝑ dimis nutionẽ q̃ſi conchule.Conchaꝝ multa gene⸗ ra ſunt.inter quas ⁊ margarite que celee eſſe di cunt᷑. Fulgentiꝰ in libꝛo mitilogiaruʒ.Concha marina toto coꝛꝑe ſimul aperto miſcet᷑ in coitũ ſicut iuba refert in phiſiologis.Haly. Sade⸗ phum.id eſt concha marina meliꝰ eſt album. Poperationes. ¶ Raſi in almanſoꝛe. Conche marine aduſte ab radendo purgant dentes. V ¶ Ex non aduſtis aut attritis emplaſtrũ factũ adu ſtionem ignis ſanat. Capitulum. xxiij. 8 — OO * U ‚ — — —— ——U De Piltibus — c Ochlee. Pli. li. ix. Cochlee aq̃tiles ter⸗ reſtreſq; ſũt exerẽtes ſe domicilio. bina⸗ q; ceu coꝛnua ꝓtendẽtes pᷣhenteſq; oculis ca⸗ rent Kur ptentant iter. Dperationes ¶ Idẽ inli.xxx.Cochleaꝝ cibo ſtomacho ẽ vti lis:ſʒ in aqᷓ opoꝛtet eas in tactu eaꝝ coꝛꝑe ſub ferue fieri.mox ĩ pꝛuna toꝛreri:⁊ evino garoq; ſutmi.laudatiſſime ſunt affricane:⁊ ex inſulis capꝛeaꝝ. Idẽ in li.xxxij. Ictibo ſcoꝛpionũcar nes flnuialiũ cocleaꝝ reſiſtunt crude vel cocte. ¶Quidaʒ ob id ſalſas q́; obſeruãt ⁊ imponũt ipſis plagis pᷣcipiũt ⁊ cochlee crude carnẽ tri⸗ tam bibere ex aquacalida in tuſſi cruenta. Capitulum. xxiij. Onger LCoꝛeʒ ⁊ Coꝛuus marinꝰ.Ex c li.de na. re. Conger eit piſcis marinus vt murena lõgꝰ:ſʒ coꝛꝑe multo maioꝛ. Hic vento flante vehemẽti impingnat᷑⁊ eius carnes dulciſſime ſunt ad edendũ.Cũ murena ceteriſq; diſcibo inimicitias hʒ.⁊ intantũ robu ſtns eſt:vt polippũ foꝛtitudine dentiũ laceret. Pliniꝰli.ix.Conger eſt piſcis lõgꝰ vt anguilla vel murena. flexuoſo in pulſu coꝛꝑis.ita mari vtens natando.vt ſerpẽs terra rependo.Con ger ⁊ murena mutuo odio flagrant.caudã in⸗ ter ſe pꝛerodentes.Congri menſibo hyemis ia⸗ cent in ſpelũcis conditi.nec capiunt᷑ niſi diebꝰ eſtatis. Pinneq; vicepedũ date ſunt piſcib bi ne ſunt om̃ino longis vt anguillis ⁊ congris. Polippũ ſua rodere bꝛachia ſalſa opinio ẽ. Id em̃ a congris euenit ei. Nam polippũ lacera nt congri. Polippũ vᷣo locuſta pauet.locuſtã con ger.in ſiccum repunt etiam congri. Dperationes. Eſculapiꝰ.Coꝛeʒz piſcis eſtqͥ tꝑe pluuie in ca uernis occultat ſe. NHam dũ pluunacadit ſuper eũ ⁊ haurit eam:excecat᷑ et poſtea moꝛiur. ¶ Iſið.Coꝛuus marinꝰ acoꝛdis voce dic eſt. qꝛ pectoꝛe grunnit.ſuaq; voce pꝛodit capiur. ¶ Joꝛath:piſces ꝗ dicunt᷑ coꝛui qñ pullificant voce ſua pꝛodũt᷑.quia ſemꝑ gemitus vel grun nitus pꝛoſerunt:⁊ ſic capiuntin. 8 Tractatus O codrilluos.y ſidoꝛus.Cocodrillus a ¶ Dyaſcoꝛides. Fimus cocodrilli terreni col c coceocoloꝛe dictus eſt. Gignit᷑ in ni⸗ lo. Et eſt ani mal quadrupes in terra ⁊ in aquis valens longitudine plerũq; cubi⸗ toꝛum viginti. dentiũ ⁊ vnguiũ immanitate ar matũ.tantaq; cutis duricia vt qᷓ;uis foꝛtiũ icti bus lapidũ tergo repercuſſus ſit.non ſentiat. nocte in aquis:die humiquieſcitO iia in terra fouet. Maſculus ⁊ femina vices ſeru ant.hũc quidam piſcis ſerratam habentes criſtam te⸗ nera ventrium denſecantes interimũt. Solus ex animalibo ſuperioꝛẽ maxilã mouere dicitur ¶ Ex libꝛo de naturis rerũ.Cocodrillꝰlingua caret.os patulum et apertum habet:et hiatum vſq; ad aures.per diem interra quieſcit adeo immobiliter:vt niſi ↄſuetudinem eius pꝛecog⸗ noſcas moꝛtuũ illum credas. Oculis clauſis doꝛmire ſe ſimilat.⁊ aues hiatu ſuo pabuli gra inuitat.quas ad eſcam deſcendentes perimit ⁊tranſglutit. Quidam hoc animal ſiẽ vꝛſam ſemper creſcerecrediderunt.Circa nili ripas habitat in inſula.gens hominũ parua quideʒ: ſed animoſa.his beluis inimica. Soli enin innatare flumen audent:inquo cocodꝛilli ha bitant.ſaliuntq; ſupꝛa doꝛſa eoꝛum ⁊ illos in⸗ quietant. Areſtotiles. Cocodrillus in aqua cõ uerſatur:non tamen recipit aquamintra ſe ſed gerem ⁊ parit extra.habet ſanguinem duoſq; pedes maioꝛes:⁊ caudam.omniaq; talia ſunt fiſſi pedis multoꝛũq; digitoꝝ.⁊ participant in⸗ ſtrumentũ ſenſus in lingua pᷣter cocodrillum. Hoc etiam animal nõ habet aures ſʒ ſoꝛami⸗ natm̃:que ſunt vie auditus.nec habet mãmil las.nec teſticulos.nec virgam apparentemex⸗ traſed intra.nec habet pilos.ſed per totũ coꝛ⸗ pus eſt coꝛij ſquamoſi. Habetq; dentes mag/ nos et acutos ⁊ diſtinctos.habet etiaʒ oculos ſimiles poꝛcoꝝ.et habʒ culmos. In aqua qui dem debiliter videt.qꝛ ſpiſſioꝛ eſt aere.Maioꝛ eſt eius manſio in die ſuper terram:⁊ nocte in aqua.qm̃ aquacalidioꝛ eſt de nocte q; aer ex⸗ tra. Trochillos auis os eius apertum intrat:⁊ eius dentes mu ndificat:illoꝛũq; ſoꝛdibo ſe ci⸗ bat.Cocodrillus autẽ in h̊ ſentiens iuuamen non nocet eis:ſed cũ vult eas extrahere mouet n ec comedit: perationes Plinius libꝛo.xxviij. Cocodrilloꝛuʒ genus cuius vita eſt in aqua ⁊ in terracõmunis:den⸗ tes e maxilla dextra:dexiro lacerto adalligati coitus ſtimulare dicuntur. Qapillos etiã in vẽtre illiꝰexemptos aduer⸗ ſus hoꝛroꝛes febꝛiũ veniẽtes pelleretradũt. ¶ Et ob h̊ egiptij ſuos egros ipᷣiꝰadipe ꝑungũt lectus ⁊ ſuccus adhibitꝰ:gratũ vultũ ac niueũ facit maxime ſi albus ac lenis fuerit.⁊ ĩ aqua miſſus cito ſe ſoluerit ¶ Auicenna in ſecundo libꝛo. Stercus coco Qrilli valet albugini oculi. . .— . Capitulum.xxuſ. Raco marinus. Ex libꝛo de naturis d rerum. Draco marinus eſt monſtrũ cCcCcrudelitate hoꝛridum.inſtar dꝛaconis terreſtris in longitudine extenditur.alis caret: caudam habet toꝛtuoſam.caputᷣm magnitu dinem coꝛpoꝛis paruum.ſed hiatum oꝛis hoꝛri dum:ſquamis et cutemduras pinnam autem ha bet pꝛo alis.quibus vtiiur in natando vno impetu magna maris ſpaciatranſcurrit.⁊ hoc potius roboꝛe virium q; remigijs pinnarum. Peſtifer eſt hominibo ⁊ etiaʒ piſcibus moꝛſus eius. Moꝛtem eniminfert.iyſidoꝛus. Draco marinꝰ eſt in bꝛanchijs aculeos habet ad cau⸗ dam ſpectantes. Qui dum percuſſerit quaq; ferit.venenumfundit.vnde ⁊ vocatus eſt. Hperationes. 4 Plinius libꝛo.ix.Draco marinus captus et immiſſus in arenam:cauernam ſibi roſtromi raceleritate excauaauat. ¶ Igdem libꝛo.xxvij. Abſinthium aduerſatur dꝛaconi mariiuo. Idẽ libꝛo triceſimo ſcdᷣo. Carnes etiã ſtelle E 8 + — , 8 U g2 ◻ 8 d ram eius confricata. De Hilcibus maxĩe valet ̊ marini dꝛaconis ictus impoſite ¶ Imponuntur q;ʒ ↄtra eũ ſalſamẽta exaceto. Itez dꝛaco marinus ad ſpine ſue qua ferit ve nenum:ipſe pꝛodeſt impoſuus. Auiceñ.in.iiij.cañ. Hoꝛſus dꝛaconis mari ni ſimiliumq; magni coꝛpis ſerpentiũ curatur inquantũ eſt vlcus tantũ nõ inquantuʒ eſt ve⸗ nenũ de quo ſit curandum. Draconis quidem marini moꝛſus(vt dixe⸗ runt)liniatur cum ſulphureet aceto. onferunt ei adipes cocodrilli emplaſtrat⸗ ⁊ plumbum fricatum ſuperipſum.,. ¶ Idem in ſcdᷣo.Dꝛaco marinꝰvt ait Babfin dit᷑ ⁊ ponit᷑ ſuꝑ moꝛſum ſuũ ⁊ contert. ¶ Succusetia abſinthijpfert eius moꝛſui. Stanni quoq; ceruſa:conſert ſuꝑpunctu⸗ . Elphin. Actoꝛ.Delphinus frater hob d minis ðꝛ. quia moꝛibohumanis q̃dã⸗ modo aſſimilat᷑.. Ex li.de na.rerum. Delphinus ꝓ vocegemitus eſt ülis humano ſimilis. Et h̊ qꝛ pulmonẽ habent ⁊ venã aſpe⸗ ram.⁊ eoꝝ lingua nõ eſt abſoluta.nec eoꝛũ la⸗ bia pueniũt vel pꝛominent ad diſtinguendam vocem. Aures nõ habent:ſʒz aurium loco foꝛa men. Hoꝝ aũt olofactus nec veſtigia quidem babet:cũ tñ ſagaciſſime olofaciunt.doꝛmiunt ſuper aquas vt poſſunt audiri ſtertere. iuũt vſq; ad annos.cxl. Mulcentur muſica.vnde grtionem cytariſtam in mari nautis interſice re parantibo obtinuit abillis vt pꝛius cytha⸗ ra caneret.Ad cuius cantum delphinoꝛũ gre⸗ gibus cõgregatis cum in mari ſe pꝛoieciſſet ab vno exceptus eſt ⁊ ad littus pꝛoiectus. Solus delphinꝰ (vt dicit Areſtotiles)inter piſces fel⸗ lecaret. ¶ Areſtoties. Delphinꝰ valde diligit filios ſuog.et ideo longo tempoꝛe paſcit eos. Solus inter piſces animalcompietum gene rat.⁊ habet mãmillas:lactatq; fetus. Idem. Moꝛtuo deniq; delphino:ceteri delphini cõ⸗ currunt: ipſumq; circumdantes in pꝛofunda dekerunt atq; ſepeliunt:nea piſcibus comeda⸗ tur.q¶ Item. Delphini parui ſemper ſimul ſunt tanq; greges. Et habent duos magnos del⸗ phinos cuſtodes. ſi quis eoꝛum moꝛtuꝰ fne⸗ rit: alij ſuper ſcapulaseum efferunt: ipſumq; cuſtodiunt:ne ab alijs piſcibus co medatur.do nec tempeſtate maris ad littus eijcigtur. Inni cem enim ſe miro modo diligunt. VUnde Pli⸗ nio teſtante narratur:q; Delphino capto a re⸗ ge carie.conuenit ingens multitudo reliquoꝛũ ad poꝛtum vbi Delphinus ligatus tenebatur: quibus plangentibus: ⁊ quaſi miſerationem poſcentibus.rex eum dimitti pꝛecepit. ¶ Phi⸗ ſiologus. Delphini oculos habent in doꝛſo. et oꝛa in parte oppoſita. vnde non bene pꝛedam ſuam capiunt pꝛopter diſtoꝛtionem oꝛis a par⸗ teoculoꝛum. Hinc eſt ꝙ oꝛa ſua conuertũt ad celum ⁊ doꝛſum.oculoſq; ad terram:vt pꝛedazʒ ſuam conſequantur. JImminente tempeſtate ludunt apparentes in vndarum ſuperficie. Subſidium vero naufragantibus exhibuiſſe dicuntur. Feruntur etiam ploꝛare quando ca⸗ piuntur. Pbperationes. ¶ Plinius libꝛo. xxxij. Delphini cinis ex aqus ullitus lichenas ⁊ lepꝛas ſanat. Poꝛro exulce/ rationem ſequidebet curatio:que perducit ad cicatricem. ¶ Quidam vero Delphinum in fictili donec pinguedo ſimilis oleo fluat ponũt.vel coquũt ac perungunt. W ¶ Circumitus autem febꝛium tollit Delphini iecur ante acceſſionem guſtatum. ¶ Adeps delphini liquatus ⁊ cum vino potus vdropicis medetur. ¶ Bingiuis aũt atq; dentitionibo plurimũ cõ⸗ fert dentiũ.delphini cinis cum melle:⁊ ſi dente ipſo tangantur gingiue. ¶ Idem. Adalligatus pauoꝛes tollit repenti⸗ nos. . Dd8 Tractatus 4— (Capirulum. xxix. „ . . — 2 KRachoides. Exochinus. et Ericius. RD eAllbertꝰ i li.de na.aĩaliũ. Erachoides RN S 6 8ärt dicit Theofraſtꝰ:piſces ſunt ĩ pon⸗ –W = quit᷑ aquã dulcem.ita ꝙterrã incidẽs de aqua — m—e rtranſit ad aquaʒ. Et aliqñ in cauernis latitat. rmyvbvbiamnes ſub terra cõſiuere inuenerit. ¶ In —, ⸗Y — –li. vts. Exochinus piſcis eſt archadie.vt dicit —SPliniꝰ. vel potiꝰ aquaticũ.⁊ ꝙ ꝓpter ſomnũ de — — acua exit ad ſiccũ nec viuere poteſt ſine ſom⸗ no.¶ In eodem li.vtõ.Ericius eſt piſcis marꝭ: babens caput ⁊ os inſerius.et exitum ſuper⸗ fluitatũ ſuperius.cõtra alioꝝ diſpoſitionẽ ani maliũ.ſuis ſpinis vtitur loco peduʒ. ⁊ ceteris piſcibeſt hoꝛroꝛi.Et ſicut dicit Pliniꝰ:ha bet carnes rubeas ſicut miniũ. 0— Capitulum. xxuufſ. E= EFEFEntrix.⁊ dies. Ex li. de na. re. Dẽtrix WW d alsdentix vel pagrus a re nomẽ hʒ:qꝛ Ddentes hʒ magnos multos ac duros quibo graſſatur in oſtreas.⁊ piſces innocuos. Actoꝛ. Nota ̊ dentrix idem eſt qð pagrus: de q̊ etiã loco ſuo dicet᷑ inferius.¶ Exlibꝛo vtð. Dies eſt piſcis marinus.vt dicit Areſto.ſicdi ctus:qꝛ poſt ꝑfectionẽ ſuã non viuit niſiꝑ räw5ee diem. Habet tamen alas duas ⁊ duos pedes. — ⁊ ſanguine caret.Hoc idem dicit albertus in O— eii,i/ſ 4 D 5 ibꝛo ſuo s qnimalium. RSRSiſſſ, Sicch, 1I1I n- libꝛo ſuo de natuns animalium R ä d1 ( - 7 WWCO m Capitulum.xxr. — S AZlcus ⁊ Expoſita. Elcus eſt vitulus m u, , 11ä/ 7 e — Et, — vver& ee . S= —Iiz,1 — e marin?. de in vehabiti liteis intii 1 Ga e 2 tg dirim. 2 abet aut pel ẽpiloſaʒ:a — 5. bis nigriſq; maculis diſtinctã.Hoc aĩalparit MUD in terra:⁊ laciando mãmis nutrit vitulos.nec 3 ante. xij. dies ducit eos ad mare.⁊ difficulter ĩ⸗ dd terſicitur.niſi ictus in caput in locũ cerebꝛi et n vibꝛet. In ſomno ita alte ſtertit ꝙ ſtertiomu⸗ gitꝰ eſſe videt᷑grauiſſimoem ſomno inter oia ð — depmit᷑ animalia. vnde pinna eius dextraqui a —brus ad natandũ vtitur dicunt᷑ eſſe ſomnifere. timpan hom inis ſupꝛaponãt᷑. Oiiiꝰ animalis — Ppuiliin coꝛio excoꝛiato vbicũq; fuerit cõpoſuiõe W W Wme⸗ ni ien mnul ii nan ſe ds De Piſcibus ⁊ erectione indicãt fluxũ ⁊ refluxnjʒ maris. Et hoc faciunt coꝛia etiã alioꝝ marinoꝝ q̃ piloſa ſunt.¶ In lib. veõ. Expoſita vt dicit Plinius beſtia eſt in maris illãpartẽ q̃ in iudeã ⁊ oppen attingit: aliq inuento.q̃ multos et latiſſimos dentes ⁊ pinguedinem.⁊ eſt de genere cetoꝛꝝ. —— S — ęU— eola. yſi. Eceola vꝛ concha marga⸗ e ritifera.in cuiꝰcarne pᷣcioſus calculus ſolidat᷑.De his em̃ tradũt hi qͥ de ani mantiũ naturis ſcpſerũt ꝙ nocturno tpe litto⸗ ra appetũt.⁊ exceleſtiroꝛe margaritã ↄcipiunt vnde ⁊ aceole nominant᷑.i Solinꝰ.Conche certo temꝑe anni luxurianteconceptu ſaciunt roꝛem velut maritum. Cuius deſiderio hiant: et cũ maxime linquitimber lunaris:oſcitatio ne quidã hauriũt humoꝛẽ cupitũ. Poperationes ¶ Sicergo ↄcipiũ:grauideq; fiũt:⁊ de ſagine q̃litate redit habitꝰvnionis.Nã ſi clarũ fuerit quod acceperũt candicant oꝛbicuüii. Si vero turbidum aut palloꝛe languẽt:aut rufo innubilantur. Ita de celo magis q; de mari parius habent. ”M Item gregatim natant.⁊ que magis inter il las experta eſt gregem ducit.que ſicapta fuerit cetere diffugiunt. Capitulum. xxxij. OQunus marinus.Equonilus.⁊ Equꝰ⸗ e Aluminis.iyſi.Equi marini vocati fſuunt eo q; pma parte equi ſunt.poſtre⸗ ma vero ſoluuntur inpiſcem. HPHoperationes ¶Exli dena.re.Equus marinꝰ eſt mõſtrũ foꝛ nſſimũ:nihil extra aquã poteſt:vtdiẽ̃ Ariſto.ſʒ ſtatim vt aquaꝝ caruerit natura:carebit ⁊ vita. ¶ Alioꝝ piſcibo carniũ viuit. Inpugna crudele eſt:qᷓ hoĩeʒ timet ⁊ eũpartiri bella foꝛmidat. ¶ Idem. Equonilus vt dicit Michel. mõſtꝝ eſt ingens ac ſoꝛtiſſimũ in nilo habitxans. ¶ Crura pedes ⁊ vngues habet vt cocodrillus ſz multo ma ioꝛa.Humanaꝝ moꝛtiũ cupidiſſi⸗ mũ eſt. Nãcũ ei nauis ĩ poꝛiuoccurrerit vnum pedẽ in terra figẽs:altero nauẽ in anterioꝛi arri piẽs facilime ſcindit:vl inclinatã aliqñ mergit Unge in locis in quibus ha bitat immanis multitudo hominum perditur per eum.ſed h̊ malum rariſſime inuenitur. ¶ Nullus capi poſſit inſtrumẽtis niſi rheti fer reo ex cathenis apud Damaſcenos in hᷣopus fabꝛicatis. Captum quoq; malleis tm̃ ferreis occiditur. Pellis eius vmus cubiti ſpiſſitudis nem habere dicit. tanteq; eſſe duriciei:vt nul⸗ lo iaculo ⁊ armatura penetrari poſſit. ¶ Idẽ.Equiꝰflinnalis vt dic Ariſto.eſt mõſtꝝ in oꝛiente foꝛma mirabili ſublimis faciei. ¶ Crines habet vtequus.pedes fiſſos ⁊ ſotula res vt vacca.caudam vt poꝛcus. ¶ Coꝛiũ eiꝰvalde groſſum eſt:interioꝛa eius vt equi. Magnitudo ãt vt aſini.hinnit vt equꝰ. in terra ⁊ in aqͥs equaliter manere den. D U N d 8 Tratctatus EPEAARE Wd S A. Capitulum. xxxijj. Ffimerion ⁊ Eſcarus. Joꝛatb. Effime⸗ e rieon piſcis eſt qͥ ſine coitu naſcit᷑.et cũ P tres hoꝛas diei v xerit moꝛit᷑. yſið. Eſcarius dictus eſt: eo ꝙ ſalſus eſcam rumi⸗ nare phibet᷑. Tradũt autem hũc ingenioſum eſſe. incluſum quippe naſſis. nõ fronteerũpere nec in feſtis viminibo caputinſerere. ſʒ auerſuʒ caudeictibo crebꝛis laxare foꝛe.⁊ ita retroꝛſum redire fertur.Quem luctarũ eius ſi ſoꝛte alius eſcarus intrinſecus videat aꝓpꝛebenſa moꝛdi⸗ cus cauda.niſus erũpentis adiuuare ꝛ. Pperationegs. A Plinius lib.ix.Eſcaro vel ſcaro pncipatus nunc datur. qui ſolus piſcium ruminare dicit᷑ Herbiſq; veſci:non alijs piſcibb. arpathio mari maxiefrequẽs pmontoꝛiũ troadis lectũ nũq; ſpoõtetrãſit. Inde ãt aduec⸗ tos a tiberio claudio pᷣncipe. Optatꝰ Elipertꝰ piectclaſſis inter oſtiẽſem ⁊ cipamie oꝛã ſpar ſos diſſeminauitqͥnquẽnio fere curaeſt adhibi ta: vt capti redderent᷑ mari.poſtea frequentes inuemunt in littoꝛibo ytalie nõ ante ibi capti. Igem in li. xi. O m̃iby piſciboſunt dentes ſer rati: pᷣter eſcaruz. cuiſcʒ vni aquatilium pleni hic vtitur poꝛibo pedibus.vt manibacibus oꝛi gdmouentibus. Cap itulum. xxxiiij. e Stinis. Alb. in li. de na. aia. Eſtinis eſt de genere cãcroꝝ ſemipedaliũ.circa co⸗ ronã ſunt cãdidiaculeos q̊̃ſdã ꝓpedib hñtes oꝛa in medio coꝛpe.⁊ ſunt coloꝛe qᷓ̃ſi vitrei.⁊ beanei ſcoꝛpiõis effigie.loco dentiũ gues ĩ oꝛe ſites aculeos.oua faciũt qͥnq; numero.2 ſũt ꝗqmariſſima. Eſt ãt venenoſus ne comedippᷣt. HPHoperationes. ¶ Hicpiſcꝭ pᷣnũciat tẽpeſtates.ſẽtiẽs em̃ mate riã vẽtoꝝ eleuari:de ſhndo rapit lapidẽ. ſtabi⸗ lies ſe ad ipᷣm ſiẽ anchoꝛã.iſ Et cũ hunc lapidẽ eſcinũ trahere ludẽt naute:etiã ipᷣi ꝑ anchoꝛas figunt naues.i¶ Hic piſcꝭ eſcynꝰ qnq; detinet nauiũ.ſubtus em̃ adherens naui ducẽioꝝ vel ampliꝰpedũ cũ om̃ibooꝛnamẽtis ſuis detinet eſcynꝰ quẽlibet vẽtoꝝ impulſum.ita ꝙ moue ri neqt aere aliquo vel violentia. ——— . . 3 . — . 4 E . — 8 N . B . Capitulum. xxxv. Riox vel Erox.Albertus in libꝛo vtõ e Erox piſcis eſt quẽ qͥdam lachſen vo⸗ CcCcoant.qͥdaʒ aũt magnũ piſcem danubij ⁊ quarundã aquaꝝ danubij influentiũ.quem vngari ⁊ almãni huſonem vocant. Ille igitur ꝗ lachſe vocatur:figurã ⁊ coloꝛẽ hʒ ſalmonis. niſi ꝙ inferioꝛẽ mandibulã ad ſuperius habet recurua m:ſicut roſtrũ aquile curuatũ ad inte⸗ rius.⁊ m nõeſt longioꝛ q; ſuperioꝛ.ſoꝛamĩe ad boc parato in ſe recipit inferioꝛẽ.Carnẽ autem habet nõ adeo rubeã neq; ita delectabilem ſiẽ ſalmo. Huſo aũt eſt piſcis nõ ſquamoſus in fi⸗ gura ſturionis.ſed eſt pellis albe ⁊ lenis abſq; om̃i ſquama⁊ ſpina.Et inuenit᷑ lõgitudine vi gintiquatuoꝛ pedum qñ pfectꝰ eſt.⁊ minoꝛ in nenitim ꝙ etate deficit. Nullũ os penitꝰ habʒ In capite loco ſpine doꝛſi cartillago eſt.q̃ foꝛa⸗ men habet magnũ vacuũ ſicut terebello ſit ꝑ⸗ loꝛatũ a capite vſq; ad caudã.⁊ non ſunt ſpine in coꝛꝑe eius alique.ſed ſpine eius ↄuungũtur cartilagini. Caro eius eſt in ſapoꝛe carnis vi⸗ tuli in doꝛſo. In ventre eſt in ſapoꝛe carnis poꝛ cine.⁊ ha bet adipem intermixtũ pinguedini ſi- poꝛcus. Huncpiſcem ſturio ↄfricãdoſe ad eũ agitat.ita ꝙ ſepe ſimulcapiunt᷑nec alijs aquis inuenitur niſi in his que dicte ſun. RR Capitulum. xxxuj. Thenay vel Echyni.yſið.Ethenays paruus ⁊ ſemipedalis piſciculꝰ:nomẽ ſumpſit ex eo ꝙ nauem adherendo re⸗ „ De Pilcibus tineat. Ruant licet venti ſeuiant pꝛocelle.Ha⸗ uis tamẽ radicata in mari ſtare videt᷑ nec mo ueri:non retinendo ſʒ tantũmodo adberendo. Hũc latini moꝛam appellauerunt.eoq; cogat ſtare nauigia ip̃a. Plinius li.xxxij Heu va⸗ nitas humana cum illaroſtra nauium ere fer⸗ roq; ad ictus armata:ſemipedalis piſciculus inhibere poſſit ac tenere:deuincta ſert᷑ ten uiſ⸗ ſe.pꝛetoꝛiam nauem anthonij ꝓperantis circũ⸗ ire ſuos ⁊ exhoꝛtari donectranſiret in aliam. Itaq; ceſariana claſſis impetu maioꝛe pꝛoti⸗ nus eum ꝑtranſijt.tenuitenam nauem Bav pꝛincipis. Quidamq; exilientes de naui inue⸗ nerunt gubernaculo adherentem piſciculum: oſtenderũt Gavo indignanti hoc fuiſſe quod retineret ipſum cum quadringentoꝝ incede⸗ ret obſequio remigum. Qui cũ eum poſtea vi derunt limaci magneſimilẽ dixer unt.¶ Idem libꝛo.ix.Hunc arbitratur Ariſtoteles pedes hꝛe ita poſitapinnaꝝ ſimiitudine.¶ Ariſtote les.Piſcis paruus in mari pꝛohibet nauem re cedere potẽtia nat̃ali.plureſq; hoĩes ipᷣo vtun⸗ tur in multos ad odiũ ⁊ amoꝛẽ. Ale illius aſ⸗ ſimilantur pedibus.nam reutia pedes nõ ha⸗ bet. ¶ Ambꝛoſius. Echinus eſt animal in ma⸗ ri exiguum vile ⁊ deſpica bile. Hic tamẽ cum ventoꝝ pꝛocellam pᷣſenſerit:calculum validuʒ arripi:eumq; velut ſuburram vehit.⁊ tanquã anchoꝛam trahit.ne excutiatura fluctibo.ſicq; q̃ non poteſt ſe ſuis viribus liberare alieno re⸗ gitur pondere. quo indicio etiam naute velut ſignum future perturbationis capeſcũt:⁊ ſibi ecauent ne hoc imperitos turbo inueniat. Baximas quoq; naues plenis currentes ve lis in medijs fluctibo quaſi radicatas ſiſtit:nec ſine munere creatoꝛis tantum ei poteſt ſuppete re virtutis.¶ Ex libꝛo de naturis rerũ. Echu nus eſt piſciculus ſpinas habens pꝛo pedibo: ſicut cancer.alas autem ſub ventre que pedib- aſſimila ntur. In oꝛe vero dentium loco gra⸗ ues aculeos.Hoc a utem ſupꝛa modum mira bile eſt ꝙ cum ſit ſemipedalis non vlla violen⸗ tia ſed adheſione tm̃ nauem ducentoꝝ pedum cum ſuis intus ponderibo retinet:ita ꝙ nec ad punctũ moueri valet. Nec eſt alia ratio in tam ſtupendo pꝛodigio:niſi ꝙ deus in creaturis p dicetur mirabilis. Piſcis iſte comedi nõ po⸗ teſt:quia ho minem a ſtatu diſpoſitiõs ſue dii ſoluendo moꝛtem infert. Dperationes ¶ Dyaſcoꝛides.Echini marini ſapoꝛ euſtoma chus eſt. ventrẽ mollit.⁊ dyafoꝛeticus eſt. Hmõi coꝛiũ crudũ miſcet᷑ vtiliter medicami bus aut ſcabijs.¶ Combuſtũ vᷣo Grdga vul⸗ p SüAN N OUO 7 ◻ . ſequiturq; fugientẽ ? quia magni ſunt ambo nera pm gat. creſcẽtia q̊ vulnera reſidere facit. ¶Pliniꝰli cxij. Ethenasvel lechinꝰgquidis ad alligatus vſq; ad maturitatem continet lubꝛi cos partus ideoq; aſſeruatur ſale. ¶ Idem quoq; piſcis ventrem in hibet ꝓpterea conrra doꝛicinũ echini maxime pꝛoſunt. cib efer ¶ Et his qͥ carfati ſuccũ biberunt pᷣcipue eius quatuoꝛ a nteqᷓ; inebꝛiet᷑. iure ſumpto. ¶ Idem etiã exaceto epinictidas tollũt.¶ Echini cum ſpinis ſuisↄtuſi ⁊ e vino poti calculos tollũt:⁊ als ĩ cibo ad h̊ ꝓficiunt. nec etiam in validiſſimis aquis latere poſſunt diſcurrendo ⁊ ante ſe aquas agitando. ſepe ſi⸗ mul a piſcantibocapiũt᷑.Piſcis iſte captꝰ vino foꝛtiſſimo vel lacte potat᷑:qꝛ vino inebꝛiat vine re poteſt pluriba diebo.⁊ hoc vt ad remotas ter ¶ Echinoꝛum teſte contuie ex aquaulite inei pientibus pannis reſiſtunt. —MD, Echini q; viuẽtes vſti ⁊ in vino dulci porati pꝛofluuia ſiſtunt.¶ Echini cinis cũ carnibus ſuis cremati cũ oleo:alopitias repteteet. ILCapitulum. xxxviij. r 7 . . . ſ Elchus Foca ⁊ Galata.yſidoꝛꝰ N,EWENILIW N II Feichaus vitulus marin? ap NVih Alnb f pellatur. Cutem habet piloſam WEN . albis nigriſq; maculis diſtinc⸗ AHII 53. In terra pecudũ moꝛe parit 2 nuqᷓ; geminis ilca educat.fetꝰ etiã ane Pt . 1 mMãmis: nec ante duodecimũ diẽ in mare dedu Cap itulum xxxvij. cCLt.his in ſono mugitus eſt. Nullum aĩal gra⸗ Zeor. Exli. de na. reꝝ. Eʒox eſt piſcis uioꝛi ſomno pꝛemitur. Vnde dextris pinnis e danubij maximꝰ.ita vt vix in bigatra qu ibo vtunt᷑ in mari:vim ſommlerã ineſſe di⸗ bi poſſit abequis quatuoꝛ aut tribus cunt.ſi cuiuſq; capiti ſubdant᷑. Difficulter ãt Vnũ habet inteſtinũ. oſſa pauca ⁊ parua ĩ coꝛ niſicapite eliſo interficiunt᷑. De hetiã animali poꝛe cartillaginoſa potiꝰq; ſolida.ſed ĩ capite illud mirabile fertur:q; eo moꝛtuo⁊ excoꝛiato multa fertur bꝛe oſſa. Carnes vo fertur habe/⸗ pilus in pelle vbicũq; fuerit naturali quodam re dulciſſimas.guſtu vel ſpecie carnibo poꝛci ſi inſtinctu ꝓut mare ſe babet itaſe gerit. NHam milimas. Per om̃e coꝛpꝰlenis eſt:nec aliquid ſi mare turbatũ in ſtuctus ſurrexerit:⁊ pilus ſi⸗ aſperitatis in coꝛꝑe vel in interioꝛibo hʒ:ſed eſt militer erectus exurgit. Si vᷣo mare pacificaaz mitiſſimꝰac timoꝛoſi ns guupeneca minimo tũfuerit pilus in planũ ſternit᷑:ſicq; marꝭ ſtatꝰ piſciculo ſe defendere poteſt: ſʒ ſtatim agitratur inre inſenſata ⁊ moꝛticina depᷣhendit᷑.¶ yſið. ad fugã. Huic ſturio libentiſſime iocandi gfa Focas ſiue bocas dicunt eſſe boues marinos ſe affricat.quẽ eʒox ſtatim vt ſentit ad latibuia quaſi boacas.ꝙ Ex libꝛo de naturis rerum. fugit.q ſibi ſolet ad tutamẽ in littoꝛib effode⸗ Foca eſt bos marinus animal :ſcilicet in ſuo re.Sed qnq; ſturio impoꝛtunꝰe ijcit latitante: genere foꝛtiſſimum.animoſum.iracindũ.non tm ad alia animantia:ſed etiã ad ſua domeſti ras cibi gra deferat᷑. Bibit autẽ viniſextaria — „ ☛ WLE= = —, ſn Uti B ,CK O De Pilcibus ea. Semꝑem̃ cũ femina ſua pugnat donec eã interſiciat. Interſectã ãt a loco eijcit.⁊ ſic aliã ſuꝑducit.nec ſicceſſat eas ſfemnas ſupducere donec eũ ↄtingatꝓpꝛia moꝛte defungi. vel a fe⸗ mina ſua ſuperatũ ĩterimi: nec mutat locũ ſuũ de ſacili:ſʒ illic ſemꝑ manet vbi eũ nata condu dit.huiꝰ ꝑnicie emuli filij rapina viuunt. Dperationes ¶ Dyaſcoꝛides.Coagulus ſoce marine virtu tem habet caſtoꝛeo ſimilem. ¶ Epilenticis ꝓdeſt. Oulierũ q; ſteric.id eſt. pꝛefocationiba matricis bibitum valet. ¶ Pꝛo bat᷑ aũt an verũ de foca ſit coagulus:ſi coagulus agni ſolutꝰ in aquã vna hoꝛa dimit⸗ tatur.necſe digerat:⁊ poſt hecaquaipᷣa coagu lus foce pfundat᷑.nam ſi ea accepta ſoluat᷑ verꝰ nõ eſt. Verꝰem̃ accepta aqua nõ ſe ſolutt. ¶ Exli.ð na.reꝝ. HGalata extra moꝛem omniũ animalium cum ſetus in aluo ſuo viuere ſen⸗ ſerit illos extrabit. .B ¶ Et ſiqͥdẽ eos ad vitã maturos inuenerit:ſo⸗ ris relinquit. Sin autem:eos in macricem vt foueantur reponit. — Nar —d — &α2 ,— Capitulum. xxxix. Aſtaleon Faſteʒ ⁊ Ficis. Areſtotiles t Faſtaleon eſt genus piſcis qð ſolum inter cetera geuera genꝰ ſuũ nõ come dit. Ham om̃es piſces ſeſe comedũt pᷣter faſtꝗ leon.¶ Joꝛath in li.de aĩalibo. Faſteʒ piſcis eſt q̊ cum in oꝛe ſuo coartat aquã:fit ex eo dulcis. vnde piſces minoꝛes ſequunt᷑illã in os ipſius ille vero ſic eos capit atq; deglutit. Plinius li x. Ficis eſtpiſcis qͥcoloꝛemſuũ mutat relid tꝑe candida:vere autẽ varia.Eadẽ ſola piſcin ex alga nidũ facit:atq; in ipᷣo nido parit. ſin, iu = OIARIRniit. SS * 8 ☛ Capitulum. xl. Ardus Gladius 2 Glaucꝰ. Actoꝛ. 6 Bardo piſcis eſt flunialis gratiſſi⸗ mi ſapoꝛis.vendeſie ſilis.ſj ꝑrubo rẽ oculoꝝ ab ea diſcernit᷑.vterq; ůt mediocris qᷓntitas eſt. yſi.Gladius dictus ẽ eo ꝙ roſtro mucro natoſit.⁊ obh̊ nanes ꝑfoſ⸗ ſas mergit.¶ Areſto. Haſtarios als baſtaros id eſt gladius marinus eſt ſimilis ſcoꝛpioni:et equalis aranee.⁊ inducit magnũ doloꝛẽ piſci⸗ bus.ideoq; ſaliũt multotiẽs. Ham ⁊ delphinꝰ pter doloꝛem ſalit: qꝛ ſubpinna pungit eius aculeo q gladius vocatur. Hyoperationes. ¶ Plinpꝰli.ix.Eſt paruũ aĩal ſcoꝛpionis effigie aranee magnitudine. hec ſe ⁊ thinno ⁊ eiqͥ vo⸗ cat᷑ gladius cerebꝛo delphini magnitudinẽ ex⸗ cedẽs:ſub pinno aculeo affigit:tantoq; dolo⸗ re infeſtat vi naues ſepenumero exiliant. yſi. Glaucus a coloꝛe dictꝰeſt:eo ꝙ ſit albus reci em̃ albũ glaucon dicũt.h̊ eſtate raro ap paret niſi in nubilo.i¶ Pli.vbi Sð.Quidam em̃ piſces eſtate imparientes ſexagenis diebo me⸗ dijs latent feruoꝛibs vt glaucus et aʒellus. Areſto. Quidã etem̃ piſces in cauernis ma nent in eſtate ſicut glauc' ꝑſexaginta dies:ac rkhen Een aſcenſionẽ canis. apitulum. xell. Tractatus — (Capitulum. xli g g Amanez ? Honger. Alb. i li. ö na gial⸗ Wſſſ HBamanez aĩial dicũt fluuiale. cinꝰ feĩa = W õõ vagabũde diſcurres.nõ ſolicitat᷑ ſʒ negligit par . WR —ꝑò tü. Mas aſtt ſtat circa eos q̊s ſeia pꝛeneglexe — — rrit. Et edificat etiã in yro circa eos lignis ne „ pateat aditꝰinimic piſcibi.Et tũc aliqñ extra aquã vociferat foꝛtiter:vt aduerſantia ſibi ter⸗ reant᷑ aia lia.⁊ ſi in tali ſolicitudine cadit ĩrhe⸗ tia ʒelo deſendẽde pꝛolis moꝛdens rhetia erũs pit non tam foꝛtitudineqᷓ; animoſitate.i¶ In eodẽ libꝛo.Gonger vt dicit Pli eſt piſcis mag⸗ nus atq; robuſtusqͥ inimicicias ⁊ bella habet cũ murena ⁊ polippo ⁊ alijs piſcibo.⁊ intantuʒ ſoꝛtiter:ꝙ polippũ laceret dentibo ſuis. 8 Obiꝰ2 Granꝰ. Actoꝛ. Gobio ẽ piſciculꝰ fluuial albo:ſʒ nigris maculis reſperſus. quẽ qdã dixer̃t veſci cadaueribo.ſʒ a piſcatoꝛibo dephẽdit᷑ ̊ eẽ fa buloſũ.quã potiꝰdicũt᷑ in aq̃li qdiſſima ↄuerſari⁊ pa bulo nutriri.ĩ cibo tñ vi les ac ðᷣſpicabiles reputãt᷑qꝛ aq̃ſa mĩme ſolidi. HPHobpbrrationes. ¶ Exli. ð na.re.Gobio piſciculꝰ eſt ſoꝛma rotũ —— —— daſquamis ꝑuis argẽto ſilibo.̊ vbi aqs areno . ſas lapillulis in nutrimẽtũ hʒ accomodatioꝛẽ B vtiq; cibũ pᷣbet.¶ Idẽ.Granꝰeſt piſc marinꝰ qͥ naturã omniũ aĩaliũ vnũ oculũ ĩ ſümo ca . pitis bʒ:qͥ ſuꝑintẽdens ſemꝑ inſidias cauet. — — B S Capitulum. xliij. b· Amiꝰ? 1 Hyrũdo.yſi. Hamio piſc⸗ S eſt ſaxatilis dextra ſiniſtraq; lateri⸗ 8 SW brus v̈gis puniceis ppetuis: alijſq; . diſcoloꝛib deſignat᷑. ⁊ dictꝰeſt hamio.qꝛ nõ ca pit᷑ niſi bamo.ꝗ¶ Pli.vbi s.Amiã ſiue Hamiã vocãt piſcẽ:cniꝰ ĩcremẽtũ dieboſinglis ĩtelligit cũ thinnis:h̊ ⁊ palamides ĩ pontũ intrargrega ð” tim ad dulcioꝛa pabula cũ ſuis queq; dulcibo. Pperationes Evli.ð na.re.Hamiꝰẽ piſ ſaxatilis.vt ait A yſi.id eſt lapidẽ gerit interiꝰ.h admodũ ſpecio ſusẽ:hñs ĩ vtroq; latere q̃i vᷣgulas ꝑpetuoco⸗/ loꝛe puniceas.reliq̊ͥ vo coꝛpe diuerſis q dem ⁊ gratis coloꝛibi.totꝰ ĩ modũ pãni ſerici variatꝰ. ¶ Hyrũdo maris ſilis eſt aui huiꝰnois bec aad B * S n = = =☛m ’ — . i,r. , ODi De Pilcibus modũ loliginis in aqua manet vtpiſcis.⁊ alas habẽs ad amena eleuatur etberis. — S = . = YY 1 S Si AAe = Capitulum. xliiij. i Linus marinꝰ. yſi. Icinꝰ ab icino terreſtri nomẽ traxit.quẽ vulgus eri cium vocat. cuiꝰteſtula ðꝛ ſpims acu leata in modũ caſta neaꝝ q adhuc operte de arboꝛib cadũt. Caro eiꝰ mollis ⁊ minio ſilis. Actoꝛ. Icinus ipᷣe eſt echinꝰ. de qᷓ dictũ eſt ſup in tractatu de aĩalibo.ca. lxxvij. Idẽ etiã videt eſſe ethenais. licet yſi.de his agat ſeꝑatim tãq; de duob. Idẽ etiã ðᷣꝛ ericius vel irricius. Hoperationes ¶ã Ex li. de na. re. Ericiꝰeſt piſc marinꝰ habẽs caput ⁊ os inferiꝰ(vt ait Areſto.)⁊ exitũ ſuper⸗ AHltatũ ſuperiꝰ.qð eſt ↄ moꝛẽ aĩaliũ ceteroꝝ. ¶ Atitur autem ſpinis loco pedũ.Eius ante/ rioꝛa ſeparata ſunt.⁊ inferioꝛaↄtinua.hoꝛroꝛi eſt ceteris piſcibo.qꝛ ſpinis hiſpidus.vnde nõ de facili ſit vlli piſcium pꝛeda. Karnes eius vehemẽeter rubee ſunt minio ſi miles.vt dicit Plinius. Capitulum. xlu. 8 Alaoʒ KRarkoꝛqa2 Kilok. y ſido. &RRealaoz ẽ piſcis maris.ſpecie multi foꝛmis.pluuiaq; ceteris piſcibꝛ ad viteremediũ ⁊ impiguationis iuuamen eſſe ſo⸗ let. huic ꝓ exicitio dat᷑. Ham ſi multa pluuia fuerit oculis cecatur:ac ꝑↄſequens cũ cibum querere non poſſit:fame moꝛit᷑. Idẽ. Rarkoꝛa — vero eſt piſcis qͥpoſtq; depᷣhendit᷑:multo viuie temꝑe:⁊ cibat ſeexſe.q; ſuꝑ eius inteſtina eſt nidioꝛ aqua. Dperationes Idẽ. Rilock eſt piſcis marinꝰin teſta multũ aſpera latẽs.cuiꝰ oꝛificiũ eſt in medio coꝛꝑis. ¶ Sentit ãt qᷣcqͥd ei appꝛopinquat.⁊ applicat in lapidibo cũ ſuis pedibo poſterioꝛibo. Anterioꝛibo aũt qͥb ꝓ manibo vtit quicq̃d ꝑ eum trãſit.qð nequaq; vincere ſe poſie credit: tumeſcit:ſeq; contrahit:⁊ adheret foꝛtius lapi di cin applicatur. —— — N N SS. E N dN d Tractatus Capitulum. xlvj. Arabo ⁊ Kylone.yvſidoꝛus. Rarabo ſtercoꝛe viuit et luto. Yedaturq; ci⸗ bo. pꝛopter hoc animal ponderoſum eſt. caudam habet latam. ecideo qñ pugnat le⸗ uiter ſe vertit. Hinus enim generis monſtra foꝛtiſſime pugnãt inter ſe velut ariegs.muni⸗ untq; ſemultitudine ſocioꝛũ aduerie partes. vnde frequenter viſi ſunt ambulare ſicut gre⸗ ges:adinuicemq; bella partiri.fiunt autem nm aĩ alibo bella quatuoꝛ de ca uſis.ſcʒ ꝓpternatu⸗ ralem ſuꝑbiam ꝓptercibum.ꝓpter coitũ.ꝓpter fetum.ſicut gallina ꝓpter fetũ cam coꝛuo pug⸗ nat.⁊? anſer cum coꝛnice. PHperationes ¶ Areſto. KRarabo ſicut ⁊ cancer ſanguinẽ nö habet. durum habetexira⁊ molle intra:nec eſt nutribile illud durũ.immo recipit ignem. ¶ Accipit autem piſces ſicut cancer in ꝓfun⸗ do maris cum duobo labijs ſuis:eoſq; ĩ duas Partes diidit:⁊ ad os ſuũ ducit. KRarabo ex piſcibo dure carnis mouet᷑ cum canda ſua motu veloci ſicut motu alarũ ſuarũ. ¶ Eſtaũt genꝰ quoddã exq̊ generat᷑ Karabo: qð eſt bone carnis anteq; oua ponat:poſtea vᷣo male.Hoc genus exuit ſpolium in vere ſiẽ ſer⸗ pens. Ita cancer? karabo ſenectutem exuunt ⁊ que mollis teſte ſunt. ¶ Warinum an mal mollis teſte Rarabo coit ⁊ impꝛegnat᷑ ⁊ malakye ſimiliter accidit. Rara bo ⁊ ſibi ſimile in genere ſcʒ anĩal mollis teſte ouant coitu. Similiter eſt generatio malakye vxſepia:⁊ ſibi ſimile. ¶¶ Mareſq; karabo tm̃ cuſtodiunt oua.mala⸗ kye autẽ ouat extra.⁊ mas eijcit ſuꝑ feminas ſperma.ſicut mares piſcium ſup ona. ¶ Ex libꝛo de naturis rerũ. Rarabo ſᷣm Are⸗ ſtotilem eſt piſcis qui quando timet retrocedit naturaliter. M In eodem libꝛo. Rylõ eſt animal marinum quod contra nature communis oꝛdinem ha⸗ bet epar in ſiniſtro:ſplen in dextro. Nam ĩ om nibus animalibus terre magnis ⁊ paruis eſt econuerſo. Capitulum. xlvij. OP ky. Areſto. Kokyeſt marinum ani B mal: ha bens dentes acutos.et etiam poni vnum ſuper alium.ſic enim ge⸗ * quando vero non timet ambulat ad interius nus ſuũ diuerſatur ageneribus piſcium.quia piſces habent quidem dentes acutos.⁊ nõ eſt in eis animal duas habens acies dentium. Actoꝛ. Roky ipſe eſt ſelchus. de quo dictũ eſt paulo ſupꝛa.idemq; vitulus marinus.de quo etiam dicetur infra. Hyperationes ¶ Ex libꝛo de na.jerũ. Roky eſt anĩal in terra ſicut in mari manens.cartilaginoſum habet coꝛpꝰ vt ſepia.oſſaq; minus debito robuſta.p̃ᷣ infirmitate aliqñ cruriũ vix ambularepoſſit: ſeq; in pedibo ſuſtentare. Ambulatio ergo ipſius eſt potius in vigoꝛe ſpiritus ⁊ leuitate coꝛpoꝛis qᷓ; ex virtute. Den tes habetacutos valde.caudam paruã vt cer⸗ uus.renes vt vacca. ¶ Uenter eius ſanguine caret.quia due vene que ramificantur ſuꝑ renes vſq; ad ventrem in eis non perueniũt. ¶ Eetera vᷣo coꝛꝑis mẽbꝛa ſanguinẽ habent. Hoc animal habet quatuoꝛpedes.⁊ habent in flexiones digitiqͥ qʒ pedis eſt vt cauda piſcis. ¶ In aquis ſpirare uon valet. doꝛmit autem ꝓpe mare ſuper terrã.ibiq; fetus ſuos parit du- Oos aut tres. . ¶ Tranſacto vero die.xij.poſt partum:ſequit feius matrem ſuã ad mare:⁊ H̊ multotiens in die vtaquis marinis aſſueſcat. Hoc aĩal mã⸗ milas habet vnde fetus lactet. Vox eius eſt ſicut thauri:maximeq; cũ interſicuur.difficul/ ter autem interimi poteſt. tiqͥnq; in vtroq; pede.figura⸗ d O ind e d—u bvbv v v v d vb en! bet De Piſtibus I „ r— 40 e. Capitulum. xloiij. 1SEo marinus. ¶yſi. Leo marinus dictꝰeſt a ſimilitudine terreſtris. DDyperationes ¶ Ambꝛoſius. Leo terribilis eſt in terris:ſed dulciꝰ in fluctibo. Eandem habet diſpoſitionẽę Cvirtutẽ ſicut in terra.quare tranſeo. Capitulum. xlix. SEpus marinꝰ.yſi.Lepus a ſimilitudi⸗ ne lepoꝛini capitis nũcupateſt. Plimꝰ. ☛ . Venena dira nõ ceſſant in lepoꝛe.qͥ in indice mari etiaʒ tactu peſtilens.vomitũ diſſolutionẽ q; ſtomachi ꝓtinꝰcreat. Idem in li.xxxij.Te⸗ pus marinꝰvenenũ eſt in cibo vel potu datus. Nullũ eſt aalqͥneius tactu intereat.hõ tactꝰ ab eo piſcẽ olet ⁊ moꝛit᷑.et lepus ſimiliter ex eo tactꝰmoꝛit᷑. Sic vterq; alteri venenum eſt. In India nõ capi viuentem affirmant. Hperationes. ¶ Auſceñ.in.ij.cañ.Lepꝰ marinꝰẽ aĩal oſtrea tũ lutoſum declinãs ad rubedinẽ aliqᷓntulũ. ¶ Sanguis eius calidꝰeſt mũdiſicãs pannũ. ¶ Caput eiꝰ aduſtũ generat pilos in alopitia ꝓpꝛie cũ adipe vꝛſi.⁊ in tyria valde. ¶ Cum auteʒ ex eo fit emplaſtrum ſicut eſt ab⸗ radit crines ⁊ pilos. Itẽ abſtergit viſũ emplaſtri moꝛe ſuꝑpoſitũ ⁊ ſiẽ collirii.Numerat᷑ aũt inter medicinas ve nenoſas.⁊ interficit eũ vlceratõe pulmonis. ¶ Plinius in li. xxxij. Lepoꝛis marini ſeminã ſi mulieres grauide aſpexerint ſtomacho nau ſeante:ſtatim aboꝛtum faciunt. Remedio eſt mas ob id induratus ſale.vt in bꝛachealibe habeatur. ¶ Lepus marinus venenatus quidem eſt. Sed eius cinis in palpebꝛis pilos inutiles emulſos cohibet. ¶ Idem. Lepus ſtrumas ſanat:ita vt celeri⸗ ter remoueant᷑. E lepoꝛe quo q; marino recenti iubent qͥdam podagram fricari. Sanguis eius et fel(ſi necetur in oleo)valet contra carbunculos. ¶ Auicenna in canone vt ſupꝛa.Lepus mari⸗ nus eſt venenoſus ſi de ipſo in potu datur ac/ cidũt conſtrictio anhelitus.⁊ ru bedo oculoꝛũ. tuſſis ſicca ſputũ ſangninis:difficultas vꝛine. Vrina violacea ⁊ egeſtioſimiliter vel doloꝛ in ſtomacho. vomitus ſuꝑfluus coloꝛe ⁊ ſangin⸗ nis vctericia ⁊ anguſtia ac doloꝛ renum:ſudoꝛ fetidus.hoꝛroꝛ cibi. ¶ Etcũ videt eger piſces terretur ab eis:⁊ in uenit ſapoꝛem fetidi piſcis in oꝛe ſuo.⁊ in eruc tuatione cũ ſalſedine. Plures autem qui ex eo euadunt:inptyſim cadunt. Confert autem eius curationi lac capꝛinum nod eſt iuuamentũ vltimum. Tac quoq; aʒininũ ⁊ lac mulieris ex mãmil la.⁊ eius cancri fluuialis:⁊ ericius aſſatus aut ſanguis eiꝰ foꝛtes aũt medicine ſunt calamen⸗ tum fluuiale calidũ:recens:⁊ ſanguis anſeris ⁊ vꝛina hoĩs antiqua.⁊ cetera. Signum vere ſanitatis eſt.quando videns piſces nõterret᷑ ab eis:⁊ comedit.Cunq; cadit in ptyſun cureturptyſis. ⏑ § d O 8& Trattatus w, . — Capitulum. l. 1I Eniathan ⁊ ludolachꝛa.yſi.Leuiathan ſiue leuim:eſtpiſcis ſerpẽtinus.de q̊̃ſcʒ ſup̃ dictũ eſt in tractatu de aĩa libo.ca.lxxxiiij. vſi. Ludolachꝛa ẽ alal nata ⁊ foꝛma mira bile duas bũs alas ĩ facie.duas ĩ doꝛſo:qͥbo mira ve locitate mitit᷑ qcũq; volũtas eam impulerit. — — Capitulum. Iſ. IOligo. ꝓſi. Loligo eſt monſtrũ in q̊ na⸗ tura luſiſſe videt᷑. Hã cute ſquamoſum cũ gregibopiſciũ maris ꝓfunda ſcrutat᷑.Cum autẽ aq̃s ſaſtidierit:leuatſe cũ alis pennigeris quas in h̊ illi nata dedit.⁊ cũ volucribo ethera ſcandit. Sed qꝛ flatus ventoꝛũ ſuſtinere non poteſt. poſt modicũ vbiventis ↄcutit᷑ ad aquas redue cogit᷑:⁊ in ꝓfundum relabuur. Pobperationes ¶ Plinius li. ix. Loligo eſt piſcis mollis ſan / guine carens ſicut ſepia.Caput habet etiã ſicut ⁊ ſepia inter ventrem ⁊ pedes. ¶ Sepie ⁊ loligini pedes duo ex bis lõgiſſimi ſuunt ? aſperi.qbo ad oꝛa cibos admouent.⁊ in fluctiboſe velut anchoꝛis ſtabiliũt.¶Loligo eti⸗ am volitat:extra aquã ſe efferen. ¶ Sepia qͥdem in terreno parit inter arundi⸗ nes ac in alto ↄſeruata:oua eduntloligines. ¶ Item loligines ſicut ⁊ ſepie coeunt linguis bꝛachia inter ſe cõponentes ⁊ in contrariũ na tantes.oꝛe quoq; pariiunt. ¶ Loligines etiam in littoꝛe miremagnitudi⸗ nec oſſa nec ſpinas habet. ¶ Idẽ ĩ li xviij. Loligo volãs ſignũ ẽ tẽpeſtat ¶ yſið. Tradũt in occeano mauritanie tantã multitudinẽ loliginũ ex aqua euolare vt etiaʒ naues demergere poſſint. Phiſiologꝰ. Loligo capit aliqñ qnq; cubito rum.Caput habet inter pedes ⁊ ventrem. vo tra duos annos raro eſt eoꝝ vita. ¶ Aliquod eoꝝ genus aſperrimũ eſt pugna ture turmis ſe munientes ſtabiliunt. — Capitulum. lij. nis ſunt.ſed in mari noſtro qͥnq; cubitoꝛum 8 õ — 18 on es ln an en i 1e. gis üm mn tni lcis nbio n,rb gn! nd De Pilcibus Ocuſta marina. Phiſio. Locuſta mari na iuxta Pli.q̃ttuoꝛ hʒ cubitos ĩ lõgitu dine hyeme ledit᷑ autũno ⁊ vere pingueſcit.et plenilunio magꝭ.Exli. de na.re. Locuſta flu⸗ uialis ecõtraria qᷓ; locuſta cãpeſtris.pedes an⸗ terioꝛes hʒ lõgioꝛes:necrumiatĩ anterioꝛi ꝑte ſiẽ aĩalia cetera.ſʒ ad poſteriꝰ.ſcʒ ĩ exiremo ſto machi fui cũ dẽtibo in ventre ſibi herentibi. Dperationes ¶ Pli. li.ix. Locuſte piſces cruſta fragili mu⸗ niunt᷑.in eo gñe qð caret ſanguie latẽt mẽſibo qͥnis. Siliter ⁊ cancri qͥ eodẽ tꝑe occultant᷑. ¶ Et a mbo veris pꝛincipio ſenectute in moꝛe anguiũ exeũt.renouatiõetergoꝝ.Ceterum in vn iis narãt.locuſterepta nnũ moꝛe fluitant. ¶ Si nulins ingrauat metus recto meatu coꝛniba.q̃ ſũt rotũduate pᷣpilata ad latera poꝛ⸗ rectis.⁊ eiſdẽ ereciꝭ in pauoꝛe.o blique in late⸗ ra ꝓcedant.Coꝛnibo inter ſe dimicant. Aiuũt at bmõi locuſte in petroſis locj. In indico mari locuſte quaterna cubita implent. ¶ Polippũ intantũ locuſta pa uet:vi ſi iuxta vi derit omino moꝛiat᷑.Locuſta q;ᷓ conger inimi cus lacerat ⁊ perimit. R ,,,iu, e ES Capitulum. lij. 1I Uieius. Actoꝛ. Luciꝰeſt piſ fluuialis oee lato ⁊ dẽtiboacutiſſimis.minoꝝ pi⸗ ſciũ deuoꝛatoꝛ.cui tñ perca ſquamis ⁊ bꝛãchijs aſprimis armata reſiſtit vt non ei pᷣualeat.nec dẽtibo erꝰ pᷣda fiat. Veſcit᷑ aũt luciꝰ venenoſis vt bufonibo⁊ hmõi.⁊ iñ infirmis ðꝛ eſſe ĩ cibo ſanꝰ. Si qñ naſſa in qᷓ incluſus fueru.ex ꝗqua leuata lucẽ diei viderit.raro vel nunq; accidit. vt poſtea diutius remaneat,/ſed queſita ſibi via Hbpkrationes. ¶ Exli. na.re. Luciꝰ eſt piſcꝭ qͥ ⁊ lupꝰaq̃tilis appellat᷑ Hic ſi fluniales aq̃s cibũq; ꝓ vita ſuf ficiẽtẽ ha buerit ꝑ ſucceſſus tꝑm in lõgitudinẽ maximãqaleſcit.Ciboeiꝰſũt piſces.⁊ q cquid ranaꝝ moꝛe repu.piſcẽ ad magnitudinem ꝓpe ſui comedit. Nã vbi victũ ſubegerit: caput pmaoꝛe deuoꝛat.q̃ digeſto paulatim addit ſes⸗ quentia:donec totũ pſumat. Pari q̃ʒ generis ſui ꝑcere recuſat.vel ob naturalẽ crudelitateʒ. velq auideſt cibi:rapineq; impatiẽs. Nam ⁊ ꝓpa ſemia ꝑſeqt᷑ vbi piſcis foꝛma ſuſceperit. ¶ Eſt ãt piſcꝭ qͥdã hñs acres ſquamas ⁊ pinnu las acutas.quẽ ſi lupus aquaticꝰ ꝑ caput ap⸗ pꝛehẽderit cito tranſglutit. Si vᷣo aꝑte caude nõ poteſt qm̃ incõtra rium aſperari geſcunt. Luciꝰ in cerebꝛo lapidẽ criſtallo ſileʒ gerit: z H cñ euũ in longũ duxerit. Impꝛegnat᷑ hic piſcis vt diẽ Ariſio.ſlante vento ſeptẽtrionali ſititer ⁊ puces qͥ in lõgitudinẽ eualeſcũt.femĩa pꝛegnãs aquas aſcẽdit:q̃nto põt remotiꝰ a lo⸗ co ſuo inqͥ habitare ↄſueuit. Jbiq; oua parit: vt fil ij ſui nõ ſint ei impedimentũ pꝛede. ¶ Et hoc ꝓpter crudelitatẽ naturalẽ: vel ꝓpter cibi rapineq; inuidiam. ¶ Alij dixerunt ꝙ aſcenderet ꝓpter dulcioꝛem aquã.qm̃ aqua tanto ſemꝑeſt dulcioꝛ:quanto euadit. fonti ꝓximioꝛ. Kucius tante auiditatis eſt vt piſcem quẽ totũ qᷓntitas eius deglutire nõ ſu⸗ ſtinet dimidiũ incoꝛpoꝛet. N U8 Trattatus Capitulum. liiij. NMWpus marinꝰ.yſi.Lupꝰ a velocitate I spel atc.inq̃lupo terreſtri aſſimilat᷑qꝛ ſczʒ impꝛo ba voꝛacitate alios ꝑſequit᷑. Eſtãt piſcꝭ captura ingenioſus.Hã ⁊ rheti cir cũdat fert arenas ara recauda:⁊ ita cõditus trãſire rhete. Pli.li.xxxij. Lupus marmꝰin ꝓ⸗ uidendo minꝰ habet ſolercie:ſʒ magnũ robur in penitẽdo.nã vt heſerit in hamo tumulmoſo diſcurſulaxat vulnera donec excidant inſidie. Hobrrationeg. 4 Igdẽ li.ix.Pꝛegelidã hiemẽ oẽs ſẽtiũt piſces: ſʒ maxie qͥ lapidẽ in capite exiſtimãt᷑ hꝛe.vt lu p. ⁊ pagri.Cũq; aſpere ſuerint byemes multi capiut᷑ ceci. Lupoꝝ voſũt laudatiſſimi qͥ appel læit᷑ lanati.cãdoꝛe mollicieq; carnis. melioꝛes ſit lupi ĩ amne tyberi ĩter duos põtes qᷓ;alibi ¶ Prſciumlupus bis in anno parit. Nigidiꝰ eſt actoꝛ lupũ mugilicaudã pꝛerodere eoſdẽq; menſibus ſtatis concoꝛdes eſſe. Igem in libꝛo. x. Pꝛoduntur vt dictum eſt mugil ⁊ lupus clariſſime audire. ¶Iem in libꝛo. xxrij. Zradit etiãẽ Ouidius lupum rheti circũda um:cauda arenas arare atq; ita conditumtra nſirerheet. ¶ Areſto. Qupi marini cum itrant pelagus poſtea redeunt ⁊ aſcendũt ſuperiꝰmagna velo citateſicui delphinus. O m̃es aũt lupi magno rum coꝛpoꝝ anhelant aerem attrahentes. Ambꝛoſius.Qupi deniq; in mariſunt tene ri quos neſcit agnus timere.Et ſᷣm yſaiam ſimul paſcuntur lupi ⁊ agni. . S△D — ? — 1 — 11 ad oO μNaα — B& RRNRRNNNNN ☛ õ — Capitulum. lv. m Egar. Milag?:2 Miluꝰ. Exli. de na.re. Megaris ẽ piſe marinꝰ dua rrũ palma ꝝ lõguudinis.vilis habet᷑ in partibo in qbcapitur. ſed cũ ad remotioꝛa ſalſus reducit᷑: ruritas eiꝰ pᷣciũ facit.Recenter tñ capt? ſine ſale delicatioꝛẽ cibũ edẽnbo facit Eſt aũt(vt fert᷑ nociuꝰ pᷣcipue febꝛicitantibo. Vnge poeta dicit.Et megaris noxius omnis erit. Joꝛath vbi S. Milago cũ eiꝰ pulli volant ſignificatio eſt ſuꝑ tempeſtatẽ maris. yſidoꝛꝰ Milago piſcis eſt ſic nominatꝰ:q;ꝛ ſuꝑ aquazʒ euolat. Quotiens autẽ cernit᷑ extra aquã voli⸗ tans tempeſtates mutari deſignat. HPHoperationes ¶ Exli.ð na. re. Oila go volitat ſuꝑ vndas in ſignũ leticie:ꝙ ceſſauit tẽpeſtas.̊ cõtra moꝛẽ 4 alioꝝ piſciũ ⁊ mõſtroꝝ marinoꝝ qͥ oꝛiente tem⸗ peſtate vident᷑ quaſi inp aquas ludere. ¶ Pli. li.x. Miluꝰ ſubit in ſũma mania piicis ex argumẽto appellatꝰ lucerna:linguaq; ignea ꝑ os exerta tranquillitas noctibo relucet. ¶ Artollit e mari ſeſquipedalia femcoꝛnua.ab hiſq; nomen traxit. = — ℳ —— . — Coapitulum. luf. m— Bouus vds Whnglumsr e nomen hꝛ/abetꝙ ſit multũ agilis. Nam vbi di ſpoſitas ſen erit piſcatoꝛum inſidias confeſtim retroꝛſumrediens.ita rheie tranſilit vt volare piſcem videas. Pliniꝰ.li.ix. MHugi⸗ — h EEE fh—1E E 2AA n⸗ bid⸗ gis De Pilcibus lum natura ridet᷑ ĩ metu capite abſcõdito:to tos ſe occultare credẽtiũ.ijſdẽ tñ tanta facili tas:vt ĩ feniceꝛ narbonẽſi puincia coitꝰ tꝑe eviuarijs mare linea lõgiq̃ ꝑ os ad bꝛanchi as religata emiſſum in mare.eodẽq; linea re tractũ.femĩe ſeq̃nt᷑ ad littꝰ:rurſuſq; felaʒ ma res ꝑtus tpe. In narbonẽſi ꝓuĩcie:⁊ ĩ nemu ſienſi agnoſtagno.ſcʒ laterna appellato:vbi hoĩes delphini ſocietate ⁊ mugilũ piſcãt᷑.mu gilus ⁊ lupus odio flagrãt mutuo. Mugileſ alioꝝ piſciũ vim timẽtes ſuꝑ naues exiliũt: ⁊ tã pᷣcipue velocitatꝭ ſunt vt trãſuerſa naui gia interim ſupiactent.i¶ Jdẽ li.xxxij. Du⸗ gil ſcit ĩ eſca hamũ eẽ:atq; inſidias nõ igno⸗ rat.tãta ẽ ei auiditas vt cauda vᷣberando ci bos excutiat:¶ Joꝛath. Mugilus ẽ piſ ve lociſſimꝰ ĩ aqͥs fluuialibi ſʒ naturali incaut⸗ nã deridet᷑ eiꝰ ſtulcicia:cũ in metu capite ab ſconſo:totũ coꝛpꝰ abſcõſuʒ ac ſecuꝝ credit. hic cũ lucio inimicit iaſ hʒ hyeme tm.⁊ hmõi cã credit᷑ qꝛ tũc rarꝰ ẽ cibop qͥ dimicãt.Eſta⸗ te vero abũdat:⁊ ideo ad ↄcoꝛdiã redigunt᷑. NPyperationes · Plinius libꝛo. xxxij. Cinis ecapite mugi⸗ lum ⁊ muloꝛum ſciat icos liberat SN N EEEEEEEEE NNNNNN 2 = Capitulum. uM. Vs marinus. Muſculus ⁊ Muſte m la. Mus marinꝰ ad terraʒ exit:ibiq; foſſaʒ faciẽs oua parit.ac rurſus ter ra obꝛuit. Poſt triceſimã vᷣo diẽ rediẽs iteꝝ foſſaʒ aperit: ⁊ fetꝰ ĩ aquã ducit.hoꝝ fetus in ter initia viſu carẽt.ſicut fetꝰ oĩm fere aquati liiũ. Jſi. Ouſcul⸗/ dict? ẽ:eo ꝙ ſit balene nn ſculus.Eius coitu hec beluacõcipe pꝑhibet Suüt oũt muſculi cochlee q̊ꝝ lacte cõcipiũt oſtree.¶ Pli.li.ix. Amicitie ſunt exẽpla mu⸗ ſculꝰ ⁊ balena.Oñq; pᷣ graui ſuꝑcilioꝝ pon⸗ dere obꝛutis eiꝰ oculis infeſtant ia magnitu dinẽ in vada pᷣnatãs demõſtrat.oculoꝝq; vi ce fungit᷑.i¶ Idẽ li.xi. Huſculꝰ marinꝰ qͥ ba lenã antecedit nullos hʒ dẽtes:ſʒp his ſetas intꝰ.ob id viã hirſutã dicũt appellatã ¶¶ Idẽ in li.ix. Huſtele piſces mẽſe deputãt᷑ q̃s in⸗ ter alpes lacꝰ rechie bigrãtinus emulas mu renis generat.i¶ Ariſto. Muſtela ſiẽ delphi⸗ nus ⁊ foca viuos fetus de coꝛꝑe ſuo edũt:et cũ partus ediderint ſi erga ſuos caulos inſi dias quẽqᷓ; molliri pᷣſenſerint ipᷣos tuent᷑ eta tis tenere pauoꝛẽ affectu materno cõpmũt: oꝛaq; aperiũt.⁊ innoxio dente partꝰ ſuos ſu ſpendũt Interno q́; coꝛꝑe reciꝑe ac genit ali aluo ferunt᷑ abſcõdere donec ad illos ſecuri tatẽ deferãt.aut ſui coꝛꝑis obiectu defendãt — — — — —w Capitulum. lum. NUVWrix. Iſido. Murix eſt cochlea ma m ris ab acumie ⁊ aſperitate dicta.que alio noĩe conchiliũ dicit: eo ꝙ circũ ciſa ferro lacheymas purpurei coloꝛis emit⸗ tat. ex qbus purpura tingit᷑.⁊ inde oſtruʒ ap⸗ pellatũ ẽ.ꝙ hec tinctura ex hũoꝛe teſte elici⸗ tur. Durianus autẽ tradit muricẽ echineũ. ¶ Pli.li.ix. Murices conchemarine ſunt ꝗᷣ latent circa canis oꝛtũ tricẽtis diebo:⁊ ſtatu to tꝑe exeũt pᷣcioſuʒ liquoꝛẽ tingẽdis veſtib⸗ in medijs faucibo hñt vtilẽ. Sed is coloꝛ in ſola vena cãdidareperit᷑. Reliquũ vᷣo coꝛpꝰ ſterile eſt. Uiuis q; tm̃ bic coloꝛ erpeimirin: — 8* Trattatus qꝛ moꝛientes cũvita ſuccũ euomũt.nõ habet ſpericũ os neq; rotundũ ne in angulos ꝓde⸗ unteroſtro ſed ad conche modũ vtroq; late re claudit᷑.¶ Idem in eodẽ. Aigalia marina ᷓ ſüt dure teſte vt murices:aut purpure ſalui/ ario lentioꝛe ꝓueniũt(ſicut a creſcẽte hbumo re culices)atq; ſpuma maris incaleſcente cũ admiſſus eſt imber. Et he pariũt in vere. ¶ Pliniꝰli.xxxij. Duricum teſte cinis vtili ter cũ melle illinit᷑ vlceribo capitꝭ.¶ Idem q̊s cinis bonũ eſt dentifriciũ.Et maculas pur⸗ gat in facie mulierꝭ cũ melle illinitus.cutẽq; erugat.extenditq; ſeptenis diebo illitꝰ:ita vt octauo candido ouoꝝ foueat᷑.i¶ Idẽ ex oleo valet ad parotidas ⁊ ſtrumas. Panniſq; reſi ſtit vtroq; modo.ſiue opus ſit incipiẽtes diſ currere:ſiue cõcoctos emittere.¶ Itẽ muri cuũ cinis cũ oleo tumoꝛes tollit.Ciniſq; teſta rũ eaꝝ melle mãmas mlieꝝ efficaciter ſanat. „ * 6 4 2 6 ½ . 8 4 Capitulum. lix. Vrena. Iſido. Murenã greci mire⸗ m na vocant:eo ꝙ plicet ſe in circulos 4 E ☛ . Haoc feminini tm ſexũ tradũt ⁊ aſer pente ↄcipe.O b id a piſcatoꝛibo tanq; a ſer⸗ pente ſibilo euocat᷑ ⁊ capit᷑. Ictu fuſtis diffi culter interimit᷑. Yerula vero ꝓtinꝰ aiam eaʒ habere in cauda certũ eſt Naʒ capite pcuſſo vix interimit᷑ cauda ſtatim exanimat᷑. Pli. li:ix. Durena eſt piſcis longus molli cute intectus.hyme latet. Nec capit᷑ niſi diebus eſtatꝭ. ſicut congerꝛ oẽs ſaxatiles.Exititer riã ſicut polippus.huic emula: muſtela Qui buſqã piſcibi date ſũt pinne vice pedũ. Qui⸗ buſdã vero nulle ſunt vt murenis.quibo nec bꝛanchie.hec flexuoſo ĩ pulſu coꝛpoꝝ ita ma ri vtunt᷑:vt ſerpẽtes terra.in ſicco q; repunt Murena qcũq; menſe parit:cũ ceteri piſces ſtatuto tꝑe pariãt.Qua eiꝰ citiſſime creſcũt. In ſicco littoꝛe elapſas vulgus coitu ſerpen tiũ impleri putat.iſ Ex li.de na.re. Murene ſicut dicit Pliniꝰ? libẽter ſe tenẽt inter harũ⸗ ines ⁊ ligna:vt ſi foꝛte rhetiↄcludant flexu multiplici euadãt. Hee moꝛſum venenoſum huit:ſed capitis eoꝛundẽ cinere moꝛſus ſanat Periculoſuʒ eſt eas in cibũ ſumere:niſi pus in vino optime ac diutiſſime decoquant. et ſpeciebo aromatic maxieq; pipere cõdiant᷑. venenoſo nãq; abũdat humoꝛe.vñ nec de fa⸗ cili cedũt coctioni. Itẽ murenã iuxta Baſi⸗ liũ.vipera ex aqs in ſiccũ euocat ad coitum. ¶ Joꝛath vbi. S. Murena nõ aſuo ſili ſʒ a ſer pente ſibilo ad ſociũ euocata ↄcipit.nec aliꝰ qͥd tñ ſerpenti ſʒ ſibi ſite gignit.¶ Ambꝛo. Vi pera quidẽ ad littꝰ maris ſibilo murenã euo cat venenũ ſuũ vomit. Illa ſtatim venit et cũ co coit:⁊ poſt vipera venenũ ſuũ reſumit. Dperationes Pliniꝰ vbi.S. Ourene moꝛſus capitꝭ ipſiꝰ cinere ſanat᷑.¶ Qichenas etiã ⁊ lepꝛas ſoluit murenarũ cinis cũ terois obulis mellis. Vltipes.Ex li.de na.re. Hultipes m piſcis marinꝰ eſt.a re nomẽ hʒ. huic pegelſ a lat ere ꝓcedũt In hyeme coit d mn ke apii De Pilcibus ⁊? inter ceteros piſces ſibi nidum ex ſurculis ↄpſtruit.pꝓ duos mẽſes ouat.⁊ hoc vnũ ouum tm̃ ad inſtar nucis paruũ. emĩa ꝑ q̃dragin ta noctes ſedet:⁊ ouũ a ſe editũ fouet ex qͥ fi⸗ unt piſces innũerabiles.Qõð ſi nõ eẽt:multũ eoꝝ genꝰ decreſceret.qꝛ ſeipos inuicẽ conſu mũt.⁊ multe comeſtiõis ſũt. Bultipes alfu tia magis q; foꝛtitudie vincit Rarabo mon⸗ ſtrũ marinũ qð validũ eſt ac robuſtũ.Cuius yvictoꝛie ſignũ.nã ſimul capti in rhetirepiunt Rar abo frequẽter moꝛtuꝰ inuenit᷑ aut letali ter vulneratꝰ.Eſt etiã quoddã genꝰ multipe dis naturaliter aſtutũ qð in aqua ſuꝑnatat ⁊ Doꝛſi teſtã ad ſolẽ ponit vt deſiccet᷑ ac durioꝛ fiat.ſic vt ſalſas maris aq̃s ⁊ aduerſa ſcopu loꝝ pativaleat.i¶ Actoꝛ. Multipes ipᷣe ẽ po lippus iuxta Pliniũ.de qͥ pleniꝰ ĩferiꝰ dicet. — WW. lum. lxx. Vlus vel Dullus.Ex li.dena.reꝝ m Mulus eſt piſczmarinus (vt ait Pli nius) modice quãtitatis gratia no⸗ bilitatis in eſum tm̃ datus nobilibo. Rariſſi mus tñ eſt quẽ ſeptẽtrionalis tm̃ gignit oc⸗ ceanus. Hoꝝ tñ genera plura ſunt. Quidaʒ alga ⁊ oſtreis ac limo ceteroꝛũq; piſciũ car⸗ neveſcunt᷑ Hobilioꝛes aũt in inferioꝛi labio ye llabꝛo gemina barba inſigniunt. victuſa q; eoꝝ eſt qð iuxta ripas aeris ſerenitatẽ ↄcrce uerit. Mulum nobilẽ expirantezʒ numeroſa coloꝛũ varietate ſpectaripꝛoceres gule nar⸗ rant.i¶ Seneca de naturalib queſtiõibus li bꝛo. vij. Incredibilia ſicut iam ſuperiꝰ dictũ eſt ſunt oꝑa luxurie in cubilipiſcens natam: ⁊ ſub ipa menſa capit qui ſtatim in menſam eſt) his ꝗ biberint inde vini tediũ afferunt tranſferatur Paꝝ recensvidet᷑ mulus niſi qͥ in cõuiue manu moꝛit᷑.O bſeruat᷑ moꝛientiũ coloꝛ:quẽ in multas mutationes moꝛs ipſa luctante ſpiritu vertit. Ruboꝛ pᷣmuʒ:deinde palloꝛ ſuffundit᷑.longa ſomniculoſa inertiſq; luxurie expectatio. NHolunt attingere niſi eo gem die captũ:qui ipᷣm(vt aiunt) mare ſapi⸗ unt ⁊c̃.¶ Jidoꝛus. Mulus vocatus eſt:eo mollis ſit ac tenerrimus.cuiꝰ cibo tradũt libidinem inhiberi:⁊ oculoꝝ aciẽ hebetari. Hhoies vero qͥ his ſepe paſti ſunt piſcem olent mulo in vitio necato.qui inde biberint tedi⸗ um vini habẽt.¶ Alexander. Mulus bouis fimo delectatur adeo vt in ipᷣo iaceat:⁊ tin⸗ cturam caro piſcis ex fimo mutuetur. HPHoperationes ¶· Plinius. Mulus cõtra paſtinacas ⁊ ſcoꝛ?; piões terreſtres ſiue marinos:⁊ dꝛacões at qʒ ſpalangia pꝛodeſt illitꝰ:aut in cibo ſũptꝰ. ¶ Eiuſdẽq; recentis a capite cinis ↄtra om⸗ nia venena valet.Et pꝛiuatim cõtra fungos. It erũ cinis e capite multoꝝ attritos ſcia ticos liberat. Cõburuntur autẽ in vaſe ficti li ⁊ cum melle debent illiniri. ¶ Dulos aũt in cibo inutiles neruis inuenio.Eoꝝ quoq; cibo tradũt oculoꝝ aciem hebetari. In mẽ ſtruis vero mulieꝝ auxiliat᷑ mulus. Inuete⸗ rati muli ⁊ in potiõe triti vomitiões ↄcitant. ¶ Muloꝝ ſalſamenti cinis carbũculos diſ cutit. Hulus aũt in vino necatus (vt dictũ — —— CSE SS 2 SCt- C = = „„ . Capitulum. Ex'. O i „ N 8 Tractatus O nachus marinꝰ et Monoceron. mm Ex li. de na. re. Monachi maris di⸗ CLli ſunt:qꝛ caput hñt vt monachire⸗ center raſi coꝛonã deſuꝑraſaʒ ⁊ cãdidã.⁊ cir culũ in modũ criniũ ſup loca auriũ.facieʒ tñ nõ habet in toto ſimilẽ homini:qꝛ naſum ha bet piſci ſimilẽ.⁊ os naſo cõtinuũ.Ceterũ in inferioꝛibo habet foꝛmã piſcis.hoc monſtrũ hoĩes ſuꝑ ripas maris ambulãtes libẽter al licit:⁊ coꝛã eis ſuꝑ aquas ludit:q; ſihominẽ admirantẽ ꝓpinquare viderit appꝛopinquat 2 ipᷣe.⁊ ſi dat᷑ facultas hoĩem rapit ⁊ traijcit in ꝓfundum:ſicq; carnibo eius ſatiatur. ¶ In eodem libꝛo vt ſupꝛa. Monoceroneſt monſtrũ marinũ:habens infronte coꝛnuma ximũ:quo naueſobuias penetrarepoſſit:ac deſtruere ?ꝛ hominum multitudinem pꝑdere. Sed in hoc pietas creatoꝛis hũano gene riꝓuidit:quia cum tardum animal creatum ſit: naues eo viſo poſſunt effugere. „VGD ☚⁰ * . 1. 7 2 4 1 „ CTapitulum. xiſ. Arcos. Hautilos 2 Hubes. IAIulrlidoꝛus. HNarcos. teſte Ari⸗ n ſto: tantevᷣtutis eſt piſcisvt me diante lino ⁊ calamo ad manũ piliſcatoꝛis hamũ tenẽtaccedat ſtupoꝛ ⁊ inſenſibilitas:imo ⁊ totuʒ coꝛpꝰ ſtu⸗ pefacit:niſi citiꝰhamuʒ deijciat. Inde eſt ꝙ; etiã ſtupoꝛifera vt papauer ⁊ hmõi cetera di cunt᷑ narcotica.¶ Pliniꝰ lib.ix. Nautilos qͥ ab alijs vocat᷑ pompilos inter pᷣcipua mira⸗ cula marꝭ cõputatur. Nãſupinus in ſumma Capitulum. lxiiiſj. equoꝛũ pꝑnenit. .ita ſe paulatim ſubꝛigens.vt emiſſa ꝑ fiſtulam aqua velut exoneratus ſen tina facile nauiget. Poſtea pꝛima duo bꝛa⸗ chia retoꝛquens membꝛanã inter illa mire te nuitatis extendit: qua verificante in auras ceteris bꝛachijs ſubꝛemigans media cauda vt gubernaculo ſe dirigit:ita vadit alto lu⸗ burnicarũ gaudens imagine.ſi qͥd pauorꝭ in⸗ terueniat hauſta ſe mergẽs aqua.iſ¶Ex libꝛo de naturis reꝝ. Nubes ſᷣm Ariſto.eſt piſcis in aqua viuens applicatus ad petraʒ. Aqua non deſcendit nec ſeparat᷑:niſi ꝑ attractionẽ inſpirationis concitus. Ereides ⁊ Oꝛcha.Jſidoꝛus. Nerei n ges ſũt belua marine toto coꝛpebir ſutis hiſpide. Habẽtq; ſpeciẽ aliquã foꝛmatam cũ homine.Hoꝛũ aliqua cũ moꝛ⸗ talis ↄditionis imitatrix emoꝛi debet.audi/ tur pꝛocul gemit eius ac planctus. De his plenius dictum eſt ſuperius in capᷣ. Balena. Ex li.de na.re.Oꝛchũ monſtrũ marinũ eſt (vt ait Pliniꝰ.)ei imago nulla poteſt expᷣmi repᷣſentatione:niſi ꝙ ſit mollis carnis ĩmen ſe.hec balenas graui odio ꝑſeqtur: dentibꝰ truculẽtis ſecreta feminaꝝ irrũpunt:ac moꝛ ſu lacerat. Ille vero ad flexũ imobiles:ad re pugnãdũ inertes:põdere ſuo onerate ac pin nis inualide. Solũ nouerũt auxiliũ in altuʒ mare refugere:ſeq; toto occeano defendere. Ecõtra vero oꝛche in malicia ꝑt inaces labo rãt fugiẽtibo occurrere:⁊ incautas angnſtijs trucidare:inuada vꝛgere: ſaxis illidere ꝛc. 3 De Piltibus 4 + rogit. oſtreũ ſiqͥdẽ in ſiccũ vłin ſicco iacens. n ——,— iam vt in domo conchas tpꝑe acceſſiõis ma⸗ ris aperit.¶ Iſi. Eſt aũt in oſtrea pᷣcioſiſſima margarita naturaliter infixa qᷓ maris aqua ĩ RM Riiian ea ſolidat. Que etiã difficile apud reges in⸗ uenit᷑ ⁊ in littoꝛibo q̃ſi vilis iacens:avulgo ſa xis aſperis ⁊ cauteribo colligit.¶ Pli. lib. ix. Silicea teſta mcluſis fatẽdũ eſt nullũ ineſſe ſenſum vt oſtreis putreſcẽte limo ꝓueniũt ac ſpuma circa nauigia diutius ſtantia defixoſ⸗ Ee 7N . qʒ palos ⁊ ligna. Nuper cõpertũ in oſtrearia —2 bumoꝛẽ = effluere in modũ lactis. — . DOperatlones — . O ſtree peculariter ↄtra venenaleporꝭ ma E rini gnerſanr eucs monſag Biniin palma tri —.7avG— buit᷑:ſtomachũ reficiũt:faſtidijs medentur. Additq; luxuriã frigꝰ obꝛutis niue:ſũma H montiũ ⁊ marꝭ vma miſcẽs.i¶ Aluum leniter emolliũt:coctaq; mulſo tenaſmo q ſine exul — — ceratiõe ſit liberãt.iſ Veſicaꝝ etiãvlcera re⸗ Cap itulum lx V. purgar. ioet vo 1 onehis ſnts ſcarive ſWſz ⸗hia i ner int clauſa mire diſtillatiõibo ꝓſunt.Hoꝛũ . abrſ. ODeliseitrnarſt ſ⸗ teſte cinis vuã ſedat: ⁊ ↄſillas admixto melle 0 capite ↄſtat. ¶ Pli.li. xxxij. Du⸗ ¶ Ariſto. Eſt ãt piſcꝭ de genere oſtree.i teſte riſi imũ eſſe piſciũ ↄſtat eũ qͥ oꝛbii Oure: d cauda natat ⁊ rept.¶ Dyaſ. Oſtree vocatrotundus ſine ſquamis poꝛphire vnde purpura tingit᷑ cochlee ſunt qᷣ IB. vſte deſiccatiue v̈tutis ſunt b ⁊ ceteraꝝ co chleaꝝ vᷣtute ſunt ſues.¶ Hã ⁊ ego eis vſus † — S ſum in ramatica ⁊ diuturna ⁊ q difficile ↄcar — — nant᷑ vulnera ⁊ caua:et nimis ꝓfunda.quas Xꝗyylſtas appoſui cũ adipe veteri butiro nouo. Ee e apitulum. lxv. gigſe SItrea. Ex li. de na. reꝝ. Oſtreuz vt eNn o dicũt Ambꝛoſiꝰ Iſi. Cumq; teſtaʒ ſ— 1 Seee es Capitulum. levi gloꝛiet᷑. Sed cancer inſidias ei repentinas Ggli ptendit.⁊ lapidẽ inter eiꝰ teſtas pꝛoijcit:neil P * 5 üiz te las cõiungere poſſit.⁊ ſic oſtree carnes coꝛ⸗ . 2 „0 C . — 1 Trattatus Agrus. Paunſ. Pectine ⁊· Per ca. Iſi. Pagrus piſ ẽ quẽ gre P cifagrũ ideo nücupãt:ꝙ duroſ Denſtes habeat: ita vt oſtreis in mmmari alat᷑. Actoꝛ. Pagrus ⁊ ipᷣe eſt dentix.de q̊ dictũ eſt ſuperiꝰ.¶ Plinius li bꝛo nono. Omes qͥdẽ piſces pꝛegelidam hye mem ſentiũt:ſed maxime qͥ lapidem habere ĩ capite eſtimant᷑ vc lupi ⁊ pagri.C unq; aſpere fuerint byemes:multi ex eis ceci capiunt᷑:ſi⸗ cut de lupo marino dictũ eſt ſuperiꝰ.iEx li bꝛo de na. rerũ. Pauus maris dictꝰ eſt a pa⸗ uone volucre.:iquoniãa ſimilis ẽ ei ĩ coloꝛibo. doꝛſo enĩ ⁊ collo pictꝰ ẽ coloꝛe diuerſo.i¶ In eodẽ libꝛo vt ſupꝛa. Pectines marꝭ armant vnguibo. lucent in tenebꝛis ignium moꝛe. In magnis frigoꝛibo ⁊ magnis eſtibo recondunt᷑ quia temperatũ agerem eos habere opoꝛietvt viuant:cum exceſſum paſſionũ in elementis vngues Opere pati valeant. Operationes ¶ Ariſtoteles. Aialis marini qð dicit᷑pecten pedibus ſi qd appꝛopinquauerit oculũ ſubi⸗ to claudit.i¶ Pliniꝰ vt ſupꝛa. Pectines ſpon te nature harenoſis pꝛoueniunt. ¶ Actoꝛ. Perca eſt piſc pluuialis varij colo ris curſuvelociſſimꝰ ſquamis: pinnulis acu tis ⁊ aſperrimis armatꝰ:qbo etiã ſe defendit coõtra piſces maioꝛes ne pᷣdantes eã ĩiuadãt pꝛe ceteris piſcibo fluuialibo ⁊ ſtagnenſibo in firmis in cibo pꝛecipue conuenit. ¶ Alexander. Perca videns ſib i lucium im⸗ minere hoꝛret pinnis:⁊ ſic euadit. Capitulum. lxviij. Lataniſte et Perna. Albertus in p libꝛo de naturis animalium. Plata⸗ niſte vt dicit Plinius.belue ſunt ma rine:que gange fluuio Indie naſcuntur et in mare veniunt.Et roſtrum habent delpbini. et caudam habent cubitoꝛum ſedecim longi tudinis. Dis ſocijs ſunt belue:quos ſtatnas vocant bꝛachia bina habentes:quibus tan⸗ ta ineſt foꝛtitudo vt elephantes in aquam ins⸗ trantes infeſtẽt:⁊ eis permuſcidas abꝛũpat. ¶ Eodem libꝛo vt ſupꝛa.Perna animal ẽ ma rinum de genere concharũ.Et eſt croceũval de magne quantitatis exiſtens.intra ipᷣas ve ſtitur vellere vulno ⁊ nitido valde pꝛecioſo: et fiunt inde omamenta veſtium⁊ peploꝛum pꝛecioſa. ww fh — Capitulum. ſxix. AIſtris. Albertus in libꝛo vt ſupꝛa. p Siſtris animal eſt marinum magnũ valde vt dicit Plinius. In occeano gallias attingente aliquando inuentum. Ali quando ſe offert mare in moduʒ altiſſime co⸗ lumne intra vela nauigantium apparens.et aquam ingentem ſpargit:ita ꝙ in pauoꝛem vertit nauigantes. .Capitulum. lxx. De Pilcibus Inna ⁊ Plais. Pliniꝰ li.ix.Pinna ẽ p piſcis concharũ generis.naſcitur in limoſis ſubꝛecta ſemper:nec vnq; ſi⸗ ne comite:quem pinnocherem vocant. Alij pinophilacem: id eſt ſuilla parua. alibi can⸗ cer.dapis aſſectatoꝛ.pandit aũt ſe luminibo. oꝛbum coꝛpus intus minutis piſcibo pᷣbens. Aſſultant alij ꝓtinus:⁊ vbi licentiꝰ audacia creuit implent eaʒ.At illa oꝛe compꝛeſſo.qͥc⸗ quid cõcluſerit examinat.partemq; ſocio tri buit. Quo magis miroꝛ exiſtimaſſe Aalcdag aquatilibus nulluʒ ineſſe ſenſum.¶ Ex libꝛo de naturis rerũ. Pinna de genere concharũ eſt:coꝛpuſq; rotundũ habet. Mas ⁊ femina ſocialiter ambulãt.aperit pinna conchas ſu as ad lunã.ſeq; paruis piſcibo offert q̃ſi moꝛ⸗ tuam.Qui pꝓtinꝰ exultantesvbilicentius(ſi cut dictũ eſt) audacia creuerit implent eius conchas. Hox vero pinnam ſe plenam ſen⸗ tiens appᷣhenſum qͥcqͥd incluſerit examinat. Actoꝛ.Plavs eſt piſq notus ⁊ vſitatꝰ apud nos.ſcʒ ⁊ bicoloꝛ.Nam ex vna parte albo:ex alt era niger. De quo ſicut de pluribo alijs ni⸗ hil in pᷣnommatis autoꝛibo repperi:niſi foꝛte alijs nominibo vocentur ab eis qᷓ; a nobis. Capitulum. lxxj. OVittcus marinus. Iſidoꝛus. Poꝛcus p marinꝰ eſt qui vocatun ſuillus.qꝛ dũ ceeſcam querit:moꝛe ſuis terraʒ ſub a⸗ quis fodit.Circa guttur enim habet oꝛis oꝛi ficium.⁊ niſi roſtrum harenis immergat pa⸗ ſtum non colligit.i¶ Ex libꝛo de naturꝭ rerũ. Poꝛcus maris eſt piſcis eſibilis poꝛci terre⸗ ſtris ex magna parte ſimilis. Ham et caput habet ſimilimum:et membꝛa in coꝛpoꝛe.co⸗ ſtaſq; ſimili modo diſpoſitas. Tota fere ca⸗ ro eius in pinguedinem tranſit.¶ingua eius abſoluta eſt vt poꝛci:ſed voce differunt. In eius doꝛſo quedam ſpine ſunt venenũ effica⸗ ciſſimum habentes:⁊ punctionib ſuis val⸗ de cruciantes. Sed fel eoꝛum puncturis re medio eſt.Pliniꝰ li.xxxij. Inter venena piſci um ſunt poꝛci marini.ſpine in doꝛſo cruciatu magno leſoꝛum. Remedio autem eſt limꝰ ex reliquo coꝛpoꝛis picium eoꝛum. FTAAES mamam = KAII W R Seͤ W III 4 2 — 4 E 177 EE4 W 2 Capitulum. lxxij. „ Trattatus Olippus.Areſto. Polippꝰ hʒ iuua⸗ mẽ ſquamoſitatẽ pedũ.ꝑ ullã enĩ ĩuol uit om̃e qð ſibi appꝛopinq̃t. Aĩal tũ hũs ſanguinẽ h cerebꝝ. Mẽbꝛa vẽtrꝭ in ſe pia ⁊ multi pedeↄſiliaſunt ĩ figura ⁊ tactu qͥc qͥt comedit aggregat ĩ cauernis vbi manet. Et poſtq; om̃e idoneũ ſibi comederit.tũc te⸗ ſtas reſiduas ⁊ coꝛtices cancroꝝ ecit. Ou tat᷑ coloꝛ eiꝰ ⁊ coloꝛe lapidũ qͥ ſũt ꝓpe illum fit coloꝛatꝰ qdð ei accidit cũ timuerit.Ex lib.de na.re. Polippus eſt piſcis tantã hñsvirtutẽ in bꝛachijs:vt nautaʒ aliqñ de naui incaute ſtantem rapiat:⁊ ĩ mare trahat:eiuſq; carni⸗ bo ſatiet. Carnibo eni libẽter veſcit᷑ſupinꝰ ad heret ſcopulis:⁊ auelli neqͥt.cui ſi fetida res admota fuerit:ab eiꝰ odoꝛe ꝓtinꝰ reſilit. Hi in mari iuxta venetiã frequẽtiſſimiſũt. Item polippi ſiue multipes verſo in terrã capiteco eunt.oua atq; tã multa fecũditate faciunt:q; hoĩs occiſi teſta capi nõ pũt.ſuꝑq; ſedẽtes et incubãtes qſi cancellaꝶ bꝛachijs camerã fa ciũt. Itẽ pollippus vel multipes coꝛnu cerui vel ſtoꝛa ſicci funo deludit᷑ ⁊ depᷣhendit᷑.q diligit ipᷣm.⁊ ob hoc intrat vaſa venãtiũ.Ex ipᷣo etiã aſſato ĩ hamo poſito venatoꝛes mul tos capiũt piſces. Polippꝰ⁊ karabo.