JfV124-2

JfV124-2 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

Joannis Christiani Reil Med. Et Chirvrg. Doct. Tractatvs De Polycholia, 2 m — - " — — — 5 x 3. , Zs — d - " RU s x i — as at E D ial E PT d z - p m s A s T - n x ks X n x - n 2 i x d DT a m d m | N12«510189853 021 UEUAU UB Tübíingen fl IOANNIS CHRISTIANI REIL AUEf MEDICIN, ET CHIRURG .DOGT. torbi JE JR. .A. G- ZME ZE: 2NT 2 . A. hum QSTVYV. rb0s, M ELA QþJML MAHoMï fcnte il t POL?CHOLIAE | deni ; I WTO uà la PARS POSTERIOR 15 vt u X " b j ä F S GR - * ERN i (,»Qæ J JM«* m iomei -ä -----n!:!gääg!!.jäasF HALAE SUMTIBUS ORPHANOTROPHEI MDCCLXXXIIT. IX W MEI Hinc paunca etego congerere volui, quafi quae- dam x.fut-uri qxiondam. sedificii aut lacunaria, aut lapides, £ gut quæcunqd& in vfus pfudens quondam grchite&us lis vti velit, StoB. À 1 M M0C vIRO E. d EXCELLENTISSIMO, EXPERIENTISSIMO, DOCTISSIMO, nDONMIN OO . MARCO HERTZ, MEDICINAE DOCTORI CELEBERRIMQ, J.NOSOCOMII IVDAICI qu QVOD BEROLINI EST, piás, Qj 1 MEDICO MERKITISSIMDO, O* AY TONEIi, | À SE ïäC 0, JPIA MENTE AD CINERES VSQVÉ COLE ND'I'LO Hoc's VAE OBSERVANTAE SPECIMEN OFFERT /Av'caroa.r 1l l ( it fi J li ( Ài " j )l | gui | pafïzzs alz:emmþzziz)s libel- li partem commeudabo, quam Tili, Clarg'fz"me- Fir! iutima familiarita- £e cum viro primam tutaute iumco, qui nede oitde þazzi:lam cmrfum*,,.,-czz-' ius ille p'rz'iï;zm redor fuit , dir zg e"æ labores ;!zg[æpyli.* Mutua V e/äm amicitia meae fortiy calumiua Junt. Materiem Alteri debeo, Alteri ftru- uram, I jþetzdzzzfiuam cagiziïiaf AEl , HTibz' eandetn e£ ad canbrgtæ ap- plz'catm. Ftrique F* eftrum, lme'z' C /)// 6 UNEI RI commodi ffe Fefri fpe fiudiofo, hn Tll: maximis dewimcor beneficiis. Fir J qm nque. bonus qzzzdem amabitis, - cui ( vero lzbewz!i f (l?llmïlf er ndztmne duci- Itl dur þleizdzdiarz cortufcaz Iuce et Diis [l proxiue (lfo'(ï!l" £E mdzmnem T'uan, rf tam in awm qmlm pwæczpzæ " pl)z- lo/bp/azca et medicá . feientia ffngula- lli (l N Tetn pmeterea Tanta 6Jr , 07 fam j vlnque perzn/lgzzta, vt ieae laznley vfl« Tuam famam düminuerent ef mede Tua T ignorantiae opprobrie effent oero generoft quimi documenta, quo- Ji N (e. vum et mibi obfirid [ mum teflem (V jï' contzglt, v£inam.! qmea praeconia 1)7' - EEE R 7 i pro diänimtel vcgf?rre'nt. T anta funt l Tua ke.'zfg(z Jle b;mjïcz'a, o£ baerereut (l faucibus verba , fi abditos gratiffmi litj- aiziizzlfyzg[zzf; we que totum Tibi aperi- IT re conarer. dbita i*zz, fitauis libglle / il gzzzz.f- Hon. erubefcit férmo, nec ztimida jl titubat liugua, Amicum, Fautorem J blanda precator coce, c£ fe, €Xiglfïlm) ( domini munufculum , fz'/?imz(le fz)ag ob- 14) Jeruantiae /ïgmmlz benigne. (lrczþcjre ^l velit j vilir yzzidezü märcey, jzz' &ene- Uf rofi fadi conftia mens fapienri bene-. // facta ?*qfeïret. Tua, Cartffne dmni- [ ce ! dz'leä?a imago, obiuie tärmrzlm; [ quoquo - vä[am | ferar, . ante | *oculay? x ver- 8 ALE wf(ztzmi , perpetuo dulcem benenze- ritorum. ï"e,fzæitabit. '»me'müridm. Deus ter Optimusmaximus Te, ci- uitatis litterariae ahmfzmtzzm , Ja4- li m:'lz'ae decw,ï Kanäimrzzm zlel;'cz'z(f et in p ïiliztae aegrotoram W/ltifzzzimiy fpem q1 fi et j)ragþdjztifz diu z'mblzlmem þileet. Ü Perge me amare, qui pro/ Tua. et If p J'uae Cztri[zïv)ae mezilz'ae fzzlzgte ad Ü j Jipremum vitae bkzlit;mz ar dentift- e T 'va'zæiöö þþlvom, F. 7 Y l - Scribebant Beroläni Cg(&nd Zril. CIO CICCLXXXIII. !ye. j//7] ) (* L. p. 9. fi- - Quommxäam votis Fati.sfa&urus,v polyeho- d lyiaä' fecundarios miorbos aeque ac complicatós fut) publici iuris faciam. — Fumum captant, quicun- que in hoc libello vel diftinétam morborum bi- Iief. lioforum femioticam vel probatas:et accnrate delineatas medelae ;10gmas quaerunt. Millia ex- d tant füummorum virorum volumina, qui ab Hip- ( pocrate patre, vsque ad noftram aetatem, eru- ditione et ingenii acribeia ornati, diligenti diffu- L!/i. fae praxeos obferuatione huius morbi generis effigiem ita diftin&e in fuis fcriptis repraefenta- verunt et optimam medendi methodum, natu- tam ducem fequuti, depinxerunt; vt huius ge- neris fcripta, faltem mediocria, non amplius deüderal'entur; de origine vero horum morbo- rum vel filent, vel errant, vel dubii funt. —Quae- cunque igitur de morbis biliofis extant in hoc libello fragmenta ; exempli inftar p.ropoüta funt, quae morborum. bilioforum ex polycholia gene- feos P. IO 2 EEE EE *l feos modum et polymorphon m01b1 ex vna ma- g terie oriundi, genium quodammodo explicent. bos 1 fenti Quaecumque, ab hac parte materiam illuftran- tia notatu diena videbantur tteris mandaul, lelce quamuis in confueta multorum practicorum dog- of mata impimngant Omnes quidem, qui interdum moxbos non erïumeï aui, ex bile oriri poffunt que pim quia cum defcriptis confimilia habent natalitia, TUS ! Ougmem et naturam materiae biliofae in altera bita parte propofm fed et. illius quaht*ætæm Icire, et — diuerfos ex illa, pro diuerfa. qualitate nafmtmos Xbïql Con mmbos cognofcere, tam ad ce&.txorem progno- TU fin, quam ad tutam medelam inftituendam d 10 noftra intereft Quae quantaque inde redun- dant mihi emolumenta: cum fucci biliarli acri- tide actimo- n moniam Vel blanditiem cognofcam ? l l cum bilem, niam vel acidam, vel putridam ; fs vel tanuem, vel fpiffam, fpiffitudinem, -vel ge- Cth latinofi gïutlms inftar vel piceae tenacitatis. fü) Certiores facti- de 3Tnateria mmboh obftruente tifi vel corrodente mobili vel fixa vel efliciente Tis morbum, vel cum alio morbo complicata, tatm bil in prognofi, tutela futuri mali et praefentis me- Qu dela, fecuriori tramite ambulamus E longin- atta duo iam praeuidet fagax animus,.cum cognitio- CAIT ne II '"f*""h d d T. pe nexus caüiälm;nx et effetuum "in&ni&üs, mor- lent bos in futuro tempore üzïre&ums; cum impraez (iran- ia fentiarum morbi ex fucco bil ict rio acido, velalca- d POT lll lefcente, vifcido vel tenui reguent. 'LOg- . Annue videmus, vt quaeuis aeftas cum »rdum caufis concomitantibus poïycholiam progignat; Tl quae autumnali epidemiae materiem praebet. i, Diffimilitas harum epidemiarnm, quam quotan- ltera üis obferuatam legimus, a diuerfi huius fucci " & biliarii qualitate et modificatione pendet, Bilis Qf0S Vbique praedominatur, quae vero pro ratione 10 confiftentiae et acrimoniae, nunc inflammatorios, a nunc putridos, mox acutiffimos , mox lentos et lt- chronicos generat morbos, . Videmus phreni- (Tl tidem, anginam, ophtalmias, Pleuritides ex te- 10 nui cauftica bile; hypochondriacas paffiones, tuf- 2 fes, catarrhos, peripneumonias nothas, melan- " choliam, febres intermittentes, quadé, quamuis ( fub alio nomine vendantur,. nil tamen funt, llíz nifi flauae bilis in atram mutatae fequelae;: "sl ite his principüs ducta mens mea, diuerfam fuücci ^ biliarii indolem et qualitatem volvit reuoluitque, C eius acidam vel alcalinam acrimoniam flauae aut l atrae bilis confiftentiam, vniuerfalem aut topi- i cam fedem , coctionem vel cruditatem ; nil mihi la magis - AE 12 magis ridiculum videtur, quams trita illa multo- M rum medicorum regula: /it tzbà flabilita lex prüuma, &yQ WwoA4 xuTo euacua, vbi cau[am bibliofomn detexerir. Quam faepe dementi hac temenitate, maxime acuta peripneumonia, morte, omnium peffima folutione, indicata eft, catarrhus atra- ii bilarius erroneo hoc deteftabili principio, i Qu phthifin tuberculofam, eaque in vlcerofam, atra pr bilis in motàm et turgidam mutata funt Cae- Q tera fileo. Quemuis igitur medicum, commu- ( gis falutis amantem cui animus mülericors ca- n lamitatibus humani generis fouetur adhortor, ie omnem conferre operam, . qua theoria morbi Q fidis dimidium füorum aegrotorum tentantis t Primas tan- Veris, tutxsque principiis mtatur [ tummodo adumbmm lineas , . quae futuri tem- l poris induftria amphus excolendae funt li ] f Wüs Q? U Y [ f ( l Poly- - Es 15 filto aä&äæä*ä&æ**ä&&*äæææ Yi m *ü( L At t - Dite m | Polyphöïiä x quaïn prior parte cohüäeraui-f- atfa« mus, morbum fiftebat fola quantitate peccantem, i Quo füccus biliarius, nullis qualitatibus morbofis Q(td praeditus, iuttam folummodo fuam. corpori fano (2e am conuenientem menfuram fuperabat. — Hicce fuc- Ltl P cus biliarius, qui caufam primam et materialem NU Jl omnium morborum bilioforum continet, euns. i dem femper pro-ducere*c morbum, fi 'plfaetef O[Ul, quantitatem excedentem, nulla làboraret quali- (IS, ty tate morbofa. . Cum vero nusquam nota fit ma- i teria morbida, quae plures, magis diuerfos et frequentis omnis generis morbos progignat, quam biliofa: haece morborum bilioforum di- uerfitas rationem vt habeat non in quantitate fed qualitate fucci biliarii errauata, necefle eft, Mirifica, inquitStoll, (rat. med. T.1I. p. 54.) varie- tas fymptomatum, fed ab vnica Verüpelli bile pro- fecta, phrenitides, ophtalmiae, parotides, pleuriti- des, peripneumoniae, ftrumae, haemoptoé, dolores rheumatici, tumoresque ad carpum et genua: vo- oeae mitiones item bilis fpöntanea'eï colicae, diarrh , dyf- 14 TT UM s dvfenteriae, Vrinae difficultates, febres continuae; yen remittentes, intefrmittentes, petechiales, milia- hii re$, Vrticatae, fcatlatinae, et paroxyfml hyfcen- fa. ci &c, graffabantur. TIa Cum igitur ii Zra&atu de Polycholia , fac- Ktioi cum biliarium quoad qualitatem, vitiofum defcrip- fiem ferimus ; eius qualitates morbofas earumque afpe multifarios eflectus adumbtare, adhuc nobis fu- t pereft. . Numerofae funt bilis de quahtate lögu:lma | fiatu declinationes, quae vifui, fapori tactuique fe offe- runt. De bile accenfa, efferata, furente feu palli- j | füb da et inerti; de limofa, vitellina, .atra feu tenui priü etfluxili: porracea, aerugitofa, caerulea, glaftea plu earum caufis effectibusque plenae fünt antiquo- las vum medicorum paginae Quotannis, füb adulta P aeftate et iucipiente auctumno, fuccum biliarium dï[ abundantem progermninare videmus, qui morbo- Coni yum epidemicorum aeítatis et vertumni prima poh: fandamenta iacet Auget aeftiuus calorreforbtio- T nem ex inteftinis cruorem adurit, oleofa cor- pht rumpi auctumni viciffitudo., . tranfpirationem foet fupprimeris bili generatae vnum praecludit UI excitum, — sSed rariffime medicus polycholiae Te fimplici quae fola copia peccat fuperuenit: MCl plerum- g UO SwmE IS It plerumque enim aeger tum demum füae tom ln m1tt1tur Curae, cum praeter nimiam copmm et- ( ldm vitiofa mixtione afie&a funt elementa bilia- tla Et hae biliofae matetiei deprauatae. affe- f &iones, fümmam fibi vindicant medici attentió- fi- nem. Alios procreat effectus atrabilaria, alios ex- hi&?. afperata polycholia, aliam haec, aliam illa defi- lll üerat medelam, ä tll Raro fuccus biliarius diü blandam fuam yle naturam conferuat, multisque alterationibus eft al fubiectus propter lentoremi illi a natura pro- Til f prium, principiorum componentium difparitatem Interdum ftatim ab oftu, noci- d pluralitatemque, W. uas füscipit qualitates$3 quarum prima eft: quod acrimoniam variae indolis fnuriaticam vel ran- la M alcalefcentem vel . acidam j cidam, putridam, i conciplat, Acris hàec immo interdum cauftica i. polycholia, tenuis eft, fluida, penetrans, aci- t ua mobiliffima; acutiffimorum, decifiuorum 0f Ó ÀÀ—MMM —— phreniticorum, inflammiatoriorun morborum e foecunda genetrix, Regnat ab pnma aeftate, et Id cum nafcituro verrumno fafces depomt. Hye- 1 me enim bilis, fub pltmtae compedibus depreffa l lacet excutitur verno tempore, exPandltur vl ff ter lus 16 d od terius aeftate et excandefcit, vifcido lentore *»| i [rti cum au&umno reuertente, feruile iterum fubit . -- VIS | jugum, dei Ab vltima aeüate ad medium vsque au* &umnum fluidiffima illius natura paulatim in foiffiufculum tranfit leutorem, dum plures partes fian qmucofae illius mixtionem ingrediantut Decref- Vd cente tenuitate, decrefcit et actiua illius acrimos Ta nia a vifcido, illam inuolvente, Pulmonibus in- vl fefta haec materia, diuturniorum morborum pa- af rens eft, longum coctionis tempus fibi vindicat ml medicinam refoluentem et medlcam p:s.tlentem pli /aegrum pracprï.ae diaetae reguhs di&to obe- L dlentem Si 1teruni non euacuatur fi fiaccus biliarius, in piceam, tenacem, nigram abit matei quae omnia obftruit, dactus canales, vafcula imperuia reddit, liberum humorum niotum retardat, COF Hi di multum refiftit, fecretionum et excretionum fanas fun&iones laedit et peffimam morborum chronicorum praegeniem parturit, hebetiori oculo fuam ex polycholia deprauata, originem abfcon- dentem Cum prima aeftate" eae exiftant caufae, quae in rubro latice quotannis flauas generent u- VaL 1 tote impuritates; quotannis quoque obferuamus de- | ibit fcriptas has illarum meuammphoies et.cum qua- vis mutatlone gemus dominans, morbcnum epi- | Qu* denncmum Ícenas hansformat RE E 1 T(CS Infupel plovenp.ïnt motbi varit ex fucco bi- uef liario ad partem, vel de toto depofito, Lxd neruos TIfge velad mufculos; ad vifcera vel ad penphenam. $ l Tandem comphcatul cum morbis, füb fuo imperio n pa vel fpomdïce vel éx caufa generah, gentes ten- ä tantlbus dica Poffüntne haec qwdammodo faltem & mulüfariam morborum bilioforum cfüglem eX- le« plicare ? Ex polyc*äolzd IS. Vfl I vztzojc'z gua/ztate affeta , diuerfa mmborum Qua6 bilioforum genera et fpecms plouemunt TUlÀ (of» 1) Po(yc/zolza acrefata, feu füccus bilia- Jïnu 1 rius acrimonia variae.indolis ar matus , Xoram vel ex Pcamunbu» et elementis acribus oculo natus vel ab aeftu, mora, circuitu , ftag- l COlle natione, in fangume acrefactus ; actiuum " mobile, penetrans fluidum fiftit, vbique dO. in fangume diftributum parua quantitate nociuutm, - t 'Jnt l B 2). Po 18 RE z) Po[yc/zolza atrabilaria efc fuccus b1har1uä, qui gradatim maiorem vifciditaterm et K fpiffitudinem vsque ad piceam tenacita- tem fibi contraxerit. À polycholia fim- l plici differt maiori .acrimonia ; ab acre- facta, minori a&tiuitate et maiori fpitfi TU tudine. Statim ab ortu cum humgnbus pete per totum corpus voluitur; obftruit de. chol inde, ad varia loca colligitur, fanguinis u crafin corrumpit, vt illius oleofa et ter- in hl reftris pars magis compingatur, et a flui- frlna diori feparctur, peni Qu 1lda diuifione veniunt morbi, qui ex po/ycAofa ubl j vel acrefada vel atrabileria. mofcumtur , TO0C cum ad hunc vel zllzmz loctum depo;zatzzr vel eum alu morbis tomplzc etur. Vs f | 3) Movrbi ex. polycholia mætaþatzcz Diffe. alii Xunt pro ratüona quahtatls materiae , BRU quae deponiturt et pro ratione loc, quo Qu äccubltus fit. Tae : R) Demque complicatur. fuccus | biliarius Vs f cim ommis generis morbis füb quauis ln c forma et qualitate morbofa. . CAPVT l - ) Mul Ws U , CA?VT.L H]e CHOLIA ACREFACTA. a. POLY 1 fnt. um abundän'tia bilis elementa, aequabilitet QTE s per vniuerfam fanguinem diftributa,, acrimo- jl niam quandam affumant et liquidum fiftant tem? yius penetrans, actiuum; id praefto eft, quod poly- t de. choliam exafperatam nuncupare libet, B1IAN- "u c u1 *) notabilem, inquit, iudicamus acredinem Ll in latice biliofo, cum fübftantiolae eiusdem , tum lUl falinae-, à componentibus aliis folutae ac ad inf gentem attritionis fluorisque gradum euectae, "halit cum fülphureae in brachiolis difcerptae fuis et fübtiliatae füummam concipiunt aptitudinem ad , , u motuum rapidiorum rotationes partesque fic ob- vias omnes magho vigore afficiendas. . Accen-ï fam hanc billem BOERHAYVE, V. SWIETEN )if. aliique appellant. Quando bilis, inquit **) in Yyne, maiorem acrimoniam euehitur; accendi dicitur; qu quia tantas irr corpore turbas excitat et calidiffi- mae faepe febres ab hac caufa oriuntur, — Aefti- At vis feruoribus corpus magis bilioïüim reddi, bi- lem exalperari et ardentis febiis cauiam elle, :no- uauts "B22 nult x*):hiüor. heþ. p . AVT **) comment. T. II, p. 44. 20 fjdS Succiu& nuit phmbus locis HIPPOCRAT ÉS. gene igitur biliarius praeter illud vitium in polycholia fimi fimplici delineatum, alia infuper qualitate mor- Cend bofa, fcilicet. acredine, affe&tus eft. — Acrefacta foluit, cor fü- fRT haec polycholia, folida agitat, COCU mulat, vafa ad glwdwrem contractionem com- fü nq pellit, celemme per totum coxpus rapitur , cum A&l- (icxc atra bilis vix aegre per artus trahatur. $TY. vum et penetrans eft fluidum, parua qmntltate WY horrendos effectus producens, nulli parcet cor- Cotá poris parti, vbique per animatam machinam de- Y l R bachatur, vafa minima fubit, in albugmea con- fpicuum. - .Corr odit , inflammat, qufmos et do— pera lores excitat, motus febnles accendit, Exte- l nuatus b1holus humor, mqmt numquam fatis Cueti laudandus € 0U3, ». efficit, vt corpus magis in- u fi lo calefcat , copmüus enim et apuus ahmentum fe- lea bri fuppeditat.. Cum per du&um choledochum TIE excitum mühtura haec ccxufuca bilis furfum eua- lita i cuetur: oefophagum 'uroöut, inflammat; intefti- veneni horrendos effecws amk, na cum difcendat ; menütm* cohcos dolores et enteritidem pïog;gmt. Diar rhocas dyk,ntems febres blhOf'lS ph1em- prelt tides, hpyms, anvmfæm, pleuntldem, ophtlnl.- uife mias *) de morb l m m m m um as r M 2 WCCUS mias biliofas, fcarlatinam, colicam,. arthritidem cholia cenerat Acutiffimos producit morbos, calidif- mor fimas febres, fanguinem phlogifticum reddit, in- a(ta cendit, penculofas facit metaftafes, cum variis JE d morb1s complicatur , breui temporis fpatio con- C0 coqmtur ad euacuationem disponitur; crifi ple- Qu rumque perfecta; fed turbulenta et periculofa iu- Ài dicatut Polycholiam hane acrefa(tam F0 RE- )Ut», tdte TvsS.*) furiofam, malignam , venenofam vocat - vt vno momento tantam anhelitus dlfficultfxtem t C0f- 1 de cordique anguftiam, et doloïem in collo pareret, | C0l vt aegrotus Pcmnouhu mox Vldeletm, Huxa I öo. per mufculos colli et pectoris vno i&u traiicere- 5 D. tur, Quae acrefacta polythoha cum non eua- lat cuetm : identidem m,chu mfuwlt 'xcnmomd Vl- | 1ÀUb 1 1] resque acquirit eundo ; ex intermittente biliofa fit remittens; ex conmnua COI]UI]PHS ex cho- "" CUT lera, lipyria x diarrhoea, dyfenteria; ex pleu- H ud ritide, phrenitis morteque terminatur, vel obuo- |e depreffa iners facta, R»Lfü* . luta mucofis particulis , trae bilis naturam fubzt focLus Acrimonia fücci biliarii variae indolis , de- Ho.mta yo brefi pr chenditur; acidae, cum tanta abundet in fan- h l gume acidd acrimonia, quanta oleofis pzutlcuhs j « B 3 ton Ts *) in fua obferuat II, 22 EEE EEST E non fatis obuoluta ad hepar expedlta ruit; alcali. nae, cum falia alcalina praedominentur; putri. fring Teddi dae, cum gelatinofae et vifcidae bilis partes mo- Y blL tum inteftinum fufceperint, et rancidae denique Vi €um oleofa bilis pars conftitutiva naturale fuum I acidum non fatis inuoluat. Quaeuis praedomi- bils i sans acredo medici attentionem et üuguhres quasdam circa medelam cautelas defiderat. Ti 65 d Rancida im oleofa fücci biliarii parte nidu- hs lante ex cibis pinguibus et oleofis vel rancidis an- t ii te aiïumpüonem vel male dlgemþ, ex copwfd den n et empyreumatica affatae carnis adipe, ex pure hg inculfo reforbto et id genus alia, ortum ducit. biliofo li Eadem nafcitur in obefis cmpoubus cum calore STAI aucto ex febri acuta , remediis amaris calidis , (e Tti feu alia cor poris exaeftuatione, pinguedo foluta , Voiti attenuata fanguini mifceatur et rapido humorum T& aC motu per momenta maiorem affumat rancorem. Colo [e Cognita fübie&i praegreffa conditione, facillime CUA fe prodit vrina rubra, fpumefcente, , faponacea & üi et füdore pingui t Frequentiores vero, quas in polycholia de- TRU prehendimus acrinioniarum fpecies, funt acida et fabity Qumda ,Acida Y NUMMU r - E——*äæ 25 ldl dcida fuce'z liliarii acvimonia , quae folida ütf] ftri ingit, fluida coagulat, et vires vitales inertes ) mü- reddit, nafcitur; cum acidum, quod naturaliter Iye, in bile eft, ita abundet, ne oleofa illius pars, aci- lm di vires fatis iniioluere et obtundere queat. Satis iQmi diftin&e probatur, quod hocce acidum iam ante lus bilis in inteftina affufionem cum illa iunctum fue- 4"' ri T qma fatis magna quantitate elicitur, fuas vi- rés ab emetico dato praecipue fentiantur . et du- jm. &us biliferi veficulaque fellea tunc temporis viri- dl diffima materia . inueniantur referta Multas epi- Jpuofa demias, quae hanc biliofam acrimoniam pro cau- pue fa materiali habuerunt, dilieentes morborum M bilioforum — obferuatores accurate defcripfere. hote STAHL ") Aliqui ructus acidiffimos quefti, ma- il jis, teriam acido aufteram ac dentes ftupefacientem Juta, vomitu reiiciebant Saburram et fapore et odo- orum re acidiffimam aufteram , fauces exurentem iivl cum adulta colore viridiffü*:odam in Hungaria Jlime aeftate febres biliofae graffarentur, faepiffime vi- Qa C2 di. Aeruginofus, porraceus, prafiuus bilis erüc- tatae color, faeces deefcentes dentes e VO- a ( mitu ftupefadi, rauca in oefophago fenfatio et hd habltus corporis pallidus acidam hanc polycho- B 4 . liae * 9).r. m. T. L p. 46 Áih 24 lae naturam produnt Euomita materia m torp terram eieca, aquae fortis inftar ebullit Exi- qHEW ftere amat poft abüfüni fractuum immaturorum siorà treha et vint aufteri, in hominibus praecipue debiliori- bus, qui vim viuam inerterh et menftrua inquili- li L na fatua, acidum fub digeftione non fatis fübi - gait gentia , habent, Demque ex pof cognofcitur, fibi : qum füccus biliarius acidus, praecipue in atram lotar bilem tranfire amat. C0 " If erimonia poZycäolzae ]erzda, quae praem- Tierü ! pue Iymphatica et.glutinofa fücci biliarii parte ni- gi 6 0 dulatur, ex ru&tibus nidorofis, oua putrida re- $ dolentibus, flatibus et fedibus putridum fpiranti- h] bus, naufea, vomitu, fiti multa. ex horrore et aueriatione ab omni, praecipue animali victu, fip aquofae et acidae dlaetae defiderio cognofatur poy Praegreffum viétum carneum: coplofum aefti- vum tempus, calorem, laborem et corporis ex- ercitationem fub fole feruidam, libenter excipere Z/tg T'ü folet, Putridus biliatius fuccus, omnium maxi- me tenuis volatilisque, vim irritabilem mufculo- àcid farum partium ftimulat vibrationes fpafinos dUs ( contractiones producit nec eam, nifi mediate, de- CatTie bilitat, dum neruofam fenfibilitatem narcotici in- pitti ftar obtundit, Haecce polycholia putrida , cum in lei corpo- 4 CT UR A 25 , i corpote veniat difpofito, laxiori, vel magna quantitate exittat; in pufridos per emimentiun OfUT Pu- quorbos fauente genio epidemico degerterat, lOT trefcentes emm hae particulae ,. per fanguinem f diftributae, Iy:nphäm fanguinis coaguhbïlem et 100 gelatinofam . rubrorum : globulorum compagem It fibi affimilabunt eademque pefte inficient S0- ALaUt lutam .fanguinis crafin; debilitas, fymptomata colliquatiua fequuntur et ex acrimonia ftimulante Taec] neruofae aftectiones Lxütunt Globuli rübri fan- t£ fi guinis legitimum amittunt nexum, putridae gan- "Blv graenofae füboriuntur folutiones et in cruore mif- fan fo pïacenta eft mollior, ferum mbelh coloris. te & Caufae, quae poï ]choham ploferunt in alte- VICCU ra parte ditlufius relatae funt. Acrefacta vero J polycholia ex fimplici, füboritur D geiti - 15 £X Cum. elementa: biliavia ! antegam. faugdinem at angvedüuntur, gani acria frat fXl Acerrima . putrida . inteftinorum: faburra frulo acidum in primis viis hofpitan chylus. ranci- Iumos, dus oleofüs ex corrüpto lardo, butyro, pingui p (f catfrnie Oleofa, purulenta, . acria ex ulceribus 1(,1 Hi putridis,; vomicts tela cellulofa . per. reforbtio- T T nein. fufcepta Quae cuncta fanguinem trànfitu- B ; T 1 26 N £m ra, fuccum blhfmum oenembunt fmtzm ab ortu feis, ( jam &LI'CHI BU i tama Fel u fargztme acrefczt po(ycäolza , VIS CO - Aeftiuo-folis ardore, motu febrili ex fortui- (I65, ta caufa in corpore accenfo, vehementi corpo- Yis exercitation ira. animi excandeícentia, mo- ligua a et ftagnatione, acrimonia jam in. fanguine la- plid € titante affimilante, fe cuim illa iungente De.- euip nique pro ratione caufiurum eam efficientium ma- p u iori vel ninori acrimoniae gradu gaudet polycho- pIJCCQ lia Acrior eft ex ira, folis aeftu, valida mufcu- antad lorum exaeftuatione et oleofie fanguinis. partis Tüeth combufüone generata Igitur, qui robufta cor Culo 4d poris compage gaudent, fuüb aeftiuo et feruen- tiffimo fole duros labores peragunt, feu igne at ed De tary tificiali exaeftuantur , phrenitici facile fiunt. fe d caufis büom altemnubus dicit diuinus. icnex HIP POCRATES:") morbi praecipui hominibus ex UET bile et pituita orluntur; bilis autem et pituita Tatus : morbos excitant, cum in corpore fupka modum vel reficcantur vel hunwctantur vel mcale- fhiib fcunt, velrefrigerantur Haec vero bili et pi- potu tuitae contingunt ex cibis et potibus, laboribus, Thülce ücil vulneribus, odoratu, auditu , vxfu , tebus vene- I'elS' Tona *) in libr. de affe& EEE 27 ) r teis, calore et frigore Symptomata funt: acer. rimum, vellicans, rodens per totum corpus irri- tamentum; fpafmi omnis generis, validi in qua- fortui VIS COFpOrI!S parte excitati alores fugitiui, do- L000 lores, rofiones, puncturae, congeftiones Re- « Ino liqua fymptomata funt ea,. quae polycholiae fim- ne l plici et eo morbo, füb cuius perfona ingreditur De exafperata poly Lhoha , Propria fünt ii ]l J?/[W]P!