JfVI119 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Dissertatio Inavgvralis Medico-Chemica Sistens Maletemata Super Mercvrialivm In Morbis Venereis Actione Et Vsv Meyer, Bernhard m "z u eeds C u emeciuieti i il x E LAUCR Y D MSUe d COER LTYS m m i g iA m : Ug A p - t u UM CUmON DI A t K n — M p . - Bs $ N . E eRe s EE Y RH p EU du m u s L d " a " i. us d d : Ts - V v dc / du s La x * R T s A ao * 4 U i* H m x ..... i & Pal z a Ww x MA fpeneu. i v r VE a * x n x x E z - - x VOR nE E E. -- T a d E a x E P x Vs z* .M i. 2 EO Ed p MUU EEE P x xf * t dR - * ux i E» n 3 s * m W o * dR i h« u as w A E. t o * s m A s * ?* - 29 H $ od * : 4... ,—.ï.w.sa. E : 2 Pw " A J *, OA G X D m E Ts que E P 5 x 3 Ts igite ls Pa d fe- PA AR UE MU r Es Ya ss ; z UET LE h AL u;. 1 v * E - - Mu D M s * - - z $. Ls DU*NMRAUTU ER TEU t Vi A i * s m Y E r a a * Tk . v EL ** xR m a x E L — XMECME 1 3 w EE KE D s » : u * d 3 * u d d N 2 J * * &v As i T m Ts i * 3 a Vs " d E A x us que us 2 : ä-.a -... L aE * 1. x ^ - 5 É Ts : m . AR ". x 78 j x | * E a. 3$ LE Em ror T5f Pa z & m m E Ms RP 35 d - ? ; ANA m * *s r gt tf "r d [ 2 a " r . x 3n E M^ u " M Te x at n z PA ) Aj d i s a T $ i Ae m: m x $5 ux Eu us M at t Ri x - s Vil n ts 2 — m - EY m m (s ET s p d pente um m Es — r n m TE fs reEr] EE um . E ss Ed RPE EUA AUE m 20 * t ia ul TET nE Rn —Á: L p m tMÓÀ s srthetirt ssl s r p - rl o r i Go ia i ssts n k - Y u j AT L P $ f ( ^K À " ? yf N 1 " j s v j i N | P 2 /l AN N l ;: 2 N P » db 0/ EM N !l "j À ' dl N N ä /i -E'W-» « L F I )/8, di M Es Á s T. 1 /e. æï ^f F - iv £^ TA ;:f A * f 5 g. 57 ii ? f j z s d ; ( í | N12€51018345 02'1 Y - & UEL A M ('x uB TübingenQ l T l N 31 N] * EY N * [ ) » p ER w "E s TE — d b Db 4 EM ?s e n fs ksd m o L. um f m . ü $ A d d " 2 * 7 - m p n $ » : 71 Y [ * r H1-»/...): MP ! ag J p J M v r T edi N SS p N z JV ... Nw&& N L^ p ET X r m N D * XHA. N v E , d - P 25 u (&J APU PA L s W m U. a 4 T p m X. á u ; 1* d R ) A x WV& - * u "e. s E E r dl Es 4 L. * as d E —— L d Es m T 5 Vi s s ,/.Xm $Y d du En [cs E P 2h m * * d N — » dC i u 5 s z j2 i A I E E Iuld 5 — h! - aE F - - um ERE xv i — - u- m - NSS R - d l- iex o d a« SRORSES r r M $ m G Y Bu x - u rE aM ALN E Eal u L r s " X E / N.v - N Mw j " -- m * - T us NM IT ORE , i W E a u lr m - E üs L2 at d p » —— m À as — Rs N * r Mi MM Ó — t u — 'ä Mb ü&w& tss L u :s m g m N x — m M - X Y LOm hE À — Á m WA ) - *s as y mv v DISSERTATIO INAYGF RALIS MEDICO. CHEMICA S ESTRNS MELETEMATA SUPER MERCVRIALIVM IN MORBIS VENEREIS ACTIONE. ET. VSV, QVAM EX AMPLISSIMI SENATVS ACADEMICI CONSENSV ET GRATIOSI MEDICORVM ORDINIS DECRETO PRO GRADYV DOCTORIS MEDICINAE ET CHIRVRGIAE publice defendet D-ERNHARDIUS MEYER Hanovienlfdfi s. f—memeerres m — D. XVIIi. CALEND. MAIAR. A, A. C. cl;).f;ccr,xxxx. i. fs. M x« A(:zndm-l m - Niarburgi Cattorum Literis nouae typograph. academ. quEEm. r d BRU E ss ,evä,i $& *3;'5 z* $P 3?:-" H ..,: $ r d U^ L4 ii uY b t ï&m p v A y "R um SERENISSIMO ET POTENTISSIMO. PRINCIPI AC. DOMINO DNO. WILHELMO.IX HASSIAE. LANDGRAVIQ. KEL. P ZSUCPSRUE Pb TOR AE HANC DISSERTATIONEM INAVGVRALEM, STVDIORVM SVORVM PRIMITIAS ; vt ECXSS TET ERGA —— o --- M PRINCIPEM CLEMENTISSIMVM DEVOTISSIMAE MENTIS SVAE QVALECVNQVE MONVMENTVM D. D. D. fubiectiffimus BERNHARDVS MEYER. E'Iu MELETEMATA SVPER MERCVRIALIVM I iN MORBIS VENEREIS ACTI'ONE ET V S V. — D Bd M.'T. CiceRO Tufcul. Quaeflion. L. II. C 2. Sequimur probabilia, nec ultra id, quod uerifimile occurrerit, progredi poffumus: et re- fellere fine pertinacia, et refelli fine iracundia parati fumus. 1,; , u N Q :*-———.ï LECTORI BENEVOLO 3. E n A VO-TO Ozzod omnibus fcientiir, id eft noftvae accidit, Faria enim perpeffa eft fata, &l bona et mala , multoque tempore opus fuit, ut sadem, qua Graecorum tem- pore gauifa efü forma, refltueretur. Tempore Latino - Barbarorum inprimis inuoluta fuit multis abfurdis theorematis, guae non folum medicinae AMetaphuficen, 42 fid ! À f» LL j uod maximum. a U iu lit delrimentum, j l/ Do&üiriua Therapeuticen. inguinguere. 4 de febribus, 1070 i ; aervalibus, hisque medendi valio, tunc temporis culíae, 10 . uberrimum ac Lrifre gt LA iU 27677 L exemplum. JWorbi quoque uenerel, qui tempore Te- flaurati s miedicinae inclare[cere , — ew —T————— fi lubet, alia facie fefe grodere coepit , D £ ub v* p Mira ac varia mplum eft in aprico. huius morbi facies, illiur aeui plerosque medicor, Arabum dogmatis non . leuiter 4)p aühuc additos , ac pv (105 , Quo teneant uultus auutantem Protea 7?20:;70 , - ep adduxit, ut uariat, immane quantum * ü l) - ! r iuseetcememi r m at "- ab inuicem diuer[ar , prout cuigue lubui; Il, plus minurue abf i £2^ 1f das, quin et -rifa.di- onas theorias de matura 1 £ 15 utneret , EW $ M ens caufis, modo, quo homtnue A inaadit, l dÀ et quae funt fimilia, 7H6D)L6€ CONCI '/F 1617U 2 pm f L 2TOLO GA , ii Ca- groferrent, corporique ae 'b Zd 2 76 4 2f Ue Licet nemo uero inficias ire poffit, j If £L 1103 Z?['ZL('HZW/ n omutno de "Vaura ui na L L/AY ^ uenerei - [cire,- fatendum tamen érit. cui- ( 0072 [2 que, abfurdas illai eLeryusn CPJZ;.L UTLiC J V/E nobis effe defezrtas , et momne opinionis Ü 6s '.NL " E l falfae refutatio, ut egregie C -5 Jcientiis eft tieremento? ; 4 d j ; » [ 4 € é "d U mru. / ,ur"f'n & )7 U: — L Ut tunc. temporis- theoria. de. uirus uenereo culta, eadem fuit huic morbo ra- tio medendi. Singuli fyflema fuum fecuti ad. hu- ia iur normain curam funt adgre[f. . Facile uero eft per[neiu , fal[am de morbo opi- nionem conceptam aegroto e[fe noxiam, A eec umquam, quam medens fibi praefixit metam, po[l[e attingi. — JAbflerfis no- firo tempore barbariei fordibus ac tene- brir, veiwfbisque falfis, quae medicinam deturparunt , opinionibur , et medendi methodus aliam induit. formam. Elc- gan- » m "d l gantiore, folidiore, leniore hodie gaude- mus, nec absque fumma uoluptate in[pici ac legi po[funt opera. l'irorum, qui de fhoc morbo profligando meriti funt. — Re- i centiffimis praefertim temporibus. labores jl JDuum uirorum Ccl. HYVNTERI ac pl GIRTANNERI Offt£in fere paginam Lp abfoluerunt. Rq/icmt tamen adhuc quae- l dam, ab hifce praeflantiffmis F/'iris non lf* dilucide admodum prolata, ob rerum Il* enim dicendarum ac feribendarum copi- am, i, qui opus integrum ederc molitur [ li alia omittere, alia mon fufe. [atis facile proferre poteft. l Hoc Jl« u 8 t FHoc in opuf[culo. tentaui , "b quat- dam a Cl. GYRTANNERO praecipue omilja, vel leuiter tatia, vel minus re&e, l I "mea quidem [emtentia, prolata wlterius n bo- proferam, explicem, refiringam. . ni$ G* [o4 " D 5, le&orer aequi iudiceuz, quos ea focie hoc opufculim logant, enixe vo- go, taleque de eo iudicium fergnt , qua- | : Íe de primitits suüenis. ferri folet, qui i nom excitatus futili contradicendi ,. uel uana temere ogganiendi [ou effutiendt pruritu, fed [olum ueri eruendi utili uec wuituperando [nme fludio in. arenam de- feendere aufus. eft. Equidem nou fum 771 P MM —— lj* smmihi tam Suffenur, qui ómnibus numeris »"6 abfolutum opus meum credam, fortaffis enin 20115 Fg, quam cui ferendo. humeri 4j ludici- lJ pares funt, onus illis qmpo[ui, lj m penes | ïw m eflo, [altim pro inge (5 111 ( nei ii t / f m ira&aui, quas ex- [5 (,l /' UCCÍIDD / 1721 iffuüno amimo ac cora (- 72 AY ('03 //' )P aenofco, bene euarur, Herculis cothurnos lu 101 ommibus effe ag tor gedibuss iuterim il Ut defivit vire tamea eff landanda voluntas. il Quae bonua in opufculo emeo foriaff.s in- Lieli y2? /]// de iur, ea uon anihi debere, « l- fateor, fed praeceptoribus meis reueren- Ill diffimis, omni [aude smea. fuperioribus, Viris 1o äl Viris llluftribus BALDINGER €t MOENCH, qui fufe admodum, cum quoud pra&icam, tum quoad chemicam gartem hanc materiam. in praeletiionibus fvis pertra&arunt. —— oA n ID N fumes FVale, B. L. meisque conatibus fauc. 3 SECTIO v P | II li SECTIO . PRIMA. / Irvitabilitas vafovum lIymphaticorum in flatu li fano ac 77207'6(':!0, $I R/ïira fane eít funciio illa partium corpo- li ris noftri, quae hodie irritabilitas vocatur, et qua omnes fere corporis partes, plus mi- nusue, pro diuerfa ftru&tura, gaudent. Egre- gie de uniuerfa medicina meriti funt Viri, non nifi fumma cum reuerentia compellan- di, qui in eo. omnem operam locarunt, ut hanc corporis uiui fun&ionem rite determi- narent, Xplicarent, ftabilirent, et experi- mentis in animalibus, ac obferuationibus in fano ac aegroto hominum corpore factis gra- dum ia n o 12 [meaccenan a | dum huius fun&ionis, fingulis partibus pro- P Áki 5 cften Afï VV rent ii 3231v AQ. ima utilitas ih mne- PI' u 11C a Imn tem inde redundauit et quo.tidie Pl « dhuc redundat, al : ia m nempe faciem, rite wgnita hac corporis uiui funCtione , induit Y hac uelut cffe- uniuerfa pathologia, et ex ctus À « cau P ff a pendens, therapia. Liquidior enim lux adparet, pofita, uelut fundamen- to, hac functione, in cognofcenda nmatura morborum mnerualium, diuerfa eo- febris, rum facie, atque in remouendis fingulis ho- rum morborum fpeciebus. Ut plura tace; am, in medium nunc faltem proferam cri- aY [Cr fes , harumque v ias fpecies, quas certo absque folida huius, et fingulis 'quidem par- tibus propriae fundcionis cognitione neino rite intueri, obfíeruare, ct, fi quando opus fuerit, excitare uel dirigeré poterit. Nec - [ermerernenmenmescsennsanonémit st d Nec fua utilitate caret in cognofcenda uariorum remediorum acione in noftrum . N 401 L. liorem notiot u n, quam- corpus,.cuius per tum pro X ingenii noflri terminis fieri poteft, medico maxime neceffariam eífe quiuis ]u- benter fatebitur. $. IL Patet inde, omnes neruos effe inten- dendos, ut, quae, hodienum de hac fun- €ione certa ac indubitata, opera cum phy- fiologorum, tum pathologorum, conítant ; penitus fibi cognita reddat, qui medici no- $* [9] 2 € mixlxe di Io] 2nu$, egrotisque faluti effe cupit, nemo enitu medicorum, ut rectiflime "magnius HALLERVS, corporis humani fun&iones absque firmmo eius detrimentó ignorare pot- eft $. IIL 14 $. 1. —— —À. Nulla partis acuo effe poteft , nifi adfit fun&io , huius enim effe&us des mum audit actio. Functionem omnibus no- ftri corporis partibus communem, non nifi irritabilitatem, a ui uitali pendentem; agno- fcere po(ï'umus , haec functio pro diuería conditione ,. ftructura partium diuerfa eft, inde diuerfae et toto coelo faepe ab inuicem diftantes partium actiones, e ui uitali enim cum fingularum partium ítructura in unum €oeunte difcrimen acCtionum, feu aciones partium propriae oriuntur. $. 