ſi ſimul irriti fuerint:karabo moꝛtuꝰ inuenit᷑. Itẽ ðꝛ ꝙ; cũ ouant natãt:⁊ mares ⁊ femie debilitan tur intm̃:vt apiſcibo paruis comedant᷑:⁊ ĩ ca uernis facile depᷣhẽdunt᷑.qð tñ nõ accidit iu uenibo ⁊ puis:ĩmo foꝛtioꝛes ſũt magnis. Itẽ in hyeme coeũt.in vere aũt ouãt ſiue pariunt Caput maris longiꝰ eſt capite femine. — m. lxiiſj. Vngitiuus.Ex li.de na.re.Pungiti uus vero eſt oĩm fere piſciũ minimꝰ q buſdã ſpinis ſᷣm nomẽ ſuũ pungẽs Mas in eis circa fauces rubeus eſt. Femi⸗ na vero illa rubedine caret. Ambo vᷣo macu lis nudati ſunt.Hos vulgꝰ opinat᷑ ſine ſemi ne in aqͥs creſcere.⁊ qd mirabilius eſt: alios etiã hoꝝ ſemẽ ꝓpagari. Uñ ⁊ hũc piſcem ma trẽ piſciũ vocant.Dicũt eni ſi ſtagnũ nouũ fi at:nulluſq; piſcis immittatur. Hos piſcicu⸗ los anno pᷣmo in eo inueniri.⁊ anno ſcðo di⸗ uerſi generis piſces ex eiſdem ꝓpagari. Capitulum. lxxiiiſ. AVirpura. Ex libꝛis de naturis rerũ. p Purpure ſunt conche marine q̃ ver no temꝑe congregantur:⁊ attrite li⸗ quoꝛeʒ oꝛe ſaliuant. Similiter ⁊ murices cir ca canis oꝛtũ tricenis dieb. Mutuoq; attri tu lentoꝛe cuiuſdã cere ſaliuãt ſimiliter:ꝛ mu⸗ rices. Purpuras ac viuas capereↄtendunt: qꝛ cum vita ſua ſuccum illũ euomũt:⁊ maio⸗ ribo quidẽ conchis detracta concha auferũt Minoꝛes vero cum teſtis frangunt: ita de⸗ mum roꝛẽ eũ excipiẽtes tvyri lingua purpure longitudine digitali:qua paſcitur ꝑfoꝛando reliqua conchilia tãta aculeo duricia.Aqua dulci enecantur:⁊ ſicubi flumini immergun⸗ tur. Alioquin capte etiaʒ diebo qnquagenis viuũt ſaliua ſua.Hoꝝ piſciũ conche ĩfra an⸗ nũ magnitudinẽ implẽt:ꝙ ſi ante in creſcẽdo trãſcurrãt:vim libidinis aufer̃t:necvltra co ie pñ̃t:vt in tꝑe pᷣcioſum liquoꝛem pariant. Vnde ſumma diligẽtia pᷣmo anno detrabun A = S — — — = = = mit t gam 1 unt: nuio⸗ ſeni⸗ vure e⸗ Cn ens t n0 fi. un — — . — e . 26 —ANN—☛n De Piſcibus fur eis conchevelↄfringunt᷑ ne creſcãt. Hoc liquoꝛeveſtis purpurea tingi ſolet.qͥ coloꝛni gricãtis roſe moꝛe ſublucet purpure(ᷣm Pli nium)fetidis odoꝛibacapiunt᷑.et cũ ſemine⸗ ces fuerint mari redd ite reuiuiſcunt. Dperationes ¶ Pliniꝰ li.xxxiij. Ppurpure ↄtra venena pꝛo ſunt. Hoꝛũ teſte cinis vtiliter cũ melle illinit yvlceribo capitis.i¶ Idem quoq; cinis cũ mel le efficaciter ſanat mulieruʒ mãmas.pannis etiam inſiſtit vtroq; modo. Idem cinis ſi⸗ ne opus ſit incipiẽtes diſcutere ſiue coctos emittere.Purpuraꝝ ſiue muricũ minoꝛa ge⸗ nera ſunt efficacioꝛa.⁊ oꝛis halitũ cuſtodien tia..i¶ Dyaſcoꝛides. Purpura maritina ⁊ bla ta appell atur:qꝛ quaſi blitula ſanguinis ap⸗ paret.Huiꝰ virtus ſicca eſt.vndevulnera pu trida gingiuaꝝ in puluerẽ redacta ⁊ impoſi⸗ ta purgat ⁊ cicatriʒat.iEt ſi in eis mala ca⸗ ro ſuꝑcreuerit:puluerizata adhibita depa⸗ ſcit eam ⁊ extirpat.hoc et eius vngule com⸗ buſte faciunt.i¶ Eedem vngule ⁊ cooꝑtoꝛiuʒ conchilij albũ fumigata caſtoꝛei odoꝛem ha⸗ bent:ac fumigatione ſua ſtericis offocationi bus laboꝛãtes liberãt.i¶ Epilenticos curãt. bibita ventrẽ mouent. Conchiliũ ipᷣm cõbu⸗ ſtum omnia ſupꝛadicta nouit facere. — Capitulum. xxu. Ayte ⁊ Raba.Ex libꝛis de na⸗ turis reꝝ. Ravte que rahis gal rx lice dicuntur:eſt piſcis marꝭ in⸗ ter piſces nobiles reputatꝰ.ad mogdum vilis.Et hoc vbi eſt pi ſcium copia.pꝛope modum rotundus eſt. et in lõgitudine ⁊ latitudine fere equalis. O cu los habet hoꝛribiles.Os quoq; defoꝛmida te liuidum.⁊ hoc non eo loco quo piſces ce⸗ teri ſed loco ventris.vbi vero caput ⁊ oculi ſunt os non habet. Caudã habet pꝛelongaʒ vt coluber:⁊ in ea ſpinulas quaſdam acutas valde.Habet ⁊ qũq; in capite lapidẽ:nec cre dimus ꝙ natura creauerit eum inutilẽ. Hu⸗ ius carnes indigeſtibiles ſunt vt carnes bo uine. Impinguatur (vt dicit Ariſto.) vento meridionali flante. Joꝛath Eſt aũt piſcis no mine rahas ſtupefaciẽs.ita ꝙ cũ rhete poꝛta tur ꝑuenit ſtupoꝛ eius ad manũ qua poꝛtat᷑. hic occultatur in arena⁊ luto. Nenaturq; to tum qð ex piſcibo appꝛopinquat.⁊ qꝛ ſtupefa⸗ cit eos:ita ꝙ nõ poſſunt moueri.Ipᷣeq; con⸗ ſequitur illos ⁊ comedit eos. RE Ke — e ð Capitulum. lxxxvj. Ana marina. Ambꝛoſiꝰ. Rana hoꝛ⸗ r rens in paludibo: decoꝛa ĩ aqͥs in qͥ bus omniby fere breſtat elementis. Areſto. Rana marina habet alas ſicut ⁊ om nia cetera:quoꝛum finis tendit ad ſtricturã. Habet etiam bꝛancos ad vnam parteʒ decli nantes aſperos.ſpinis ſimiles:⁊ cooꝑtoꝛiuʒ habet inranis.maioꝛ eſt femina ſicut ⁊ in ce⸗ teris ouantib:vt in lacertis ac ſerpẽtibus. habet rana marina ſupꝛa oculos partes pen dentes quaſi pilos.habẽtes capita rotunda quas ei pᷣparat natura cibi cauſa.Cum enim rana mouet aliquid aquoſum cũ luto ⁊ hare⸗ na.tũc paries illas que ſunt quaſi pili erigit: eaſq; cum piſcibꝰ paruis inuoluit:⁊ ad oꝛi⸗ ( ND 8 3 Capitulum. xxvij. Trattatus ficium ſuũ cũ eis adducit:ſicq; comedit.Et ſi ꝑ partes illas que ſunt ſuꝑ oculos non ve nat᷑ qñ depᷣhendit᷑ debilis ⁊ egra inuenit. Ex his etiam que latent eſtrana.cũq; latueritva dit ad viride ſuꝑ aquã ⁊ cibat᷑ piſcib paruis qͥ ſunt in eo. Rana cõtinue generatiõis eſt.? ouat extra vnũ onũ cõpletũ tanti. Et eſt du re teſte ꝓpter ſalutẽ quaexteriꝰ irdiget. Hu⸗ ius cã ẽ natura ſui coꝛpis:qꝛ caput eiꝰ ẽĩ q̃n titate multiplex ad ſuũ coꝛpꝰ.et ẽ ſpinoſum. Ideoq; nõ recipit pullos in vltimo.Omnes — dautẽ piſces nutriũt filios pꝛeter ranas. HPHobfrationes Auicenna in.iij.canone.Rana marinaru⸗ bea(ſicut narrauerũt ſapientes) maligna eſt inuadens aĩalia. Nã ex longinquo ad ea ſa⸗ lit vt moꝛdeat.⁊ ſi moꝛdere nõ poteſt:exuffla tionẽ nociuã ad ea ſufflat.¶ Ex eius moꝛſu accidit apoſtẽa magnũ⁊ ꝑditio velox¶ Cru ra eius cũ tyriaca magna:⁊ quod eſt eius ge neris.¶ Actoꝛ. Rana marina rubea veneno ſa.⁊ eius potus accidit o bfuſcatio coꝛꝑis.⁊ glia multa incõmoda.i¶ Ideʒ. De hac ⁊ alijs — ranarum ſpeciebus dictum eſt ſupꝛa in tra⸗ ctatu de anialibo capitulo.cxxij. f — — Vmbus. Plinius libꝛo nono. Rum r bus eſtpiſcis planus ſicut paſſer ⁊ ſo lea. Hi a paſſeribus tm̃ ſitu coꝛpo⸗ mum differunt. Derxter hic reſupinatus eſtil lis. paſſeri lenus. S telli Dpkrationes Igem in libꝛo.xxxij. Rumbi carnes trite ⁊xex aqua mulſa date febꝛicitantibo ꝓficiunt. Ex libꝛo de naturis rerũ. Rumbus eſt piſcꝭ magnus foꝛtis ⁊ aſtutus:ſed tardus.hic q̃ʒ piſcis vt rana marina ſimili modo depᷣdat᷑. Nam in limo turbato abſconditus pinnas excertas mouet:⁊ vbi piſces appꝛoximare viderit:mox eos coꝛripit et deuoꝛat. Argu⸗ mentum eſt eius ſolerte.qꝛ cũ ſit tardiſſimꝰ omniũ piſciũ.mugilum tamẽvelociſſimuʒ in ventre ſepiſſime reperitur habere. „* —— —— Abus ⁊ Ryache. Albertus ĩ libꝛo r de naturis animaliũ. Rubus eſt pi⸗ ſcis in mari.Italie ⁊ grecie habun⸗ dans:⁊ eſt de genere pectinis totꝰrotundus quaſi circulus pinnulis circũpoſitis.⁊ ĩ par te magna pictus eſt rubeis virgulis ⁊ macu lis.⁊ illa ſuꝑficies tota eſt plena ſpinis aliq̃n tulum anterius.Et hic piſcis eſt piger ad na tandũ ꝓpter ſui coꝛꝑis latitudine;.demergit᷑ autẽ in ꝓfundo ⁊ turbat aquaãꝛ piſces qui ac⸗ ceſſerint incautos cõfodit.ita ꝙ etiã velociſ ſimũ piſcem mugilum in ventre habere inue nitur. Hic piſcis delicatus eſt:et dulciſſime carnis. In eodem libꝛo Rvache dicuntur pi ſces de pectini genere rotundi ita qꝙ cubituz ⁊ gliqñ duos cubitos habent in latitudine ⁊tantundem in longũ.caudam habẽt longã ⁊ in hac pinnulas acutas ad natandumocu los hoꝛribiles.⁊ os quaſi in loco vẽtris tur⸗ niſſimum carnes habent duras ⁊ indigeſti⸗ biles.vbi ipᷣe piſcis rarius inuenitur. ibi em pꝛopter raritatem deſideratur. — — . Capitulum xxviſ. ff f—— — — — — — — — — — — — — — w—— D— hh⸗ — — — — ☛ = = tier Hglice nl nic il eime iſine hturp⸗ Vbin⸗ Cuane tlonl Gno non/ Gen H ſih NNNNNN NXNN= Capitulum. xxxxrx. Almo ⁊ Salpa. Phiſiologus BSalmo dicitur a ſaltu.caudaʒ ſEeri oꝛe replicat ⁊ reflectit.firmi ter eam oꝛe tenens:donec ſaltꝰ ggggllit ate locum etiam abꝛuptũ conſcendit.ſed nec coloꝛ multum valet: aut ſapore anteqᷓ; guſtauerit mare.Ad quodten dens contra fluminis impetum a ꝓpoſito nõ diſiſtit quouſq; reficiatur.deĩde ad nota do⸗ micilia reuertitur.Ex libꝛo de na.reꝝ. Sal⸗ mo piſcis eſt in latitudinem ⁊ longitudinem magnam excreſcens. Roboꝛe quoq; foꝛt eſt ſed ponderoſus ⁊ grauis.Oĩs quã habʒ agi litas a pot entia virtutis eius eſt potius qᷓ; a leuitate coꝛpoꝛis.hic vt dicit Pli.olim pᷣfere batur omnibus piſcibus flnuialibus.⁊ ma⸗ xime in aquitania. Carnes eius rubee ſunt. que licʒ dulces ⁊ grates ſintvalde.tñ ſatieta tem cuo manducãtibus ingerunt.piſcis iſte fetus facit:nec diu viuere poteſtĩ aquis dul cibus ſtagnoꝛũ niſi liberum habeat tranſitũ ad dulces vndas fluuioꝛum. quinetiã vbi in tranſitu ſepẽ vel aliqͥd hmõi obſtaculũ inue⸗ nerit:caput caude cõiungit.flexoq; coꝛꝑe ꝑ⸗ uolat ad optata. In libꝛovt ſupꝛa. Salpa pi ſcis eſt obſcenus ⁊ vilis.hic miraculũ ſuipꝛe bet vt nunq; decoqui poſſit niſi pꝛius foꝛti⸗ ter fuſte vel ferula verberetur. 2* pitulum. lxxx. ſSParus ⁊ ſtaurus.Albertus in libꝛo denaturꝭ aiatiũ. Sparus piſcis eſt De Pilcibus mariinus?⁊ telo miſſili ꝙ ſpergitur quando ia citur.⁊ dictus eſt eo ꝙ habeat huius inſtru⸗ menti figuram. In libꝛo vt ſupꝛa. Staurus piſcis delectabilis qui ſolus ruminat. inter piſces.hunc piſcem dicunt non multos ha⸗ bere dentes:⁊ ideo ruminatione indigere.lis cet hec ſit cauſa ruminationis.dicunt etiam hunc piſcem romani de longinquis partibꝰ allatum in tyberi eſſe multiplicatum. — . .ð ———r — — 1. lxxx. Epia.Iſido. Sepia ðꝛ q ſepibo ĩter⸗ ſcuſa faciliꝰcapitur in coeundo obſce num genꝰ.nã oꝛe cõcipit ſicut vipera O N dD S 208 guento citrino conficitur. Tratctatus huius attramẽti tanta vis eſt vt lucerne ad⸗ ditũ ethiopes videri.ablato poꝛi lumie qͥdã traduũt.¶ Ex li de na reꝝ Sepiaↄcipitoꝛe ſi cut ⁊ vipera.oua eius dura ſunt. He non na⸗ tant i mari niſipar ⁊ par:maſculus ⁊ femina om̃i tꝑe ouant.⁊ in quadragĩta noctibo oua ſua cõplent. Femina cũ ouat:mas eã ſequit᷑. ⁊ ſuꝑ oua ſemen inſufdat vt viuißcet. Are ſto. Sepia membꝛũ habet ſub ole poſitũ qðᷣ dicit᷑ maſtim. in quo eſt ſperma magnũ.et qñũ accidit timo⸗ eijcit illud in aquã ⁊ turbat eã. Habet etiam in interioꝛi ſuo vaſa duo plena ouis in albedine ſimilia grandini.Coꝛꝑavᷣo mariũ magꝭ aſpera ſunt q; feminaꝝ.Pullus ſepie ↄtinuus eſt cũ ouo in anterioꝛi coꝛporꝭ parte.nec põt aliter eſſe. Anterioꝛ enĩ pars poſterioꝛ in eodem loco conueniunt. Hohperationes ¶ Dyaſc. Sepia cũ attramẽto ſuo cocta ca⸗ coſto macha eſt. ventrẽ mollit. O ð molle eſt oſſis eiꝰ collirijs cracomatic neceſſarie mi⸗ ſcetur.¶ Item oſſa tuſa oniguinẽ dentibatol lũt maculas carnis integro coloꝛi reſticuũt. ¶ Glaucomata hoĩm vel aĩaliũ in oculis ſuf ſlando maxime cũ ſale ad ſanitatẽ ꝑducunt. (¶ Os eiꝰ tritũ ⁊ cũ aqua bibitũ toꝛac vitijs ⁊ aſmaticis oĩno pdeſt.¶ Pli.li.xxxij.Ocu⸗ loꝝ tumoꝛẽ ruboꝛẽq; ſepie coꝛtex cum lacte mulier? illitꝰ ſanat. ⁊ p ſe ſcatiricias emẽdat. ¶ Cinis eiuſdẽ coꝛticis cicatrices oculoꝛuʒ ſanat.⁊ albugines iumẽtoꝝ emẽdat.i Se⸗ pie in cibo ſoluũt.earũq; teſte ex aqua ſalſa mentoꝛũ inherẽtia coꝛpoꝛi tela extrahunt. ¶ Medgent ⁊ lentigini ceteriſq; vitijs ex oſſi bus ſepiarũ vſtis. Idemcinis ⁊ carnes ex creſcentes tollit::⁊ humida vlcera.iſ P latea rius. Os ſepie quod in eius ventre inuenit᷑ ad albandos dentes valet.ſi puluere eiꝰ ſub tili in panno lineo poſito fricentur.¶¶ Ad fa⸗ ciem quoq; dealbandam puluis eius cũ vn⸗ Capitulum. lxxxij. Erra⁊ Scilla. Iſido. Serra denta ſ eeſt:qꝛ ſerratã hʒ criſtã:⁊ ſubtꝰ natãs nauẽ ſecat. Phiſiologꝰ Serraẽ ma rina belua pẽnas hñs ĩmanes.qua cũ vide⸗ rit in mari nauẽvelificantẽ eleuat pennas ſu as:⁊ ↄtendit velificare cũ naue. Abi aũt cu currit ſtadijs.x xx.vel.xl.laboꝛẽ ſuſtinẽs de⸗ ficit:⁊ pennas deponẽs ad ſe trahit. Vñ na⸗ nem maris cauſa iam laſſam repoꝛtãt ad pꝛi⸗ ſtinũ ſuũ locũ in pfundum.Ex libꝛo de natu ris reꝝ.Serra criſtã habet ſerratã.qua na⸗ —— — — uibo occulte ſuꝑnatãs eas in fundo ſecat:vt intrãte aq̃ hoĩes aſtutia doloſa mergat: eos rũq; carnibo ſatiet᷑. Alia quoq; cẽ eiuſdẽ nois marina belua ingens pinnaſq; latiſſimas ha bens quiboↄtra naues velificare ↄtẽdit.Ex li.de na.re. Scilla monſtrũ eſt habitãs in eo mari qð italiam ⁊ ſiliciã intercludit.NHautis quidem ⁊ oĩibo hoĩboinimicus eſt:⁊ eoꝛũ ſan⸗ guine carnibuſq; delectat᷑caput ⁊ pedes ha⸗ bet ad modũ virginis foꝛmata ſicut ſyrenes ⁊ rictus.⁊ oꝛis hiatũ ac dẽtes hoꝛridos vte rũ beſtialẽ:⁊ delphini caudã. Mire foꝛtitu⸗ dinis ẽ:nec ĩ aqua facile vincit᷑. In terra vᷣo ꝓpe imbellis hʒ ⁊ vocẽ aliquantulũ muſicaʒ. ipaq; belua carmine mirifice delectatur. 1 . . S SS E — A— De Pilcibus Capitulum. lxxxiij yrena. Ex libꝛo de naturis rerum. s Syreneſunt animalia moꝛtiſera: q acapite vſq; ad vmbilicum habent figuram mulieris impꝛocere magnitudinis: hoꝛrenda facie. Crimbus capitis longiſſimis atq; ſqualentibus. Apparent autem cum ſeti⸗/ bus quos in bꝛachijs poꝛtant. Mãmis etem̃ fetus lactant:quas in pectoꝛe magnas babẽt Quas quando vident naute multum timent: eiſq; lagenam vacuam pꝛoijciunt. et ipſa cum lagena ludit donec nauis pertranſeat. Reli⸗ quam vero partem coꝛpoꝛis habent vtaquila. et in pedibus vngues ad laniendum abiles. Poꝛro in fine coꝛpoꝛis habent ſquamoſas pi⸗ ſcium caudas.quibus vt remigijs in gurgiti⸗ bus natant. Quoddam etiam muſicũ ac dul⸗ ciſſimum melos habent in voce.quo delectati nauigantes ⁊ attracti reſoluuntur in ſomnũ. ſopitiq; ſyrenarum vnguibus dilacerantur. Sed nõnulli nauigantium ſapienti vſi conſi⸗ lio:foꝛtiter aures ſuas obturãt:⁊ ſic immunes tranſeunt.ne moꝛtifero ſyrenarũ cantu illician tur ad ſomnum.Hee quidem belue in quibuſ⸗ dam pꝛoſfundi gurgitis inſulis:⁊ aliquãdo in fluctibus cõmoꝛantur.Et quod de lagena di ctum eſt illi teſtati ſunt:qui eas ſe vidiſſe dixe⸗ runt. Syrenas tamen has nõ in vernate bel⸗ uas ſed meretrices quaſdam yſidoꝛus fuiſſe de ſcripſit. que tranſeuntes ad egeſtatem deduce bant. Sed ⁊ philoſophi ⁊ ſanctoꝝ expoſitoꝛiũ nõnulli contrarium ſenſiunt vera mõſtra ma rina eſſe dicentes. Sunt ⁊ ſyrene ſerpentes in arabie partibo habitantes.equi curſu velocio res.quarum etiam quedam alas habentes vo⸗ lare poſſunt. Harum tantum virus eſt effica⸗ ciſſmuʒz ad nocendũ.vt moꝛſum ante moꝛs qᷓ; doloꝛ ſequatur.¶ Phiſiologus. Syrene ſunt animalia moꝛtifera vſq; ad vmbilicum figurã bominis habentia. exirema vero pes vſq; ad pedes volatilis. ⁊ piſcis habet figuram. Mu⸗ ſicum quoddam ac dulciſonum melodie car⸗ men canunt.ita vt auditus hominum longe na uigantium ad ſe trahant.n imiaq; ſuauita⸗ tepꝛolire modulationis aines eoꝝ:ac ſenſus delinientes in ſomnũ vertant. Lũc demũ cum vidẽt eos grauiſſimo ſomno ſopitos.ignaros ac per inſipientiam ſuam deceptos inuadunt et carnes eoꝛum dilaniant. Capitulum. xxxiiij.. Pinachia et Squatin a. Ex libꝛo de 8 naturis rerum. Spinachia coꝛpoꝛe quidem eſt puſilla:ſed vtiliſſime vndi⸗ qʒ ſpinis extantibus munita a moꝛſu cuiu ſli⸗ bet alterius piſcis eſt acutiſſima. vyſidoꝛus. Squatinus dictus eo ꝙ ſquamis ſit acutus. vnde ⁊ eius cute lignum politur.i¶ Plinius li⸗ bꝛo vndecimo. Squatina eſt piſcium genere qͥ pꝛo ſpina cartillaginem habent. Omniaq; ta⸗ lia carnoſioꝛa ſunt ⁊ ſupina veſcũtur. Diuerſa piſciũ genera noncoeunt inſimul:pꝛeter ſqua tinam ⁊ ranam.ex quibus naſcitur piſcis par⸗ te pꝛioꝛi rane ſimilis.Et nomen ex vtroq; cõ/⸗ poſitum apud grecos trahit.:Piſcium quidaʒ ter in anno pariunt. Quidam bis.vere.⁊ au/⸗ tumno.Ex planis ſola ſquatina bis.autum⸗ no occaſuq; vergiliarum. Squatina vero in⸗ tra ſe parit ona pꝛemollia in alium locum vte⸗/ ri tranſferens:ibiq; excludens. Simili modo et omnia que appellauimus cartillaginea: ita fit vt ſola piſcium ⁊ animal pariant ⁊ oua con⸗ cipiant.¶ Ex libꝛo de naturis rerum. Squati na piſcis eſt in mari quinq; cubitos habẽs lon gitudinis:⁊ caudam pedalem. Hic abſcondi⸗ tus in limo piſces coꝛripit ſubito. Cutem tam aſperam habet vt ex ea lignum ⁊ eboꝛa polian tur. Pilus ipſius cutis bꝛeuis ⁊ niger eſt.hunc ageo durum natura creauit: vt ferri vel cali⸗ bis acumine vixincidi poſſit. Capitulum. lxxxv. Trattatus Olaris ⁊ ſolea.Exli.ð na.re. Solaris 9 dicct ẽ eo ꝙ ĩ ſole libẽter ĩ ripis fluminũ iacet. aput hʒ magnũ:oꝛificiũ latũ.cu tẽ nigrã ac lubꝛicã qlis eſt anguillaꝝ.Epar hʒ dulciſſimũ ⁊ eſibile pcipuũ.i vaſtitatẽ ac longi⸗ tudinẽ maxunã creſcit. Pli.li.ix. Solea ẽ piſc afiguradenoĩta eo.ſꝙ calciamẽtoꝝ ſoleis aſſi⸗ mct. Dperationes. ¶ Actoꝛ. Solea piſcẽ marinoꝝ piſciũ iuxta medicos infirmis ĩ cibo ſuauiſſimꝰ:qꝛ minꝰ ce teris flegmaticꝰ: eſt etiã ſapoꝛe gratus. Colopendra ⁊ ſcoꝛpio. li.li.ix. Scolo pẽdre marine terreſtriboſiles:qͥs centi⸗ pedes vocãt.hamo deuoꝛato oĩa ĩterios raeuomũt donec hamũ egerãt:deĩde reſoꝛbẽt q yſi. Scoꝛpio dictꝰ eſt qꝛ ledit dũ manu tolli iur. Tradũt ãt.x.cancris cũ manipulo ocimi alligatꝭ.oẽs qͥ ibi ſũt ſcoꝛpiões ad eũ locũ con⸗ gregari.¶ Ariſto. Scoꝛpio marinꝰouat ĩ vere ſemel. ⁊ ueꝝ autumno. ¶ Pli. lib.ix. Cancri moꝛtui in ſcoꝛpiones ſigurant᷑ in ſicco. Pperationes ¶ Idẽ li.x. Mẽte ſuccꝰ ſcoꝛpiões morinos ſu mit᷑.¶ Idẽ li.xxxij. Oulꝰ etiã ilitꝰ vel in cibo ſnde ſooꝛpiones marinos ſumit᷑: auxiliat ¶ Scoꝛpionis ãt marini fel alopicias replet. ¶ Yel mariniſcoꝛpionis rufi cũ oleo veteri aut melle actico incipiẽtes ſuffuſiones diſcutit. terũq; fel ſcoꝛpiõis marinicicatrices tollit ¶Scoꝛpius marinꝰ necatus in vino:⁊ obuli pondere potus veſica vitia ⁊ calculos ſanat. ¶Lapide q́ʒ qͥ inuenit᷑ĩ ſcoꝛpiõis marini cau da:cũ ſol ẽ ĩ cãcro toꝛquãt᷑ ſerpẽtes ictibo ſcoꝛ pionũ.¶ Dyaſ. Scoꝛpiões marini colerã de⸗ ponũt.ſuſffuſiões oculoꝝ detergũt.caligines ⁊ glaucomata tollũt.¶ Idẽ. Marini ſcoꝛpij fel magnã bʒ vtutẽ.⁊ ante fella qdrupedũ pmnʒ. facit ãt ad effuſionẽ ocloꝝ ⁊ ad caliginem ⁊ ad Aſpꝛedinẽ palpebꝛaꝝ.¶ Aui.in.ij.cañ.Ceruſa ſtanniafricata ſup mariniſcoꝛpiõis pũcturaʒ ↄfert.¶ Idem in.iiij.Ex moꝛſu ſcoꝛpiõis ma⸗ rini accidit inflatio vẽtris ⁊ ſoꝛma poꝛopica.⁊ qñq; vẽtoſitatꝭ:exitus abſq; voluntate. O dde õ W ⏑ 8S d ann Qura ereſt cura dꝛaconis marini 2 rntele. D — — „ re r —, — . ☛☚ – — WN W — — WNNNN De Pilcibus Capitulum. lexruij ongia. Scuamis ⁊ Scinthi. Al⸗ 8 bertin li. de na. aĩaliũ. Spõgia ma⸗ rinoꝝ eſt q̃ multoꝝ genen eſt. Etↄue⸗ niũt cũ aĩalibo in motu ↄtractiõis ⁊ dilatatõis Quedã eaꝝ immobiles ſunt a ſaxis.⁊ ſi abꝛũ⸗ pant᷑ a radicibo recreſcũt.Quedã ãt ſunt mobi les de loco ad locũ. In turbatis melius viuũt et in puris aquis putreſcũt ⁊ cibant᷑ limo ⁊ pi⸗ ſcibus ⁊ oſtreis.¶ In libꝛo vtõ. Scua mis eſt piſcis marinus quã germani catulã maris vo cãt. Hic qnq; pedes hʒ in lõgũ ⁊ caudã mono⸗ pedalẽ. Hicpiſcis in limo abſconditꝰ impꝛoui⸗ ſos interficit piſces. Cutẽ etiã hʒ ita aſperã. vt ea cũ ſicca fuerit ligna ⁊ eboꝛa poliant᷑.pilꝰo ei bꝛeuis eſt ⁊ niger ⁊ ſumilis ariſtis herbe fu⸗ lonũ.⁊ adeo durus eſt vt ferro ⁊ calibe vix poſ ſitſcindi.¶ In eodẽ li. Scinti aĩalia ſunt aq⸗ tica in nilo natantia cocodrillis figura ſimilia ſed ſunt multũ minoꝛa ⁊ cõtractioꝛa.Hoꝝ car nib infecta pocula vim veneni extinguũt. pꝛe nunciant etiã tempeſtates. Antra ſua arantia ⁊ oſtiũ ab oppoſito eiꝰventi qͥ flaturus eſt ape⸗ rientia ⁊ cauda villoſa aliud ioꝛamen qð aduẽ tum reſpicit obturantis. Toncꝰ?ſiue Stincꝰ. vſi. Stincẽeſt bel 8 aa circa miũ. Aui. Stincus eſt guaril de nilo qͥ capit᷑ in egypto.⁊ eſt mauer̃t q̃dã ꝙſu de partu cocodrilli. Meliꝰãt de ipſo eſt illð qð ẽ in ꝑte renũ:auget qñq; coitũ ita vt nõ ſedet᷑ niſi ſoꝛbitiõe iurꝭ lactucaꝝ ⁊ lentiũ. Dperationes Dyaſ. incus eſt aĩal qdð inueni᷑ in India qdrupes ⁊ ſile lacerte:ſʒ lõgiꝰ arq; ventroſiꝰ.hᷣ aũt fallit᷑.⁊ ad venereos vſus facit ſi caro eius ex vini ciato potet᷑.nã ſi plꝰſumat᷑ neruos ledit. Alb.i li.ð na.aĩaliũ. Stincꝰeſt aĩal marinũ mediũ inter platã ⁊ aĩal qð eſt ſic ſtella penta⸗ gonũ rufi coꝛij:⁊ in medto bʒ rimas qͥb trahit nutrimẽiũ.Et ita excitatlibidinẽ ꝙ ſanguinẽ eijcit ꝑ coitũ.nec tñ ↄcumbens adhuc coitiu ſa tiatur. nec medicinã ha bet libido niſi ꝑ ſuccũ lactuce bibitum. — Capitulum. lxxxxix. Zurio.Ex li.de na.re.Sturio eſt piſcꝭ s magnꝰhabitãs in aqͥs fluuialibo q̃ ma⸗ gne ſũt ⁊ diffuſe. viuere diutiꝰ nõ poteſt in ſtagnis niſi ad dulces fluuioꝝ aq̃̊s tranſitũ ha buerit. Cibi parũ aut nihil admittit ĩ coꝛꝑe Cui quippe ciba in nutrimentum ſufficiẽs eſt. ipſa ſola aeris ſerena tranquillitas.qua ꝓpter ⁊ modicũ hʒ ventrẽ ac ꝓpe modũ ſolidus ĩ loco vẽtris ſic in reliq̃ coꝛꝑis parte.hʒ inteſtina licʒ parua reſpectu ſue magnitudinis.Epar vero ſatis magnuʒ ⁊ adeo dulce:ꝙ vix comedi ſine ſtomachi abominatione poſſit.vnde eius felle qð ↄtiguũ eſt epar fricari ſolet:vt exceſſus dul⸗ cic:a in epate:temperet exceſſu ainar nhlſhiis 8 Tractatus in lelle. Oꝛe caret: ? illa pars integra eſt q i ce teris a ĩalibo os occupare ſolet: nec niſi modicũ ſub gutture foꝛamen habet clauſũ.cũ voluerit apertũ aeris ſerenicat. Au ſtro citiꝰimpingue3⸗ ſcit.aqlone vᷣo flãte ſubſidet in ꝓfundis. Ideʒ in lacte poſitꝰoiu ſiẽ in aqua vinit.i¶ Alb.inli. de na.aĩaliũi. Sturio piicis notꝰeſt:quẽ anti⸗ qui ſtoꝛiã vocauerũt.E ſt aũtpiſcis lõgi naſi: 7 mag?ꝰad lõgitudinẽ nouẽpedũñ cõpletus eſt. ⁊ eſt rotũdꝰ in modũ claue.⁊ tres hʒ teſticu los in peile pungentiũ ꝑ coꝛpis longitudinem Os habet ad ſugendũ potiꝰ qᷓ; ad mãducãdũ. ⁊ ideo in ventre eiꝰ nihil cibi inuent᷑ groſſi:ſʒ humoꝛ viſcoſus quem ſugendo accipit:carnes habet albas ⁊ dulces.⁊ nõ hʒ oſſa niſi in capite Pinguedinẽ habet croceã.⁊ epar hʒ magnũ⸗ adeo duilce ꝙ niſi felle ſuo temperet᷑:p dulcedi ne generat abominationem. apitulum. xt. 8 ella. Pliniꝰli. ir. Stellã in mari ſa piẽtia claros autoꝛes video mirari. Cu⸗ ius figura hec eſt parua admodũcarer intus: extra durioꝛe callo. Huic tam igneũ feruoꝛem eſſe tradu nt:vt omia in mari cõtracta adurat. omnẽ cibũ ſtatim peragat. Dperationes ¶ Idem in li.xxxi.Carnes ãt marine ſtelle cõ tra marini dꝛaconis ictus valent appoſite. ¶ Ex li. ve na. re. Siellapiſcis eſt in mari oc⸗ cidentali.cuiꝰfigura eſt ad modum ſtelle. Hec cũ alqð alal comederit:mox inuenit᷑ in erꝰven tred urũ quaſi bis coctus panis. 5 „ — Capitulum ſ. 8 Fungia. yſidð. Sfungia dicta eſt a fin gere.i.nitidare vel extergere. Vñ Cice⸗ ro.Et fingebat᷑ ſſungus anguis.i.extergeba tur. Animal ãt eſſe docet᷑ crnoꝛe petris inherẽte Vñ ⁊ dũ abſcindit᷑ſanguinẽ remittit. Nã alia ſunt viuẽtia in aqͥs:q̃ diſcurrũt vt piſces. Alia q̃ ſtant fixa vroſtree.ycinꝰ.ſfungie.Ex bis alie mares dicũt:eo ꝙ enues ſũt fiſtule ſpiſſioꝛeſq; A le ſemme:q̃ maioꝛibo fiſtulis ac ꝑpetuis ſũt. Alie durioꝛes:quas greci appellant tragos.⁊ nos hucoſas dicere poſſumꝰob aſperitatẽ ſui. HNoniſſimũ genus earũ peniculi vocant᷑: eo ꝙ apie ſunt ad oculoꝝ tumo:es: ⁊ ad tergendas lippitudines vales.Cãdide ſſungie cura fiũt. peſtatẽ em̃ ad ſolẽ ſternunt᷑⁊ ſicut cera puni⸗ cacandoꝛem bibunt.i¶ Pli.li.xxxij. In mari campame vicino panẽ abiectũ rapiũt.⁊ ibidẽ ad nullũ cibũ in quo hamus ſit accedũt. Bperationes Pli.ĩ li.vtã.ARqͥlo nares ſtungias ceten p̃fe⸗ rũt nec vſq; diuti durare ipᷣm medici aſſerũt. ¶ Harũ genus molliſſimuʒ peniculi tumoꝛes oculoꝝ ſedant ex mulſo impoſiti.abſtergende quoq; lippitudini viliſſimi. Imponunt ⁊ ipſe ſtungie epyfoꝛas expoſita ⁊ ad doloꝛes capitis ex acetocalido. Recentes diſcutiunt.molliunt:mitigant.ve leres aulem vulnera glutinant. ¶ Vlcera q̃ʒ hñida ⁊ ſilia ĩpoſite ſiccãt fracture ⁊ vicera.¶ Sfu ngijs vtiliſſime fonẽt. qe ſan⸗ guis rapit᷑ inſecãdo:vt ꝑſpici poſſ:t curatio. . „°d i de e Spe — nà — — + — — — — en Al te ſoſ . s: iſi. ſ Nte ftfit ni ¶ Infantiam q; ſiriaſim.i.capitis vlcera ſtun⸗ gia frigida cerebꝛo humeſfacio ſanat. Capitulum. xcij. Cucha.Titimallus ⁊ Toꝛpedo. Actoꝛ.Teucha piſcꝭ eſt flnuialis t vel ſtagnenſis oĩboa notꝰ. In limo ſicut auguilla nutritꝰ.vnde ⁊ eius coloꝛis eſt.ſcʒ lucei ſine nigri.vter qʒ; piſcis ſapoꝛis dulcis eſt:ſj male digeſtiõis. yſidoꝛꝰ. Titimallus nomẽ ex floꝛe accepit. Tynum quippe flos appellatur. Nam cum ſit ſpecie gratꝰ ⁊ ſapoꝛe iocũdus:tñ ſicut flos fra grat ⁊ coꝛꝑe odoꝛes aſpiratſſ Idem. Toꝛpedo dicta eſt eo ꝙ coꝛpus tepeſcere faciat:ſi eã qͥſq; viuenteʒ tangit. Loꝛpedo ſicut ⁊ ſquatina eſt ex genere piſciũ qͥ cartilaginẽ habent ꝓſpina. Omiaq; talia carnoſioꝛa ſũ:⁊ ſupina veicunt Toꝛpedo oua in terra ſeparit pꝛe mollia in ali um vteri locum tranſferens vbiq; excludens Octo genos habet fetus. Nouit ioꝛpedo vim ſuam. ipſa non toꝛpens:merſaq; in limo ſe oc⸗ cultat. ð Dperationes ¶ Plinius lixxxij. oꝛpedo emollit aluum in cibo ſumpta. ¶ Et lveni medetur impoſita pcidentꝭ moꝛbũ- intranei q̊ʒ pꝛohibet appoſita. . ¶ Deniq; ſi toꝛpedo dumeſt in libꝛa capiat᷑ tri duoq; ſub diuo aſſeruet: faciles efficit partus. Capitulmm. xciij. De Pilcibus Rebius 2Tructa. Ex li de na. rerũ. t Trebius eſtpiſcis niger pedalis tm̃ lõgitudine. habẽs tñ qͥnq; digitos. in craſſitudine hanc ei vim ineſſe Plinius reci⸗ tat.vt pars eiꝰin ſale ſeruata:aurũ qð in altiſſi mos puteos deciderit. admota extrahat ac flu ctuare faciat.Hic coloꝛẽ candidũ ĩ hyeme mu tat.⁊ eſtate nigrioꝛ fit.ſolꝰ inter omnes piſces ex alga nidificat ⁊ oua in nido parit.Lrebius eſt in oceanoqui duro naues perfoꝛat roſtro. ¶ Actoꝛ.Tructa exteriꝰqͥdẽ varia ſiẽ ⁊ petica. ſʒ interiꝰ rubea.q̃ quidẽ vt fert᷑ q;diu minoꝛis etatꝭ ⁊ coꝛꝑis exiſtit in aqͥs tm̃ dulcibo nutrit: ⁊ tructa vocat᷑.Cũ aũt excreuerit ⁊ deſcendẽs vq; ad ↄfinia maris de ſalſedine illiꝰ biberit: ſalmo efficit᷑.qð tñ verũ eſſe nequaq; ab oĩbus aſſerit᷑. Eſt aũt vterq; piſcis delicioſus ⁊ lapidꝰ ¶ Ex li.de na.reꝝ. Tructa piſcis eſt habitãs in fluuijs dulcibo:qͥ magno impetu currunt de mõtibo.ſquamas hʒ vt ſalmo.carneſq; ſimili⸗ mas:ſʒ multo eſibilioꝛes.⁊ h̊ᷣ in eſtate tm̃ a me⸗ ſe Julio vſq; ad Nouẽbꝛẽ.hyeme vᷣo carnes bʒ albas vt ceteri piſces:minoꝛiſq; ſapo⸗..ma⸗ culas hʒ in doꝛſo croceas atq; ſanguineas. „ . 377 Capitulum. xciiij. Eſteuʒ. Alb.in li.de na.aĩaliũ.Teſte 4 animal eſt marinũ qð pellis duricie teſteũ appellat᷑. Hic aũt adeo ſpiſſam ex ſalſugine maris vᷣhit pellẽ ⁊ duram ꝙ caloꝛ naturalis interioꝛ ꝑ poꝛos reſpiraculũ hꝛe nõ valet.cauſa eſt infirmitatis aliqũ:⁊ iunc petit dqᷓs dulces in qᷣb pellis deſpiſſat.⁊ ſicſe 4 cõ/ Tractatus miat ſeipᷣm:tñ ex marinõ potat niſi aq̃s dul⸗ ces q̃ in mari ſũt.ſicut olim in hac ſciẽtia ꝓba⸗ mus ꝑ vas teſteũ in aqua poſitũ. — Capitulum. ru. tEſtudo. Albᷣ.ᷣ in li.vtõ. Teſtudines ha⸗ britant Indicũ mare:ita latas teſtas ba bẽtes:ꝙhoĩboſufficiũt ad hoſpitia ꝑte eoꝝ in tecio poſita.Aliqũ etiã in teſtis illis nauigatin inter in ulas q̃ſi in zimbis. Hecteſtudines ſic capiun::vt dicit Pliniꝰ. in feruoꝛeem̃ ſolis gau dẽtes:toto doꝛſo roſtro natant in maris ſuper ficie:donecita deſiccant᷑ ꝙ mergi nõ poſſunt. ⁊ tũc inuite natãt donec manibo accipiũt᷑ vidẽ tiũ.Dicũt etiã aliqͥ ꝙ nocte ad paſtũ teſtudĩes ille egrediũt᷑: ⁊ ſaturate obdoꝛmiũt in ſuꝑficie aque natãtes.⁊ tũc plurimis ob capturã ↄgre⸗ gatis tres natant ad teſtudinem quoꝝ duoad appꝛebenſam ↄuertũt chocham ita q in tergo latet oſtreum. Tertius aũt laqueũ mũcit capi ti vel membꝛo qð eſt in loco colli.Et reſiduiqͥ in littoꝛe ſtant trahunt ipᷣm ad terrã. Teſtudo aũt bec magna ſic ⁊ paruadentes non habet. ſed roſtri margines ha bet acutas ita pixide.⁊ dicit᷑ tanta eſſe oꝛis eius duricia vtetiã lapides cõminuat.Dicit etiã Plin ius ꝙ hec aĩalia co⸗ eunt pecudũ moꝛe.⁊ ꝙ femine coitum de facili nõ ſuſtinent donec maſculus aduerſus ſemine feſtucas in oꝛe poſuerit. In terra egreſſe ouãt oua ouis anſerum ſimilia.⁊ facit centũ vel am plius.⁊ illa fodit in terram extra aquã:⁊ aliqñ pectoꝛe iacet noctibo ſuꝑ ea.Etideo qͥdã dicũt ea viſu fonereqꝙ tantũ eſt falſum fetus:aut in terra educãt:⁊ inducũt in aquũ.Teſtudines marine pecudũ moꝛe coeunt.vt dicit Ariſto.et in terrã egreſſe oua vſq; ad centũ ouis anſerũ ſimilia pariunt:que ⁊ quidã ab illis tm̃ oculis ſpectando foueri dicũt. yſið.Teſtudo autẽ dicta eſt eo Pes ie teſte in modũ camere ad⸗ operta eſt. Hoꝝ q̃ttuoꝛ ſũt genera:quoꝝ vnũ eſt de quo bic agit᷑ſcʒ teſtudo marina. Aliud vo eſt teſtudo lutaria. De alijs ſuis loc dictũ eſt. ¶ Solinꝰ. Tracie populi marinas teſtudi nescapere gaudent.Quaꝝ tanta eſt magnitu do vt ſuꝑficies eaꝝ domũ faciat:⁊ numeroſaʒ ſamiliam nõ arcte receptat. — -- 2⏑— „ 9 .„ 2 ° E = —— — . “l ”M „ — — — 2 = — — WNNANNNNSG De Piſcibus Capitulum. xcvj. t Igruis ⁊ tritte. Alb.in li.de na.aĩaliũ. . igruis ẽ aal marinũ.Hec beſtia cau dã hbʒ duoꝝ cubitoꝝ latitudis Fetũ facit ĩ ma ri ⁊ nũq; in terra. In terra ãt erit ad ſiniſtrã:et ↄtĩgit:qꝛ oculo dexiro meliꝰ videt q; ſiniſtro ffãte aqͥlone libẽtiꝰ exeunt qᷓ; alio tpe. Pli.dic qꝙnauẽ inſequũt᷑ curioſitate vidẽdi vela.et hic ſtupoꝛe tm̃ detinet᷑ ꝙ tridente in eos tacto vix fugiãt.in hieme latent vltra modũ. Impinguã tur ita ꝙ tertio ãno vel q̃rto plurtmũq; moꝛiũ tur. In ethiopia tigrui beſtie ſũt coloꝛe fuſco ⁊ dua bo mãmis a pectoꝛe deſcẽdentiba fetꝰlactã tes vt dicit Solinꝰ Dicit etiã ꝙ tigruis ĩ põto naſcit᷑.eo ꝙ aqua ceteris maribo hʒ dulcioꝛes. Et ſi flumĩa ĩtrat:dextro latere intrat:ſiniſtro exit.¶ In li.vtõ. Tritte ſunt piſces fluuiales in bis currentibo ei flunijs qͥ cũ impetu ruunt de montibo. Squamas ⁊ carnes rubeas hũt. In eſtate vt ſalmo: in hyeme ſunt albeſcentes 7 minus ſapide. Maculas in doꝛſo ha bent ⁊ rufas ⁊ nigras. — Capituſum cvij. 2Hoynnꝰ. Ex li. de na. re. Thynnꝰeſt mõ t ſtrũ marinũ caudã hñs duoꝝ latitudis cubitoꝝ. In mari fetificattm̃:ſʒ ĩ terra exit ad paſtũ.Pli. Cbynnꝰ naues ob curioſi⸗ tatẽ videndi vela a vẽto agitari ꝑſeqᷣt᷑:⁊ eo ſtu poꝛe intantũ afficit᷑ vt etiã tridente in eũ iacto terroꝛe nõ moueat᷑. Hyberno tꝑe latet.Gurgi tibo pingueſcit intantũ vt vita lõgiſſima ꝑ tri⸗ enniũ ſit.⁊ habet q eandẽ naturã cũ tygrio:de qua in pᷣcedenti ca.demõſtraui. . Bperationes ¶ Dyaſ.Thynnꝰ ſalſus ſi plurimũ fuerit cõ⸗ meſt? mitigat viꝑe moꝛſus. ¶ Cataplaſmatib⸗ adhibitꝰmedet᷑ caninis moꝛſibo.i¶ Pli.li.xxxij. Thynni adppe recẽti adoẽvlceraẽ vſus attalꝰ Pſilotrũ eſt thynni ſanguis.⁊ fel ⁊ iecur ſiue recẽtia ſide ſeruata.¶ Jecur etiã tritũ atʒ mix⸗ tũ cedro plũbea pixide aſſeruatũ.¶ Emẽdatq; palpebꝛas pſilotꝝ inutilibo pilis exemptis ĩ ve ſtigia enulſoꝝ inſtillatũ. Capitulum. xcuiij. Oꝛtuca. Ex li.de na.re. Toꝛtuca maris t eſt mõſtrũ ingẽs foꝛmatũ ad inſtar toꝛ⸗ tuceterreſtris.ſz eiꝰmagnitudinẽ in im mẽſumexcedẽs. Nã octo cubitoꝝ eſt eiꝰlongi tudo:q̃ttuoꝛ latitudo. Clipeũ hʒ qͥ ↄtra iacula tegit᷑ ad inſtar vſualis ſcuti triangularẽ.ſj mu to maioꝛẽ:vtpute qͥnq; cubitoꝝ.Crura etiã hʒ magna:vngues magnos:⁊ digitos ĩ pede ma⸗ ioꝛes q; ſint in leonibi.foꝛtitudie q̊ʒ ⁊ audacia mirabiliter viget.quippe q̃ tres hoĩes inuadere nõ timet. Yoꝛtitudine q̃; fruſtrat᷑ ſi doꝛſum ad terrã vertat᷑. Difficulter em̃ ſurgit in doꝛſũ cõ⸗ uerſa ꝓpter latitudinẽ clipei qua a doꝛſo tanta belua includit᷑. Ariſto. Toꝛtuca poſtq;ᷓ come derit viperam: comedit oꝛiganum agreſte ne moꝛiatur. Capitulum. xcix. v Acca⁊ Uitulus marinns.Exli. de na.re.Vacca marina monſtrũ eſt magnũ ac validũ ⁊ ad Wniias. un „ν RdüN Tractatus R iracũdũ.nõ bʒ oua:ſʒ facit fetũvnũ qͥdẽ ſepius vel duos aut plꝰ. Fetũ tenere diligit ⁊ ſecũ du⸗ cit vbicũq; vadit. Hoc aĩal triginta ãnis qð ꝓ batũ eſt ãputatꝭ eoꝝ caudis viuit.yſi. Vitulꝰ marinꝰa ſilitudine terreſtrꝭ ðꝛ. Ariſto. Vitulꝰ marinꝰ:hʒ coꝛpꝰdurũ ⁊ carnoſũ.ideoq; guiter interficit᷑.niſi cũ vulnere ⁊ maxilis.voxeiꝰeſt vt thauri.qᷓtuoꝛ hʒ pedes.nõãt auriculas:qꝛ re gimẽ vite illꝰ⁊ mãſio eſt in aq̃̊. Nam ſi eſſent ei auricule ſuꝑ vias poſite multũ bumoꝛẽ recipe⸗ rẽt:ac motũ ⁊ natationẽ in aq̃ ꝓhiberẽt. Aial generat cõpletũ.Eiuſq; partus eſt om̃i tꝑe ſiẽ bois:⁊ pᷣcipue tꝑe parius capaa. ſι 4, . 3 Capitulum. t. Erith:als verich. Vipera et vmbꝛa. v .¶ I yſið. Verich piſcis eſt vulgariter ſic dictꝰ. latine vᷣo criſtoſis.qꝛ ariſtis in⸗ nummeris armat᷑ caro eius:ita vt incõmode edi poſſit:⁊ nõ ſine faſtidio. VUnde paupeꝝ cibus eſt:tanq; omniũ piſciũ eſibiliũ viliſſimus. In aqͥs dulcibo freq̃ nter habitat:in his iñ qͥ fluxu ⁊ refluxui maris amaricant᷑. Capuur autẽ ſic. Rethia tendunt᷑ in longũ aque vel in tranſuer ſum. ? ante rechia ſuꝑ aquas inſtrumentũ in⸗ ſtar arcus: ita vt fluitet ſuꝑ vndas. In ſupe⸗ noꝛi autẽ eius partenola ſuſpendit᷑.eius ſonũ piſcis audiens gregatim aduentat tinnitum nole ſtultus ſequens. Et h̊ inditio patet:quia ſenſum habent auditus. Incidẽtes ergo in re thia capiunt᷑ in multitudine magna.¶ Idem. Vipera marina piſcis eſt paruus paulo plus q; cubiti vniꝰ. In capite ſuꝑ oculos vnũ coꝛnu fert paruũ acutũ ⁊ moꝛtifeꝝ.Eo nãq; quẽcũqs vulnerat veneno inficit. Qð cauẽtes piſcaio⸗ res capio piſce caput ei amputãt.reliquũ vero coꝛpus in vſus hominũ cedit.i¶ Idẽ. Umbꝛa ðꝛ a coloꝛe:eo ꝙ coloꝛis ſit vmbꝛoſi. -- D — — — — R6 Capitulum. g. Erglliales. Albertus in li.de naturis vV· aialiũ. Vergiliales piſces ſunt in duo bus lacubo ytalielano vicʒ ⁊ verbacia 4 . ?? ſe A lnn ſe⸗ ſie Uin oni tum quia inn dem. dps cn tii, rbee hern non ren he AXXA DE& — 4 8 De Piſcibus no in radicibaalpiũ effuſis tm̃ vergiliaꝝ ſtella⸗ rũ oꝛtũ apparent ⁊ in om̃ibalijs temꝑibo latẽt. Hij piſces pulchꝛas habentſquamas acutas vtclaui. In capite añt ſunt parui 7 poſtea in caligaꝝ modũ delectant᷑ —— — — Capitulum. aiſ. vV RKanoſcupus Vrica⁊ vulpes marine. Pliniꝰli xxxij. Uranoſcupus vocatur ab oculo quẽ hʒ in capite a q̃ ſubterꝛ ſup̃ inten dit. Alio noĩe gallie nuncnpat. OPperationes. ¶ Hii fel cicatrices ſanat:⁊ carnes oclłoꝝ ſuꝑ uacnas ↄſumit.vt dicit Meander ĩ comedijs Idẽ li.ixx. Vrtica noctu vagat᷑ noctuq; minat᷑ is eiꝰ pꝛuriti moꝛdaxeadẽq; terreſtrꝭ vꝛtice. Ariſtotiles. Animal genus qð grece dicit᷑ a kalabia.⁊ credit᷑ eſſe vtica maris:eſt ũgens alias inurens per ſe.nec habet teſtam:ſʒ eius creatio eſt ſicut carnis. Et hoc genus ſentit ⁊ rapi quicqͥd appꝛopin quat manib.⁊ applicatur lapidibus cũ ſnis pe dibus.ſicut animal multoꝛũ pedum. Et foꝛ⸗ taſſe tumeſcit coꝛpus eius quando applicatur alicui rei. Habet autem oꝛificium in medio coꝛpoꝛis eius.⁊ venatur quicquid tranſit per ipſum expiſcibus paruis.⁊ comedit yricium ⁊ pecten.id eſt plais. Plinius libꝛo nono. Vulpes marine in peri culo capture glutiunt:non tm̃ hamum:ſp am⸗ plius vſq; ad infirma linee que facile pꝛerodãt ſicꝙ capere non poſſunt. Vulpium terreſtriũ aſſimilantur. * — 5/ c , Capitulum. ciij. Potamus.Exlibꝛo de natiris re rum. vpo:amus eſt belua in terra „ naſcens:ſʒ in aqua ⁊ terra equali⸗ ter potens. Elephantibo plerũq; maioꝛ. Roſtrũ habet reſupinum. dentes aduncos. noctibo ſegetes depaſcx. ad quas quaſi retrogradus pergit.libentius autẽ p̃ ceteris partibus coꝛpoꝛis in pedibo vulnera recipit. In nilo habuat.⁊ in partibus Indie pꝛecipue reperitur.ex eius cute toꝛnantur ha ſte. Ariſto.vꝰpotamus.id eſt equus fluuialis: habet equinos crines.fiſſos pedes ſotulares vt vacca.⁊ eſt ſine facie.habens inpedibus ka hab. Cauda eius vt poꝛci. hinnitus vt equi. Magnitudo vt aſini. Coꝛium eius groſſum valde. Ideoq; parantin exeo ſotulares ⁊ coꝛ⸗ rigie. Interioꝛa eius aſſimilantur interioꝛibus equi ⁊ aſini.Etlicet interra maneat:ſine aqua tamen viuere non poteſt:ſicut toꝛtuca et rana marina ⁊ cocodrillus. Bperationes. Plinius libꝛo. xi. Coꝛij vero craſſitudo ta⸗ lis eſt ypotamis.vt indetoꝛnent᷑ haſte cum in⸗ genio quadam medica diligentia. inis coꝛij ypotami cũ aqua illitus pãnos ſanat. adeps eius ſebꝛes frigidas. Pellis eiꝰeſimſtra ꝑte frontꝭ adalligataven trẽ inhibet:⁊ eiuſdẽcinis alopicias explet. ¶ Teſticuli.ʒ.i.ex aqua bibit᷑ contra ſerpẽtes. Fimus ſuffocans dentes e parte leua doloꝛẽ dentiũ ſcarificatis gingiuis ſanat. „ d N 2 4 Tractatus li. de na. re. Zidroſi belue marine ſunt arabiam incolẽtes.quaꝝ oſſa adeo magna ſũt vt ſoꝛes in domibo⁊ pallacijs tigna:⁊ alia ſtriciure neceſſaria de illis como/ de ſecent᷑ quadraginta nãq; cubitoꝝ magnitu dinis reperiũt᷑. In li.vtõ. Zidrach eſt mõſtrũ foꝛma mirabile:qð pᷣtendit maliciã in ſua figu ratione:ſʒ innocuũ reperit᷑ Caput hʒ vt equꝰ: ſʒ foꝛma minoꝛi. Coꝛpus autẽ ex om̃i ꝑte dꝛa⸗ coni ſimilimũ eſt totũq; diuerſimode coloꝛa⸗ tũ.Caudã hʒ lõgã ſᷣm qᷓntitatẽ coꝛꝑis ſui gra⸗ cilẽ ⁊ toꝛtuoſam vt anguis.pinnas hʒ q̊ʒ ſicut piſcis. ¶ In eodeʒ li. Ziphiꝰ eſt marina belua valde foꝛmidabilis.⁊ omniũ animaliũ generi valde diſſimilis.foꝛma ſingularis.Huiꝰnãq caput ſi videris mõſtruoſum eſt omnino. Di oꝛis abyſſum fugies velut imagineʒ moꝛtis ſi oculos hoꝛrebis.ſi reliquũ coꝛpus nihil in rebꝰ ſunilete vidiſſe fatebaris. Capitulum. u. Itiron.yſið.Zitiron mõſtꝝ eſt quod 3 vulgus militẽ vocat.⁊ eſt ingẽs atʒ foꝛ tiſſimũ in anterioꝛiparte:q̃ſi ſoꝛmã ar mati militis pᷣfert.⁊ caput q̃ſi caſſide galeatum ⁊ ex cute rugoſa ⁊ dura ac firma nimis. Aberꝰ collo dependet ſcutũ longũ.latũ ⁊ magnum.et interi cauũ vt in eo poſſit ↄtraictus pugnan/⸗ tiũ moꝛedefendi.E ſt em̃ foꝛmatriangulare ſir mitate duriciaq; tam validũ vt vix vnq; poſſit iaculo penetrari. De collo eius ⁊ de ſpondilibo Coapitulum. ciii). 3 Egdroſus Zidrach ? Ziphi?. Ex vene quedã ac nerui foꝛtiſſimi ptendunt᷑in hu merũ.qͥbopᷣdictũ ſcutũ pendet in ſcapula.Bꝛa chia qᷣ foꝛtiſſima nimis hʒ.⁊ qſianũ biſulcã cũqua validiſſime ꝑcutit. VUñ ſit vt difficulier nimis ab hoĩe capi poſſit.Et ſicaptus fuerit difficulter etiã necari: niſi cũ mallijs poterit. Capitulum. .. z3 Ifſius. Alb. in li. de na.aĩalium inqᷣt. Zi fius eſt animal maris nulli alij ſimie maximũ? ingẽs de genere ceroꝛũ:caput habet monſtruoſum. os ꝓfundũ valde.oculos hoꝛri⸗ biles.in toto coꝛpoꝛe nulli alij ſimile niſi cete. — — — — — —. — 1— — De Lapidibus Poeohemium. Eñneca in nat̃alib q̃ſtiõiba li.vij.dicit 8 Siẽẽ in nobᷣ nõ tm̃ẽ ſanguis:ſʒ mul ta gña humoꝝ.ſic⁊ interra plura ſũt humoꝝ genera. OQnedã em̃ſũt q̃ natura indu rant᷑ hinc oĩs metalloꝝ humꝰq̊ aurũ ⁊ argẽtũ fit generat᷑ Quedã vo ſunt qᷓ in lapidẽ ex liq̃re vertũt᷑.vñ ⁊ lapides pᷣcioſi ſuocreſcũt. Quia ãt in tractatu ſuꝑioꝛi q̃rto:videlicʒ dei auxilio cõ⸗ pleto ð aquatic ⁊ natatilibꝛearũq; ꝓpꝛietatib⸗ ⁊ naturꝭ traccauimꝰ:nũc eiuſdẽ ſũmi dei auxi⸗ lio tractatũ qntũ aggredientes de lapidibo pᷣ⸗ cioſis:necnõde his qᷓ in terrevenis naſcũt᷑:eo rũq; vᷣtutibo ꝑtractabimꝰ.⁊ modũ ſeu oꝛdineʒ alpha beti ſiẽ in pᷣcedẽti obſemãdo. Pꝛimo de lapid ibodicemus. „ 8 . —, . — . 5 2 * 87 . . EEEEEE SS X õ 4* 4 — . S. d„ a Damas latine. Arabice hager ſubedhig . Sera. li. ag. cap. hager. Hager ſubedhigeſt mes flumis in q̊ eſt lapis de mes.Et eſt flumẽ ad qð nũqᷓ; aut aliqͥs niſi Alexãder venit.⁊ eſt in finiba co⸗ raſceni.Et coloꝛ eiꝰappꝛoximat coloꝛi ſalis ar⸗ mon iaci. ⁊ eſt fri.⁊ ſic.in.iiij.ꝗdu.Et idem auc. Dyaſ.Eſt lapis q̃ vtunt᷑ auriſices ponẽtes ĩ ſti load culpedos lapides.E naxĩ lapidario ſuo Adamas eſt lapis duriſſimꝰ:paꝝ criſtallo ob⸗ ſcurioꝛ:coloꝛis tñ liuidi fulgẽtꝭ adeo ſolitꝰ:vt nec igni nec aliqᷓ re frangat᷑:molleſcat ⁊ ſoluat Saluit᷑ m ⁊ molleſcitſanguĩe ⁊ carne byrcipᷣ⸗ cipue:ſi hyrcꝰ añ aliq;diu biberit vinũ vel ſiſe⸗ leos comederit mõtanũ vel petroſilinũ.qꝛ talis hyrciſanguis etiaʒ ad frangendũ lapidẽ in ve: ſica valet. Soluit᷑ etiã lapis ille a puumbo ⁊ nõ trahit ferrũ:eo ꝙ nõ ſit ꝓpꝛiꝰlocus generatiõis eiꝰ in minerua ferrea.vtqͥdaʒ mẽdoſi dixerũt. Haioꝛ aũt qᷓntitas eſt inuẽta ad magnitudi⸗ nẽ auellane. Naſcit᷑ aũt m Arabia ⁊ in cypꝛo. ſed cypꝛum eſt magis molle obſeurh. t hic lapis qñ magneii ſupponit᷑ligat magnetẽ ⁊ nõ Eemittu eimn ferrum trabere. Pyperationes Sera. Maioꝛ vᷣtꝰ erꝰeſt ĩ auro ⁊ argẽto ⁊ ca libe.vñ lacerto ſiniſtro alligatꝰvalet ᷣ hoſtes ⁊ inſaniaʒ ⁊ indomitas beſtias.⁊ õ iurgia ⁊ rix⸗ a8 ⁊ venena:⁊ incurſiões fãtaſmatũ ⁊ incu boꝝ ⁊ ſuccuboꝝ.Hũc ãt lapidẽ qͥdã magnetẽ voca uerũt:⁊ qdã eundẽ ferrũ attrabere mentiunt Idem. Iſte lapis bʒ duas vᷣtutes q̃ raro ag⸗ gregant in alio lapide. VUna eaꝝ eſt ꝙ nõ ↄiun git᷑ alicui lapidi qͥn nõ frangat᷑ ꝓpter h̊ coaptãt fragmẽta eiꝰ in ſũmitatibo ferri aſperſiad ꝑfo⸗ randũ:⁊ ꝑfoꝛant᷑ cũ eo lapides alij ſiẽ ſmaral⸗ dus. tabarʒet.ʒaphirus.⁊ alie gemme. Alia virteſt ꝙſi accipiat᷑ granulũ vnum ex fragmentis eius:⁊ glutinet᷑ in ſummitate ferri cũ glutine romano.⁊ intromittat᷑ in veſica per foꝛa men virge:frangit lapidẽ. Habet ſimiliter aliam ꝓpꝛietatẽ:qꝛ nihil frangit lapidem hunc niſiplumbũ.nam ipᷣm rumpit ⁊ conterit. ¶ Et idẽ auc.Dyaſ.Ada mas eſt lapis q̃ vtũt qurifices ponẽtes in ſtilis ad ſculpendos lapi des.⁊ ↄfert gingiue fluxe.⁊ puriſicat dentes ¶ Et idẽ aucto. Galł. Virtus eius eſt q̃ abſter⸗ git abſterſione foꝛti:⁊ ſignũ qð aurifices vtunt iu h̊ ꝙ indiget abſterſione. Et nos iam experti ſumus ꝙ mũdificat dentes ⁊ abſtergit. ¶ Et in eo eſt vᷣtus aliq̃ calida.⁊ ꝓpter hãc cau ſam admiſcet᷑ in medicinis cõburẽtibo:⁊ in ali quibo deſiccatiuis qᷓ curant gingiuas fluxus. ¶ Ex li.de na.re.Adamas foꝛtẽ facit hominẽ cõtra hoſtem. Somnia vanarepellit.venenũ fugat ⁊ pꝛodit. Fertur em̃ ſudoꝛe madere.ſi ve nenũ adhibeatur pꝛope. ¶ Pꝛodeſt lunaticꝭ ac demone repletis.Ex cõ⸗ taciu etiaʒ ꝓdeſſe dicit᷑ inſanis. Capitulum. i. ¶ Baatbes ſiue agapis. Agathes ſᷣm Dya ſco.in ꝓpꝛio ca.hʒ maximã vᷣtutẽ.ſcʒ qͥ caloꝛẽ hʒ ſimileʒ pelli leonis.yſaac beniamin. Agathes autẽ lapis niger eſt albis venulis in modũ cuiuſdã ſpecieilapidis albeſtẽ.Et mue⸗ nit᷑ aliꝰ minoꝛ eiuſdẽ ſpeciei ꝗͥ ſimilis ẽ coꝛallo ⁊ tertiũ genꝰ plurimũ ſui ĩ creta inſula naſcit ꝙꝙ hʒ in nigro venas croceas.Eſt q̃rtũ genus Indicũ ⁊ variũ quaſi ſanguine ſit aſperſum. Ud Tractatus Pyperationes. ¶Dyal. Agathes valet ad moꝛſũ ſcoꝛpiõis alli gatꝰ vel illinitꝰ cũ aq̃ ſtatim tollit doloꝛẽ.tritꝰet vulneri aſperſus vel in potione cũ vino datꝰ vi⸗ peraꝝ curat moꝛſus.poꝛtati facundũ pꝛudẽtẽ amabilẽ ⁊ gtũ facit.i yſaac beniamin.Pꝛimũ qdẽ genꝰaptũ eſt ad regũ foꝛmas q̃ lapidibo in ſculpũt᷑.⁊ plurimi lapides hñt capita regum in⸗ ſculpta.i¶Et cũ iacẽt ad caput doꝛmiẽtꝭ fertur oſtedere mita ſimulachꝛa ſomnioꝝ.¶ Tertiũ aũt genꝰ qð creticũ eſt facit vt adiuuet vincere ꝑicula ⁊ viribo ↄuenit coꝛdis.gratũ ⁊ placen⸗ tem facit. vt dicit Enax.et coloꝛis facit hoiem — — EE — — —- . 8 = 6 Coapitulum.iij. a Labandina. yſið. Alabandina dicta eeſt ab ala banda regione Aſie. Eſt autẽ criſtallini genꝰ.Cuius coloꝛ ad cedoniũ vadit ſz rarus. Arnoldꝰ. Ala bandina ſulgoꝛẽ habet q̃ eſt ruffus clarus vt ſardius. „ Dyperationes Huins virtus eſt ꝙ fluxrum ſanguinis pꝛo⸗ uocat ⁊ augmẽtat.i Ex lapidario.Eſt alaban dina cuius luxeſtemula ſardi. Indicis autem dign um de nomine fallit amicum. „ — õ 2 Ei Capitulum. iiij. à Z abaſtrites Amandinus 2 Abſinth?. yylſið. Alabaſtrites eſt lapis candidus: interſtinctus varijs coloꝛib. Hunc cauãt ad vaſa vnguẽtaria:qm̃ vnguẽta optime ſeruare ðꝛ incoꝛrupta. Naſcit᷑ circa thebas egiptias ad dam aſcũ ſyrie:ceterꝭ cãdidioꝛ.pbatiſſimꝰ ĩ In dia. Pli.li.xvi.Alabaſtrites lapidẽ vocãt ques⸗ ad vnguentaria vaſa cauãt. Naſcit᷑ circa the⸗ bas egyptias ⁊ damaſcũ ſyrie. Hic ceteris can didioꝛ: ſ̊ ꝓbatiſſimꝰeſt in carma nia. Moxin India:iam qͥdeʒ in ſyria atz in aſya: viliſſimꝰ qũut ⁊ ſine vllo candoꝛe in capadocia. Pꝛobant qᷓ; maxime coloꝛis mellei ĩ vertice maculoſi atʒ nõ t rãſlucidi.vicia ſunt in his coꝛneus.coloꝛ candidꝰ.⁊ qͥcqͥt virro ſimile eſt. Scdᷣm A ber / tũ lapis amãdinꝰ:eſt gẽma coloꝛis varij.La⸗ pisabſinthus fᷣm Albertü:eſt de generegeẽma⸗ fum coloꝛe vicri rubeis virgulis. 5 O N 8 A. N 8 N De Lapidibus DHyoperationes. ¶ Dyaſ. Alabaſti ites eſt laxatiuꝰ:mollit de⸗ niq; duricies et ſtomachi doloꝛẽ ceroto ad/ mixtꝰ.¶ Albertꝰ. Amandmus venenũ om̃e. aut extinguit aut repᷣmit:⁊ vincere facit ad/ uerſarios.Et plenã interpᷣtationẽ ſommoꝝ facit ĩtelligi.¶ Albertꝰ. Abſinthꝰ. Virtꝰ hu⸗ ius fert᷑ eſſe ſicut lapis Abeſcariꝰ licʒ ſa re miſſioꝛ.iſ Nã accẽſus ꝑmanet calidus ꝑ ſe⸗ ptem dies vel ampliꝰ:pꝓpter eandẽ cauſam qᷓ dicet᷑ de lapide albeſcario.¶ Qapidis ẽt hu⸗ ius virtus eſt in puocãdo ⁊ augmentãdo ftu xũ ſanguinis.vt experimẽtatoꝛes aſſerüt AN. Androdamãta nitoꝛem hbz argenti. 2 Tapitulum.in. pene adamas ſemp teſſer? quadrata. Nagi putant ei nomẽ impoſitũ ab eo ꝙ do mare ac refrenare dicat᷑ impetus vel iracun dias animoꝝ. GBignit᷑ aũt in mari rubꝛso. Pyprrattones Arnoldus. Androdamãta lapis ẽ coloꝛis argentei:trahitq; de rubꝛo mari.foꝛma eidvt teſlera. duricies vt adamãtis. VUirt? ei? eſt ꝰ O furoꝛẽ animũq; cõmotũ.i¶ Ex lapidario An damãta lapis eſt qſi teſſera quadra. Ipſe maris rubꝛi mixtꝰ reperi barenis.¶ Quem magus affirmat tantevᷣtutꝭ habere: vt poſſit dro pꝛel⸗ ens anios ſedare calentes. Ex libꝛo de natun rerum. Androdamãta lapis quadtus ateß duriſſimꝰ. tante vᷣtutis eſt: vt animũ fu⸗ roie valantẽ ⁊ luxuria ſedare poſſit. ¶Ylido⸗ 2 gquoq; que volũt placere viris pꝛoderit. auia ¶ Antracites ẽ coloꝛis ignei vt curbũculus. ſed candida vena pᷣcinctus.cuius pꝛiũ eſt iactatus in ignẽ velut moꝛtuꝰ exungui:ac ʒᷣ ꝑfuſos exardeſcit.¶ Pli.li xvi. ſt inter car bunculoꝝ ſpecies antraticis in Theſpꝛocia foſſiis carbonibo ſimilis.hec quoq; candida vena pᷣcing a tradit᷑.¶ Ariſtotiles. Antrax.i. carbũculidᷣ rubeꝰ. SDi cũ eo ponat᷑ oꝛithino cte lucebit.¶ Albertꝰ. Andromada eſt lapis coloꝛis argẽtei.in mari rubꝛo naſcit᷑.Eſt au⸗ tem quadratus ⁊ durus ſicut adamas. ¶ Uirtutẽ habet ↄtra furoꝛẽ:⁊ facilis animi cogitationẽ ⁊ triſticiam ⁊ grauitatem. N NN 8 . ƷMcs è NW. NN W . . — . e „ — „ Alecroꝛiꝰ. Solinꝰ. Allectoꝛius la) a pis tradit᷑ qui criſtallina ſpecie fabe modo in gallinacioꝝ ventriculis na ſcit᷑ aptus (vt dicunt)pꝛeliatoꝛibj.¶ Dyaſco. Allectoꝛiꝰ lapi 8 in ventribo galloꝛũ gallina⸗ cioꝝ inuenit᷑. ¶ Arnoldus. Allectoꝛiꝰẽ lopis obſcuro criſtallo ſilis e ventriculo galli ca⸗ ſtrati trabit᷑ poſt quartũ annũ. AUltima eius quãtitas ẽ ad magnitudinẽ ſobe. ¶ Ex libꝛo de na. re. Allectoꝛius eſt lapis criſtallovel a⸗ que limpide ſilis. In iecoꝛe gallinacij reperi turſi caſtratus fuerit:poſtqᷓ; tribo annis vixe rit caſtratus. Nullus maioꝛ eſt fabꝗ: poſtq; hic lapis in gallinacio ſuerit nunq; bibit. ¶ Dyaſcoꝛides. Allectoꝛius in ventrib galli nacioꝝ inuenit᷑: quẽ gladiatoꝛ habens in oꝛe pmanet inuictus acſine ſiti.¶ Dulieribus . £ U h d. poꝛtantes ſe pbas li. de na.re.Allectoꝛiꝰvalet frigidis.⁊ qͥ coire nõ pñt.¶ A mliere q̊ʒ habitꝰ facit eãviro ſuo placere.poꝛtãtẽ ſe facit ĩuictũ ⁊ ſineſiti. Hinc reges eũ hñtes ĩ oꝛe foꝛtiter dimigãt.i Phis⸗ ſiol.Allectoꝛiꝰ ĩ vẽtre galli naſcit qͥ poſt tres annos caſtratꝰ:⁊ poſtea ꝑ ſeptẽ ãnos viuẽs. bũc lapidẽ poꝛtat idẽ gallinaciꝰ.¶ Hic lapis ſit im extiguit.hoiĩemq; diſcretũ ⁊ gratũ:ma ximeq; vxoꝛẽ marito facit. Ut ãt habeat hec oĩa clauſus ĩ in oꝛe poꝛtat. ¶ Exlapidario VWentriculo galliqͥ teſticulis viduatus. Cũ triba ad mimũ factꝰ ſpado vixerit annis. Haſcit᷑ ille lapis:cuius nõ vltima laus eft. Et ꝑ bis binos capit incremẽta ſequẽtes. Menſurãq; fabe creſcẽs excedere neſcit. Criſtallo ſimilis vel aque cũ limpida paret. Inuictũ lapis hic reddit quẽcũq; gerentẽ. Extinguitq; ſitim patiẽtis oꝛe receptus. Nã milo crotonias pugiles hic pᷣſide vicit. Hoc etiã multi ſuperarũt pꝛeliareges. Hic oꝛatoꝛem verbis facit eſſe diſertum. Eonſtantẽ reddens cũctiſq; ꝑ oiĩa gratũ. VHic circa veneris facit incentiua vigentes. Cõmodus vxoꝛi q̃ vult foꝛe grata marito. — — — — — — — — —— W 4 1 8 BMaetiſtus. Iſi. Ametiſtus indicꝰ in a ter purpureas gẽmas tenet pncipa⸗ tũ.Eſt ãt caloꝛ eiꝰ purpureꝰ ꝑmixto coloꝛe doſihſhee Megenendns, qſdaʒ ſtamulas fundes. Alteꝝ gen ei deſcedit ad a ſe ꝓbas ꝗc ſpecioſas reddit.i¶ Ar⸗ noldꝰ. Allectoꝛiꝰ excitat venerẽ: hoĩemq; et ↄſtãtẽ fac:atq; ĩ oꝛe tentꝰ ſitim repᷣmit.i Ex tationẽ repellit:⁊ intellectũ bonũ tribuit. Tapitulum. vifſ. iacinctos.Cauſaʒ noĩs eiꝰ reddimt:qẽ ſitiin eiꝰ purpura qͥddã nõ ĩ toto igneũ:ſʒvini collæx rẽ hñs.eſt ãt ſculpturꝭ facilis.Huiꝰ gẽme ge nera ſũt qͥnq;.¶ Arnoldꝰ.Ametiſtus ẽ gema purpurei colorꝭ vt roſa:⁊ trãſmittit᷑ ab india. Sũt q̃dã eiꝰ ſpẽs.ſʒ hec.i.indica ceterꝭ vtilis oꝛ ẽ.huic mollicies ad ſculpẽdũ ineſt. ¶ Pli. Sʒi arabie qʒ ꝑte q̃ eſt finitima ſyrie petria vocat᷑.Et ĩ armenia mĩoꝛe ⁊ĩ gallaciareꝑiũt᷑ ⁊ ĩ egypto.Soꝛdiſſime atqʒ viliſſme ĩ thara, ſo ⁊ cypꝛo. Indice abſolutũ phenic purpure coloꝛẽ hũt.Et ad hãc tingẽtiũ officine vora dirigũt.fundit aũt cũ aſpectu leniter blandũ: neq; ĩ oculos vt carbũculi vibꝛãt. Alteꝝ ea⸗ rũ genꝰ deſcẽdit ad iacinctos.⁊ hũc coloꝛeʒ indiſacon vocãt.Eſt ⁊ panarites ĩ ↄtinuo a, rabice gẽtꝭ.q̃rtũ genꝰ coloꝛẽ vini hʒ.qͥntũ ad vicinia deſcẽdit criſtalli albi.has gẽmas ma goꝝ vanitas pꝓmittit ebꝛietati reſiſtere:mita⸗ q;mira efficere. D P krati on . 6 ¶ Exli. de na. re. Ametiſtus violacei color? optimꝰ.Eſt ãt q̃dã velut gutta vini rubeia coꝛrupta.⁊ hec facile ẽ ad ſculpẽdũ.vʒ multũ vinũ bibẽtibo qm ebꝛietati eſtriꝰ.¶Ariſto. Lapis ametiſtꝰ ſi poſuerꝭ eũ ſuꝑ vmbilicuʒ: vapoꝛẽvini phibet:ebꝛietatẽq; ſoluit:⁊ hoĩes⸗ aↄtagio liberat.¶ Arnoldꝰ. Uirtꝰ ametiſti ẽ ʒebꝛietatẽ:facitq; hoĩeʒ vigilẽ:malãq; cogi — SS — KHe„ „ „„„ 752 . Capitulum. vij. g Sius. Dyaſ. Aſiꝰ lapis ĩ alexãdria mM inuenii:qͥ optim ad vſuz medu . — — — N 8 e Hü 2 5 De Lapidibus cine:qͥ ẽ coloꝛe cãdidꝰac leuis ĩ modũ punicꝭ ac velut puluis manibo inſidẽs:ſanat fiſtulas ſcrofas.podagrã ⁊ alienas paſſiões.i¶ Der. Lapis aſius ẽ lapis qͥ iueni? in alexandria.? flos eiꝰ lapidis noĩat᷑ fuca.⁊ ẽ lapis aſiꝰ.⁊ eſt qddã qdð apparet ſubaʒ eiꝰ ſile pulueri molen dini.⁊ reꝑit᷑ etiã ſub eoꝛ circa eũ.⁊ iſte lapis ẽ albo. ⁊ opoꝛtet ꝙ eligat ex eo ille qͥ ẽ albo leuiſ ſilis punici ſubtilis cito frãgibil.ĩ q̃ ſũt vene occultate.⁊ ſuꝑ quẽ ẽ flosvt ſal rubeũ.⁊ ẽ hla pis ſiccꝰſilis ſpõgie.⁊gñat᷑ſuꝑ eũ farina.ex q eſt q̃dã alba.q̃dã rubea ſilis punici declinãs ad croceitatẽ.⁊ qñ applicat᷑ lingue moꝛdicat moꝛdicatõe pauca ¶ Et idẽ au. Gal.NHoĩat hᷣ lapis noĩe qqͥſito a loco.i.aſia.⁊ ñ ẽ oĩo durꝰ ſiẽ lapis:ſʒ aſſilat᷑ĩ coloꝛe ſuo ⁊ ſuba ſua lapi dibo qͥ reꝑiunt᷑ ĩ lauellis balnei.⁊ ẽ tener ⁊ frã git᷑ cito.⁊ ſuꝑ ipᷣmẽ ſile pulueri molẽdini rep ti ſuꝑ ꝑietes molẽdini.⁊ H̊ medicĩa noĩat᷑ floſ lapidis aſios.⁊ ẽ ſubtilis.ꝓpt᷑ ſuã ſubtilitateʒ diſſoluit carnes ſine moꝛdicatõe.¶ Oꝑatões Ser. au. dyaſ. Virtꝰ hꝰ lapidis ⁊ florꝭ eiꝰ eſt ꝙ curatvlcera ꝓfũda q̃ ſũt difficilis ſana⸗ tiõis.qñ ẽ ſiccꝰ.⁊aufert carnẽ ſuꝑfluã q̃ fit in eis:q̃ ẽ ſilis fungi.i Et curat vlcera fraudu⸗ leta:⁊ replet ea carne? mũdificat ea.i Et qñ admiſcetcũ melleꝛ aceto ↄuẽit vlceribo frau dulẽtꝭ.⁊ ñ ſinit ea augeri ĩ coꝛꝑe.iEt qñ ad⸗ miſcet᷑ cũ farig fabaꝝ ⁊ fit iñ emplin podagre 2ↄuẽit multũ.¶ Et ↄuẽit duriciei ſplẽis.et qñ cũ eo fit lohoc cũ melle ↄuẽitvlceribo pulmo niſ.¶ Et cũ põit᷑ ex h̊ lapide ſuꝑ ſcabello ſuꝑ qð tenẽt podagrici ſꝑ pedesðꝛoferre eiſi¶ Et qñ puluis eiꝰ aſꝑgit᷑ ſuꝑ coꝛꝑa pĩguia in bal⸗ neo loco nitri extenuaĩ ea ¶ Et qͥ vſi abluere lapide hũc aut floꝛẽ abluat ſic lauat᷑ climia AHEE E — N ð 7 % SS . * —— JN—— . „1 . . S . X . IXNN 8, WW . . NN * D 3* E 6 , — 1. +☛ R DR Capitulum. ir. a Albeſton eſt coloꝛis ferrei m Plini um in arabia inuenuur. Dperanones ¶ Albertud. Virtus mirabilis eius in tem⸗/ plis deoꝝ eſt manifeſta:eo q; ſeinel accenſus vix aut nunq; poterit extingui:eo ꝙ; naturaz habet aĩalis qdð ſalamandra vocat᷑:cũ modi⸗ co humidi vnctuoſipinguis inſeparabilis. ¶ Iſidoꝛus.Albeſton eſt archadie lapis:fer⸗ reicoloꝛis:ab igne nomen ſoꝛtit us:eo ꝙ ac⸗ cenſus ſem el mmq; extinguitu. „ 2 ga aggregatoꝛis capᷣ. hagerathamach: ic eſt lapis aquile. Et eſt lapis indus qui cũ agitatur: auditur intra ipᷣm lapis aliꝰ. ⁊ minera eius eſt in montibus indie inter chi Tamiruſunn x. noas ⁊ ſarandi iuxta littoꝛa occeani. Et vo- catur a grecis alleuians partũ.⁊ hec pꝛopꝛie tas eſt inuenta in hoc lapide aquile.i¶ Et idẽ auctoꝛit.Raſis. Athamach eſt medicina in⸗ die.et eſt lapis ſimilis caſtanee:niſi qꝛ habet coloꝛem vellereum:et quãdo agitas ipᷣm au⸗ duur intra ipſum lapillus.⁊ quando frongis eũ egreditur ille lapillus.⁊ eſt ſicut auellana vergens ad albedinem.¶ Et idẽ Raſis libꝛo de ppꝛietatibo dixit:ꝙ eſt lapis ſimilis ouo. ⁊ quod habet intra ſe lapillum. ¶ Albertꝰ in lapidario ſuo.Echites lapis:id eſt aquile.⁊c gemmarũ optima. eſt coloꝛis gunkeie vo⸗ catur ꝗ qbuſdã aquileus:? ab alijs erodialiſ: co ꝙ qquile hunc vucunt ad nidum ſuu iuxta oua ſua collocantes.eundeʒ ſicut grus inter duo oug que facit collocat. Hoc eni expertũ adſenſum incolonia vbi grues fſetus fecerũt multis qnis im q̊dã hoꝛto. Inuenit᷑ aũt lapis aquile in xta littoꝛa occeani vbi apeunuz genꝰ echideoꝝ qui ſunt beredes autcẽ ꝙ in perſia aliqua t aut modus eiꝰ ꝙ in ſe cõtinet aliũ lapilluʒ qui in po ſonat quado manu monetur. Ppbperationes Berapion. Dic lapis aquile ðꝛ. Naʒ cun aguilꝗ vult᷑ parere oua ſua:defert hũc lapid R maſculis a partibo Indie.⁊ ſupponit eũ aquiua le. facit eũ parere facile:⁊ alleuiat eius dollo rem.⁊ hoc idem facit mulieribo:⁊ omn ibo ani malibus quido ponitur ſub eis in hoꝛa pbar⸗ D B ms. Et idem aucto. Raſis. Quãdo ponir in petis ⁊ ſuſpenditur mulieri in coxa qñ de⸗ bet parere facit accelerare partũ cum facili⸗ ert? hocꝛ inueni ſic eſſe:ꝛ et oc:qꝙ alleuiat partuʒ aa tate. Et ſum exper om̃es ↄcoꝛdant in h alligatur coxe.⁊ iuuat qñ ponitur loco peo⸗ nie.inuenitur ad curandum. Iſte lapis inue⸗ nitur apud nos:et q́;plin es.veriſicaui de eo D multotiens experientiã. ¶ Enax in lapidario F mox deglutiet. ¶ Albert. F ertur aüt ꝗ, ſi ſu ſuo cqpiruſo e lapide adulle mitech ſuſpeſui⸗ in ſiniſtro b conne miibuns concilat amoꝛẽ.diuitias auget vbi fert᷑⁊ im pꝛegnantibo impedit aboꝛſum:⁊ piculũ par⸗ E turtionis mitigat. Pꝛohibet caſum cadu/ coxꝝ.ſimiliter ſi de adminiſtratiõe veneni ali Qs ſuſpectus ſit in cibo illo phibet ne poſſit ab eo deglutiri cib ille Silapis detrahatur ſpenſus in ſiniſtro bꝛachio cõuenit pꝛegnati bus: ⁊ cõciliat amoꝛem. ⁊ diuitias auget vbi G fenur. ¶Et impꝛegnatibo impedit aboꝛſum:⁊ periculũ parturitionis mitigat.Et ait ꝙ pꝛo Hhibet caſum caducoꝝ ſimiliter.¶Et qð mira J Querunt autẽ aquile hunc lapidẽ:?⁊ impo nunt nido ſuo:⁊ grues inter oua ſua.Sed in RX bilius eſt tradũt Caldei ꝙ ſi de admuniſtrati one veneni aliqͥs ſuſpectꝰ ſit impoſitꝰ in cibo illo pꝛohibz ne poſſit deglutiri cibi.⁊ ſi lapis ſubirahatur mox deglutitur. Hoc dicit Al⸗ bertus ſe vidiſſe a quodam fratre ſuo ſenſibi liter pꝛo bariſeu examinaair. vno anno ponunt vnum:⁊ in alio alium. „„. aaliquãdo inuenit᷑. Eſt aute,z ſitus eſtlapis. Dicunt autẽ quidam ꝙ faciũt ad mitigan⸗ dum caloꝛem ouoꝛum.vel coꝛpoꝛis aquile ne Trattatus Quid an arſen annd Allquilc cõe⸗ erre ad coꝛum foꝛmationem aut viui z0 d gutem quidam dicunt:qꝙ lapis ab alijs auibo ouis interponatur: ne oua frangantur falſuʒ eſt: quia citius ad lapidem q; ad ſeipſa colliſa franguntur. Diunt autez ali — — — — . — R ⸗ - 5 — Capitulum. x. Strion ⁊ Aſterites. Iſidorꝰ. Aſtris ag on gẽmga eſt criſtallina in India oi⸗ ſtallo ppinqua. In cuius centro fulꝰ get ſtella lune pleno fulgoꝛe:nomẽq; eo ſum⸗ plſit: ꝙ aſtris oppoſita fulgoꝛẽ rapitet gerit. ¶Pliniꝰ. In carmania naſcit᷑ gẽma que aſtri os vocat᷑.ſimiliter vt aſtiria vel aſtirites can digda criſtallo ꝓpinqua. In indiavero naſcẽs ⁊ in pallenes littoꝛibo aſtrios. Quidam autẽ cauſam nominis huius reddũt:ꝙ aſtris op- poſita fulgoꝛẽ rapiat ⁊ gerat. Optimã autez in carmania nulliq; vitio obnoxia gigni. ¶ Idem Iſidoꝛus.Aſterites eſt gẽma candi da lucẽ cõtinens incluſam veluti ſtellam intꝰ ambulantẽ.ſoliſq; candidicãtes radios red⸗ dit.vnde ⁊ nomẽ inuenit.¶ Plinius. Pꝛoxi⸗ ma candidicantiũ gẽmarũ eſt aſteria pꝛinci⸗ patum habens ꝓpꝛietate nature:ꝙ incluſam lucem pupille modo quodã continet ⁊ tranſ ſundit cum inclinatione velut intꝰ ambulan tenner alio atig allo loco reddens, ui: ꝙ ſi aliquis ſuſpectus de adminiſtratione veneni cmn lapis iſte ci⸗ vo immittitur: ſtatim a cibo ſtrangulatur. et quando ſubtrahit tranſglutit cibũ in quo po — ————— ;‚-ã- ᷓ —— - —— - — — — ——- — — „ Ber Zapidibus Rena. Iſi. Arena ab ariditate dica a eſt.Huiꝰ ꝓbatio ẽ.ſi manu pꝛeſſa ſtri deat aut in veſteʒ candidã ſparſa:nil ſoꝛdis relinquat.ꝗ Vitrubius.Alia ẽ arena foſſicia.alia fluuiatica vel marina. Arene ſoſ ſicie ſũt hec genera.ſ.nigra:cana:rubea:car⸗ bunculũ.Ex his optima erit q̃ in manu cõfri cata ſtridoꝛẽ fecerit.q̃ aũt terroſa eſt aſperita tem nõ bʒ. Itẽ ſi inveſtimẽtũ candidũ conie cta fuerit arenaria. VUnde fodiat᷑ tñ de flumi nibo et e glarea extrahat᷑.hec tñ in ſtructuris odioſa eſt. qꝛ difficile ſic ceſſit:nec onerari ſe ↄtinẽter paries patit᷑: niſi intermixtiõibo re⸗ quieſcat:nec cõcameratiões recipit. Mari⸗ na vo hec ampliꝰ⁊ etiã parietes cũ in his te⸗ ctoꝛia facta fuerint remittẽtes ſalſuginẽ eoꝝ diſſoluunt᷑. Sicceſcũt aũt celeriter foſſicie:⁊ tectoꝛia pꝑmanẽt:⁊ cõcameratiões patiũtur. Sed he ꝗᷓ ſunt de arenarijs recẽtes.ſi eni ex empte diutiꝰiacẽt:a ſole ⁊ aluna: abꝛuna co acte reſoluunt᷑: petroſe fiũt. Ita ꝙ inſtructu rã cõiectecemẽtaↄtinere no pñt:ſed labunt ⁊ ruunt.oneraq; parietũ ſuſtinere nõ poſſunt Pal de agriculturali.i. Ommiũ arene ge⸗ ney pcipue melioꝛ ẽ ruffa:ſequẽtis merini ca na. Tertiũ locũ poſſidet nigra. Sed foſſilis arena non inuenit. De flumibo aut glarea vel littoꝛe colligit᷑. Harina qdeʒ tardiꝰ ſiccat᷑. deoq; nõↄtinue:ſed intermiſſis tempoꝛib⸗ eſt ↄſtruenda: ne opus coꝛrüpat onerata. 2 Bperationes“ ¶Ex li.de na re Arena ſparſa ſuꝑ flãmã ins extinguibilẽ extinguit eã Dyaſ. Arena ma ris que in littoꝛe eſt ſole calefacta carnes bu midas deſiccat.¶ Item cocta ſacellis ad cõ⸗ peſcendũ tumoꝛẽ intraneoꝝ iunat. . – 4 —— “ 5 Tapitulum. xiiſ. Rgllla. Bartholome? in libꝛo de py a piꝛietatibo rerũ. Argilla ẽ terra tenax Aglutinoſa ⁊viſcoſa:ad varia figuloꝝ opa diſpoſita atq; apta. Et ſic fm Iſi.li. xvi. ca.i.ab argis ſic vocata:apud qᷓs pmo ex ta li materia vaſa fictilia ſũt effecta. Et vt ibidẽ ðᷣ:talis terra ꝑ actionẽ calorꝭ liqdioꝛes par tes cõſumetis ⁊ terreſtrioꝛes cõſolidantꝭ in laterẽ cõmutat᷑. Sepe etiam ↄtingit ꝙ talis terra lutea vnctuoſa frigiditate aaue conge lante in lapidẽ cõmutat᷑. Sepe etiaʒ accidit talis tranſmutatio ſcʒ lutivnctuoſi in lapidẽ ex caloꝛe coagulante.ſicut en dicit᷑ libꝛo qr⸗ to metheoꝛoꝛuʒ. Qutũ vnctuoſum aptum eſt huic tranſmut ationi. ſcʒ in lapidem ꝑ calidi co agulationẽquare vnctuoſum eſt medium inter viſcoſum et vapoꝛatiuum:habens hu⸗ midũ viſcoſum. Vnde gratia vapoꝛatiui po⸗ teſt a calido coagulari. gratia viſcoſi ñ pᷣt ex toto educiſed amplius compꝛimi et conloli⸗ dari.⁊ ſic in lapidemtranſmutari. HPHyperationes ¶ Ut ibi dicit cõmentatoꝛ. Argilla eſt frigi⸗ ditate ſua ſanguinis reſtrictinua.¶ Conſtanti nus. Argilla ſi cũ foꝛti aceto fuerit diſtempe rata:appoſita fronti ⁊ timpoꝛibus pꝛohibet ſanguinemnaribus fluentem., 8 2 RN . . * . 3 „7 4 8 = . 2 1 D „Hã „ S — . . 4 — decies lauet cum aquaroſan.i Et dixit Al⸗ chindus.Qauet᷑ cũ qqua bugioſſe poſt deyn? rationẽ eius.acquirii eni ei ꝓpꝛietas mirabi lIiiiis ex hoc ad egritudines melancolicos. Auicẽ ſoluẽdo equcit melancoliã pl q; la pries laʒuli. ppter ipᷣm dimittit᷑ elleboꝛus ni,/ . . . a pis armenꝰ eſt dictꝰ ⁊ noiat a regio neilla. 2 eſt liuidus ⁊ ſubalbidus.cu⸗ ius melioꝛ ẽ.hũs coloꝛẽ mediũ inter viridem obſcurũ:terreũ ⁊ indum.⁊ hʒ maculaꝝ diſtin ctiões virides ⁊ nigras.i¶ Aui.li.ij.ca.de la⸗ pide armeno.⁊ aliqntulũ aʒulini coloꝛis:nõ ₰ tñ eſt i coloꝛe aʒuli. ⁊ nõ eſt ĩ eiꝰ ſolidirate:ſed eſt in eo arenoſitas qᷓdã.⁊ qũq; vtunt᷑ eo tin aoꝛest pictoꝛes loco aʒult: eſt lenis tactu. Ars aüt in lauando ipᷣm eſt hec.terat᷑ cum ſacilitate in vaſe lapideo.deinde fundat᷑ ſup ipᷣm aqua dulcis ⁊ lauet᷑ ſic terendo.et fiat il⸗ Wobannes eſue A. apig ar menusindt Alexander a veriticatoꝛibo eſt inuẽtus habe re pᷣꝛogatinã in educendo coleraʒ nigrã.cuiꝰ operatio incolumioꝛ eſt elleboꝛo nigro:⁊ vir tuoſioꝛ lapide laʒuli.melioꝛ eſt habens colo⸗ rem mediũ inter viridem obſcurũ⁊ terreuʒ⁊ indum. ⁊ habet macularũ diſtinctiones viri⸗ des ⁊ nigras.?⁊ quinõ eſt in termino lopidis: ĩimo facile diſſolubilis pulueriſabilis. mitum ⁊ per ventrem ſine moleſtig. — — 2 ind trigeſies ſemꝑ innouando aquã:⁊ adbuc cum ger. ¶ Johanes Meſue. Educit ſolutiõe co leram nigrã cũ virtute.et mũdificat cerebꝛu,ʒ cas.ſicut eſt maniq ⁊ vertigo ⁊ doloꝛ capitis ſpitionis.⁊ ad lepꝛam:⁊ ad egritudines ſple⸗ nis ⁊ ad cancrũ ⁊ moꝛpheã:⁊ febꝛes melanco 3. i.F.? loti portio eſt a..i. vſq; adduas. MNoltimoniũ latine.grece antimonos. A gęar abice aytruad. Antimoniũ eſt ve⸗ naterre ſimilis plumbo.veꝝ eſt ꝙ an timoniũ terit᷑ ⁊ nõ fundit plumbũ vero fundi tur ⁊ nõ terit᷑.Et bʒ in fracturis ſuis clarua⸗ tem qñ frangit᷑. Et illud eſt melius qð in fra⸗ cturis ſuis nõ habet aliquid ex terra vel aliꝰ qua ſoꝛde.Et ideo ablutũ ⁊ mundũ debet po imo facile diſſolul lueriſabilis. mni in medicinis. Eſt fri. ſic. in.iij. gra. ¶ De Etqͥ eſt lenis tactu carens aſperitate cali / ge cõplexiõis in pncipio ſecũdi? ſiccaĩ ifo. Et eſtreſolutiuꝰ:abſterſiuus.⁊ eſtↄturban decernit᷑ a metallo:q; antimoniũ terit᷑.metal tibe ⁊ ſubuertentibo ſtomachũ.⁊ educit ꝑ vo- mitũ ⁊ ventrẽ ⁊ nocet ſtomacho.generas ſub nerſionẽ.⁊ faciens ſolutionẽ cũ anguſtin. ¶Et dixit Alexãder. Hon lotus ſoluit ꝑ vo ra.li.ag. ca. Aytruad vel antimoniũ eſt vena terre ſilis plumbo.⁊ eſt medicina ocularꝭ.qð lum vero nõ.ſimiliter metallũ fundit᷑.antimo niũ adurit᷑. Antimoniũ quanto clariꝰ tanto meliꝰ. Et idẽ ouctoꝛitate Dyaſcoꝛidis Me lius ex eo eſt foꝛtius.⁊ illud qð frangit᷑ et ha⸗ bet in fracturꝭ ſuis claritatẽ ⁊ luminoſitatẽ. 2 quod eſt interiꝰ mũdũ:⁊ nõ habet aliqd ad⸗ mixtum ex terra vel ſoꝛde aliqua.¶ Alman⸗ ſoꝛ tractatu tertio ca.de antimonio.Antimo mũ frigidũ ⁊ ſiccum eſt in tertio gradu: W += ES — D 5 B „ —⏑ 8 Pperationes ¶ Ad emoꝛroidas exiccandũ inijtiatur ſue⸗ cus peucedani per criſtere. 