JfV124-1 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Joannis Christiani Reil Med. Et Chirvrg. Doct. Tractatvs De Polycholia, 1 m — - " — — — 5 x 3. , Zs — d - " RU s x i — as at E D ial E PT d z - p m s A s T - n x ks X n x - n 2 i x d DT a m d m | N12«510189853 021 UEUAU UB Tübíingen fl LOU H H | AT 4 T. / £* J 2 Pa ! x IOANNIS CHRISTIANI REIL MED. ET CHIRVRG. DOCT. — TRACTATVS l DE | POLYCHOLIA Ee] PARS PRIOR. d — . 342 2 u uTA A * i & Jj f o — d 11 N UMX(NXX K AL X F — N u2 //X.K[/r, N Eu MEASS [ XSye | HALAE '*tYPIS FniiIISBRICI AVGVSTI GRYNERT MDCCLXXXII, g A a É d 3*ïumores, quibuä ani teznpofibus efäo- réfcant, nofcere oportet, et quales in fingulis morbos efficiant, et quasnam in vnoquoque morbo gffie&)jgnes pariant, HIPPOCRATES de Humoribu:,. " [ x D ..,N/m*» HO » ,;ü' o d Ó — J*(f l4 P i Swg» [ vimo Q^VEM DII A M AN T PRAENOBILISSIMO DOCTISSIMO EXPERIENTISSIMO ü KOO F RHUO GOT?L GOLUBHAGEN MEDICINADL, PHILOSOPHIAE ET HISTORIAF NATVRALIS PROFESSORI PVBLICO ORDINARIO, CIRCVLI SALICI, COMITATVS MANSFELDENSIS EKT CIVITATIS HALENSIS PHYSICO MAECENATX ET TVAVIORI HAS PIERIDVM PRIMITIAS GRATISSIMO OFFERT ANIMO AVCTOR I [ —— 24 —— Em m M N e— I | ( S eES li MR —— a *x e 9. P^ *s E. . de4 b E " $d — ET m at u .W P . -— « - *s & — - -- PU EN * W £ w m u Vowi ET AE —R Á i benéficia in nos- colluta , non ex- negana, quad beue qnerito de nabzy fm*J werunt, fed ex - da- toris amimó er àx cammadzs nobis UJde pkogerminantibus - aeffumanda J'int ; remunerandi facultaze. peni- £ug relinquor ea, quae im tie ac- cuulauiftki O'V[ltZQf n TFI ani- mi documentg. . "TW eniuk erga me ffugulüris. Peueuolentia , quae- p dadm cogitdfa moua creandi, alid Jurmandi: iam diu. defideratiffmam praebuit anfaum, quae perpetui vi- £qe- felicis duces fünto Mola fat- f Mi Ra n Ms t PV ,/21 lztaba, qui tbura non babeo. - ^ d confpeflu omnium mgemte con- fiteor, me multis, quae TFI mu- ueris fumt, deuin&um . effe et l- beralitatis TF AE . memoriam, p fati anplifrmis sonumentis. confecran- i damy, imis amimi penetralibus infé cile fos xam manfuram ef, dum. anima nes jþzrabzt fr n iel, NOMINIS TVI te WT » EXCELLENTISSIMI ul Ti hito liof fiet Cqu Cultor . obferuaptiffimut Qum il l 7' . L. S' le Quamuls ícripta de morbis biliofis, quae [ praecipue vltimo in lucem prodiere decennio, l« fatis numerofa fint; tamen fere omnia de pra- &tica illorum tractatione agunt Nulla haud fa- ; cile datur morbi materia, cuius diagnofin, diuer- L fos producendi morbos procliuitatem , rnutatio- nes, medendi methodum ita explicatas habe- imus, praeter eam , quam ex fanguine cura no- ftra füffultum eiicit hepar. Optandum certe ef- fet, vt et caetera morborum feminia, in fangui- ne latirantia, pathemataque ex illis naícitura eo- dem ftudio perícrutarentur, praecipue cum he- par craffiora folummodo fanguinis excrementa repurget et plura dantur maflae vniueríalis co- latoria. Sub hac copiofà librorum de morbis bi- liofis farragine perpauci funt, qui materiae Uilio- fae genefm, naturam et fedem fatis accurate pex- íequantur. Summi de hac re diffentiunt viri, qui- dam in primis viis , quia ex illis proxime eiicitur, alii in ducdeno et ventriculo, alii in vafibus coe- À 4 hac1s 8 liacis meferaicisque eam collocauere. lIdem de fs Du i ] origine et natura huius materiae valet. Sunt, fom qui reliquias ciborum corruptorum in tubo in- l tefünali colle&tas eam credant, alii depofitam Du per vafa' exhalantia.faburram, caeteri denique th VE bilem in primis viis exasperatam.putent. Com- A tem plicationes leuiori opera ex confenfü euoluunt. C0C0 Cuique vero paulo diligentius diuerfas has do- fü5 étorum virorum fgntentias perfcrutanti, dilucide Qeiic apparebit; non omnia ex bile phaenomena ad hanc theoriam explicanda effe.. Commoda ve- lenti ro, quae in praxi pariatdiftincta materiae morbo- düle - faàe, eius originis indolisque cognitio, nemo in &L&d hac re vel mediocriter verfatus negabit. Quae fruei (0 cum nobis notefcant, tum demum certam fe praeferuandi methodum praecipere, materiae pida QY commeatum denegare, eius concoctionem pro- mouere, ad euacuationem disponere et ad or- L ganon excretorium, illi a natura fancitum, feli- ül ciori negotio inuitare valemus. Obftacula, quae Va in medela obueniunt, dextro labore aggredimur. 13LN ] Vix dum morbi biliofi medelae teftis fui, quo tlíca evacuantia omnino irrita erant; ructus, naufeae Carit vomituritionesque fruftra aegrum torquebant. hu li Medicus vero curans ftatum morbi penitus per- fpiciens, in vafibus hepaticis fpasrnos praefagie- bat, qui bilis fe et excretionem'impediebaint. His fPas- Y d 9 i fpasmis opio folutis: QJS emerticus &atiq; mor- bum fregit. Quam grauiter ille; in primis viis if fomitem putans; fordes imiobiles. accufaret, et m [Jum Llfàrum et C3xum ingerens, nihilominus lls vbique curm aegri periculo actum aperer. Vellem ( vt ego huic labori par fuiffem; fed materiae pro if tempore aptae defectus hoc thema eligere me Q0 coegit. Confcius ipfe infirmitatis; omnia para- üc tus exfpecto, conícius, quod rudi tra&ctatione al deiiciantur ingenia imbecilla, quae mitiori flimü- lentur. Ambirus enim medicinae aliarumque 00 difcendarum artium iaam 'amplus, vt triennium u academicum minime fufficiat, quidquam bonae il frupis litteris mandare. Sententiàm meam folu- to liberoque animo chartae tradidi, nec anxie tre- ; fe. "| pidaui de iis, quae forfan limitanda, excipien- TÜ da, accuratius definienda effent, vt extra omnem of füphismatis téli iactum me tütum collocarem. h. Odi- finuofüs fermocinationes: et. fesquipedalia jl 11 verba. Sobrius quisque, quidquid cogitauerint ub fatis intelliget. :Quos confülui , libros ex Biblio- quo theca Goettitigenfi beneuole mecum commuhi- J eMx cauit-Cl. Prof£. DrETZEj cui, quas fua mieret ynt humanitas; pubhce debitas ago: graþias. * t | 3 Ut i .sg(æ *'fe'. Hss l (pi5 : Pom P 10 AE d at Z2 ER Xf feo$ | tium POLYCHOLIA. doles ][n recenüombus nof'ologms morborum, (ciur qui corporis humani humores afficiunt duas praecipue claffes conftitutas deprehendere fole- paxca ducà mus, quarum vna torbos abfolutos a qualitate, altera relatiuos a quantitate vitiata natos ample- pliio &itur. Quae cum determinationes, rationem T anomaliae fanitatis continentes ex humore per poris fe feorfim fpectato cognofcantur fine vlla par- Voiq tium inter fe comparauone habita; morbum, et vb quem abfolutum falutandi pathologis mos eft, ex (ibi f qualitate abnormi ortum effe afirmant. Si vero feus ab illa, legibus perfectae fanitatis conuenienti l proportione folidorum ad fluida et vice verfa tt5, Q difcedit natura et ftetus morbofüs ex compara- COmp tione inter has partes inftituta percipitur: hu- Tefmus moris vel excedente vel deficiente quantitate dum C peccantis affe&ctionem morbofam inter relatiuos pites referunt morbos Qui cum morbi relatiui qud ex proportione deprauata in vltimo machinae Q noftrae quam maxime ccmpofitae compofitio- conft nis gradu originem trahant ; haud quisquam du- Yd il bitabit, quin Totum , quod longam compofitio- Qnt nis fcalam percurrens iterum iterumque usque ! NIM ad L dR II N d &d atomos compofitum eft, in/reli'quis f'ynth e« ífeos gradibus, variis, ex illegitirna ratione par- tium inter fe, naícituris morbis obnoxium fit. 4 Vnde diuería partium corporis humani in- m doles, quae Totum conftituunt, facilius cogno- lus 3- .fdtur; cum analyfis chemica omnes partes ad (ole- , pauca fémperque eadem principia fimplicia re- i, ducat; quam ex diueríà ratione mixtionis fim- ple pliciorum et proportione variata compofitorum Qem ad certas quasdam naturae leges in qualibet cor- pa . poris hqmani parte diuerfimode determinara. p . Vbique igitur compofitionem deprehendimus, Jum, et vbi compofitio, fimul proportionem animo lt fibi fingere licet. . Qua mutata, mutantur. ef- VErO fectus. 1ienti $ Et quid eft ;;uod impedliät, quo minus par- vera tes, quae primam mediasque fynthefes efficiunt Ddf .comparemus, earumque rationes inter fe explo- hu remus, aliasne quam vltimum compofitionis gra- Qtate dum conferre et hac via Toti vitia enucleare, nefas (iuos putetur. Etiam humorum morbos , aqualitate, fitini -quod dicunt, corrupta ortos, ea methodo pra- hinae €ici euoluere amant, vt partium humorem Yirio- confütuentium comparatione inflitutas huius ? dt vel illius partis menfüram vitiatam deprehen- fitio- dant. Quid ífecus illud? eft in fanguine isqu OCif 4 NIMIS * * u PARVM ** No'nne V bus 12 - j bus Nimis et Parum vtimrnur, vbi quantitatis et Qu a relationis ideas mouere cupimus? Quid eft vim € quod vetet étiam partes, quae fluida- compo- cortp tiunt, coniparare, cum de fluidorum ratione ad f « folida liceat?- flO CH -Immo ne de humore quidem per fe feor- at fim fpectato dici poteft, fanitati illum maxime Variac concinnum effe, antequam illius: rationes cum nis llf omnibus corporis humani partibus, ergo et cum Tntnor. A 'folidis, contuleris Compactus ille elaboratus- 010 que mercenarii fanguis, füarum tantummodo Tam, ( fibrarum robore elaftico füubigendus, in corpo- re delicátulae pro hoc tempore et fübtilioris ftru- iquof DGHL Curae virginis; ad languores, vifcidas obftru- CTAT €tiones, et hyüerm mali phantafmata prae- dxfboneret ( l orund Seïus, aetas, temperamentum, diüerfas partmm po&ulant per totam compofitionis fca- &ngn abunda laim fymmetriarum rationés. " Et haeccé iüfta proportio cuique indiuiduo ad normam fuae fa: Qquem nitatis diuerfimode accommodata, fimpliciorum der, in compofius compofitorum in decómpofitis W0 ere horuümque in fupra decompofitis et fic porro ad fudp vltimairi , quae Torum proponit, fynthefin; in- (hret tegritatem functionum conferuat, abnortnis lae- Vatz b dit Quantitas" lepitima /'eft 1u[h1e Quahtans L caufa, - Mm e In- Q - 13 / L Se« Intendamus , fi libet, . oculos ad. partes fan- e[t ceuinem confütuentes. Quantam -morborum vim ex vitiofa illarum . proportione, . adhibita HPO Abundans ead comiparatione euoluere. valemus íeri copia, ad colluuiem .ferofam, cruoris, ad [sor nociua-caloris. augmenta, fibrae fanguinis, ad um cruftam. pleuriticam iacient fundamenta. Ita. et Cufr vamae fun&tionum infurgunt turbae,; fi iängul. Cum nis fimpliciora principia ; vel abundanu vel iufto AtUS minori quantitate adfunt.: INimia terrae, phlo- gifij aquae, falis copiay. fpiffirudinem . atrabila- 10do o riam, difpofitionem inflammatoriam; tenuitatem firi aquofam et acrimoniarum cohortes inducunt. Deficiens -mars »fïru chlorofin .et cachexiam 9e- nerat. prie Quibus . morbis ex .vitioíà propornone oriundis, therapeuta triplici occurrit via,' vel jerhs augendo minora alterantibus, vel diminuendo $ (Lä abundantia euacuantibus, vel vt.plurimum, vtra- fffa que.methodo' fororio nexu coníociara illis me- ( orum detur.. Et mihi in animo eft, pauca quaedara ofits pro virium tenuitate de rnorbo quantitatiuo dif- Íerere, cuius naturae idea etiam per NIMIVM tÜ ad illud perficitur. Polycholiam baptizare placuit, ; i (bréuitas arridet) quae vltra. menfüram: coacer- M 1&6 vata bilis elementa in fànguine comprehendir. fatis Nam etiam in ftatu illo, quo confirmata fruitur fam- Ía 14 d C fanitate homo, pars certa fanguinis ex particu- juftar lis biliofis *) vt conftet neceffe eft, quia fyfte- 1zna biliferum, perpetuum mobile, ex fanguinis aunq fonte bilem continuo exhaurit flumine, nifi ex fifà., Qd nihilo aliquid fieri concedatur. GaaANT's obífervations on the Fevers Vol.1 p. 30. There feems to exift an humour of a pale dequ firibu yeliow colour, floating in thee blood of every fuse | healhy animal, from which the bile or gall is tiis h chiefly fabricated, and the principal organ, de- diore ftined by nature for this operation , is the liver. 4 I In a found ftate, this humour is not acrid, even efter it has been fecreted by the liver, and pat- per e fes into, the ductus hepaticus; as we know by «p fr int: tafting it; bur when collected in the gallbladder, Wient it becomes very acrid ; while this humour floats in the bloods, it may diftinguished by the . na- Inqu me of füccus biliarius, when fecreted and paffing OW at fe throug the hepanc du&, it is called bilis hepa- 0f in tica. Solang as the füccus biliarius retains its felleam proper qualities , and is in due quantity it 'con. dent« tinues, to bea moft ufeful ingredient inthie com-; d ffec pofition of our humours. ane üStrti " Sub vocibus, partes elementares, con&:tutxuae, dem particulae biliofae etc.; eem fanguinis partem in- Anar, h telligo, quam v. swrrxw proximam bili mate- riam GRANT et alii fuccum biliarium, et cut he- A0mo] par transgrefferit bilem omnes vocant. U TTUEMN M ht M hY : Qmeizero particulae bilis elementarres, cum va?e iuflam füam in fanguine quantitatem ex quali- TU5 cunque caufa fuperent: proportio fluidorum mu- f x tata, in morbum de quo mihi fermo erit, de- cenerat. vOH Abundantes has : bilis pärtes conftitutiuas, i pe aequabiliter per vniuerfam fanguinis maffam di- WY ftributas mihi concipio; nifi forfan verfüslocum xl is ífuae fecretionis turgefcenres, in ductibus bilia- ; ris hepatis tam diu ftaguent, vsque düm vivi- AVe diore vaforum actione et fanguinis circumducti even a tergo impulfü, locoque antrorfüm illis dato iw per excretiones biliofas, in füua expellantur re- w by ceptaculà. Suadenrt hoc fectiones morbis bilio- xddet, fis interemptorum, quibus heper bile fuffufum flosts inuentum eft; prefloque parenchyimate hepatis, he nt inquit BONET in fuo fepulcreto, bilis copiofe xfling profluxit. In hac rerum Conditionegtiam vefi- cula fellea bile curgida et i duodeno fentina bi- lp jts YS liofa inuenitur. : Idwrmbdo moneam , veficulam t con. felleam viuente aegro turgidiorem, fordes duo- : cotte denales minores effe, quam poft mortem cadaue- ridiffectio monftrat. Veficula enim in ipfo mor- Qui tis articulo, a bilis copia plurimum irritata, ean- dem in duodenum neceffario excludit. Gr1ssóN. itutiuae j rem it Anat.hepat p.215. FINKE-de morbis biliofis jj matt* faburrae cui le anomalis p. 144. figgultum ex reliquiis | : bilio- 16 —— biliofae--ewca fellis 'veficam nidulantibus, at- Creto que hepatis inflammationem fimulantibus ob- dium Íeruauit. BONET Íepulcr. T. Ill. p. 213 gäüOï venit in puero . febre biliofa maligna denato ve- tum ficulam felleain qumtupl quam.par eft tumi- jm d diorem. um Quo ad qualitatem hae parnculae blhofäe, bus; p qua tàles :confideretae, fanae, et incipiente fàl Vrinam tem morbo nil morbofi nifi refpettu copiae con- ormnrüt tinentes cogitari poffunt. Ethac ex cauíaà , po- 1tis d lycholia, quam diu fimplex maneat; haud ita quod d veliementes fupctionum perturbationes, fed pro pertcal morborum dromos tantummodo, vt vocant, maffa el b1hoforum qui nonnumquam longa tempoms Bol fpatia implent; producere valet. !äd ff Mcrbum hunece poffibilem effe nemo fànus Cürrere negabn Quae.curm enim res, plethorae caete- t5 werfoi rorum humorum rauones contmentes, quae, Íen quod abundent fanguis, aqua, mucus, femen QUi vom etc. fuo operantur concurfu , etiam in fyfcemate rrüntur cholopoietico ita| locum habere. poffint,. vt ne- Cint? C que fibi, neque partibus iuxta fe pofitis contra- Drilione e dicant; fuae poflibilitatis rationes tantum, quan- Introftm , tum fat eft, conuictae funt.. Illae plethorae, quia m re(hlm Qu funt, hae quia cum illis conueniunt, cogitari pof- funt. Quis eft, qui eo momento, quo bilis fons j Pemïe nimis larga quantitare redundat et viae eius ex- E Ccre- ^ 17 )M. t 0b cretoriae ex quahcumque caufa lanpuent; me- dium illud, in quo fons effunditur, er ex quo or- m 01 canon fe et excretorium haurit, interéa reple- tum fibi concipere non valeat Conuenimus tumi iam dudum de nocuis reliquarum a faneuine ex- crementitiarum maffarum, fi retineantur, effecti- ofe bus; particulisque, quae poft colationem renum vrinam conflituunt, materia tranfpirante etc. ex e COn omnium confenfu faepe immo fàepius cum fàni- po )t tatis detrimento fanpuis exuberat Quid au ità . quod de metu foluat, ne idem interdum fiat cum d pro toQTUm. particulis, quae iecinoris fäcreuo ex fanguinea anaífa ehmmat por Polychoham vero non folum poflibilem, Íed nimis faepe in rerum nmatura actualiter oc- 30 fintS currere, conuictis quae fäquntur al'gumenbs, fa- Qv »äeæ tis perfpicuum erit. Perfüadet huius morbi exi- flentiam attenta phaenomenorum obfäruauo, femen quae vomitorio, ícopo euacuandi propinato, vitemte oriuntur. Quid nobis füb- emefi in oculos in- t fe currit ? Cyflis fellea mechanica fere folum com- conttà preffione exinanitur. Integumenta abdominalia f, quan introrfum rapiuntur, thorax inferius coarctatur, )1 Ge' q&ha inteftina cuné&ta furfüm fcandunt, veficulaque 1I3ïlP0f fellea inter hepar et inteflina, prelo quafi com- (:)ï | 0s fs preffa, euacuatur. Necelfle videtur füb tanta v1- us [9* Ícerum contre&anone in Vom1tu cum m natu- dqe B rali | 18 d rali ftatu, vis exprimens vix eít, nifi ventricu- E IKT lus et diaphragma Fortaffe et fpasmus confen- fualis in veficula fellea füb emetici operatione Ddf N excitatus , ahquld ad bilis expreffionem | affert. f Mufculofam enim et CQnïra&dem membranam p habet, quamquam debilem. Bilis, quae hoc f modo in duodenum effufa, motu antiperiftaltico & in ventriculum regurgitat, ita demum per os rbu eücitur. Inde ratio repetenda, cur poft emeti- türg etmi cum exhibitum, vltimi vornitus plurimam bilem eructent ; primi vel nullam vel non ita copiofam. od Affentit srTorrL iníüa rat. med. T. I. p. 192. fet pfe vomendi conatus, inquit, turgentem praua IDott bile veficulam emulget, et T. cit. p. 73. in omni ]is fer propemodum voritu praecipue paulo vehemen- , & | tiori bilis in intefüna et. ventriculum exprimitur extru vomituque reiicitur, idque etiam in homine cae- fini teroquín faniffimo accidit. $i vero, quod in- lsin terdum fieri folet, prima ftatim fuüb emefi bilis lfs per os euacuatur; eius.ex cyftide expreífio ad Caro| modum turgida et expanfíà, per nauíeas,ructus Ceeds vifcerumque .abdominalium anabafes vomitui tsf praecedentes, facta eft. Nam ipfe vomendi cona- fCDäI'(re tus veficulam turgidam emulget. Et huic effectui Quia] medela, quam Eckelkur nominant, multum fuae teflind utilitatis debere videtur. Maxnna vero ex parte primi vomitus de mera aqua, muco et crudis in- Dar dige- ( Em 19 tl iV digeftisque ciborum reliquiis ventriculum exo- nf: nerant, et hos fequentibus demum bilem prafi- tone nam fluido faturatam, miranda fub oris contre- uä&l[ &anone in confpectum emanare videmus. Cur i L.'u primo vomitu non eiaculatur, fi in primis viis - 0C fedem habuiffet? Cur non cx ductubus biliariis 2'&11»0 - et cyftide fellea elicita creditur, cum in cadaue- X 05 ribus diffe&tis, quae morbi biliofi exftiaxerunt. em turglda inueniatur veficula et emeticum ecam bhu emulgere conftet? Cur motu periítaltico non IOT fTl per anum expellebatur, fi in primis viis nidulaf D. 152 Ífet, cum fluida ffit et caufa phyfiolopgica, quae Draui motum periftalticum incitet? Cur ea incredibi- i Omni lis fere copia, quae interdum anacatharfi inflitu- beme ul iivl ta, eX imis praecordiorum penetralibus eliéita rimmi extruditur, diarrhoeam biliofam non produxit, I av fi in inteftinis haeferit, quae tamen tantae bi- od it lis in tubum inteflinalem effufae copiae veftigiis i b lis infilere amat? cHALMERSs difeafes of South A di Carolina. For whenever thatbilious humour ex- n ceeds, it will not lie long in the bowels; for füch - vomitul is its fimulating quality, thatit will promote di- ViLC 1 Cona fcharges , either upwards, downwards or both offattl yzibL Quando tanta bilis copia, fe&tionibus in tubo in- H'nl teftinali inuenta eft? Vbi fàt amplum:fpatium in ey Päf e tra&tu inteftinali, quod tantani colluuiem capiat? 