&æ Ncho. generahor fücci biliarii acrefaéti eft älchuhma Ql praeceptu Curm . enim acida laboret acrimonia Dards antacidam cum putrida ili oppofitam requirit TU methodum. nterdum in parte fenfibili ita peri- culofa nafcantur fymptomata vt his. alleuandis TU medicus , miffa omni de euacuatione materiae e [ morbofae cog1tat10ne omnem operam impende- De t fe debeat. h I? Generalia praecepta fünt, vt fuccus bilia- $U0 rius acer ad euacuationem' praeparetur ,. praepa- Jtata yatus euacuetur. Acrimonia regimine, medica- odu li minibus ili contrarüs fuffocanda corrigenda ncale potu copiofo congruo inuoluenda, diluenda, de. e pl mulcenda, partes , Mi $, quas prae caeteris afficit mucüagmofls defendendae funt. Putrida acri- u l fel, monia, acidam Vegetabdem dlaetam acida ant. acidam, 29 ] T EE l acidam, decoc. raf. corn. cetv eupetaé Carnis iufcula t QU vfum abforbent. magnef lap. cancr Cliola rancida, potum copiofum faponaceum mell. fac- char. fyrup. confe&tum, aquam oleo mifcentem K rcqumt Elanor et erectus corporis fitus aegro coin- TU venit, vt capm confulatur, u CQ . Frigidiusculum laudandum eft regimen; ne 10uà du d generetur polycholia et gencrata acrior redäatm Venefectio indicata prima fit euacua- (ue j t10, San euinis miffio in morbis biliofis, multis in ( libris male audit ; et tanquam lethale conamen ex- n j OLU clamatur; quia ex inteftinis reforbtionem auget debilitat febremque biliofam in putridam trans- H*Gk vertit fitatem Experientia vero docuit, materiam bilio- fam optime ad primas vias tendere praegrefía ve- que i naefectione Sangmms miffio in plethorico fub- fingui ieCto biliofo, feparamonem particularum biliofa- (igerfo fum a caeteris humoribus et ar&iorem inter fe pk ärPL. l vincturam maturare videtur, quia euacuantla a Veuaefectwne data copiofiffimam euacuant mate- Thotd riam biliofam. ^Febris putrida ex biliofa nafci- hia Vbi tur; primam curatam altera non fequitur Iu Il igitur vena in morbo biliofo fecanda; phlebote- firs ] mia fine omni timore adminiftretur CNCTQUA Hic hd Cb i 23 Cattus r th abfolutis genemhonbus, exemph gra- k.xm,l tia quosdam morbos enumerabo, quae ex polx«— | Chliolia efferata fua ducunt natalitia pnt mn Sypafnus 0 cott f Succum biliarium acrefa&um cum circulan- tibus humoribus per totüm corpus circumdu. zke é&um, fpafmum leui opera producere pofle, nul- aCEl0Í lum. dubiu Stmulus enim fortlor 'actis Vbi- RR que p.nübus neruofis et irritabilibus applicatui ii vl ^" Cum igitur animo nobis concipimus poten- "nv naf i[v) tiam polycholiae efferatae, producendi fpäfmos Q0get porro vniuerfatlem hunc fiimulum, quia cum fan- ( euine per omne corpus vehitur, denique fenfibi- motrices caufas vbi- n hi 0- litatem irritabilitatemque Ifa vo que in machina organica difiributas et vbique ofb fcmo uinis itineri admcmntes fane non m uemur diuerfos, variabiles, pwteummes effe&us et hY ()M e t phaenomena, quao ex bile nafcuntur t 4 In vafis fanguiferis excitatus. fpafimus vel Tldle motum fluidi retardat.vel accelerat et intendi EFluida retinet congeritque retenta ac.congefta | Lfl Ü V le fem infpiffat vel ad fenfibilia loca xepellit. 1ubor., leote bris, frigus, aeftus , deOl , congeftio, extrauafatlo metafcaüs, pulf'us turbfmones di- D Uoüïw w———ä 30 j ; 8; E 4ento geftionis, reforbtionis fe et excretionum aà ftatü inflammationes obftructio- fequr fäno declmatwn e85 hes, dïfpnoea, exphcanda veniunt, Similem ha- U Pieth bet conditiohem cum caua et canales inuadit li $Y fpafinus, fimilia gignuntur mala Vel mufculos ü occupat, inde dolor, tumor, ingrata fenfatio , p formicatio, immobilitas , difcmüones, tremores, pera palpitationes partium. fibras Quot iam moxbomm agimina fuigunt ex OU LEI polycholia exafperata , fola vi cum ga.udeat fpat- ho mos parturiendi? fuit | 5 plef/wm Zäzlzojäz VoCafm duphcls eft generis. pitu ü Turgefcentia þzizofa , OY gafmus fanguinis ex pus; fucco biliario exafperato fuo fümulo , fpafmos , E iotus irregulares, cordis acGonem auctam va- d -fmumque contraCionem Írequentiorem progig- flotie ( CO- nente; velfpatium, quo fanpwis mouetur r&ante; vel volumen humorum expandente. Vel denique quodam loco retluxum impediens, f | alia parte. congerit mngumem atergo fequentem. L] CUf v Ablato fnmulo eftectub ceifant Plethora biliofa cagi moles mouerndorum & bili reuera augeatur a hquare blhOfO in fanguine re- CAU tmto, *)l Ed i DER 3l li tento, qui excernendus effet. Sic plethorae ex — X1g. regur glt'xtlone pinguedinis in fanguinem pamm,, nha. apud au&ores defcripta cxompïa inuenimus, madit Plethotae fanguineae medenmï., Bul iffione fangui- u dOS nis vnius vel dnmdlae librae, - In m orbo biliofo fitio ) euacuatur vomitu, diarrhoea , " per vrinarias vias Qre, þer cutem füccus biliarius ex fanguine ad plures libras, fi omne id computatur, quod per totüim tX morbi decurfum foras expulfum videmus GA^« fpal LENVS*) hunc morbum cacochymiam appel- 1at Vbi aequabiliter, inquit, inter fe adauci funt humores, illud p;omtudmem et plethoram . Nocamus; Vbi vero vel flaua bile, vel nigra, vel pituita vel ferofis humoribus repletum fuerit cor- [I$ eX pus; talem affectum cacochymiam, non:pletho- Jmos, ram appellamus, Cacochymia vero cogitari pot» [ Y d- eft, quominus contenta fv&ematxs vafculofi ra- ( "i g. tlone quantitatis peccent, (* 3« C/h»-/-!f üt le Febris ardens eft continua temittens: exi- 1 l n 5 füt Aitell fecundum thrbPPocRATIS [ententiam cum venulae, tempore aeftiuo exficcatae, acres et biliofos ichores ad fe traxerint. Acerrimna, umum cauihca tenuis , aähua imat ena blhofa aequabx» je m * fiter tetitü, *) in füis. Aphor. $, fe&, 1 * 32 7 ä,; ïg, T. 7 Gits diter per. vniuerfüm fanguinem diftributa, in dif- poüms fübiectis, inuenibus, viris fibra ftricta telDi et rigida gaudentibus caufüm accendit Pro Qu hC biliofa febris ardentis indole certant prifcorum Vidu medicinae patrum, HIPPOCRATIS, ARAE- TEI, GALENI aliorumque; nec non recentio- &h rum IVNCKERI, TISSOTÍ, SWIETENI, et,s ELLE tefümonia, Quando calidis, fulphureis at [catent particulis fücci, mqmt F R. HDEF« TCl y u — MANN,; quarum difflatio improuida 1ef11gera- ftunt, tione intercipitur: motum inteftinum et febrem duni ardentem [fuscitant Eandem fententiam pro- bant, tempus, quo naíctur, aeftiuum ; caufae ii lirg quae illam producnnt, folis ardor, corporis va- (ue à lida exercitatio, vehemens tracundia, vfus calefa- n cientium, exta denique vrima biliofa et optatus me- ?hOdl amfmïmae afiutug, Facies in caufo flauefci voinitio vel cona- ilico tus vomendi, cum faíftidio ciborum adeft, — Calor Qüiis ad tactuim fere vrit, lingua eft arida, fcabra, flaua Vafom nigra oxyphonia ,. ciangoidea vox, feu. aphotiia Ttl0n) febribus biliofis familiares etiam in febre ardente effufi obtinet; cutis ficca, faliua nonnumquam lutea lra e intenfius. bile: À dmdm viina pauca et flammea, La fu "ün&a , aluus vel dura 2 vel liquida et.biliofa; N Sms ?l OM EOEX E m r 35 Ti sitis mtolerabms inquietudo et anmetas fumma E refpiratio fuppreffa, ffmguls phloglülcus pulfus Pro durus, plenus celer, exacerbatio impari die. FOH In Caufo, inquit H1?POCRATES *) calor fer- AE« vidus, hngua afpera et mgm color fubblhofus Ti et fputum biliofum. AT, Metaftafim cunt meat nntena blhom et aä ï! ]u ï!b partem ex fanguine ad locum quemdam depo- )FT natur: deliria, fomnolentiae, torpores, phrenefis, fí 31'(1 pleuritis, angina anx1etates caramimcae exi- xulbm ftunt Septimo plerumque die 1ud1catur inter- uU dum funefte, cum füb crifi, effufa materia acet- " rima in ventriculum, duodenum, inteftina partes- $ T que ad quas biliarii ductus emiffarii pertingunt j inflammátionem producat et pro caufo lipyria lïze' eXlRat Venaefectione prima fit enacuatio, lucidam wxlä' illico producens remiffionem, quae optime fan- guinis orgasmum debellat, fpasmos et ftri&uras CaJOï j hl), vaforum ductuumque foluit et laticis biliofi fepa- wno'm rationem ; fecretionem in hepate et abhinc illius Cae. dente effüfionem in inteftina optime promouet [UC dj tera ex acrefacae polycholiae methodo curato- s bile ria fünt petenda, C 4. Phre. MOH Sitis *) lib. de affe&. p, m. 167-) 24 EL 4. Phr enitit. cutt Efc febris contmua, acuta, cutm delirio fu. às f ïmfo " feroci, perpetuo. - Phrenitis eïquüïta et (f c non permifta alteri morbo. üt fecundum GA LE- plleg wvmM *) bile flaua locum, quo princeps animae l pars refidet, prehendente et alibi **) flaua bilis, & fi in cerebrum ipfiusque membranas fe firmaue- fiüe d rit, phremitides efficit; neque enim per confen- tus J fum in eo morbo cerebrum afümtm fed. pro- &t f Eiusdem bh] pria et ä*lmaua affe&ione. labox at fententlae et THEOPH, BONET ***) Ad fingui ttemoi phreneün, inquit, tequmtm fanaumls conftu:u.. Bribus tio biliofa feu copia partxculamm fulphurearum, ] qæzae ffmgumüm et- cerebrum e&lagmnt Exittit igitur ph1 eneüs biliofa, cum pomo lumo. tüs, C quaedam materiae. biliofae- ad. magnum acrimo- niae gradum evectae, erta cerebri parte. fen- Cltos fibiliori tenetur ibi deponitur vellicat rodit totüus nec non inflammat, fanguinem fuperiora verfus jitis d allicit, fpiritus animales in toto corpore pluri- Golori tuum irritatos in motus inordinatos adigit et yhtey phrenitica deliria producit Caetera polycholiae lüc * * Càu- &t Qul *) Commentar. 1. in libr. 1. Prorrheticor. Hippocr, du f *?*). Commentar. 2. in libi, z, epidem. T Ü VT) Sepul. T. 1. p. 135 M 3- B- 35 caufticae pars, per omnes artus rapitur, horren- f 1 das funftionum turbas pmducxt vel fimul va- là &l ria corporis parte depofita, topïmm geneïaf: ALE phlegmonen.. Pa l ]!ïg ...... A Praefagiunt phremtldem HIPPOCRATES ) 40, et GALENVS, quibus in. biliofis febribus vri- QQue nae alhae et perfpicuae fiunt et bilis flauae to- If sl tvs 1mpetus furfum ad caput fertur, trucuïentus ptQ ét fixus ocalorum- obtutus, motuum pel mutas ISQefm turbulentus fomnus linguae affedus, ftillatio i fanguinis e naribus cum capitis dolore iun&a, li tremoresque artuum. Praeter fymptm nata fe- Itl bribus et polycholiae acrefa&tae propria, occur- runt laefae partis figna : delirium furibundutir, fermo praeceps, convulfio; vigiliae, fomnus turba- t ftno tus, cum: pauoribus, fingularis Xpauescendi fa- n eilitas, oculi rubentes. caliginofi protrufi fub- toruus afpeétus, füfurrus et tinnitus aurium, ca- foGit pitis dolor vehemens Straminei et flauicantis Vertus cóloris interdum ferum in encephalo fub ftatu plur phrenitidis crudo mortuorunm inuenitur vbi ad- f & h0UAe huc minutiffimae particulae in fanguine oberrant ( et nulla in primis viis et veficula fellea. abun- In maniam et deli- dans bilis deprehenditur, M rium apyreton abit nohnumquam, cum particula Cz Ccere- * 36 EEE cerebralis, impacta incarcerataque. remanet, eua- cuato dudum ftimulo fyftematis arteriofi vni- verfo, tetio ( 1l Phrenitiis diebus imparibus et circa tertium mota exacerbatur, vt ommes ex polycholia acrefacta 240 fe acutlmmae febres paribus remiffior eft. ngad Caufa materialis eft polycholia acrefacta; temotae praedifponentes: ingenium mobile, tem- T. peramentum Ccholericum et caput multo ftudio ( ahaque caufa debilitatum. |Occafionem praebent Cra- moeftitia, aerumnae, iracundia, vigiliae, linzua pulae ex cerevifia, vino, & ahae polycholiae n N generales caufae. Tucrat lo Medela requitit vt acerrimus humor a fu- di(mt perioribus derivetur, fpasmi illum incarcerantes theend foluantur, venaefectione, hirudinum ad tempora tür, o applicatione, capillorum abrafione, frigida aqua Qtofes fronti impofita, clysmatibus, pediluuiis, femi- Cadat cuplis tepidis, cataplasmatibus et fomentis emol- entibus regioni hypochondriacae impofitis, lam epifpafticis et capitis fitu. elatiori. CUnf. tantlp t Cauftica acris bilis in fanguime oberrans, tacts ad euacuationem lepoüta foras eft expellenda. * szfy- i)( * w—-—-& UCON P 3? Y biln $. Lipyria, Epiale. Yi HIPPOCRATES-") in aegro partes ex- teriores cum frigidae fint, interiora vero admo- i dum caleant; hic morbus oritur ex b11e com- bfaa mota, ubi in aliquam corporis partem interio- rtem incubuerit. Confüeuit etiam in pulmoms mflammatxonem tranfire. f0a; . Febris axdentiffima particularis, a bile acér- ten - rima, eryfipelas ventucuh et mtefcmorum incen- A dente, excitata. : e» 1 t 1 l Symptomata, hanc febrem comitantia funt: ( lingua arida, ficca, fcabra, fitis inexplebilis [g8 anxietas fumma, moeror, inquietudo, corporis j iactationes, vigiliae, fingultus continuus, anhe- 3 f« lofa refpiratio; dolor grauis, tenfiuus praecor- dionum, vomendi conatus, vehemens internum rantes Ínterna vrun- u incendium, extremitatum frigus 1 tur, externa frigent, vomitus copiofae bilis, ephy- fett drofes, virium pxroftratio, faciei fqualor cutis emol cadauerofa, exfanguis frigida, praecmcha et axil- larum foueae calent; manus et labra contremis- d cunt, internus dolor'ab aflumptis praecipue irri- iantibus exacerbatur. Pulfus eft fubdurus, con- TtJS tra&us, paruus, frequens, inaequalis. [d, C 3 Ery- *) de affe&t l,ml 38 — Eryfipelacea haec ventriculi inflammatio fehte fit, cum cauftica et furiofa bilis vel metaftatice (10 inter membranas ftomachicas deponatur vel ex t5 0 $6 fuis latibulis prorupta, quae irritamenti magis aquo affueta non ita afficiuntur Internam . duodeni J Cau intefünorum et ventriculi fuperficiem foeda acer- Nudi muco de- rimaque confpurcet colluuie Dre g fraudati nerui citias conuelluntur Lipyriae igi- Qm, L tur facilis ortus ex cholera, phrenitidis et caufi (am I crifi ,. iracundia ; cam virulenta materia biliofa u t ad duodenum propulía, ventriculi et mteihno- h í tum membranas venenato ftimulo afficiat. Sub Cenfi . aeftatis feruore regnare amat cholerae coaeuus he ( ^qmorbus, Quomodo ex metaftafi nafmtm iti- lem fla videbimus., j« Soluitur ex H1PPocnATIS *) fententia Vel cholera, vel in abfceffüs, et fcirthos, vel $T0 gangraenam. et mortem. terminatur. Facie L l Ü 6. Febris bilofa fü mplex. 10f Succus biliarius acer totae fcmoumls maiï'ae lonm Bu mmtus cor ftimulat, vafa ad frequentiorem con- tra&ionem compelht et corpus 4u. motus febri- les coniicit Conuemt rmone caufaxum .cum !)( 9 febre i 'l() *) Coac. praenot. 12c. *n) L 39 Udïo fobre ardente, fed variabilis acrimoniae cgradus, LQUCe quo materia peccans gaudeat, fübie&ti aegrotan- lex tis conditio robufta Vel debilis, : cruoris laxa et 10015 aquofa vel compaéta et elaborata compofitm et deni denique 1d10fyncmüa neruofa faciunt, vt nunc 48l caufus, nunc febris biliofa Hmplex exiftat, À fe. ) ( bre gaftrica differt, quod materiam biliofam, cru- e dàm, nondum fatis feparatam et inter fe iun- cuf €am pro caüfa habet ELLER *) Synochi mofa putris, inquit, materialem caufam proximam iu quO ipfa fanguinis maffa a caufis remotis antea re- Oub cenfitis generari et exiftere conftat **) febres ICUS hae continuae ferum. vel lympham vitiatam, bi- P L lem aliosque humores excernendos cruori miftos pro caufa proxima . agnofcunt entd Praetet figna polycholiae acrefactae d STOLL ***) haec fua fymptomata recenfet Facies aegroti eft praerubra, prope commiffura labiorum pallor ex flauo virefcens, fplendor ocu- tremor lin- lorum quafi lacrimis innatantium, vilhe guae, tïemula labii inferioris mtm loquendum COf mlca- C 4 | eytt cun *) de cognofc. et curand. morb. p. 66. fohte '**) E) 6[ "1*) -sat. m T. L. p. 129. AO EE IT inicatio, Raucae voces et &Qwyis in acutis fe- bus, tüs & cundum - BAGLIV indicant caufam proxnnam a bile ; lingua eft pura, dura et ficca, vrina iu- mentofa, turbida, cruda Nullae circa prae- cordia afïeäuones Signa bilis igitur dubia funt et febris, m ad quam fpemem peltmeat nulla dühnctq cognmo. graüi petit In hac febre defidelat natura ahquod tem- g 1 pus, quo intimam particularum .biliofarum mix- b I tionem cum fanguine feparat, quod cruditatis biliofi ftadiura vocatur, .Sub hoc ftadio viuat aeger peny aere pum abftineat a vi&u carneo, fruatur ve- VetTü) gemblhbus et acidiufculo potu, fugiatque omnia Ya IU quae polycholiam. augeant vel acriorem red. t dant. Sepmatlone facta materia turgens vel ad u organon fecretionis inuitanda vel fponte ad id his | tüens euacuanda, fb'æ Dolores rheumatici ex febre biliofa rema- a tentes faepe numero fünt vel ab extrauafata et u exhalata acri materia biliofa in tela cellulari m muículofis partibus interieda, depofita et ftag- nante, qui frictione quotidie inftituta feu vefica- exdf torio folvuntur vel proueniunt a debilitatis vafcu- ltumo lis, negotium tranfpirationis non rite peragenti- peii bus, as AT s . bus, quibus optime cortex peruvianus et mo- 4 q [ tus corporis medentur. à Tl Dtie 7. Febhris þzærpemlz'f. funt " Fere neceffario füb tempore grauiditatis ul poïycholia in fanguine nafcitur, quia plures et grauiores illius caufae in ea conveniunt, . Ex- peditus et liber organi biliferi motus a com- tell preffione vteri grauidi ifnpediïm: .et fecretione Tk bilis languente depuratio fanguirfs a particulis diatis biliofis haud fatis peragitur; in inteftinis largum dege penu materiae foetidae latet, a motu illorum IV vermiculari füfpenfo, digeftione laefa, ingeftione Hini variorum dyfpeptorum, quae ex fingulari appe- od titu impulfae grauidae copiofe ingurgitant. , Alui il ad d frequentes obftruCtiones, excrementa dura. .Ex 4l il his liquet larga materiae biliofae in fanguinem fuífceptio, et ilius diminuta excretio. — Quae rettà enumeratae caufae fub ultima grauiditate faepe dia C 1d faepius iam pariunt os nrucofum, aluum tat- Jl i äamï, leuiorem febriculam. Sub hoc. ftatu partus peragitur. Foetü fng exclufo recipiunt motum periftalticum inteftina, 'eica vaft humorum circulus per abdominalia vifcera ex- lgentl peditur et hepar liberatum viuidus ex fanguine bilem DU5, Cs A v deeueg t bilem fecretam effundit Tgitur et bene confu- contt litur puerperis eccoprotico leni, ilis ftatim fe) partu propinato, feu enemate applicato, effu- T fam colluuiem c1t1us expurgandi caufa, Quae fecedi cum füburra biliofa vel regimine caleficiente, obftructionibus aluinis intermifífa euacuatione, aliosq ftragulorum tepore, potu calido, cibis exaeftuan- (efe tibus, medicamentis alempharmams diuturno fint et decubitu iterum ad fanguinem rapiatur el cum [ ïecenüt&e hae càufae, motum naturae motul . fiem contrarium pwducentes folitam biliofae materiae & CQ (0) pof. puerpuerium. effufionem - fufflaminent et ticum abundantm blhs elementa in fanguine retineant; Yeci quae fub g1 amdltate qmefcebant ftimulo Vero febus exoritur üc & Eu holo accidente mouentur: di&a puerperalis, quae biliofae indolis eft. Cum CQ caufa pellens valida in fubie&to difpofito conue- niat,.ad cutem usque propelli poteft materia pec- finnin cans; inde purpura. Cum nafcitura febre oriun- a yl tur os fordida faburra confpurcatum, fcrobiculi üatrio cordis dolor, parca lochiorum fluxio, abdomen NT ad attactum dolens Cum putridae indolis fit vd materia biliofa: facilime ad putridam inclinat dOL C febrem et gangraenofae, plumbeae maculae et at ( ii liuidae putudaeque folutiones in omento, Vg te&mïs, ^ d £m 45 iM tefünis , mefemeuo et vtero. inueniuntur, Sub T0 a confütutione vero atra uüarla etiam puerperarum efhi febris regnantis nii naturam füfcipit, atrabila- Q a ram euomunt materiam et vitreae per aluum IT fecedunt fedes Etiam : choleram , dyfenteuam l0nle ahosque 'morbos biliofos ftatim a puerperio vi- u n dere haud inconfuetum: Ífi caufae formales ad- U fint et conftitutio epidemica faueat, . Qu n medela laxantia vulgo fufficiunt; quíia motul fy&ema hepaticum motum poft partum recipit et1ae et copiofam in inteftina effundit faburram. — Ec- ht er coprotica igitur leni fuo ftimulo motum periftal- .Jlf' d ticum ,. quantum fufficit, excitant, fanguinem in V0 iecinore a tergo venientem citius circumducunt " u. r Iit et effufam materiam biliofam e tubo mteiïmah euerrunt, ün onuc Obferuauit cL. H VLME in hac febre feri p fanguinisque flauum colgrem crifin per medici- Offü nam illi conuenientem, eccoprotica, vomitum et joicul diarrhoeam biliofam ; et in fectionibus cadauerum omen numquam vterum, faepius inteftina inflammata vidit quae cuncta prae biliofa huius febris in- )lm üt dole certant. Denique genuina inflammatio ciat HP e amat corpora athleuca fanguinem quae vehunt ), li elaboratum, compactumque, puerperae Vero certe €X 11055 N € AÁ ES ex puerperio debilitatae euadunt ob digeftionem et nutritionem praegreifam laefam, foetus nu- fiecib tritionem nouem :enfium et ob haemorrha- fie 1 giam füb partu perpeffam Quin topica inflammatio facillime oriri pof- teCU, fit in vtero ab irritatione füb partu perpeffa, lotes : a materia biliofa ad debilitatam partem delata ; nus f vel in alia quauis pàrte, inteftinis, omento ftag- te x nante Medela ve- nemo in dubium vocabit E a ro fequatur characterem in morbo praedomi- nantem, QUi pactta 8. Febris gaffrica. AU BALLONIVS et STOLL gaftricam BAGLIV mefentericam , HEISTER intefti- d nalem hanc febrim appellant Cieten Biliofa elementa non intime funt mixta VICE cum fanguine, ergo nulla egent coCüone, ita funt difpofita vt facillime euacuentur. Multa illo- Tonpta rum pars ftagnat iam in hepatis vafculis bilife- pl Ts ris et primo impulfuü ab emefi fa&o in inteftina Qunus ET effunditur; reliqua in fanguine füperfies, ftatim, Gpitis loco 1mpetrato, ad hépar tendit et etiam eua- li p cuatur. Intra hebdomadls fþatlum vulgo iu- IT dicatut Spas- i)c i d 45 tlonett Spasmi, obftructiones ex muco, vermibus SBI faembusque excretloms 1mped1tae vu]gares cau- Vrl« fae fünt Lingua craff'a tu1 g1da, Ham pel'le eft ob- I of te&ta, abdominis variae moleftiae: diarrhoea, do- n lores colici, borborygmi, alui feceffüs foetidiffi- debta qmus. flatus et ructus nidorofi, dolor in medio ven- 0 fag tre ad ftomachum vergens eumque diftendens, h ve, oppreffio ad fcrobiculam cordis, praecordmlum iil anxietas, vomitus, alfidui ru&us Vrinà Crocea, cutis flaua, i&eroidei interdum coleris, pulfus a naturali ftatu . eo minus recedens, quo magis ex circulo communi exclufa ef materia peccans FICaT Vno emetico propinato, fordes copiofe per Inteli du&um choledochum qua data porta ruunt Caetera medelae pars folis eccoproticis abfol- Tj vitur j fnt Ad polycholiam topicam prima parte de- m 1 fcriptam cum febris accedat ; gaftrica eft. Sic p ilie plures noui homines, inquit V SWIETEN *) nteitifà quibus femel in menfe fubito oritur immanis lrïltïm poftquam aliquot horis /capitis dolor et febris: u hoc perpeffi fuerunt, magnam bilis copiam euo- g Il inunt, et illico fe optime habent P ii CAPVT opus *) Comment, T. IL p. 44 ? 46 ä*ä—æ CAPVT II r Vil qu POLVCHOLIA ATRABELARIA SVCCVS. MELANCHOLICVS ATRA BILIS ?) er Qu um fuccus biliarius, qui fluiditate in ftatu- fa- nti C turali gaudet praeternaturalem adipifca- r X l tur g 1 *) Quamquam de atra bile tam multa in lecentxoxum ph pxaeapue vero veterum fcriptis congefta inveniamuss $u tsmen adhucdum nondum íatis deterhinatum eft lt quid fit atra bilis et quo ex htimore nafcatur Atram n"i bilem, cuiusiam HOMERvs mentionem fecit, opti« d ime depinxerünt HIPPOCRATES, RVFVS EPHE- mu ARAE TEVS et GALEIN V$S. SIVS, f&t Anuqua medlcornm Íchola atzam b:lem nuncu- LEU bi pabat : wl 1. Nigricantem hepatis fangumnm etiam in üatu' maxime fano; tàrm 2. Quamuis talem fangulmo infpiffationem, qua "mu obfcuriorem 'nancifeebatur colorem ; Pof $ Humorem quemque ex putredíne nigrum; Tien ^. Bilem ipfam, cum obfcuuo:em fufcepitfet co« - orem. $. Denique cALENvs omnem füccum nigrum, . qui quiefcens non coagulabatur et praeteren acrimonis gaudebat, 8trae bilis nomine infis - gniebat. Rcfe- 6 À .!—Aäæ*' - 47 (ur Vlfmdxtatem ; materia illa momofa exüht qUam Iuccum melancholicum Vocamüs, MA L IN ota Referebent pze?x.uzmv pgw?.:;w inter gartes ccrpons fani conftitutiuas, morbofam tántummodo illam putabant vel actimo- 1 cum. vel copia: füperaret caeteras partes tl niam- fufcepiffet, vel fecedens a 'caeteris humoribus u ad quaedam loca: colligeretur. Loquum de illa ita üt HIPPOCRATES:, homo fi enorm1 labmat haemor— 1hagm amittit quat tüor paues, eéxit enim fänglus pro« ocum A prie fic di&tus fuccus meláncholi licus, pituita et bilis. Ql Statuit igitur hoc citsto loco, it& práeterea multis m d aliis, in. corpore fano atram bilem. Czuous ex vena Atem m*fïï Hauedmem a Haua, partis auerfüe mgledmem l, 0 ab atra bile dependere credebsnt, 8 phlegmate et PnE muco plafticam illius tenacitatem , a. fanguine, ftricte fic ditto, laete ruben:e, rubedinem deriuabant. Fn a- nonq« vam bilem in veficulam £lleam inmiti, fiperflusm bilem atram , et eam, ex chylo feparatam, in lienem li F&m trahi putabant, quém bilis atrae cloacam cenfuerunt, tam ob colorem illius obfcuriorem, quam ob com- municationem illias per vafa brevia cum ventriculo. qui Pofuerunt enim voritus atrabilarii originem in liene. " i m mCI LO' Noftra aetas duplicem ítatuit atram bilem, Succum. biliarium mjpg[kztwn de qtio ego praect.