2 poſtea ſi ſintex terius: pone puluerem antymonij deſuꝑ. Si B ſpatarento vel gallico conficiat᷑.⁊ licinium in eo intinctum oꝛificio fiſtule immiſſum curat. Puluis eiꝰ in cancro poſitus comedẽti aut carniſuꝑflue optima eſt cura. ¶ Cõtra poli⸗ pum magdalino ex apoſtoli ↄfoꝛmatꝰ i ſpar⸗ ſo puluere antymonij ⁊ naribo immittat᷑ ⁊ au⸗ fert ipᷣm.¶ Collirium ex puluere antymonij: ſint interiꝰ puluis inijtiat᷑ cũ calamo poſito in veſica inflata.¶ Puluis eius cum ſapone puluere nuclei.mirabolanoꝝ citrinoꝛũ equo pondere addita aqua roſarũ.vel pone de tu⸗ tia cũ antymonio.i¶ Bombirx intincta inſue co ſanguinarie cũ puluere antymonij:narib⸗ immittat᷑:⁊ remouet fluxuʒ ſanguĩs ab ipſo. ¶ Ad cohibendũ ſanguinem puluis antvmo nij in ſucco tapſi barbaſti cõficiat᷑:⁊ bombix intinctaſuꝑponat᷑. Sera.aucto. Galie. In hac medicina eſt virtꝰ ſtiptica ⁊ cõglutinati⸗ ua ⁊ infrigidatiua.aufert carnẽ ſuꝑfluaʒ qᷓ eſt in vlceribo. ⁊ incarnat ⁊ inſolidat ea: ⁊ mũdiſi cat ſoꝛdicies eoꝝ.¶ Et ſtringit fluxũ ſangui nis nariũ.⁊ ꝓpꝛietas eiꝰ eſt ↄferre epilẽtie ⁊ ſu perfluitatibo groſſis.q¶ Almanſoꝛ. Antymo⸗ niũ oculũ cfficiens robuſtũ ipſiꝰ cuſtodit ſa⸗ nit atẽ.ſuppoſitũ q̊ʒ mẽſtrua ↄſtringit. ¶ Pau lus ca. de antymonio. Antymoniũ ſua frigi⸗ ditate ⁊ ſiccitate ſanguinẽ de nariba ſtringit. 2⁊ valet ſi miſcet᷑ collirijs oculoꝛũ.i Senio⸗ res eo vtentes hñt oculos incolumes.q ner uos ↄfoꝛtat: ⁊ omnẽ maculã ⁊ nocumeniũ au fert:maxime ſi parũ de eo miſcetur. Capitulum. xn. Tiramentum. Jſidoꝛus. Attramen atrum. Cu⸗ ius ſpecies et picture et quotidiano vſui neceſſario eſt.¶ Ex libꝛo de aluminibo⁊ ſalibus. Attramentũ eſt aqua ⁊ iinctura quãa ulauit. Et eſt in ſui natus terre ſiccit ꝭs coag ra calidum ⁊ ſiccnm. Huius multa ſunt gene ra:quoꝝ melius eſt in Hiſpania.Et ipᷣm qui dem denigrat coꝛpoꝛa. Et augmentat rubiũ rubedine.Album vero denigrat.i¶ Ex libꝛo quarto metheoꝛoꝛum. Attramenta compolſi ta ſunt ex ſale ⁊ ſulphure ⁊ la pidibus. Et eſt in eis vis aliquoꝝ co⸗porum liquabiliũ:quo⸗ niam ex eis fiũt:vt calcantum ⁊ abachar ge⸗ nerantur ex maioꝛibus granis attramenti.? non ſoluitur ſalſedo eius niſi cum eo quod in illo eſt ſulphureum:et poſtea coagulat reſidu um. Illudq; iam cepit vim minerale m in ali⸗ quibus coꝛpoꝛibus.Quod autẽ ceperit vim ferream:erit rubeum aut croceum aut cala⸗ thar. Quod autem vim eream:erit viride ſi⸗ cut calcantum. Cinde poſſibile eſt ula duo ar tificialiter fier. Hoyoperationes Auicenna in ſecũdo canone.Attramẽtum calidum eſt ⁊ ſiccum in tertio gradu. ¶ Omnia ſunt adurentia. ⁊ ſtiptica ſcabiei cõferũt humide ac duriciei palpebꝛaꝝ. aſpe ritati eaꝝ.aut apoſtematib⸗ inguinis. ¶ Eſt autẽ in attramẽto virt? venenoſa deſic cans pulmonẽ.ita ꝙ foꝛtaſſe interficit. ¶ Sufflatur autem in naribus pꝛopter flu⸗ rxum ſanguinis. ? pꝛopꝛie althochotar.⁊ quo etiam fiunt licinia. 8ð N¶ Et ponunt in fiſtulis: extirpãt ventoſita tem. Liciniũ q́ʒ ↄfert vlceribo auris et ſaniei eius.⁊ ꝓhibet coꝛroſionẽ dentium. Item in ipſo ſunt aduſtio vehemens ⁊ cur⸗ ſuum ſanguineoꝛum conſtrictio et exiccatio 1 ſtipticitas plurinmnas. ¶ Confert foꝛmice et heriſipile quando lini⸗ tur cum aqua coꝛiandri. puluerizatur autem ſuper fraudulentu; vulnus ⁊ ambulatiuum. adurit carnem additam. ¶ Confert etiam fiuxui ſanguinis narium et apoſtematibus gingiue. Et pꝛohibet fliuxum matricis. ponitur etiã in alcofol ad abſtergendũ ⁊ ſubt iliandũ groſ ſitudinem palpebꝛarũ. Hoc idem dicit Pli⸗ nius: licet per alia verba. . d aK w N rrattatus . 4 . e Capitulum. xvij. Aumen. Iſi. Alumẽ vocat᷑ a lumine A qꝛlumẽ pᷣſtat coloꝛibatingendis Eſt Autẽ ſalſugo terre:efficiturq; hyeme —— ex aquaꝛ limo.⁊ eſtiuis ſolibo maturat᷑.Huiꝰ ſpecies due ſũt.Liquidũ ⁊ ſpiſſuʒ. Dyaſ.Alu minis ſpes muite ſunt:ſed medicine tres ne⸗/ ceſſarie. Rotundũ:ſciſſum⁊ liqdũ.Rotundũ ꝓbabuiꝰ eſt qd naturali rotũditate ſoꝛmatũ eſt.fiſtuloſum ſubalbidũ fricabile nõ lapido⸗ ſum:aliq̃ ex ꝑte pallidũ.pingue ſcʒ ⁊ vehemẽ ter redarguens. Sciſſum aũt optimũ eſt q eſt qſi flos albo.rotundũ leue ⁊c. Ciqͥdũ dein de meliꝰ eſt q; eſt leue plucidũ in ſũmo aliqͥd in modũ floꝛis qſilac habens.¶ Raſi in li.de aluminibo⁊ ſalibo. Alumen eſt oleuʒ qð coa⸗ gulauit ſiccitas tere.⁊ eſt in natura ſui cali⸗ dum ⁊ humidũ.retinet ome volatile: mũditfi ct ⁊ decoꝛat coꝛpa:⁊ augmẽtat tincturã eo⸗ rũ.¶ Alchimiſta. Alumen large ſumpto vo⸗ cabulo:dicit᷑ ome qð ligat tincturã in coꝛge aliqͥ:vt in pãnis ⁊ coꝛijs.Et ſicut ſunt diuer⸗ ſe tincture:ſic ⁊ alumia diuerſa. HNã tinctura q̃libet alumine ſuo indiget:ſine qͥ impᷣminon poſſet.vel cũ coꝛꝑe ligari. Añ nõ(vt quidaʒ putant)alumen dat lumen:ſed facit adherere lumen.i.coloꝛeʒ.ſicut apparet in coꝛio.qꝛ nõ pparat᷑ cũ galla ſinõ impꝛimit᷑tinctura. Ita⸗ qʒ galla eſt alumen tincture nigre.ſicut cinis clauellatus eſt alumen gladij. Alumẽ quoq; de quo agitur eſt alumen rubee tincture:licʒ alumen non rubificet niſi album. tutẽ bʒ ↄſumẽdi:⁊ vehemẽter deſiccidi. OQõ albũ ẽ meliꝰ eſt. ac acutũ ſalſugini im mixtũ. Qõð aũt feculẽtũ ⁊ cereũ ẽ ĩpuꝝ.vſus eiꝰ ↄtra cancrũ ⁊ inflatiões gingiuaꝝ:⁊ ↄꝛtra ſcabic. Balneuz aqᷓ alunoſe valet vdropicis: ſcabioſis:artetic.¶ Dvaſ.Ome aũt alumen Svtutẽ bʒ ↄſtrictiuã ⁊ vehemẽtiꝰ ↄſumptiuaʒ. Meger deniq; putredibo⁊ ſanguineis fluxi bus ¶ Bingiuis humect ſeu dentibo mollib cũ aceto vel melle.i Idẽ.Auriũ fluxꝰ cũ ſuc co poligonie curat carnes q; ſuꝑfluas ⁊ pu doꝛes alaꝝ vel inguinũ ſanat.i¶ Aui. Alumẽ eſt ca.⁊ ſic.ad.iij.E xiccat ⁊ phibet fluxũ oĩis ſanguinis:⁊ curſuʒ ſuꝑfluitatũ ⁊ effuſionẽ ea rũ.q¶ Cũ aꝗᷓ interficit alkarad.i cinices ⁊ pe⸗ diculos.⁊ ſetoꝛẽ oꝛis tollit cũ fece vini.tãtũ⸗ dẽ alumiĩs deſiccat vlcera diſficilia.cũ ſalgẽ⸗ ma valet coꝛroſioni ⁊ aduſtiõi ignis. Ex li. de na. reꝝ. Vniuerſalr alumẽ calidũ ⁊ ſiccũ ẽ in.iiij.gradu ſtipticũ ⁊ mũdificatiuũ.⁊ viſus obſcuritatꝭ mundificatiuũ ſuꝑfluã palpebꝛa rũ carnc aut mẽbꝛoꝛũ coꝛrodit.¶ Peſſima et ſicca vulnera inhibet:ne coꝛpoꝛi ꝑpambulent Cũ aceto ⁊ melle mixtuʒ dentes confoꝛtat infirmos.Et valet tumidis gingiuis. — — ——— — — — —— — —— — —.—- — . 622— Capitulum. xviiij. Vrum.Jſið.Aurũ ab auro dicit᷑i.a a ſplẽdoꝛe:q; reꝑcuſſo gere plꝰ fulgeat EY libꝛo de naturis reruʒ. Aurum ſnuenitur in riuulis ⁊ in fontibus ⁊ etiam in montibo quandoq; ſed raro. multꝰ aũt laboꝛ eſt in lauãdo. Sʒ ⁊ mſ'tas minutias terre I & O n 7 De Lapidibus in eius ſoꝛdibsinuenitur ſociatum.inuenitur tamen purũ ⁊ nõ terre vel bituminibo ĩ ſe ad⸗ midxtũ ſicut es vel argentũ. Itẽ in eodẽ libꝛo Aurũ ceterꝭ metallis pᷣcioſius:durabilius ?⁊ tractabiliꝰ.om̃itꝑe fulget:⁊ coinquinatũ ru bigine nõ cõſumit᷑.viſuzʒ fouet.Et q̃nto rubu⸗ cundius eſt:tanto meliꝰ. In duplo q́; ponde roſius eſt q; argentũ aut es aut ſtannũ.Cũq; ſit generoſiſſimũ ſuꝑ omĩa metalla:nihilomi nus eſt maxime ductibile ſuꝑ omnia.O mni metallo temperatiuus eſt.Et ideo q calidi⸗ tcas eius modici eſt exceſſus.nõ locat᷑ in gra⸗ du.ſolũ quoq; nõ reſoluit᷑.Actoꝛ.Aurũ itaq; nõ ſolũ eſt inter metalla pᷣcioſiſſimũ: ſed etiã ſolidiſſimũ. habet coloꝛẽ igneũ ſplendidũ fo⸗ uentem viſum. In igne poſitũ nõ cõburitur: ſed purgatur ⁊ ꝓbatur. Itaq; triplicide cau⸗ ſa in igne ponitur ad examinandũ ad purgã⸗ dum ⁊ ad fabꝛicandũ.Sed et hũano ooꝛpoꝛi maxime cõgruit.vnde in cibo ſumptũ iuuat multũ. Areſtotiles libꝛo tertio. Aurũ ꝓfecto liquatur calido:⁊ ſi fuerit ſulphur mundum: purum.⁊ argentum viuum optimũ cũ rubo⸗ re clarum.fueritq; in eo vis igneitatis ſimpli cis non vꝛentis.erit res optima quã recipe⸗ re poſſunt alchimiſte:vt ex ea fiat auruʒ.hoc enim ipᷣm ↄuertetur in aurũ.i¶ Auicẽna. Au rum multiplex eſt: ſcʒ naturale: magiſtrale: xirchi. Zafri obꝛiſum:colon:⁊ alijs modis. Et illud quidẽ qð eſt de alexir valet mag q; aurũ acre quo nõ poteſt operari. Aurũ auteʒ de alex ir eſt trib modis:ſcʒ de petra capillo rum ⁊ ſanguis ⁊ ouoꝛum.Non eni poteſt au⸗ rum eſſe aurũ de alio lapide. Quidã autẽ fa⸗ ciunt falſum aurũ:ſic ⁊ argentũ. Stringunt enim:id eſt indurant ſtannum ⁊ dealbant:ac dicunt eſſe argentũ. Sicut etiã auripigmen⸗ tum cum ſubtꝰ ſtercus mittunt.ibiq; miſcent ſal armoniacum ⁊ incoꝛpoꝛant cũ cupꝛo di ſtenſo per locum barbatum.⁊ cum mercurio rubeo.⁊ dicunt ꝙ ſit aurũ verum:cuiuſmodi ſit aurum ſeptem modis ꝑ magiſterium tem ptatur atq; cognoſcitur ſcʒ in ſolutiõe:in la⸗ * pide:in pondere:in guſtu:in igne:in ſublima — natura ſiccitatis et duriciei:tantũ habet au⸗ rum naturam bonam ac mollem. fit auteʒ in ventre terre de argento viuo bono nimis et de ſulphure nõ multũ rubeo cocto. 4 Ex libꝛo de naturis rerum. Aurum eſt cali de nature.lepꝛam ac ſcabiem curat.im piſtue⸗/ remredactum ⁊ antidotis mixtum. tione:in ſuſione. Poꝛro naturalis aurinatu⸗ ra calida eſt ⁊ ſicca.⁊ quantũ habʒ ferrum de DHabet enim virtutẽ cõfoꝛtandinõ q incoꝛ poꝛetur:aut membꝛa nutriat:ſed ꝙ; alterati⸗ ua virtute coꝛpus immutat. Aulnus ex au- ro factũ non coꝛrũpitur in tumoꝛes.¶ Haly regalis in pꝛactica ſua ſermone ſecũdo. Au/ rifolia carnẽ comedũt ſine moꝛſin a:ſũtq; ſic ca ſubtilig. Cimatura auriↄſoꝛtat coꝛ:⁊ pulꝰ ſioni medẽr ¶ Acalimia auri melioꝛ eſt tenu is ⁊ mag deſiccans ⁊ ampliꝰ elimans. One ſi cõburatur ⁊ leuet᷑:deſiccat oculoꝛũ vlcera ſine moꝛſura.i¶ Actoꝛ.Aurũ vt dictũ eſt ſupe perius omni metalio eſt temperatius.Ande qꝛ caliditas eius modici eſt exceſſus.ideonö onatr ab ali quibo.¶ Auicenna in.ij. canone. Medici ne aurum eſt equale ſubtile:cõfoꝛtat o culnm in alcofol poſitum. Cõfert ⁊ doloꝛibo coꝛdis ac locatur in gradu:licet in gradu p⸗ ipſius oꝛis remouet.Cquteriũ meli/ eſt ⁊ ve⸗ lot ius ſanabile quod fit cum auro.i ¶õſert etiam doloꝛibo coꝛdis ac tremoꝛi eius:ac tiꝰ moꝛi anime.⁊ ei qui ſolus loquitur. . PN 4 —— — — — — S ““ſ Capitulum. xix. a Uricaleũ. Iſi. Auricalcũ dicit᷑eo ſplendoꝛẽ auri ⁊ duriciẽ eris poſſide at.Eſt aut nomẽ compoſitũ ex lingua latina 2 greca.Es eni grece chalco vocat᷑.fit auteʒ ex ere ⁊ igne multo:ac medicaminib ad au⸗ reum coloꝛem ꝑducitur.¶ Ex libꝛo de natus ris reꝝ.Ex ere fit auricalcum ſic dictũ:quia ſplẽdoꝛẽ habeat quri.vłqꝛ de ipᷣo ſit auꝝ.Di cit enĩ philoſopꝰ iĩ libꝛo de alumie.Ainmẽ qðᷣ ex vꝛina pueri⁊ a icalco fit aurũ optimum. O nod intelligendũ eſt in coloꝛe nõ in ſubſtiã tia. Dicit enĩ idez Ariſto.ꝙ variat᷑ coloꝛ:ſed ſubſtãtia manet. Hoc auricalcũ frequẽtius ſcripture vocant electrũ.⁊ hoc ꝓpter coloꝛezʒ electro ꝓppe cõſimilẽ.Ex doctrina alchimie. Es autẽ tranſmutat᷑ in auricalcũ.qð fit me⸗ ijcitur ſuꝑ es fuſum.vel miſcetur cũ laminis eris.in ipa eris fuſione tuthia calefit.⁊ fngaʒ . querit tanq; ſpiritꝰ.vnde Pharrec el mnga 1 icq; ſiccat ine modi mixtũ cũ rubeo repꝛimit rubedinem:? fit per eris coꝛpus fuſum. ccat fumus eiꝰ eſt temperate albus.⁊ albũ — — fit citrinum: ⁊ ita auricalcuun. Capitulum. xx ARgentum. Iſidoꝛus a ci argirion dicũt:cũ mirũ imoduʒ il⸗ . Ingq accidit: vt cũ candidũ ſit impꝛei,⸗ ſum coꝛpi nigras lineas reddit. Ex libꝛo de naturis rerũ. Argentũ ductile eſt ⁊ tractabiꝰ le.ſonoꝛũq; ac tinnitus dulciſſimũ:⁊ hoc ma xuide ſi eri miſceat᷑. Unde tubas ex argento Ductiles pꝛecepit moyſes fieri ad terroꝛẽ ho⸗ ſtium:⁊ exhoꝛtationẽ ad bellum:ad mouen⸗ dum quoq; caſtra?⁊ populos ad eſcã conuo⸗ candos. Argenti vene multe ⁊ in multꝭ parti bus oꝛbis reperiunt᷑nec eſt purum in ſe ſicut aurum. Sed terre ac ſoꝛdibus incoꝛpoꝛatuz admixtum.ideo laboꝛ maximꝰ eſt vt ꝑ igneʒ expurgetur. Fumus autem purgationis eiꝰ ntum. Iſidoꝛus. Argentũ gre⸗ oſuz flegma. Cadimia tñ auri foꝛ ſcetur ad cicatriʒandum vnguentis. Capitulum Rgentum viuum. JIlidoꝛus. Argen g tum viuum dicitur:qꝙ excidat mate⸗ rias quib inijcitur hoc ⁊ liquiduʒ qe percutit. Inuenitur autẽ ſpecialiter in meta lis ſiue in foꝛnacib argentarijs.guttaꝝ con cretione tectis inberẽs. Sepe etiã in ſterco2⸗ re vetuſtiſſimo cloacaꝝ velputeoꝛũ limo.fit etiam ex nimio in canchule ferree impoſito patena teſtea ſuppoſita. Tũc em circũlitova un onis eiꝰ ſculo circũdantur carbones.ſicq; argentũ ex valde nociuus eſt:nec oe facili purgatur fu, mo hmõi multo infectü niſi fumo thuris aut nimjo diſtillat:ſine hoc neq; argentũ neq; es inaii ari poteſt. Cante aute virtutis eſt: vt ſi armoniacis ſpeciebo:ac vbi paꝝ fuerit äͤrgen tũ durabile eſt. mpurũ aũt de facili contra hit coꝛruptelã. Argentũ ↄſolidat alia met alꝰs la:⁊ quaſi vnũ efficit conſolidata. Pperationes ¶ Aui.in.ij. cañ. Argentũ infrigidatiuũ eſtet exiccatiuũ.bonũ eſt valde ſcabiei: pꝛurigini ¶Eius cõfricatio cũ alijs cõmixtionib con fert fetoꝛi oꝛis.i Ac tremoꝛi coꝛdis ⁊ humi⸗ ditatibo viſcoſis. Conſtantinꝰ. Argentũ fri gidũ ztemperari in hũiditate eſt.et eſt cõtra hüũidũ ⁊viſc tioꝛ eſt ⁊ melioꝛ argentea.i¶ Raſi in Almãſo⸗ re.Argentũ frigidũ eſt. coꝛdiſq; tremoꝛi ꝓfi cit.Cadimia argentiſcabiei q̃ in coꝛpoꝛe oꝛi⸗ tur. 2 puſtulis q̃ in oculis ſunt bona eſt.¶ Alꝰ bertus. Argentũ bene politũ inter omĩia me- talla melius eſt ſpeculum:qꝛ in coloꝛe magis aæccedit ad dyaphanũ.¶ Daly. Purgamentũv⸗ argenti meliꝰ eſt viride ac tenue ponticuʒ eſt deſiccans ſoꝛtiter.ideoq; neceſſarijs admi- d % n U N foꝛtiſſimovſq; ad ſpiſſitudinẽ.⁊ arg De Lapidibus ſup ſextariũ argẽtiviui:centenariũ ſaxũſu- ponas oneri ſtati reſiſtit. Sinaũt auri ſcru⸗ pulũ:leuitateʒ eiꝰ raptim ſinu recipiet.Exq̊ intelligit nõ põdus ſed naturã eſſe cui cedit. Beruat᷑ aũt meliꝰ in vitreis vaſculis. naʒ ce teras mat erias ꝑfoꝛat.potui aũt datũ inter⸗ ficit ponderꝭ cã. Auicẽ.Argentuʒ viuũ ſubtꝰ terrã naſcit ꝓppter bumiditatẽmagnã in loco illo exiſtentẽ.Et hoc euenit ppter ſolẽ ⁊ aerẽ qui tangũt eũ. Ideoq; effcik midit atẽ ⁊ frigiditatẽ q̃ in eo ſunt:nec efficit᷑ currẽs ꝓpter hu niſi in loco frigido.Ex li.de na.re. Argẽtũ vi uüũü eſtreuera calidũ ⁊ humidũ in.iiij.gradu.li cet in qbuſdã libꝛis inueniat eſſe frigidũ.Ex tinctũ põt alijrei admiſceri:ſed viuũ nõ.põt aũt fieri albũ ⁊ rubeũ cũ ſulphure.fert᷑ eni de facili omẽs coloꝛes reciꝑe.Si extinguat᷑ cũ inguedine:apparebit q̃ſi terra.⁊ ſic inter ol⸗ las artificioſe crematũ.extrahit᷑ab igne cla⸗ rũ malliabile ⁊ tractabile ad modũ argenti: ad maxima firmacula facienda. Deniq; ſine argento nõ põt fieri deauratio.cunq; argen⸗ tum nõ cõſolidet᷑ argento medio argẽto.hoc videt᷑ bene fieri cũ argento viuo. Hobrrrationes ¶ Cõſtantinꝰ in li.graduũ. Argentũ viuũ ca. eſt in.iiij. gra.⁊ hu. Pediculos capitꝭ occidit ⁊ reptilia oĩa cũ litargiro ⁊ aceto ⁊ oleo. ¶ Fitq; bonũ ad curandũ ſcabiẽ. Fit etiã vn guentũ ad puſtulas optimũ.i¶ Plateariꝰ.Ar· gentũ viuũ bʒ vᷣtutem diſſoluẽdi ⁊ penetrãdi farinã lupinoꝝamaroꝝ.decoquiiu l tincti facta cõmixtiõe:caput pat iẽtis exab dantia pediculoꝝ ꝑungi ꝑ diſcriminalia. ¶ Extinguit᷑ aũt vel cũ ſaliua.vel fricat᷑ cũ ci nere ⁊ ſaliua.Aut cũ capillis ⁊ ſaliua. Aut cũ puluere oſſis ſepie ⁊ ſaliua.meliꝰ aũt ðꝛ extin gui:cũ alteri põt admiſceri.niſi enĩ ſic extin⸗ guitur:ipſiꝰ ad aliud nõ fit admixtio.¶ Iſi. Argentũ viuuʒ potui datum inter ficit cauſa ponderis.¶ Item Dyalſ. dicit ꝙ argentuʒ vi uum bibenti moꝛtẽ tribuit:euadere tamẽ po terit. Qui hoc biberit capꝛinũ lac bibendo ac ſe mouẽdo:vel etiã bibendo vinum addi⸗ to abſinthio ſynapi vel yſopo. Cuicũq; mem bꝛo adheret ipᷣm ꝑcutit ⁊ coꝛꝛodit. Auicẽna. Argentum vinũ ſublimatũ inter ficit ppter vehementẽ inciſionem:et eiꝰ cura foꝛtis eſt bibere lac ⁊ vomere.Sed GBalienꝰ dicit hocſe expertum non fniſſe. ¶ Scio ꝙ quidã bibit argentũ viuũ in eſta⸗ te:dum agitaretur ſiti ex vitro arto: putans ſe vinü bibereꝛ duaby hoꝛis effluxis idipm — iviui er reddidit anus in peluim:ꝛ nihil nocnuit. ¶ Dicunt enim quidam ꝙ extinctum interfi cit.quia quicqͥd ei obuiat ſua grauitate coꝛ⸗ rodit. Interficit etiam murem. ¶ Et ex eius fumo fugiunt vermes ⁊ ſerpen⸗ tes venenoſi. ¶ Item vapoꝛ eius facit ac⸗ cidere parꝗliſim tremoꝛem. Fumus eius de ſtruit viſum ⁊ auditũ.Et facit oꝛis fetoꝛeʒ c’ä tranſit ꝑ ipᷣm.quare caueat qui vtatur. Capitulum. xx. ARſ ſenicũ. Iſido.li.xix. Arſenicũ qðᷣ a latine ob coloꝛẽ auripigmẽtũ ð.Col L ligitur in ponto ex auraria materia. vbi ⁊ ſandaraca optimũ eſt qdðᷣ in aureũ colo rem tranſit.purũ ⁊ fuſiligracili venarum diſ⸗ curſu. Qõð vero pallidiꝰ aut ſandarace ſimv le eſt:deteriꝰ iudicat᷑.Eſt ⁊ tertiũ genꝰ ſqua⸗ moſum quo miſcet᷑ aureus coloꝛ. Uis eoꝛuʒ eſt vt ſandarice ſed acrioꝛ.i¶ Pliniꝰ li.xxxiiij Arſenicum eſt ex eadem materia q̃ ⁊ ſandara ca.QOð ex eo optimũ eſt coloꝛis etiã in aurxo excellẽtis.Ex libꝛo de aluminiboꝛ ſalibo. Ar ſenicũ eſt calidũ ⁊ humidũ.⁊ ẽ diuerſi generꝭ: ſcʒ rubeũ:citrinũ ⁊ laminoſum.Eſt arſenicũ ſimile ſulphure in multis operibo. Pyperationes 4 Auicenna. Aliud eſt album:aliud rubeum gliud citrinũ. omnia put refactiua ſunt ⁊ moꝛ dicatiua. Eſt autem calidum in tertio.ſiccuʒ in ſecundo.¶ Pilos abꝛadit et alopicie cum gummi pini cõuenit.¶ Emplaſtrum cum eo fit ſuper vulnera. Cum adipe ⁊ oleo cõuenit ſcabiei ⁊ ſabaphat humide ⁊ putredini.⁊ ab⸗ ſtergit ⁊ adurit cutem. R& „ * A . . . . . Trattatus NAſſumi ad tuſſim antiquã ⁊ ſputũ ſanieiet ſanguinis.Et quãdo poni in pillulis ad aiſ- ma.¶ Miſcet᷑ aũt cũ oleo roſato ad bothoꝛ ⁊emoeroidas. Ouod autẽ ex eo ſublimatuʒ eſt interficit. Et ex rubeo quideʒz meliꝰ eſt qd eſt pulueriʒabile.¶ Dyaſcoꝛides. Arſernicuʒ naicit᷑ in metallis vbi ⁊ ſandaraca Aſſat᷑ aũt in teſta:donec mutet coloꝛẽ:⁊ reponit᷑. Uirtꝰ ei ſtiptica eſt:cum calce viua mixtumet coꝛ⸗ “ õõ 7 — — —— * „ . .“ — — . . 2 8 * . — — — “ = — . . . — — —— 55 2 —— — . . — — —— — . 4 Balagius eſt gẽma ruffa ꝑlu⸗ Allagius ⁊ berillus. Arnoldo. * b Lentis nature: degenerãs acar bunculo:ipᷣius acvirtutibo om nibo debilibus in eo remiſſis. ¶ Iſidoꝛus. Berillus in india gignit᷑ viridi⸗ tate ſimilis ſmaragdo:ſed cum palloꝛe.Poli tur autem ab indis in ſexangulas foꝛmas: vt hebetudo coloꝛis reꝑcuſſione anguloꝛum ex citetur. Aliter politus nõ habet fulgoꝛẽ. Benera eius ſunt nouem.i¶ Helymandus in cronicis libꝛo.x. Berillus eſt coloꝛis viola⸗ cei vel aque mariine. RDHuba ſcripſit ꝙ; coniugij dat amoꝛem.Et poꝛtantẽ ſe magniſficat. Dexterã ſtringẽtis adurit.¶ Aqua in qua iacet pota:valet infir⸗ mis oculis.tollit victus ⁊ ſuſpiria:⁊ cunctis epaticis fertur curare doloꝛze. ¶Arnoldus. Berillus eſt lapis cuius coloꝛ eſt pallidus vt limpha.foꝛma eius eſt ſexaga na.Ciq; genera eiꝰ ſunt nouẽ:qui magis pal cꝓꝙreſiſtit virtuti eius ⁊ expellit nocumentuʒ leteſt melioꝛ. ¶ Nirt eius eſt ↄtra hoſtiũ pe⸗ ricula.cõtra pigriciem. oculos humidos ſa⸗ nat.geſtantẽ adnrit.Sioculo ſolis opponi⸗ tur ac rotundatur:ignem accendit. Dyaſcoꝛides. Berillus lapis lucidus eſt ? clarus:oleo ſimilis:ſculpitur locuſta marina ac ſub geminis pedib eius coꝛnuta: ac ſub gemma ponitur herba ſeuina modico auro incluſa.geſtata amoꝛem cõiugij facit.Aqua in qua miſſa eſt pota:ad oculoꝛũ vitia valet. ⁊2 ad ouunem valitudinen.. 2 — — 5 — Capitulum. xxii. 4 Eʒzʒagr. vel lapis liberans a vene⸗ firiragpion lib. aggregatoꝛis cap̃. ha⸗ ger bezaar eſt nomen perſicum.et eſt expellens nocumentũ. ⁊ hoc nomen cadit ſuper duo. Unum eſt quod cadit ſuꝑ omneʒ medicinam conuenientem alicui veneno:eo eius pꝛopter pꝛopꝛiet atem que eſt ineo. ¶ Raſis. Bezaar eſt lapis citrinꝰ mollis:nõ habens ſapoꝛem. VUnde lapis eſtvergens ad citrinitatem ⁊ albedinem:habens coloꝛẽ vũ ni.⁊ eſt leuis ſplendens ſicut lumen. ¶ Serapion. Lapis bezaar cõuenit venis. ⁊ quãdo bibit᷑ ex eo pondus duodecim gra⸗ noꝛum oꝛdei:aut linimentũ ſit cum eo ſuꝑ lo * . cum moꝛſus liberat naturam a moꝛte ⁊ expel lit venenum ꝑ ſudoꝛem.ideo peſtilentico vs⸗ let. ¶ Et quando ponitut lapis in annulo:et ponitur in oꝛe ipſius qui ſumpſ ityvenenum:? nis. grabice hager bezaar.¶ De⸗ I lit = = = (6 gal ob itr . — 7 AS Dr Lapidibus ſugit id aliquantulum connenitei. O¶ Et qñ tangitur cum ulo aculeus ſcoꝛpionis Phibet ab eo poſtmodum potentiã pungendi. Et ſiterit᷑ e eo põd duoꝝ gnoꝝ oꝛdei diſſol E uit᷑ in aq ⁊ ponit᷑ in oꝛe ſerpẽtꝭ ſuffocateũ ſta⸗ um ⁊ occidi.i¶ Idẽ auc. Raſis.Etego vidi in ipᷣo ſufficientiã ad auferendũ nocumẽtũ.⁊ erit O lapis ille quẽ vidi vergens ad citrinitatẽ ⁊ al⸗/ bedinẽ hñs coloꝛẽ vini.⁊ cũ h erat leuis ſplen⸗ F Qens ſiẽ lumen.i¶ Et iam vidi in eodẽ ſuffciẽ⸗ tiam illã quã nõ vidi in alia medicina ſimplici. vmmo etiã qð nõ vidi in tyriacis compoſitis. GB¶ Idem Raſis. Vidi lapidẽ beʒaar filij ama⸗ mari cuſtoditoꝛis legꝭ dei.⁊ eſt veꝝ qipᷣe emit hũc lapidẽ:⁊ dedit ꝓ pᷣcio ipᷣꝰ palatiũ coꝛdube in pncipio genere oo Capitulum.xxv. b Elliculi marini latine. Ara bice aſtoꝛ. SPPãdecta ca. xcin. Belliculi marim ſũt Iſi vmblici hoĩs ſᷣm ſigurã.⁊ ſunt lapides par ui ⁊ albiqͥ inueniunt᷑ in ripis marinis coheren tes ſiẽ dentales.ſunt frigidi⁊ ſicci.ſed eoꝛũ ex⸗ ceſſus ab autoꝛib non determinat᷑ ponunt᷑ in vnguentis ad faciẽ clarificandam. Operationes A Puluis eoꝝ meaeg gallinacea pus reſoluta:⁊ fiat vnguẽtũ ꝓ facie abſtergẽda. ponunt᷑ in antidotario Balieni in vnguento citrino. qð interpᷣtatur vnguentu de citro. Capitulum. xxuj. Oilus armenꝰ. Auiceñ.li.ij. ca. de luto b Armeno. Qutũ armenũ:ſiue bol? arme⸗ nũ. eſtrubeũ:declinãs ad ciurinitatẽ no⸗ tũ.frigidũ eſt in hmo du.ſiccũ in ſcdᷣo.Et eſt q̃dã vena terre q̃ pcipue in armenia inuenitur Vngde hʒ vᷣtutẽ ↄſtringẽdi.Eſt aũt eligenſtum qdð ſubꝛubeũ eſt fm om̃es ꝑtes:nõ hñs coloꝛes diſtinctos: aliq̃ntulũ fragile.ꝗ Sera. Carna menũ.i.iutũ armenũ.⁊ eſt in gimbar coloꝛ ciꝰẽ vltra croceitatẽ ad rubed inẽ tendẽs.⁊ terit᷑ ci⸗ to ſiẽ tert calx.⁊ eſt lene ſine lapide.Virt eius eſt q deſiccat deſiccatione ſoꝛii. Poperationeg Auicenna.Lutũ armenũ retinet ſanguinẽ: qm̃ exſiccatio eiꝰ eſt in vltimo. (¶Et ↄfert apoſtematibo peſtilentialibo bibitũ ⁊ linitũ.⁊ ꝓhibet ambulotionẽ putredinis mẽ bꝛoꝝ. ⁊ mirabile eſt inre vulneꝝ. (Et pꝛohibet catarrũ.⁊ ↄfert colericis. (Et eſt bonũ ſputo ſanguinis ptiſici ꝓpterea qꝛ deſiccat vlcus pulmonis.⁊ eſt cura ſtricture gnhelitꝰ ex catarris.Et eſt bonũ vlceribo mie⸗ ſtinoꝝ: ⁊ ſolutioni:⁊ fluxuiſanguĩs matric ¶ Et ↄfert febꝛibo ethicis ⁊ peſtilentialibo ꝓpᷣe. et plures quidem iam ſanati ſunt ex peſtilenia magna ꝓpter conſuetudinem bibendi ipᷣm cũ . vino ſlubtili. Et ſi bibitur in febꝛe peſtilentie neceſſarium eſt vinum:ꝑducat ipᷣmad coꝛ.⁊ miſceat vinum illud cũ aqua roſaꝝ. Capitulum. xvij. CN DdDd UD N NOPiax. Lapis boꝛaxſᷣm Alb. a quodaʒ b gne bufonis noĩat᷑:qð ſic dꝛ.qð ipᷣm in capite poꝛtat.Eteſt duoꝝ geneꝝ.vnum albũ aliq̃ntulũ fuſcũ.⁊ alteꝝ ſi viuo adhuc pal⸗ pitante buſone extrahit᷑. in medio bʒ oculũ ce⸗ ruleũ:⁊ tẽpibo nr̃is extractꝰ fuit vnꝰ de buſone paruus viridis.aliq́s etiã vidimꝰ buſones ha dentes depictos in ſe qͥ de h̊ genere dicebantur vulgariter aũt cropodine dicuntur. Operationes Alb. Soꝛdes purgãt ĩteſtioꝝ ⁊ ſupfluitates. ¶ Arnol. Noſe lapia.i.lapis boꝛax eſt cuius duo ſunt genera.vnũ ſubalbidũ:⁊ aliud variũ. De buſonis capite trahũt᷑ anteq; bibat vel aquã tangat.i¶ Et foꝛte in eis qñq; apparet foꝛ⸗ ma buſonis cũ pedibo ſparſis. Hic lapis valʒ moꝛſus reptiliũ:⁊ ð venenn. Tractatus Capitulum. xxuiijf. Allaica.carcedoniꝰ:⁊ calcopbanꝰ ¶ yſi. Callaica eſt gẽma coloꝛe vi⸗ c ridis.⁊ pallẽs ac nimis craſſa.ni⸗ hil iocũdiꝰdecenſq; auro.vñ et ap⸗ pellata. Naſcit᷑ in India vel Ger⸗ mania in rupibogelidis.oculi modo exiuberãs Ex li.de na.re.Carcedoni in ethyopia naſci tur.velut ignis lucet.ſʒ pallẽtis ſpeciem reiinet. Semꝑ itaq; detent palloꝛe.Coloꝛẽ hʒ mediũ inter iacinctũ ⁊ berillũ.Qui ſi ꝑtuſus ſit ⁊ col lo vel digito ferat᷑:canſas vincere ꝑhibet᷑.Hu⸗ ius ſpecies tres eſſe dicunt᷑. Dperationes. 4 Arnoldus.Calcophanus eſt gemma nigra ſed eris rinnitũ reddu ſi lapide fuerit illiſa. ¶ Arnol. Calcophanos nigri coloꝛis lapis Aarificat vocẽ:ꝓhibet raucedinem. ¶ Ex uv.dena.reꝝ.Calcophanus ſonoꝛus ac duilcis inſtar eris. ¶ Siſerro vel ere pcutiatur vocẽ q̊ ſonoꝛã ac dulcẽ reddit ſi poꝛtet᷑ ab hoĩe caſto. Capitulum.xxix. Arbunculus. Exlibꝛo de na. re. Car⸗ c buüculꝰeſt lapis oĩm pᷣcioſiſſimꝰ atʒ ca⸗ riſſimꝰ.⁊ omniũ lapidũ ꝑhibet᷑ vᷣtutibo pꝛeditꝰ. Huius coloꝛ igne eſt.⁊ nocte magis qᷓ; die lucet. Nam die obſcurat᷑nocte vᷣo tantũ refulget vt circaſe nociẽ quaſi in diem vertat. ¶ Ex lapidario. Ardentes ſuperat gẽmas car bunculꝰom̃es.nam velut ignitos radios iacit U bD8 –— ☛ 2 , — —2 — — ,‚U . =” „% U N BDe Lapidibus vndiq; carbo. Hnius nec tenebꝛe poſſunt ex/ tinguere lucem. Quin flammas vibꝛans ocu⸗ lis mirtat aſpicientem. e Pyperationes ¶ Irnoldꝰ.Carbũcul eſt gẽma rubicũdiſſima in obſcuro ⁊ ĩ tenebꝛis lucẽs vtcarbo. Coloꝛe vnriheu ſuꝑatoẽs gemas argentes Sola em hʒ oẽs que in ip̃ᷣis ſunt vᷣtutes. Sũtq; pꝛe⸗ ter illam duodecimſpecies minꝰ k ¶ yſi.arbũculi genera ſũt duodecim:ſʒ pᷣſtan tioꝛes qͥ vident᷑ fulgere ac velut ignẽ effundere. ¶ Et dicit Aluredꝰ:ꝙ eſt ſigillum lapidũ.Alij vᷣoqꝛ carbũculꝰ poteſt impmere figurã ſuã om ni alij lapidi:⁊ nõ econtra. S — ..— Capitulum. xx. — —— — — ——— — — * Alrx. yſi. Calx viua ðᷣꝛ:q; dũ tactu frigꝰ QQgao ſit occultũ ignẽ intꝰ hʒ.vñ ⁊ aq̃ ꝑfuſa ſtatim latẽs ignis erũpit.natura er mira facit. PNam aqͥs accendit᷑ qbus ſolet ignis extingui. Vſus eiꝰ eſt ſtructuris fabꝛice neceſſariꝰ. Nã lapis lapidi nõ pᷣt adherere ſoꝛtꝰ:miſi calce cõ⸗ iunctꝰ.⁊ calx qͥdẽ e lapide albo ⁊ duro melioꝛ eſt ſtructur.Ex molli vᷣotincturis vtils. Hoypperationes Aui.ĩ.ij.cañ.Calxẽ cinis coꝛpoꝝ lapidoſoꝝ Illa qͥdẽ quã aq̃nõ tetigit:⁊ illa quã aq tetigit cũ remanẽt exicta duobi dieb auttribo tũc nõ adurit:ſʒ tm̃ calefacit.¶ Et abluta qᷣdẽ dicta ẽ exſiccatiua ſine moꝛdicatõe.i¶ Calx vᷣo bibi⸗ ta cũ oleis ſit maturatiua.¶ Calx fluxũ ſãgui nis abſcindit. carnẽ additã coꝛrodit ⁊ abluta ↄſolidat.ignis aduſtioniↄfert.¶ Cõſtantinꝰ. Calx eſt ca.⁊ ſic.in.iiij.õdu.Quẽ mixta ſero et oleo puſtulas ⁊ apoſtemata putrida habentes iuuat. vlceraq; ⁊ inciſionemſolidat. Raſi in Alman. Calx ea.eſt. adurit:?⁊ camẽè 5 ſuꝑfluã coꝛrodit.ſuxũ ſanguĩs cõſtringit.q̃ cũ lauat᷑ aduſtioni ignis ↄfert. muauai cAriſteu ⁊ Numidicꝰ.yſi.Cariſteũ viri⸗ deoptimũ:qð nomẽ ab aſpecu hñs: eo ꝙ gratũ ſit bis qͥ gẽmas ſen pũt.Eiꝰ em̃ viridi tas reficit oculos.¶ Idẽ. Numidicũmarmoͤꝛ . numidgia mittit. qð cutem cotẽ ſuccũ dimittit croco ſimilẽ: vñ ⁊ nomẽ accepit.nõcruſtꝭ: ſʒ in maſſa ⁊ liminũ vſui aptũ.Teſfriã a caloꝛe cine ris appellat. cuiꝰalligatio z ſerpẽtes laudat᷑. –— 8 4 Tratctatus Capitulum. xxxif. S Alefarios ⁊ coꝛanticas vel coꝛauium. Alõ.Qapis calefarios ſiue calcofanos eteſt niger. “ Operationes. ¶ Virtus ereſt vocẽ clarificare ⁊ raucedinem mederi.i Idem Alb.Lapis coꝛanixas eſt la pis criſtallo ſilis.inſecto coloꝛe ceruleo.qͥ ðꝛ ca dere aliqñ ð nube cũ tonitruo.⁊ inuenit᷑i graxa ⁊ hyſpania.ſʒ hyſpan us eſt candens vt ignis. ¶Pꝛonocat dulces ſomnos. ⁊ ad pꝛelia ⁊ cau⸗ ſas vincẽdas.⁊ ↄ periculũ tonitrui ðꝛ operari. Hoc ſimiliter ait Enax. ☚n — ,— — — W☛2 Coeapitulu. xxxiif 4* Eidont Dyaſ. Celidonloinuenit vẽ tribohyrundinũ.ui genera ſunt duo. niger ⁊ ruffus.q colligũt᷑ captis pullis hyrũ⸗ dinũ:⁊ ſciſſis eoꝝ ventribo inueni. Dperationes Alb. Ruffus õ lineo vel coꝛio yitulino ⁊ ſub ſiniſtra aſſela geſtatꝰ:d valereõ inſaniã ⁊ antiqͥs languoꝛes:⁊ lunaticã paſſio⸗ nem⁊ epilentiã:eodem modo poꝛtat. Enaxaũt dicit ꝙ facundũ gratũ ⁊ placentem reddit geſtantẽ ſe. Niger ãt vt Joſeph dicit õ nociuos hũoꝛes ⁊ febꝛes ⁊ iras opat᷑. Et lotꝰ aq̃ ſanat oculos.i¶ Süũt ãt hij lapides parui valde Ettales iam vidimꝰ ꝑ ſocios nr̃os ð ſtomacho ndinũ extractos de menſe Augu ſto.tunc em exxacti magꝭ valere dicunt᷑.vt frequenter aũtddo ſimul in vna hyrüdine inueniuntur Dxaſ. Rufſus em ſanat lunaticos ⁊ langui⸗ dos ⁊ inſanos in pãno mũdo ligatꝰ.⁊ ĩ ſiniſtro bꝛachio egroti circũligatꝰ.pᷣterea facit gtiſſimos poꝛtãtes ſefacudos ⁊ amabiles ⁊ idoneos. ¶ Niger geſtat ſilij optimũfinem imponit.ad om̃es iras regũ ⁊ dominoꝝ idoneuseſt. Nãq eũ ha buerit oĩbo placebit ⁊ ad arbitriũ ſuũ cũcta ꝑducet.¶ Sed qui dolent oculiterit᷑ cumaqua? inunguntur ⁊ ſanabuntu. ¶ ſʒ cũ tollũt᷑ lapides cauendũ nepi aut mr ꝓpeſit:qꝛ melioꝛẽ effectũ habebun. nr ne — — N — — — „ Capituiiſtnj.FFrff. Elonites ⁊ cymedia. yſi. Celonites c lapis purpurei varijq; coloꝛis. Hunc teſtudo mittit ⁊ diumatoꝛẽ illum facit Onibũc ſub lingua geſtauerit:at hec virtꝰ ip̃ᷣ tatũmodo tũc ineſt:cũ luna pᷣmo accenſa cre⸗ ſcens eſt. ¶ Oenoytes in vltimo deſcendente ſie vult Aaron de virtutibo lapidum. Nec bic lapis ab igne coꝛrumpitur. Hyherationes. ¶ Celonites eſt indice teſtudinis oculꝰvarius ⁊ purpureꝰ.h̊ magi impoſito lingue finguntur ſutura pᷣnũciare. ¶ Ex lapidario. Indica teſtudolapidem mittitcelonitem ratumpurpureo varioq; coloꝛe nitentẽ Quem ſub lin gua lotoſi quiſqᷓ; geſſerit oꝛe. Noſſe magi creqũt hunc dimnare futura Oꝛto mane dieſextam dũtaxat ad hoꝛam. Temꝑe quo lune ſuccreſcere cernit᷑ oꝛbMis 0 d d B — —. —.— —— — — — — —.— — — — — SS C Cv —— reerr— fð — d d d De Lapidibus Sed luna pꝛima lapidis pꝛedicti poteſtas. Totius ſertur ſpaciodurare diei. Quinte poſt decimam ↄcoꝛdant tpelune. At detrimenti maris in tempoꝛe toto. Ante diem tm̃ lapidi manetilla poteſtas. Eſtetiam nulli lapis hic obnoxius igni. ¶ Idem yſido. Cymedia eſt gemmaqᷓ inuenit incerebꝛo piſcis eius nominis.candida ⁊ elon — ga. his pᷣſagire dicunt᷑ magiſigna tranquillita 2 tis ⁊ tempeſtatis. „ 37 Tapitulum. exxu. c Eruſa. Plateariꝰ.Ceruſa flos plũbi eſt ⁊ eſt frigida ⁊ ſicca in ſcðo gdu. Hanc q faciunt ſepius incurrũt apoplexiã:epilentiã: paraliſim:arteticam: ꝓpter frigiditatẽ acetidiſ⸗ ſoluentem ⁊ moꝛtiſicantem. OPperationes ¶ Habet ãtceruſa vᷣtutẽ mũdificandi vel exter gendi ſuꝑfluitates.vñ q̃dã mulieres abluta fa⸗ cie puluerẽ ceruſe tenuiſſime ſuꝑadducumr. Alie vᷣo:q; ceruſa aliq̃ntulũ ſiccaeſt.ↄſiciunt eã in aqua roſaꝝ ⁊ exponũt ſoli:maxĩe ĩ eſtate qua ↄſumpta aliã apoonũt.⁊ ̊ faciũt donec fit albiſſima.? aliqᷓntulum aromatica. poſtea foꝛ mant in pillulas ⁊ faciei apponunt. 4 Hota q lõgo tꝑe vtũt᷑ adhibitiõe ceruſe dolo rẽ dentiũ incurrũt:⁊ putredinẽ oꝛiſq; fetoꝛem. Auiceñ.in.ij.can.Ceruſa eſt cinis plumbi: ponit᷑in emplaſtris ⁊ vlcera replet ac generat ineis carnem:⁊ coꝛrodit carnem malam. ¶ Cõtert bothoꝛ oculi. Leniſicat apoſtemata frigida ⁊ dura.Fit aũt ceruſa qñq; aceto:qñq; Luius materies rapidiſſima dicitur ignis. cũ ſalibi.⁊c frigida ꝛ ſicca in ſcvo gradu. Queãt cũ aceto fit vebem̃tioꝛẽ ſubtiliat!is ¶ Eſt etiã ex medicinis q̃ ↄueniũt ani fiſſuris eſt iteꝝ ex venenis. Capitulmm. xxxuf. Riſolectrus ⁊ criſocolla.yſið.Criſo⸗ c lectrus eſt lapis auro ſilis:ſʒ in coloꝛẽ electri vergens, matutino tm̃ aſpectu iocũdius:igniũ rapaciſſimꝰ.⁊ ſi iuxta fuerit ce lerrime ardeſcens.i¶ Ariſto. Criſolectrus ignẽ trahit.⁊ ex eius natura eſt ꝙ ab igne cito cõöobu ritur. ¶ Arnol. Criſolectrus gẽmaeſt aureico loꝛis.ab igne cito inflãmabilis.viſu pulcherri mus eſt in poꝛis matutinis.in alijs vᷣo ꝑom̃ia diſſimilis Hyopperationes pli.Criſoleciꝝ collo alligatũ medet᷑ febꝛib. Tritũ vᷣocũ melle atʒ roſaceo auriũ vitijs Et ſi cũ melle attico ↄterat᷑ oculoꝝ enã obſeu ritati:ſtomachiq; vitijs medet᷑.vel ꝑ ſe farina eius ſumpta.vel cũ maſtice ex aqua pota. Exlapidario. Eſſe criſolectrus ſilis deſcri⸗ bitur aino. Cuiꝰad electrũ coloꝛ inclinare vi⸗ detur. Hic matutinis viſu iocũdioꝛ hoꝛis. d„Dd Nam cito vicino coꝛreptus flagrat ab igne. ¶ yſidoꝛus.Criſocolla eſt gemma que gignit᷑ in India:vbi foꝛmice aurũ erunnt. ¶ Eſtãt auro ſilis:habet naturã magnetꝭ:niſi qꝙ aurũ gugeretradit᷑.vnde ⁊ nuncupat᷑. Capitulum. xxxuij. d UO d ethiopia ven iẽs. . ETrattatus — Riſopꝛaſſus ⁊ criſopaſſios. Alb. Criſo c pꝛaſſus ẽ lapis qͥ ab india vẽit:⁊ raro in⸗ uenit᷑ ꝓpter qð ⁊ corioꝛ extimat᷑.ĩ coloꝛe etiã eſt qſiſitex ſucco poꝛri vel pᷣſſij coagularo. hbñs etiã auri guttas ꝓpter q ⁊ tale nomẽ acce pit. qꝛ criſo auꝝ ſo nat ĩ greco pᷣſſii.i.viride vi riditate poꝛri. Uſi vᷣ. Marubij folia ſunt pᷣſſia pꝛaſſa q; poꝛri. Idem.Cruopaſſios ẽ gẽma ab ie Operationes. Alð. Criſopᷣſſos vires bʒ lapidis pꝛaſſij etiã ad oẽs coꝛdis paſſiones emicaxrepit᷑.¶ Idem. Xriſopᷣſſios ðꝛ lucere in tenebꝛis: ⁊ euaneſcere luie ſupu eniẽte:ita ꝙ coloꝛẽ nõ retinet quẽ bʒ ĩ obſcuro.i Et fit in ipᷣo ſᷣm diuerſitatẽ lumĩis ei tenebꝛaꝝ recipꝛocatio coloꝝ velut ĩ quercu pu trefacta ⁊ noctiluca.i¶¶ Et de omibo his in li. de gĩialibo dedimꝰ rationẽ ꝑfeciã:⁊ vide. H Capitulum.xxxviij Riſolitꝰ⁊ criſola nſis. Dyaſ.Criſolitꝰ cC lapis lucidiſſimꝰeſt: 2 ſilis auro.Albtꝰ. LAapis crlſolitꝰ eſt in coloꝛe hũs tenuẽ viriditatẽ lucidã in qᷓ ad oculum ſolis micatvt ſtella aurea. ⁊ nõ eſt rarus.i ylſi.Criſolanſis eelt gema ex auro⁊ igne vocata. die ſiqͥdẽ eſt anꝰ rea:⁊ noctu ignea. Hanc gignit eihyopia Dperationes. Alb. Dicit᷑ ꝙ criſolit ſpũalia cõfoꝛtat ꝓpter qð tritꝰaſmaticis dat᷑. Fert᷑ etiã ꝙ ꝑſoꝛatus et ſetis aſini in foꝛamine replet? ac ſiniſtro bꝛa/ chio alligatꝰſugat tumoꝛes melãcolicos peſſi⸗ mos.⁊ h̊ ð in phiſicis ligaturis. ¶ In auro etiã poſitꝰ geſtatꝰ fugat fantaſmata.¶ Et di cũt qͥdã ipᷣm ſtulticiã pellere:⁊ ſapĩaʒ adducere. ¶ Dyaſ. Hic applicatꝰ(vicʒ criſolitꝰ)raſure an ri fuatenũ eſt ⁊ tutamẽ aduerſus nocturnos ti moꝛes.Periuſus ⁊ traiectꝰ cũ ſetis aſini⁊ ĩ bꝛa chio ſmiſtro ligatꝰom̃ia demonia vincit. Capitulum. xxxix. Riſtallus.Alv.Capis criſtallꝰ qͥ aliqñ c ſit ex frigoꝛe:aliqñ autẽ ex niue.ſiẽ ſepe eerxperti ſuimꝰ. ⁊ in germania vbi multi inueniunt᷑. Aterq; ãt modus generatiõis ſaci lis ex ſuperioꝛibꝛerat manileſtus. Operationes. d nd ¶ Hielapis frigidꝰ ocnlo ſolis oppoſiꝰ ignem A — — — — — — — — — dd 8 De Lapidibus eijcit. ſi calius ſit H pficere nõ poteſt. Huiꝰra⸗ tio poſita eſt in libꝛo de ꝓpꝛietatibꝛelementarũ 2 planetaꝑ. ¶ Et detiam ſitim reſtringere ſub lingua poſit ? expertũ eſt ꝙ triꝰ cũ mellemix⸗ tus acceptus a mulieriborepleatvbera lacte Exli.de na. reꝝ. Criſtallus lapis eſt ex gla⸗ cie induratus.i¶ Solinus tñ in aliqͥbꝛ mundi par tib hũc inueniri dicit vbi nũqᷓ; gelu vel gla cies fuit.i¶ Dyaſ.Criſtallus vires habet ſtipti cas:dederũt huncad generandũ lac. — Capitulum. xl. c Innabar. Pandecta. ca.clxiij. Cinna bar latine. Brece ſercog. Arabice aſreg vel zemʒiſar. Cinnabar.i.cinnabaꝝ. Et fit ex ſulphure ⁊ argẽto viuo.⁊ eſt rubei coloꝛ. Se⸗ rapion li.ag.c.aſregſiue aſrengi.i.cinnabarũ. fit ex plũbo qñ ponit᷑ in igne: ⁊ inflãmat᷑.et fit rubeũ. Silr fitexceruſa cõbuſta in hũc modũ accipit ⁊ ponit᷑ in ↄcauo vaſe mũdo ⁊ ponit᷑ ſuꝑ ignem.⁊ mouet᷑ donecrubeſcat.⁊ fit velut auri pigmentũ rubeũ.Et qͥdam noĩant h̊ ſandix. Operationes ¶ Sał.Qñcõburit᷑plũbũ vel ceruſa mutat᷑: et fit aſrengi.⁊ ẽ res ſubullioꝛ eo:ſ̊ ñ ita ſedatiua. Idẽ auc.Cachindi.Et accidit libenti aſreg ſiẽ illi qͥ bibit litargiũ.om̃es iſti ſi it ſpẽs cinna⸗ bari.¶ ODyaſco. Virtus eſt illi ſilis lapidi ema thitis.deniq; ↄſtringit vehemẽter.⁊ ivᷣo ſangui nis fluoꝛẽ abſtinet.cõbuſtiõibo⁊ puſtulis opi⸗ tulat᷑.cerotis addit᷑.vtiliter etiã ↄfectõibo col⸗ lirioꝝ miſcetur. D — . 4 NN R à c Inis. Acioꝛ. Cinis ex pᷣdictis coꝛpib⸗ vſtis relinqͥt.ꝛ eſt ſubſtãtia terrena qdeʒ arida ⁊ cõpacta.in quã coꝛpꝰſolidũ ꝑ ignẽ reſo⸗ lutũ humoꝛe ↄſumpto redigit. Andeex grãdi coꝛpe ꝓpter ↄſumptionẽ materie modicus cinis efficit. deſpecticoloꝛis eſt. Dperationes ¶Et quia partes ha bet minutiſſimas:leui fla tu agitabilis eſt. ad multa tamen perntilis inerenãq; pᷣmo qͥdẽ ignis ipe regit᷑ vt con ſeruet᷑. ¶ Cinere pelles depilãt᷑:⁊ qͥdãmodo in⸗ nouant᷑.¶ Cinis etiã ꝓ alumine po nit᷑ in tinc⸗ turis pannoꝝ. In eccleſia dedicãda alphabe⸗ tum ĩ cinere ſcribit᷑. In capite ieiunij cinis ad memoꝛiã moꝛtalitatꝭ nre ĩ capitiba nr s ponit᷑ ¶ Ex aqꝗᷓ cneri admixta fit lixiuiũ qͥ capita ab⸗ luumt᷑.¶ Einis ſupꝛa ſanguiſugã piectꝰſangui nemquẽ ſuxerat euomere facit. In medicinis quoq; tam cinis q; lixiuium pꝛoſicit. ¶ Auiceñ.in.ũ.cañ. Cinis om̃is naturam hʒ abſterſiuã:exſiccatiuam.diuerſificatur tamen ⁊ ablutio minuit eiꝰabſterſioneʒ: ⁊ acqinrit ei glutinationẽ ⁊ exſiccationẽ ſine moꝛdicatõe ¶ Aqua vᷣo cmneris ingredit᷑in medicinis putre facientibo.⁊ eaꝝ foꝛtioꝛes ſunt. Aqua cineris ſicus ⁊ lacticinij:plus em̃ ab⸗ ſtergit ⁊ ſiccat q; ceter. Cinis autem lignoꝝ ſtipticoꝛũ vt quercus et reliquoꝝ retinet ſanguinem. Dyaſ. Lixiuũ eſt cinere quercus ad vſum medicine efficaciſſimũ eſt.⁊ hominibo ⁊ pecoꝛi bus qᷓ denſiõe pulmonis vexant᷑.⁊ qbo aliqua res venenata obſiſtit. Bibua nãq; ſtatim ſalu tem affert. R üij UORd A R 3 UVtilis etũ eſt in vulneribo humectz:r fiſtu⸗ lis. ⁊ ad vulnera difficilia ad ſanandũ ⁊ calloſa lõgi tpis ſoꝛdida.¶ Quotidie & lauãde ſunt.et ſic apio medicamine ſanãda:qꝛ vᷣtꝰ lixiuij non lanat: ſʒ ad ſanitatẽ vulnera diſponit. J S Oꝛallus. Ex li. de na. ren. Koꝛallus eſt lapis rubeꝰ valde.figurã hñs vt coꝛmu cerni.vel vt herbe radix cũ multꝭ radicibo. Nec mirũ qm̃ herba fuit ĩ mari pmũ.Hic ſulmini bus ⁊ tẽpeſtatibo reſiſtit. Undeantiqͥ lapidezs hmõi ↄfractũ cũ ſeminibo in agro iacebãt:aut in arboꝛibo ſuſpendeba nt:vt grandinũ picula nõ ſentirẽt. Demonibo q́; terribilis eſt.⁊ B foꝛte qꝛ freq̃nter ramoꝝ eiꝰ extẽſio modũ crucis hʒ· Operationes. Auiceñ.in.i.cañ.Coꝛallus eſt frigidꝰ in pꝛi mo gradu.ſiccus in ſecũdo. Stipticꝰ eſt ⁊ ve⸗ hemẽter ꝓhibet fluxum ſanguinis. ¶ Carnẽ additã abſcidit.ↄſoꝛtat oculũ abſtra hendo ⁊ exſiccando humiditates fixas in eo. Et eſt pᷣcipue qð aduſtũ ẽ ⁊ ablutũ ↄueniẽs lachꝛymis. Veſtigia q̊ʒ vlceꝝ abſtergit. cõfert apoſtematibo inteſtinoꝝ ⁊ ſplenis.retinetſpu⸗ tũ ſanguĩs. Naſcĩ᷑ in maribq̃ ſũt in affrica.? aliꝰquidẽ rubeꝰeſt:aliꝰniger:alius albus. Tractatus Doloꝛẽ ſto machi remouet ac phibet ſuꝑ os eiꝰ directeſuſpenſus.¶ Et ideo collis pneroꝛũ appendit᷑ Dicitur aũt ꝙ ſiterat᷑ ⁊ impleant᷑ ex eo ↄcauitates infirmoꝝ dentiũ eradicat eos.et eſt ſummus in ↄſoꝛtatio ne gingiuarum. ¶ Cõtert etiã ſputo ſanguĩs ⁊ eiꝰ fluxui:ꝓpꝛie q;rubeus:⁊ om̃iboegritudinibo ſtomachi. ¶ Arnol.Coꝛallꝰa mari trabit᷑ ſicramuſculꝰ. ⁊ valet quelibet fluxũ ſanguĩs ⁊ epilentiã. ¶ Et contra vana mõſtra collo ſuſpenſus. ¶Et valet etiã ↄtra tpeſtates ⁊ grãdines agri aſperſus multiplicat fructꝰ. Capitulum. xliij. c DOꝛneolus.Exli.de na.re. Coꝛneolꝰ. vel Ffgmdſdã coꝛnelus eſt lapisrubeus ꝑluci dus ſʒ obſcuri coloꝛ inciſi carneſilis. Hoꝝ la⸗ pidũ multitudineʒ filij irł in deſerto ſculpſiſſe dicunt᷑. qᷓꝝ ſculptura tam ſubtilis acuminis cõ audeat attẽptare:nec dubiũꝙ ſm effcacias ⁊ vᷣtutes gẽmaꝝ ſculpebãt᷑ ymagines figurarũ. ¶ Al.in lapidario ſuo.Coꝛneolꝰ:quẽ quidaʒ coꝛneliũ vocãt.lapis eſt coloꝛiscarnei.hoc ẽru bei obſcuriſiccarnis lotura. Hic apud rhenũ fluuiũ inuenit᷑ reqᷓntiſſime.⁊ eſt valde rubeꝰ. coloꝛem babens fere ſicut mimũ.⁊ qñ politur multum ntter. Hyhperationes. ¶ Exꝑtũ eſt ꝙ ſtringit ſanguinẽ.⁊ pᷣcipue mẽ⸗ ſtruoꝝ ? emoꝛroidaꝝ.fert᷑ etiã iras mitigare. Sera. Airtꝰ iſtiꝰ la pidis eſt ꝙ qñ defert in anulo repmit iracũdiã ⁊ cauſã litꝭ ante iudicẽ. 10 28 d De Lapidibus Etrepmit fluxũ ſanguinis:vndecunq; exeat Popꝛie ⁊ ſanguinis menſtrui. ¶ Et qñ tit ec eo dentifrigiuʒ abſtergit ſoꝛdes dentiũ ⁊ dealbat eos:⁊ facit eos pulchꝛos. apiruſum. lrnn . Ochiliũ.Pãdecta.ca.ccccxxxi.Lapis e coõchilij. Hoc vocabulũ poni᷑ inquodã electuario Auicẽne. qð eſt ð viciũ lapt dis.⁊ qͥdã dicũt ꝙ eſt coclea marina: q̃ ðꝛ con⸗ chiliũ.⁊ qͥdã dicũt ꝙeſt coclea climaciarũ.ſᷣm veritatẽ lapis eſt coclea poꝛphire marine. eſt conchiliũ marinũ purpureſi. aſpergitur ſup ipᷣa oleum. Capitulum. lxu. c Os grece. Arabice bager almaſeni: ſiue amenſen. Latine lapis q́ᷓ acuit ferrum velolearia. Sera. li. ag. cap. Hager almaleni eſt lapis quo acui᷑ ferrum. Hyperationes vſachſen: phibẽt augmtari mãmillas puellaꝝ qañ tꝑs:⁊ teſticulos pueroꝝ.⁊ eſt qꝛ virtus eius infrigidat. ¶¶ Et idem auc. Dyaſ. Oñ acuitin ſuꝑ ipᷣm ferrũ aliqð ⁊ linitur ꝙ aggregat ſuper alopiciam: facit in ea naſci pilos.· ¶Etliniunt᷑ cum eo mãmille puellaꝝ? teſti⸗ culi pueroꝝ:⁊ ꝓhibet eos augeri. ¶ Et ↄuenit apoſtematibo eoꝝ amboꝝ.⁊ qñ ſu Fricaſto almaſeni q accipitex lapide q icſt᷑ mit᷑ in potu cum aceto ↄuenit doloꝛi ſplenis ? epilentie.⁊ fricatio eiꝰↄuenit alopicie. ¶ Abi ſciendũ qꝙ iſte lapis vocat᷑ ſimiliter cos ocularia.qꝛ in ea fricant᷑ ſyeff.oculoꝝ. Ul cos olearia:quia acuunt᷑ in ea inſtrumenta ferrea. — - — pitulum. xluj. Vpꝛum. Ex li.de na. reꝝ.Cupꝛũ ſiue c es:eſt eiuſdem duriciei cũ argento: et eiuſdem liquationis. Hoc excepto ꝓ eſt rubei coloꝛis. Es nulla rubigine coꝛrũpit᷑. fetoꝛem bʒ ⁊ tñ dulce ſonat.¶ Phus. Es ſiue cupꝛũ ſonoꝝ eſt ⁊ vocale.naturacalidũ.ſonus eius ꝑ ſe rudis eſt. admixtũ vᷣo ſtanno vel arge to vel auro validũ eſt valde: dulcẽq; tinnitum habet. innit autem ceteris metallis:ſʒ vexat auditum: niſi ſtanno cõmodius temperetur. * d d d Trracttatus Et ſuſile qͥdem eſt:⁊ in omeartificiũ ductile.ſʒ cũ laboꝛe⁊ mo deramine verberantis nũq; vᷣo ſic purgaripoteſt qͥn facile ↄtrahat coꝛruptelã Durat iñ in annos plurimos. DOperationes. yſi.Es ãt a ſplẽdoꝛe aeris ðꝛ:ſic ⁊ aurũ et ar⸗ gentũ.Apud antiquos pᷣoꝛ Eis viß⸗ qᷓ; ferri cognitꝰeſt.¶ Ereqͥppe pmi ꝓſcindebãt terrã ⁊ certamia belli gerebãt.eratq; in pᷣcio es magj. Aurũ vᷣo ⁊ argentũ ꝓpier inuulitatẽ reijcie⸗ bant᷑. HNüc aũt viceueria iacet es ⁊ auꝑ ſummo ceſſit honoꝛe.¶ Inter omia vᷣo metalla es vo⸗ caliſſimũ eſt ⁊ maxime poteſtatia.Ex eo ⁊ enea lamina fiunt. E Capitulũ. xlvif. d Raconites.Albᷣ. Dꝛaconites eſt lapis a capitedꝛaconis extractꝰ. tert᷑ ab oꝛiẽte vbiſunt dꝛacones magni.Virt eiefficax ſiẽ lapidis qͥ vocat᷑ bo⸗ rax.q de dꝛacone extrahit᷑ adhuc viuo palpi⸗ tante. Inſidiant᷑ aũt dꝛaconibo doꝛmientibus Et ſubito ſciſſo coꝛpe dꝛaconis adhuc palpitan te euellunt lapidem. , Operationes. ¶ Alb.in mirabilibo diẽ ꝙ dꝛaconites deuincũ tur inimici:õ venena valet ſi de vino extrahat dz ferri in ſiniſtro bꝛachio. Amme em̃ actib multaofert. His etiã ſuꝑffuitatiboq̃ generãt᷑ ĩ aĩa liba ⁊ moꝛtꝭ coꝛruptio. Alterat ea qñ natali moꝛte coꝛruptꝭ hũoꝛibo moꝛiũt᷑.⁊ qũ moꝛtua vł coꝛrupta occiſa lacuerunt. “MZ ¶Egoãt ĩ ꝑtiboalmanie in Sueuia vidilapide ſuꝑ quẽ ↄuenerãt plꝰq;.x.ſerpẽtes inter mon⸗ tes in q̊dã pꝛato.⁊ cũ trãſitũ facerẽt:inde dñs terre milites euaginatis gladijs ſcidert ſᷣpẽtes in mita fruſta.⁊ in fundo tñ qͥdã magnꝰ iacuit ſerpẽs in multas ꝑtes inciſus:⁊ ſub capite ſer⸗ pẽtis inuẽtꝰeſt lapis niger ſoꝛmatꝰvt piramis abſciſſa nõ plucidus in circuitu coloꝛis pallidi pulcerrimũ habens deſcptũ ſerpentẽ. Et hunc lapidẽ ab vxoꝛe eiuſdem nobilis mihi pᷣſenta⸗ tum cũ capite eiuſdem ſerpentis. ¶ Itẽ dðꝛ venena ſugere q̃ ft a moꝛſibo aĩaliũ venenatoꝝ. Uictoꝛes ðꝛetiã efficere. Capitulum. xluiif. Eimonis.dyadochos.⁊ dꝛoſelitꝰ. Al⸗ d bertꝰ. Deimonis eſt qͥdam lapis bico loꝛ vt arc? deimonis q̃ iris vocat᷑. Eſt aũt deimon dict?ꝙ grece intellectũ vel ſtellam clarã ſtillantẽ ſonat. Idẽ. Dyodochos eſtlapis pallidꝰ:ðꝛ aliq̃ntulũ berilloſimilis. Dperationes. Albertus. Lapis deimonis dicitur cõferre febꝛicitantibus:venenoſa pellere:et tutum et victoꝛem reddere. ¶ Dyadochos ðꝛ fantaſmata inta ntũ excita⸗ re ꝙ magi maxime h̊ vtunt᷑ iñ applicatꝰ defun⸗ cto:vires amittit.qꝛ moꝛtẽ odire ꝑhihet᷑.Hoꝝ aũt rõ haberipoteſt in libꝛis magoꝝ.̊ eſt her metis.tebit. bencoꝛath.⁊ ptolomei.de qͥbo non pꝛeſentis intentionis. Arnoldus. Dꝛoſelitus eſt lapis varius.cui⸗ nominis cauſa extitit.quiaſi ad ignem appli⸗ cetur velut ſudoꝛem emittit. d„ n 8 Capitulum. xlix. d xyacodos.dyamãticꝰ.⁊ dyoniſia. Arnol. acodos ẽ lapis pallidꝰberilloſilis. Dperationes. Exli.de na.re. ODyacodos ẽ lapis qͥ aqͥs in⸗ iectꝰvarias effigies demonũ efficit:ita vt det re ſpõſa petentibo.¶ In eodẽli.Dyamãticꝰeſt la⸗ pis qͥ in q̃cũq; meta lo geſtet᷑:ferreã m̃ ſibi ſedẽ ꝓpinquã elegit. yſi.Oyoniſiaẽ lapis niger mixtrubẽtibo notis.Hec ex aq̃trita vinũ fra⸗ grat:et odoꝛe ſuo putatur ebꝛietati reſiſtere. ¶ Phus.Dyoniſia lapis eſt oꝛiẽtꝭ ſuſci coloꝛꝭ: niueis reſperſis guitis.in aq̃ tritꝰvinũ fragrat ⁊ tñ̃ ebꝛietas õ naturã odoꝛe ſuo fugari ſolet. E S Arnoldus. Exacontalitus eſt lapis valde paruus ex coloꝛibo ſexaginta diſtinctus. Hic hominis oculos efficit tremuloſos. Exacontalitus lapis ex re nomen adeptus. Capitulinm. I. e FZacontalitus.ermiſtio n.⁊ ethites yſið.Exacontalitus lapis eſt in pparua ma gnitudine. multi coloꝛ eſt.: vnde ⁊ nominatꝰ eſt. Tam diuerſis enim notis aſperſus eſt:vt ſexaginta gemmarum co loꝛes imparuo eius oebiculo depꝛebendant᷑. HPHyhperationes ¶ Ex Lapidario. Coꝛpoꝛis exigui miro diſpendio ſu pplet. Dum tot gẽmaꝝ ſumit gẽmula ſola decoꝛem. yſidoꝛus.Enmiſteon gemma inter gratiſſi⸗ mas aſpicitin etexigneo coloꝛe radians au⸗ 1o donrans ſecum in extremitatibus candidaʒ ¶ Ex libꝛo de naturis rerum. Ethites eſt la⸗ pis punicei coloꝛis.habens lapillum interi⸗ us:ex quo fit ſonoꝛus. Hic ab aquila de ex⸗ tremis oꝛbis partibus in nidum poꝛtatur.na. turaliter emm hunc eſſe cauſam qoua aqui⸗ le immoderato coloꝛeconcaleſcunt:niſi lapis naturaliter frigidus pꝛeſens ſit.hic pueros in⸗ columes ſeruat. 3 B D ¶ Efficaciſſime pꝛegnantes iunat.ne aboꝛſuz E faciant.vel inpartu grauiter laboꝛent: in le/ uo lacerto poꝛtan vult.ſobꝛietatem confert et gratiam:facitqʒ victoꝛem.De iſto lapide ſupe⸗ rius etiam dictum et. S 2 — . lit. Uino quoq; ꝑmixtus vlcera ſanat. Bibi⸗ Tratctatus Ca itulum Alõ. Exacolitꝰ vino ꝑmixtꝰ et potatus valet dE pi . J. SScolicã ⁊ yliacãpaſſionẽ. I¶ Dyaſ.Exebenos Ee Machitea.yſi.E mathites lapis eſt di curat ſtomaticos potatꝰ cũ paſio ⁊ aqᷓ ſimiliter ctus:qꝛ ruboꝛe ſanguineꝰ.Emach qpe amẽtes ſanat potatꝰ.¶ Ad venereas volupta⸗ ſanguĩs eſt. Gignit᷑ aũt in ethiopia:ſʒ pncipa⸗ tes mirifice bibitꝰ.qꝛ nõ patit᷑ diueos fatigari. lis in arabia ⁊ affrica inuenit᷑ Soluit etiaʒ veſicã ⁊ dolentẽ. Nã poꝛtatus D krationes partũ ſine egritudineↄſeruat:⁊ velocitatẽ par⸗ P ,/; tnriétis facit circũligatus ſemoꝛi. Emathites ð:qꝛ emach ſãguis thichelſiſtes Amm habet em̃ virtutẽ ſtringẽdi flurum ſanguinis. ¶ Exli.de na.re.Emathites eſt lapis ferrugi⸗ nei coloꝛis.mixtꝰ venis ſanguineis.h̊ miſſus in aquã bullientẽeam reddit tepidam. Siqͥs eum deferat ſolis ardoꝛem nõ timebit. ¶ Item ſoli expoſitꝰ a ſeſcintillas emittit.fru⸗ ctus a locuſtis ⁊ grandine ſeruat. ¶¶ Idem. Confractus ⁊ in aqua reſolutus ſa⸗ nat eos qͥ ſaliuas ſanguineas emittunt. ¶ Sanat etiã ventris fluxũ.puluis eiꝰ carnes moꝛtuas creſcentes in vulnere coꝛrodit ⁊ tol⸗ tuſq; lapidem veſice frangit. ¶ Ex lapidario. Sumpſit ematbites grecum de ſanguie nomen. Nature lapis humane ſer uire creatꝰ. Stiptica cui virtus ꝑ multa ꝓba⸗ tur ineſe. S Nidros.efeſtꝭ ⁊ egypcilla.vſi. Enidros lapis ẽ ab aq̃ vocatꝰ.exundat em̃ aquaz ita vt clauſaʒ putes in eo fontaneã ſcaturigiez ¶ Arnol. Enidros eſt lapis diſtillãs ꝑpetuis guttis nec liqueſcit omnino:nec efficit᷑ minoꝛ. Exli.de na.re.Enidros lapis criſtallo ſimilis miromõ ꝑpetuis lacrimis diſtillat.⁊ tñ durus ⁊ integer in om̃ib ꝑſeuerat. OPbpkrationes. ¶Ex lapidario. Huiꝰnature graue eſt dephẽs⸗ dere cauſam. Nam ſi decurrit lapidis ſubſtan tia quare nõ minoꝛ efficitur aut non om̃mo li⸗ (queſcit. Si res exterioꝛ deſcẽdit ad inferioꝛa. Vt ſemp refluat. cur ſe non impedit ipᷣm.ſcʒ in⸗ = grrediens contrarius egredienti.p Capitulum.l. Zarndengispmmaint,icb neler ag e Encoli⸗ rebenoe Alb. Eracolit eſt a ſtatim refrigeret. Aut ſi ſoli opoſira matrriõ medice M dat. S benonlopwoelt alorſppe⸗ aridamaccedant: naſcit᷑ in choꝛintho. colutolat aurfices amrü limpidarne. (Idem egypcilla gemmaeſt radice nigra. D uld. cie vero cerulea.ex egypto vbi reperitur ſic ap Operationes. peilatn. 2 B „ D yſi. Efeſtis lapis eſt ſpeculi naturã habens qZ ☛☚ n;,n 6 &* De LZapidibus. Capitulum. liiij. eCLitropia. Iſi. Elitropia eſt gẽma coloꝛꝭ viridis ac nubilis ſtellis puniceis ſup ſparſa cũ ſanguineis venis.cã vᷣo noĩs eſt deeĩ ectu ipᷣiꝰlapidis. Nam in labꝛis eneis deiecta radios ſolis mutat.ſanguineo reꝑcuſſo.extra aquã autẽ ſpeculi mõ ſolẽ excipiat.depᷣhẽditq; defectus eiꝰſubeuntẽ lunã oſtendens. Gignit in egypto ⁊ affrica.ſʒ melioꝛ in ethiopia. Ma⸗ gi bhanc admixta berba elitropia:quibuſdã ad⸗ ditis pᷣcantatiõibo gerentẽ oſpici negant. Operationes. A. Lapio eliropia ſiponaf ſupaqã eua poꝛabit eã.¶ Exli.ð na.re.Lapis elitropiꝰ in vaſe aq̃ plenoſolis radijs ſubiectꝰ ſanguineuz ſolẽ reddit.acſi pateret᷑eclipſim.nec ĩ era vas fp̃m inqᷓ iacet ebulire videt. Et aquã velutym bꝛes ſpergere. Hoc facto videntes arepticij (ſi parẽtes ſint)extra ſe rapiũt᷑ ⁊ fntura pᷣdicunt. Hic lapis geſtantem in lõga vite tꝑa pducit. ſanguinẽ ſtringit.venena fugat.⁊ cõtra dolos tutum facit. Exlapidario. Exre nomen habens eſtelitropia gemma. Que ſolis radijs in aqua ſubiecta parillo Danguinem reddit mutato lumine ſolem. Eclipſimq; nouam:terris effundere cogit. Deniq; poſt modicum:vas ebulire videbis Aſpergiq; foꝛas ſubite ſcaturi ignis imbꝛem. Capitulum. lu. e Piſtites. Arꝭ. Epiſtites lapis ẽ qͥ ſecuri ialẽ a beſtijs pᷣbet.⁊ ſi mittat᷑ in aq̃ bul⸗ lientꝭ vas:ceſſant ebulitionis eiꝰampulle. =2 N W Bperationes. ¶Arnol. Epiſtites lapis ẽ rutilãs ⁊ rubicũdꝰ. A ex ꝑte coꝛdis geſtatꝰ hoĩem tutũ cuſtodit locu⸗ ſtas ⁊ volucres nebulaſqʒ ſteriles:grandinẽ ac turbinẽ a fructibo terre cõpeſcit.⁊ ſolioppoſitꝰ ignem ac radios emittit.¶ Dyaſ. Epiſtitin la⸗ pis rubicũdus ac dilucidus eſt.⁊ naſcit᷑ in co⸗ rimbo. Hic in aquã feruentẽ miſſus:continuo tepidioꝛem eam reddit.i¶ Et ſi aliqntulũ ſtete rit:ibi omnẽ ardoꝛẽ tollens frigidam eã facit. ¶ Hũc cũ aliqs in manu dextraõ ſolẽ tenuerit radios emittit ⁊ ignẽ vom it.ita vt vidẽtes mi⸗ rent᷑. Qui vᷣocirca bꝛachiũ ſiniſtꝝ eũ poꝛta/ uerit:om̃es ti bas cõtempnit. — K D E 7 .— Tractatus Caoapitulinn. luf. f Alcanos. filaterꝰ. flõgites: 2 flog⸗ mi8. Arnol. Falcanos qͥ? areni/ cũ vel auripigmẽtũ ðꝛ.lapis ẽ rubeꝰ⁊ ctrinꝰ. Pbperationes. ſiccãdi. Si eri apponat᷑ trãſmutat illũd ĩ albũ. O m̃ia metallina coꝛꝑa exurit pᷣter aurum. ¶ Ide. Filaterꝰ eadẽ eſt gẽma eiuſdẽq; vᷣtutis. cuiꝰeſt criſolitꝰ.de q̊ ſufficiẽter dictũ ẽ ſuperiꝰ. A C yſi. Foõgites gẽma ẽ ex ꝑſida.⁊ hec ẽ vna ex gẽmis ardẽtiba vel criſtallinis oſtentãs intra ſeq̃ſi flãmas eſtuãtes q̃ nõ exeant exterius. ſum ⁊ flãnnneu habet coloꝛeem. x Idẽe. Jllinic froti(flogmũ)ſcʒ ſomnũ ĩducit — IS E NN Sg. E O EE . X . 6& 22 . . X f Errũ.yſi.li.ij. FYerrũ ðꝛ eo ꝙ farra.id ẽ. ſſeemina frugũ condat. Aſus ferri pꝰalia metalla repert?eſt. Eunpoſtes vᷣſa eſt ĩ obpꝛo⸗ bꝛiũ ſpẽs.Ariſt.in li.meiheoꝛoꝝ.iij.Ex vapoꝛi bus bumidis in terra ſpẽs nulla di atat᷑ in per cuſſione ſiẽ ferrũ.Eoꝛũq; eſſe eſt ꝙ qn coartat᷑ igneitas ⁊ lapideitas deſicca nt᷑ ⁊ areſcũt. Ideʒ in li.iiij.Quedã ſunt igne mollificabilia velut ferrũ ⁊ coꝛnu.E xitq; ferrũ ſic molle ⁊ ſcſſſibile. Ferrũ aũt a calido liqu aiũ coagulat᷑ in frigi⸗ datũ.ipſumq; oꝑatũ liquat᷑ vt humidũ ſiat:in⸗ terq; eoagulet᷑. Scoꝛia vᷣo ſubſtat ⁊ deoꝛſum datt. Cũq; multoties patit᷑ ⁊ munduᷣ fir: hoc calibs fit.minuſq; põdus eſt emũdati. Meliꝰ q́ʒ ferrũ eſt ꝙ minoꝛẽ purgationẽ habet. 2⸗ — ¶ Habetq; naturã ſulphin is caleſacdi ⁊ de q Pliniꝰ. Flogmus in egypto inuenit᷑.auro⸗ ¶ Ex libꝛo de naturis rey.Ferrũ frigid nau reeſt durũ ſolidũ ⁊ inciſiuũ:omia ſoꝛtitudie ſua domat.et a ſe tm̃ conſumiui. ¶ Sup oĩa metalla coꝛrupteiã faciliꝰↄtrab't. ¶Et etiam cõnexa coꝛruptione inſicit. Rance ſonat:igne ebeſcit ⁊ ductile irt. ſionibo apta. — — Capitulum. Iviiſf. Aea⸗aates. yſiðᷣ. Ga gates pꝛimũi in Siciua inuentus.Gagatis flu⸗ minis fluoꝛe reiecius.vnde ⁊ no- minatus. licet in Bꝛitanig ſit plu rimꝰ.Eſt aũt niger.planꝰ leuis.et ardens igni admotfictilia in eo ſcpta nõ deiẽt Mirũ qꝙ aqua accendit᷑ oleo extinguit. HPHoperationes. i Ex libꝛo de naturis rerũ. Gagates lapis ni⸗ ger eſt ac lucadus.caducis pꝛodeſt accenſus. Demones q̊; fugat: aut ſi ꝑos hoĩs obſeſſi loquant᷑: fumus ees tacere cogitt. ¶ Idẽ. Stromachũ euerſum iuuat.⁊ aqua in qᷓ triduo iacuerit cito partum libelat. Joſa quoq; aqua ſi a puella ſit depꝛehendit᷑. Nam ſi virgo eſt immota ma⸗ net: ſi coꝛrupta incõtinenti mingit. ¶ Idem lapis demoniba⁊ incanrationibus re⸗ ſiſtit.ſerpentes fugat.vnde ⁊ aquila poni: eum m nido ſuo contra ſerpentes. ”M ¶q ergius tamen dictt: ꝙ hoc facit vt calo⸗ rem ſuum circa oua temperet. Ex eo fiunt arma diuerſaq; inſtrumẽta ina- tet an virgo ü& beH S 7 ⏑ 8 „ De Lapidibus ¶ Idem quoq; calefactꝰ cõſricationi matricis qñ ſuffumigat᷑ ex ipſo.epilenticis ↄfert. Fumꝰ eins effugat vermes venenoſos. ¶ Dyaſco. Gagates melioꝛ eſtille qͥ facile igni exarierit:⁊ odoꝛem habet aſpalti. Hic aq̃ ſolutꝰdentes mobiles ↄfirmat.ad ris goꝛes pᷣcoꝛdioꝝ ac doloꝛes ⁊ euerſiões facit. ¶ Incenſus ſerpentes fugat. Incenditur auteʒ et in aqua mittitur ⁊ parturienti de eadẽ aqua per triduum potui datur. ¶ Demonibo ⁊ om̃ibus maleſicijs reſiſtit.vir⸗ * ginitatem depꝛehendit. = —=⸗ . miéi „ . — . J 7 Capitulum. lix. Alactites ⁊ garamãtites.yſi.Galacti⸗ tes lapis lacteꝰ ðꝛ.qͥ attrius reddit ſuc⸗ cũ albũ ad lactis ſapoꝛem. Hbpbrrationes. Feminis nutriẽtibo alligatus fecũdat vbera SE q̊ collo ſuſpẽſus ſaliuã fert᷑ facere. n oꝛe aũt liqueſcere ⁊ memoꝛiã adimere. Arnol. Galactites lapis eſt cineri ſimilis. bũc mittit nilus ⁊ atheolus.datq; iactꝭ ſuccum ⁊ ſapoꝛẽ.⁊ in oꝛe clauſus iurbat mentem. 4 Rollocircſidar vber lacte replet.⁊ ſemoꝛe li garsfaciles parius pᷣbet. Deniq; ſi veſꝑecũ ſale mixtꝰaqua ouilecircũſpargit᷑:oues lactereplẽt᷑ ⁊ ſcabies ab eis fugatur. ¶ Ariſto. Lapis galactides dũ ponit᷑ contra incendiũ ignis extinguit᷑.ſi ſupꝛa mulierẽ ſu⸗ ſpendit᷑ partus egreduur. . Dxaſ.Lapis galactites coloꝛe cinere ẽ:gu⸗ ſtu dulcꝭ.ſic dia?:qꝛ tri coloꝛẽ lacteũemitat. Hic poſt balneum ieiuno datus cum mulſa vel aqua lactis copiam miniſtrat. ¶ Lacteꝰ ãt ðꝛ:qꝛ pᷣcedẽtia mala in oblinionẽ addu cit.vñ ⁊ mulieri difficulter pariẽti:filo fa⸗ cto de lana ouis circa femur dexiꝝ ligatꝰ:mox eã ſine doloꝛe parere faat. Gemn. gatũ doloꝛẽ dentiũ liberat.⁊ q ſecũ eũ poꝛtaue⸗ rit.ſi pnciʒẽ vel aliũ offenſum habuerit in ob⸗ liuionẽeũ adducit ⁊ gratioſum redddit. ¶ Pli. Gara mantitẽ aliqͥ vocant lapidẽ quni ⁊ ſandareſius ðꝛ.deq̊ dicet᷑ inferA. 2 * — — 3 . – „ . — . . 3 . . ₰. 8* — . . — . . . 2 — *W 6 — — . 5 — — — — 9 . —- „ .: 4 . 4 4 NA 2 7 Capitulum. lx. g Ranat?: garatiden. Cõſiantinꝰ. Gra⸗ nar eſt de genere carbũculi.Eſtãt lopis rubeꝰ⁊ ꝑlucidus.in coloꝛe ſilis balauſtijs.eſt ãt rube aliqᷓnulũ obſcurioꝛ carbũculo.Etcũ ſubijcit᷑ ei in ſigillis niger coloꝛ:tũc magis ru/⸗ tilat.Et in h̊ genere inuenit᷑ quidã modus.qͥa intra ruboꝛẽ ſparſus hʒ viole coloꝛẽ ꝓpter h ge⸗ nus violatum ðꝛ ⁊ pᷣcioſioꝛ eſt alijs granatis. Alb. GBaratiden eſt lapis qͥ ſert᷑ eſſe nigri co⸗ loꝛis.Pꝛobat᷑ aũt veritas hutꝰ lapidis ſic. Si geſtans lapidẽ totũ coꝛpꝰſuũ vngat melle mu⸗ ſcis ⁊ veſpis exponit᷑.⁊ ſi intactꝰ ma net ab eis lapis eſt verus.⁊ ſi deponit lapidẽ muſce ⁊ ve⸗ ſpe ſuꝑ mel cadũt ⁊ ſugunt. Operationes ¶ Conſtantinꝰ⁊ Albertꝰ.Dicũt granatũ leti⸗ ficare coꝛ ⁊ pellere criſticiã.⁊ eſt ca.⁊ ſic.⁊ ꝙ qͥ dam hũc eſſe de genere iacincti eſt falſum. ¶ Inuemt ãt lapis h̊ſm plurimos ĩ echiopia. ⁊ aliq̃tiens intra tyrum iuxia arenas mario aſcina li⸗ Ccq. Aikfc, abis eaaidenmnoepouns — — Nfocit bñ iudicare opiniones cogitatoneff. Nert etiã ꝙ geſtantẽ gratioſum reddu boĩbo. IJia ſili allerit Enax. “ 2 e 8 — . 2 . 7 5 % 8 8 D 7 7 R 3 . 4 . P . 2 7 . 5 . . “ 4 4 êð V . 6 . 1 . 4 . . 8 . 82 14 „Operationes. = – — HArnol. Balacia lapis omi tpe frigidus: nec — ywrrnc calefit. (Ex lopidario. Eſtqᷓ candoꝛem B . (apitulum. lI,. en ama z euri Jenlvoßimnoctsi CL Apitu um. I. uicia gelacia gẽma.Cui nature vis tanta foꝛe g Algacromeon. griſolitꝰ.? galatides. Al-⸗ ꝓbat᷑. t omitꝑe frigida ſit:nulloq; caleſcit ab pertꝰ. Gagacromeon ẽ lapis diuerſi co⸗ igne. ¶ Solinꝰ. Bloſopetra lapis deficebo C loꝛ ſiẽ pellis capꝛeoli.i¶ JIdẽ. Griſolitꝰ ẽ gema lunis e celo cadit.lingue hũane ſimilis eſt nõ coloꝛ aureiin hoꝛ matutinis viſu pulcerrimꝰ modice: vtmagi feruntpoteſtatis.q exea mor⸗ eſt. in alijs ãt hoꝛis diſſilis.ab igne ãt coꝛrũpit᷑ lunares excitari putant. ”ßMV 2⁊ ſugat᷑.Et vt qͥdã dicũt inflãmat᷑:⁊ ivðᷣoti mere . ignẽ ðꝛ.Dicũt aũt alij ꝙeſt aliud genꝰ iſtius la pidis.q eſt lapis ignobilis ſubſtatie.⁊ eſt mar chaſita aureaqᷓ mediũ qddaʒ eſt inter metalla ꝛ⁊ lapides.Dicit᷑ aũt tertiũ genꝰ iſtiꝰ lapidis eſſe coloꝛis medij inter ceruleũ ⁊ rubeũ. Plinius. Balatides velut cinereus eſt guſtu dulcis. ODPoperationes. (Alb. Bargacromeõ victoꝛes reddit ſe geſtan 2 tes. ¶ Expertũ ãt dicũt eſſe ab alchide pncipe E ddã:qͥ qtiẽs hũc lapidẽ ſecũ hẽbat.ſp vice batin terra⁊ ĩ mari.q̃tiẽs ãt caruit fert᷑ hoſtib ſuccu⸗ buiſſe.¶ Alb. Griſolitꝰ. Uirtꝰ? hꝰlapidis ẽcu⸗ rareſcabiẽ⁊ vlcera.⁊ in manu geſtat coloꝛẽ fe, N beis mitigare ð. Pli. Galatides latẽter hu⸗ mectat:⁊ leniter ↄſtringit.⁊ iðo facit ad lacx⸗/ — EE mas ochhloeoeolck. S g Elacies ⁊ gloſopetra.yſi. Gelacies ſie EEEEEEE ala cies la pis candoꝛẽ ⁊ figarã pᷣſtat grandinis. Duricia ʒ inuicta eſt vt adamas. . H . . . . . lxiij in igne fert᷑ etiã frigns ſuũ manere. . S Cap it lum . xnj. * O De Lapidibus Ipſum. Dyaſco ca. de gipſo. Bipſum 6 genus eſt lapidis ſimnlis nitro. cuius eſt optimũ qð habet venas latas.gip⸗ ſum vᷣo non coct deſiccatiuumeſt et ſtipticum ei parum plauſticum et collectiuum. Operationes. Dyal. Fluxũ ſa nguis ⁊ ſudoꝛẽ abſtinet. bibi tũ offocat hoĩeʒ.¶ VUſtum vᷣo leptomeris eſt.⁊ deſiccat ⁊ repᷣmit.cum puſca tritũ iniuribo.eſt etiã vt geſſania.ſʒ ampliꝰ ſtipticans et refrige⸗ rans foꝛtiter. Andeullinitũ frontiſanguĩs cur ſum ſtringit.potatũ vᷣo diſſintericis et ciliac et omni pꝛofluo reſiſtit.flos eiꝰ ia cit ad ea q̃ in ſtantius conſtringere volumꝰ. ¶ Sera. li. ag. capᷣ. Gipſen. Uirius eius eſt deſiccatiu. q Etidem auc.Galł.Nõ adminiſtrat᷑ niſiexte⸗ rius.et vᷣtus eiꝰeſt q̃ deſiccat etↄglutinat 7 opi lat.Et h̊ ideo:qꝛ ipᷣm facit aggregationẽ partiũ cito.et ↄuenit fluxui ſanguis q miſcet᷑ cũ me⸗ dicinis ſiccis.quia gipſum eſt durũ ſic̃ lapis.et ideo opoꝛtet ꝙ admiſceat᷑ cũ albumine oui. ¶ Et fit multũ ſtipticũ q miſcet᷑ cũ puluere mo lendini.qͥ aggregat᷑ qũ euolat ex farina frumẽ ti ſuꝑ muros molendiniet pilis lepoꝛis. ¶ Et qñ adurit᷑ minuit᷑ de viſcoſitate ſua et au⸗ get᷑ ſubuilitas ſua et ſua denſio.et fu ſtipticum maxiĩe q ↄfici᷑ cũ aquaet aceto. 1 D N £☛R — . 5 6 G Capitulũ.lxiii b vyena ⁊ hyeratides.yvſi. Hyena la⸗ pis eſt qͥ in oculis hyene beſtie in⸗ uenit᷑ Oni ſiſub lingua hoĩs ſub⸗ ditꝰſuerit:futura eũ pᷣeinere dicũt.¶ Ariſto. in — e ä 7, . — 8 . li de animalibo. Bemmã hyen Vel vt aliqui dicunt in fronte. a poꝛtat ĩ oculis DPboperationes. ¶ Aarletas multiplex coloꝛũq; mutatio ineſt oculis hyene.in q̃; pupillis innenit᷑ lapis quẽ dicũt pᷣdicẽdi futa pᷣditũ piãte.¶ Ex lapidario. ollit᷑ ex oculis lapis extollendꝰhyene. Vati⸗ dicũ munexe dicũt inferre gerẽti.Que queat ĩ⸗ butꝰ pᷣci neł queq; futura. Sublingua loto ſiↄtineat᷑ in oꝛe.iſyſi. Hyeratides eſt lapis ac cipitris coloꝛis ſilis.i¶ Ariſto.in li.de aĩalibi. Hyeratides lapis ſi abhomie geſtet᷑ a muſcis vel apibonõ moꝛdet᷑.¶ Arnol.Hyeratides la⸗ pis eſt niger: quẽ qͥ inoꝛe geſtauerit mag cogi⸗ tationum ⁊opinionũ iudex efficit᷑.⁊ amabilis reddit᷑.i Sicãt vᷣtus eiꝰ ꝓbat᷑.coꝛpꝰgeſtantis ſi nudũ melle fuerit inunctũ ⁊ muſcis expoſitũ intactũ relinquẽt ipᷣm.acſi lapis ab eo aufera tur ſuggent aiq; coꝛrũpunt coꝛpꝰ Ca.pituluü. lxx. i Acinctꝰ.Ex li.de na.re. Jacinctꝰ eſt lapis ceruleꝰ:in obſcuro nubi⸗ lllloſus. in ſereno clarus.ita ꝙ aera ſentire ðꝛ.peroptimꝰeſt ille qͥ nec nimiũ clarus nec nimis obſcurꝰ.Eſt aũtfrigidiſſimꝰ.et hoc ma gis ſi mittat᷑ mos. Solidiſſime q duricie eſt: ita ꝙ findi vel ſculpi recuſat.i Dyaſco. Ja cincti vt dictũ eſt:ſpecies ſunttres.interquas granati ſunt melioꝛes.qͥ iuxta ignem magis ru bicundi fiunt. Et ſi aliqua ibi fuerat nigredo tollitur.vyneti vᷣo nõ patiunt ignẽ. ¶ Serapᷣ. Eius ſunt tres ſpecies. Vna eſt coloꝛis rubei. d d N hali ⁊ coloꝛ antimonij.⁊ rubẽs eſt melioꝛ alijs Et qñ incendit᷑ ſuꝑ eũ ignis rubeſcit multum ¶ Alb.inſuo lapidario. Jacinctoꝝ duo ſũt ge⸗ nera.aquaticꝰſcʒ ⁊ ſaphirinꝰ. Aquaticꝰ eſt fla⸗ nus albeſcẽs. Saphirꝰaũteſt flauꝰvalde ꝑlu cidus:q̃ſi nihil habens aqueitatis. HPobhrationes. Albertus. De erpertis eſtc eſt ſigidns ꝛco foꝛtat coꝛpoꝛa ſicut omne frigidum quod ſtrin „ i virtutem coꝛpoꝛum intus. In de ligaturis phiſicis autez ðꝛ: collo ſu⸗ 1. egrinum:et gratum hoſpitib. ¶ Et valet contra peſtiferas regiones. Et er⸗ pertu meſt ꝙ ſomnum pꝛouocat pꝛopter ſuam frigidam complexionem. Sa phirinꝰ aũt ſpecialiter h hie ðꝛ: q vᷣtus eiꝰeſt ↄtra toxicũ.Aiunt etiã ꝙↄfert diuitias: ⁊ natu ralr ingeniũ bonũ reddit ⁊ leticiã coꝛdis Serap̃.Eſt aũt vᷣtus iacincti ꝙ qͥ poꝛtaue/ rit ſecũ ipᷣm ante ſigillationẽ factã cũ eo ſu tn⸗ tus a fulgoꝛe:ita ꝙ nõ cadit ſuꝑ eum. Virtus hec eſt multũ diuulgata inter hoĩes. k— ¶ Auẽ. de viribo coꝛdis diẽ 'ↄfoꝛtat coꝛ. Fapituin lxuſ. i Aſpis.Alb. Jaſpis eſt lapis multoꝛuʒ Ccoloꝝ. ? hʒ ſpẽs decem. Melioꝛ tamen eſt viridis traſparens:habens in ſe venas ru⸗ beas. Debet aũt in argeto ꝓpꝛie ligari. Hic in multis partibo inuenit. Tractatus Secvoa eſt coloꝛis clerini.Tertiq eſt coloꝛ ca⸗ ſpenſus vel digito poꝛtatus tutum reddit per⸗ in medio poſita: exago Pyoperationes Helynandus libꝛo decimo. Jaſpis optimꝰ eſt viridi tranſlucentiq; coloꝛee. ¶ Caſte geſtatꝰ fugat febꝛes ⁊ ydropem. ¶ Appoſituſq; iuuat mulierem parturientem. Vis aũt eins ſoꝛtioꝛ ðꝛ in argeno ¶ Arꝭ.Lapis clarificat viſum hoĩs:ſanguinẽ ſtringit.⁊ ſi ſuꝑ mulierẽ ẽ partũ eius ſoluit. ¶ Arnol. Jaſpis eſt gemma multoꝝ coloꝝ.