11/]b W /Der wàre noch weit zurück fagt PLATNER, düg D 3 AN T. 20 M RRU titud 4 QNNT: de ',HAENS' H&ilmeþh.f) der glauben wolte, daís diefe ungeheuren Maffen aus dem coní 5 P tàrs Magen und dem Zwoülfingerdarm ausgeworfen würden. Cum, vero ductus biliarii hepatis, eo- [nCn demtempore bile repleti, turgeant et fuum liquo- rem;biliofum ftatim in ductum hepatic'um' effun- tolrii, fnimu dant, fi organi motus vomitu incitatus eft et quanï - flabulis expurgatis, ab anteriori receptionis locus Deurm comparatus eft; hac ex conditioneexplicare pof* efed fümms, quomodo unum fàepe emeticum ita ftu- deh, 'pendam bilis quantitatem et plura fücceffiue ) .praecepta emetica, identidem nouam euacuent . bilem. Quamdiu enim in fanguine bilis elemen- refert ta àbundant, tam diu ad organon fecretorium partc Hquäminiä biliofi afluxus et modo defcriptus he- fecret patici fyftematis ftatus repetunt. quom -.Dubito, meracam eam bilem, quam íae- Cennic pe copiofe euomitam videmus, ita longum m e tempus , vt quidam credunt, in primis viis hae- incaff rere poffe, fine quod decompofitionem fübeat. Xeeto Neque vaforum exhalantium ope depofitam efle in prig lianc bilem in tubo inteftipali, credibile eft; bilia- tünt /ria enim elementa non füb vera forma bilis pro- bus, i poni poffunt, nifi in hepate neceffariam pafla fint N - meramorphofins neque eft reforbta in fanguine plurim bilis iam iam fecreta, quia ea, cum redundet, fpomar Hi&kerïum parit; neque hepar folum tantae mul- Citfie ,tim- d 2EL lb titudinis capax eft, quantam, faepe eructatam m conípicimus. Remanet ieitur fola bilis elemen- i Lkïn taris abundantia in fanguine, quae hoc phaeno- €0 l menon fàtis explicet. (ug Quae eft dénique fümma. eH'e&uum vormi- Tun. torii, ex indicatione enacuatoria propinati? di- t ef minuit . bilis cyfticae, hepaticae, elementaris QCU$ quantitatem3' er. diminuta polycholia fübita- po: neum inducit leuamen. Ceffante caufa, ceffant du effectus. Morbo vero non exiftcnti nulla me- 2]e dela. L j ii Nifi inter emeticorum vtilitatem praecipue ! referrem incrementum fÍecretionis hepaticae ittil particularum biliofarum ex fanguine et iam iam mhe Íecretarum excretionem ; haud fatis mtelhgo quomodo frequens illorum vfüs, qui noftro de- |L d cennio increbuit, in primarum viarum fàaburra 1 tam excellentes edere poffit virtutes, fi laxantia Jis incaffum dantur; non fat intelligo cui bono in bett. ictero darentur, vbi ne minimum quidem bilis n eue in primis viis latitat. Quae emeticis adhuc com- blht petunt émolumenta in primarum viarum fordi- J T bus, infra videantur. f ff fit AffeCtiones enim primarum viarum, quae, vt 'umv plurimum a pituita, faburra nidoroía, glutine ? f(l fpontaneo, dyfpeptis ingeftis non digeflis natae ,. ef cau(äe indiuiduali originem debent; mea qui- mil i Bs dem ü fil m / 22 " dem ex fententia ab illis morbis; quorum caufa efíe intef materialis bilis flaua, quorum fordes furfum tur- pum gefcunt quorum euacuatio ope emetici infli- viatt tuenda, quorum denique in fanguine praecipuus (àf fomes haeret, tota natura differe videntur. Vo- mitorium qui xa' e£eysy requirit morbus, differt, effed nifi quoad effentiam, faltem quo ad fedem et gra- quos dum ab illo, cui laxantibus et eccoproticis me- n detur. Emetica tantum ab laxantibus, quantum diuretica ab illis differunt. Sufcitando quidem mo- qla lu CTeDf tum periftalticum, bilis fe et excretionem promo- fmnoy vent laxantia, fed et íalia media diurefin augent Voritoria, omnino nocuum, per organon fui pr0x generis colatum fanguinis excrementum; laxan- ul c tia folam faburram tractus inteftinalis et partem fà ion quidem humorum, fed. mafífae vniuerfali aequa- a lem expellunt, fecur Saburra prlmarum viarum ahas caufäs, eH'e- N &us alamque medelam agno&:u, quam ea mate- COnco rià, quae ftrictiori fenfü, biliofa vocatur. Febres PVO'Q « ex polyphagia, reliquiis ciborum corrupus natae, POCA typum intermittentem feruare folent, venofae MEN 1 T poflus remittentem. Immo sTorr Rat. med. Ter T.E p- 9. ficautela, inquit, negle&ta füerit in mor- quot bo biliofo, vt aluus poft emefin aperta ferua- fipent retur et biliofae reliquiae euerrerentur; conti- bus f gifle, morbum intermittente tertiana exceptum Doft efTe —— -3 edlR effe (num forfän quia bilis per. vomitum in i inteftina delara erat?). Amant biliofae febres ty- Itj h pum tertianae remittentis, quia. fordes primarum us viarum ex fatis perfpicua ratione illas vulgo co- Vo mitantur. Saltem materiam topica fede fixatam; Wfrt effectus producere toto coelo diuerfos ab illis, QTa quos ea gignit materia, quae cum circulo vniuer- m iäh per omties artus vagatur , nemo inficias ibit. DEU Sed vnde, obüciat forfan non nemo , figna 1mo illa luculenta faburrae primarum viarum, quae Vi crebro incipiente morbo iam confpiciuntur, 1n ent l lingua ortum trahunt? Sordes in lineua muinime )n 1 proxiune ex ventricuiO, inter quem et hnguam iXafn nulli dantur canales, affürgunt, fed ab tranípi- i m ratione interna, ex fanguine bile inundato, arte- equi riarum ope exhalantium, in lingua deponuntur. lecur autem per venas corrumpit colorem lin- . effe ouae BONET. fepal. 'T. III. p. 22o. ngua fnate concolor attingentibus illam humoribus; qua- ebr propter per hanc humores cognofcimus. &1P- POCR. L1b VI. de miorb. popular. CL P. s1v* fifi xnofie MENBACH morbi biliofi fuperati reliquias per ei ma:eriae nigrefcentis ex fanguine decubitum 1 of quotidianum in lingua folutas in. femet ipfo di: ferua ligenter obferuauit, cum primae viae ex omnt- ontt bus fi.nis puriffimae cognofcerentur. Saepe poít coenam lautam ex dyspeptis confectam fe- eLD tum B 4 quen- elle E 24 at n L] qundat quenti fnane linguam puram vidi, quamuls reli- contit quiae adhuc ventrículum grauarent. Contra, cum peruiglhum triftes animi affectus ahaeque Chubus caufae eas inpuritates in fanguine retinuerint, que p quae placida tranfpiratione excernuntur, cumlfan- ni guinis exaeftuatio oleofà adufferit falinaque euol- rum V: verit: haud raro poft primum fomnum quietum, tentlafr linguam craffiori mucofa pelle obductam con- M fpexi; quamuis nulla praegreffa erat caufa, quae 1 0[31' üf primarum viarutm fordes generare potuerit. Ra- s d tiocinium igitur illud, ab epithelio linguae ad for- Gili e des primarum viarum, hoc refpectu tantummodo EWERWG valet, quod per tractum inteftinalem idem, íci- dium 1 licet decubitus ex fanguine fa&tüs fit. . His qui mium f curat, fymptomatibus medetur. Exp. corp- fellea v HAGEN, praeceptor ad cineres vsque fincera Ua CudT mente colendus, fuis in praele&tionibus femiolo- u u gicis hanc fordiumin lingua originem eximiis ra- [ * 01 ^ tionibus et argumentis füffultam tradidit. Qua- ür rat drant cum illo ab omni parte dicta de san c o- COntinel ü NE p.351r. Crufta illa in lingua (ex principio in 0O am Iängume, fua quaü peculiari fede latitante orta) Drumum quam vulgo oris amarmes et naufea comitaban- ng 1 Hl tur, cum vniuerfàli maffa easdem mutationes, Qüe mp quae mutati fanguinis fequelae erant, patieba- E Dtopul tur. THEOPH. BONET. fepulcr. T. II. p. 8. oris TntS Ver amarorem ex bile in duétubus choledochis re- IOfS in dun- T 25 i dundante, veficula ea turgente, hepate male lii conftituto deriuat. Bilis in fecto cadauere in du- uque &ubus choledoch1s vitellina redundauit, prey?ö- TInt que parencbymate bepatis, copiof? produxit. "T'an- f tum igitur abeft, vt haecce obiectio fupra dicto- ol rum veritatem frangat, vt potius ir. illorum fen- Tum, tentiam abeat. Q Mulra eaque intricata, quae in febrium bi- quie liofarum deeurfu nobis obuia veniunt, haud fa- hO tis diftin&te iam iam explanata phaenomena fa- m cili enodantur negotio, fi polycholiae indole; nodo ariadneo quafi filo vtamur, Vnde creber for- l h dium recurfüs, quem in biliofitatis medela: ni- qui mium faepe offendimus? Si inteftina et veficula 01D fellea, vnicam earum conftituerent fedem, citius [CTÀ euacuarentur ; et flatiuis biliofis (emel expurga- niolo t nulla redux effet faburra. Si linguae et in- $TY norum puritas, paralela femper progredire- tur ratione et inteftina fola, fomitem morbofum Qui ACO continerent; fordes in decuríü febris biliofüe 01 non amplius reuerterentur, íi lingua femel et : orti) primum incontaminata oculis fe explicaret. qban Linguam vero iterum iterumque in vno eodem- of5 que morbo pelliculari et bilem largiori ex vena )quba propullare , experientia tefte conuincitur. Pona- j Qs mus vero : totam fanguinis maffam particulis bi- his fe liofis inundatam effe , et fafciculos hepaticos hoc Qu B , r liqua- 26 d F liquamine per omnem ambitum refarcitos effe; tnvo tam diu per vafa hepatica noua bilis fecernetur, tam diü deponetur per exhalantia vafa in lin- 101 guam et tubum inteftinalem ; Vsque dum :ad tifaria fo eum quantitatis gradum diminuta fit, quo, vt fupra iam dictum eft, in homine fümmo fànita- frant tis cacumine collocato, cum vniuerfali maíTa mix- ( ta eft quisià 1 Camqu Quomodo fatis commode euoluitur tot ge- nerum fpecierumque morborum ex bile origo? Tam ( T'ota fere pathologia fua füb proteiformi larua fymp nonnumquam ingreditur. Quae corporis pars fb of cuius funcliones no& turbauerit/ bilis? Quae-- (Iüs d morborum familia fat numerofa, cuius fe non qui protoparentem oftendifet? Quae fymptomata lQ ita fingularia, ne bilis produxerit? Et hocce fe- dty, digofum indomitumque ens in fuis cancellis it Z/ clufum cred1tur ? fübr Hic plerumque ad' partium confenfum ve- emol lut ad facram anchoram confugiunt. - Sed non- mones Y ne quidam faltem auéctores confenfus territo- fricim rium latius propagauere? Nonne faepe debita Qute ve fufflaminatur induftria, perfcrutandi huius vel ii- Ttte fo lius phaenomem caufam , cum ex templo per- fiitim fudfi (imus, ex confenfü-ortum effe? Eft ne in. Mtare nocens haec haerefis, confenfui arctiores confli- Af( tuere fnes? Pofiuum quidquam certe non Dem (0 amut- Z t 27 efie: amittimus ; vulgo enim ignorationem, iucundio- »[ur, ri voce íciligét per confenfüum fatemur Multa | ln vero fympathiae iure o5ici videntur, quae, mul- rl tifariam bilioforum morborum effigiem ex con- ) vt fenfu cum primis viis oriri, credere me non pa- Af« tmntur Quaedam experiar. RUX Quis conf&znfm finis? Neceffe efc vt inter quaslibet. partes. in maius commodum quam t oe damnum corpori cedat, ne archlte&orls fapien- tiam. contumelia afficiat. g Et tamen quidam Jatud fympathiam ftatuunt inter partes, quae vicaria : DatS fibi ofiicia nullo modo praeftare poffunt, fed po- Qu tius, data occafione nocent. Talis eft confenfüs, ? of qu1 foclummodo in aegritudine fe o&endït, qui omata neque in functione, neque in natura partis fun- dv ie' datus, vel ex continuitate membranarum ( 4 1.- LER Elem. phyfrol. 'V. IV. p. 3$8:) vel ex fimili Jis g fabrica et func&tione etc. naíci creditur Quae mw emolumenta confenfus inter ventriculum et pul ] non mones vmquam produxit ; et tamen tuffim pa- efriü flricam ex-íolo ventriculo íordido . deriuanr, debttà Quae ventriculo impuro ex tuffi vtiliras? nulla ; velii neque fordes euacuat neque viam medendi mon- Y ftrat; medicum fallit et pulmonemfine omni ne- jo per : pe m ceflitate et lucro afH1g1t j LOHfh Atque eae partes, quae fympathiae ratio- 1 non nem conünent, funt ftabiles immoraeque ma- uD nents Y 28 u ! nent; et fymptoma tamdiu quoque fixum effe oportet, quam diu materia confentientem partem confe u- irritans, de loco non mouetur. Nihilominus j Vi J fymptomata, quae confeníüi tribuuntur, prae- quatm foríin cipue in morbis biliofis, maxime mutabilia et multifaria funt » quamuís 1llorum caufa fixa eft, q 4l «t Etam remedla quae irritamentum a confen- tiente parte mouerent, ftatim effe&um confen- oripin bll 0te fualem fugarent; et dato eccoprotico, metamor- phofes mirabiles numquam vifae exorirentur. potius Inter ea, quae fympathiae caufas conti- pelarc nent, fy&ema nerueum praecipue accufatur, in incolt quo nexum caufàlem fatis occulte quidem inue- Hüh Pc nire credunt, qui explicet: quare effectus eo lo- fanpuil co non exiftat, quo caufà proxime operatur. Sed potius N qua ex ratione non exiftunt plurima phaenomena qicend: in eà parte, in quam caufae influxus .proximus D'or cor fit? cum tamen effe&us ibi max1mus caeteris CDferm paribus, vbi immediare operatur caufà efficiens. fympto lgiturque haud fatis patet; cur non ipfa intefti- Qualem na, quae irritabilitate et fenfibilitate maxima tet, vt h praedita fünt, plurima patiantur fymptomarta, htetce ; fi caufàm fouerent? Cur fomes acris irritans in in Xiof ilis non gignit inflammationem cum iuxta cor Saepe " irritabiliffime fint, fed potius in torpidiori pleu- hm ra et pulmone? Et tatnen Pleuritides b1hofae, DUus u enteritide frequentiores, occurrunt. ' Ad 29 1 d Ad fümmorum virorum auctoritatem, inter ittem confenfuales minime funt numerandi' morbi, ex I recenfitis, quae fequntur caufis, geniti. Quae, px Qe quamuis in perícrutanda morbi origine faepius ia et forían nos fugiant, veritatem ideo non tollunt, Xà »& quia fübiectiuae cognitionis defectus, numquam Íen obiecti naturam mutat Si cauía materialis ab QQRD: originali fede ad aliam, neícüs etfi nobis, fenfi- amor biliorem per canales defertur partem; morbum, n potius idiopathicum per metaftafiu factum, ap- contt pellare: conuenit. .Si fieri poffet, vt ophthalmia u, n incolluuie verminofa, a reforbtis ex tubo intefli- j m nali particulis acribus, ad oculum per fyftema e0 10 fanguiferum deportatis, naíceretur: effetne ea r. $d potius verminoía metaftatica quam confenfüalis omena dicenda? Animalcula verointeflinis inhabitantia, QXimus non continere huius ophthalmlae rationem fuffi- cientem, vel inde apparet: quod ea non fit yivi" 3- Ali- ,,;uenb Ífymptoma pathognomonicum vermiüm, ecel qualem igitur caufam ad vermes accedere opor- nti tet, vt hanc ophthalmiam producere queant. Er 0mata , haecce accefforia caufa quoque non fundata eft tans It in idiofyncrafia neruofa indiuidui aegrotantis. Saepe enim in eodem fübiecto vermes ante oph IXtà Q thalmiam confpiciuntur et ophthalmia interdum yt Pleu bL;Of&e! prius euanefcere poteft, quam omnes vermes Et tamen omnis effectus ver- expulfae fuerint ium M 30 a decut mium in eas partes, quae confenfüsrationespro- nofJi pagant, tam diu adeft, quam vermes inteftinis put inhabitant. In ophthalmia gonorhoica effluxus Tugci materiae puriformis cauíae fedem prodit et per T mducwonem fimilia admittit ratiocinia. Neque confenfüalia fünt Íymptomata, quae eunt propter morbi effentiam ita requiruntur. In quex torit ài panaritio ánterdum totum brachium ad fcapulam munq vsque inflammatur, quia phlogofeos natura re- Writat quirit circa locum obftructum, affluentes humo- Timeni Tes Maius et minus, funt termini relatiui nec culi co effentiam mutant. Locus ipfe, caufam in phlo- gofi continens, quia obftru&tus, nullum afflu- 4 ETUK d xufm patitur. Cam v Neque caufa eo loco efficaciam exercens, Tn] quo plurium partium nexus fundatus eft, con- fntis d Viriusque oculi for fenfuales gignit morbos. ag amaurofis, fucceffiue orta, quae ícirrho in fella turcica natalitia debet, non amplius fympathica dum ] vocatur , fi cranii d1fie&10 cauüm detexerit. Priecei Neq ue ex commeatu intercepto nati morbi, Tcrp confenfuales funt falutandi ; fi fcilicet confenfu vti- Yerüom mur fecundum peruulgatam vim vocis, pro cau- Viyerfr ía vbi nos nullam. caufam . detepere potuimus. üdd Fae oeconomiae animalis turbae fymptomataque, Conc| ex neruorum vaforumque locum mor boium tran- Q Tcun feummm, actione fuppmfïa in remotis ad quas Iehi | decur— L. & db 31 1Dlïu decurrunt parnbus progermmata füb eodem Vl al VnDis nomine fünt proponenda, quo paralyfin extre- liA US ..... mitatum inferiorum a luxata vertebra oriundam &t par nuncupare folemus. MNerui vero et vafa; inteflina non trans- ,que eunt, fed in illorum fuperficie finiuntur ; 1de0— L] 1 que retrmfum agere deberent. Nerui vero mo- ! nDu lm torii ab origine, quae cerebrum eft, ad finem: Ia t numquam vice verfà operantur. Senfus nerui hum irritati deorfum propagatur, numquam in expe- 1 rimentis füperiores fupra fedem irritationis muf- 1 phio culi conuelluntur. Inde apparet: caufam motus m av a trunco nerui in ramos, non a ramis in trun- cum venire; vid. HALLERI Zlement.Pbyfelog, evcer T.IV.p. 324. Senforii nerui imaginem prae- t, COf fentis ftimuli, quo loco percipiatur , prius ad fen- a OC'I orium commune reportare debent, antequam ) m NU anim2, caeteras corporis partes ad expellen- -]Pg*'h dum hoflile irritamentum, motus ciere iubeat. yïll