- - n(rürto, pue di(feram. a Infpiffasam . ez./ feparatam. fanguinis alsojhm et ter- ff reftvem partem, quae in piceam cdlt tenacita« tem et a caeteris tenuioribus humoxum Eam« bus fecedit. F Viv o P s 498 m Nota ilius characteriftica eft zwflo maiow eiftiditas; quae duplici modo in fucco biliario PBCC'&I orii poteft. Primus eft cum gluten fponta- jl neum vel nimia copia in humorum alueos fü- us ) fceptum, vel ob fuppreffam illius excretionem ten intra vafa retentum. fanguinem frigido inundet ficis lentore et vifcida lymphatica bilis pars magis afm quam par eft, aucta legitimam füam füperet edel quantitatem ; alter, cum ex fücco biliario aquofa nehat et tenuia auolent, terrefiria, oleofa. et. coagu- et Yi ) labilia infpiffentur. Succus mabüauus qui ul- &U timo hoc modo nafcitur, alius infüper chara&e.. terjarm ris eft; filicet oþfcmfzaæ r coloris. Adicay) Vifciditas eft igitur elfentiale fücci melan- Uitis | ] cholicl criterion et tranfitus materiae biliofae in um s atrabilariam eo momento fit, quo illam. vifcidio- eum í rem, quam in ftatu naturali, praedicare poffu- inus CICIeT Affumit primo mucofam quandam con- fena b fiftentiam,. dein gelatinofi glutinis inftar, tracti- Cumbin lis fit atque in fila ductilis et ità per gradus in- Vleulo d fenfibiles ad piceam afcendit tenacitatem. ^ Sub tlone $ quouis gradu diuerfas inter fe morborum fpecies Dentar. generat, tam quoad figna externa, quam quoad inedendi rationem a fe difcedentes, (ii je &t Dac Biliofae w——-& GNNEEDSESS 49 LU Biliofae puellae fe&ioni adfui, vbi materia Dii peccans hanc atrabüanam forniam et naturam Don paulo ante fufceperat veficulam felleam et du- (s fi &us biliaros replebdnt treinula, fláua, vitrea Ia« dofieffl teria ; pulmonum füperficies eadem mateiía pol- Undet licis crafï'ïtle obducta erat, 1111 ex veficulà fehea Tapis, ita fimlh ne diftingui potuerit. Spiracula aerea WDTet Obli- eadem malfa, illis itipa&a, erant referta, àquof nebat totam inteftinorum fuperümem extemam COagU etin pelui glebula huius materiae æaguiatae to- qii u tum ilius cauum 1mp1ens confpiciebatur Ma- aTate teriam effe pet þepaï et mtefüna excernibilem indicabat illius in veficüla fellea et duähbus bl—- mean liaris praelentia, ' lde Ym Matatur igitur polycholia in atram bllem, cum gluten fpontaneum, v1fc,ofum tenax, ter- Tfcidio xeum fanguinis excremehtiim, per mto&ma forag pol eiiciendum, in humoribus abundet et cum ma- ] (ont teria bilioa, easdem ekcmtuuas Vias petens, tf combmetur, cum motu, cututu, comprcm()ne, ämb m vafculorum minimorum acione, mora, ftagna- $0b tmne , fücci biliarii aquofa et tenuia aublent difi- ! (ItS p*entur craffiora vniantur, puncta contdctus fi od . üiu per corpus cmeumdumtm, augeamm pïula E €ompaéta conglutinentur contatenentur et ita Diiol Ra D per L !Eä* 50 per üxccedentes pedetentlm gradus ad miram hydr quandam afcendit vifciditatem — et tenacitatem. hiliat Eandem de atrae bilis origine fententiam defen- ja IN dit GALENVS, cum alteram ex muco acri in (atur fanguine abundante, alteram ex flaua bile affata deriuat Reftat denique tertius qui atram bi- TOE ^ lem gignit, modus, cum acidum in fucco bilia- ïef (t l rio abundat, quod vifcidam illius partem coagu- Yi Và lat et adítringit. Qifpon Altera atrae bilis fpemes quam GALE- AITUS wvs exaffatum laticem biliofum torrefactamque t bilem. vocat, ex fucco biliario, per exhalationem aquofae partis infpiffato orta, calida efl, et cal- tionen diovis temperien humor etiam antiquis medicis au- a f ditur Tenax, vifcida eft biliofa amurca, quae acrefi cum fenfibili loco, refinofi inftar principii firmi- fiütoas ter adhaereat, phlogofes paltlum producit ; ex fibi aj choledocho du&u prorupta et inteftinorum villis datom aegre feparabüxs agglutinata, lipyriam, chole- ram et dyfenteriam excitat Altera eft fwgzda, f [b quae ex adauctione. glutinofi et terrefiris prin- hduj cipi in fanguine nafcitur efficaces bilis vires ü Titos laqueat deprimit inertesque reddit et morbo- fili rum atrabilariorum claffem frigidam, catarrhum tumores et PhOIm tuffim, peripneumoniam notham hvdro- Vets of L nm-—n—üx UTUOUN UOT sE Tl ydropem producit Prima diminutione fücci e biliarii oritur, cum aquofum fübtrahatur, alte-: een Ya incremento, cutm gluten fpontaneum üli ad- T tl datur, atg Amurcofus hic tenaxque atrabllarms hu- 1 i mor aegre per corpus trahitur, cordi multum 1l refifüt, pulfum tardum, lentum reddit, obftruit,; J lod in . vaículis minimis haeret, ad clironicos morbos difponit cum polycholia acrefacta velox per ALE artus rapiatur, fpasmos excitet et corpus ln, Wde aeftuofos motus febriles coniiciat.. i (Qnem Efficaciorem poftulat refolutionem, d]lu- L CJ/Z tionem, concoctionis diuturnum tempus, plures: IS al- 3d fui medelam fibi vindicat hebdomades, quami qué acrefacta dies; plurimas circa bilis officinam firmi turbas excitat, tam ob nifum illius ad organum [ 0 fibi ad excretionem fancitum, quam ob retar- vits datum hoc loco humoruín circuitum ghole Haecce flauae bilis transmutatio in atram dU dd , fit fporadice in corporibus:biliofis, cum .caufae i indiuiduales. exiftant hanc inípiffatüionem effi- ; VICS clentes; vel epidemica conftitutio et caufa vni- oorbo Aerfalis in aeris viciffitudine fita hanc metamor rum, phofin . producit Anni tempus huic genic fa- Lpb et vens eft autumnus ad finem Odtobr, et inci- hao D 2 piente H 852 W'æ / piente Novembr, cum fübitum calori- faperuene- aQ qit fripüs ante flauarum impuritatum ex fangui- Qus 4e euacuationem, Hac tempef(tate. etiam in fa- CQ viffimis hominibus mucum hunc tenacem ob- fohr £ fcuro flauum cum aluo copiofe fecedere video. . Quo fado atrabilarii motbi, epidemice humae. Vert nam. gentem tentantes tanta graffantur copia, fca quam ante hanc - metamor phofin morbi biliofi.: im Continuae, acutiffimae febres de theatro dece-. & f dunt; locum fecuperant remittentes, intermit- Ál HIPPOCRATES tentes, mitiores choronici. &um plurimis locis auctumnum atrae bilis genitorem TrleGi appellat et ea. ex caufa imorbos auctumnales ad f aliquid melancholici habere teftatur LORRY. def lls Hi morbi, male . quidem, fub.bilioforam titulo,. Vel mh in libis, qui epidemicos defcribunt morbos, nt n Xenduntut, Pro aegrotantis fubieCti corporea Troroo conditione et diuerfa atrae bilis fpiffitudine et.' ieli 0q1 acrimonia differunt hi morbi qui füb hac con. mpum( fütutione atrabilarià nafcuntur. Qoicumque ri- X Teh t gidiorem cutem, capillos nigros, oculos alte po« fitos habent, hypochondriaco malo, melancho- Ti lia. fcirrho, cancro, haemorrhoidibus et catame» ila p niorum obftructione afficiuntur corpor Vero GRAN laxa, fpongiofa, iuniora, foeminea, fanguinem, - aquo- )d E— 93 . aquofum in venis vehentia, a variis circa pe- l Sm- &us affe&mmbus peripneumoniis nothis, tuffi, l ld catarrho att abilario, orthopnoea, haemoptifi et l 1 febribus intermittentibus corripiuntur 0. *f U Áb media aeftate ad.incipientem vsque ja jg vertumnum regnant morbi ex polycholia acre- (Dd, faca menfe vero Novembrzi füb coelo fauente Jiofl ngruit atrabilarius cum fuis pediffequis genius Q(Qe et fui veftigia vsque ad füturum relinquit ver. Tmit Aeftas, inquit HIPPOCRATES *) bilem, au- TES &umnus atram bilem auget. Ex modc laudati Uisll medicinae patris auctoritate atlabllauus füccus We ad fuam progeneratwnem duas anni tempeftates A defiderat, aeftatem, quae pelychoham gignit, et nlüO, vertumnum qui eam in atram conuertit bilem, nbOS, Dantur interea cafus, vbi ex vario miasmate 0a morbo acutiffimo, fübita polycholiae generatio e & eiisque ir atram bilent conuerfio facta ett. Inde CQl« melancholiae ex variolis , mo1bls 1nflammatmns ie 11* / relictae, ) poa Hanc ego de 1trae bilis origine et natura VML mihi concipio ideam, quae cum omnibus de HmEa ila praedicati phaenomenis optime conuenit Vefü GRANT in fuis de febr, Obferuat, Vol, 1, p. 396 ypetti D 5 ean- 13 Ani *) de natura hominis. 54 & A Es ,eandem . defend1t fententiam. If the fuccus bi- &f liarius is not eiiacuated dunng that feaion and qui before the weather becomes cold, it becomes (dem - lefs acud fnore tenacious and more deep in 1011 colour it thou is called füccus melancholi- biliar Cus, or humour atrabilarius by the ancients. li, LORRY ") de generatione fucci melancholici dttaà Ata loquitur : Es ift bisher hinlànglich erwiefen, fpera dafs. die Melancholie von verdorbnen. Sáüften yia aus einem Fehler der Galle, oder doch wenig- [Iit ftens der Safte, die fchon 'an fich eine gallen- poter artlge Befchaffmhelt annehmen kónnen, her- bili zühre; und dafs diefer Fehler hauptf: üchlich darin m liege, daís durch tràge Abfonderung und gleich- pefïh fam durch eine gewiffe Stockung, die.Galle oder derieuige andere Saft, der feiner flüffigen Theile dttoe beraubt ift, er fey auch, welcher er wolle, auf gf der einem Seite verdickt wird und auf detr an- Mi dern Seite grade die Schiufe erlangt, die ihn Bilis Ío dafs vornehmlich zur ! saure geneigt macht ; filari derfelbe ausartet und in eine dicke, ír eiTende, 1 faure Jauche übergeht. Tl Materia igitur, ex qua atra b1hs natahua afcend ducit eft füuccns biliarius, vifcidior faétus Pro- Til | ame frtam *) Annaeus Carl von der Melancholie 2. Th. $. 351. Y ' i 55 Is hi Xime veto nafcitur ex'polycholia exafperata and quae, aeftate regnans, fecundum femitam epi- COICS demico genio confüetam, atrabilariae conftitu- )pp m tioni praecurrit, Acrimonia vero, quae in fucco chol biliario acrefacto fuit, per vifcidum illud inuo- l&t luta mefficæ; redditur. Eandem enim retinet holicd atra bilis 'mumonnm quam a polychoha exa- Tlelen, fperata fufcepit ; quae modo- pro tempore fo- yaitell pita, vifcidarum terreftriumque particularum in- ] Tnb volutione ita diu fübfiftere poteft, quominus fuae Pallef potentiae efficaciam oftendat Cum vero atra Lef bilis folui incipiat illud acre, quod aliquod at tempus quieuit, fe iterum duplicatis viribus et Jeic pefümls effectibus oftendit, & 0Qet Eadem acrimonia ,. quae in fucco biliario, Thelle atrae bilis parente, fuit, et in fztram bilem trans- ]e. auf greífa etiam in illa turgente et. folata obferua- e a tur; quae vülgo acidae eft indolis quia atra je ihf bilis, eas fequi amat epidemias, quae ex fücco fo dals biliario ammoma acida infecto, natae fit, fonte Cadauera atrabilaria fecta monü* ant vefi- culam felleam pro ratione diuerfi gladus quem alitia afcendit atra bilis vel glutinofa vitrea vel fpiffa, Po nigra fplendente materia inftar picis liquidae re- &fie fertam vt vix exprimi queat. Pancreas, lien, Da4 hepar 3)[. / 56 æä"&-;ä l hepar eadem materia funt farcita vafa cerebra- ]l ha, praecipue piae matris varicofa, et foetldlfiï- lU ma exhalatur mephms meni pus, Pwvej f;ao fï'tzo. vmn[ Cum epidemica conftitutio ea. gaudeat vi vt cum naturali corporis receptiuitate atlablla- fican Xlos progignere queat morbos: eorporea condi- Ti 1io tantummodo wio modo modificat morbos Yoxt ex atra bile furre&uros et ad hos vel alios füb- ( v n Aecta. pmchuwm reddit, Inter ea tamen atra prori bilis praecipue amat homines, qui vim vitae bili c iorpidam, folida inertia 'compaca, firma ha- bent fanguinem terreftribus craffiusculis parti- füccan bus onuftum et humores lentos, fpiffos, tena- AUH d Ces, habitum corporis ftrigofum, cutem rigidam üil ::::: lÜ non perípirabilem. Qui-capillos nigros, breves, uhüdl crifpos, vafa ampla, oculos cauos, alte pofitos habent, pauca mingunt ad obfiructiones incli- tatem a Aant, quorum corpus fub duto :abore et ardore fingur ematrcult Subieca fenilia, ficca, graciliora üu'lt cholerica denique ea, quae polycholia labo- «ant fomïæm enuimm lam 1nternum gerunt, qui fiim b : mutatus atram bilem- üiht His deícriptis ho- QU& n ininibus ama bilis, praecxpue hvpochonduam et ftle « tnelan- !äc&; 4 57 ohta. melanceholiam. pröducit,' alns veto debiüofibu*s (f fübiedis, foeminis, pallidis, chloroticis, 'ataxiä menftruorum fen alia vteri fluxione laboranti- bus, varia circa fuperior i : -p?'aecipue V,a';aput, creat ' fygptomata. i, V . Venio nunc ad caufas occaüonaïe-s; quae L 'X'X ld« fuccum biliarium- Xin atrabilarium mutant, In OTl libris de atra bile confcriptis, cum caufas illius QIO0S referant, plerumque et eas enumeratas legimus, s l) [ 3 quae polycholiarn producunt, quas vero, iam in d»ll priori parte recenfitas, nec ftri&tori fenfü atrae X LJe bilis caufas fiftentes filentio praetereo. i l il ]* -Huc lóci proprie veniunt eae caufae, quaä w fuccum biliarium tenuem, fluidum, in fanguine 1 abundantem infpiffünt; vel defraudando illum i fluidioribus ; vel adducendo cum chylo niniiam -31(?), viidae, craffae, terreftris materiae quanti- QUIt0S tatem; vel retinendo glutinofam faburram in Vs iila fanguine,æ quae exgeïïïenda effet, Eius.mcdi ]r, fu'nt | 40« I Aeris vicifïïtudd: cum fubitum ingruat . QUi frigus, antequam füccus biliarius euacuatus fit; s ho quae mutatio plerumque au&umnali fit tempe- m ftate et epidemicos profert morbos, 'Porro fic- ylilie " ^ cus ? QMOE * 58 EEE cus, flagrantiffimus, continuus folis aeftus te- fUf nmom fucm biliarii dlmpat craffiora infpiffat * Quodfl s *) aquilo- ffed 1nqu1t HIPPOCRAT hn nius et ficcus füerit autumnus ac neque füb ca- rii d nem neque füb ar&urum pluviofus: in bile quid- [ ftmi quid eft humidiffimum et aquofiffimum confu- Wqu mitur, quod vero craffiffumum et acerrimum re- X " manet pl gedi 3. Intermlffa in morbis b1hofls euacuatio, ] 1mpe1fe&a polychohae crifis , quae tenuiores lp fucm biliatii partes tantummodo euacuamt Ves. dUCL naefec"tloms Veficatori lorum oplatorum prae- Yero maturus ufus, quo vires naturae Hauarum for- Can(lli dium expultrices , jnertes redduntur. - Dmpho- Ti CoÀ retica volatilia, regimen calidum, quae tenuiora 8 fucci. biliarii per cutem expellunt, vifcida terre- chole ftriaque infpiffant, infpiffata in vafis retinent, Tn-- lhb calefcente corpore, inquit H1PPOCRATES "*), f&hg u aqua foras exhalat: quod vero biliofum eft, cum RE tum i denfüm atque cohaerens fit, neque fimiliter ex- halat : et eius Commentator GALENVS in- quit : generatur atra bilis a calore copiofó bilem. füca e*caiïante. Quae. 3 Lan- & *) lib. de aére, locis et aquis. **) de morbis. ! Y ; . 59 St $. Languidus humorum motüs, torpor et pili nimia corporis quies, moeítitia, triftes animi AQulo. affectus qui organorum fe et excernentium uD C languorem inducunt Quaeuis enim fucci bilia- rii diuturnior mora, illi tempus praebet iungendi quid Confi] Quando, firmius particulas fuas conftitutiuas. um inqut FR. HoFFMANN *) in venae portae per hepatis vifcus difperfis ramulis, lentius pro- gred1tur fanffulms iter : bilis inde non leue ca- CUAtIQ, 1Uloft pit vitium | et fecedentibus tenulonbus in vafa 12 lymphatica partibus, ob dinturniorem moram, in lL. V ducübus biliofis fpiffior fit et vifcofior. Quodfi prae vero biliofus humor lentus eft ac temcwr 1n T J 1 p canahbus illum Vehentlbus craffa, quae demum TOf in coagulum abit, et in lapillos concrefcit, amurca tefre« gignitur et hinc orificio fiue fphinctere ductus choledochi quo in duodenum hiat, obftructo, li - bilis, excitu prohibito per vafa 1ymr)naüca ad ; fangmms maffam regurgitat et cum illa per. to- , QU W tum corporis ambxtum ditfunditur. lml ex (5 n 4. Laxantia et e*neu"a eo tempore quo en füccus biliarius ex 1üeb'æt dr afuca 1epnt1ta data, j bile quae cum iniquo tempore propinentur, tantum ab- ^ Lan- e& vt pxae&ent auxmum vt pouus materiae bi- liariae » Oper omnia phyfic. med, T. VIII. p. 100. 6ó EE ao € liariae non euacuatae fluidiora tenuioraque "fub. ducant prac enir y. Abufus fpirituoforum, quae fangumem l comburunt maiores ftriéturas in tubo inteftinali fett efficiunt et polycholiae decubitum ab illo arcent; Tüetitis praematurus martialium, corticis peruviani om- qedo mumque roborantium in polycholia Vfus fatul- h iinorum abufus Tumot 6, Succus biliarius, quo ac1dum abur dat, Por quod (,oagulabïlem lympham et vifcidarn bilis par- terref tem arctius iungit, conftringit, tenacem du&llem- Li$ (X que reddit folidioraque clementa ad fe i inuicem f imar propms accedele facit. FR. HOFFMANN *) bi- COpioi lis, thote cum acido mixta digeftione, tr anfit pri- file cot :mum in vir 1d1tatem ,poftmodum in atr um colorem, Ts Vini craffi rubri abufüs, potus ex fücco pomo- n ( rum fructuumque horaeorum qui cura crudo, au- Vam ] ftero, non fatis füba&to acido fanguinem replent prnit et eadem acrimonia bilis materiam inficiunt ardat Omne id, quod multas vifcidas, glutino- CRAT| fas, terteftres partes fanguini invehit vel illarum t excretionem impedit. Quoduis étiam faniffimum j corpus pituitam generat, quae perfuncto fuo offi- dividit CIO U *) Oper. ph. med. T. VII. p. 16. — —— —— 6t e f &o excernenda. e&, afpera aïterm fanicibus, praecipue Vero excretionie inteftinali, Saepius Xern enim ngtabül mucofo comce faeces obdu&cxs vel ph- su gl albuminis inftar totas glebulas vitreae materiae TCent fecedere videmus, quae vulgo quidem cum excre- ] om. mentis alvinis fübacta infenfibilis abit; Hac ex- cretlone fufHammata* fanmus lentme abunda- Jatut bit, et faccus biliarius eandem, cum principio in IT humoribus praedominante, naturam -affümet u H h 1 Porro fanguinem frigido lentore inundant vi&tus 3 s pat. terreftris farinaceus, leguminofus, panis non fa- CELIGTTI tis cectus et fermentatus, pifces maiores, glutino- nllæ'n filimaces, folani tuberofi, multo lentore praediti ) bi- copiofiot ufüs veter cafeus, carnes dutiores ii l- fale conditae. Denique au&umnus . et hyemale Jf em. tempus mucum et pituitam in fanvume augent, DOffo. uae cum fucco biliario intime combinata acti- g(), Jll' vam 1lhus vim et acrimoniam coercet bilem de- eplent primit et vélocem illius nocendi pofeftmem re- tardat, laqueat Ineunte hyeme, inquit d 1 p ó- " It« CRATES, bilis perfrigerata pauca gignitur et pi- Taran tuita rurfus augetur BOFRHAV atrae bilis decurfum in tria - frmur dividit Pcadïa, quae ordinis ergo retinebo, quam- p of MU vis in reruim natura non ita diftincta appareant, cum ] 62 d cum interdum uno tramnite pergat, feu cum uno ftadio evanescat atra bilis lta non perpetuo fimplex polycholia, acrefadtam; haec, atrabila- It riam excipit. qiiin Primum ftudium a geneü atrae. bth usque dubore ad illud temporis momentum durat, quo pertina- i l ciores producit obftructiones In hoc ftudio vi- fel i trea glutinofa illius compages cum humoribus pe*s TILOERUT totum corpus movetur, Vel leviores tantammodo . Vs fon ftafes, infarctus et vifcerum. oppllatlones progig- unt, « nit. Eadem haec materia caufis perdurantibus, Voique etiam in fecundo ftadio copiofe generata ab hy— (Hones pochondrlams melanchohmsque frequenter excer-- TleC. CX nitur. dum el In fecundo ftadio tenacior, nigrior vifcidior- que amurca firmiter impacta haeret, quae obftru- finitut Il j &iones haud facile refolubiles procreat furmwi vbi atra bilis mota incipit "oTertium ftadium atram bilem motam com- j paua prehen(ht Impacta diu tenaxque atra bilis folui Tienta a quacumque caufa incipit, acrimonia fopita, ob- A. Y voluta expeditur, a&ivam .recipit efficaciam et filem peffime farit Terminatur vulgo cum morte Ü Totes t ynt- x "1*-:?4 65. 1 uno Symytomam þkmz jiadzz. etuo .Cum mutatur fuccus biliarius in atram pi.. Tabils. d lem; aegri queruntur de perverfa valetudine, nem diftin&e enunciare poffunt, qua parte doleant ubi l 111 Sque laborent, st Anxii fünt, iracundi, amarulenti, cuiuslibet X 4 Vl . rei 1mpatleutes, mente vagi et inconftantes ad st rhotum proni vel torpidi et quietem amant, debi- WOdO les funt, viribus deficiunt; non digerunt, moefti. YT02 00 funt, triftes, quia vifcidus per fanguinem fluxus DDUS, Vbique refiftit et omnes imachinae animatae fuün- iblv Ctiones aggravat, ex cibo affümpto fomnolenti e«. nec ex fomno reficiuntur volae manuum inter V dum et pedum pOPc paftum calefiunt ïCh1 yot ODICEU. Epithelium lmguae craffum, tenax, muco- fum praecipue cum matutino tempme ex lecto ürlhdr furgunt, fauces tenaci obducuntur muco, Hatubus anguntur alvus dura, obiüu&u tumet vrina : COlT- pauca, craffa, turbida obfcurioris coloris, excre- is ol menta vifcida obfcuro flava materia conelutinata 3. Ql- cum vomant vitellinam glutinofam . eru&tant jam d bllem [ Color corporis palhdus flavescens cum hu- Tnores tali lentore mqumau in muumos non tran- L4 feant, Vj nl 64 m feant ramulos cutaneos qil Frigoris maior gradüs, hoc nàm ex GALENI fententia, nigra bilis frigidus natura eft humor. hIT ht Pulfus lentus, tardus ex maiori movendq- Macie con- Tnato! rum reüf:entm refpiratio langulda um ficiuntur et iuventute. fenescunt corpora. Appet1tus vel nullus propte1 bilem lentoris . dem pondere oppre[ï"am et inertem, vel ex acida acri- monia voracitas; raucedo, afthmata et tenacis V j iuci ex pulmonibus excreatio, Podagrici, haemorrhoidariüi de novo inci- fexus fequior de piente paroxyfmo queruntur obftructis menfibus; morbi exanthematici cuta- nei tunc temporis exacerbantur, molefte. pru- filat viunt et fcalpti effu,ndunt fuccum nigricantem. Vdenti Excretiones funt bilioíae fed glutmüfae et vitreae - trfit compagis, interduim Obfcuuens coloris. perti. Quamdiu per totum mrpus movétur, om- ! ( nes partes aequabiliter patiuntur, nunc huc, nunc- illuc cedere videtur, tnox caput et hypochondria Uaf inox thoracis contenta afhcmmun V j Qui pulmonum debilitate labotant, phthaü- Datte a cd, afthmatic, male fe habent tuffes, afthinata, Dte catarrhi atrabilari, peripneumoniae nothae, ex hi B glutine, pulmonibus impacto graffantur, — Omzes, QUmnex qui E 65 Yil qui hoc tempore molbo compmntur - de fputio ilus hoc peoris affe&u queruntur ; brumale tempus, inquit HIPPOCRATES, caput aggreditur et il- ni. lam regionem, quae füpra feptum eft Inflam- CUfle matori, acuti, epidemici progerminant morbi qui mitiores et pertinaciores funt Qfig Cum hoc primo ftadio, quod vulgo in epi- T« demiis auctumnalibus obfervamus, faepe faepius TC I$ in maximo aegrotantium numero atrae bilis de- curfus finitur, - Id N Y de Symptoniata. fectidi. fVadit. CU Si vel naturae viribus vel medicaarte fuccus biliarius in primo ftudio non euacuatur; maiorem pru. aTO identidem adipifcitur tenacitatem et in. fecundum Iu T Ü a tranfit ftadium, hypochondriacum dicendum, quo pertinaciores oriuntur obftructiones, Fit fplen- dens, niger, acris, craffus, acidus füccus (f aut i ul * QColligitur ex tota fanguinis maffa vel in NR) unam partem, vel ad plures fimul deponitur Vel pauca quantitas fixam eligit fedem vel ex una 1 'hfï parte ad alteram metafcaüs fit, Haerebit prae- l Lï, cipue tenacior amüurca in vifceribus et officinis bili feparandae dicatis, partibusque cum hepate UI connexis, quae ad bilis fecretionem fua confe- qui E runt 66 funt, Porro, vbi tardius circumducuntur humo- qu res, vel vbi minima vafa mirandis gyus flexu- V. rlsque volvuntur, in iecore, pancreate, liene, mie- geit fenterio, vterinis flexuoüs vafis et intricata glan— tuan dularum fabrica. fetà Nafcuntur morbi diverfi pro ratione par- tis, in qua obftru&io fadta eft. — Scirrhi, hyfteria dicel Typochondria, febres intermittentes, paralyfes bito apoplexia; cum cutem fübeat oriuntur vlcera N tumores, füdamina, indurationes; cum corpus emaciet: tabes; cum fanguinis venofi refluxum ( retardet : hydrops. 0 d Tardior exiftit humorum motus fangumls tgo, crafis turbatur, chylus cum craffo, tenací fangui- fum pé non mifcetur, per vafa minima effluit, Inde li f poft chyhfïmtlonem fputum frequens, tenax vii- Qm | 1a copiofa, non nutritur corpus, exüccatur fu- &t fio dores fuünt vifcidi, coplofl. Senfus pondetis et Taben molefta gravitas per totum corpus praecipue in | praecordiis, Anxietas a difliciliofi faneuinis tra- SHICAfI iectu, tibiarum fürarumque dolor. bili . Sputatio frequens faepe ex acida fáliva, den- cday tes ftupidi, fenfüs frigoris in vertice,, ad'collum ab lat decurrens, diffidentia et timor de rebus minutis ultimos Pulfatio, admota manu, in abdomiue fentitur ttanfir quae L TONCN 6? Qo quae riunc hác; nuic illa parte a rainiís Coeliacáe, Dd vel profunda et fortis; ex Aorta defcehidente pro- , lé generatut, cum fpafmi et obftructiones refifter- i tiam et fangumls regurgltaüonem iü trunces in- ferant t Déficit legitima bilis quantltas, inide mala I digeftio, tardior alvus, in fanguine pafticularum ls biliofarum retentio , perpetua peiychoha, color ilceta Havefcens p " Teüfio et pondens gravantis plemtuäuus- uxm que fenfus in hypochondriis, fingultus, refpira- tio difficilis; palpitationes et cordis tterriofes, ver- nlv tigo, cephalaea, fpafiui varii, dolores colici, tüert- m(m& fium et haemorrhoidum ataxia vrina incoCta, [nde alui feceffüs tenax, interdum globofüs, durus et x, Vl cum piceae materiae cortice obductus. - Calida yr, D et ficca aeftate peius, refrigerato coelo mehus fe habent j ers & . In hoc ftadio interdum ex1fcunt Vomitus ni- j n gricantis piceae fabürtae, quorum materia vel ea jist bilis atra fpiffa eft, qua in fectorum atrabilariorum cadavere veficula fellea turget, vel canales biliofi NU ab hac tenam amurca obftructi, obftaculum circà COb ultimos venae portae fines generant et fanguinis ER tranfitum in venam cavam difficilem reddunt. in- E 2 qu«? de 68 £Ej cnu de ductus biliferi faepe dilatati, fanguinem trans. mile mittunt, Cruor in tubum intefünalem miffus coagulatur nigrefcit, per alvum et vomitum fe- gl ced1t Etiam lienofis hic vomitus familiatis eft. p Differt ab illo, atrae bilis motàe eructatio letha- Vref lis, vltimo ftadio infefta, de quo H1PPocRA- A d tes ait, moriuntur tertio die, quicunque atram Tant bilem euomunt N Ym Symptomota. tevtii fladü atrae bilis ttotae Ti et turgidae i Atra bilis, quae acrimoniam a polycholia 4qU G afperata acceptam retinuit, cum diu impacta Vifceribus, alisque vasculofis partibus haeferit pneur ex caufis quibusdam folui incipit, teterrimat af- paral fumit naturam, aquae fortis inftarfurentem, D v- g RETVS atram bilem cum carbone, motam cum paica pruna candente comparat Sicca, nigra, ftag- effn nans amurca fuünditur, fluiditatem recipit, acri- fina | monia, fub inuolucro mucofo praeteritum ab or- dales tu tempus delitefcens, ad maiorem mora gradum lofie euecta, horrenda. fuae potentiae nociuae docu- | imenta oftendit Fit fluidum, fecundum GALE- Vent NVM acidum, acre, furiofum, rodens Sum. ts v ma omnium miferiarum in vno fübie&cto coniurata (l cn- tes 69 fatts. crudéliffimum hominis ftatum repraefäxitant, quo ulfis miferior nullus eft. mfe -"Foeda haec et cauftica fentina omnia ag- df greditur, vifcera corrodit et in teterrimam foluit edu. putrilaginem. — Ingruitlerna malorum. Ardores RA vrentes velut ex fervido oleo, igl/iis internus om- ATat nja adurens, ficcitas füumma, aquae et refrige- rantium inexplebile defiderium, anima calidiffima, nulla quies, extremus angor, intolerabilis dolor, t vomitus nigri caufticae,- acidiffimae bilis; tor- mina et crudeles ventris cruciatus, vrina pauca vel thol aquea vel nigra, plumbeus faciei afpeus. — Cali- N diffümae nafcuntur .febres, phrenitides, peri- eefit eft pvneumoniae, metaftafés lethales, apoplexiae, m à 1 paralyfes, animi alienationes, — conuulfiones, DY gangraena et fphacelus, igne citius omnia de- 1 Cuim pafcens; carbunculae, anthraces. Dyfenteriae