ſed optimus eſt viridis et tranſlucens.de multis partibo traſmitti. hominẽ tutũ ſacit. ¶ Et fantaſmata pellit.luxuriam q̃ʒ cohibet. ⁊ↄceptũ pꝛohibet.Eſt aũt virtus eiꝰ ̊ flurum ſanguinis ?⁊ menſtturrurez. ¶ Phus. Siqͥs autem inuenerit iaſpidem vi⸗ ridem ⁊ in eo crucem:habet virtutem vt ferens ipſum non mergatur. na BGalienũ in digito poꝛtaſſe fertur hũc ¶ Item iaſpis habet virtutem ↄtra om̃es ini⸗ micos.⁊ pellit fantammag. S – Capitulü. lxxvif. i Ris. Alb. Iris criſtallo eſt ſilis. Et eſt yvl frequentiꝰexagon us.Dicitãt Enax de arabia venit.⁊ in mari rubꝛo naſcit. Hos at inuenimꝰmaximã copiã hoꝝ lapidũ in mon tiba germanie qͥ ſũt inter renũ ſluuiũ 2⁊ Treue⸗ — . — = — renſem cinitatẽ.⁊ diuerſeqᷓntitatis om̃es ſunt exagoni. In alijs aũt lapidibo cũ naturaliter ſuntrotũdi exagoniefficiunt᷑ ſicut foꝛamĩa apũ n me na efficiunt᷑.cũ illaque ſunt in extremis ſunt rotunda. A B E F „ 8 d . . — — — ———U — — — — — — — — — — S- 2 — —2 π ☛ RdN O 9N ſpanioꝝ ptibo: De Lapidibus. Operationes. ¶ Eſtãt lapis ſicoſſimqd ſua indicat ſubtili⸗ tas maxima. Fit ãt ex aqueo ſucco qͥ euadit de materia lapidis.qͥ generatur in luto rubeo. Et q; h̊ aqueũ vehemẽter a ſicoo appᷣhenſũ eſt ſiccꝰzdurus lapis valde.i Cũ aũt ſubtecto ſo li eꝰꝑs immittit᷑⁊ ꝑs eiꝰin vmbꝛa tenet᷑:ꝓijcit reflectẽdo pulcerrimos coloꝛes vyridis ſuꝑ op⸗ poſitũ parietẽ.vel ſuꝑ aliqð coꝛpꝰ ꝓpter qð yris vocat᷑. ¶ Aliqͥd ãt ſile huic naſcit᷑ in gypſo qð ẽ ꝑſpicuũ in extremis ⁊ ſciſſibile valde.⁊ vtunt eo ꝓ vitro quidã in vitris. eſt lapis croco ſilis. Capis ĩ vltimis hy freq̃ntiꝰinuenit᷑iuxta gades her „—= culis. in.iij. 7.ij. climatibo iuxta hyſpaniã illam quã modo hyſpa niã vocaſ. BPbyperationes. Eſt ãt lapis filabilis ꝓpter viſcoſitatẽ ĩ eo are factã.i ¶Et ſi de eo fiat veſtꝭ nõ cõburit᷑:ſed ex igne purgat᷑ ⁊ nitet.i¶ Etfoꝛte illud qð germa⸗ ni vocãt ſalamãdꝛe:qꝛ hec lanugo q̃ inde colli git᷑ eſt ſic lanugo lapidis humidi.qreãt nõ cre⸗ matr in metheoꝛoꝝ expeditũ eſt. Huiꝰ ſpeciem quandã dicũt eſſe quendã lapidẽ:qͥ qdam vocãt carbunculũ albũ. Jmitat᷑ carbunculũ in hoc ꝙ fantaſmatibo ⁊ pſagijs reſiſtit.i¶ Aalet ) do loꝛẽ oculoꝝ ex hũidacauſa.⁊ redactꝰ ĩ puluerẽ ſanat ſcablẽ. ¶ Item yſi. dicit de lapide iſto ẽ albo ad modũ glandis in qᷓntitate.¶ Albertꝰ. Jena eſtlapis a beſtia q̃ iena vocat᷑.ſic dictus eo ꝙ oculi eiꝰ in lapidẽ vertunt᷑ cotaliter. Capitulum. lxvuij. Scultos ? Jena. Alb. 2 yſi. Iſcultos ¶Aiunt aũt Enax ⁊ Aaypen. ꝙ poſit ſublin⸗ gua ↄſert diuinãdodicerefuura. B MX . — Tapitulum. lxix. Acabꝛates.Ramaʒ.⁊ Kenne. Al bertꝰ. Racabꝛates eſt lapis ſimi⸗ Hoybrerationes. De eo fert ꝙ eloqntiã dat ⁊ bonoꝛẽ ?⁊ graʒ. va⸗/ letõ bydropiſim. ¶ Item Alb. Kamaz eſt la⸗ pis freqᷓnter albo in toto velin pte.variꝰeſt ĩ co loꝛe. ⁊ freq̃ntiſſime inuenit᷑ immixtꝰ oniximio. Virtuſq; ⁊ fertur ex ymaginibo⁊ ſcpturis q̃ inueniunt᷑ in ipᷣo ⁊ exſigillis.i¶ Enaxi lapida/ rio ſuo. Renne eſt qͥdã lapis multũ carꝰ regi⸗ bus.qͥ generat᷑ in oculis ceruoꝝ in oꝛiẽte.qͥ cũ ſerpẽtes comedũt deponẽtes ſeniũ vt foꝛtioꝛes fiãt intrãt flumẽ vbi moꝛãt᷑ imerſi vſq; ad ca⸗ put: tadiu quſq; ſentiat vᷣtutẽ veneni ſeparatã in terra lacrimã emittũt.q̃ coagulata ĩ oculis interdũ vſq; ad magnitudinẽ nucis deſiccat᷑: donec cadat cũ de flumĩe exierint.⁊ ſic inuenit᷑ Et bec ðe venenoꝝ tyriaca. Capitulum. lxx. k Arabe. Pan. ca. cexxxviij. Karabe eſt gũmi arboꝛis vt gẽma vñ annuli fiunt. vnde electrũ ſuccinũ ⁊ karabe ſub eodẽ ponũt᷑ qꝛ electrũ eſtkarabe ⁊ ſuccinũ eſt karabe. Pyperationes. N¶UVñ habemꝰ ab Alexandro cap̃ de Diſſinte⸗ na trociſcos dialectrũ.i¶ Itẽ Serinꝰſuꝑ buco licõ Virgilij in egloga paſtoꝛꝭ.dic geẼ eſt ddD N dicit. Crociſcus de ſuccino. et eſt electꝝ et de / ſcribit trociſcos de Rarabe.¶ Aui.in li. de viri⸗ oꝑation. bus coꝛdis. Rarabe ca.eſt in.i.ſic.inij. Aliqui volũt qſit fri. ¶ Actoꝛ. De karabe innenies ſu periꝰin tractatu de herbis.ca.ccxxxvij.de R. quarelectoꝛ ibidẽ recurrat ⁊ inuemet eiꝰ vᷣtutẽ . — — . . . 1 4 eo cuius coloꝛ ẽ celeſtꝭ multũ cũ coꝛpiſculis an reis.⁊ lenis eſt ſine aſperitate:⁊ ſine admixtiõe alteriꝰlapidis.⁊ qͥ nõ frangit᷑ facile.⁊ cuiꝰfru⸗ Capitulü. lxxf. I Ajzuli latine. Ara. bager alzenard ſiue eleʒanard. Sera.li. ag. ca.ha⸗ ger alʒzenard.Opoꝛtet ꝙꝓeligat᷑ ex ſta ſũt magᷓ. ¶ Jo. me. c. ð lapide laʒnli.Lapts lactulꝰvel ſtellat? vel laʒuli ẽ de gñe marinoꝛũ bñs maculas ex auro.⁊ eſt aliꝰ albo.Et ðꝛ lapis markaſita. 2 aliꝰ indus clar? celeſtꝭ.Et ð lazʒuli ⁊ qnq; minera fert vtrũq; ſimul.⁊ melioꝛ eſt cu ius coloꝛ eſt viridioꝛ in coloꝛe aʒuli.⁊ hʒ macu⸗ las aureas ⁊ mixtꝰcũ markaſita eſt nõ bonꝰ et nõ maculatꝰ:⁊ ſitr lenis.ca.eſt in.ij.ſic.in.iij. Pperationes. Sera. Virtus eiꝰ ẽ ſilis glutini auri:niſi qꝛ eſt debilioꝛ eo. facit naſci pilos in palpebꝛis. (IEt idẽ auc. Gal. E ſt ĩ eo ſtipticitas cũ acui⸗ tate pauca.Et vᷣtꝰ erꝰ eſt q̃ deſiccat ⁊ infrigidat etiã palpebꝛas ꝗᷓ depilãt ꝓpter aliqᷓs humoꝛes achtos. remanẽt qĩ eis nõ augẽt pili nec mul tiplicant⁊ ſũt ſubtiles ⁊ debiles Et h̊ q; lapis laʒzuli in his locꝭ deſtruit humiditatẽ ipoꝝ hu⸗ moꝝ. ⁊ imutat ſupꝑfluitatẽ ad cõplexionẽſuã ra dicalẽ cũ q̃ fit gnatio piloꝝ palpebꝛan. Et opoꝛtetq ad h̊ terat᷑ ad multũ ⁊ admiſtre tur in puluere. ¶Et idem. Qñ ſuſpenditur ad collũ infantis remouet ab eis timoꝛes.⁊ facit hirtos capillos.¶ Item hʒ vᷣtutẽ aduſtinam et putreſactiuã. ⁊ ideo auferi ferrucas.⁊ qũ ſumi tur interiꝰ laxat hũoꝛẽ melãcolicũ.⁊ mũdificat ſanguinẽ ab hũoꝛibogroſſis.¶ Et doſis eiꝰ eſt g. i ij. Rirat vſq; ad.ʒ.i. qñ miſcet᷑ cũ alijs medi⸗ cinis laxatiuis.iEt cõuenit plꝰnoloꝛi renũ et aſmati.⁊ qũ ſumr in potu:aut ſit naſcale cũ eo pyuocat mẽſtrua.ꝗ¶ Et potus er cõmouet nau⸗ ſfſeam ⁊ vomitũ.iʒ ablutio eiꝰ remouet h̊ ab eo. ¶ Anutẽ.de viribo coꝛdis diẽ.ↄſoꝛtatcoꝛ. 2 Sd de On — £ did WWWWWAA . — 2 De LZapidibus. . Capitulum. lxxij. Acteus ⁊ lincis. Auic.in li.ij.cap ꝓpꝛio. 1I Lapis lacteꝰ eſt lapis qͥ cũ fricat᷑ aqua eegredit᷑ ex eo qͥddã ſiclac.⁊ hqͥdeʒ lapis eſt cinerei coloꝛis dulcis ſapoꝛis. HPHoprerationes. ¶ Auic. Terit᷑ cũ aq̃ ⁊ ſeruat᷑ qdð reſoluit᷑ exeo ĩ pixide de plũbo ↄuenit in initio apoſtematũ. ¶ Et fit ex eius fricatiõe alcohol. ¶ Et ꝓhibet curſum ſuꝑfſuitatũ ad oculuʒ ⁊ vlcera in ipſo accidẽtia.i¶ Enax in la pidarioſuo.Tincis eſt lapis.⁊ fit de vꝛina lupiceruarij micta ⁊ imon tibo coagulata.qͥ in domoſeruatꝰgenerat opti mos fungos ſup ſe q̃libet anno.i¶ Dicit valere 3 doloꝛẽ ſtomachi:⁊ vctericiã:⁊ fluxũ ventris. — Capitulũ. lxxiif. I Itargirum latine. Arabice ⁊ grece ma⸗ rechet. Sera.li.ag.ca.marechet.aucto. Dyaſ.Quoddã ex eo eſt qdð fit ex vena plũbea. ita ꝙ inflãmat᷑ donec fiat ſiẽ ignis.⁊ diſſoluitur donec adurat᷑ ⁊ poſtea coagulat᷑.Et ex eo eſt qð fit ex argẽto.⁊ ex eo eſt qð ſit ex plumbo:qñ fiũt ex eo lamine.⁊ adurit᷑ ꝑs eꝰ.Et de eoẽ cuiꝰ coloꝛ eſt rubeꝰſplendẽs.⁊ eſt aureũ.⁊ eſt melꝰ alijs.⁊ ex eo eſt purpureicoloꝛis.⁊ ẽ argẽte7. Eſt aliꝰmodusſactõis litargiri:quẽ in iuuétu te mea vidiſardinie fieri:vbi argentũ ⁊ plũbũ ſimul colabant᷑.⁊ eſt verioꝛmodus. Hyperationes ¶ Sera. auc. Alcanʒi. Litarg ru dealbatũ eſt magis iuuatiuum ad auferendum veſtigia va riolarũ qᷓ; nõ albatum. ¶ Et aufert fetoꝛẽ ſub aſcellaꝝ.⁊ ꝓhibet ſudoꝛẽ. ¶ Et ſi bibat᷑exeo ſtringit ventrem ⁊ vꝛinam. et pꝛefocat et occidit. ¶ Paulus. Contra ſcabiem de flegmate ſalſo vel colera voalet. . Contra oiſſinteriam frigidam vicio inteſti⸗ noꝝ fiat ex eo puluis qui iniciat᷑ cuʒ criſteri cũ oleo roſarum ⁊ aqua oꝛdei. ¶ Cõtra vlcerationẽ vᷣge diſtemꝑet᷑ cũ oleo ro⸗ ſaꝝ ⁊ inun gat᷑:nam vilcerationẽ cõſolidat. ¶ Contra feruoꝛem heriſipue conficiatur pul⸗ nis litargiri ⁊ ceruſe cum aqua roſarum donec * 7 aqua nõ inficiatur ex puluere. ¶ Iſte puluis ĩ modũ collirij cũ aq̃ roſaꝝ valet ad faciẽ depurãdã.⁊ pannũ ſuꝑfluũ remouẽdũ quẽ habent mulieres poſt partũ.axungia gal⸗ linacea vel anſerina liquefiat addito puluere litargiti ⁊ oleo roſaꝝ fiat vnguẽtũ ⁊ vꝛatur Bulcaſim in libꝛo qui dicitur ſeruitoꝛ. Li⸗ targirum ſic dealbatur. Accipe litargiri auri ꝑtẽ vnã ⁊ tere bñ:⁊ po⸗ ne ſuꝑ ipᷣm ð ſale cõmuni ꝑtes duas.⁊ pone de ſuꝑ q̃ntitatẽ aque q̊ cooperiat᷑ ⁊ ſuperet circiter quattuoꝛ digitos.⁊ dimiite in vaſe ſeptẽ diebꝰ ⁊ miſce quoq; die bis.⁊ poſt ſeptem dies pꝛoijce aquam:et pone aliam aquam et muia aquam illã quotidie vſq; in finem decem dieꝝ:qꝛ aqua dulcificabit᷑:⁊ litargirũ dealbabit᷑ ſicut ceruſa ⁊ fac trociſcos:⁊ ſerua ⁊ vtere. 8 àd & n O hRN „ d 1 Ichinia. yſi. Lichinis ex ardentiũ ge I maz genere eſt a lucernaꝝ flagrantia pꝛobatiſſima opud indos. 7 apellata. Bignit in multis locis. ſed Hoyoerationes. ¶ Hup duplex facies. vnaꝗqᷓ purpura radiat. alia q cocciru boꝛe a ſole ex calefactꝗ aut digito⸗ rũ attritu. paleas ⁊ ſimilia vel foligtatarrũ ad ſe rapere dꝛ.¶ Sculpturis reſiſtit. ⁊ ſiquando ſculpta eſt dũ ſigna impꝛimit.q̃ſi quodã aĩalis moꝛſu ptẽ cerere tentat. DHuiꝰ gñ ſunt qttuoꝛ. Solinꝰ.Lichinis ð eo ꝙlucis vigoꝛẽ exci⸗ tat ſlagrantia lucernaꝝ. elynandus li.xij. LCichinis eſt lapis purpureꝰfulgẽs vt lucerna Hic tactus ſubole digitis paleas attrahit. q Plintꝰ. Lichimites ex genere ardentiũ lucer narum accenſarum pᷣcipua gratia eſt appella⸗ ta. Naſcitin circa oꝛtaſiam:totaq; carmania ⁊ vicinis locis.ſʒ pꝛobatiſſima in Indis. 3 ¶ Quidã em̃ eam dixerunt eſſe carbunculũ re⸗ miſſioꝛẽ. Secuda bonitate ſimilis eſt iouis.ſic a floꝛib pꝛolatis appellata. Capitulü. lxxu. IIgurius ⁊ Qiparia. yſi. Liguriꝰ gẽma ſic appellata.eo q; fiat ex vꝛina lincis be ſtie tpe indurata.Eſt aũt ſicut ⁊ ſuccinꝰ fulua attrahens ſpiritu folia pꝛopinquantia.¶ Hely nandus li. x. Theofraſtus dicit liguriũ elecri coloꝛẽ habere.paleas attrahere.ſtomachũ do⸗ lentẽ iuuare.xctericis coloꝛẽ reparare.ſluxum ventris ſtringere. quis a Lrattatus DPyoperationes. ¶ Dyaſ. Lociũ lincis quẽ multi liguriũ vocãt mæx vbi minxeritlapis ſi. Doloꝛes ſtomachi tollit.⁊ vetris abſtinet reumatiſſi. ¶ Rabanꝰ. Ligurius bʒ coloꝛẽ qᷓ̃ſi electri:et ſi fuerit ↄfricatus paleas ad ſe attrahtt. O¶ Phᷣns. Hic lapis eſt frigide ⁊ ſicce cõplexio nis. rotundus. valet pꝛecipue vulneratis. et a vulnere lerrũ extrahtt. ¶ Ex li.de na.re. Tiguriꝰeſt lapis quẽ ſtillare dicũt ab inguine lincis beſtie.ſ.oꝛientis. Duiꝰ em̃ viina fᷣm Pli.ſolidat᷑ in lapidẽ.qð naturali⸗ ter beſtia ſciens inuidet bono noſtro egeſtũq; pᷣcioſum vꝛine liquoꝛem harena obꝛuit.et h eo citius in lapidem dureſeeit. ¶ Eſt ãt freq̃nti?croceus paꝝ ad nigredinem tendẽs. Huicoloꝛ iuxta Pli.igneꝰ acrubicũ dus ẽ ⁊ carbũculo ſilis:niſi ꝙ neq̃q; nocte lucʒ. Juxta lapidanũ vᷣo viridis eſt. Virtus eius ad multa remedia pᷣcipueq; ablutus in aqua conſtipatos iuuat:⁊ ventrem ſoluit.coloꝛẽ q̊ʒ perditũ in facierecuperat. ¶ Actoꝛ. De h̊ ſuperius vbi de natura aĩaliuʒ agit᷑.ſcdᷣo vicʒ tractatu ca.lxxxvi.de.L. ¶ Arnol.Liparea ẽ lapis ſtiptic?. DHui? ꝓpꝛie⸗ tas eſt ꝙ om̃e genus ferarum ad eius pᷣſentiã cito ꝓperat:⁊ ipſum intuetuir. yſidoꝛus. Liparea ſuffitagentiles om̃es be⸗ ias euocaretraduntur. OYJYÿZ ¶ Ex li.de na.rerũ.Liparea lapis eſt in lybia valde mirabilis.ad quã om̃e ſerarũ genus do⸗ cente natura ſponte q̃ſi ad patronũ currit cum canes vel venatoꝛes eas inſequunt᷑ſz nec ali⸗ uerſarius eas nocere potelt. —( — — A „ 8 d Pʒi; — rSB 2 De Lapidibus. . 1 AUine latine. Brece Affroſolinũ. Dyaſ. cCcaa. de affroſolino. Affroſolinũ eſt illud qð apud Auicennã in ſcdᷣo canone ðꝛ Lapis lune.vt ⁊ amboꝝ ↄcoꝛdia apparet.Et iðo dicit Affroſolinũ in egypto tantũmodo innenitur gq ia creatur. Ros celeſtis ad lune clanitatem poſit in ſpeciẽ lapidis.quẽ ſpecularẽ vocamus coagulatꝰ cõſtringitur. O ptimũ eſt aũt qð eſt coloꝛe ceruleo ⁊lucido.Hoc em̃ fit ſimile gipſo limpido: ⁊ ſpecularꝭ lapis ðe. Plinius capᷣ.de affroſolino. Affroſolinũ ita creat᷑. Ros celeſtꝭ congelat᷑ ad luneclaritatẽ in modũ lapidis ſpe cularis.vnde nomen ſumpſiſſe videtur. Dperationes ¶ Dxyalſ. Affroſolinũ omia vicia capitis emen dare poteſt potatũ. ? ceppalargic ⁊ epilẽticis creditur pꝛodeſſe,. cum clauis ligneis. am ſi foꝛent clauatecla uis ferreis:quando appꝛopinquarent illi mõti dilacerantur iote. Melioꝛ ex iſto lapide eſt ille quiattrahit ſerrum foꝛtiter.et coloꝛ eius eſt ver gens ad coloꝛem celeſtem. nõmultum grauis põderꝭ. q Oyaſcoꝛides. Lapis magnes gignit atq; inuenit᷑ circa littus occeani apud trogo⸗ tidas:et in India.ab inuentoꝛe ſic vocatus.eſt autem cols:e ferrugineus.i¶ Albertus in lapi dario ſuo. Mag nes eſt ferruginei coloꝛis.qui ſm Plinium inuenitur ĩ mari Indico.in quo intantũ abundare ðꝛ ꝙ periculoſe in eo cũ na uibus q ferreos clauos habent nauiget. Inue nitur etiam in tragonitidis regionibus.Et ego vidi ⁊ reperi in partibus Theotonie in ꝓuin cia que francia oꝛientalis dicitur.vnũ magne quantitatis ⁊ maxime efficacie.et fuit valde ni ger:ac ſi eſſet ferrum eruginoſum ⁊ combuſtũ .. Dberationes Sera. Uirtus huius lapidis eſt ꝙ qñ datur in potu ex eo laxat ventremcũ mellicrato.⁊ po⸗ tiſſime hamoꝛes groſſo. Et quidam ſunt qui adurunt iſtum lapideʒ ⁊ v untur ſicut adama.— Et idem auc.Hal. Virtus eieſt ſicut virtus adamantis. Eteſt bonus illis qͥ; tranſglutiunt acum vel aliud ſerium.. ¶Etile qui habet fluxi ventris eo q ſumpſit ¶ Et dicitur de ipſum in vaſe terreo.⁊ liniatur caput vaſis cũ Sceta poſtc poſueris ſuper lapide calce viuam Agnes. Serapion. Minera bu ius lapidis eſt in matutinis ꝓpe im terras Indie.Et qñ naues appꝛo/⸗ pinquant monti minere ipſiè non remanet in eis aliquod ferrum.qð nõ egrediatur a naui:⁊ volet ſicut auis vſq; ad montem. Et nõeſt aliquis clanus infixus ta⸗ liter ꝙ poſſit euelli.quin euellatur ⁊ ſaliat vſq; ad illum montem. Et pꝛopter hoc naues illaꝝ Capitulii lxrvijſ. partium nõ clauantur cum clauis ferreis: ſed quam nõ tetigit aqua donec repleatur vas cal/ ce.⁊ accendas magnum igneʒ ſub vaſe donec ingrediatin per oꝛificium vaſis.deinde pona⸗ tur vas in foꝛace figuli:⁊ dimitte ibi doneclu tatoo eins coquatur ? ſiatteſta. Deinde ertra⸗ he lapidem a vaſe ⁊ dimitte infrigidari⁊ pone iterum in vaſe nono ⁊ pone in foꝛnace ſecũdo: ⁊ fac vt pꝛius ter aut quater.quando vero ex⸗ traxeris vice quarta: dimitte ipſum lapidem vbi non tangatur a vento vel aqua vel roꝛe vel ab humiditate aliqua donec infrigidetur. De⸗ inde frange ipᷣm in fruſta minuta ſic ꝙ ſi vnũ quodq; fruſtum.ʒ.decem.aut plus aut minus Oñ ergo volueris operatio nem cũ eo ſacere pone iuxta lapideʒ pondus er exſulphure.de⸗ inderoꝛa ſupereum aquam:⁊ egredietur ex eo ignis magnus. aſcendens circa menſurã bꝛa⸗ chij vntq nõ tanget aliud qð nõ cõburat. Et qn lapides magnetis non na peen antr vt lapaes n 18 n0 S ui * „ ₰808 ¶ Nam lapis iſte attrahit ad ſe ſerum. Et quãdo aliquis vulneraturcuſn ferro ve nenaro:et teritur iſte lapis et miſceatur cũ ali⸗ ſas a marit coegit reuerti: dixi ſed crudus ſicut eſt madefit cſj ſucco allij aut cepe:ab extractione ſernipꝛohibetur. ¶ Sedſi vis ꝙ reuertat᷑ ad virtutẽ ſuã infunde ipᷣm vna die in ſanguie yrcino:⁊ fiet vᷣtus eius ſicut pus.Et accipit᷑ fruſtü magnũ iſti lapidis qdð eſt ex bono ⁊ electo ⁊ appꝛoximat᷑ clauatiue glicuius ⁊ aperit eam cito. quibus vnguentis. ¶ Et datur de puluere i. vulneratus facit ab eo venenum:vel toxicum exire per ſeceſſum.Et ſipulueriʒatur ſuꝑ vul- nus venenatum: curat ilem. ¶ Oyaſ. Lapis magnes magnas habet virtu Hũc lapidẽ quidã ꝓbandi amoꝛ cauſa vro⸗ ris ſuppoſuerũt capiti doꝛmientis vxoꝛe latente Et ſiqͥdeʒ eratcaſta ab altero viro ſic accedebat ad ꝓpꝛiũ virũ volupta bũdaſomno amplexans eũ q̃ſi inde pulſa ꝑ aliquẽ:q ſicum altero viro coierat: in eũ tanq; in alicuiꝰodoꝛis fetidiſſimi lapidememittebat.vt de lecto caderet mulier. Concoꝛdiã quoq; ſecum habet. ¶ Nam multas muleres lieribo gratioſos ⁊ obſequ nis faet portantes ſecum. ¶ Fures aũt cum voluerint pᷣcioſa diriperein⸗ trant domũ.⁊ inter quattuoꝛ angulos domus — KKractatus pſius in potu illiq eſt Pierilens diſgreſ⸗ i:ſicut 2 maritos mu etes ⁊ iocundiſermo . — bere magn rem ceuerſa ferrum traxit lapideam. ¶ Et Ariſto. dixitq eſt aliud genus magneſ quod trahit carnes hominis. In magicis aũt traditurq fantaſias mirabiliter cõmouet.pꝛe 2 4 . „ ¶ Fertin etiam bunc mu ſa ſumptum vdropi . ſim curare. . ¶ Aiunt etiaʒ quidã hũc capiti mulieris ſup: poſitũ ſtatim eam incitare ad amplexũ marui ſi caſta eſt ipa doꝛmiente. Si aũt eſt adultera: pꝛe nimio timoꝛe⁊ tremoꝛe fantaſmatũ ðꝛ cade re de lecto maritt. ”” NDicitur etiã ꝙ fures in domũ intrantes poſi tis carbonibo in qu atuoꝛ angulis domꝰ api, dem hunc ↄtritum ſuperaſpergunt.⁊ tunc doe mientes in domo ita fantaſmatibus terrent fugientes edes relinquant.⁊ tuncrapiũt quic quid volunntujll carbones ardentes ponunt⁊ ſubmitiũt lapide D minutum inciſum ⁊ ſictranſuertunt mentem. ⁊oculos eoꝝ qui adſunt vt timoꝛe fugiant.pu⸗ S ¶Aires babetpurgatoꝛias. ? ideo ydropicis cũ mulſa dat᷑. ʒ.p.groſſitudinẽ deducit et omſß»ſee EeS aſperſus combuſta ſanat. bumoꝛesqͥ p ventrem miniſtrat.tritus et ſu⸗ ¶ Enax in magic; Hiclapis fantaſias mirabi liter cõmouet⁊ pcipue cũ ↄſeqͥr ↄſecrationẽ et caracteres ſic in magic docet᷑ ꝑhibet᷑ etiam cũ mulſa accepium ydropiſim curare.Eſt et alia ſpecies magnetꝭ cuius virtus eſt attrahere car nem homiis. Alb in lapidario ſuo. Virtus magnetis eſt mirabilis in attractione ferri:ita vt virtus eiꝰ trãſmutat ferrũ.ſic vt illud etiã ferrũ aliud tra⸗ hat.Et multe acus adſeinuicẽ ſuſpenſe ſic vi⸗ dent᷑. Unctus aũt alio nõ trahit.Et paruus adamas magnum ligat magnetem. ¶ Inuentus aũt eſttꝑibo nris magnes qui ab yno angulo traxit ferrum:⁊ ab alio fugaui.Ec hũc Ariſto. ponit a genere magnetMis ¶ Harrauit q́; mihi vnꝰ de ſocijs nris curio/ rita vel perna eſt q̃ in oſtreis reꝑit.de qb alieſunt ꝑforate.alie nõ ꝑfoꝛate.ſunt artiiff cioſe facte ⁊ nõ naturaliter. Sed non ꝑfoꝛate que naturales ſunt melioꝛes ſunt ꝑſoꝛatis.Et ideo quando in medicin is ponuntur: nõ pr,· foꝛate intelliguntur. Sed ſunt alique obſcu/ re ad:citrinitatem tendentes non perfoꝛate: que nerfoꝛatis equipollent. Et ideo eligende ſunt clare ⁊ albe:que vero obſcura ⁊ quaſi albi⸗ ſucgperimentaror idtt Friderteſ impato etẽ q nõ traxit ferrũ.ſed vi⸗/ cceiipue ſi conſecratus conſecratione ⁊ caracte/ refuerit qð in magicis docct. Capitulü. xxvuf. m Argarue. Pandecta. ca. cccc. Marga — —w— De Lapidibus . da eſt:nõ eſt ponenda in medicinis. Sera.li. ag.ca. hager albalo.auc. Raſis.Hager albalo id eſtlapis margarite.Deferũt᷑ a maritinis.et ſũt fri.⁊ ſic.in.ij.q̊du.Etidẽ auc.vſaac.Ex eis ſunt groſſioꝛes ⁊ parue.ſʒ groſſioꝛes ex eis ſũt melioꝛes parnis.⁊ clare melioꝛes obſciꝭ.⁊ eq̃ lis ſuꝑficiei melioꝛes anguloſis in figura ſua. Alber. in lapidario ſuo capᷣ.de margaritis.Et margarita lapis eſt in oſtreis inuentus. e lioꝛ ãt ex India venit. Multi aũt de bꝛitanico mari:qð nũc anglicũ ðꝛ: ⁊ verſus flandriam 8 ⁊ theotoniam inueniunt. Ia q; ego moꝛe meo decẽ in menſa mueni.iunenes aũt concule ha⸗ bent melioꝛes. Coloꝛis ãt hʒ ac ſi parualux pe netraret in multũ albũ.Et ideo nitẽtes cum miñ ſint albe fert ꝓpter tonitrua q̃ſi aboꝛciendo ess oſtrea enomunt.⁊ ĩ fluminiboinueniũt᷑ in mo⸗- ſella.⁊ in q buſdã gallie fluuijs inter arenas. Hoyoberationes. Alb. Virt? eaꝝ eſt experta in ↄſoꝛtatõe ſpiri⸗ ääl nõ diſtillat ab ip̃o:ſed euapoꝛat in igne.⁊ relin tuũ.⁊ ↄtra cardiacã ⁊ ſincopim. » — ¶ Valent etiam cõtra fluxum ſangulnis lien⸗ tericum et diarriam. ¶ Reparant em̃ ſpiritus ſubtiles.vt quidã di⸗ artando ad vnũ ducunt.et ita conſoꝛtant. ¶Sera. Margarite ſunt deſiccatiue humici⸗ tatũ. Cõnueniũt debilitati coꝛdis.⁊ ſunt conue niẽtes in cohol.⁊ ſũt fri.⁊ ſic.in.ij.gradu. ¶ Et idẽ auc. Athabari. Conterũt obſcuritati vius ⁊ albedini oculi.⁊ ſoꝛdiciebo eius:⁊ reti/ 8 nent menſtrua. ⁊ abſtergunt dentes: ? deſicct E bumiditates. Et idẽ auc. yſaac. Conferũt cardiacetremo; ri coꝛdis.et accidẽtibo a melãcolia adueniẽtibo ex malicia humoꝛum. ¶ Et h̊ ideo:qꝛ clari⸗ꝰ igi is qñ eſt ingroſſatus in coꝛde.⁊ deſiccant humidita⸗ tem que eſt in oculo.propterea quia foꝛtificãt neruos oculoꝛum. ” ¶Et qñ diſſoluunf margarite linitur eumeo baraʒ aufert eam poſtq; linitur ſtalim. ¶ Au ceñ de viribscoꝛdis dicit: qfoꝛtat coꝛ. Capitulũ. xxix. m Aggneſia ⁊ markaſita. Alb. Magneſia eeſt lapis niger.⁊ aliqͥ vocãt eã magno⸗ ſiam. Et ipo freq̃nter vtunt᷑ vitrearij.i¶ Idem Markaſita ſiue mandaſida.eſt lapis habens multas ſpecies coloꝝ.q; coloꝛẽ acciipt cuiuſli bet metalli.Et ðꝛ markaſita argẽtea ⁊ aurea.⁊ ſic dealijs metallis. Metallũ tiñ qð coloꝛat eũ ſicant ſanguinẽ coꝛdis qũ R 3 G 5 IH — — I ,ri.ſi quit᷑ cinis ſubiilis.⁊ hic lapis notus eſt apud . alchimicos. ⁊ in multis locis inuenit᷑. Hoc ſio in 6 iaga di⸗ militer Enax dicit in lapid ario ſuo. cunt:ſed falſo. immo membꝛa earum aſperitas Enax dicit in lapitaj te a ſuꝑfluis abſtergunt:ea q̃ſioſtnngũt:⁊ co 2 ————— Alb. Magneſia diſtillat? fluit in magno ee A foꝛtiigne.:no aliter. tũc ummur? vitro ad bor pu reitatẽ ducit vitri ſubſtãtiã. Hocidem dicit „ GS — O . 2 —= 4 — — e 8 . 4˙* £ „ 8 r. . N%R . 12 2 . 4 . 1 “ 5* 4 1 1 1 0 . X . 2 — * . „ Dperationes ND DN .,àdNKFFractatus m Alcha ⁊ gipfum. Pli. li xxvi. Malcha elekeelt cũ e calce recentigleba efficit᷑. ¶ Iqæ malcha mor tũdit᷑ cũ ficu ꝗdipe ſuillo duplici linamẽio.q̃ res oĩm tenaciſſima exiſtit duriciẽq; lapidis a ntecedit.¶ Qdãt malchat᷑ oleo pfucat᷑.¶ Actoꝛ.De malcha vᷣo flagrãati q̃ eſt lim e ſtagno famoſitate vꝛbis mMturaliter emiſſus. qyvſi. Gipſũ q; calci conatũ eſt.cuiꝰ plura ſũt gna.O mniũ ãt optimũ eſt lapis ſpe⸗ cularꝭ edificioꝝ ſignis gtiſſim? ¶ Aui. Bipſü eſt lapis lamioſus albo paruꝰ.cuiꝰſubtilitatis fit augmẽtatio cũ adurit᷑.eſt ãt frigidꝰ⁊ ſiccꝰ ↄglu tinatiuꝰ·Ponit᷑ ſuꝑ ꝑtes fluxũ ſanguĩs pati⸗ ent ? ↄſtrigit.qꝛ ĩ ipo ẽ cũ glutinatõe vᷣtꝰfaciẽs adherere.⁊ ĩ ipoẽ ſtipticitas cũ viſcoſitate.linit ex eo frons aut coopit᷑ ex eo caputvt pilleo.et retinet fluxũ ſanguis ex naribo.ponit᷑ ⁊ ſuꝑ ob⸗ talmiã ſanguineã. ¶ Eſt aũt ex ſũma venenoꝝ pᷣfocantiũ in ſyria.GBipſũ eſt lapis duriſſimus: quẽ coquũt fimo bubulo vt vꝛat᷑ celeriꝰ m· Armoꝛ. yſi.li.xvi. Marmoꝛa dicũt᷑ exi⸗ mij lapides:qͥ maculis ⁊ coloꝛib cõmẽ⸗ dant᷑. Marmoꝛaũt grecꝰ ſermo eſt a viriditate tentus.⁊ q;is po ſt etiã alij coloꝛes inuẽti ſũt nomen tñ pᷣſtinũ a viriditate retinuerũt. Hoꝝ coloꝛes ⁊ genera innumerabilia.Hec oĩa e ru⸗ pibo excidunt᷑ſed multa pᷣcioſiſſimi generꝭ ſub terra ſparſa ſunt. c Operationes. Capitulu. lxxxiſj. 4 Pli. Marmoꝝ genera coloꝛeſq; nõ attinet in tãta noticia dicere:nec enumerare facile eſt in tanta multirudine.Quoto em̃cuiq; loco nõ ſuũ marmoꝛ inuenit᷑.⁊ iñ celeberrimi dicta ſũt generis in ambitu terraꝝ cũ gentiboſuis. ¶Nõomia vᷣo gignũt᷑ in lapicidinis ſʒ multa ⁊ ſub terris pᷣcioſiſſimi generis.ſicutilacedomo nium viride cũctiſq; hilariꝰ: ſic ⁊ auguſteũ. ac deinde tyberiũ in egypto auguſti ac tyberij p⸗ mũ ac pncipatu vtrũq; repertũ.¶ Driaq; eoꝝ eſt ab ophite cũ illud ſitſerpentũ maculis ſile: vñ ⁊ nomẽ accepit.q; hec maculas diuerſo mõ colligũt auguſteũ vndatim in vᷣtices criſpum. ¶ Tyberiũ ſparſũↄuoluta canicie.ſunt ⁊ alia elus genera. de qbo ſup dictü eſt cap. lxij. m Elochites ⁊ murrina. yſi. Melochites llapis eſt ſpiſſius virens ⁊ craſſiꝰ q; ſma ragdꝰ.h̊ a coloꝛe malue nomẽ accepit.⁊ ĩ red⸗ dendis laudatꝰ ſignis. Naſcit̃aũt in Arabia. Arnol. Melochites eſt gẽma vridis ſmarag⸗ doſilis. ? valde mollis. Hec mẽbꝛa cuſtodit a nociiis caſibo.et cunas infantium ſimiliter. OPbpperationes. Item yſidoꝛus. Murrina eſt gemma que apud parthos gignitur.ſed pꝛecipua in Ber⸗ mania.humoꝛem ſub terra putant.Coloꝛe den ſatum.ca ndoꝛemq; ⁊ ignem.cũ quodã coloꝛũ repercuſſu.quales in arcu celeſti ſpectantir. Cuius cõtraria cauſa criſtallum facit.gelu ve hemetioꝛi concreto. ¶ Albertus. Melochi⸗ tes quem qindam melonitem dcunt, lapis eſt — –—a — —— m SEnphites. Alb. Menphites eſt lapis a Hic tritꝛ in dq̃mixtꝰ inpotu det᷑ vꝛendis vł cruciãdꝰ. DHoc idẽ ait Enax in lapidario ſuo. De Lapidibus grabicus groſſe viriditatꝭ.ſʒ nõ tranflucidꝰ ſii Indk 1 Irprppieet Gmnaruld, 76mollo Ferigrure bem emto. Capitulü. lxxxinf. diẽdi geſtãtẽ ſe a nociuis caſibo.⁊ ſuꝑ cunabuj m Edus.Dpyaſ.Meqdus lapis eſt niger.4 la infantiũ.Hoc ait in lapidario ſuo Enax. tritꝰ emittit croceũ coloꝛeʒ. Alb. Lapis . . — medus vel medo ðꝛ:qꝛ a regiõe medoꝝ ſertur: NVvbi plures inueniũt. Sũt ãt huius ſpẽs due vnus niger:⁊ alter viridiis. —D, peratione. Alb. Hyiꝰ vᷣtutẽ eſſe dicũt veterẽ podagrã. ocloꝝ cecitatẽ.⁊ nefreticã paſſionẽ.etiã refoue⸗ re ðꝛ feſſos ⁊ debiles.i¶ Fert᷑etiã q'fragm̃ta ni griſi in aq̃ ca.miſſa fuerĩt:⁊ ſe qͥs in aq̃illa laue rit incurrit mẽbꝛoꝝ excoꝛiatõeʒ. ⁊ſiex ea bibe⸗ rit pibit vomẽdo.i¶ Dyaſ.Eſtãt duplic potẽ⸗ tie.ſcʒ bone ⁊ male.nã tritꝰ in cote medicinali cũ lacte muliebꝛi(q̃ſel creauit pᷣmoptu puerũ) ⁊ inuncc albugĩes curat ocoꝝ.⁊ oẽʒ illoꝝ do⸗ loꝛẽ etiaʒ ſi deſperatꝰfuerit medet podagricos. ¶ Eodẽ mõ cũ lacte ouis qͥ ſel genuit maſculũ ſanat. Renes ⁊ anhelitꝰ? ĩterioꝛes ꝑtes coꝛꝑis Hoc medicamẽ pᷣparatũ habeas i vaſe vitreo vel argenteo ⁊ ꝑfice ieiunꝰ.ad vindicta q̃ʒ ſup M = cotẽ ⁊ da cui vis.⁊ lauet faciẽ ⁊ exſicoabt᷑. W 7 Siqᷣs at ex eo biberit: pulmonem vomet. YVYVHpoꝛtet at bibeti paulu ũ dare vt nõ ſatiet. Capitulũ. lxxxiiſ. Inuendeeſt auriurta ſiuufi fain. ciuitateegipti q̃ mẽphis vocat᷑.qͥ ðꝛ vt ignis calere.virtine qdeʒ nõacu. DPoperationes ſecandis.qꝛ inducit inſenſibilitateʒ ne ſentiat — —2 2 D. S,S-SS Capitulü. lxxxu m Ogra. (Serapio n. Mogra: ex eae G A l Sdamaqaeveferra drcrle ſinos. Et melioꝛ ex ea eſt grauis denſa.cuiꝰ coloꝛ nõ eſt diuerſus.eteſt ſicut coloꝛ epatis aut ſangui nis nõ habens lapidem. Et quando pont̃᷑ in aqua diſſoluit᷑ facile ⁊ creſcit. Illa vᷣo mogra q̃ . — —— d d dS tur in ↄlectionibo vnguentoꝝ.⁊ occidit vermes invennnnree. J Tractatus vtuntur carpentarij eſt ex debilioꝛibꝛ opatio⸗ nibo q; illa q̃ defert᷑ ex ſinos ⁊ ex Babilonia.⁊ melioꝛ q̃ facile terit᷑. Colligi᷑ vo mn capadocia ĩ ſpelũcis diſtillans:⁊ affert᷑ venalis in Sino⸗ pidam ciuitatẽ:vnde ⁊ nomen accepit. * ¶ Et idem auc. Gal. In ſapoꝛe ipᷣieſt ſtiptici⸗ tas:vñ virt?eiꝰeſt deſiccatiua.⁊ qnoꝛbet᷑ cuʒ ouo:aut fit criſtere cũ ea ſtringit ventrem. ¶ Unge hʒ vᷣtutẽ ſtipticã ⁊ deſiccatiuã ⁊ gluti⸗ natiuã.iſ Et qñ miſcet᷑ in empla ſtris ↄſolidat vulnera recentia.iEt ingredit᷑ in ↄfectionibi trociſcoꝝ deſiccatiuoꝝ ⁊ ↄſtrictinoꝝ ventris. ¶ Et qñ ſoꝛbet᷑ n ouoſoꝛbili:aut fit criſtere ſtri git ventrẽ.¶ Et ꝓpinat᷑ in potu in doloꝛe capitꝭ ⁊ dat᷑ in ouo ad ſputũ ſanguĩs:⁊ ad venenũq;. q¶ Paulꝰca. ð mogra. Mogra ſinopida foꝛtioꝛ bolo armeno ⁊ luto ſigillato.⁊ ideo ingredi 6 . 0 * . . . . 2 1 5 „ d *. umcn — 2 : 4.5 4 7 2 . * . 8 . 7 .7 ⸗ S 4 . — S . .—— . S P — —— NNNIII S 4 W⸗ X D — 0* * . . — — — . 4 — Wr . . — - — — — — “ ℳ₰ Capitulum. lxxxvf. AUimia. Pandec.ca.dlv. Mumg eſt il m lud qð inuentt in ſepulchꝛis balſama/ ton: in qb humoꝛ moꝛtui cum aloe ? mirra reſoluit᷑:qͥboipᷣa coꝛꝑa ↄdiebãt᷑.⁊ ſimila tur pice marine. Solebãt antiqͥt coꝛꝑa balſa⸗ mo mirra ⁊ aloe ↄdiri.Etadhuc fit apud paga nos ⁊ ſarracenos circa babiloniã vbi eſt copia balſami. Sera.li.ag.c.mumie. Mumie ſepul toꝝ.et eſt aloe balſamũ ⁊ mirra.et qð miſcet᷑ eis ex bũoꝛibcoꝛꝑis hũani.Et idẽ auc.Dyaſ. In terris q̃ dicunt᷑ acolonie.Deſcẽdit nãq; ex mõ⸗ tiby q ducũt ſlumĩa cũ aqͥs.eiſcit eũ aqᷓ flumis in ripis.⁊ eſt coagulata:et fit ſicut cera.⁊ habʒ odoꝛem picis ⁊ aſpalti mixti ſimul. Pperationes ¶ Sera.auc. Raſis.Ex noĩe quoꝛundã medi coꝝ eſt bona ſode flegmatice frigide ſine mate⸗ ria.⁊ emigranee.⁊ paraliſi.⁊ toꝛture oꝛis et epi⸗ lẽtie ⁊ ſcotomie. ¶ Et facimꝰ caput purgiũ cũ vnograno ex ea cum aqua maioꝛane. . ¶ Et ↄuenit doloꝛibo auriũ:qñ diſſoluit᷑ ex ea granũ in oleo ſambucino:⁊ diſtillat᷑ in aure ¶ Et ↄfert doloꝛi gutturꝭ:qũ diſſo luitur ex eo vnũ kirat cũ aqua in q̃ decocta eſt ſatureya. Etↄuenittuſſicũ aq iuiubaꝝ.aut cũ aq̃ oꝛ⸗ dei ⁊ ſebaſten.i¶ Et dat᷑in potu ex ea ieiuno tri bus dieb. 2 ↄfert cardiace kyrat.i.cũ aq̃ mẽte. Et cõfert ventoſitati inteſtinoꝝ:qũ accipit kyrat.i.cum aqua cimini⁊ carniaut cũ aqua ameos valet caſui ⁊ percuſſioni. ¶ Et dat᷑ ad ſingultũ ẽna.i.ex ea cũ decoctõeſe minũ apij et carui.et miſcet᷑ cũ oleo de ben. Et fit caputpurgiũ cũeis.⁊ ad ſquinantiã põ dus vniꝰkyrat cũ ſquingibin.i¶ Etdoloꝛẽſple⸗ nis pondus vnius kyrat cum aqua carui. ¶ Et ad venena duo grana cum decoctiõe tri⸗ buloꝝ marinoꝛum.et folijs anuiden. ¶ Et adpuncturam ſcoꝛpionis pondꝰ vnius kyrat cum vino puro.i¶Et ponit᷑ in loco pun⸗ cture cum butiro.et conuenit fractune. ¶ Et cõquaſſationibo q̃ fiunt in interioꝛibacoꝛ⸗ poꝛis exterioꝛiboet ↄſtrictioni pulmonis. ¶ Eteſt ꝓpe temꝑamẽtũ niſiqꝛ hʒ ꝓpꝛietateʒ in ſedando doloꝛeð qͥ ſunt in fraciuris:qñ ſumit᷑ in potu et linitur cum ea.et fit cum ea criſtere.⁊ conuenit vlceribus veſice et virge. ¶ Etidẽ auc. Raſis.Quidaʒ mittebatſangui nemet nõ poterat reſtringi ꝑ aliquã medicinaʒ vſq;quo datũ eſt ſibi de mumia pondꝰgranoꝝ triũ cum vino.etreſtrictus eſt ſtatm. ¶ Et qñ fit cũ ea ſuppoſitoꝛiuʒ diſſolutũ cũoleo de ſambach ↄuenit nõ potẽtiboretinere vꝛinã. ¶ Paulꝰca.de Mumia. ca. eſt ⁊ ſic.in.iij.gra⸗ du.teſte Conſtantino.licet quidã dicũt ꝙ ſit fri gida:qꝛ ↄſtrictiua.multa em̃ frigida ⁊ ſicca la⸗ xant:⁊ multa calida ⁊ ſicca ↄſtringunt. ¶ Auiceñ.de viribocoꝛdis. Humia calida eſt in fine tercij.ſic.in pᷣmo.⁊ hʒ ꝓpꝛietatẽ cõſoꝛtãdi coꝛ. ¶ Item qñ fit cũ ea ſuppoſitoꝛiũ diſſolutũ cũ oleo muſtellino ↄuenit nõ potentibo retine⸗ re vꝛinam. Capitulum. lxxxvij. ☛D % 5α.t e e de en de e de de % d G =— de O 4 Alnus. Albertus. Dicuntaliq buc n elſle de genere lapidum. et inuenit in capite bufonis. . Pperationes. Et ſunt duo genera. Anꝰ ſubalbidus:ſicut ſi lac intrauerit in ſanguinẽ ⁊ vincit eũ.Et ideo ſanguĩs obſcuras vias in eo dicũt a parere ¶ Et alius eſt niger.⁊ aliq pingitur in eo bu fo ſparſis pedibus ⁊ ante ⁊ poſt. ¶ Dicũt eti ꝙ ſi ambo fimul includant᷑ pᷣſente voeneno eos adurere manũ tangentis. ¶ Pꝛobationem autem lapidis eſſe dicũt ꝙex⸗ hibitus bufomi viuo:bufo eleuatur contra eũ ⁊tangit oꝛe ſipoteſt. HSSõ Dicit᷑ etiã ꝙ pᷣſente veneno variꝰ efficit qͥ ſub albiduseſt. Hoc ſili Enax dicvit. —1 Capitulum. lxxxviif. Igroꝛum.Auicenna li.ij.ca.pꝛopꝛio. n PNigroꝛum eſt lapis qͥ defert ex nigris declinans ad ciutrinitatem. Berationes . ricatio ¶ Auiceñ. Fricatur ⁊ egreditur ex eo moꝛdicans linguam ſimilis laci. Mungificat pannum oculi cum non eſt cũ apoſtemate ⁊ obtalmia. Et conuenit veſtigijs vlcerum in co eteradi cat vngulam. “ Capimulum lxrrir. De Lapidibus n cabulũ. Naſcit᷑ em̃ in nitriaopido vel regione egvpti:ex q̊⁊ medicine fiunt. ⁊ ſoꝛdes coꝛpoꝝ veſtiũq; lauant᷑. Huiꝰnatura nõ multũ a ſale differt. Hbet em̃ vᷣtutẽ ſalis. ⁊ ſimiliter oꝛir̃caneſcentiba littoꝛibus ſiccitate Afronitrũ aũt eſt ſpuma nitri.⁊ colligitur in Alva in ſpelũcis diſtillans.ᷣdehinc ſole ſiccat᷑. Optimũ putat᷑ ſi minime fuerit põderoſum:et maxime fricabile coloꝛe penepurpureũ.i⸗ ſuppara bolas.Nitrũ ſale ſimilimũ eſt: excep⸗ to ꝙ; nihil ſalſi ſa poꝛ hʒ. Crepitat aũt in aqua ſicui calx vina.ſʒ aquam lotioni abileʒ reddit. terioꝛ ſuccendit᷑ coꝛrectione. Dperationes. eſt ſale:calidũ ⁊ ſiccũ in ſecũdo gradu.ex eo me lius eſt armenumm.leue.laminoſum.frangibile. ſpongioſum.albũ aut purpureũ.aut roſeum. moꝛdificatiuum. abſtergit aũt foꝛtiter. ¶ Et mundificat ⁊ excoꝛiat.⁊ incidit humoꝛes groſſos.attenuat capillos. M ¶ Sanguinem attrabit in ſuper ſicie coꝛpoꝛis et coloꝛememendaat. Conſfert pꝛuritui:qꝛ vᷣtus ei reſoluit pꝛopꝛie a fricanũ cũ aceto:⁊ etiam ſcabiei. ¶ Cum quibuſdaʒ medicinis bibitum interſy cientibo vermes educiteos Aalet venenũ: ꝛ pcipue africanũ. Eiꝰſpu⸗/ ma valet ↄᷣ moꝛſum canis ⁊ potũ cantaridarũ. ¶ Cõſtontinꝰ. Nitrũ affertur de armenia.alte rum de arabia. Uniuerſaliter aũt collatiuũ et T Itrum. yſi. Nitrum a loco ſumpfſit vo Blo. ſicut g̊ acem in nitro ebulit:ſic ꝑuerſa meus de e d d E „ —⏑ 8 A 3 L Tractatus mundificatiuũ eſt. Interioꝛa coꝛpoꝛis ⁊ exte⸗ rioꝛa maxime aceto mixtum lauat. ¶ Oyaſ.Nitrũ eſt eligendũ leue ⁊ rubeum ve albũ ꝑcuſſuras hũs ſiẽ ſpõgia. Albũ acre eſtet amaꝝ. ¶ Tale ex India venit. Nitri ſiqͥdem aliud eſt craſſum ⁊ laminoſũ.aliud tenue.aliud rubeũ.aliud albũ.⁊ oĩm vᷣtus deſiccatiua eſt. ¶ Et iõ ſi fuerit oꝛe acceptũ minuit ac tenuat pingues ⁊ viſcoſos hũoꝛes.valet vhʒᷣ fungos. ¶ Plateariꝰ ĩ li.de ſimplici medicina. Nitꝝ ca lidũ eſt ⁊ ſiccũ in.ij.gradu. Albũ meltꝰeſt q; ci⸗ trinũ. Uirtutẽ hʒ diſſoluendi ⁊ extinguendi. Uſus eius eſt cõtra yliacam paſſio nem.ad faciem quoq; purgandaam. ¶ Item ↄtra ſiomachi ſaniẽꝛ inteſtinoꝝ.Con tra furfures capilloꝝ ⁊ pediculos capitis. ¶ Comtra vermes auriũ ⁊ ſanim. Coapitulum.xt. o SBtalmius. Albertus. O btalmt⸗ uss eſt lapis ab obtalmia dictus. . cuius coloꝛ non nominatur. foꝛte ideo:quia eſt multoꝛum coloꝛum. Operationes. ¶ Igdem valere dicitur geſtanti contra omnes malos moꝛbos oculoꝛuum. Uiſus aũt circũſtantiũ ðꝛ excecare.⁊ iõ etia ʒ patronꝰðꝛ.geſtanies em̃ eũ qſi inuiſibiles red dit. Hoc ſimiliter ait Enax. Capitulum.xt). Hir. Alb. O nixgẽma? nigri coloꝛ. in o nenit᷑ meliꝰgenus eſſe nigꝝ:albis venis variatũ.venit ãt de india ⁊ arabia.In/ nenit᷑ aut qͥnq; diuerſitatũ ꝓpter vareetatẽ vena rũ ⁊ coloꝝ. Ferũt ſi ſardiꝰ ſit pᷣſens ligat᷑ onis. ⁊ etiã ſuſpẽdit᷑ a nocumẽto.Hecãt oĩa ſi bʒ p⸗ fecto ideo hʒ:qꝛ hʒ vᷣtutes mouẽdi melancoliã pᷣcipue in capite.ex motu em̃ illiꝰcũ vapoꝛe oĩa iſta ꝓcedũt. Dicũt ãt quidã onix onichinũ eſſe qð veriſimile eſt.vel ꝙſit alia ſpẽs eiꝰ.ſʒ coloꝛe nõ eſt niger niſi aliqñ.ſʒ coloꝛẽ hʒ vi vnguis.ſʒ in onichin is nr̃is inueniũt᷑ multi coloꝛes albi. nigri ⁊ rubicũdi.qͥ tñ oẽs in ſubaʒ q̃ndã fricãt᷑ q̃ ſimilitudinẽ expᷣmit vnguis hoĩs. Aiũt etiã qex lachꝛyma arboꝛis q̃ onica ðꝛ indurata in lapidẽ generat᷑.⁊ dicũt hãc cãʒ eſſe ꝙ odoꝛiferꝰ eſt in igne. Hãc etiã cãʒ inquiũt eſſe ⁊ frequẽtiꝰ alijs depictꝰymaginibo mirabilibo inuen᷑q lachꝛyma a pꝛincipio mollis facile foꝛmabilis pingit᷑.⁊ picturã retinet qñ in lapidẽ indurata coagulat᷑ Hũclapidẽ dicũt inſenſibiliter intra re in oculũ.⁊ h eſſe mirabile.Et ego vidi ſaphi⸗ rũ intrare in oculũ ⁊ lapidẽ galli.⁊ q̃ndaʒ aliũ cuiꝰnomẽ ignoꝛaui:ſine oculi leſiõe. Politus em̃ ⁊ tenuis nõ ledit oculũ:niſi tanget aciẽ ſeu pupillã oculi ſenſibilẽ ⁊ foꝛamen vuee. Poperationes. Alb. Aiumt qꝙ collo vel digito ſuſpenſus ex⸗ citat triſticiam ⁊ timoꝛes.⁊ in ſomno fantaſias terribiles. ¶ Et multiplicare ferturlites ⁊ triſtcias. ¶ Deitur etiam ꝙ auget ſaliuam pueris. B 4 De Lapidibus. Palus. yſi. Opalꝰeſt lapis diuerſaꝝ cõ o loꝛe gẽmaꝝ diſtinct?. Eſt em̃ ĩ eo carbũ CcCcuouli tenuioꝛ ignis. Ametiſti fulgẽs pur pura:ſmaragdi nitẽs viriditas.Cũctaq; pari⸗ ter ſub quadã varietate lucẽtia.nomẽ hʒ ex pa⸗ iria. Sola em̃ parturit eũ India. ¶¶ Pliniꝰ li. xxxvij.Opaliſunt in India:qͥba gẽmaꝝ cõpo ſitoꝛes gloꝛiã: ⁊ maxie mnenarrabilẽ difficulta⸗ tẽ dederifł qꝛ ſunt in eis cũcta pariter incredi⸗ . bili mixtura lucentia.Alij ſũmo fulgoꝛ aug⸗ mẽto coloꝛes pigmẽtoꝝ equauerũt. Alij vero ſulphuris ardentẽ flammã:aut etiã ignis oleo endne nucẽ auellanã equat. Dperattones E⸗ Arnoldꝰ.O palus eſt lapis pᷣcioſus geſtanti A y ſeↄtra om̃es oculoꝝ moꝛbopꝛoſicuus. D N. ¶ Aiſum ei acutũ ↄfoꝛtat:ꝑom̃ia vᷣocircũſtan B . tiũ viſus ⁊ oculos excecat ⁊ obumbꝛat. Capitulum. xcij. o Ryphan'. Alber. Oꝛphanꝰ lapis eſt qui . eet in coꝛona romani imperato??. Non “ vnq; alibi viſus eſt:ꝓpter qð oꝛphanꝰvocat᷑ eſt . * aũt in coloꝛe q̃ſi vinoſus:ſubtilẽ hñs vinoſita⸗ 2 tẽ.Et h eſt ſi ſicandidũ nimis micãs penetra⸗ . ret in rubeũ claꝝ vinoſũ:⁊ ſit ſuꝑatꝰ ab ipᷣo.Eſt G autẽ lapis ꝑlucidus.⁊ tradi ꝙ aliqũ in nocte fulſit:ſj nũc tꝑenr̃o nõ micat in tenebꝛis. D W, . A rerchr auſs honoꝛiↄuenit regali.Hoc ſis E D y R militer ait Enax. Erenm 1 E. Capitulum. xciiiſ. 4 o Rithes ⁊ oſtratites. Arnoldꝰ.Oꝛithes N zrnr. eeſt lapis triplic generis. Unꝰ eſt rotun S dus ac niger. Alius viridis.⁊ maculas albas . 43 ☛n²3R,D]NGÄP!éB 7 habet.Tertiuus eſt cuiꝰ alterapars aſperſa eſt aqa Altera plana.⁊ eſt coꝛpus q̃ſi fertilamina. —. Idẽ. Hic lapis geſtatus ⁊ oleo roſaceo mir⸗½ A 4 1 tus ꝓhibet ab aduerſis caſib:atq; a peſtiferis 2 NA reptiliũ ⁊ alioꝝ aĩaliũ moꝛſibo. Idem. Appen⸗ — — — ſus murer Phiber ſpſan umfnegnarlet pꝛeg 3 I. nans eſt aboꝛtit. Ex lapidario. EPB Capitulum xiiij. ALetiferos moꝛſus niger atq; rotdͦus aꝛihes Quos fera vel coꝛnu vel ſeuo dente pegit. Cũ roſeo mixcpfecte curat oliuo. Per vaſtas are⸗ nas:interq; fſeras gradientes. Illeſos ſeruat moꝛſus abigẽdo feraꝝ.Qui viret ⁊ maculas al bas hʒ alter oꝛithes. Caſibo aduerſis poꝛiãtes vbiq; reſiſtit. Tertiꝰaſſerit᷑ fame grauioꝛis oꝛi⸗ thes. Altera pars cuiꝰ crebꝛis eſt ⁊ aſpera cla⸗ uis.Altera leuioꝛ eſt q̃ſilamina ſer Faie facit appenſus ne fiat femina pꝛegnans. Aut ſi pꝛeg nans fuerit:cito fundit aboꝛtum. yſi.O ſtratites gẽmaẽ teſtacea.durioꝛ ẽ alte⸗ ra ſilis achati:niſiq; achates politura pĩgueſcit ¶ Durioꝛitanta ineſt vis vt alie gẽmeſculpan tur eius fragnment1ns. (Capitulum. ꝑu ,. Pbhites:purpurues:poꝛfirites:⁊ pariꝰ. Sli. li. xxxvij. O phites ſerpentũ macu lis ſilſitudinẽ hʒ.nec ex eo inueniũt᷑ colũne niſi ꝑue.Duo ſũt eiꝰgña. Molle.ſ.ca ndidũ nigri⸗ cans durũ.ambo capitꝭ doloꝛes ad alligata ſe⸗ dare dicũt᷑:⁊ ſerpẽtũ ictꝰ.Quidã etiã freneticis ac litargicꝭ adalligari iubet ca ndicantẽ.yſið. Purpurites eſt exegypto rubẽs cãdidis inter ueniẽtiba pũctis. Nomis ei cauſa ꝙ rubeat vt purpura.i¶ Pli.vbi ſupᷣ. Poꝛfirites etiaʒ eſt ex egypto rubet candidis interueniẽtibopũcturꝭ. Operationes. yſi.Pariꝰeſt lapis marmoꝛeꝰeximij cãdoꝛis Hic apud paron inſulã naſcit᷑:vñ ⁊ no’=ſ 7. Magnitudo eius eſt qua lanceas crateraſ⸗ q; nõ excedat vnguentis ⁊ ipᷣe aptuseſt. LTLrattatus Coapitulum. xcoj. p Alagiꝰᷣm Alb. ðꝛ ꝙ palagi⸗ eſt gẽ ma colo? rubei lucidi valde.nate ⁊ ſube trãſparẽtꝭ.⁊ ðꝛ eſſe feĩa car⸗ bũchli:: vᷣtutes eiuſdeʒ remiilas bʒ: ſiẽ ſemina ad marem ſe haber. HPHbpporationes ¶ Et dicũt qͥdã ꝙẽ domꝰeiꝰ:⁊ iõ palatiũ carbũ culi vocat᷑.generat᷑ freq̃nter carbũculꝰ ĩ lapide iſto.¶Et iã viſũ eſt h ĩ lapide vno exterioꝛ ꝑs fuit palagi:⁊ inerioꝛ carbũculus.i Pꝛopter qð hmõi genꝰ lapidũ eſſede genere carbũculi. 3 B + D De Lapidibus . Capitulum. xcuij) p Antberꝰ. Alb. Panther?eſt lapis mul teos hñs coloꝛes.⁊ in vno coꝛpe lapidis nigꝝ vicʒ viridẽ ⁊ rubeũ.⁊ alios mulios.inue nit᷑ aũtpallidꝰ:purpureus: ⁊ roſeus. Dperationeg. ¶ Alb. Fert᷑ autẽ ſuſcos efficere viſus.inuenit᷑ fm plurimos ĩ India.i Debet geſtãs reſpice⸗ read ipᷣm ĩ maneoꝛiente ſole.⁊ fit efficax⁊ vir⸗ tuoſus.tot ãt vᷣtutes ðꝛ hẽe q̃t coloꝛes hʒ. Hoc ſimiliter ait Enax in lapidario ſuo. 8RN Et refert de illo lapide: ſi torius ſtrng G umann adnver Bued, utre aulde tägi. ¶Et ego ipᷣme um ſepiꝰ.ðᷣꝛ aũtð genere iſto alia ſpẽs eſſe:q ðꝛ eſſe criſolitoſilis: niſi q; . * — 45 NX— N Capitulum. xcviiſ. Raſſius. Albᷣ.Pꝛaſſiꝰ eſt lapisqͥ eſt ma p ter ⁊ palaciũ ſmaraldi.Eſt aũt viridis coloꝛis:hñs viriditatẽ ſiẽ pꝛaſſũ. Inue nit᷑ ãt aliqũ cũ rubeis guttis:⁊ aliqñ cũ albis E ſt alia ſpecies iſtiꝰlapidis:qͥ inueni cũ gut⸗ tis aureis. ⁊ vocat᷑ criſopaſſus.⁊ rar ꝰ inuemt᷑. EAN ⁊ ideo carioꝛ exiſtit. Pꝛo quo lege lapis criſo⸗ —— E paſſus ſuperius de C. HM .⸗ N Perationeg. CToapitulum. . Expertũ eſt ait ꝙ ↄfoꝛtat viſum:⁊ q̃ſdã iaſpi g fiRαασ üe ſEa arabicé dis ⁊ q̃ſdam ſmaraldi hʒ operatiões. Hoc ſiii P Rinice⸗ ge. latſe copa ſoſea. arabice ait Enax in lapidario ſuo. eral markaſita. Sera.li ag. c. hage W 4 44 H ralmarkaſita.eſt lapis ex q̃ extrahit᷑es.⁊ opoꝛ Capitulum. xiix. tet ꝙ eligat ex illis cuiꝰcoloꝛ eſt ſilis eri.⁊ qũ po p. Eridonius. Alb. Peridonius eſt lapis nit in igne ſaliũt ex eo ſcintille facile.Cõburit fulgens vt ignis coloꝛe. in hũosnodũ.Tiniiũ pone in ignẽ leuẽ ⁊euẽta t . don tiat rube.deinde extrahet᷑ abigne.OQui⸗ Dpe rationes. dãponũt in ignẽ magnũ de pꝛunis:deinde li⸗ A Alb. Dꝛ aüt valere ) arteticam mirabiliter. mũt melle:? iie ꝝ ponut in igne donecos pres „ 1 „2 = 2 N 2 àA 2 3 2 ne EE g ”ð”sð . 4 6 4 α ATEe 4 ☚— 8 ü & O 8 rẽ hſis eraminis.qͥ in ſoco miſſus qᷓ̃ aduritur dicidas vel difriges. (Et idẽ auc. Gal.Hic lapis ẽ vnꝰ de lapidibo bñtiby vᷣtutẽ foꝛtẽ.⁊ nos admiſtramꝰeũ cũ reſo eis ſint eqliter cobuſte. q foꝛtaſſe oͤmo adurit extra ⁊ nõ interiꝰ.deinde exufflat᷑ cinis abeo?- repo nit᷑⁊ ſi indiget᷑ ablutio:laua eã ſiẽ lauat᷑ ca dimia.i¶ Dyaſ.ca.dela.piritide. Lapis piriti- des.i.markaſita exq̃ eramẽ ecigeeſ. colo rẽ bſis eramin frangit. LCõ⸗ burit᷑ vᷣo ſic melle vnctꝰ:in viuis carbonibomit tit᷑ flabellat᷑ q;diu coloꝛẽ rufum ſaqat. Alij vᷣo in multis carbonib igneis coctũ:⁊ ſcdðo melle vnctũ euocãt igni qdiu ſe fregerit. poſtea exi⸗ mũt illũ ⁊ lauat ſiẽ cadimiã:⁊ reponũt. Poperationes. ¶ Sera. Virtꝰeiꝰaduſti ⁊ nõ aduſti eſt vens?ꝛ abſterſiua vlceꝝ. ⁊ abſtergicobſcuritatẽ viſus: rſoluit ⁊ maturat opᷣata dura.⁊ q rſoluit: mi ſcet᷑ cũ reſinipini:reſoluit ſanguinẽ coagulatũ. ¶ Et aufert carnẽ ſuꝑfluã cũ pauca caleſactiöe ⁊ſtipticitate.Et qͥdã noĩant hunc lapidẽ po lutiuis.⁊ miſcemꝰ cũ eo lapidẽ ſacharos. Et reſo luimꝰ ſepęcũ ſ̊ vnguẽto humiditatẽ multam q̃ eſt ↄgregata in ↄcauitatibo ⁊ cauer⸗ nis muſculoꝝ. Et qñ admiĩſtrat᷑ h tet . mulen terat. ⁊ oluit hũiditatẽ coꝛruptã q̃ eſt ſu lapis opoꝛ ſub cute. ¶ Et ideo qñ terit vltima ↄtritõe ⁊Pficit᷑ cũaceto abſtergit baras ⁊ moꝛpheã et lentigines faciei.¶ Et hʒ vᷣtutẽ magnã in ab⸗ ſtergedooculũ.⁊ ↄfoꝛtat ſuhaʒ eiꝰ:⁊ acuit viſũ. Etideo noĩat᷑ in terris Perſielapis lumina ria. Et facit ca pillos tenues ⁊ criſpos. ¶ Dyaſ. Viri? eſt illi cocto ⁊ crudo termãtica aſt mierieg calgſen ocuł purgat:duriciebodya⸗ foꝛeſim ⁊ digeſtionẽ facit:addita reſina carnes eAuar Lavis Pecobuſt,amulgvef, go t. apis iſte eſt ſpecies vitrioli.vt apparet ſie· · ges lr̃aʒ Aitriolũ. inferiꝰde. A. Qui nõ cõbu⸗ ſtus ſi pulueriſet᷑ ⁊ diſtemperet᷑ vel miſceat᷑ cũ vino ⁊ e gallis tritis eſt optimũ incanſtumad ſeribendũ.· Hoc idẽ diẽ Alb.in lapi.ſuo. Capitulum.. Eitroliũ. Caſſiꝰfelix.ca.ð petroleo. Pe p troleũ eſt oleũ petre. Inuenit᷑ ãt ĩ loc furfureis. fit em̃ cũ pinguedo terre et aque actiõe caloꝛes ad igneas ↄuertit᷑ ꝑtes.in⸗ uenit᷑ etiã ſuꝑlapides:qð qͥdẽ ꝑ eos reſudat et leis ẽ.⁊ ſuꝑ mare inneni᷑.i¶ Aui.etroleũ al⸗ bñ note ſpeciei ẽ.⁊ nigueſt colamẽetũ picis ba⸗ bilonie. ca.⁊ ſic.vſq; ad.iiij. eſt ⁊ ſu btile ⁊ ꝓpꝛie album:neſolutini liquefactiuum: aper! tiuum opilationimn. cture epithimatum. HDperationes ¶ Aui. Petroleũ ↄfert doloꝛiba anchaꝝ ⁊ dolo rnbo iũcturaꝝ.⁊ ꝓpe album.⁊ ↄfert doloꝛibo au riũ frigidis.¶ Et ↄfert albugini oculi⁊ aqᷓ de⸗ ſcẽdẽti. ¶ Et nigꝝ ex eo etiã ↄfert aſmati⁊ tuſſi antique. Bibit᷑ em̃ parũ ex eocũ aquacalida. Et ſedat doloꝛẽ vẽtr pũgitiuũ⁊ vẽtoſitates. Et qñ ſit ex eo liciniũ interficit vᷣmes.: ꝓpꝛie nigrũ.iſEt comedit᷑ po ndꝰ.ʒ.i.de eo:ꝛ frangit ventoſitatẽ veſice.ꝛ frigꝰ matricis.⁊ ↄfertpun/ /11 IIiII1II — — — —— — — = S= — „ e De Lapidibus. Eanites. Arnol. Peanites lapis eſt ge; p- nitus de michedon.⁊ eſtfemineiſerus. Nanm certo tꝑe cõcipit:lapidẽq; ↄſimi⸗ lem parit.⁊ cõfert pꝛegnantitbb. Pprrationes. ¶ Ex lapi. Gignit᷑ ĩ mre:nõ regiõe lapis peani⸗ Feyminei ſexreferẽs imitãdo laboꝛes. (te. Nam qᷣbus excauſis du bium ſed tempꝑe certo. Conc ſpit ⁊ parit: ⁊ parientibus auxiliatur. Vlcima ꝑs vꝛget:du bij diſcriminis boꝛa. Odoꝛos ⁊ pontica.yſi. Podoꝛos ẽ gẽ⸗ ma poſt margariã gẽmaꝝ cãdidaꝝ ſcdᷣa de q̃ᷓ querit᷑ in ̊ numerari coloꝛe debeat totiẽs iactata ꝑ dulchꝛitudmes noĩs alienas adeo vt decoꝛis pꝛerogatiua vocabulo ſit facta. ¶Jdẽ. Põtice gẽma aurat gutt; micãtes. Alie ſtellas habẽtes.alie q́ᷣ lõgis coloꝝ ductibꝛ li⸗ neate. ¶ Coſte ⁊ ſobꝛie poꝛtari volũütt. Capitulum. cin. p Haiꝛigiꝰ ⁊ phingetes. yſi. Phꝛigiꝰ a loco ð: eo ꝙ in vigia naicit᷑ coloꝛe pallidus mediocriter grauis.gleba pumicoſa.vꝛit᷑ ante vino ꝑfuſus. Flatuſq; follibꝛ donec rubeſcat. Rurſuſq; dulci vino extinguit trib vicibotin⸗ gendis veſtibo tm̃ vtilis. SM Pyperationes. yſi. Phingetes: als phengites. capadocie la pituilũ. tiif. 6 — pis ẽ:duricia marmoꝛeꝰ:cãdidꝰ atʒ trãſlucens. ¶ Exq̊ quondã tẽplũ a qdã regeↄſtructũ ẽ ſo⸗ rib aureis. qͥboclauſis intus diuturna clari⸗ tan erat.i Pliniꝰ. Incgpadocia repertꝰeſt la⸗ pis phingites.ſub Nerone pᷣncipe ex argumẽ to ſic apellatus.quoniam candido ⁊ tran ſlu⸗ centiſulue inciderant vene. Hic eidẽ cõſtruxit foꝛtune. quã ſciam appellant. Capitulum. u. Umex lacine. Ara bicefamech. Grece p Fanech vl Fenic.vel lapis ð barchin. Serapion libꝛo aggre.capᷣ. FTamecb ün ₰ . 8 KCractatus id eſt pumer. 7 E lapis de barchin. ic eſt. lipari Opoꝛtet q eligat᷑ exeo multũ foꝛaminoſus du rus ⁊ frãgibilis leuis albo:in q̊ nõ ſũt lapides Et modꝰ combu ſtiõis eiꝰ eſt:q; accipiat᷑ ex eo q̃ntitas ⁊ ponat᷑ in pꝛunis.⁊ qn fuerit ignitus extrabat᷑ ⁊ extinguat᷑ in vino odoꝛifero.⁊ G̃ fit ter.tertia vice q extrahit᷑ ab igne nõ extingua tur in aliquod:ſʒ dimittatur infrigideri per ſe. poſtea teratur ⁊ reponatur. . „ HPHyperationes ¶¶ Dyaſ. Virtꝰ eſt eiſtiptica:termantica ⁊ pur⸗ gatoꝛia. Punex oculoꝛum cicatrices limpidat vulnera replet ⁊ ↄſolidat.⁊ aufert carnẽ ſuꝑſlu am oculoꝝ.⁊ qñ terit᷑ ⁊ fricant᷑ inde dentes ab ſtergit eos:⁊ admĩſtrat᷑ ad abradendos pilos ¶ Theofraſtꝰin ꝓpo capᷣ. Si miſcet᷑ antidotꝭ dentifrigijs ⁊ ſmigmatibabradit aſpꝛedinẽ:⁊ leuigat ⁊ ↄſtringit ⁊ coercet.iſ Sera. Pumex hʒ vᷣtutẽ ſtipticã:ſtringit em̃ ginguã:⁊ a bſter⸗ git oculũ:⁊ aufert maliciã q̃ eſt ĩ eo.⁊ replet vl⸗ cera ⁊ ↄſolidat ea.⁊ aufert carnẽ ſuꝑfluã q̃ ĩ eis eſt. ⁊ q terit᷑ ⁊ fricãt᷑ dẽtes abſtergit eos.Et ſi mittat ĩ vas vini nõ ꝓmittit pᷣm apliꝰ bullire. ſtergunt dentes:q nõ eſt aduſtũ.ſʒ qũ adurit ⸗ fit ſubtilioꝛ. Nã acqͥrit ab igne rem aduſtã ca lidã q̃ aufert᷑ 2 ſeparat᷑ ab eo qñ lauatur. Et clarificat dentes ⁊ abſtergit eos.Et h̊ fa cit ꝓpter ſui aſperitatẽ. Et facit foꝛtaſſe h ꝓpter eius virtutem abſterſiuam. ¶ Et ꝓpter hanc cauſam coꝛnua qñ adurunt abſtergũt dentes. O mia pᷣſcpᷣta iſtus capituli inuenies in Pandecia.capᷣ.cclvi. =—= R N Capitulũ. wf. ꝗq QUagdratr: quadras: 2 quirin. Pli. Quadratꝰ ĩ egents inuen t. ſilr et ethiopia.⁊ exa dros:als quanidros:eſt lopis qͥ aliqñ inueni in cerebꝛo vulturis. Idẽ. Quirin eſt lapis qͥ in uenit᷑ in nido vpupe. Aliqñ q̃ tota eſt auis pᷣ a⸗ gioſa ⁊ augurialis.vt dicũt magi ⁊ augures. Pyhpprrationes. ¶ Quadratꝰ vires hʒ ſtringẽtes.vñ necare ðꝛ conceptũ.¶ Albertꝰ.¶apis quadros vᷣtꝰeius fertur eſſe ↄtra quoſlibet nociuos caſus.et re⸗ plet mammillas lacite.Et h̊ ſimiliter ait Enax. ¶ Idẽ Quirin.Eſt ãt h lapis ꝓditoꝛ ſecretoꝝ. ⁊ſantaſias ꝓmouẽs:ſiponat᷑ ſupᷣ pectꝰdoꝛmi⸗ entis. Hoc ſiłr au Enax in lapidario ſuo. Rlial — N –WR R èôè Capitulum. cuij. q AVirinus. Radavm et Rainno. HPoperationes. ¶ Arnoldꝰ.Quirinꝰ eſt lapisqͥ repit᷑ in vllule nidis:auget fantaſticas viſiones.iſ Ideʒ. Ra⸗ daym lapis eſt niger atz trãſlucẽs. Inuenit᷑ ĩ capite galli marꝭ:qñ datũ eſt comedere foꝛmicji. ¶ Idẽ. Geſtatꝰvt ðꝛ va let ad ĩipetrãdũ qͥdlibet. ¶ Arnoldꝰ. Rãm: als rabꝛi.eſt idẽ ; bolus ar/ menicꝰ. ⁊ eſt lapis ſubrubeus.¶ Huiꝰ xvᷣtus eſt ↄſtrictiua ſanguinis diſſinterie mẽſtruoꝛumq; vt ſuperiꝰ habet᷑ ca.xxvi.de B. Capitulum. cviiſ. idꝰeſt. Alböᷣ. Qua⸗ A B ND SN . r Vbe. Sera. Lapis rube⸗ min? q; ia r cinct.qͥ arabice vocat hager albigedi. Idẽli.ag.ca. Hager albigedi.ſiue albu ʒedi iacincti. rubedo ẽ mag placabilis hoĩby: eo ꝙ nõ fit in eo obſcuritas aliqᷓ.minera aũt hꝰ lapidis eſt in terris oꝛientꝭ.⁊ q defert᷑ amine⸗ ra ſua eſt obſcutꝰ.ſʒ qñ excoꝛiat eũ aurifex de⸗ tegit᷑ honitas eiꝰ:⁊ apparet ⁊ clariſicat᷑. Dperationes. ͤSera. Siqͥs ligauerit nõ videbit poꝛtãs in nocte ſomnia mala neq; timoꝛoſa.⁊ ſi ille qͥ aſpe xerit in ſole tm̃ꝙ viſus ei eſt debilitatꝰterſerit ciũ eo oculos ſuos ⁊ ↄuenitei.i Et qñ üle lapis fricat᷑ ad capillos capitis attrahit ſeſtucas ſiẽ — agnes lent mag . nbssNREe E NN EH E rEEEEE Ei 1 — —ũ — ☛ — . R — 8 82 4 — S . 5 ol ErGHe ⸗ – — — . „ — — — — „ De Lapidibus. . Capitulum. cix. Aphirus.Albertus. Saphirus eſt lapis valde notꝰ ſ̃m plurimos s enmtt ab oꝛiente ⁊ India. Inue nitur ⁊ in ypidomio apud podiũ pꝛouincie regionem ⁊ ciuitatẽ.ſed nõ eſt ades pᷣcioſus vt ꝑ om̃ia ſit ſimilis oꝛien tali.Eſt aũt coloꝛe pſpicuꝰ ſiẽ celũ ſerenatũ:ſed vincit in eo flauus coloꝛ.⁊ ideo melioꝛqͥ eſtnõ ſatis ꝑlucidꝰ.optimꝰ aũt qͥ hʒ nubes obſcuras ad rubedinẽ declinãtes.inuenit᷑ etiã bonus qͥ albidas hʒ maculas:ſimiuiter ſubſtãtia ſua ſit ſiẽ nubes fuſca tranſparẽs aliq̃ntulum. Dperationes Alber. Virtutes ego vidi ꝙ antraces duos fugauit.Aiunt etiã hũc lapidẽ hoĩeʒ caſtũ red/⸗ dere:⁊ interioꝛẽ a rboꝛẽ refrigerare.ſudoꝛem re⸗ ſtringere.doloꝛẽ curare frontis ⁊ lingue. ¶ Ego vidi vnũ in anulo poꝛtare: ⁊ ſoꝛdes ex ocuſis poꝛtare.ſʒ qũ vult poni in aqua frigida ⁊ poſt ſimiliter.qꝙ aũt dicũt pamittit Ftutez et coloꝛẽ poſtq;ᷓ antracẽ curs uit:falſumeſt. ¶ Dicunt etiam ꝙ coꝛpoꝛa vegetat: ⁊ paces cõo⸗/ ciliat.piũ ⁊ deuotũ ad deum efficit. ¶ Et animũ in bonis firmat. Hicetiaʒ ſirtites a qbuſdã vocat᷑eo ꝗ; in littoꝛe ſirtiũᷣ inueniat᷑. ¶ Ex li.de na.reꝝ. Sapbirus ſereno coloꝛe ce⸗ lo aſſimilat. Hunq; tamen quantumcſtq; pu⸗ rus ſit imaginem in ſe(vt ſpeculũ)oſtendit. ¶ Dicit᷑ añtoptimꝰ eſſe õ fraudes ⁊ ↄ inuidiaʒ ⁊ erroꝛes ad pacẽ.qñq; gratioſus et. ¶ Sʒ opoꝛtet vt ille poꝛtat ſũmo ſtudio caſti⸗ ratẽ ſeruet. Oꝛiẽtales ſaphiriſũt optimi:maxie bij qͥ vehemẽter ſplendent coloꝛeceruleo. ¶ Item. Saphirus moꝛbũ illũ hoꝛribilẽ fugat quivulgariter dicitur:noli me tangere. Sed poſt fugationem dicitur viciari coloꝛee. ¶ Exlapidario. Saphiri ſpecies digitis aptiſ⸗ ſima regum Egregiũ fulgẽs puroq; ſimilima celo. Uiioꝛ eſt nullo vᷣtutib atq; decoꝛe. Hic ⁊ ſirtites lapis eſt a pleriſq; vocatꝰ: ꝙ circa ſir⸗ tes libicis ꝑmixt arenis.?luctibo expuiſus ſer nen.e freto reperit᷑. Ille ſʒ optimꝰ eit quẽ tellꝰ medica gignit.Qui tñ aſſerit᷑ nũqᷓ; trãſmittere viſum. Quẽ natura patens tanto ditauit ho⸗ no:e. UVt ſacra ⁊ merito gẽmaꝝ gemma vocet᷑. Et qui poꝛtat eum:nec vlla fraude necatur. nuidiam ſuperat:nullo terroꝛe mouetur. ic lapis vt ꝑhibent educit carcere vinctos. O bſtructaſq; foꝛes ac vincula tacta reſoluit. Fertur ⁊ ad pacem bonus eſſe conclliandam. Et pluſq; reliquas amat hancnigromantia. 8 8S dd & N U h ð Capitulum. x. 8 Argdius 2 Darga. Alb. Sardi?eſt la⸗ pis ab antiqliſſimo inter pᷣcioſos lapi⸗ · des memoꝛatꝰ:eſt aũt hñs ruboꝛẽ ſpiſſum cum ſubſtantia peruia. ſicut ſi peruietas ymaginet in rubea terra. Et ſm hanc diuerſitatẽ inuenit qnq; modis.ita q aliqͥs nihil hʒ de peruietate: foꝛte ille matrix eſt alioꝝ ⁊ domꝰin q̃ generãt In ſardis aũt ciuitate repertꝰeſſe ðꝛ:⁊ ſic voca⸗ tur. Ideʒ. Sarda eſt lapis qͥ ſe hʒ ad tabulas ligni ſicut magnes ad ferrum. Et immo adhe ret ita foꝛtiter ta bulis nauiũ in marivt atabu/ lis euelli nõ poſſit niſi abſcindat᷑ cũ ipo ea pars tabule cui adheret.E ſt aũt in coloꝛe pꝛaſſius:hᷣ eſt virens. Hoc ſimiliter git Enarx. DNVPobprrationes. Alb. Aiunt ſardium lapide accendere ani⸗ mũ ad gaudiũ ⁊ acuere ingenia.⁊ ꝑ vtutes cõ⸗ trarias ligare onichũ.Hoc ſilłj gait Enax. Ardonis. Albertꝰ. Lapis ſardonis 8 quẽ qdã ſardonicẽ vocãt. eſt cõpoſitus crx duobſardio videlicet ⁊ onice. eſter go rubeus.⁊ h̊ coloꝛ eminet ex ſardio.Eſt etiã albus ⁊ niger:⁊ coloꝛẽ vnguis pferẽs ex onice Caudabiliter aũt eſt qͥ hos coloꝛes hʒ magis diſtinctos. Inuenit᷑ aũt qͥnq; modis aut pluri⸗ bus ꝓpter diuerſamcoloꝝ mixtionẽ:? fſeequen tius inuenit᷑ in Indiaet Arabia. . Fractatus —— — Bperationes Igem Alb. Fertur luxuriã expellere:⁊ caſtũ . reddere ⁊ pudicũ.i¶ Eſt tñ maxia huiꝰ vtus in Hꝙ cũ onichius nociuꝰ ſit h nocerenõ poſſunt ſardiũ in ſubſtantia habens admixtum. S= — R 4 e — — // — — ———,— — r — — ADA — —— . 6 ð R Capitulum. xi. s Amius ⁊ Sarcoſag. Alb. Sami⸗ eſt lapis a ſamo inſula in q̃ innenit᷑ dictus Hoc aũt lapide polit aurũ.Idẽ. Sarcolagꝰẽ lapis deuoꝛans cadauera moꝛtuoꝝ grece em̃ ſarcos ſonat.carofagus ãt comedere.Antiqͥ ãt — aliq dè H lapide pꝛius fecerũt archã moꝛtuoꝛũ. dD —R— — — — – De Lapidibus. eo ꝙiin ſpacio.xxx.dieꝝ cadauera cõſumunt᷑. b hocaũt noſtra monumenta lapidea ſar⸗ coſagi ſunt vocata. Dprerationes. ¶ Samð. Alb. Fert᷑ aũt ꝙ ſamiꝰ poꝛtatꝰverti ginem ſedat:⁊ mentẽ ſolidat.ha bet aũt hoc vi ciũ ðꝛ ꝙ alligatus in coxa parturietis impediat partũ.Hoc ſimiliter ait Atabani. Maraldꝰ:als ſmaragdꝰ. Alber.in la 3 pidario ſuo de ſmaraldo. Smaraldꝰ lapis eſt pᷣcioſioꝛ muli alijs:⁊ nõ rarꝰ. ⁊ coloꝛ eiꝰeſt viridiſſimꝰ trãſlucẽs:ita ꝙ vicinũ gerẽ ſua viriditate figurare videat᷑. Et melioꝛ eſt planicies ſuꝑſiciei.qꝛ tũc vna ꝑs nõ obum⸗ bꝛat aliã. Melioꝛ tñ eſt qͥ nec lumie nec vmbꝛa varia t.Huiꝰplaniciei⁊ coloꝝ varietatũ dicunt eſſe diuerſitates.xij.eo ꝙ aliqñ fel nigrũ ꝑmo⸗ dũ virgularũ admixtũ hʒ. Hij ſunt a loc ſcoti⸗ ci ⁊ bꝛitanici ⁊ hiliaci.⁊ qͥ in venis eris naſcũt᷑. ⁊ maculoſi qͥdã.⁊ qͥdã calcedonici:eoq admix tã habent cũ illo lapide. Melioꝛes ãt ſunt ſco⸗ tici.Et ferũt qdam ꝙuli de nidis grifonũ aufe runt᷑.qͥ lapidẽ hũc cũ crudelitate magna cuſto diũt.Dixit aũtvnꝰde grecia veniẽs veridicus ⁊ curioſus experimentatoꝛ.ꝙ h lapis naſcit᷑ in rupibo q̃ ſunt ſub aquamaris.⁊ ibi inuemtur. Rationale etciã eſt ꝙ in venis eris in ꝑſpicuo qͥ dem ad eris ſubſtantiã nõ veniens naſcit᷑eo ꝙ rubiginis eris habet viridiratem. - Operationes. Quando ſmaraldus ponit᷑ in potu cõuenit venenis moꝛuſeris ⁊ moꝛſibo venenoſis ⁊ punc⸗ tionibe habentiby aculeum. ¶ Qui ergo dederit in potu de limatura eiꝰpõ⸗ dus.viij.granoꝝ oꝛdei illi qͥ ſumpſit venenum anteq; fecerit impꝛeſſionẽ liberat eũ a moꝛte.et nõ cadẽocapilli eiꝰ neq; excoꝛient᷑:⁊ eſt ſua eua ſio.⁊ ille qͥ aſſiduat aſpicere ipᷣm pᷣſeruat eiꝰvi⸗ ſuma nocumẽt.⁊ ↄſeruat eũ incolumẽ. ¶ Et qui detert ipſum in onulo:pꝛeſeruat eam. ab epilentia quando ducit cum digito anteq; ſuperueniat. ¶ Et ꝓpter hanc cauſam docemꝰreges ꝙ ſuſpẽ⸗ dant eos in collo filioꝝ qñ naſcunt᷑ ſtatim:ne ſuperueniat eis epilentia. ¶ Et idem auc. Raſis.Taberzet vel Feruzegi id eſt:ſmaraldus.conuenit lepꝛoſis qũ ſumit in potulimatura eius.Et ſi cadat aſpectꝰ tyri ſuper lapidem ſmaraldi diſſoluuntur oculi ei⸗ et liqueſcunt. ¶ Dyaſ.capᷣ.de ſmaraldo. Smaraldꝰpoꝛtatꝰ auget ſubſtantiã habens ꝑſuaſionẽ inomnine gotio coꝛpe ⁊ ſermone catos letoſq; facit.ſub⸗ uenit ⁊ in tempeſtatibo.ſculpit᷑ in eo ſcarabeꝰ:. pertundit᷑ aurea fibula. Alb. in lapidario ſuo capᷣ de ſmaraldo. Ex⸗ pertũ eſt nr̃is tꝑiboꝙ h lapis ſi vere viridis et bonus eſt:retinet coitũ ꝓpter qð rex vngarie qͥ noſtris regna bat temꝑib eũ in digito in hoꝛa coitus cum vxoꝛe ſua habebat in coitu:in tres partes diuiſus eft. ¶Et ideo pbabile eſt q dicit hlapis geſtan tem ſe ad caſtitatem inclinat. Unge auget opes:⁊ incantatus dat ba per ſuaſoꝛia.⁊ ꝙ collo ſuſpenſus curat emitriteum 2 caducos moꝛbos. Expertum autem eſt ꝙ viſum debilem ↄfoꝛ⸗ tat:⁊ oculus ↄſeruat. ¶ Et bonam facit memoꝛiam: ⁊ tempeſtatem auertit. Et valet diuinãtibo:pꝛopter quod que/ ritura magis. Capitulum. cxim. s Aggda ⁊ ſandariſo.yſið. Sagdaeſt gem ma pꝛaſini coloꝛis apud caldeos.cuius tanta vis eſt:vt ꝑmeantes naues e ꝓfundo pe tat et carinis ita tenaciter adhereat vt niſi ab raſa parte ligni vix ſeparetur. DPperationes S „ — 8 . Tractatus ¶Exlapidario. Difficiles gẽmas ſup oẽs ma ri repertꝰ.nũqᷓ; ſciret᷑ niſi ſe daret inueniendã. In medio ſiqͥdeʒ lapis natꝰ iſte ꝓfũdo. Naues incautas petit e regie meantes.Et pꝛe lãben⸗ .tibata bulis herendo carine. Ad poꝛtũ trahit maris ignaris data nautis.E ſt aũt moꝛſu ta⸗ bule ſic fixa tenaciq neqͥt abraſa ligni ſine pte reuelli. Huicpꝛaſin coloꝛ regio caldavca tellꝰ. yſi.Sandariſus naſct᷑ in Indis loco einſ⸗ dem nois. Species eius eſt ꝙ velut intra luci⸗ dũ ignem intus auree gutte fulgent. ¶ Conſtat inter om̃es qᷣntum ſtellarũ accedat numero:ta nto ⁊ pꝛecio accedere. — Capitulum. cxv. Jlenites Sirtite. yſidoꝛus. Sileni 8 tes gemma tra nſlucet cãdido melleo/⸗ q; fulgoꝛe:continens imaginẽ lune. Quam ſiuxta curſum ipſius aſtri perhibent in dies ſingulos minui et augeri. NHaſcitur in Perſida. Hprrationes. ¶ Arnoldus. Silenites eſt gemma Perſidis: cuius coloꝛ eſt vt iaſpidis.lunares motus ſer⸗ uat.geſtatuſq; languentes ac debiles curat. ¶ Ex libꝛo de naturis rerum. Silenites lapis eſt coloꝛe pulcher. maxime albo:rubeo:vario: purpureo.quem poꝛtat Indie teſtudo. Hoꝛũ quoddaʒ genus eſt quod viret vt herba. Hũc qui poꝛtat in oꝛe fertur diuinare futura. Igne nunq; frangitur. Inter diſſidentes amoꝛemre conciliat.ptiſicos curat. èUMU yſidoꝛus. Sirtites gemma eſt ſic vocata: quo niamin littoꝛe ſirtium in partibus Luca⸗ nie pꝛimum eſt inuenta. Huius coloꝛ eſt cro⸗ ceus continens intus ſtellas languidas ⁊ ſub nubilo renitentes. ¶ Albertus in lapidario ſuo inquit. Lapis ſe⸗ len ites eſt lapis de quo varia referunt᷑. Dicunt enim quidameum naſci in quodam genere te⸗ ſtudinis Indico:⁊ eſſe varium.dicuntq; hunc eſſe virentem.⁊ in Perſide partibus frequens tius inueniri:ſiue in Arabia.ſicut inquit Pli⸗ nius aũt hunc creſcere luna creſcente:et decre ſcere dicunt decręſcente luna. ¶ Beſtatus autem fertur conferre pꝛeſciẽtiaʒ quandam futuroꝝ:ſi ſub lingua poꝛtetur.pꝛe⸗ cipue pᷣma luna ⁊ decima luna ⁊ deciaexiſtẽte Dicunt etiam ꝙ manepꝛimaluna tantam ha bet virtutem in pma hoꝛa.Decma ãt exiſtente luna in decima hoꝛg. Et modus diuinationis eſt ꝙ cum ponatur ſub lingua ⁊ cogitet᷑ de aliquo negocio verum fieri deceat aut nõ.⁊ ſi fieri deceat coꝛde tenek ⁊ infigit᷑:ita ꝙ euelli nõ poſſit.Et ſi fieri nõ de⸗ ceat:ſtatim coꝛ deſiſtit abipſo. ¶ vYertur etiam ꝙcuratlanguentes ptiſicos ? debiles. Hoc etiam ait yſaac beniamin. Capitulum. cxuj. Tellarius. Enax in lapidario ſuo. 8 Lapis ſtellariꝰ eſt de genere marmo⸗ rum ha bens maculas ex auro. Et eins eſt alius albus:qui dicit᷑ mar kaſita. Alius in dus curus celeſtis.et vocat᷑ lapis laʒuli. Pꝛo +— ☛n PSESESESſ = * = — — ————— — — wl — — = £ —— G — — 8N De Lapidibus . l ege lapis laʒu vocatur lapis criſopꝛaſſus: vt apparet ſi le ges lapis criſopꝛaſſius E . — A = =CWQAX Capitulum. cxvij. Necularis. Albertꝰ. Lapis ſpecula ſ n ‚zs eſt lapis ad modũ vitri ꝑſpicuus Pperationes Dicit aũt ĩ hyſpanoꝝ vꝛbeſegondia pᷣmitꝰ inuentꝰ eſt. ¶ Ego aũt vidi illũ abũdantius ĩueniri:ita ꝙ curbes inde onerant᷑ ĩ diuenis partibo theotonie.¶Et vidi etiã ĩ gallia inue lege lapis laʒuli. ? qiq; minera ſert vtrũ ſimul.⁊ quãdoq; eſt alius coloꝛis viridis.Et niri cũ gipſo:qꝛ ẽ extremitas q̃dã.¶ Effuſus aũt ſcindat᷑ ĩ q̃ſſibʒ pꝑtes tenues:⁊ fiũt inde fe neſtre ſiẽ de vitro:niſi qꝛ loco plũbi opoꝛtet ponere lignũ. ¶ Sũt ãt tres ſpẽs eiuſdẽ. vna vicʒ lucida ſicut vitrũ.alia nigra penitꝰ ſicut attramẽtũ. ¶ Tertia citrina qᷓ̃ vocat᷑ auri pi⸗ ginẽtũ vel arſenicũ qð clariꝰ eſt ⁊ nobiliꝰ = II —— apitulum. cxviij. Iſtos.Enax in lapid ario ſuo ca.pꝛo piꝛiio.Lapis ſiſtos ẽ fuſci colorꝭ⁊ ſub rufi:oblõgas ariſtas ſiue pinnulas nõ hũs erectas vt alumẽ ſciſſum. ¶ Opationes. Enax.La.ſiſtos vires hʒ foꝛtit ↄſtringẽtes. D E Coapitulum. (xix. Pongia marina latine. grece trageſ. id eſt ſpongie marme duo ſunt genera.ſcʒ ma ſculus ⁊ femina. Maſculus ðꝛqͥ pcuſſuras O Serapion aucto. Galieni. Airtutẽ habet Trattatus ſ grabice affegialbach. Sera. lib. ag⸗ grre. ca. affegialbach. Affegialbach: minutas habet:⁊ ſpiſſas abage eninave ro rotũdas cauernas ⁊ maioꝛes habet. SDʒ addit᷑ tertiũ genꝰ duros lapides intra ſe ha- bens ⁊ plurimas cauernas.Comburitur ve ro ſicut calcidonium. Melioꝛ eſt illa que eſt ꝓpinqua ſue acceptiõi.et eſt adhuc reſeruiss in ea de virtute quã acqͥſiuit ex mari:ſʒ quãas do ꝓlongat᷑ tempus ſue collectionis: euane⸗ ſcit virtꝰ eius ⁊ nõ eſt ↄueniens vt admini⸗/ ſtret᷑ in oꝑe:niſi pꝛius lauet᷑ cũ nitro aut bau rach:vel cũ aqua cinerꝭ que ðᷣ ſtillata.¶ Aui cenna lib.ij.ca.de ſpongia. Spongia eſt coꝛ pus marinũ laxũ rarũ.Et ðᷣ ꝙ habet aial in eo cui adheret ⁊ nõ ſeparat᷑ ab eo.Et illa que eſt recens eſt foꝛtioꝛ ⁊ vehemẽtioꝛis exſicca⸗ tionis ꝓpter foꝛtitudineʒ nature marꝭ.Et eſt calida in pmo ⁊ ſicca in ſcdðᷣo gradu.Et ipſiꝰ lapis eſt ꝓpinquſs ⁊ minꝰ calidus.⁊ eſt ſoꝛtꝭ exſiccatiõis ꝓpꝛie qð ex ea eſt recens qñ ad/ uritur cumoleo.⁊ ſimiliter eiꝰ cinis.q Dya⸗ ſcoꝛides ca.de ſpongia. Spongie duo ſunt genera. Maſculus ⁊ femina. Maſculus ha bet foꝛamina minuta⁊ ſpiſſa ⁊ alba.?F emina vero habet foꝛamna rotundaet magna. Et additur tertiũ genus habẽs intraſelapides duros ⁊ plurimas cauernas. Poperationes exſiccatiuã manitfeſte.et ideo virtꝰ eius eſt q̃ cõſolidat vlcera recentia cũ ſuo ſanguine cũ madefit in aceto aqua vel vino ſᷣm diuerſita tem coꝛpoꝝ.i¶Et abſcindit fluxũ ſanguinis qui ex inciſione accidit vłcõbuſtione.Ouan do accipit ſicca nõ habens humiditatẽ in ſe ⁊ imbibit᷑ in aſpalto iudai co:aut in pice liqᷣda: ⁊ ponit᷑ ſuꝑ locũ fluxus:⁊ ignis in ea accẽdi⸗ tur:⁊ valet incanteriũ. Sed ſpongie combu ſte virtꝰ eſt reſolutuua.i¶ Et lapis qͥ iuenit᷑ in ſpongia habet virtutẽ que deſiccat:et frãgit lapidẽ qui eſt in renibo cauſatꝰ.i¶ Et ideʒ au cto. Dyaſcoꝛidis. Que ex ſpongia eſt nouaꝛ ſicca nõ cũ ſua pinguedine ↄfert vlceribi.⁊ re ſoluit apoſtemata flegmatica.¶ Et cõgluti nat vlcera recentia qñ ſupponit᷑ cũ aceto vel aqua incarnat vlcera antiqua.qñ aoponitur eis cum melle cocto ⁊ apponitur cũ aqua ſo la. Sed ex ſpongijs illa que eſt ſubtilis: le⸗ „ * . uis:non habet iunamẽtũ.