JfIX36_qt_5

E s

—

s

E ierus

——

^m

x.mhau

-

Mu

—WR

$ £

r

ÓÉ

; i

*

É

r d

$4

—*

^

.P.u

p

"a

o

COUK

--

*

wu

AL

)

: LA

j

u

at

M

ONE

RI

x

$s

&a

æ À

9

Mþ

m

1

o u

E

z*

Ms-

i

w j

db

r

"

.lu

J s

Jum

T?

Dd*

)

N

d

d

i

2

TW

"

L

*

-

s

"C

wo4

3

[ a

R.üw.

4

AC

4

3

u

«m

a

AR

Y

"B

iw

É

r

m&

p

ww

*.

H

Xer

»

y:

Wr

A.

T. RGAE

MY

P

MO

p

d

T

*

A

v

A

*

*

x..,

A^

»*

- d

u

m d

4

*EA.

P s

;—/1»«

s4

p

M

n

M.

d

:

*

,

V

cnwï.a

p

ii

És

1

L^

A.

d

k*

L

: vc.ö»

od

KX

:

M.

d

d

JX

FE x

»4

v

cHe

$ 1

?.

M m

!3

Mu

21

P

3

Mw

i5*

*

.-kual

"

MM

v

r

J

w

v

E

1*

.m

"

HW»!

z

^

o

"

o

2

f Ma«ï

T Wt

FM

M

f

RE

?

m

xí

;*

s n

-

MAME

-

. AOFU ER od

L

:

äænw.."..ï

as

dul

E. AR

—

-a

RT

vemene

z

2

3

E

*

p

N12«5102327357 021

i

DEU EOR LE TU

Tübirngen

2

.

ET

ï(i» ;

pPF!

Q uem

Prafes totius Nature Benigniffimus

j

DEVS TER OPTIMVS MAXIMVS

J

Clementer à nobz avertere. velit

iv

Dirum

j

FTU

iIS

j

HïDROPER

1

Aucoritate & Decrcto

ILLUSTRES $d GRATIOSUTISSIMI

BASILIENSIUM MEDICORUM COLLEGII

Pro fummis in. Arte. Afcl cpladea

Honoribus & anllegus Do&oralibus

Solemni ritu impetrandis,

e/d Diuns X X. Odlohr. 4nn. M DCCV.

In. Auditorio hyberno

Jj

INAUGURALI HAC DISPUTATIONE

Horis folitis

in,

Publico Philiatrorum examini fnbmitrit

ii

JCHANNES BERTHOLET,

Aquilea - Berneafis,

xEro d.

"Ji

Bääïe

o x

«

um t

369

BASILEJE, LITERIS JACOBI BERTSCHII,

ï

dhshehodls hus

d

Q

^ H )

d

;

d

&

Y A

-

AR IN

DN

SEPORD

UR

RUT

d

i

YYY

'fs. Piecra ja 1

;

(:gä&

Y

-,

TTTTPRC 4

V I-R.I.5

Dr

eXICagnificis,, admnplifimis, INoliliffimis, Grarifiimts »

Prudentif(imis , Genere ac Virtute

Glariftimis ,

DN, ANTONIO LOMBACH., Illuftnffima:

Reipublice Bernenfis. Senatori Prudentiffimo , Digniffi-

mo, olim Prafecturis in Meytal, Aigle & Baden fummáà.

-

cum dexteritate defun&o, nunc veró Rei Salarie Diredto-.

ri fidelilfimo, exa&iffimo; Domino ac Mecocnati fuo co-

j

lendiffimo :

DN. JOHANNI JACOBO FISCHER, Sc-

natüs. majoris.A ffeffori digniffimo, Prafedturá Bippenfi o

lim magna cum Laude defündo, nunc veró. Gubernatio-.

E

ne quatuor Dominationum. Aquileenfium prudentiffimé

non. minüs quàm fideliffimé defungenti, Domino & Pa--

mo

trono. fuo. maximé venerando:.

Tut

borg

DN. TOHANNI BERTHOLET, Mced.Pra&.