peffimae, cum per du&um choledochum in inte- [b d ftina proruperit, quas, ex atra bile turgida, le- thales dixit B1iPPocRATE S. Ruunt tübercu- 3b ot lofae phthifes in vlcera foeda, fcirrhi in cancrum. radiu Caufae, quae atram bilem quiefcentem mo- 0C vent et ad lethalem iritant turgorem: fünt mo- ALE« tus vifcerum, arteriarum pulfus, calor ambien- Sufi jutata tium, corporis exercitatio Vaüäior,vfebüs et yi- us qu E 3 QU CF BMPTIMIAY .. a TLT 79 Qus calidior, quodcunque acre, venena et medi- camenta proh dolor draítica, refoluentia acria, ab Tort eniy iniperita medico, morbi materiam etindolem non: bilio fatis perfpiciente, propinata. pen Crifis atrae. Lilis. t gT Criticae atrae bilis evacuationes vere rever- jti QUaC tente exiftere amant, cum. atmofpherae calor; herbae faponaceae et laähuma foluentia, tena- quaa cem.materiam liquefaciunt et relaxatae folidorum (ho firicturae incarceratam vinculis emittunt bilem aUqu Aucumnalium morborum difceffum vere fieri ne- ceffe eft; & 1Pp. denatur.hom. Glutinofa, tenax Qtra1T Vifcida materia, impa(ta vafis, longum concocio- Ts tempus exigit petes Intra quadraginta dies,inquit Witte GRANT, atrae bilis primi ftadii coctio et elimi- Tum natio non abfoluitur immo faepe, cum altius Tot proceflerit labes, binos defiderat annos Crifin Tlefl facit diarrhoea, piceas, nigerrimas fedes excludens, quae bruneum colorem et vifcidam tenacemque confiftentiam habent, Du&us biliferi funt propria g infirumenta, quae atram bilem eüciunt, Interdum T0 Y farinae feu pulveris nigricantis forma euacuatur pulm Tenuiorem et refolutam atram bilem, vrina nigra atramentj inftar micta, iudicatam effe legimus V Niger r 7i Iedi. - Niger ex vulua fluxus, menftrua et hae- N iorrhoides nonnumquam crifin faciunt Cum IN enim in officina bilis obftaculum exiftat, materiae biliofae fe et excretionem legmmam impediens, perpetua erit polycholia, quae mora et ftagna- tione infpiffata atrabilariam affumit temperiem e£ e. periodico catameniorum et haemorrhoidum fluxu calof euacuatur, quo ceffante atrabilaria materia, alia tehà quaerit loca et pro ratione loci metaftafeos hypo- OFUIm chondria, melancholia, mania, fcirrhus, cancer Juen aliique melancholici morbi interdum oboriuntur r n Cum fÍanitatis reftitutione nonnumquam &X .atram bilem expellunt exanthemata cutanea, her- YU0 petes, füdamina, purpura chronica, febris inter- v Qu mittens, quam CELSVS ait dolores pr aecordioa eUml rum finire, fi fine inflammatione funt et in 1e01- al noris dolore füccurrere, et neruorum düïex*üo- o nem rigoremque, fi poftea coepit, extoto tollere (EtS, Ea atrae bilis fpecies, quae ex accumulatio- frq ne glutinis fpontanei in fanguine cum fucco bilia- opri rio intime iuncti nascitur, faepe faepius fpuria per at atf pulmones facta crifi folui amat nigra J Me- E 4 gt 72 T U wv Medela primi fladü Viscida, tenax materia eft recludenda. di- [jmy mbl luenda, ad euacuationem difponenda. Atra bi- d) lis femper praeparationem defiderat, antequam tem euacuari polfit In febribus epidemicis, quas te5, defcribit V, sWiETEN, Vomitorium ftatim pro- o pinatum nonleuabat, vbi autem per vnum alte- Cam . rumue diem diluentia et foluentia data erant, fponte faepe yomitu excutiebatur . corrupta bilis, petu inftar glutinis fere fpiffa; velleni vomitorio, fe- t ed cunda vice exhibito, facile expellebatur, yam ] Sumat aeger quotidie tartarum tartarifatum HU cum melle cui, fi alvus non iatls laxa, manra ad- Cun: di poteft; vsque dum fedes nigrae piceae ter qua- Qu terue de die fecedant, Etiam fortiora refoluen- eum tia in primo ftocce ftadio, quo atra bilis haud . ita málta gaudet acrimonia,tutius adhibentur, Prae- 1dï cipue fübiectis humidae frigidaeque conftitutionis ptoma ad recludendam vifcidam. faburram Extra&. trifol. l, o fibr. gentian. rubr. fumar. gummi ammoniac, fa- lls m gapen. galban. opopanax, aía foetid, rad, arnicae fumi nec non calom. fülph, aurat. antimon. kerm, mi- Quori neral. pulvis alter, Plumeri et alia eiusmodi cum magg optimo fücceffü. propinantur. i Boni /3 Boni ominis eft cum füb víu refoluex itium , fymptomata interdum augeantur, quia materiam 1b mobiliorem tedditam indicant Acrimonia vifci- u m do inuolucro depreffa evoluitur et ex refoluta ma- tería exiftunt pulfüs inaequalis, naufeae, anxieta- Qu ,tes, colici dolores, tenesmus, borbolvgnm xei- 1pr. dl tigo, immo nonnumquam- febriles motus, qui a m : cum non excedant, optimi 1efoluentls funähone ! Diis perfunguntur p. l$ Materia turgida evacuatuv furfum tartato emetico, qui in atrabilaria conftitutione praerogati- am habet; cum in. polycholia exafperata fal am- ïdt. lm moniac. et ipecacuan. potius commendantur, naad Cum vifdidum, inquit avagIN, cumi biliofo jun- 0U &um eft, tartarus emeticus datur. Sales medii et (Qiuen enemata atram bilem folutam deorfum euacuant ud sanguinis miffio füb atrabilaria couftitutione Pne laudatur ab his, culpatur ab illis Si vero fym- JtloRUS ptomata grauiora vrgent feu aeger illi : affüetus . trüd eft, omnino concedendà videtut Porro fangui- 1?C f- nis miffione vafa tonum recipiunt, cum propter atnicac fanguinis copiam non fatis in contenta agant T. IIl cruoris compages laxior redditur, elaftici globuli d um 1Tnagis expanduntur et meälcamentls foluentïbus Nia agendi fternitur, poti E 5 IÍn. x 74 —— s . Interdum haemorrhoides, hirudinum-appli- u catlone ad anum, fomentis tepidis, -medicamen- Tae tlS amans promouendae funt, praecipue cum fub- 1e€ta debilia, cum natura hanc viam moliatur e(: fipo ífyftema venae portarum, hepar, lien prae cae- CoI teris patiantur. tfeni tl a Medela. fecundi . fladz &t a Vifcidus et infpiffatus fuccus .biliarius per: t ee via obftruens et in vafculis minimis ftagnans ad du f naturalem. füam fluiditatem redigatur, foluatur lia fo diluaturque; referatus tranfiet ex arteriarum fi- In tica d nibus in venas adeoque perueniet ad:hepar hoc ftadio blandiffimis vtendum remediis, fugien- fuS CQ da áctria, irritantia, fortiora refoluentia, ne ca- rina moveatur et atrae bilis fopita acrimonia tur- I gida . réddatur. '"Leniora diluentia et aperientia potef faponacea, parua, fed frequenti dofi fünt propi- nanda, vt paulatim et fucceffiue ea piceae mate- gogon riae quantitas foluatur, quae fine peucuïofa fun- praef étionum turbatione folui et euacuan potefc boto a I Huic fcopo 1nfennunt liq. terr. fol. tartari, Ti e falia tacheniana, acidulae, quae fanguini laetum aCPt0 "ruborem, mlxtlonem et elastmtdtem teftaurant, a- Vlgale ( Á quae !ämä*-æ« 25 ol quae-pyrmontanae, fpaäanae egranae et ther. Tgl. mae car olinae. W serum la&tis vere praecipue b1bendum cum m faponaceis et refoluentibus herbis vefcantur pe- ; (ü6 cora, ne vero nimis relaxentur organa digeftioni inferuientia, fimul praecipi poffunt elixiria Vlfce- tal. amara, vfus aromatum, Cum aliqua ftagnantis materiae pars foluta eft; eccoprotica leniora, manna, caffia, tamarind s pet et enemata praecipienda, quae e corpore turgi- sad dum fomitem eiiciant Euacuata hac portione |uator alia foluenda et ita tamdiu refoluentia et eccopro- riif L u tica alternatim propinanda funt, Vs€1ue cum on- tiis euacuata fit atra bilis. klnlen Praecipue aeger ftri&tis diaetae regulis ob- l ( n Ü temperet, quae in. medela atrabilaria plurimum l Yrer]tia poteft. Celeberrimum antiquae medicinae melana- p gogon erat helleborus cuius ad atram bilem | üatö Jid fm praeftantiam fummis extulerunt laudibus. Helle- boro albo fuürfüm (quem mochlicum appellabant medicamen) nigro deorfum enacuabant Opti- tartati, mum ex infula Ánticyra atceffiuerunt Igitur et laetum aegrotis ex atra bile laborantibus, Anticyram na- Jrantsde mgaue commendabant, . Efficaces hellebori nigri qüäe vir- L ?2 76 E n virtutes in melancholicis morbis fe'cundum-.s,E N- s NERTI, LORRY aliorumque multorum recen- fieti tiqrum obferuationes nondum euiluerunt. fina | Eua&uata materia- .morbofa, vifcera Vaf'o- potis fUmque tonus infar&u multum debilitatus, robo- fufte randus; circulus humorgm abdominalium pro- mouendus, vaforum in fluidis actio augenda 'et fe et excretionum vigor refütuendus. . Preema- turus vero toborantium vfus fordes vafis firmiter Tuiit impingit Roborandi ergo adhibentur decodt, ex qingto herbis vulnerariis fubadftringentibus, cort. peruv. iars, nec non frigida in mari feu fluminibus in- non £ Etiam aquae marinae potum füituta lauacta, hndo, H N V N GRANT aliigue atrabilariis vtilem volunt, N eenr, Medela terti ffadz'z'. : TOU Actimonia foluta eft inuoluenda et loca.; terea quae attingit, deco&. mucilaginofis' hordeacis üm; ptifanis ex tritico, auena, oryza defendenda, Cüpemm Thore ; Putridae et alcalefcenti acrimoniae acida diaeta; acidae decoct. ex cor. cerv, et carnium iüra op- ) ponantur. Materia foluta diluatur, euacuetur, flhis ; maiori corruptioni praecaueatur. Erofiones do- COften andi, vt Contim loregque pgregoricis et k.narco)ticis- mitig aegro- um 27 SEN- aegróto platida, quantum feri licet, ad mferna Cl fternatur Vla * Interdum criticam motaé fabun*ae metafta- fin ad vnam infüituit natura partem, tunc tem- vf 0b poris gangraena, in illa orta, virium mtahum fufcentaüonem defiderat. ^ o x Ya 'el - Diaeta in atra hle:, Fallhi Dptlma atrabilariae , polycholiae m—'-*-deh Fn AL Jiter fruü:ra adhlbetur mü 1u&a ilam comitatur 0L OX diaeta, L penu Quotidianus. corporis motus, qui aegrum JUS 1l non fatigat, identidem eft augendus vel ambu- otum lando, vel equitando, vel natando flumine vivo " Nät'lth']e enim totum fyftema mufculofum exer- cetur omnia cotporis membra maxime aequali motu iu molli flu&uant elemento, quod prae- terea nullo omnino mouendi modo conceden- lt dum; ficcata humectantur, laxa priftinum re- (eaci$ I]dan cuperant robur et fubitus in aquam delapfus tre. 1Qetd» more refolutorio totum corpus concutit jtà 0f Mo ruris amoenitatem petere vmbrofis cyeti filuss ambulare itinera facere, mar nauigare ys 0 conuenit vt continua .obieCtorum mutatione, continua animi hilaritas fuftineatur. jl W g Viuant 768 t Viuant aegri in atmofphiaera ferena humi. diori, circa viui fluminis ripam et.littora maris, botyt quae falubri: vàpore aerem hümectant - Cibo fruatur tenui diluente, refoluente, eu lactucà, cichoreo, fpinachia, endiuia, afparago, foluen fcorzonera, fifaro, paftinaclüà, carotis. FTruci- ld bus horaeis dulezbus et Japonaceis , cerafis, per- iic1s malis, melone et cucumerlbus ; abfüneat ho TU de illis, qui acerbum et auflerum . acidum fecum fl u 0l ducunt ; pomis immaturis, cvdoniis mefplhs ek q vuis feptentrionalibus , in conftitutione "poly- choliae putnda potius adhibendis. -Poft coe- pam farragine affümptorum facile fer mentanf flatus ru&usque pariunt ; mane et ieiuno RO- macho magis opportuno tempore famuntur. bre, Congel Raphano, armoracia frui et nonnu*nquam Quami cochlear feminum finapis non contuforum de- &t ln glutire conducit ii : H Tura carnium iuniorum eupeptarum, prae- Cedit cipue fuüb acida acrimonia conferunt Abfti- (&mpe neat atrabilarius a victu terreo et glutinofo, vi- fcexibus animalium, hepate et pulmone ; praeci- 0b p Ti pue vero veteres J/ezem, tanquam atrae bilis re- Mi Ceptaculum et o/eofum migrum cruorem, melan- tu[hmq cholicis interdicebant Non fatis fermentata et cocta *) ! H) £l — TU IN SNEV 79 urni f:o&a farmacea placentae V1f(:1dae, pmgma e€ Trg butyrum affatum noceht. Aquam puram, quae optnnum foluens, la(- lIen à ebutymtum ferum lactis, praecipue vere, quo pQ foluenti graniinis virtüte dlues bfbant pauca !T fed 1temta quantitate W Surcrant matutine et plamdus cum deücmt tUDeat fomnus hllantate anlml emu.1 alb panav iecum nitrof. et interdum opio ante decubu:um fumpto eipl i4 eít conmhandus pl t COC " Camrräuf pulimnonum . atrabilavius. UL if & Tuffis molefta, vehemens, fine omni fe- Q 10 bre, ab atrabilarüis impuritatibus ad pulmones congeftis Incipit cum coryza, nec ne Coelo nquatm quamuis fereno et tranfpiratione libera, quatuor i de et plures feptimanas vno tramite pergit tum euacuata fit materia, nec diàphoreticorum ufui p Cedit. Morbi inquit srTorLrL *) chronici hyz üropes, iceri, infarta abdominis vifcera **) ))0, Vl ob praegreffas hac aeftate. biliofas febres nos PMOCI multum exercuere. Multi catarrhum queih funt, 1UD le tufïïmque nocu praepumls permoleftam, qmm h fenfus 4 *) rat. med. T. I. p. 15 CoCLÀ ** atrabilaria proles. - 80 fenfus in hypochondrns ad ventriculum vel et inferius im abdomine. dolorificus praecedere et conu com1tar1 folebat ita, vt hoc abdominis dolore, 1 de mox adfutura tuffitatione praemonerentur. tnod Haec tuffis ea, quae glutinofa potenter inci- caon dunt folvuntque admifit. Quicumque intermit- tente aut remittente quadam febre hoc menfe fütrt laboratunt, de fpurio hoc pectoris affe&u, diffi- Tnatet cili fcilicet refpiratione et oppreffionis fenfu tuffi- CU que mula querebantur Va Incipiente morbo tuífis eft ficca, vel te- tranfi nuis, limpida, pellucida excreatur materia, fen- plitif füs plenitudinis in pectore ardor füb .fterno, dolor in thoxace vel nullus, vel vagus et graua- tivus, afthmatofa refpiratio, fibilofa infpiratio ( ftrepitus aeris exhalati, congeftiones verfüs ca- Trale | put, oculi protrufi ab impedita per pulmones Qu in libera.circulatione humorum, — Sputa cum cocta fehrim euciantur vifcida fünt et glutinofa, lutea, viri- l dia immo interdum nigricantia Lingua et os Glute mucofum, fcrobiculus cordis ab attactu dolori- TaCls et ficus, vrinae fedxmentum mucofum, furfuraceum, fernyta lateritium. - Reliqua fymptomata ex pumo atrae Tyüge q bilis ftadio funt petenda. ngua Lenio- 4 A gr lgt Leniora eccoprotica et refoluentia optime [e &l conueniunt fquill. tartar, tartarif. tartar. emetic. blore xefracta dofi vapores tepidi; maior vifciditas Df mochlico remedio: fulph. aurat, antimon. feu lC calomel. eft fubigenda e lmlt Cum mitior hyems biliofam humorum con- l: ftitutionem non fuü"ocauent vel cüm atrabllaua ün matena fub praegreffo auctumno non fatis eua- u- cuata fuerit: idem catarrhus cum incipiente vere reuiuifcere. vel in phthifin tuberculofam | t tranfire amat Vlcerofam interdum mentitur 9. fefi phthifin, quam curauiffe gloriantur medici, L. ïn07 1 h 2 I/ejïuenza t]l t].tlo, Ontur cum ex fubito veris calore, hye..- fs Cà male frigus fequente, materia atrabilaria Vbi- ; / ] JGRQS que in corpore liquefa&a ad pulmones ruit et ] COCAÀ febrim accendit epidemice graü'dntem j, W« In01p1t cum fngore multo alternante cum i et 08 calore, tuffi, refpiratione difficili, capitis, tho- (ol Ceutt xacis et artuum dolore, fudore nocturno copiofo, ;&ernutatlone et laucedme ardoris fenfü a la- ) dme rynge cum afpera arteria in pectus defcendente, Lingua eft alba, mucofa, vrina biliofa, tem. F LPIMO pore 5$ - $2 ic g pore crifeos hypoftatica, - furfüracea, . fateritia, Moefti fünt aegri et animo deficiunt pl Praeprimis fubiecta amat, quae praeterito (iun aucumno febribus biliofis male curatis labora. ylet tione verunt; et phthifin facile relinquit Judicatut fepi vomitu et diarrhoea glutinofae, vitellinae bilis, fputisque craffis vifcidis, quae febre dudum fu. füs gata cum leuiuscula tufiï per aliquod tempus Tübra Ti contmuant. hh. Atrabilarius fomes furfum demfumque [roy euacuandus, faltem per enemata, quoudlanus fio, alui feceffüs conciliandus, et fi peripnéumonici la quidquam accedit phlebotomia, fcarificationes WRRCQ et veficatoria pro rerum conditione nonnum- bilis quam requiruntur, Exulent alexiphármaca et tenfe diaphoretica, futat 3. Pevipneumonia notha. Cum ad catarrhum atrabilarium: et vifcido Jete pulmonum infar&u, dolor thoracis, tuffis et fe- Qüt Ve bricula accedit peripneumonia notha feu atra- Ties f bilaria nafcitur; quae praecipue pueros, foemi- Bu & nas, baccho deditos et eos omnes, quibus laxa T fdj (,orpons compages eft, corripit, Áii f Feb:is 9j dT Febris eft pauca et moderata quia infarcti pulmones agitatum humorüm circulum impe- teftto diunt et fanguis, copiofa vifcidaque faburra rez D0fde pletus, . vehementem illins non admittit ebulli- Wanth tionem, . Dolor aut tuffis aut utrumque febrem faepius praecedunt. Congeruntur htümores ver: us IYl Tl« füs encephalon, capitis dolor, vertigo, facies eft Ypus rubra feu liuefcens, oculi protrufi et flauicantes; Tufüs lacerans, vehemehtiffima, ficca, anhe- lofa refpiratio, anxietas, inquietudo, fibilus et Imie GIAQUS ftrepitus infpirationis, pe&oris ardor et oppref- od fio, dolor in thorace haud acerbus, vagus, fitis nulla fomnus vel nullus vel turbatus, lingua KQOTS mucofa feu flauo viridefcens, pulfus parvus, de- DITurm. bilis et mollis; Vrina quandoque pallida vel in- a d tenfe rübra, cum hypoftafi furfuracea, emiífa turbatur, conquaffata fpumam diu retinet Regnat aucummo fenefcente, hyeme et yere, icterum ex atrabilaria obüru&mne fequl- HïdeO tur vel cum illo fimul graffatur. ij TA Soluitur fingulari quadam crifi per pulmo- 1 affà nes fa&axqm vifcida, glutinofa, flaua fputa per lon- foetii gum tempus eiiciunt, Qua quidem expectoratio- ys ld ne refpiratio alleuatür, füppreffus arteriarum pul- fusäortm Viuidiorque euadet, et vertigo cum ce- Fbe Bo phahea Y A 84 fer g phalaea euanefcit, Huic crifi vomitus fpontanei fet glutinofae et biliofae materiae nonnumquam in fin auxilium veniunt i Ín prima morbi periodo, materia atrabila- f tia, quae in. hepate, duodeno et ventriculo ftag- ti Coctione ttac nat, furfum deorfumque euerratur fa&ta, expectoratio promoueatur lenioribus eme- tatti ticis, diluente potu, vapore tepido, lacticiniis, suif fquilliticis, antimonialibus. et melle, Quidam Yot praecipue gummi ammoniacum in aceto fquillae feni folutum et aqua hyffop. dilutamm commendant ii Reli- füperbibendo infuf ftipitum dulcamarae, linea quias aqua Schwalbacenfis optime expurgat. de Debellato morbo corpori. robur reftituatur amara T et toborante medlcma,. tuffis fions nterdum tobuftus fortlsque aegrotus, pul- fus durus, coelum ficcum et ferenum, febris dens vehementior, fanguinis miffionem; tnagis acu- tf ( tus et fixatus thoracis dolor veficatorium defi- : derant peia Tnedel z. Febvis atypica. au&umnalis. febre Haec febris medium tenet inter biliofam et Draefe atrabilariam conftitutionem et eo graffatur tem- K pore, quo flauae imputitates paulatim V1f01d1o- er Dias * & at s 85 ianel rem affümunt naturam partim erraticae pet T H p fanguinem 'volvuntur, 'partim. topica fede ftag- nant Febrem biliofam continuam remittentem d. fequitur. et ab intermittente auctummali excipi- Ig. tur, quae in hanc febrem relabi amat, cum male L0 tra&etur Tertianae et quartanae typum imi- a xXatür. . - Luculentiffimae paroxyfmis interfunt. re- Cis, miffiones, fed nulla perfe&a apyrexia Exacer- dam bationes vagae cum . horripilatione et. frigoris pulle fenfü praecipue in extremitatibus inferioribus ndant, incipiunt, os glutinofüm, fauces muco refertae hl lingua : glabra, -quafi limo. feu. vernice obducta Qrgat dentes fordidi, aegroti vitellinam pultaceam euo- üdfa munt materiamfcriniariorum ' glutini fimilem ; tuífis; excreatio mucofa, artuum- et fterni infe- fioris dolores, pulfüs a naturali parum dece- s pd febris déns aluus a-paroxyfmo biliofa, vrina iumen- j Qd tofa cum hy p»ofcafi furfuracea. l Leü- Haec erratica auctumni febris vel fine omm periculo euane(cit cum nullurn circa regimen et medelam committitur-vitium ; vel in perfectam febrem intermittentem - transformatur Menfe ia & praeterlapfo Octobri, quo flauae impuritates pro- r ten ximius ad atrabilariam accedunit naturam, in 8e- (citit» numas 1nterm1ttentes fponte. tranfit. " t Fa y. Felbris d $6 AE i m o m 7À $ Fs inteimit?ens -ätr&äilmäæä" U uttel Quartanae caufam atrae bili tribuit mYP- Qbíon TPOCRATES, Praeter fummi viri au&orita- tefia tem multa funt eaque graniffima argumenta, M u quae frequentem febrium intermittentium origi- pun fatti € nem ex [piffo, tenaci fucco biliario vindicant. Citeal Melancholiae prodromos in febrem intermitten- tettit tem tranfiffe, melancholiam ex male curata fe- t g ibre intermittente ortam, et denuo eadem febre Gu iudicatam, haud raro vidimus, quae materiae morbofae affinitatem fatis demonftrant. Vifce- fet, xum obftrudiones faepe faepius febrem inter- condit mittentem | comitantur, Sequi amant imorbos gation biliofos, epidemicos, ^ Cum füb conttitutione bi- s liofa, füccus biliarius non fatis euacuatus, lon- confen giori mora infpiffatus füerit: exiftunt au&umnali LAf ] tempore, hyeme et vere febres intermittentes text* atrabilariae naturae, epidemice graffantes, . Fre- Caufa tente Qquentius, inquit GRANT, intermittentes fe- bres occurrunt, fi füccus biliarius au&umno fe- bus nefcente magis infpiffatus atrabilariam nancifci- Qfis tut | naturam. Tenacem effe materiam, quae Ff eas accendat, ex epithelio linguae, firmiffime lu ]e adhaerenti, ex Mercurii dulcis praeftanti ufü in famil: Etiam typus inter- ht : | lllarum meedelal probatut. : Ir?itten- /87 Amittentium hanc fententiam affitmare videtur R Obferuamus enim; quo fluidior tenuiorque ma- QIta terià peccans, quo magis cum humoribus mixta flentg per omne corpus circumducitur, eo magis ty- ürgi pum febrilem ad continentes accedere; infpiffa- iYcant, tam et ex parte- depofitam extra communen YR €irculum materiam, remittentes , de toto, in- a termittentes producere febres, — Cum igitur te- febre nax glutinofa materia haud diu cum humoribus tsltia Circulare queat, quin hinc inde deponatur, hae- atrabilariam fücci blhoü Vilte feat, peruia obfruat: condmonem ad febrium mtemuttentmm gene- Intef- norDos rationem aptam eü'e fatis hquet Si vero fecundum omnium fere auctorum ye X l- confenfum, fedem materiae, quae febrim exci- mpal tare poffit, neceffario in ipfo fanguine effe opor- teat Ltentes febris intermittentis origo ex atrabilaria caufa haec effe videtur fre- Ex caufa quadam la- tente s fe primum certa fuücci atrabilarii in fini- - o f« bus arteriolarum ftagnantis pars foluitur, fan- andld guinis circulo admifcetur et primum febris pa- cuius füb fine, materia fo- , qui roxyfmum excitat ffine luta per crifin cuique intermittentium paroxyfmo familiarem eiicitur Per ipfum hunc paroxys- j mum alia. pars ftagnantis àtrae bilis foluitur ; Mi F 4 (gx u- grüto - $8 EE IT (titm (gaudent enim febres optima vi' refolutorian) et 1ta exdt quae fecundum accendit paroxyfium, porro procedit decurfus usque dum omnis ma- actio teria foluta et euacuata eft; quo fa&o febns vel Tilet, vel impreffio neruofa cort. peruv. eft emen- da danda filt Internittentium materiam in primis viis fedem haber ex quibus füb quouis incipiente ettat paroxyfmo im fanguinem rapiatur et fub fine Tolnof alius iterum, ad caufam fequenti paroxyfmo Y .aü'eruandam deponatur., ineptus naturae lufüs ]en effet, haud medïbïhs Quo magis adhuc fen- fs fibilitas et ufutabzhtas fübiecti agrotantis viget, (üt, 4 quo viuidior vaforum a&io quo maior energia et fun&mnum efümma fupereft; eo citius ma- teriae ftaguantis pars foluitur, eo celeriori tem- patan o pore paroxyfml fe inuicem excipiunt. Igitur Tironi quotidiana pueris, tertiana cholericis et iuuenili febri aetati quartana fenioribus torpidisque familia- X1S. Quo tenacior materia et pertinaciores ob- ftructiones , multum refolutloms tempus requi- lm o rentes; eo longior aegris eft apyrexia, . In quo- predi vis paroxyfmo febrili corrumpitur pars oleofi teria cruoris, quae tempore apyrexiae a caetera hu- Cuatuür morum maffa plane fe feparat, particulas fuas ] homogeneas attrahrt, iungit, fequentis paroxyfmi Ti eft &unu- EE EC $9 ün) fiimulo ftimulum addit, quae fimul pet criticum 2 excitati paroxyfmi finem eiicitur ; Imà Auctumnales intermittentes ex*magis. tofta Is »el acriori bile originem ducunt, et erraticam praece- TOf dentem fequuntur vernales ex eadem quidem $ VIIS materia, fed magis pituitofa et ab eadem febre Vg erratica. excipiuntur. | Tenent cum maiori vel | füne minori praeteritae aeftatis feruore aequalem ratio- A IMO nem. Auctumnales febres, quibus conftrictorium lufüs hyemis frigus faperuenit, fant pertinaciores, ver- jef nales mitiores, quas calidum anni tempus fequi- V Cl tur, atrabilarias impuritates liquefaciens, jegia Bul l'ebre hac purgatoria, pura ab impuris fe- (en. parantur, extra corpus pelïuntur pertinaciffimae tüt obítru&iones et dlfpofitwnes àd varios morbos äl chronicos folvuntur, " Soluentia remedia ae?cu ] Llemh ml febrili ad vitimos vaforum fines propelluntur. 5 00 - Craffam, mucofam, tenacem in lingua pel— !em oftendunt febricitantes, quae poft vfum f( praecipue calomel turgefcit, minuitur, et ma- 1 quo teria biliofa, peffimum odorem fpargens eua- ol edf cuatur r hu $ 105 Methodo faeplus defcnpta Ragnans mate- Vomitus Nfïm tia eft incidenda, turgida euacuanda. i E prae- l 99 Ww praecipue vifcera abdominalia concutit, vifcidutit vioe Ragnans propellit, impacta foluit excntitque. H ial . Praematura in hac febre febrifuga adhibita, i. affe&mnes arthriticas, pertinaces vifcerum ob. pu fuu&lones, hydropesque rehnquunt t fen P/ztszi: tuþercæ*do a fuat tetia Qulcunque a parentlbus phthificis afthma: Y5 tidsque nati, pulmonum atonia et imbecillitate gplt laboránt, vel vociferatione, icu, aliaque vi ex- terna eos debilitauerunt facilime ex catarrho atrabilario, influenza, et peripneumonia notha fmaxi phthifin tuberculofam accipiunt cum . peruería C0 medela et regimine non ftricte obferuato, vifcida dan] matena vltimis vafculorum finibus firniffime im- pmgamr et irrefolubiles faciat obftructiones. "Grandinofa. fcirrhofa duuties in fe&or um fuc pulmonibus inuenitur, n Triftes funt aeeroti et melancholici ant- TEN mus deiectus nulla reftitutionis fpes et varias a circa hypochondria affe&iones fentiunt Facies banfy eít morofa, anxietas, ructus, naufea, fingultus poris fenfüs ardoris in ventriculo, tuffis acris, ficca eft Cumn atra bilis vel ex locali irritatione topi- ee, vel in toto corpore mouetur; in humidam et vlce- ia iae: at n t 9t Qd vlcerofam abit; quae cum titillationis fenfatione - tn afpera: arteria et faliuatione tenuis aquae inci- tita p Sputum fpumans, vifcidum, vitreum cum )d puncs nigris diffeminatum eiicitur, febris nafci- tur, quae digeftionis tempore exacerbatur, acidi fenfatio in ventriculo, dentes ftupidi fiunt, : vetfus matutinum tempus füdor acidum redolens; ar- thmas teria afpera arroditur. Tumores pedum, hydro- itate pes, exanthemata, herpetes fudanuna et ora N»c aphthofa furgunt. Lartig Reforpta matena, dolores rheumatlcos in ROdl mamlhe mu&:uhs, artubus, pedlbus furis et toto jer a corpore produat Monuntur vel fuffocau vel ex Vida dlarrhoea colliquatiua. 