¶ Et vtimurſpon⸗ gia noua ſicca in panno lineo ligata:que ſo⸗ la facta foꝛma licinij:⁊ intromiſſa aperit oꝛi⸗ fert obtalmie ⁊ abſtergit oculum.i Et quan do lauatur poſt combuſtionẽ eius:eſt magg iuuatiua in medicinis oculoꝛum.Et quen docomburitur cum pice:confert fluxui ma- tricis.¶ Et lapis qui inuenitur in ſpongia frangit lapidẽ veſice quãdo bibitur cũ vino. ¶ Auicẽna. Quando ſpongia aduritur cum oleo:⁊ eius cinis confert diſruptioni ſangui ficia vulnerũ quãdo ſunt clauſa, ¶ Et bñ po-⸗ nitur ſicca in vlceribo antiqͥs humidis ad dᷓ fluunt humiditates eoꝛũ.i Et apponitur cꝗ ac eio ⁊ ſubſtinet menſtrua.i¶ Et quando cõo⸗ buritur ſicut comburitur ſpuma maris. con „ nis ꝓppter inciſionem ⁊ apertionem. Inflam matur ex ea ignis ſuꝑ locum et cauteriſat cäã hoc ꝙ ipa ſit ſubſtãtia retinens ſanguinem. ¶ Et ex eo fiunt licinia que in oꝛificjs vena⸗ rum ponunt⁊᷑.⁊ retinet ſanguinẽ ⁊ fluxum ſan guinis.i Et eius lapis ſubtiliat abſq; cale⸗ factione:⁊ exſiccat⁊ꝛ abſtergit:⁊ exſiccat apo ſtemata flegmatica.¶ Et infundit᷑ in aceto ? ponit᷑ ſuꝑ plagas ⁊ ↄſolidat eas:et decoqui cũ melle:⁊ ↄſolidatvlcera ꝓpfunda:⁊ ſimiliter ponit ſicca ſuper ipᷣa.¶ Et infuſa in aqua aut vino deſiccat vlcera humida antiqua. Et qũ ſpongia aduritur cũ oleo eſt conueniens curationi ſputi ſanguinis.i¶Et lapis in ea in uẽtus frangit lapidẽ inveſica apud aliquos. Galienus ait ꝙ frangit lapidẽ renũ tm:quia non tranſit vſq; ad veſicain. — — e 8 N 8 H 3 K H S — — — 2 „8 — “ De Lapidibus Capitulum. xxx. Oꝛdicies parietis balnei latine.ara ſbice vaſachi. Serapion li. aggrega⸗ troꝛis capᷣ.vaſachi.auctoꝛitate GBalie ni.eſt calida.⁊ lenit ⁊ diſſoluit. Pbyperationes ¶ Serapion. Facit naſcicarnes.⁊ eſt cõue niens ſciſſuris que fiunt in ano ⁊ emoꝛroidi⸗ bus qñ ponit᷑ ſuꝑ eas.i¶ Et quod de ſoꝛdicie colligit᷑ ex coꝛpoꝛibexercitantiũ:calef citꝛ reſoluit exituras dure ſolutiõis.⁊ eſt cõöueni ens vlceribo renũ.i¶Et illa que colligitur ex coꝛpoꝛibo luctantiũ:cõfert nobis que fiũt in matrice quãdo poni ſuꝑ eas.⁊ confert ſciati ce poſita loco vnguenti.¶ Et ſoꝛdicies q̃ re⸗ peritur in vaſibo in quibꝰ oleum aduritur re⸗ ſoluit multũ ⁊ lenit.i¶ Et dixit in ſoꝛdicie que eſt in coꝛpoꝛibo luctantiũ ſᷣm ꝙ ĩ ea eſt de pul nere diuerſificatur ab alia.¶ Et ſoꝛdes qͥdeʒ vniuerſaliter reſoluit apoſtemata indigeſta. 2⁊ cõuenit apoſtematibo calidis mãmillaruʒ. ⁊ hoc quoniã extinguit inſtãmationẽ eoꝛum ¶ Et pꝛohibet curſum humoꝛum ad ipᷣa.⁊ re ſoluit quod iam fluxum eſt ad ipſa.quoniam ipᷣa eſt compoſita ex puluere ⁊ oleo ⁊ ſoꝛdicie coꝛpoꝛis homĩs.i¶ Ged ſoꝛdes vaſoꝛũ reci⸗ pit acuitates a vaſe eris.⁊ ſimiliter eſt acut⸗ oꝛ.⁊ ſoꝛdicies auris confert panaricio. — — . 8 — „ . ☛ 5 ℳ „ 5N . —R—— 7 ℳ 4 — . — . el 7 PR R . Ilex. Iſido. Silex eſt lapis dinus ſ ſic dictus:eo ꝙꝓp ab eo ignis exiliat. DPyoperationes. ¶ Idem in libꝛo.xix.Ex genere ſilicũ optimi ſunt nigri quibuſdam in locis ac rubentes. Albiquoq; cõtra vetuſtateʒ incoꝛrupti qͥ ⁊ in monumẽtis ſculpti ⁊ incoꝛrupti perma⸗ nent:quibus nec ignis quidem nocet.NHam ex his etiꝗ foꝛme fiunt in qͥb etiã era fundun tur. ¶ S ⁊ viridis ſilex vebemẽter igni re ſiſtit ac nuſqᷓ; copioſus eſt.⁊ vbi inuenitur la pis nõ ſaxum eſt. Pallidus aũt in cemẽto ra ro vtilis.i Yluuialis vero ſilex ſemꝑ veluti magens eſt. hũc eſtate exhiberi opoꝛtet:nec ante bienniũ in ſtructuris domoꝝ inſeri. Capitulum. xxij. Iccinꝰ ſiue Succinꝰ. Alber. Suc⸗ ſ cinus eſt lapis crocei colorꝭ quẽ gre cil electron vocant.inuenit᷑ eni tranſ⸗ lucens ſicut vitrũ.:vocabulũ habʒ a materia q a ſucco vel gũma arboꝛis naſcit᷑ que pinꝰ vocatur.lambꝛa vulgariter vocatur. Pyperationes ¶ Idẽ. Confricatꝰ aũt trahit folia? paleas? fila ſicut magnes ferrũ.i Dicũt aũt ꝙ; ↄſert poꝛtãtibo ſe caſtitatẽ.i De expert ãt eſt ꝙ fu git ſerpẽtes.pꝛegnãtibo ãt valere ðꝛ ad facilẽ arturitionẽ.i¶ Iſido. Succinꝰ quẽ greci e⸗ ectron vocãt fului cereiq; colorꝭ fert᷑ arborꝭ ſuccus eẽ.⁊ ob hoc ſi hic appellatꝰ:ↄſtat aũt ₰ eũ nõ eẽ populi ſuccũ.vt phetonijs fabula di cit ſeddine arborꝭ. Na accẽſus tede nito- re ſlagrat. Naſcit᷑ aũt in inſul occeani occidẽ talis.ſic gümi denſaturq; criſtalla igcrsrel 3) Rd&N , . tꝑe.¶ Ex ea fiũt decoꝛis gr̃a agreſtiũ moni⸗ lia femĩaꝝ.vocari aũt a qbuſdã ðꝛ arpaga:eo ꝙ attritu digitoꝝ accepta calorꝭ aĩa folia pa leaſq; ⁊veſtiũ fimbꝛia rapiat:ſiẽ magnes fer⸗ rũ.i¶ Ex li.de na.reꝝ. Succinꝰ eſt gẽma que vulgariter appellat᷑ lambꝛa.hic crocei colorꝭ eſt. ⁊ vt vitrũ aliqñ trãſſucet.¶ Caſtitatẽ poꝛ tantibooferre ð. YFumꝰ eius iuuat parturien tes:⁊ fugat ſerpẽtes.pma qͥdeʒ gułta que de Ar boꝛe pino fluit pura ⁊ lucida eſt.i¶ Et hec ẽ illa que in eſtate calida pꝛoſilit. Reliquovero tempoꝛe fluens obſcura eſt ⁊immmũdao. Capitulum. xxiifW. AUliphur. Iſidoꝛus. Sulphurterra ẽ ſ erv actione calorꝭ excocta in eſſentiã ſulphureã cõmutata. Aquoſis ⁊ ter⸗ reſtribo ⁊ igneis trãſeũtibo.Eſt aũt aliud ſul⸗ phur viuũ:videlicet qdð tale eſt equale aterra pꝓgducit᷑. Aliud eſt extinctũ ſiue moꝛtuũ qð ar tificialiter parat᷑:⁊ in calamis ferreis fundit᷑. Aui.li.ij.ca.de ſulphure. Sulphur eſt oĩb notũ.eſt ca.⁊ ſic.ad quartũ ꝓpueniens.⁊ ẽ ſub⸗ tiliatiuũ ⁊ attractiuũ.ij Dyaſ.ca.ſulphur.oĩ⸗ bus eſt notũ.Eligendũ eſt viuũ ⁊ coloꝛe lim pidũ ⁊ reſplendens et ꝑlucidum ſine lapide. qʒõð miſſum in focũ viridẽ facit coloꝛẽꝛ pinga tur. HNaſcitur in meloſda ⁊ lipparia. Dperationes A Dyaſ. Virtꝰ eſt ei q̃ reſoluit ⁊ abſtergit.⁊qͥ reſiſtit venenis maritimis ⁊ alijs ſilibo eiꝰqñ B terit᷑ ⁊ pulueriſat ſuꝑ moꝛſure.i¶Et coficit᷑ cũ ſputo aut vꝛina aut cũ oleo veteri.aut cũ mel Ckę aut glutine albocin. ¶ Curat ſcabiẽ ⁊ egri⸗ Traſtatus tudineʒ in q̊ͥ eleuat᷑ cutis.⁊ hoc q ipᷣm aufert ipᷣas egritudines abſq; hoc ꝙ impellat mate riã ipᷣoꝝ ad interioꝛa coꝛꝑis.iEt educit ſa⸗ niem ex pecioꝛe.⁊ qñ trãſglutit᷑ cũ ouo ſoꝛbiꝰ li:aut fit ſumigiũ cũ eo ↄfeit aſmati.i Et qñ fumigat᷑ mulier cũ eo educit fetũ.¶ Et miſce tur cũ glutine albotin:aut reſina pini ⁊ aceto cõfert ſcabiei vlceroſe ⁊ empetigini:⁊ macu⸗ lis albis qᷓ fiũt in vnguibo:? gufert moꝛpheã ¶ Et curat elephantiã:⁊ ſilr cũ reſina ⁊ aceto curat puncturam ſcoꝛpionis.¶Et qñ miſce᷑ cũ nitro ⁊ fricat᷑ inde coꝛpꝰ:aufert pꝛuritum. ¶Et ſumit᷑ in potu cũ gaqua vel ouo/ſoꝛ bili ⁊ cyurat yctericiã. ⁊ eſt bonũ coꝛiʒe.i¶ Et qñ pul ueriſat᷑ ſuꝑ coꝛpus aufert ſudoꝛẽ.⁊ qñ linitur ſuꝑ podagrã cũ nitroꝛ aqua ↄfert ei.i¶ Et cõ ¶ Et miſcet᷑ cũ melle ⁊ vino:⁊ curat attritio⸗ nes auriũ qũ linit᷑ cũ eo.¶ Aui.li.ij.ca.de ſulꝰs phin e ca.eſt ⁊ ſic.Et ẽ ex medicinis ad alba⸗ ras.ppꝛie dum nõ tangit ipᷣm ignis.i¶ Et nñn — miſcet᷑ cum gũmi albotin eradicat v ſunt ĩ vnguibo.⁊ cũ aceto ponit᷑ſuꝑ moꝛpheã Et ponitur ſuꝑ aduſtionẽ ⁊ vlcerationẽ: et Abſtergit empetiginẽ:⁊ ꝓpꝛie cũ viſco:⁊ ꝓpie eętiam cũ aceto ⁊ cũ nitro ꝓpter pꝛuritũ lauaz- tur ex eo coꝛpꝰ.¶Et ipᷣm eſt cũ nitro et aqua ſuꝑ podagram linitũ cõueniens.⁊ cõſtringit coꝛiʒam ſuffumigatũ.i¶ Et adminiſtratR ctum Sceto ⁊ melle ſuꝑ cõtritionẽ aurium. Al. Sera. li. ag. ca. Malk. au. O yalſ. 1ſ·. Suũt ei due ſpecies.vna ẽ q ẽ ex mi nera:⁊ alia qᷓ ẽ ex mare.⁊ illa queẽ ex . „ fert qñ fit fumigiũ cũ eo ſoꝛditati⁊ obliuiõi. mi albotin eradicat veſtigia q e, 7 . 2= 2 minera eſt foꝛtioꝛ. Et melioꝛ ex eo eſt non ba bens lapidẽ clari coꝛꝑis:cuiꝰ partes ſunt eq̃ les.⁊ ex marino melioꝛ eſt albs equaliũ parti um.⁊ etiã reperit᷑ in locis aquaꝝ ſtantium. ¶ Itez auc. Bab.Et ſal qd generat᷑ in ſtagnis marinis aſſimilat᷑ marmo.Et iſte ſal fit ĩ ma⸗ ritimis. Nã qñ decreſcit aqua vel ↄtrabi᷑ in tꝑib eſtatis:coagulat᷑ acaloꝛe ſolis adutẽre qð eſt in marginibo aque: et fit ſal.Et hoc fit plurimum:eo ꝙ aggregat in loco illo ex aqͥs ſoꝛdidis:q̃ ſũt multũ calide.Et ꝓpterea quia euacuatio aque marꝭ fit in loco arto.ſuba eiꝰ eſt groſſa.⁊ ſapoꝛ eiꝰ eſt ſtipticus ſalſus.Sal vero qð eſt ex minera eſt groſſioꝛis ſubſtãtie ⁊ foꝛtioꝛis ſtipticitatꝭ.Et virtꝰ eiꝰ eſt ca.⁊ ſic. in.iij.gra.Sal ſodome ẽ ſal qð generat᷑i ma ri moꝛtuo vbi eſt aq̃ amara.in qua ſi ꝓijciant piſces moꝛiunt᷑.Et vocat᷑ ſic anoĩe montiũ ſunt ppe illud mare. Sal qð effodit᷑ a min eſt minꝰ ca.⁊ minꝰ ſubtile alijs.Comburitur ſal m hũc modũ.Pone ſal in olla noua:⁊ co operi illã ne ſalſedo egrediat᷑ ab olla ꝓpter ca loꝛem ignis:⁊ ſepeli ollã in pꝛunis et dimitte ibi donec adurat᷑ ⁊ crepet.deinde aufer ab ig ne:⁊ potes diſcernere diuerſitatez ſalia a ſuo ſapoꝛe.⁊ hocqꝛ illeqͥ ꝑticipat amaritudinere ſoluit. Sed qͥ eſt ſalſus ſolũ cũ reſolutiõe ſua ſtipticat ⁊ ſtringit.Et ſal qũ aduri ẽ maiorn⸗ reſolutiõis ⁊ mioꝛis ſtipticitatꝭ.Et flos ſalẽ ſubtilioꝛ qᷓ; ſal aduſtus,⁊ ſapoꝛ eiꝰ eſt acutꝰ:⁊ * reſoluit reſolutiõe foꝛti.⁊ eſt flos eiꝰ ſpuma q̃ eſt ſupꝛa ſalem. Sed puluis ſalis aſſimilatur ſpume ſalis multũ. Et poſſihile ẽ ꝙ ſubtilia⸗ ret ⁊ reſolueret plꝰ qᷓ; ſal.⁊ aggregaret qð re⸗ maneret de ſubſtãtia ex coꝛꝑe ſicut ſal. Et ſi tu capis piſces viuẽtes⁊ pꝛoijcis ĩ mari moꝛ tuo moꝛiunt᷑ ſtatim. Ergo debes ſcire ꝙ acci dit ppter amaritudinẽ qᷓ eſt in es:que quidezʒ inimica eſt aalibo omibo ⁊ plantis. Serapion. Virtꝰ ſalis eſt qᷓ ppibet putre factionẽ coꝛpoꝝ eoꝝ q̃ ſunt parata putrefie⸗ ri ꝓpter bumidatẽ ſuꝑfiuam que eſt in eis.Et ſal maris qñ extendit᷑ ſuꝑ coꝛiũ et ponit᷑ ſuꝑ ſplenem:reſoluit duriciẽ eiꝰ. ¶ Oyaſcoꝛides capitulo de ſale. Salis virtꝰeſt ſtiptica.⁊ ab ſtergit ⁊ mundificat ⁊ reſoluit.Et aufert car/ nem ſuꝑfluam ab vlceriba.Et cauteriſat ⁊ p⸗ hibet vlcera fraudulẽta.Et inↄfectiõibo me⸗ dicinarũ ſcabiei.¶ Et aufert carnẽ ſuꝑfſluam qui creſcit in oculo.Et liquefacitvngulam qᷓ ſit in eo.i¶ Et ingredit᷑ in cliſteribo.ꝛ eſt bonũ apoſtematibo hydropicoꝝ. Et quãdo miſce᷑ cum oleo aceto: ſedat pꝛuritũ/quãdo vngi⸗ — tur iuxta ignem donec ſudet.i Et ideʒ facit in ſcabie vlcerata ⁊ nõ vlcerata.et in lepꝛa et empetigine.⁊ q miſcet cũ melle ⁊ aceto ⁊ o⸗ leo ⁊ linit᷑:cõuenit ſquinãtie.i¶ Et cũ oleo ſo lo cõuenit apoſtematibo vulue ⁊ duaꝝ amig⸗ dalaꝝ.⁊ curſui humidicatũ ad gingiuuas. ¶ Et fit ex eo emplaſtrũ cum ſauich oꝛdei co ſto ⁊ mellad pꝛuritũ.et ad fluxibilitatẽ gin⸗ giuaꝝ.⁊ ad vlcera coꝛroſiua.¶ Et fit empla⸗ ſtrũ ex eo ⁊ ſemẽ lini ad puncturã ſcoꝛpionis ⁊ cũ oꝛigano ⁊ yſopo ⁊ melle ad moꝛſuʒ vipe re:⁊ cũ pice alkytran aut cũ melle ad moꝛſum d db Wπ aĩalis:qð ðꝛ ceraſtes.⁊ eſt ſerpens coꝛnutus ¶ Et qñ fit emplaſtrũ cũ eo ⁊ melle ⁊ oleo:re⸗ ſoluit furunculos.i¶Et qñ miſcet᷑ cum oꝛiga no ⁊ fermẽto:maturat apoſtemata flegmati⸗ ca teſticuloꝝ:⁊ ↄuenit moꝛſui rane exiſtentis in flumine babylome. ¶ Et qñ terit᷑ ⁊ ligat᷑t iin petia lini ⁊ ſubmergit᷑ in aceto foꝛti et miſce cũ iſto.⁊ ponit᷑ ſupꝛa moꝛſum in quo eſtmoꝛ/ ſura aĩalis alicuius venenoſi conuenit.i¶ Et quãdo miſcet᷑ cũ melle:ↄuenit ſanguini moꝛ⸗ tuo q eſt ſub oculo.i¶ Et cõuenit nocumento farina ⁊ melle:cõuenit contuſioni neruoꝛũ? ttritioni lacertoꝝ.¶ Et ponit᷑ ſuꝑ combu⸗ fungoꝛũ ꝑnicioſoꝛi Et qñ miſcet᷑ cum ſtionem ignis:⁊ non ſinit locum veſicari.Et ponitur in hunc modum ſuꝑ podagram ⁊ cõ uenit. ¶ Et remflaſtrur cum eo:et linit᷑ cfũ eriſipilam ? foꝛmicaʒ au⸗ geri in coꝛpoꝛe.i Et quãdo miſcet᷑ cum oleo pꝛouocat ſudoꝛem.Et quãdo ſumitur in pos vſopo:⁊ pꝛohibet ä tucum vino ⁊ aqua:laxat ventrem. Neruns tamen eſt malum ſtomacho. N OO . A . tiuus multũ.defert᷑ ex coꝛaſceni.⁊ ſũt eiꝰ co⸗ loꝛes multi.Nã eſt ex eo niger ⁊ puluerulẽtũ Alboclarus ſicut criſtallus:⁊ ẽ melidꝛ:⁊ ẽ ileæ q̃ ingredit᷑ in medicinis.⁊ ẽ ca.et ſic.in.iiij.ũ. Bperationes. ¶ Sera. Eſt abſterſuuꝰ humoꝝ groſſoꝝ.?⁊ ab A ſtergit ⁊ lauat ⁊ pfert caſui vulue⁊ ſquinãtie. P ¶ Et diminuit albedinẽ oculiſeu pannũ eiX. Capitulum. . Al alkali. . Actoꝛ. Sal alkali: vel alkal fit in hune mo dum. Accipe de herba kali:que alio nomine vocatur vſnen:⁊ fac in terra foueam magnäãä:· 2 imple foueamer herba illa dumeſt recens ⁊ accende ignem in ea.i¶ Et quando erit illa herba combuſta pone de alia ſuꝑ eam:et facd ita donec fouea erit plena.et ila herba bene cõbuſta:⁊ dim itte extingui ignem ⁊ infrigi⸗ dari cinere.¶ Deinde detege ſub cinere fo⸗ uee.quia tu inuenies ſalem nigrum petrifica⸗ tum vel coagulatum in magno globo infſun do fouee ꝙ ſal alkali vocatur. ¶ Et valet ad Capitulum. cxx. All armoniacũ. Ser̃. Sal armoniaz ſ cus eſt alboꝛ rubeꝰ:⁊ extrahitex lapi diboclarduris.⁊ eſt ſallus moꝛtifica Pperation”esg . mmmn m, WWS. Alindus. Aui ſin caſt. ſen. i de aſpe ſ ritatelingue inqt. Sal indus ẽ in co loꝛe ſalis ⁊ dulcedie mellis.Et ẽ ʒue carũ a inuenit coagulatũ ſup cannã mellia in india ſal loco eiꝰ ponunt᷑ candi.lege ʒucca in trac. iĩ e her.caplin vltimũ ꝛc. – . 4 . „ X 3 „ . , *. 5 . . Iy 7 — 5 g. itulum. exuii NRachius.Enax in lapidario ſuo. X rachius eſt lapis niger. Naſcit t in ponto amneqͥ eſt in egypto. Hobrrationes ¶ Et ðꝛ accẽdi paꝝ ab aq̃ ſʒ extĩguit᷑ ab oclo. Hoc ie dicit Ab in opiiſno caß ppeio. N¶ Enax. Trachius bhʒ vires ſicut gagates. —= Capitulum. cxxvij. . — RaN S dn ⸗apiiulum (xtr. Errga ſigillata latine. Grece lemnia 1 n ,..fſragidos. Arabi.Leumacon vl hu⸗ De Lapidibus . Coapitulum. (xxix. t? Artarꝰ. Bartho. li. de ppetatibo re rũ. Cartaꝝ ẽ vini feculetia in modũ terre vł inollis lapidis circa ꝑtes dolei indu rata cinꝰ natura calida eſt⁊ ſic.in.iij.gra. ¶ Idẽ valet ſcabiẽ:ſerpiginẽ ⁊ impetiginẽ. ¶ Kõtra capitis ĩmũdicias. Uirtuteʒ enĩ hʒ extenuand taſummẽdumudificidt 2 la vandi. WI- matũ.Sera.li.aggr.ca. Teumacon.ancto. Dyaſco. Teumacon.i.terra ſigillata.⁊ eſt ſi⸗ gillũ marinũ.⁊ eſt ſigillũlaice.⁊ ẽ vna ex ter⸗ ris almavũ.Et multi ex lutꝭ üũli aſſimilantur. Et coloꝛ eiꝰ ẽ ſilis mogre:ſʒ diſcermit᷑ ab ea. qꝛ qñ tangit᷑ digitis nõ adheret eis ſicut mo gra.: ẽ dgviſcoſitate ĩ ea res parua.et in iſta ſigilla fiũt ⁊ almavũ.Et coloꝛ oĩm ẽ rubeus. ſed illa q̃ eſt vera ex eis fodit᷑ ex terra fundo⸗ ſa.vbi nõ ẽ arboꝛ neq; herba neq; lapis.Ac⸗ cipit᷑ igitur ex minera illa.⁊ infunditur aq̃ do nec diſſoluit᷑ ⁊ ſpiſſat᷑ Et agitat᷑ foꝛti agitatio ne.inde dimittit᷑ donec reſideat:⁊ tũc abijcia tur ab ea aqᷓ q̃ ſuꝑgnatat cũ facilitate.⁊ poſtea colligit qdᷣ ẽ pingue ⁊ viſcoſuʒ.⁊ abijcitqð ẽ lapidoſum ĩ fundo vaſis.deinde ponit᷑ illud pingue ad ſiccãdũ donec ſit ſicut cera mollii. ⁊ ſic dinidit᷑ in fruſta ꝑua ex qͥb fiũt trociſci. ⁊ ſigillant q deſiccãtur in vmbꝛa donec rece⸗ dat aquoſitas et cõpletur deſiccatio. ¶ Dyaſ. In ſuba eiꝰ eſt acreitas.⁊ ẽ in ea pa⸗ rũ ſtipticitatꝭ.⁊ virtꝰ eſt ꝗdeſiccat ſine moꝛdi cat iõe.Et curat vlcera fraudulẽta:etiã ſi fue rint ſoꝛdida ¶ Et qñ cõficit᷑ cũ aceto foꝛti vt fiat ſicut lutũ:⁊ ponit᷑ ſuꝑ vulnera recentia⁊ dimittit᷑ ſic glutinat ea et curat vlcera antiq̃. Et diſſolue ipam cũ q̃cũq; videbit᷑ mag cõ petere neceſſitatiſ. cut cũ aceto aq̃ mixto aut ſecaniabin:aut vino aut mellicrato.et cõue⸗ nit iunamẽto maniteſto hñtibo vlcera ĩ inte⸗ ſtinis anteq; fiãt putrida facto criſteri cũ ea. ¶ Poſtq; pceſſerit eriſtere cũ aq̃ mellis:⁊ po ſtea cũ aqᷓ ſalis.Deinde cũ ſucco plãtaginis ⁊ det᷑ in potu cũ aceto foꝛtiter mixto aque. Et ↄuenit moꝛſui tyri et alioꝝ aaliũ vene noſoꝝ:⁊ canis rabidi qũ bibit cum vino lim phato:et qn linit᷑ ſuꝑ locũ moꝛſus cũ aceto.⁊ ſil opoꝛtet ꝙ liniant᷑ oẽs moꝛſus aĩaliũ vene noſor 4 Deinde ponat᷑ ſuꝑ vulnꝰ foliũ allij agreiſt.⁊ poſt ẽ foliũ centauree miorꝭ.et poſt hoc ẽ foliũ pꝛaſſij.i¶ Et medicamen qð ſumit ex luto ſigulato ⁊ grana iuniperii q̃ admiſce tur ex bolo armeno qntitas gꝑua.qu bibit ex eo ille qͥ timet potionẽvenenoſaʒ phibʒ nocu mentũ eiꝰ ab eo.¶ Et ſumũt eaʒ in potu illiqͥ iã ſũpſerũt medicinã:dũ ipᷣa ẽ adhuc ĩ ſtoma cho ſuo.puocat eni vomitũ:⁊ expellit nocu⸗ mẽtũ eiꝰ ab eo.⁊ ſumunt eã in potu iulli qͥ lam ſumpſerũt medicinã venenoſaʒ dũ ipᷣa eſt a huc ſtomacho ſuo.i¶ Pꝛouocat enivomitũ ⁊ expellit nocumẽtũ ab eo:⁊ liberat eũ a moꝛ te.¶ Ego fui exꝑtus ĩ illis qͥ biberũt cantari des et lepoꝛem marinũ.nam dedei⸗ ĩ potu iiij 3 3 dDd 3 E§ 5 „ R euaſerunt.neq; paſſi ſunt aliqð accidens ma lum ex veneno ipſoꝛum. ¶ Iterũ Dyaſcoꝛides capi.de terra ſigillata qð incipit Qemnia fragidos:ſᷣm trãſlationẽ grecã. Terra eſt ex clauica ſoꝛdida ⁊c ¶ Et idem m trãſſationẽ arabicqᷣ· In luto ſi gillato ẽ virt?ꝰ ꝙ qñ ſumit᷑ in potu reſiſtit me⸗ dicinis moꝛtiferis ⁊ oibus venenis foꝛti con trarietate.i¶ Et quãdo bibit aliquis ex eo:⁊ poſt ſumpſerit in potu medicinã moꝛtiferam facit eam egredi ꝑ vomitũ ⁊ nõ nocet ei. ¶Et eſtoueniens moꝛſibo ⁊ punctun veneno ſoꝛũ anĩaliũ.Et ingredit᷑ in ↄfectionibo pluri um medicinarũ compoſitarũ. ¶ Et idem Sera.auctoꝛi.Alcauzi.Terraſis⸗ gillata eſt bona ſi pulueriʒet ex ea inos.vn⸗ de fluit ſanguis.ſtringit enĩ eũ ſtatim:et non eſt medicina qᷓ abſcindit oẽs fluxus ſangui⸗ nis ſicut iſta.¶ Et idẽ aucto.Pauli.Quãdo ponit᷑ ſuꝑ aduſtionẽ ignis nõ ſinit locũ veſi⸗ cari.⁊ dat᷑ ex ea in potu poſt caſum in q̃ cõti⸗ netur leſio interioꝛũ membꝛoꝛũ liniunt᷑ cũ ea membea poſt pcuſſonẽ ⁊ caſum ⁊ attritionẽ. 2 ꝓhibet ea ab apoſtemate. ¶ Et ſi fuerit ſolutio ↄtinuitatis cõſolidat.;3 ¶ eſt de melioꝛibo medicinis otra venena. ¶ NPaulus ca.de terra ſigillata ca. eſt ⁊ ſic. Z¶ Auicẽna de viribo coꝛdis.Terra ſigillata emperate cõplexionis eſt in caliditate ⁊ fri KTractatus de hac medicina:⁊ feci eos vomere ſtatimꝰ Egula latine.grece later. qarabice ca⸗ t ſef. Sera.li aggre.ca.C aſef.auctoꝛt tate Dyaſco. Caſef:id eſttegula. HPyperationes ¶ Tegule atanoꝛ qñ ſunt bene aduſte:habẽt virtutẽ cauterisatiuã.¶ Et ꝓpter hanc cau⸗ ſam qñ miſcetur ⁊ linitur cum ea: cõſfert pꝛu⸗ ritui ⁊ bothoꝛ:⁊ confert podagre.Et quãdo miſcetur cum cerot reſoluit apoſtemata du⸗ ra⁊ ſcropbulas.i¶Et idem auctoꝛitate Ga⸗ lieni.Tegule laterum virtus eſt abſterſina.ꝛ maxime tegula atanoꝛ. Etvirtus eius eſt q̃ abſtergit ⁊ deſiccat.⁊ ꝓpꝛie illa que eſt ex ata noꝛ que eſt foꝛtioꝛ alijs.¶ Et ponitur pꝛopter hanc cauſam in vnguentis que dicunt᷑ man⸗ faſtas.¶ Et eſtvnguentũ in quod ingreditur huiuſmodi teſta medicina bona ad vlcera cõ ſolidandum ⁊ incarnandũ ea. VBPYY W⸗ gigitate confoꝛmis bumane cõplexioni:niſi = ei ſiccitas maioꝛ eſt humiditate. Habet enim mirabilem confoꝛtandi coꝛ. N Opaʒion. Albertus. Topaʒion ẽ la L pls ſic vocatus a loco ſue pme inuẽs ieonis que fertur vocari topaʒis in⸗ ſula.⁊ quia auri ſimilitudinẽ pꝛotendit Sunt autẽ due ſpecies in hoc genere lapidis.qua⸗ rum vna eſt ſimilis in omnibo auro:⁊ eſt pꝛe⸗ cioſioꝛ.illa eſt croceum magis tenens coloꝛẽ q; auri.⁊ hec vtilioꝛ eet. Dperationes Albertus. Expertuʒ eſt in noſtro tempoꝛe ꝙ aqua bulliente ſi ĩmittat᷑ ita ſicut defert fa⸗ cit ꝙ ſtatim manꝰ immiſſa extrabit᷑ ſine leſio ne.⁊ hoc fecit Rariſiꝰ vnꝰ de noſtris ſocuis. * dide „ U 1 ignem euomit vt videns miretur. rN . CTapitulum. cxxxiij. Nam qui eum poꝛtat circa ſiniſtrũ bꝛachi⸗ um oẽs turbas cõtemnit. Hoc locuſte ⁊ grã⸗ ines a fructibus remouent᷑:⁊ ardoꝛemvene ris deferueſcere facit. ¶ Ariſtoteles. Topaʒion cum ponit᷑ ſuꝑ ho⸗ minis vulnus ceſſat fluxuns eius.Eſt autẽ il⸗ lud genus qð ſi ſupꝛa rem bullientẽ ſuſpendi tur:ceſſant ampulle ipſius. J I¶ Ex libꝛo de naturis rerum. Topazius ille cuius coloꝛ auro ſimilis eſt. hic magis pᷣcio⸗ ius eſt. Aliud autẽ genus eſt multo lucidius c coloꝛe magis tenue:ſed deteriꝰ.Hite lapis inter cetera que facit dicitur etiam iram lu⸗ xuriamq; reſtringere. ar Oꝛchois⁊ Theogolitꝰ. Arnoldus. t Toꝛchois eſt lapis:cuiꝰ coloꝛ eſt fla uuus in albuz vergens a regione tur⸗ cia dictus in aqua naſcitur. Hyperationes æEt eſt virtus eiꝰ viſum ↄſeruare ſaluum. ¶ Etiã a nociuis extrinſe caſibo duʒ eſt ſuꝑ ipm hilaritatẽ q̊ inducit.i¶ Alb. Turchois eſt lapis flaui colorꝭ viridi candẽtꝭ.acſic lac venetrauerit in flauũ coloꝛẽ.⁊ reſultet ꝑ ipᷣm ad ſuꝑfici. Eſt aut nõ ꝑſpicuꝰ neq; rarus. De LZapidibus . ¶Dicunt etiã ꝙ; valet cõtra emoptoicã ⁊ lu⸗ paciam paſſionẽ. Hoc autẽ certũ eſt ꝙ ſpecu lus eſt lapis iſte.⁊ idolũ obiecti coꝛꝑis ſicut Pealun concauũ viſum repᷣſentat. ¶ Et naſcitur in oꝛnicho.hunc cũ aliqͥs tenet in manu dextera cõtra ſolẽ radios emittit. 7 ¶ Dicũt aũt ꝙ viſum ↄfoꝛtat.a nociuis caſi⸗ bus defendat ſe poꝛtantẽ ¶ Solinꝰ. Tbego litus eſt lapis oliue nucleo ſitis. Spernitur cũ videt᷑:ſj vim alioꝝ vincit bonis remedijs. ¶ Solutus quippe bauſtus pulſis calculis: renum doloꝛem ac veſice leuat. IWenri N – 2 2 * itulum. xxxiuij. thia. Sera. libꝛo aggre. ca. tuthia tCTuthia ex ea ẽ q̃dã q̃ fit ĩ foꝛnacib: in qbus citrinates ⁊ olliai ⁊ repo⸗ nitur. Sed illius qͥ fit in mineris ſũt tres ſpe cies. Hã ex ea eſt alba:⁊ ex ea eſtviridis:⁊ ex ea ẽ citrina imbibita ruboꝛe.⁊ minere tuthie indie ſunt in littoꝛibo maris ppe regioneʒ in⸗ die.⁊ melioꝛ baꝝ eſt alba.que cum aſpicit᷑ vi⸗ detur ꝙ habeat ſupꝛa ſe ſalem.⁊ poſt ipᷣam eſt citrina.ſed in viridi eſt aſperitas.et eſt ꝑfoꝛa⸗ ta:⁊ defertur ex maritimis.Et alba eſt ſubti lioꝛ omniũ ſpecieꝝ tuthie.⁊ viridis eſt groſſi oꝛ:ſcilicet illa q̃ cũ foꝛaminibo eſt.¶ Dyaſ.ca. de tuthia. Sunt eius due ſpecies. Una ẽ le⸗ uis alba Alia eſt minus leuis ea. Generatur qutẽ tuthia quãdo accipit climia ⁊ pulueriʒza tur ſuꝑ es in ſua citrinitate.⁊ Mooni in ipᷣm climia vt fiat ctarũ citrinum. Eleuatur ergo ex climia fumꝰ ⁊ adberet parietibus.⁊ eſt tus ihia.Et tuthia quidẽ nõ eſt ſolũ ꝓpter tinctu ram eris:ſed ẽ abſq; hoc ꝙ pᷣt fieri ex climia abſq; citrinitate eris. Melioꝛ ex eo ᷑m Se rapioſein eſt: que fit in cypꝛo.Que quãdo ro ratur aceto emittit odoꝛem eris.cuius coloꝛ eſt ſimilis coloꝛi reſine.⁊ ſapoꝛ ſimilis ſapoꝛe luti.Et quando ponitur ſuper pꝛunas aggre gaãtur partes eius. et fu coloꝛ eius inis e, . Tractatus coloꝛi eris.⁊ qñ tangit᷑ nõ habet aſperitateʒ: ⁊ eſt leuis.Opoꝛtet em ꝙ inueniant᷑ hec oĩa in ea.aliter aũt nõ eſt bona.¶auat᷑ auteʒ tu⸗ thia in hũc modũ.Accipit᷑ ſicca vel cũ aqua mixta ⁊ ponitur in pecia lini nõ rara.⁊ ponit in aquapluuiali.⁊ mouetur petia in aq̃.et qd eſt de thut ia bona electa ſubtiliꝰ egredit᷑ de petia in aqᷓ.⁊ id qʒð ẽ in ea ex ſoꝛdeꝰ groſſum remanet in petia.⁊ poſt hoc dimitte reſidere. deinde pꝛoijce aquã cũ tuthiaĩ vaſe alio mũ do.⁊ qd remanet in fundo ex graui oneroſo: qbijce ⁊ dimitte aquã clarificari.⁊ ꝓijce eam cũ facilitate.⁊ iteꝝ infunde ſuꝑ tuthiã qquaʒ aliã ⁊ agita:⁊ fac vt pꝛius.⁊ hoc tãdiuvt nihil arenoſi remaneat.⁊ aqua ſuꝑſtans remaneat clara.⁊ cũ hec feceris pꝛoijce aquam et ſicca thutiam. Et quidã ſuntqͥ diſſoluũt tuthiam in aqqua donec ſiat ſicut mel.et ponũt eam in petia/⁊ ſuſpẽditur petia ſuꝑ vas ⁊ colatur ex enqð poteſt: ⁊ reſtringüt peciam reſtrictione pauca vt amplius egrediat᷑.⁊ pꝛoijciunt ſuꝑ ipᷣm aqua multã ⁊ mouerit.⁊ qð natat in ſuꝑ ficie aque colligũt cum lana.⁊ lud qð natat eſt pinguedo.poni eam in vaſe nouo mum do. deinde cũ mouerit reſiduũ motione leui: ⁊ pꝛoijciunt in vas aliud.⁊ qð remanet in ſun do ex qarenoſo abijciunt.faciunt hec ſepe do⸗ nec nihil arene remaneat. Lauat᷑ aũt tuthia cum vino ſimiliter. ? ila que lauat᷑ cũvino eſt plus ſtiptica qᷓ; que lauat᷑ cũ aqua. Bobpkrationes Dyaſcoꝛides. Airtꝰ tuthie eſt ſtiptica in⸗ frigidat iua.replet vlcera.carne conglutinat. deſiccatiua eſt deſiccatione pauca. Et qui vult aſſare tuibiã:terat eã ↄtritione foꝛti.⁊ cõſiciat eã cũ aqua ⁊ faciat trociſcos: ⁊ ponat eos ſuꝑ teſtã:et ponat ſuꝑ pꝛunas.et voluat trociſcos cũ aſſiduatiõe donec deſic centur ⁊ fiant rubei Et ſcias ꝓ accipit᷑ tu⸗ thia etiã ex auro:argẽto ⁊ plumbo.⁊ illa que accipitur ex plumbo eſt ſecunda in bonitate ab illa que fit in cypꝛo.¶ Aliqñ autẽ egemus tuthia ⁊ nõ poſſumꝰ inuenire.ſed nos ſcimꝰ medicinas equiualentes in bonitate.⁊ ſimi⸗ les virtuti eius quas volumus hic docere:? modum earum:⁊ qualiter fnt. ¶ Accipe ex folijs mirti cum folijs ⁊ granis eius recentiboſicut ſunt.⁊ pone ĩ vaſe terreo crudo.et cooperi vas coopertoꝛio habente multa foꝛamina: ⁊ pone in ſoꝛnace figuli. Et qn decocta fueritterra vaſis ⁊ facta t ſta. au ler qð eſt in ea:⁊⁊ pone in vaſe alio crudo.⁊ po ne iteꝝ in foꝛnace ſicut pꝛiꝰ⁊ ſine coqui.⁊ ex/ rnahe q eſt in eo:⁊ laus cinerẽ il ſicut laua „* „ 1 tur tuthia ⁊ vtere.¶ Fit autẽ hbocidem exrſo lijs ⁊ ſummitatibo oliuarũ eadẽ diſciplina:et maxime ſilueſtriũ.¶ Et fit ex citonijs poſtq; mnciduntur ꝑ fruſta:⁊ abijciunt᷑ ſemina.et ex galla ⁊ ex moꝛicelſi albis immaturis ⁊ deſic catis in ſole.⁊ ex ſummitatibo arboꝛis grani viridis:⁊ ex floꝛibo vitis agreſtis.⁊ ex ſũmi⸗ tatibus arboꝛis maſticis.¶ Et quidam acei O piunt folia arboꝛis ficus:⁊ deſiccant in ſole: 7 faciunt vt diximꝰ.i¶ Uirtus tuthie ablute J eſt ſicca ⁊ plus deſiccatiua omni medicina.⁊ ingreditur in ſieff cum qͥbocurantur egritudni nes oculoꝛũ.i¶ Et eſt vna de melioꝛibꝛmedi RR cinis cũ qbus curamus vlcera que fiunt in ano ⁊ virga ⁊ pectine.⁊ deſiccat humiditates ⁊ ingreditunicas eius. que veniunt ad oculum:⁊ ꝓhibet eas venire ulum. xxxu. Arach⁊ venix. Iſidorꝰ. Va nrgch ſiue ſanguis dꝛacõis ẽ Vy Fm Ariſtotelẽ lapiſ. Scom meldicos ſuccus herberube ts coloꝛis:vt apparet ſupe⸗ . rius in pmo tractatu de ber bis capitulo.ccccxxij.de ðꝗð5. BPypoerationes ¶ Virtus eius eſt contra quẽlibet fluxũ:ae A hecipue ſanguinis.⁊ ex eo atq; argentoviuo cus q eſt colorꝭ ſubalbidi. hic vatet melãco lia. ¶Köõtra vitiũ ſplenis? epat. Et paſſionẽę E cardiacã.? ad oẽs fantaſticas viſiones. — . ₰ *. ——,,ͤ — —— — — ☛ 2* Capitulum. cxxxvj. FEſgętana ⁊ Vnio. Iſi. VUegẽtana ita vy lica Senna ẽab vegẽtanis repertani⸗ gra facie albio intermicãtib notis. Dperationes ¶ Ex li denare. Anio lapis ẽ ĩ inſula capue ſic dictꝰ:qꝛvᷣtuteꝛ nobilitate ẽ vnicꝰ.hic tate ↄtinuitatꝭ ẽ ꝙ nulla ĩ eo ptʒ venaꝝ vel ſqua / mandiuiſio.ſz planꝰẽ ad modũ glaciei Ha turalr tũ aꝑit ſe ↄ roꝛẽ celi ipᷣmq; in ſe recipit: 12tinet tãto tꝑe qᷓnto muli fetũ geſtat ĩ vre ro ſuo.i Et tũc tãdẽ illũ roꝛẽ ꝑ tatã moꝛãĩla . pidẽ iã ↄuerſuʒ. emittit q̃ſifetũ ſuũ aluũq;ʒ ite rũ recludit ꝙ nullũ in eo ptz diuiſiõis veſtigi um. Alteriꝰ vo nũqᷓ; pdicto aꝑiet modo. In mane qdẽ ẽ deſuꝑ mare: ibiq; recipit celi roꝛẽ deinde ad fundũ mar deſcẽdit.ibiq; receptũ ⁊ in ſeroꝛẽ illũ ↄuertit ĩ lapidẽ.¶ Ex lapida⸗ oꝛnatũ laudat᷑ candida foꝛma.Cũ deceat ve⸗ ſtes deceat cũ nil minꝰ auꝝ. Cõche tꝑiby cer tis refuant᷑ biãtes. In celuũ patulũ roꝛes hau nre ſuꝑ nos.Ex qͥbo oꝛbiculi cãdẽtes cõcipi unt. De matutino fit clarioꝛ vnio roꝛe. Ros veſptinꝰ fetꝰ ſolet edere fuſcus.Et iuuenes coche dãt baccos cãdidioꝛeſ. O bſcurat fet⸗ conchaꝝ grãdioꝛ etas. Quãto roꝛãtꝭ fueri plus aeris hauſtũ.Lanto maioꝛe gignit cõ ceptio baccam. Altra ſemuncẽ ſed creſcere nulla putat᷑.ꝙ; ſi celſa micent tomitru cduerſa rio. Tollit᷑ e cõchis ſpẽs memoꝛãda mariniſ Vnio dict; ob hoc ꝙ ab yno tollit vnꝰ. Ne⸗ dũ duovel plures nũqᷓ ſi il inueniunt᷑.Cuiꝰ ad De Lapidibus . ne clauſe. Dic intercepta conceptiod eparit hauſtu. Et fit aboꝛtiuũ ꝙ ceperit inde creari Inſignes baccas pꝛedã maris india gignit. Bignit ⁊ inſignes antiqua bꝛitania baccas. == = — —— 2 = Fſice⁊ Molaris. Auicẽna.Lapis y veſice eſt q in veſica generat᷑. Dicit idem libꝛo.ij.in ꝓpꝛio ca. ixerũt qͥ/ dam qꝙ lapis veſice ſumptꝰ frangit lapidẽ re⸗ mun ⁊ veſice. Sed Galienꝰdixit:q; nihil ho rum eſt. Item Auicenna.Lapis molaris oĩ bus eſt notꝰ.⁊ eſt ſtipticus:quare medicꝰvta tur ad illa que indigent ſtipticitate ꝛc. pituſum crrruj. — ———— .- — NWNNW BWWW ☛R choꝛuſca. Conche diffi giut ſubita foꝛmici⸗ 1 . Tractatus Capitulum. xxxuti,j. Iride eris. AUel eris erugo latie.gre v ce ageris erugo.arabice ʒiniar vel he⸗ as erugo. Oyaſcoꝛides caplo geris erugo.Alia eſt ſaricia.alia granata apud au rifoſſoꝛes. alia vermiculoſa appell militudineʒ foꝛme eius.alia cofeſt 5 1* foſſibilis. Fit autem raſicia hoc modo. Su me vas cuiſios equale cum cetero coꝛpoꝛe.. ⁊ adiecto aceto acerrimo immittas ſquamã pꝛepurgatã eris cipꝛi⁊ ſuſpende vaſe ne ace⸗ to tangat᷑⁊ ſic muni.ne in aliq̊ loco ſpiramẽæ admittat:⁊ poſt decẽ dies aperias:⁊ rade qð adheret lapidi.et qð radit᷑ habeto ꝓ erugine eris.Eſt ⁊ alia ↄfectio q̃ ſic fi. Hitte acetuʒz foꝛtiſſimũ in vas eneum:⁊ cooperi alio vaſe eneo:ſed meliꝰ eſt vt ↄcauũvas ſit ad minus equale.⁊ ſic muni vt ſupꝛa:⁊ poſt dies decem rade vas ipᷣm ⁊ collige eruginẽ q̃ in vaſe fue,⸗ rit.Et eſt tertia ↄfectio q̃ in hũc modum fit. Fac laminã eneã:⁊ in vaſe vbi acerũ eſt mit⸗ te.ita ꝙ acetũ nõ tangat:⁊ muni vt ſuperiꝰ:? poſtea collige. I dan etiã poteris cũvinacia areſcere ceperit. ſubmittẽs laminasvinacie: ⁊poſt dies decẽ colligẽs.Fit etiã ⁊ de lima⸗ tura eraminis ſic.mittit᷑ acetũ ⁊ agitat᷑ deci⸗ es in die in vaſe ſinul miſſa limatura.⁊ ſicex pꝛimit᷑ ⁊ colligit. Dicitur etiã ꝙ; naſcit᷑ in me⸗ tallis. Unum autẽ genꝰe ſt cipꝛiace eruginis quod ſuꝑ eramen inuenitur. Aliud qð in ſpe luncis diſtillare dicitun quod ſuꝑ eramen eſt parum eſt ſed bonum.quod diſtillat albũ eſt ⁊ nigrum.¶ Adulteratur etiãplurimis admi xtis:ſcʒ punice aut marmoꝛe tunſo:aut cal⸗ canto.ſed citiꝰ hoc agnoſci poteſt.tacto hu moꝛe duobo digitis cũ fricatur.⁊ ſi marmoꝛ album aut punicẽ habuerit:nõ ſe ſoluet.ſi ve ro calcantum nigreſcit in digitis.Eruginis vermiculoſe genera ſuntduo. Unum genus eſt quod foditur. Alterum vero quod confi⸗ citur ſic. Mitte ĩ moꝛtareuʒ eneũ acetum al bum foꝛtiſſimũ quaſi cotilam dimidiã.⁊ tam diu tere q;diu inſpiſſetur. Poſtea vero mitte ſtipterie rotunde.ʒ.iiij.ſalis marinioptimi.et ſalis nitri equale pondus.⁊ tere diebo canicu laribo q;diu inſpiſſetur:⁊ coloꝛeʒ erugims fa ciat:et ſic vermiculos fac.Et ſi volueris vt limpidum exeat ⁊ lucidum. Mitte aceti par tem vnã ⁊ olei veteris partes duas.⁊ omnia ſupꝛadicta equaliter. Oulti vero accipiunt eruginem raſiciã:⁊ mixto gummi facit ver⸗ miculos ⁊ vendũt:ſed inutilis eſt. ſte confe ctiones eruginis virtutẽ habẽt eris vſtiſed foꝛtioꝛem.O mnibo autẽ melioꝛ eſt illa qᷓ fodi tur ſecundaque raditur.tertia que confici’ũ. Bulcaſim ĩ libꝛo qui vocatur ſeruitoꝛ. Sũt multi qui adulterant ziniar:id eſt viride eris cum mulctis rebus ſicut cum pumice:et cDum marmoꝛe piſtatis.Et ſunt quimiſcent cũ cal canto.Et qui vult cognoſcere ulud quod eſt J gQↄadulteratum cumpumice vel cum marmoꝛe magdetaciat manum ſuam in aqua:⁊ ponat ſuun per ipſum: quia ſtatim diſſoluetur. Et ſunt q maſticant ex eo cum dentibus.et ſic pꝛecibpii Unt lapides.Et diſcernitur id quod eſt aduil? teratum cum vitriolo:ponendo ipſum in las mina ferrea ſuper ignem. Et ſi continet ali⸗ quid vitrioli:qnando erit combuſtum fietru beum. Sed illud quod non eſt adulteratum remanet in ſuo coloꝛe et ſua figura.Et meliꝰ ex eo in noſtris partibo eſt quod eſt magis vi ride.foꝛtioꝛis odoꝛis adurens guſtum foꝛtis operationis. Dperationes ¶ Ovyaſcoꝛides. Omẽs erugines virtutẽ ha bent ſtipticã termanticã. Caliginem oculoꝛũ detergũt.lachꝛymas puocanl.Cicalrices o⸗ culoꝛũ attenuant. Paſcentia vulnera curãt: ſine tumoꝛe ea conſeruãt. ¶ Melle ⁊ oleo addito et ceracicatrices in⸗ ducendo:vulnera ſoꝛdida ſanãt gutta armo niaci mixta.⁊ facta ſicut colliriũ fiſtulas cu⸗ rant: durãt cicatrices:mollũt ⁊ gingiuis u· tridis:⁊ canceratis vtiliſſime adhibent᷑ Pal pebꝛas attenuãtimelle mixto ⁊ inuncto. ¶ Dixta vero reſina terbentina:ere vſto et nitro lepꝛoſos curat. Yiſtulas admixto ſale armoniaco medicatur. Groſſas quoq; ⁊ aſpe ras palpebꝛas cum melle cunrnras. ¶ Comburitur vero ſic. Mitte in ſartagine minutas partes eruginis:⁊ pone in carboni bus igneis q́;diu coloꝛes cineris faciant.et poſtea cum friguerint vtere. “ Multi vero incacabum crudum mittũt. ⁊ ſic comburunt. l Bulcaſim in libꝛo qͥ vocatur ſeruitoꝛ.Cõ⸗ buritur ziniar in hũc modũ.Accipe ʒiniar et pone in patella terrea ſuꝑ ignem? miſce qux- uſq; videas coloꝛes eiꝰ immutari:quia verti tur in coloꝛem tuthie:⁊ poſt aufer ab igne et ſine tepeſcere ⁊ collige ⁊ ſerua ⁊ vere. ¶ Et habeas de ziniar qð generat᷑in minenꝭ in inſula cypꝛi.qð apparet ſuper aliquos lapi des eſt parum verum.id quod inuenit᷑ in mi,/ que admiſcetur ei ex lapidibus: neris eſt maioꝛis quantitatis ⁊ pulchꝛi colos ris.ſd nõ eſt bonũ ppter nimiam quantitate Capitulum. cxxxi. De Lapidibus 1 . D W 5 BESSR — 14 — *. —— = — — — Zrn⸗Kiril xxxvi. Vitri vᷣo bec v pmo ðꝛ fuiſſe oꝛigo. Phenix ſyriepa ludem habet q̃ candebea ðꝛ:ex q̃ be lus amnis naſci credit᷑:qͥnq; miliuʒ paſſuum ſpacio ĩ mare ꝓfluens iuxcta ptolomaydẽ co⸗ loniã lentus. bic currit ĩ calubꝛis potu. Sed ceremunij ſacer vado limoſus ꝓpfundus. DHDu ic nõ niſi repulſo mararenas fatent qꝗ flucti⸗ bus volũtate niteſcũt de tritis ſoꝛdibo.Hũc ætiã marino credunt᷑ aſtringi moꝛſu nõ pꝛius neg ingenlaz nõ an uns eſtpaͤſln; littoꝛis ſpaciũ. Idq; tantũmodo ꝑ multa ſe 00 4 anu da o haberetur. Et omniũ metalloꝛũ pꝛecia abſtra Herentur. Reuera ſi vaſa vitrea nõ frãgeren⸗ cula gignẽdo fuit vitro ⁊c.¶ Ex li.de vapoꝛi bus. Aitrũ aliqñ fit ex plumbo ac terra ſub cili abſq; cinere filicis ac feni. Plumbuʒ enĩ ₰ aliqñ eſreuanorans: allqi couiſcana. Cinde admixtum cum terra ſubtili terrepartes il⸗ las cõuiſcat.Et diſſoluit in parte ꝑ actioneʒ caloꝛis:admixtaq; puluere cum terra ſubti⸗ li. Accipit a terra deſiccationẽ.⁊ cetera Itẽ yitrũ fit ex cinere herbe ſpinoſe naſcentis in littoꝛe maris. Dicũt quidã ꝙ ſunt tribulima rini:ſed falſo.ĩmo vocatur herba vitri. Dperationes ¶ Serapion li.ag.ca.Cugeg.i.vitrũ.ex eo ẽ lapidoſum:⁊ ex eo eſt arenoſum.⁊ qñ incen⸗ duntur:⁊ miſcetur cũ eo lapis magnes coa⸗ gulatur coꝛpus ſuum ꝓpter plumbeitatem qᷓ eſt in eo.i¶ Virtus eiꝰ eſt calidũ in pᷣmo gra⸗ du.ſiccum in tertio.Et ingreditur in multis cohol:⁊ aufertfurfures capitꝭ:⁊ lemfict ca⸗ pillos ⁊ barbam.¶ Et quãdo teritin et bibit cũ vino albo ⁊ ſubtili frãgit lapidem inveſi/ ca.i¶ Et idẽ auctoꝛitate Aben meſuay eſt ca. ⁊ ſic.⁊ eſt bonũ pulmoniꝛ caſui capilloꝛũ.et vitri ſunt plures coloꝛes.nam ex eo eſt albo. foꝛtis atbedinis ſicut criſtallus.⁊ eſt melius alijs.¶ Et ex eo eſt rubeus ⁊ ẽ citrinũ ⁊ viri⸗ ge et u mni⸗ ðꝛ ꝙ vitrũ eſt lapis ſtultioꝛ a⸗ lijjs lapidibo¶ Et eſt inter lapides ſicut ſtultꝰ inter homĩes. Nam ipᷣm inclinat᷑ ad omnem tincturam. Et eſt facilis diſſolutiõis in ignge a quo extractũ cito petrificat᷑ ꝛ⁊ coagulat᷑. Iſidoꝛus li.xxix. Uitrũ dictũ eſt:eo ꝙ vi⸗ ſus ꝑſpicuitate trãſſucet.⁊ quodãmodo clau ſus ptʒ.leuibo aridiſq; ignibo cõcoquit᷑: adie⸗ cto cipꝛo ⁊ nitro.cõtinuiſq; foꝛnacibo vt es li quetur.⁊ maſſe fiunt poſtea ex maſſis rurſus fundit᷑ in officinis.⁊ aliud flatu figurat᷑.aliud toꝛno terit.aliud argẽti modo celat᷑. Tingit᷑ etiã multis modis.ita vt iacinctos et ſaphis ros virides vincet ⁊ onices:vel aliaꝝ gẽma rũ coloꝛes.Nec alia ſpeculis aptioꝛ materia yel picture accomodatioꝛ.ferunt autẽ ꝙ ſub tyberio ceſare quidã artifex excogitauit vi⸗ tri temperatũ: vt flexibile eſſet ⁊ ductibile.q düũ admiſſus fuiſſet ad ceſarẽ:poꝛrerit ei fia⸗ lam:quã ille indignatꝰ in pauimẽtũ pꝛoiecit. Artitfex autẽ ſuſtulit fialã de pauimẽto q̃ cõ licauerat ſe tanqᷓ; vas eneũ.deinde marcu⸗ um de ſinu ꝓptulit ⁊ fialaʒ coꝛrexit hoc facto ceſar dixit artifici. NHũquid alius ſcit hãc cõ dituram vitroꝛum.poſtq; ille inrans negsuit Ylterum hoc ſcire:iuſſit eum ceſar decollari. HNedum hoc cognitum fuerit: aurũ pꝛo luto tur:melioꝛa eſſent qᷓ; aurũ ⁊ argentũ. ¶¶ Philoſophus. Vitrũ ꝑſpicuit ate tranſſu⸗ cet qð in metallis nõ cõtingit.Et quod ĩ eo clauſum eſt ſiue liquoꝛ ſiue alia res.exterius patet nec eſt de poꝛoſitate.unc enim ſplen daoꝛ feriens ſupꝛa vitrum pictum:cum inpo ris nõ ſit. Pictura inquam veniens ad ocu⸗ lnm:apparet ſᷣm ſimilitudinem picture fene⸗ ſtre per quam ferit. cuius oppoſnum ſepe vi⸗ demus. Fit autem vitrum ex terra ⁊ herbaz lapide ⁊ plant a. Fit etiam de cinere fene ⁊ fi⸗ licis.etiam quãdoq; ex admixtione plumbi. albumine etiam oui decocto. ¶ Auicenna. Vitrum eſt inter lapides: ſicu ſtultus inter homines (ſicut ſuperius dictũ eſt) declinat enim ad omnem tincturã ⁊ fran gitur ꝛabſcinditur cum eo:ſcilicet imꝑſona liter. ¶ Eſt autem calidum in pꝛimo:ſiccum O D Tractatus in ſecũdo. In ipᷣo eſt ſtipticitas ⁊ ſubtilitas. abſtergit dentes ⁊ oculũ:⁊ eius albuginẽ de let. Mundat ⁊ furfures quãdo cũ eo fit ab⸗ lutio. Yacit oꝛiri pilos inunctũ cũ oleo ſam bucino.aduſtum aũt foꝛtiꝰ eſt:qð ex eo tritũ eſt ⁊ aduſtum ↄfert valde lapidi veſice ⁊ renũ vino bibitũ.¶ Conſtãtinus libꝛo graduum. Vitrum calidum eſt in pmo.ſiccũ in tertio. In multis collirijs vtile eſt:⁊ cõtfa empeti⸗ ginẽ valet.ledit furfures.capillos ſubtiliat. pulueriʒatũ ⁊ cũ vino bibitum lapidẽ veſice frangit. Plateariꝰ. Vitrum frigidum eſt in peimo.ſiccum in ſecũdo. Inde fit vnguentuʒ q valet qd ſcabiẽ.valet etiã ad ſerpiginem. Ded puluis eius cum terebentina vel gũmi pꝛunoꝛum in aqua ad ignẽ reſoluto cõficiat᷑ ⁊ inde pars inungatur. Yit aũt vitrum ex ter ra.fit eti ex herba.i Ex libꝛo de naturꝭ reꝝ. Vitrum ſi diligeter teratur ⁊ cum vino riba no: id eſt foꝛti bibatur. lapides qui ſunt inre⸗ mibo frangit ⁊ eijcit. Puluis vitri deoꝛſum in ſtipite infra coꝛticeʒ arboꝛis ſuꝑ quã pullifi⸗ cant coꝛuivel coꝛnices iniectus.pꝛohibet ne vnq; ad exiꝰ pulloꝝ aperiant᷑ oua eoꝛum. Earo etiam feſtinantius coquenda ſtatim decoquitur per appoſitionem fruſti cuiuſli- bet materiei.quod tamen citius fit ſi vitrum de cinere filicis ſit ac feni. MUN ¶ Raſi in libꝛo de aluminibus. Vitrũ eſt ex partibo mercurij:⁊ vincens ſupꝛa naturaʒ eſt frigiditas ⁊ ſiccitas.liquefacit ferrum ⁊ om⸗ nia coꝛpoꝛa.facitq; ea currere infuſione.Si autem infundis vitrum quemcunq; coloꝛem pꝛoijcis ſuꝑ ipſum retien. Alchimiſta. Aitrum eſt inter lapides ſi⸗ cut amens inter homines. Nã recipit omẽs tincturas.cito in igne ſoluit᷑:et ciro ad lapi⸗ deitatem ſuam reuertit᷑. Mollificat et mun⸗ dificat ⁊ liquefacit omia coꝛpoꝛa. deinde ſub trahit ſe ab eis ꝑfuſionem.ſicut ſal ꝑ lauatio nem.deniq; ſal ⁊ vitrum due ſunt res in qui⸗ bus eſt totum ſecretum artis.Nec lapis poſ ſet fieri ſine eis:pꝛecipue ſine ſalal. Item ex libꝛo de naturis reꝝ. Aitrum di⸗ citur eſſe de partibus Mercurij. neſcio qua de cauſa:niſi quia recipit tincturam ⁊ colo⸗ rem:⁊ iᷣm etiam ferrum ſoluit.omniaq; coꝛ⸗ poꝛa diſſoluit⁊ diffluere facit.ſicut autem a⸗ qua de natura frigida igne caleſit.⁊ poſtq; re frigidat᷑ frigidiſſima fit.ſic ⁊ cinis de qᷣ fit vi⸗ trũ cũ ſiccus ſit:ſi humectat᷑ꝑ liquefactionẽ: poſtea deſiccatꝰ ſicciſſimꝰ erit.i¶ Pliniꝰ lib. xxvi. In genere vitri et obſiana numerant᷑ ad ſimillitudinẽ lapidis quẽ obſidiꝰ in ethio⸗ pia inuenit. Eſt aut coloꝛis nigerrimi ⁊ traſ⸗ ficiant. lucidi aliqñ viſu craſſoꝛe ⁊ in ſpeculis paries tum ꝓ imagine vmbꝛas reddente.gẽmas ex eo faciũt multi. Nidimuſq; ⁊ ſolidas imagt nes diui Auguſti capti craſſitudinis buius materia.que etiam pꝛo ipſo miraculo obſia⸗ nos quattuoꝛ elephantes in concoꝛdie tem⸗ plo dicauit: ſit ⁊ obſianũ tincture genere ad eſcaria vaſa cotum rubeus vitrum non trãſ⸗ lucens hematinon appellatum. Actoꝛ.Et ſic de vitri oꝛigine ⁊ natura ⁊ de operatiõe ipſiꝰ in alchimia et virtuteĩ medicinis dicta ſuſj — Itrtriolum. Sera.li. aggre.cap̃. Zeg. v aↄaucto. BGalieni. Vidi ĩ mineris tres vVenas extenſas vnam ſuꝑ aliam per longum ſpaciũ.⁊ vena inferioꝛ erat ʒeg nigrũ id eſt vitriolum nigrũ.⁊ vocatmarſaſita.Et ſecũda que erat ſupꝛa eã eſt colcotarvel calci tis.⁊ tertiaꝗ que erat ſuperioꝛ eſt zeg viride.2 eſt vitriolũ vel calcantũ.⁊ hec eſt zeg nigrũ. cõuertit᷑ ⁊ fit colcotar.⁊ colcotar fit ʒegviri⸗ ge:id eſt vitriolũ.Eſt aliud vitriolũ rubrũ.ꝛ omẽs tres ſpecies diuerſificant᷑ adinuicẽ in ſubtilitate ⁊ groſſitudine.quoniã groſſius ex eo eſt ʒeg nigrum. ⁊ ſubtiliꝰ eſt zeg virige. col cotar eſt mediũ inter hec duo.Et virtꝰ iſtoꝝ omnium eſt aduſtiua comburens carnem.ꝛ faciens eſcaram duraʒ.⁊ eſt ſtiptica.⁊ vitrio lum virideꝛ? colcotar diſſoluitur neq; lique⸗ fit: quia coagulat io eius eſt petrificata foꝛtj. Zeg vero viride eſt maturatiuũ a caloꝛe ſuo naturali maturat ione amplioꝛi qᷓ; colcotar. — — 0—¶— —— — — — — d d hh —— — — – — —— 1 X De Lapidibus . dem auctoꝛitate Dyaſcoꝛidiſ. Zeg aliud eſt babylonicum ⁊ aliud cipꝛenſe.⁊ babyloni cum melius eſt durum:quod cum frangit᷑ ha bet interius maculas albas. ¶ Et virtus eius eſt ſicut virtus calcitis:et comburit᷑ ſicut ipᷣm.Et cypꝛenſe habet colo rem aureum verius coloꝛem eris frangibile venenoſum:ſicut alumen:interiꝰ habens ma culas ſplendidas ſimiles ſtellis. Et melius ex eo eſt recens:mundum:fran gibile. Illud autem quod defertur ex baby⸗ lonia eſt melius et foꝛtius in omnibus q; cy⸗ pꝛenſe pꝛeterqᷓ; in medicinis oculoꝛuʒ. NHam in hoc eſt debilius cypꝛenſe.et habet virtutẽ Berapion auctoꝛitate Dyaſcoꝛidis. Vi⸗ triolum eſt calcantum.habet virtutem ſtipti cam conſtrictiuam aduſtiuam.⁊ quando ſu⸗ mitur ex eo in potu.ʒ.i.cum ydromelle:expel lit lumbꝛicos ⁊ aſcarides. ¶ Et quãdo ſumitur in potu aufert nocumẽ⸗ tum fungoꝛum:faciens euomere.et ponit᷑ ex eis puluerem in naribus:⁊ cõſtringit ſangui nem fluentem abeis. ¶Et quãdo ponitur ex eo innaribus diſtilla to in aqua mundificat capʒot. Et puluis eiuns mundificatvlcera que ſunt in naribus ⁊ in auribus.⁊ ſedat doloꝛes au⸗ ris:⁊ occidit vermes in eis. ¶ Paulus capitulo devitriglo Calidum eſt ⁊ ſiccum in quarto. Bulcaſim in libꝛo qui di citur ſeruitoꝛ tranſſato a ſimone de ianua. ¶ Yoꝛma combuſtionis eſt hec. Accipe cal⸗ cantum et pone ſuper teſtam nouam:⁊ teſtaʒ pone ſuper pꝛunas ⁊ vꝛe.Et fit quantitas cõ buſtionis eius ſi fuerit calcantum non mul⸗ te humiditatis quando non apparebũt am⸗ ulle. et erit deſiccatum deſiccatione foꝛti.et ſi fuerit amplioꝛis humiditatis opoꝛtet ꝙ di⸗ mittatur ſuper pꝛunas quouſq; mutetur co⸗ loꝛ eius. . ¶ Et quando mutabitur coloꝛ eius intra ſe: 2 vertetur ad ſimilitudinem mogre:opoꝛtet ꝙ auferas ab igne ⁊ purges.⁊ ſunt qui ponũt ſuper pꝛunas et exufſlant deſuper donec des⸗ clinant ad citrinitatem. Aut ponũt ſuper te⸗ ſtam et ponunt ſuper pꝛunas.⁊ miſcẽt donec mutatur coloꝛ eius. Capitulum. cxlj. Ries. Iſido.yris apud arabiãa na fſcit᷑ in mari rubꝛo coloꝛis criſtalli SA niſſexangulata:⁊icta ex argumen tfto yris. Haʒ ſub tecro ꝑcuſſa ſole ſpecies ⁊ coloꝛes celeſtꝭ arcus in ꝓximo pa⸗ rietes imitat᷑. Pliniꝰ.Optima vris eſtq̊ ma⸗ ximos facit arcus:ſimilimoſq; celeſtibb. E — — 1 2 Imemellaʒzuri. Iſidoꝛus. Zi⸗ memellaʒur i:eſt lapis cuiꝰ cele 5. ſtis coloꝛ eſt flauus cum coꝛpu ſculis aureis.inde fit ⁊ noſtrũ. . Dperationeg ¶ VUirtus eius eſt contra melancoliam paſſi onem:⁊ contra quartanam. Et ſincopim ex vapoꝛibus melancolicis: reer HKHHHEISEEIISS1IIIIHIITE, 2 —— —.— — — R MO — Capitulum. xltiſj. Zzaga. Seropion libꝛo aggregato⸗ 3 ris ca. Hageralaʒaa.i.iʒaa:⁊ ẽ lapis ggqgui defertur ex iamen ⁊ ex terris ſy⸗ ri.⁊ melioꝛ eſt ille qui defertur ex iamen. HPHobpkrationes. Ereſ lapis in quo ſunt coloꝛes multi di⸗ uerſi:vt albedo ⁊ nigredo ⁊ alij.⁊ nũq eſt co loꝛis ſinceir. ¶ Et non eſt viſum hominibus de iamẽ nec deregionibus eoꝛum ꝙ aliquis poꝛtauerit ſecum:aut ponat in domo ſua bunc lapidem quin viderit in ſomnijs mirabilia. Et cum hoc facit poꝛtantem ſe eſſe litigio ſum inter homines. ¶ Et quando ſuſpenditur ſuper infantes aus get bauas eoꝛum:⁊ ſi fiat vas intus ad come dendum vel bibendum.quicunq; comederit vel biberit in eo nonpoteſt doꝛmire. ¶ Et quando pulueriʒatur ⁊ aſpergitur iacin ctus cum puluere ipſius melioꝛat coloꝛẽ eiꝰ multum. ¶ Et eſt lapis qͥ eſt durioꝛ inter oẽs lapides. Trattatus Tapituſum. erſitlſſ. Iggnites. Iſidoꝛus. Zignites eſt la⸗ 3 pis vitrei coloꝛis. qui collo geſtatꝰ nem ac mentis alienat ionem depellit.⁊ ſi a 4 incendimniqnio fenetin: lomm eine exrin guitur. Hoc idem ait enax in lapidario ſuo. Et hec delapidibns pꝛecioſis ad pꝛeſens dicta ſufficiant. 5* 7 R D R E . * 5 W S R N — S R D N d R D B — D 2 . 2 S 2 5= — — 2 , m. rrr m — 1 W m De Brinis Boniam me⸗ dicus eſt artifex ſenſitiuꝰ vt ꝑ ſigna inegritudinum cauſas deueniat:opus eſt vt maxime aduertat in me dicãdo ad pᷣncipalia ſigno rũ genera.q̃ q̃ttuoꝛ a medi cis appellare cõſueuerũt:vt colligit᷑ in ſumma Galieni in tegni.Quoꝝ pᷣmũ ſumit᷑ a tumoꝛi bus. Secundũ a doloꝛibo.Tertiũ ab opera⸗ tionibo.Quartũ a ſuꝑfluitatib. Nerum quia ſignaſumpta a ſuꝑ fluitatibo obijciunt᷑ magis ſenſibo nr̃is:magiſq; ſenſitiua dicunt᷑. Et cum inter oĩa vꝛina obtineat pncipatũ:decreuitrac tare de vꝛinis:exdictis autoꝝ medicoꝝ totis viribo ↄgregare.Nõ vt aliqͥd noui me factuꝝ exiſtimem. Sed vt amoꝛẽ dñoꝝ ſcolariũ:quo⸗ rum filius ſum geram voluntati. Indigent em ſubtilicogniuonecirca vꝛinarũ ſpecies. Cum maxime(vt referũt)decipiunt᷑ in partibus eoꝝ Tria em̃ cum melius potero adducã.Pꝛimo regulas quaſdam:q̃s habet medicus tanq; ꝓ ſuppoſitio ne anteq; aliq̃d iudiciũ faciat de vꝛi nis. Scðdo regulas ſumptas acoloꝛibo. Ter cio regulas ſumptas a ↄtentis.i¶ Quantum ergo ad pmũ dimiſſo qͥd noĩs vꝛine.qð tangit ab Egidio carmine.pᷣmo deſcendam ad pnci⸗/ pale.ꝗ Pꝛimo notãdũ ꝙ ab vꝛina varia ſ umũ tur ſigna. Pꝛimo a coloꝛe. Secundo a ſuba. Tertio a ↄtentis:que varias diſpoſitiones ha bent iudicare.Coloꝛ em̃ arguit ſuꝑ cõplexionẽ ſcʒ calidi ⁊ frigidi.cum caulet᷑ a qᷓticatibʒacti⸗ uis.ſcʒ a caliditate ⁊ frigiditne. Subſtantia vo ſignificat ſupꝛa humoꝛes cũ cauſet᷑ a q̃lita⸗ tibo paſſiuis.ſcʒ humiditate ⁊ ſiceitate.licet per accidens poſſit coloꝛ cauſari apaſſiuis.vt exꝑ⸗ mirxtione rei humide:⁊ ſanguinis cũ vꝛina.Cõ tentũ autẽ ſuꝑ diſpoſitionẽ membꝛoꝝ.Exquo ſequit᷑ immediate ſolutio ad dubitationẽ eoꝝ qͥ dicũt ꝙ vꝛina nõ arguit niſi ſuꝑ diſpoſitionẽ nutritiuoꝝ:als interioꝝ.qð eſt falſum.vt patet ex dictis. Nam excontento poteſt cognoſcere medicus ſuꝑ diſpoſitioneʒ caliditatis. Juxta illud. Granula reumatice. Secimdo ſuꝑ ſto macho: vt colligitur ab Auicenna ſecũda ter⸗ cij de ſignis ſumptis ab vꝛnaſuper aptam ſto⸗ macho ⁊ alijs diſpoſitiõibo.vt melius clarebit inferius. Quibus ſtantibo ponunt᷑ ſex regule ¶ Pꝛima regula ſumpta ab Auicenna ſecũda pmi.Et ab yſaac. Pꝛimo:anteq; medicus de vꝛinis aduertat:ſeu iudiciũ faciat de vꝛina:de⸗ betfacere poni eam in vaſe vitreo dyaphano: rotundo: habente foꝛmã veſice.quale dieĩ eſſe vꝛinale.vt melioꝛ ſiat ſequeſtratio ↄtentoꝛum. Tale em̃ vas eſt ppoꝛtionatuʒs:ſiue ſimili loco naturali vꝛine.vt colligit᷑ ab yſaac ſertio ð vꝛi nis. Coꝛrelariũ. Ignari medici ſũt qͥ exiſtimãt poſie iudicare de vꝛina ↄtenta in cyatho:et in alijs vaſis ſimilibo.Cũ nõ poſſint cognoſcere ſimilitudinẽ: vnitatẽ ⁊ diuulſiões hypoſtaſis. Equalitatẽ ⁊ inequalitatẽ eiuſdem.cum talis ſitus impediat cõpletã ſequeſtratiõeʒ. ¶ Scda regula ſunipta ab vſaac pmo de vꝛinis.Et ab Auiceñ.ſcða pᷣmi.UArina ſtans in vaſe pᷣdicto nõ debet aſpici in aereradioſo:neq; in aere ob⸗ ſcuro nimis.ſʒ ĩ loco apto oppoſito aeri radio⸗ ſo. Pꝛobat᷑ ᷣmo. Quia radij veniẽtes ad vas impediũt ꝑiectã viſionẽ cum ſint cauſa diſgre gatiõis ſpirituũ deſeruientiũ potẽtie viſiue. Et ſic nõ poteris hẽe iudiciũ de ↄtentis paruulis in fundo exiſtentibo. Item ex radijs penetran tibo in vꝛinali variat᷑ ſitus ⁊ locꝰ ↄtentoꝝ q̃ cõ⸗ tẽta aliqũ ſunt nimis ſubtilia ⁊ leuia.aliqñ ni⸗ mis terreſtria. ꝙ aliqũ ſunt in ꝑte media.ali⸗ qñ in ꝑte inferioꝛi.vt infra patebit de ↄtentis. Scða ꝑs regle pʒ.Hã ſi aſpiceret in loco ob⸗ ſcuro neq; poſſit haberi iudiciũ ſolidũ ⁊ firmũ decoloꝛe pfectũ.neq; de ↄtento: neq; de ſuba. &̊ vera.Tertia ꝑs pʒ.quiaanſpiciẽdo pſam in aere oppoſito aeri radioſo nõ ſeqt deceptio: ſʒ põt baberiiudiciũ de coloꝛe ſuba ⁊ ↄtentis.Et iſta eſt cauſa qᷓre pꝛacticantes applicant veſtez ſub vꝛinali:⁊ maxĩe qm̃ ſiẽ de rõne albedinis eſt digregare viſum ⁊ ſpiritus. Ita de rõne ni⸗ gredinis ⁊ fuſcedinis eſt ↄgregare.⁊ ſic meli aſpiciunt᷑ ꝑtes mixte ſupᷣe vꝛine.Coꝛrelarium. Medicus aſpiciens vꝛinam debet poſt pᷣmã aſpectionẽ mouere ipᷣaʒ paulatim vt meliꝰ diſ⸗ cernant᷑ cõtenta. Coꝛrela rium ſcᷣm.Decipiũ tur medici volẽtes habere iudiciũ bo nũ de vꝛi na videntes a lõge.Hõ em̃ pñt hꝛe iudiciũ bo num:neq; de coloꝛe ⁊ cõ et ſuba.ꝓpter diſtan⸗ tiã em̃ diſgregant᷑ ſpiritus.et iſti tales vt pluri mũ male iudicant.Et dato ꝙ aliquale iudiciuʒ poſſet de coloꝛe haberi.nõ tñ poteſt ſic haberi deↄtentis. Quibo medicus melius diſcernit diſpoſitionẽ lapſus. Patʒ coꝛre ex vᷣbis Aui. ſcða pmi. Quanto em̃ tibi plus appꝛoximes: tanto ſpiſſitudo augetur.⁊ q̃nto plus elongas: tanto claritas augmentat᷑. Coꝛre.iij. Errant medici aſpicientes vꝛinã ad lumen candele ꝓ⸗ pter p̃dicta. ¶¶ Tertia regula ſumpta ab Aui. ſcðᷣa pmi. Medicus volens certũ iudiciũ hꝛe debet colligi eam facere in mane celebꝛata di/ geſtione. Zalis em̃ arguit ſuꝑdiſpoſitonẽ lap ſus:tum rõnecoloꝛis.tum ſube.tum ↄtentoꝛũ qꝙqᷓntovꝛina lõgioꝛi tꝑe ſeruat᷑ ab intra tanto maioꝛi actione caloꝛis fit maioꝛ ſeq̃ſtratio par tiũ:⁊ maioꝛ depuratio.Et ſic veriſicat᷑ dictum ga i . Trractatus Auiceñ.ſcdᷣa pmi.Et fit pᷣma vꝛina q̃ in mane colligit᷑. Coꝛre.pmũ. Ignari ſũt illi:qͥ vt docto res videant᷑ alijs volũt hꝛe vꝛinã de hoꝛa in ho rã.cũ in nulla tali medicꝰ poſſit hꝛe cõpletũ iu liciũ.Coꝛre.ij. Ignariſũt uliexq̊ in tam paruo he nõ ſit poſſibile fieriſeq̃ſtrationẽ debitã ⁊ de putatã. Et h̊ nõ hʒ in doloꝛe renali a retentiõe lapidũ. Et vbi retentio vꝛine eſt difficilis. Et ẽ cauſa plurimoꝝ nocumẽtoꝝ. In q; caſu medi⸗ cus debet bꝛe vnã vꝛinã q̃tiens voluerit mictã vt cognoſcat materiã an purget᷑ ꝑ vias vꝛine: ⁊ q̃nca.Et exh̊ verificat᷑ dictũ pꝛacticantiũ:q; qnto in paſſioniborenum ⁊ veſice vꝛina fuerit groſſioꝛ ⁊ turbulẽtioꝛ:tanto melioꝛ. Quarta regla.Anteq; medicꝰ iudiciũ faciet debet eam immediate aſpicere cuʒ fuerit micta.deinde bñ coopiat᷑ cum pãno ne alteret᷑ ab aere exterioꝛi. Poſt hoꝛã iteꝝ aſpiciet:⁊ tunc erit facta depu ratio ⁊ reſidentia partiũ deqͥbo medicꝰ põt hꝛe cognitionẽ. Poſt em̃ tale ꝑs debilitat᷑ ⁊ caloꝛꝭ ſignificatio mutat᷑ coloꝛ variat᷑ ⁊ ypoſta ſis vt colligitur ab Auiceñ.ij.i.doctrina.iij.ca.i. Et ſubdit.Egoãt dico ꝙ nec poſt hoꝛã. Pꝛima ãt ps deducit᷑ ſic. Quia aliq̃ vꝛina mingit᷑ turbi⸗ ga:deindeclareſcit. Aliq̃ clara:deinde turbida fit. Pꝛima em̃ melioꝛ. Scðda vᷣo ſignificat ab⸗ ſolute expulſiuã vᷣtutẽ foꝛtioꝛeʒ:licet ſcdᷣa cũ in febꝛe putrida apparet indicet ſalutẽ ꝓpinquam Kũ in paruo tꝑe tur bida fit poſt eius mictũ:qe ſignificat ſu brilitatẽ ⁊ facilitatẽ eoꝝ. vtptʒ ab yſaac.i.febꝛiũ. Aliq̃ vᷣo mingit᷑ turbida et ma⸗ net turbida.⁊ iſta eſt deterioꝛ vt plurimũ.ſigni fi cat em̃ vt plurimũ coꝛruptionẽ ⁊ ebullitionẽ bũoꝝ.vt pʒ ꝑ Bal.Et de criſi.Et notanter di cit vplurimũ: qꝛ in paſſionerenuʒ ⁊ ylios ſen inteſtinoꝝ nõ ſcat h̊ ſʒ mag purgare materiã ꝑ vias vꝛine.Coꝛ. pmũ.De vꝛina a lõge dela ta medicꝰ pᷣt hꝛe iudiciũ eſtimatiuũ tm̃:⁊ non ſcientifficũ.vt patebit inferiꝰ. Alteratem̃ pmo ex aere.ſcðo ex ꝑte longitudinis tꝑis.tertio ex motu.Et notanter ðꝛ eſtimatiuũ iudiciũ ⁊ nõ cõpletũ.qꝛ exiſta tali medicus põtcognoſcere multa.vt declara bit᷑ infra.q̃re.⁊c̃. Coꝛre.ij.vt ðꝛ de pᷣdicta pariſoꝛmiter eſt dicendũ de vꝛina reducta ad ignẽ vel aquã calidã.qꝛ nõ põt hẽe ꝑfectã cognitioneʒ:exq̃ reſoluãt᷑ ptes ſubtiles. Etiã eo ꝙ vanat᷑ coloꝛ⁊ ſuba.i¶ Quita regla. Anteq; medicꝰiudiciũ faciat de vꝛina dʒ cõſi⸗ derare etatẽegrotãtis.aliter nõ ẽ poſſibiie ᷣm hie firmũ iudiciũ de vꝛina. Nã alia dʒ eſſe vꝛi⸗ na in fantis nat̃aliter.alia pueri.alia iuuenis. alia ſenis.alia decrepiti.vt ptʒ ꝑ Autc.ij.i.ca. ix. Vrina infant dʒ eſſe alba lactea. Patet.qꝛ ſuꝑfluitates vꝛine ꝓpoꝛtionant᷑ nutrimeto.Cũ gut puer nutriat᷑ lacte:ſeqͥ ꝙ vꝛina debet eſſe alba ⁊ lactea. Arine pueroꝝ debẽteſſe ſpiſſio res ⁊ nõ ita albe. Patet.qꝛ calidũ naturaleſuf ſocat᷑ ab humido multo. In iuuene dʒ eſſe ci⸗ trina⁊ ſubtilis.⁊ ſicut de ratõne flegmatis eſt groſſare ⁊ dealbare:ita de rõne caliditat eſt in tingere ⁊ ſubtiliare.Cũ ergo in iuuẽtute caloꝛ ſit foꝛtioꝛ ⁊ magis igneꝰ:ſeqͥr̃ vꝛinã debere ap⸗ parere ſubtilẽ ⁊ citrinã. Itẽ qꝛ iuuentꝰ aſſimi⸗ lat igni:ergo ſeqͥt᷑ vꝛinã eſſe talem. In ſene aũt Vine debenteſſe albe⁊ ſubtiles.qꝛ diminutꝰẽ caloꝛ naturalis:⁊ ſuffocat᷑ a multis ſuꝑfluita⸗ tibo rõne indigeſtiõis.ad quaꝝ multiplicatõezʒ ſequit᷑ opilatio: ⁊ ita ſubulitas. Et in decrepito erunt vꝛine magis tenues ⁊ magis albe rõne dicta.Ex qboſequit᷑. Ignota etate medicꝰ non poteſt hꝛe iudiciũ firmũ ⁊ noticiã certam. De⸗ claratur exemplariter. Ponam q medico offe ratur vꝛina iuuenis alba⁊ ſpiſſa qᷓ ſit talis me⸗ diante lapſu ſtomachi ad frigiditatẽ nõ dubiũ eſt:qꝛ non habita etate medicꝰ iudicabit illam vꝛinã eſſe pueri:⁊ naturalem talem.Et ita iſte non ha bebit iudiciũ de lapſo ſtomachi. Ergo opoꝛtebit medicũ aduertere ad etatem. Coꝛre⸗ lariũ pmũ.Aicet ↄcluſio ſit vera:ↄcingit tñ in ſenibo fierivꝛinas groſſioꝛes ⁊ ſpiſſioꝛes valde. Patet rõne multiplicacionis flegmatis.Cum hoc viderit medicus debet pꝛonoſticare gene⸗ rationẽ lapidũ in renibus ⁊ veſice plꝰin veſica Xoꝛrelariũ ſcõᷣm ſumptũ ab vſaac.i.de vrinis ſicut opoꝛtet medicũ volentẽ cognoſcerevꝛinã ⁊ ꝑfecteↄſiderare etatẽ.ita opoꝛtet eum aduer⸗ tere ad complexionẽ.quia complexiones pꝛo⸗ poꝛtionant᷑ etatibus:⁊ econuerſo. In colerico debet eſſe vꝛina trina ⁊ tenuis. In flegmati⸗ co pallida ⁊ ſpiſſa. In melancolico glauca ⁊ te nuis. In ſan guineo rubea ⁊ mediocris.Coꝛ⸗ relariũ tertiũ.Cautius eſt medico dubitãti de etate: cuius etatis ſit anteq; iudiciũ faciat de vꝛina:qᷓ; dicere vtrũ iſte ſit infans vel puer.⁊c̃. Patz. qꝛ ex hoc ſermone poſſet increpari:quia nõ cognoſcat vꝛinã pueri infantis.qꝛ huiꝰ eta tis poteſt referre ad etatẽ puericie infantie iu⸗ uentuti.¶ Sexta regula.Et eſt ↄcluſio de mẽ te Auicenne. Medicus debetcertificari de re gimineegrotantis circa res nõ naturales ante qᷓ; iudicium faciet de vꝛina aliter nõ poteſt iu⸗ dicare bene.Declarat᷑. Nam ſᷣm diuerſitates medicine aſſumpte diuerſificat᷑ viina. Patet. qꝛ ſi q aſſumpſerit crocũ aut caſſiã eiꝰ tingit vꝛina ad citrinitatẽ.vt pʒ ꝑ Auic.ij.i.ca.i. Nõ ſicqͥ in cibo rem tingentẽ aſſumpſit ſic crocum ⁊ caſſiã.patet ex eo:qꝛ crocus rõne caliditatis eſt aperitiuus.⁊ per conſequens habet rapi ad vias veine.⁊ ita tingit vꝛinamſᷣm coloꝛẽ. Item ſiquis aſſumpſerit olera que tingunt ad viri⸗ — — ⏑ — —eEe — — arr — „ De Brinis ditatẽ. vt pʒ ꝑ Aui. locopᷣallegato. Ita etiã di⸗ cendũ ẽde vino:qð mutat vꝛinã ſᷣm coloꝛẽ.Cau ſa deducit᷑:qꝛ ſuꝑfluitates ꝓpoꝛt io nãt᷑ nutrimẽ to de q̃ſuꝑfluũt. Certificet᷑ ̊ medicꝰſi ſibi obij cit᷑ vꝛina q̃lidieta fueritvſus anteqᷓ; dieta fuit. Cõſideret᷑ ciboa medico ex ꝑie q̃ntitatꝭ ⁊ ex ꝑte litatꝭ q̃ pceſſit emiſſionẽ vꝛine.Derõne em ci bi groſſi ⁊ viſcoſi vꝛina diſcoloꝛat᷑.Ex ꝑte vero qntitatꝭ:qꝛ multitudo cibi vꝛinã diſcoloꝛat.pʒ. qꝛ ſuffocat᷑ caloꝛ naturalis.Coꝛr̃i.Siẽ de ra/ tione multitudinis cibi eſt diſcoloꝛare vꝛinam: ita de rõne famis ⁊ ieiunij in pᷣncipio ẽ coloꝛa re vꝛinã. Certificet᷑ &̊ an pᷣceſſit ieiuniũ vel nõ. Piʒ.qꝛ in pᷣncpio ieiunij foꝛtificat caloꝛ.⁊ ideo coloꝛat᷑ vꝛina. In fine ãt ⁊ in ꝓceſſu minuit᷑ ca loꝛ:⁊ ideo diſcoloꝛat. Quare ðe notãter in pᷣn⸗ cipio.hoctotũ colligit᷑ ab Auiẽ.in.i.de vꝛinis. Vrina neq; ſit illiꝰ qͥaquã nõ bibit:neq; cibũ comedit. et notãter aquã:qꝛ arabes exlege nõ bibũt vinũ.Coꝛr.ij.Certiſicet᷑ iteꝝ:vtꝝ pceſſit exercitiũ:aut ira.aut timoꝛ.aut vigilia.añq; iudiciũ faciat.Hec em̃ tingũt vꝛinã ad citrini⸗/ tatẽ ⁊ rubedinẽ.Et ptʒ.qꝛ ad exercitiũ laboꝛio ſuʒ ſeqͥt᷑ ebulitio ſanguĩs.& tinctura in timoꝛe trahit᷑ caloꝛ ad intra ⁊ foꝛtificat᷑ ⁊ vnit. Et per ↄſequẽs tingit᷑ vꝛina. Iſtð coꝛrelariũ ẽ Auiẽc. loco pᷣallegato. Neq; ſit qͥ ſe exerceat molibet diſpoſitõibo:q̃ ſũt extra curſũ nat᷑e.q̃ coloꝛẽ mu tant ſicut ieiuniũ.vigilie.laboꝛ.timoꝛ.aut ira. Coꝛriij. Aduertat medicꝰ viꝝ balneum pᷣceſſe rat: aut vomitꝰ.aut euacuatio.paruer vnctio factacirca doꝛſũ. bal neatio facta in aq̃ ſuſphu rea aut marina coloꝛat vꝛinã. qꝛ alterant᷑ renes ad caliditatẽ. Balnea in aqᷓ dulci vꝛinã diſcolo rãt.⁊ ſilł vomuꝰlaboꝛioſus.aut enacuatio tin/ git. AUnctio etiã cũ rebo calidis circa renes eſt cauſa tincture.vt pʒ loco pᷣallegato. Coꝛr.iij. Aduertat medicꝰ:vtꝝ pᷣceſſerit coitꝰ.de rõne cuiꝰerit inſpi umpinguare vt ita loquar Aut aſſumptio medicine reſpiciẽtꝭ humoꝛẽ de terminatũ. vtõ. Aſſumptio reubarbare ex hoc vel ↄſimili tingit vꝛinã. Iſtð coꝛrelariũ ptʒ ab Auic ca.pᷣall.Et coitꝰ vꝛinã valde impinguat 2 vomitꝰ.⁊ euacuatio.Hoc idẽ tãgit Egidius ĩ bis metrꝭ.Etas: nata:ſexꝰ:laboꝛ:⁊ ira dieta. Eura:fames: mot:lauacrũ:cibo:vnctio:potꝰ. Debent rõne notariſi cupis vꝛine iudex 8 haberi. — . onſnen ſitis regulis generalibo qᷓs habetpᷣ ſupponere medicanteq; aliqð iudiciũ faciat de vꝛina. Nũc dicendũ eſt de re⸗ gulis ſumptis a coloꝛibo viina ꝝ.¶ Pꝛimo no tandũ qꝙ qꝛ coloꝛ cauſat᷑ a qualitatibo actiuis. Hinc eſt ꝙ exſ̊ mediciarguũt ſup cõplexionẽ calidã ⁊ frigidã.Et h̊ pᷣmo.Colo: bonud cum ſſare ⁊ unpinguare vt ita loquar ſuba bona arguitcõplexionẽ bonã: ⁊ ſup foꝛti⸗ tudinẽ vᷣtutꝭ cum ſubᷣa mala ſup debilitatem vStutis.Coloꝛ aũt malus arguit ſupᷣ debilita tem vᷣtutis ⁊ malã cõplexionẽ.vt inferiꝰdecla/ rabit᷑. Exemplũ pmi. Si mingeret᷑ coloꝛrube uscũ ſubſtantia multũ tenui:ex h̊ habetis ar⸗ guere debilitatẽ ᷣtutis.maxiĩe in coꝛpe ſangui neo. Exemplum ſecundi. Si eſſet econuerſo. ¶ Notanoũ ſcðᷣo:ꝙ licet genera coloꝝ ſint tm̃ duo.ſ.albedo ⁊ nigredo.vt colligit᷑.ij.pmi.ca.i. Tñ nõſolus medicꝰex his iudicat ſuꝑ diſpoſi tione vꝛine.ſed ex his coloꝛiba intermedijs qui dicunt᷑ eſſe plures.vt quoꝝ aliqͥ ſubdiuidũtur poſtea in alijs coloꝛibo.vt iſti.citrinus.ſubci⸗ trinus.ruffus.ſubꝛuffus.rubeus.ſubꝛuheus. rubicũdus.ſubꝛubicundus.in opos.kyanos. viridis.liuidus.niger.nigerrimꝰ.albo.lacteꝰ. glaucꝰ.karo pus.pallidus.ſuppallidꝰ.Scien⸗ dumqꝙcitrinus ⁊ ſubcitrinus iſte due ſignant mediatam digeſtionẽ. Ruffus ſubꝛuffus iſte due vꝛine ſignant ꝑfectã digeſtionẽ.· Rubeus ſubꝛubeus.Rubicũdus ſubꝛubicundus: iſte quatuoꝛ vꝛine ſignãt exceſſum digeſtionis. In opos kyanos iſte due vꝛine ſignãt aduſtionẽ Viridis liuidus.iſtedue veine ſignan ſuper⸗ aduſtionẽ. NHiger nigerrimꝰ.iſte due vꝛineſig⸗ nantmortiftca. one Albu lactend gauero. karopus.iſte quatuoꝛ vꝛine ſignificant indige ſtio nẽ. Pallidus ſuppallidus.iſte due ſignant pncipiũ digeſtionis. De illis inferiꝰlatius pate coloꝛea:quatuoꝛ tñ pᷣncipales dicunt᷑.quoꝛuʒ vnꝰeſt albus.ſecũdus niger.tertius citrinus. quartꝰrubeus.qͥ poſtea diuidunt᷑.Albus autẽ coloꝛ arguit ſuꝑ frigidã ⁊ humidã cõplexionẽ ⁊ ua ſuꝑ cõplexioneʒ flegmaticã. Niger ſuper bit.⁊c.¶ ertio notanduʒ: ꝙ licet plures ſint frigidã ⁊ ſiccã nmickioner ita ſuꝑ cõplexio⸗ nẽ melancolicã. Rubeus ſuꝑ complexionem calidã ⁊ humidã.⁊ ita ſuꝑ cõp exionẽ ſangui⸗ neã.Citrinus ſup complexionẽ calidã ⁊ ſiccã. ⁊ ita ſuꝑ cõplexionẽ colericã.Et iſta om̃ia pate⸗ bũt clarius cũ ponũtur regule.iſ Quarto no⸗ tandũ:qꝙ aliqͥ imaginant᷑ ſufficientiã coloꝛum h/ modo.qꝛ coloꝛcauſat᷑ in vꝛina aut caloꝛe na⸗ turali qͥ eſt auctoꝛ digeſtionis.Et qꝛ digeſtio cõ ſideraturqͥnq; modis. Pꝛimitiue. Iniciatiue. Perfectiue. Exceſſiue.⁊ Coꝛruptiue.Et iſtos qnq; modos mnltiplicant ꝑ humoꝛes.⁊ ſic re⸗ ſultant coloꝛes numero viginti ̊ modoſignifi cantes. Aut puationem digeſtionis. ſicẽ niger in melãcolico inq̃ntum cauſetur a frigiditate ſuffocante caloꝛẽ naturalẽ Liuidus I flegma ricig egß ſigniſicat maximã diminutionẽ calo ris.Albus ĩ colerico. Su bcitrinus in ſangui⸗ neo. Coloꝛes ſignificantes pᷣncipiũ digeſtiõis ga ſunt. Glaucus ĩ melãcolico. Raropus in fleg⸗ matico.⁊ eſt ſimilis lane cameloꝝ.Et ðꝛ a ka⸗ ros qð eſt gaudiũ poſt factũ. Suppallidus in colerico:ac rubeꝰin ſanguineo.Coloꝛes ſigni ficantes ꝑfectã digeſtionẽ ſunt ſubcitrinus in melãcolico. GSuppallidus ĩ flegmatico. Ctri⸗ nus in colerico. Subꝛuffus in ſanguineo.Co loꝛes ſigniſicãtes exceſſum digeſtiõis ſũt Sub ru beus in melãcolico. Rubeus in flegmatico. Bubꝛubicundus in colerico. Et rubicundus in ſanguineo. Coloꝛes ſignificãtes coꝛruptio .nẽ digeſtionis. Viridis in melãcolico. Kya⸗ nos ĩ colerico. Higer in ſanguineo ꝓut cauſat ab aduſtiõe a ſanguĩe.Exq̃ ſeqͥr ꝙcoloꝛ niger ꝗarguit ſuꝑ puationẽ digeſtiõis:⁊ ſuꝑ coꝛruptã digeſtio nẽ. Quid aũt debemꝰ intelligere ꝑ ter minos iſtoꝝ patebit inferius. Heloloꝛenigro. Ol ſitia notabiliboex qͥbo pparẽt ſpẽs p coloꝛis in generali:⁊ ſufficientia eoꝛũ: nũc determinãdũ erit de ipᷣis ĩ ſpeciali Et incipiã a coloꝛe nigro:cũ deterioꝛ ſit ceter⸗ cõmuniter: ⁊ affirmat maioꝛẽtimoꝛẽ.¶ Pꝛimo notando ꝙcoloꝛ niger in vꝛina cauſat᷑ tribus modis.Aut ꝑ viã aduſtionis:aut moꝛtificati⸗ onis:aut admixtiõe rei nigre.Et differunt.qꝛ vꝛina nmgra cauſaia ꝑ moꝛtiſicationẽ eſt obſcu ra ⁊ tenebꝛoſa.qð nõ apparet ſenſibiliterĩ alijs Oifferũtãt vꝛinacauſata ꝑ viã aduſtõis ab ea q̃ cauſat᷑ ꝑ admixtionem rei nigre.quia in vna apparẽt ꝑtes diffoꝛmes:qꝛ vna groſſioꝛ altera. ĩpmo vo nõ.¶ Scdðo notandũ ꝙ coloꝛ niger nihil aliud eſt q; lux incoꝛpoꝛea in coꝛꝑe tene⸗ bꝛoſo vmbꝛoſo.vt patz ꝑ Philoſophũ. NHamſi accidit coloꝛ niger in nubiba: qꝛ radij ſolares nõ poſſunt penetrare coꝛpꝰvmbꝛoſum.ſed eius reuerberat iões retinẽt in ſuꝑficie ⁊ inducitur nigredo. Ita a pari debemꝰſpeculari de aciiõe caloꝛis naturalis m maſſam humeralẽ.i¶ Ter tio notandũ ꝙcoloꝛ niger ex mulciplex.vtpʒ ꝑ Auic̃.ſcdᷣa pmi.capᷣ/ꝓpꝛio.Nã coloꝛẽ nigrũ qũ qʒ ꝓcedit coloꝛ ſuſcus:aliq coloꝛ viridis:ali⸗ qũ coloꝛ citrinꝰ:qð verificat. Nam vꝛina nigra qñq; cauſat᷑ a frigiditate ſuffocante caloꝛẽ na turalẽ: vt tactũ eſt.Aliqñ caliditate ſuffocãte ꝑ viã in lãmatiomis vꝛine nigre. Pꝛimoeſt ad mixia citrinitas ⁊ pceditvꝛina nigra. Scdo ẽ adimxta viredo ſimilis coloꝛi lapidis indici: quẽ pᷣcedi? vꝛina nigra ĩ digeſtionẽ aut fuſcedo. Ex qbo ſequunt᷑ regule qͥndecim.