1. Solis mufculis olim haec fun&io adfcri- pta fuit, et reliquis in partibus deficere, Ínterim tamen cafta ob- pro certo habita. feruatio ac ratiocinium nos docuerunt, non folis i, ia 1j folis mufculis hanc fun&ionem effe tribuen- dam, fed et reliquis in partibus, plus mi- ii nusue pro diuerfa fiructura adeífe. "Truti- £, nantibus n&mpe firu&uram primorum noftiri je corporis ftaminum , non poteft non clara üfl luce menti obuerfari, firucturam omnium ( partium compofitam, in primis ftaminibus f confideratam unam effe eamdemque, nec nifi l diuerfam horum ftaminum inter fe combi- nationem diuerfam partium flru&uram cffi- cere, inde et merito concludimus, funciio- n üem, primis ftaminibus inter fe nexis com- e munem et partibus inde compofitis propriam effe debere, ea propter igitur omnes partes functione irritabilitatis gaudere. lu $. V. 7 Ad irritabilitatem vaforum lymphatico- » rum propius edcedo, eamque adeífe, expe- ll Fi H N "ii —— ié ximentis ac obferuationibus e fano etïaegro- nitalili EY to C€or| H V re fumtis probabo. qdübii a (à, Qu Iam iam omnes aciones vaforum lym- guiftra phaticorum de ui uitali illis. infidente certi Tum j ores nos reddere deberent, nec amplius de Sed ( funcione irritabilitatis dubitandum effet, nifi docen forte forent, qui praeconcepta opinione non &dtend [i H L u ii T ali, fed foli contractilitati omnia phae 105 (, nomena adícribere conarentur, qizod tamen 3&0)16[ certiífiime , rite confideratis ommibus, fieri H Ma nequit. Aeque, ac uaía fanguifera, pro- pellunt uafa lymphatica fuccum contentum, uel particulas illis adplicatas, ucluti miaf- mata quaedam, uenenun: hydrophobicum, ua- 4) riolofum, uel et medicamenta, mercurium , nc- terebinthinam , aliaue. Negari vero . itab 1 quit, uafa fanguifera ini ilitate gaudere , qucd CL VERSCHVIR Zz dif. de vi iv- Yi- * L2 — MÓ 17 r vitabili vaforum. Groning. 1766. extta omnem dubii aleam pofuit. Inde nec uafa lymphati- ca, quae eamdem fere actionem ac uafía fan- | |jtt guifera h 2n [1$94 ent; quid quod uaforum rubro- &t i- rum irritabilitatem multis modis fuperent 4). lius d Sed et reliqua phaenomena certo certiffime &t nil docent, irritabilitatem illis competere, modo al adtendamus , quod Cl. ia CRUIKSHANK 1 Phä&' 108 docuit, interdum ad tempus quoddam tamett actionem uaforum lymphaticorum quafi dormi- : frerí re, illaque neque fuccum reforbere, neque p ulte- fi(lllly ^ mua &) HALLERI Elem. Phyfiol. Tom. f. pag. m V 165. Magnam vim uitalem uafis ineffe urium ijymphaticis, probat celerrimus per ua- fa la&ea chyli tranfitus, et anatomicis p f uulgare eft fpettaculum , chylum in ua. quletts fis la&eis animalis uiui fe&i confpicuum æaulo poft omnem cuanuiffe, qi ff f /f J;:. TET / i, B&H, Y d Q ï/,',,! m m Nf — —— 18 ! ulterius propellere, unde fane aQio non a 1 Quie contractilitate fola fed a ui uiua dependere ui- fin idu detur 2). Videmus etiam, ab iniuris exter: GS lym Pb ni$ , hat cli ———— &) lpfa nimirum a&io , qua liquida agl« tantur, a contra&ilitate fola, quae cer- tiffme ab elafticitate pendet , uel ea- ! dem eft, et a folis uiribus mechanicis mouetur, erui nequit, uim uitalem po- W ftulat circulatio irritabilitati ac fepfibilita- l ti foli conceffam. $ 10H. TESTA de uïtälibus pell'iodis aegrotantium et fanorum Vol. 1. P. II. C. d L. p. 108. ; Au&a matutino tempore per- G fpiratione, abforptio fimiliter intenditur, f propter au&am uniuerfim lym phaticorum irritabilitatem. 'Scimus mercuriales in- d un&iones mane inftitutas, multorum lu- em f(anaffe, quos uefpertinae aut no- &urnae uix aliquid adiuuerant. fc Ci li [ m w ts 19 9 non q nis quae uiuam partium uim laedunt, quales wiere ul« funt ictus, lapfus, contufio 5 humores, a ua- dis ex fis lymphaticis reforbehdos, adcumul ar,i 3fe- fis; lam cellulo,[am expandi, reforptionem -ig.itur B25 La RRR non jqui CL. cRVIKSHANXK in 5Sümmft, quae qu auserlefener. dbhaudt. FIE B. COT H u g] ph« 18 1 med)anhis Matutino . etiam tempore facilius lues julem p uenerea? concipitur, Cl * u./( qæ;)cu-—ïww . GIRTANNER 3 d T. « m;güi *s d. P- 64. Cl. nv FELAND . HBemerf£u. gen über die "aluürlichen uud ÁünfHichem Blattern z2u . Ieimar n gahr 1788. p. s þerliOdïï 24- »Zur Jepfuug wühlte ich mmer die AUchterue F. ormittaes Zeit, in dem pput E* Glauben, dafl hier die E/fzfaugngff- raff Jlürker. fei, cf. Cl. STARK uszime aus hat dem Tageóuch des elinifchen Suffituts in al J eeua, Lieferung P. 14Q: ]i yltoru? "24 Minus re&te igitur Cl. CYRILLO Of- fe h ruazioni pratiche intorno alla lue ue- nerea p. I*j uefpertinum tempus inun- &ionibus conuenientiffimum iudicat. — [ 28 [ ht [ Hn gnon rite progredi, donec remediis ex etinter- loracic nis uim uitalem excitantibus iuftus tenor refti- ft, £ua tur. Saepe faepius idem uidemusin hydro- PC 4 in eo praefertim , qui a nimia debilitate poft nimiam ac effrenatam humoris uitalis ia- Quram natales ducit, roborantibus fanandus. Reffa Spasmodicae etiam fyftematis lymphatici con- mbis firu&iones moturm lymphae progredientis im- Vaforum pediunt, quod ex eo; quod teftibus nonnuHis,' Tut(ts u ata in hydropicis affeQibus egregie profue- opi Ya « vint elucet. Vidit faepius Ill. w R I$ BER G 4) Yi hoc in cadaueribus hydropicis truncos maiores ua- ia at d forum lymphaticorum diuerfis in locis angu- ]Rbü: & füores et in tenuiores canaliculos . conftrictos ; e£& Y i nj ïeuigm L 6 ) 8l wRISBERG de fyftemate vaforum abforbente morbos uicifüm excitante et 4) fanante, ia Comment. acad. fcient. Got- ting. Vol. VIII. pag. 149- $. 19. "» ss — xZ »- ct hic etiam obferuationes anguftiffimi du&us p etattet * Y Q thoracici in quibusdam fubiectis a fe, uifi d redi- fert, usin DX ; debiliti $-- VE js uitdlà juS (imand Reflat aliud phaenomenon a DAR WINO d) nphaiifi ( nobis expofitum, motus. nempe retrogradus yte f[fäki'xüs uaforum lymphaticorum ,. quo contenta fluida i5 gonnulls rurfus uerfus originem uel alium locum a uia r )I'Of&if' egie j re&a ac communi alienum propelhmtur. Mi- ISBFRGH) rum hocce phaenomenon , quod in diurefi cri- ; maiorei U* 2 tica À c. diabete lymph i atico pziacciPuum locum . [ocis g habet , ex fola contra&ilitate explicari nequit, of efi nec id nifi ad uim uitalemr -b giamus , rite in- d telligere poffumus. Valuulis inftructum | effe quod- ate V fot T [52 m]lto a) Zbhundl. für praktifche Aerzte, Gter B. Git E 254 d f'dell[: j À ^ t —— $: — k quoduis uas lymphäticumy magna copia, qui K in hac anatomiae parte elaboranda defudarunt, i Cut certiores nos fecere, Idem praefägnt , quod tur, et ualuulae uenarum, urgent liquidum impedi- TIOtUS - untque, quo finus rurfus locum uerfus, un- euenial de uenit, relabatur. Valuularum refiftentiam de, ir et in mortuo corpore, qui iniectioni uaforum Tienon operam dant, fat norunt, tantum enim abeft, €nim j ut directioni contrariae cedant, ut potius rum- 'Tantam autem contractilitatem , Iiä, & pántur 2). pliaenor quae ualuulas fuperet, uafis hifce tenellis ad- (il!C NU Ícribere , res ipfa uetat, et merito concludi- tt adf; mus, exiguam folummodo contradtilitatis uim uafis hifce infidere, nec ipfa quidem ualuula- amplior Catiore rum actio absque ui uitali comprehendi poteft. $. VII. paatic Gefchichte «nd &) Cel CRVIKSHANK Mem u Befchr eibung der. lymphatifchen Gefüfle , p. 62 25 $. VII. wj , qui Motus intefïinorum antiperi&akiügs mul- deïu&amnt, tum cum noftro phaenomeno conuenire uide- Rant, qüüd tur, et modus, quo is contingit, qua ratione m imped motus uaforum lymphaticorum retrogradus wrus, Ut eueniat, nos aperte docet. Nemini, me her- vefientam cle, in mentem umquam uenit, illud phaeno- j udfonum menon foli contradilitati adícribere , uaria i al enim irritamenta, fun&ionem uitals: urgen- potius Tut« tia, et ad peruerfas actioncs inftigantia, hoc ulitatem , . phaenomenon Pmducunc Facilius apertius- ieellis a que cognita fun&ione uitali explicari poteft, s condid et adfatim iam iam a multis factuum ciä? unde vlitatis u ampliore a me proferenda non opus eft expli- Catione. end Pmeü' $. VIIL j Experimenta quoque , fuper 11&Gs lym- llis fun&io- phaticis inftituta effe docuerunt, nem uitalem adfcribendam. TE Aére jj Ü gl -a -— A&re frigido ta&a uel quouis alio irri- tamenti genere fe contrahunt ; euacuantur et oculis fefe abducunt. Bene HALLERVS: COrum » Neque, ait, folus ductus thoracicus, qui , q 25 uere d e cener ve D- e uaforum lymphaticomm ett; Cenit 95 et perinde uafa lymphaïica hepatis ad olei debui uitrioli ta&um contrahuntur et ccelerrime tibus ; cui 25 exinaniuntur, fed inprimis in animale, uel d aut 25 plena fuerunt , aut chylo aut lympha, in u ud, f co v ev rui 1 25 eo liquore; äuem animalia abforbere fuht, 25 coégi, fub ipfis intentis meis oculis, toties W uidi haec fiue lymphatica uafcula fiue lactea 22 euanefcere, non potuerunt autem uifui fe 25 fubduxiffe , nifi expulfo , qui replebat et 25 confpicua reddebat, liquore lympha, la- Wüice ?? ée, indig-o in aqua diffoluto ? a). ior v $. VIII. Exce( äde&, &) HALLER l. c. cf. Seconde memoire fur Wagni le mouuement du fang. Exper. 29$. 298 p 1io itfí» $. VILII, Wantur et Perfpecta Vero hac uaforum Iymphati- LERYS : corum functione magnum nobis Iumen adful- jus, qui get, quo nos latente adhuc hui: IS » functionis orum ell cognitione non absque ;imagno damno carere yis al ol debuimus. | Vt enim in reliquis corporis par- k celerrim tibus irritabilitas morbida effe poteft, exceffu - j jllld i ]e, ctl uei lefi ectu peccare, fic idem etiam eueniet in uafis lymphaticis. Inftituti ratio autem po- my.?:a N abforbere ftulat, ut de his quaedam generalia faltim ad- d ant. js, tot (ine la $. X In utroque cafu cauffae et effectus fibi gió d inuicem non réfpondent, fed effe&us ucl ma- li l ühlæ ) ior uel minor €ft ac- natura cauffae poftulat zxceffu peccat irritabilitas, uel iufto maior 5 VIIT. adeft, dum effe&us producuntur, cauffarum magnitudini non refpondentes, fed eam fupe- !t jur 160 rane » ,25 ^ — —— ss 26 rantes, breuibus, ubi effe&tus maior eft cauf- ut du f [*! Defectu uero, feu torpore peccat, dum lymp] cauífa effe&um fuperat, uel effe&us minores producuntur ac magnitudo cauffarum poftulaf- fet. Vterque modus irritabilitatis morbidus eft, quo aequabilis fun&ionum tenor, circu- lationis , fecretionis , excretionis mirum in modum turbatur , iimpeditur, peruertitur. tuli Omnes cauffae, quae duobus hifce fibi e dia- fari, metro cppoiïtis ftatibus in uniuerfo corpore &gre produccndis pares funt et in parte corporis m g priuata illos producere poterunt, adeoque et Wtug in fyftemate uaforum. lymphaticorum. Non imeum effe piito,ä has in cauffas disquirere, omneque enim punctum in his indagandis tulit Cel. GAvBIVS 4) ut plura addere uclle, Piaculum effet, nec nifi mea intereft, quam ut &) Infüt. pathol. Cap. de morbis folidi uiui. 9R M Ó—À——À À 27 y elt uf ut duos hofce fibi oppofitos ftatus in fyftemate tcat, dint lymphatico obuios obferuationibus probem. us minores n peüuK ! g morbids $. XI. nor, GI g myirum ! Saepxus uidemus a paucis Tnereuri gra* Peïuel't Vf nulis fyftema lymphaticum ita uehementer agi- fbl e dla tari,; ut exinde enormis oriatur faliuatio [/3] (o corpore aegre nifi medicamentis irritabilitatem nimi- e corgotió am obtundentibus, compefcenda, nec refert adeoqut & utrum iam ante mercurius adhibitus fit, nec Not nc- uti (h;qwf I€, aga " d j mhx &) rTvRNBVLL Urfprung und iter. der |dere dl Luffeuche . g2. Meminit cafüs, a m&; quam quarta tantum grani parte mercurü fub. ii ]imati dulcis falinationem ortam — effe, additque quinquaginta grana in uno eps- dem producere effe&us poffe, b £5 1/5,2; /,3) ,ulll in altero fubxe&o Crseth) knw f u(*i( Jlþ /ü?v/ gl'u k /f.i'f'v,.!v, ] .