Idit

MCdl

Experient, Jurisdictionis Aquileenfis Caftellano ,. Senatüs

W

Prafidi, & Curiz correctoriz Judici Prudentiffimo, Viro

3

Medicz Artis.Peritia. de omnibus. ben& merito,. Patri fuo

pl

filiali obfequio fummé venerando..

bir

Qi

puin

Hoc qualecunque. dibiti obfequii grattq,.

dagl

d ]

animi pignus bumillimé confecrat.

' G dedicat:

[. BERTHOLET;

fOR

g(ïæ

äæ

u

d

-

t

BA

PA

5

$g

i

«Sx o

-ä')

x

J

$

;

:

E C lD.

DISSER TATIO MEDICA INA.VGK!TRAhLIS'

DE

W'f »

HYDROPE PECTORIS.

ná

$.

I,

mg

3 Pcrrörurn hoftium . humani

Ia

--

EN

—

——

72

30

L

ni generis numerus eft ingens, fed

/ä'

u

tamen illos non adeo nocivos eífe

C0

EIE

metuendosque tantopere, quàm

,/4-———

inimicos occultos atque clande-

EX

pu———]À

—

Inftituti ra-

-

z5

ftinos, palam eft.

tio prohibet nos longius à no-

"

ÁÁ

—

;-ïä flris ftudiis abire, illudQue per o-

0.

—

—

mnes vite conditiones fufiüus de-

imé

T'dera»nda

folüàm offerimus .Homingm viven-

monftrare ; confi

h

zium . Corpora , in quibus certé tot fzpius occultantur Mor-

borum femina , fanitatis munimentum clam infeftantia , ut

radices prius fixas agant, quàm JEgri illas percipiant, aut

k&l

Medicus hinc extirpare rurfus queat. — Ejufmodi clandefti-

LU.

nus, occultedue gliftens Morbus, fi quis alius , eft Hyrops

iO

Pe&loris , Mffe&us non adeo infrequens, &, quod miferandum,

n

plerunque deleterius, ut Medici hinc nunquam otiofi effe de-

berent, donec certam ejus genefin

uram invenerint,

b

Quamobrem haud credimus, vitio ríobis verti poffe, quàd in

primis noftri ftudii Pra&tici rudimentis difficilioris etiam in-

daginis Affe&us cognofcere ftudeamus , quodque hoc ipfum

de PeGoris Hydrope Thema pro materià Speciminis inaugura-

À.2

is

ii

Jis (slegerimus. Clm enim Patrize noftrze Incolas morbus

dnj 1

ifte crebró affligat , operae prerium nos facturos arbitrati fuie

mus , fiin ejufdem naturam , genefin,diagnofin, atque curam

5

hunc ]

adcuratius inquireremus, — Quod ut Divino Numini glorio-

fum, generique hamano falutare eveniat, apprimé vovemus,

irit

Pelhri

$. 2. Hydrepis vocabulum Graecee eft profapiae , dici-

tiptu

turdue "T3ga:] quafi 3egeet axp. aquiofa. facies , vel aquafue ad-

üfidl

[Belus , componitur enim ex ag 2242 , & ab facies , vultus,,

üt/ïþ

eculus vel ad(je&us , uti habet Voffius i Lexic, Ezymnol, Sic au-

Íum

tem derivatur, quia facies Hydropicorum tota aquofa & pal-

fohm

lida confpicitur. Notiffimus fuir etiam Affe&us hic antiqui-

c

tatis remoti/fimz feculis, unde & "rJos79- , vox Graeca i

Latinorum civitatem recepta, apud vetuftos Scriptores nota-

tur; etenim Horat. Libr.2. Carmin. ode,2. cam Avaritiae vitio

folids

&um Y

comparans hunc Morbum ita habet :

Cre[cit indulgens. frbà dirus Hydrops &c..

phum

Etfi autem Hodropis nomine etiam apud. Hippocratem Libr..

thora

lat

de Natura Puerorum. veniat ferofa illa & mucofa proluvies,

qua in partu excernitur: heic tamen communifignificatione

[

Ynpi

denotat colle&ionem Aquarum in pluribus vel paucioribus.

tollef

partibus corporis fa&am , atque in confpe&um venientem..

tid

Quam Graci interdum quoque "T3spor , "T3tejaei , imà &

dule

qwpixxvriw Vocant , ut Stephanus & Budeus in Lexicis fuis

unde

monent, Apud Ciceronem exprimitur latine Zfaza iufercue.