¶ Pꝛima re⸗ gula. Urina nigra in qntitate multa cũ ypo⸗ ſtaſi nigra in die cretico ſupueniẽs in febꝛe acu ta:cum odoꝛe acuto ſedimine ſubtili ſignificat doloꝛẽ copitis ꝑmixtionẽ rõnis.⁊ ex ↄſequenie . Trattatus furũ nariũ in die cretico:q; ſignificat ebulitio nẽ humoꝝ ſubtiliũ.qͥ faciliter eleuãt᷑ ad caput: ⁊ inducũt accidentia pᷣdicta. ¶ Scdða regula. Vrina nigracũ odoꝛe magno inflãmationem fcat in mẽbꝛis ſpũalibo:⁊ in febꝛe acuta aliqñ moꝛtẽ. NHNam odoꝛ magnꝰin vꝛina inſequit᷑ mo tionẽ ſoꝛtẽ caliditatꝭ.vt Auic.loco pᷣalł. ad quẽ inſeòͥ᷑finflãmatio.i ¶ Tertia regla. Vrina nig quã pᷣcedit citrinitas aut admixta citrinitati fcat yctericiã citrinã.ptzʒ.qꝛ ſ̃cat opilationẽ ſac tã in ciſtim ſellis aut im vijs intermedijs ꝓpter quã coloꝛ nõpᷣt trãſire ad inteſtina:regurguat &̊ ad vias vꝛine.⁊ ꝑ ↄſequẽs accidit tals vꝛina vt ptʒ ꝑ Auic.ij.i.Quarta regla. Vrina ni⸗ gra quã pꝛecedit fuſcedo aut q̃ ſituli admixta: ſcat vctericiã nigrã aut ſpleneticã.qꝛ fcatopi⸗ latio nẽ in regio ne ſplenis ꝓpterquẽ humoꝛes melãcolici nigri nõ poſſunt trãſire ad ꝓpꝛium receptaculuʒ regurgitant ad vias vꝛine. Et ita ꝑuenitſimilis vꝛina. Quinta regla. Urina nigra quã pceſſit vridis vꝛina: aut declinans ad viriditatẽ fcat extinctionẽ caloꝛis natalis. ⁊2 pↄñs fcat moꝛtẽ.qꝛ ſᷣcat abundantiã frigidi tatis ſuffocãtis ipᷣm caloꝛem.¶ Sexta regla Vrina nigra guttatim micta ⁊ pauca cũ pᷣua tione odoꝛis ſᷣcat moꝛtẽ:qꝛ ̃cat naturã ſupera tam a moꝛbo qͥ no ꝑncii aliquã pugnã õ ipᷣaʒ. Patet ꝑ Auiceñ.in loco pꝛeall.Coꝛrelarium. Quanto vꝛina faciliter mingit᷑:tanto melioꝛ. qꝛ ſignificat ſoꝛtitudinem virtutis expulſiue et virtutẽ animalẽ bene ſe hꝛe.¶ Septimaregla WVrina nigra in muliere cũ humoꝛe feculento in fundo reſidente fcat actualem fluxum mẽ⸗ ſtruoꝝ.patet.q; iſa ꝓpter feculentiã q̃ ſunduʒ petit:vꝛina ſuperius alleuiat᷑ ⁊ inferiꝰinſpiſia tur. Cauſa autem ꝓpter quã denigrat᷑ heceſt. Sanguis em̃ menſtruoſus admiſcetur cum vꝛina.⁊ ita denigratur vꝛina. Sanguis autez exiens venas immediate denigrat᷑. patet viſui qñ extrahitur a venis.⁊c̃. ¶ Octaua regula. Vrina pauca ⁊ fetida in febꝛeſᷣcat moꝛtem in die cretico.patet.qꝛ ex magnitudine ſignificat moꝛtiſficatio.expaucitate conſumpuo humidi ſubſtantifici:ex feioꝛe ſignificatur ſuꝑ coꝛrup⸗ tionem humoꝝ. vt patet de moꝛbis peſt iferis. Vrina nigra ſpiſſa cũ coloꝛe nigro in pncipio moꝛbi cuʒ alijs ſignis bonis ꝑdurans vſq; ad ſeptimũ diem cũ ↄiuncta vpoſtaſi:ſalutẽ ſigni ficat rõne caliditatis aduenientis.Coꝛrelariũ. Quanto vꝛina fuerit maioꝛ:tãto melioꝛ.Pau⸗ ca tanto deterioꝛ pꝛopter rationes gadductas. Et nigrioꝛtanto peioꝛ.¶ Nona regula ab au⸗ ctoꝛitate Auicenne ſumpta. Urina nigra in multa quantitate cui non eſt viredo apparens in feb:e quartana ⁊ doloꝛibus doꝛſi ⁊ matricis eſt ſignum ſalutis. Patet.quia ſigniſicat mate⸗ riam que faciebat febꝛẽ euacuari per vias vꝛi ne ⁊ per virtutem foꝛiem ſupꝛa ipſum.ergo ſig num ſalutis. Coꝛrelarium. Bonum in pꝛacti⸗ ca cum medicus viderit vꝛinam denigrare in febꝛe quartana debet pꝛenoſticare ſalutem: et ſe eſte in declinatione.qͥa ſignuʒ eſt ꝙ materia incepit euacuare per vias vꝛine.i Decima re⸗ gula. Vrina nigra oleaginoſa non ratione re⸗ num aut veſice:ſignificat moꝛtem pꝛopinquaʒ ⁊ ſpaſmumer ſiccitate.Patet.quia talis vrina ſignificat conſumptionem humidi ſubſtantiſi⸗ ci ⁊ partium membꝛalium.Et dicitur notanter vicio non exiſtente in renibaaut veſica.qꝛ tunc ſignificat caliditatem renum. Et hoc colligit ex ſententia ypo.pᷣmo pꝛonoſticoꝝ.Cauendũ ne veſice vicio capiad vt qͥd ſuum eſt alienũ di iudicetis.quia in calculoſis ⁊ in patientibo cir⸗ ca renes:tales vꝛine turbide et obſcure con⸗ ſueuerũt aparere. Coꝛrelarium. Bonum eſt ꝙ anteq;ᷓ medicus iudicium faciat de vꝛina cer⸗ tificat:vtrum patiatur in renibo.aut ſitcõſue⸗ tus facere tales vꝛinae. ¶ AUndecima regula. Vrina nigra ⁊ groſſa ⁊ po ſtea conuertitur ad albedinẽ ⁊ tenuitateʒ.ſignificat caſum vltime digeſtionis. Patet.quia ſignificat peiuat ionẽ caloꝛis naturalis non potentis coloꝛare vꝛinã vr patet per Auicennã ſcdᷣa pꝛimi capi.pꝛealle gato.i¶ Ouodecima regula. Urina nigra cuʒ vpoſtaſi in medio que dicitur eneoꝛmia ab egi⸗ dio.notabilem ſignificat ſurditatem ⁊ inſtan⸗ tiam vigiliarum ⁊ fiuxum ſanguinis narium ex parte dextra ſtante ſoꝛtitudine virtutis.Pa tet.quia ſignificat vapoꝛes calidos ſubtiles ele uari ſurſum.ergo ⁊c̃. Patet etiam ab v ſaac p⸗ mo de vꝛinis.i¶ Tredecima regula. Arina ni gra multa aparens in die cretico:ad cuiꝰ eua/ cuationẽ ſubleuatur virtus eſt ſignuʒ. Patet. ſigniticat em̃ materiam euacuari ſacientem fe bꝛem. Etðꝛ multa duobo modis.Aut qꝛ min/ gitur ſepe ⁊ parum.aut quia raro ⁊ multum. ¶ Decima quarta regula. Urina nigra ⁊ ſpiſ⸗ ſa in qua fuerit ſedimen rotundum cũ tenſione vpocundrioꝝ.aut ſtante ſudoꝛe.aut apoſtema ie in aliqua parte:eſt ſignum moꝛtis. Patet. quia ſignificat vltimã aduſtionẽ.ergo patet ꝑ Auicennam ſcõᷣa quaru..capitulo pᷣallegato. Vrina nigra velut rubigo ferriin lento febꝛe: ſtrangulationemſignificat.¶ Decima quinta regula. Arine nigre apparentes in febꝛibo cũ ſudoꝛe ca pitis.aut colli.aut doꝛſi.eſt ſignũ ma lum qeger tendit ad moꝛtem. patet.qꝛ ſigniſi⸗ cat aduſtionẽ in membꝛis ſuperioꝛibo.ergoſig nificat malũ.Patet ꝑ vſaacpmo de vꝛinis.Et Auicenna ſecuda quarti de ſignis vꝛine nigri. De Brinis Coꝛrelariũ. Sudoꝛ fetens circa collum vel ca put non eſt bonus:vt plurimũ.licet in mulieri bus magis ſaluus ſit. Sð De vrina liuida. Voꝛa dictũ eſt de nigra vꝛina q̃ eſt de⸗ ſ terioꝛ ceteris:poſt ipſam ponit᷑ liuida Igdeo ſecũdo pᷣncipaliter declarandũ. ¶Pꝛimo notãdũ ꝙꝑ liuiditatẽ habemꝰintel⸗ ligere q̃ndã plumbeitatẽ.q̃ ſilat᷑ veſtigio terreo Et talis vt plurimũ capitur a moꝛuficatione. Coꝛrelarium. Cum medicus viderit vꝛinam ſi milem coloꝛi plumbei debet iudicare.vt pate⸗ bit exregulis. Secundo notanduʒ eſt ſicut dictũ eſt de vꝛina nigra que cauſatur tribamo⸗ dis.ita dicendum eſtde vꝛina liuida que cau⸗/ ſatur per viam moꝛtificationis.aut ꝑ viam ad iectionis alicuius reiliuide.vt ex mixtione ali cuius humoꝛis frigidi derelicti ab ipᷣa natura. Signa autemad cognoſcendũ ſunt. Nam qñ cauſatur a moetificatione apparet ſimpliciter li uida.qñ autẽ ab aduſtione aparet ſubnigra: vt eam pꝛeceſſerit vꝛina viridis.quoniã ab ad mixtione groſſioꝛ et ſpiſſioꝛ in vna parte q; in alia. ¶ Tertio notandu. Mrina lis ida aut eſt liuida ſᷣm totum aut ſᷣm partem. Si abſo⸗ lute:deterioꝛ eſt pꝛima qᷓ; ſecunda. Nam vꝛina ex toto liuida ſemꝑ cauſatur ex moꝛtiſicatione. Vrina aũt linida ſᷣm partem non.ergo pꝛima eſt deterioꝛ. Vrina aũt liuida per totum cauſa turtribus modis. Auta moꝛtificatione humo⸗ rum.aut epatis moꝛtificatione.aut moꝛtifica⸗ tione vtriuſq; ſimul.A moꝛtificatione humo⸗ rũ qñ fuerint relicti ab ogatiõe nature.A moꝛ⸗ tificatione epatis qũ fuerit infrigidatũ vltima infrigidatione.Et ſignũ ad cognoſcendũ qña moꝛtificatione vtriuſq; aut vniꝰ tm̃ eſt.quia ſi a moꝛtificatione vnius tm̃ facitreſident am ? ſpiſſioꝛ apparet in vna pte qᷓ; in alia. Siaucem ꝗa moꝛtificatione vtr iuſq;:neq; fit ſequeſtratio: neq; reſidentia.vt dictũ eſt. Iſta aũt ſumuntur ab yſaac pᷣmo de vꝛinis.¶ Quarto notandũ vt colligit᷑ ab yſaac cũ q̃cunq; ſuꝑfluitate nr̃i coꝛꝑis ſemꝑ egredit᷑ aliqͥd de vtili videlicet ali⸗ quid decaloꝛe ⁊ ſpũ.Aliiur nõ ↄtingeretvrinã attenuari ⁊ inſpiſſari.poſtq; extra micta eſſet: niſi aliquid de caloꝛe et ſpũ cum vꝛina egredere tur.Quando aũt iſte caloꝛ ⁊ ſpũs obfuſcantur redd itur vꝛina liuida.quareex his ſequuntur alique regule. Pꝛima regula. Vrina liuida per totũ in qualibetegritudine eſt ſignũ pꝛop⸗ inque moꝛtis. Patet.quia talis vꝛina ſignifi⸗ cat moꝛtificationẽ ſpirituũ:aut epatis:aut hu moꝛis.⁊ maxime ſanguinis.qui meret᷑ dici pꝛi mus humoꝛ.modo ſtãte moꝛtificatiõe alicuius ga uüij . Traltatus Mſoꝛũ ſeqͥł moꝛs Aſſumptũ ꝓbat᷑. Liuiditas em̃ ꝑ totũ ſignificat vltimũ infrigidationẽ.ꝛ. ½ ↄſequẽs moꝛtificatõeʒ.̊ ⁊c. Cõfirmat᷑ auctoꝛi tate pncipis Auic.ſcða q̃rtide ſignis ſumptis ab vꝛina liuida.¶ Scdða regula. Arina liui⸗ da aliqualiter ſubnigra:quã pᷣceſſit vꝛina viri⸗ dis eſtſignũ moꝛtis. Ptʒ.qꝛ ſignificat vltimam aduſtionẽ mẽbꝛoꝝ ad quã ſeqͥt moꝛs.Colligit᷑ ab yſa ac pmo de vꝛnis. Coꝛrelariia Arinali nida quãaã pceſſit vꝛina cuiuſcũq; ↄditionis eſt multum mala. Ptʒ.qꝛ abſolute ſ̃cat moꝛtiſica⸗ .tioneʒ caloꝛis naturalis ⁊ ſpirituũ.i¶ Tertia bei aut liuidi in ꝑteſuꝑficiali declarat epylen⸗ tiã. Iſta regla ſic ꝓbat᷑. Hã talis vꝛina manite ſtat ebulitio nẽ ⁊ coꝛruptionẽ in ſpiritibo mem bꝛoꝝ animatoꝝ ꝓpter opilationẽ ad quã ſeqͥt epilẽtia mõ talis ebulitio eſt cauſaliuiditatis vꝛine. regula vᷣa. Hic ſᷣmo colligi᷑ ab Auiẽ. ſcdða tertij.capᷣ.ꝓpꝛio.Ab yſaac pᷣmo devꝛinis. Coꝛrelariũ. Sequente epilentia ĩ fieri aut in facto eſſe talis vꝛina ſic apparẽs eſt mala.quia ſignificat malã diſpoſitionẽ ↄfirmatã in cere⸗ bꝛo.ad quã ſecuta eſt ebulitio in ſpiritibo.q̊. ⁊c̃. ¶ Quana regula. vdropiſim.pꝛobat᷑. Nã vdropiſis ſiue aſclites ſiue tmpanites.vt plurimũ cauſant᷑ a frigidi tate exceſſiua epatis ad quã ſeqt ſuffocatio ca loꝛis ⁊ ſpirituũ.Ad ſuffocationẽ aũt ſeqͥt indu ctio liuiditatis. Et notanter ðꝛ ̃m partem.qꝛ ſi apareret liuida ꝑ totũ eſſet ſignũ moꝛtis.vt colligit᷑ ab Auic.tertij cap ꝓpꝛio.Coꝛr. Medi⸗ cus videns in vdropiſi vꝛinam liuidã debet pᷣ noſticare ipſam difficilẽ qͥad curã ptʒ.qꝛ ſcat malam diſpoſitionẽ frigiditatis ⁊ humiditatꝭ ↄfirmatã: ⁊ obfuſcationẽ caloꝛis ⁊ ſpirituum. ergo ⁊c̃. ¶ Quinta regula.Contingens eſt vꝛi nã liuidã apparere in ſynocha fe.⁊c̃. Pꝛobatur NHam in fine ſinochafiat ſanguĩe peccãte rõe q̃ntitatis vel q̃litat.ſtat talẽ ſanguinẽ nõ poſö/ ſe digeri ab ipſa materia ꝓpter malã q̃litatem ⁊ multã q̃ntitatẽ ſanguĩs.Aut derelictus a regi mine nate putreſcit ad putrefactionẽ.ſanguis 4 aũt ſeqͥ t᷑ in flatio ſpirituũ.⁊ diminutio caloꝛis eſſe cauſa liuiditatꝭ vꝛine.vt colligitur ab nic.pma q̃rti.¶ Sexta regula. Vꝛina liui⸗ daſ̃m partẽſuꝑficialẽ:aut mediã cũ granulis minutꝭ ſe iunctis ⁊ ſeꝑaiis ſcat in mẽbꝛis ſpũa liba:aut pleureſim. aut peripleumoniã.quiata lis vꝛina obumbꝛationẽ coloꝛis in infante cir⸗ capectus.Tealis aũt obumbꝛatio nõ põt ſieri niſi ſtante cõpꝛeſſione circa pectus.O ue com pꝛeſſio reqͥrit apoſtema.̊ ⁊c. Et iſta condictio ſumit᷑ ab Auic.qrto capᷣ.ð pleureſi.⁊ ab yſaac rina in q̃ fuerit circulꝰcoloꝛis plum a. Grinam ſ̃ᷣm partẽ liuida ſtante tumefactione vetris magnã demõſtrat pmode vꝛinis. Notãter ðꝛ cũ granulis ſepara tis.q; granula vnita arguũt ſupᷣ diſpoſitionẽ epatis ⁊ renũ.Coꝛr.pmũ.E x vꝛina nõ poteſt medic?tam diſtincte cognoſcere pleureſim aut peripleumoniã. Patet.qꝛ eſt ſignũ cõmune.ſed alijs ſignis q̃ ponunt᷑ a medicis.puia a doloꝛe circa coſtas.pulſa ſerino.tuſſi.que ſunt ſigna pleureſis.Coꝛrelariũ ſcdᷣm. Dataſibi vꝛina cũ talibogranulis non habitis alijs ſignis: de⸗ bet pᷣnoſticari apoſtema pectoꝛis nõ limitãdo neq; pleureſis neq; peripleumonia ne decipiã tur.Coꝛt̃.iij. AUrinaliuida ꝑſeuerans apparẽs in peripleumonia aut pleureſi:eſt ſignũ moꝛta le ⁊ peſſimũ.patet.qꝛſᷣcatq;ↄtinue ſignificatio intendit᷑ ipſoꝝ ſpirituũ ⁊ caloꝛis.i Septima regula. Vrina liuida f̃m partem paucaoleagi noſa fcat liquefactionem humiditatis modo ſtante aliquo iſtoꝝ eſt peſſimum.ergo regula vera.Colligitab yſaac pᷣmo febꝛium.Coꝛrel. O m̃is vꝛina mala exparte coloꝛis reddit᷑ dete rioꝛ ex parte qᷓntitatis pauce.vt patʒ ꝑ pᷣdicta. ¶ Octaua regula. Vrina liuida pauca freqn/ ter micta demonſtrat ſtranguiriã. ptz.quia de⸗ Manſt a obiatlonkn iue Ulriction⸗ colli ⸗ ice.ꝑ quã nõ poteſt expelli vꝛina vna vice Wuitiplicakemo ex Pher numeri. Ad hanc ergo multiplicatõeʒ ſeqͥ᷑ ſtranguiria.ergo ⁊c̃. ¶ HNona regula. Vrina liuida ſ̃m partẽ appa⸗ rens inemitriteo magno autparuo:eſt multũ ꝑiculoſa.patʒ.qꝛ ſ̃cat aduſtionẽ ⁊ ebulitionem eſſe factã in mẽbꝛis ſpũalibo ⁊ in coꝛde.ergo ⁊c Notanter ðꝛ emitriteo magno.qꝛ triplex po⸗ nitur eſſe emitriteꝰ.qda m paruus.qͥdã minoꝛ. qͥdam maximꝰ. E mitriteus paruus eſt cõpoſi tus ex qu otidiana ↄtinua ⁊ tertia na interpo⸗ lata. Maioꝛ eſt cõpoſitus ex quarta na conti⸗ nua ⁊ ↄtinua interpolata. Max mꝰeſt cõpoſi tus exterciana interpolata ⁊ q̃rtana cõtinua. Emitriteus pᷣmus eſt de genere acutoꝝ.Ter tius eſt de genere cronicoꝛum.i¶ Decima regu la. Vrina liuida ſᷣm partem cõtingens exrup tura vene noneſt periculoſa.vt pᷣdicta ꝓbantur Pꝛimo qꝛ ex fractura vene põi vꝛina liuida ap parere. Patet.quia qñ pᷣmũ ſanguis ex vena effundit᷑ tam pᷣmo putreſcit ⁊ ebulit.q̃ᷓ ebuli⸗ tio ⁊ putrefaciio facit ad liuiditateʒ vꝛine.̊ ⁊c. ꝙ aũt nõ ſit ꝑiculoſa ptz.quia ad conſolidatio⸗ nem vene ſequitur remotio liuiditatis. Coꝛre⸗ larium. Medicus mi fluxu ſanguinis non de⸗ bet pꝛenoſticare pernicioſum exvꝛina liuida viſa neq; talem vꝛinam conſequi debilitatẽ vir tutis extremam.i Vndecima regula. Vrina linida aparens in ptiſieſt ſignum pꝛopinque moꝛtis auctoꝛ.pᷣncipis.capitulo ꝓpꝛio deptiſi. JJ tenfrõne:quia talis vꝛina liuida manifeſtat De Prinis . vltimã ↄſumptionẽ caloꝛ ⁊ vltimãreſolutionẽ humiditatis coꝛdis ergo ſignũ cite moꝛtis eſt. ¶ Dnodecima regła. Cõtingẽs eſt ve plurimũ in doloꝛibartetiò vꝛinã liuidã apparere. Pꝛo batk.qꝛ ꝓppter vehemẽtiã doloꝛꝭ debilitat᷑ ᷣtꝰ.ad cuiꝰdebilitatẽ ſeqͥᷣt᷑ ĩ loco doloꝛ.⁊ inficiũt᷑ ſpũs ⁊ caloꝛ qͥ poſtea ſũt cauſa liniditatꝭ vꝛine.Coꝛ⸗ relariũ.O ĩs doloꝛ foꝛtis ſufficit ad inducendã vꝛinã liuidã.ptʒ.qꝛ ad doloꝛẽ quẽlibet debilitat᷑ vᷣtus ⁊ inficiũt᷑ſpũs.̊ ⁊c.¶ Tredecima regla Vrina liuida inq̃ apparẽt fruſta reſoluta ſigni ſicat ſupᷣ doloꝛẽ arteticũ.ptʒ.qꝛ artetica cauſat vtplurimũ ex materia hũoꝛali fluẽte ad articu lũ.S.Coꝛrelarium.Cõtingẽs eſt vtplurimũ ex fluxu catarri fieri vꝛinã liuidã apparere.Et ex retentione mẽſtruoꝝ. Pꝛobat᷑qꝛ vapoꝛiboele⸗ uatis a matrice inficiunt᷑ſpũs ⁊ obfuſcantur. q̃b obſuſcatis ſeqͥt᷑ liuiditas in vꝛina.ptʒ auc⸗ toꝛitate pncipis Auicenne tertia tertij.ca.ppo CLCoꝛrelariũ. Vrina liuida aparens in mu⸗ liere pᷣnoſticat᷑ retentio mẽſtruoꝝ ⁊ opilationũ Decima q̃rta regla. Arina liuida apparens in febꝛe echica eſt ſignũ moꝛtis.patʒ.qꝛ ſignitſi cat vltimatã aduſtionẽꝛ reſolutionẽ mẽbꝛoꝛũ ⁊ humiditad eiꝰ.⁊ ebulitionẽ in ſpiritibo:ad q̃ ſeq?t᷑ moꝛs immediate.¶ Decimaqͥnta regula. AWVrina liuida in tremoꝛe coꝛdis arguit ipſum incurabilẽ.qꝛ ſignificat vltimam ebulitionẽ in ſpiritibo coꝛdis ⁊c.¶ Decima ſexta. Urina li uida in freneſi eſt ſignum moꝛtis. Patet quia exlſe ſignificat alterum iſtoꝝ.aut materiã hꝛe raptum ad cerebꝛum aut extinctioneʒ caloꝛis naturalis. ergo regula vera.ꝛc. De brina viridi. Eſtat viderede vꝛina viridi:poſtqᷓ; vi⸗ xr ſuujmeſt de vꝛina linida q̃ ẽ tertia inoꝛ⸗ Aliine. Pꝛo q̊ notandũ ꝓvꝛina viridis canſat᷑ aut ꝑ viã moꝛtificatiõis ſequentẽ ad in frigidationẽ ſpirituũ. Aut ꝑ viĩ magne aduſti onis ſiue inflãmatiõis.Siue g̊ fiat hmo ſiue ſcðᷣo eſt ſignũ maluʒ.Colligit᷑ id ex Auiẽ.ſcðᷣa pmi.ca.ij. S.vᷣo notandũ q vꝛine virides dif ferũt ex ꝑte coloꝛis.qꝛ q̃dam eſt viridis ſimilis phiſticoꝝ.aut exeo ꝙ ſũtvirides ſᷣm totũ: aut ſm ꝑtẽ.Differũt ex ꝑte coloꝛis. Qnia aliq̃ eſt viridis ſilis erugini eris.aliqua ſimilis ſucco poꝛri.aliq̃ aũt viridis coloꝛi yreos.aliq̃ ſimilis coloꝛi lapidis:qͥ diuerſificant᷑ ex ꝑte mno in⸗ frigidationis:aut incendij. Tertio notanduʒ ꝙ tales vꝛine virides ſignificãt mag male aut minꝰmale:ſᷣm ꝙ vꝛina pᷣceſſit minus mila aut magis mala. Si pceſſit vꝛina liuida aut nigra peſſima iudicat᷑. Si aũt pᷣceſſerit veina ciæina: aut pa liaris. aut minꝰ mala. Quia ex h arguit maioꝛ aut minoꝛ moꝛtificatio.maius aut min⸗ incendiũ:q̊ꝝ alteꝝ ſp vꝛina viridis ſignificat. Quibo ſtãtibo ſequunt᷑ oco regle.¶ Pꝛima re⸗ gula.Mrina viridis ꝑ totũ ĩ febꝛe acuta eſt ſig⸗ nũ moꝛtcꝭ.qꝛ ſignificat vltimatũ incendiũĩ ſpi⸗ ritib:aut moꝛtificationẽ caloꝛis naturalis:.Ad qᷣꝝ q̊dlibet ſequit᷑ ꝑnicies. Iſta ↄcluſio eſt de mente yſaac in pᷣmo de vꝛinis.¶ Scðda regla Vrina vi dis in pueris aut infantiboſignifi⸗ cat ſoaſmũ.qꝛ ſignificat ſuꝑabundantiam hu⸗ moꝛis frigidi ꝑ totum piter ⁊ in neruis et ita ſpaſmũ. Iſtacolligit᷑ ab Auicenna loco pᷣalles⸗ gato¶ Tertia regla. Arina ſimilis coloꝛi phi ſticoꝝ ſignificat moꝛtificationẽ coꝛꝑis natura lis.qꝛ ſignificat frigiditatẽ exceſſiuã.vt patʒ ꝑ. Auiẽ.loco pᷣallegato.i Quarta reglła. Vrina viridis ſimilis ſucco poꝛri eſt ſignũ peſſimũ.qͥa ſignifieat vlt imũ incendiũ in mẽbꝛis ſpũalibs. ergo dicta vera. Et Auiceñ.pꝛeallegato loco. Quinta regula. Arina ſimilis erugini eris eſt ĩ ceterꝭ deterioꝛ.ptʒ.qꝛ ſigniſicat vehemen⸗ tẽ totiꝰdeꝑditionẽ ⁊ ſine ſpe.q̃ ſi fuerit facta pꝰ exercitiũ ſigniſicat ſpaſmũ ꝓpter rõnem adduc tẽ in ſcda ↄcluſione.i Sexxa regula. Arina ſimilis coloꝛi yreos qu anpceſſitvꝛinc v ridis ſignificat vehementẽ infrigidationẽ ſuff can⸗ tẽ caloꝛẽ naturalem.⁊ poſequẽs malũ ſignuʒ. ¶ Septima regula. Urina viridis ſtanie do⸗ loꝛe ⁊ anguſtia in ſtomacho ſine aliqᷓ vpoſtaſi. ſignificat venenũ in potu fuiſſe hauſtũ.⁊ ꝑ cõ ſequẽs moꝛtẽ.patz.qꝛ cũ venenũ ꝑticipet coloꝛi viridi ⁊ nõ patiat᷑ a coloꝛe:ſeqͥ᷑ ꝙ vꝛinã poteſt tingere. Aelaliter. cum venenũ inimicat᷑ coꝛ⸗ di⁊ mẽbꝛis ſpũalibo.ex ſe inimicat᷑ coꝛdi et ſpi ritibus.Et cum dicam moꝛtifeꝝ eſſe. Hoc aſ⸗ ſumpto inducit᷑ moꝛtificatio q̃ immediate cau ſa eſt vriditatis vꝛine.Et ð notanter ſine yppo ſtaſi.qꝛ ſi cũ tali veina appareret ypoſtaſis eſſet ſpes vite.qꝛ ſignificaret potentiã vᷣtutis contra naturaʒ.i¶ Octaua regula. Vrina viridis cũ viridicirculo in treneſi eſt ſignum deſperatiſſi⸗ mũ.patet ꝑ ratio nes ante adductas. De vrina alba. O ſtq; dictũ eſt de vꝛin is ſignificanti⸗ p bus mottificationẽ.nunc dicendũ eſt de viina ſigniſica nte pꝛiuationẽ et de⸗ bilitatem digeſtionis. Et pᷣmo de vꝛina alba q̃ ex multis cauſis venit in manus medicoꝛum. ¶ Pꝛimo notandũ ꝙ albedo cauſat᷑ dupliciter Ano modop quadã dyaphoneitate et trãſlu centia.ſic eſt albedo aque aut vitri.alia ẽ albe⸗ do qᷓ ↄvariat᷑ nigredini.que ðꝛ coloꝛ diſgreg a⸗ tiuus viſus.etde hac ſecunda eſt ad ꝓpoſitum Aduertendo tamen ꝙ talis albedo oꝛitur in Ninis altera quattuoꝛ cauſaꝝ:vel reducibili. Pꝛimo a defectu caloꝛis natalis. Scðo a re⸗ ſolutio ne humoꝝ. Tertio a diſſolutõe virtutꝭ Quarto ab opilatiõe in ſenibo. A deſectu ca⸗ loꝛis dupliciter. Aut ab eius deſectu in toto vt in ſenibo ĩ qͥbo apparent vꝛine tales albe. Aut a diminutione eiꝰ in ꝑte.vt ex debilitate caloꝛ⸗ epatis.q̃ debilitas cauſat᷑ ant ab getare egri tudinis.vt in freneſi.Aut ꝓpter lõgithdinẽ egri tudinis.vt in quartana in qͥb accidit vꝛina al⸗ ba. Pꝛouenit etiã hmõi vꝛina aut exparte cibi Nut nimie qualitatis.aut q̃ntitatis.aut vtriuſ q;.aut ex malicia ſubſtantie.Exemplum pmi vt apparet in crapulatis.Exẽplũ ſecundi.vt ex comeſtione lactuce. Exemplum tercij: vt ex comeſtione carniũ vaccinaruʒ. Modoin his omibo apparent vꝛine albe. Scðdðo accidit vꝛina alba a reſolutione virtutis.que etiaʒ reſoluit᷑ aut in toto aut in parte.q̃ reſolutio fit ſtante ge nere egritudinis. Aut mala diſpoſitione in de clinante membꝛo.vt in epate.vt a pparet in du⸗ beleth. Tertio cauſat᷑ albedo in vꝛina a diſſo⸗ lutione humoꝛis flegmatis vitrei.qðᷣ cum fue rit diſſolutũ cauſat vinã albam. Quarto cau⸗ ſatur aledo in vꝛinꝰ ab opilatione. q̃ cum de albationibo pluribo modis:aut ꝓpter lapidẽ cõ tentũ in renibo.aut in veſica.aut ꝓpter habun dantiã hbumoꝝ circa vias vꝛine. Aut ꝓpter eoꝝ viſcoſitateʒ.aut groſſitiẽ.aut ꝓpter vtruũq;. Iſta colligunt᷑ ab yſaac pmo de vꝛinis.capᷣ.de alba vꝛina. Scðo notandũ ꝙ albedo vꝛine eſt mul⸗ tiplex. Quedam glutinoſa vel muſcilaginoſa. quedã vnctuoſa.q̃dam ſanioſa:ſimilis albedi ni fungi.q̃dam ſpermatica ſilis ſpermati.q̃daʒ pluũbea:q̃ indicant ſuꝑ diuerſas diſpoſiuones ꝓpter diuerſas cauſas.Ex his ſequunt᷑ octo re gule. ¶ Pꝛimaregula. Pꝛobatur.Quia talis vꝛina demonſtrat ha⸗ bundantiã humoꝛis melancolici:qͥ dicit᷑ frigi de ⁊ ſicce complexionis.mõ de ratione frigidi tatis eſt dealbare.quia albedo eſt filia frigidi⸗ tatis.vt patetꝑ Galienũ in tegni. De ratione aũt ſiccitatis eſt attenuare. Hodo ſuꝑ abun⸗ dantiam humoꝝ melancolici ſequit᷑ opilatio: ⁊ maxime in ſpleneqͥ ꝛ reſeruaculum melan colie.ergoregula ⁊ ↄcluſio vera.patʒ ↄſeq̃ntia. Et antecedens eſt pncipis. Auicenna ſecũda pmi ca.de vꝛina alba. Coꝛrelarium pꝛimum. Ex vꝛina tali medicus debet iudicare diſcolo⸗ rationem faciei. ſomnolentiam.pigritiam.in toto patet.qꝛ iſta ↄſequunt᷑ opilationẽ.Coꝛre⸗ lariũſecundũ. Extali vina medicus dłbet ar guere ſupꝛa grauitatem doloꝝ in ꝑte ſiniſtra. Coꝛrelariũ tertũ. Si ex vꝛina tincta medicꝰ Pei rina alba ſplendida tenuis:ſignificat opilationeʒ maxime ſplenis. L Tratctatus arguit a bſolute dñiumcaliditatis:ita exvꝛina alba dominiũ frigiditatis.vt patet ex pᷣceden⸗ tibus. ¶ Scdðᷣa regula. VUrina alba cũ circulo plumbeo in ſuꝑioꝛi:demonſtrat opilationẽ in cerebꝛo ⁊ epylentiaʒ. Iſta cõcluſio ꝓbat᷑. Nam ex albedine arguitur ſuffocatio caloꝛis ⁊ domi nium frigidoꝝ humoꝛũ.Et ex circulo plũbeo materias eſſe in capite.⁊ maxime groſſaʒ fleg⸗ maticã vel melancolicam que ſunt cauſe opi⸗ lationis.O pilationẽ aũt ſequitur epilẽtia.̊ cõ cluſio vera.oſequentiatenet.Et antecedẽs eſt dñi yſaac pᷣmo de vꝛinis.Et notanter dicit᷑ in parie ſupioꝛiexñs:q tũc arguit diſpoſitionem membꝛoꝝ ſuꝑioꝝ. Tertia regula. Vrina al⸗ ba muſcilaginoſa demonſtrat habundantiam hnmoꝝ groſſoꝝ ⁊ crudoꝝ.Pꝛobat᷑.qꝛ muſcila ginoſa vꝛina nõ fit niſi ex trãſitu materie groſ⸗ ſe ad vias vꝛine.que materia nõ tranſiret niſi habundaret.intantũ ergo vꝛina muſcilagino⸗ ſa demo nſtrat habunda ntiã humoꝝ groſſoꝛũ patet ↄſequens ⁊ antecedens eſt Auicenne lo copᷣallegato.Confirmat᷑ ſiciqꝛ muſcila go inſe⸗ quit᷑ groſſiciẽ ſicut tenuis ſubtilitatem.q̃re ⁊c. Quarta regula. AUrina alba ſemiliuida ſa nioſa ſilis coloꝛe fungi:ſignificat vlceration?ꝰ in renibo⁊ in vijs vꝛine. Pꝛobat᷑ pᷣmo auctoꝛi⸗ tate Auicenne ſcdᷣa pᷣmi de vꝛina alba.ꝓbat᷑ etiã rõne tali:Talis vꝛina rõne albedinis ar⸗ guit multitudinẽ flegmatis in toto.⁊ ꝑ conſe⸗ quens in vijs vꝛine rõneliuiditatis ſuꝑ aduſti onẽ humoꝝ.vt patuit ſuperiꝰ de vꝛina liuida. Humoꝛes aũt aduſti ſunt cauſa moꝛdicatiõis ⁊ acuitatis.Acuitas aũtfacit ſequi vlceratiõeʒ ergo rõne ſanieirguit vlcerationẽ.⁊ ꝑↄñs in vijs vꝛine apud renes vt pᷣdictũ eſt. regla ve⸗ ra.Coꝛrelarium pmum.O m̃is vꝛina ſanioſa demonſtrat aut rupturã epatis aut vlceratio⸗ nem in vijs vꝛine patet.quia aliter non poteſt fieri ſanies ĩ vꝛina. Coꝛrelarium ſecundum. Multotiẽs errant medici in oognoſcendo ſa⸗ niem diſtinctam ab ypoſtaſi. Hoc patet. Nam multotiens errant medici ꝓprer ſimilitudinem figure eius ⁊ ypoſtaſis ex ꝑte albedinis leuita tis deſcenſus ad inferioꝛem regionem.QOuo ſtante fit peſſimꝰerroꝛ ĩ iudicãdo.q̃re ⁊c. No⸗ tanduʒ ꝙ differẽtia eſt inter ſaniẽ ⁊ ypoſtaſim qꝛ ſanies ex ſetoꝛe ſemꝑ eſt. Scða dꝛia exñte ſanie vt quẽadmodũ ypoſtaſis nõ apparet ſa⸗ nies ſub figura piramidali.vt in ypoſtaſi.Exq̃ ſedqt᷑ ꝙbonũ eſt medico ſemꝑ vꝛinã ꝗgitare an⸗ qᷓ; iudiciũ ſaciet.¶¶ Qumta regla. Urina alba tenuis aliqualiter liuida ſine ſanie.vt eſt coloꝛ fungi:ſignificat lapidem in renibus ⁊ in veſi⸗ ca. Iſen concluſio pꝛobatur auctoꝛitate Aui⸗ cenne loco pꝛeallegato. Et ab yſaac pꝛimo De Brinis de vꝛ nis pꝓbat᷑ autẽ ſic. Nam talis vꝛina rõne albedinis ſigniſicat dominiũ humoꝝ frigidoꝝ crudoꝝ in toto.Et rõne liuiditatꝭ caliditatem ſuꝑfluã in reniba ⁊ in vijs. Modo exiſtẽte do minio hũoꝝ groſſoꝝ ⁊ caliditate ſuꝑflua: tũc ſunt ſufficientes ad generationem lapidis:er go talis vꝛina inducat lapidẽ vt pᷣdictum eſt. Coꝛrelariũ. Medicus debet ex arenulis certi ficari in q̊̃ loco fuit lapis retentꝰ pbatur. NHam ſi apparuerint arenule albe ſignũ eſt ꝙ lapis eſt in veſica. Si arenulerubee ſignũ eſt ꝙ in renibo. Scðdo ex loco leſo.vtꝝ fuerit doloꝛ cir ca pectinẽ intenſioꝛ aut in ꝑte poſterioꝛi.ſi pꝛi⸗ mũ arguit᷑ lapis in veſica:ſi ſcõᷣm in rembus. Berta regula. Arina alba ſpiſſa ⁊ vnctuoſa ſiꝑ totũ ſignificat ethicã. Pꝛobet᷑. Namtalis vrina ſignificat diſſolutionẽ humiditatũ par⸗ tiũ mẽbꝛoꝝ cũ q̊ ↄiũgit᷑ ethica tertia ſpeciei cõ firmata.talis vꝛina demõſtrat ethicaʒ.Patet ↄſequentia ⁊ antecedens colligit᷑ ꝑ Auicennã ſcdᷣa pᷣmi.ca.pᷣallegato.q̃re ↄcluſio reddit᷑ vera Et ðꝛ notãterꝑtotũ qꝛ vꝛina vnctuoſa ſᷣm ꝑtẽ ſupꝑſicialẽſcat caliditatẽ magnã in renibo. Coꝛ relarium. Vrina vnctuoſa in om̃i diſpoſitiõe cgritudinali eſt mala.qꝛ abſolute ſigmficat la pidis liqfactionẽ ⁊ diſſolutionẽ.¶ Septima regula. Arina alba poſt citrinã auttincra nõ a cauſa pᷣmitiua in hoꝛis pluribo febꝛiũ ſ̃cat q; febꝛis ꝑmittat᷑ in quartanã.Pꝛobat᷑. NHam talis demonſtrat dominiũ humoꝝ melãcolico rum ⁊ reſolutio nẽ humoꝝ calidoꝝ ⁊ cũ h̊ opi⸗/ lationẽ q̃ ſunt cauſe quartane.̊ cõcluſio vera. Et notanter ðᷣ nõ a cauſa pmwitiua.puta ⁊ ni mia cõmeſtione vel poiu aque frigidetalẽ ꝑmu tationẽ ſignificante.Hec aũt patent ex ſecũda pmi Anicenne ⁊ yſaac pᷣmo de vꝛnis.i¶ Octa ua regula. Urina alba plũbea ſᷣm ꝑtẽ ſine aliq̃ᷓ ypoſtaſi.cat moꝛtẽ ꝓpinquã.Pꝛobat᷑.qꝛ talis vꝛina rõne plũbeitatis ⁊ albedinis ſ̃ᷣcat moꝛ⸗ tificationẽ caloꝛis innati.quo ſtante ſequitur moꝛs. ᷓ ↄcluſio vera.Coꝛrelariũ. Vrina alba quantũcunq; fuerit ↄiuncta plũbeitate ſiue li⸗ uiditateeſt valde mala.igit᷑.⁊c. De vrina rubea. O tandũ ꝙ vꝛina rubea vt plurimũ at n teſtatur egritudinicalide.qꝛ ex mate⸗ ria colerica rubea ꝓueniente ſi fuerit liuoſa.ſi vero nõ ſanguinee materie atteſtat᷑. Cũ qñ accidit in egritudine frigida.⁊ h̊ multꝭ⸗ de cauſis. Pꝛimo rõne doloꝛis foꝛtis.de cuius rõne eſt acuere colerã rubeã ⁊ inflãmare.qua re ſeqͥ vꝛina tanta ruboꝛe ſiẽ in colica frigida LColligit̃ ab Auicenna ſextatertq ca.ppo. Ex quo ſeqt᷑ coꝛrelarie ꝙ vꝛinarubea ſtame doloꝛe anteq; pꝛeceſſit doloꝛ foꝛtis nõ neceſſario iudi⸗ cat de flebotomia. Contra nõnullos qͥ ſtatim viſa vꝛina rubea groſſa iudicãt de flebotomia Secundo ſtante opilationea materia flema tica multa inter kiſtim fellis ⁊ inteſtina:colera enim que ſolebat ire ad inteſtina:regurgitat ad renes pꝛopter materiam ffegmaticam. et ita tingitum coloꝛat᷑ vꝛina coloꝛe rubeo.vt in ictericia ↄtingit.Colligit᷑ab Auic.ſexta tertij. ca.ꝓpꝛio. Tertio accidit vꝛina rubea ex epatis lapſu ad frigidũ.qꝛ debilitat᷑ virtus epatis ſe⸗ queſtratiua.quare nõ poterit fieri ſequeſtratio debita aquoſuatis a ſanguineo.Ex quoꝝ per⸗ mixtione coloꝛatur vꝛina coloꝛe ru beoſicut in vdropiſi.vbi accidit vꝛina ſimilis loture carni⸗ um. Qnarto accidit vꝛina rubea ꝓpter ↄſtricti onem factam a flegmate opilante qre putreſcit maioꝛ pars flegmacis:⁊ putrefacta reducit᷑ ad coloꝛem extraneũ:⁊ ita ad tincturã.Coꝛrelariũ Judicium de flebotomia nõ eſt faciendum in aropiſ. vꝛina fit multum tincta.quia hoc acto magis alteratur epar ⁊ debilitat. Ulteriꝰ veriſicat᷑.Quoniã vꝛina rubea poteſt appare⸗ re in egritudine frigida. ¶ Item notasdum. ꝙ vꝛinaru m oleaginoſarũ quedaʒ eſt tota olea ginoſa.quedaʒ inferius tm.pꝛima deterioꝛ eſt ceteris.vt patet in ptiſi ↄfirmata ⁊ in ethica.Ex iſtis colligunt᷑ alique regule. Pꝛima regula. Vrina rubea eſt melioꝛ in febꝛibus acutis q; aquoſa ⁊ ſanioꝛ.quia illa ſignificat pꝛiuationẽ pingue virtutis ↄtra materiã.pma autem non. Cõfirmatur auctoꝛitate Auicenne ſcdᷣa pᷣmi. capᷣ.decoloꝛibus.Coꝛrelarium. Quantũ ma⸗ ioꝛ ſanguinea rubea tanto ſaluioꝛ. Patet ex m tentione eiuſdeʒ.¶ Secunda regula. Vrina perſeuerans rubea in egritudinibo renũ: fcat apoſtema calidũ. Patet.quia cum perſeuerat ſignificat malam diſpoſitionem confirmatam in loco.et deriuationem melancolicam mate⸗ rierum ad locum. vt in ſecunda pꝛimi capitu⸗ lo de coloꝛibus.¶ Tertia regula. Urina ru⸗ beaperſeuerans in egritudinibus acutis nul lam faciens reſidentiam:ſignificat perditionẽ egri:aut apoſtema pꝛedictum. Scoðm patet.qꝛ ex hoc arguitur moꝛbus valde foꝛtis:⁊ virtus debilis. Patet auctoꝛitate loco pꝛeallegato. ¶ Quarta regula. Arina rubea ſtante doloꝛe capitis deſipientiam ſigniſicat. Patet auctoꝛi⸗ tate et ratio nibus ſuperius adductis.i Quin ta regula. Arina rubea groſſa turbida:ſignis ficat apo ſtema in epate:aut eius debilitatem. Patet ex ſufficienti diuiſione cauſarũ turbulæ/⸗ tie in vꝛina. ¶ Sexta regula. Arina oleagi⸗ noſa multipliciter: ſignificat naturã cretica⸗ re per vias vꝛine et euacuationem materierum Et hoc ſi ſeqͥt᷑ requies egrotantꝭ.ſi vᷣo nõ ſeqͥt eſſet ſignũ moꝛtꝭ.vt vult Auic.ij.i. ¶ Septima regula. Vrina olea ginoſa pauca ſetida.ſignifi cat moꝛtẽ.Piʒ.qꝛ mediãte fetoꝛis fcat ebuli⸗ tionẽ ⁊ coꝛruptio nẽ hũoꝝ mediãte paucitatis debilitatez virtutis mediante oleaginoſitatis diſſolutionẽ ptiũ:qbo ſtantiboſeqͥt᷑ moꝛs. Con firmat᷑ auct. Aui.loco pᷣall.¶ O caua regula. Vrina olea ginoſa in egritudinibo acutis ꝑ to iũ apꝓparens in die q̃rta egrũ ſᷣcat moꝛiturũ in ſeptima.patʒ.q; talis ſcat criſim in ſeptima.⁊ nõ ad bonũ cum virtꝰſit debilis ⁊ moꝛbofoꝛtis. & cτs.,. Hona regula. Vrina oleaginoſa pau⸗ ca in q̃ fuerit aliqͥd ſimile loture carnis recẽtis eſt ſignũ peſſimũ.ptʒ.qꝛ ſᷣcat vltimã debilitatẽ vᷣtutꝭ naturalis quã ſeqͥt vꝛina talis apparens ĩ colica hydropiſi.ſᷣcat moꝛtẽ ꝓpinquã.vt vult Auic.q̃rta ⁊ ſexta tertijca.ppo.¶ Decima re⸗ gula. Vrina leuiter oleaginoſa fᷣm ꝑteʒ ſupfi⸗ cialẽ ſcat parteʒ renũ. Patet auc. Auic.ij.i.de ſignis ſumptis ab vꝛina. ”D Xpedito de coloꝛiba pncipalibo:qͥbus e maximepᷣnoſticat᷑ medicus in qb vir o tualiter alj includunt᷑. Seq̃t᷑ de ſcdᷣo intento.vicʒ de ↄtẽtis.q̃ ſunt fere numero.xvij. QDuoꝝ vᷣmuʒ eſt de circulo. Scom deſpuma. Tertium de ſanguine. Quartũ de arenulis. Ouintum de ſpermate. Sextum de ampulla. Septimũ de granulis.Octauũ de nubecula. Nonũ de pilia.Decimũ de ſquamis. VUndeci mũ de furfureis reſolutionib. Duodecimũ de athomis. Tredecimũ ð reſolutõibacinericijs. Decimũquartũʒ de ſanie. Decimũquintũ de ſedimine.Decimũſextum de humoꝛe crudo in vꝛina. Decimũſeptimũ de cautelis in vꝛina. De tirculo in vrina. Tpmo notanduʒ de circulo.Circulꝰ e qñq; apparet in regione ſuꝑioꝛi.qñq; in regione media.licʒ rariſſime. Pꝛi⸗ mus aũt maxie ſcat ſuꝑ diſpoſitioneʒ capitis. Scõðs ſup diſpoſitioneʒ mẽbꝛoꝝ ſpũalium vt plurimũ. Scðo diſtinguo.qꝛ qũq; apparet cir culus completus.qñq; incõpletus.qũq; groſ⸗ ſus.qñq; ſubtilis.qñq; vniꝰcoloꝛis.qñq; alte⸗ rius. Iſtis ſic poſitis ponunt᷑ iſte regule de cir culo ab vſaac.partim ab Auicẽna.partim a Balieno ⁊ Theophilo.¶ Pꝛima regula.Cir⸗ culus ſpiſſus groſſus in ſuba:remiſſus a quo cunq; coloꝛe fcat poſterioꝛẽ partẽ capitis eſſe leſam ex flegmate vitreo. Iſta regula ꝑſuadet᷑ Namcirculus abſolute fcat materiã in capite frigidã mela ncolicã.⁊ tñ poſterioꝛ ꝑs ſit frigi⸗ dioꝛ et in habentibo ſimbolũ facilioꝛ erit tran⸗ ſitus. ¶ Secunda regula.Circulus ſpiſſus . Tractatus inſubſtantia purpureus in coloꝛe: ſignificat partem interioꝛem capius eſſe leſam ex mate⸗ ria ſanguinea. Pꝛobatur ſic. NHam coloꝛ pur⸗ puneus atteſtat᷑ magis ſanguini q;ᷓ alteri bu- moꝛi.Et cum pars anterioꝛ ſit magis plena ve- nis ⁊ arterijs qᷓ; aliqua alia pꝛopter rhete mi⸗ rabile ibiexiſtens ſequitur talem circulũ ma⸗ gis ſignificare ̃ᷣm partem anterioꝛem capitis eſſe leſa m ex materia ſanguinea.i¶ Tertia re⸗ gula.Circulus tenuis in ſubſtantia pallidus in coloꝛe ad ſimilitudinem coloꝛis plũbi fcat ſiniſtram partem capitis eſſeleſam ex humo⸗ re melãcolico. Pꝛobatur.quia cum humoꝛes melancolici maximeſunt ſimiles in coloꝛe plũ beo pꝛopterfrigiditatez.⁊ ſic ſplen ðꝛ eſſe recep⸗ taculum humoꝛis melancolici.quod membꝛ:o rũ direcio aſpectu aſpicit partem ſiniſtrazʒ:ſeqͥt faciliter euapoꝛatio.i Quarta regula. Circu/⸗ lus tenuis in ſubſtantia in coloꝛe citrinus vł rubeus:ſᷣcat malam complexionẽ iu ꝑte dex⸗ tra ⁊ pariter doloꝛem.qꝛ cum epar ⁊ ciſtis fel⸗ lis collocant᷑ in partedexira.quare facilis fit euapoꝛatio ad illam ꝑtem ſᷣm ꝙ volunt medici 7 maxie Aniceñ.de ſignis ſode ꝑ cõmentatoꝛẽ pma tertij.¶ Quinta regula.Circulus plum beus groſſus in ſubſtantia fcat epilentiaʒ.aut apoplexiã. Patet.qꝛ talis circulus ſᷣcat mul⸗ tam materiã in cerebꝛo ⁊ in ventriculis.⁊ ꝑcõ ſequens opilationem. aut magnã aut paruam ſim quod circulus eſt magꝭ vel minus groſſus itaepilentia vel apoplexia. ¶ Sexta regula. Circulus in acuta egritudine liuidus.cerebꝝ ledi f̃cat.ptʒ.qꝛcicut vꝛina liuida fcat fluxum materie ad caput ſᷣm totum in egritudie acuta Item circulus liuidus fcat raptum eius ad ſupꝑioꝛa ⁊ ita leſionẽ cerebꝛi.q Septima regla Circulus ſubtilis viridis in coloꝛe ĩ febꝛe aci/ ta apparens aduſtionẽ ⁊ futuram freneſimft. patz. qꝛ talis fcat materiã multam ſubtilem co lericam ĩ cerebꝛo.a qua cõmuniter accidit fre⸗ neſis.vt patet pma tertij.¶ Octaua regula. Circulus apparens tremulus ꝓ medicos agi⸗ tatus doloꝛẽ in ſpina doꝛſi ⁊ pↄſequẽs parali⸗ ſim fcat.patzʒ.q;: ſᷣcat materiam multam ſubti lem colericam in cerebꝛo:a qua cõmuniter ac⸗ cidit freneſis. Signiſicat etiaʒ fluxũ materiei catarralis ꝑ nucham.ad cuius fluxũ aut ſeqͥt᷑ doloꝛ in ſpina doꝛſi: vel materiei retentionem: vel paraliſis. ex cuius fluxu magis ↄtingit ner uis.⁊c.¶ Nona regula.Circulus niger pꝛece dente liuiditate moꝛtiſicationẽ caloꝛis ex fri⸗ giditate cerebꝛi fcat.patet.q; ſicut vꝛina nigra quam pceſſit vꝛina liuida moꝛtiſicationẽ in to to feat exdefectu membꝛideterioꝛatiet pᷣncipa lis:puto cerebꝛi,et ita circulus niger.· — — — C( α..„ꝙ1——— — De Brinis . ¶ Decima regula. Circulus niger ſi ante pᷣ⸗ ceſſerit viridis in vꝛina moꝛtificationẽ ⁊ ad/ uſtionẽ in cõplexiõe ſcat.ptʒ ex dictꝭ ſupꝛa. De Spumain vꝛina. Ro cuius partis intellectu Notan⸗ p dũ pᷣmo vt habet᷑̃a Galieno ĩ cõmẽé/ to huiꝰ amphoꝛiſmi ſangumolẽtoꝛũ in.ij.pticula. Spuma aũt generat a materia groſſa:viſcoſa humida.In quã dũ agit caloꝛ eleuat q̃dã coꝛpuſcula.ex q̊rũ cõmixtiõe ge⸗ nerat᷑ſpuma. Aut generatur caliditate foꝛti ſicut ptʒ in olla ebuliẽte. Aut generat᷑ a foꝛti motu ⁊ ꝑcuſſiõe vt in eqͥs currẽtibo apparet. Ex q̊ ſequit᷑ ꝙ cauſa materialis ſpumi eſt hu miditas viſcoſa.Cauſa efficiens ẽ caliditas agens in hũiditatẽ. Quare dant᷑ de ea iſte re gule:q̃ꝝ pma ẽ hec.i Pꝛima regla.Spuma ↄtinua groſſa ĩ ſuba multa ⁊ remiſſa ĩ coloꝛe cũ vꝛina groſſa apparẽs fcat indigeſtionẽ et ventoſitatẽ:qꝛ talis vꝛina ſᷣcat multã hũidi⸗ tatẽ ⁊ groſſã ſuffocãtẽ ⁊ debilitatẽ caloꝛẽ na turalẽ:ex cuiꝰ debilitatiõe debilitatyᷣtꝰ dige ſtiua.⁊ ꝑviã indigeſtiõis multiplicat᷑ materia multa ⁊ viſcoſa.Cõfirmat᷑ auct. Aui.xiij.iij. ca.de ſignis apoſtematũ ſtomachi.¶ Scða regula. Spuma tenuis ĩ ſuba ⁊ ↄtinua boel . ptes coloꝛata ſatꝭ in vꝛina ſili apparẽs ſigni⸗ ficat inflãmatõnẽ ĩ mẽbꝛis ſpũalibo.patet:qꝛ aunt talis ſpumafit mediãte multitudie mate riei.ſed hoc nõ:qꝛ tũcnõ eẽt coloꝛata.Et vꝛi na inflãmata: aut fit mediãte caloꝛe actioniſ foꝛtꝭ ĩ ip̃am materiã.⁊ tũc ſ̃cat incẽdiũ in mẽ bꝛis ſpñalib.⁊ ita ptʒ au. Gal/paltł.⁊ a ſuffici ente diuiſiõe.Et vꝛina ſilis apparẽs in fe.eſt — Pulmone? malũ ſignũ:qꝛſᷣcat inflãmationẽ ne Bpuma in ĩ mẽbꝛis vicinis.¶ Tertia regla. terciſa a pparẽs nigraĩ coloꝛe vctericiam ni⸗ grã ex vitio hũoꝛis melancoliciſᷣcat.Patet: qꝛ talis fcat opilationẽ ⁊ materiã melancoli cã in vijs vꝛine delatã ꝓpter opilat ionẽ inter epar ⁊ ſplenẽ:qꝛ hũoꝛ melãcolicꝰ nõ potens trãſire ad ꝓpꝛiũ receptaculũ neceſſario regi gitat ad ꝑtes inferioꝛes.q̃re ⁊c.Et ðꝛ notan ter itercila:qꝛ ſi eẽt ↄtinua caret materiam melancolicãꝛ aduſtã ĩ toto.q̃reꝛc̃.vt ptʒ auc. Aui. xiij.iij.ð ſign is yctericie nigre.i¶ Quar ta regula. Spuma interciſa nõ ↄtinua appa rẽs cũ granulis minudꝭ.talis ſ̃cat mẽbꝛa de bilia grauari multitudie reumatꝭ. Ptʒ. qꝛ nõ tinua ſcat humiditatẽ in mẽbꝛo deducto.. cũ granula fcãt deſcẽſum reumatꝭ:vt decla⸗ rabat᷑ ⁊c.¶ Quinta regula. Spuma ĩterci ſa viridis ĩ coloꝛe:aut ſilis tincture croei ſi⸗ gnificat calefact ionẽ epatꝭ ⁊ aduſtionẽ.Pa⸗ tet:q:ꝛ hoc ſignificat ſupabundantiã caloꝛis delate ad vias vꝛine ⁊ abunda niꝭ in toto qð nõ poſſit eſſe niſi ſtante epatis caliditate cũ aduſtione.̊ regula vera.Qð ptʒ auc.Auic. xiiij.tertij de ſignis yctericie cittrie. Delanguineinveina. Otꝗidũ ꝙ qũq; apparet ĩ vꝛina ſan n guis purus clarus.qñũq; cõmixtus: d diſtinguit᷑ ex parte q̃ntitatꝭ calor:ę mixtoꝝ.licet ſanguis qñq; euacuet᷑ purus ꝑ viã criſis ex ſanguĩe peccante in q̃ntitate:vt ↄtingit in pluribo mingẽtibo oĩno ſepe ſangui nẽ purũ.De q̊ dant᷑ iſte regule.¶ Pꝛia regla. Sanguis ĩ vꝛina trũboſus vl globoſus gra uem hñs odoꝛẽ vel fetoꝛẽ cũq; doloꝛeĩ pecti ne ſignificat ſanguinẽ aveſica venire.Coꝛre. Vrina in q̃ apparẽt gutte ſangiũs groſſi re⸗ ſidẽtis ĩ fundo ſcat ſanguinẽ a loco ꝓpinquo fluere:⁊ ꝑ ↄñs a veſica.̊ ⁊c. Scða regula. Vrinaĩ q̃ apparuerit ſanguis groſſus trom boſus petẽs fundũ ᷣcat actualẽ fluxuʒ men⸗ ſtruoꝝ in muliere.⁊ hoc nullo mõ exiſtẽte do loꝛe in aliq̃ ꝑte.Ptʒ:qꝛ aut fluit a veſica.et H nõ:qꝛ ſic doloꝛ eſſet in pectine.aut aren bo.et boc nõ:qꝛ ibi eẽt doloꝛ.aut ab epate:⁊ h̊ non q ibi non eſt doloꝛ.aut ab aliq̃ᷓ alio mẽbꝛo.a qͥ ſi fuerit nõ abſoluet᷑ tale mẽbꝝ.aut a graui tate ant a doloꝛe actuali exiſtẽte:aut qð pᷣceſ ſerit. Coꝛrelariũ.Ex ſili vꝛinaſepe decipiunt medici inuenes qͥ pꝛenoſticãt neceſſitatẽ fle⸗ botomie ⁊ male:oꝑant᷑ eni ↄtra caſum habi⸗ tũ qrta pᷣmi. Eaueas ne menſtruatã fieborto⸗ mes. Coꝛrelariũ.Hõ q̃libetvꝛina rubea groſ ſa iudicat de flebotomia. ¶ Tertia regula. Sanguis ĩ vꝛina nõ trũboſus niger ĩ ſundo minoꝛato doloꝛe ĩ renib fcat ipᷣm fluere are nibo.ptz. Et ðꝛ notãter niger:q ſanguis exi⸗ ens venas ĩmediate denigrat᷑:iuxta ſentẽtiã GBal.in cõmẽto iſtiꝰ amphoꝛiſmi. Siſãguis extra venas effundit᷑. Patet etiã ex ſnĩa trũ⸗ boꝝ.qꝛ illi ſignificãt ſuꝑ diſpoſitionẽ veſice: vät declarabit. Ptz etia ex ſitu doloꝛis:qð ſi⸗ gnũ arguit᷑ certiſſimũ.¶ Quartare.Sãguis purꝰ ac ſi ex vulnere expelleret᷑ cũ doloꝛe ſpoõ diliũ mediaꝝ doꝛſi ſ̃cat ipᷣm fluere ex fractu ravene chilis. Pꝛobat᷑:qꝛ talis ſanguis purꝰ fcat fracturã vene mediãte puritatꝭ:⁊ nõ alis bi niſi vbi ẽ doloꝛ.ſʒ cũ doloꝛ ſit vbi ſituat᷑ ix riſſimꝰ cũ doloꝛeꝛ punctiõeĩ ypocũdrio dex tro:ſignificat ſanguinẽ ab epate fluere.⁊ per ↄñs dys rriã epaticã.ptʒ ex Aui.ð fluxu epa tico ſanguineo.¶ Sextare.Nõ oĩs vꝛma in qua fuit ſanguis eſt mala.Patet:q; 35 ac⸗ cigdittalis vꝛina ꝑ viam criſis:vt dictuz eſt. ⁊ tunc ſignum eſt bonum ſi reſtringat᷑ſequũ⸗ cur accidentia mala. E arenulis tales dant᷑regule.¶ Pꝛi Arenulis in veina. d ma regula. Arenule rubee in coloꝛe: din e in ſuba ſine febꝛis vitio cũ do⸗ loꝛe doꝛſi lapidẽ in renibo ↄfirmtũ vel cõfir mandũ ſignificãt. dũmodo cũ eis fuerit diffi cultas mingẽdi. Pꝛobatur auctoꝛitate pnci bie decimaoctaua capᷣ.ppꝛio.Rõne autẽ p/ bat᷑ ſic. Hꝗ tales arenule dure atteſtant ma⸗. terie groſſe ↄtente in renibo vel in veſica.non ſcõᷣm:vt declarabit᷑ inferiꝰ.̊ pꝛimũ. Sʒ exi⸗ ſtente materia flegmatica groſſa ĩ renib opi lante ⁊ occurrẽte caliditate epatꝭ ⁊ renũ ge⸗ nerat᷑ lapis. cõcluſio vera.vt ptʒ de cauſis ipſiꝰ lapidis. Scða regula.Arenule dureĩ ſuba rubee in coloꝛe a har cres eſ alleuigtio ne renũ vel lũboꝝ diſſolutioneʒ lapidis fieri ſigniſicat:? doloꝛẽ a lapide ꝓceſſiſſe.qð pba tur auctoꝛitate pꝛincipis loco pᷣ̃allegato.Et Iſaac tractatu de vꝛinis.ca.de cauſis arenu laꝝ Et rõne pbat᷑ ſic. Tales arenule ſignifi cant aut lapidẽ in renibo.Et hoc nõ:q;ꝛ ꝑſeue ſolutionẽ ipᷣiꝰ a ſufficiẽte diuiſiõe. qd ẽ veꝝ. ꝓbat ex alleuiatiõe dolorꝭ q̃ pceſſit añ appa ritionẽ illaꝝ arenulaꝝ.i¶ Tertiaregula. Are nule albe ĩ coloꝛe dure in ſuba reſidẽtes ĩ fun do doloꝛe exiſtente in pectine lapidẽ ĩ veſica ſignificãt. Qð declarat᷑ pmo auctoꝛita.pᷣnci pis ca.ppꝛio. Rõne aũt ſic:qꝛ tales arenule aut atteſtant᷑ ſuꝑ lapidẽ in renib aut veſica. Nõ pꝛimũ:ꝛ tũc eẽnt rubee.Et doloꝛ eẽt in doꝛſo ꝓpter ſitũꝛ coloꝛẽ ipoꝝ renũ.ergo aſut ficienti diuiſiõe atteſtatuꝑ lapidẽ in veſica. Dõ ptz ex ſitu dolon inpectine:⁊ coloꝛ ipᷣa⸗/ rũ ꝗrenulaꝝ qͥ ppoꝛtionantur coloꝛe veſice. ¶ Quarta regla. Arenule albe ĩ coloꝛe: poſt — Irũ apparitionẽ remittat᷑ doloꝛ pectinis et Difficultas mingedi.Et ex his patiẽs ſenti⸗ At ſubleuatiões. Tales diſſolutiões lapidis in renib aut diſſolutõnẽ eiuſdẽ ĩ veſica Hõ Pmũ.ergo ſcðᷣm.iõ eſt manifeſta.i Quĩta re Gula.Arenule rubee ĩ coloꝛe molles in ſuba apparẽtes cũ febꝛe.⁊ mxie in fine fe.ſignifi⸗ cant aduſtionẽ humox.auctoꝛitate pᷣncipis pmaqrti de ſignis quartane.Rõne pꝓbat.qꝛ tales qrenule ſignificãt multitudinem mate riei aduſte.ergo tales ſigniſicãt aduſtionem humorꝭ ꝓptereatales materiã aduſtã. Rõne ꝓbat᷑ antecedẽs:qꝛ aut tales ſignificãt lapi⸗ qdẽ aut aduſtionẽ.Nõ pᷣmũ:qꝛ tunc nõ eſſent . Krattatus molles:vt ptz ꝑregulas pᷣcedẽtes.ſcdᷣm:vt ptz ꝑ ſufficientẽ diuiſionẽ.¶ Sexta regula ⁊ vltima. Arenule rubee apparẽtes ſine do⸗ loꝛe ⁊ grauitate renũ ſcãt caliditatẽ epatꝭ et renũ.qð apparet:qꝛ tales arenule atteſtant duobo pncipijs.pᷣmo caliditati ggenti. ſcðᷣo materiei flegmatice q̃ ſũt va pncipia renũ ꝛ lapidis.q̃ ſi fuerint cũ doloꝛe ſᷣcant lapidẽ.q̃ vero ſine doloꝛe ᷣcant intentũ regule.Coꝛre lariũ. Arenule apparẽtes in fine febꝛe coleri caꝝfcant ꝑmixtionẽ febꝛis colerice ad febꝛẽ quartanã. Patet:qꝛſ̃cat aduſtionẽ materiei vt patet ex ꝓbatione quinte cõcluſionis. De Gpermate in vꝛina. E ſpermate pmo notãdũ:qꝙ invirga d iſnt tres meat ſpermat vꝛine ⁊ alꝰ⸗ guadi:vt ptʒ ex anathomia virge a⸗ pud oẽs ſapiẽtes.Ex qͥ ↄtingitvnã iſtaꝝ ſuꝑ fluitatũ cũ alia euacuari. Et ita ſperma cum ſuꝑfluitatevꝛinali.q̃rede ſ⸗ te dantur he regule.ꝗ CPꝛima regula. Sperma diuiſũ ᷣm partes minimas incoꝛpoꝛatũ cũ ſuba vꝛina⸗ li.ſuꝑfluitatẽvel coitũ pᷣceſſiſſe ſcat.Pꝛobat᷑ pmo auc.pncipis.xx.iij.ca.de ſignis coitꝰ. 6ͤ fieret alleniacis eue Scðo rõne tali:q; tale ſperma ita ꝑmixtuʒ raret doloꝛ ⁊ nõ fieret alleuiatio.vel ſcat diſ fcat diuturn ſcat diuturnitatẽ euacu atiõis ſpermat pᷣceſ le ad quã ſecuta ẽ not abilis ꝑmixtio.⁊ ita co:poꝛatiovniꝰ ſuꝑfluitatis cũ altera.q̃re regla vera.¶ Scdᷣa regula. Sperma appa/ rens globatũ truncoſum cũ vꝛina ſ̃m fruſta groſſa ꝑmixtũ abſtinentiã coitasvel noctur nã pollutionẽe cat. pbat᷑ rõne.qtale ſperma ſic apparens aut fcat coitũ aut pollutionem nocturnã.poſt quã pollutionẽ remanſit aliq̃ pars ſtimulãs vᷣtutẽ ad eiꝰ expulſionẽ. NHon Pmũ:qꝛ tũc eẽt diuiſum ſcõᷣm ſᷣcat. Patet ſepiſſime in vꝛinis viroꝝ religioſoꝝ.vel ſᷣcat vt dictũ eſt abſtinẽtiã coitꝰ.Nõ ĩ hoĩe aſſue facto ad coitũ ſiretineattalis ſuꝑfluitas ne ceſſario aliq̃ pars eiꝰ retenta ſtimnlat expul ſiuã ad eiꝰ expulſionẽ.Et qꝛnõ ↄuenientius poteſt expelliqᷓ; ꝑ vias vꝛine.q̃re ⁊c.¶ Ter⸗ tiaregula. Sperma apparens frequenter in multis vicibus gomoꝛreã vel paraliſim mẽ⸗ bꝛoꝛũ genitaliũ ſ̃cat.Pꝛobat᷑:qꝛ aũt tale ſper ma ſic apparens fcat coitũ pᷣceſſiſſe vel pol⸗ lutionẽ nocturnã vel gomoꝛreaʒ paſſionem. NHon pmũ neq; ſcoᷣm.qꝛtũc tale eẽt intervo⸗ latim:⁊ interpolatis vicibo appareret.ergo ſi cõtinue vel multis vicibus apparet ſcat in⸗ tentũ regule.Et notanter dicit paraliſim mẽ bꝛoꝝ genitaliũ:qꝛ ſiẽ cõtingit alios lacertos ⁊ niuſculos paralitiſari ꝑiter ⁊ iſtos:q;ꝛ para liſi inductaiequitur relax atio:⁊ ita euacua⸗ — s ☛ — —— TN.s — — —— De Prinis tio ſpermatis. De Fmpullis in vꝛina. Oitandũ ꝙ ampulla q;tuʒ ad qͥd no n minis impoꝛtat granula magna que differũt a ſpuma ᷣm mag ⁊ minꝰ⁊ a granulis:qꝛ granule ſũt ampulle mediocres Ampulle eni impoꝛtat idẽ qð dictũ eſt.ſ.ſpu mã ſupuenientẽ ⁊ eleuatã.de qua dantur iſte regule.¶ Pꝛima regula.Ampulla magna ꝑ⸗ ſeuerans in vꝛina hñs adherẽtiã plixitatem moꝛbi in q̊ apparet ſignificat. Pꝛobat᷑ auct. Iſaac de vꝛina.Rõne aũt ſic:q; tal ampulla ſignificat cruditatẽꝛviſcoſitatẽ materiei pec cantꝭ ꝓpter cuiꝰ viſcoſitatẽ conat᷑ ad agẽduʒ talẽ materiã ad quẽ conatũ generat᷑ ampul la.Cõfirmat᷑.vt ſi qͥs pcuſſerit gquiter aquaʒ: ex tali ꝑcuſſiõe eleuant᷑ ampulle.vt notat ex perientia. modo ſtante materia groſſa ⁊viſco ſa neceſſaria moꝛbo ꝓlongat᷑.¶ Scðᷣa regula Ampulla magna apparensĩ vꝛina declinãs ſe ad locũ ad quẽ vꝛinale applicat᷑ ventoſita⸗ tẽ ſignificat.Pꝛobat᷑:qꝛ ſicut de rõne vento⸗ ſitatis eſt moueri de loco adlocũ:⁊ nõ habe re eſſe fixum. vt patet ex ſentẽtia oim medi⸗/ coꝝ. Ita de rõne ſuꝑfluitatisoſequẽtis talẽ ventoſitatẽ.i¶ Tertia regula.Ampulla appa rens in vꝛina magna cũ rugita ⁊ grauatione ſtomachi vomitũ aut fluxũ ventris pᷣceſſiſſe ſignificat. Pꝛobat᷑. Hã talis ampulla ſignifi . 5 cat materi humidũ flegmaticã contineri in ſtomacbo. vel in inteſtinis ꝗᷓ cõtenta neceſſa rio ſtimulãt virtutẽ ad ſeceſſimn fluxuũ vẽtrꝭ vel vomitũ:q̃reↄcluſio vera ⁊c.q Qugrtare gula. Ampulla magna apparẽs in vꝛina aut * grauationẽ ſtomachi doloꝛẽ vyleos.aut renũ ex hũoꝛe flegmatico groſſo ⁊ viſcoſp depen/ de ſignis ⸗ nubecula = caloꝛ pᷣter naturã ince pit agere in dere ſignificat.Pꝛobat᷑ auc.Auicẽ.capꝛio. Rõne aũt ſic.qꝛ talis ampulla atteſtat᷑ mate riei ex q̃ generat᷑ Sed cũ generat᷑ ex tali ma teria flegmatica ſeqͥtur intentũ.¶ Quĩta re gula. Ampulla apparẽs cũ magna adheren⸗ tia ĩ circulo doloꝛẽ capitꝭ a vẽtoſitate ſigniſi cat. aut etiã viſcoſitate.Pꝛobat᷑:qꝛ vt dictuʒ eſt:qꝛ cũ ↄtẽtũ arguit ſupꝛa regionẽ inq fue⸗ rit collocatũ:ſʒ cũ circulus cõmixtꝰ cũ am⸗ pulla colet᷑ in loco ſuꝑioꝛiſ eqᷣtur ĩtẽtũ. Coꝛ⸗ relariũ.Ampulla magna apparẽs ĩ vꝛina ve toſitatẽ atq; viſcoſitateʒ eſſe in ſtomacho ſi⸗ gnificat ⁊ inteſtinis eſt ſignũ diſtinctiuum. De granulis in vꝛina. E granulis:id eſt ampulliſ mediocri d bus dant he regule. ¶ Pꝛima egu⸗ la. In q̃cũq; parte fuerint granulaa cerebꝛo fluere materiã fcat.Ptʒ pꝛio aucto. medicoꝝ:qͥ ponũt granula⁊ circulũ eẽ ſignũ ſuꝑ diſpoſit ionẽ cerebꝛi.Rõne ſic ꝓbat᷑.qꝛ ta lia granula ſignificãt ſuꝑ diſpoſitionẽ capitꝭ aut mediã regionẽ aut ſuꝑ infimaʒ. Sed nõ ſcᷣm neq; tertiũ abſolure: tũc ceſſent am⸗/ pulle magne ex eo:qꝛ faciliꝰ eſt virtuti agere ſuꝑ materiꝗ iu media regiõe ↄtentã ⁊ in infi⸗ ma q; in ſuᷣma.Sed agẽte generatiõis am pulle applicate poſſet ſeqͥ actio.q̃re ⁊c.̊ gra⸗ nula ßcat ſupꝛa deſcẽſuz reumatʒ. Sʒz notan dũ ꝙ iſta granula alia ⁊ alia ſignificant ſi fue rint in alia ⁊ alia regiõe.Cõtenta enĩ in regi⸗ one ſuꝑioꝛi ſignificãt diſpoſitionẽ capitꝭ.ita ꝙꝙ materia actualiter peccat ĩ capite.Cõten⸗ ta in media regiõe ſignificãt ſupꝛa deſcẽſum reumatis:ad neruos:ad pectꝰ ⁊ iũcturas.li⸗ cet rarius appareãt niſi in ſupꝛema regione. Igdeo medici dicunt ꝙ granula abſolute ſü gnificãt ſupꝛa deſcẽſum reumatis ſiue modo deſcẽdat ad partẽ illã ſiue illã.Declarat acci dẽtia manitfeſta.Exq̊ verificat᷑ dictũ medico rũ ꝙ patiẽtes catarrũ ad om̃e genꝰ moꝛboꝝ ſunt parati. Pꝛobat᷑:qꝛ ex eius fluxu inducit mal ã cõplexionẽ in loco imn quem flue· Denubetula inveina. E nube q̃ ðꝛ nu becula. Notandũ ꝙ; d tales impoꝛtãt qndã vapoꝛoſaʒ ſuꝑ⸗ fluitatẽ ⁊ obſcurã apparenteʒ in vꝛi⸗ na ad modũ tele aranee vel pulueris ſparſi ꝑ vꝛinã qui generat᷑ ex actione caloꝛis pᷣter na turam. de qua dant᷑ tales regule.¶ Pꝛima re gula. Nubecula liuida apparens in inferioꝛi regione ad modũ pulueris ſparſi pᷣncipium ethice ſignificat. Patet auc.Aui.pma quar⸗ ti in ca.de ſignis ethice.Rõne aũt ſic:qꝛ tał umiditate:⁊ eas reſoluere qð ẽ pncipiũ ethice..¶ Scða regula. Nubeculo⸗ ſa vmbꝛoſa cũ quadã ſpuma crocea vel viri⸗ di ſuꝑ calefactione epatis ⁊ multitudinẽ co⸗ lere ſignificat. Patet exꝑimẽto:q; tales vꝛi⸗ ne cõiter apparent in yctericia vbi eſt ſuper⸗ fluacaliditatis epatis ⁊ multitudo colere. De pilis in vꝛma. NODOtandũ ꝙ pili diſtinguunt᷑ ex parte n ſube ⁊ ex parte q̃ntitatis.Ex ꝑte co⸗ loꝛis:⁊ ex parte ſitus.Aliqͥ dicũt᷑ ſub tiles.aliqͥ groſſi.Qñq; ſunt multi.qũq; pau⸗ ci.qñq; in regiõe media.qũq; in regiõe ſupꝛe ma.qi; ſunt coloꝛis citrini.qñq; fuſci.qũq; rubei.Diſtinguunt᷑ etiã ex ꝑte cauſaꝝ effici⸗ entiũ:qꝛ quidã cauſant᷑ ex bmmoribe Fronl is Trattatus frigidis.qͥdã a caliditate ſupᷣma agentẽ ĩ hu midũñ.Colligit᷑ hec diſtictio ab Ani.ij.i.⁊ ab iſaac.i.devꝛinis.De qͥbo dant᷑ he regłe.¶ Pꝛi ma regula. Pili rnbei ſiue citrini apparẽtes in vꝛina in quacũq; regiõe nõ exiſtente febꝛe caliditatẽ renũſignificãt. Patet auc.pncipiſ xix.iij.de ſignis male cõplexiõis calide renũ Rone ſic. qꝛ ſicut de rõne frigidu at eſt albe ſcere:ita de rõne caliditaꝶ ẽ citrinare aut ca lefacere. Sed tñ ſuꝑfluitas atteſtat᷑ mẽbꝛo a quo ſuꝑfluit ſequit ꝓpoſitũ.¶ Scõdða regla. Pili apparẽtes in vꝛina ex iſtentes pingues ſubᷣe ſolide nõ exiſtete febꝛe diſſolutioneʒ re⸗ nũ ⁊ lũboꝝ ſignificãt. Pꝛobat. Tali pili ſũt partes aut materie reſolute vel diſſolute.aut mẽbꝛoꝝ.ſʒ nõ hoc. atteſtat᷑ diſſolutionẽ mẽ bꝛoꝝ ⁊ maxime vicinoꝝ:vt ſũt renes ⁊ lũbi. &̊ regnla vera.i Tertia regla.Pili apparen⸗ tes in vꝛina aliq̃ntulũ groſſi in ſuba:ita ſe ha bentes ꝙ ſi cõpꝛimant᷑ euaneſcũt.aut ex agi⸗ tatiõe vꝛine reſoluunt᷑.tales pili opilationeʒ ab hñoꝛibo groſſis ⁊ viſcoſis fieri ſignificãt. Pꝛobat᷑ anc.Aui.ij.i. Rõne ſic. Aut tales pi iſignificãt diſſoliõeʒ mẽbꝛoꝝ aut materie Nõ mebꝛoꝝ:qꝛ vꝛma eẽt pinguis.⁊ pili eua⸗ neſcũt.ergo atteſtat᷑ materiei reſolute:⁊ per ↄñs materiei groſſe ⁊ viſcoſe opilãtes vias qð erat ppoſitũ.i Quartareglła. Pili appa⸗ rẽtes ĩ vꝛina in ſuba ſolidavꝛina exiſtẽte ole⸗ ꝗagino ſa.tales apparẽtes exñte febꝛe:diſſolu tionẽ totiꝰ ⁊ ethicã fieri ſigniſicant. ꝛobat᷑ gauc.Aui.i.iiij.ca.de ſignis ethice. Rõne aſt ſiciq tales pili aut ſᷣ cant diſſolutionẽ mẽbꝛo rũ ꝑticulariũ aut totiꝰ. Nõ pᷣmũ:qꝛ tũc eſſet fe.ergo ſcom.⁊ ꝑↄſequens regula eſtvera. De Squamis invrina. E ſquamis apparẽtibo in vꝛina. HNHo d tancdũ circa qͥd noĩs ipᷣaꝝ ſquamaꝝ ꝓꝙ ſquame differũt a furfureis reſolu tiõibo:q; furfuree reſolutiões dicunt᷑ ꝑtinere ad ſilitudinẽ ſquame piſciũ.Differũt etiã r pte cãꝝ:qꝛ materia faciẽs ſquamas ẽ groſſi⸗ oꝛ q; materia faciẽs reſolutiões furfureas. Sili differũt ex ꝑte excoꝛiationis:qꝛ furfu⸗ ree reſolutiões accidũt ↄſoꝛmata excoꝛiatio ne. Squame aũt accidũt in pᷣncipio excoꝛia tionis:cũ ꝑtes extrinſece ⁊ intrinſece dicunt eſſe groſſioꝛes qᷓ; ꝑtes intermedie:qͥboſtanti bus ponunt he regule.i¶ Pꝛĩa regla. Squa⸗ me apparẽtes in vꝛinatales inq̃ntuʒ ſquame ? ſine febꝛe apparẽtes ſcabiẽ ſignificr ſiccã Peobat᷑. Nã cũ materie ex qͥb fiunt ſquame ſunt groſſe:tunc talis materia non eſt apta P poꝛos exaltare Exaltat ergo tiñ pars fubti groſſis ⁊ ſubti lis ex q̃ inficiteutis infectiõetenui ⁊ ſubt’˖ö Scda regla. Squame apparẽtes ĩ vꝛina cũ grauitate inregiõe pectinis ſignificãt q; veſica incepit excoꝛiari. Patet ex deductõe ſcðde cauſe pᷣdicte.i¶ Tertia regula. Squa⸗ me apparẽtes in vꝛina cũ vitio febꝛis pᷣmam ꝑtẽ ethice:⁊ ethicã fieriſignificant. Pꝛobat᷑. qꝛ ſicut ſe hʒ pᷣma hnmiditas ad ſecundã hu miditatẽ ita furfureereſolutiões atteſtantur reſolutionẽ ſcdᷣe humiditatꝭ que eſt ſubtilioꝛ ipᷣa pᷣma bumiditate.ergo ſquame atteſtabũ tur reſolutiõi pᷣme humiditatis q̃ eſt groſſiꝰ oꝛ: ⁊ ideo ethica pᷣme ſpecieiſignificat. De Furtkureis relolutio⸗ nibus in vinng. . Riumo notãdũ ꝙ ipᷣa pcedũr ex alte⸗ p ra cãꝝ illaꝝ.Aut ex ſolutiõe mate⸗ rNiie colice, aduſte vel flegmatꝭ ſalſi: j partes ſeparate trãſmittunt᷑ ad vias vꝛine:? cũ ipᷣa ſuꝑfluitate mittunt᷑ vel ex reſolutione partiũ cartillaginoſaꝝ aut neruoſaꝝ:vt ẽ ve ſica ⁊ hmõi.Et dicunt᷑ fi furee reſolutiones q; reſidet in vꝛina ad ſilitudinẽ furfuꝝ groſſa rũ.Vel accidũt ex reſolutiõe hũiditatũ ſecũ daꝝ vt ron pun q̃ ſunt cõpoſite ex ꝑtib⸗ libo: qᷓre ↄtingit vnã ab alia ſe pParari.ODe qͥb reſolutiõibo dant᷑tales regle. Pꝛima regula. Furfuree reſolutões appa rẽẽtes in vꝛina ſine fe.aut doloꝛe in determi⸗ nata ꝑte coꝛꝑis ſcabiẽ coꝛpis eſſe ſignificat. qᷓ ↄcluſio ꝓbat᷑ auc. Aui.ca.de ſcabie. Rõne gũt ſic:qꝛ tales ſ furee reſolutiões aut atte ſtant᷑ cabiei aut vlceratiõi autreſolutõi.Nõ ſcðm:qꝛ tũc eẽt guitas ⁊ doloꝛ ĩ eaꝝ euacua⸗ tione. Hõ tertiũ: qꝛ tunc eſſet vꝛine grauitas aut doloꝛ ĩ eaꝝ euacuatiõe.̊ pmũ qð erat p⸗ bandũ.¶ Scða regula. Furſfuree reſolutio⸗ nes i vꝛina apparẽtes cũ grauitate et doloꝛe circa regionẽ pectinis vlcerationẽ veſiceſi⸗ gnificãt.ptʒ.qꝛ vbi doloꝛ ibi egritudo: ſed qꝛ nõ erit ita vbi tales reſolutões pueniũt abvl ceratiõe vt dictũ ẽ.¶ Tertiaregula. Furſu⸗ ree reſolutões apparẽtes cũ febꝛeĩ vꝛinã e⸗ chicã ſcdᷣe ſpeciei ̃cãt. Patʒ a ſufficiẽti diui ſione cauſaꝝ ipᷣaꝝ reſolutionũ furfureaz. De Athomis inveina. Ota ꝙ ꝑathomos debẽ itelligere ̊ n nula ꝑua ad modũ pũctoꝝvt ita lo⸗ q̃r q̃diſtiguũt ex ꝑte lociꝛex ꝑte ſube ⁊ ex ꝑte cauſaꝝ a qͥb generãt᷑ tales athomi. Generant᷑ tñ vt plimũ a materia flegmatica „ inhibltaĩ neruis:qͥ ſignificabũt regionẽ in qᷓ fiũt ⁊ apparebunt.: De qb dant tales regule⸗ De Brinis . ¶ Pꝛimaregula.Attomi apparẽtes ĩ vꝛina ĩ fundo reſidẽtes doloꝛẽ in membꝛis generati uis ⁊ pedibs ⁊ genub:⁊ ꝑ ↄñs podogrã ex il lis ſignãt. Pꝛobat᷑ pꝛio auc. Aui.xxij.tertij. cap̃ᷣ.depodogra ⁊ ſciatica.Rõne vᷣo ſic. Ta les attomi ſignificãt materiãↄtentã in mem bꝛis neruoꝝ inferioꝝ:⁊ ꝑↄñs ĩ mẽbꝛis regi⸗ onis ĩ fine q̃ itegratex mẽbꝛis pᷣdictꝭ.¶ Se cũda regula. Attomi apparẽtes in mediare⸗ gione doloꝛẽ in mẽbꝛis ſpũalibo ſignificãt.p bat᷑:qꝛ ſicut attomi ĩ infima regione ſupꝛa in fimã regionẽ ſignificãt: ita attomi in medio indicãt ſuꝑ mediã:vt apparxet etiã ex alijs ſu perfluitatibo.¶ Tertia regula.Attomi appa rent es vniuerſaliter ꝑ totã vꝛinã oĩm mẽbꝛo rũ:⁊ ꝑↄñs totũ coꝛpꝰ doloꝛe ſignificãt ꝓba tur ſic. Attomi ꝑtiales partialẽ doloꝛẽ ſigni ficãt.ita attomivniuerſaleſ⁊ vniuerſaliter ap parẽtes vlem doloꝛẽ ſignificãt.̊ intẽtũ regu eẽ veꝝ.¶ Quarta regula ſũpta ab Aui.pꝛio canone fen. ſcðᷣa cap.de ſignis impᷣgnatiõis Vrina lucida pura in ſuba in q̃ apparuerit aliqd groſſum ſile nubi:⁊ ĩ ea fuerint attomi deſcẽdentes ⁊ aſcẽdentes globatim inferiꝰ impᷣgnationẽ ⁊ ↄceptũ ſignificant.ptʒ aucto ritate pᷣdicta. Rõne ſic.qꝛ tales attomi aut ſi gnificant ſupꝛa doloꝛẽ iuncturaꝝ aut neruo rũ aut ſuꝑ ↄceptũ.ſed nõ pꝛimũ:vt ptʒ ꝑ con cluſiones pꝛecedentes.ergo ⁊c̃. De Helolutionibus ci⸗ nericijs in vꝛina. Otandũ q; preſolutiões cinericeas n nõ debemꝰ intelligere reſidentes in vꝛina ad modũ furfureaꝝ reſolutio⸗ nũ:ſed ſunt groſſioꝛes q̃ accidũt ⁊ apparent ex diſſolutiõe materieꝝ flegmaticaꝝ.aut me lancolicaꝝ aut ſanguineaꝝ groſſaꝝ q̃ reſolu te ſimul cũ ſuꝑfluitate euacuant᷑:⁊ egr appa rentia atteſtat᷑ mẽbꝛis a qͥboreſoluunt.qͥ ſtan te ponunt iſte regule.¶ Pꝛia regula. Reſolu tiones cineree ſubtiles ĩ coloꝛe adherentes globate vel ↄgregate ad inuicẽꝛ ĩ fundo reſi dẽtes retẽtionẽ mẽſtruoꝝ ĩ mulieribo ſignifi⸗ cant. ꝓbat᷑ auc. Auicẽ.xij.tertij.Rõne at ſic: qꝛ tales reſolutões atteſtant᷑ materie peccã⸗ ti ĩ loco ꝓpinq̊ ad vias vꝛine:q̃ materia ↄtin git euacu ari⁊ retẽta ſtimulãt vᷣtutẽ ad ei ?ꝰex lſionẽ.⁊ qꝛ nõ pᷣt euacuariſᷣm ſeꝓpter opi⸗ ationẽ: euacuãt᷑ aũt aliq̃ ꝑtes ex qꝝ ſeꝑatõe generãt᷑ tales reſolutões.Et iõ notãter põit in ↄcluſiõe reſidẽtes ĩ fundoꝛ globate exiſtẽ tes ex eo ꝙↄtẽtũ in regione ſuꝑioꝛi ateſtat᷑ mgterie ↄtẽte ĩ taliregione.Et iõ cũ materie mẽſtruales ſũt ibi reſidẽtes claꝝ ẽ ꝙreſolu⸗ tiões ibi appentes fcãt eaꝝ reſolutõeʒ mate rieꝝ.q̃re ↄcluſio vᷣa.¶ Scðaregla.Reſoluti ones cineree ſubnigre ĩ coloꝛe ſparſe ꝑ vꝛinã fluxũ mẽſtruoꝝ actualẽ ſ̃cãt ꝓpbat᷑ auc. Aui. loco pᷣallegato.Rõe ſic.qꝛ aut tales fcãt re⸗ tentionẽ mẽſtruoꝝ aut fluxũ Nõ pmũ:qꝛtũc reſiderẽt ĩ fundo:qm̃ de rõe grauis ẽ ⁊ ñ eẽnt ↄgregate et ꝓbatũ ẽ. ſcãt actualẽ fluxũ ⁊c̃. ¶ Tertia reg. Cinericee reſolutiones ſubni⸗ gre⁊ groſſe adherẽtes ſube vꝛinali in fundo ſpleneticã paſſionẽ ⁊ apoſtema ſplenis ſigniꝰ ficant.Pꝛobat᷑ aucto.oĩum medicoꝝ vnani miter aſſerentiũ hoc eẽ ſignũ male dũpoſitio nis ſplenis. Rõe ſic:qꝛ aut tales reſolutiões atteſtant᷑ materie mẽſtruali aut melancolice glibi ↄtẽte.Hõ pᷣmũ:vt ptz ꝑ pᷣmã ↄcluſiõeʒ. 8̊ cũ ſplẽ ſit receptaculũ hũorꝭ melacolici:ſeqͥ tur ꝙ tales reſolutões atteſtant᷑ materie con tente ĩ ſplene qð eſt ꝓpoſitũ.¶ Quarta regu⸗ la. Reſolutões cineree apparẽtes ĩ fine fe.ſie gmaticaꝝ:febꝛẽ flegmaticã ad melãcolicã ꝑ⸗ mutari ſcant. Pꝛobat᷑ q tales ſᷣcãt materiaʒ flegmaticã aduri:ad cuiꝰ aduſtionẽ ſequitge neratio humoꝝ melãcoloꝝ. qͥ cũ Rccaue⸗ rit putrefactꝰ indicat melãcolicã febꝛem. De lanie in vꝛina. Ota ſanies nunq; apꝑet ĩ vꝛina niſi n ſtante vlceratione in vijs aut erupti one apᷣatis currẽtis ꝑ viã vꝛine:q̃ ſa⸗ nies diuerſificat᷑ ⁊ ex ꝑte ſitꝰ.de q̃ erit ⁊ emit titur. Scdo ex ꝑte qntitatꝭ:qꝛ qnq; apparet pauca qñq; multa qnq; tota ſanioſa.de qua dant iſte regule. ¶ it regula. Sanies ĩ vꝛi na inpauca q̃ntitate apꝑet in ꝑtiborenũ exi⸗ ſtente doloꝛe:apᷣa renũ aut vlceratiõeʒ ſigni ficat materiã paucã ſaniei ꝑ locũ anguſtũ diſ ferre qles ſunt poꝛi.⁊ vbi doloꝛ vbi egritudo auctoꝛitate ypocratis decimo cõmẽto. Re⸗ gula ↄfirmat᷑ aucto.Aui.xviij.tertij capᷣ.de apᷣaterenũvlcerationẽ.¶ Scðda regula. Ari na cũ ſanie multaĩi q̃ntitate apparẽs cũ gra⸗ ui ⁊ foꝛti fetoꝛe doloꝛe exñte ĩ pectoꝛe ſignifi cat apᷣa aut vlcerationẽ ĩ veſica. Ptʒ.qꝛ talis ſignificat multã materiã putridã ĩ loco ꝓpin⸗ q̊̃ ⁊ lato:q̃lẽ dicimꝰ hr̃e veſicã.q̃re ⁊c.Et dici tur notãter multa:qꝛ ꝑ hoc diſtinguit᷑ apᷣa et vlceratio veſice ab apate ⁊ vlceratiõe renuʒ. Coꝛrelariũ.Vrinaſanioſa multa cũ doloꝛe ĩ pectine apoſtemaſigniticat in muliere apᷣaĩ matrice.patet ex cauſis ſupꝛadictis.¶ Ter tia regala. Urina ſanioſa ⁊ coꝛrupta cũ do⸗ loꝛe ⁊ pulſatione in ypocundrio dextro ſigni ficat apoſtẽa epatis eſſe coꝛruptũ.ptzʒ:q; do⸗ loꝛſigniſicategruudinẽ in loco. ⁊ cũↄtingi KTractatus apoſtema epatis termiĩari ꝑ vias vꝛine:vt ha betur decimaqrta tertij.¶ Quarta. Vrina ſanioſa apparens ĩ pleuretico aut empico mi noꝛato ſputo ⁊ accidẽtibo ma lis remiſſis.ſi⸗ gnificat pleureſim aut empina terminabiliꝑ vias vꝛine licet raro:vt habet᷑ in capitulis ꝓ pꝛijs minoꝛato ſputo nõ ꝑ euacuationẽ ma⸗ teriei ſignificat materiã deriuari ad vias vꝛi ne.Coꝛrelariũ. Nõ teneatur medicꝰ ex mi⸗ noꝛatione ſputi ĩ pleuretico ſi viderit accidẽ .tia remitti.patet:qꝛ boc ſignificat naturam 2— „ creticare ꝑ aliã via.⁊ ſic termĩari moꝛbũ. BDeledimine in veina. FE ſedimine apparẽte in vꝛina.notan d dũ pmo q; ꝑ ſedimẽ habemꝰ intelli⸗ gere vpoſtaſim apparẽtẽ ĩ vꝛina. Cu ius cauſe dicunt᷑ eſſe actio caloꝛis naturalłqͥ agit ĩ materiã actualiter peccantẽ ex q̃tanq; materiali cã fit ypoſtaſis.finis autẽ vt talis materia pᷣparet᷑ ad expulſionẽ. Yoꝛmal vero cã eſt iſta ꝙ ipᷣa ſit alba leuis pinealis ⁊ eqliſ 2 reſidet in fundo ⁊ dicat᷑laudabilis ↄtinua ꝑoẽs es ſuas.Eꝓ qᷣ ſeqᷣtur coꝛrelarie:ꝙ in .vꝛina pꝑfecte ſana nõ dʒ appere vpoſtaſis.ꝓtz qꝛĩ vꝛina talis coꝛꝑis ſani deficit materia ex q fit vel generat᷑ ypoſtaſis.qꝛ ſi ĩ eo peccaret materia nõ eẽt coꝛpꝰ vere ſanũ.Coꝛrelarium ſcᷣm: ꝙ deficiẽte altero ↄditionũ pᷣdictaꝝq; ipᷣa cũ ſit alba etiã illa ypoſtaſis nõ ðꝛ lauda bilis. Coꝛrelariũ tertiũ. Apparitio vypoſtaſiſ ſigniticat materiã cõplete digeſtã: paratam expulſiõi.q̃ dicunt᷑ eſſe cq tym vere criſis de laudabili vpoſtaſi.Et de his dant᷑ tales regu ie. ¶ Pꝛima regla. vpoſtaſis ſubnigra ĩ colo re apꝑens in vꝛina longã egritudinẽ ſignifi⸗ cat. Pꝛobat᷑.nã talis vypoſtaſis atteſtat mate rie melãcolice que eſt difficilis reſolutiõis enacuatiõis. Vt ex ſnĩa Aui.in ca.de ſignis quartane.ſed obſtante materia difficilis era dicationis moꝛboneceſſatio ꝓlongatur.ergo regula vera.¶ Scda regula. Sedimen liui/ dum in coloꝛe moꝛtificationẽ caloꝛis innati ſignificat. Hã talis ypoſtaſis ſignificat ſuf⸗ focationẽ caloꝛis innati a materia melãcoli ca ad quã ſeqͥtur mo:tificatio:vt ptz de cau⸗ ſis liuiditatꝭ ſuꝑius.i¶ Tertia regla. Sedi⸗ mẽ nigꝝ ĩ coloꝛe qð pᷣceſſit liuidum moꝛtẽ p⸗ pinquã ſignificat. ꝓbat᷑ q; tale ſedimẽ ſignifi cat vltimã aduſtionẽ ad quã cito ſeqf᷑ moꝛs. quare regula vera.¶ Quarta regula. Sedi⸗ men diuiſum in ſubſtãtia ⁊ ſparſim ꝑ yꝛinam ventoſitatẽ ſignificat: pbatur qꝛ talis ẽ ꝓpoꝛ⸗ tio ventoſitatis ad alias ſuꝑfluitates: etiaʒ talis eſt ꝓpoꝛtio ad vẽtoſitatẽ ⁊ hydropiſim. ſedſic eſt ventoſitas reddit vnãquq; ſup⸗ unrateoiblamm. appet regula va.¶ Quin⸗ ta regula.Hõ puratũ ſedimẽ debilitatẽ vᷣtu⸗ tis ſignificat ꝓbat talypoſtaſis ſcat inoꝛdiI/ nationẽ ĩ motib nature:qᷓ inoꝛdiatio ſeqͥtur debbilitateʒ ⁊ ab ea accipit. ůͤ ⁊c̃. ¶ Sexta re⸗ gula.Eneoꝛmia.i.ſedimẽ in ſupᷣma regione diff cultatẽ anbelitꝰ⁊ pectori ſignificat. Ptz q; ſignificat materiã peccare ĩ boctorervee ex ſnia oim medicoꝝ.¶ Septia regula. Ne⸗ philis.i.ſedimẽ in ſupᷣma regiõe magnãvẽto ſitatẽ ſignificat ⁊ maximaʒ. Ptʒ qꝛ ſignificat materiã hr̃e raptũ ad caput ⁊ nõ niſimagni⸗ tudine vẽtoſitatꝭ.¶ Octaua regla. Sedime qdᷣcũq; fuerit niſi fuerit ꝑſeuerãs defectũvir tutꝭ fcat.Ptʒ qꝛ fcat diminutiõeʒ actiõis in materia qꝗ pcipue ſe aundninwan De hüoꝛe crudo invꝛina EF ſupfluitate humoꝝ pmo notãduʒ d ꝙ ↄtigit humoꝛẽ ſ̃m parteʒ ſeꝑari a materiatotali:⁊ hreraptuʒ ad vias vꝛine.Ex reſidẽtia videbitur ꝙ ibi ſit ſedimę 2 ypoſtaſis.Et nõ erit ita:vt ptʒ ad exꝑientiã in colica doloꝛe ⁊ ydeos:vbi videntur tales humoꝛes reſidere in fundo.quod etiaʒ appa ret in febꝛe flegmatica:vbi ſepiſſime decipi⸗ untur medici. Scðo notandũ:q; tal humoꝛ videbitur ſimilis ypoſtaſi ex parte coloꝛis ſubſtãtie.tñ inter ipᷣm ⁊ ſedimen eſt ſignũ di⸗ ſtinctiuũ tale:qe qñ eſt veꝝ ſedimen ſi moue⸗ tur ex agitatiõe vꝛinali ſtatim reuertit᷑ ad ſu um locũ ⁊ ſitũ.olligitur hoc ſignũ ab iſaac vpmo de vꝛinis. Scdo ab Auicẽna:ſcðᷣa pꝛi⸗ mi.Etiã pᷣma qrti ca.de flegmatica.De qͥ hu moꝛe dantur regule.