Praecedit igitur idiopathica fenfatio confenfui, jmotol, TFeiti P- 334- quidem dicit HALLER: grauiorem feniu Vil neruorum 1rr1tat10nem, aut remotos aut omnino nro. Cv vniuerfos neruos in confenfüm traxife, variaque $ adducitexperimenta. Infine vero huius capitisita otul concludit, auctor modo laud. colle£ta haec omnia mataque um r ewincunt grauiorem in neruis irritattonem ce- iqi rebrum primum in confenfuüm ciere, deinde in d VrH- 32 4 m u — veet vniuerfis mufculis conuulfionem excitare. Inter- em dum vero, ne vllum quidem fymptoma prima- rum vierum idiopathice affe&tarum in febribus $ pm biliofis videmus; fed omnes omnino mutationes TOUf in reliquis corporis partibus apparent, ^ Primae Mol viae, quamuis caufam in finu foueant, fümma £0 10V Viti m cum apathia omnem turbam intrepide repellunt ; 16 000 qualis dura obftinatio ! caeterae nihilominus par- Titat, ( tes fine dara caufa, ex fola fympathia commotae, fts N ob iniuriaminteflinis illaram, in perueríos motus Je Qbf rapiuntur. O fàncta mifericordia! Eiusmodh confenfus, fallaciam. fenfationum, iure a Pfy- Vüüetí chologis negatam, defenderet. Cum autem Coticori res nmla effectum producere valeat, nifi in conti- bintur, gua re, eaque in intermediis illi praefentibus Cum i (nifi ineptiis fympatheticis fidem daremus) et Teruofi mutatio feu effe&tus fine motu exiftere nequeat ; C neceffe eft, vt primi motus ibi ex1üant, vbi cauíà que n efficiens proxime influit. hu H [üt Confenfus interdum ignorantiae afylum vi- foow detur, vbicaufà vera latet, Experientia nil fimi- D le docet, numquam veficatorium, finapismus; r 4a W venenum deolutitum, acre. chemicum , vel me- (.O mlu ll chanicum in oculum vel aliam partem immiffum, Cl(,s ll hT alio, quam proxime locum applicationis, effe- $i natu- Ne €tum primarium producere vifà fünt WA raita, vt quaedam ingenia docta confenfui fa- n »XDHM veret 5 a x 33 oter veret; dubia certe penculofäque res effet medi- ria ^ camina ex mercumo annmomo alusque Vene- ribus nis praec1pe1e aegro, ne pemculo Vehementlffi- Di0nes morum tmotuum fympathencorum exponeretur. lrimie Mollius vermiculi corpufculum, praeterea mu- ümmp ^ co involutim, epilepfiam 'inconditosque fancti lint; Viti motus aliasque turbas per confenfum infer- i5 pit re creditür, quod certe non ita vehementer ir- mota ritat, quam illa heroicorum pharmacorum claf- fi Inotus Neque ex illis vnquam damnum confenfua- jsmodi le obferuatum eft. Effe&us conuulfionesque ) vniuerfales , quae ex nimia opii aliorumque nar- E^ dutetm coticorum medicamentorum dofi hinc inde orie- CODtE: bantur, faciliori negotio explicandae. venirent, entiblis cum naturam methodumque actionis fyftematis Rheuman- us) et neruofi accuratius cognofceremus. equat; cae, catarrhales, arthriticae ahaeque acrimoniae, bi caf quae interdum retropulfae ad primas vias dela- buntur, femper ibi, vbi depofitae fupt, fua um N Íymptomata atque effectus oftendunt. - Attamen a f acrimonia biliofa, quae quidem non eiusdem na- turae eft, cum his acrimoniis in tantum faltem 'V]Dmus, vel m conuenit, in quantum illae acrimonigrum fpe- cies inter fe conueniunt. yiffunm, j d Q at Nec ipfi srTorr rat. med. T. III. p. z9; nf f in expicatione morborum abile ortorum füfficit C con- *tvr*'[ 34 dl t confenfüus. Decerptae, inquit, ex abdominali fim faburra parmculae ad oculos dlmlttuntur aut ad altius locum eryfipelate tentatum: v1demus enim, ru- mott benïes oculos et acnum lacmmarum imbres; at- que ery fipelas 1pfo adfpectu docet matencm effe fhn? It alienarm aegrotanti loco infixam. Ad cnc»phalon erdt i öekzïa materia blhofä moxbos faciet varios huic fant vifceri c.onmeïentes, ad oculos, fauces, thora- Chh ( cem traducta ibique commorata , lufum illum fine Derxudt ipitur mmücvm febris blhofäe lugiet vir Oumnem variorum morborum biliofo - wf Y üï Áüccu rum ex mfoxbnone fomitis inteflinalis Quae et br 'VGLO Q"TL fententiae obf*ccnt arpumenta enarran- Ad. Ib [[oc da tractatum de morbis fa,cunm"ns ex poly- (VRO ?d epiden oriundis füb: cap. de Arthrit. biliof, acut, primar ne lonei |us- dxoïcdïal , differam. triuy w Multis igitur incommodis quaed bile bl ohaenomena euoluuntur, nifi ilam in huimore [/1UN) b IÍnue- Vél " n uodam vniuerfaly habitantem ponamus Vtfm terata pertinaciaque biliofa mala (cancer, vl cus biliofum) et crifes morborum biliofor pount, non fatis inteligo, fi mate- quid fibi velint t 11 i in primis viis haeret? Etriam genius * Cs fe- p mx.hïu-'l*ï morborum bilioforum qui W ucícente aeftate er praecipue primo auctum- de no tantos terrarum tractus emetiuntur, cau- Q * ífàm l Wi SUONN ...... ! H 35 itad ïäm'*) quaïemcvlndtïe communem primis viis . n aliius reconditam conflituere videtur. Quanta 3j d morborum agpmina , füb forma Verfipelli; au- n £ila iv &umnali tempore ingruunt, quae nulli corporis 1 d lon part parcunt. FINKE de morb. bilof. anomal. "1'11 erat im epidemica comffüurione Teblenburgenft hora tanta corporunt ad bilis depeneraüonem pro- 1uUm cliuitas , vt tunc temporis vix morbum alium QT fine fymbolo bilis Videres. —Vulnerati, con- iofn tufi, vlcerati, ex altó lapfi, bilis complicationi ii füccumbebant. Morbi acuti et chronici, longi Tan et breues, et quotquot illorum numerantur Dol claffes, fomite participant biliofo, fi conftitutio , QQUE epidemica regnat. Confüuetae vero caufàe, quae primarum viarum íordes generant, puto ven- triculum debilem, ingefla dyspepta, polypha- giam, menftrua ínquilina fatua etc. fuae actiui- tatis fphaeram non vltra indiuiduum iri quo con- li lanà veniunt, extendentes, non ita vniuerfales funt, i vt fimul et femel tanramhominum flragem edere D,' AO1 fü pofüint. Quorum vero morborum epiderice CY eraf- | flv treniu *) Caufaepidemica — ad caufam morborum fporadico- i2 qu M rum: morbus epidemicus — ad fporadicum. Epi- demici morbi caufa vniuerfalis et temporaria ; en- vetarm demici vniuerfalis et flationaria, ac fporadici parti- (à cularis et facilius euitatur; iisque rebus non natu- raibus quaerenda, quarum víus et abufus, a cu* iusuis iqdiuidui libero arbitrio dep»endexxt. zM R E 36 oraffantium caufae, in vitiis diaeteticis et indi- p2 viduali corporis conditione non fundatae, inter caufas, polycboliam parturientes, vt paulo mfe- p4 l 'rius monftrabo, omni iure rec1p1untur. I Denique analogia brutorum, quaein hac b fectione pathologica, eadem receptiuitate et iis- dem morbi caufis expofita funt, faepe faepius pI .abundante in fanguine bile laborantium , fufpi- cari finit: eundem morLum inter hommes OC- currcre. SAR Prata humida , a&r pluuiofüs, tempus ü auctumnale, praecipue in tauris et ouibus ita mul- tiplicant bilem; vt veficula fellea magnopere ex bt ' panra et lecur colorem flauicantem refe1ens in ex- If tifpicio cadaueris mortui muematur. Haec acre- Xi facta, putridas fanguinis diflolutiones ,vel vario- ho af rum vifcerum exulcerationes parit. Legi meren- tur,quae de Ictero fcribit ERXLEBEN im prak- I id tifchen Unterricht in der Vieharzeneykunft $T0 5. 37 K Nunc quaedam ex auctoribus, qui de mor 11/* bis biliofis optime fcripferunt, excerpturus fum, ber quae difficiliora explicatu, ad hanc "Theoriam iOl facili enodantur negotio. pa riwE de morb. biliof. anomal. p. 16. infans Tn triduum exclufus biliofus. iü p. 20. nimeflre fpatium , praeuidi morbum lun bilicfumn Ino L P. 24- - I 3 7 ldl p. 24. Laxantia ante emetica data nocent Ingr p. 25. Dolor aderat in regione veficulae felleae, infe p. 89. Foemma biliofo - arthritica ex fonticu- - lo egregium inuenit folamen et a reliquiis D Dac materiae biliofae ita maxima ex parte eft li- C berata. lanin p.r4f. Saliuatio — —- —— vel fub finem LCP morbi biliofi accedit falutariter partem ma- $0 teriae morbo demens. Tr|pus SARCONE Zpidem. Neapol. p. 352. Illud prin- am n cipium, quod in fanguine. peculiariter ha- [ [ V. bitabat, cum ad partem ex illo egreílum 1 X- in abdominalia contenta decubuit, produ- «« xit febrem biliofam, Hepautidem, diarr- Vartü hoeam, dyíenteriam; in neruos, febrem MLQW arthriticam ; in thoracem peripneumo- d | iuam. p f 11 1f STOLE rZl. 7;£d. l'om. I p 4$. Sic nulla fae- pe primarum viarum affectarum apparuere ulv i figna, quibus confifis emeticum tuto. exhi- JCLHm) bere potuiffes, fola aderat paulo frequen- ot am tior alui deiectio, pulfus naturali citatior parum tamen, et molliie confueta: caete- rum et lingua vt in fanis foler, et bonus af. nian fuümtorum iäpm. Nullum circa ventricu- orbum lum incommodum. Subinde flc ies folum- modo praerubra et oculi fcin CaCïäDf 63 H() S P j 3 u E Hos fi ünguinis miffione aggreffi fumus; of grauiffi me id tulere: aP: dato emetico, in- Ini Ch gens materiae V1r1d15, flauae, nigricantis, I pultaceae, moles reiecta admirationem no- bis fecit; qui fieri poffit, vt tanta eius vis, [l:l tamdiu colle&ta circa praecordiá. morari [ queat quin-luculentius praeíentiae fuae D fivenum det Ü Tom.IlL. p. 94. Facies flauefcens. À pinnis p narium ad vtramque labiorum commiffu- ram fÍflauiffimus tractus Dato emetico h biliofa reiecit. Inde pallor loco flaue- K dinis. L q VALCARENGHI 7^ fua medic. vation. S. $2. « Morbum biliofum tribuit bilis furentis tu- « multibus, quae hepatis colaroriis ductibus, Is partim cyftidis felleae viis, partim inteflino- r iait rum parietibus adhaeret H 71. reíoluentia adhibere fuadet, vt praepe- ( diretur obflructiotibus, quas in fyftemate T .Q hepatico, fplenico, mefenterico, amurcofa H illa tenaxqiie bilis relinquebart. n FRID. HOFFMANN. de lile medic. et. ve- lls 2£9.. wrp bum. Febrium cholericarum propriam fedem et originem in prima cor- Q poris regione, circa praecordia, inteftina 1Qm()*u n fenuia, 1ecoris caua , henem, pancereas, LFOM) omen- ZISQ NN x 39 ifnus omentum habere, nulla dub1tat10 vtpote nln n his locis ordinario fanguinis eft tardior- TitS, circulus, generatio fit impuritatum. [ no PRINGLE'S Obfe;cvauons on the leeafäs of IS hb, But the difeafes of fum- the army p. 73. QOT'ar] mer and aütumn are of a different nature. d xhäe During thefe feafons the fibres are relaxed, the fluids are more rarified and difpofed to m putrefaction; in which flate , if any ftoppa- i if m pe happen to perfpn'auon, or 10 qny of n u -("P tbe excretions deüo ned to carry of the fno- Hc*l e volatile or pumd parts of tbe blood (ex- cretio hepatica) a fever is raifed; which j j^ according to the feat of the humours, their Qus (ü« acrimony, or the vent given them, ap- I& 00 pears in the form of a remitting or inter- uno s mitting fever, a cholera, or dyfentery. HIPPOCRATES ascribed distempers of D"äïp this nature to aredundance of the bile, and eate moft other authors, to a corruption of that 'XW';,OM. humour:; fo that thefe fümmer and autuim- nal epidemics have been both early and ge- NUA nerally called bilious. fTLan ia cor Qualem tandem fymptomata illa, ferum proftin fanguinis flauum color cutis icterodes, vrina ! amfwöj crocea, et alia multa, fignificationem, fymboli- caim Q C 4 40 — fe cam ftatus interni habäänt 3 exl fcfiptisï de M A C- lo BRIDE, LOMMII aliorumque legantur. n(* Adiiciam denique quasdam cadauerum mof- (ü bis biliofis.emortuorum fectiones, quae vel mor- t bum ipfum eiusque medelam vindicant, vel/paf- fim in eius decuríü hinc inde multum lucis af- C0j fundunt. ..In primis viis nullam bilem inueni- fi inus , nifi quae ex fonre in illis eft effufa. . Veri- [ tatem ex veftigiis eruamus. n vniuerfo tubo col inteftinali nullumlocum fordibus magis inquina- M [[9! tum deprehendimus quam- duodenum; ne&titur duétu choledocho cum veficula fellea, quae bile To turgida apparet ; cyfüis felleaad hepar viam mon- fcu'« flrat, quod fufcum, bile füffufüm cernitur. He- ab par cum vafis fanguiferis iungitur, quorum con- Pj tenti murationes funt ferum fanguinis flauum, bili caerera vifüm fugiunt. di STOLL r4r. ted. T. l. p. 196. Foemina trigin- n ta annorum habitu ftrigofo biliofoque, cu- Tom ius acceffiones febriles a vomitu biliofo tefli Ípontaneo ordiebantur, linguam habüit bi- par] liofam, os amarum. Moritur. Diffecta, $ARC( color fübfítantiae corticis cerebri et orn- dem nium fere inteftinorum abdominis, fufcus, Qs liuidus fuit. In cauo ventriculi materies vl [ colorerh medicamenti referens fed mucofa N plurimum et ductilis reperiebatur. Veficula Vet) fel- d a 41 lAC fellea admodum: turgida,. faturatiffimo co- lore fiauo tingebatur, quem et omnes vici- mor nae iecori partes referebant. E diffecta vefi.. Imor cula fellea prodiit rnareries primo adfpe&u pií etra, tenax, oleum peruetuftum et amur- N] äf cofum referens Charta bibula huic inmi£ dUCnI fa profundo colore flauo inbuebatur. - Sub- Veri ftantia hepatis obícurioris mag1sque fufa tubo coloris, ac alias folet. x-lu na p. 22:. Aliam inuenculae biliofae- poPc mor- " dbcur tem diíffe&tae hiftoriam narrans nil de fo- bi liv mite in inteflinis contento dicit Veficula Qmon fellea vero bile multa, quam ex adfpeéctu lau- l dabilem diceres, turgebat d Con P. 259 Foemina inter alia fymptomata erat luum, biliofa ; Hepatis fübftantia diffe&ta colorem dilutum flauum monítrabat.. Veficula fellea calculis replera )L Trzgln- ] B t Tom. II. p. 55.: Mortuus aeger plumbea inte- h x()ro teflina, diftentiffimam bile veficam et he- b"fbx par b11e fuffufum. exhibuit. J (leQ, SARCONE Hiff. epid. neapol, p. 346. Tan- et om dem in . duodeni cavitate fuisque parri- Iu bus proxime adiacientibus obíerüabatur Tater 12 l] multa ftagnansque materia biliofà, . quae ff 1c01d in adiacienti inteftino luculenta inprefferat þ K ia veíigia. (Sordes duodenales proxime ex fe | C ; duétu 42 RI ductu choledocho confluxerant, quia alias | t ide nulla ratio, cur in duodeno magis quam in fhut fi alho deprehenderentur inteftino.) Subftan- deat; tia iecinoris fere naturalis, nifi praegrefía Deres erat hepatitis, quae cum füccis repleuerat. Veficula fellea valde erat expanía et viridi (— — tenacique bile vsque ad rupturam repleta , praecipue fi vrina ante fuppreffa, nec diarr- hoea praecefferat. TISSOT opuf. med. p. x9. In cadauere diffe- &o deprehendebatur pinguedo flaua et bile ] üncta in omni corporis ambitu, lecur et ge t íplen fana, veficula feliis redundante bile Cundar turgida, mefentericae glandulae tumidae, fla- ilperat vo rubentes. Inteftina aperta laetionem in quunti duodeno verofimiliter exhibuiffent, ibi tulo Q quii fe enim plerumque praecipua fedes morbi. Qpituhy p.ar. (Cex MaLPIGHUt ofer. pofibum.:p. a7. füttis excerpta) In quatuor cadaueribus , quorum av ^« fe&tionibus interfui, nulla notabilis laefio vi- phmï k ía eft. Vefica tantum biliaria infigniter tur- Tlbus or *gebat (anne id euenit ob conftri&um fpas- inodice ductum choledochum) et infuper Wum j ventmculus eodem humore affluebat. Ts I | a 22. LAN CISI et GVIDETI hepar potiffi- ekty *101 l mum in.defun&tis a febribus biliofis fubfufci ngmï coloris inuenerunt. Veri Cc, Vlu- d n d 43 2 at Vitimum argumentum hoc, quod tota haec- am I ce idea, morborum bilioforum origini, décurfüi, )b AU. lr mutationibus, et medelae tam exacte: refpon- : [Clid deat; vt fi quoque vana eiTet certe dolendum, a Tat ne res ita fo haberet Virt * ZRASS tl : laT D L.A G oN- O S F'S POLYCHOLIAEFÉE. e diffe | et bile H antum de his; progrediar ad polycho- ecur & liae fymptomata, quae, antequam in morbos fe- nte b cundarios translata, meraítafes fecerit, aut ex- die afperata irriramento nociuo- polleat, quae fe- 0nem quuntur, circiter erunt Progermmant ex fli- gt mulo qualicumque bilis; quae fua ex natura ali- WOLbI quali fpmper armata eft acrimonia. Sunt pulfüs 1.5.27 agitatus, inquietus, capitis variae moleftiae, fü- .IL.OI furrus, tinnitus, obnubilationes oculorum , ce- kuL(XO x phahgla, ex fpafinis cn*culum fangmms turban- fet tUt tibus omunda. päö Languor omnium fun£tionum grauitas ar- ne m [A« tuum, dolor in membris et dorfío rheumaticus, fenfus formicationis in mufculis; fenfüum in et: j externorum inertia, hilaritatisconífuetae defectus t POIHT*-' Somnus vel inquietüs, vel cum ad conocfliones veríus encephalon prompta funt fübiecta, multa Vi ad 44 WW SLI ad fomnum qpropen'üo. Sudant din noctuque fi- ufn tür ne data caufa vel robuftiffima fübiecta, quem fu- 1002 f "u dorem praecordialem appellandi pathologis mos eft. Plenitudo molefta, praecipue regione hy- T'O0TCA pochondriaca, per vniuerfum fentitur corpus. P Y Alia phaenomenorum grex, abundantem M in (fanguine bilem concomitans , ex mutatis ana- fa bilis r flime a turáli ftatu fé et excretionibus, ex fánguine factis confpicitur. Scatent bile ficut fons. — Vrina fla- Qut inQ IT vefcens , rubicundior» crocea — Secundum Ex- per. corbpHaGEN in. fraeled, |femiot. vrina breath 2 crocea, faepe ftatum biliofum iam prodit; fi Actimom caeteris fignis humor ille biliofus adhuc. caret. Alil Cum hac fententia confentiunt GR AN Ts offer- Guflus a vations on tbe Fevers p. 232. Nor is there a mo- t ex d« recertain indication of the redundancy of this d. Qu humour biliarius, floating in the blood, than Hf hn the yellow. colour,it communicates to the urine, bils ad p which goes of as foon, as.the whole, or grea- l*e— mee teft part is evacuated. fent à n Sudor lintea et indufia tingens, color facici, dmatrs ] albugineäe et interdüm totius corporisicterodes. dio, ! Cutis. color ibi plurimum mutatus, vbi multa eo/ üplk. pinguedo illi fübftrata eft. — Secundum enim Val£- Tiet 11 av Jaluae et Morgagni annotationes, pinguedo plu- dioe amq | rimum et primo a fero fanguinis flauicante par- Der ticipat; vt genae mammae ete. (ients e L À S;rum 45 qu C l Serum fanguinis et. crufta pleumt ca inue: xm[ll' nïunmr flaulcantm. Sanguinem miffum crufta )1 I5 Tmos inflammatoria tegebat multumque feri. biliofi ne iV ly cruorem inundabat Lecatur illuftris FINKE " pene u«h;&m Naufea, vomituritiones, fub vomitu mul- 3 d r ta bilis reiicitur, Anima foetens, dentes fordidi, em NI faliuae affluxus in os, appetitus proftratus, lin- na f gua inquinata;j GRAN ^s Ofb/fervarions on tbe m Ex Fevers 'T'om. L p. 233. a. foul mouth und rank . Vrinà breath are certain figns of a redundancy and odit, 1 acrimony of the humour biliarius. carel Aluus foetida, obfcurioris coloris depoüta. T Guftus amarus tempore matutino et faliua ama- to ra ex decubità in nofte per vaíà exhalantia fa- Y OL RU5 &to BiANCHI Quae edunt, bilem redolent yl, dan Hifl. bepar. p. 1go. amarorem oris ex fecretione he urine, bilis ad elandulas fàliuales translata deriuat... Sic us ille — — Amaritiem oris ex intima bilis prae- fentia in faliua frequenter oriri, non femper. ab " l amaris halitibus furfüm éuolantibus ex . ftoma- [ ) Patet ex derodes. cho, vt placet Syluianis quibusdam bt mut eo, fapidam hanc linguae fauciumque . affectio- of Tnh'l nem a remediis abflergentibus bilem e ftoma- cho eamque diluentibus non tolli. ) plu Denique ex tenfione felleae veficulae nimis al ? PEI' dlftentag et nifu bilis Verfus locum fiuae iecremo- Serum pis, 46 nis, nafcitur dolor circa veficulam biliáriam, fen- iner fus anxietatis et ingrata fenfatio in hypochon- bet s drüs et ícrobiculo cordis sTOorr rar med ]11 mOf T. l. p. 38 orti, ( Quae praeterea confpiciuntur phaenomena fils Uþw( irritamenti vniuerfalis, quod nunc in hac, nunc in alia parte fuam exferit nocendi poteftateim, ef: et b fectus funt. Inde tunc temporis pars, prae ca /M hgþ tis debilis, male afficitur et morbi praefentes in- fr/vm crementum capiunt. Qui debili laborat pulmo- ql ne, leuiculo premitur afthmate, acerbiori ruffi nrler: vexatur phthificus; dolores arthritici, rheuma- Junt, nor tici etc. exafperantur. "lribus,omnes morbofae 0il affectiones vehementius infürgunt; fi cruor pàr l ticulis biliofis foetatus per omne corpus circum- ducitur àd Idem FINKE de orb. biltof. anom. p. 18 äl/m 1»01 in defcriptione ftadii primi morbi biliofi y)x* GRANT Obferv. on tbe Fevers p. 232. fere om- IMfa p9 u(lC nia polychohae fymptomata optime contu- ()(' ln f, ^ Ierunt. üur, Vi Cum in alium degeneret morbum poly- AC S Attor cholia; fymptomata. fuperius recenfitaj cum j"WKfüfz morbi fecundarii peculiaribus fignis foederentur. /H[ N L] Sicin febre biliofà genuina, praeter calorem natu- ul e (]] ralem rnutatum , pulfum frequentiorem, horum- Huq T]( | Is que fymptomatum ordinem typicum, coexiftunt W 0 Dem polycholiae phaenomena. r PARA- M E CT U s. 47 PARALELON 1f len hon inter Iéterum et Polycholiam intercalare li- t med, bet, quod in quantum differant conueniantque hi morbi, ambo ex fomite biliofo in fanguine V*"Pana orti, oculis proponat, vt.omnem commutanow nn nis fufpicionem effugiam. Idferus Palychülza fem el eft abundanmtia nimia A (Mata, VGULU eft bilis 7777 in hepate ........ /&,7 etae vedundantia in elementorum biliariorum mimn H anguinem ex qualicun- in fanguine. ue excretionis 1mpe— Iori hfi dimento. Sunt, qui vo- Ir:!lm "n lunt, non bilem hepa DOf D0l3€ Ca R C m íÍíolum, fed etiam «waD l* cyflicam regurgitatam SW'CI ad I&terum conflituen- n 9 1 dum requiri. ilio ( & Bilis. icterica ab he- Polycholia fangui- fere 0 u pate v/a quafi rezro gra- a LUP' u« nem inundat zzorz pro-.. àg n fangeuinem reuer- grefzuo ab inteftinis fü- titur Vid. DON. MON- Ícepto. i poy RO'S /lccoumt of tbe di- ? uffi Jeafes of tbe britifcb mi- )A*x HPLL Juaery Hofbitals .. 206 yrem nanu qui ea, inquit, hepatis oru vitia, n0n, quae bilis fe- d oexTE U !t cretionem | impediunt fed n 48 d fed quae eius excretioni, : wERL / obftanr, Ic&erum pro- qui p ducere valent. Vid. z r- OpiniOï LER dr cógnofc. &t cu- li bdio vand. morb.p. 221 - 223. p füb fieri a Ex quibus hactenus al- vefütant latis patet: icterum ori- CATDS ri non poffe, nifi bilis 115 $ priusa fanguine fegre- gata, eiusque circulo hid deinceps commifta tue- rit. Qlanidiu enim Tumorur cruoris biliofae mole- tij perfe culae nondum in ieco- f, quie refeparatae, toti fangui- 1 fhatu nis maílae adhuc inmi- w lm h ftae inhaerent, colorem flauum in corpore pro- ducere nequeunt; dis- pofitionem quidem ad bilem efformandam ( poffident; fed huius h- ln quidi textura et com- bfiutgs pleta elaboratio ab ipfo I&C Ug Íecretionis actu demum Poly /'11(*,[ C0l l pendet et expectanda Cattg C eritf | Eadem fentit WERL- P 49 WERLHOF. li yero; (iui Ooppofitae füerunt opinionis et ex particu- lis biliofis,antequam he-: par fübegerit, icterum fieri crediderunt, fatis refutantur in MaAR- CARDS ed. Verfuchen 1 Ih. S I2. In ictero cum maffa .. In þolycholiä abun- humorum bilis eft mix- dat bilis elementaris, tà, perfecta, iam fecre- quae 2a/iguali [altem ta, quae ibi vmquam quantitate in ftatu fàno in flatu naturali fano in fanguine admittitur; locum habet. GRANT fuccusf þiliae rius ,. inquit, in combi- natione humoruum Vti- liffimum videtur ingre- digns- L ergo ergo Téerus eft morbus | Pdlybholia velatiuts abfojutus. fanguinis. .. morbus humorum. IGerus femper cum: Polycholia /zme Ide- Polycholia eft compli- *? exiftere poteft, quia & catus, Ceflante enim ex càufis, quae fimul excretigng, ceffàt et fe- léterum non. neceffa- . D $6 iE p cretio. MORGAGNI de rio producunt,- o;'iri Tflerus fede. et cauf. smmorborum poteft. : Lib. III. p. 75. Impedi- t2; inquit, bilis excre- tione, noua immitti in plenos diftentosque du- Quid é&us non poterit, ideo- gum J que cum, quantum iu* quii elu nuetenat giter ab alimentis ma- teria bilis in fanguine lim; ali augeatur, tantutm ex eo quia pler non demarür, creícat & (pasm ipfa in dies abundetque que cau neceffe eft, OR Caufä proximia i&eri'* ; eft redundata / Polycholiae, eft abum- Bilem bilis perfecta in fan- dans bili elementaris jori N guinem. in, fanguine. SL ver C'aufae remotae qui n tj I&Geri, in folis ductu- Polycholiae, in VI- ficiunhr bus excretoriis hepatis tiata hepatis; inteftino- idtm pro íunt quaerendae, ad rum , tranfpirátionis - lrreugbj vnam partem limitatae etc. funétioneinueniun- et ar&lioribus circum- tur, latiusque diffufae reg nant. Ícriprae fun;äfinibus. ergo rl $3 . Qf Í ergo ergo I&erus rarus. Polychoha frequentius OCCIU.' r it.^ rognaf n düäæ. Quidam i&teri praefa- Polychohae Iaetlua gium peius credunt, praefägmm, quia eius caufae facilius tolluntur. quia eius caufàae faepe inueteratum fiftunt ma- Saepe faepius vero la- besimmedicabilis abun- lum; alii alia fentiunt, dantis bilis elementaris quia plerumque aurigo caufam coníftituit. ex fpasmis, leuioribus- que caufis oboritur, GRANT alique eontendunt, hut Succum . biliarium elt d Bilem perfectam ma- vmenta iorigaudereacrimonia, mitiorem effe. Si vero effectus füperfluae bilis! elementarls, quiin morbis biliofis malignis haud. raro con- L fpiciuntur cum illis comparauerimus , - qui ex iteltino- ictero producuntur; mitiores videntur effectus Pïfä i fecretae bilis, illis, qui ex polycholia nafcuntur. k 1muen a( Afïhfüe D 2 Symp eno ;2 IX Ro* ces albde dympronana: p fno äï'.'Gutiäg"äïbugineaæVfi* eadcm" comitint na, füdor flauicantia. - quod d (Vrina in i&ero edp.c&it diatus bi vicario officio veram s alagtia bilem. Id' tamen nota- müteffina tu dignum mihi vide- tur, quod vel in leuiffi- ficilsqu ino ictero vrina facuIA bus nati tatem tingendi nancif- eoloratis &atur; in polycholia ve- & obf TO etiarn craffifima iu- hiptfico mentofa, numquam ;ni- 5 Gd mitore ideoque- ims v fi- forfan cdmpïicatio locum habeat.) L Confüetan Oris amaror, in ap- d buis a bj &fe - ii petentia, vomitus, car- docham dialgia, aukietatgs ,nau- fea, laffitudo, grauitas quie de' artuum , dolor et re- fine firis nitentia þypocbondrii del diir dextri, pruritus in to- deat It J to corpore. Buf Aluus cretacea, abin- Alruus vulgo biliofa, Ià ?.dhh. tercepta bilis in duode- fordida , foetidaque, vel itis co quia putrida faburra in- npm c?xcretione. : Fjae- ces x N $3. - éesalbae, quaefere fem- tefhnorüm craffotum per. morbum régium Polycholiae caufà eft; coómirantur indieant vel quia ex larga pené quod. decubitus immeé- larga munera; Etenim; cum bilis elementaris diatus bilis per vafa ex- halantia ex fangume in in fanguine abundet, inteftina non frequens hepar etiam maiorem facnhsque fi. Ex faeci- eius copiam fe-et ex- bus naturahtel denuo cernere poteft. cólorátis' concludimus; obftaculum in fyftemate Biepatico'effe füblatum; mluor ideoque'aperte concé* dimus; viam naturalem confüetam; qua fàn- guis a bile purificatur, efle ductum cholé- dochum (conferantur, quaeé" de febris biliofae finé fignis fordium me- dela, dicit srorr). Stü- deat igitur Therapeuta eddem via fanguinem purificare, quàm natu- ES ra adhibear, fcilicet. he- JO b of patis cojlatura. 1 u &61 fäb»h in Q5 23 In $4 :l In auriginex« aluus In | polycholia aluus () fegnior, quia deficitin- plurimum laxa, fluida t ; teftinis ftimulus motus ex copiofo ftimulo. Si qud in polycholia aluus du- ?;rütalfici. - ra, albicantior adeft, caufa illius potiusin he: pate languente ex: qua- Àtibo licumque caufa, fi ve- Box ro aluus biliofa laxa; in illis, extra hepar fa- T.p.5: &is mutationibus, fci- fo ld licet reforbtione aucta grüidic ex craflis, tranfpiratio- pert fo ne et vrina fuppreffa ia lr quaerenda eít; quod feClus p tam in prognofi quam tüs hum in medela bene notan- Sesdf dum. humore — Nullae fordes duode- Sordes, ex Qlargi)okri fu. : ductus choledochi effu- nales, ob impeditum fixidifi : bilis effluxum. fione, in duodeno lati- Ánt tant copiofae et cum d bilis caeteris tubi inteftina- v Draen lis : affectionibus mere setiohpi ]i us fy;pptomaticae /fuint.v las Conflar AMede- $5 - TET w " Medela. , flnida Oäþ'ruäïa funt 7 efil - Rariores oB&rü&i * , Si uenda , vefüluta eua- nes; pauciora refouen- us du :i2, copiofiora per he- wm?a. def, par euacuaniia requi- üsl n le runt. ex Qu ,U : Ambo cum fanguine matris in foetum abeunt. FiNkE 4emorb. bi- h lx ^ Bowtr. fepukr. T. Foetus vepir f II p. 333. Mater icte- liof-..anomal.: octauo jus, Ki- fo laborans, triduum exclufus bilio: füs..- y aud grauiditatis menfe pe- aipiratio- perit foetum mortuum ipprel itaflauum vtecera con- l qui fe&tus puer, non par- ofi quam tus humanus videretur. ne nota Sectus efl, pro fanguine humorem , fellis inügr flauum reperio, offa . riori flauidiffima. ochielfe deno lt Antequam vlterius -pro,grediar, quaedam : et um de bilis natura, fonte, vfü, et de eius excretio- yoreftint- ne. praemittenda videntur; quae polychol.iae us mae aetiolopiam deinceps illuftranda funt. a fujt Bilis.ex phlogifto oleofo aqua et fale vola- tili alcalino ar&tiffimo vinculo inter fe coniunctis conftat.. Acidum, quod in bile füb acidiani- MM, . malis D4 P $6 d m maïis nomine venit, ita oleo obuolutum eft,.vt rie lu re noll inintegra bile nullae plane eius vires exiftere queant. Saponaceum conflituit liquorem , aci- I Sï ]i dlS reiiftentem, coagulata refoluentem; oleofàs f j pinguido tenaces ciborum partes referantem ea- rum cum aquae mixtionem intimam conciliat, f Ad putredinem maïgis difponit, mucum abfter- COf] r git, attenuat; inteflinorum demum motum füo ftimulo concitat. .Enecat etiam animalcula etin- ff fecta ex ouulis deglutitis in inteftinis exclufa; in 2 H (iti ventriculum regurpita, ciborum appetentiam producit. Conücitur ex fanguinxe iecinori Ut l immiffo. poe Credo et ego , vt nuper Clar. s. PLATNER fs (uAnws Heiümetbode 2. B. p..351. Ueber den Iu Urfprung der Galle und der gallichten Auswür- f2 effer fe durch die Leber) euicit: ex fanguine arteriae hepaticae quoque fecerni bilem , praecipue cum Qure tota maífa fanguinea particulis biliofis inundata Ws ad ( fit. Rationes quas adduxit ingenii acumen pro- lirim x dunt. Sed nihil ad.me, quae mea non (ünt. ticuhe f& Verüm nexum. caufalem: neceffarium quorun quod ma dam pro fua opinione adductorum argumento- CiCtetori rum, quae ita pofuit, vt vnum fine altero verum Ef effe nequeat, negare me oportet. Cum enim Ytin dlis. mihi in -vlteriori explicatione thematis fümmi momenti fint, eorum veriratem a fecretione arte- T fane ] riae . TR — -!—Á —— 57 & w riae hepaticae vel conceffa vel. negata depende- Xlltre re nollem. E1usmod1 funt: : H m7 a I. Si.vena portae vnicum effet vas , ex quo b1. OJ»OxäS lis fecernatur, exclufa ab hoc munere arte- Im ea ria hepatica: biliofae excretiones, quae in OC 1 dl, morbis acutis et chronicis ad duodenum abfler. compelluntur, nihil effent, nifi concuffae Qm u refolutaeque folius fyüemams venae portae X ftafes. h&ftm cuay in Hepar tum demum cum vniuer(ali mafïa eLentiam fatis iun&um effe, vt organon colatorium YCID0TE totius maffae fanguineae (velut fyftema vro- poeum ). effe. poffit quod particulas bilio- PLATNER fas ex illa fe. et excerriat; criticas tum des st den mum exfpectandas effe ab illo excretiones ; Auswür fi arteria hepatica fecretionis parnceps (Tae effer. - puc um Quaero ego, quid refpe&u fanguinis am- undat plius ad f& et excretionem quarumdam particu- men pro larum ex tota maffa requiratur, quam quod par- gon funt ticulae fecernendae reuera fint. in fanguine, et quod mafla fanguinea fücceffiue organon fe et | qUOI'UH urento excretorium ingrediatur? Cs a uf Et fitne hoc in hepate per venam port [ vt in aliis organis fecretoriis per fuam arteriam; ü m enim l )ü* ymrni Venam vero portarum , arteriam reuera effe, ne- qone at ino fane negabit. Nonne partem vniuerfàális maffae r D ; ^ 58 delk t tets, V maffae in hepar inuehit? quod praeterea parti- culas biliofas per reforbtionem in abdomine fa- foeridut .€tam füfcipiat, nihil ad rem, fed potius illius ventri fanguinem aptiorem reddi.. GrissoNw. zsar. edi bep p. 448. copiofas annumerat ràtiones, quare oleum c quunen fanguis, in Aorta biliofis humoribus refertitfi- teflinis 1 1nus per coeliacas meferaicasque arterias circum- E ducatur, priusquam ad organon fecernendae bili deftinatum pertingat ; 1deoque pofüblhtatem longum fatis concedit. tu, ia Nonne hepar, cum vena portarum fun- guine v &iones arteriae fübit, fatis cum vniuerfali mafla finpuini iunctum eft? Nonne per fanguinem illius, fuc- tus fany ceífiue hepar inpgredientem a. materiis morbofis fingu etiam iis, quae remoto loco latitabant, fangui- finofie. 4 nem repurpandi facultate pollet? ^ |Nonne fieri (65, quae poteft vt illae immenfae morbofae materiae, CODierti quas faepe per mulros dies eiici videmus, per Quae ey : fanguinem venae portarum ex vniuerfali maffa tl ex lx « traditum , in. iecur immiüttantur ibique fe et vl bus |y excernantur? Aptiusne hoc fiat per arteriam he- udemur beànt paucam, an per venam portarum, mea non re- fert. Id tantummodo nego, fi forfan per arte- Foy riam hepaticam non fieri, probaretur; ipitur Vel rner venae portarum ope non fieri pofle. Qunry, Praecipue vero bilis ex venae portarum fan- 0 eXort guine conflatur , qui oleo et aqua faponacea íca- tens dl $9 i bi pa& tens , vaporem abdominalem, alcalefcentetn füb- une fa foetidum, per omnem fuperficiem inteftinorum, u u5 us ventriculi,; omenti, hepatis, lienis, mefenterii . Atgt colleétum fouet; er imprimis. femiputridum quare oleum cum fàle fübactuni et alcalefcens acre li- efernif quamen ab ipfis alui faecibus, dum in craffis in- QECUIQ. teftinis infpiffantur reforbtum habet. -* ThOnQe Etiam oleofae particulaé cruoris, quae per la longum termipus , motu, circuitu, calore, attri- tu, induta excrementi fpecie, fufceptum in fan- um fün 2uine vfum deponentes, a B1ANCHI oleum lr malla fanguinis coctum, a wrLL1SiANIS, deflagra- MS my' tus fanguis, ab aliisque vereribus incineratum norbofi fanguinis fülphur vocantur; porro:craffiores, re- ag finofae;. alcalefcentes, terreae, afperae chyli par- ye feri tes, quae fangmm inutiles in] eius naturam non WIJT de j conuertuntur j'denique particulae oleofo - falinae, quae ex cellulis adipofis et in ftatu. praeternatu- 1Us, pü all ma(ïa rali ex locis exulceratis etc. a ramulis venofis et ie f vafibus lymphaticis 'fanguini infinuantur; aptae 'a"4 mhe w(* videntür, quod bilis confe&mm elementa , prae- beant. non K Foetor faecum et bilis amarities cum victu ne a (r? vel carneo vel vegetabili . pari ratione progre- diuntur, . Quae quidem in fyftemate circulato- rio exortae maflae iterum ex illo eliminantur. r:«umf&n 13"1*& |(on 1. Pal- 60 TUPUEN fibe Palm'ama bepatis fecretione, cui proxime chus o 1nduc1tur fanguis femiputridis foetatus particulis, Yecur duplici gaudet fine , : diuinitus in. f& confo- D ciato;. tam menfliruum illud biliofum negotio pxobAm digeftionis ita neceffarium concoquit; quam fan- HAEN! guinetm'a craffiori inquinamento repurgat; quod At per reforbtionem fàlino - fülphurearum particu- NIVS / larum füfceperit Vtcumque bilis: fit. ratione fpere fuae mixtionis partibus corporis noftri- tam foli- ls pat furatà « dis quam fluidis plane incongrua et huius refpe- &u excrementita, nihilominus elaborationi chy- tiem, Q li vtiliffima eft, vnde; 'antequam foras eiiciatur, tico dep huic negotio impendi . debet FRID IH O F.-EF- tioni inf MANN: fléd. rat. Vom. l. p. 186... Per bilis fe- Sant cretionem - decenter factam, fanpuinis crafis et 6ex 2b perfe&a fanguinem componentiüm proportio modo f gaturalis conferuatur. log. MELCH. LVTHER pum Diff. de in- et egreffu bilis per du&tum cyfticum d &me é veficula fellea. Bilem-non folum. effe-füccuüm breuitas fecretorium , fed et excretorium, fuadent fangui- (I$ raf0 nis conditio, ex quo fecernitur , diuerfà bilis ( p mixtio ad conditionem humorum mox alcalina (0r et iE mox acidà aut faponacea inuenta, criticae illius queian(m D»( euacuationes et continuus bilis riuus in: duode- tna ( WTe num, qui neque a negotio digeftionis rcquiri- fir Il r'edd N tur, neque caeteris liquoribus fecretoriis mos Rüllima | eft. Animalia, quae nullam, vcficam habent, via VO fer libe- 61 aC t 2 Jt'üxme libera ex hepate in duodenum , ductus cholédo- Iul $ chus cyftico amplior, acutus cyftici angülus et « COnU) autopfia in Vulneratis perpetuum bilis ftillicidium Devot probant Siehe. PLATNERS Ueberfetz. vón jm n HAENS Hei/metb. 2. B. S. 354. NostE aber die 15quod Zulafmkeit der Brechmittel . S. 75 Grrisso- a Cs N1vs Znat. bep. 411. Officiurn hepati nullum Tatone fupereft, praeter fànguinis- depurationem. Ea am fol bilis pars, quae in cyftidem felleam regurg 1tata, M r»fpe fugata aqua ad maiorem concentratur- aniari- n dy tiem, cum illa, tunc temporis ex ductu hepa- l&lnmï) tico depluente, digeftionis negono et chyhfica Hort tioni inferuit. " bils - Sanguis igitur venae portarum cum reforb cris et tis ex abdomine particulis, praeter eas quae alio yroporto modo fanguinem ingreffae funt, contaminatus; [VTEER primum introitum oninis in hepar habet, cuius evftcum ductibus colatoriss tantum, quantum témporis fe füccum breuitas, et elementorum biliariorum quantira- at n tis ratio ad officinae fecreroriae vires permit- j i tunt 5 a fqualore ablutus pér venam cauam in )k c.».