1e m ; Secretiórie hepatls ex ob&ru&mne laefa, o fuccum biliarium per pulmones excretum, vide- *unt GALENVS, BENEDICTVS, V. SWIE- n TEN. Sputa croci inftar, liquidae bili fimilia; vartas amaricantia, non multum acria perpetuo exfpue: Tac bantur Tandem vero febricula, confumptio cors ]tts, poris et exulcerationes - accedebant. d- qdi etop lddm d W 7. Gtirr- — 2 ERa AUF RUA. r a EM 92 v 7. BServhu. Cum à picea-tenacique materia biliofa, in- tricatiffima glandularum fabrica obftru&a, expan- Q 1a inidurefcat fcirrhum atrabilarium ortum effe c X - ö.mmus m Sdrnhi: et cancri originem mter veteres &Cam praecipue GALENVSs atrae bili tribuit, immo bus e illos, quibus atrabilaria eft temperies, praecipue tf fcirrhorum - genefi obnoxios effe obferuamus hn Quando, inquit modo laudatus cALENvSs, in iffità capite de origine cancri, humor atrabilarius, col- od de le&us in corpore, neque per haemorthoides vel petuo varices euacuatus, Tmeque ad cutem propulfus- p ad glandulofas corporis partes defeltur Tiortt Cum vna glandula raro omnem capiat atra- D bilarium füuccum; maxima pars, fanguine relicta S per corpus circulat vel alibi depofita obítruit et fid fcirrhos parit. lgitur et. refeluentm fortiora, in- (tante terne data, norinumquam totam carinam mouent Tian | et materiam folutam ad nobiliores depellunt pare Topica refoluentia, quae vnam modo glan- dulam obftructam aggrediuntur, fecuxius adhiben- LUE tur, cum antea fonticulo applicato, materiae folu- aCTUTmI tae excitus comparetur DIOY 8. Con- Y £ 93 x $. Cancer. , Y Impada ftagnansque materia atrabilaria )Xpan cum foluta, mota, turgida fit: fcirrhus in cán- n efe crum abit DoGriua de fpecifica cancri materia iam dudum eu1lu1t Liquefacta materia, foedam elefes acetrimam, metalla rodentem et cum abibrbentl- Ynmo bus efferuefcentem affümit acrimoniam, quae pu- eCite tridum fpargit odorem, adiacentia corrodit, in- flammat, exulcerat, 10005 Perpetuum in loco affe&o $, irritamentum, atram bilem in fanguine oberrantem A ad decubitum inuitat, et hepate obftru&o, per es vd petuo generata polycholia, in loco exulcerato de- ffts ponitur TH. BONET. *) Quidam cancro coli mortuus, porum biliarium calculo obítructum ha- Wt buit, natura bilem ad colon deponente. telit ' Simultaneo tempore acris, nigra, fphacelo— Tüt & fa diarrhoea oriri amat et vario. corporis loco la- a, W» titantes fcirrhi cancroü fiunt amdam aCetri- ouent mam fpargentes faniem. ^ j pat jl Atrabilariam cancri natulam cognofcxmus D cum aegroti melancholici fint, cum vitam triftem, ye lol aerumnofam antea degerint Habitat inquit DIONI,ln monafterus cancer ln *) fepul. T, 1. p. 17 i 94 - euih, In medela prospiciendum, vt obftacula fe- Tutn cretionis hepaticae, infar&us ftagnationes et et 0i obftüructiones recludantur; caute tamen verfan- dum ne foedae a refoluentibus exiftant mate- u BIAI nae atrabüanae folutiones , exulcerationesque in fo l varu,s locis, quae nonnumquam inique materiae reforbtae cancrofae tribuuntur. Tteq d Hepatica fecretio eft augenda et natura de. « n cubitui in vlcerofo loco adíüeta defle&enda me- hi thodo in polych. p. 97. defcripta, et tandem atra dd a bilis foluta euacuanda, 9. Hypochoudria. . *) V I Si atrabilaria materia in. vifceribus abdomi- Ü: d nalibus, praecipue hepate nec non liene, ventri- D culo, t) b *) Defcriptionem hypochondriaci, quem uirrocna4- *s Lib. lL. de morbis cap. XXIX- ad naturam deli- M neguit adiungere operae pretium videtur Non irne fer ediam, inquit, non cibum fümptum ferre poteft, fed eíf ieiuno quidem vifcera rugitam edunt et ventriculi os f fnordetur et alias varia vomit, bilem, faliuam , pitui« [ o tam et acre, poftque vomitionem aliquantisper me. di lius habere videtur Vbi autem cibum fumfit, ructus fng €i contingunt, cum rubore incenditur, femper fe co- fs piofum alui recrementum deie&turum exiftimat; cum dii vero adn 95 l 1. cilo, omento, vtero, pancreate, in ipfis inteftino- G d rum tunicis fenfibilioris fubiecti congeritur, ftafes YT et obítrudiones parit: morbum hypochondria- Tate cum exiftere videmus Hypochondria , inquit je n BIANCHI, Oritur ex mordente, acriore, refino- LfiAR fo fücco biliario vilceribus abdominalibus impa&o., Frequens huius maliorigo ex obftru&tionibus vifci- n d da materia factis probatur excitu illius in icterum l mee et hydropem, fymptomatibus fociis, haemorr- I atfa hoidibus, menfium vitiis, vomitu cruento et ca- daverum fectionibus In fexu fequiori polycho- liae vero defederit, flatus infra demittitur, caput dolore ve- Xatur, totum corpus huc et illuc veluti acu pungi vi- ii« etur, crara erevantur debilitantur et imminuuntur ventt debilisque evadit Huie guidem medicamentum per inferiora purgans, deinde vero per füperiora- propina- qil, to et caput purgato Cibis abftineat dulcibus, oleofig et pinguibus et crapula. Succis poft cibos vomitum ?Pocrat cieto; et fi anni tempus ferst, poft exhibitum lac, aut ram deh- Non If ferum afininum; medicamentum, vtro tibi magis opus ,O'Eü fed effe videatur, infuper propinato. Frigido balneo ae- ftate et vere vtatur, an&umno vero et hyeme unguen- qicoli 05 to et deambulatione exercitationeque modica, Qu odíi m le' debilior fit, vt exerceri nequeat, iter conficiat ; cibis jper m fiigidis et eluum deiicientibus vtatar;' et fi venter ín- jt, r fra non fuübeat, molli infufo fübluito. Hic morbus » T diuturnüs eft, nec nifi confenefcentes/deferit; slioqui gu ad mortem vsque comitatur. 96 liae atrabilariae infar G&us facillime fit in flexuofis et tortuofis vteri vafculis et hy&eucam paffionem generat, Cum mulieri, inquit HIPPOCRA- TES *) caput et ceruix dolet et vertigo ob Ti oculos verfatur, terretur et moefta eft et vrinae fenfi uigrae et fimilia ex vtero feruntur et anxietas et animi moeror detinet: bilis atra in vteris eft bi Hyfteria atrabilaria foluta in:cancrum . vterinum allici facillime abit Aegris appetitus deficit, ex cibo aiTumpto ttet a plenitudo et tenfio abdominis, grauitas totius Moefü funt, t1m1d1, fuo ] corporis, pulfus tardus. - prito meticulofi, diffidentes amicis, mortem megte me- tuunt vel defiderant, foeminis menftrua obRru—- bant untur Tandem infenfiles, pertinaces propofiti CT6DI morofi, maniaci et melanchohcl fiunt, Caetela, g fymptomata et medendi methodus ex fecundo fü lic HHJq ] atrabilariae polycholiae ftadio petenda ftio Cum pleuritide notha, rheumaticis arthti . ticisque doloribus alternans hypochondria, partem tca lr i materiae adhuc mobilem fignificat ] Interdum vomitus niger, hepatis putredo, li li ] diarrhoea colliquatiua ex atra bile mota, inuetera- pertina to dudum malo füperueniunt, Torüns Me- V, fed *) de mulier, morb. Lib. 1. c. $8 ï ä 97 tffs 40. Melanc/ïolza hzmm alif. Onef Ammae funétiones ex atra bile tulbatae MA ) 0 i Neruofa, quam Veteres mtempemem fine n mate1 13. vocabant, j Q i in folidarum, partium nimia fenüblhtate et irritabilitate caufam habet as et s elt Symptomatica eft, cum ex obftructis vifce- V ribus abdominalibus cerebrum . confenfualiter afficiatur. Imy Idiopathica cum fuccus melanchohcus pene- uX tret ad interiora: cerebri penetraha, vafa illius midi fuo lentore infarciat, tubulosque neruofos. com. ew pumat quae-animae functiones neceiï'auo tur- b(itü- bant.- Facilis eft vifcidae materiae: Pcagnatlo in cerebro vbi nullam refiftentiam . inuenit, vafo- poli qetera rumque actio nullis acceleratur viribus externis. cundo In hac 1d1opqthlca melancholia, wfeera abdomi- nalia interdum fatis vigent, qppeütus et dige- vütri ftio laudabilis, vno tenore pergit cum fymptoma. tlca lucide habeat interualla, at Moefti fünt melanchohm timent vbi nul. iredo, lum periculum, delirant circa vnum obiectum et v etfde pertinaci in omnibus rebüs conftantià perfeuerant. Toruus afpectus, oculi rigidi, facies ex nigro fla- Và, fedes mglae, Ícotornia, .Vertlo"o, aurium fu. , M G furrus 98 Ac Ts furrus et mufculorum faciei diftotfiones. : Vefica fellea in fectis cadaueribus plcen bile refelta Ti Jnuemtm — f conii | Interdum haemonhmdeb illam foluunt fi venae rumpuntur et coue&am in illis atrabilariam frtp fabunam effundunt. Afcvanx ait HIPPOCRA- P0CH - T ES, *) ortuis vel per ora venarum fangunns pro- i BH fufio vel tomuna infaniam tollunt Gtloni i. Mórbus giger IHippocratis. Fluxus fpleueticus li *) Ef materiae nigrae per aluum interdum Totetdi t per Vomltum feceffüs, ab atra bile dependens Yel et fubleöto atrabilario fuperueniens, - PO! p Quaecunque deie&tiones mglae ex fanaume, aQ ab narium haemorrhagia, deglutito, feu ex vas- palti culo interno a caufa quadam violenta rupto pro- TRent. veniunt; minime cum hoc morbo fünt commu- if m tandae. Vomit Exiftit morbi nigri prima fpecies, cum ex ob- Tüdery ftrü&is hepatis vafis ductus biliferi dilatantur, fan- Qdf guinemque in duodenum. transmittunt, vel vafa poteft ventriculi farcita cruorem effundunt &ütnte Secui- *) Aphor. fe& VI art. ï7. )l 99 Vel Secunda fpecies, eft impuritatum biliofa- fierta rum, quae obícurioris coloris et magis vifcidae confi(tentiae fünt, falutaris feceffus, n ü Laatt Vitima eaque propria eft atrae bilis motae C RA fymptoma lethale Dyfenteria, inquit HiP- M POCRATES, ab atra bile funefta; et alio loco, sm ineuntibus morbis, quibus fi atra bilis furfum de- orfumque effluat, funeftum U Optime hunc morbum difcribit diuinus fe- e r nex *) Dilem atram tamquam faecem vomit (l interdum quidem velut fanguinem, interdum vero CDUAS velut vinum fecundarium, quandoque etiam velut Polypi (pifcis) atramentum, quandoque acidum 1guite tamquam acetum, nonnumquam bilem ex viridi ex YaS« palidam. Et cum nigrum quidem cruentum . vo- ig oro muerit, caedem olere videtur, fauces et os ex vo- QR mitu Incenduntur. Dentes obftupefcunt et quod vomitu reiectum eft, terram attrahit, cumque vo- qexo) muerit; paulo melius habere videtur, Neque fine j Cibo effe neque coploümem cibum ingeftum ferre v r pote& Veram cum ieinnus fuerit, vifcera ftr epitum edunt et faliua acefcit, vbi vero cibum fumfit, pon- G 2 dus t *) Lib. IL, Se&, V. de morb iero u ?* dus in Vifveribus fentitut; pe&us et' dorfumt tam- u firu quam füulis pungi V1dentur -Jatera dolor detitiet; febris leuis eft, caput dolet, oculis.non videt, n crura gmumtur color mgr]cat et minuitur, Huic j fnedicamentum purgans crebro propinato, et fe- Id rüm etlac, fi anni tempus ferat, et cibis abfti- ID i neat dulcibus oleofis et pinguibus, vtaturque gmil quam maxime frigidis et alvum fübducentibus, ca- put purgato et poft potiones medicamentorum äj l pet 1upcuora purgantium , nifi debilis fuerit, fan- p guinem e'äc brachio detrahito. Quod fi alvus non Yi äenmat molh infüfo fubluito. Crapula et ve- Atfde üere abftineat, et fi venere vtatur; ieiunus fo- 1013 fün veatur et fole abftineat.eque multum exercea- tur neque deambulet, calida non lauet, acria non edat, neque falfa, . Quae cum feceri is, cum aetate etiam morbus fuglt etiamfi corpus ad fe- necutem comitetur Si vero demigretur; ad hp et d mortem vsque comitatur TO m 5ymptomata funt dolor, inflatio hypochon- QUCCOT driorum, anxietas et anguftia praecordiorum, alui fineuj adftricio, menfium haemorrhoidumque confue- ha w tarum fuppreffio, appetitus deiectus, virium pro- dquofi ftratio, cardialgia, fyncop(, truculenti- L011C1 do- pattyr. lores, Euomzt ur nigra biliofa plelumque acida fierier Jmate- M. Mu Cs AIOI ' t«.m] -materias: per- alvum iniger: feceflus;; - In*erdum xonet fimulamucus; fanguis: &b b1hs flaiia ciicn mtul. Qet E S À In matena vormtu exucmta üu&uh natfm'c LUC qui foha putrefcemn cum puluere n1 gw fundum et g peten're mlxta pþr dmïïhocam eudcmta matg- LlUkï rA guttuhs picis hqmdae feu p üuen mgm ii- qu Imhs eft S.Cd Í * j 1 In paroxyfmo antifpafmodica leniora, cutim externe linimenta volatilia abdomini ia aperientia IST0ft intrita, etenemata-conferunt. . Extra paroxyfinum [ atíae bili medearis Debilitati: aegri membra vi- NU no-lauanda et amata; 1ob01antm pmemplenda funt )u VM — s. Pee acra 1 * C hn. ii le Hucusque de:prima atrae bilis fpecie; fci: M licet de füéco biliario infpiffato loquutus fum;.vee nio nuric.ad alterar, quae fecundum piunmou m aucorum confenfam oritur ; cum oleofa tene&us oCn0lt ..... .a fanguinis pars in piceam tenaatatem abeat, inti- m Jf ma humorum mixtio ceffet et terreftria oleofa. ab T aquofis feceffa, magis quam par eft iriter fe 1un- Uþ m u gantur. Vulgo quidem dicunt, hanc atrae bilis J fpe(:lem oriri, cum exhalata fluidiffima fanguinis ; acidà G J ^" m parte, X 102 Con parte, craffior et immobilior inde maiorem narn. & cifcatur fpiffitudinem. .. Quantitas vero fanguinis um ar m R fati nimis minueretur, fi tanta fluidi pars auolaret, vt inde exficcar etur craffior. fücc Etiam caufae, quae hg atram bilem generant, hoc minime probare vi- dentur. Exifüt emm ex moeitma moerore, ae- praa rumnis, exercitatione mentis et peruigiliis quae Qied cuncta tantum abeft, vt mobiliora diffipent, vt Ts iäï potius transfplratlonem imminuant, Medml in abit medela atrae bilis, animi e*dnlaratlonem melan- cholicis commendant, quae ex obferuatis fancto- Q ( rianis , tranfpirationem vividiorem facit, fluidio- 0tgo t hi ra diffipat et ita caufae primae caufam adderet bilir Nec ii vulgo ab atra bile corripiuntur, qui multo üe labore vitam degunt, operarii, ruricolae copio- fnae ^ fam fündentes füdorem; fed potius ii, qui vitae fedentariae addi&i languido humorum circuitu fücqi gaudent. Datur denique ex atra bite hydrops ]i vbi tenuia non folum non deficiunt fed potius Tlteot abundant TU Motus corporis validi, calidus ficcusque aét brici referuntur quidem inter atrae bilis caufas ftri- C &iori vero fenfu polycholiam tantummodo *) pro- del ducunt, quae dein conuertitur in atram bilem Olenf Con- f *) vid. Tra&, de poly. p. 68. 103 AUE T dft. Confiitutio enim atrabilaria non aeftate, fed au: r &umno occurrit Morbi vero ex polycholia ae- n Y ftatis male curati trànfeunt in atrabilarios; cum , Qu füccus biliarius non fatis euacuatus infpilletur. te Vl Aegri per totam hyemem languent, magnas circa JIC ae praecordia fentiunt anxietates, foluentibus vero s que medicamentis et verno tepore funditur atrabila ent, VL rius füccus et inftar pms hquatae per alvum X m abit. : eut Quzd igitur de fecunda hac atrae b111s fpe.. fin&o. cie eft fentiendum? 'quae illius Wetüra, qualis frid origo ?. Atrabilaria fanguinis conditio ex turba- ddetet, ta humorum intima mlxtlone prouemt cum. mo- t niulfo biliora a fpiffioribus fecedant Nec per fe fpe- ciem atrae bilis fiftit, fed nil eft nifi effectus pri- (opio yt vitae mae fpeciei füpra defcriptae. Quatmdiu enim Circuttu füccus atrabilarius ,. ex polycholia infpiffata ortus; in primo ftadio eft: humorum mixtio et crafis 105, integra manebit; in fecundo vero ftadio vafa qmi- , pottus nima obftruit, vifcera oppilat, glandularum fa- bnas congeritur et vbique liberum humorüfn cir- yqle df cuitum impedit, cordi obftacula opponit. In- . ün de humores non rite moti feparabuntür, coibunt ) pto oleofa terréftria iungentur, fluent per fe tenuio- ; il Facilima igitur opera prima fucci melan- C0f G 4. cho- " 104 n 4l Düf cholici fpecies, humorum: dyfcrafiam: producit , b quae eam commutandi cium primario morbo for- fan anfam praebuit. . Elusdem fententiae de hac euac fecunda atrae bilis fpeae LoRRY effe videtur, jet 1 1l cum in füo de melanch libro *) dicit: Wir fchlie- du fen demnach zuverfichtlich von :dem . Begriffe feo 1 der fchwartzen Galle; jene faulichten -Ausflüffe It on fchwartzen Geblüt aus, die aus einem, inner: proe halb der Strecke der Gedirme zerriffenen Gefifse TeS ( herrühren; :obwohl andre/ Schriftfteller anderer m Meynung feyn mógen Etam . fymptomata - ét natura atrae bilis rite et diligenter obferuata , 110« bis fatis perfuadebunt, atram bilem non ex fan- guine infpiffato, . fed ex fucco biliario vifcido oriri Ex biliofis enim epidemiis atrabilarios morbos furgere v1demus Vanae Circa. bilis ofhcmam affeätlones m atra blle veficula fellea glutmofa picea materia referta in cadaueribus fectis inuen- ta; fere omnia fortiora delitia ex bile acri ori- unda, perfüadent: melancholicam animi aliena- tonem ex fpiffiori fücco biliofo ortum - habere Naícitur porro melancholia ex affe&ibus bilem mouentibus, ira, moerore, vltione; immo atra- bllarlorum corporis habitus eft biliofus , 'cutis et albu- ) II Th. 55. S. l 105 ln - albuginea flauescehtes, fedes ;biliofae et cere- Itf brwä lutei . coloris, eft inuentum. ! "Nigra,, quae e hac euacuatur critica: materia faepüïïme acidam ha- üetor L bet naturam, cum fanguis ftagnans putlefcat d*- :| Chlig. luta haec matena Havum aiTumlt cololem et hrf- vrifo teo 1nt11ta maculas luteas facu: quae e1us ex :Hu(ïe amut ca blllOfd ongmem fatis tc tc Pcfmtur Demque (D'er pxaedlcata atrae bilis, cum hquore 1110 vitali, om- elilse nes corporis pzutes nutriente, fme fummo VLtae ; Qeter f2 &t g penculo non conuenn'e poffunt l, IQ C Óatl- otirf, (0t008 il ifilt h —— — Tiuet [ 0f Llerná dukre. bilenl ub us & i G $ CAPVT X 106 Eäæ CAPVT III At UE CURRT EEE N EEE T m MORBI EX POLYCHOLIA lio METASTATICI. bili um fucci biliarii, per omnem fanguinem ae- C fata quablhter diftributi quaedam pars extraà Ytit communem humorum circuitum fepofita, ad fhii hanc vel illam corporis partem coniciatur, re- ày manente reliqua, vt ante fa&um decubitum, in fanguine, vitiofas copulas ineat, neruos irritet flod atl organorum functiones peruertat; varii nafcuntur bus morbi ex bile metaftatici, qui in libris medicorum t i aut confenfuales aut anomali male audiunt Bi- tam liofi enim humoris varias effe poffe migrationes ml et ad diuerfas deferri partes, ratione probatur et expenentla Immo ipfe diuinus fenex u 1PPo- prae n CRATES*) Febricitanti quidem, inquit, et bi- N liofo, fi bilis fao tempore extra difperfa fuerit, bo- l ] num eft, füb cutem vero effufa ac difperfa aegro- ( to toleratu facilior; et medico curatu promptior 1 b Effufa autem ac diffipata er zz vzam aliquam cor- poris partem . iucumbens wwolum eft, Easdem FUU materia arthritica, erratica facta, facit metafta- patio aem fes. Materia, ex qua biliofi fiunt decubitus, qua- Tatr htate polychohae fimplicis, vel acrefactae, vel atra- Datter *) Lib. L de moirbis, - d s. 107 atrabilariae gaudet et pro hac diuerfa indolé À álios effectus, àlia generat fymptomata. - - Metaftafes fiunt, cum intima: parücularum d a. bïhofatum cum fangnine mixtio: ceiï'auent, fepa- exttà Yatae partes ar&tius coiuerint; f& attraxerintz à. al vnitae iun&aeque fpeciem verae Dilis, hepaticae MU fimilem, .conftituànt, quae cum fanguine non i, m amplius mifcibilis, quo'quo verfum veniat ex- Irtet ploditur, Quamdiu oleofae. particulae fanguinis fontut aduftae, falinae exafperatae cum caeteris humori- ICOrum bus adhucdum arétam habent copulam et elemen: Bi ta biliaria fingulatim per fanguinem difperfa funt: tamdiu-morbus biliofus in ftadio cruditatis eft et ORs W nulla iliius diftincta datur cognitio Signa bilis [PP0 praefentis dubia, morbus laruatus, febris nec in- tl flammatoria, nec putrida nec biliofa, fymptoma- tbo ta funt grauiora, Pzgua pura, ficca duraque, vri- na iumentofa, turbida cruda Nullum cit- ?tÜ ca ventrem incommodum Cum vero ftami- "Bpüüï. fibi 1] ol na biliaria a caeteris feparari incipiant inucem combinatae arétius iungantur et he- asdem vetaltà paticae bili qualemcunque fimilem fiftant fpe- ciem: morbus ab oaxu4 defcendens frangitur )$, UA natura crifin molitur Vafa exhalantia acceptam 3. Xel partem in lingua deponunt, craffo biliofo epithe- at lio autizaae . C 1o8 p 'W? Yio obducunt ; alia pats ad. vropoeum fy&enfa fe- E cedens, vrinam.croceam biliofam tingit, ad. . Cüe (lo &em quaedam, et flauefcit,.maxima denique pa- Jitot ta.ad fuüum organon 101llcet hepaáticum ruit,' vefi- jabor culam felleam implet, in duodenum. infunditur, lris, ad ventriculum regurgitat, Irritat, &T8l 1od1t per- Inde fcrobïcuh COT dls vVe- werfos motus inducit p ficulae felleae dolores, anxietas, praecordiorum qiii molefta fenfatio bant cardialgia naufea, voniitus, uta f Dinos .euim compof tos futtoves ,. ff unul in venis ftu- entes nom patituv. zaturas -alterum. eiicit. . : I1Cterica tioe bilis ftatim ad. cutem deponitur; ex praegrefïa m metattafi, ex eryüpelate retropulfo, :facillimie alia mem oritur metaftafis, quia fucci. biliatii ftagnantes VDtat particulas mora. nexuit Porro fanguis certae TEttOU) tantummodo quantitatis biliofarum particularum 4 W capax effe videtur, qua fupemta feponitur pars, Eism vsque dum remanentem euacuauent natura. ;Cum te bil magna mateuae morbofae copia, grauiffima mo- Con(tri veret fymptomata, haturam impedientia;. quo- Ti co minus morbum falutari crifi indicare. queat:' fü- um perfluam partem feponit, reli&am in fanguine euacuat; hae euacuata, fepoütam recipit , foras Caetefi expellit Hac ex ratione quaedam exanthemata COTI'IP quamuis non critica, retropulfa tamen morbum n "h '——TW Io9 - Q fs in pälus vertunt, et ftimulo arteriofi fyftematis au- TM C&o febris incrementum capit BIANCHI *) l] liftoriam iuvenis. natrrat dyfenteria : exquifita di laborantis, quae, cum per vices accenderetur fe- AiCUE, bris ftatim ceffabat; febre vero deferuefcente B. et remiífiori facta, recrudefcebat Hoc: autem $, Ve per menfem et vltra Alternationes huiusmodi oTUf quinque aut fex dierum fpatium exa&e menfura- mrtu& bant Integre tamen dyfenteria iudicata, et fo- 1f luta febris a magittrali ipecacuanhae adminiftra- a tione Denique nafcuntur metaftafes, cum. co- ii Ga materia biliofa, ad organon fibi ad excretio- v aia nem deftinatum pulfa, excretionis obftacula in- iteg veniat, excitum illi praecludentia, in fanguinem Certae rétrouertatur, qui alia via, quamuis faepe iniqua, jorum a materia' heterogenea fe l1be1aïe molitur; pc rb, Eiüsmodi funt fpafmi et obftru&tiones in [yftema- Q te; bilifero pharmacum tubi inteftinalis oftiola i m conftringens; Igitur acida' mineralia raro mor- q ) bis conueniunt per euacuationem- pnmarum v1a- j Ium fanandis. 