¶ Pꝛiaregula. Humoꝛ cxrudus appens in ſuꝑioꝛi ꝑte vꝛine vitiũ pe/ ctoꝛis vel mẽbꝛoꝝ ſpũaliũ ſignificat:⁊ diffi⸗ cultatẽ anhelitꝰ. ꝓbat᷑.aut talis hũoꝛ atteſta tur materieↄtẽte ĩ cerebꝛo.aut ĩ regiõe pecto ris. NHõ pmũ:quia tũc erit ibi circulus:vt ex ſnia medicoꝝ habetur.ergo ſcoᷣm qð ẽ inten⸗ tũ.Ex q̃ ſeqͥtur cũ videris talẽ vꝛinã pᷣnoſti⸗ care aut aſma aut diſma aut oꝛtania.¶ Se⸗ cũda regula.Hũoꝛ crudus ĩ media regione pendẽs vitiũ ſtomachi ⁊ inteſtinoꝝ ⁊ repleti onẽ ſignificat ⁊ rugitũ vẽtris ꝓbat.naʒ ſuꝑ⸗ fluitas ↄtẽta in medio regiõe ſignificat:ſed cũ regio ſtomachiſit media regio ⁊ vẽtris. ⁊cc.¶ Tertia regula.Hũoꝛ crudus in infi⸗ ma regiõe appens doloꝛẽ renũ ⁊ lũboꝝ ⁊ mẽ bꝛoꝝ generatiuoꝛũ vitiũ ſignificat. Pꝛoba⸗ tur ex deductiõe ↄcluſiõis pᷣcedẽtis.Et per hos clamat experientia:qꝛ in oĩba iſtis dolo ribo apparet iſte humoꝛ dominang. De Prinis . Beltautelis in vꝛina. Aſis de coloꝛe ⁊ ↄtentis ĩ vꝛina. Re⸗ v ſat vt videamꝰ de cautelis medico rũ obſeruãdis in iudicãdo ꝑ vꝛinas. Notãduʒ igit᷑ ꝙ qñ offert᷑ medico vꝛina ex q̃ nõ poſſit iudicare ex ↄtentꝭ:qꝛ reducta eſt ad ignẽ vel alterata:iudicat capiendo iudiciũ a ſuba ⁊ foꝛma ecõuerſo. Tria igitur faciam. Pꝛimo ponã aliquas regulas ex qbo ſumun tur multe cautele. Scðo docebo diſtingue⸗ re vꝛinã viroꝝ ab vꝛinis mulieꝝ.Tertio vꝛi⸗ nas pᷣgnãtiũ:in quaꝝ iudicijs multuʒ mole⸗ ſtant᷑ doctiſſimi viri:⁊ ex eis incurrũt nõnul las infamias.qͥba habitꝭ patebit cõplemẽtũ. Circa pᷣmũ dicã aliq̊s regulas q̃ tñ virtuali terpoſſentreduci ad pᷣdicta:ex qͥb ĩfero coꝛ relaria plura:⁊ vnũq̃dq; coꝛrelarioꝝ erit cau tela vna.⁊ ſic exẽplis de iſtis poſitꝭ ⁊ intelle⸗ ctis ex ſilibo poterit bñ diſtinguere. Pꝛia regula. Vrina albaſubtilis atteſtat᷑ debilita ti ſtomachi ⁊ eiꝰ indigẽtiã. Iſtud ptʒ ex men tibo autoꝝ:⁊ rõne deductuʒ ẽ ſuꝑiꝰ.Coꝛrela. pmũ.Cũ medicꝰ viderit vnã talẽ iudicat an guſtiã ĩ ſtomacho aſſumptã.ptzʒ qꝛ addit᷑ debi litati maioꝛi cã eiuſdẽ.Coꝛrela.ſcõᷣm. Stan tetali vꝛina iudicãdũ eſt ſuꝑ laſſitudine totiꝰ coꝛꝑis ⁊ maxime cruriũ.pizʒ:q; ex diminuta digeſtione ſeqͥtur diminuta reſtauratio ma⸗ gis vero in loc remotis.Coꝛrelariũ tertiuʒ. Stante tali vꝛina iudicãdũ ſuꝑ doloꝛe⁊ gra nitate oculoꝝ ⁊ ſomnolẽtia.Ptʒ:qꝛ ſtante ta li diſpoſitõe ſtomachi neceſſe ẽ vt ꝓpter dire ctũ affectũ cõicent᷑ materie ad caput:q̃ cõi⸗ cate inducũt talia.q̃re ⁊c.Etiã expientia.qꝛ hñtes debilitatẽ ſtomachi patiũt᷑ fluxũ pal⸗ pebꝛaꝝ ⁊ pulſationẽ timpoꝝ.Coꝛrela.qrtuʒ. Stante tali vꝛina iudicãdũ eſt ſuꝑ laſũtudie totiꝰ coꝛpis ⁊ maxime cruriũ.ptʒ:qꝛ ex dimi nuta digeſtiõe ſeàtur diminuta reſtauratio: magis vᷣo in lo remotis.Coꝛrelariũ qntũ. Stante tali vꝛina iudicãdũ eſt interpolatuʒ Difficultatẽ anhelitꝰ.patet:qꝛ ad mterpolatã multiplicationẽ ventoñtatis ſeqᷣtur cõpꝛeſ ſio dyafragmatis.⁊ ita cõpꝛeſſio mẽbꝛoꝝ ſpi ritualiũ.¶ Scðᷣa regula. VUrina cũ febꝛe acu ta ſpiſſa ⁊ rubea in fundo vaſis et turbata et ſupius liuida venationẽ fcat. ꝓtʒ ex his que dicta ſunt de vꝛina liuida ſuꝑiuſ.Coꝛrelariũ pꝛimũ.Apparẽte tali vꝛina iudicãduʒ eſt ſuꝑ tremoꝛẽ coꝛdis:vehemẽtiã ſitis. Inquietu⸗ dine magna ptzʒ:qꝛ bec ↄſequunt᷑ in coꝛde no cumentũ ⁊ in mẽbꝛis ſpũalibo. Coꝛrelarium ſecundũ. Stante tali vꝛina iudicandũ eſt ſu per doloꝛe ſtomachi. Patet intelligenti ⁊c. Coꝛrelarium tertium.Tali vꝛinade alte rõ⸗ ne magna ⁊ freneſi pariter.patet:q; neceſſe ẽ vt cõicetur nocumentum cerebꝛo. quare ⁊c̃. Tertia regula. Vrina exiſtente cũ ſedimi⸗ ne lapideʒ in reniba aduenire iudicat᷑. Patet ex his que dicta ſunt.Coꝛrelariũ. Stãte ta⸗ livꝛina iudicãdũ eſt ſuꝑ grauitate renũ ⁊ ylio rũ ⁊ appargre cauſas lapidis.Coꝛrela.ſcoðm. Stante tali vꝛina arguẽdũ eſt ſuꝑ grauitate capitis ex parte poſterioꝛi.Patet ex colligã tiarenũ ad illas ꝑtes.Coꝛrela.tertiũ. Stan. te tali vꝛina iudicãdũ eſt ſuꝑ grauitate pecti nis.Coꝛrelariũ q̃rtũ.Stante tali vꝛina iudi candũ eſt ſuꝑ ↄtractiõe genuũ ⁊ coxaꝝ.Pa tet hoc:qꝛ eſt ex accidẽtibↄſequentibo lapo dem..i¶ Quarta regla. Vrina exiſtẽte lactea ⁊ tenui:lapidẽ in veſica ſignificat. Patet ex pᷣdictis in capitulo de coloꝛe. Coꝛrelarium. Stante tali vꝛina iudicãdũ eſt ſuꝑ difficul⸗ tati vꝛine. Patet ex dictꝭ.Et ita diſcurrite ⁊ ꝓpꝛia accidẽtia illiꝰ paſſionis.i¶ Quinta re⸗ gula. Si vꝛina habuerit fruſtula longa q̃ſi pilos declinãtes ad rubedinẽ excoꝛiationezʒ renũ ſignificabit.Si fuerit tincta vpinõ fu erit dicoloꝛata ⁊ appar êrint pili: tᷣtiꝰ coꝛ poꝛis debilitatẽ ſignificabit.Coꝛrelariũ pꝛi/ mum.q ſᷣmpꝛimã vꝛine apparentiã pꝛenoſt i. candum eſt caliditatem et ardoꝛem circa re⸗ nes.patet ex ꝓpꝛio effectu egritudinis.Coꝛ relariũ ſecundũ. Stante tali vꝛine ſuper laſſi tudine totius pꝛenoſticandum erit.Coꝛrela⸗ rium tertium. Ex huiuſmodi vꝛina apparet interpolatim ⁊ guttatim mictus vꝛine.Coꝛ⸗ relarium quartum. Uiſa tali vꝛina pᷣnoſtica⸗ re vꝛinã ſanguineam:ſiue mictum ſanguinis pceſſiſſe.Coꝛrelarium quintum. Stante ta⸗ li vꝛina ſuꝑ ſtipticitate ventris arguenduʒ:⁊ egeſtiones que emittuntur ſunt ſquibelloſe: vt patet ex tali paſſione neceſſe eſt vt ſuꝑca⸗ lefaciat epar:quo ſuꝑcalefacto adurantur fe ces ⁊ exiccantur.Coꝛrelarium ſextũ. Stan te tali vꝛina iudicandũ eſt ſuꝑ tumoꝛẽ ventrꝭ Patet:q ſtante tali ſtipticitate retinent ven toſitates.que ſic retente faciunt ventrem tu mefieri.¶ Sextaregla. Stante vꝛina alba ⁊ tenui cum multa ſiti dyabetem ſigniticat. patet intelligenti cauſas huius egritudinis Coꝛrelarium pꝛimum. Stante tali vꝛina ar⸗ guendũ eſt ſuper debilitate ſtomachi. ⁊ inter polatam ardoꝛem in ipᷣo latere. Patet ꝑ con tinuaʒ aſſumptionẽ hũidiroꝛidi maxie.Coꝛ relariũ ſecũdũ.Stante talivꝛina pᷣnoſtican⸗ dum ſt ſuper extenuationem totius etſemi ethicam. patet:qꝛ hec egritudo pꝛohibet ex⸗ tenuat ionem fieri debitam et cõuenientem. „ * . Trattatus ¶ Septima regula.E xiſtentevꝛina furfurea dyarralis ſignificat ſi eſt pauca. Patet ex pꝛe dictis ⁊ ad expientiã.Coꝛrela.pmum. Urina facta furfurea ⁊ ſi poꝛtaret a longe:remanet ↄtinue furfurea.q̃re medicꝰ poterit hoc infe rius pᷣnoſticare.Coꝛrela.ſcᷣm. Apparẽte ta li vꝛina iudicãdũ eſt ſuꝑ cõmotiõe totiꝰ coꝛ⸗ poꝛis.ptʒ ex eo:qꝛ dñant᷑ hũoꝛes igoto.Coꝛ rela.tertiũ. Pꝛenoſticãdũ eſt ex eo toꝛſiones circa ypocundriã:⁊ maxiĩe circa ypocundri dextri eẽ futnras.ptzʒ:qꝛ cũ locꝰ epatis ſit lo⸗ cus generatiuis hñoꝝ.Coꝛrela.qrtũ.Pꝛeno ſticandũ ẽ fluxũ vẽtris futuꝝ.Coꝛrela.qͥntũ. Judicãdũ eſt ſitim magnã ⁊ inqͥetudines fa⸗ ctas ⁊c.¶ Octaua regla. Vrina mulieꝝ exi⸗ ſtente turbidavelut ſubiugalis repletã matri cẽ teſtare iudicat᷑. Ptʒ ex dictꝭ.⁊ hoc nõ ſtan te fe.acnta.Coꝛrelariũ pmũ.Stãte tal i vꝛi⸗ na pᷣnoſticamꝰ pondꝰ maximũ circa ꝑtes fe moꝛales.ptʒ ppter pñtiã hbũoꝝ viſcoꝝ ⁊ groſ ſoꝝ. Eoꝛrela.ſcdᷣm. Ex ea pᷣnoſticãdiſũt do⸗ loꝛes circa ypocũdria ⁊ vuluã ptʒ ppter cõti nuũ motũ ibifactũ. Coꝛrela.tertiũ. Stante tali vꝛina iudicãda nauſea:⁊ q̃ſiꝰtinue ſub uerſio ſtomachi.piꝭ ꝓpter ↄtinuã eleuatiõeʒ vapoꝝ.q̃re ⁊c̃. Coꝛrela.iiij.Ex hmõivꝛina iu dicare poterꝭ doloꝛes venire ad doꝛſa ſiuere nes:⁊ qũq; ad coxas:vt ptʒ ex pᷣdictis. Coꝛ relariũ qͥntũ. St ante tali vꝛma pᷣnoſticanda eſt duricies circa ꝑtes femoꝛales.quare ⁊c̃. ¶ Nona regula. Si circulusvꝛine nullo mo do agitet᷑ tremulus apparuerit ſuꝑ repletiõe capitis ⁊ deſcẽſu catarri arguendũ eſt.ptʒ ex bis qᷓ dicta ſunt ĩ tractatu de circulis.Et no ta ꝙ vꝛina qᷓntũcunq; mota ex longo delata apparet circulus acſi in pꝛincipio extiterit. oꝛrela. pmũ. Stante tali vꝛina pᷣnoſtican dũ erit doloꝛẽ in ſpatulis in crurib interpo lationẽ.patet:qꝛ talis vꝛina ſignificat mate⸗ riam deſcendere ꝑ nucbam ad neruos qua/ * re ⁊ẽ. Coꝛrelariũſcvᷣm. Stante tali vꝛina iu dicandus eſt doloꝛ aut grauitas capitis in parte poſterioꝛi.cũ ibi ↄtinet᷑ materia humo ralis.Coꝛrelariũ tertiũ. Stante talivꝛina iu dicandum eſt pigritiã eſſe in toto.patet:cum multa materia ſit cõmunicata neruis.q̃re ⁊c. Decima regula. Veina habens circuluʒ cõ vpoſtaſi in mediaregione aut attomos in ea regione aut trumbos:ſignificat materiã ⁊ in capite ⁊ pectoꝛe.patet ex pᷣdictis.Coꝛrelari⸗ um pꝛimum. Apparente tali vꝛina iudicãdũ eſt difficultatem anhelitus ⁊ tuſſis:q; ſignifi cat materiam deſcendere cõtinue ad pectus Coꝛrelariũ ſecundũ. Judicandũ eſt doloꝛem in parte anterioꝛi capitis. Coꝛrelariũ tertiiũ. Si fuerit tincta ſalſedinẽ aut ardoꝛẽ in gut ture ſignificat pariter: ſi fuerit circulus decli nans ad citrinitatẽ.Coꝛrelariũ quartuʒ.Ex huiuſmodi vꝛina grauitatem oculoꝛum iudi ca.quia eſt cauſa multe materie in cerebꝛo.q̃ re ⁊c. Undecima regula. Vrina exiſtẽte ſpu⸗ moſa tam in muliere q; in viroventoſitartem contineri in ventre ſignificat. Patet ex his que diximus de ſpuma.Coꝛrelariũ pꝛimum. Inflatio ſtomachi ⁊ vpocundrioꝛũ ex vina tali arguendũ eſt ꝓpter cõtinuũ motũ vento ſitatis circa eas ꝑtes.q̃re ⁊c̃.Coꝛrela.ſcoõm. Ex tali vꝛina dũmodo ſpuma fuerit rubeaſi ue citrina ꝓnoſticandũ eſt eſſe doloꝛẽ capiit Maioꝛẽ in latere dextro.Coꝛrela.tertiuʒ. Si vero talis vꝛina fuerit alba ſubtilis:iudicã⸗ dũ eſt doloꝛẽ eſſe futurũ in ypocundrio ſini⸗ ſtro. patet: cum illud ſit frigidũ: illud vero ca lidum. ꝗ¶ Duodecima regula. VUrina tẽdens ad viriditatẽ vel liuidũ coloꝛẽ ꝑ totum in mu liere ceun Poſkaſinunmea noniſira rere/ uoꝝ ex parte tempoꝛũ in quãtis tate ⁊ qualitate.patet ex his q̃ dicta ſũt. Hec Auicenna:E gidius: Ilaac ⁊c.Et hec de vꝛv Finis. — —. — — — —— f — — Tabula lupe rtrattatu de Herbis. Peohemiu. Vm ſummi dei c adiutoꝛio libꝛuʒ hunc(qui oꝛtus ſanitatis recte appellat᷑.) in finem vſq; feliciter ꝑ⸗ duximus:ne te lectoꝛem Ca.cxxx. A. Ca. D fine. Ca.cxlvij. B Ca. c xij. .E 2205 Ca. ccxij. D Ca.ccxxvin. B Ca. ccxliiij. A Ea ccrlviij. F in eodem tedioſe vagari a. cclxx. contingat.verũ vt valeas Ca. crvF.⸗ B (optime lectoꝛ) cio in opere muenire qð requi⸗ ris qð remediũ egritudi: ni adherere debeas.quã naturã:ꝓpꝛietatẽ:ſeu cõ⸗ ¶ plexionẽ herbaſen arboꝛ animal ome:lapis q̊ʒ pꝛe cioſus:piſcꝭ ac auis que⸗ libz habeat. ac poſtremo C vꝛinarũ iudicia iuxta ſu⸗ as regulas et magiſtra⸗ les differentias ſequens tabula luculenter te doce bit. Et pꝛimo in oꝛtũ her⸗ barumtabula heccine in dicem ponet. Dehinc in campũ animaliũ alioꝛũ⸗ q; perabit oꝛdinẽ tracta⸗ tuũ ſeruãdo. Ad alopiciã Ca ü. A2 B E a. vij. E. Ea. xviij. C Ca. xxvi. A Ca. xxxuij.CE Ca.xlvi. F⁊ B. Ca.xxxvij. D Ca.lxvi. H Ca. ccxlviij. K. LCa.cccix. Ca.ccccliiij. in fine LCa.ccccxci. L. Auripn doloꝛ. Ca.iij. Ca. v. D. Ca.vij. D ? R Earn. at 25 LCa. xix. Ea. Brij. DO. Ca. lv. J. Ea .. DH5 a. lxxxvi.E Ea.cix. E 2 Cacclxxix 2B. Ca. cclxxxiij. C Ca.cccxx. G⁊ a. cccxxij. d. Ca.cccxxv.E Ca.cccxxviij.in fi. Ca.cccxxix.?F ⁊B. Ca.cccxlvi.D a. cccluj. B Ca.ccclxix. B. La. cccixxij. D. Ca.ccclłxxv.E⁊ Ca. ccclxxxiiij. S. Ca.ccccv. F Ca.ccccix.in fine. Ea.ccccxxxvi.M. Ca.cccclv. C Ca.cccclxxxiiij. H. Ca.ccccxciij.2 Auriũ vermes LCa. xviij. F Ca. lv. K Ea.vxxxvi. A Ca. xcvij. B. T in fi Ca. cvij. B E Ca.lxxv. E Ea.ccxix. E. Ca.ccixxxviij.F. Ca.cclxxxx.F. Ca.ccxc.E Ca.cccx. B. Ca.cccxlvij. E Ca. a e atio 4 Barſorn in La.i. E ¶ Aurium tinnitui. Ka. cxrxi. K Ca.clxxv. E C Ea. ccxxxv. F H. Ca.ccxcij. E. Ca.ccclxxv. C. Ca.ccccxxxvi.H. 6 mn a. cclxxiij Ca.cccij.N Ca. ccclix.E Ca.cccliij. D Ea.ccclxvij. A. Ca.ccclxxvi. B Ca. ccccxlv. D. Ca.cccclv. A. LCa.ccccxciij.E. Ca.cccccv.C. Auriũ putredo. a. cclxv. Aurium ſa mien⸗ a. ccccxxxiij. ¶ Auriũ ↄq̃ſſatio. Cos.ccccxl.A. uanuͤre⸗ recuperandũ. 9 cixv. D Ca.ccxlvi.D. Ca.ccixxx. B. q; Apoſtemata capitis La.cclxxxi. B. Ca. cccxxxvij. H ¶ Apoſtemata narium. Aortn HG. poſtemata li Ca.ccccxxxvi. Bie Abadandr gutturis cxxxviij. D Ca.cclxv.Dꝛ 6 Ca ccxcij.20 LCa.ccxcix. B Ca.cccxxxix.E Ca ccccli. B. doſritn mimllle. 34,S O02QD§ Ea. E. H/ Xa. cccxxij. E Ca.ccccvi. B. ¶ Apoſtemata eparis Ca.cclxij. A Ca.cclxv.in fine. LCa.cccxiiij. B. Ca.ccccxxix.C Ca.cccclij. B⁊ R. ¶ Apoſtemata ſplenis La.cclxv. Ca.ccclxxiij.G Ca.cccclxvij. F. Apoſtemata nuimsis Ca.cclxix.% Ca.ccclxiij.E ¶ Apoſtemata matricis Ca cxi. B EFacxci. Ca. ccxxvi. A. Ca.ccxlvi. Ca.ccxlviij.in fine. LCa. cxxxv a. cclxij. B Ca.cclxix.T. Ca.cccclij. O ⁊ K Ca.ccccxciij. ¶ Apoſtemata vulue. Ca.lxxxix.?* Apoſtenta teſticuloꝝ. Ca.cxxiij. N Ca. cclxxxiij. AD?D Ca.cccij.in fine. Ca.ccccxciij.F ¶ Apoſtemata ſiue vlcera calida. * Ca.li. A. Ca.lvij. . Ca.lxxij.D. ⁊ in ſine Ea.lxxxvi.D CLCa.cij. A LCa. cuij. D. oiin fine. Ca. lv. Ea. cxly- Ca. cxlvij. A Ea. cxci. 5. Ea. cclxij.A. Ca.cclxxxiij S * cclxxxich. Ca.cccij. Ca.cccxij. Ea. cccxviij. Ca.cccxxvij. C. Ca.cccxxxuiij.C Ca.ccclxvij. R. LCa. cccixxxij. F Ca ccclxxxix. Ca.ccccxij. in fine Ca.cccclv. A⁊ Ca.cccclxxvij. E. Ca.ccccxcij. ¶ Apata frigida Ca. 1. B Ca. cccclxvij. D Ca.ccccxcvi. B Ca.ccccxcviij. B. Apoſteara dina. LCa. xlix. A?z B Ca.lij. A? C Ca.lxix.in fine. Ca.lxxi.OD F B Ca.lxxv.in fine. Ca. cxxx. T Ca. cxlij. A. Ca.cclxi. Ca. ccirrxvii. 7. Ca.ccccxiij.A Apoſteata molifgiu ¶ abula aer trattatu deherbis. La. xv. Aà B⁵ Apolt keata ſecmarica. La. J. Lg. lxy. v. Eactei. B Ea.cclxxv. in fie E g. ccecxiij. 2) 4 Apoſtema ta ſiue vlcera fraudulenta. Ea. cccxlv. B. Ca. ccvi. B Ca. ccxij. E. Ca. ccxiij. B Ea. cclxx. J g. cccxx. KCE a. ccclxviij. 58 LCa. ccclxxx. B. a. ccccij. 2 8 LCa. xlvi. J LCa.ccccxvi. B Cg. Iv. E Ca. cccclxxvin. FE Cgci. B Ea.ccccłxxxvi. B ECcxlv. Aſpꝛedo lingue ? Ea. cclxv. E gutturis ECa. cclxvij. 5 Ca. xxiuij. E Ea. ccxcij. E. Ca. lcxvuj- B. Ca. ccxcix. B Eq.cxviij. La.cccxxiij.A LCLCa. clvi. C. Ea. cccxlvi. E LCa. clix. E Ea. ccccij. In ſine. (Aſpꝛedo taucium. La. ccccxij. 7 20 LCa.cxxxiij. D Eg.ccccxcvi.K· ¶¶ Aſperitas pectoti. ¶Apata maturãda Ca. cli. Aà Ea. xxxiiij. B Ca. ccxx. A. Ea. ccxlii. B „ Ea.cclxxv. A Eccxxij. æ % Ea. cccxxvi. „ Apata rumpẽdo. Aſpe ilas puimonis. Ca.cixxxvij. Bd La. cxiij. KE. Ca. ccvij. D 2⁊ B CLa. cccxviij. A. La.ccccij.in ſine. ¶ Aſperitas rterlar. ¶Apoſtemata ani. LCa. xxxiij. Ca. xv. A N¶ Antetica paſſio Ca. xlvi. D LCLa.xcvij. in ſine Ca.lxxi. in fine La. clxv. B Ca.xxxviij.in ſie Ca.clxxx. G LCa. lxxxix. F. Ca.clxxxvij.in fine. Ca.cxci. ⸗ LCa. ccxxij. Ea.ccxxxvi. B Ca.cccxiij.in fine. a.cclxxxiij. H. Ca.cccxlv.A. Ca.cccxxij. B a. ccccxlix. D LCa.cccclij. M. Ca.cccclxx.in ſine. ¶ Apata reſoluẽtia Ariditas membaog. LCa. cxiiij. B Ka.xiij. A. ¶ Apata interioꝛa (Articulos contractos vt reſoluantur. mollificare. Ca cccxxij. E Ca. xxxvi. B. ¶ Alcolaꝛ ſũt puſtu Appoplexia. le ſiue vlcera oꝛis. Ea.lxxv. in fine. Ca. xiij. A2 B Ca.cxxxi.D Ea. xvi.A2 B. a.ccxxiiij.E Ea. Et. .B 2 E Ega.ccxxxix.in fine. Ea. xxxv. D Ea. ccl. E ? E. ein line. Ea. xcyiij. Eag.cclvi. A Eꝗ.xcv ij. A Ea.ccccliiij. ½ Ca.cx xi. H. E a.ccccxcvij. dD Ea. ccccxcviij.C. Ea. cij. D . CLCLa. cccxx. B. Ani doloꝛ. Eaa. clxxxij.i in fine. egducendam Ca. clxxvuij. A? J Ca. clxxxi. Articnlond oloꝛes La.cccli. A ¶Anhelitus diff. kulas. La.ccccxxxviij. C. ¶ Anhelius faallis Ka. cxlv. E. Aſma. E⸗a. lxxiiij. E Ea. cxxxi. E La ccx.in fine. Ca. ccxli. æA a.cclxxxitx.in fine. Ca. ccciiij. A Ca.ccclxxiiij. A Ea ccckxxix. C. Ca. cccclxxv. B. Ca.ccccxcix.G aaacsisf frigida. a. cl. in fine Ea. clv. A Ca. cxcvij. F Ca.ccvij. BrB CLa.ccxliij.in fine. ¶ Aſma hummdũ. Ca. xlv. A Ca.lv. Ca. cxviij. Ca.cxxx. J. Antrax LCa.x.A. Ca.cxxxiij.in fine. Ca.cxli. in fine. Ea.cclxxij. B Ca. ccci. F. Ca.cccxxxvij.in ſfine CE LCa.cccxlviij. E ¶ Aluum Ca.ccclxxxvij. B Ca.ccccvi.in fine. La.ccccviij. C: Ca.cceclxxiij.in fine. ¶ Aquam citrinam Ca.cxliiij.OD Ca. cxlviij. F. Ca.ccxcviij. A* Ca.ccccxxx. R LCa. cccelvij. LDOrE Apent comedendi. a x. 02° Ca. lv. A Ca.xcij. A EKa. xciij. A Ca. xcvij. B. Ca.cxviij. Ca.cxlviij. B. Ca.clxviij.in fine. Ca.cclxxxviij. G Ca.cccxx. XC Ea.ccclix.D a.cccxcij. C⁊ D. Aquam malam qui potauerunt. LCa.xiiij. H. 4 Aaulkio aque calide Ca.cclv. B ¶ Aſſellaꝝ fetoꝛ ⁊ totius coꝛpoꝛis. LCa.lxxxix. A. Ca.ccclxi.D Ca.ccclxvi.in ſine. ¶ Aboꝛſum Ca xc. Ca.cxxx. Bꝛr F. 7 nfi. Ca.cxxxi.Q Ca. clxij. G Ca.clxiiij. A Ca.clxv. C. Ca.ccxxix.in fine Ca.ccclxxi.B ⁊ E ¶ Alto cadentibꝰ Ca. vitj. O) LCa. lxiiij. E Ca. ccvij. F LCa. cccxc. B. a. ccccxcvij. E ¶Acrocoꝛdines wllee. Ca.cccxli. B ¶ Animalib⸗ moꝛtem inſferunt. Cacccxix. A Ca.cccxcv. in fine ¶ Animalia venenoſa ne intrent domum Acce ii. J. pes ne fugiant. Lag. vi. KR . NApum puncturga. Ca.cclxxij. A . ”õä —— — f àd— — , — —— ——- T---- le⸗ n Ca.ccccxxix. a. ccccliij. C ex frigiditate. WHAmoꝛem. La.cclxxvi.in ſine Boues vt impinguantur. Ca.xcvi. in fine. ¶ Bothoꝛ. oꝛis. Ca.cccxix.RC. Cg.cccij. K. CLCa.cccxxiij. A. ¶ Bꝛancos. id eſt apoſte mata faucium. La.cccclx. E Capit doloꝛ Ca. xxir. B Ca.l. B Ca. lv. H Ta. cix. J Ca. cxx. B. Ca.cxxxi.D. Ca.clxxxviij.D. Ca.ccxix.in fine. Ca. ccxivij. C. LCa.cclłxx. B Na.cclxxxiij.C Ca. ccclxvij. BC E Ca cccxcviij. A D. Ca.cccci. K Ea.ccccv.in ſine Ca.ccccxcix.E E. ¶ Capitis doloꝛ Ca. lx. B Ca. lxiij. A Ca. ccccxxvij.C. ¶ Capitis doloꝛ ex caloꝛe ſolis. Ca.cccxxvij. CB. ¶ Capitis fractura. Ca.lxiiij.in fine LCapitis ſcabiem La.lxxxvij.C. ¶ Caput purgiũ. Ca.cvi.A⁊ in fine. Ca. cix.H⁊ J Ea. cxxxvi . . Ca. ccixx. E. Ca. ccxxr. E 21 O Ea. ccxcviij. B. Ca.ccci.D Ca.cccx. F Catarrum curare. Ea.lxxiiijin fine Ca. cxxij. a.cxxix.in fine. Ca.cxxx. Ka. ccxix.E Ca.ccxxiiij. Ca.ccciij.in fine. Ca. cccxiij. J. Ca.ccccvi. Ea ccccxxv. A. Ca.ccccxci.C ⁊ D. Ca.cccclxr. F⁊ H CLapitis vulneratio Ca.ccxi.A. ¶ Capillos generare. Ca.cccciiij. A. Kapilloꝝ caſus pꝛo⸗ hibentia. Ca.lxvi. A. Ca.ccc xxxiiij.F. Capillos euellere. Ca.ʒclxij. B. ¶Capillos augere. Ca.liiij.in fine. Ca.cix. RKE Ca.ccxlviij. B. apillos tenueſcere. Ca.clxxx. E apillos rubꝛificare Ea. x. A. E Ca. rS. Ca.cccriij.. La.ccccij. C Ca. cccciij. F. a cccclxix. D ¶ Capillos denigrare. Ea.lxvi.A⁊ Ca.cxxxi. J Ca.clxij.E. Ca. clxviij.CE Ca. clxxv. D. LCa.ccvi. E Ca.ccxcx.A Ca. cccij. H Ea. cccciiij. C 2D. apillos mulieg . Ea- xxvi Dr E Ca.ccclxxxiiij.R ¶ Cancer. LCa.ix. G Ca.lxxvi.A Ca. cxxx.Aꝛ Ca.clxxij E. a. ccccxxx. O. Ca.cclxi.in fine. Ca.cclxxxiij.in ſi. Ca.ccccc.¶ Ca. cccccv.A ¶ Cancer oꝛis LCa. cvi. C. 4 LZäcromatavulnera. Ca. ix. C/ Ea. cixij. iñ fine. a bunemus. a. cxix Ca.cxxxvij. B Ca.ccciij. E La.cccxij. G ¶ Calculuus Ca.xv. S⁊ U Ea. xxv. Ea xxxix. in fine Ca.lxxuij. Dd a. xxi. Az C. Ea.xxxvij. B. Ca.ci.G LCa. cx. C. ⁊ in fine. Ca.cxiij.in fine. Ca.cxxiij.Cz N. Ca.clxxv. in fine Ca.cixxxix.D GB Ca. cxcvij. A Ea.cxcix.in ſine. Ca.ccix. B Ca. ccriii. A BB Ca.ccxviij.D Ca.ccxxxix.A Ca.ccxlvi.E B.⁊ in fi. Ca.cclxxij.in fine. ECa.ccxcv. A Ca ccxcvi. A ⁊ B Ca.cccv. B. Ca.cccxxiij. A C Ca. cccxxvi. . J Ea.cccxxxi.in fine. Ca. cccxxiiij. A F. Ca.ccclxxviij. GB Ca.ccccxx. B Ca.ccccliiij. RKE Ca.cccclviij. D. Ca.cccclxxvij.A C F Ea ¶ Calculusrenum. Ca.cxxxvi.JA. Ca.ccclxxxviij. in fine Ca.ccgcij. D ¶ LCantarides ſumpte. Ca.cclxix. J ¶ Carnes a putredine Cabula ſuper tractatu de Yerbis. 4 ſeruare. clxxvi. in finee ¶Karnem ſuperfluam delere. ccxxij. J Fe nem rubeam con foꝛtare que eſt inter gin⸗ giuas. clij J. nicſenn tardandam a :crrri . ⸗ FEce eſtat ſedare. Ea.ccclxviij.20 ¶ Clauos coꝛpoꝛis. Ea.ccccxciij. ¶Clauos.i.Po?208 pedũ. Ca.cccvij. in fine. Kardiaca palſio. Ca. xxxi.A Ca. xciij. A. Ea xcv.in fine. a. cxxv. G6D a. clxx. B 9 Ca.cciiij. Ea ccxxxvij. A Ca.cclxiij. BG Ca.cccxcij. E Ca.ccccxi. BR. Ca. ccccxlix. A. Cranei eſt doloꝛ capitis. Ca.cxxxi.D. . Zerebel debilita⸗ tem curare. E*a. xx. D E F Ea. xxxi. B. Ca.luij. A. Ca.lxij.in fine. Ca.lxvi.D Ca. lxxxv. G. ⁊ in fi. Ca.xciij. A. LCa.clxviij. in fine. Ca.cciiij. B Ea ccxxij.KR Eacπ fi. Ca.ccl Ea. ccxx. B E B. Ca.cclxxxij. Ca.ccccxxvij. F Ca.ccccxlvi. A BH Ca. ccccrlir E. Ca. cccci. MXc. cc ij Tabula luner trattatu nde herbis. ℳ Ceram dealbare = olica flegmatica Ca. cccclxxylij in fine. LCa. cli. F ECEa. cxxxi. G. Ca.cccccix.in fine ¶ Ciliaca aſſo. ERoleram rubeam ſine Ca.cccccxxiiij. in fine. LCa. cxix. nigram dungantit⸗ EKRoꝛdis debilitas. Ca.cclxxi. A Ea. xxviij. E· Ca. cclxxxij. B La. cccxi E. 3 Ea. ciij. O ? H Kordis tremoꝛem Ca.cccxc. CE Kag. crxxi. GB 2 Ca. lxvi. &–ç&ç ¶ icatrices neruo LCa. cxli. Al Ea. xvitj. G rum cirare. La. cxliiij. *½ Ea. xxx. E D. Ca.lxiiij. D. a. cxlviij. in ſine. Ca xch. KEKk Ea. lxxv. E Ea. cxlx. B La. ci. &. icatricib⸗ nigis Ea. cxliiij. Ca. cxxiij. D. coloꝛem reddere Ca. clxvi.E. Ca. cxxv. Ca.cir. ?E LCLCa. eelxxv. A. Ca.clxxij.C. Kicatrices limpidare. Ca. ccxi. A Ca. ccxij. F Ca. cvij. A. Ca.cexlix. Aà Ca. ccxv. E Ca.cxxx. E.a.ccclx xviij. A Ca. ccxciij.C Cicatrices ſcarificatio Ea.cccixxxix. RK Ca.ccxcvij.D nis vtnõappareant. Ca.cccxcviij. H LCa. cccij. D. Ca.cclxv.A. Ea.ccccrir. aãa. cccxxxvij. O ¶Lolli doloꝛ. Ca.ccccxcix. y LCa. ccccriix. Ca.ceclxxiij. infine. oleram nigram KKoꝛpoꝛa morenog Ca.ccccxxxv. educendam vt incoꝛrupta Krnenkt ¶ Coloꝛem vonu Ea. ccccliiij. Ea. Iv. O faciendum. Ea. ccccixviij. A (Loꝛpoꝛa vt conſer⸗ Caæxlvi. ) (¶Kol cram per vmamm uant a nimio frigoꝛe Ca. cxxi. B. peouocandam. geris ne noceat eis Ca. cxlij. G a. cxxiij. in ſine Ca. ccclxij. BBB Ea.cxlv. AI E⸗a. Cclz. A— oꝛpus mundiſican Ca. cxci. qq 3 Lolere gationes dum a putredine Ca. ccxcvij. AD annce⸗ UV Ka.ccij.in ſine. Ca.ccccliiij. R Ea. ccclxvij. E. Ca.ccclxxxix.in fine Ca.ccccxcvij. ¶ Coꝛconfoꝛtandum. Ea. ccccii iij. B Kolica allio Eai & edie Ca.xix. -? La. xvi. k mundificandum Ca. xcilij. F Ea. lxxviij. A. Ca. cccvij. E Ca.cvi. B Ea. xxCx. E. 2 in ſine. ¶ Coꝛriſa. id eſt epi⸗ Ca. cxv.?) ECa.cxxi.in fine. latio narium. Ca.cxxxi. Ra cxxij in ſine Ca.ccxxxiij.in fine Ca. clij. A —LCa. cxxv. DO Ea.cclxij. H.ꝛ in ſine Ca. clv. L Ca. cxilv. E Ea. ccx. OD Ca.clxxix.C KEa. clviij. in fine. Ea. cccxiij. B Ca. ccv. K. 4 Ea. cœxxvij. A Ea cccxtxix. D. Ea.ccviij. D. f. g. CLa.cclv.in ſine. Ca. ccccix. 26 Ea.cclvi.in fine. Ca.cclvi.in ſine ¶¶Coceptũ adiunandũ. Eaccxxpi D * Ca.ccxxi.in ſine 8X.g. xüij. KMK. Ca.ccxcvij. Ea ccerii⸗ A4 Ea.a. cxxxiiij. B. C. Ea.cccxxi.H. a. ccixxiiij in ſine. EEa. ccccxlix. C Ea.cccxtxxi.A Ca.cclxxxij.in ſine. Ea ccccixxxi.A BE Ea.cecxli. . Ea. cccix. in fie Conceptũ Inpedliir Ca.ccclix. Ea.cccxxij. in fine. La. cccxl A Ca.cccixx.G a.ccccxxir. in en Ca. ccclxix. BZ3 Ea.ccccxxx. ) Ea. cecliij. F Ea.ccccp. F. in fine. Ca.cccclxxvi.A4 .a. ccclxx· in fine. MLodilomata luert. LCa. ccceter. H Carcccrcviij. ſ . Ca. ccclv. B S Ca.ccccxri £ Cooꝛiare digeſlione CLa.cccxl. y ¶Cotritões laeeng Ea. xlvi. Ca.cij.in fine Ca.cxl. BZ Ca.cccxxiij. B. 3 Ca.ccclxxxix. ¶ Contraciis Ca. cccxlvi. B. , d. Ca.cxxix. B Eaca.1 A Eg a. ccxvij. E Ca.cccxc. –u Ca cccxxriiij C Ca.cccelij. B Ca.cccclxix. A. ¶ Rombaſenn. Kacxij. AE — Ca.clxxv. D ra. ccixxi. 2.“ 7 Cott puocandũ Eecrt ir ſin Ca.clxviij. inſine S Ca.cxxxvi.OD F G R. ⁊ in fine. EKa caiij inine. Ca. ccxiij. A Ca ceviSI Ca. cclxij. † Ca.cccxv.in ſine. Ca.cccxcvij. B Ca. ccccxiij. P Ca.ccccxxxvi. „ Ca.ccccciiij. Mο⅓, Ea.cccccv.k Ea.cccccxvuj.in ſi. Koxarum doloꝛ. Ea.xxxix. ꝗK. Croceum colot- ſaciendum. Ml TEitio fe ktorem EFa ccccxiij i in fine . Enes Sent em liniendum Ea. xxxv. ₰ ¶ Cutẽ mundificnnds Ca. lxxv. E. Ca.cccxciij.D EkE.a. ccccliij. D Ca.xcij. A ¶ Cutem mulieꝝ et earũ Ca. cccx.LC. Ca. cxuij. CE faciem mundiſicandum. Ca.cccclxvi. B Ca.cxxix.A. Ca.ccclxxxiiij.¶ Ca.cccclxvij.E Ca.cxxxiij. B De nti um Eeꝛa. cccclxix.D. Ea. clvxvi. A LEt I LCLa. ccccxxiij. C Ca.cxcvij. AR E doloꝛem curendã. Ea. cccccxxiij. A E Ea. ccxiij. in fine Ca.xii ¶ Dentiũ ſtupoꝛ Ea. ccxiiij. A Ca.xl. . Ca.cccccxij. XA. Ea. ccxix. D. Ca. xlv. E Dentes pueroꝝ vtfaci Ca.ccxci.in fine a. li.in fit:e. le⁊ ſine doloꝛe naſcunt. Ea.ccxcvi.in fine Ea.lv. Q₰. Ca. ccxcij. H. La.cccv. in fine Ca.lix. D. ¶ Demoniacis a.cccxlvi.in fine Ca.lx. D Ca.cccxxxviij. C. Ca.cccclxxxi.A Ca. lxv. B XZ ¶ Demonia fugare ¶Dyarria.i. ſimplex Ca.lxxiiij.in fine. LCa.xxxix. 5 fluxus ventris. Ca.lxxx.E. Ca. xl. ꝗq Ea. ij. E Ea.xcvij. B3 ¶Diſnoicis.i.difficul⸗ Ea. cc.in fine Ca. cvi. AF tas reſpirandi. Ca. cccxxxviij. B Ca. cvij. C. Ca. cxij. TL. Ca. cccxciij.D Ca.cxix. E. LC.a. ccvij. x Ca cccccxvi. G. ECa.cxxxi.E NQD. Ca. cccxlvi. E Doꝛii doloꝛ Ca. cxxxviij. YX. CLCa. cccixxiiij.A. Ca. ccccl in ine Ca.cxlvij. E ¶ Diſſintericis.i.diſſipa⸗ ¶ Domꝰ vt appareaet Ca. clxij.D. tio interioꝝ inteſtinoꝝ. plena ſerpentiby Ea clri Es 16 LCaa. ccccuii. a. clxxiiij. A. 29.1. G7 S—r Ca. clxxv. 20 Ea. cij. B E Emoꝛr Ol⸗ Ea.ccvi. C. Ea. cxix. 1d das vel fireus Ea.ccvij.in fine. Ea. cxxxiij. BD Ea.i. x Ca.ccxix.in fine. Ea.cxlvii. D Ea. xiiij. B Ea.ccxxviij. in fine. Ca. cl. A Fa. xxvi. D Ca. ccxxxviij. B. Ca. cxi. q Ea. xxvij. Ca.ccxliiij. in fine Ca.·eixij. A. in fine a. xxxvi. A B. Ca.ccxlix. D Ea.clxiij. Ca. xivi. H. Ea.cclv. B. a. clxvi. B a. xvi. A Ea.ccxcv. D. ⁊ in ſine Ca. cxcix. AK. Ea. ci. K. Ea. ccxcix·E· Ea. Cc. in fine Eacix. K. Ca.ccciij. E Ca.ccxviij.n ſine. Ea. cxxv. T. Ea.cccxxi. Ea. cc xiiij. A Ea. cxxx. HK Ea. cccxxiij. D. Ea. ccixxi. A a. cxli in fine Ea. cccxxiii.A HDH Ea. cclxxtij. B. a cxviij. . Ea. cccxxxi.C ᷓ Ea ccxcv.ck Eag.clxxij. B Ca.cccxxxiij. G Ca.cccxxxiij. Ea.cxci. R. Ca.cccxxxiiij.A Ea.cccxxxvi.in fi.· Ea.ccxix.D. Ca.cccxlv. A Ca cccixxviij. / a. cclii. A Ca.cccxlvi.O R. Ca.ccccxxij. Ca.cccixxxiij.ĩ ſine. Ca.ccclvij. ECa.cccclxij.O D. a.ccclxxxvi. B Ca. ccclx.E. Ca.ccccxci. B. Ca.cccxcvij. B. Ca.ccclxij. A D. f.g. b.n ¶ Diſſurijs.i. man/ La. ocxxxiij. F Ca.ccclxxxi. B licia vꝛinationis Ca.cccxxxvij. k La.ccccxxi. F. Ca. xxvij. E LCa.ctcxlviij.E Ea.ccccxxxvi. B Ea. xxxiij. B Ea.ccclxx. Dd Ca.ccccli. CLa. lx. A LCaa cccxcij.in fine Tabula ſuper tractatu de Herbis. LCa.cccci. ₰H Ca.ccccxvij. BD Ca.ccccxxx.J Ca. cccclxix.E. ¶ Epaticis Ca. cxxxvi. AꝗA Epatis calefactio nen. Ea. lxxxvij. A Ca.xcviij. A Ca.cxlvij.in fine. Ca.clix. A.in fine Ca ccclxxxix A ¶ Epatis opilatio nẽ ex frigiditate Ea. xxij. E. Ca. cxxij. B Ca.clv. · LCa. ccccxlv. 3H. ¶ Epatis et ſplenis opilato Ca.xxxiiijin fine Ca.xxxv. ! Ca.xi. D .. Ca. xix. GF LCa. xx.E Ca. xci. A Ca. xcvij. E. Ca. cxlix. A. Ca. clv. Ea. clxxvi O J. Ea. ccij. E Ca. ccx. B Ca.ccxix. D Ca.cclxvij.A. in ſi. Ca.ccclxxxviij. E Ca.ccxci.in fine. Ca. ccclxxin. A Ca.cccxc. D LCa.cccxxxvi. G Ca.ccccxlvi.R. Ca.cccclxvi.E Ca.cccclxxxv. G ¶Epilentia. Ca. viij. Ca xx. B LCa.liij. A Ca. lxiiij. OD 21 G Ca.lxxv. in fnne cc iij . Dbilil hnr trattatin de Verbis. Ca. xcij. EKEea.ccxaij. S. La. cxriij. ⁶ gascutume LCa.xciij. Ea a. cclxxyvi. 6 Ea. cxxxr. ercolerd adnſta “ Ca.cxxxi.D. Ca.ccxcij.D. . EaI La. cccxlvij. . Ca.cxxxvij. J Ea. cccxxyi. A LCa. cccclxxix.E Febꝛes efft meras La. clij. O. La. ccccvij. A. . 7 Faciem ieFiine cu Ca. cccxlv. HW Ea.clvij. H LCa. ccccxiv. E Asm eaꝝ mũdificandũ ¶Febꝛium mniammas Ca.clxiij. B ¶Erxcreatio facilis = cclxxxiiij. C riones. “ Ca.cxcvij.ĩ fi. Ea. ccccxxxvi R. CFauciumtumoꝛes Eacxivi. & Ca.ccvij. = Eclucroled acero⸗ Ca.ccxxix. F.⁊ in fine. CLa.cccclxx.in ſien. Ca.ccxlviij. ſlſas auſerendas. ((Faſtidium tollere. NFebꝛibus combu Ea ccl. E—C Ea cccxxv.EEk Ea. cxli⸗ qd. rentibus. Cacclxx. BG 4 eittenecrciumds. Ea.cccexiiiij in fine. Ca cclxxxv. BKE aurgie Sei CLa. xx. B. N YFraciuram cruris cõ/ ¶ Febꝛes igamium. . Kag. 2,. La. cxij. A ſoolidandam vel alterius Ca.cxlix. B = Ea. Cccxlv. D 20 NEbꝛietatem wollere. membiiii. yebꝛes britlemials. Za cccxij. Ea. ci. EJ. E⸗a. cclxxxviij. E LCa. cxxv. R Ea.ccclxix. D5 Ea cxvii-,D £E ¶ Febꝛes curare. a.cccxlix. B . LCa. D EKa. cxlv. G Ca.ij. D E Fe Rre aiodcas. 8 Ca.ccccxxxvij. AD Ca.cccxcij.in ſne. LCa.iij. R La. xxxv. FꝓF. Ca.ccccxlvi 2 “ Ebꝛietatem ꝓuocare * vii. 20 Ca.cccxxiij. RK ι Ca.cecexlixD ſiue inebꝛiare. Ea xrrirJ H Ca.cccliij. B Ea.ccccliiij. Ea. cclxxvij. d KEa. I. Ca. ccclix. B. Ca.cccclxxv 6 . Ea. cccxvij. 3 Ca. lxxxv. J. La.cccxxi. F ¶ Emoptoycis ſrzn Ea.ccccliiij. K Ea.a. cxij. E Ca.ccc xxij.G ſputum ſanguinis ⁹ ¶Epifoꝛas. i. ſupinfuſio Ca.cxl. K LCLCLa. ccclxxvi.&u Ea-lix, A frreu mgatis delcendetis ad Ea.cxlir. D LCa. cccixxxv.infine. Ea.lxv. E E ochloos. Ea⸗a. clv. E Ca. ccccxxx. B. Ca. i Ca.cxv. in fine. LCa. ccx.A ag. ccccxciij. G. Ea. cxix. B ? Ca.ccccxli.in fine. Ea. ccxxviij. EF. Febꝛes antiquas Ca. cxxn. AꝗA. LCLCa. ccccxlij. A. Ea.cccix. A d. La. xxvi. A. r Ca.cxciij. ci. 2 ¶ Eſcaram ignis aufe⸗ Ca. ccccxij. F. Ea. xrir. Ca.cclxxi. A1 E rendam Ea. ccccccij.in fine. Ea. xlvij. J K Ca.cccxxxij. CLCa. ccccxi.in fuii. ¶ Febꝛes tertiangg Fa Ri Ca.cccxxi. H ¶IAE Erecronem vnge. Ea.clxx. B Ea c D in. 8 Ca ccclxxvi. D LCa. xi. I. Ca.clxxv.in finen. Ca.clxxxix.E F. Ca.cccxc. AE LCa. cxv. C. Ca a. ccxcvij. E l Ca.ccccxxij. LCa. cxvij. A. Ea.cccxxxij. J. a.cccxxiij. D Ca.ceccxxixx. HO. Ca. ccxl. J a.cccclv. La. ccccxxvij. B Ca.cccclxij. Hd JEcgeran morictur Ea. cieri EZ. ¶ Febꝛes wilcho ¶ Emigranea. ſine non. Fctnarnuananae. LCa. cccxlvij. 2A ö gS“U⸗n Ea.cxxxi. D . Ka. ccccitxxvi. 5. Aa. lx. C. (AA Febies quondianas. . Ca. cxlv. H. (¶¶Exuus ain. ar Va. x. K Ea clxiiij. 2) “ Ea: crli in fine. CLCa. cxl. F — yetoꝛ oꝛis. EX,. drxvij. A LCLCa. cclxv. C. Ca.clxiiij. Ca. iij. ODD. Ca.ccccx. D.·. LC.a. ccxxu. B Ca. clxxi. Ca.xix. Q Ea- ccccirin. Ca. ccci. YF. Ea. r Ca. xxviij. A. ¶ Empetigo. Ea. ccxxxvij. infine Ea.clxxxvij. CE Ca.cix. GB a. DI Ea.ccxlviij.E. =W Ea revi: . Fe. cxxv. W a.lxix.D . cccxxxij. Ca. clxxxvii. D Ca. xxvi. E Maef s F aciem de⸗ a. cccxlv. K Ca.cxci. B S Ea.lxxxix. D. purandam. ELEL.a. cccixxxv. in fine. LCa. ccviij. C DE. Ea.xcij:in ne Ea. i⸗J. Ea. ccccxivi. Q Ea.cclxxrviij. B kEac KDE.. LEa. vij. F EacA D LCE.a. ccxcvij. DH) Ea.clix. 3 La. xxv. AK Ea. cœcciij. H Ea. cccxlvij. F Ca.ccxxiiij.A. Co cyĩ. D. Ka. cccccxv. E Ca. ccclx. in ſine La.ccccliiij. JR. iotius corpoꝛig. Tabula lupertra narde herdis. ¶ Fetoꝛ aſſellarum et Ca.lxxxix. A Ca. cclx.Dd Ea.ccclxvi.in ane. ¶ Fetum moꝛtuum Eeleklinn Ca. xl. ? Ca.lx. 4⁸ Ca.lxxi.¶ Ca. lxxi. X.- Ea. ciiij. in fine. Ea cxi. D R Ca.clvij. D E. in fine. Ca.clxtxix. E l Ca.cc. A Ca. ccxiij.C Ca.ccxxix.in fine Ca.ccxxxvi. B. Ca.cclxxvi.Dd⸗ Ca.cclxxxix.in fine Ca.cccxl. D. Ca.ceclix. B Ca.ccclxiij. ) Ca.ccclxxi.A. Ca.cccciiij. B. Ca.ccccxiiij. A. Ca.cccccxiij. B. ¶ Ferrum velſ. ngittas 2 coꝛpoꝛe expellendum Ca. clvij. AE HO. ¶ Yemoꝛum doloꝛes ¶ Freneſis. Ca. xxxiij. C. Ea. rcviij. BS. Ca.cccxlvi. A La.ccccxxix.D⸗ Flegma purgandhum ſiue educendum. Ca.liij. D LCa. lxvi. D Ca.lxix. Eacii. cxxx.29 Ca.cxxxi.A Ca.clxuij. A. . Ca.clxxi. A Ca.clxxij. Fy H Ea. clxxviij. A B K. Ea.ccij. B. LCLa. ccclxvij. KE LCaa.ccclxxxviij. B. LCa. cccci. H LCa.cccclv. Gomoerea. CLa.ccxxij. F L. “ Ea. ccixxvij.E. Ea. cccxxxvij.A. Ca.cccxlvij. A. Ed. ccccxxxij· E B6y NFliegmoni Paienti· Ca.cccixxxix.C. Fiſtula. Ea.viij. B. Ca. xl. E C Ca. xlij. B. Ca.lij. G CLCa. xc. in fine. LCa.cvi. D LCa.cxi. C Ea. cxij. N Ca. cxxx.. CLa. cxxxx. in fine Ca.ccvij.C. in fine . Ca. cxliiij.E. Zaclkv. E. a. cxcviij. in fine Ea.cc. D Ka. ccliij. A. Ca.cclxxxiij. in fine Ea. cccxxxiij.E. Ca.cccxxxvij. Ca.cccxlv. D CBo.a. cccixxv. GB. Ka. ccccxci. D. a. ccccxciij. A. Ea ccccxcviij. B. Ca. cccccviij. A. Fyuurib ſiue len dimes a capite mun; Ca.cccccxviin fine. LCa. xx . Ca. xxxvi.E. chficandum. Ca. Eac D. Ca.cclxxi 8. 1 Foꝛmica. fin a. ccxxx iij.in ine Ca. A. B. Ea. cccij. KXR. LCa. cccxx. B. Eacccyri. C Ca.ccclxiij. H Cæa.cxv. E Zacr 8 LCa.ccxl. J. 7. Bingiuaꝝ Nurech. LCLa.ccccciix.C. Hingiunam ſangui nolentam. Ea. li E. LCa.cxliuij. F. Ca.cccxxxiij. Ca. ccccliiij. R ¶ Gingiuas ⁊ dentes conſoetandas. CCa.cclcxix. FE Ji in kine. La.cccxxi. Ca.cccixviij. B I¶ Geniuram virorum extinguendum. Ca.lxxxvi. AD. ¶ Gutturet pectus lenificandum: ſiuue eoꝛum apo lenee LCa.ciij.CD F c4 ecccti. B. . Ea. erxxin. B LCa.cccl. A. NWerpetem ton. num curare. = Ca. cccxij Ca.cecxxix.D Ea/a. ccexlv. Ea. cli S.. „ Ca.ccclxv.in ſie Ea.ccclxxvi. A. Ca. ccccij. ½/ Hominem 5ſeruare 4 frigoꝛe ageris. Ca. ccccxxxvij. E jgnem ſla⸗ crum erunguendum La. itij. A LCa. rxxxi. B Ca. l. O c. in! ſise. Ea. cclviij.in fine. = E er. a . a. cixx. & Ea. xx. in inn. a. ccliij infine. Ea cxv. B. “ Ea. cclxxvij. C CLa. cxix. Ea ceerri D. E.a. cxlv. A. Ea. cccxxxij. E a. cxvij. YF. Ea. ccxlv. B Ca.ccxxxiiij.in ne. Ea. cccliij. B Ea. cxl. AD. 1 Ea cccxrij. J Ea. ccixi. A c Rnre Ca. cc xxvi. H· a. ccccxv. in fine Ca. rdni. Ca. ccccxxii. inſi ne. Ca. cccj. F. LCa. cccciuj. CCa. cccxij. OD Z Ea. ccixxxviij. A RM Ca. cccxx·.1q gnis aduſtionem. Ca.cccxxviij. D a. xx. in fie. . cccrxly. G. Ea. cxv. T. E Ecclrei FK. Ea. cclv. E F Ea cccixrxv.. A. Ca.cccij. Kk Ka· ccclxxxviij. B . Ea.·cccvij WM Ea. cccciH Ea.ccc xiij. H. CLCa. ccccxiij. Ca.ccccxlv.C — Ca.cecclv. LCa. cccccxttr. E. Ca. ReS 7. Ingeninm acurum Xa cccccij F Ppocreane. Tubula luper tractatu dehherbis. Tae oues vt . La. Cciij lectus ſub oculis vel pal Ealcclxxxviij. E R& EFa ccccxcix. D pebꝛis. Dnſflariones reſoluere. ¶Icten cia nigra LC.a. cclxv. A.in fine babundan. Ca. xxxv.in ſine. La. xc.in ſine Ca.cclxxxix.K. Ca. cxxxvi. G Ea.cccxc. A Ea.ccclxxiij. G Ca. cccccxix. BE. G2 nan limpidare ¶ In flatiões elticuloz. Inteſtinoꝝ dolo:ꝛ Iram remouendam. 12 cxxxvi. Ea.lxxxviij. A Ca. xv. HOö rvx. P ¶Aepꝛa. Ca.ccccxxviij. B Ea.xxvx. Ea. cxviij. KE Ea xxxij. B. ¶ Infantes contractos. Ea. xlij. E. Ca.clxxvij. D· CCa. xxxvi. in fine Ka. xv. F. in ſine Ea. ix. A Iineris laboꝛem vt Ca. lxix. Be ¶ Inſantiũ lur, wiris. Ca.cij. BFE non ſentiga. Ea. xxv. B Ca.lxxix. A Ea.cxix.in ſie Ca.xxxix.FE Ca. c. F. ¶ Infantem hila LCa. ccexxix. A ¶ In itinere attritiones Ca.cxxxi. remn facis. 5 Inteſtinoꝝ vlcera. que fiunt. Ca. cxxxvi. B. Ca. xxxix. Xx R Ca.cclxxvi.G LCa. clij. H O Evxl. xãSGS Eagcli. C. Pans ſcoꝛpionum Ca. clxiiij. D Xa. cxviij. K CLa.clvi.D a. cccxxxiiij.in fine Ea.clxv. in fine. Ea. ccccixiiij. C. E⸗a. cxci. hB. Ca. cccixxiij. H. La clxxij. E ¶ Icterica. LCa. ccvi. · LCLCa. ccccix. B Ca.cxcvi. B KZ Ka. v. OHOH LCa cclxv. By. Ca. ccccxrxvi Ca. ccxir. B . Ca.vi. LCa. ccixix. HR TIntoxicatus. Ca. ccr. 2 Ca.viij. E B 2 Ca.cclxxi. E a.lxxxiiij. D Ca.ccxliiij. A Ea. xviij. B Ea.ccxcx. 7 J ¶ Jecoꝛis tumoꝛem. Ca. ccxcvij. C B. Ca. xxix. A« Ea.ccciij. AP Ca.ccccxlviij. A Ca.ccciiij.D. Ca.xxxiij.E . ka. cccix. KE. Indumentum tuum La. cccvi. A Ea. vlvij. ) “ ° Ca. cccxxviij. Gd ſi vis vt pꝛolongetur Ca. ccclxxxvij. E⸗ Ea. t. BK X La. ccc n. 5 Ca. ccxcij. Ca.ccc xv. in ſine Ka. lxxvij. A Ca.ccc xvij. DOD. S Zencetura dolodem. Ca.cccc xvij. E Ca.lxxviij. D Ea. cccxcii. O. Ea.ccixxxij. Ca.ccclxxiij.in fi. Ca.ixxxv. a. ccccij. D Juunẽtutẽ acqrendum Ca.ccclxxxij.in ſi. Ca. xci. AD. Ca.ccccxxij. A . LCa. ccxcvij. D. Ca.ccccxcvij. HJ Ca.xciiij. H. Ca. ccccc. zDZ 2 bi ¶ Lepꝛã incitant. a. ci. F. Intellectũ bonüſiue a ioꝛum Ca.c.xxi.D Ea cii. S. DWDemoria bong., ſfiſſuras. „ eticiã generare Ea. cv. YF. Eso. xvi. D5 a.lxxv. D. Ea. lxxviij. A F Ca.cxiiij. A Ca. xviij. in ſine. Gac muliey ſꝛono⸗ Ca. lxxx. 3 a. cxlix. GB C. Ca ccrcvij. C candum. Ca.cclxxxij.E Ca.clix. BD. Ca.cccxxij. F. in fine. Ca xi. J. Ca.ccxcvi. D Ca.clxxxix. B Caccccxxxvi. N. Ca. xxvij. B Ea.cccccx.p totũca. Ca.ccxxxij.in fine. La.cccclxxxiii. AE Ca. xxix. BF R ¶ Letificando inter LCa. cer. . Impꝛegnatio nẽ iuuan Ca.lxxv. in fine ficiunt. Ca.ccxli. A na ſiue ad conceptum. La. clij. ⅓ Ca. cxlv. GH2 Ca.cclxv. Ca. lviij. A Ca. clxxxix.J Lentigines ⁊ macu Ca.cclxxix. Ca. ccxxxvi.in line. Ea. Clrrun. las in face tollendas. Ca.cclxxxix. in fie Ea. ccclix. C CLC.a. ccccxcvi. B Ca.lxi.A Ea.cccxxv.D Ea. ccccxxxvij. (¶Lac mulieꝝ peohi Ca.lxix.DJ. Ca.cccxxxij. F Vmpingntia boĩem. bendum. Ca. xxix. E Ca.cccxxxvij. H. a.cxxv. E Ca.cxv.E C Ea. lxxxix C. Ea.cccxxxviij.O La.cxlviij. B. ¶ Lac in mãmillis v a. cxxx. H. ECa.ccclxiiij.C. Ca.clxxxv.in fine. ſirmgatur. Ca. cxl. Ea.ccclxxi. a.ccxxi. N a. clxxr. E Ca.cxliiij. G Ca.cccxcviij. O Ca.ccłxxvi.O ¶ Lac coagulatũ in mã⸗ Ea.cc vij. E. Ca.ccccxlix.. Ca.ccc xxxij. E. millis ſouendũ Ca. ccxvij.= Ea. ccccl⸗ X. 4. Ca. ccccxl. K Ca. cli. Eacclv. A g Eacccclxvij. NJopo Va. ig elt lino LCa. clxxv. † 29. ccxtvi. E Ca.cccc xxxvi.A Ghon Ca, cccvij. B Tabula luper trattatu dehhebu. Ca. cccxi. infine H Ea.. 86 Titangia. Earei g. Ca· xi. =k Ea. c. - Ea. xxxii. E Ea. ci. X Ca. cxl. G Ca. cvij. )⸗ Ea. ccvij. B GB Ca. cviij. E. a.cclvi.–‿ u Ca. cxv. ₰à Ca.cccxlvi. A. Ca.cxviij. O Ea ccctruit B. Ea.cxxxvij. E. Tinor ex pciſſie Ea. clxxi. H Ca.xxix.E CLCa. cc. Ea.cxc.Cc Ca. ccvij. OD B. Ca.ccccix. B. Ca. ccxij. . XAiuoꝛem cutis Ca. ccxix.AC E auferendum Ca. ccxxxyv. EB nne. Ea.cclxvij. A SJ Ca.cccclłxv. Ca. cclxxxviij. F ¶¶ Libidinẽ excitandã Ca.cclxxxix. F Ca. xxxviij. G Ca.ccxcviij. D Ca. clxxvi. A B Ca.ccxcix. in fine. La. cclxiij. A E Ca.ccciiij.. Ea.ccxxxiij. in fine LCa.cccx. A Ca. ccccxiij. AD. Ea.cccxiij. Ca.ccccxlix. F. Ca.cecxv. in ſine Ca.ccccciiij.E 7J. Ca.cccxxi.D a. cccccxxv. Ea. cccxxv. Libidinẽ remeuendi Ca.cccxxxiij.D. Ea xi. 2 B K. Ea. cccxlvij. . La. xcviij. E. K La.ccclxxiij.in fine Ca. cccxcviij. E Zaeda La.cccci.H Ea. ccxc. OD Ca. ccccv. O. Ca.cccci.H. La. ccœcxu. B Ca. ceccvi. Hꝗ7 ¶Zinguam aggranatã Ka. ccccxrij. D aglleuiare. Ea.ccccxxvi. A C 8 a. cccexxi B Ea. cccœivi. A B ¶Linguam erigere? Ca.cccclxxv BE. fauces exaſperare. Ea cœcxc. A. BD. 2.. xcix. A. Ca.ccccxci.E B Dibꝛos avermibopeel ¶ Tubꝛicos latos ſeruandos. occidendum. LCa.iij. B E. Ca. cxl. O⸗ ¶Loquelam amiſum 4 Tnmbon doloꝛem reſtaurare. remonendu. Eaii g Ca.cccccxxii.GS a. ccxxiiij. ab v oce denu. Zklatritis La. ij. E è—–— doloꝛem. Ca.iij. S. Ca.xcix. A Ca.xiiij. H Eakck A Ea. xviij. Ca.clviij. A . Ca. xxi. C Ca.cclxvi. &. Ca. xv.D Xa crlyu. 4 Ca. ccclxxi D ( Henia. EEa. cccecix. .A Ea.clxiiij. D Matricis duritem. Ca.ccccxiij.in fine. Ea. cclv. F. R Melancolicas Ea.cixxv. egritudines Ca.ccxlviij. C B a. clxxij. B E. Eq. ccpylE. 5 le eiſtede, Ca.cclxxij. B Ca.lxxviij. in ſfine Ca.cccxxiᷣj.. Ca.lxxx. D Saneio uiflocatio Ca.cclxxxi. B Ca. xx.C Ca. ccxcvij.A B Ea. ccvij. BS Ea cti. „». Ca.ccxlviij. d La. ccclxx. D E F Ca.cccviij.in fine Ca.ceccxxvij. EB. H Ea.cccxlij. B. Ea. ccccxl.2 . Ca.cccci. B mKa. Ccccrwi 20 6 LCa.ccccxxx. C Menſtrua 2lhand- accc KEE LCa. i. Hà Ca.cccclx.in ſie Ca.ij. D ¶ Matrnic; infrigidatio. Ca. vi. ℳ₰⅝dN LCa. lx. Ca.viij. A5 Ca.lxiij. A B. Ca.xi. D H Ca.cccxxiij. G. Ca. xviij. E ¶ Matricis opilatio. Ea.. E FE Ea.· ccccrxcvin. E. » Ca rri4. HW Matric dilatatio. Ea. lxi Laa. ciiij. D. Eaivili. Matniecis 1 ani W Ea vxii. a. ccvi. E. Ca. v. D. Eag. lxxxii E Matricem mun⸗ LCa. xtri⸗B dificandam KCaxc. Cao. xäij.k Ea. rci.A F. 2 — a. ccix. a. xciij. O . a. ccxxiij. Ea. xcv. Ca.cclxxvi. Ea. ciij. AKE Ca.cclxxvij.in fine Ca. cviij. A6 Ea.cccxxxvij. B. Ea. cxi. A Ea cccclxxxvi. in ſine. Eac. H. = Maãmillay durices Ca. cxxi. JI Ca.xci.C. ⁊ inine Ca.cxxij. H Maͤmille mulieʒ ſiue Ea. cxxx. in eiune vᷣginũ vtnõ ceſcant Ea.cxxxi.MQ. Ca.clxxiij. A Ea. cxxxix.A. 4 Sanlas ollendum Ca. cxl. E SILI. LCa. xi. ꝗAdJ. LCLa. dv. EB5 Ca. cix. D Exaa. clvij. FYðF. a. i 2 Ea. clriif. K. Ca. cxxx. H Ea. cxxviij. A . e v. OD CEm.a. clxxxv.A D. Tecnles nigraa FEacR D 2 Ea. ccvij. E. CTabula ſuper trattatu de Herbis. Ca.ccxxvij.D vi Ca. ceccrxvi. D ttiiiib. LCa. cccxix. 4 Ca. ccxxxvi. B. S 1 Moꝛſus canis rabidi Ea. cccxcv. in fne Ca ccxxxix. A Ea. cxix. J. Ca. xiiij.C Mulieribo q̃ nõ bene Ca. wĩ D Ea crxliii. J. Ca. ci. B. pin gantur in partu Ea. cclxv. H Ea.ccxcvi· Ea. cix.C H Ca. ccclxiiij. B a.cclxxix. A Ea. ccxlvi. a. clxxxv. D. Mala om̃ia vt a te Ea.cclxxxij. B. Ea. cccix. E Ea clxxxix. fugantur Ca.cc xxxix.C Ea. cccxl. C. Ca.ccxvij. Ca.ccccxcvij. in fine Ca acteretw. 2 E. a. ccclir. Ea. cclvij. B. Dulcas necare. Ea aſ „ Ea. ccccii. Eaccrrir E Earkr D q. Cccciij. g. ccccxxiii. A Cclxxx. Ca.cccciiij. B B. Ea. cccclxv. k Ca.celxxxij.A. Harium lan Eg.ccccxiiij. B. Ea.ccccxcv. A La. cccxcij. B guinis fluxum. Ca.ccccxlvi. F Mobille. Ca. cccxxiiij. k Ca. lvij. E Ea.cccclij. A LCa. cccxcij. A Ca.cccxxvi. F Ca. lxv. A Ea. cccclxxxv.in fi. ¶ Moꝛbo arcuato Ca ccclxxiij. A. b Ca. xcviij. BH Ea.ccccciiij. Hk ſuccurrendum. a.ccclxxv. B a. cij. E Ea.cccccvi. A. Ca ccclxxiij.T Ca. cckerir. A. Ca. cxxiij. BJ Meſtrua ſtungen ¶ Mo⸗bo oregio EP Doꝛſus Vber Ca. cxxxvij. tia ſiue cõtra nimii Cꝗa xiiij. E a. ix. B Ca.ccvi.in fine fluxum menſtruoꝝ. La. cxvi.in fine Ca. xiiij. B. Ca.ccxxxvij. F Ea. xlij. E Ca. cxxxvi. A Za Keri D. Ca.cccij. N Ea. lxv. J La.ccxc. mine. Ca.xxxvij.in fi. Ca.ccclxxij. Ea. cxriij. HB₰ oCa. ccclxxxvi. B. CLCa. cvij. Ca.cccci. R Ea. cxvi. A. NMoꝛbo caduco Eacrri a.ccccxxij.G Ca.cxxxiiij. B. La.ccccxxxi. in he La. cxxij. H Ca.ccccliij.D.⁊.cccclxij Ea.cxxxvij.E G DO. ¶ Moꝛſib venenar La.clv.in fine. Ca.ccccxci. A ( Ea. clix. 3 La. cxxiij. KE.. » Ea.cclxxx. ꝗ Ea cccccv. B Ca. clxxxvi/. B. Ea.cxrir. AA. a. cccxxxiij. B Ca.cccccxvi. H Ea.ccxviij.i fine Ea cxl. E GB. „ ELa.cccixxxiij. A. ¶ Harium putredo Ea. ccxxxvl.E Ka. clviij. GB æꝓ.. Moꝛſus ſcoꝛpionis. CLag. clxij. G Ca.cccxxij.B La. clxxv. B F La.clxx. D. Narium opilacio Ca.cccxxviij. F G¶ Facrngifing. ſ. a. clxxxi.A B. Ca.ccix.in fine E cec. La. cxciij. A* Ea. cclv. C. Ea.ccxij.D Ca.ccc xxvi. lſine. Ca. cxcviij. A. La. cclxxxij.A KEa. cccxxxvij.¶. Ea.ccccij.E HMH.§. LCa. ccxvij. KFE. a. cccij. B a. ccccxlvi. J Ea.ccccxxij.c H· Ec kEka/a. cccxxii. E HNarium doloꝛ Ca. cccei f. Ea. cclxxvi. % Ea. cccxlſr. 7* a. xl. R Ea. cccclłxxxi. B La. ccci. BZ. Moꝛſus reptilium ¶ Nauſeam phibendũ Ca.ccccxci. E .a. ccciij. DH LCaxxcij. . Ca.ccclxviij. C Membꝛa putre⸗ La. cccxxv. A La. cxxiij. in fine. ccccli. K ſacta curre a. cccxxxiiij. „. Ka. ccvij. ), (¶Heufreticis La. lxyv. „ Ea. cccxxxvij. D. Ea. ccri. in fine. Ca.xxxij.D Pebet mum. Ea. cccxli. A Ea ccxxix. E Ea. xciij. La. xxxij. E Ca.ccclv. A Fa. ccccli. LCa. cxxij. Ei 3 ¶ Mebꝛũ inciſum Ea.ccclix. B. Moꝛſus furele. Ca. cxxxiij. B D vt nõ ſentiatur. Ea clrpii. A. La. cccij. in ſine. Ca.cxxxix· A Ca.cclxxvi.ABJ Ea.ccclxxi. A Ca. cccx. GJ Ca.clxxxix.in fine Membeꝛis ſactis Ca.ccclxxij. ; a cccclxvi.OD Ca. ccl. E Pa.cccxciiij. B Ca.ccclxxiij. a. cccclxvij. A Ca.ccci.KE ¶ Miuuꝰvt ñ come Ca.ccclxxix. B. Ca.cccccxxiij.D Ca.cccxxxviij. dat pullos Saunar. Ca. ccclxxxixx. C * Moꝛlns Tyri Ea.cccxc. Ca. cccci. P LCCcÄa. cccc. IXKc. Ka. cccckexvij. F Ca. ccccij. H. 4 Dorphes, Ca. ccccxxix. H. ¶ Doꝛtẽ aialibo inferẽ⸗ G Neroꝝ concuſſio — Tabula luper trattatu de Yerbis. Ca.ccclxvij. A ¶Meruis dolentibo. Ca.cxc.in fine. Ca. ccxv. ABK. ¶ Nutricibo a quib abſtineant. Ca.xxxviij.in fine doloꝛes. Kag. ij. F. Ca.vij.D E crri⸗ 5 e.CEXVI. Ca.cxlv. B Ca.clxxx. B Ca. cxxxxix.A E Ca. cciiij. C O * LCa.ccxxviij. C. Ca.ccxxxvi. C. Ca.ccxli. AE Ca. cclxv. D. Ca. cexcvij. E Ca. cccxx. E Ca.cccxxi. J Ca.ccclij. in fine Ca.ccclxxxviij. in fine Ca.cccci. M. Ca.cccclxvi. B Ca.cccclxvij.A. Ca.ccccixxxvi.in fine. Ca.cccccxxx.? ¶Oculoꝝ pꝛuritus. La.xvi ij. OD Ca.cccclxij.in fine. Oculoꝝ aſperitas XEa. xxxuiij. B. Oculoꝝ tumoꝛes. Ca.l. E Ca.c. in fine. CLa. cxlvij. C. Ca.cxi. La. clxx. B Ca.cci. A B Ca. ccxvij. E culorum LCLa. clxiiij. A. La.ccxcij.A Ca. ccclxix. C. Cao.cclxx. K La.ccccij. H. Ka. ccccix. E. Ca.cccclxix. D Ca.cccclxxxiiij. Oculoꝝ tumoꝛem ſiue ꝛuritui palpebꝛag. Ca.ccccix. F Ca.ccccxxxvi.⸗ Oculoꝝ ſcabies Ca.lxxxv.in fine Ca.clx.in ſine Ca. cxvi. ))/ 4 ca caligines Ca.li ij. B Ca.xc. B Ca.xcvi. B Ca.xcix.in fine. Ca.i. J. Ca. cvij. A. Ca.cxij. J LCa.cxxij.H Ca. cxxxv. EKE- Ca.cxl. A CLa.cxc.in fine Ca. ccij. A Ca.ecclxxix. F. Ca.ccci. B Ca.cccclxxv. C. Oouloꝝ macula. LCa.xcviij. LELEa. c. in fine LCa.ccccv. B. ⁊ in ſine. Ca.cvi. F5. Ca.cxi. A Ca.cxciiij. G La. cexcviij. E. Ca.ccclxxxiiin ſi. ¶ Oculoꝝ liuoꝛẽ Ca.xlvi. Ea. lv. G Ca.lxxv.in fine. Ca.cclxxx. D Ca.cccexxxvi.Gᷓ. ¶Oculoꝝ caloꝛes. Oculoꝝ panaricia. Ea. xxviij. F. Ca.ccccxxx. Oeculoꝝ vngula ſiue 9 otra vngulã ⁊ coagulatã Cã. ccclxxirx.in ſi. ſangumẽ ſuꝑ oculo. Ca.ccccü. y Ca.cxxiij. RK Ea. cccclxvij. A Ca.ccxij.in fine. ¶ Oꝛs tumoꝛes ¶ Oculoꝝ vlcera. Ca. ccccij. 202) Ca.clvi. BD Oꝛis ſciſſuras CEa.clx.A 2zlabion. Ea.cclxxvi. Ca. clvi. Gᷓ Ea. cclxxxsj. A G Oꝛs bolhoꝛ. Ca cclxxxiiij. A. Ca.ccxcix.C CLa. ccxcviij.E Ca. cccij. K La.cccxxij. 92 CLCa. cccxxiij. A. . Ca.ccxxviij. K. ¶Oꝛis vlceratiões. Ca.cccxxx. B ſine puſtule oꝛis. Ca.cccci. in fine Ca.cxxi.G. Ca.ccccxxx.D Ca.ccvi. B La. cccccxviij. J Ca. ccxij. C. NOculoꝝ ſiccitates. LCa. ccxiu. B Ca. clx. B Ca.ccixix. J. ¶ Oculoꝝ pilos Ca. cccxx. C Ca. cxxiij. LCLa.cccxlv. B ¶ Oculoꝝ lacrimas a. ccclxvij. G Ca.clxi. B. LCa. ccclxxix. B Ca.ccxcvij.E Ea. ccccij. A B Ea. ccclxiij. G Ca. ccccxvi. B Ca.ccclxvij. C. LCa. cccclxx vi. E . Ca.cccclv. ; LCa. cccclxxxvi. B. ¶Oculoꝝ albugines ¶ Oꝛs putredo Abſtergendum. La.cccclxxvij.C E LEa. clx. DHO Ea.cccclxxviij.A. Oculoꝝ pupille ¶ Oꝛthonoicis dilatationem. Ca. cxix.B Ca ·xiij.E Ca.cccv.O Ca.cxxiij. A ¶Oculoꝝ pannum a. cxxx. B. La. cxlv. C. Ea.cxxxvi. A ¶Oculoꝝ lippitudo. Ea. clxxv. G Ca.ccccxxiij.A¶ CI. Ea. ccixxxij. E. Oculoꝝ iumentoꝝ ? Ea. ccxc. d pecoꝛum doloꝛem. Ca.cccłxxv. B. Ca.cxliiij.in fine Ca.ccccciij.A. O btalmia. id eſt ¶ Oſſium fra cturas apoſtema oculi. extrahendum. Ca. xcviij. Ca. lx. H· Ca. cccij. O. Ca.lxxv.in fine Ca.ccclxvij.C. Ca.cccccxvij.in fi. Ca.ceccxxiij. A. B. ¶ Oſſium denudati ¶ Obſcuritatem viſus onem ſiuecontra de Ca.ccclx.AX–ς nudauonem oſſium Ca.ccccxxx.E. ⁊ in fine. nudatoꝝ. Ca.ccccxxxvi· Ea. cccxxiij.T. Oꝛs vicia. doæem coꝛpoꝛis Ea. xxxiij. Z. bonum. Ca.covij. A Ca.cciiij.D. Ca. cxx.A Ca.cccij. Ca cxxvi.Dd. Ca. cccxiiij. Tabul aluper trattatun den ¶ Offocatiões ſtericas 8eccoris oltrictione; Ca. xxij. D. Ca.cccix. C LCa. ccclxxxvij.E Ca.cccclxxvi. . Per pleumonia. La.lx. in fine LCa.cxxviij. A Ca. ccvi. in fine. Ca.cccixxvij. B. ¶ Piſces ſi eatãt in piſci. Ca. xxxiiij.E. Puos de lacile remo⸗ uẽdos:⁊ faciẽ dealbãdã. LCa. cl. C. F . „ agra. Ca. i. A ſoluunt. LCa. ij. LCa. xxl. E Ca. lxxuij. F. Ca.lxi. B Ca. lv. ᷓ Ca.lxxuij. A. Ea.cclviij. E Ka. xx. F8 ccccxlvi. E f 1 crenrinfi fine. Ea. xii A. bliuio. eſtilentia a.xxiiij.in fine Ca.ccccxlij. F. kacr B . Ea. .ci. S a. ccclxuij. a. clij. . araliticus. Ca.cccci.D xõ5 LEg.cix. B Ea.ij. H Ca. ix. Pedum doloꝛem. Ea.crxv. G Ca. xij. A Ca.xxxix. Ca.cxxx /pe finem. LCa. xyi. ¶ Pedũ doloꝛẽ ex itinere Ca. cxlv. in fine Ca. xlvi. Ca.xxxiij.E. Ca. cxlvij.C Ca.xciij. 5 ¶· Pedum ſciſſuras que Ea. clxxi. E. Ca.cxxv.E. fiunt a frigoꝛe Ca. clxxx. B. LCa.cxxxi. M. LCa. cccxxij. C LCa. cxcvi. B. Ca. cxl. . ¶Pedum Roſulas. La. ccviij. F LCa.clvij. D. a.ccxxxviij. in fine. Ea. ccxxij. B F. g. 1 Ca.clxxvi.A. Ea.ccccxxiij.E Ca. ccxxviij. B D Ca.cclxx. B. La. ccccxciij. Ea.ccliij. in jime. Ca. cccxxxvi.O ¶ Pecudes vt ĩ igunt. Ca.cclxix.in fine. Zian LCa.ccccxlvij. Ca.cccxviij. D. Ca. ccclrij. Ped iculos necare Ea cccxxiij. LCa.cccciij. B La. uis Ea.cccxxix. E. Ca.cccciiij. .Eacvi. . Ca.cccxxxiij.E. Ca. ccrlir D CLCa. clxij. B. Ca.cccxxxviij. ¶ Paraliſim — Ea. ccxcij.. E Ca.ccclxiiij. E La.ccclxij.in fine CLa.ↄcclxxxi. A. Ca. cccixviij. B. Partum ſaclem Ea. ccccxlv. B Ca.ccclxix.C Ca.cxlv. OS R La. ccccxvi.A Ca. ccclxxx. BE. F Kartmientibus. Ea cccclxvi. C. Ca.ccccv. B. LCa. cclxxxi. B. Ca.ccccxci.A. Ea. ccccvi. T. Ca.cccxxxvij. H ¶ ¶Pediculos generant Ca.ccccxij. E. ¶ Pannũ cutis in facie Ca. cxciij. Cag.ccccxxxij. B· abſtergendum, Ca.ceccxxi.EDE „ Ca.ccccxlix. D Ca.cxl. A ¶ Pꝛegnantibus a. ccccli. A Ca cclxv. B. La.ciij.in fine Ea. cccelv. M ¶ Pannivt tingantur ¶ Pꝛegnantibo nociuis ECa cccclxxxvij.iĩ fi. coloꝛe rubeo Ca.xxxiij.in fine. Ca. Ea ccccttij F Ca.ccxli.C. Etifis conſumptio E. ccccc.in fine ¶ Pa = limpidare. totius coꝛpoꝛis. odagra a cau Ca.ccclxviij.C. Ca.lxxvi.A ſa frigiditatis. 7Tblagee conſolidare. Ca. ccxlvi. C. Ca.cxxxi. Ca.lix.C. Ca.cclxxix.D ¶ Polipus Pleureſis Ea. ccxux. A a. cxxx. A Ca.ij. CLa.ccclxxxi Ca. ccxxij. R a.cxij. C LCa.cxlv.C Ca.ccixxi. Facccrrvij. =. ¶ Polluno. Ca. ccxl. A E Ca.cccix. E. LCa. cxv. C. Pꝛohibẽia curſũ bumoꝝ ad oculum. Ka. cccxxxiiij. E ulmonis ⁊ pec/ — erbis. toꝛis vich. Ca. i. K Ea. xli. B La. xlij. A Ea.ixxvij. B La. xxxiiij. Ea ed, BG a. xciiij. Ca.cclxxix.G Ca.cccxiij. H Ca cccxlvi. J. Ca.ccclxxv.A Ca. cccłxx vi. A. Pulmonẽ purgantla. Ca.cxxxiij.D Ca. cccxlv. H. ¶ Punctura ſcorpionis. Ca. xxiij. B Ca. xciiij. ¶ F 6* .cc.T ꝛuritus. Ea „*E EaEE Ca.cccxxiij.R Ca. ccclxviij. C. Ca.cccciij.D Ea.cccxxi.O Ca.cccclij. G LCa.cccccxi.A 4 Cannss! in fac er delendas. Ka. celxij. ¶ Pꝛuritns genitalium viroꝝ ⁊ mulierum. Ca.cccciiij. Pugilibo ad pugnan⸗ dumoↄſoꝛtant. Ca.ccclxxiiij.D. ¶Pulices necare a. cccxix. Ca.ccclxviij. H. Ca.ccccvi. T. Ca.cccclxvij.O H. Ca. ccccxxxviij. B Hagadias. Ca.ccccxcij. F Ca.ccxciij. A. Ranced o. La. cccelx. E y. ¶Ragadias ⁊ ſciſſuras. Ca. xv. ODQÜ La. clxij. A . efuntin piis. Ca.ccclxxv. ¶Ramicem. Ca.cxix.C. Ca.cxxv.T LCa.ccxxv. A Ca.ccclxvij. B ¶ Renũ ⁊ veſice vlcera. Ca. xvij. E. Ea. xxxij. A La. cviij. A La. clvi. A. ¶Renum caleſactionem Ca.ciij. D. Renes calefacere. Ca.cxxi. C. I Kemm frigiditates Ca.ccviij: E Renum ꝛ⁊ veſice opilationes. Ca.cclxxxiij. Ca.cccixxxix.D. ¶ Reuma. Ca.cxix.A. Ca.clv. D. ● Ca.clxxv. B. Ea cν⅞⁵ line. a. ccclviij. A. Ca.ccclxxiiij. A. in fine ¶ Reuma frigidum Ca.ccccxi. Ca.ccccxxix.L. La.ccccxlix.C. Ca.cccclx. TRetclxxxir. S D Ganguinez. reijcientibus. Ca.viij. F Ea. xxiiij. B Ca.l. 1.B. Ea.cxviij. C Ca.cclxij. A Ca.cclxiiij.A Ca.ccxciiij. B. Ca.cccxxix.B. Ca. cccxlv.in fine. Ca.cccliij. B Ca.ccclxxij. J R Ca.ccclxxiiij. B Ea. cccclxi. in fine ¶ Sanguinem mun⸗ diſicantia. CLa. ciij. A. Ca. ccij. F. BSanguin em bonum generare. Ca.lxxviij.D Ca.clxxx. Ca.clxxxviij. B. Ca.ccclxxxix.T. Ca.cccxciij.D. Ca.cccxcviij. NH Ca.cccclxxix.D. ¶ Sanguinem gingine et vbicunq; locoꝛum cõ /⸗ ſtringendum. LCa.ij. J. Ca.cxix. F. Ca. ccvi. D. Ca.ccxxvi.in fine. ¶ Sanguinem conge⸗/ latum reiſoluere. Ca. lxxi. E. Ca.lxxiiij.D. Ca.cxxix.in fine Ca.ccccxl. Ca.ccccixxv. C. Ca.ccccxcviij. A ¶ Sanguinis mictũ Ca. cxxiij. O Ca.ccxlvij. B ¶ Sanguinem augmentare Ca.cccxciij. A. ¶ Sanguinis ſputum cumduſſi. LCa.cclxv. F a.ccccli D. BSanguiſugas adherẽ les collo ſi iue guttun. Ca.lv. . Ca. cxxv. G. Ca.ccccv. G ¶ Sali uam in oꝛe pꝛouocare. Ca.xlvi. in fine. ¶ Sagittas ⁊ ſtir/ pes educere. Ca.clxxxiij. B ¶ Scabiem ⁊ putredi⸗ nempudendoꝛum. Ca. xviij. B. Ca.xxxiiij.D Ca. xxxv. A. Ca. xl. C Ca lxxv. .* Tabula uper trattatu deherbis. * Cap̃ c. E. a. crxxxv. E. Ca.cxliiij. B Ca.clxvi. J Ca. clxxv. F. Ca.clxxxvi.in fine. Ca. Cvi C. Ca.ccij.E GBJ. Ca.ccxliij. B Ca.cccii Ea.cccx.A B. Ca.cccxxiij.in fine Ca.cccxiv. B Ca.ccccxvij.D Ca.ccccxxvij. B Ca.cccclx. B Ca.cccclxxiiij. E LCa.ccccxcvij.J. ¶ Scabiem vlceroſam. Fe . Spaſmus Ca. vi. D LCa. lx. J Ca.lxv. B BDZ. Eoao. xxi. DH Ca.lxxxiiij. E Ca. xc.D. LCa.cxl. H Ca.clvi. E. Ca. ccvij.in fine. Ca.ccxi.in fine. Ca. ccxiij. Ca. ccxxix. Ca.cclxij. Ca.ccclxvij.in fine. Ca.ccccxxx.A. Ca.ccccii.D. Ca.cccclij. 2⸗ Ca.cccccxiij. B Stranguiria Ea.xxxiij. S Ca. xxxix. H· Ca.lx. A Ca. xcij. A. Ea. cx. E. Ea.cxiiij. . Ca.cxxiij. E Ea. clv. B. Ca.clxxvi.A Ca.cxcvij.A E. La. ccixxij.in fine. Ca.cxxci.in fine. Ca cexcvi. in fine LCLa.cccv. in fine CLa. cerrir. .⅓ Ca ccexxxviij. A. Ca.cccxlvi.in ſine. Ca.cccixxxiiij. Q Ca.cccciiij. Ca.ccccxix. B Ca.cccclij. Ca. ccccxxxv. ¶ Secundinam. Ca. xl. H. Ca.lx. B. Ca.lxxxv. E. Ca.cxi.A Ca. cxxij. G. Ca. clvij. Ca.ccvij. E Ca ccx. B Ca.ccxlviij. C Fin fine Ca.celxxviij. j.B Ca.cclxxix. E. Ca.cccxl. D y. Ca. cccxlij. C Ea.ccclxxxviij.D Ca.cccclxiiij.in fine Ca.cccclxv. o Ca.cccccxviij.infine. ¶ Serpentum ictns Ca. xlvij. A Ca. xv. G. Ca. xciij. E F. Ca. xoi i ſine. LCa.clxxi.A. Ca.ccxc.B Ca.cccxxxv. Ca.ccccvi. ¶ Serpẽtes fugare:⁊ cõ tra venenum regruium. LCa. ij. C. Eari. OBO. Ca.xlvi. O Ca. exv. Y. Ca.cxxx·in fine Ca.ccxvij.D. Ea. ccxx. 9 ccxxix.E — Ca.ccciui.D. Ca. cccxxv. F. Ca.cccixvi. Ca.cccixxi.⸗ Ca. cccixxxiij. A.in fine ¶ Serpentes interſicere Ca. clvij. Ca. cxcvi. ¶ Serpentibo percuſſis. Ca.cccixxiij. A SB. do TCabula ſuper tractatu de Herbis. Ca. cxxxvij. KR. Ca.cxl. B Ka. rr.⸗F. 3 Ca.ccviij.in fine Ca.clxxix. A ¶ Serpigo. a. ccxl. A F Ca.ccxviij. F Ca.ccccliiij.in fine a. cclxxxxi. B E Ca.ccxxij. G. Ca.cccclxxix. B Ca. cccix. E Ea. cclij. B ¶Sternutatoꝛlium Ka.cccc. Ea. cclxvij. Ca. xx.O J S Gpanmgcngendum LCa.cclxxij.in fine. Ca.cxxxvi. O Ca xxv. Ca.cclxxxix. B Ca.clxiiij. B. Ca. xxix. Ea.ccciiij. A E. Ca.clxxix. H. Ca.lxvij. D. Ca. cccxxiij.C. Eaccrlei. A Ca. lxviij. A B Ca.cccxxviij. Q Ca.cclxxix. G Ea. lxxix. C Ca.cccxlv. A. Ca. cccx. La. xciiij. „ Ca.cccxlvi. B Ea.ccccxxxvi.E Eacvij. B. in fine LCa. cccciij. B. Bplenis vitia ſiue Ea.clij. B Ca.ccccxix.A doloꝛem ſplenis. Ca.clxxvi. CD Ca.ccccxxxiiij.A Ca.vi. A¶ B. Ca.clxxx.in ſine. Ca ccccxxxvi. A. l. Ca. ix. F Ca. ccviij. E. Ca.ccccixxxij. . Ca ri. D. LCLCa. ccvi. A. Ca. cccccxvi. D . Ca.xlvij.E Ca. ccxxij. D. ¶ Sitim ſedandam LCa. xxv. C Ea cclxii.A C D 7 LCa.xiiij. Ea.lxxxvij.A. Ca. cccxxx. H/ a. xv. H Ca. xc. A. Ca.ccclix. GH Ca.xxix.AJ. Ca.xcvij. BDHD. LCa. ccclx. D LCa.lxvi.E. Ca. cx.A Ca. cccxciij. Ca. xxij. C. in fine Ca.cxxvr. in ſine. XCLCa. cccxcvij. B Ca. ciij.A Ca.cxci. E7ũ LCa. ccecker. J Ea. cxviij.D. Ca.ccvij. o Ca.ccccixxvij.in fine Ea. cxxiiij. E Xgæcxliij. D. Ea ccccerxir. Ea cxxxiij.D. La.ccixxij. C. Sperma mi / Eo.cxli. Ca.cccxxiij. nuendum. Ca.cxlvi. B Ca.cccxxxvij. Dd CLCa. xxvij. B Ca. cxlvij. in fine. Ea.ccccxxvij. R.in ſfine ¶ Stericas cauſas Ka.clvi. † Ca.ccccxcvij.E J cumare. Ca.clxviij. i in fine. ¶ Splenem cõſumunt. LCa.ccclxviij.C Ea. clxxxviij. E LCa. cx. B Ea.cccxc. in fine. Ca.ccxl. ·· Ca.ccxi. B. Ca.cccclxxvi.D Ca.cclviij. A. * Ca.cclxvi. A ¶ Sedandum doloꝛes. Ea.cccxlviij. C. Ca.cccxi.C pungitinos ventris. LCa. ccclviij. GB LCa.ccccxcij. F Ca.ccclxvij. D Ca.ccclxvij. C E. Splenem attennat. ¶ Sciatich. Ea. cccxcij. A½² Ca.clxij. B. a.xlvi.D ccccxxxiiij.¶ Ca.clxxxvi.Dd Fa bvi. O cccclxviij. A Ca.cccuij. a. x. J. Ca. cccclxx.ĩ fine. Ca.cccxxxvij.J. Ca. xxiiij. D. a. ccccxcij. J. Ca. cccrin. A Ca. xxx. A Singultus. Ca.cccixxxix.E Ca.xci.D . Ca.ccccviij.C. Ca.cccclxvij. B. Ka ch. F .Cccclvnij. D Ca.ccccxcvi.in fi. Ea.xciij.D. ¶ Scliratos ſanan⸗ ¶ Splenem exſiccantia E xcvij. J dum. id eſt apoſtema Ca.cclxxxi.A Ca.cxij.J. melancolicum. ¶Sperma exſiccandũ. Ca.cxxv. „₰△ Ca. xxv. B Ka. xij. H Ea. cxxix. B ¶ Sincopis. Ca.lxxxvi.E. in fine Ca. cttr . O ½ Ca.xx. A Ca. xxxi. A Ca.clxxvij.A BE G. a. xij. A La.· xxvſtj. KDJ Ca.xcii. g Ca.cxlvi. B Ea 6E Ca.clxxij. E LCa. ccuij. B. E. ccl. Eas. cclxxxviij.C Ca.ccccxxix.E ¶ Sincopim inducens Ca. cxxxvij.H. ¶ Squinantia. id eſt La. lv. CN. Ca. cvij. E. Ca.clxxv. „ Ca.ccxcij.A „₰5 Ca.ccxcix.E. Ca.cccxxxix.E Ca.ccclix.C¶ Ca.ccclxxix. B Ea.ccclłxxxiiij.D. a. cccclij. D. Ea.ccccxcij.C D Ca. cccccxviij. K ¶ Sciſſuras que fiunt in manibus et pedibus. Ca.ccccxci. Somnũ ꝓuocandũ. Ca. xxij. A B Ca.xxv. A J Ca xxvij. A B. Ca.ci.D Ea.cxx.in fine Ca. cxxij. C LCa. cxlv. B E . Ca.ccxxxi. B. La.ccxl. G Fa ed . D. Ca.clxxij.D Ea. cclxxvi. Dd Ca.cclxxvij.D. Ca.cccix. Ca.ccxxviij. B N.⁊ in fine Eacccxcvii. O Ca.cccclij. H. Ca.cccclv. E. O Ca.ccccxcij.N Ca.ccccxcviij.C. Ca.cccccix. D H Somnũ pꝛohibentia Ka. SccrlviE. ¶ Somnia mala ꝗ quibus accidunt. Ca.ccluij bbentn 44 I. Cabula ſuper tractatu deherbis. ¶ Sodam ſedandam. Ca. xxij. B. Ca. xxv. B. Ca. lxrxv. 2 Ca.ccclxxix.A Ca.ccccxij.C D Ea.ccccxix. BE. Ca.ccccxxix.D. 4 Stomacho malo. LCa.iij. A. B. Ea.xviij. J. Ca. xxviij.E. Ca.ixiiij. B Ca.lxxxiij. B Ca. xciij.in fine. a. xc. B Ca.cxxiij. D ua. C. xix. in fine. Ea.clxviij.in fine. a. cxci. 5 Ca. cclxxxiij. a.cccviij.in fine Ca.ccclviij. G Stomacho frigido La.xxiij. B. Ca. xxxi. DE a.lxij. B Ea.xxvi. Cc Ca. xcv.in fine Ca.cxcvij.D Ca.ccvii. Ca.ccix. Ea cccrri F. Ea cclrxiij⸗ A Ca.cccclx. ¶Stomachum conſfoꝛtare. i. A. FRrchi tumoꝛes ſi⸗ ue inflationes ſtomachi. Ca.cclviij. B Ca.cccxl. J. Ca.cccxc. F Ca.ccccxlviij. B. öStomachi inflationes. Ca.cxxxix. Scroſulas nonel⸗ las delere LCa.i. DD. Ca. v. B Ca. xlv. E. Ca. xlvi. B M. Ca.lxxi. G. Ca.lxxxvij.C. Ca.xcvij. B. Ca.cxxxvij. B Ca. clij. O. Ca.clxiiij. · Ca.ccxviij. Ca.ccxliij. D Ca.ccxlv. A. Ca.cclxvij. CLa. cclxxij. E Ca.cclxxvi. F LCa. ccrij Ca.cccxv. B Ca.ccclix.E Ca.ccclxxxvij.in fine. Ca.ccccxxxvi.A Ca. cit ¶ Scrofulas que ſiunt in gutture. Ca.cccci.in fie 4 Spiritus confoꝛtare Ea. ccccrüij. S ¶ Scoꝛpiones effugare Ca.ccxc.C ¶ Scotomia oculoꝛum CLCa. ccccliiij.P ¶ Sudoꝛem ꝓuocare. ELa Tirz D Ca. xlij. A Ca.cxxxviij.A Ca.cxciij.C Cacxciiij⸗ D Ca.ccij.D Ca.ccixxxix. A. Ca.cccxxv. D Ca.cccxxxðij. Ea. ccclxij. E K LCa.ccccxcviij. Sugdoꝛem remouen⸗ dum ſine auferendum. Ca. cccxxi. EJ ¶ Sudoꝛem capitis remouendum. Ca.cxci. B 7 Subglutientibus. Ca.cccxc. Tetanus. id eſt ſpaſmus tenens totum. Ca.lxxxv. B Teſticuloꝛum doloꝛ. Ca.cccclxxvi.B ¶ Toꝛacem. Teſticulos in⸗ Ca.i. B duratos. Ca. xxxi. D Ca.cccxxvi. B. Ca.cxxxxx.in fine. Teſticuloꝝ inflatões. Ca.clxxv. . D Ea.lxxxviũ. A Ca.cixxvij. E. Ca.ccccxxviij. B Ca.cclxxix.D. ¶ Teſticuli pueroum Ca.ccxc.C vt non augentur. Ca.ccclv. A E. Ca. cxv.D Ca. ceclxiij. J. ¶ Tineas delere. Ca.ccclxxx.N. Ca.cxxix.in fine Ca.ccclxxxiiij. B Ca.ccxc.in fine. Ca.cccilxxxvi.C Teſticuloꝛum Ca.ccccxiiij. E. apoſtemata. Ca.cccclxxi. B Ca.cxxiij. N Ca.cccclxxv. B Ca.cclxxxiij.A 2 Tulſim curare. Ca.cccij.in ſine. Ca. vij. B Ca.ccccxciij.F Ca.xnij. R. Teſticuloꝝ tumoꝛes Ca. xv. B Ca. vij. C. Ea. xxnij. Ca.cxxiij. B Ca.xxv. C Ca.cxxxvij. B La. xlv.A B Ca.clxxx. H% Ca. xxiiij. H Ca.clxxxij.A. Ca. lxxix Triſticiam re / Ca. xxx. 5 J. mouendam. Ea.xc.A D Ca.lxij. in fine La. xcij. YF Ca.ccxcvij.B Ca.xciij.C. Ea. cccxxij..in fine Ca.xcv.A Ca.ccccxxvij.E Ea-cr S Ca.cccccx. BC Ca. cxxij. ¶ Tipicis frigoꝛibo. LCa.cxxx. Ca. cccxc.C LCa. cxxxvi. ¶ Toꝛturam oꝛis. Ca.clv. GB H. Ca.xxvi. B. Ca.clvi. BD Ca. liij. A Ca.clxxvij. G. in fine LCa.cviij. E Ca. clxxx. B. Ca. cxxv. F. Ca.cxci.E. Ca.cclxx. BC Ca.ccvij. E H Ca.cccclv. D Ca. ccxi. æ ¶ Toꝛtiones Ca. ccxx. BE Ca.clv. G Ca.ccxxviij.C Ca.cxciij. B Ca.ccxxix.E H Ca.ccvij. F. Ca.ccxxxv.E E Ca. ccxiiij.D. Ca.ccxiviij. Ca.ccxxix Ca. cclv. J Ca.ccxlvij.D Ca.cclvinj.E Ca.cclxxxij. B Ca.cclxij.in fine. Ca.cccxl. B Ca.ccxcij. B Ca.ccclxxi. B Ca.cccij. G̊ O Ca.cccci.F Ca.cccix. C H Ca.ecccix. B Ea. cccxxii. E Ca. ccccxxix. C Ca.cccxxvij.C DH Ca.cccclxxi. E⸗ag. ccccrviij. J. Ca.cccixviij E. d ij Cabula luper tractatu de erbis. Ca. ccclxxvij. in fine. Ca.ccclxxxii. J KR Ca.ccccxxv. A Ca.ccccłx. E Ca.cccclxxi.A B Ca. ccccc. A Ca.cccccxxiiij.D H ¶ Tuſſim antiquam curar.. Ca. xlv. B Ca. * H Ca. cij. in fine Ca. cxi. KXN. Ca.cxxxi.E Ca.clxxv. S JA. Ca.ccxcviij. E Ca.cccxiij.C Ca.cccxxix.F Ca.ccclxii.E D Ca.ccccxxxvi. D Ca.ccccliiij.in fine. ¶ Tumoꝛes ſedandas. Ca.xxij. A e Ca.xxxix. BX LCa.lij. in fine. Ca.lxv.E B R. ECa. xcix. in fine. Ca. cviij. Ca.cxx. A Ca.cxxiij. Dd Ca. cxxxij. A. Ca.cxlvij.E Ca.clxxiiij. B Ca.clxxv.D Ea.clxxx.C. La.clxxxiij. A Ca.ccxi.A. Ca.ccxlvi. A Ca.ccliij.in fine. Ca.cclviij. B. Ca.cclxvi.«– Ea. cclxxx. K. ¶ Tumoꝛes mãmillaꝝ. Ca.lvi. U CLa. c.in fine. Ca.clxxx. Ca.ccxxviij. D Ca.cclxxij.E. Ca.cccxij. F ¶ Tu moꝛes igneas. Ca. cxxxvij. B Tenaſmon. a. xiiij. R. Ca.lix. A Ca. xij. E. La. cl. B Ca.clxxix. F. Ca.cxci. B Ea.ccxx. B Ca. cclxv. C &ᷣ .P Ca.cclxix. RKR. Ca.ccxci.in fine. Ea.cccxxxvij.C. Ca.ccclxiij. F H. Ca.ccccxxin. Ca.cccclxx.in fine YBrinam pꝛouocare. Ca. vi.E y Ca.vij. A 3 Ca. vij. Ca.xvij. AB HB Ca. xxix. 25 oCa. xxxiij. A Ca. xxxix B. Ca. xxv. A Ea.ixxxv.D Ca.lxxxix.C Ca.xci. B Ca. xcij. B Ca. xcvij. B. Ca. cij. E. Ea. ciiij. B. Ca. cviij. AE Ca.cxiiij. A Ca. cxv. Ca.cxxi.y LCa.cxxx.· Ca cxxxixA Ea. cxlviij. in fine. LCa. clvij. Yꝓ. Ea.cxxvi. BB. Ea.clxxvij.F. Ca.clxxxv.in fine Ea ckxxx.· D BJ. Kg. ccxij. J. Ca.ccxiij.ACEF Ca.ccxviij.D a. ccxxvij. dD fungare ſerpentes. Ca.ccxxix.A.in fine Ca.ij.C. Ca.ccxxxix.AD Ca.xl. D BO Ea.ccxlvij. D. Ea.xlvi.O Ca.ccxlviij.A Ca.cxv. F. LCa. cclxvi. A Ca.cxxx.in fi. Eag. cclxx. J Ca. ccvij. D La.ccxcvi.A B Ca.ccxix. 