äl À Cor et ita per torum corpus diftribuitur, tótam- 1Cac 1u1US que 1ancru1ms maífam cum: particulis biliofis pri^ ma fecretione iecoris nondüm: eïcretxs marita - Ü duode- s f qw tam reddit. Boxzr. fepulcr. p. 140. bilis te- nuiífima pars fanguini inmifta manens ad cauam raDCW[) et cor fertur. Nunc quiderm tora fanguinis rriaf- libe fa 63 EE bilis p fa hepar ruríus fucceffiue ingreditur et eius fe- thologi cretioni iterum fübiecta eft, fed partitis tantum- atiune modo dofibus et pars ea. fanguinis in hepate mundgta,' identidem denuo cum tota mafía mi- eumque exclüd ( Ícetur. Rebus ipitur ira comparatis, iecur fo- TAVER! lum, . fanguinem legitime mundiflcare néquit; praecipue .cum continua. reforbtio et. per- inqut lo petuus ex craffis fordium affluxus variabilem tent ver vopiokc ad vires hepatis excretorias habeant rationem. denius « lgitur natura fecundum fanguini íanciuir pur- gatox:ium ícilicet tranfpirationem infenfibilem, tur; fodc TOr ( aQ quae iuxta caeteras füas functiones etiam eas ex fanguine eluit biliofas particulas, quas iecoris fe- fe commi creüo reliquit. Eae oleofo - (alinae particulae, effhuis, per tränfþirationem- infenfibilem exclufae,: quae futürate p volatili odore gaudent et indufia maculant, eae- Edam tione eüg dem funt ex quibus hepar bilem confici. Nil videtut, fingulare effe in oeconomia animali, duo organa excretoria, murua fibi praeftare officia, docent Vmp- vrinae et materiae tranfpirantis fecretiones, pro lis artic rerum conditione alternantes. Et generatim diblie ) qui; excrementum fanguinis homogenea eft materia, WJ Qculi quae fpecifice non differt; hepar modo craffiores, Vrina tenuiores, et tranfpiratio cutanea tenuiffi- P 13 h 1 1nas illius partes eliminat. "Tranípiratio infenfi- i It &l ng lis et mador nocturnus, inquit 10. RAYMOND Betflgere ïn,,ADifïï,"a,'e. febr.. interm. azzälum.,, actuofiffimas , P quij X bilis d 63 u5 fe bilis partes femper optime euacuant. Etiam paà- Dtum thologia, quae ex imminuta et fuppreffa tranfpi- þa& ratione. colluuiem fanguinis bilioíam generari, 1 Il eumque fomitem nonnumquam íudore critico VV t 10 excludi docet, pro veritate teflis eft. Vid. 1.-8; IKQuity TAVERNIERILI Zmnerd aptd Perfas. Hipopuli, UK inquit longa aliquali vxfcerum indispofitione. de- L&DNH tenti, verno tempore decoct. rad. Chinae recent. Oonetm. copiofe epotant; hinc ad le£ctum compofiti, et ]Ul PUF denfius cooperti, vberrimis fudoribus perfundun- nibiem, tur; fudorque adeo flauedinis particeps eft, vt 1 &25 0X non tantutrn pannos appofitos hoc colore inten- COT Ííe commaculet et lintea , fed ex euolantibus eius TCCUiaC , effluuüis, ipfimet conclauis; parietes et tabulata ; iv 4A faturate pariter flauefcant. anf Qaa .. Ktiam aliqualem 'partern interna tranfplra- Nl tione eiici in tractum mtefhnalem, verofimile Vit videtur. qua" O ydt Vropoieticum Ífyftema quoque aliquid de 1iwu^ 10 his particulis oleofo falinis euehere maxime cre- eneratif dibile, quia phlom&on et alcali in. vrina inueni-. materta tur,. ocuhsque fab bilis abundanua obiicitur.. Vid. cRaANr's Obfervat. on. tbe Fevers V. T nl ïOfec) p. 132. 231AN C 1 ZZiffor. bepat. 181. Nec di£ » LJBL Hi ficile eft notabilem bilis: portionem per vrinas emi vyoND perfluere in morbis, vbi in ftatu naturali, ali- Jj [rnàà quis quotidie fluit eiusdem portio; vnde vrinae Y C1tri- 1il m M Y u CT 64 x citrinus color ordinarius, et vifcidula conditio., fanitate p.311, Omne quod in fanguine biliofum eft, máliae dempta portione quadam minori tenuiorique, C quae transcolatur cum lotio, ad hepar pro fecre- fentar tione deuchitur. Et z&1D. Ho F EMANN $yff. L zued, vast. tranfeünt cum vrina partes. fülphu- $. V f reae item biliofae. Particulas has vrinae gdmin tas effe, ex eo arguimus, quod euaporata vrina 4 Vd iumentorum reélinquat magma amaricans, cui Qu affufus fpiritus vin. re&tificatiffimus extrahit tin- éturam *Hauifïïmamx i-11üar bilis americanterm. Caií ' (l0fem 1 Bilis per ductum choledochum in duode- Mi Q num effufàe pars, illico ex inteflinis tenuibus tionem fi cum chylo, cuius copula eft; reforbetur. Re- Titentem e liqua pars cum excrementis mixta valuulam coli Ve af iranfit in partesque fuas elementares dilabitur, cimmï [ quae denuo reforbentur, per hepar denuo fe- [te mor] et in inteflina. excretae iterumi iterumque refor- TOOrbi eye bentur eandemque viam repetunt er ira quafi Pri« circulum bilis inter partes eius elementares drimlis o et bilem elaboratam efficiunt, quem bilio- & prodin fum. dixeris. Quamdiu omnia haec organa iu- lt fs flo agitantur motu, quam diu omnes fun- -(im[ eae fH &iones, quae/ bilem in fanguinem inuehunt, D) Quae euehuntque iufta menfuüra et proportione pet- A re(oyt agunturj tam diu in fyftemate cholopoietico a fani- iliariomm | EEE ET 65 Ondirio D fanitate declinationem videmus nullam. "Anb- üm ell maliae conftituunt polycholiae cauías. ï.orïgue, Coaceruatur in fanguine triplici modo ele- 0 le te Í mentaris bilis. x o 1. In fanguine euoluitur. x.üp'nu- 2. Vel retinetur ob imminutàm feu füppref- : edmi Gul .i X fam illiu$ fe- et excretionerm. ii Vrin 3. Veliufto maiori copia ab exteris inter cir- , U ahit t* culantes fufcip;tur humore;. DT Caufäe, quae hanc corporis humani muta- tionem morbofàm inferunt, funt vel praedi/pa- n Quxe- mentes, quae internam quandam corporis condi- tenuibus tionem fiftunt , occafionalis caufae effe&um faci- y, M litantem eiusque porentiae complementum fünt. ylam coli Vel occafronales, quae cum hypothetica, Velg/jï- alabitur, cientes , füfficientes, quae cum abfoluta poffibili- denuo Le- tate morbum proferunt. Quidam ex chirurgia que ïefOI'- morbi exempla praebent. - ) Jló if2 q&aü Praedifpofitio ad polycholiam vocatür eà ementüt animalis oeconomiae conditio , quae maiori gau- ef bIhO' det procliuitate coaceruandi in fanguine particu- ypitt i las fellis elementares. — Caufàe praedifponentes us f funt eae fingulares corporis humani 'conditio- yonehunt nes, quae effectum caufarum 'occafionalium, au- Ohv na per €tam reforbtionem, .euolutionem elementorum (0 à bno P[l biliariorum in ipfor! fanguine , et perturbationem fini ! E orga- 66 d E organorum &Xcretorioruä- *producentiumj faci- nid, d litant. (l'ais re Sunt igitur praedifpofita fübiecta dälicatula, dyspqp irritabilia, tenuioris fabricae (wahre Empfind&- rf me) ex vtero et hypochondriis laborantia, qui- porà b fnam et bus fibrarum robur elafticum et cruor bonus ela- boratusque, veterum domitor bilis deficit. Quae tione if ad iram, moerorem, inuidiam prona, tempe- que cau ramento vtuntur cholerico. Etiam vifcera de- fy a bilitata, vitia hepatica, obftru&tiones, infar&tus verfüm lentor humorum, fpafmi, refrigerii facilis fü- TITatur, Íceptio hunc morbum facillime edmittunt. Por- TIS, pi ro praedifpofitionem. p.rogignkit* viétus carneus, qui oleofo putridas faeces relinquit. | Copiofiox $Q diaetae animális vfüs, perditis frigore .oleribus- praedisp inter caufas Epidemiae Laufannenfis refertur. Centes, Oleoía, oua, caro, lac fecundum sTorr bilis '&, abunt generationi fauent. . GR AN T'S Obfervations on biliom zbe Fevers V.l. p.233. If onelives much on ani- Thlant, 1nal food, the Urine'becomes rank and high co- forbtione loured, the mouth foul and the breath offen- f eteyr five: allthefe phaenomena are increafed by drin- mimnmt7 king fpirituous or fermented liquors; nay, beer 10 Qitato has this effect more than wine, fpices of all Dànom kinds, and the ufe, of the^plants called alkaline. tünc femï Colluuies biliofa femelin inteftinis effufa, prunae iph finp viae fordibus confpurcatae, nidorofi vermium Tücntg bi nidi, ; 67 m hi nidi, aluüs dura, et faecum longa in craffis inte- l, ftinis remoratio. Gulofitas, polyphagia, victus Q dyspeptus, indigeflio, eaque cunéta, quae in PAl craífis oleofo putridam colligunt faburram. Cor- Ki l pora bene paíta, quamdiu pinguedo. blandam Ints eh- fuam conferuat naturam, a copiofa bilis genera- Q tione immunia videntur. Si vero ex qualicum- t emna. N.lurv que caufà aut acrimoniam induit materia adipo- vori C* fa, aut in fyftemate circulatorio fufcepra per vni- nlardus verfüm corpus rapitur; facillime polycholia ge- clis f i»] neratur. Quibus enim, inquit HiPPOocRA- 1 ;* 0t T pingue abundat, bilis flaua gignitur. V A»h*) 0piO liot Sequuntur caufae vel occaüonaleg, quae cutm iiU us praedisponentibus combinatae, vel per fe füffi- u cientes, quae cum naturali corporis receptiuita- ll te, abundanrem vltra fanitatisleges particularum XHOI 00 biliofarum copiam actualiter in fanguine accu- h on ani- mulant. Quadruplici operantur vig, — Vel re- à h M gh (Q* forbtionem ex inteflinis augent, fine fimul aucta j ofen fe et excretione bili& ^ Vel fe et excretionem di- by drit minuunt, fine fimul diminuta reforbtione. Por.. ."i'ä:v'; eet ro citato ingruit polycholia curíü, fi motu or- s d ganorum excretoriorum languente, reforbtio p tunc temporis incrementum capit. : Denique in ipfo fanguine nimis copiofe euolui poffunt ele- ygmim menta bilis. - | nïdia ] E 23 /OQue 68 ( Em at Quaecumque igitur humores velocius cir- lar edl cumducunt et motum ad peripheriam intenfio- rem inferunt; ex centro reforbtionem V1V1d10- exerc rem et in ipfo fangume detritionem maiorem et frcyent corruptioner oleofi cruoris progignunt augent- fib $y que hoc modo particularum biliofarum copiam fangu Huc pertinet hieme calor hypocauftorum, of qui vel experientiffimis medicis inter caufas te- Orient brium b1hofarum vernalium effe vifus eft. Etiam vis vbe in hoc numero . veniunt fabricae, . ofhicinae huic fc aerariae, opificiaque quaedam, quae ardore EINKE multo artificiali cum frigore alternante expofita funt Fabrii ferrarii, metallifufores piftoresque | diam J borum etali, adípectu pallido, facie torua eiusque co- ( loris qui fünt, quem Graeci xAegev dixere Quie v. STOLL rdt. med. 'T. l. p. 257 luel(oil Itaet praecipue àeflatis aeftus vehemens, dem p qui (anguinem venae portarum inundat particu- ftra lis alcalefcentibus, morborum bilioforum acce 9l dente auctumnali frigore erumpentium foecun- i um da eft oenetmx Aeftas colligit materiam, au- &umnus in morbos conuertit. BissET's Lffay Vehem on. thbe medical conflitution'of great Britain p. 205 puntui L0 mg About the middle of Iuly the bilious difpofition phe began to take place, from the influence of the 'Then the Inqu extraordinary hot and dry weather. abovefaid fever aiïumed a b1110ns afpect, parti- Qinf. 4 Clhaï Y NT NÀ E 99 t Clis cir culary in þeafants ; who worked hard in the -fq- lar heat. ihtenfio Vividio Huc quoque veniunt vehementes ! corpdris lorem et exercitationes, praecipue militum füb fole itinera üügent facientium ,' operariorum ruricolarumque, qui fub Syrio ardente multo cum füdore et labore opiam, hol li fanguinis motus exaeftuant. . Morbi frequentes C rA a&r biiofi hominum, qui Batauorum . er Frifiae E ! Orientalis rura colentes, contenfis omnibus ner- n lGV nae vis vberrimas conficiunt meffes, (altem.ex parte dT0re huic fonti originem debent. Reportant, inquit EINKE, Gueflphali, qui circa mneflem FHollan- XDOlifà "a Ul VOU dv diam petunt, cum nummis feminia *millc mor- borum. M e Q QiXe ra Quid quod etiam illa corporis pathematag quae motus comitrantur febriles nimis copiofam generant bilem , et in illarum. decurfü, et qui- wiiwiN dem protrahente, figna fordium luculenta mon- P*[. Ü [ 2.&5 ftrant. Nec fane mirandum , quod febris in fàn- (QeCun guine producat fomitem biliofum. , Conueniunt enim in illa, tres. grauiores polycholiae caufae. m, a Vehementiori fanguinis motu er attritu.corrum- 3 J p. 205 punrur cruoris oleofae. partes; ex centro reforb- tio augetur et bili per' cutem exitus a fpasmo pe- yolitiofi 0i ule ripherico praecluditur, Et.quamuis 2pfze febres, inquit FR. HOF FMANN:' de bile medic. et.venen. ef the corp. bum. bilem generent, nullum eft tamen. du- J rti E k,Ux "W þi.umj 70 EEE E ) (fen bium, quin etiam a bile vitiofa oriantur. E1vs- dirci DEM $yf/. med. rat. 'Tom. I. p. 184. in omnife- lr Wa brili aeftu bilis copiofa in excrementis eft confpi- cua emac Nosr hanc bilis generationem in febri- Ueber leam ( bus tribuit functioni hepatis turbatae (ütg die Zulàffigkeit der Brechmittel fagt er S. 27 Ó Dasienige, das die mehreften und rohften Sátte z fmotum aufnimt, bearbeitet und fondert, ift die Leber; nal (Ü das Leberfyftem wird bey hitzigen Krankheiten fnatà, alío vorzüglich zerrüttet werden. Ein grofler i æqx 'Theil diefer Unordnung beftehet darin, dafs denti 0 die Fun&ion deffelben, Gallen- und gallenarti- .ger Materienfonderung gehemt wird , daís viele yean unnütze oder fchüdliche Theile.des Bluts, die d [ .,da hátten entfernet werden follen, im Umlauf E lg bleiben, fehlerhafte Verbindungen eingehen, p ] die Nerven reitzen, das Gefcháft anderer Or- gane Zerrütten, an gewiffe Oerter fich ; ab- fordid: X fetzen. faneui Febres vilnerariae feu ex aha quahcumque &um h caufa progenitae in fübiectis minime biliofis, ver- p 5 fus finem in biliofas degenerantes; teftantur lu- tünte culenter, motus febriles procreare colluuiem bi- lofam. Nosz S.30o. Endlich und das fcheint ff mir befonders wichtig, ergiebt fich daraus die Mm ; Folgerung, dafs felbft bey inflammatorifchen Arattj Krankheiten, ohne materielle Urfach, zu ge- - wiffen X df N,L s Es viffen Zeiten, im Ablauf oder am Ende ein Omni te dürch Ausführungen entfernbarer Stoff geíam- »0'1("1 let werde. Num in febricitantibus morboque COLl emaciatis vis illa fatis viget, quae cyítidem fel- L»DGP leam exprimit? Nonne per inediam ve(icula l'S 1] turget? :0 Sdffe Inter ea, quae eiusmodi mdo is fünt, vt leer; motum ex inteftinis ad peripheriam propellant, kheiten merito fünt numeranda, quaedam animi pathe- orofler mata, vt gaudium nimium, iracundia etc. INon , d infrequens eft. audire homines , qui, cum eut- llenarti denti biliofa febre teneantur, morbi dies füp- s viele petent ab ira praegrefía. (s d Abufus fpirituoforum cum ftafes in hepate ml gxgnat, etiam p bilioà ex inteflinis ho : C liV D Y üpïtt d! OI' ' Incautus dxaphorencorum vfus in fubxe&o d* fordida in primis viis fouente, quod caeteroquin fanguine puriffimo gaudet; biliofitat producit, dum humores cum primarum viarum fuburrare- Umeus ys vet« plet; in fübiecto vero morbo biliofo iam labo- cur lu rante, caufam morbi materialem in fanguine au- lxem bl ger er motum, naturae motui contrarium indu- (xhe nt cit, fi forfan per decubitum in inteftina fangui- du$ dle nem mundificare morbumque fíoluer2 1o- Hhatur w niae ( 7 g E 4 Omes, W l 4* t ] Igitur 1 Omes, quas adhuc enumeraui res, fecün- E bentem. dum fummorum virorum.confenfüm, polycho- pem ad liam feu colluuiem biliofam generant. In eo cunctae conueniunt , quod vel interne vel exter- quibus | ne admotae, fanguinem exaeftuent illiusque cir- ris gt cuitum accelerent et ita reforbtionem augefcant. parrem ! H Quamuis vero auctus humorum circulus reforb- tionem quidem magis expediat: tamen tranfpi- n in ! ratio peripherica ex iisdem caufis vividior fadta Atf eodem tempore.excretionem particularum bilio- git; f& farum auctam per cutem,admittit. Sed praeter inebrun hunc effe&tum calor animalis vehementer inten- 10, ifq fus oleofas cruoris partes, motu, allifione et at- tuum d in rf tritu adurere et in füuccum amaricantem per he- pàtem excernendum conuertere videtur. Amaritii Igi- tum n turque fanguinis exaeftuatio per fe, fine 'omni ' àd reforbtionem refpectu habito, in ipíà füa maf- commu Ía euoluit bilis elementa. Vrina, quam poft cor- tdengn poris exaeftuationem mingimus; pauca eft, ru- produ bicundior, lixiuiofa cum multa ad putredinem (h inclinatione. Sepofita fedimentum febrile, criti- tis alca cofimile, monftrat, Quae vrinae qualitates, non filinas f folum a particulis falinis, haud fàtis dilutis, fed Qs f a partibus oleofis, chylofis,. ferofis fanguinis, Verfilen per renes translocatis proueniunt. Sub hac con- Copiam ditione, fudor eiusmodi indolis eft, exaltáto f& ton odore et flauo, indgüa tingente, colore gaudet. Q qu Igitur " if s 7 23 fCUn Igitur verfüs aeftatis finem fànguinem alte . ru- ] d bentem, attenuatum, et craffamenti proportio- ln o nem ad ferum diminutum inuenire folemus. Ex leytr quibus omnibus apparet, praeternaturale calo- qu ris augmentum , cruorem et oleofam fangumls oe(cant partem difloluere, euacuare. X* reforb Hac de biliofarum particularum euolutio- ranfpl ne in fanguine GLi1ssoNIVvs m Amnat. bep id P. 415 — 447 fuam fententiam diffufe promul- n bi gat; fed fpirituofà eius argumenta caput potius praeter inebriant, quam quod veritatem illuftrent ; affe- : InET ro, inquit, calorem vitalem, continua fpiri- ic at tuum dulcium depraedatione, neceffario tandem per ] in craffo fànguinis fulphure aduftionem. atque ln amaritudinem efficere, idemque fulphur ama- « Omni rum in feroío humore hofpitans et cum eodem fía maf commixtum, efle ipfum felleum humorem; oft cor adeoque bilem hanc in animalibus neceffario eft, ni produci. u Dem Chylus, ex animali viétu, la£te, ouis, plan- XH Vr[ tis alcalefcentibus, qui craffas multas, oleofas et e6. flOfl falinas partes minime in. fanguinem conuerten- das fecum vehit, fimul ingerit in maffam vni- US , fed Qifus Ver[älem abundantem biliofarum particularum ac con copiam; nec non reforbtio ex cellulis adipofis »yaltato per totum corpus, ex vomicis, exulcerationibus: gaudet- que quibus puris liber effluxus impeditus: eft Phthi Jpnt E ; 74 a Phthiüci inqüit Clariff. &1cmTER fere ofmnes imped lignid ümul ex bile laborantT nebit f corpu: 'ASiquidcm cunctae, quas enumeraui, cau- fàe, quibus auxiliantibus elementa bilis irr fan- fanguir neantit guine aucta praeter.hasumm copia, coaceruan- tur exiftant: polycholia tamen non oboritur, t5, q fi fimul motus organorum bilis fe et excretorio- fültem rum magis intenfus tantam ex fanguine exclu- vniuer dit bilis copiam, quantam füfcepit.. Si vero ris 10p tiri, huic fanguinis inundationi accedit f& et excretio mi al huic copiae non paralela, fed minor, necefíe eft; contur vt exiflat particularum biliofarum. accumulatio nimia.in fanguine. Nafcitur itaque polycholia, putnid cum, reíorbtione quamuis naturali, fun&io- dudoü nes excretoriae, bilem expurgantes langueant. tüt. T Quotquot fünt fànguinis colatoria, quae bilem patis v expurgant, tot patent caufis viae. fs p v ä&g» Primus ordo eas capit caufas, quae !hepa- p. :5 tis functiones turbant. v. sw1ETEN Quomtment. fhinus - 'Tom. III. p. 96. Interim tamen hoc notari tne- üfteru retur, quod fanguis venae portarum in fe con- hita loc tineat proximam bili materiam , quae inde po- icodh / flea per fecretorios ramos in hepate feparabi- inde f tur: vnde fi magna pars extremorum finium ve- buit CO nae portarum inmeabili' humore infarcta fuerit , fa&aro ! impe- X E s 75 - Ofthes impedietur haec fecretio bilis hepaticae et illud liquidum, quod paulo poft bilis vocaretur, ma- nebit miftum reliquiset cum fangüine per torum ll, u- corpus mouebitur, adeoque debebit. neceffario 1* fan- fanguini induci quaedam cacochymia, cum ma- KCETUOT- neantin fanguine et accumulentur quaedam par- öomur, tes, quae naturaliter non debeant adeffe vel TetOrg faltem non tanta copia etc... Languor circuli vel e excli. vniuerfalis vel'fpecialis in hepate ex vitio iecino- $L vero ris topico oriundus. » Quies nimia, vita feden- excreto taria, abdominalium vifcerum compreffio , . ani- cef Lff, mi affe&tus trifles. Miram certe terroris vim in ymulato conturbanda bilis. officina, morbisque bilioü—s chol, putridis producendis videmus. Stafes, infarctus fondio- du&uum biliariorum;: FR.. HOFEMANN. zzed, :g:.aeant. iát. 