['::' Fs hs 4 ^ .1)-1 €45 L:» — « d 91 ri 5 f g^a. a £ L9DM $t. jä-f» f d /a4 3?».»«*37, 6'7!"*560 ?9. B jA $. AL MÓf s E f4- ..... £ » ?"»5e r, E!" et p L P. 5n^ r ?* w 28 ne. Proftant uero et alia exempla, magnam fevus mercurii copiam corpori ingeftam fuiffe, abs- üunt j Diuerfas hafce, que fubfequente faliuatione. um d) taq [av2-] conditiones non nifi fibique inuicem oppc,fi TUtar a wario irritabilitatis. gradu pendere. aperte uehen conftat, e uiribus mere mechanicis haec. phae- &bo| 3 nomena explicare, praecepta phyfiologica a Vnttt 34 Á t Varii porro mer- erti pathologica plane uetai curii effe&us in hominibus diuerfae aetatis, fis C0j fexus, temperamenti, uitae generis, quibus in cafibus irritabilitatis gradus diuerfiffimus eft, hafce diuerfas conditiones morbofas aperte docent, quid quod et morbi praegrefä, uel adhuc in corpore exiftentes, qui irritabilita- iem infigniter mutant, mercurii effe&um co- at ; gant diuerfum ab eo, qui ante morbos Iprae- uiu greffos fuit. linorem eiusdem praeparati to, mercu 424cC rj a lis portionem requirit aetas infantilis ac fexus fequior, maiorem aetas uiribus, ac fcxus —— 29 ttogvum. fexus potior, maiorem temperamentum, ut iffe, ab- minorem fanguine- aiunt, phlegmaticum , s hafte, A uitae genereirritabilitatem multuu um 4). s i mutari, uel augeri, uel minui conftat, citius 3 'ær.ïï'-.t uehementiusue a mercurio adficiuntur, qui Qec phit cibo lauto, uinisque ac aromatis multis nutri- ojogica at untur tardius ac mitius, qui blandis uel et in- orro m ertibus fatuis nutriuntur, nec uino nec aronia- » qefatis, tis corpus laedunt, , quibus " ecu f n Qu sapttte $. XIL «fi, ud dbl Ex his omnibus ut credo, aperte cor- a CHl lat n i a t, functionem uaforum lymphaticorum a x ui uitali pendentem, et in ftatu fano et aegro- s prie to, maximi momenti, nec leuiter tractandam m intantp effe 1 I$, 4 p fexiis 5) Cel cvriEN Mat. Med. p. 472 p — 30 effe. Comparatio enim uarii huius ftatus cum acione mercurii uariorumque huius metalli IY praeparatorum nos docebunt, quibusdam in cafibus hoc uel illud praeparatum adhibendum et quibusnam remediis adiuuantibus combi- Di nandum fit, ut effe&us, quales prodi uolu- mus, edantur. Opert Signa uero , ex quibus cognofcimus, aCtio; utrum adfit irritabilitas uaforum lymphatico- ff rum iufta an morbofa, ut et cauffas, quae fima n progucendis his ftatibus fauent, non recenfe- Wï?(j bo, ut cum reliquarum partium fignis et cauf- Qio fis conuenientia, quae fyftemati lymphatico, fs huiusque actionibus adplicata eosdem morbos tueh producunt ac cognitos reddunt et a multis gra- o uiffimis, omni Ilaudc mea fuperioribus Viris f iam tractata ac in medium prolata atque ex- Tum plicata funt. ]tae um SECTIQ , 31 ts cum SECTIO SECVNDA. s metalli De atlionis meycurialium in uivus aeneveo de- uscam ii bellando atque eradicando cauffis. hibendum ET j combi. :odi ul Dichilis omnino eft, multisque fpinis ac operculis te&a ac munita perfe&ior cognitio a&ionis remediorum in noftrum corpus. Ab- ofcimub, ftrufa enim eft, noftrosque fenfus latet exactif- wpbatiw- fima notio remediorum, ac fubtilioris nofiri , quae qerenft- corporis ftru&urae, rationumque, quibus fun- s et atl €iones ab ea pendentes, peraguntur, nec Ípes eft, fore, ut ad id faftigium umquam nphätiL'Or euehamur , quo, quae tecta nobis adhuc funt, y moos reuelata , ac corufco radiorum lumine illu- ailtis g ftrata uideamus. Ea enüim eft uirium noftra- bus Viti rum conditio, ut determinatis cancellis infcri- afque u ptae hos egredi nequeant, nifi uelis in leges a $ummo Numine praefcriptas debacchari , maxi- t — ^ 5 " n 22 (ett , qi maximoque .ibi cum damno tenebris et labyrinthis implicari. Re&iffime igitur tas (ibi « LVCRETIVS: at p tim d Multa tegit facro inuolucro natura, nec ullis quati Fas eft fcire quidcm»mortalibus omnia, multa amici Admirare modo, nec non uenerare, nec illa amita Ínquiras, quae funt arcanis proxima — exadi Vera igitur interdum g/l fapieutia, ut cum iun&is: &tmos a magno S CALIGERO (quentum nomen! ) loquar, |zofe nimis fapere; avcana enim. ve- Q tom vum naturae facra, ut ueriffime SENECA, veduéda , et inteviori fuut claufa facrario. [ füoties 5 exults Interim tamen conemur, ut, quantutg quidem pro ingenii nofiri copiolis ualemus, decet, Mul- üby . quae in manibus funt, cognofcamus. fer e tum augmenti hodienum acceperunt omnes lt pite fcientiae, multa nobis aperte ante oculos ia« cent , ii m 33 Wors et cent, quorum cauífas maiores noflri incogii- lv a gt tas fibi effe fateri coacti funt. Quantum, ut pauca proferam, exculta eft phyfice, quan- tum chemia, quantum anatomia fubtilior, gec ullis quantum phyfiologia, absqug cuiüs intimiore n mula amicitia nemo rite mederi morbis poteft. His , iecilà amica manu inter fe ut et cum ferupulofis , 17 exactis, concinnis ftatus morbidi examinibus , Ut qui iunCtis, uidemus, multa ante paucos adhue J ) t0Imeft . annos abfícondita nunc fatis perfpe&a effe at- que cognita, enim t« ExECA: j Abfint uero ommnes praeconceptae opie nioties , abfint omnia, ipfa natura renitente , exculta fyftemata, folam naturam, ea, qt.la ; quanm decet, ZxoiBam, et uariis quidem fub conditio. - yalenus nibus obferuemus, quae nos doceat, diligen- s. Wi ter examinemus, et tandem fpes erit, fore, " ais ut rite obferuatis omnibus phaenomenis a« in- gullos * C ter eatt -*SE"&X ii r a ii t ità rÁ a( 34 ter fe combinatis, cauffas tandem rerum, fi lusque 1 inien eruaimus, non omnes, quasdam ta Pl'()- Wi dm ta piorque ad arcana 1,1:zïm*ae facra aditus nobis fit futurus. 1103 el tali ei 90 Ilä h, u mofrh Dic nequit, quantum fru&us in eum quam, redundet, qui noctes diesque affidua. obferua- plicare t tione debi t aaque : mentis acie phaenomena uis quot fi uitalis perpendit. Ea enim cft, quae n0s con- qui ( feruat, morbos abigit, actionem remediorum geerg in noflrum corpus d eter iniic t 1 on enim agit Tefped unmquam remedium, qua tale, in mortuum Eäüan& corpus. Hinc patet, eos, qui e folis legibus Tüstum mechanicis actiones remediorum determinare conentur egregie fallere, multumque a »uia re- Vt ut legibus mechanicis in de- gia aberrare. terminandis funcionibus, a&ionibus, omni- las bus- 3y qeum, 4 busque, ut uno uerbo dicam, mutationibus ams, pro- at nofiri corporis carere non lice C conceden- qlitus nobis dum tamen eft, minimam partem uires mecha- nicas efficere, fed plurimum e contra a Lii ui- tali eiusque effe&tibus pendere; Quis, quae- Ío, uires corticis peruuiani uini , opii, mofchi, odorum e legibus mechanicis um- us n at quagm, ut promiffo fuo'rite ftet , poterit ex- lja obl plicare? Eadem eft conditio omnium, quot- somena tiS quot funt, remediorum, inde et mercurii, ne 205 C0f* quod $ $ fequentibus adfatim patebit, quibus semelionut generalia quaedam de a&ione mercurii, nullo enin d refpectu habito ad uirus uenereum, qua de- 'm mGïi Qu 1Ibellamium, bona le&orum cum uenia proferre fols s mecum conftitui, & egefïnil!arc l ia te $. HL. que 2! harid T1: Mercurius, ucl ex uel interne corpori gmlii pibus» humano adplicatus, adiones uitales intendit , p bu 62 fe- a EE i - [ r m d 2 6 febrem qualemcumque excitat , pulfum adau- get, cruftam fanguinis inflammatoriam gene- YU rat Q) Agit igitur ftimulando folida, exci- ft, | tando uim uitalem, eodem igitur modo, ut bus i diay reliqua pharmaca e claffe ftimulantium, et hac fub conditione confideratus nil prae reliquis T0X Haec uirtus ftimulantibus pi*OPrii habet. atqu folida ftimulans cauffa eft, cur plethorici Tüu id ] curam mercurii ope fubeuntes, eodem mo- LU J n 1l P^ a lia e do praeparari debeant, quo, quibus atj fe ftimulantium claffe ingeruntur, uenae fecio- wl u ne, temperantibus ; diluentibus, eccoproticis quaf SL g. d. d Iure 4) Cekl cvrLEN mat. med. pag. 465. Cl. GIRTANNER bhündl. von der venert- Jchen. Krankheit pag. 317 NISBET Abhandl. über die Lullfeuche pag. 276- cARRERE Ünterfuchuug dsber die l'er- o larvten u. f. w. ventrifchen chronifchen Krauhheiten p. 9O. 9I. E Ri eeescelicc. sss cpwcwerareanr 37 (im adiue CVIELD D MT ERN Iure meritoque Cel a) t an mercurium, ut ftimulans uniuerfale confid gene li, exii rat, fub uariis enim formis uariisquc dofi- modo, Ul bus ingeftus omnes intendit excretiones, mox m « Tat diarrhoeam , 1mno uomitum , mox fudoren;, tae Te quä mox faliuationem, mox diurefin 7) allicit atque pmcrcat Eosdem ctiam effeCtus fti- H?ec li I MA 1 TT L)US ad liC atus ; od mulantes prodit externe ulce "n 1 /1 odem. n Cuiuis nota eft adplicatio mercurii RCC'F'- c Iorma 13] tüleris )US « at tati feu caleinati rubri, uel L i m uel ui uenti imn uice ibus for qae i VP jiardo quafi obductis, uerbo, ubi uis uitae langue wnpl otii £ e i5 Jute A E a)i.c. . D 65. Gh. Cl HECK [ RS I Unntt- ( óuch der aligemeinen — Ho9ihkunde S. Q £ 9 p* p» 376: du yu 31 u $) 10 DAN SCHLICHTING é i c 'el diurein ] , H copia et fimul falutari loco faliuationis [7] nila a exorta. Ín ct Phyf. med. A pR C p, tl VIil. obf. 6. p Clarc. Á-e. p.itT. — m et, quod facilime in omnibus ulceribus fnt ff glandulofarum partium fcrophulofi praepri- qui i mis ortus, euenit. Summo inde iure hic dns m commendatur a CJ. VNYÉÉERWOOD et Suefcan RICHTER 4) et ipfe ego effectus bonos & i me uidiffe adfirmare poffum. Iam diu in ufu fuit unguentum ST. Y VES in pfor?;- ;»phthalmia, bonosque effectus produxit folus irercurius calcinatus ruber, absque tutia et camiphora butyro mixtus. Easdem hic pro- dit uirtutes ac in ulceribus glandularum ma- folido: TRU iorum. dite e " N li (1 Effe&us, quos in tenellae conftitutio- EGC, | nis, irritabilioribus fubiectis producit iidem fl ] funt fv ia &) Cuius uero ufum his in eafibus iam du- dum docuit Cel. rngpEN in /feizem Ua- tervicht für. Unterwundürzte. I us easenscciismucemeemcisatultmes ii cptent t n oermem a 39 fY, ; uleeribue jui ftimulantes , nde non potef non e ia Ya (ä uin ingur - g ato nimiis P iG CL»llo m e UrIO , i prprie u hi u1rcs Inox collabantur, actiones Ormnes lan- suefcant , adpetitus eleatur , febrisque he- W000 f eaca incendatur a) ecus Dof fom du n $i pOl? od [dls $. I I IT j tutia d Vtruimn zmmeäm(n in numores agaá an th PI 0 folido: H ii $ adi uc fub iu jarum t n uiuorum OFC di M " e ft L 5 nec tantas n ais f( les. tolle ego aufi TY 1 T £ te Inotare , Sufliciat , probabilius mihi conftiuc- effe, praecipua folidorum ope, aucta ui vi- ali, humores folu eodem fere modo , quo ducit 1 » E Ju fanguis per fe m ii ii k 111;810*[ luitur- Ü Hac fe Dri P] quam mercurius exc at; expii- cari at r n (l ib [11/2"!'