7† Ca.cccxviij. B Ca.cexxix.E Ca.cccxxiij.d Caccciuj.D. Ca.cccxxxvi.AC. Ca.cccxxv. A Ca.ccclxiiij.in fine. La.ccexlvi. H Ca.ccclxxxiiij. A R Ea.ccclxxi. YF. Ca.cccciin. BD Ca.ccclxxxiij.A.in fine Ca.ccccxxxv.C. ¶ Uenena fuganda Ca.cccclxxxv.D F Jm Ca.ccex. BGB Ca.cccccxvi.D ¶ AUenenoſa animalia Co.cccccxxviij.D. vt toxicum amittant. ¶ Urinam multamet La.lxv. D fetidam pꝛouocandam. ¶ Uerrucas. Ca.ccclxi.C Ca.ix. E. Ca.ccclxvi.A Ca.xxvi. A. ¶ Arine ardoꝛem Ca. xlvi.H· Ca.ccccxxv.in ſine. Ca.clxv. B. Vrine difficultatem. Ca.cxciiij. D Ca.ccxcv. C.in fine. LCa.cxcvi. Ca.ccccix. A Cea. ccxix. B Ca.ccccxliij. E Ca.ccclxxx-kE LCa.ccccixxi.in fine. La.ccccv. C ¶ Arinam ſangumeam. Ca. ccccxlv. B Ca. cxxiij.F. ¶ Ver mes ſiue lum⸗ Ca.cclxxxi. ACF. bꝛicos cucurbitinos Ca.ccccxi.in fine. interficere. ¶ AVrine diſtillatio. Ea.cc.A B Ca.clxxxix.D ¶ Ventoſitatẽ reſoluere Ca.cccxiij.20 Ca.xxix. B. Ca. cccexxix.F Ca. xlvi.G Ca.ccccxciij.F. Ca.xxxvi.C¶ ¶ Aariolas Ca xcij. B E Ca.ccxxij.D Ca.cccxl. J. in fine Ca.cccxcij. B Ca.cccccxxiij. A Ca.cccclxvi.A. ¶ Ventris doloꝛem. ¶ Aenena curantur. Ca. xxix.C. Ea.lxxxiij. BD ¶ VUentris fluxum. Ca.cxvi. C. Ca.xxiiij.C Ka. cxxv. HN ¶ Aentrem ſtringunt. Ca.clvij. B. Ca.xxxij.E Ca.ccvij. F Ca.xlviij.in fine. Ca.ccxi.D. Ca.lxij.C Ca.ccxxix.F. Ca.lxv. A LCa. ccxlv. A Ca.lxvi.in fi. Ea.cccxcv. A K Ca. xx. Ca.cccelxxviij.in ſine. Ca.lxxi.AD Ca.ccccixxx. A LCa. cxxvi.A ¶ Venenũ reptilium et Ca.cxxxvij.E G D. „ * Cabula ſuper tractatu de Herk Ca.ccxlviij.C. in fine. ¶ Aeſice doloꝛem. Ca. ccluiij. B Earrur H. Ea.ccixij. Ca. l. E Ea.ccexviũ. C. Ea.cxxiij. C Ea.cccxlv. A. Ca.cclviij. A B Ca.ccclxiiij.D. Ca.ccxci.A Ea.ccclxxcij. Ea. cccclxiiij. A. Ca.cccxciij.C. Ea.cccccvi. A. ¶ Ventrẽ ſoluunt. Ea.cccccxxx.A Co. c. H₰ℳ/ ¶ Ueſice frigiditas Ca. cxij. A. Ca. cxxi. Ca.cxvi. E. ¶ Veſtigia nigra in coꝛ⸗ Ca.cxxiij.O P poꝛeabſtergendum. Ca.cxxiiij.D Ca.cccxxxviij.C. Ca. cxxxi. Ca.ccclxiiij.E Ca.cxlvi. ¶ Ueſtigia vnguium Ea. clxv. A. remouenda. Ca.cxciiij. B. Ca.cxix. H. Ca.cc.E Ueſtigia ſanguinis Ea.cccxxviij.O R moꝛtui auferenda. Ca.cccxliiij.B Ca.ccccxxxvi.R Ca.ccclxxviij. B. ¶ Ueſtes vt habeant ¶ Ventrem molliſicant: odoꝛem bonum. eiuſq; doloꝛẽ mitigant⸗ Ca.cci. B Ca. vij. G Uertigo. Ca.ix. B. Ca. lxi. B Ea. xxxiiij. A. Ca.cxxxi.E Ca. xciiij. K Ca.clxiiij..· Ca. ei Ca.ccccxlvi.H. Ca.ci. Ca.ccccliiij.P. Ca. ciij. G Uiſum debilitant Ea.cxxxvi. A Ca. xxviij. B Ca.cxlvi. B. ¶ Uiſum acuunt Ca.cxlvij.D. Cacclxxix.AB. Ca. ceir. D Ca.cccxxiij.D. Ca.cixxv. A. Ca.cccci. J Ca. ccxliij. A. Ca.ccccxiiij. B Ca.cclxxij. A Ca.cccclv. B. Ca.ccxcix. F Ca.cccclxvꝛ. H. La.ccccxxxiij. A¶ B Ea.cccclxxxiiij.D Ca.cccclxx. infine. ¶ AUocem clariſicandã. WAentris ſolutionem Ca.xciiij. GJ. mitigant. Ca.ci. E. Ca. cviij. B Ca.clxxxij.C Ventrẽ conſtipantig. Ca.cxci.E. Ca. cxlviij. D Ca.ccccxv. F Ea.ccxciij. A D E: Ea. ccccliiij. Q Ca.cccci. D ¶ Uomitũ ꝓuocandum Ea. ccclxxxij. H HRZ Ka. xxxvij. AE ¶ Uentrem febꝛicitan⸗ Za kivi. tium laxare. Ea. l. J Ca.ccccxxv.A. Ea. xciij. in fine ¶ Uentris punctiones Ca. xciiij. ſedandas. C.a. c. BJ. . Ca.ccclxvij. D Ca.cxxvi.E nis. LCa. cxlij. B' . Ca. xlij. 7 B. Ca.clxiiij.in fine. Ca.cij.A. in fine. Ca.ccxviij. A. C G. Ca. cxij. N. Ca. ccxlvij. A. Ca.cxxxij.in ſine. Ca.cclxxvij.in fine Ca.clxiij.C. Ca.cclxxxiiij. D E Ca.clxxxvi.AB Ca.cccvij.A. Ca.ccxiiij. B Ca.cccxiij.D Ca.ccxxxiiij. B Ca. cccxyi.A B Ca.ccxcv. A Ca.ccclxxxiiij. B Ca.ccci.D. Ca.ccclxxxv. Ca.cccvij.E Ca.ccccvi.G. Ca.ccclvij. D A Ca.cccclxv. C D ¶ Aulnera ga. Ca.ccccłxxiiij. A Ca. cxxiij. ¶ AUomitum ſedandum Ca.cxxxiij. C Ca.lxvi.in fine Ea.clxxxviij. C.in fine. Ca.cxvi ij.D Ca.ccx lviij.C. Cs.cxxv. K Ca. cclxxiij. C. Ea. crcrii. O. a.ccci.in fine. Ca.clxviij.in fine. Ca.cccl. B Ca.clxxxvi. in fine ¶ Aulnera deſiccanda. Ca.cciiij.D Ca.cccclxxxiiij.HG Ca.ccxniij.in fine. ¶ Uulnera ad ſanitatem Ca.cclxxxvi.in fine gucamtur⸗ Ca.ccccxxix.D. F Dii Ca.ccccxij. D. * I¶ Fernn a ſoꝛdida Ca.ccccxci.A curantur. ¶ Volas manuum. Ea pi. B Ca. lv. in fine. Eg. xl. ¶ Aulue vicia curanda. Ca.xli.C. Ca.ccclxxi.F. Ca.xlij. C D Uuula. Ea lxxviin fine. LCa.xxvij.D. Ca.xci.E. in ſine. Ca.xxxvi.E Ca.cxx.in ſine. Ca. lv. P Ca.cxxx.E Ca. lxxxv. 20 Ca. cxliiij.A. Ca.cccxxv.⸗ Ca.ccxxij.in fine Ca. ccccxci. 22 KEag. cclxxix. E. Ungues lepꝛoſoę Ca.cclxxx. in fine. excludere. Ea. ccciiij. D. Ca. cclxv. A Ca.cccvij.E Ca.ccccxci. CL. Ca.cccxxiiij.A. ¶ Unguium cõtractio. Ca.cccxxviij.POQ. Ca.cclxij. K ρ Ca. cccxxxij. K. VUngues ſciſſos Ca.cccxxxiij. BD eradicandos Ca.ccclxxv. E Ca.cxxxv. C. Ca.ccccxv.A Ca.ccccc. in fine ¶ UVulnera recentia ¶ Ambilicus pueroꝝ curonda. cum elongatur Ca. cxix·D. Ca.cccl.in fine. Ca.ccxxxij. B CLa.ccclxxvij. B ¶ Uulnera pulmonis ¶ VUalnera purganda. Arands Ca.cxc.A Ca. cvij. GJ. ¶ Aulnera ↄglutinãda Ca.clvi.D. dd tij Tabula luper trattatu de Yerbis. La.ccxx. A B Ca. ccxxxv. G Ka. . ¶Uuinera cauata LCa. cxlvij. 0 ¶Uulnera canceroſa curanda. Ca. ix. E La. Cc xtij.in fine. Aulnera faucium Ca. ccxcij. A %D NUubnera capitis. 4. ccxi. A. ¶UVcera ventris. a. ccxüij. C UVilcera antiqua conſolidare. = Ca.lix. KcE. Ca. ccxcv. Bꝝ? ¶ Ulcera incarnanda a. leree. Y. Ca.xci.A KE Ka. ccxlviũ. 2 Ea.c. “ a. cccvij. EZa. ccxxij. . LCa. cceceri. B. Ca.cccc xxxuij.A Ulcera inteſtinoꝝ. ECa.cxci.H̊. Ca. ccvi. FꝗᷓF. Ca.cclxv. B LCa.cclxix.HD K. Ca.cc xxi.E Ca.ccxcix. 5 Eag. cccih. A. Ca.cccix. E Ca.cccxxviij. S Ea.cccxxxij.G Cq. ccclxvij.O Ca.cccxciij.E La.ccccij.D Caccccxxij. A B Ca.ccccc. B Uicera putrida et coꝛroſiua. Ca.ccxxxiiij.A Ca.cclxv. E. in fine. Ca.cccxxx. A ¶ Alcera ſanguinolenta Ca.ccxiiij. Uicera fagadenica chranda. LCa.lxxv. D. T. lxxxix Cocccxij. B. Ca.cccclxxiiij.E Uicera renum Zeſtce F g. xvij Ca. xxxij. A Ca. cviij. A. Ca. clvi.A Uicera deampulãtia. Ca.cccxlv. B. ¶ AVicera carbũculoſa Ca.cccclxxiiij. E Alicera ſananda que fiũt in ambobus volis manuum ⁊ pdum. Ca.cccij. R M: ydꝛopicis. Ca.xi. HR Ca. xxix. H. Ca. xxxiij. FG Ca. xlvij. B Ca. in S. c Axx a xc. BD. La. cxxij. Ea. exxxi. H. Ca.cxluij. D Ca.clij. H Fa. clv. E E Ca.clxv.D Ca.clxvi. K. Ea. cixxv. BDO Ca.clxxviij. B F. Ca.clxxix. CE Ca.ccxxvij.in fine. Ca.ccxxxij. B Ea.ccxxxv. F. Ca.ccxli.in fine. Ca.cclxx.J Ca.cccxxii.Gᷓ La.cccxxvi.E ECa.cccxl. OD ? Ca.ccc xix.in fine. 3 Ea.cccixxi.OD RE Ca.cccixxxiiij.C. Ca.cccci. H La. ccccvi. R Ca. ccccix. B E La.cccclij.D –D LCa.cccclv. ⸗ Ca.cccclxxvi.BE Ca.cccccij. Dd yliaca paſſio LCa.lxi. E Ca.lxiiij. . B Ca. xxv. G Ca. lxxxv. Ca. xcvij.in fine. Ca.cxiiij.C.in fine Ca. clv. B Ca.clxxxvij.C D Ca.cexvij. A B E Ca.ccxix.D Ca.ccxxij. Fj. Ca.ccxcviiin fine. Ca. cccv. E Ca. cccr. C Ca.ccccxlvi. R Seq uitur ta⸗ ni de Nni malibus. Ad alopiciam Ea xxij. D Ea xrii. D Eaxrr E. Ea.lxxvij. A Ea. lxxxiij.C αι Ea.xcviij. D. Ca. xcix. Ea. cxxij. X*H Ca.cxxiiij. C Ca. clvij. E ¶Auriũ doloꝛ LCa a. iij. in fine. Ca.iiij. L. Ca. xiij. K . E xxiiij. S xxxiiij. Ca.liiij. G. a. xx. A. Ca.lxxx. B. Ca. clix. BC. Auriũ vermes. Ca.i. ¶ Aurium vlcera. Ea cxl. F. Ca.i. B H. ¶Apoſtemata poſt aures. La. cl. Auditum recus perandum. . Ca.xiiij. F. ¶ Apoſtemata gutturis. Ca.i. R.⁊? in fine. ¶ Apoſtemata groſſa diſſoluendga. Ca. xiiij. . Apoſtematibus pul monis confert. F Apoſtematum du ricias ſoluit. Cg.lxxx. G. LCa.lxxx.hH Alſmatri valet Ca. ij. C. Ca.clix.E. Tabula luper tractatu de Animalibus. ¶ Animalia venenata Rusanenr. Ca. lv. A E ¶Ani cauſas. Ca. cu. B. ¶ Apum ſiue veſpa⸗ rum ictus. LCa. xiiij. Taje cuſtodit. Ca. xxx.20 Bothoꝛ. id ẽ vlcera oꝛis. Ca xxvij.in fine. Capitis do⸗ loꝛẽ ſiue ſodam ſedat Ea xxxiii H. Ea. c. E FKaptis vlceribus. Ca. ciiij. ¶ Capillos creſce refaccct.g Ca.xlvi.A losmt i in palpebꝛis amputat. a cxxix. A Eapilos pilos cre cere nõ ſinit. Ca.xxiiij.E ¶Kancer Ca.iij.in fine Cacumo. Ca. iij. CE Ca. xx.C. Ca. xcix. N Ca cxx. i ſine Ca.cxxiiij.in fine ¶ Caiculus veſice. Ca. cüj. J Carbunculus. Ca.iiij. B. Ca.xxij FEumearides bibentib⸗ ſubuenit. Ca. xxii. BMD. Carnem malam eradicandum. Ca.lxxiij.F. Caleos a muribo non attingi dicuntur. LCa. xcix.D. ¶ Lanes lpinguar. Ea.xxiiij. Fi. ¶ Capillos ⁊ len⸗ Ea.cl. in funue Febꝛes curat des tollunt. ¶ Oiff cultati anbe La. lv.in fine Ca.xxiiij. R litus contert. Ca. cxlij. B. Cerebꝛum conſoꝛtat. Ca.i. E ¶ Febꝛes cottidianas Ca.xxxi.7 Doꝛſi doloꝛi pꝛoſunt Ca.v. ¶ Ca. lxxx. J ¶ Cerebꝝ calefaciendũ. Ca. xxv. D. ¶ Febꝛes tercianas. Ca. lxviij. A B Domũ tuũ vt mũdas Ca. uj. D ¶ Ciatica paſſio aAb omi reptile acſerpẽte. ¶ Febꝛes auarta nas 2. O gie LCa.v.iofine. Ea. Evi-E E vliaca paſ, o. lxx. . cl. in fine Epile ntiam Ca.lxxx.in fine. ¶ Colica paſſio. excitat. Ca. clvij. Ca lxxxviij. E G Ca· xij. in fine ¶ Febꝛes quartanas 2 Kauin commouet. ¶ Epilentia Lan eveni⸗ a. v a. lxxiuij V Ca.xviij.O E. Ea¾ ¶ Febꝛibo periodicis LCa. cxlij. in fine Ca. xxvij. A?. Ca. i. H. ¶ Coꝛ contoꝛtandum LCLa. xxxi. C ¶ Feium extrahit. Ca.lxviij.A. in ſine. Ea. lij. B. Ca. xxxi. R. Ta c. in fine. Ca.lxxxiij. F Ca.liiij. D.⁊ in fine. ¶ Coloꝛem bonũ efficit. Ca. xxxviij. B. (¶Fiſtula. Ca. lxxviij. B Ca.cv.in fine. Ca.xxij. in fine. FEontra niuis ¶ Empetigo. Ca. xcviij. B nocumentiuaom. LCa. i. OD B La. cxxsx. E Ca. cl. J Ca.iij. B. ¶ Fiſſuras labioꝛum. Dentium do ραr Fris ¶ Emigranea ¶ Fiſſuris frigodis valet es cnr a F 1i. B ęM 72½ de B a.xxiiij moꝛroidas urfures delet Ca.xliij. in fine. Ca.xiiij. Ca.xiiij. A Ca. cxxij. Ca.xxv. D. Ca. xxvij. E. Ca. cliiij.in fine. Ca. xxvij. A ¶ Foꝛmicas vt dimittut ¶ Dentes confrmat La. xxxiiij. manſiones ⁊ fugiant. 2 gingiuas. Ca. xxx B Ca.ixiij.A BC. ⁊ in fi. Ca. v. k. Ca.lxxxviij. F. ¶ Foꝛmice vt moꝛient᷑ Ca. xiiij. G. ¶ Emoptoica paſſio. in eoꝝ ſoꝛaminibo. E2. xxij. G. LCa.lv. D Ca. xiij.D. Ca.xxxii: ¶ Ethicis. ¶ Foꝛmice vt nõexeant Ea. cxx.in fine. Ca. v. J. eoꝝ foꝛamina. ¶Dentium rubigi⸗ Erztiatontealca, Ca.lxiij.D nem curat. nei ſanat. Ca.xiiij. B Ca.iij. C De 1 iſip ila. ¶ Dẽtes vt velociter oꝛi⸗ ¶¶ Ebꝛietatem curat Ca.i.D h.. ant᷑:⁊ ſine doloꝛe exeant. Ca.iiij. D CLCa. lix. B. Ca. cv. B Ca.lxxxiij.E. ¶ Effuſiones ad Ca. cl. B ¶ Demium eradica⸗ viſlcera pꝛohibet. ¶ Ho minem inniſi⸗ tionem facilem. Ca.lxxi. B lem reddere. Ca.cxxij.in fine. Elephantiam ſanat. Ca. xxviij. Diſſinteria. Ca.lxxi.in fine. DHumeri doloꝛi⸗ 2 1i. e xciij. D. ⁊ in fine. de a. iiij a. xcũj Ea. xxvij. . D D Caolv. O Ca.lxxxviij. Dd. cqum curat. Tabula ſuper trattatu de Flnimalibt us. Ca.cli. E ¶ Ignis aduſtionem curat. Ka. xcviij. Ca.cxx.D Pcrerieg. La.i. D 20 Ca. xxiij. A. Ca.cij. in fine 4 Inſlariones tollit LCa. xxꝑi.. Juncturarum doloꝛes curant. Ca. lij. A Impꝛegnationem ſiue conceptum iuuant Ca. rrvi. B Ca. lv. E Inlanti fluxum aby ſcindit ab oꝛe. 4 Imteſtina rupta. Ca.lix.C ¶ Inbeinm ac tonitruũ. Ka. xxxviij. A. 4 Imninguat foꝛtiter Ea.cxxx.R. Lapidem in veſica S Ea.v. D Ca.cv. C apidem renum. Ca. xxiiij.O. ¶ Lac attrabendum in mammillis. Ca. v. L. ¶ Lac mulierum in mã millis diſſoluit lxxxiij.in fine. 2 acertoꝝ infirmitas. a. cxr. ¶ Latrocinia terroꝛeſq; E nocturnos pꝛodeſſe. Ca.xxviij. F. 2 Lepꝛam ſanant. Ca. v. A. Ca.xxiiij. B Ca.lxxi.in ſine. 7 cxxxix.A » (¶Litargie valet. Ca. cxxxix. F D Lienis doloꝛes Xa. xi. E ange. 19 viiij. .,. E Tupuo) vtterretur. Flarricis do loꝛem curat. Ca. cxl. G 4 Bairtcie ſaie, cationem. Ca.xij. A 4 Walficis pꝛefo⸗ cationem. Ca. xxvij. B ¶ Maculas f. ſaciei delet. Ca. cxl. A ¶ Maculas nigras emendat. Ca. Ii. H) ¶Membꝛa coꝛroboꝛat. LCa.lxviij. K. Menſtruaimperat Ca. xxiij. 3 Ma.xxxi.R ¶ Menſtrua abſtinet Cu.lxxxiij. H 4 Mopheam curat. Eg.i.E Ca.iij. B Morboar arcnato medetur. Ca. xxiiij. DH ,Moꝛbum caducum Linre fi a. xxxl. in ine Ca.xxxiiij. H ¶ Moꝛlibus ſerpentũ ac ſcoꝛpionum. 8 Ca.iij. B Ca.lij.in fine Ca. cxlvi. A Moꝛſus canis rabioſi . Ca.iij. B Ca.xxiiij. . Hoꝛſus araneamm. OE ¶ Hoꝛſus catticurant La. xxv. A B ¶Hoꝛſus muſtele. Ca. xciij.A B Moꝛſus marinoꝝ vel ictus eoꝝ curant. Ca. ij. „ ¶ Moꝛſus vipere. Ca.cxxx. D Ea.i. 4 Zramn Plon euulſo ¶ Mulier vt concipiat hꝛohibcntig. maſculum vel ſeminã Ca. xxiiij. F G Ca.xlvi. D. ¶ O bliuioni confert qMulier vt non Ca. xxxi.P. concipiat· Ouium moꝛbum . Ca.xc viij.in ſine. ſanare. T dulielameſugat Ca.ij. in fiirnen. a. xciij. rt ¶ Mures necat. Paralit lg Ca.xix.A BCEB H ſubuenit. Mures vr de domo Ea.xxxi.Q ſugant. Ea. c. E Sarc y6'ͦ (Karaliſelinge araliſis Harium feto Ca.xxxi.E. ri confer. ¶ Paraliſim totius Ca. xxvij. E. coꝛpoꝛis valet. I Peufreticis ſanat. Ea.xxxi. E. Ea . W Kannumundificat. Ca.lxxv CLa. lxxxiij.C 7 oocontractos 4 Puninlomibus et emollicr. pericula puerperij Ca.xlvij. A zallunen⸗ D a. xxviij. Dtuloꝛum rni⸗ doloꝛes Ca. xxij. Ca. xxiiij. C. Ca. cl. OD Laaa. xliij.in fine. Pilis palpebꝛarum Ea. xxxviij. vicijs curat. Ca. cx. B. Ca.xiiij.E Ca.cliiij.in fine. 4 Wiio redire co⸗ O culoꝛum ſuffuſio gantur. L nes ſanat. Ca.cxxxix. B. Ca. xxiiij. Q¶ Podagra. Ca. cliiij. Ea.i. G. 4O culoꝛum albelo Ka. xxiij. E. curatur. Ca. xxiiij. Ca.cxx.in fine. Ca. xxxiij ₰ ¶Oculoꝛum clarita Ca.xciij.in fine tem reſtituit. Ca. cliij.in fine. Ea. lxxij. A. I Pulmonis vitia La. xxx.in fine. valet. Oculoꝛum cali⸗ LC.a. xxxi.L. gines. Ruſtulas ſoluit. AZa cliij. A. ꝛ in ine Ea. xviij. in ſine O culoꝛum albugi ,/ Ca.xxij. B. nem abſtergit. ¶ Pꝛuritus. E Falnn A a. iij. 9 xxxvi. . Ca. xi.in fine ¶ Pꝛurigines tollit Ca.lxviij. A. La. xxiiij. G. Ea. lxxij. in fine ulices necare La. c. D. Ca. cxviij. AE½DF. Cabula luper trattatu de Fnimalibus. Pulices effugare. Ca.cxviij.E H. ⁊ ĩ fine. caiculos i interficit. Ca.cxix.ꝑtotũ ũ capimn. Lun vexant ab incubis. Ca. xlviij.E Renum do⸗ loꝛem curat. Ca. v. D F. Ca.li. A 4 Reumatiſt mũ curar Ca.v. O£ Ca.xxxiiij. R Ca.lv. A Ca.lxxvij.C ¶Rubeta venena auxiliatur. Ca. xliij. A Banguinez melioꝛem generantia. Ca. ij. B Ca.iij. A ¶Sanguinis ſputum. Ea. v. J. Ca.cxx.E. ¶ Sangninem mingentibus Ca.ij. F Sanguinis fluxus narium ſiſtitur Ca.cl. C HB BSanguinẽ ↄſtringit Ca. xi. B Sanguinis excrea⸗ Pnen mnar. 4 Saa Se abſten Ca.i.D Sanguiſuga vt cadet de gutture. Ca. xlvi. B. ¶ Spaſmus. Ca. clix. in fine ¶ Spaſmus exple⸗ nitudine confert. Ca xxxi. K. ¶ Spile nis ſudoꝛem adiuuat. Ca.xxxiiij. E ¶ Splenem liquefacit. Ca.xiiij.in fine. ¶ Splenis duriciei confert. Ca. v. J Ell Bnſegen attenuat Ca. xij. A. ¶Se pio a.i. D ¶ Secundinam ert Ca.xij. A. Ca.xxxi.R Ca.luij.OD ¶ Ser pentes fugare. Ca. xxij. . Ca. xl. A. ¶ Serpens vt illo die te non tangat. Ca.lxxv. A ¶ Serpentes vt non timet. Ca.xxxiiij.D 4 Serpemumi ictus. Ca.cluij. B ¶ Sincopis. Ca. xxxiiij. E Ca. c. A. Qaamnania Ea.i.J R⁊ in fine. Ka. cx. 25* Spinas ⁊ furculas Ca.cxxxC Sitomachum mundificat. CCa. xxx. A. 7Stomacho er irigido dolenti vonkfert. Ca.xiiij.¶ ¶ Stomachum exulce⸗ ratum curat. Ca. xuij. ¶ Stomachũ conkfoꝛtat Ca. xlv. A Ca. lxx.. in fine. ¶ Scotomia. Ca. c. G Ca cxxij. D ¶ Scoꝛpiones interficit. Ca.i.A Ca.cxxxvi. B ¶ Scoꝛpio nibo pcuſſis. c.xxxix.in fine 5 Scoꝛpiones vt de domo fugantur Ca.cxxwi. A. ¶ Scoꝛpio ſi momoꝛde⸗ rit aliquem. ECa.cxxxvi.D ¶ Scoꝛpiõis punctura. LCa. v. .. ¶ Scrophulas LCa. v. C. Ca. xviij. in fine Ca xx vij.in fine. (S Sun dos ſanat. Ca xxij. 4 Sugoeem inhibet. La. xxij. .. Tetani cura ¶ Tenaſmoni. * LCa xuij. H. ¶ Tremoꝛi confert. Ca. xxxi. N Ca.lxxxii.OD Tremulos liberat. Ca.xxiiij. A. Ca. cxl.D ¶ Timoꝛem melan⸗ colicum amputat LCa. c. B. ¶ Tinea pel it. Ca. xxxiij. Ca. xlv. A B ¶ LTumoꝛes ſoluit Ca. cxl. E Tumoꝛem vulnerib⸗ non admittit. Ca. xviij. Ea. xxvij. F. ¶ Tuſſis. Ca. v. J Ca. xxxiij. G Ca. exxij. B. Benenis omnibus reliſtere. Ca. * Ca.ij. E Ca.lij. C Ca.lxxiiij. F. Ca.lxxv.in fine. Ca.lxxxiij. G. ¶ Uenenum bibitum exingur Ea. xxij. E curanda. Ca. xxij. J ¶ AUenena lepoꝛis mari ni curat. Ca.cxxviij.in fine ¶ Ventres pueroꝝ ſiue infantium ſoluit. Ca.xcix.O Ca. cli.C. Ca.clvij. F Deruran diſſoluit. Ca.xlv. A LCa.lxxi in fine. ¶ Uentris vulneratio nes curat. LCa. v. M. Uentris doloꝛ pungitiuus. Ca. xxxi. 5 entrem mollit La. v. ı Ea liiij. B. ¶ Ventrem abſtinet. CLCa. xxiiij. H. 4 Trinanm pꝓuocantia Ca. xxvij. A Ca.xlv. B Ca.lxxi. in ſine. ¶ Arine difficultatem. Ca. xcix. P. Ca.cij.in fine ¶ Verrucas curat. Ca.xxiiij. FyZ. LCa xccij.2) Ca.xcix.C. Ca.cxxx.in ſine Uermes expellit. Ca.xxxiiij.¶ Ea. cxxij. E. ¶ Vermes exſolutione vomitum educant. Ca.cxxxi. B Tentoli itati ſtomachi et inteſtinoꝛum. Ca rriii E 1 Ueſti Piacitis curat Ca. v. F. ¶ Uirge doloꝛes curat Ca.ij. F. I Alcera capitis Tabtha lupertrattatu de Puibus. Di ſum confoꝛtandũ. Ca.xxvi inj. B ¶Ucera oꝛis ſanat. La. xiiij. D ¶ Ulcera inteſtinoꝛu m. La. v. 5. La.luij. E Ca. lxxxiij. . .. LCa.cliij. B ¶ Vlcera que ſerpunt ſananda. Ca.iiij. B. ¶ Ulcera ambulantia LCa. v. F. ¶ Vicera putrida mundat. Ea. xv. A Ca. xxij. B ¶ Vicera antiqua ſananda. La.i. R 7 Aulnera recẽtia aat⸗ 4 nitatem perdcunt. Ca. xnij. B. 7 Aulnera ſanat a. xiiij. . ¶ Aultum gratum et niueum facit FAro: tua vt tedi⸗ . ligat ſemper. Ca. xlvi. B. Xdeopicis. Ea. a. v. Ca. xiij. M. Ea rxxvij.J. Ca. xxvij.E alttii in fine. Tabula de? Muibus. 7 Ad Alopitiam Ca. x. A. Aurium doloꝛ Ca. xxxij. .. Ea. xciiij. E Ca. ix. 19 crii. A QAd Aſma LCa. l. A Ca. lij. in fine. 4 Aquam in aure eicenqam 4 Alzaim ſiſtits — A poſtematibus calidis. Ca.xci. 4 Ae hus Zarta is. A Aſpecdio palpebꝛarum Ca. xciij. B Ca.xcvuj. E ¶ Auis que omnes in firmitates egrotantis tra ſe colligit. Ca.xxi.A BC Calculus Taxxiiij K— Carbunculus. Ea. xxxij. Ca.xciiij.E Ca. cxiij. A Capitis do loꝛem ſiue ſodam ſedat Ca.xxxiij. A Ea. lxxxiiij.C. Ca.xc viij. B ¶ Capillos creſcere facit. Ca.xix.N ¶Capita clauoꝛum. Ca xix. B ¶ Colica paſſio. Ca.xxxij.in ſine. Ca.lij. F. Ca.xcuij. B ¶ Colli doloꝛem ſedant Ca. liij. . 4 Eombuſionibus. 4 Coitumcommouet. Ca.xci.O Ca.xcij. A B ¶ Coꝛ confoꝛtandum Ca.xci.in fine. ¶ Culices effugandas. Ca.xli. ꝑ totum capim. Dillinteria. Ca.xciiij. B Empetigo. Ca.xix..·O Ca. xxxij. G Ca.ci.in fine CLCa.cxij. A uonti. xxvij Ca.xij. B Ca.xcviij. F. ¶ Ebꝛietatem curat Ca.lxxxiiij.in fine Faciem pur⸗ gandam a lentigine. Ca.xcij. E (SYaciei fiſſuras. LCa.x. A Falco ſi non⸗ poteſt firmare. Ca.xlv. A ¶ Falco ſi nimium laxatur. Ca.xlv. B ¶ Falco ſios Gece⸗ tum habuerit in crure vel in ala. Ca. xlv. C DE Freneſis. Ca.xvi.in fine ⸗ ¶ Ylegmones qui naſcũ tur in naribus. La. liij.in ſine Y. Fluxum ſangui / is nari 9 xxxij Ca.liij.D 1 Fluxꝰ om̃es ſringũt. Cg.liij. J. Homo egro tans an viuat vei moꝛiatur Ca.xxi.A B His qui cibos digerunt. Ca. lxxxix.A Junctura⸗ rum voleꝛes. Ca.lij.in fine ¶ Ignem ſacrum Ca.xci. R ¶ Ignis aduſtionem Ca.xci.C Labioꝛum fiſſuras. Ca. x. A. ¶ Lentiginem elimat. Ca.lxxiiij. A Lingue aſperitas. Ca. liij. G ¶ Lumboꝛum doloꝛem remouendum. Ca. i.in fine. Menſrua imperant. Ca.xix. P. Ca.xci.R Maãmillas puellarũ ꝓhibet a magnitudine LCa. cxv. B. Moꝛpheg. Ca. xix. N Ca.lxxiiij. A ¶ Moꝛſibus ſapentũ. Ca.xxxij.E Ca. lij. in fine. ¶ Moꝛſus cãis rabiol Ca.xxxij. B. Ca.xxxix.in fine Ca.lxij.in fine. ¶ Woꝛbum caducum. Ca.cxix. B ¶ Doꝛbos faucium. LCa. lxij. D. ¶ Moꝛdbo reglo Ca. xcij.C Ca.xcviij.in fine. ¶ Mulier vt narrabi aumi que sSeiſt. ( Fhrlert necantur. ari3,. in fine. Dluloꝛum doloꝛes. Ee ii. 4, . Ca. xxxij. Ka. lih. 2) Ea.lxxix.A Ca.lxxxi. B La.xcix.A Ca.cxv. — — h. — Tabula luper tractatu de Pilcibus. Ca cxix D. ¶ Sanguinem melan⸗ Daloenn albugi / colicum generantia. nem abſtergit Ca.lix.A Ca.iiij. B ¶ Scinitfes vt non Ca. xij. B intrant domum. Ea. cxix. F. Ca. cvij. A. 5. aon ſ uffaſiones. ¶ Siomachum Ca.xciiij.A confoꝛtare Ca. ccxiij. BC. Ca. lij. E Oculoꝛum caligines. ¶ Sperma muttipli, iiij. in fine. candum. Ea r 2 D Ca.ix.E. a. lxi 5 Keine Thelaurus a. xc tuus vt augetur. Ca. r C. Ca.xvi. in fine. 4 Ochloꝛum clari⸗ Tumoꝛes ſoluit. S Bentrem Ca.xxi. B ftiuere facit. Ca.xcviij. H Ca.vi.in fine. 4O Ati te. . Tanangem ſtringit „ Te Rb Wenenis o Paralituis. emnig ommibus Ea. lix. B (¶NUerrucas 74 rri. 53 Eib. .,D agia Aeſparum punclure. Ca. xxxij. G Ca.ccvi.E DE. CLCa. xci.J. (Uiſum acuit. Ca. xciij. C. . Ka. cvi. B ¶ Puſtulas oculoę Ea. cxv. D rum repꝛimit. 4 m confoꝛtandã. LCa. liij. CCa. lxij. E. Teuncoe effugare. 7 Vocem clariſicandã. liij. Run lumplit? Feee e venenunm. a. xix. CkP. Ca.xci.L b 4 nalh⸗ lepꝛoſis acint cadere. Stabien mub aadA . Ea. xix. B 2) a Aegbicig. Banguinem bonum xix. K. generantes Ca. lij. B I Serunclina ercludit. Ca. cxix. E 4 Serpemes ſugare H Ca. rvi. E. Ca.cxix.A. 4 antnanria. * Sequitur ii „* Tabula de Ebi enticis. Ea ixriiij in ine. Hilcibus. Zuehusels. Ad alonitias 12 rrn in nline. F. acie in deal Ea.lxxxA. bealoPpndam. Ca. ciij. 2* F2 lxxxi.in fine. NAurium doloꝛes. Faſtichiis medentur LCa. ij. B 1 lxvi. A. Anhelitus con⸗ ¶ Febꝛium venientes ſtrictiones. Ca. xxv. B Ca. xlix.¶ Ca. xxvij. CE ¶ Aſma. Ca.lxxvij.A LCa.lxxxi.D Febꝛibus quartanis. Aluum emollit. Ca. xvi.OD Ca.xci. D. ¶ Febꝛes frigidas Abonag faciunt. ſanat. Canirie do⸗ Ca.ciij. B S= apitis o⸗ loꝛem tollunt. AInis adu⸗ ⸗ Ea.xci. ſtionem. ꝰ· ¶ Calculos ſanat. Ca. xxij. B Ca. xxxvi.? H2 ¶ Ictibus ſcoꝛpionum. Ca.lxxxvi. Ca. xxiij. B V ¶ Larbunculus. Ca.lxxxvi. G Ea. xlix. K— ¶ Ictibus ſiue moꝛſus Ca.lxi. E. dꝛaconis marini. Karnes excreſcen⸗ Ca.xxvi.C DHGJR tes lollt. Ca.c. A. ein Betnl Cicatrices tollere Ka. lxxxvi.E Latrimas Ca. Rci A. pꝛohibet. —4 oleram deponunt Ea· xvi. Ea. lxxxvi. ꝓpefinem. ¶ Lepaa. . Coitum ſtimula⸗/ Ea. xxvij. A re dicuntur. Ca.lix.in fine Ca.xxv.A Libidinemex ¶ Coꝛpoꝛi tela ex citandam. Tobumter, Ca. xxxviij B. ammas De nt ium mulierum ſanat. doloꝛes. H Ca. lviij.in ſine. Ca.ciij.D Ca.lxxiiij. B 4 Denſos Dpur Gantil Maculas in facie eEi. mulierum delet. 5 De tes abſtergunt Ca. lviij. B Ca. xvi. B. ¶ Maculas carnis Dentes dealbandos. Ca.lxxxi.B èðM 4 ð . ff— 2 õ rSS 2= mmm —U — — — — 4 * Tabula luper trattatu de iſtibus. 4 Menſt/ua mulierum ſyloog generat. La. lxi.D A. xlix. C Moꝛſus dꝛaconis. F. Kiios: carnes curatur. abꝛadit. LCa. iij. B. Ca. xlix. C 4 ¶ MWoꝛſus reptilium ꝙ n los inutiles in Ka. ij. A palpeb is colibet. ¶ Moꝛſus ſcoꝛpioꝝ⸗ a. xux. H nis marini. Podagra. F reno AB CLa. xlix. J. ꝛſus vipere orſin QDui habent ¶ Moꝛſus canis rabidi tedium vini LCa. xcvij. B a.ij. in fine. Worn murene .lxi. ire An lables pel⸗ Dꝛis lcera. , Ca.xcvij. CE a. iij. ¶Oculoꝛum caligi ¶ Scabies palpebꝛaꝝ. nes tollunt. a. xvi. C Ca. lxxxvi.J Sericis ofloca⸗ O cuioꝛum ſuffuſio tionibus nes detergunt. g. xxiiij. F. LCa. lxxxv. H ¶ Sciaticos liberat ¶ Ocyloꝛum oube⸗ Ca. xi. C qini valer. Spin as acutas a. xlix. exirabendas. 6C◻W nlom tumo:es. Ca. xvi. F. Ca.lxxxi.E ¶ Signum tempeſtatis Ca.xci. B. Ca.xix. A ¶ Oculoꝛum cicatrices. ¶ Sromacho debili. Ea. lxxxi. Ca. xxiij. A O culoꝛum carnesſu⸗/ Ca.xlix.A. .. peruacuas conſumit ¶ Siomachũũ reficiunt. ᷓ cn A. . a.xvi. A. cu drinn⸗ uginẽ. Ca.xxv. in fine. Tu ſſis Ca.lxxxi. Ca. Arxii. in ſine enaſmon. Bannum al 1 lxvi. C anngne⸗ delen dum ¶Tumoꝛes tollit. Ea. xvi. G E. Ca.lviij.in fine. Ca.xxxvi. ¶ Toꝛacemcurat. Ea. Elig 3 Ca. lxxxi.D Ca.ciij. B. Be nt re in Parotidas ⁊ ſtru⸗ wollificare, mas curat. Ca. xxxvi. A. LCa. lvtij. C Ca.ixxxi.A 4 Partus fa facilis. ¶ Ventrem mouent xcij.in fine. Ca. xxiiij.in fine. ¶ Pꝛefocationibus ¶Uenena curanda matricis. Ea. xxvi E Ca. xxxviij. B. Ca. lxi. B. La. xxv. D. Ca. xxiiij. A 4 Uenena lepoꝛis marini curantur. Ca.lxvi. A Tabula de Lapidibus. ¶ Aiſum abſtergendum 7 Ad alopicias. La xlix. E. 4 Alera deſicca nda Ca. xvi. C ¶ Alceribus capitis La. lvi ij. A Ca.lxxiiij.A. ¶ Alcera veſice. La.lxvi.D. Uuam ſedat. Ca.lxvi. E ¶ Arine difficultas. LCa. xlix.. ¶ Uultum gratum ac ineum faciendum. Uulnera ſoꝛ dida purgat Ca. xxxvi. C. Uulnera nimis pꝛo funda concarnantur Ca.lxvi.in fine. NUunera putrida Enginartun. Ca.lxxiiij.OD . Arkne⸗ Autinant ci. D 7nauti⸗ reſoluendam Ca.xvi. ydꝛopitis. Ca. xxvij. D Ca xxij. Ca. xlv. B ED ¶ Aurium doloꝛem Ca.xxxvi. A. Ea. lxxxvi.C Ca. ci. 4 Aurum hurue. Ca.xvij.E. Tiurium vlcera. La.xvi.C ¶Aurium attritiones. La. cxxiij. M. in fine 4 Aurum augere tradit᷑. Ca.xxxvi.F. FApoſtemanbus Znoninid. Ka.xv Apoſiemata gingiue. Ca.xvi. H. Apoſtemata piury 99 crer =ðð FArEetata frigida. Foſte E 1 lenis emata ſplenis. Ca. xlij. C ꝓ ¶ Apoſtemata flegma⸗ tica eurat. Ca.cxx.DP Apoſtematn flegmati⸗ ca teſticuloꝝ maturãda. LCa. cxxiij RE ¶ Apoſtemata dus ra reſolunt. Xbg. cxxxi. B Apollemata que fiunt in ano Xa cxxxiiij.in fine. Apoſtematibus vulue conuenit Ca.cxxiiij. ¶ Apoſtematibiis ca Eno mammillarum 9 Apoſtematum in inũ io conuenit. Ca. xxij. A ¶ Alma. Ca. xxij. D. Ca. xxxviij. A f —— —. —— —2— — „Cxx. A Aiquiioni ignis KEa. xvij. 20. Tabula ſuper trattatude Lapidibus. Capitulum.lxxi. 6. Cap. ci. Cap̃ᷣ.cxxiij D 4 Ad. doloꝛem ſtoma⸗ à chi. Ca.iiij. A. ¶ Amoꝛem conciliat. Ca.x. Ad iras regum et do⸗ minoꝛum. Ca.xxxiij.E (¶Ad pꝛelias et ad cau⸗ ſas vincendas. Ca. xxxij. C I Adimpetrandum quoglibet. La. cvij. Agd diuitias valet. Ca.lxv. O An ſit virgo vel coꝛ rupta. Ca.lviij. D Ad venereos vo/ luprgreg. „Cag. lij. 4 Artetice paſſioni. Ca. xcix:A. confert ⁊ iuncturaꝝ. Ca.ci.A Ag fiſuras que fiunt in ano. Ea. xxxv. B6 Ea. lxxviij. E Argentum viuum xrinanenelumn. Ca.xxi.D BGothoꝛ oꝛis Ca.cxxxi. B. Tapitis do⸗ loꝛem 1ol unt. Ca.lxxv arriſn pꝛobibet. Axxvi. C. ¶Lardiaca. Ea. ixxviij. A. F. Ca.lxxxvi. La.cxxxv. in fine (¶Laput purgium La. lxxxxvi. B. J Gapillos attennuat. Capitnlum.lxxxix. B Ca. c. 2 n Cauſam litis ante iu⸗ dicem repeimere. ¶Carnem ſ uperfluam aukerengam Ca. xv. B. Ea. xxxv. D LCa. c. B. TKancer Ca. xiiij. 3 Ca. xv. B La. xvij Larnes humidas deſcrang das Ca. xij Exi mundlfi⸗ candum. Ca. xiij. ?: )5 4 ¶Eepha largicis LCa. lxxvi. iI ¶ Ciliaca paſſio. Ca.xiij. B olicom paſſionem A Anchari doloꝛibus curat. Ca.lij. A Ca. cx l. † 4 Kois conſoꝛtantia. Ea.xviij. C. Ca.lxv.in fine Ca.lxxviij D.⁊ in fine Ea.xxxvi. C. Ca.cxxx.in fine. Coꝛdis tremoꝛem Ca. xviij. F. 0 Ea.xx. E. E Ca.lxxviij 4 Eordis leticiã redadit. Ca.lx. A Ca.lxv.D ¶ Coloꝛem in facie per⸗ ditum recuperat. Ca.xxv. Coꝛpoꝛa pinguia extenuandum. La. viij⸗ G₰ biugeer dat amoꝛem Ca. xxiij. A.⁊ in fine CLonceptum peohibet La. lxvi. F ¶K.onquaſſationibus que fiunt in vaterioꝛib⸗ membꝛis Capitulum. lxxxvi.O ¶ Contra oẽs mimico LCa.lxvi. J. 4 ¶Contra hoſtes. Ca.i.A B Ca. xxiiij.⸗dDd ¶ Contra inſaniam Ca.i.A.⁊ in fine. Ca.xxxiij/A ¶ Contra rixas ⁊ in⸗ iurias. Ca.i.A ¶ Contra incurſiones fantaſmatum. Ca.i. A Ca. xxxviij. B8 ¶ Contra pigriciam La. xxiij.D ¶ Contra feruoꝛem ani⸗ mumq; cõmotum LCa. v. A. ¶ Contra triſticiam et grauitatem a.v. in fine Ca.lx. A Kontra moꝛbum caducum. Ca. x.E. B CLa. lviij. A. ¶Contra Fobpint X4. xv. KE K ontra periculum tonitrui Ka. xxxij.in fine. . Contra nocturnos ti⸗ moꝛes. Ca.xxxviij in fine. ¶ Contra tempeſtates 2 grandines LZa rxlij. in fine. I ¶ Eontra vana mõſtra. La. xlij. 20 ¶ Contra toxicum. LCa.lxv.D Ea. lxxvij. R ¶ Contra melancoliam Ca.cxxxv. B Cao. cxlij. A. LContra ſantaſticas viſiones. Ca.cxxxv.in fine Loleram nigram educendam. Ca. xiiij. H. Touum retinet Capuenlum xiij. ₰ Dentesi ab⸗ ſtergit. En E a. xxvii. E Ea. cv.EDEFJ Ca. cxxxix. K 4 ernhhn doloꝛes. Ca. ux. H 4 Pemes dealbandos. Ca.xliij. in fine. ¶ Dentes purgantr. Ca.i.D E 4 Dentiume croſio⸗ nem weohiber, Ca.xv I Demtes E.onſoniat. Ca. xvij. in fine. Dentium ſe oꝛdes ab ſtergit. Ca. xliiij. in eine Deuincere inimicos La.xlvij. A K £ 5 Demonia vincere. 4 Demones fugat Ca. lviij. BB ¶ Demonibus ꝛ incan⸗ tanonibus reſiſtit Ca.lviij. E £ ¶ Diſſinteria LCa. lxiij. B Ca. xxiij.E Ea. evijin fine. Dinuitias auget Ca.x.D F Emoꝛroi⸗ das exiccandas Ca. xv. A a. xx.E ¶ Ebꝛietatem tollere a. vi ij. A B E Ca.xlix.E D 4 Epilenticis Ea. xiij. .H) Ca.xxxiij.A Ca. xlij. G Ca.xlv.D Ca. lviij. G lxxxvi. A Ca.crxiij. ¶ Epatis doloꝛẽ curare Ca rxiij. BH Tabnla luper tractatu de Lapidibus. . . .„⸗„ . — . —„ „ Ca.lxxxv. F La. cxxiiij. P Evopitulũ.lxxxvi. Cap.cix.A . ¶Emigranea . HIFYiſtulam curandam. Incauſtum optimum ¶ Lapis qui optimꝰ eſt CaxxXviA. Egxv. B. ad ſcribendum. contra fraudes Elephantia. Ca. xvi. E. CQCQbQ.a.c. in fine. Ca. cix. Ca. cxxiij. G .Exo. xli. M. ¶Iras mitigare Lapis qui fugat moꝛ⸗ ¶ Empetigo. Ca. cxxxviij. BC. a.xliij. A bum qui dicitur nol me cxxiij. F. rri t ſn tangere Bari Gingiue Tapil gutin etn.nn. ¶Emoptoica. lure. mmanu dexlra contra ſolẽ ¶¶ Lapis qui reddit bo⸗ Ca.cxixij. B Eaplin pmũ. O tenuerit iadios emitiit minem caſtũ et pudicũ. Falier deal Ega: cxriiij. ignem vomit: ita vt vidẽé⸗ Ca.cix. A allem dea ¶Bingiuarum infla⸗ tes mirentur. LCa.cxi.A bandam tiones. F DSü Eg.cxxij. . Ca.lxrxiij. H Ca.xvij. B. ⁊ in fine Lapis ſi ab homine ge⸗ ¶ Lapis qui in collo ſn⸗ ¶ Fantaſmata pellit. Gingiuis bumectis ſtetur a muſcis vel apibo ſpenſus curat emitriteuz Ea. xvi. a m fine. ſen dentiby mollib. non moꝛdetur. ⁊ caducos moꝛbos er Eah. D. EFg-kné- ÿH Sa. ce. , . ¶Flammam extinguibi ¶ Butturis doloꝛẽ valet ¶ Lapis queʒ qui in oꝛe ¶ Qapis qui poꝛtatꝰ fag lem extinguendam. La.lxxxvi Dd geſtauerit magis cogita cit bonam memoꝛiam et Ca. xij. A ſi la. tionem 2 opinionem iu⸗ tempeſtatem auertit ¶ Facundum pꝛudẽtem 7 1I ſp gerx efficitur:et amabilis Ca.cxiij.in fine amabilem gratum facit. Ca. xvi. G redditur. ¶Lapis qui poꝛtatus i Ea.ij. A. D. LCoa a. xxiij. G La. lxiiij. E oꝛe facit diuinarefutura Ea. xxxiij. B Ca. cxxiiij. D. apis quẽ qui poꝛta/ Ca. cxv. B FYF. Ca.lx.in fme. ¶ Hominem virgi⸗ tus tutũ reddit peregri/ Lapis qui aſcenſus per/ ¶ Febꝛium corra. eem facit. num2 graii hoſpitib. manet calidus ꝑ ſeptem Ea. xxxvi.A Caß. vij. Kk. Cap̃. lxv. BB. dies vel amplius. Ea. lxvi. B Hominem diſceretum ¶ Lapis qui valet con⸗ Ca.iũij. D ¶ Febꝛibus quartanis. et gratum facit. tna peſtiferas regiones Lapisqui ſemel accen⸗ 9.cxlij. A. Ca.vi. G proꝛtatus ſus vix aut nunq; pote⸗/ vebꝛibus ethicis. NMHominem tutum LCa. lxv. &q B(ſ rit extingui. a. cxxvi.KE. cnuſtodit. Tapis qui poꝛtatꝰ fit Ea.cix. A ¶ Febꝛibus peſtilentias Eapitulum. lv. A. tutus a fulgure. ¶ Lapis qui facit oſten libue. Ictericia Eg xv. E „ geere multa ſimulachꝛea Ea.xxvi.in fine X apis qui eum poꝛtat ſomnioum * vebꝛibens melanco⸗ Ea. lxxij. in cie non mergatur. Ea:ij. E . licis. Ca cxxiij. ) Ca.lxvi. H Lapidem veſice frãgit Ca.·xiiij.in ſnie ¶ Ingeniũ bonũ reddit. ¶ Lapis poſitus ſub C.i. ¶ Febꝛis caloꝛem Ea. lxv. O lingua confert diuinan Ca.li.E miligare. Ca. cx. A do dicere futura. Ca.cxix. M. ⁊ in fi. La.lxi.C. NIntellectum bonum Ja. lxviij. in fine. a.cxxxiij.in ſfine. ¶ Fetoꝛem oꝛis tollit reddit. ¶ Tapis quãdo ſuſpen Ea. cxxxix.E Ca.xvij. G. Ca. vij. C. ditur ad collũ infantis re ¶ Lapidem frangitqui Ea. xviij. G. ¶ Incugoꝛum et ſuccu⸗ mouet ab eo timoꝛes. eſt in remb cauſatus. UK Flegma viſcoſum. Ca. pᷣmum. A ¶ Tapis qui inducit in⸗ Ca.cxxxiij.in fine. La.xx. . Inteſtinoꝝ vlcera ſenſibilitatem ne ſentiat Ca.cxxxix.— ¶ Feſſos ⁊ debiles Ea. xxvi.D. cruciandus Lac generandum in reuouere. Ca. xlij. C Ca.lxxxiij.A mammullis. Ca. lxxxiiij. A Ca.cxxx.Ec ¶ Lapis ſi quis poꝛtatus Ca.xxxix.E. ¶ Furfures capilloꝝ. Inteſtinoꝝ ſoꝛdes nõ videbit in nocte ſom Ca.lix. F. Ea.lxxxix.N purgantur. nia mala ¶Lepꝛa. Ea.ctxxix. BK LCa. xxvij. A. „ Ea.cviij. A La. xiiij. J . AJoꝛmicecura. Inteſtinoꝝ vento; ¶ Lapis qui antracem Ea. xviij. A Ca xvi. H ſiitati con/fernr. ſugat. Ca. cxiij. E. — — Tabula ſuper tractatui de Lapidibus. Capitulum.cxxiiij. E Ca.cxxxviij. Lienteria et Diarria curantur. Ca. lxxviij. B Tuxuriam ſedare. LCaßp̃.v. D Luxuriam cohibet. Ea.xvi. J Zn naticis ac demone repletis Ca.i.in fine. Ca. xxxiij. A D. QLumbꝛicos ⁊ aſcarides xhellench. Ca. cxl.D latricis fluxum pꝛohibet. Ca.xvi.in fine. Ca. xxvi.D. ¶ Mania. La. xiiij. H. ¶ Malam cogitationẽ repellendum. Ca. vij. C. ¶Mämillas puellax teſticuloꝛum pueroꝛum pꝛohibet augmentari Ka. xlv. A 2Benſtrua mulierum guxiliatur. Ca. xliij. A E. Ca.lxxi.G. enitrua ſtringunt. Ca. xv. J Ca.lxxviij.E Frlancolicas egritudines a xi ij. F B D. 4 elancolicum hus⸗ Ma larace LCa.l 2ors ſcoꝛpionis . LCa. ij. A. 4 Moꝛſus vipere. Ea. c. xxiiij. D 4 Sorſui rane cõuenit. Ca. cxxiiij. R 4 Moꝛluithri conuenit. Ca. cxxx.E 4 7Wo: phea. La. xiiij. J Capitulum. c. F. Eapitulum. cxxrrii. I. Capitulũ.l.E Ca cxxviij. O. ¶ Oculoꝛum carnem q. Peſtilentiam curat. ¶ Moꝛſus canis rabidi ſuperfluam aufert Cd. xxiiu. A Ea. lxxxix. Ca. cv. A C Ca. xxv. BE Ea. cxxx. F a. cxxiiij. C ¶ Sediculos interſicit 1 Morſde reprilim 1(◻D Goeuin ſoꝛdes Ca. xvij . a. xxvij.in fine purgare. Ea. xi. Mulieriby vt repleat Ea. cix. B Ca. Ea lerrir. ybera lacte. Oeculos humi ¶ Pꝛenũciare futura. Ca. xxxix. B “ os ſanat. Ca. xxxiiij.A Ca.lix.A C. Ea. xxiij. d · Ptiſicus. Ca. cvi. B. Ocnloꝑ puſtule Ca.xxvi.O ⸗ Mulieribo que volũt a.xx. E. Ca. xv. B. ꝛin fine. placere viis. W(Oculoꝝ vlcena Y.Pilos et carnes Ca.vi. BD Ca. xviij.OD F abrad it Mures interficere ¶ 1a wnabicurnt. Ca. xxij. B. in fine Ca.xxi.DO Feherknr 3. ios naſei facit in pals culoꝝ lacrime ebꝛis. Metre ticam LCa. xlij. Kan lxxi. A B paſſionem Ea lxi.in fine ¶ Pium ⁊ deuotum EaA.lxxx. AI ¶ Obralmie confert. ad deum efficit ¶ Ne oua nimis cale/ Ea. cxix. Ca. cix.C fiant in nido. ¶ Opiniones ⁊ cogita,⸗ ¶¶ Podagram. CLa. x: K. tiones ſacit kene iudi⸗ Ca.viij. D FHon potentibus reti⸗ care. Ca.lx.KE . K9. xxxiiij. A C. nere vꝛinam Omnes turbas LCa. cxxiij. RK Q. Ca.lxxxvi.R.⁊ in fine Antemni. 2 Ka. crrii⸗ a. lv. in fine Ca. cxxxi ODculoꝛum ¶ ues vt lacte roo Kulmonis con⸗ doloꝛes. pleantur ſtrictioni valet Ea. xv. J K. ? in frine Lag.lix. E. Ca. lxxxvi.O Ca.xxiij. B. ⁊ in ſine ¶ Oues vt ab eis Tanirni confert. Ea xrxii. BBZB ahies sank. Ca. Ee. OD Ca. x v. ine. c ii. Ea. xciij. A B. Ca. xxxvi. A. Kcnaeruram ſcoꝛpio⸗ Ea. cviij. K. ¶¶Partus facilis. nis curat. E3 cxix. k KEagr. AO ECLCa. c. xxiij. B. . S cxxxiiij. “ in fine. 4 ſannmen oculi Ca.cxxiiij. culoꝝ a uginem mundificat. 5 aci . a lrrii, B. Dmiroirt no Oculoꝛum caligt / Paces conciliat poſſt un. nes tollunt CLa. cix. E Ea. vi. D Ca.c.J Palpebꝛaꝝ duriciei ¶ Qui ſolus loquit᷑ Ca.cxxxviij.A. a. xvi. B Ca. xviij. in fine O culoꝝ albedo. a. cxxxviij. BC Qui biberit argen/⸗ CLa. lxxviij. E ¶ Palpebꝛaꝝ groſſitudi rum viuum Ca.cxxv.in fine nem ſubtiliandam. Ca.xxi. 75 G ¶ O cuioꝛum doloꝛem Ra. xvi. in fine Quiſaliuas langui⸗ ex humida cauſa. ¶ Palpebꝛaꝝ carnẽ ſuꝑ neas emittunt Ca.lxviij.D. fluam coꝛrodendam. La. li. D O culoꝛun cicarr Ka Kvij. 20. ¶OQui tra nſglutiunt ces limpidat.ꝰ 1 Peꝛegnancibo conuenit. acum re alind ſert. ee Tabulaſuper trattatu de Lapidibus. uenir eſt ſub ocnlo ¶ Somnioꝝ interpꝛeta Capitulum pmũ. G Qui biberunt can⸗ Aupitulimm. cxxlii. D. tionẽ Hlen facit intelligi Cap.iiij. B 4 tarides. Splenis duricieeii a. Aiiij. H LCa/a. xxiiij. B LCa.cxxx.R conuenit. S Somnum inducens. Eà vy. C R m do⸗ LCa. viij. E. Ca.lvi.in fine. Ca.xlviij. A l n o Ca. c. xxiiij. Ad. (Sitim remouendum Ka. luij. E loꝛem curat. Splenis doloꝛm a. vi.AED B. ¶ Vertigo. Ca. xxi. Ea. xxxvi. K ECEa. xxxix. A Ca. xiiij. 20. 4 Regaii coñuenit Ca.cxxxv.C Somnos dulcos Ca. cxij. A bonoꝛi. S erpentegfugat. pꝛouocare. WFWWermes veneno⸗ Ca. xc ij. A. Ca. xxi. J. La. xxxij. in fine ſos effugare. Glabiei con⸗ Ea.lviij. E K Cg.lxv. E Cag. lviij. B ¶ Serpentes vt ſtatim ¶ Spurum ſangui I¶ Uermes aurium. uenit. Ca. xvi. B. occidentur enis retinet. LC.a/a. xxxix.in fine Ca. xvij. B. CLa. xxiiij. D a. xlij. C. Uermes in ventreoc⸗ Ka vvii.A. ¶ Seipſum magnificare Ea.ixxxv. F cidit.Ca.lxxxv. D. Ea.xx. E Ca. xxiij. A. LCa. crix. S Ca. ci. E. Ca.xxi. B Bauinantie valet. ¶ Sudoꝛem puocandũ 4 Aiermes intericien- Ea Eri. La. lxxxvi. J. La.cxxiiij. in ſine tibus educit Ca. xi⸗EKE. LCa.cxxiiij. E Sugdoꝛem ꝓhibet Ca. xxxix.E Ca. xviij.D. Ca. c. xxv. A. Ca.lxxiij. B ¶UVerrucas aufert. Ca. lxxiij.D. ¶ Singultui valet. Sircſtari ꝛ oblimoi. Ca. lxxi. KF. Ca. cxxciij.E. Ca. lxxxvi. A Ca. cri X. 44 Baſcam dolentem ECa xxix.A. Sincopis. Btulticiam pellere et Ca.lij. D Ca.cxxxix. Ca. xxvij. A4. ſapientiam adducere. Uelicarum Vlcera Ee Ca. cxlij. B r/ Ca.xxxvi. ꝛℳ a naribus fluentem. ¶Side gaminiſtratio⸗ T ſti Ttiumcherificandum Ca. xiij.in ſine ne veneni aliquis ſuſpec g. Ea. xvi. D. Ea. xv. E ) K tus ſit impoſitus in cibo . Cabemum. xxij. D. O ¶Aium confoꝛtat. W Ea.xvi. DDO. lllo pꝛohibet ne poſſit de Ealxxxvi.F 49 rcvii A Ea-lxxrr. 7. gutin. Tuium victoꝛem Laßp̃. c. BH Ca. cxl. E. La. x. E H, ? in fine. redd ere LCLa. cxx. xiij. AD ¶ Sanguĩs reſtrictiua. ¶ Spiritualia Pfoꝛtat. Ca. xlviij. A I iins obicuritas Ca.xiij. A Ea. xxxviij.A. Ea.xvi.E. a. xvij. 22) Ca. xlij. A Ca. Alxxviij. A Tutum facit conꝛ Ca. xxviij. K Ca.xxxvi.. O0 ¶ Stomacho malo tra dolo. Airibp coꝛdis ↄuenit. Ca.c.vij.in fine Ca.xxxvi. B La. liiij. EXE La. ij. in ine Sanguinis fluxum Ca.xlij. D ¶A Toꝛtur eoꝛis. AYVUincere aduerlanoos. pꝛouocat. Ea. lij. in fine. Slerr Ea. iiij. B. Cg.iiij.in fine I¶Stomachi ansuine D 7 Sinee pericula. ¶Banguinis fluo⸗ 7 inteſtinoꝝ monent ij. DOD remabſtinet. Ea. lxxxix. . Ea. xxvi. A 4 FEilino: ſuſpiris Ca.xxxix.C. Soge flegnatico. ¶ Aenero fturu ſanat tollre. Ca. xlij. A .lxxxvi. A Ea. li. E. Ea. xxiij. B. ¶ Ganguinem con ¶ Solis ardoꝛm a. lxxij.in fine. EUirginitatem Kingennz. non timebit. D Uentris dolde punt depꝛehendit. Ea xxr. D Ca.li. B ttinum. Ca. ci. D. Cg. viij. in fie Ca. liiij. C Scotomie. Peneren ſtringtt. ¶ Vomitũ ꝓuocandum Ca.lxiiij. A B. Ca.lxxxvi.A CLa. xxxv.OD Ek LCa. xiij C O Ca.lxvi.D. ¶ Scoꝛpionis punctu anen excitat. Ea.ixxi.H. (S Sungulnem coagu ram valet g. vi. C. Ca.cxxx. J latum reſolutt. Ca. lerryr. n. Aenenacurandum. ¶Aocem clarificare. LCapitulum. c. A mnia vana repel⸗ Ca.cxiij. A B. La. xxviij. B ¶ Sanguini moꝛtuo cõ lit. E Zan B. Aenenhm fugat. j.A Ea-rtxi.XA Vulnera diffialia ad Tabula generalis de Yerbis. . g. xli. VUulnera oſolidanda. Ca.lxxxv. C. Ca. cxixx. J. ¶ Aulneꝝ oꝛificia api, LCa.cxix. F. ¶ Alcera ſanare. Ca. li. E. Ulcera eulor ſanat. Ca. xxij. C. . Tlcerationem virge curat.lxxiij. F ¶ Vlcerib⸗ renũ ↄuenit. Ca.cxx.B ¶ Vlcera que fiunt in naribus ⁊ in auribo. Ca· cxl. B ¶ Vlcera pulmonis curanda.viij. E Vicera ꝓfũda curãda Ka. vi ij. A ¶ Vlcera fraudulenta. Ca.viij. BCE Ca.cxxx. ¶Ut om̃ibus hominii- ꝓlacebis. Ca.xxxiij. E ¶ Unguentũ ꝓ facie abſtergendum. . . .A. ſe uluamie at. Ca.cxxv. A Axoꝛ tua an ſit caſta vel adultera. Ca.lxxvij. y. Yyd ropicis . Ca. xvij. B. Ca.lxvi. B. Ca.lxxvij. . Ea.cxxiiij. Ea. lertir. *² Ala ſetida⸗ vlvi K amedreos. xe Tabula ge⸗ Azarum. xlvij. laſta E mepitheos. xci. ₰ ragende⸗ vel 9 Xaoxui.xcij. neralis De gallus. xlviij. Coardamomum. xciij „YVerbi⸗ Ig. Aſper gula. xlix. Eartamus. xciiij Atriplerx. l. Ealomus aromaticus Aarona. Capitulũ · Auellana inda. i. Ea. xcv Abꝛotanum. h. Aluena. lij Ealamus anreſtis. xcvi Abſinthium. iij Auricula muris.liij Eapani⸗ ſiue Caparus. Accacia.iiij Zãedar.lii:j. Eax Acetoſa.v. Acetum. lv. Eanß bꝛaca xcviij. E ns vi. i Aqnua. vi Eamſice autſicen. odillus. vij. Ka.xci Agancnsin. Barba Jo⸗ Zarc Agrimonia. ix uis. vij. Caulis.cl. Agriſolium. x. Barba ſiluana. lvij Eauda equina. cij. Agnus caſtus. xi. Baluſtia. lix. Caſſiafiſtula. ciij. Alga mar ina xij. Balſamus. lx Caſſia lignea. ci iij. Alcanna. xiij Balſamita. lxi Eadſtanea. c- All ium. xiiij Balilicon. lxij Eelido nia. cxi. Altea. xvv Bꝛanca vꝛſi nd. lri Cedrus. cyvj. Alleluia.xvi. Belonica.lxiij. Ceriſolium. cyiij elenh xvij Bedaguar ſine Cepe. cx Aloe. xvij Spina alba.xv. Eeterach. Aloes lignum xix Bellirici. xvi „Ebeuri. ccci⸗ Ambꝛa. x. Bel vel Sel. xvij Kentaure cxij . Ambꝛolia. vri. Behem. xvij. LCeraſum. cxii. Amomum. xxij Ben vel Balanus. lxix Ereranuo cxiij Ameos. xxij Bleta. lxx Licuta. cxv. Amidum.xxiiij . Bgeilium. xxi Eicoꝛea.cxyvi Amigdala.xxv. Berberis. lxxij. Cinogloſſa. cxvij Anacardus. xxvi. Bitzeiden. xxiij Citon ia. cxviij · Anetum. xxvij. Bitumen iud aicũ ſiue Cipꝛeſſus.cxix.· Anteſloꝛum. xx viij Aſpaltum. lxxiiij. Cipꝛus. crr Ami ůͦm. xxix Bꝛonia. xxv. Ciperus. cxxi. . Antillis. xxxrx Bꝛictanica. lxvi Einamomum cxxij Anthos vel Roſma⸗ Botris xxvij. Eiminum. cxxiij. rinus.xxxi BGoꝛago.lxxvi LCitrullus.cxxiiij Ancuſa. xxxij PBornbax. vel Cotum. Citrum.cxxx Apium. xxxiij. Ca. lxxix. LC inoſbatum. cxxvi. Apimm ſilueſtne xxriiij. Bugloſſia. lxxx. Eriſpula.cxxyn Apium. ruſticum. Butalmos.xxxi Eriſocella.cxxviij Apium: emorroldarum. Buxum. lxxxij. Criſogonium.cxxix Cap.xxxvi Bꝛuſcus. lxxxiij Colubꝛina.cxxx Appios. xxxv Butirum. xxxiiij Eoloquimtida cxxxi. Apeoſtilla xxviij Camo m llla Cõſolida maioꝛ.cxxxij. Artchemiſia. xxxix. Eöſolida minoꝛ. cxxxiij e Ariſtologia rotunda. Ca.ilxxxvx Eoſoſida rubea. cxxxiuj . Eanapioſiue anapſ. Condros.cxxxv. Ariſiologia longa. xli Ea. xxxvv. Eonges. cxxxxi Arboꝛ glandis.xlij. CLapillus veneris. Coꝛiandrum.cxxxvij Drbarreuonuin vixe ag.lxxxvij. Coꝛnea ſiue arboꝛ paradiſi.xliij Carso benedictus. cranea.cxxxvii. Abies. xliiij. Ca.lxxxvij. Coꝛdumentum. cxxxix. — Armoniacum xlyx Cardus.lxxxix. Coſtus.cxl ee ij TCabula generalis de Yerbis. Coʒula vel Melaper⸗ Cotmia fenida. vel O cu⸗ Capitulum.clxxx lus bouis.cxlij.* Faba egyptiaca. clxxxi. Ca. ccxxvij. Cotula non ſetida.vel Faba inuerſa. clxxxij Oculus vacce.cxliij. Fagaſmon.clxxxiij. VHerba grafſula.cexxx Lac.cclxix Herba fetida.ccxxvi. Herundina.vel Harundina. Julquiam⸗ Kocognidiũ. Camelea. Fagus. clxxxuſ. Ea. ccxxvij/ vel Mezerson. cxliiij Faſeolus.clxxxv. IJuniperus.ccxxix. Crocus.cxlxy. Fraxinus.clxxxvi. Juiube. ccxxx Cucumer. cxlvi. Flammula.ixxxvij. Juncus. ccxxxi Cucurbita.cxlyj. Fragaria.clxxxvin. JIudaica. ccxxrij Enlcaſia ſiue Caſo. Feniculus. clxxxxixr. Incenſaria. ccxxxiijj. Ca. cElvii. Febꝛifuga. ccr. Ingdicus. ccxxxiiij. Cuſcuta.cxlix Fenugrecum.cxci. o Iſopus. ccxxxvꝰ Colofonia.cl. Fenum. cxcij ſopũ humidũ.ccxxxvi. Cera. ci. Ferula.cxciij. karabe Caſens. cliij Ficus lupi. vel Ca. ccxxx‚wn· D . il Komarus. cxcv KRalendula.ccxxxviij atlti us Ficus egꝗyptiaca. cxcvi. Rubebe.ccxxcxix. Capitulum. cliiiꝗ. Alipendula. ſiue Lattuta Daucus. clv UViſcago. cxcvo,yj) uilin. Dragantum vel Filius ante patrem. vel Capitulum. ccxl. Dragagantum. Baniofilon. cxcviij. Lacca. ccxi Capᷣ.clvi. Fiſtula paſtoꝛis.cxcix. Larix. ccxlij „ Diptamum. gl vij o Filix. ſiue Filex. cc. Lappaciü maioꝛ. ccxliij. Doꝛonicum. clvij. Folium. coi L appacium minoꝛ. E atica. Tumusterre. ccj. Ka. ccxllii. RFungus. ccij apago. ccxlv. Ca. clir Ga . okil I Taumus. ccxlvi Ebanus vel Ebenus. ri Ilum Zaureola. ccxlvij LCa. clx. La. cciiij Taudanum.ccxlviij Elatinus.clri· Bearioſilata. ccv. Latiua.ccxlix Edera arboꝛea.clxij Balla.ccvi. Tanuendula. ccl. EderaterreſtinRns. Balbanum. ccxij Leuiſticum. ccli.“ Ca. clui,/ BGalanga.ccviij Lauiſticũ ſilueſtre. eclij Elleboꝛus albus Gallitricum. ccix Tenticula aque. vel Ca.clxiij Gallitricũ agreſte. ccx. Tentigo aque. ccliij Elleboꝛus niger. ladiolus.ccxi. Aens.ccliuj Ca.clxv. Branatum. ccxij. Alium. cclvx Eiupatoꝛium.clxvi. Granati ſilueſtri.ccxiij. Tilium conualliemm. Eufragia.clxyn. SBramen. ccxiij LCa.cclvi Emblqci.clxviij Grana tinctoꝝ.ccxx· AZllialis. cclvij. Endiuia.clxix Branum culcul. ccxvi Tiquiricia. cclviij Eñndiina ſilueſtris.clxx. GBenciana.ccxvij Liguſtici. cclix. Elitropium.clxxi Geneſtra. ccxviij. Limon. cclx Epithimum.cixxij BGith. cccir. Linaria. ccixi EBamedumn cltui Bũmi arabicũ.ccxx aum ciri. Effemereon.clxxiuij ingua auis.cclxiij Ebulus.clxxv. Haule r. vel Tiimachion celxilij. Eruca.clxxvi Hauſoꝛ. ccxri Lcium. cclxv. Enula capana.clxxvij. Hermodactilus.ccxxij. Tonchitis.cclxvi Eſula maioꝛ ⁊ minoꝛ. ODermerocalles.cc xiij. Tupinus. cclxvij Ea. clxxviij MNoerba ꝑaliſis.ccłruij. Lupillu cclxviinj Euſoꝛbium.clxxix. Memit Ca. cclxx. Malua. cclxxj Malum. cclxxiij Mala maciana. Ca.cclxxiiij. NManna.cclxxv. Mangdragoꝛa vir. LCa.cclxxvi Mandragoꝛa feming Ca.cclxxvij Marua.cclxx viij Marubium. cclxxix Marubiũ nigrũ.vel Marubium ſilueſtre Cap̃.cclxxx WMatriſilua. cclxxxri Melliſla vel Meliſſa Melliiotum. cclxxxiñ NMelon. cclxxxiiij. Melon indus.cclxxxv. Belongena. cclewi cclxxxvij. Menta. cclxxxvij. Menta non odoꝛiſera. vel Calamentum. Ca. cclxxxix. Hentaſtrum. ccxc. ccxci dica. ccxciij. Meſpila. ccxciiij Pp Miuülleſolium. ccxcy Milium ſolis. ccxcvi 1. MHirabolani.ccxcvij. Mirra.ccxcviij. Moꝛacelſi. ccxcix Moꝛabacci.ccc Moꝛſus galline.ſiuue Anagallus. Ca. ccci. Mirtus. cccij. Maſſtix.ccciij. Haſturcium Ca.ccciiij. 1 Naſtureium aquaticũ. yel Senation. vel Cardamus agreſtis Hapellus. ccc vi. Tabula generalis de Herbis. MNarciſcus.vel Bul⸗ bus vomſſerus.vel Cepe marinum. Ca.cccvij Nabacb.cccviij. Nenufar.cccix Nigella.cccx Nymphea.cccxi Nux vſualis.cccxij. Nux auellana.cccxiij. Nurx muſcata.cccxuij Nux indica.vel Nux magna.cccxv. ux vomica. cccxvi. Nux metel.cccxvij. Dꝛdeum. Ca.cccxvij. Oleander. cccxix Oliuarumcccxx. Olibanum cccxxij. Opopanax.cccxxiij O nomia.cccxxiiij Dꝛiganum.cccxxv. Oꝛobus.cccxxvi Olus.cccxxvij. HPapauer Ca. cccxxvlij Pari:aria.cccxxix. Palma chꝛiſti. cccxxx. Pallacium lepoꝛs Ca.cccxxxi Plantago maioꝛ.vel Arnogloſſa. vel anq; neruia.vel Lingua arietis. cccxxxij lantago minoꝛ. cccxxxig Platanus arboꝛ. Ca.cccxxxiiij. aliurus.cccxxxv aſtinaca domeſticz a. cccxxxvi anis poꝛcinus La. cccxxxyvyy Peonia.cccxxxviij. Pionia.cccxxxix. troſilinũ. cccxl. Pes coꝛuinus.cccxli. Pes colũbinꝰ.cccxlij Peucinus.cccxliij. Peplos ſeu Peplum. Capᷣ.cccxliij. Pentaphilon.cccxlv Peucedanũ.cccxlvi Perſicus.cccxlvij Perſica. ſiue Mela per⸗ ſica.ſiue Microceta. LCLa. cccxlviij Perſiccaria.cccxlix Pertoliata.vel herba vmbilicoꝝ.cccl Piemula veris.cccli Pepo.ccclij. Pera paſtoꝛis.vel Bur ſa paſtoꝛis. cccliij Piſa. cccliiij Piſcacea.ccclv. Pinicum. ſine Pan⸗ nicum. ccclvi Picea.ccclvij. Pira.ccclviij O leum oliuaꝝ.cccxxi. Piper. ccclix Piper nigrum.ccclx Piperelle. ccclxi Piretrum. ceclxij Pinus.ccclxiij Pimpinella. ccclxiiij Peridemon.ccclxv Pinaria.cccixvi Pſilium. ccclxvij Polegium. ccclxviij Populꝰ arboꝛ. ccclxix. Polipodium. ccclxx Poligo nia. ccclxxij. Polio.ccclxxiij. Politricon. ccelxxiiij Poꝛrum. ccclxxv Pꝛoſerpinata.ccclxxvi. Pulmonaria.ccclxxvi Pꝛuna.ccclxxviij. Pꝛanella. ccclxxix. Pꝛix. ccclxxx. Pix liquida.ccelxxxi. Panis.ccclxxxij. Gapa. Capitulum.ccclxxxiij. Raphanus.ccclxxxiiij. Radix.ccclxxxv Rapha nus agreſtis. Ca. ccclxxxi. Radicula.ccclxxxvij. Rannus. ccclxxxviij. Reubarbaꝝ.ccclxxxix. Reuponticum. ccxc Simphitũ. ccccxxxiiij. Reſina.cccxci. Sinomum. ccccxxxv Ribes.cccxcij Dinapis.ccccxxxvi Riʒi. cocxciij SDiſeleos.ccccxxxyü Robelia.cccxciiij Siderica.ccccxxxviij Rododendron.cccxcv Siliqua.ccccxxxix Robur. cccxcvi. Siſamus. gcccxl Rotabea. vel Rodaha Siligo. ccccrii Ka. cccxcvj Siſimbꝛium. ccccxlij. Roſa cccxcviſ. Silphio.ccccxliij Ratera.vel Antera. er. ccccxliiij Ca. cccxcir. Sicla.ccccxlv.ꝰ Roſtrum poꝛcinum Siticados.ccccxlvi. Ca. cccc Sticados citrinum Ruta. cccci Ca. ccccxlvij Rubus.ccccij Spica celtida. Rubea tinctoꝛum. Ca.ccccxlviij. Ca.cccciij. Sopcanardi vel . Dudasrekccxir. Spin achia.cccc Galuia. Sp ina. ccccli. Cap.ccciiij. Saquinan um. cccclij. Salix. ccccx· Strignos. ccccliij Sambucus.ccccvi Saquilla.ccccliij. ambacus. cccc-ij Solatrum. cccclv. Sandix.ccccviij Soꝛbes arboꝛ.cceclvi amſucus. ccccix· Solganella. ccccivij. Saliunca. ccccx Scolopẽdria.cccclviij. aluina. ccccci. Scrophularia.cccclix Sanda lum.ccccxij Stoꝛax. ccecclr. Sacirion. ccccxi. Subere. vel Suberie Saturegia.ccccxiiij. Ea.ccccli Saponaria. cccrvx · Sumach. cccclxij Saphatum. ccccxvi Sapor.cccclxiij alongia. cc amonea. ccccxix. CTanatcetum Saxifraga.ccccx··Ca..cccclxxiij Stafiſagria. ccccxxi. Tapſia. cccclxv. DSanguis dꝛa conis Tamariſcus domeſlicꝰ Ca.ccccxxij. LC.a. cccclxvi H Sarcocolla ccccxxij Tamariſcus agreſtis Spatula fetida Ca.ccccxvj. Ca. ccccxxiij Tamarindi.cccclxviij. Sebeſten. ccccxxv Tapſus barbatus.ſiue Semen lumbꝛicoꝛum. Tapſus barbaſius Ca.ccccxxvi Ca.cccclxix. Sene.ccccxxvj. CTereniabyn. cccclxrr Senecion. cccxxviij. Terebentina. cccclxxi. Serpillum.ccccxxix Teda.cccclxxij Serapinum.cœcxxr Tilia.cccclxxiij „. Seſama.vel Seſamo. Titimallus.cccclxxiiij. Ca.oxccxxxi. Thimus.ccccłxxv. Seride.ccccxxxij Rrifolium.cccclxxvi. Spelta.ccccxxxiij Tribulus.cccclxxxvij ee üij Tabula generalis de Fnimalibus Z riulotn. cccclxxviij. Triticum cccclxxx. E P rag us. Zripolion.cccclxxx..· Ea.cccccxri) Toꝛmentüla. vel Eata / Zeduar.cccccxxiiij philon. cccixexi EZinʒiber. cccccxxv. LTur bit. ccccxxxij. * Zirnabum. cccccxxvi Tubera.cccclxxxij. EZrumb. ſiue Zi⸗ Thus. ccccłexxiiij numbet. cccccxxvj. . AZnirmon. cceccxxviij. 2 al kriana. Ecu‚nua vel muʒa.cccccxxix. Zuccarum. cccccxxx. Ca. cccclxxxv Baben cccevi Vlierbaſco.cccclxxxvu. NUiecticon. cccclxxxvij. De ani ma⸗ Vectia.cccclxxxix Vermicularis.ccccxc. ib uUg. Veruix.ccccxci Homo. Capii. Viola.ccccxcij Agnus. ij. Virga paſtoꝛis. Aries.iij. La.ccccxeciij Aper. iij. Vitis ccccxciiij. Azinus. v. Virem.ccccxcv. Abane. Alches. vi. Viſcus.ccccxcyoi Anabulia. Antalpon. Viticella.ccccxcvij. Zaeako. Ao kacenoꝛ vi. Vichuen.ccccviſj. Efferaco. Affudio.viij. Volubilis.ccccxcixr. Antibena. Armena. ix. Vuapaſſula.ccccc. Aſpis.x Vua verſa.ccccci Aranea. xi. Vmbilicus veneris. vel Cimbala ria. cccccij Vngula ca ballina. cia. Capᷣ.xiij. Ca. cccccin. Bonnacon. xiij Vrtica maioꝛ.ccccciiiſjÿ. Bos.xiiij. Vrtica minoꝛ.cccccv. Bombex. xv Vlpicum.cccccvi Boꝛax. Botracha. xvi AV nus ccccc vyj Bufo. xvij. Vſvr ſiue quſvr.cccviij Bubalus. et Biſontes. Vſnea.cccccix La. xvif. Vipum cccccx. Zuch. xix upꝛeſte. xx. it d. Bubione ſiue Lopirulum. cccecxi. Bibione. xri vaſda ne.cccccxij. pecoserccertt. Capꝛa. pꝛis illirica. cccccxiiij. Capitulum.xxij. ydea.ccccccx· Capꝛea. xxiij ypericon.vel Scopa Canis.xxiiij regia. cccccxvi. Cattus. Cathaplepa. yꝓſia.cccccxvij. Ca.xxv. yringus cccccxvij. Lvccus.xxvi ydropiper. cccccx ·Camelus. xxvij. nguirialis.vel Stel⸗ LCameleon. xxviij aria.cccccxx. Camelopardus.xxix. vpoquiſtidos.cccccxxi. Capꝛeolus xxx. vpoaͤoſſs. ccccetri Caſtoꝛ. xxxi. Blatte bilan ham xxxj Ealop us. xxxiij Leru eus. Cecula.⁊? Lelidos.2 Cenchꝛus.xxxvi. Ceraſtes.xxxvij ephos Eencoco ta. Eal a. xxxviij. Eirogrillus nxir. Cicade.xl. Cirotrochea.xli Kritetus. xli Coluber. xliij Focodrillus xliij Cunmniculus.xlv Damma. Cap̃· xlvi. Damula. xlvſj. Draco. xlviij. Draconcopedes.xlix Daxus. l. Promeda. et Dammula. lij) Duran. lüj uus ilu. liij. Eiinam lvi Enidros.⁊ Enitra.lvij. Erinacius.⁊ Ermis neus.lviij Edus.lix Emorros. Enidros et Excedra. x. Engula ⁊ Eruca.lxi. Falena et Fi⸗ ber. lxij. Foꝛmica. lxiij. Foꝛmice maioꝛes.lxiiij. Furus et Furund culus.lxv Gala Gent ta. lxvi. Bamaleon lxxij. Bazelle. xviij. Capitulum.xxi. Hiſtrix. lxxiij Hircus. lxxiiñ P. nnulus. lxxv. atulus et Ipmalis. lxxvi Jbuad et Inachlin Ca. lxxvij. Latertus. Cap̃ᷣ.lxxviij Aß. kr lanſanum. Ea. xxixrx. Leo. xxx. Leopardus. lxxxi Leontophonos. et Leu crocuta. Ixxxij. Lepus.lxxxiij Leuiathan. lerxttij. Laniſicus. revy Linx. lxxxvi. Locuſta. lxxxvij. Lupus. xxxviij QLuther. xxxix. Lumbꝛicus. xc Luchaonẽ ſiue Licha⸗ onẽ. Aintiſcus. xci. gharitomo⸗ rion. Capᷣ. xcij/ Muſtela.xciii. Mumunetus ſiue ma⸗ monetꝰ ⁊ mãticoꝛa.xciiij/ Marcatus. xcx Melo. xcvi Migale. xcvij. Mulos. xcviij Mus. xcir. Muſquelibet et Muſcus. c Muſio. ci Multipes. cij Mepa. Capitulum. ciijj HNeomon.ciij Bnager Cap̃.cv. Blãdoſa ⁊ Gnatrix.lxix Hꝛaſſeo. cxi Bt lus Vuroulo. lxx O nocenthaurus et Oꝛaſius. cvij. Oꝛx. cviij. Rinoceron.cxxvi. De animalib'. Hanthera. CLapitulum.cix Papꝛo.cx. Pathyon. cxi Parandrus et Pardus.cxij Piloſus. Pirolus. Putoꝛius.cxiij Pegaſus.cxuij. Pigargus.cxv. Pigmei. cxvi Poledrus.cxvij Pu lex.cxviij Pediculus.cxix. Poꝛcus. cxx Pader. Parias. Pꝛeſter. cxxi. Rana. g. cxij. Rangitfer 2 Roſ⸗ urella Ca.cxxiij Rattus ⁊ ſoꝛex.cxxiiij Regulus. cxxv Rinocephalus et Rutela.cxxvij Rubetum ſiue Rubeta. cxxviij Galamadra Cap̃.cxxix. Saura. cxxx. Danguiſuga. cxxxi Scrabꝛones.cxxxij. Salpiga. Scitalis et Seps.cxxxiij. Suula Spuans et Biena.cxxxiiij. Semia cxxxv. Gcoꝛpio.cxxxvi Seta. Simultas. et Solifuga cxxxvij Spoliatoꝛ. Stella co⸗ lubꝛi. Ca.cxxxviij Lal p a ca Thaurus. cxl. Tarandrus.cxli. Laxus. cxlij Tragelaphus. et Tragodita.cxliij Terredo.cxiiij Tynea. cxlv. Trrus. cxlyi LCa.xv. Tygris. cxlvij oꝛtuca ?2 Taranta Ca. cxlviiſj. Trogodice.cxlix Bacca Capitulum. cl. Ueruex. cli Veſontes. clij. Vitulus.cliij. Vdpera. cliiij Vnicoꝛnus. Varius. Ca.clv. Vro.clvi. UVir ſus. clvij. AVincia ·clviij Dulgi clir Caniaiam. cix ychneumon. et ýypotamꝰ. clxi ydra. rij Ca pitulum. clxiij. Alio.clxiiij De Fuibus. Aquila. Ca. i. Warc⸗ 2 auib⸗ para- diſi. Aim ifrigius ij. Achantis.i/ Accipiter. iij. Zeriophilonev. Agochiles. et Alauda.vi. Alietus. vij Altion. viij. Anas. ix. Anee rdeola. Ardea. Aʒalõ. et Aʒida.xi. Apis. xi j BGalililcus. Capitulum.xiij Barliata? Berneka. Ca. xnij. Biſtarda ⁊ Bonoſa Bubo. xvi. Cinomulgus. E meria.? Ercinia. Buteus. Butoꝛius. e Butaurus. xvij Sibonen. Blata. Ca. xviij Cantarides. a pitulum. xix. Carbates.xx Caladriug. xxi. Capo? Lapꝛimulgus Ea. xxij Carduelus.xx ij/ Carabdrion. Cariſti Ca. xruij Ceruus volans. xxv. Cicade.xxvi. CLCiconia. xxvij LCignus.xxvi ij Ciſpedo. ⁊ Citramo.xxix Cinoma.xxx. Oicendula imteer Coſtro.xxxi. Columba. xxxij Coꝛedulus. et Coꝛnix Ea. xxxij. Coꝛuus.xxxiiii. Eucurnix.xxxvx. Cocyx.xxxvi Crochilos. xxxvij. Eoꝛintha.xxxviij Cuculus.xxxix. KEubeth. xl. Pyomedas LCapf. xlij. Draycha. xliij Egichus. Taß eiii⸗ Fallo. Capitulum.xlv. Faſianus.xlvi. Fata toꝛ.xlvij. Fenix.xlviij. Filomena. et Ficedilla. LCa. xlix Fulica. Cap̃.l. FJucius.li. Sällus. Lapitulum. lij. Tabula generalis de Fluibus. Balling. lii Ballinaceus. liiij Groculus.et. Granulus apitulum. lv. Feo uj ricocenderon.lvij. Birfalco.⁊ Go ſturdo LCLa. lviij. ⁶ Brus.lix. GBluta.lx. Harpia. Capitulum. lxi. Hoyrundo. xij Hoerodios.lxiij. APbis. a. lxxiiij Iboʒz.lxv. Iſpida.lxvi Icches ⁊ Koky.lxvij Drni 2 Karbolos. T xviij. Lagus. Zu „Fnd. lxix. *Lagepus exxr. Ainachos. lxxi. Luſciia. lxxij. Mannales. Merula. lxxii ij Hergus. xxrv. Herilus. 7 Heropes LCap̃:lxxvi. Helancoꝛiſus. Moꝛ⸗ fex.Ca.xxvij. Wemonideſ. Meauce Meruſtiones.lxxviij. Mlluns. xxix. 2MWo nadula. et Muſcicapa.lxxx Muſca. lxxxi. Hitedula. CKa. xxxij. Nilus.xxxiij. Nocticoꝛax vel Noctua. Ca.lxxxiiij. Nepas ſiue Nepa Ca.lxxxv. Onotrotul⸗ Cap̃.lxxxvi Opimachus.lxxxvi j Tabi la generalis de Hiltibun 9. 4 o nse et O ig re Olli P k rnr in A ilcibus 5 YX us xc 2 emon. Ach 6 alata / Cap na. xci „ ci and Faſt . cii-· Alp glende Alure 8. Fiti aleon. Pina PHi Haer. ðð Re. Rinasaen .Pa ci RS ec ii. . u Pol marinn no. xciij ra Bla 8 Wwu⸗ us. l et⸗ Sraegleermndi. Seicer H unkieai . E S 7 cy. is. oꝛam. enne. . Se S mius g. xlij. Rae In 1 Ra⸗ .ev .ͤ n 7* ei xcix. „ — g. * m ius ma⸗ Arhnakeh, . ralisct Abuna. .· ao a Keree S. 5 n. laaz. kar, Pa. Ca alm. Sal eg n. B Beru⸗ Karabo: xS lxxir ulu Bꝛe ota. 2 ok ylione E rus et Ca.ciiij 6. . Fairng. xiij. EI v. xlvij. xlvi. Seer xxx. Staurus . 8 —́ŔR‚;— B ena. xiiij o 1 9 pia. lx. .— ab⸗ Zabucntns Ea. arinꝰ Serra⸗ i Ca. ev ꝛones lue x v. et . Zorii Sreng Seclla. lxx ¶ Scarabei aaber xvi. Leu ia marinus. “ lachicet xij ain WVoligo. . BaauS nati⸗ Q Feeurt Saeider E peĩa rtcn 2 geuſta mari Sompen ea Sinio⸗ der vir n nmd Spanßi Sin lxxxvi ðð = Fnarn E. Ba . xij ocodri Exiĩ. m. Eoup ur nerinal langi B nellus “ Sð „ = . eheno Rinirti mannikrrt. Aluaz cha⸗ titi⸗ . ix . n e l Bn nuor Aus Sahe Faree inus 7 1 Tenudo⸗ reiͤ tij. n crir Ern rpeicee. xxx. tnilos2 os nau Zrmuewted. xc Xyon n quusmari Here ubeo.l Eontuca r Xxcvij. v, Capi . ilus.? E inus. E ideu et O xiij. xcvi nmuum. cxx. La er,⸗ S Bebi cb alla 2, Vz. e Debis. Cant anrn 1Bi⸗ im. cxxi Eſtiuis. xcxii 6. ea.l airy Be Lelenndes. RE Pagrus = 3p. cxxij. l 9 thena x. xxxv. uUUs .1 pus. c xxij . E. vvel E Pe Pa⸗ Pp- 4. E*. xxxvi chi Cg.l ctine PpPo. 1 Sye xxxvij d. latamſt Rar⸗ Ca cij mug. .* Alchus Foca et krte Kena. Tl edro ſi Zitnon. ziſin us. cuüiij 3 iſius. cvi. —— Tabula generalis de Lapidibus. Lazuli. caxur *Baphirus. Tabula de Lapidibus. Adamas.Capliin pmũ. Agares ſiue agapis.ij. Alabandina.iiij. Alabaſtrites. Amandi⸗ nus.Abſinthus. nij Androdamãta. Antra⸗ cites.Capitulum. v. Ametiſtus.vij. Aſius.viij. Abeſton. ix Aquile lapis.x. Aſtrion ⁊ Aſterites.xi. Arena. xij Argilla. xiij Armenus xiiij. Antimo nium. xv Atramentum . xvi Alumen. xvij. Aurum.xvij Auricalcum.xix. Argentumm. xx Argentum viuũ. xxi. Arſenicum.xxij. Balagius. Capitulum.xxiij. Bezaar. xxiiij. Belliculi marini.xxv Bolus armenus.xxvi ꝛax. xxvij Calliaca.cax cedonius ⁊ Calcoſfanus Capitulnm. xxviij Carbunculus.xxix Ealx.xxx. Lariſtecum ⁊ Numidi⸗ cna.xxxi. Calefarios.et Coꝛa nti⸗ cos xxxi .7 Eelidonius.xxxiij Celonites ⁊ Cimedia. Ca. xxxiiij Ceruſa.xxxv Cnſolectrus.⁊ Criſo⸗ colla. xxxvi Criſopꝛaſſus.?⁊ Criſo⸗ paſſios.xxxvij Criſolitus.⁊ Criſolãſis Ca xxxviij „ Criſtallus.xxxix. Cynabar . xl Cinis xli. Coꝛneolus. xliij Conchilium xliiij Cos. xlx Cupꝛum. xlvi. Draconides Capitulum. xlvij. Deimonis.Dyadochos er Droſelitus.xl vij Dyacodos Dyamanti⸗ cus.⁊ Dyoniiia.xlix. Exatõtalitꝰ. Ermiſtion.et Ethites. Caplum. l. Emathites. li. Exacolitus.Exebenos. Eaf. Enidros.Efeſtis.Egip dlla äf. Elitropia.liiij. Epiſtites.lv Falcanos. Filaterus. Flongites ⁊ Flogmos. Ca. lvꝛ. Ferrum. lvij. Gagates Capitubim. lviij. BGBalactites ⁊ Garaman tites.Ca.lix. . BGBranatus ⁊ GBaratidẽ. Ca.lx. Bagacromeon. Briſoli⸗ tns ⁊ Balatides. lxi Gelacies ⁊ Gloſopetra. Ea. lxij. Bipſum. lxiij yena. ĩ hy⸗ eratides.Ca.lxiiij Jalinctus. Capitulum.lxv. Jaſpis.lxyvi. Iris.lxvij. Iſcultos ⁊ Jena.lxviij. kakabꝛates Kamam ⁊ Renne.lxix Karabe. lxx Quadras.Quirin.cvi. Cacteus. Lincis.lxxij. Capĩtulum. cix itargirum.lxxiij Sgardius ⁊ Sarda.cx. Lichinis.lxxiiij. Bardonis. cxi Tigurius? Liparia Samius et Sarcofagꝰ Lune. lxxvi. SSmaralahdg as Sma ragdus.cxiij. Hiaguũͦes Sagda⁊ Sandariſo. Capitulum.lxxvij Ca.cxiiij „ Mar garite. lxxviiſ. Silenites et Sirute. Magnelia et Marka⸗ Ea. cxv. ſita. lxxir. Stellarius.cxvi Malcha. Bipſum. lxxx. Specularis. cxvij. Marmoꝛ. xxxi. Siſtos.cxviij Helochites ⁊ Murna Spongia marina. cxix Ca.lxxxij Soꝛadicies parietis bal Memphites. lxxxiij. nei. cxx. us.lxxxiiij. Silex.cxxi. Mogra. xxxv. Siccinus ſiue Succi⸗ Mumia. lxxxvi e i . „ — U Ur. . J⸗ Niſus.c xxyi Salceriif. Nigroꝝ. lxxxviij BGal armoniacꝰ.c HNitrum.lxxxir.· Sat 3lkalierri Obralmius Pracſiito Capitulum.xc. ra ch us. OQnix. xii. Capitulum.cxxviij Qꝛphanus. xcij. Tartarus.cxxix. Opalus.xciij. TLCcerra ſigillata.cxxx. Qꝛites. oſtratites.xciiij. Tegula.cxxxi. Ophites. Purpurites. Zopazion. cxxxij Poꝛfirites. Parius xcv. Zoechois Thegolitꝰ 2a. Cxxxiij. Halagius. Tuthia.cxxxiiij Pp. . Pantherus.xcvij. Barach 1 Ve Pꝛaſſius.xcvij nix.Ca.cxxxv Peridonius.xcix. Vegentana ⁊ Vnio. Piritides. c Ca.cxxxvt. Petroleum.ci. Velice ⁊ molarj.cxxxvij Peanites. cij Viride eris.vel Eris Podoꝛos.ciij. erugo. cxxxviij Phꝛigies ⁊ Phingetes. Vitrum. cxxxix Sa aili. Vitriolum.cxl. „ 9. . Anadratus IIS. gααht Zymemella Nuirinus. Raclai. Rã⸗ zuri. Ca. cxlij no. cvij.ꝰ Hubeus. Capitulum. cviij Ziʒaa. cxlij Zignites. cxliiij Finis. 7 2. . . – „ . . S 5„ 4 . . . . . * . 1 . . „ . . . „. . ⸗ 2 . * * . . . * 2 . 7* . 7 4 * . . ** 4 . . „ . . . . . — 8 — . . . . 35 . . . . . 2– . . . - . . 5 — * . * . . . . „ . . . Rð . . . . . . . — . . . * . . ; „ . – * „. . . 4 „ . 4 . . . Sð . . 8 . . . . 4 . 5 . *„ . . . 2 . . 9 . . 2 . . . . . . . . . . . . . . . 2 . — * . . D . ʒõ £ W . . 2 . . . . . 1 “ . . * . . +R * . * * 8 . ⸗ 7 „ — „. 3 * . . 4. . Sð * * . . * . . . 4 » 4 . . . „ W . 4 . 8 4. — . „ 5 . . J . . 4 * * / . . X 4 ( . X X „ „ . . 4 ð . 5 . — 8 . . UD =ðð „ 4 2 — HDM 2 = — — . —— — . 1 . — — „ 7 7 . . ☚ 7 2 . K * „ „ . — 8 4 – 4 8 „ . ). 4 . „ . N . 2„ 4 —— „△ . * 4 . 4 — 7 . * . 4 . . — „ — 5 — 2 — J. . 2 — èòMW — – 4 . d2 — . . r r r —— Capitulum. xxxvj. Egẽtana ⁊ Vnio. Iſi. VUegẽtana ita vy lica gẽma ẽ ab vegẽtanis repertani⸗ gra facie albis intermicãt iba notis. , 2 A ¶Exli dena re. Anio lapis ẽ inſula capue ſic dictꝰ:qꝛvᷣ̈tuteꝛ nobilitate ẽ vnicꝰ.hic tãte ↄtinuitat ẽ ꝙ nulla ĩ eo ptʒ venaꝝ vel ſqua-/ maꝝdiuiſio.ſʒ planꝰẽ ad modũ glacieii Na turali tñ aꝑit ſe ↄroꝛẽ celi ipᷣmq; in ſerecipit: ⁊ↄtinet tãto tꝑe qᷓnto mulie fetũ geſtat ĩ vte ro ſuo.i Et tũc tãdẽ illũ roꝛẽ ꝑ tãtã moꝛãila pidẽ iã ↄuerſuʒ. emittit q̃ſi fetũ ſuũ aluũq; ite rũ recludit ꝙ nullũ in eo ptʒ diuiſiõis veſtigi um. Alteriꝰ vᷣo nũq; pdicto aꝑiet modo. In mane qᷣdẽ ẽ deſuꝑ mare:ibiq; recipit celiroꝛẽ deinde ad fundũ mar deſcẽdit.ibiq; receptũ ⁊ in ſe roꝛẽ illũ ↄuertit ĩ lapidẽ.i¶ Ex lapida⸗ rio. Tollit᷑ e cõchis ſpẽs memoꝛãda marinii/ Vnio dictꝰ ob hoc ꝙ ab vno tollit vnꝰ. Ne⸗ dũ duovel plures nũq; ſi inueniunt᷑.Cuiꝰaald oꝛnatũ laudat᷑ candida foꝛma.Cũ deceat ve⸗ ſtes deceat cũ nil minꝰ auꝝ. Cõche tꝑibo cer tis refuant᷑ hiãtes. In celũ patulũ roꝛes hau rire ſuꝑ nos.Ex qͥb oꝛbiculi cãdẽtes cõcipi unt᷑. De matutino fit clarioꝛ vnio roꝛe. Ros veſptinꝰ fetꝰ ſolet edere fuſcus.Et iuuenes coõche dãt baccos cãdidioꝛeſ.O bſcurat fetꝰ conchaꝝ grãdioꝛ etas. Quãto roꝛãtꝭ fueru plus aeris hauſtũ.Lanto maioꝛẽ gignit cõ ceptio baccam. Altra ſemiuncẽ ſed creſcere nuila putat᷑ ꝙ ſi celſa micent tonitru cduerſa choꝛuſca Konche diffugint ſubitg foꝛmig ⸗ tur ad illa que indigent ſtipticitate ꝛc. De Lapidibus . ne clauſe. Sic intercepta conceptio deparit hauſtu.Et fit aboꝛtiuu ꝙ ceperit inde creari Inſignes baccas pꝛedã maris india gignit. Bignit ⁊ inſignes antiqua bꝛitania baccas. — . —= R = == er f fl rr - rrerfſ f K R — . 21 Eſic vy veſice eſt qͥ in veſica generat᷑. Dicit iidem libꝛo.ij. in ꝓpꝛio ca. ixerũt qͥ/ dam ꝙlapis veſice ſumptꝰ frangit lapidẽ re⸗ mun ⁊ veſice. Sed GBalienꝰdixit:q nihil ho rum eſt. Item Auicenna.Lapis molaris oĩ bus eſt notꝰ.⁊ eſt ſtipticus:quare medicꝰ vta u Molaris. Auicẽna.¶apis —- — TTKrunnurrrteltttr – ß V 0 S R 15 NITTL Balance Focus N 1 10 K 15 1 1 Euroskala Offset VierFarbSelector Standard- ☛ 8£ △ E 3 „ E = = E ● E E „ E ⏑ ◻ ◻⏑