'Tom. ll p. 453. Obftructo vel infarcto he- ;e bilem patis vifcere, fanguis à fulphureis et falinis adu- ftis particulis, quae bilem confütuunt, non pro- be depuratur. v. SW1ETEN Comrent.'Tom. l. : h&þä' p. 187. Biliofa vafa obflzucta impedient, quo * Anmmeni. minus bilis, a fanguine venofo abdominalium Lïdï:l me' vifterum per hepatis fabricam feparata, ad de- fecor bita loca feratur, fed regurgitans in fanguinem qde p? cacochymiam biliofam faciet et plurima , | quae inde fequuntur, mala. Eryfipelas habituale tri- [gpgrabl buit Conf. Aulic. R1CHTER Z5 Cbir. tied, labe- nium Ve ru- l f*döf It factato iecinoris Rätui. Quo plures -funr obft &i lmye | 56 — —— lennis &i hepatici ductus, eo minor fecernendarum cuatio particularum copia excluditur. Spasmi idem nociui, frgttt Qu j]e cunctà tranfpir"ation'em vel fuppri- bolati inunt vel minuunt, partem excernendarum oleo- fo biliofarum particularum fimul retinent. Etiam expu fi us ai modica cutis conftrictio, quae tenui adhuc per- nicam fpirabili San&toriniano ad füdorem vsque tranfi- tum permittit; oleofis craffioribusque bilis . fta- Refnt | , Otis minibus exitum iam praecludit. Vrina in fpa- fticis affe&tionibus copiofa, aquea, pallida miffa, femmpi fimile quid fifti. — Confentiunt inter fe omnes, fer.i qui de hac materia fcripfere auctores; bilém ge- VIp nerari, vbi tranfpiratio impedita eft. GRANT'S pot a Oþfäi'vtztionr on ibe Fevers NV. l. p. 357. The CHtlUs truth is, that in London, every body lives ío tius 5 much on fat animal food and butter that they firait carry the feeds of that yellow morbid lentor, quod called bile, always in them ; and if the perfpira- parebi tion is ftropped by any accident, particulary by quce damp weather, one of two things muft hap- tranfpi pen; either they muft have a diarrhpea, or this ciant, acrid lentor will colle& in the veffels as may tf be feen by the colour of the ferum and fome ti- cund mes of the craffamentum of the blood, taken antarr away. Nihil magis bilem vitiat eamque impu- M m fol- ram c?t' fale cauftico refertam reddir, qua Cefferi leanis Es 77 ndarum L idem lennis per fuperficiem corporis prohibita eua- cuatio. FR. HOFEMANN im Obferv. barometr. siereorolog. in patbol. p. 3. c. 7. fü i Ex moerore et triftitia, quae cutaneam ex- «n oleo halationem minuunt, lbnga-infirmitas, anorexia, Em exigui calores , leuicula horripilatio, fapor ama- dC PBI'- rus afflümptorum, eaque rerum facies, vt chro- »fe ü anli nicam febriculam biliofam non inepte compelles. ls f Refrigerium ex aeris vicifitudine, fübitanea ca- n r loris cum frigore alternatione, aere humido, à ml tempore auctumnali. Io. RavwoNp in diff. Zé Ormnes, febr. intermitt. audlumn. (Sylloge BALDINGER. em ge V.L p.28.) dicit, conftans autem experientia eft, ANTS poft aeftates ficcas et feruidas; fi auctumnus iufto The cirius frigefcens et humidus füperuenit, vehemen- ves fo tius regnare morbum fuamque naturam et ma- at they lignitatem mox ab initio apertius demonftrare; lentof, quod, vt poftea ex fymptomatum recenfione ap- rfpiti- parebit, bilis copiae et acrimoniae per aeflatem hi l bv auctae praeprimis adícribi debet; inprimis fi f hap- tranfpiratio infenfilis er mador no&urnus defi- or this ciant, quippe quibus excretionibus, partes bilis j5 miy actuofiffimae femper optime euacuantur; quae fi ' ome t cunctae per hepar ad excretionem duci debenr, | tiken tantam fücceffiue in hoc vifcere colligunt fabur- impu ram, vt fi vel leuior aliquis ftimulus febrilis ac- m (OI cefferit, mox morbi- origo adífit. Jegrus | Dantur X 78 COT /-1 audu Danukir climata, quibus frigus, aeftus, im- bres, aér humidus ob montium fitum fimul et epre [ i fubito alternant, et hae funt terrae; quae confti- H Conueniunt in illis fe- l tutione biliofa eaudent. gf ; G re omnes polycholiae caufae, aeítus fubitaneus Clafr reforbtionem ex craffis inteflinis et fanguinis in- copian' calefcentiam auget, et refriperium infequens, busdar praecludit particulis biliofis exitum per cutem; Tis CO augetur haec conftitutio fi putrida primarum via- rum faburra et flafes hepaticae ex victu crudo qiaque vifcidoque accedunt. His: in climatibus poly- cumil (imm cholia eft enäcmica nec morbus ex bile ortus 'ra— eüam rus putatur. ü AStmc Etiam internae: trz;nfpirati-onis et vropoei fy&eniatis funétiones turbatae bilis generatio- ia i an b ni fauent, quia legitimam non euehunt por- » tionem. fit, q Quae excretionem bilis in inteflina pro- .E]l .*ü[ hibent caufae, fecretionem fecernendorum ex [ at !i iaf fanguine elementorum biliariorum fufflaminan- Impedita enim tes, polycholiam producunt. ipäxzs | Vittüm excretione, noua bilis in plenos diftentosque du&us immitti non'poterit. Vid. Paralelon I&eri fhorum cum Polycholia. p. 49. Quaecunque igitur Icte- impel rum inferunt, vt fimul polycholiam generent ( neceffe eft. — Scirrhus, calculus, mucus, fpafmi fis com aliaque obítacula, quae choledochum du&tum Dermin C—IQLI- ul H dR T 29 l$, 1 mc claudunt. Vis deficiens, quae veficulae felleae N let expruïionem expedit. CODit Y T MoRnGAGNI de /ede et caufes. suorborum lu$ je Lib. II p. 75. caufas polycholiae optime colle- ACRTCDS git, quas repetitionis et auctoritatis ergo adii- ALP L 31l ciarm. Quod vero, inquit ad bilis materiae )Qv &BQ) copiam atünet; mirum, quanta haec effe in qui- Ih»m, busdam poteft, fi ad eam, quam natiua corpo- If Vià ris conftitutio , anni tempus, cibi, potionesque crudo aliaque eiusmodi in vnum forte conueniendo ac- ; Doiy cumulauerint, alia infuper accedat, vt íi fébris, [U$ Td i immoderatus füb íole motus, fi venenum, eüam a mordente beftia inmiffum, fi denique Mnmï eiusmodi aliud , eas quoque fülphuris particulas eratio quae magis in fanguine conftrictae et depreffae PW erant, foluat repente, atque euehat, vt tot iam fint, quot fecernendis iecur par effe non poffit. "- Eftalius praeterea vel notior modus, quo bilis im ex materia in fanguine augeatur, vt fi ex ea, quae n t ineft, parum vel nihil feparetur fiue ob aliquod » enitn ipfius fanguinis, aut intimi fecernentis organi 08 Ü e vitium , fiue ob complurium hepatici du&tus ra- LLl fs morum aut eius ipfius trunci aut Commmunis impeditam viam. Ir ]&S Quo plures de omnibus nunc enarratis cau- nelv nt Udi fl fis coexiftunt, eo citius polychohae genefin pro- xk*ïf' m germinare videmus. u Qu* Poly- 80 U. finclem — Polycholiae caufae yhuc vSque enumeratae, eriti Dac eaedem funt, quae in defcriptionibus epidemia- rum biliofarum, tanquam illarum caufae, recen- redditut fentur. cihtate| biliofam Exitus polycholiae triple;( ! (ceperur 1. Sanatur vel naturae, tüm df 2. Vel medici viribus; M 3. Vel tranfit in alios morbos, qui frequenter fundis I in commentarüs nofologicis fub titulo morborum a bile natorum venduntur. Vs Sponte per vires naturae medicatrices iudi- Quine K catur, diarrhoea ea fpontanea, qua biliofa explo- duntur cum iucunda per totum corpus fenfatio- * Dj Ào ne et fymptomatum polycholiae fuga. Diarr- Qu hoea, quae non ad folam hepatis et inteftinalis tubi fed omnium vaforum corporis repurgatio- nem inflituitur, criticus per aluum biliofus flu- xus, Perirrhoea etiam ab antiquis. vocatur V. BIANCHI Ziff. bepat. p. 531. Turbae, quae inftante hac crifi in abdomine obferuantur, mur- inura fcilicet, inflationes, borborygmi, fpasmi, dolores vel ex incipiente iam ftillicidio bilis in duodenum vel ex diftributione fanguinis illius forfàn explicantur, qui fomitem: morbofum co- étum continens, organon excretorium proxime i6p ingreditur, Aliquid fortaffe huius materiae fta- fin dm inmediate per vafa arteriofa in tubum inte- UE * ftina- EEE ER 81: xïame, flinalem hiantia deponi credibile *). Aperm;u: dem crifi hac caput, animus exhilaratur ; corpus leue Tecen. redditur, omnesque rüríus functiones cum fa- cilitate peraguntur. Patholog1 dmn'hoeam hanc biliofam vocantes, in: morborum numerum fuü- Íceperunt, a quibus vero tantum d1fï'ert, quan- tum differt morbus a crifi. lls Diet Nonnumquam naturam vomitum, ex pro- titul fundis latebris biliofa eructantem. ehgere conítat. iU ls Britannus quidam podagricus, latitantem in fàn- : jüdi- guine fouebat fomitem biliofum, cum vrinam ex rubro DXPLO Didi] *) De polycholiae crifi mea . haec eft fententxa fanguls 1 D u It Aortam defcendens cum fomite morbi co&o foe- cundatus fonalis 1. Arteriam hepaticam fubit et quantum licet in ïgelü() lecinore purcatur, |US h 2. Quam emulgentes arteriae fufcipiunt partem , &O»amr colant, inde vrina critica. 3. Alia pars, meferaicas ingrediens, partem ma. ; quie teriae morbofae. exhalat in tubum inteftinalem .. m* 'per ofcula arteriofa, pasmi 4. Reliqua a vena porterum fufcepta iecinoris colaturae fubiicitur. y J$ 1 5. Quamdam fomitis morbofi partem folennis Jius $1 per vniuerfam corporis füperficiem enacuatio eliminat, Inde mador cutis, cuiuis iudicationi jm 0« familiarís f repetit circulus humorum euadem ordinem, Cri- i lt« fin denommgmus ab eo organo excretorio, quod materiae miorbofae plurimam partem euacaat, n inte F hn ( 82 Ea äcru rd dv rubro flauatn mitteret et fudor foetidus indufia f croci inftar macularet Euomuit fponte aquae tetià 2 viridis aeruginofae libr. 1(j. fymptomata extem- us plo remittebant, et ex Ííomno recreante fà- Ra ZIMMERMANN 02 nus experrectus eft ls m der Erfabr. in der Arzneybumff p. 287. eterrur . Nel iungit vomitum cum diarrhoea medi- Croceat ca naturae vis. Choleram, plerorum morbo- Ü rum aeftatis gramiorum antidoton falutabaimus humot ct emetocathartlcum fnedicatricis naturae STOL conteg vat. med. V. M. p. 64. B81SsET p. 217 In the lation,t end of Iuly and beginning of Auguft feveral ca- tmest (es occurred of an unmalignant Cholera mor ( bus, which performed its own cure with little türa nà or no ngedical aid, and was properly a critical fhuxu n bilious difeafe , fince by the timely diftharge of Ia t the bile; before it had acquired a much greater N degree of acrimony and depravity, a malignant dJ | bilious fever was probably prevented veline Etiam huc et illuc a practicis obferuatum lt eth inuenimus , naturam ^ vel (udoris vel vrinae Caufis viam, quafi primariam fibi adminiftraffe ad mor- vires f [e5 bum ex bile materiali abundante foluendum. Et his in crifibus fudor flauicantior excernitur, vri- Hu &f I'Oflq ( na cum multo et craffo fedimento, crocea min- fbge glïül SrTorL fa. smed. 'Y. l.p. xoj. enume- p Mif ( rat decurfum pleuritidis cum colluuie biliofà foe- dera AC CSWUXT. 83 idufig deratae, quae fere fola diaphorefi iudicabatur v FiN icitato libero er tumor, inquit, ma- qu QUII- teria biliofa per vrinam quotidie fecedente , eua- nidus redditus 98: Intà ï ^ N U Reliquiae materiae morbofae, vti fere omni- bus morbis mos eft, vrina et fudore ex corpore ) a euerruntur. Morbum íolutum indicat; vrinae HO croceae ad naruralem colorem reditus. GRAN'T"S UJ )h Ua [*'*.W[* Obferv. on ibe Fevers p. 212. Indeed when: the s31t humour biliarius is depofited jn the bowels, and int ha [v confequently out of the common courfe of circu- 18l Vd lation, the urinelofes the yellow colour, and fome- times becomes as pale as ufual in good health " Quemadmodum in fanguinis plethora, na- D ht m VvLded e! tura narum haemorrhagiüs, haemorrhoidibus, 060 n fluxu menftruo, fibi fponte in auxilium venit, (Yro4 ira et in polycholia. Saepe vero plethora manu, medica minuen- g da, vt ab grauiori praecaueatur ruina, fi natura vel iners, vel nimiam refiftentiam vincere nequit ; Ua CU Vriiae ita et huic morbo per medicam artem ex iisdem caufis adminiflranda medela. Siigitur naturae ( fmor E vires fui ipfius auxilii inopes, medici implorant ifm. fidem (nam plerumque in fanandis morbis bi- Ir. Vil liofis cedit autocratia naturae arti) fequentes, 4 m füb generaliori indicatione Copigm . bilis im fan- Ant! lel "4 guine abfuamem nünuendam et ad iuflam fani- 9i310€ F.2 fw" ] u 84 at | tati canumzmtem menfuram .vedigendam — effe, fübordinandae videntur indicationes.' L phu at0 * Al [ Lun INDi1c. I * l 10(66 Quae in veficula fellea, ductu hepatico et , eriam [ biliferis coaceruata et iam iam fecreta ftagnat bi- f lis vomitoriorum ope in duodenum eiicienda jot ft, vt nouae quantitati ex fanguine recipienda obferuat fpatium praebeatur. Quae füpra prolixius expo- te5 In p fümus, vt nempe in polycholia, hepar bil QU fuffufum, vafcula hepatica liquamine felleo flipa- Omnis £ NELIV tà et cyflis turgida inueniatur,/vt in plenos di- ftentosque ductus, tefle vMonGAGNI1, noua bi c Ill lis immitü non poterit hanc indicationem íàrs Q defendunt.- patid f if Obferuationem Cl. FtNxz de morb. b. a. fnom l nt L p.44. hoc loco intercalare placet, quae. meo C& QU Faemina -incidit themati omnino refpondet. bis a in febre peiora mala, quia omnia fluida materia 1 OU UL biliofa erant inquinata. Nunc aderat purpura Ch Dl Ulli , chronica, nunc in bullas eleuabatur cuticula vno x(l bf UilQ loco, quae altero foedabatur viceribus Mox uïlï*l materia tuffin excitabat, paulo poft in capur ir- Qu*l? Somnus inquietus ruens oculosque offendens f »,kh anxietas, apperitus nullus, fpaflüicae conflrictio- P(xuü nes per vniuerfum corpus. Succeflerunr ftatus Á hlra '( cachecticus ,. hydrops aícites. p. 83. medelam ftmm narrar D d 95 1] £jt narrat, praecipitur medicina ex Diacrydio fül- phurato et calomele. Poft primum puluerem fumptum ingens fequutus eft vomitus materiae bi- ii W liofae, fcquenn luce idem pharmacon eundem » Gu 0 et praefhut effe&um, tertia dofis per inferiora ma- GpïrL teriam biliofam peffimi odoris omniumque co- iciena lorum fübduxit Sana refítituebatur. Haecce obfíeruatio fole clarior fineulares emefeos virtu- J« tes in purgandoa bile fanguine monftrat. Vomi- bile torium e cauls iecoris ác lienis et ex pancx;eate 1n4 omnis generis fuperuacuos humores elicit. FE R- M05 ül NELIVS de .Maïb eorumque cauf. Lib. lH Doua 0 c. Hl. m Quicunque medicus, fltatui fyPemaus he- patici fupra delineato fuperucmt iuftum inuenit L'? d momentum propinandi emeticum. Datur topi- üv Icü fna ca qþaedqm polycholia ; quae ex accumulatione i wldl[ b: s jam iàm fecretae in vaículis biliferis iecino- fnà ris oboritur. Totum hepar omnesque eius du- 1Q'M &us bili fecernendae deftinati, propter excretio- g Vno is obftaculum, far&ti felle ftipatique funt Sal: fox ] tem per breue temporis fpatium hic morbus, fine gpit elementaris bilis nimia coaceruatione et fine bi- quietus, lis fecretae ad fanguinem regurgitatione durare LLLA»U ?rv Vij poLePc Famxhauiï;mae huius affe&tionis localis r fiatis caufae funt fpafmus mucofa faburra duodeni; lal flatuum incarcerationes faecumque in inteflinis i et fatrat, I $6 M I E In et praecipue coli flexuris collectiones, quae ex- entut cretonum fellis oihum claudunt. Cognofmtur ïäf'll 2 ex anxietate et plenitudinis fenfatione circa prae- hinat ) cordia appetitus defectu et indigeflione folui- 1 f ulo turque vel fponte vel vnius fine omni praepara- ünc ( tione propinati vomitorin Ope Caufàrum fre- 1 if fino àL quentia, hunc morbum haud rarum effe füfpica * ri finit fhoniX ] icent Nulla neceffitas vrget, vt tunc temporis ibu emetico praemittatur digeftiuum . refoluens n cihi Nam bilis ipfa, quae fluida et tenuis eructatur A M nusquam adhaefit, nec digefliuis aeget. Nifi forte orificium duc&tus choledochi muco tenaci Pguu obftructum bilis exitum ex veficula et hepatico iritat eoreo ductu praepedia SroLr rat.med. 