Celfus fimiliter. effert per Zfqpam intercutem. . Yn Plinio pro-

edor

mifcu& occurrunt vocabula Hydrops, Hydropifis , Aqua [nbter--

&u.. Apud hodiernos verb Medicos adhuc leguntur alia fyno-

äagn:

nyma, vocatus euim eft Morbu bydropicubydropica vel aquofa

k

PaJio,& olim à Qu, Sereno Sammonico /ympbazicus Error, Lan--

df

guor Lymphaticis, Apud Gallos vero | Hydropifie audi. Cümn auté.

fig,

Hydrops apud homines nonnunquam totum corpus occupets

him,

hinc zniver(lis nuncupatus , interdum vero partem folüm

ficte

y0-.

corporis affligar, & eaptopter particzlaris appelletur ; Hyd

fs |

pi vocabulo etiam adjecimus Partem effe&am Pedorz., ad

t

indigitandum , non de guiver[ali nos Hydrope; fed tantum de:

Hyi

pari-

»rbqs

particulari ipfius Pelloris tra&aturos efe , qui alias etiam Hg-

füi

drops Thoracis vocatur. Gall. l'Hydropifie de la Poitrine,

Iam

$. 3. Atqueut ad rem

ipfam progrediamur, defiaimus

f0«

extrarva[atio & colletlio bu-

hunc Pe&oris Hydropem, quod fit

1U$,

amoris ferofo - pituitoft p

lus minus falfi in alterutrá. vel. utrate.

lii«

Pedloris cavitate, oriuda ab obflruclione glandularum , atque

p

vupturá. va[calorumr lympbaticorum Thovacis , cmm

Rejhiratione

Dico quod

li

difficili,Urine paucitate, d Siti hominem torquens.

d-

fit Hydrops Pesloris,quia folüm in Thorace initium ac fsdem:

pl

fuum furmit , adeoque Hydropis particularis fpecies cft , unam:

T

folam corporis hurnani partem aftligens , nimirum. Thotacis

j

cavitatem..

:

d«

$. 4« Subjelum enim

?

qua in hoc Morbo afficitim;funt

tio:

folide Pe&oris five Thoracis partes, & quidem Clandulze

cum vafculis lymphaticis heic à Naturá con

flitutis, ad Eym-

pham & Sanguin

e fecernendam , hincdjue Chylo in Du&u.

thoracico confun

dendam, Iíte autem Glandule affici Ío«

jlt.

lent primari),dum vafcula illarum excretoria, five lymphati-

jéfy

a, ab humore tranfeunte craffiore diftenfionem patiuntur;.

ne

Imprimis veró. heic cavi

tates pe&toris anguftari ab humoris

Jus

fligi tenendum eft. — Secznda-

o

colle&ione , ficjue inprimis a

1ià dein affz&i quoque funt Puluoues ,in quibus etiam Glan-

1

(

dule vari& & vafcula lymphatica exiftunt atq; decurrunt;,

unde nonnulli in Pulmene interdum fimul Hydropem , vek

7À

cedematofa ad. minimum Tubercula con*zingereadnetämnræ

[0*

It«

$. $, Caufa. proxima: Hydropis. incipieutis: omnino eft:

fiagnatio atque.colle&io humoris ferofo- falfi, plus minus vi-

10*

fcidi, in Glandulis variis Pectoris atque Pulmonis , quarum:

iji

defcriptionem. atque recenfionem apud Anaromices. videre:

i

licet.. HaecQue flagmatio fequenti modo producitur , fit e-

u

D

nim,quandocunq; Lympha;humor ille ferofus.à fanguine jan

fecrezus , adeptà: qualicunque craffitie ,. intra. Glandulas di-

it, neque per fuos tubulos progredi po-

&as ftagnare incip

teft , hinc fenfim accedentibus novis par

ticulis accumulatus;.