/1 [ ) CARRERE — 7 — — t 40 cari forte fortaffis poteft. damnum , quod mercurius iis infert, quos fcorbutus uexat, Psüïme enim ui omnis obferuationis ac ex- yerfa perientiae ibi nocet, Oomniaque irritantia, tione et quae fanguinem minime foluere ab omni- bus dicuntur, eumdem praeftant effectum a), quamquam negare non aufim, multum con- Cior ferre ipfam uim mercurii in uafa lymphati- Curij ca fpecificam fere. His demum addi pot- eft, fi mercurius immediate in humores no- firi corporis ageret, unum idemque hydrar- &i gyri praeparatum, eadem dofi diuerfae con- thige ftitutionis hominibus eosdem femper effe&us fupcu inferre debere, quod uero minime uidetur, $. V. IN : Tare C Üima 8) CVLLEN l c. p. 464. — [meremenetetememe r 41 i, qud $. V. J Uexat 'Tantum de effe&tibus mercurii uni- jj a uerfalibus, feu totam corporis noftri condi- ia ; tionem tangentibus. ab omni- fettum ( Propius nunc ad Prcpofïtum huius fe- itum o €tionis adcedo , fcnïentiamque de actione mer- Jympit- curii in uirus uenereo debellando proferam. addi p nores f0* Nec affinitate chemica cum uirus, nee H e byürar- grauitak remouet fyp iil liden; ftatus oecono- vrfae cor miae noflri corporis ac obferuationes fatis er efdus fuperque iam iam has refutarunt fententias. g lt Grauitate fua agere mercurium, plu- Ó . res multis conati funt argumentis corrobo- rare. Obftat uero, ut pauca faltem addu- cam, huic fententiae, paucula mercurii fub- limati corrofiui grana requiri, quo effectus a mer- æ**;*'&x 42 detti mercurio oriri foliti fefe prodant, mercurium érudum feu mercurium fub metallica forma Wner corpori ingeftum, multumque temporis ibi Ciat, moratum, nullos produxiffe cffectus 2), cum Tatum tamen non potuiffent non fieri, praecipue cum fütut ab exiguo coloris gradu in auras abeat mercu- dus rius. Nec umquam comprehendi poteft, qua für demum pala ApVARU GUA ARU AMES AR Id ln ]inqmï o & &) Narrat PAVLVS IACOBVS MALOVIN 13l5 ld C inlibro, cui titnulus Chymie medicit li wi mulieres cottidie ad tres Smyrnenfes drachmas usque mercurii uiui uorare, quo amabilis uirosque alliciens corporis habi- tus conferuetur. Tantam me hercle! co- piam in corpus ingerere non poffent abs- at que detrimento , fi mercurius grauitate 0r 9t fua ageret. Plura uide in egregio L GIRTANNERI libro T. I: p. 314. 328. cf. 10H. FR D " y Y J pER Diff. de me- dicamentis faliuantibus , $. 29. pag. 18- [2 75 HAEN Med. e n TVRNBVLL L c. R. T. V. Cap. llI. $. 4. p — h. M ^ P 4 ereun. demum ratione grauitate fua agai*, ac uirus a forma uenereum feu debellet, feu eneruet, íeu eii- 1 ciat. Vnum porro ic & emque mercurii praepa- uporis Vi ratum eadem dofi exhibitum in diuerfae con- j), u fütutionis hominibus minime eiusdem gra- 1(1Pue cuit dus effectus pmdücit, fed diuerfi. P a a ce ig 1- veat mertu tur Virorum bhanc fententiam am?!evorum, )Oï(*ü, qu Pä ] am a !i € ere mihi liceat, me nuinquam in demut hanc fententiam , quae grauiffÀima intacta re- linquit defcenfurum effe, nimis mechanica eft, bferuationibus non corroborata, et a regu- MALOVIS selicde lis uis uitalis noftri corporis acähorret. jp &i U gorare dU us (dti- De altera fententia, mercurium adíni- 1 ; [rero e' ( tate chemica agere, nil habeo, quod multa A,.Cn t ?:5.73' l goi rauitit oratione proferam, i5 g n ? — Explofa diu iacet haec fententia uulgo, m 3 ( H/s ]u pl et inprimis ab egtegio GIRTANNERO fa- a. p5 [g- » R jfel. tis aE 44 Creti tis fuperque labefactata eft ) Id tamen ad- faliuam uenerea labe infe- lanc dere mihi liceat, &dcur €orum contagiofam effe inuentam , eo ipfo ia a tempore , quo mercurium adfumferint 2), poteft igitur hoc argumentum iijs, quibus lau- datus auctor GIRTANNER ad refutandam hanc fententiam ufus eft, adiungi. tant faliu iene $. VL defen p Alia fupereft fententia, de ui mercurii in uirus uenereo debellando, ab multis iisdem- P jur que Cell. Viris prolata: mercur n nempe in Q9 eradicando uirus uenereo agere, quasdam ex- cre- &) l. c. p. 5ar. N £) Cel. sEL rE Medicina clinica p. 212. cf. CI GIRTANNER p. 323- LE 45 n al« cretiones intendendo. "Operae pïetium erit,in be infe- hanc de uirtute argenti uiui fententiam paulo adcuratius inquircre,v rationesque pro et con- Q ipfo tra aequa lance ponderare. int J), dbus lat Praecipuae excretiones *, quae defide- futandar rantur, ac uifui fefe obiiciunt, funt fudor ac faliuatio. Has per excretiones, multi uirus ei uenereum e eorpore eiici multis argum i |fis defendere funt conati. Et uidentur fane, rite penfitatis omnibus, hi proxime a uero abeffe. gercuri . Nullus iamiam fuperfles effe uidetur j iidert modus, quo mercurius debellare peffit uirus yapt uene- sdam e n * Studio confilioque dixi, lias effe praecipu- as excretiones, omnes enim fere obie£tio- nes, quáe contra hanc fententiam profe- an * runtur, faliuationem tangunt, —— Ü 45 uenereum, uel enim hoftis eiiciendus eft, uel d [ eneruandus, neutralifandus, (fit uenia uerbo). Pofterius uero fieri non poffe, firmis demons pz ( ftratum eft argumentis. Prima igitur uia fola Cl fupereft, quam natura cligit, ut excitatis a mercurio uiribus uitalibus ab hoftili fefe libe- bh ret materia, non fccus, ac omnes materias Qti morbidas, uel in acutis uel chronicis, uires [ La naturae uel fponte, uel per meäicamenta eXCi» tatae e corpore eiiciunt. lus $. VII. $f riticas has a mercurio excitatas euae cuationes quin uocem, nullus dubito, et fi iis, (iui noftris temporibus de morbis uenercis fa- nandis fcripfere, haec hypot?ieiïs minime pla- cet, Interim tamen, cum quaccumque euacie- atige« N 49 tiones in morbis, uel acutis, uel chronicis, et, uel debito ordine ac tenore a natura uel fibimet 3 uetbo) - demou ipfi reli&ta, uel remediis adiuta, inftitutee, * ia fola quae corpus a morbo liberant, uocari potlint ac iure uocentur crifes feu iudicationes mor- xcitatis à ffe lb bi «), non uideo, cur idem locum habere ne- ; matetia queat in morbis uenereis, cum et in his ex fi- (is, uf de medicorum non uili quidem habendorum, Venta x fanatio euacuationis ope contingat. Hoflile uirus uenereum e corpore per fa- liuationem encr , grauiífimus auctor Cel. SELLE nos decet, 7) idemque et Cl. FOR- tatos dte 5 et fl lP; " enordi 4) GALENVS Crif. III. 7. Vocata eft anti- jnine p* quitus haec crifeos fpecies xeicis xav. exgovr. grirm æ / 4 L 6:p.212. at 48 FORDYCE 4) experientia duci innuunt, ii uirus uenereum aliquam'ï:u in COX'PGI'G latitans bens, non melius ac citius debellari poffe, quam per nuhi n faliuationem p/acidam , lentam , fudoremque Virus u eiusdem notae. bendor fito u nando üafcan $. VIIL ' Proftant et obferuationes, datri alia praeter mercurium pharmaca, quae hoc in morbo adhibita plus minusue profunt, prout excretionem aliquam. lymphaticam feu lym- lial phatico ferofam augent, cuius generis funt iymp&w Guaiacum , huius refinà, Cicuta , Aconitum PC glar praecipue Cammarum ; quod multo principio puae f Phos— It$ a UET &) Rewiew of the venereal difeafe p. 100 — 42 maunt y phosphoreo pollet, alcali uolatile, coluber t latitars berus, lacerta ( agilis?) et q. f. £. Inde iufta mihi nafcitur fufpicio, hance de eliminando juam per premqt uirus uenereo fententiam haud flocci effe ha- bendam, fed feria mente trutinandam, ut po- fito uelut fundamento firmo, canones in ía- nando mozbo, qui adhibeantur, utiles igitur aaícantur, Áati alid $. VIIII, « oc i Nec folius excretionis per glandulas fa- d Pï(mf (« !* fiuales cancellis infcripta effe uidetur excretio yis f lymphatica, fed pars folum effe; omnes quip- Awn'l'.lm pe glandulae conglomeratae , quarum praeci- puae funt parotides fublinguales, fubmaxilla- T ingiPio res ac pancreas in cenfum ueniunt, in omni- PhOS' bus excretio lymphatica augetur , quod a pri- 9ri, utaiunt, confimilis fabrica digito quafi D mqn- d essemsamuessimi m iE EEE $o monítrat, ut iure igitur credendum fit, uim (aT0[ mercurii, faliuationis auctricem , ad reliquas (Inat Q, quoque omnes conglomeratas elandulas exten- di. Hae uero excretiones ob te&um glandu- ff ( larum , uelut pancreatis fitum, oculis noftris àni, ífefe non obiiciunt, fed-ex anslogia,; illaefis Tunt logices reguli; , eruuntur. 5. X' ditiq Interim tamen miitüime negarem,; ex- ptoc cretionem glandularum parotidearum reliqua- [GUE rumque in ore fitarum praecipuæn CH*CB PI'O- no ueluti fluit idalueo tum ex ftructura tum ex ufu harum glandularum. Quot, ut paucis expediam, arteriis ornata eft parotis glandula, ex arteria occipitali, temporali fuperfxciali, ca- EU | , um carotide faciali, transuerfa faciei, ramo buc- d reliqui cinatorio carotidis. Facile igitur eft intelle- ls exttt &u , magnam huius glandulae excretionem g ghnd- effe debere, quod et laefiones du&us Stenoni- gl nolts ani, qua excretio aucta eft, nobis monílra- ;ia, ülaeüi runt 4) $. XL. Ea porro oeconomiae animalis eft con- ditio, ut retenta, uel fegnius, quam par eft, a arett ; procedente euacuatione naturali quadam, al- tera adfinitate coniuncta cum priore excitetur. un 1 o Y D 25 "Trans- jaur? " yt F"'MS t j glanM" 4) V. RHALLER Grundrifl der Phufiofogie , hr fllpfrBM herausgegebeu von sogMMERING uud dü MECIKEL p. 456, $. 602 uzd not, k, m — As uetcsset i? R& 19 CA MT u K E^ ( d) uel iuftó lranfpiratione natura ali fuppreffa, &t fluente, ucl urina maiore fluit copia ; par Ci 1nüttan uel aluus humectatur, tranfpiratione uero ul- NIRI tra, quam decet ; aucta, aluus ficcatur, urina frigidu t* ial minore fluit copià; horum prius I e, pe- Eadem regula ua- fat c& fterius aeftate locum habet. liuatic let et in ffatu morbido, ac euacuatione critt- am e ca. Omnia fere colatoria incitantur, adfumto glndi mercurio, praecipuae uero partes funt elan- ub mer- ffaml:u' duliae conwïomcratac ac cutis ; quae iV ,,s" curii ufu füdorem fundit copio! €m, qui 1ur ticus uocart cum Illl. w RISBER G10 lympha a a poteft. "V idemus uero; f. eve hanc cutaneam cuacuationem lymphaticam uel certe lympha- tico ferofam, uice faliuationis , el fi malue- fenm ris , excretionis lymp CLLOP Or1S per 21 C 4* glandulas conglome [ ïï)ä.,ï, enta uera uel impedita cutanea exhaiatione effe wlnüfo- nv ret faliuationem Campho E a , balnea roffi- ca L $3 ca.4), ab Cl. RIBEIRO SANCHEZ, tot vl lo encomiis elata, quae cutem uerfus humores jt copia; inuitant , uinum ex mente CL.GIRTAN- : uem.ul- NERI, quo faliuationi obex ponatur, aér lfs urimd u- nem frigidus, qui faliuatio intendit, rationes m p fat certae funt, quae monfirant, fudorem fa- segula u fY, iüe iu /e ccedane- liuationis effe poffe et. reuera e tioe r am euacuationem, nimium ,igitur Ey*-nphac l zdflllïïm glandulas uerfus impetum coerceri poffe ope funt ght tranfpirationis aliquantum intenfioris. füb mer , G:.i u " f qs t $. XiL. vanedtil cii 104 HrOS Haec generaliter di&ta fufficiant. ia feram nunc in medium , quae aduerfarii obie- | fiacdit ce- ofiori P tü senta ! iv 4) Exa&am horum balneorum defcriptio- j fe c0] nem aut, BELLERMANN uide m ia feutfchen. Mercur. Oktobr, 1789. p. 67. at g 0^ 1gq. ü iegaeis —— —— j4 cerunt éet quantum in me eft, aequa lance tru- tinabo, ut, uerane an falfa fit uel aduerfario- 77 rum, uel mea fententia, queat diiudicari, 1em di ]lam . Tocent Prima obiectio haec efto 2) fumda Saepius ac quotidie uidevi, ee habita uebementiffamas pev. faliuationem e£ infere veliqua coyporis colatovia excverio- pes uivüs ueneveum . srinime debella- ve, faliuatione enim finita movbum uenereum de mouo incipeve , eoque VA facilius , tutius ac iucundius mor- lenp bum uenereum fanavi, quo exa&ius dac (al eb omnibus muimiis euacuationibus lum o| pïüf?([lh'Edeï. (s Et COnit &) Cl. GIRTANNER l, c, 329. 