'T. l.p. 6o. De praeparanda, inquit, ante vomitum mate- d00d 0i C rià id dico, nos plerumque, vbi emeticum re- dOL fi quirebatur, absque praegretlis foluentibus id de- difle. adhaer Tumuiruarium hoc videri poffet, atque inconfulto. factitatum , ni obferuatio frequens f;.Ued / nos docuiflet id vtiliter fier I9 Mucus cum bile euomita mixtus velex com- Cum plicata cum felle faburra primarum viarum , vel teriol fub tranfitu per ventriculum ad fauces cum illa üïübx mifícetur et ad eum mobilem reddendum refol- bribus *ventia conducerent. Chr tem i Inter- d E $7 Wt ey Interdum vero digeftiua aliam praebere vi- dentur vahtatem fi imhcer natura ad viam il- Dolcir Cà prae lam heroicam per ductum choledochum non in- Ilv füx clinat fed magis prona eft ad decubitum . per 'ieparà vafculorum ofha in tractum inteftinalem hiantia. um fre 'T'unc digeftiuis paululum irritantibus bilem ex (anouine magisad inteftina inuitamus. Sal am- ALAP K mioniacum praecaeteris laudandum; quod tor- AODOfIS pefcentes fimul fibras ftimulat, quo refüitantes Refoluentia hoc (oluens faburrae reliquias excutiant. Leni fuo Q in cafu duplici emolumento cedunt. ; Mi ftimulo fpaífmos foluunt , humores et bilem ex ) [&nac fanouine ad decubitum alliciunt Et ipíà liaec epatico irritatio, quae actionem vafculorum concitat, lp 6o egregium eft refoluens. Mmch pgmumum a tergo arietationes proetrudunt, quae Vaf'cuïorum Su s oftia claudunt. Mucus faucium namumque, qui um & dornilentibus ad duritiem inípiffatus firmiffime Bu de auqu e v adhaeret, foluitur matutino tempore experrectis, equiens fecretione a tergo erumpente. ^4 -Secundo, diceftiua , vi fua incidente, mu- cum inteflinorum tenacem referant et oftiola ar- ex cofn teriolarum exhalantium aperiunt, vt eo vigoro- i »el fius bilem in inteftina deponant. Saltem in fe- um il bribus biliofis fine fordium fignis, de quibus ; rl Clariff[. R1 CH TER, STOLL et alii multi fomi- tem in fanguine lamtantem fatentur, digeftiuo- rum I'ïæz F 4 98 Ll d as Q rum vtilitatemaliam plane nullam inuenio. Quae m b enim vis depofitam bilem tam brcui tempore tiam figet, vt refoluente opus fit? fmm'id 1 Dantur vero cafüs ; quibus emeticum non emetict flatim tanquam primum indicatum propinandum qis p efle. videtur. Si fcilicet primae viae fordibus po&h-ae« confpurcatae et inteftina multo glutine fponta- neo farcita funt, quae prius refoluenda eua- V cuandaque videntur, ne quàedam bilis effufae Qbus, liori et párs fub tránfitu a choledocho ad anüm retarde- laram tur vel in hanc fe infinuet coll,uuiem. $i vero DC €0 neceffitas vrget: copuletur cum emetico ecco- proticum vel paulo poft vomitum exhibeatur. impull Porro fi ductus biliarii fpafinis grauioribus oc- inquit ! cupentur, fi febris comitatricis vehementia, fluida, nam Vi cum excrementitia parte intime mixta, fecreto- fenftra riis vafculis praeteruehat, feu fi ex alia qualicun- D que cauía, per emefin non tollenda, functio hepa- 5 [ tica langueat. Tunc ea, quae febrem minuant, emefin quae fpafmos fopiant, quae moftls*oï"cillatorii gis fi vaforum hepaticorum obftacula auferant prae- Q et mittenda videntur. . Denique fi caufa polycho- büofü liae in iccinore fita eft et illius ! ftafes, infarctus et T0 X obfítruCtionés eam generarunt, viae.prius funt Q e referandae, ne emefis fruítra immo cum damno uenti cieatur. dent l . Qiod i csmSUSE 89 : Que Quod et quomodo emetica euacuent fyfte- üpore ma hepaticum füpra i iam dixi. Eandem íenten- tiam teflatur Cl cotDHAGEN 9 ais de dy- fenzerta grauiori praeceptis tberapeuticis , qulbus üm non emeticum ethnexe fuadet, ad vias ch010p01et1- danqutm cas expurganaas bllemque ita eliminandam, ne dibus pofthaec in putridam abeat corruptionem. Don * 4 h en Vomitus cum multo molimine, naufea, ru- effufie &ibus, et frequentiori inteftinorum anabafi faci- 'etarde liori emefi longe eft efficacior, qui cyftidem bi- Oi ver liariam et ductus biliferos frequenti compreffio- Q C0 ne eo imelius euacuat et fanouinis circumducti Dentu, impulfum a tergo in iecinore auget Qui citius Di$ OC inqut STOLL rar. 1/ed. T. L p. $9. Ipecacuan- ümda, nam vix deuoratam faftidiofi rencerent ; Íperato jeCteto fzuftrabantur. effectu. nl Cl.m 0bept Satis protractum etlongum inter quamlibet jnudnt, emefin interuallum melius eft , vomitibus vefti- AIQTOTII oiis fibi infiflentibus; vt ductus biliarii in mo- f prae tum et actionem concitati interea füum liquorem l 10« biliofum in remotioribus vafculis ftagnantem im- Qus et mo ex fanguine colligendi et in maiora recepta- s fünt cula expellendi tempus nancifcantur, qui infe- damno quenti anacatharfi ftatim remoueri poffit. Arri- dent igitur per epicrafin propinata emetica iuxta Fs quae Qd 50 d ; d quae, vomitus ipü et illorum interftitia in medici pcPf poteftatïe fünt. Quo longiora vomituum inter- hepi li" vàálla, quo frequentiores inteftinorum anabafes, eo PO maioris emolumenti fpes affulget.' 'Tres vomi- tus impleanr antemeridianum tempus. Hac de Jie ( ^methodo sTor L T. L p. 194. commentata legi lu merentur. Medicamentis foluentibus exiguas cui ! Ipecacuannae portiones adieci, quibus:. naufea fcmp i contirllua, fubinde etiam vomitus concitabatur. Secundum riPPOCRATEM corpora pinguia hor bene pafta; tempore ieiuno; graciliora vero fub- (uum iecta, debiliora delicatiorisque fabricae, ad vo- que mitum difficiliora, poft paftum haud fine ratione dec optime vomunt. Nimis copiofa ab emetico fympl tü fumpto potatio, medicamentum. per pylorum, transcolat fperatum eludens effe&tum, dum al- f0f ( vum ducit. Finito vomitu, aeger a frigidis fe thitus caueat, cum panxillo vino generofo et cibo iu- fion cundo eupepto corpus reficiat et dein quieti fe conf]g tradat vel fi vires permittunt modice antea de- hmr D ambulet. Si ex vomitu colicae, anxietates et üt, v velocior humorum circumductio: niPPOocCcmna- neim TES Íomnifera, SYDEN HAM et alii fuum Lau- türzl danum, Liq. anod. Spirit. Nitr. dulc. vel etiam YOmit opium in fübftantia adhibere fuadent, vt fangui- f in nis ebullitiones fuffocentur et placida quies cum pedt, motu acquali in corpore reducatur. Sedes, quae nf pott J RI A :5 Y ] m»dm poft vomitum biliofae deponuntur, multam ex TL ID? hepate bilem elicitam et ermefin oportuno tem- Val qeo pore inflitutam manifeffant. $ VOrm Dantur vero cafüs, quibus omnia polycho- Hdv de liae feu fi mauis, íordium fuürfüm turgefcen- E TEBISU M tium figna adfunt et vomitorio exhibito, pau- CXIQUdS culum muci et faburrae pituitofae relicitur , quae naufea femper aliquali faltem in quantitate adeft, et ne JoQu minimum quidem bilis eruéctatur. Vomitus ni- punpu hilominus fperatum leuamen profert, quem fe. ero fib quuntur fedes foetentes;. quam maxime biliofae, 14 &0 quae ante anacatharfin náturales erant Quidin- ) rTI GWQ de caufa? cur non euomitur bilis cum per eretico fymptomata fe proderit, cur eme(íin infequun- ru T tur alui deiectiones biliofae foetidae, quae antea ER non erant? cur denique leuamem protulit vo- u) iv p mitus cum tamen Ífordes furfum turgefcentes 100 11 non eiecerit? Cauíà latet in connara quadam fe qu jetl onfguraüone irregulari vel Pylori qui nul- nrad lam regurgitationem bilis in ftomachum admit- ;g- Y LOlv s tit; vel in Choledochi nimis profunda infertio- »QC RA ne in duodenum vel in alia cuiusdam partis a na- tü Ld»l turali fecedens flructura. þlh]lcmmus motus e| etiam vomitum comitantes fyftema biliferum excitant, 1 " finpu fel in inteflina protrudunt, fed idiofyncrafia im- jes um pedit, quo minus per os eiiciatur. Effe&tus quae confequuti fumus et bilis euacuata per fedes foe- Pofï tentes d m tentes deorfuin eliminatur, inde leuamen ex vo- fionef priec mitu. XPropria haecce ftructura nihil in medela 3nutat, vomitoria indicata fünt propinanda. fipni; Haec V -Hancce vniuerfi fyftematis biliferi euacua- fünt et tionem inter praecipuas emeticorum, quae;íco- po euacuatorio praefcribuntur, vtilitates effere- fis vtri ferendam , nulla dubitatio. Emetica et. naufeo- €o dif ía languenti hepatis excretioni ad eundem infer- polych» viunt vfüum, quem diuretica et diaphoretica in Qium v nitione vrinae et fanctoriniani perfpirabilis eliminatione da ind imminuta praeflant. Sienim ex primis viis fo- Oi lummodo et praecipue bilem efferrent, fane ma- -]e indicata in ictero, qui ventriculum et duode- HHO? n num a bile puriffimum habet, darentur. fmittr Familiares adhtíc enumerandae fünt ratio- Qu ht nes, quae ad emetici propinationem nos deter- quim n minant, et fatis pärfpicue patebit multós rema- [r1i ? l üm * Uneat, nere cafüs praecipue in febribus aliisque morbis - . biliofis, vbi emetica minime his ex. caufis defi- l - deratum praeftant leuamen. Ventria Emeticum exhibetur, fi fordes furfum Certe vj turgefcunt. Eam vero vocant faburram owe C01p] &as m turgidam, quam in ventriculo et duodeuo baeren- zem matura per vomitum expellere mititur. Pro- emetic dunt fe fordes fürfum, turgefcentes per appeti- Tetulir tum proftratum, naufeam, vomituritionem , Tu s v | amarum ori; fi aporegm linguam impura fionem d 93 X VO fionem hypochondriorum et capitis dolorem, medd praecipue in regione frontali Quae cum adíint Ld& figna, vt vomitorium requiratur nemo necabit. v a CUA Haec vero fordium fürfum turgeícentium figna p lde fw funt et fymptomata polychohae, igiturque faci- eflere lis vtriusque ftatus commutatios cum tamen in naufeo eo differant, vt materiae excernendae íedes in 1 Inlef- polycholia haereat in fanguine et hepate, for- AuCà 1 dium vero furfum turgefcentium fecundum defi- 1Qtl0ne nitionem in ventriculo et duodeno Datur cru- s o da indigeflaque colluuies, emetico auxiliante D£ ffà omnino eiicienda, quam ex fapientiffimo infti- duode tuto, ne in fanguinem abeat, pylorus non trans- mittit. In morbis vero biliofis tenuem plerum- g que fluidamque bilem eiectam confpicimus, ORRT quam natura certe deorfüm euacuaret, cum fh- refma mulum motum per1üalt1cum excitantem - con- tineat. morb (s d Porro emeticum magni eft emolumenti, fi ventriculum grauat mucus dudlilis ita tenax , vt urlt certe vi laxantis non vinceretur. Immo Clariff. GOLDHAGEN. totas quafi, e fordibus compa- m u ] &as membranas a parietibus ventriculi moru pugrt Pro emetici concufforio fecedentes vifas efï'e , miühi retulit. appet jofe Tunc vormtonum jure laudatur, quod for- n, Ieh des via breuiffima euacuat; ne per inteflinorum fl " a anfra- Jl 924 — anfractus circumductae reforbtioni exponantur. eypue Eft quidem faburra etiam in ventriculo a reforb- ida tione non inmunis, fed intefltinalis, vi functio- wnda nis longe maior; faepe periculofa inferret mala, Hgüä' | l ni oftia reforbentia, fpasmodice contracta, ma- À teriae acri introitum praepedlrent Quaedam ti0nem acrimoniae ita funt acres, vt f'urfum euacuatae tnate V excoriationem et 1nflammat1onem 1am in oefo- Quid phago producant Quanto citius in inteflinis ]ir pon nociuam hanc protuliffent irritationem, fi laxante s loyans exhibito deorfum propulfae effent Colicae ex Tie po hac origine ortae videntur, cum paulo poft exi- ficare Y ftant, vbi pro vomitorio indicato:laxans da- hepstic — um eft $1 Biliofae funt' obferuatae epidemiae, in qui- xiliante bus bilis tantam exhibuit acidam acrimoniam, vt difcedu pelues metallicae , quibus excipitur, rodantur ; [cute e efferuefcat cum terreftribus quibus occurrit, fau- ')"1 ? Cunt ces praefocet dum euomitur; et dentes ftupefa- pedore Caufa ciat, vti omnia acida acria facere folent IOu Dor videtur; quod acidum in bile, ita iutam fuam füperer menfuram, ne oleofa fellis pars id fatis ivl n n inuoluere queat. 1Ín fana enim bilis compofitio- fütmen ne acidum ita oleo obuolutum eft, vt nullos fibi dem proprios effectus excrcere valeat. Sub hac re- euhn Lm rum conditione vomitorium ex duplici ratione fem v omnino eft exlubendum, tam ad vias biliferas OAN expur- V d. 95 Onàntur expurgandas excitandasque, quam ad hancce U acidam acerrimamque bilem via breuiffima eua- ündto- cuandam, nein ttactum inteílinalem nociuum « mà & mü mgeratur irritamentum. Al funt, qui fpeciofam hanc proferunt ra- L*ïdcfn yar a tionem, emetica effe adlnbenda, quia ex fyfte- GvudL d v mate venae portarum fordes in inteftina alliciant. 0cfo Quid illud? Vena portae reforbet, non exhalat. n AS Et ponamus, vt res ita fe haberet Cur emertico ) n m : laxans poftponitur, cum ex inteftinis plures ve- H ( e )f nae portarum rami ortum trahant? Si vero figni- J01t CXl ficare volunt, vt fordes venae portae per vafà n l hepatica feparatae, in ductubus biliariis ftagnan- tes et in veficula fellea reconditae, emetico au- 1n Qui xiliante, euacuentur; de mea modo in tantum D. Y difcedunt fententia, quod,. quidquid velint, ob- )x.df[lll; Ícure exprimant Reliqua quae emeticis com- lï' , la* petunt emolumenta, excitatio fcilicet motuum in ] hn l LM[/" pectore, capite et fyflemate circulatorio, huius Cufa loci non funt j yam Cum igitur ea, quae vulgo emetica indi- d fati cent, non ab omni parte defendenda fünt, et jl po ) tamen copiofüm illorum cum euphoria vfüm vi- Jos 1 demus, vt füfpicemur neceffe eft, aliam quarm- Ie liüv dam caufam latitare morbofä.m, quaeita frequen- 3110re tem VQH]IIOI'XOI'UID víum requuat Videatur J*l 1 PL .D 10AN. WENZESL. NEVMANN de emeticortum — C'&Pl tteg le- 96 TOR d 5 j : j fecum. mgldïu per obferuata pradficorum — vindtcato. Qualem morborum gregem collegit, in quibus sritabi vomitoria vtilia füunt inuenta. ^ Eftne maxime hoc pf credibile, vt ex his enumeratis morbis multi mot ( apozem emeticis propter füam vim cholagagam et hepa- ücae fecretionis excitationem cefferint ? Hoc amplius addam, vt certe reipublicae À plures conferuarentur ciues, fi pro nimiis venae ofcilat íe&tionibus determinato, vt mos efl, tempore citant, | gelebrandis, auctumnali tempe&aie fe emetico hac vi repurgarent et polycholiam aeftate collectam difcant. diminuerent; praecipue fi per fuperiora fe pro- derit fymprtomata. Fiodiernum enim vitae ge- fe- ete nus morumque nimia indulgentia, quibus no- prefls, ftrae aetatis ciues affueri füunt magis ad abundan- um eu tem bilem, quam ad genuinam fanguinis ple- fnirinti - thoram, maioribus noftris quondam propriam, diapton difponunt. Mirum inquit modo laudatus w E v- türam t MANN, faeculo eo, vbi gulae maxime indulge- teiqui tur, emetica ita euiluifle. Reformidat medica- indicatio tionem f mentum tantos motus ciens, praefens homuncu- lorum mollitudo. Gratus falutaretur, qui phar- pridico macon inueniret, quod bilem ex ductubus he- Ij paticis et veficula fellea eliceret, nec noxios quaeliy emetici effectus, qui interdum tamen, quamquam Qun tar raro obferuanturs fcilicet congeftiones, ruptu- Quanta r ras, abortus, incarcerationes, etc. nunquam Tum bj gfecum - RT 97 JHIT) fecum duceret Naufeoía raro ob variabilem QUIDUS ( irritabilitatis gradum ea dofi dimetiuntur, vt DnaXime hoc praeftent. Bile enim expreífa. et. hepatis 3 [nüt motu excitato fufficerent ad eam exturbandam Dhany x lly[) apozemata detergentia: VV INnic..:ll € Vanj4A Abfolutur medicamentis, quae motum SApor ofcillatorium vafculorum cholopmencorum ex- w an 0 citant, bilis fecretionem in hepate augent, et ul Al hac via fanguinem íuo ab 1nquuiament0 mun- dificant f,; Plo Inuenta funt iam dudum, in caeteris 1f4a (a. Íe- et excretionibus, vel languentibus, vel fup Hkn preffis, remedia eas reflituentia et copiam colle- bondan- étam euacuantia. Si nimia vrinae , materiae tran- ye Ípirantis in fanguine retenta copia commoratur, 0p diaphoretica et diuretica exhibendi mos eft. Na- $ NEI turam turbata in hepatis functione omnino nos riauge reliquiffe a potiori non eft fufpicandum. Hac in médiCa. indicatione, quae languidi hepatis motus excita- nn al tionem fiftit, cardo rei vertitur, et praecipuam practicorum attentionem fibi vindicat. 2 Puäl pi l" Praecipue ad caufas refpicere noftrum eft noxioS )0 quae hepatis fun&tionem turbant, impediuntque quin tanta ex fanguine fecernatur bilis' copia quam quanta recipitur. T'orpor vel debilitas vaículo- l upfu ngi lat rum biliferorum, languens fanguinis circuitus G funt fecurri 4 9$ d | funt excitanda corrigenda; infarétus et obftru- tutt à &iones hepaticae refoluendae, ftagnantes humo- /;;jstg/e res propellendi , fpafticae" affe&tiones abdomini mitd familiariffimae, quae cuiuslibet partis actionem Site füfflaminant, fuis remedís funt fübigendae. De- Aasfo nique profpiciendum , vt fons elemenrorum bi Matet liariorum in fuis retineatur limitibus, nec nimia erüchtl illius redundantia vel viuidiffimam iecinoris fun- durch &ionem fuperet. - Diminutamrie hepatis fecre- angedi tionem, vel auétam bilis elementaris in fanguine len du euolutionem polycholiae caufam efle; diagnofin ZWeatt Nur. propofui in comparato ictero cum polycholia. Hoc amplius cenfeo, caufas morborum biliofo- $0N // rum chronicorum , vt vlcerum, eryfipelatum ha- P.lp bitualium, arthritidis biliofae etc. potius in tur- vasculi In batà per hepar mundificatione quaerendas efle, acutorum vero in nimia copia biliofarum parti- it idle cameni cularum in fanguine orta, quae heparis fere vi- res excedit. Etiam morbi biliofi hiemales, qui lls ex fub coelo frigido fporadice occurrunt, a potiori fam pr P in hepate quaerendi, quia hiberno tempore (di- bilario minura exhalatione peripherica) interna organa excretoria vices fubeunt. ens bl Remedia, quae fecrerionem bilis augent Q'ünis funt naufeofa, emetica refracta dofi et vomito: nalrt ria ipfa, quae concuffione hypochondriorum et vaforug viuidiore in vafis hepaticis motu tremulo eo- Dattept rum x& $9 Obf rum acCijonem alleuant. Nosts von der Zg- Qiumo lüfgkeit der Drechmittel fagt S. 36..— Die Brech- xlomini mittel bewürken eine lebhaftereBewegung der IU N| Sáfte in der Leber, und folglich eine ftürkere jae. De Ausfonderung gallichter oder fonft verderbter rüm bl Materien, und befreyen das Blut von einer be- C nimia tráchtichen Menge derienigen "Theile, die [ü durch den vorhergehenden Krankheitszuftand IS 1&CTQ angeháuftfind. Seite 77-78. Brechmittel wür- anguine ken auf den Stoff, der noch in den Íogenanten emolin zweiten Wegen befindlich ift, und beleben die hol Natur in ihren Ausfonderungsgefcháft. 