2Uu-

ä

Hydropis pe&oralis fundamenra. atc?uejnitia ponit,Cüm

[

&

»

lr

tem ferum taliter üæg»n*æhrs novarum continué particularume

üe ob

ducens.

acceísione ita augetur, tum expandit nimium tubulos , eos-

ue tandem, fi refiftere amplius nequeunt , rumpit : fic-

gricisa

caufa r

que & ruptis hinc inde tubulis pluribus vel paucioribus Lym-

tor, fü

pha effluit in Thoracis cavum, ac ita HyZropis pedoralis cou-

firmati caufa proxima evadit, Quanquam in principio ftatim

corrofi

Yel (

homines non admodum talem hoftem intra fe perfentiant,

quoniam Lymphe quantitas tum nondum adceo fenfibilis in

j

loco affscto flu&uat.

Quando autem ferum iftud quotidie

finm

pe: effluentem novam Lympham accumulatur,ac forte etiam

qii l

quandam acrimoniam acquirit, tum fubinde fibras pneu-

Tos.me

monicas lancinando & crifpando anhelitus Difficultatemcum

Tacici [

Tuffi ficcá excitat, fimulqdue pondere ac lentore fuo premit

tate &

alia vafcula Lymphatica majora , aqué ac Duc&tum thoraci-

pus nl

cum Chyliferum , ita ut circulatio Lymphe continué dith-

üitam.

cilior eapropter reddatur , fimuldue Chyli ad venam fub-

pattica

claviam afcenfus tardior efficiatur,

tarm

$. 6. ZAutecedens propior Hydropis bujus Caz[a eft Ca-

Lymp

chexia Maffze humoralis five Intemperies ferofo - vifcido - plus

mitt4n

minus CJfa. Remotior verb eft Chylus particulis talibus in-

Quente

fe&us ,- Chylum autem talem producit prava diflolutio Ci-

gionib:

borum in Ventriculo ; que vel ipfis dyfpeptis Cibis, vel Li-

Weceffi

quori gaftrico aquofo-Cfo & effeeto , adeoque minus perfe-

tifiqy

&té activo venit adícribenda, Inter Caz/as antecedentes & qui-

ob

dem przternaturales ulterius recenfemus Morbos varios pra-

ti'xlm E

greffos, qui fzepiffim& Hydropi rali anfam prebenr. qvales

àm (

funt inprimis Cachexia , Chlorofis , IGlerus, Pbrbifis [cirrbofa,

hu

Febres diuturua intermittentes quartaue, auc etiam Lente, Or-

Vs

£bopnea , Hamorrbagie qualescunque nimie, Ebrietas , Hyda-

ian

zides Pulunnum , Tuftis ferina. & ficca , aliique T horacis affe-

lm

&us , Menfium [appreffio contumax , vel etiam z5]h eorum

Vä)i(

non fecus atQue Heinorrboidum Fluxus immodicus. Preefeitim

ücer

obnoxii fünt huic morbo, qui obefitate Pe&toris gaudent. ZfP

illud ,

Excretiouibus quoque aliis, vel etiam Rezenz nimiis eundem

Quis ,

provenire, Praxis quotidiana docet.

Tran[piratio dein ni-

Fragy

' mis au&ta, vel diutius fuppreffa ; edue ac Urina quamcun-

due ob

üi. j(

il

Que ob.caufam díu parcior proflensindedue Cachexiam proe

€0$»

ducens. huic Affe&ui. fimiliter portas aperit, Quod fi in. Poda-

lic.

gricis arthritica moleftia deferat artus & membra externa tum:

"

caufa morbifica. non raró. in. pe&oralibus Glandulis nidula«

Qf«

tur, fuadue utplurimum. ponticá aciditate obftru&iones. vel

itilm

corrofiones gignendo, Hydropem in Thorace producit, cum:

iinty

vel fine Pulmonis exulceratione Zgri corpus emaciantem.