330- $55 Wce que Et ego ab eorum partibus fto, qui ve- luerfario hementem ac iufzo citius excitatam faliuatio- jcati, nem damnant, unoque cum his ore affirmo, illam non folum effe nullius ufus, fed infuper nocentiffilnam , uires corporis ac animi pef- fumdando, deprimendo , floridum corporis habitum deuaftando, morbos chronicos diros ud, d inferendo. Ro t gtrtte ] (/ä&t'//d- ; ii Celebre .fatis famigeratiffimi equitis VDALRICIODHVTTEN babemus t eoqlll jdiur n* exemplum, qui et ünäccima uice diris horren- - ^ dae faliuationis cruciatibus f fe fubiiciens, tan- i at tum abfuit, ut a morbo liberaretur, ut po- at tius morborum agmina dirum hocce uenenum comites fibi adfumere t te f $. XIII, x " p — od 6 gnati, é. XIIL Interim tamen rationes in promptu ha- Qrtas bceo, quae, ut diuerfa fentiam, me cogunt. Connur "Tritum eft illud prouerbium: Qmne nimiusm uevtitur in Atium. Quod parca quantitate, iufto tempore, bonis. fub conditionibus iuuat, immodica quantitate, iniquo tempore, prauis fub conditionibus pef- fime nocere poteft. Id et de faliuatione zz- excrel auodica ualet, Nemo enim umquam medico- trilicà rum rationalium neotericorum profufam lau- fs dauit faliuationem , numquam fuis in fcriptis docuit, eam, quo citius, eo melius, effe ex- citandam nullo habito refpectu corporis, et [ [ quidem una eademque quantitate in unoquo- e'qu que fubiectos fed uno quafi ore omnes con- noftr traria iubent, Jenezz nempe placidam , fenfim et da feufimque prouocandam e[fe faliuationem, quin nec in omnibus fubie&tis eam laudant, bene gnati, /P&'*vä- $7 gnari, alias infuper dari uias, etfi non tam certas faliuatione cum reliquis excretionibus onytt ho coniunCta, quibus uirus eiiciatur 4 f Cogutt Hl ore, Doni $. XIIII. | quantitath Eft mihi, ut fupra iam dixi, faliuatio yonibu p matione if excretio critica iisdem regulis, quibus reliqua i mCdiCO' critica profluuia, parens. Fortaffe, rite pen- fitatis his regulis, certi quid ftatui poteft. fam lat* E [cripfis Iur& meritoque omnes omnis aeui ac 5 C([f e omnium gentium medici ab HIPPOCRATE TOU t eiusque commentatore GALENO inde ad jm unX noítra usque recentiffima tempora damnarunt et damnant euacuationes profufas, non iufto i MM temn« ;z'o;lew;qum Ia 2) Cel szrrx l. et, gnafir st [ sstsbl 8 fio ob 1 tempore in morbis factas, fymptomaticas ac 30f ul inutiles eas uno ore falutarunt. Minime enim tiores f id, quod requiritur , hifce euacuationibus ni- E R miis accedit, eieCio nempe omnis materiae fur ) nocentis, ad eam enim aequabilis uirium te- nor, inter fe conípiratio, abfentia fpaífmo- rum requiritur. Detrahitur quidem pars ma- teriae, pars uero rctinletur, Corpus debilita- tur, uires uitae peffumdantur, unde nulla ui- per ea rus ac uirium actio ac reactio, omne igitur &UCRf à eliminatum uidetur; fed qui crederent, egre- gie fallerent, dormit uirus, et mox reflüituto aliquantum . corpore uires fuas monftrabit. ACtio inordinata eft uiui folidi, quae has eua- 1) cuationes inutiles ac perniciofas inftituit, non rite materies ex humoribus fecernitur, feu ut cum ueteribus loquar, coquitur, bonorum hu. morum copia una cum parte materiae morbi- dae eliminatur; incompleta igitur fuit euacua- 10 j9 ticas at tio ob fpasmos, unde fit, ut poftea uirus ma- jtte enint iores uires acquirat debilitato folido uiuo, al- nibus i« tiores figat radices, difficilius igitur eradice- materiat tur ) um te i fpafl!':ü' $. Xv. i ParS Tide Eadem eft ratio uirus uenerei, eiicitur ; delite muj]a t per easdem uires, per quas reliquae materiae eiiciuntur, per uires nempe folidi uiui, quae ne fgifllf 4 ncr.e nb egïe- i vehitut? gonf ib &) Neminem fugit, quantum damni aegro- e hZ.S eu. tis ac uniuerfae medicinae peruerfa illa jruit, Y SYLVII opinio intulerit, qua du&i, nil (en d melius fieri poífe quidam fibi perfuafi p funt, quam omnibus eniti uiribus, ut i Ol'um h')- materies nocens quam citiffime eiiciatur; neminem fugit damnum irreparabile ale- t il* xipharmacorum. theriacalium , fpirituum jit euat ac tin&urarum incauta manu olim datos runm,. [i0 60 a mercuri,o tenduntur, fpccicsque febris ,";li- $ uirus fauentis, excitatur. d uit 311;11ando —— — — —MÁ tgendi Euacuationes uero, a nimia mercurii fed iní in corpus ingurgitatione, neglecta uirium cor- qu ef poris confideratione , praeparatione ac diacta, Debili productae, minime, etfi partem ueneni fecum ti, haeí abripiant, fiant per fudorem, fiant per fali- ft, ut uationem uel per alia colatoria , poterunt fü mot effe criticae, fymptomatvcae potius et jure & lia quidem maximo falutandae. Intenditur, id Wity ig nemo negabit, uis uitalis uaforum lymphati- Jihir | corum, intenduntur omnes omnium organo- ha fj rum uires, fed non iufto tenore, tumultuario, lm i inordinato, fpasmodico modo , unde fieri cer- f v to poteft, ut profufiffima oriatur faliuatio, ue- hementiffimus fudor, continuae alui deiectio- nes, et tamen non eliminetur uirus uenereum (ed in corpore mancat. Pïäepar Enor- 6t yis, di- — 91 Enormis uero haec euacuatio, flupen- da uirium proflratio , inconfideratus hicce agendi modus non folum banc adfert noxam, ; mrercuti fed infuper, fi poftea aequo mercurii ufui lo- PES| jrium t cus effet, impedit, quo m iil us adhiberi poffit. « diacits Debilitatae enim funt uires fyftematis lymphati- yeni f ci, laeía eft irritabilitas, morbofe aucta, quo fit, ut a minimo ftimulo in enormes abripia- T2 tur motus, eosdemque, quin maiores adhuc poterm.t TU ac antea producat effe&tus, et per omne ae- diur i uum aeger hac ratione non fanetur. Longa hvmyhüti' igitur praeparatione ac cura opus eft, qua haec fymptomata tollantur, ut mercurii ufus locum iterum inueniat; interea uero altiores multati e fieri t figit uirus radices, peffimo aegroti cum damno, ijuatioy j t $. XVI. Id uero locum non habet, dum rite u praeparato corpori, iuíta dofi, bonis auibus, ier- fint* 62 mercurius propinatur. Senfim fenfimque au- ü.c getur uis uaforum , blande excitatur, grada- Cionis tim intenditur, quae forte fortaffis aCtiones Watione inordinatae accidere poffunt, ftatim remedio- Jotus rum adiuuantium ope fopiuntur, leniuntur : notad re&a igitur coCio procedit, iuíta igitur eft as crifis per faliuationem , per fudorem uel re- liqua colatoria. n $. XVIL. , Eo diutius in refutanda hac obiectione uerfatus fum , cum fciam , hanc inprimis effe maximi momenti, uelut grauiffimam ab ad- uerfariis adípici, hacque peffumdata alias fpopte cadere 4) Interim tamen vmirum eft; CI. D &) Cl. G3RTANNER nro. 5. 6. p.kggo. LE — , 63 Cl Iue av GIRTANNERVM ; qui huius obie- , gt Cionis ftrenuus eft defenfor, quique ipfe fali- « aones uationem non neceüäriäin effe credit a) fed Tenedio- potius inutilem , quin perniciofam, carbone Jeniuntut: notandam, expreífis uerbis alioloco dicere /): a Incr- igiut d p—— [l ud It 24)-I/6.p. 318 &) l. c. p. 333-. duf welche ZArt das Queck- filber die Luflfeuche heife , ibs wir obiettont aífo bis iezt moch nicht. jSo viel if ge- wf duaufl es zzz&( den Kürper af[s ein PrimiS di reizeudes Mittel apirt. Die Gefchwin- g o i diokeit des Pulfes gvird wührend : dem ja di Gebr auche t/ej]bläe:zrr/ermeüït, die hym- phatifchen . Gefüfle werden gereizt and miru d die Lipmphe wird füffser ; fo ff , (l dafl fie durch die Speichefdriüen aus- Jliefit uud durch die Schweislücher aus- dünflet, wodurch das Gift aus dem Kzr- wer gefchafft wird. So erklüre ich mir Il r- p —— T 64 a mercurio lympham folui, per faliuam ac fu- dorem eliminari, unaque uirus uenereum ab- ripi. Ni plurimum fallor, bac paragrapho utilem effe iudicat faliuationem , opinionem- que de actione mercurii paucis ante plagulis a fe ipfo refutatam hac pagina tuetur a). $. XVIII. Ad aliam ducor obie&tionem: Morbum nempe ueneveum . faepius absque euacuatione ualde feufibil Mi fanari. Multa Clperient DI asss li üim ' x Würkungen des .QnechEZbem auf dem Kürper und feime Krafft die Lujlfeuche 2u heilem. &) Quae hac paragrapho de Cl. erR TAN- DEV NERI contradi&o innui, eadem inuenies B in A. L. Zeitung, J'un. 1789, nro. 18I« p. 638 — — —— e 6 ) at fite Multa pharmaca , praetev mercu- um d CUYINS2, Uives fzms comtra uivus ue- L6y 1 Cua- agrapio nereum manifeflave , absque et nionem« tone in fenfus cadente , fed imuota adhuc dum nobis i ]i 4 as liguis a YAHOHE , €nim ommia euacuda; ) ia fuena p»af/"ent "üincere a) $. XViIIII. igpitt fezzj?bili Mirari fane fubit, has thefes et omni €Xperientiae et folidis medicinae clementis Mu contrarias proferri potuifï'e et quidem a Viro, - qui af d Luj[jg;;(l*! &) Cl. GIRTANNER DIO. 4. 3. adiiciatur g etiam nro. 4. p. 339. " inuellifj g, It E oA aE 66 aginis ipfe eas reuocare ui- qui paucis retro p )'ERPc X i uaedam ad pri- Tfem detur. Sup-f:riüribus iamiam « mam obiectioncm 1'€fpondi, et uidemus quc- Teitur f anationem morbi uenerei minus fecure ti.i.iic b] um et ] progredi , nifi euacuatio quaedam accidat. tm ve] Concedo; Hrus uenereum recens in nofirum idemque nondum radices GIRTA cor.pus receptum , quod altas egit ; absque euacuatione multum il"l fenfus ca- itdo agi i dente fanari poffe, fed: dixi iamiaïnïn corpore habitans uirus eiici P()H"e absque euacuatione ualde f(fniibili:,ncgc), obferuationibus meliora iv ii i, cuius in edo&us, ac auctoritate fretus i a f [01:] rebus medicis auctoritas non infima tenet ca a). His addo, quod ipfe Cl. GiR T AN- NER ] & f f U & ) E Cek/sELUE T. C/p. 212 Qeh bin nicht z [! theoretifchen aur aus deun anugezeigtem auch avivrklich aus J Gründen , fondern / pnz/:tz'- [ 67 r u NER per faliuationem ac fudorem uirus ue- l ad Pï'i' nereum e corpore eiici,; contendit, Poffet yus que igitur fua ex fententia uirus uenereum et pau- ^ js Jequit cum et longum tempus in corpore latitans uel aidi cum uel íine euacuatione debellari, unum T idemque igitur, cum tamen et ex ipfa Cl. i f[iiïö GIRTANNERI fenterntia mercuriüs euacue fenfus ando agit, utrum mercurium adhibeas, nec Ln Cor I »otv ne. gcua!iunc E 2 $. XX. ; mehora , citus 1f ; tentt praktifcher. Erxfahrung. überzeugt ,. dafi ATA^ da, wo das Uebel nur. einigermaffen ein- x gewurzelt if , die Krankem micht u Jchwach, nicht Kiuder, moch Jchiwanger Jind , die lMethode die ficher/le fei , wo man es laug[am zu eiuem gelinden Spei- chelflufi kommen làfit. JMMan if daun li TL micht mur der Ausführung des Gifts, T ILLLA foudera auch des Quechfülbers ficherer. ]J 1 lll €f. FORDYcCE l p j E t 68 *rX* AL n 11 e [utiii )uoc at u dïi( Ya obi ecionem Zl(l ün ilv t5 4* TC eft Icatui 5 lhs C huius partem jamiam Prac»c*uentc tLtALc a *Y ii nares niliilque eft , quod add i, nifi plurima p rug imaca; quae certo aliqua immediata in uenereo Góc lando, ui ualere fcimus eani PCR flluO"'*ïn ïxc«CCn ue euacuanc do pr O(lCïC, DYr a 2 ei ertim Áco ,-s iiX iunm qualia funt Guai icun et 1 C r--n & uonem adiu- ac Cicuta, cer& i 1anc mner vViliill [« € or Cl. uare, quod et de Qpio folidus obferuato Y AR r Pes i Oocet 4) BAS SIANI C/ O p $33 j1Cs d &) Opufcula therap. Vol. L p. 290 lx fuis obferuatt. profer op um uifces non p'ms T motus fuerit » nonftraíffe , quam 1udo hocque erumpente, mali iptomata bre- ui mitigata fuifle eodem gradu, quo haec excretio cutanea incr ementutiniu fum hu» ke Qu p 69 Omnes euacuationes uirt 1S uenereum