'T'u o w- leOfO SoN in den auserlefenen Abbandlungen Vol. MI um ha P. I. p. 48. dicit emeticum in minimis hepaticis In tue vasculis ftagnantem humorem propellit. s elle Ingens füummorum virorüm numerus, qui m Päïï in ictero vomitoria commendant, huius medi- [efe Y camenti vfui in hepatis languente fecretione et h,s qu bilis ex fanguine expurgatione au&ontatem mul- L PO[LOH tam promittunt. - Per vniuerfüm hepar eunt f'af'acuh vaforum Ofe (di biliariorum , venae portae fürculi. Pellitur in orpana eos bilis, vi circumduéti et fequentis atergo fàn- quoeni guinis, preffu diaphragmatis et vifcerum abdo- vormito minalium. Inde primo liquet, quanta, in tali yum d vaforum biliariorum copia, tam amplum viícus perreptantium, abundantia liquaminis biliofi uo 0 r 2 ftag- H In Secundo quomodo et flagnantis latitare queat cam e quid praeftent emetica refr. dof. et naufeofa vo- mituritionesque. Sanguinem a tergo fequen- gito iumn tem citius circumducunt diaphragmatis et. ab tim e dominis motum in hepar accelerant et ab ante- vt vacua. fecretis CJUT 3 riori receptacula expurgant Brechmittel leeren | die Connen yecipiendis ; pateánt. g&chii ve Gallengànge aus, und verflàrken. die. Abfond DeRpus rung in der Leber. "Wairnuzresns Bemerb. über Th0fU df einige. Arzneymittel, . Effunditur ideo naufeofo- abdorm rum ope bilis ex vniuerfo hepate allicita copio- íein duodenum; igiturque , quibusdam, morbo* Dinphta rum b1hoforum fedes male quldem in duodeno fürfum videtur. gunt. t * T fqu ] .BissET p.206.,— fromanaccumulation n A/ZWJ/ of highly vitiated.bile in the duodenum.. : B o- Hinc cum b;hs & NET. fepulcr. V. Hl p. 215 equiat tam per meatum .cyflicum diétum quam hcpa— ticum in inteftini duodeni finem effundatur, me: bilisin d DENHA rito./febrium fedes inteflina. tenuia . ftatuuntur. LizvTAND Synopf. prax. ted. 228., lMlud no- lünc d tare expedit, inteftinum duodenum variarum fe- beneath: brium fomitem recondere. |Ex eodem quoque lis df [ fonte prodire, videntur anxietates et. dolores, t ler I qui vomirum blhofum, Choleramne praenun- | Il]eF tiant. Ticans d &i Inter d D 1061 Iodo.et —'"Inter ea ffem'edia,f quae fecretionem hepati: feoü V0- cam et feparationem bilis a fanguine augent me: fito eft equitatio commeridanda. ^ Vertebrarum | fequen. $.et dj columna cum-extremitatibüs füperioribus alter: ibante natim extenía et collapfa, verfus os facrum alli- fecrens ditur; diaphragma annexüm deorfüm trahitur. ren de Coónueniunt ab inferiori. parte dppulfus offium Abfond- ischii verfus ephippium et ictus acetabulorum a TR« 4 ) genubus appreffis , qui continuato per peluim Gu ifeofo riotu inteflina ad axin furfüm pellunt. Mufculi tà Copio abdominales partium reliqu'&rum'mouii obediunti , ID0roo* Diaphragma igitur-deorfum raptum ert intefliná duodeno fürfum 'propulfa in.medium hepar praecipue agunn Iam ex motu concufforio rhedarum na- viumque bilis effufionem cum vomitu oriri nar- e^ t^ ii ratZIMMERMANN' v5 der Erfabrung in .dey m.'Do zrzneyb. S. $95.-quanto. potius ab equitatione üm. Dui exfpectatur. ^ Id'adhuc foneam, fit aluus poft m hep& equitationem laxa, ne fecreta et copiofe effufa bilis in duodenum cum damno reforbeatur. :sv- t fre DENHAM Cbap VII. of ibe bilious Colic p. 191. Tu ]lüd 00 hanc defendit methodum. Nor doithinckit anm beneath me to own; that.i have frequently cured | quoque this difeafe by riding on horfeback, when all dolore other means had failed me. — It gently. fchakes ll the parts of the lower belly , and by this praemm' 3neans drives:out all vifcidities: contained in the bo [nte? x 102 n Es - bowels &nd blood veflels, and eminently promo- mde If tes the circulation of the blood thro' the mefen- Cïdh.!en teric veflels and the ramifications of the vena XCLOb porta, whereit circulates floweft nglem - term INpi:1c. III cant Ea ex duétu choledocho expreffa bilis, quae habet non per os eiaculata, fed a duodeno ad caetera tantutmi inteftina deorfüm delapfa, eft abftergergenda et Qmhis : per aluum euacuanda Duplici via huic indica- tioni fatis facimmus; vel emetico, laxante marita- cuma to, feu fua ex natura aluum ducente, vel leni ec- fa, vel coprotico poft emefin dato Huius in inteftina uit fl fub vomitu immigratae bilis abfterfio eft vera ra- omntes tio, quae quemque rationalem medicum inci- quatic tat, vt poft emeticum propinatum alui feceffum fiofa el exoptet, vel irritationum ope prouocet fponte plenos fecedere recufàantem. Rite obíeruata haecce caus (üb cor tela, bilis effufae reforbtioni optime praecauet, fIcum caeterisque rationibus, quas in fui indicati de- pofioge fenfionem laboriofe conclamant, facile praepon- QOprot derare videtur. Vomitus cum fequente alui du- biliof ritie, initio quidem leuamen producit, fed re- hi pe crudefcunt ita fucceffiue fymptomara, vt re- ho deunt in fanguinem fordes eiectae, quae paulatim denuo reforbentur Sufficit in polycholia poft vomitum laxans vnum;, fuperflua fine commodo inde d 105 Y ptomp. Conti inde impetrato debilitatem inducunt * mefen nuandum cum emeticis et laxantibus alternatim Qe vena exhibendis, vsque dum morbus foluatuür. Si vero bilis per ofcula arteriofa ad tubum intefti- nalem deponitur: laxantia plura cum digeftiuis intermixta prae emefi praerogatiuam fibi vindi- ls que cant. Interdum vero hepar in polycholia talem d caetera habet conditionem, vt femel quafi primum penda et tantummodo impulfum requirat; quo facto, C mdlca- omnis abundans bilis copia per ductum choledo- & mafita chum ad plenariam fanationem vsque, in intefti- | leni ec- na, velut ex fiphone primum citato, continuo de- ntsfhna pluit ftillicidio. Stipati fünt tunc temporis bile Ver rü omnes iecinoris fafciculi, íed vis expellens ex um ia qualicunque caufa languet. Sanguis vt fimul bi- feceffom liofa elementa copiofiora foueat neceffe, quia in plenos duétus nulla noua inmitti poteft. Hac fonte eCCe Cüe ub conditione faepe faepius vnum füfficit eme- nàecttet, ticum ad primos motus fuícirandos, et quae jciti de po&haec perpetuo deftillat in inteftina bilis ec- coproticis euerrenda eft. . Si aluus haud amphus yrepote aj die biliofà cum leuamine fecedit et polycholia ad- d f& huc perílat: alterum tertiumque et fic porro v m emeticum exhibere ex víu eft. paulanm j pOü mmOdO inde G 4 Àxptc. 104 INpt:1c. I V. dicunt Scaturigo bilis eft fuffocanda. Abfoluimus quià fe identid huius indicationis poftulara, íi maiorem huius morbi receptiuitatem, quibusdam fübiectis pro- inteftn priam emendamus, fi caufis praedifponentibus ]eämm medemur, et occaüonales quantum fieri licet qunt re euitamus. Quie h febreb Emendanda funt methodo roborante vni- morutm rem f verfalis et parnculams debilitas, vaforumque re- forbentium infirmitas, quae, quo debiliores, eo Haecc fnoris t maiorem ex inteflinis craffis recipiunt faburram et morbum vel fouent, vel fugato receptum periplt dant Inors ; Dagliui vomitus nigro brunei' (biliofa corrupta eiicientis) fontem ex debilitatis 1ntefh- fecretio nis deriua. Matrona quaedam eodem vomitu ex at laborans; iis fanabatur medicamentis, ex quorum wus d effe&tu exoptato concludi poterit eandem inte- letant ftinorum infirmitatem in cau(a fuiffe. ZiMMER- Uberan! MANN v0n der Erfabr. in der Arzueyk. p. 290. blood TOysm Haecce tubi inteftinalis infirmitas, cum ex fs bei variis caufis ortum trahat, praecipue in medela fuids s feouum biliofarum' per diu. continuatum . pur- Vistem ; ga ntium et ennematum vfum quam facillime ori- be ren: r amat Ex his, ea aegrotorum febre biliofa Vomitn laborantium fituatio explicatur, de qua practici Ipe b dicunt rS o aaeRaL L FA REU f 105 - dicunt fermentanonem biliofam in fanguine effe, luimus quia femper poft tot tartaque purgantia fordes la Jlug identidem recurrunt. Prouenit ex deb1htat1s li po inteflinis et deperd1ta vafculorum minimorum ftübus legitima contractilirate; quae auctam fecum du- r [icet cunt reforbtionem. . Dantur iníüper aliae caufae, quae hanc continuatam bilis generationem in febre biliofa inferunt Huiusmodi eft foluta hu- (& VDl Illuftrant morum craíis et colliquatio eruoris. qu re rem fudor;, diabetes, diarrhoea ex colliquatione $, C0 Haecce aegri conditio, generalem diffoluti hu- burram moris therapiam defiderat. | Alia eft caufa, cum cepum peripherica euacuatio impedita vel abolita ,. hu- (hitofa mores interiora veríus determinet et hepaticam intell fecretionem augeat... Simile quidquam- diabetes Vornit ex tranfpiratione füppreffa monflrant. L. cuat- guorum uERS difeafes of Soutb Carolina V.L p.i185. But ntc let an emetick operate ever fo well, the like ex- MMER uberant feparation: of that humour from the x( 40 Q blood will again be made in the fucceeding pa- roxysm. - The reafon is, that the external vef cum ex fels being thereby ftrongly conftricted, : and the medela fluids repelled from thé outward parts upon the m.pi viscera, the like bilious redundance will thence me or be renewed. But-even during the fever, the biof vomitingor purging, that proceeds from füch a faperabunda nce. k - Of bile; as well; as.the further pra& dicunt G 5 1mino- 106 * d m immoderate fecretion of it, will, moft com- sobort monly, be prevented by warm diaphoreticks i J $oined with antifpasmodicks etc Accedit calor ! febrilis, qui identidem oleofam fànguinis par- tem adurit Febris igitur füffocetur, fruatur (upprn culent aeger diaeta antibiliofa acida vitetque victum refi- culis 0 nofum, animalem, alcalinum ; ne chylus conti- vt fan nuo nouam fanguini inuehat bilis materiem. De- bilitas vafculorum reforbentium roborantibus praebe abulis vel per os vel praecipue per ennemata, quae fatüm locum morbofum ipía attingunt, larga quanti- deit V tate ingeftis. Ex eadem caufa languens hepatis Et haec tredo motus iisdem excitandus pharmacis. feptim eft propria fpecies, qua febris, adhuc biliofa p u cort. peruv. et fpirit. Vitrioli defiderat. Docet fimul, - qualem poft febrem longam biliofam ha- beant vtilitatem roborantia. Reconvalefcentes (itque aepros cum obferuaretur facillime relapfum pati, Ài fi paulo plenius, quam ventriculus debilis ferrer nutrirentur; Elixirio ftomachico vfi fumus , STOLL 74t. 9/ed. T. l. p. 20 et p. 29. fecurius tür fse tunc cort. peruv. dabatur nec tam facilis erat fotbtio in febrim relapfus, reiecto dudum mali fomite. QUitaf Ippoiatri poft morbum ab abundante bile curatum brutis exhibent Limaturam Martis lar- flone gis doübus ad vifcera, quod dicunt, abdominalia für f robo- —— 107 L com roboranda. ERxrLiEzENs pm& Unterrich m retücls der . Viebarzeney S..374. t at EW l5 pat Amplius curandum, cum bilis fcaturipinem frugtur fupprimere placeat, ne materia in inteflinis fae- 1m re[l culenta ex ciborum reliquiis nimis fcateat parti- COnt culis oleofo putridis alcalefcentibus. Videndum, n. D* vt fanguini commeatus chyli blandi antifeptici bus praebeatur. Ergo diaeta animalis, faltem eius uae abufus, praecipue ille victus carneus, qui exal- Quan tatum animalitatis et alcalefcentiae gradum poffi- nepa deat vitanda et acidis corrigenda crafforum pu- [« tredo. Ex vera plenritide fanata puella, paucis bitiofa feptimanis poftea inquit sToLL 72f£. zzeZ. T. I Docet P. :2. poft carnes intemperantius comeftas ri- am ht guit, aeftuauit et vomuit aliquoties biliofà inci- [centes ditque in peripneumoniam. FiNXKE Pein Abufüus carnis efï: rec1d1uae caufa. piti fertet . Porro profpiciendum , ne diu commoren- (ümus tur faeces in inteflinis craffis et tempus, quo re- ecurits Íorbtioni expofitae fint, prolongetur, quod [ig erat euitatur, quotidiana alui depofitionis cura. Qriite. Hepatis fecretio eft promouenda exercita- yre bl tione corporis vniuerfali, qua omnes exhilaran- r ht tur fecreuones, vaforumque iecinoris robora- nalla tione tobo xo8 exalttt tioneet forraffe j fub "languido' hepátis motu ryratutm naufeofis per interuallà propinatis. Si vitig il- pro po lius, Pcafes, infar&us , obftructiones , calculi et lus .0f id gunus alia ; m caufa funt , ed-vt corrlgantur tranfp Vma mterefi eam d. 'lTandem curandum, vt vefica fellea. rite feparea euacuetur, vt omnes fe- et excretiones iuftamen- t, p füra et aCtiuiraté procedant, vt neque fupprima- corpot tur neqdue diminuarur tranfpiratio , et vrina iu- f pràe fa. D0I fta fluat copia, quae, vt fupra: dixi, parteim bi- lis eüacuant. "Tribüs, medeatur. caufis polycho- bufüpi liae et fuff'ocabuur fcaturlgo. H Dzaem im polycbolia GOLD i Tener itd fit comparata , éüum omnia aeftate flagrantis- hx fima, folis aeftu torreantur, et humores a centro Ie. v extrorfüm vergant; vt tubus intefüinalis a pu- frua ( trefcente fentina- immunis fit. Vi&us animalis, Ofnfr Y plantae alcalefcentes , conditae pinguesque da- icinii pes, oleofa, la&ticinia, oua etc. et potulenta fer- Tàcs mentata funt vitanda, quae érudum, craffum, re- buit, finofo oléofum chylum praebent, vel infita fua Dem m vi calefaciente cruorem. corrumpunt. Fruen- vor f dum vegetabilibus, acidulatis, ^eupepris; . di- r Q luentibus' particulasque. oleofo. falinas .ardore Ut ex L] ex- ^ '*—:f—"ää 199 15 moti exaltatas muoluennbus. Aqua pura, lac ebu- Vitia ] tyratum , mulía ex limoniorum pomls confe&a CUU & pro potu ordinario conuemunt. Cop1of10r hau— "TiPantür ftus omnes excretiones, praecipue. Vrmam el: tranfpirationem promouet , et fanguini « ommno eam dat condmonem vt nocua facilius ex! 1110 Cueà rite feparentur. Coelo ex feruore fübxto refrxgera- fl men to, potu the1f0rm1, moderato vini vfu; jet. moru üppr corporis blandiori diapnoe animanda.- Cerem— Vrifà fia praecipue bilis generationi fauet. Haec diae- em b tà nonumquam polychoham nafcentem i in her- bolycho« ba fupprimere valet. Huius diaetae vfum obferuestio, quam Cl GOLDZ4AGEN. mecum commaunicauit teflatur. Tenerioris fabricae . virpo, cuius ex . familia 3UTAntIS phthifica mozs. abripuit fororem ; incipiente. ve 3 Centro re . vehementüori. grauabatur tufli cum,, multa in uc1 excreuone, 64 Pu lutfa xuris folatia petiit,, ab ADImALUS, omni vi&u animali abflinuit j-- fruebaturque.la- ädg d& &iciniis, vegetabilibus praecipue fruétibus. hor- enta fþl' raeis Serum-lactis dulce fcopo medico,adhi- m buit. Hac cura praeter leuiufculam excreatio- t (M nem matutinam continua tuflis plane filuit. V1- gor fun&wnumque alacriras cum fanitate redxe- jruen re J « i Quem ftatum, quo aliquot tempus (übfti- gdort tit;, excepit anxia refp1rat1o, fenfäno pulfáns in e . hypo- 110 Mu n sadotuf hypochondrio dextro, cum dolore hepatitidem Tf mentiente, ita vehementi vt repetitae, fed fine vero o omni leuamine, requirebantur venae feéctiones. valete V Oris fápor erat amarus , digeflio laedebatur , et inuolul cutem icteroideus foedauit color. Abfceflus he- modo d patici metus emetici propinationem prohibuirt. Vel meracae bilis vomitus, vel febris per quinque gendo f |e mot dies circiter duraps hunc fltátum foluit; et fatis (imus:] laudabili gauifa eft fanitate. Sed denuo in fangui- ne colligebatur bilis abundans eademque recru- defcebant phaenomena, quae iterum eadem crifi facta euaneícebant, et ita adhucdum alternante D l tenetur valetudine. ! Ti tol Tet Iam contraho vela. Sufficiet mihi, vriam Ls huic morbo medendi methodum defícripfiffe. dnr u Forfàn dantur plures vel faltem in melius verfae. u Therapeuta enim id modo cura ampleétitur fia, hi vt quasdam morbi caufas demat et naturae vires Ti medicatrices fuperioritatem accipiant vel iam fu- fit bu periorum a&tiones in fomitem morbofum facili- "u tentur *). Alia eft methodus corrigendi bilem b aci- a- A E *) Morbus exiftit ex conuentu plurium caufarum, quae & coniuné&tae rationem morbi fufficientem conftituunts 101 Inter hanc morbi rationem fufficientemi et vires nae hi turae medicatrices eft femper quaedam fuae cfficaciae di proportio, Si vires natutae maiores; morbus fpon- te qu f d XtTlI Datitidem acidorum auxilio quam cum T1ssOTO epidem. d fine Laufatu. p. 17. quidam commendauerunt; : quae lectiOnes, vero fola fine methodo euacuatoria 1un&a parum W valere videtur. Caufa enim rnaterialis vitiatam erUD inuoluit proportionem fluidorum, quam tanturi- tohibut, modo diminuendo abundantia facilius, ^ vel au- gendo minora difficilius reftaurare licet.. Si in bi- q H'lqvpl et fot le morbofa acidum praedominat vt fupra vi- ] lanput dimus: haecce laudata methodus male fane appli- cata & TeCru Y em crif (GTDante te vincitur, fi minores morbus non per fe fanatur, Therapeuta numquam morbi rationem fofficientem tollit, fed modo hane vel illam caufam ex pluribus rationem fufficientem conflituentibus demit, :et itg j, Vtéfl propordonem mutat, vt vires naturae maiores eua- Vel medi- npfifi dent morbiqué fomitem penitus tollant €us non ad caufas morbi refpicit, fed modo vires na- » Verlae, turae auget et hoc modo illis fuperioritatem in mor- Itf f 12, bi caufam comparat; idem fit, proportio inter vires 2 VIIcS naturae et caufam morbi mutatur, Hac ex propo- m ff fitione cognofcitur cur diuerfa reredia eundem mor- bum fanent In hydrope adíunt fpiffitudo humo- ? hicil rum et vaforum atonia et ab his curatur refoluenti- j bilem bus ab aliis roborantibus, Sint vires naturae —— leg L a-]- b. ratio fufficiens morbi x -]- y -- z. idem eft an medicus tollat x -- y feu y -]- 2 feu ? -]- x an augeat vires naturae perc-- d Vires naturae ma- t quae (tityunt. iores euadent morbusque füb omnibus -his variatio« nibus fanatur 1 1te$ nae Etiar explicat, quomodo vnum me- fncactdt dicamentum tot morbis mederi poffi cum famen »ugfþon quiuis inorbus diuerfus, diuerfam vt habeat rationerm t fufficientem neceffe eft [0À 112 cata effet,: fi non: acida polycholiae. praecauent et praefänn commeatum priuant, i Videtis imperfectam quandam huius morbl adumbrationem, pro vt humeri valeant depictam, : entequam. in fecundarios tranfiuerir.. morbos. Etiam de.his quaedam differere mihi in mente fuit eorumque originis modum vel per degenera- tionem fucci biliarii, vel per metaftafin, vel deni- que per complicationem euoluere cogitaui, fed vereor, ne impatientes offendam aures. Si vero laborum primitias res publxca litteraria, aliqua fal- tem cum indulgentia fufcipiat: tanfirum po- lycholiae in fecundanos morbos paulo poü: addam. p d h « AROHeT z 3 AE d )Zc& « N LA $4528 M i i« ^ ul dU Y n lm ! 4 UR n N j " l n ! | ,L | l | | ;ï | j KTL EH | E 8 .»v»w grex /a?a. s ,IM, r E W/, eaf ...w g . u r ] Jllnfilf hs H — sss dN - m - : as us — m * - s " ia 3 m - T THeS z u- - g RE s EM i x u df L R- x ol d -- — - quececa: D —— — — t A -- Lt » Pa CM - — x J Euroskala Offset x IOA—NN;IS CHRISTIANI REIL MED. ET CHIRVRG. DOCT. ä 9 ) Q co TRACTATVS VierFarbSelector Standard * i / l s DE Balance O e Focus D ä POLYCHOLIA N 14 13 PARS PRIOR. 12 11 —— -- ee N 10 B i kw »" f s d EE Ed W WX z j IN — p5 ;äxï*w w " AX M v m VE e-. X HALAE ä '* YPIS FRIISERICI AVGVS'TI GRVNE'RTP | MDCCLXXXII, 1 U Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com