Isin

$. 7. Interfex has Res nonnazurales, quee vicem caz-

tidie

Jarum. procatavGicarum: faftinent , primum locum habet Zer,

ciam

qui à fuà crafi naturali defle&ens uti multos & fei& innume-

lj

ros morbos producit, ita. facilé quoque ad Hydropis Tho-

um

?

racici generationem contribuit . praefertim fi nimia hiffmidi--

mut

tate & aquofitate frigidà imbutus continué per longum tem-

gci-

pus infpiretur ; fic. enim non folüm paulatim propter impe-

h-

diram tranfpirationem. infenfibilem, Maffa fanguinea ferofis:

b«

particulis obruitur, fed. & fibrille Glandularum pneumonie-

carum. atque. pe&oralium. conftringuntur, ita ut difficilius:

C

Lympham fecretam, fimul fpiffiorem redditam , tranfire per--

J

mittanr, Idem facit craífus , gelidus , aut. pulveribus fre--

il«

quenter inquinatus aér, ft. crebró hauriatur. Hinc in illis Re-

Ci-

gionibus, ubi fere continug funt Nebulz , Homines, quibus

f«

neceffitasincumbit ob fuam vitzeconditionem talem frequen-

IH

tiffim& aérem infpirare, Morbus hic etiam frequenter affligere:

obfervatur, Aér etiam. multis effluviis Aquarum ftagnan-

;uf-

[&"

tium atque paludofarum corruptus fimiliter humoralem maf-

ja

am corporis noftri infigniter alterare & immutare poteft,.

W;

Cibum & Potumdein. fimiliter ad Hydropis Pe&oris produ--

i-

&ionem multum conferre experientia quotidiana probat, Ci--

i

i enim aquofi. & humidi , nimium craffi , vifcidi, faliti, aci-

:

fe

di, multüm frigidi , fi capiantur immodice, vel intempefti-

V£ , idque feré quotidie;cache&ticum facilé Chylum , ad pro-

uml

t/n

ducendas. flagnationes. pronum, excitant. fecundum tritum:

Á

illud, qualis Cibus talis Chylus , qualis Chylüs talis. San-

(

guis, & fic confequenter.

Pracipué: quoque accufantur:

nj

Fru&us & Olera. hortenfia. varia aquofüm fuccum przeben-.

tia, qualia. funt: Atriplex: ,. Blitum , Braffica. ,, Melones;,

If*

-

ob

Cucu»-

Cucumeres , Cucuibitee , La&uce, &c. quotidie comme-

du

fla. Pifcium etiam, gluti

nofüm & aquofum fuccum preeben-

dincfi

fimul faliti fuerint,

famica

tium,ufus & efus quotidianusjinprimis fi

nocér. Pofyim quod attinet, Vinum qualecunq;

nimià quátitate

mater

44qua nimis fti-

É

fapiüs ingurgiratum ;

frigidum praefertim;

j

ludofa multisQue particulis etiam

venim!

gida, ftagnans atque pa

cra(fis ac terreftribus onufta ;

Imb & Cereviíia minus probé

dimus.

defoecata , turbida , acida, junior,frigidé nimis, &ftuante pra-

fitci

primis corpote ,

pota Cacochymiam , ad Hydropifin Pe&oris

Corpus

uos

i. D

homines difponentem

,producunt, Spiritus Vinidein, Liq

ut fimul aromatizati nimis , fre-

Cicbus

resque alii 2rei ardentes ; a

anfam huic Affe&ui fimiliter cre-

quentius atque largius poti,

Sympt

Notum eft etiam,

Motum vel Quietem cor-

bram prebent.

THyinc

poris exceffivam ad Hydr

opem Peétoris difponere ; Mo£us &«

materl

H

nim nimius.

humores exag

itat , Chylificationem impedit at«

Ourii.

, particulas fübtiles diffipat ; &

fint q

que turbat, fpiritus exhaurit

ita Cachexiam poft fe trahit.

Qzies & contrario nimia humo-

a

ad varias

zes reddit craffos, vifcidos, ferofos, lentos ; effoetos ,

Sic etiam

Curat

flagnationes &

obftructiones pariendas idoneos.

in H)'g

pari cum ratione

de Somno nimio & Vzgiliis exceffivis judican-

fánte

dum eft , quia effc&us fimiles producere valent,| Excreforzm

confir

& Retentormm vitia, quatenus , uti jam fupra indigatum eft ,

Qoris

vel nimià & corpore quantitate profluunt , vel contumaciter

Bunt,

1emanent in corpore,

Maffam fanguineam cacochymicam

diort

B eftant ad-

efficiunt, & ad inducendum Hydropem apram.