4 It "Prima metaftafis vulgo fit. ad locum prae- fota caeteris debilem. ' Pleuritide et penpneumoma corripiuntur , qmcunque pulmonum atomd labo- f Bm, 1'811'( Jïbd 1 J *) hift hepat, T. I. p. 261. d Ho - d rant, Dus Vel rapitur. materia metaftatica cum alia « o illi fortuito iuncta, ad locam quem complicata Jr f amat; cut rheumatica ad mufculos, cum arthritica dam ! adartus ducitur; vel pellentem quamdam caufam Denique meta- st fequitur; diaphoretica, purpura ftafeos! locus ab genii epidemici arbitrio depen-: poz det, Obferuantur epidemiae, quibus, etiam fub. CItats optima medendi methodo, nullo i regimine vitio demic commiífo, femper purpura erumpit - Condit Differunt morbi, qui ex metaftafi biliofa na- ]o a fcuntur pro ratione loci, quo decubitus factus eft. debilo Idem enim 1rr1tamentum, varüs corporis parti-- jmpul bus apphcatum varia producit phoenomena, ad no) prout pars differentes exercet functiones, magis fitae tninusue fentit, ad motum animalem vel vitalem BNIS definata eft, — Decubitus in. cute eryfipelas, Ts f cerebro apoplexiam, epilepfiam, choream S QUACUA Viti, in neruis conuulfiones et paralyfes, arthri- | tidem in artubus theumatismum in mulículis depof producent: in oculis ophthalmiam, in oefophago ved naufeam, in ventriculo cardialgiam et vomitum 5 Ia ininteftinis colicam et diatrrhoeam , in recto te- fepof nefimum, iu renibus auctam vel imminutatn vri- nae fecretionem inflammationemque, in afpera arteria. tumm, in faucibus anginam, in pulmo- nibus II 1 al nibus afthma, in corde tremores, in organis fe licx et excretoriis auctam vel imminutam fecretionem Inuca in arteriis ommbus febreni vniuerfalem, in quo- aulam Sunt vel acuti vel chronici dam ramo topicam.. (1ef morbi, vellongi vel breues, periculofi, nec ne; at pro ratione fedis, quantitatis, acrimoniae, tena- m u) citatis materiae depofitae; pro variabili genii epi- eVIaQ demici malignitate, pro caeterorum. humorum conditione, cum illa in corpore coex1&entmm, [à tlj« pro aegrotantis fübiecti difpofitione corporea, pro JUS elt, debiliori denique vel fortiori materiae deponendae patt impulíu Denique metaftafis periculofior , quae Ite, ad nobile vifcus facta eft, vel ad locum, qui depo- Tagis fitae bili nullum excitum permittit v. g. caput talen minus omiofa ad pulmones, inteftina, ubi fpaf- 5, Ill mis folutis et coctione fa&a, fputis fedibusque m$ euacuari poteft, . at Quantitas materiae blhofae per metafcafm culis depofitae computari poteft ex diminuta vrinae fla- vedine; quae naturalem recipit colorem cum om- phap ms matena extra communem humorem circulum Tutüll Ctb te fepoflta fit, L * t Vfl 'peïa yulimo SECTIO gibus II2 I l SECT x teria POLVCHOLIAE MFTASTASIS | pl Dfce AD PARTES NERVOSAS vulli fetià on . Vl]lUS genens mqmt STOLL, ihmu- N lum vidi, fyftematis neruei turbatorem, va- Qu rius is effe folet variaque in fede locatus, Etiam talri fuccus biliarius in hunc numerum venit, qui ad heni partes neruofas depofitus nernorum membranas spopl 1 fua acrimonia inflammat vel fuo lentore obftruit, bra « comprimit, medullarem partem nociuo ftimulo (um ( irritat, nerui influxum palte ea, ad quam de- fataf currit , fufïlammat vel turbat motus auget Quan vel fupprimit.: Peffima quaeuis de capite et Qutria fyPcemate neiuofo praeuidebat -:HIPPOCRA- it, | TES cum in acutis faeces albae vrina retenta tamgn vel fuppreffa et biliofum illud, quod debebat TIag ) euacuari retineretur Interdum | portitincula tltn 2 peccantis materiae, parua quidem íed eo ma- CQeQta jori acrimonia armata, ad intimum cerebri me- Vetir ditullium. penetrat ftimulat peruerfos motus Copiof inducit, animae fun&iones fübuertit et humo- 1b res fuperiora verfus inuitat Nurm tenuior pars dtiof neruorum canaliculos ingrediatur fluidoque ner Deruor Veo rmfceatuz Ad encephalon fi pellitur ma- vl Tje - telld * VC r 1 terila: ormntur vertigo; obliuio, apoplexia, ce: IBIS phalalgia, agr ypma coma, lethargus, fcirrhi et abfceffus cerebn ; ad neruos pamly[ïn con- Vulhones furdxtatem Coecitatem, colicam, .hy- LEU Renam catarrhum fuffocatluum a&hma fpaih- 1. Yà CUITI tuïüm convulüuam fnangunam odon— hn tfilgnm exmtat Apoplexme nafcuntul quas qui ad hermpïeglae exmpmnt palaiyfes fine prcxeorleü'a QIaf1aS apoplema quae externa praecipue petunt. menije iruit, bra et pamlytica pars fuam. vecipit tirobzlitatenm. timulo cum altera afïcztur Hae ad nenuos fa&ae me- m de taüafes þlaempue cüm pauca materiae blhofae quoet quantitas depoüta eft, fumma tantummodo in- [e & duftua cognofcuntur, Vel ratione modo proban- CR , fi fenfibüs mpe1cept1b11es funt. Inte1ea retenta tamen decübitus, pt aempue atrabllarlae mate-. eje) qm fecundum HIPPO c RATIS fenten- xl à nam aüt apople)üam COI'pOl'lS aut maniam, aut 0 i coemtatem denuncmnt obfematl funt in cada- Yi ne Veribus. apoplexm et epllepiïa defün&torum, vbl totus copiofam, flauam elatxnofam faburram in ce- hïþno rebri ventriculos, bafin Cranii et inter encephali 0f pïus inuolucra: effy(am — inuenerunt, Etiam COPIOfi p fief neruorum morbi, ex retropulfa acrimonia orti, "BU vel metaftafi acris miateriae ad aliam partetn tefià H. iudi- x * 14 Ed iudicati poflïblhtatem pel analoglam *'demon- fcrant ï W IpLIS 9) vu urn obferuabat cuius 1ma- valcul gmatlo et memoria Tiültam laedebantur qul e c0 Vtrasque animae facul'tates recep1t cum coecus n fieret; quia ea maüteria, quae antea cerebrum' fpasti affecerat, nunc ad' neruos opucos compelleba- t tur RODRICH d CASTRO acorpore 1n- tIma] quit; ad ammam ab amma ad corpus fït me- X t ta&aüs * - x s qiaqi Depoflta brhs cum m cerebrum agere in-, (OCU c1p1t faepe faeprus m 1emota quadam parte t pl prlmae fenfatrones ouu folent VeI qula caete- I - rls fenübülor Vel qum promme ex Iaefo cere ij fibi-vih bn f OCO neruos accrpït. Hinc prodroml mor- borum neruoforum, pat trcuïares n qjj,aäam par- ie tremores 'þv en st1 affurgentls fenütlones (GX- patis tremitatum fugus torpedo dobrhtas memf)ro- rum quae cun&a n rlul Aad Or - 1gurem laefl feu 3 t w"þ Ü compref(i fig fna funt ! - " JE Pracæpuo ad has mctaüafes drfponunt fa— BUris 5 frritimm brlca corporis. delicatior,, muci: .obducontls de-; hii ie&üs neruus. nudus d»eblhtab et. auäta fenü-—» 4 v Bs od blhtas 3 TM Mede- li nj " patholog cerebr? cap.' 12. * * * «'mm LE LA Tnofi ]l/'edela $ Gxu i rees T Nhteln bxhofa, in fangulne Jabelrans, mi qui vafculis. bilifetis, veficula fellea copiofe. ftagnans. OCCUS eft. concoquenda, emetico euacuanda.. DGPOH-R) b tam partem. vel fponte recipit liberatus fanguis;, b t " n fpasrms ab emetico. folutis ,.vel foluenda. eft. m e, n tifpasmodicis, digeftiuis, fn&mmbus. Poft legi-: t The timam euacuatwnem debilitati: reh&ae medeana tur wbomnna Exterminato. feditionis au&tore, 1 quidquid antea;turbarum nemnos commouerat TE Ul totum. fuapte jam .conquiefcit , aut.facili modo pte aut. gpfo tempore. demitigatur,, (dQ( Go *Interdum : periculofa: fymptomata pnmamä Nislv flbl vindicant: atteritioneimt | of Diuturnus déctbitus topica vitia, neruofae ] päf partis laefiones, marbos incurabiles facit » XQUTO 1. udpoplexia i 11 "Cum a polychoha exafperata 'in variis cor. pörls pattibus praecipue abdomime " fpasmi eb " fixictürae produ&fie fanguinis alueos coar&ent .0 et Iegltlmum 1Hms fpatlum diminüant : eius im- jal pétus ad partes minus refiftentes, fuperlom Vele- fus rmt et biliofa nafcitur apoplexia; praecipue ' f H 23 Ccun l 116 f tel ! cum naturalis cerebri atonia feu habitus corpo. glandt ris ad congeftïones verfus encephalon praedis- proda Pofxtus faueat, VOl Materia biliofa vbique iti corpore dlftnbuta dul ex communmi laefionis ratione et cerebrum lae- virofi dit, vel metaftatice ad encephalon propulfa füo - vafculis meruo volumine tubulos neruofos -cóniprimit ; ho impa&a, varicofa reddit, diftendit; et arteriofi (enax eruoris refluxum impedit Flaui liquoris .extra- vàfata in bafi cradii feu in ventriculis cerebri Teyid vel a fanguinis verfus locum obftructum arieta- yoca tione, ramorum collateralium 'ófcula apemente T 1 vel ex dlsruptls et ab acri liquore erofis vafis fnciae oxiuntur, Denique acris quaedam particula bi- lony liofa, hinc inde in.cerebro depofita; hummes verfus locum 1rutatum allicere poteft. . 2. Paralfis. Teruol fiones Materiae biliofae metaptofi fa&a, vel ad TO g ncephalon circa. neruorum. thalamos , vel ad Chont medullam oblongatam et fpzmlem, vel ad fin- t ] gulalem quemuis neruum inde evledlentem : per f fpiritualis influxus fu&lammatur et paralyiïs qut lnuea vniuerfa aut paltnhs nafmtur N[ultiplex eft Via, qua ea generatur ex fucco biliario, cum, in tela I)S [ dU 17 DN« tela' cellulofa colle&us *ma'gno,s tumores eleüet, 'aedis. glandulas .'ob&rüät, fdrrhos neruis adiacientes producat, veln vafis minimis tegumenta ner- trbüti vofà perteptanti'bus ftagnet, contentam me- m lg. dullam ftringat, comprimat; feu acre quid et virofum .habeat, narcoticorum inftar fyftema fs f alculis neruofüm afficiens. Praecipue atrabilaria po- terofl lycholia ad paralyfes excitandas apta, ducülis et extfà tenax, vafculis minimis impada contrahit, liga- cerebri menti inftar, inuolutos canales. Etiam atro- atiela. phica paralyfis nafci poteft, cum biliofae imate- riae metaftafes ad magnos truncos arteriofos 3riente, s fa&tae, influxum fanguinis et nutritionem mufcu- W bi. lorum impediant, Imores 3 E)Jileffia- : Epileþffia exiftit cum particulae biliariae ea neruofa parte deponantur quae irritata conuul- vflones mufculorum et fenfuum in et extemo.- d ad Epilepfia hypo- rum abolitionem producit. «d ad chondriaca, inquit F R. HOFFMANN * a ma- d fne teria impura, acri, cauftica, ad duram matrem entem. per fanguinem arteriarum feorfum delata, fibras g ait lx d nerueas lancinante et ad fpasmos proritante pro- H um Ui | .duci- h " Syf'c. m, rat. T IV. P. XIII-. p AI j ? üumtur , Eiusdem fgwme e,pr;eptlm mfultus 'ex vams acumonus retwgradxs, ,ünea, fauo, acho- DBi ïlbllb fcumc purpura; vlcewfa. Vanolofa mor;. A büloia rheumatlca aïthritna mateua retropulfa gwnuntur SIC BO E RHA YE hommum ex 111- )ima plebe egenorum müele Vlc'htantmm Cni- dis aquis vtentium. et duro labore fatigatorum epllepfiam idiopathicam . et üngularem dpellat;, ] Y ex fanguine crudo, craffo, faeculento, atrabila- f rio ad cerebrum delato et impa&o CU ) A TUater Epilepticorum. bilis niorbofa frequentiffime ACfeja copiofum acidum, haud fatis obuolutum fecum gerit p dentes ftupefaciens faucesque erodens metaf Hac ex ratione abforbentia, pulvis antepilepticus Datut STAHLII et alia alcalina interdum proficua, tic0 1 Eadem ex caufa epileptici, qui aerginofam faf euomunt bllem fucceffü temporis plerumque pol atrabilarii fiunt, pultaceam, fciniariorum glutinis [ inftar maffam euomunt et magnam pharmaco- rum dofin patuntur , quia lingua glabra et tu- finibus dgxglec bus inteftinalis eodem muco obductus operanti medicinae ïefifut U[)' 10f Epllvpucum ex tartar. emet, te 1000 granis vigint, et 1pecac drachm, duab. plo una biliof do[i vix vomuiffe videre memini. thz Ufï SECTIO J $ E I9 - " M $ SECTIO , d QC10 DECVBITVS SVCCI BILIARI! 3 AD VASA SANGVIFERA, MINORA LOPW h LYMPHATICA, TELAM CEL- .E LVLOSAM, GLAN- h (i DVLAS etC, Totil NU X [ il ucci b1harn pars, dd Vafa minora, ex caufi is S ab n fupm defcriptis , propulfa circumfcripta de- cümbit fede, qua triplici modo detiuetur. Cum materia biliofa acrimoniam, quam in polychoha l xvhe acrem&a defcupümus few.m ducat, valcula ad Je CU Hae ZJjP cnfpatux am ftimulantem : Jpasmis tenetur. metaftafes funt.volatiliores, dolores acerbiores, DUCUS FOIICU, Datur pleuritis biliofa, cuius dolores vno eme- l0111l tico propinato euanefcutit, quod fpasmos, irri- tamentum -hloftile : incarcerantes foluit Porro N polycholia 'atrabileriam cum fufceperit fpifptudi- CULT zem. errore loci ducta in vltimis vafculorum TC finibus Zmpatla /zacrwzt Pertinaciores m01b1 e u dolores.minus pungentes exiftunt, medicamen- .Permn tis foriori vi refoluente praeditis fub loneiori ; eI] temporis . fpatio debellandi Denique materia to Ua biliofa:zz caua et circumüacentis telae cellulas ex- trauafata . f'aggat quae protracta mora. acer- H 4 bior cz10 120 TU bior fada chronicos pun&orws produmt do- lores. ^ Pfutxs fun&tiones laeduntur,. vbi decubltus biliofus factus eft; acerbi furgunt dolores ar- thritici, rheamaüm- decolor cutis, tumores, in- flammatmneb bïhofae nafcuntur ; puïmombus at- que ventriculo libera praecluditur via. —Hae me- taftafes cum. vitae périculo nobiliores 1nte1dum aggrednmtm partes, vel acerrima materia, va- lidiori fpasmo incarcerata, vel tenax et vifcida vilceribus ar&ius impacta, omnem foluentium et antifpafticorum virtutem eludit Medend: Methodus. Curantur morbi ex. polycholia metaftatici t Euocustione bilis in fanguine, hepaticis ductibus et veficula fellea relictae metho- do in Tra&at. de polycholia defcripta 2. Libevatonme iucavcevat et loco metaftatico quiefcentis fucez Pibavi, qui communi cir- culo reddendus, vt ad hepatis excretorias yias. vehatur Caufae ftagnationis funt auferendae, fpasmi incarcerantes foluendi, feforbtio materiae m celiulis extrauafatae augen- J £ r d —W**W I2I L d mgenda tenav( fplffa atta gäknhs foluenda dï.uenda - attenuanitla,. Hls mdlcanombus AIOICUS debxta foluuntur G d Emetzco, quod vzdgo ad fpasmorum fo- 6$, If lutionem-iam füfficit. JIS at- Fenaefztlione, de qua N E VMANN in i me laudato de emeticis lbro ita loqui- erdum tur aliad adhuc faepe accidit, in ld Vd- morbis biliofis aeftiuis et anctumnali. Vil bus; tunditur aegris ob fümmam fe- Qum & brim largiter vena, facile tunc in ani- mi deliquium incidunt, ex quo exci- tati plerumque mobilem et acrem bi- lem largiffime euomunt ILACICI Fyitone aromatica, cum fcilicet locus metaftafeos externe confpiciatur : Lp.h quae fpasmos foluit, vafcula ad vi. U x,LhD' vidiorem reforbtionem materiae bji. À liofae in cellulofa tela extrauafatae WU compellit; impacta au&o fanguinis a ni (« tergo impulfu foluit STOLL *) las quibus inateries fetof inquit, biliofa re- TM ivm forbta, ad corporis fuperficiem üelata JMe dlï in vafculorum exhalantium orificiis n 1 Mi àt ) H haefit g *) rat. med. T. L. p. 26. 122 haefit. ibique vellicando dolores rheu- mati ICOS CODCItäUlt emeticum pro- fuit — — — fi vero impacta hae- teret, nec methodo hac reuocaretur ad mteihm fii&ione arzomatica aut '»eflcante facde discuffa ePc POHO vef icatorio aux zlza/zte, quod irri- tatlone fmnon exmtata mmous fu- mu.h fenfum obtundit. Interdum opzz antg/þa,mzadzm virtus in aumhum vocanda cum nobilem oc- cupauerit locum materia metaftatica, vel toplca fede adhuc ftagnet biliofa fabuna .euacuata dudum ea parte, $ quae in fangume et ly ftemate hepa— tico latitauerit. "erior teuuis bilis diluente mucilaginofo potu demuleenda, attenuanda, inuol- venda Cum atrabiloria polycholiae conditio ftagnationis caufa fit refol- venda eft metþodo fub eius medela P defcripta li, w Opportune omnino etiam haec recenfita ftimu] adhibentur remedia, cum quidem af nulla meta&afls facta iit fed uniuer- atdort fum F 3123 ii fum fyftema .,)tgiüfglgum', nec non fan- 1 yto guifera. vafa;; fpasmis multoque, irri t Ine tamento afficiantur, quae impediunt, CAtetut quominus hepar in duodenum ex- V I .mt cernere queat polycholiam. | Pradi- corum libri abundant exemplis. co- jl irj- piofae bilis fürfum et deorfutn eua- tis [l cuatae adhibita venaefectione, cum antea vel nulla per euacuantia, vel in- u fufficiens quantitas egerebatur. — Trri- 4n C tos vidi emefeos conatus ; extemplo votis refpondentes, cum. opio auxi- (indca, ULilUi À liante hepatïs fpasmi foluti effent, Darie, 6 Fiibus witae projþiciatur et ab gmz?iorf ) xhï:pa- praecaveatur vuina. . Cura fanguis i cor- pore plethorico nimis ebulliat, anginae et ipinoo peripneumoniae tumores fuffocationem mi- imugl nentur; palliatiuae pro tempore poftpona- chole tur ll'adicalis'v medela, jl medel Polycholiae acrefactae metaftafis, in mufcu. lis, membranis, vifceribusque fa&a, topico füo cenfità ftimulo. congeftiones fanguinis verfus partem affe&am allicit, . dolorem fibmmm extenfione, ;ilidenl aniuer- ardorem citatiori humorum motu per lateralia - vafa (üm I 2 - E a vafa excitat eumque morbum- progignere folet Jere ! quem inflammationem falutamus eadet Antequam vero ad inflammatorios ex acre. | cuulo faca polycholia morbos progrediar; quaedam de inflammatione dicenda erunt, hinc inde il. fortna lorum originem, naturam et medelam expli- gt cantia, hvt Genus phlegmone multas comprehendit in- yitan flammationum fpecies, quarum differentia fpeci- PW)"& fica a diuerfa illarum caufa materiali petenda eft. Vulgo quidem inflammationem diuidunt in ge- pori j xuimam quae faltem nil effe videtur nifi a ge- neris fpecles et /puriam, quae rnultas fpecies tante a oedematofam . cryfipelaceam rheumaticam. et reliq. capit, quae cunctae non aliter inter fe, vt geituina ab illis, differunt Diftincio haec:in Buinr genuinam et fpuriam, penitus erronea npe- m ritum ad vitia in medela committenda feducit. ad C0 Nulla datur. fpum eae quae ita male .dicuntur Qus, 1 inflammationes, omnia phlogofcos effentialia ha COTIQ | bent fymptomata, nec ab genuina differunt, nifi URAT quod mitiori gradu exiftant et aliam caufam ma- Vnius vero rei plures effe terialem agnofcant (i poffunt caufae. Vulgo quidem genuinae ftimu- &X Toit lus fymptomata phlegmonmdea ad maiorem eue- here Tione n gäo& I25 |] (]e t) here folet gradum, quae vero nonnumquam cum cadem vahemenüa etiam a fpuriarum ftlmulo in f av [£ caufo et phrenitide biliofa progignuntut, - gedam Caufa materialis inflammationis , .quae. cum. ] v 2 formali proximam füht, eft:ftimulus cuiuscunque; e l ] generis irritans in vltimis vaforum fanguiferorum, lymphaticorumque finibuss.qui cum topicus, to-: I li I picam, cum anuelf'ïhs vmuerfalem procreat N plilogofin. ( CL f Caufae remotae *nocïv um mltamentum cof— pon inferunt, 1Lmum fouent li ge pe ( Inflammatzo viiuerfalis emiht à c'mfa ini. um & tante aequabiliter pes vniuerfum cruorem diffufa.. je v 1 Genuinae müammaüoms Pumul.us pex fan-. 3ec gumem "vbique difperfus febïem accendlt quam 1 ) inflammatoriam fimphcem Vocamus, Sanguis h il ii g ad coauulum nititur , rubor- per totum cor- Cunct pus, miffus craor tenaci albo craffo obtegitur [a $ corio pleuritico, fxcatate pereunt ait HIPP Qu nt, Til CRATES p - m Imá- Ex mmmo biliofo. acriori, per fangmnem &t di(tributo, in cmpme robufto et iuvenili caufus, um ex mitiori, febres biliofae fimplices fine locali bea j & fione nafcuntur, To- A [ ( 126 135 33»,.3 5 Topz cz z;'zjïammatzo oïltur cum Fclmulus Cu- 10 Tr ln W "D ] 1uscxjnqm*z itidolis val de to*o velex. paite inloco circumfcripto depofitus, dolorem tumorem "d doteni rüboretüque producat, . Tnflammatio pul- pl monum eam febre ex ftimulo genuinae inflamma- ( tíonis, peripheutnonia mfïammatona., ex ftlmulo QUs 7 blhofc—) peupneumoma Jmlmfa aud;t (s 3 ) -.A N) Inüammatxonum fpemüca d1fferentla ex cie at caufa materiali petitur.. Quuus ftimulus üngu- lams üngulaua quaedam cuca fem1otu,am et me- delam habet quae mea Vero tlanfeunt ;.-,.. piot l Ph/egmoïze. Bleorità Spec 1 Infïammano blhoh f eryfipelacea cuius fige 4 Pum.ulus eiï — p bilis Quenti Rheumatlca À m Thatior nmtc,r tmnsp — — arthritis i Cruft 3 A1 thritica miafiua ffononh 4. Gonorrhoma ( tserremn —— s. Venerea V ener eum fat ] um — 6. Putrida putredo Cafam 1 — 7. Genuinz fümulus latet denfi 8. Chirurgica at Pumulus inechanicus OX at qu1 cum tertio demum die a facta laefione fe- qüCtam bris vulneraria oriatur, fub eo tempore fine.du- bio )TÀ N N a NI u2 H*f | L **5 4 $ 610 fnatenalem äenemt caufam cums mtur av Í UE u í A 312 3 H ïULO vulgo biliofa eft. 1, dr' Enumepm h; ftümuli cum, nn&:eanmm* com. 0 pu phcatas pt odqcun* inflammationes. . -äJinl &9 NI Qme 'de :ftimulo:: züj?ammä:zom guouhibey iil 1[0 cüius natira;adliuc nos fugit ;.obféruauerünt us x'iäi * E * bu Éaí àá g». &ores circiter funt:- ld ex &45- Qüod' þauöït quantltafzez rüagffmn vitil eXerd t ceï'ä queat x E i 1 a * )(; ïfi Egrä RA '73 ä!d:»b " l 9u &m S Vag1 1lhus & G'ramtas | anX1etas, ':et dgïpre JJ L E "!"(H(ï 6'-» ï" pïodroml f nt LA F 4.;* tp!;gl*. 3&1 ?&ï ss kf Tenacem, filmam albam ,habeat . gmfnam, Bleurmcam, ;qu,ae hmus fcunuh effe&.us eü: . €um.. ..... CUIUS faepg primis. dle*ms defimat ter tlg quarto ,et fe- Di I quentlbus demum. co:af'p1mtu]r^ .Nam ad mflam., mationis ex1fïent1am aliud q;;nd xequmtur quod Tanp, m crufta non cü -— - ,&, Qs nort. Quod ; Pumulum mqtenzglem pno cauiä agno- fcat ereunm Teftantur'H.AEN *)-aliique, phlogofeos IT redo caufam materialem tale quid effa; quod . non 6x ; ; atet denfitate et tenacitate obftruat et inflammet, fed ex acrimonia partes fenfibiles irritante, vaforum Qs g. auctam ofcillationem et fpafticam conftriGionern ne 1 po- £ dU' *) T. II. rad. med. cap. de gener. pur. iO 128 U : producat. Nam denütas ePc effe&us et .caufa effectui prior adeffe debet Cat (letu - Porro quod metaftaüs ad varia corporis Io- flona ca medt SYDENHAM *) ex praecipitatiorie ticIs,f materiae febrilis in pleuram;: i inquit , .pleuritis | producitur, et paulo infra: pleuritidem - nihil M aliud eífe arbitror, quam febrem a propria et gnida peculian fanguinis inflammatione ortam, qua Ti natufa materiem peccantem in pleuram depo-, oreas nit, nonnumquam et m pulmones .vnde peri- À pneumonia füboritur. - Metaftafin fa&am dolor Tiaren fortis et üxus mdlcat E a&a meta&aü febns Ett nonnümquam minuitur, In anpinis mflammato. Tum, C riis fïequenu[ïïm«. obferuauit V. SW1ETEN **) fübiet febrem euamdam ümulac illud mflammatonum dduc jn las partes depofitum eü"et qum vulgo oc- ! cupat locum, interdum tamen primarü hnquens flamms fedem, aliam petit.. ]tav.swIETEN '**)Tfe Tidfae. obferuauiffe feribit: quod materia infiammatoria, iU ex intercoftalibus locis ad caput delata, ferox de- nre ln'mm produxent.. H COCCe DB- » lirs o Quod Q 5). v. oper. ed. Lugd: p. 264 T Vram 5*) Comment, T. II. p. go. "" T. a..&!i'., — 129 L CQf Denique füimulus genuinae inflammationis cum catarrhali et rheumatica materia conuenire videtur, quia tranfpiratio fuppreffa frequens in- ors lg. flammationis caufa; quia lenioribus, diaphore- &tf ticis,nonnumquam füb initio ex corpore eiicitur. ACUTILIS Amat fubiecta robufta, laboriofa, iuniora, n niil J regionum montamwm; in colas qui "athletica Jpra et gaudent fanitate Hyems, frigus, coclum fere: l, (UÀ num, non nubilatum, .barometerum ícandens, | po boreas et euronotus illi fauent EE Num necefle,' vt genuina inflammatio pecu- 1 dolof liarem. et fpecificam habeat caufam materialem ? febris Efne forífan maior effe&us notarum acrimonia- TO rum, cum acerrimae fint, in irritabili et robuüo ;i*) fubie&o? grauiora pro hac oplmone axgumenta atoruftl / adduceres, - o o« Infammatzonem bzlzq/ämz cognofcunus fi in- Xques flammatoria fymptomata cum pulfu rationem ge.- 3 (e nuinae oppofitam habent Dolor eft. vehemen- Yiakotla tiffimus, quamuis pulfus frequens mollisque fit t d- Cruor ex vena biliofi fübiecti miffus laeti floridi coccneique coloris eft, ab intimiore bilis fübti- lioris cüm fanguine mixtione (Sulphurea enim pe quod colorem evehant, notum.) — Coagulatur vel in vnam tremulam maífam feu abbque innatante 1 fero 1 ; at s. 130 TE DN 282 x of fero feu biliofo, amaro vrinofoque, vel crufta gau- Tie0. det molliori intenfe Hava Inflammata . pars et genae vel pallide rubent, vel ad marginem flave- o fcunt; circa narium alas luteus color, 'oculorum a Dus. lacrimis quafi 1nnatant1um fplendor , tremula lin- guae et inferioris labii micatio. Genuina certo opo quodam breuique temporis fpatio finitur cum bi- QU liofa in longum trahi amet. Biliofa fuperficiales, ä; p genuina magls pr ofundas occupat partes. Deni- que ad caetera polycholiae fymptomata, calorem ela acrem et ficcum, faciem et habitum corpotis fla- la uicantem, naufeam, linguam pelliculatam, vti- Ia & nam croceam, ad epidemiae genium et ad adiu tür uantia et rrocentia refpiclendum eft of j Medela inflammationis requirit , vt caufa y materialis auferatut, et ceffa tbunt effe&us. . In £uac eryfipelate, hepatis fe et excretio; in rheumatia tentio inflammatione diaphorefis eft promouenda. Cum fücoe in inflanmatione genuina ftimulus adhuc lateat ; loqt via ea eft obferuanda, quam natura ad eius ex- fou pulfionem . eligit Clariffimi Anglorum medici Tine haec veftigia fequuti diaphoreticis lenioribus, pl praegreffa venaefectione, nocivum expulere irrita- hN ineirttum. Eiusmodi antifpaftica - diaphoretica funt: pulws ]am. Douv. , tartar, emeticus re&a&a 'X)E Y doiï [ - W* CTN a i3T p dofi, lauacra tepida ; fomentationes ex panno la- P Ü dS e neo in aqua tepida humeétato, uVe. In topxca metaftafi ipqüm materiam incar- lonmt cerantes funt foluendi Venaeieöuone fu&wm- ia bus, cataplaimaubus 1elaïant., linimento: volatili, 1 CQTCO opio, quod sARCONE in pleuritide incipiente üm b cum optimo fuücceflu : adhibuit, Soluta materia Yciales per cutem, vrinam et hepar euacuetur. x Deni Denique. palliatiua methodus am.ijblogzpzcæ lorem eft adhibenda in omni tam fpuria, quanr genuma s ha müammatwne- vt a grauiori praecaveatur rui- 1, Vl na et naturae excedentes motus fuis compefcan- ad m r nnmemnatemm rv turlimitibus; praecipue cum caufam materialem vel ignoramus, notam auferre non poiTumus g periculofa fymptomata, ante ftimuli poffibilem "$ n euacuationem, primam medici fibi vindicant at- Jmada tentionem. — De venaefectione, quae antiphlogi- . Qu fticae methodi facile princeps eft remedium, ita At loquitur BARKER, *) car il faut toujours fe Qs & fouvenir, qu'elle n'eft qu'un remede palliatif, de- medd ftine à moderer les fymptomes jusqu' à. ce qu'on u puiffe fe fervir d'autres remedes, mais que c'eft e lmtd- la N ature fuürtout, qui doit effe&uer la cure, (( h u ( $ 32 GEX rl N *j Effai fur la.conformité de ]a medicine des anciens et dOü, des modernes p. 66. j 152 EL Ó Ex his de metaftafibus et inffammatione di- Gis, facilime morborum müammatonmum ex T5 CLU (ücco biliario in fanguine fluente et ad quamdam an partem depofito origo explicatur. Exempli gra- tia quaedam adferam.- ij L Aizgma äzlzojk Quibus biliofae materiae metaftafis ad fau- tetC €es fit, larynx, pharynx et Velum palatiftum in- T flammatur hoftili irritamento; angina biliofa cor- ciul ïlpluntur Morbofa bilis acr edo, mflammandl et ro. fux plea dend.l vi multa piaadlm nec non 'cadauerum fe- TET patis &1ones ex morbls biliofis mflammatoms defun- ul &orum, quibus crufta, partes inflammatas. poft GIT] mortem obfidens magis flauefcente colore con- ofi fpiciebatur; pro metaftatica inflammationum bi- tiofarum natura loquntur Yd lj fl A Acida polycholia tumorem pallidiorem; pu- ctuft triday anginam gangraenofam et putridam pro. ducit. cam atrabilaria in tonfillis duritiem relin. CTerm Polycholiae et inflammationis bi- ylet quere amet liofae fymptomata habet ju Quibus collum, breue, craffum, humidum, tono fibrarum laxo et imbecilli praeditum eft ; fa- * eillime nociuos recipiunt humores., Me- ; Eä& : 133 eü Medela ftimuli euacuationem-defiderat, cu- N ius vero periculofi effe&tus, cum ad magnam eue- LT &us acrimoniam fangumem nimis füccenderit, hi antea methodo ant1phlog1mca auertendl funt 2 Plem*ztzr. Metaftaiïs matenae bx.hof ae ad mufculos in- à Ll i tercoftales et pulmones De pleuroperipneumo- nia biliofa dicit TH. BONET C0l ) eius affectionis caufa proxima eft fanguitis &z/off ad pulmoues de- ii fhuxio praua qualitate affecti BIANCHI ) pleuritis vere biliofa, inquit, non ex praeuio he- ( ie- n patis affe&tu, fed ex zmmuediata bilis a. fanguiue i ltifl quimones irruptione, idiopathica et effentialis eff. ii idem laudatus au&or ***) de fe&ione pleuritici bi-. COl T n bi liofi, quam inftituit, dicit: aperto thorace, patuit vel lippis et tonforibus biliofa confpurcatlo quae velut totum. pulmonis dextri lobum obduxerat : p crufta ex qui luteo plasmata et pulmonibus con- g cremata cuius croceo colore inquinabantur relile pleura, mediafünum, pericardium et quidquid ] s li pulmonem attigerat, immo et cor ipfum in dex- 153 tra ïdvm, *) fepul. T. IIL, p. 192. 