eliminare non pofle, in aprico eft, H onfide- d AL Ü i ramus critico modo per fum conue ia D) ommnet l a ? v?la j ul n * uu, 68 1 L eo tantum Quae diate conferunt , PIOUU» t. ut npedimenta , quae ctromnt mercuriaiium oDitant , auferant. Huie Aconitun claffi opium maxima pro parte poteft T adi e aanunm vi 3ri, n and a olores faliua- mim Cl tionem namnian conipefcet o. Conf C, CARMI ATI l p 291. IU Q Non meum éífe credo, ut inteerum catalogum remeciorum Gecantatoruim 6 fed breui mpor e culmine electtorum Pl vecenfeam, plurima enim 1 iam c b aliis in ordinem reda&a, eox i ut IT ue ui- ug o ! res, falfae, dubiae ut plurimum, nar- nl Ih s pon p tata iunt. i Uq *UU ,w mr[ )v A 8 avyus, ,ym-h (1 P) HIPPOCRATES Áph. L. 21 g entm ^ 8 d» uaJuza pma d Queu, Que veY Quu- Qtgoy- Qi 7O omnem materiam hoftilem euacuari debere , nec omnibus materiis omnia päterg loca fed fingulis fingula. $. XXI. Quae fi uera funt, et quartam EL I eacuat GIRTANNER I obie&ionem refutant 4) nempe : tipa [c Morbum ht (à, m Cliarido Princeps $spoyroY z9puoy maUTR meyS, ^ Qs jur argumentum in omni crifi uel acutorum uel chronicorum , morborum dirigenda, TÀNN fedulo trutinandum. Egregie id nos Ieut, t docuit, uti femper folet, CI. LENTIN in aurea commentatione 'de hydrope in tll Ej Beitrügen zur ausübeuden Arzuei- Áender soileufchaft. i Jici) & &) l. c. nfo. 4. p. 229 pP— Peemecvssurcmmisscccruenaesiremi u 7 M [f " 4^ 4 bun cum alio lebte , Wenereun , loea fel [ morbo complicatum , adhibitis bunc contzva 77!07'/)7!77! :'C7!ZC[21jc;3' eaacuanti- bus manere , et fi fanetuv complica- £us cum. uencreo 2uovbus. w ( In eo folummodo cardo rei uertitur, quae T) euacuationes, quibus rcn»ediiä per quae prae- eipua loca fint inftitutae. Mihum Haec fufficiant pro corroboranda fenten- ia 10 tia, mercurium nempe, uirus uenereum ei 2Tvo CGiiVve À D. P [o] " l i i 1 Yi ï u$ , c € f U M ná- cuando, corpus liber prins ii fei ientiam a Cl. GIR- tus fum, ut hanc ï a[uf(]mm TANNERO, Viro, quem impenfe uene- d il-igelïbïu t j (| 5 reor, et ex cuius libro multa me ut.iia ]l idi- ' LENTIS &te ciffe palam grátus pro ic or, labefactatam de- gifl i 4 e Jj "m fenderem. Fortaflis mihi contigit c ilve tG tam fe- jj J lici, et eneruatis 05ie€tionibus fententiam ab iris "E —— r / [ i Viris egregia laude confpicuis prolatam cor- edunt yoboraui. piis u fübief Reftat adhuc, ut hac fectione proferam T35, ! "TE atque quant i um quidem fapio, explic v ii 1, Qui- w t bus fub conditionibus mer ius fuos edat ef- i Y &i a(-; at onem excitet. od fe&us, qua ratione faliu li fius &l Qürio $. XXII. ferio G1V Supra iamiam auctoritate ac obferuati- Cit terram L icu cal- onibus uirorum nixus innui, )f l cem mercurialem cum phlogiftico coniunctam elant feu mercurium uiuum nullos in humano cor- dqie pore edere effectus remediales, nifi praepara- r n fionis O L e, cuiuscumque ;demum mutatus ante GE ) r T ) ^ fucrit. Omnia uero I r aeparata mercurijalia unumn eumdcmque n Gmnibus COI'POTibUS eduná ab jecimecsr. n ío [ii COT edunt effectum, nec n 1 fi (:1 &V rimen, i ucad ] us uel Tif kiilli evat idL " OniIs mniercuri al um in P 1us CI) fub: eé s uidere Licet. inde IneritO conciudi- ff *22201 Toredac mu iLlv qui € | omnibus p: íadc 7'13. c-h commu- as ;-1 Qu uh I« ne, cuius pra cntia [4 a ii i r n EE inorue C« re] 12 , P t effe Cai am $ edat, inercurium a Ü J tu I iA n Y eda 1 :ant. e,]a[ fu a ( .', o 1 uel a nte &5 quam mercurius cor por: mge- ff a Rlï ft ac ifi t ncce Cii; el adíumto mer- 1* 1ITiO i cc H 3 2us nofü AÍ 11.- creeti ro- & p fte Or Opinio Atv 'U'S CI i habet defenfores, GIRTANNER 4) et quos pag. citat. addu- cit Alunt : €hl7ïg, omnia mercurii PT epma- Lfmu'm. ta intea quaim in uirus nuenereum: etectus f al e€aan ab nof lei u1 COrYD u humoribus fol 101, i. 11 11 m et quiden etT V lii demaue atq i in 110u ?61' anto UM ur 123 . praepar In incrc VA 1a ale mutar Experimen- «rnew n ts ac obferuationibus mag HON is fefe d;(tit)qii, atti filid fal T ( iil j &) l c. p. 216. cgl.lh m 24 quod fal n*eoge?itum non effe, nifi acidum fucci ga- flrici cum calce mercuriali coniun&um. — Acidi li, alcali animalis feu fucci gaftrici adfinitatem erga cal- fifis. ces mercuriales maiorem effe , qugm reliquam TRU acidorum erga calcem. Quodcumque igitur fal mercuriale uentriculo ingeflum , ftatim plant mutari, terram mercurialem cum acido gaftri- üf, | co coniungi, acidum igitur nitri uel falis com- üum munis concentratum a uinculis fu?s liberari , wolit ac tunicas uentriculi corrodere. Ex hoc fonte Ventr oriri effe&us falium mercurialium caufticos et Milt 9. 1. f. gimm Q j $. XXnI. deaty tfor In tv im tamen, ut ut haec bene dicta [unto, funt tamen quaedam, quae, quo mi- nus manibus pedibusque hanc in fententiam defcendam , mihi interdicunt. Et quidem "tjuod m us p d- Ms — EE s - — 7j g quod ad fuccum gaftricum adtinet, animali- kidi um, quae et carne ct plantis ucfcunmr? nec alcalinus eft, nec acidus, fed nei lii )tr a d- ius ge- iquam neris, nula acidi fiena praebens, fi multa jiut uero carne uefcuntur, acidae fit indolis, fi fiafim plantis uero, alcalinae, ut igitur in 'aprigo tan 1 i gl fit, omne fere ad mu dum fuccum gaftri- n ii nis enim omnium ani- js Corll cum ualere diaetam, o RLRA ftri cus ex ip i f2 i uafis nec ex yerati, malium jfuccus ga . ^ —— fortte uentriculo exceptus, neutrius eft generis a). 0s gt Multa porro ingeruntur, multa in uentriculo 4 gignuntur, quae faepius naturam fucci gaftri- ci ita mutant, ut diuerfiffimae indolis effe ui- deatur Z) Aci- t d &) Cl. enEN Handbuch der gefamten. Che. j 11 sie, l. Theil, p. 360. entid &) Cel. HAHNEMANN U0H der .Alfenz'('.. Sehr ver- qmdem Fergiftung, p. 22. $. 56. wad Jchie- D - 1* Acidum i l. fucco ea (irico exiftens, fa- p 611 6 3 se £l euti i tui t j ul i em duabus ex ca 2ufis. Giiil ATI 22 itat ur ncmpe argen 1t1 ti t im ex k ni t i li If il ( Praecip fucci 2afü i Ope, et inuut nam corneam 4) » [unii $d P'*-UO f d A gratu n AU * Jehieden. fiud die . Beflaudtherle des. WMa- ti IU um diefe odei seufaftes im nichternen, waxll ieue Nahraung sewuhnten, mit haib odes g« verdauten Ueberbieibfeín vou dem ukd denen Speifen und Getrünkew ange- Magen. Jllteu | aveichliche odev feflen l"' ie uiele Umflüude veründevz dem a- Unkeuntlichkeit! JMehw «r,yrft bis zur oder weniger wvegetabilifche oder thieri- DT Jehe. Sünre, thievifche odes Geiwichs- Schleistt , Mittelfalze verfchiedaer drt, XrRl uud z unbefimmlichen Verháltuiffen , &t obf Jchindteriz den: Nuzzem dor. undankbaríi- . ni. Senne- chen Perfuche, die Spals Vi g bier, Skopoli, Carminati 2 /zt mfa veiute (hmo briugen kouauten Jülinte &) Cl. BATsCH ÜLemte, p. 292 [msornisinsinisiitiumte EEEl * 24 ^ Geb CARM y w ï*ïnï"'ï'o C obferuationibus p n" flricu H M fs. NATI con iL fta serd pese fuccum gaf e i AHEE dae indolis arte fi rachmis di car- m d) nis uitulinae, uncia una aquae fontana ec Gi ge ft e L yono granis quinque falis communi lSP T2 fcv decem horas calor alae ri'arenneitianae t j grad m centum. WVulgatiffimis experimentis, 1:1* cllime ex- x,:(u.u a laccae uel florum cyani f 745 H f a PiCJ&ïUï; J (l [ [1] ] —— —Ó ( [j $. XxiI Ulie ! du (s j [4D Iam uero his probe penfitatis uidetur, i lt infirmo talo niti hypothefis Cl. G1RTAN 711 (( NERI adducta, cum contra chemiae regulas Ait, ][z':n ac obferuationes pugnet Acidum fucci ga- kpari firici in uentriculo contenti, qui primus hy $2! (ín] 711 j drargyrum excipit, cum fit acidum falis com munis, non uideo, cur hoc in fucco gaítrico ia E as aA DO Ua o CU ROR -- $ i, habitans n;aiox'ehl habeat adfinitatem erga ter- Wt C ram mercurialem, quam in uitro chemico? , 1 Ad hoc adcedit, ue [o] lo etc r D ili ut plurimum diaeta lete " Vil Y1 tu n acidae il nit uti eos, quibus mercurius ing WTO ( igitur indolis fuecum gaftricum in longe aliam naturam, quin contrariam, alcalinam mutari. foluit, ali ucco Neé omnis calx mercuri CA R Clxiiïl acido Qua at n gafirico, etfi femper ad enet 1 1empe, coire pct- Qrial l eft, non enim otnnis per os ingeritur, fe a et Ü g. Quis uero temere' negabit, hanc K t P er cutem. n absque effectu in corpore effe? a) ft Jar tallita Sed concedamus , adfinitatem acidi in Jotro fucco gaftrico, quidquid demum fit, maiorem px'a.ecip effe erga calcem mercurialem quam acidorum 4 et smetallicorum , concedi ab aduerfario uiciílhim Tati debet , lim a) cf. A. L. Zeitung, Sun. 179 nro. I8I. p. 637. 038- EU | bo | EE debet, coniun&ionem acidi in fücco gaftrico ico? c«um calce mercuriali maximam quidem effe debere, cum arctam coniunctiornem acidi falis deta uel nitri cum terra mercuriali foluat. citae Q':i ae alium uero cauffa hunc nexum in corpore rurfus autar. foluit, quaenam fubítantia inuenitur, cum jucco qua acidum gaftricum in uafis cum terra mer- curiali errans fefe coniungit? Ex mente enim t P'if' €i fid et GIRTANNERI 4) mercurius non nifi — hanc per cutem e corpore eliminatur, ]),6/:723"1;/20 an- zea faturatus, uidemus enim Jfub fovma u- zallica eum e corporve exive. Ex hac hypotheü porro fequeretur, uim mercurii calcinati feu ddi it praecipitatiaprubri a uentriculo recepti exigu- ;joreln «m et longe minorem actione mercurii fubli- dorui mati corrofiui effe, caufticam enim mercuria- 1'16 ] [ L j lium uim non nifi ab acidis nitri uel falis com- debti; munis um um st — sÜ—À— P .0' 181; 4) l c. p. 416. um " e Dpcmsumgperee n rtmeone m ts o Ó o 1 oA «v oí munis per acidum f - iC H t [»»1 DI Eu nnculis ter- (IRTA 24 (* raec 10n?r7 AiivA curialis li DC idütio [2 uc to re cl GIR- tionibus 'TAA N NOSEGRSO ^OT fupra innui. iterim Tercurii uod n lon igo fermone ac cita üs uero non eft, « 1 Wulto m hemic orum obfen Iat10niDus, aducam, incre Utto CXF raec i fT oitatum rubrum non effe nifi uriuiu 1 ii ? 1 D néercuriuin ope [2 CiG i,nltri a b pH i hlogift H i91 H li D erati IH depl ilogi i ica iffimum o tur- (T ^ f£o quid barbaro uenia uerbo) et ha 14 AC caunia oD n ul- D $5 t n in atet: aG.vcái jae igne ae copia 1 X " in a xii olle Omni eff (:':.:xks tate, nullum uero actidi nitri in eo ex- ümphüor (i e ntis cífe ueftigi 3 ii u enim non m 4), deftillatu e ti) 1 - "T magnam aeris purifim (dephlog copiam pr ofert Z). Quod fi itaque quae Cl ä GIR 0. yessrea LOm AURU ( W n Grund« &) Inftar omnium cito COL-HAGE & if der Experimentalchemie , p. 300- d €) Cel. woExNcu Mat. med. p. 382. p— — 8x fet« GCIRTANNER adduxit, uera ac obferua- ;j he tionibus confentanea forent, fequeretur, uim Eerim mercurii praecipitati rubri exiguam effe, et "atis multo minorem ac mercurii fublimati, quod n T« uero experientia magiftra non didicimus c). fe m r * et UPl I) Hae funt rationes , quibus addu&us h li I ego quidem numquam mihi perfuadere pote- b I,Ivl- ro, hypothefin hanc cl. GiRTANNERI M J omni effe exceptione maiorem, cum fciam, 40 CV fimpliciorem ac ueriorem adeffe, " i : m $. Xxv. uae [,[. n« c) Adnotante m. BOERHAVIO Klem, 61 Chemiae T. IL. p. 330. a granis duobus uel quinque uehemens et uomitus et purgatio fequitur. et fi per aliquot dies eius ufus continuatur, ptyalismus qui- G;'g;::d- dem excitatur, aft ob exulcerationem, y» quam in uentriculo facit, internus eius ufus exulat. — N [ — À——Q 5.» xXV. tUt t qua mercurius Quae uero eft cauffa, t Quae ego qui- in corpore effe&us producit? didimus dem fcio ac fentio, proferam. tf pl ferienti AGio omniunm präeparatorum mercus Tercuri. rialium ommnis i uno conuenit pundo, nec, lat exa nifi quoad gradum intercedit difcrimen. Adfit fürando igitur néceffe eft aliquid omnibus praeparatis ti£ram g commune, quo donata, agunt, adfit in omni- fitnt w bus praeparatis non eadem fed diuerfa ab in- g, uicem copia. Diuerfis et toto coelo ,ab inui- UT ii i cem abhorrentibus methodis praeparata mer- tidim q Cur P P alia conficiuntur , cafta tamen chemiae do- at Phlugfgm & rina nos docuit, mercurium in omnibus ad Ts a c unum phas ininusue phlo Is ifto fuo orbari, plus H at n wisue calïis natura donari, uel id fiat tri- p Vi f tur a ndo, ucl eum acidis coniungendo ucl de- . fillando uel praecipitando uel fublimando.