1[,[& **) hiftor. hep. p. 236 Ie- t d. -e p. 659 154 EEE u5 tra fui parte, — 'et *) inueniebat in peripneumoni- €to mortuo pulmones ambos. crocea et cruftuofa 3';:/ (is] tenit Óorde, mediaftinum, pleuram, 'vaforum tunicas diaphragma et quaeuis contigua corpora fuluó in- Q quinamento polluta, cum effuftone ierl in vtroque Al pe&oris cauo. A Biliofae mflammatloms et polychohae fym- ptom p;tomata habet. : o "Vulgo dolor in latere dextro hofpitat, cum BAI ;ä; hepate communicat et ad illud decurrit, haud a multum ex tuffi exacerbatur. Vel (übito fine prae- &g greffo frigore aegros inuadit, vel diu praecedunt & m Ofis amaror Inappetentia vaei artuum dolores enim interdum et febris.biliofa dolori praecedit. Calor bitof eft acerrimus, fitis inexftinguibilis et typus fc.bns Tieice tertzananus jä f lis 1 Sputa funt flauicantia, glutinofa interdum herbacea; ex GALE N1 enim fententia **) quod fputo reiicitur. neceffe eft aliquo femper effe in- fpuf fectum colore attamen nou femper eodem: loen quippe cum nec excrementum in inflammata gt parte conclufum femper eiusdem fit naturae. Et- femm lvehi enim cum fangumolentum fuerit aut biliofum, cu- IUS- dm- *) L. c. p. 667. (tlco.| 9*) art, Ifag. c. nj i 135 TOf iusmodi fere femper ea fluxio eft, quae pleuriti- tüofa cis phlegmones fomentum praeftat, a fucco de- T1CAS. terto et inflammata particula fputum colore infi- 10 W citur; rubro quldem fi fanguineum id fuerit, quod wq inmembranam influüit, flauo autem, fi biliofum. Ex bile laborantes cum circa pe&us fym- Hxvn ptomata habeant; pultaceam. vulgo amurcam evomunt, -Soluitur biliofa- pleuritis fecundum CU BALLONIVAM, cholera; interea tamen.nimia ud alui fluxio nocua fub folutionis ftadio, quo multa prae et glutinofa expectorantur fputa, quae fupprimit eQunt et metaftafin ad aliam partem inuitat Lateris UC enim dolor iuxta illud HiPPOCRATIS, cum Calor biliofis fpütis temere aut praeter rationem eua- Uf1S nefcens aegros in vehementem et funofam men- tis emotionem agit. * OT GUITE S1 fub initio decubïtus fola materia biliofa qui ff I[l fpafiis adhuc incarcérata teneatur, nec fanguinis yde incendia neque hutorüm affluxus et. ftafes phlo- nmata gifticae adfint: vhum emeticum interdum dolo- o D rem morbumque tollere poteft, Cum. vero po- n at lycholia ab initio putridae indolis fit, vel admo- [US dum copiofa ante poflibilem eaacuationem adiu- trice febre maiorem adipifcatur corruptelam ; bi- liofa 14 g m 136 $R AHiftoriam a liofa. febris . in putndam mutátur. fati pleuritidis. biliofae æddam quam mecum ex füis fin aduerfariis commoanicauit vir. Cel. D. nE RTZ,cul ä praeterea in epierifi diuerforum cafüum in praxi kltex obuenientium . veram - claramque cognitionem a eratus debeo ul Ts luvenis octodecim. annorum, vitimis no- vem menfibus colore pallidiori, animo trifti, de- Cs ie&to, multis offendiculis, animique indignationi J ] expofitus; (,rebw dolonbus pleuriticis mox eua- tür nidis commebqtul cum antea fano corpore et hi- y/nwaT lari mente gaudetet - Ante aliquot dies indigna- h feric bundus vehementi excandefcebat ira et paulo poft Quod verfüs vefperum de catarrhali. atfe&ione, . tuffi ? 3 VEtO dolore faucium et cephalalgia querebatur, Pulfus Tect erat durus parüus et frequens lteg IL. Inquies et tumultuofa nox, acutiffimi la- teris finiftri dolores, refpirationis negotium anxia du ] premebatur difficultate, arteriarum pulfus pleni Lam fortesque centim et fexagmta vno minuto mica- Vattit bant. Vena lateris dolorifici fecta cruorem effun- debat coccimei Jecte vubri colorit ,. nulla obtectum lil s,ruüa inflammatoria. Dolores a phlebotomia Tieme quïdem non remittebant fed verfus meridiem hum nau- F m s TCCM AC* N 337 Oftam naufeofüm faporem et caput turbatum conquere- Y fiis batur copzojlrmgzæ Diliofam faburrata farfim deor- WA fumqüue ' elicere incepit, vrina erat craffa, cruda, pragi lateritia Vefpertino tempore delirium: cum ex- lTE acerbatione febris mfut(febat arteriae 1&113 Cern- tum et vxgmtl vno nunuto et; bihofae euacuatig- Les contumfxbant 5 no. HIL Vnam horam hac nocte dümnebat iina (e. Cutis mado TO I00fil 3.&5 'eliqua nox inquieta tmnhbebatur Sui iterum confcius de naufea et dolore quereba- Q tur Continuabant vomitus biliofi; pw/für fub- ethi. z:er/vr centum et triginta uno iuinuto digitum 1m fericbat. Ab ipecacuanha aecepta vomuit ali- " oit quoties copiofam bilem. Mitigati dolores, qui tolil vero ad vefpertinum tempus cum delirio et febre Pulus recrudefcebant Laxa et biliofa alvus, vrina vt antea, E i IV. Eadem morbi sondmo arteviae Mma. ni l- anyua dum parui icus vno minuto centum et quinquaginta, plen Largus e naribus fanguinis fluxus fine omni le- füica« Vamme morbi. - efirti iM Inqmeg nox, infomnia, fomma æegrz de- od bilitas, pulfus valde paruus , verfas vefperum ve- hementiffima febris exacerbatio, narium copzofa (l j haemorr/zagza, frigefcunt extrema et media nocte 15 de. Idl 138 EL E £ ä delirantem efflauit aeger animam. ^ Defunc&um cadauer ftatim in foedam difceffit putrilaginem abom1nab1h odore nares ferientem, et nychteme- ls füm à morte ex ore et nanbub foetidus folutus- vagi que effluxit fanguls cin Hacce obferuatione ab ommi parte notatu Vr Qua digna docemur: fanguiuis e vena mifli faciem fu- perficialem Iaete purpuream ab intimiori particu- qui Ti larum biliofarum mixtione euadere ; phlebotomi- am fegretationem bilis a fanguine promouere, vt t bdt ! fignaillius, anteà dubia, certa euadant et copio- fa euàcuetur bilis, quae antea fuam pracfentiam th lls nullis prodiderit fignis. - Demque probare vide- fite tur, quod eadem matena quae prius biliofam gl Jf ! formauerat febrem, mutata et qualitate deprava- tüs / ta infe&a, etiam putridae febris materialem cau- Tát fam fiftat, gelatinofium globulorum rubroram vin- fira culum deftruat et fua acrimonia fymptomata ner- uofa producat. Inde delirium, fanguinis folutio- brim 1es, folidorum debilitas, pulfus parvus, fubmer- Ve[ro fus, quae chara&enftlcas febris putridae notas at ftatuunt Putridae febris genefis ex biliofa for- toe f fan illius naturam illuftrabit HU ped lr r 3. dr- "CUW SACdE 139 nf 3. «drthritis vaga. acuta; Vm Cum füccus biliarius circa articulares capfu- dteme las, in tela cellulofa circumiacente, tendinumque OLULUS. vaginis colligatur: tumorem et:dolorem arthriti- cum excitabit Expeditus; tenuis, acet; parmn Dotatü immutatus fuccus biliarius febrem arthriticam, de em f qua ego loquar producebat quamuis ommis QLtCd quidem arthritica materia ex fucco bilario degene- ot of voóto Oortum ducere videatur Sub auctumnali T6, V. tempore, cui praeluit feruidiffima aeftas, ingrue- u bat a refrigerio perpeffo cum pallida genuum in- end am tumefcentia; rigiditate et dolote, per aliquot dies t Y (e- fine omni febre perfiftente, quem nocturus ftra- I) n gulorum calor exacerbauit. Digeftio et appeti- pryà tus fatis vigebant, alui'feceflus quotidianus et I] Cau' naturalis, nec vlla. pnmarum viarum "affectarum n W i figna erant. LC t Ad mamrem euecta acnmomam bilis, fe- olutio brim accendebat, dolores genuum magis ingra- bmet Vefcebant et tumldae Bdltls color ex flauo rube- fotas bat. Nunc genuum tümor qui aliquot dies fixa- tae fedi inhaeferat, femel et fübito,in breuiffimo h fot- non fenfibili temporis momento ,. circa malleolos pedum fe coniiciebat, quibus per fex hóras circi- ter remoratus, eadem celentate ad antibtr achii ; cum n m m r m M 140 —äïx":Pr:ä, SMUTSTIU N- cum carpo iuncturam auolauit; abhinc ad genua, hi d et pedes iterumque ad manus et ita per totum g A morbti decurfum tumor et dolor cito citius fedem fs eli mutabant Cum ingrauefcente febre et delirio, Qan, vberrimi fadores fymptomatici oriebantur. Sub at l l mathodlca imorbi medela, ingens materiae bilio- hi ER U x EUR z r r dae copia quotxdle feceffit; qua euacuata febris ot te, 0 tumor euanefcebant preltt tatü Axthritica haec intumefcentia, quae periodi- determinatas artuum iun&uras inuadebat Terr d tetea Y haud bene ex confenfü articulationum cum primis Uie ] viis explicatur; quia eryfipelaceus color fole cla- fum p 1ius infigniebat, materiam eiïe ahenam aegrotati- ticlne t1 loco miixam » t00 ex Num ex reforbtis ab inteftinali faburra par- ef ticulis, ad artus delatis tumor et dolor furrexe- Tiento runt? Minime gentium Verecundiae fines Cretori tranfiens, duntaxat a nathra defidet aret vt tam vehol breui temporis momento, quo ab vna ad alteram fündam articulationem meta&afes fiebant ; fordes ex loco Tnier f affecto deportatas in inteftna cito deponeret rur- Thitem fusque citiffime reforbtas ad alium locum deilice- punti xet. Véredario profe&o curíu illi opus effet Varticu Et fac, rem ita fe habere; &onne momentum il- DT lud M J M I4Í ! perm lud intefcalare - quo reforbtae pàrticulae iterum ! Ut in inteftina deponerentur, medico magni ponde- tedem fis effet ad medicinam purgantem . immitten- GeITIO dam, quae corpus .delicti euerrens,. ludibundam Sub paturam feuenou reduceret tramite ? Et mirunt &b fane; quod pamculae eae, ex abdomine decerp- bris o tae, quae ftatiuam deferuerunt; non -ab hepate prehenfae ad loca deferta remittantur, cumi por- tarum bibulae venae omnem mte[hnorum Cruo- period rem ad-iecinoris colaturam transmittant; Prae- QCepat terea vera perfectaque bilis regurgitata, cum fan- 1 wmub ole di- guine non mifcibilis, ad cutem deponitur et icte- Qen tum parit Putridae vero falino- fulphureae par- ticulae, quae bilis elementa conftituunt, perpe. tuo ex inteftinis reforbtae etiam in faniffimio ho- r ptt« mine fanguinein abdominalem fine fanitatis detri- Itrexe 1aento ingrediuntur Quae vero cum iecoris ex- fines cretorias vires faperantes, paulatim colle&ae po- vt m lycholiam pariant puma morborum bilioforum ]rerant fundamenta jacient.; Nulla effet iufta proportio ex lo inter fymptonmta pvmamm uaum morbi fo- ret füf- ifnitem continentium quae nullis faepius affli- (eite guntur incommodis, cum a. decerptis paucis partlcuhs in alia corporis parte ve h ementiffima s dl Raro vel ul | nonnumquam oriantut fymptomata J lul num- j PA 142 a ii u duc mumquam veta bilis tahtüm Ljemporis in inteftinis leil commorari poteft, quantum morbis biliofis ad fuae materialis caufae colle&ionem tribuitur; nifi quod . decompofitiorem patiatur et in füas dilabatur par- Vil Qu ticulas elementares, Acrefaca porro bilis, quae EO ad pulmones delata, peripheumoniam producit, iidiccicccei n RUR u uwwämm&h VOEUR m ex inteftinis ad oftiola vaforum lacteorum appulfa *primam' in illis ftricturam 'exeïcitpra , fibi ipfi vI- fj teriorem precludet tranfitum. Denique omnia i ea argumenta, quae morborum Dilioforum gene- (l : fin ex fomite in fanguine latitante euincunt, re- ktan nof forbtioni contraria fügt. le (id ä 4. Fitia :cz'wal amithum. 1 3 | Frequentimmaf fünt mqr-quni | bilioforum lst fymptomata, . Cum fanguinis conditioni fe et ex- cretiones fimiles fint: polycliolia acrefacta, hu- nores fuüa acrimonia infectos ad fyftema vro- poeum defer'et,x in vafculis bellinianis fpafmos et crispaturas excitantes, quae pallidam modo et aquearm tranfire patiuntur vrinam. 'Vel acerrima vrina, ad cyftidem delata, circa collum veficae f'tri&uras füfcitans , mingendi inanes vel dolorifi- .€os prouocabit conatus. — Mucilaginofa emulfio '*gu*mr;ni arabici vrhjiaevaco'rem inuolvunt, vias ob- ducunt a iusatd o ) säg 143 CU ducunt fpmtus nitri dulcis et op1ata fp-asmos 25 d(une leniutit. N i kld()d Etiam ex decubltu acrefaäl biliarii fucm ad u vafa, fyftema vropoeum nutuentla fa&to et du- . ( [ "m €tuum fe et excretoriorum comþremones conftri- d W (dt &iones et inflammationes fufataturo, variae circa ppull mictum m01e&1ae nafcentur. : Demque atrabila- ilv tia polychoha vifcidam glutmofamque mateuam omntà in renibus, vreteribus, et vefica ftagnantem oftia- 1 fente que excretoria Obftruentem, ad fyftema vropoeum m transmittet Interdum et flatus, faeces, gluti- nofa faburra, ex polycholia in teftino recto col- L le&a, veficae collum comprimunt. i Plerumque emetocathalüs illico expedlre folet renes et veficam, oforum )Ft 44 du 10« 1 0s & nodo &t K " j fnà 101 ((06 Q01U rit en À | n vins 00 SECTIO üi 144 | $EY p SEGTIO Hl - ibl MORBI EX POLVCHOLIA a / EXANTHEMATICI fip E ia ecubitus polycholiae ad cutem. Die Haut D fagt T1$sOo' r *), ift fchwacher, weil der Urheber der Natur es haben wollte, datmit fie al- Qu Tiit ?ä lemal die in dem Kórper fchádliche-Materien auf- teil zunehmen im Stande feyn móchte, und ift daher lr áuch der Theïl auf dem die meiften Verfetzun- ;ä: hus cern eifolgen ( Quaecumque exanthemata pecuhaæ füum | Qefi aü*nofc,unt contagiutm et cum biliofa colluvie tan- prae tummodo comphwnüu huius loci non funt no- [ino bis medo de lis, quae omnem originem ex fucco | fermo. eut eng biliario ad cutem. depofito ducunt, | Ditio Emsmeaï generis funt faepe faepius febris urtica- pe. trl ] blliluiil aphtofa, petechialis, peftilentialis, Numero.- tünt effera, ftulatiua, eryfipelas, pmpmm &t re fa, inquit sToL L^ capta obferuatio me vel in- uitum conuicit, febrem nnhalem petechialert, fcarlatinam vrticatam , al f eryfipelatofam originis .ld nnhi Videor obfewafï'e Tot . gaftricae femper effe. poy nuhauum gcmtncem mateuam eü"e potms Pltül- tofam !)l *) v. d. Nerven Krankheiten, II. Theil p. 499 M) **) Rat. medendi T..1I. p. 79 M u OUUCUTM TR 145 tofam, petechiarum biliofo - patridam, fcarlatinae acrem, volatiliorem caeteris, quaeue corporis fupmümem citius petit et pro aliis faepe numero ht magis feptlcam * l [ UT Acrefacta polycholia , ex cauüs quae fe. » d quntuf ad peuphenam propulfa et fpasmo transe mittentiuim canalium ex ftimulo contraGtorum, re« | uf atrabi- jl tenta, volatiliora profert exanthemata : Ul« laria materia, quae in anguftis cutaneis meati- bus impacta haerebit, fixiora Praecipue enim fuum atrabilaria conftitutio exanthematibus fauere vi. n detur. Sudorifera, inquit FR. HO FFMANN **) IO' praefertim. nimis calida et volatilia; quae expan« XUCLO fiuo fulphure füo, inteftinum humorum motunt " exagitant, penitus a cura funt excludenda, vtpote ü n biliofi humores, qui vifcidae fünt confiftentiae, J ( per anguftos fübcutaneos meatus non transmit« fjl tuntur, fed rectius omnino per hepaüs colat'onum metüe et renale cribrum volunt expurgari, j Difponunt ad exanthemata propenfio mülta at | àd füdorem, cutis mollitudo, delicatula et tene« Qu rior corporis fabrica, Ad peripheriam inuitant Lüïï«, polycholiam , ae&atls ardor, hypocauih a ftrague P M.m loruni TA *) srort rat. thed. T. If. p. $o; — *^) Oper. ph. med. T. H p. 306. A K 146 T Eerscie i RUE D'UUUS UM* / lorum calor, medicamenta pellentia, alexiphat- u maca, regimem calefaciens, genius epidemicus f ! et intermiffa impuritatum flauarum . euacuatio [icht d Reliquae, quae referuntur caufae, polycholiam N proprie generant. dbe Tut 1 Facta hac metaftafi, pars materiae morbo- miti fae extra communem humorum circulum depoü- ta dunmuet fymptomata, quae de tota quantitate gramora erant, Remittet febris diminuto, in fy-: &me ftemate ar&enofo, irritamento. Igitm non peni- Thiote tus funt fymptoniatica exanthemata. Num cri- qum / tica 2 Numquam per exanthemata perfectam fim v natura molitur crifin, quae copiofam et omnem Tie qu ex corpore eliminat materiem morbofam. | Nam Tucin nullum, paucum eft criticutri Peripherica vero metaftafi numquam omnis materià peccans ad fee cutem deponitur,- neque per' eam euacuatut IR$, Q Partem tantummodo feponit natura, ne tota farfim! quantitas ante fuam polifibilem euacuationem gra- Y pa uiora inducat mala uacuata parte in fanguine fitatem relicta fepofitam fufcipit, euacuat Mitigant " | d morbum eéxanthemata, non iudicant; crifin im- Cütem perfectam, numquam perfectam inftituunt, faepe NT the nil funt nifi fymptomata ctifin fa&am comitantia GRANT ) Yon f pR 147 jhat GRAN'T ) fagt: Nachdem viele Tage verflof: QIC Ó5 fen waren, wurde endlich eiz 77ei diefer gal. l tl lichten. Schárfe voz -Blute abgefondert und. auf olam der innern Flàáche des Schlundes, in Geftalt der Schwámchen agefemst Es waren auch die- felben würklich kritifch, ohnerachtet Z/e Kvife Qroo nur zmvollkommen war und bewürkten eine Z"er- opof mzm]ermg des Fiebers. IIf Exanthemata numquam. funt xepellenda ne nl elementa bilis, quae in loco metaftatico in proxi- pe miorem venerint contaCtum, copulata iunctaque 1l (I] cum fanguine non amplius mifcibilia, quoquo ver- a fum veniant, ad partem nobiliorem deliciantur: fiem ne quantitas in cute fepofita illi denuo, quae ad- N huc in fanguine reli&a erat, addatut. j Ve0 Retropulfamateria interdum ad organon füum i Md fe etexcretorium ruit, naufeae, ructus, vomituritio- Vatut, nes, cephalalgia omniaque Íymptomata fordium furfam turgefcentium für gunt, vel ad alianinobilio- - 003 "Ü 9rà rem partem decumbit; vel fanguini reddita quan- T ttatem materiae peccantis auget. Diaphorefi lu at blanda, Mofchi, camphorae, veficatoriorum vfü ad cutem reuocatur metaftafis. j ii« Quoad medelam fiepe exanthematum, ea pars materiae morbofae pri- iantd 13 K 2 mutm RANT *) von faulen Synochus S. 324 148 EEE tum eft euaCuanda quae organo excretorio caufti prox1ma eit remotior cum propius aceeiïent jl bri v L Epyfipelas. pils / L Succus biliarius in cute et fübftrato panm« ulo adlpofo depofitus, cum planum ex flauo ru- [cirmho bentem tumorem eleuet, eryfipelas vocatut petat Omnes fere, tam fummae antiquitatis quami lem pr inoftri aeui medici, neglecto confenfu, etyfipelatis originem ex metaftafi biliofa, catholica fide faten- tur et ipfe flauefcens color hofpitanteni alieno lo- N metalt: co humorem prodii FR. HorFMAN ) eryfi- pelatofam febrem a bile variis ex caufis cortüpta, acu0, ( vitiata, cauftica et acrefacta deriuat; quae fuccel- vent. | fiue ad fanguinem fertur et cerebri fpinalisque XT medulae membranas vniuerfam . neruofarurmi fheonts vafculofarumque partium fyftema male aflicit, fe- punge bremque efficit, donec demum ad externum cor- fenfatio poris ambitum pellatur. Ced Cognofcitur eryfipelas ex inflammationis bla Wehtem llofae et polycholiae fignis, Y mor Biliofie inflammationes, quae interna pe- tes fer tunt loca, eryfipelaceae fant naturae, liaris t Graulola phl()gofeos fymptomata ploducni a(l fucm blhalll paru*ï quidem quantitàs, quae magis Qub C'lu-s *) Syü med rat. T. IV. P. L. p« 306. "nn P ercEEDE 149 fU cauftica gaudet indole. srorr *)phlogifticam inquit, fanguinis conditionem, eryfipelatofae fe- bri nonnumquam complicatam acrzor? reforbtae In fuccedenti, AT bilis fizulo debemus, fangui r ) fü Ex atra bile male curatum eryüpelas in fcxrrholdeum tranfit. Retropulfum cum interna petat, phrenitidem, lethargum, anginam letha- Qu lem producere poteft ehts mitell 2 Purpznaf 10 lo Nil vfitatius occurrit, quatn purput*a ex ev metaftafi biliofae materiae ad cutem orta Eo fipta aeuo, quo alexipharmaca methodus in morem h x venit, Lipfiae primum vifa eft. [Sqqe Vagus Volatlhsque variis locis decubltus, farond rheumaticus dolor nunc hac munc illa parte, d R pungentes extremitatum , praecipue . digitorum - i fenfationes huic exanthemati nonnumquam prae- cedunt Item praefagit hanc ad cutem immi- nis ble nentem metaftafin multa ad fudorem propenfio in morbo biliofo, praecipue cum acido odore na- tes feriat saepe faepius polycholia, quae mi- 1a pe liaris febris caufam materialem fiftit, acida eft oduc affecta acrimonia, acidum olet füdor, acido oc- cumbunt debilia fubiecta, quae purpura amat CU K 5 et *) T.1m T.II PSO I5O: EE et acida polycholia frequenter atrabilarium, quae in pmpura praedominatur, generat fuccum m (tatus , Puftulae quo magis numewfae et prmm. tio d nentes eo máior d—epoütae inateriáe quantitas, - eo grauius, lis: fubüdenübus damnum exti- Qiapa inefcendum. (in; | Colica, perlpneumoma apople- Xia, furor, conuulüo et delirium. a. retropulfa purpura deügmnt metafcafin a cute ad aham t Ti partem translatam. « 1 1 t Petechiae, fcaüatma et ora aphtofa haud Qb ralo 1lhm comhantm morb Qplatg eu Ap/zme. ls qui Sunt paruae, rotundae, fuperficiariae pu- Qiem a üulae ex decubitu materiae biliofae vel acre- t ! fa&ae vel vifcidae ad glandulofum: linguae, buc- &t tem carum, gingiuae nec non oefophagi et ventri- ä l culi pemüroma Pro dnælfa materiae - conten- TIat3. Y ( 'tae malignitate variabilis flaui, fufci, lividi ni- l grique coloris funt Vbi haeferunt aliquamdiu qppref Oa decidunt, renafcuntur dum omne noxium ex- pulfum fit. Materiam mobilem viresque integras gentia t fignificant, quae cito cadimt et reniuifcunt; peio- Contrs ris notae, quae tarde desquamantur, tenaciorem & emo| materam et vires labefactatas accufant - ^ Con- £ ISI qug Concomitantia .fymptomata funt anxietas, uaufea, cardialgia, vomituritiones, appetitus pro- Ql üratus circa praecordia ingrata fenlatio, deglu- Ua titio difücilis ; fi oefophagum, vomitus et car- ext dïalgla fi Ventncuïum chyli refmptlo 1mpe- Qpl dita; fi mte[hm tenuia obfldent mult qucuntm* in biliofis morbls vel ex falu- dam tari naturae miolimine hanc viam eligente, vel ex intermiffa euacuatione, abufü calefacientium w et roborantium in acutis a polycholia oriundis morbis Praecipue. dyfenteriae praematuris opiatis fuffocatae pediffequae funt. Mah omi- nis quae ante, laetioris, quae poPc feptlmum Dpu diem cum rehquls coQionis factae fignis oriun- KT tur. Amant humidum cahdumque auctumnum - Düc et tempus quo purpura gr aiTatur entfi AR Retmfrle'üs illis, febris omniaque fympto- ynten mata recrudefcunt cum ingrato praecordiorum (l 1 h. opplef"loms fenfu. Sedulo igitur fub medela, mll omnia frigida, acida concentrata, opiata, adftrin- I & .gentia et materiem retropellentla funt fuglenda egras Contra meta"taüq dlaeta diluente refoluenteque W et emolliendo cmüuofa Vlcem füftineatur. Coretm of & 4 SECTIO [] 152 sæcmo IV' D fuen buun POL?CHOLIAE DECVBIT'VS ABDOMINALIS phtet T X abdomite plurima bilis elementa fuümun. pri E tur in illo natura amplam eius officinam Cþ()llc pofuit et bilis fecreta, vt excernatur, per lon. flequ« gum intefünorum tractum defcendit Haud ideo depo anmuni hs i quod hepatica fun&ione turbata circa abdominalia contenta multa laefionis fympto- fperí qmata obferuentur Praecipue exiftere amant bi- Tnom liofae. metaftafes. ad abdomen cum aeftiuo ar- ff dori refrigerium fuperueniat Caufau/ defide- &l f Yant a peripheria zztrorfum pellentem; caufam, (5 i i caufae exanthematum bilioforum e regione op- pofitam In aeftate copiofior generatur bilis Tüm elementaris, vniuerfuüm fanguinem inundans, cu- exhal jus magna pars cum tranfpirabili fanctoriano per Qie d /cutem auolat, Suppreü'a hac exhalatïone vel lii dlametro oftiolorum cutaneorum , aemuo fole D amplius hiantium, in tantum faltem diminuto, ( ne craffiora biliofa permittat: interiora verfus vergentia, ad fua organa aceruatim fluunt, Ita cholerae, dyfenteriae, diarrhoeae blhofae nafcun- tur ex refrigerio per aeftatem perpeifo, que faepe efiden faepius L d 153 faepius materiae tranfpirabili retentae male tri- V$ buuntur lgitur omne id, quod fpasmum peri. phericum producit, decubitui biliofo ad abdo- qmen fauet Interdum et irritamenta interna, in TRUf primis viis latitantia, fluitantem fanguine poly- Tam choliam interiora verfus alliciunt. Facilis et : lon frequens eft fücci biliarii ad abdominalia vifcera i jdeo depofitio. Decumbit polycholia vel ad glandu- iv las inteftinales, copiofe per totum tra&um. di.. Tpto Iperfas, irritat et magis auctam muci fecretio-. t b nem progignit; vel in anaftomofibus cum venofo. j af fy&emate coeliacae et meferaicae arteriae, vi vi«. Atf (l tali ftimulata coarctatis, íieu . vifcida matena far- Vufat, citis haeret, colicos doïores inflammationes et ne op iuflaiones producit. Porm Interna inteftino- t bil rum.fuperfidles humore biliofo, a vafculorum 1i$, U exhalantium oftiis depoüto irroratur, vel deni. no pa que duodenum largam bilis copiam, praua qua- p el litate affectam, quam du&us choledochus eru. ] fole Qauit, noui hafpltls 1mpat;1ens, aut cholera aut diarrhoea exturbat "iftato verfüs H Cäolema j a paftum Acrefa&a polycholia, *cum conftitutione a fepe epidemica favente, a fanguine feparata, inter fe jaepnls K5 magis æ, M—-—— 154 TA EC TM bila magis. tha ad hepar et duodenum ruat, cau-: fthd fua acrimonià- ventrículi et inteftinorum duod & I motum periftalicum .ex parte praeter naturam vent inuertat: ew» vna pars, ad ventriculum regur- is [ gitata ; altäm, deorfüm delapfa. diarrhoea foras Caula expellitur. Semel incepta excretio biliofa vo- lecta mitu, hepátici fy&ematls motum optnne promo- CAELIVS AVRELIA- vente, continuatur wvs felliluam hanc paffionem; wrrLisivs Tnor] dyfenteriam incruentam appellat, lr "CPraeclhte DIEMERBROECK choleme bus genefin ex polycholia delineauit *) Illa bilis Nycho inquit, quae in cholera et infantum multorum fjl diarrhoeis: eiicitur eft acris et plerumque aeru- liqu ginola feu viridis ; et apertis huius modi aegro- ble d rum cadaueubus femper admodum copiofa a me f inuenta fuit,in folliculo fellis et pauciffima, vel Vel nulla in ventriculo ; quod. certum mdwmm eft la f eam efferuefcentem . ex folliculo erumpere in in- TlX 1 teftma et Ventnculum non-vero in hoc ge- e p nerarl Qàtum Sc/zo/ Bilis, quae in cholera fmfum deorfumque Ts* elicitur, in hepate, Veüculaque fellea' et poris epo bilia- *) v, THEOPH, BONET. fepulc, T. IL p. 140 n ais »2, ?