* Id e^ ^ cuin » 745 04 '3 '*Mgh ü 83 UIDMHISR at cum in omnibus praeparatis fiat, crudum hy- teurius drargyrum fatuum fit in corpore nofiro, coh- o qii eludimus, mercurium nullos in corpore noflro nifi dephlogifticatum edere effe&tus. Nec ex- —— — — perientia nobis obftat , unguentum HCHIPG o mercuriale, uulgo di&um napolitanum, con- 9, ftat ex axungia porci ac mercurio crudo, tri- , Ndit turando inuicem coniun&is, quo fit, ut in ,gparaüs nigram maffam abeant. Hic uero color un. ; oni- guenti phlogifto ex mercurio uiuo exclufo gi- TM gnitur, quod cum axungia fefe coniungit , 2b ïhïli' caufífa igitur eft, cur tam cito unguentum ran- jld m cidum euadat.* Facile igitur uiuus Mercurius giie * phlog:ftum fuum exturbat atque in calcem mu- nb d tatur; amalgamata, aethiops per fe 2) exem- :afia plwi pla fat lucida nobis praebent. d Pro temporis c | fiat lr igitur fpatio, quo triturantes þ(; Fum axungia ) llfl (If' F.2 porei .15150" j cul $) Cel. MozNcn l. c. p. 242. : ')' f*d'/ldlþr,;g,&n( (ijm;;äf Qp lp. :47*2-- p —— — — $4 ticem di porci mifcentes mercurium crudum utimut; u fublin rpinorem ue] maiorem partem phlogifti mer- li :f c-ürius amittit, ut inde maior uel minor uir- COrmtum tus unguenti natales ducat.^ Semper igitur fo- Tüercuri la ea pars mercurii, quae phlogifton exturba: Adparet uit, uires edit. lorum ; Eodem modo mercurius crudus fuper UfTOch fornace hyemis tempore in patina pofitus fali- Jion jfg, W0 C uationem in corpore Cl. ACHARD excita- Ralorew uit. Ignis enim ope euafit fpecies mercurii duti, f per fe caleinati, qui in aére uolitans, per fpiracula cutis, oris, faucium corpus intran: tür al ; ftruatig do, ptyalifmum excitauit. Titeuri limati $. XXVI. Fürilur Similis eft ratio mercurii fublimati cor- ( Eo ab in- Tereuri rofiui et mercurii fublimati dulcis. uicem m $5 uicem differunt, quod terra mercurii corrofi- Ifimt s ui fublimati tantum acidi falis communis con- jj mer yor lt tinet, quantum recipere , acidum uero falis ————Ó communis in mercurio fublimato dulci tantum glut [o« mercurii , quantumæquidem adhaerere poteft. extui Adparet igitur ex hoe cE CX pracparation; horum medicaminum, unam eamdemque in utroque effe acidi falini copiam, mercurii uero jus Áiptt non ita, minorem copiam in mercurio fubli- us fl mato corrofiuo , fed magis dephlogifüicati, ) excitt« maiorem uero copiam in mercurio fublimato qercuni dulci, fed minus dephlogifticati, proprius igi- a, p fur ad naturam metallicam adcedentis, Ob- g Intfd feruatione uero magiítra didicimus, actionem mercurii fublimati dulcis effe minorem ac fub- limati corrofiui, caufticam igitur falium mer- curialium uim non a liberato acido oriri. Cum mercurio dulci fublimato, uel at ^ mercurio praecipitato albo conuenit mercu- p ir rius qicent CR J $ o [ oU um rius cinereus. Gignitur ex foluto mercurio d. crudo in acido nitri qui ope alcali uolatilis TU d€] praecipitatur. Phlogifto fuo in nitri acido or- MOXE] batus recipit ab alcali uolatili partem phlogi- macopoe; fti 2) unde mitius euadit praeparatum , idem- Qu que, quoad uires non quoad elementa chemi- Ve- Ex his « ca, quod mercurius fublimatus dulcis. rum hos effe, obferuatio Cel. PRIESTLEY nifi pil probat, qui ex deflillato mercurio cinereo a&- noftrum rem inflammabilem recepit. (i coniti to vati Ts we] $. XXVII. diu, q hondum Plura eiusmodi exempla proferre , nec lubet extra oleas anftituti ratio uetat , li 23:' 4) ! &) Cel. MoENcA L c. p. 257. m hu PA n Ya im( 4 . —— Ó $7 ertilrio z nagari. Subuenit.. immenfam praeparato- woatilis rum iumercurialium copiam perpendenti illud DPhar- iido ot« HOMERI de zerra Aegyptiaca a). yhloge macopoeae noftrae ferunt: |, t Quouaxa moAMG ui» icAo MpAuem , 0AO Qs Av YO dheni j W Ex his omnibus , credo., adparebit , non gTLIt nifi phlogifto orbatum mercurium agere in jereo at noftrum:corpus, nec cum acido fucci gafiri- €i coniunctum in fal fui generis abire, fed pro ratione ia&urae phlogifti fui uel maio- es uel minores effe&us producere, et tam- diu, quamdiu in corpore noftro phlogifto Saturatus uero e nondum fit faturatus 2). CcOr- rofentto m annernene u 1a Oi5 [/A a) anff. Libr. IIII. « 226. b) wismEr's theoreti[che und. praktifche ie Lufflfe ] Vad " * " Á jf ?^i *Lo .zf('/a.lfm-zd / *« » l,../.i-ibc [* frrvo cev ^ pl Y e ?l ^T a £e '?*Up f0 j42 LE 42 Á yÓ w f w x,gn A*ï: ? CC g t. » esx e- £. y "d P d L^ yrty . epe t ^e€ v ,ä, $8 fub metallica forma , uel corpore exit; cum fudore, uel cum aliis excretionibus Monenj Yymphaticis, faliua praecipue, fi faliuatio inflituitur 4). p i &) NISBET l c. p. 285- Cl. GIRTAN« 2 WER l c p. 316. ej. rwkr./'funx ]6 /f: !69. Vi tonfif tüm f Tala d dere, Que| Qd SECTIO $9 N SECTIO 'TERTIA. Tonibus liuatio Momenta qzmedam dc, eligendis qmercuvit praeparazis , de adiuuantibus , de diae- za , de adplicatione meveuvii ex -uel in- [RTAR« 2evua. /AL«K $. t E Vidimäs fecione fecunda , uires mercurii confiftere in materia ignea, quae in calcina- tum fefelinfinuat, diuerfaque metalli praepa- rata diuerfa huius materiei igneae copia gau- dere, feu plus minusue effe dephlogifticata. Quae fi ftabilita funt, facile adpariturum effe credo, quaenam praeparata fint adhibenda. $.U gO n 90 linatus $. 1 Agit mercurius, ut conítat, in fyftema eturt j Vriss el lymphaticum, irritando, uim uitalem excitan- iiv 1306 reum do, quo lympha refoluitur, uirus ue critico modo feparatur et e corpore eiicitur. | Iiati (o Vim uero uitalem diuerfis in fubi.e&is;d'iuer- fam effe conftat. In uno uiget, in altero tor- hus ] pet, in uno igitur minor in altero maior fti- tiethod mulus. quo agenda agantur , eft adhibendus. dem f $Cop( $. III. Qüit, Haec erit cynofura, quae nos in adpli- fed x cando mercurio ducere poterit. Quo plus uis €tltur uitae uiget, eo mitius praeparatum , quo plus fenio, torpet, eo acrius erit eligendum. Duo autem eifa potiora funt praeparata mercurialia, quae ixi- Venenu uel mercurius fublimatus terne adhibentur, dulcis, et eum hoc quoad uim adfinitate con- iunéctus mercurius cinereus, ucl mercurius fub- Jimatus - z GDZEPSEFURO Wj QR RTRU CR ceianrientdeinvisinti Es tectt dl 91 limatus corrofiuus. Haec igitur eligenda ylenna erunt praeparata et uariis fub conditionibus xifatte uariis etiam dofibus ingersnda. Xreutt TT Minus fecurus uero eft mercurii fubli- mati corrofiui ufus, mirum inter íe uariant ; der 0 t t huius praeparandi modi, nec una eademque yor ll methodo repetitis uicibus praeparatus eum- 2nds dem fíeífe exhibet, (ed uariat, quod Cel. Á 1 [om SCOPOLI 4) multis experimentis nos c cuit, nec facile a pharmacgpolis ipfis paratur, fed ex locis, ubi magna copia confici folet, 1 Z&Pïï' emitur, qui faepius, (horrefco referens!) az- yus 1] fenico, ftygio ueneno, fcelerata arte mixtus U0 pW | autt!'l eft ,f dirifflimum igitur ac teterrimum euadit uenenum , cita faepe faepius, fed et lenta, at " ] 1na- limatl!i t t0lt T 1llb " 4) lll. cagrrcs *Chfnþz. Aun "A « gAnL . PM : ^ D 24. 1784 1 II as c ( . Á , quatus x-,l f* f x*f- P /—;,f j -) ;7!(.!- - j " d /f va/:/lfm ^ " " J /J nvæwl / »,-7 d- 5 2. fb -0'»1 .Iïx .D f('l«(, y " ! FAAMN'"'( 1-;/ /k?'fvr-(l] -V'a;.. fegs m 4 1":/ P k-'rw»'ï;[t-' ln/ ». 23f 95 moaligniffima rofione uires uitales deiicigndo e€necans, l (it Omt En rationes, cur acerrimum hocce f p praeparatum fugiendum effe moneam, illius- ftunt, que loco mercurium cinereum uel] fublimatum praept duleerh fed ex fublimato corrofiuo minime ubi jufl confectum commendem. Habemus fidiffimum lentia, praeparatum, quod diuerfae conftitutionis fub- (tto d ie&is, uel maiore uel minore dofi dari poteft thorgi ac magna copia da'tum eosdem, quos mercue ahakor ^ rius "aAb uD il imatus corrofiuus parca copia, et tre- itritgb mula quidem. manu datus, effe&us produ- OE cet a). faet, $. 4 &) Hiftoricam notionem de hodiernis mer« curii fublimati corrofiui fatis , amicis et in FRANCISC, aduerfariis uidefis ANTON. — 923 tetdo $. r Non una eademque pharrnaca adiuuan- tia omnibus fingulisque fubiectis conueniunt, hocte fed pro diuerfa uis uitalis conditione diuería iius. erunt, Vbi iufto maior ftimulus a miti noftro motum praeparato, etíi parca copia dato excitatur, mirttt ubi iufto maior actio adeft, danda funt inuol- ifümum uentia, obtundentia, blandientia, diluentia, 1is fl« decoCtum Althaeae, graminis, bardanae, ci- chorei et íi lubet, farfaparillae; uerbo, id Potefi' uettte allaborandum erit ut quantum fieri poteft, irritabilitatem nimiam compefcendo iuftus te- g produ« nor reflituatur, qui actioni mercurii adeo fauet. H $.v. ANTON. CLAD Diff. de profcribendo potius quam praefcribendo ulterius mer- yids & 'CISC' «urii füblimati corrofiui ufu. ^ Argento- Yat. 1784 4. j* w 24 Cus, $. V. extraf Vt üero nimia irrztabäitatc partes n0o- ftri corporis uiuae peccare poffunt, fic et de- fectu, uel torpore, uo fit, ut ftimulus na- turalis dcbiles edat effe&tus, maiorque ftimulus minores, ac pro natura fua debuiffet, produ- cat actiones, Minime torpor crifi morborum fauet, quae copiam et actioném uirium requi- 0b to Ofnia rit, ut hac de caufía faepius excitanda atque d ( infüiganda fit uis uitalis. Paucula uini generofi cochlearia mirum faepe in eleuandis uiribus, p Laxantia bus « atque promouenda crifi fecerunt. Therq etfi non parca dofi data, nil interdum profunt, fimu effe&us requifitos non, nifi roborantibus ad- iuta edunt, inde apta mixtio corticis peru- plhati uiani cum laxantibus, uel ut Azg// praecipue D Tf amant, radicis ferpentariae uirginianae. Ipfe l tullo uidi, tres uncias falis Seignerte in corpore DT atrabilario nil profuiffe, nullos edidiffe effe- &us , zrene, 2j &us, datis uero nonnullis praebiis folutionis extracti gentianae egregie egiffe, ' [i0« t de j nt L ON E 2 $. VI. us Pmdu- Eadem eft ratio mercurii. Saepifime borun ob torporem uaforum non agit, inde, qui qi omnia non rite trutinat, facilime in maxi- atqut mum errorem cadere poteít, ut uel acrius serofi praepezatum eligat, uel continuo fingulis die- nbusy bus dofin m.crcurii augeat , magnam igitur yantia mercurii co nia r;.(»x m corpori ingerat, quae dato oftrnb timulo mox in motus fat ualidos fyflema lym- 15 il phaticum abripit. Ipfe reminifcor Chirurgum Peru- magnam mercurii copiam fub uariorum prae- eopie nfc paratorum forma aegrotae cuidam propinaffe , d [ nullos uero fere edidiffe tanta mercurii prae- )rPOI'C bia effe&us, donec ad uires aliquantum refar- » (e cien- (uis Il 96 Non ciendas extracta amara propinarentur. multum paulo poft profufiffima oriebatur fa- liuatio, uires iam reftauratas deprimens, nec fv nifi leniter diaphoreticis, demulcentibus, ner» & d uisque blandientibus compefcenda. tio fiii, lient $. VII. pau Qiae Ex hoc, nifallor, patebit, mercuri- Q um eiusmodi fubie&tis non nifi curn. decoCtis, ERY feu aliis pharmacis conuenientibus torporem Tiüit Bene hic conducunt leuantibus effe dandum. ridl lignum Guaiaci et Iuniperi in decoctis, refina p Guaiaci cum mercurio iun&a , cortex meze. rei, camphora, extracta amara, china, radix olcett 7***. ferpentariae uirginianae, mars, et q. f. f. amp kti 60 &TIIIQ 27 Non $. VIII. ur fa. Velut corollarium ex hi(ce paragraphis , MC fequi uidetur, et praeparationem ante curam , neo et diaetam durante cura, pro uaria conflitu- tione uariare debere. nec regulis generalibus niti, Alis effe uenam fecandam, danda di- luentia, leniter humores euacuantia, cibosque parum nutri?entes. Alios uero nutriendos eífe diaeta refítlaurante, uino , extracis amar l$, * 'tllt[» china, antequam mercurius propinetur. Mi- ais y nime igitur omnibus fingulisque fubie&tis ui- ;orcm num et quideu eo ipfo tempore, quo mercu- u rialis cura inftituitur, ut quibusdàm uifum, vt propinandum eft. ner radiä Nimislongum effet, fi totum huncce J n amplum fatis campum pererrare uellem. Suf. ficiat, me mormenta tantum indicaffe, quae in « G in- [l T ag 98 inftituenda cura mercuriali adtentionem maxi- hlh mam merentur. Til t V Bf $. VIIII. vtf T0f Ad aliam ducor quaeftionem , eam lt xï?mpc: Vfrum adpïicatio mercuri uel- ex- ucl- interna fit anteponenda? Lis adhuc fub iudice effe uidetur, multi adplicationem in- ternam, multi uero externam laudant, prae- ferunt. * Reicitur quidem a. Cl. G1iRTAN- NERO unguentum mercuriale et quidem dua- bus p — 29 t« bus e cauffis, non rite enim poffe copiam - mercurii in corpus ingeä? determinari, quare uel iufto maiore uel minore copia propinari. Effe porro quosdam homines inunctiones ferre nefcios, quales hypochondriacos, hy&cricc:s, morbo pectorali laborantes. Non effe igitur atj methodum adhibendam ac iucundam 2) & fub G 3 In- W [ Die Eiurei- 4) GIRTANNER l. c. p. 354. óung der Queckfilberfalbe wivd woch heut i au Tage zur Cur der Luflfeuche von vie- Jud len ZAerzten alleu anderu. Mitteln vorge- hus z0gen. 109 lli« Interim tamen non omnino reiicienda P mihi haec methodus, ac Cl. GIRTANNERO uide- (111 ti fi z0fgem. ;Dorfz. Jl dhr Gebrauch mit der Q Unbequemlichkeit verbtiden ,. dafi man niexals genau beffiumen kaun, wie viel fi Queckfilber in den Korper gebraclit wor- den il , und defi mun daher cmmer [ Gefahr (üuft, zu viel oder. nicht cenug davon hiuein zu bringem. Aufferdem pibt es.viele Porfonen, bei weichen die 1 Eiureiburgsmethode gar nicht angewandt verden darf. Allen SSchwachen , Ner- venkranuken , hg(≤'z]'chen, qdt Drufibe- T Áamnm Jchawerden g, eplagten Pezfouen , yuun die gehorige Menge Queckfilber nicht 6eibringen, ohue fie in Lebeusgefahr. 21 Jetzen. Cf. NisBET l. c. p. 279, "UT IOI iu ia uidetur, fed faepe faepius magno cum adhiberi poterit, et quidem iis in cafibus, in 4N 1N ONTOUMTS ., l quibus a Cl G PRT A O atro ROtà- f. turlapide. Bene enim nou imus, et fani ho- fsinis uentriculum multum ab : adífumto n H p er ht d curio adfici ; Organa CQ) 10& oic ca lae li iu- [/4 Rumq.zc tenorem 1F itabïjl atis ac fet nfbilitatis iil - et at 1 H immane quantum ! turb 5 iücm quo 7 lhibita funt, uel pc: & l acriora Pf"LCp arat 18 "o gum temporis fpatium mercurius in ufum cít l n n [e) iit t1'ocafus. Maiori igituür [e) raau hos effectus ii (5. 1t c S £ 3 nf producet in hypocho , morbis. peck 7 ht rum laborantibus, q: umquam iufto tenore J uirium uentriculi ac iüteftinorum gauden fed l c f debilitate ac exc ju irritcbilit n ue ifur , " inde 4 * e 6 y! H i - * . hd a 102 inde poteft non effe, quin haec mala omnia [ ab. intus adfumto mercurio augeantur. Ex ( l quibus, ut mihi quidem uidetur, prono fluit alueo, iis in cafibus in quibus Cl. GtR T AN- ( NER inunctiones adhibendas effe uetat, in iis praecipue effe adhibendas. f Nec ratio.altera, qua inun&iones reie- €&as effe uult, multa grauitate mihi effe uide- tur. Velenim ex-uel interne mercurius ad- hibeatur, tantum ingeritur, quantum neceffe ] eft, ut effectus producat, nec ad copiam mer- curii ingefti refpicitur, fed ad folos effectus, cum íciamus, effe&um mercurii determinari non a copia folum, íed et a. priuata corporis corn- — 103 confüitutione, qua fit, ut, eadem unius eius- demque praeparati mercurialis dofis in diuer- It fae conflitutionis hominibus non Ííimiles eo- L demqge tempore adparentes producat effe&us. jl "TTamdiu mercurium ingerimus, quamdiu ef- fe&us, quos defiderauimus, non produxit, produ&is uero effectibus ab ulteriore ingefti- e one mercurii abf*rigemus. r z. | L £ ! l Interim tamen non ftatuerem, turpe je ilud unguentum mnapolitanum effe adhiben- xl', dum, qu.in uellem, e pharmacopoeis eiicere- ) tur ,..iucundior enim ac melior methodus H praefto eft, qua parua mole magnam mercurii h copiam , et quidem, ut maiores effe&us im l COFr- [i » — Nl Ls dendidindeiisihizine-] 104. corpore producat ac in unguento Napolitano ingerere poffumus. Mcthodi Cll. CL AR E ae » CRVIKSHA I I uyet in Pl'ihüs DOM. CYRILLO ) qui mercurio fublimato cor- rofiuo cum axungia mixto utitur, hanc nobis fuppeditant ideam ; Mifceatur cum uncia una axure -3 &) Neue Semmlung der auseriefenflen und nenueffen Abhandlungen . für lezamzle, 2! 40 gZ/r* . 4Ha 4 ('læn POT J. SSf. p. 22r. j f7f, hamu Ác. u:r )-J ") h *J// j all iue ve- £) Offervazioni pratiche intorno nerea del Dott. DOMENICO CYRILLO (AF Napol. 1783. pag. æg fqq. Journal de Medecine T. LVIIII. p. 506. c ;!ftmmä [')f.upþf Wn/tL(tt grt-r A fes n "EH n K Lf."*lf/ tb 17»;7/**7 hn uun/lc» A n h d UM 45 j ür, .A« -- f W hu- 0. 14 P 4 * FR - eac. 7 þ:f/fhuvt - 4- » 7*5 d. 7 17 ^ 5-/ 1 AA bf nm,. MW uf*«*ümy ;/üæf.' !'3'-'"'; A w f y » .ï /ThAyn ff Ht o iw E ha ied. AVT a 2777 tg n.t./u) fea 0T 4 Yab r r -,In[( W'yf? J- "r* 4 A f '15/ ^ u" 45 MA« fc'*l/ / n(y-n/p f'* (fl[(n. :n)- ,H l VE P d nfu ////w( '5'/ )l«u»- p f 4 '/t (1.&/ /nfl("/&lü** *eiheny //AA"», ./(A( 16.,. Mfl MM AH .. ï*l; 17 "Yvessn, 3 L ope E . 44 A 4-] Juv l.wu ^5 &v r . * — — ioj axungiae porci rite elotae drachma mercurii fublimati dulcis feu fi mauis, cin w opo 1, hoc * unguente fecundum artis regulam corpus in- ungatu va & bilius effe hoc Facile adparet, pa unguentum uuiga non effe rancidum nec breui tcmpurc euadere et pracmmü tuerctle rialis fat ualidi magnam copiam parua mole 3l ac breui tempore, fi orbuüs pofl Uict, ingeri e I^ pofie. Ae ao d $. ;.r& fTunt H unt Gt dicenda- habut. Ic'n foedata inuenict. fcat le&or, fi maculis Ef D tyronis labor, non n firi, et pro uiribus &ce , ,Wf" l A^ *? . hr 5'&5 Cc-yvUy €tw. W"N' V cnd acat. /Z('—[ 'V/o/h' /;7 h. 27 341-47 4 / PA ubs MAJU, g(. [ '31.» A A..X,'C 4 Y ! C Ls Vr l'"'-. ^ " / A —»nïW ;Wa n ufte & 4 .'/;/' . asl [Almï 'lnM l 106 tenuiffimis quidem rem meam egi. Fortaffis, fi fpecimen palato tuo arridebit, tempus dabi- tur, quo ulterius, quae fparía hic adieci, ero explanaturus. Á | 307 CANDIDATO NOBILISSIMO ATQvE DOCTISSIMO . S. D. BG BALDINGER Laeto"/ etiam de 'Tua felicitate, qui per aliquot. annos in academia nofwa laudabili Jiudio, tzantam eruditionis copiam 'Tibi compavaf, ut et 'Te digniffimum Candi- darum fummovum in avte medica bonorum agnuofcant ommes! Haec efl felicitas nofiva , multos in febolis babuiffe noflvis, qui ve&e didicerunt Am'z*iy pvaecepta , vt idoneos me- dicos ves publica iuve meeritoque expe&are pofit! Spen moflram mon fefeHifü, fed ff quis umnquam , 'Tu certe implesiflü:: Grati lo a p g a Paau r IH RTA NT UATUN f 108 Iu lr 'Vibi, gratulov nobis, gvai ulor suibi , l? j qui de "Tua in me amicitia cevtior. fatlus fum! Vaie Vir optime, atque im poflerum ezianm 2He ama ! De :5eo im 'Te amsore, uon efl, quod dubites wmquam! Scv. Mavb. d. 6. April. 1790. 9B ia Bd PACEEES . La 4 ry 4 (s A-fK. [7 £ ic é. c 4 060 6 j 9À at ,j D 9494 Mu um f Í R* 271 £ M gü;&-,* -u t t t Z ; ] 5 " [ 224 2 L $ »-.. J. f.te]- *?37 Pl "] " " d * 9) g ". P^ M. & L y T » x & lonta d f ,| 2 o g — 4 A ; - Pa * o* aL W?a.ar-» p - A 'jma,flrw s.,c,' /Jc )'äu- 4 Wi - um GRSLIGE —— "d :| - L — ". s $ v E P n xIAH...I...lK.IIx.. — MP "d ol al h. s 5 d E x h - — s 25 "d : Es s ELITN Yj x m S s 25 — Em x o^ r - 22 $ m r X «n 2 3 5 Pt $ AX - g PU UT [ UE - $. ao )»? R i j x MA "x g m E $ L e f ?. - 2 : $ E £ o5 n d À EL s 5 yl A p a. d * h] * *Nx 2 a N m Se0s 3 2^ .WN l N - - s L: e - N TCl X* &| P dl 3. m L k * E d set ER [ h 3« N Ej o 7 J — a u 2 Y »- - M cm EX Ji4 Y "h - d - p^ t,. A X z * pé^ SS ( .A " ? /. 4 "a L d * N x E Es s . & & i Q^. E à " "RB d. d — E a EE m al 4 3. L - 2e-. n A n $- Ra /,NO.&»" sE - i À o 26 , [ ) UA , D ^j ^ 3,! 2 ( " A ? * - d j^ exS ts [ 3R A d : 3 f l. z // x L d j u & A i 5 b L d l * : ^ » gQe V ) * [ 2 L | «« * [ P YÀ / CM 29 5 ^ / $ [ s j j uY N d (/ * * A A z [ A s K 3. el l v $ R 3'( À "d j M LA E BP 1 $ i " 1 u d N d- 7 E i Ü ^A ; 5 A 'd j ï& u J :l & D. b P EM e u j - p i Qu d d m 75 R " xl hä*l EC 3 N M d AE E uT . I» $ Y d v " al EU g f —. d ET Y um $64 z r Y A EE [2 " i ia a À. P * P 2 1 * 2 2 EI - l— 7 i ; - i /* AUR [ RE n x ?3* 16 3 As " a n m 3 P. Rs m " TY n " EU W*g d z AE AUs D P W&äeä " & p g)' ^R - t 7 L. 6 " * * fi af ïf. U * M as W. A T n N ^ s zN 1 )» Es 7 m $ 4 "d - ^ m Y 4 s -a 2 ^ À * Lsf 1 E d * T TE P^ $n N x- P GN " E p: as / N K» J ; ! 39] ; M ET * Dd ï M s a U T u 27 EX s- » — " Bo .l...'luV' x 20 E iE E m AAE quom um - ER Z fr Z9 .,.n Y f a fs -a : m x * d u«n P 3 . E RE ^ TM .M, Xesde 5l * a P i » * . jx m Pa vb Md i A o M i. ^ T 2 -* i w * y,ww i f o i u Mte s Hs i A - - * . 4 i P z -* OE E * 4 Tf s E : * WE e. inem d - n - g — : u MAS , & u i Pt DL ne. .w. E : * 2 m&&... X o m N C de i " * — 8 A i z " x* " » n a. £ Ro j d H T i5 m s z E a E TW us E : v - as m Regdcin - * x * u Es * 3 P E L * ews $ d ** il Qudee d Md u ia p o P r BÉ r re aR r a iif * N N M tX ET t 3 "g b M M 0 a ia M E d m - - LA $; E m — Fs gt 2 r dhilek Cb ts ii EV - peci r carpue a EE — & Euroskala Offset 9 9 DISSERTATIO INAVGF RALIS MEDICO - CHEMICA VierFarbSelector Standard * SISTENS us ä MELETEMATA i SUPER ä MERCVRIALIVM ä IN MORBIS VENEREIS ACTIOME ET. VSV| UC Y -T OA RURHERE [ ii QVAM 12 EX AMPLISSIMI SENATVS ACADEMICI CONSENSV 11 ET GRATIOSI — 10 MEDICORVM ORDINIS DECRETO PRO GR A-DU DOCT-ORIS MEDICINAE ET CHIRVRGIAE publiee defendet BERNHARDUS MEYER H-anovienmntfis. PNT II MA CSIS momA—ÁÓ—À M m D. XViii. CALEND. MAIAR. A, A. C. cl». lïcc-r, XXXX. p 4 n at i. fs. eiitaen Em T ä Marburgi Cattorum — Literis nouae typograph. academ. Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com 1 L