-—-—jnx*'*'& -'/"'(yA : I55 CAU biliaris. eft colleta, ex quibus efferuefcens ii Qu duodenum erumpit, Nam plerumque cholera Laf ex improuifo pmm*npü, nulis praecedentibus QUI ventriculi male affe&i aut appetltub et. coctio- 0Ta3 nis fignis, quod certe neceffe effet, fi tanti mali YO caufa in ventriculo generaretur vel genita et col- Imo lecta fuiffet I) Calidiorum regionum . incolis ; endemius hr morbus, epidemicus nofira terra, et emetoca- tharticum medicatricis naturae, quod a grauio- iefag tibus molbls bmon,s defendit. Conftitutio po- hl 1L $ lychohae acrefa&ae cum cholera initium facere Outt folet Exufpma quuaé THEOPH. BONET luïu aliique inftituerunt, qui follicnlum fellis amplum PTO bile admodum turgidum, ductus eholedochos in- à n figuiter diftentos, et ventriculum bile purum in- vel venerunt; eius naturam et genefin ex polycho- n eit lia fatis eumcunt -Eüomita bilis mox flaua, f 1 mox nigra, aeruginofa, acidiffima vel glutinofa E eft; pro ratione, partium ex fanguine excernen- - darum Contrahitar ad mentem- HIPPOCRA- TIS *) ex carnis efu, ebrietate vini, infolatio- T pors ne, porri ceparum locuftarumque efü ;. aeftate- DIl * que *) epidem, morb. Lib, VII. Se&, VIT N ; 4 156 L EC E & tant que füperuenit; quae enumeratae res inter po. deni lycholiae caufas obueniunt *) Copiofi et mucilaginofi hauftus et excretio- j tat nes fhcilitant, veficatoria ventriculo applicata et tem phlebotomia müammatlom ab acrimonia ortae tirct medentur ; pulgato corpore emefis aere fixo RIVERIANO et opio compefcitur et membro- pert debilitato lauatione vini pr&ümum rubor re&an» ratm f « Diavyhoea biliofa. propt Eft alui biliofae frequens Iïuvüorque fe-.; licos ceffus fine febre, qui vulgo epidemicus eft (ie ] Prima ilius varietas eft fpontanea et fa. Cilag Huic ve- Totur lutatis polycholiae crifis **) defcripta. xo falutari naturae mohmun interdum varia ob- Atel veniunt fymptomata morbofa, vel a nimia cor- poris fenfibilitate, vel a deprauata materiae ex- Que | cer nendae qualitate. . Tun j Secunda igitur vanetas eft älanhaea ina« Ts nis, continua, cum confumptione aegri et quo. Bbx Prouenit tidianis aquoüs alui deiectionibus. Tiajem a corrofiua aci bile, in laubuhs hepaticis nidu- feron lante, *) v. P. I. polych. p. 68. **) "Tra&, de polych, p. L. p. $0. 357 p lante, et guttatim ex choledocho orificio in duo- denum depluente, quae caufüca fua acrimonia lst perpetuum humorum aflli&um ad inteftna in- àe vitat Curatur emetico, quod caufam irritan- Qrtae tem fimul ét fubito ex hepate elicit data poft fio tm&um Rhei; Equitatio, cum omma frufaa exe mbro l perta, certum piaeftat auxilium, f Tertia ea elt vanetas quae füccurm bilia: rium fufficiente quidem quantitate euacuat, fed propter ilius acrimoniam fpasmos dolores co- e fe. licos, tenesmum, inflammationem, corrofionem- Acrimonia inuoluatur hauftu mu- que producit acida illius t i. cilaginofo, hordeaceo, gum..arab K v natura abforbente addito emendetur et fpasmus 00 intefünalis opio leuetur, 1 C0l Vitimà ex polycholia atrabilaria prouenit j CX quae fpiffa, vifida et ductilis vbique inteftino- rum parietibus refinofi principii inftar adliae T« tens, tenesmumnm, colicam ineteorismum excr- tqu. tabit, vel obftru&iones faciet, liberum abdomi- ouent nalem circulum et fufficientem vaforum . chyli- d- ferorum reforbtionem impedientes, lt Dy 158 —— — a T ". "4 üe E Dyþnterza äzlzq/Zz. ij Uh Si äïfæmcahs acrimoniae bth, annuente llj genio epidemico, ad inteftinorum loca mucifera m et glandulofa ad partem proptülía, deponitur: do- Til lores, ardores, tenesmum, erofiones. et copio- cg fas alui deiecüones, pluries fanguime mixtas - the progerminare videmus, quem morbum. febre Mil ex acrimonia in fangume reli&a, fociatum ; dy. l ll fenteucum appellare folemus. N Haec dyfenteua eft fimplex biliofus mor- 15 bus, non complicatus cum catarrhali acrimonia ub quan VOGEL, AKENSIDE, STOLL et nu- pOILf per in fua differtatione *) OPPENHEIMER i Y accufauerunt Extant haud rara exempla dyfen- Q teriae biliofae, vno. emetico femel et fimul her tl ba. fuffocatae cum jen poft eiectam mate- URH tiam biliofam fimplex dyfenteria remanfiffet Cmneti fi bilis non illius caufa materialis, fed catarrhali futcit acrimonia duntaxat fortuito complicata fuiffet etfim Commutantur vnius caufae diuerfi effectus. NT Polycholiae metaítafes ad abdomen, caufam de- pl fiderant interiora verfus pellentem, quae quoque catarrhalem acrimoniam generare poteft Pu- I)J tredo. *) de catarrho. et dyfenteria. H) : & iab SRCON p X 159 tredo, contagium et malignitas dyfenteriae bi- ente liofae. catarrhali naturae Contraria fuünt et ve- nenorum, atrae bilis turgidae, ad intefüna. pro- Vfera ruptae effectus docent, omms genens auumo- 00 mam, ad intefüna delatdm dyfenteriam produ- p cere poiTe BISSET.dicit *) In .Newcafile X QU the dyfenterie appeared hequently from a.de- termination of the bilious humours to the in- , d Dd tefünes. Materia b&mf& in Vafculorum Vltlmls üm- fhot- bus iu glandulis brunnerianis et: peyemms per Q0TIH tubum mte?clmkm vbique diffeminatis, ftagnare t fill- poteft, vel interna inteftüinorum fuperfimes ha- VER vel litu vafculorum perfpirantium confpurcatut vien ex choledocho duc&tu caufüca bilis guttatim de- ]e ftillat Vitima fbecies qua fedes aquofae fin Tnaie omni aerri lenimine depelluntut praecipue fifet ; emetica fibi vindicat, vias cholopoieticas muco mhah farcitas referandi et hoftile irritamentum femel f jllet et fimul breuiffima via eiiciendi caufa Ita apud 1[ L[US. RIVERIVAM **) adolefcentis dyfenterici exen fl j - plum inuenio cum nullo remedio curari polfet die 10q . Pu *) Eífai on the tnedical conftitution of great Britain üedoa p. 218 **) Cent. III, Obferv. 9 .* 160 Jb D die inofbi duodecimo fumfit emeticum et re. jectis pe1 vomltum multis . biliofis humonbus MK euaflt; " / Dyfenteriae biliofae medela àulpicato. cum ! emefi incipitur, quae vifcidurn canalium bilifero- l rum inucum detergit, biliofos humotres ex illis od ! expurgat et iners iecur ad viuidiorem füfcitàt adionem. Denigue imateria in inteftinis delapía Vtttg tüt; euacuanda, inuoluenda, grauioribus fymptoma- tlbus Profpiciendum ét ad finém vafa cutanea dfo apeuenda vt iuítam fuam polycholiae partem Euinte euacuent, lipf $ I) tefripe Gorin & a ET Qtem A r li ? ef, lTO. . Tar UT feing (f li ftate Tenierte CAPVT Mif ; d * I6Í lt CAPvT IV. IDus MORBI CVM POLVCHOLIA LOMPL[CATI CU eti olycholia et alius effentialiter amexfusf mot» P bus, ex diuerfa caufa nullo. inter fe vin. llis culo nexa, eodem tempore fortuito exiftit, vel Cut vterque morbus ex vna eademque caufa gigni- lpl tur; vel demque alter morbus ad alterum prae- Q AA difponit et mutuam generationem facilitat Re- tef gnante genio biliofo, vulnetati, contufi, ex alto lapfi; vlcerati morbis ex fpecifico miasmate or- tis laborantes bile patticipaut suppreffa ex refrigerio cutis exhalatione, retentum tenue fan- &orinianum perfpirabile, catarrhos, : rheunata, et varias fluxiones; materiae biliofae pats, per cutem. excernendae, non euacuata polycholiam pariet, Quibusdam miorbis vt e, g. febribus, iCtero, ea eft indoleS, vt abündantem füccum bi- liarium neceffario progignant ; 'alii polycholiae feminatium conftituentes eius originem facili- tant; vt for dida putridae, oleofae, dcidae indo- lis materia, primis viis abfcondita, quae füper- veniente occafione iti fanguinerm ràpta particulis biliofis illum inundat Etiam biliofa materià pvT - L ad asss 6 ARA 162 UUUOMS VR ad variorum miasmatum genäün füam conferre que yidetur tefferam. : .. Bliarius füccus ; qui deper- glïu dltd oleofa et Hmda parte ten*efuem craffio- rid rem cum acida vel falima acrimonía copula- u 4ari retinuit, avtvitica vérofimiliter degenerat el QUVITIEOTIA Coexiftere poteft cui' variolofo [tt ] mOI'banfO, rheimatico, arthritico, venereo, fcro- tübo phulofo mmfasmfxte Iterpete, fcabie, faao ;; copu- fout "latur cüm illis, ad fua loca ruit, medelam elu- telori *ält crifin. impedit. Inconfueta: eft morbis fa- fungi icies, fuo defle&untür decurfu, fymptomata ad- od funt pathognomomca eplgmomena hybrida, 'ex Tonin —vtuusque Yiorbi- caufis genciata. Egrl ftatus Thám " peffumdatur. Quoti Medeare primum praedominanti mmbo Vent l faciliori curatu; fimplex fa&tus- merbus fua TUf 4 tra&etm methodo. tef hilis Y. F eh "£f. ï/bl febris ibi polychohæ Iam in puma Difty parte *) motus febriles inter caufas quae elemen- mags | ta biliaria in fanguine augent, recenfiti funt. Au- I &Ub humorum circulus et validior fangumæ ad fe dead Xifa t et ad vafor um parietes attritus, plura deftruit. fo- lt(lic hda, pnïogï.(hcam fangumls partem aduut .ems- a lb den que P. 69 —— — 2 o 163 ierra qué füles volatiliores et olea acribra reddit. : Pin: R]gt- guedo cuiuis homini plus minüsue in tela cellulia;-— li. zi éfüfa; cut&, mulculis mémBranisque interftra- jpula ta; reforbetur aeftu febrili , fanguinis alueos in- oTlerat greffa nocivum fafcipit rancorem et.materiam fi- iolof, ftit per hepar et vrinatu excernendam, .. Quae in , l- tubo inteftinali relictae. funt ciboritm reliquiaé, (opi. fouente calore,;aucta rotantur.pntredine, vafis n eu- reforbentibus :füfceptae...foetido :'et: alcalefcente s h fanguinem- inficiunt Talitu; ; Cutis.; viarum. vro- ia ad- poearum et vafculorum biliferorum fpasmi orga- h, e norum fecernentium funcüiones turbant et legiti- (atus 3hám -excrementi . biliofi e corpore-eliminationem quouis modo. impediunt. . Moti.. inteftinorunr, forbo ventriculi. vermiculari, diaphragmatis, mufculo- M j sf xum -abdominalium fufHaminatg;; ; biliferi du&us et. veficula fellea haud fatis evacuantur; retenta bilis; fuis receptaculis colle&ta, mora maiorem fpiffitudinis et acrimoniae gradum nancifcitur et prm 3magis corrupta ad priftinos reuertitur fontes. clemene -Hinc fere-omnes febres etiam inflammato- j A xiae ad finem eccoprotica defiderant; vulnerariae extra terminos extenduntur; neruofae, lentae, r he&icae, exanthematicae, ex quauis caufa ortae, jj eis fub decuríu biliofae funt. Hinc illius biliofae fe- qu L 2 bris 164 EEE ETUTE t bris natura explicanda venit, quae, iterim ite- À n " umque- euacuata- bile, identidem nouas generat fordes. et fanguinis fermentationi biliofae adícri- bitur. Hinc eue&us flammeus febricitantium üit, xrinae color,. - piof &R Quamuls in qmbusdam febubus medmus hanc generatam bilem non detegat, contrarium P?d M ideo profiteri non cogor, cum interdum biliofus ]certl fomes ita paucus tenuisque fit, vt cum primaria fan yaorbi materia per crifin infenfibilis exeat Tj - TOUS Fariolae. lts Variolae ab initio biliofae funt cum füb- bihof jé&to- füperueniant, polvcholiam in fanguine ve- tinet herti, Febre gaudet vehementiori gemina mor- VWite] | bi-caufa, quia, quae miasma fpecificum pro fuis güin Viribus accendit, fomitis biliofi aduentu magis HIHL augetur. Nonnumquam vna hybridae febris CAtOt] cauía filente, altera. debiliorem. continuat In n&)k ) nl hac. biliofarum variolarum : varietate exanthe- ehusqu inatum eruptio difficilor et mala retardatur, fe- (detetr briles poft eruptionem pergunt motus, os im- mundum, fapor amarus, fitis multa, lumborum rd]' | dolot epigaftrii tenfiones, cephalalgia, vrinà Ope hm biliofa et ventris fluxiones, miliares et petechi- Zantes as Mu 9n EE —— * d 165 Ye. zarites . cütis efïlorefcenüae ex blhofa proge1 mi- nant. caufa. erat diul Altera variolarum biliofarum varietas ea AU eft, quae in ftadio fuppuratorio femper, fi co- Eruptorii piofae funt variolae, eas comitatur. dici enim motus febriles Ldentidem oleofi fanffulms 2 partem depeldunt eamque paulatim. fcpaxatam dhofus iterumque inter fe copulatam in materiam bilio- TOCIA fam excernendam tmnsuertunt fordida prima- rumr viarum et alcalefcens acre hquamen abdo- iinis viuidiore ad peripheriam motu, fanguine tmifcent Cutis a. farunculis pmeclufa partem biliofi fücci, per traufpir ationem excernendi re- 1 f i5 Ve tinet et denique ex. pure reforbto, quod meuto 4 Tmot inter polycholiae caufas refertur, biliofa in fan- r o fs guwe iuftam füam . füperícandunt manmam ffiàgls inc medicorum vniuerfalis ccmenfas de ea fobris cuatoria methodo, ítadio iüppmatorm mceïïï- hn ria; hinc obferuationes, quod variolae bdwï*æm eiusque pediffequas, malignam et putnc am pme l- Ccaeteris febribus fxäfxmct ür P 05 I . Haec complicata golychan cum cauüs exe nborum tra hepar fitis fuam debeat originem, h*(anuüm , Vi ope haud inuita ad fua reuertitur diuert ;cula ü tech ; Infet- L3 zant 166 VN CRS Infertioni fiuét canditatus a. polycholia im- imunis Praefens biliofa conftitutio, medela, prae- prc cipue vero. diaete ") contra bilem laudata emen- Ye detur, ne fponte nalcitura füb variolarum decur. [yoil fu praefenti addatur, j ]l[oz"&z/lz. Etiam morbilli faepe faepius. cum biliofis loco fOl'dlbUb complicantur, fi beIB&O piliofo firperue- 608 ( mant vel biliofum conftitutionem comitati graf- Ia li [ fentur. . Quidquid alieni tunc temporis in.mor phor billis deprehenditu: polycholiae eft tribuendum ] lus quae pro ratione qualitatis mutatae, vt fupra vi- CORIL dlmus omnis generis fymptom&ta progignere ] ü ]R Valet Exanthematum eruptio retardatur, ma- be1 t culae pallidioris funt colom vomitus, dmlrhoea pt - af lumbm um artuumque dolores pungentes, os mu- bren cofüm lingua flaua, vrina cum hypoftafi furfu- Tuper racea, hypochondria dolorifica exiftunt. Breui, polychohae acrefaCtae vel atrabilariae, metafta- tice depofitae vel f: anguine oberrantis fymptoma- nh N i ta adfünt Inde morbilli maligni, putridi, cum la petechiis, aphtis, miliaribus complicati, anoma- QUi liae, fymptomata confenfualia, infolentia Bue D ülter 4. Rheu- *) Tra&, de polych. P. I. p. 10 [ — 167 [l 4.. Rheumatisums, biliofus. laQ Rheumaticus dolor a depofita matería tran- 1 fpirabiliin mufculofis paltlbus cum fübiecto fuper M veniat.polycholia laboranti, xheumatilmas biliofus complicatus. exiftit. Rheumatismi fimplicis et polycholiae figna habet,. Inte1dum vero ipfa biliofa materia Paagnat i nbfïm loco affecto, ibique vellicando dolores rheumati- He cos excitat, praecipue cum . diaphoreticorum. vfü " materia vifcida. biliofa in vltimis vafculorum peri- of phericorum.. finibus .. impullà ^. haeret Resgnat haecce biliofi rheumatismi fpecies praecipue füb QUil 4 conftitutione. biliofa, epidemica; febribus biliofis TIefe füperuenit; . eryfipelas retrogradum, dylenteriam m febrem .au&umnalem male fanatam, iracundiam ] &l, praegreffant excipere amat; mitioremt vulgo fe- j l- brem et dolorem in parte affe&ta haud itaacutum hdbeï e folet; - (f Jreul j Herus Lt Vbi icterus, ibi polycholiam exiftere in alte- (OIN ra huitis libelli parte diffufius iam iam demonftravi. Cutfl In aurigine enim manebit miftum reliquis illud Hi- quidum, quod paulo poft bilis vocaretur et cum fan- 0fftd guineper totum oorpus: moucbïtur Namin plenos fl diftentosque du&tus nulla noua füfcipitur bilis. € Verum L 4 168 d Verutm' enim vero polycholia etiam regmm momum plomgumc valet, praempue cum füccus ( Y biliarius non folumi quantitate, fed etiam qualita- te peccet et eas perpefius fit mutationes peruet- ias, quas füb ftadio- bilis accenfae et atrabilariae delineaui, Ád acrimoniam evecta, quid eft quod bile citius fpasmos producat? et icteri caufam h frequentiffimam fpafinam efTe, experientia iam du- tia &um conuicit. Atrabilatia polycholia vifciditate h fa et obftruendi facultate pollet, excretorios du&tus chumt choledochum et cyfticum opplht et in D caluuofa coit concrementa. In multis 1&euwïum Ti cadaueribus fe&is co E *) praeter bilem glutino- Q fam, picis inftar tanacem, nil praeternatufale in- £en Venit EX quartana ntrabilariae conftitutionis (to Diffecuit laudatus au- inorbus, i&terus frequens n &or fuünera, et nullum obftaculum. concremen- gui tum vel chuluïn in vils blhams nifi glutinofam Va bilem veficulae felleae, hepati et eius viis excre- PI ef toriis infar&tam: deprehendit Interdum in cho- kü lericis morbis, biliarius füccus a fangnine fepara- 0tt) tus, interfe magis vnitus, ad partem verfüs pe- xl ripheriam deporitur, quae metaftafis coctionis Cf factae fienüm cít, Criticus ad mentem n 1PP0- f - - CRA- W b T L Á Treatife on. biliary concretions cap, IL. 7 M a 4 UVEUW AL 169 Q ] m CRATIS iüdicandus Klerus, qui;ante feptimum Qs diem cum rigore apparet et largis per aluum, * li. vrinam, Haemorrhagiam purgationibus biliofis Ut ftipatur. iae 6. Jduunaleulo intevamea. juod Verminofum corpus ad polycholiam praedi- Ya fpofitum. — Vermium nidi, mortuórum patrefcen- nü tia cadauera ; inteftinorum tracium nidorofa cor- itate fpurcant faburra, quae accedente occafionali catt- 1 (LUS fa in fanguinem transgreffa polychöliam genera- or I"n ! bit. Vel copiofüs mucus verminofas afiectiones Qrum nifi fomper, tamen faepe eoncomitans, bilifezis Yino« ductibus infinuatus, naturali illorum vi aegre vin- P Ill« cendus , vel ipfi vermes, hepatis canaliculis ex- (oris cretoriis irrepentes, fpafmodicas fricturas exci- i tantes; choledochi aperturam claudunt, et fan- slsl guinem fua particularum biliofarum colatura pri- nofam vant. Ab altera parte ctiam polycholia ex fup- extfee preffa bilis excretione orta vermium genefi fauet, j d. Excellit bilis anthelmintica virtus ; animalculorum !epaïä- ovüla corrumpit, mneoatam generationem fub iis pe- exclufione necat, füperfluum intefüinorum mu. Konis cum detergit; impedito illims ad duodenum in- 1220« fluxu vegetantes colonos glutinofa recipiet fa. ( bul'ra.' | L 5 7 Sar- Yo E U L] 7. Sordes primarum. viaruttt. Nil vfitatius, quam primarum viarum for- des cum polycholia complicatas videre Hepar et vafa inteftinorum exhalantia quae plurimas faciunt crifes; morbofam materiam haud imme- diate extra corpus fed proxime. in inteftina eiiciunt, Putrida pumamm viarum faburra ad polV- chuhamplaedxfpomt ;lutinofurm fpontaneum, bilis excretionem . füfftlaminat Vice verfa .colligetur; fuppreffa bilis excretione, mucofa putridaque quam bilis detergit, faburra. Mutuus hicce nexus caufalis. inter mmbos blhoiös et mteftm&ks commifcendi illos primam At praebuit anfam, In explicanda mmbotum cholericorum ge- À« Impolita adhucdum, nealogia hic:pedem figo funt rudimenta, haud aliter .a iuvene paulo ante Áerir a palaeftra academica digreffo exfpectanda, cui Ateit differtationi fuum. addere. complementum libuit Apht Morbos effigie non natura vidi In hoc ftudium Ap n remis velisque incumbere dabit. futurum Althr tempus. At PODON ÜI 5 (te INDEX [ i s I'NHD EX M RERVM IN HOC OPVSCVV*'LOä PRAECIPVARVM. Numerus romanus päftgm, häraþicus paginam denotat. l) j ll; A m Acrefa&a polycholiä quid? II 19 d uÀ Gumacei —— inflammationem producit s nonr -a23 Ri H 20 Acrefa-&ge. þolycholiae affe&tiones st p2 —— p medela II 27 lI 23 gn Acrimonia lpol-ycho,liae acida um iesetrnuD. cmem—À Mu putrida II 24 dum d —— s Pmameenay anie rancida II 22 Acrimoniae cauía lI 25 CUl Angina H 132 iouit. Aphtge Y II 1jO &tl Apoplexia biliofa II l$ d Arthritis 1 159 Atrg bilis II 46 11/:49 —- — calida et frigida Atrae bilis charaQter II.. 48 EX Atrà [ 172 UUUM * Atra bilisäb'inlþiffatiqne cruori's quid ? II 1or II Atrae bilis medela prim. ftad. 72 C um —- fecund. ftad. lI 74 CUR i tert. ftad. lI 76 ( mesteeni) I öccäüonalfs caufa 17 C drameeum, praedifpofitio II $6 ( Osienaceed ftadia II 6i Ck L.F TT 3 r p fymptomata I. ftad. lI 63 C us rEl us gt AU MT mad. II 65 ( d Ausaecuitt lI 68 Cor - III ftadii türgida ll 68 Atra biiis nl B. Bilisl acï;da | L 94 C Bilis acida in purpura peccat H: 149 Cuti Bilis euacuatae copia vnde? d. 20 — in inteftinis diarrhoeam concitat L 19 exymoen in primis viis decomponitur L 20 t mortis articulo duodenum effunditur l. 15 D.cc: d Die partes conftitutiuae l. 55 Bugemocaem) I » sl ,quare ex dato emetigco faepe non eiiciatur : I. 9t diseemca 1230 Diäg reforbta i&erum parit Bilis fcaturigo fuffocatur I 104 Dïarr Dïhn I. 36 Brutorum analogia in ïmorþ»is biliofis Ti C. Dyfen I d 3 I C a Caäauerüm fe&iones in-morbis biliofis L 40 m n Gxemereun [l in atrabilariis 1I..49. et 55 ï Cancer lI. 93 H Catarrhus atrabilarius If 79 $ Caufus II 31 ó Cholera 153 ) Circulus bilis quid? I. 64 Il. 16r Complicationes polychohae 4 Confenfus limitatur in exphcatmne morborum q "Ibilioforum I. 26 IT Crifis atrae bilis 70 —— $o polycholiae 94 Cruditas morbi biliofi IL 107 1j Cutis vel leuiffima cónftridio biulem auget-1I. 76 2 D. D 20 Decubitus abdominalis lI. 152 5 Diaeta in atra bile H. 77 j e-— —— in polvcholia 1. 108 ) — -- Qnimalis ad 'polycholiam — práedifponit atur I. 66 m Diaetnofis polycholiae L. 43 [ 20 Diarrhoea I1. 156 Diuiio morborum a polycholia deprauata orto- 104 rum il T . Dyfenterià II. 158 E 174 H Elementa bifiäri;üetiämin fano homine de'p'reixeng duntur. H I..13 - funt — -— aequabiliter fängqine diftributa - I. 15 Ji Emélicorüm vtilitas in polycholia I..92 Emeticuimn bilem via breuiffima eiicit I. 93 d d iners hepar fufcitat I. 103 hi Emeticum quàs cautelas delideret ? I. 89 Hv Epiale. v.: Lipyria. v Epilepfia: 1177 Il« Equitàtio bilis fecretionem pfombuet 1OI nl Eryfipelas Il 148 I 144 lol Exantfæm ata bilibfa Ll — eumÁÀ L d num critica ? II 146 Inti faljeened 00 um m À quale;m caufam II N14g m —— Ouipeeto r Ini — quam fne.delam defiderent H. 147 E *Febres ! II 163 Ung1 Febris atypica auctumnalis II. 84 lt — - biliofa fimplex EEE : Lsl —— gai'trica ll. 44 st — generat bilem- ]. 69 Aïaxt [ od Mei — *"intermittens; atrabilaria II. 86 d — puerperalis II. 4t .Me]ä Md Fluxus fpleneticus v. morbus »nliger Hippocratis. H Metaf MV Sl; 173 & Il5 'Hellebori melanagoga virtus É Hepar eft colatorium : elementorum - biliariorum Dt k I.:60 Ój 'Hepatis fun&m turbatà : polychcham cenerat OpDo74 9 j M — .fecretio augetur I.-93 9 '"Hypochondria IL.: 94 $ Hyfteria H. 95 d i I&erus II..167 u Inflammationis. biliofae dxaonofxs If 129 1j dnfla/mmaüo quid? H 124. M H 126 ub dnflammationis diflerentia fpecifica du —— guanmeem 0 Mbl genuinae figna II 124 m Influenza lI. 8t efit E WT L 1É Linguae fordes unde L5 W Lipyria IT;52-7 M Materia mobilis cognofatur 1] 72 . 69 Medela antibiliofa per alterationem I1o [ 86 p Melanchoha humoralis Il. 97 [,4 Mdancholuus füecus v. atra bilis. at Metaftatici ex bile morbi II. 106 Meta- 176 ERV ghrenlt Metaftafeos$ origo Il. 107 Metáftafis ad nervos Phttits II 112 eins medela Pletiot: Il 418 [ ag um Pleuriti ad vafa fanguifera II. 119 [ d II. 120 Pol)'chOJi; eius medela "M,eta&aüs ad cutem v. exanthemata biliofa. Poiychoh'z -— -— ad abdomen v. decubitüs abdominalis. " Morbilli l. 166 Morbi humorüm abfoluti et relativi qnid? . L. 10 peem o vt Morbi biliofi phaenomena difficile explicantur, Polychol ni in fanguine caufa ponatur l. 34 Morbüs niger Hippocratis -T 98 Morbüs— fanatuür fi vis vitalis fua t;güfa :maior,we'va- n dit I. 110 Polycol Motus et calor fanguinem adurit Pup N Qudltas ';Naufeofa mxedicam&n.ta bilis 'erc(retipnem augent ..l..98 Quantitg Nafäþiö atrabilaris convenit IL 77 P Qualitati UT Paralelon ideri et polycholiae l. 47 Paralyfis Il u6 Peripneumonia notha M. 82 hteumi Phlegmone v. Inflammatio. Phre- 177 i Phrenitis$ Il. 34 |.in Phthifis tuberculofa II. 90 Iï Plethora biliofa II. 30 ï II J Pleuritis l. 133 II 19 I. 13 et 15 Polycholia quid? Polycholiae exiftentia probatur - I. r2 1à;l$ [ N d caufae occafionales 167 LL 166 Pupsemr Mp pl praeaisponentes I. 65 L0 guecmend 0 t medela I. 84 dCaDUU Polychoha perpetua ex colliquatione humorum M I 106 9 Ed [ L d ex determmatlone humo- QOT evà. um interiora verfus I. 105 [ uo Pólycholia topica I. 85 ln Purpura II. 149 Ql Qualitas fucci biliarii depravata quid . inde? y augett II. 13 L.9) Quantitas illius auga- qualem morbum fiftat 71 Dom Qualitatis polycholiae diverfa depravatio, diverfi- tatis zinorborum bilioforutn caufa IL 13 LA R. ]i 16 u Rheumatici dolores ex febre biliofa fuperftites hi II. 40 M Rheu- Jhte 178 d g Kheumatifmus bxhofus II. 167 V Refoluentla neccffama in atra bile 1.2 E — .—— EEE V nec ne in polycholia I. 86 : eforbtio ex inteftinis polycholiam producit Vi l.. 68 Yi CIMEmudo um d tamquam proximior mor- —— . borum bilioforum caufa refutatur II. 140 S. Yn Saf:urra primarum viarum a morbo biliofo diftin- guxtur T. 9f Sanguis adufi:us quld? L 73 Sanguinis .biliofi ex vena miffi facies externa II. 129 Scirrhus ) II. 92 Sordes primarum viarum II. rzo Spafmus II..29 T. Transpiratio cutanea biliaria' elementa everrit I. 62 — mj CIMGMUNEV fuppreiï'abüem quget I. 76 Turgefcentla biliofa quid ? II. 30 V. Variolae II. 164 Y6" Venae- H preesp n OEU 179 Nbnsefelia inmorbi bulohs II. 28 2 us [ us jn atra bjle "IES Vermes II. 169 j Veterum fententia. de ätra bile l. 46 3 Vitia circa mictum . lI. 142 h Vomitus, biliferos du&us et 'Ve,fzculam' felïeam evae. "cuat LIM — — bilis fe et excretionem auget: i r Vrina biliaria elémenta expurgat | ln "n I9) tnà 1) x n s ä*. m Z NSS ro NY W t nj g , r 4 9 43 S V Ü , W N jj "b p üt Jh R— Ti i E lluï » W"ä'dr (f at - LO l 1 l j u7 [ene» Corri- * | 'Cgrrïgenda prim. parte. entepenultiia pro irritabilifime leg. irritabis Pag. 28 'linA. liffima. 25. 17. — auxietates — anxietates, EI [ od 22. -- diíarrhpea —— dlarrhoea. 16. Altera parte. !-00 vlt. — duo. — quo. L 13. 12. & quentis —— quentes. 14. 6 * — qualitatem. — quantitatern, u 23. 7. affufionem —— effufionem, 23. 15. — STAHL — STOLL. 23 2t. — prafivus -— prafinus. 43- 22. — prae —— pro. 47 9. — Íangius — fanguis. 54. 5. — thou — than. 62. 5. — ftudium — ftadium. 79: 19. pro ** — (atrabilaria proles). 19 vltima ** atrabilaria proles deleatur, 97* 19. pro lucide — lucida, 108. 4- — para —- pars. Io8. 21. À indicare -— iudicate. 135. 3. l 45' 3. pro — prae. 145. vit, 2 —— ac. 148. TM quo — quae. [ n 149. 4' fuccedenti — . fuccendenti. LIESTEEITTEETEEETITETEITSAEI 156, FEPERLEFEEFTIBLEEDITITTI 3- alteyum .et deleatur. T " - " T E - - ET L - h ^ * - - Ms E d iskieh Nb ä&ä&a À iv m, .»v»w grex /a?a. s ,IM, r E W/, eaf ...w g . u r ] Jllnfilf hs H — sss dN - m - : as us — m * - s " ia 3 m - T THeS z u- - g RE s EM i x u df L R- x ol d -- — - quececa: D —— — — t A -- Lt » Pa CM - — V Z U Y IOANNIS .CHRISTIANI REIL T X 1ént MEDICIN, ET CHIRURG DOCT. S W R 2$ orbi IJE? R. .A. C- 2ME Jcï N' d AL Q co im, f EVS VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset o b;!—j,..n—.« MAHaMK us METAS: Balance t I "t POL'S[CHOLIAE O o eni [ D Focus W0 N x PARS POSTERIOR ä 31 M p 10& L |40 &::; K 11 : NS z B * d u)iäl: i [p J 10 f' [ ISNYS « 27 YX a. H G 76 F 6 o -ä A —-'-æiæ E 5 HALAE D SUMTIBUS ORPHANOTROPHEI EE m III " 3 MDCCLXXXIIT 1 ü Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com