Áquir

huc Zuimi Patbemata graviora,quae fuam quoque fymbolam

quof

ad Affe&um bunc excitandum afferunt , dum Humores &

s t

Spiritus corporis noftri vald& alterant , quemadmodum id o-

lia

mnium maxime faciunt Terror. panicus fubitaneus, Ira cre-

Wifer

bra & vehemens, Mieror exceffivus, in Terrore fpiritus quafi

fint

figuntur, & circularis humorum motus fübith quafi impe-

difw

ditur, unde flagnationes,obfiru&iones, In Irz vehementi fpi-

unde fecretiones retardan-

£t

ritus quafi in furorem adiguntur,

Ianr

tur, turbancur & impediuntur. In 2

Merore & "Triflitià fpiritus

uatur, humores tardius circulantur,

MV4

pauciori quantitate fecern

dom;

unde oriuntur obfirutioi

-

»

es & flagnationes, Huc referimus

etiam

füciy

üisin

ifffje

ben

etiam ufuüm Fezeris nimium & exze/Jvum, in quo valde deper-

ditur fpirituofa pars Maffzc humoralis,portioq; Sanguinis bal-

rf

tate

famica copiose amittitur , ficque facilé Cachexia, Hydropis

fti«

mater gignitur,

lm

$. 8. Hisita preemiffis, Differentiz nobis recenfendee

veniunt , quas quidem varias in HyZrope Pe&foris deprehen-

ub

dimus adnotandas,

Etenim primó differt ab A4fcite & 1ua-

E

toris

farcá, quod hi Morbi fint fpecies Hydropis zmiverfalist, torum

corpus occupantes; cüm Pe&oris Hydrops exiftat parzicula -

JUO'

L

Dein ulterius differt ab aliis Hydropis particularis fpe-

fte

Ciebus , non folüm quoad Partem affe&am , fed & quoad

(Its

C0f

Symptomata, & modum affligendi, fic enim differt v, gr, ab

J («

Hydrocele, quz eft HydropsScroti ; ab Ho4rocepbalo,in quo

materia aquofa in Capite eft colle&a ; ab HyZrepe Ureri vel

at«

Ovarii muliebris , ubi Aquz extravafate in dicis partibus

mQe

funt cumulate, Quéd fi veró quis defideret ex -Diagnof; in-

dicia plura, quibus Hydrops Pe&oris à fpeciebus reliquis ad-

if145

curaté dignofci queat , facilé dare poffamus, Sic enim v,gr.

Jatm

in Hydrope Pedloris incipiente Refpiratio eft difficilis, &gro-

df«

JHl

tante tamen de hoc parüm follicito: In progrediente &

confirmato Refpiratio per vices difficilior redditur cum pe-

d

&oris anxietate, In Z/fcize veró fimplici talia non contin-

citet

gunt, & Refpiratio fatis libera eft citra Anxietatem praecor-

cam

ad

diorum, In HyZrepe Pedoris adeft &^ percipitur flu&tuatio

Aquarum in Thorace, quàd in Zfcize non evenit , utpote in

lm

quo flu&uatio eft potius in Abdomine, Dein in Zfcize Pe-

T

des cument fimul cum Abdomine, quàd;nifi in progreffu Mor-

]0

qu

bi Z4fcites jungatur, in Hydrope PeGoris non apparet, Differunt

inter fe etiam refpe&u Symptomatum, quz in Afcite longé

ud

funt mitiora quàm in Hydrope Pe&oris, — Ab Anafarcá porró

p

difcernitur facilé , quàd in hác totum corpus tumeat , jun-

[j

gatur coloris defeedatio, & veftigia digiti impreffi in cute re-

i

maneant aliquandiu, in H»drope vero PeGloris fimilia non ob-

üt]

fervantur, Differt à Tympauitide , quód in hác fit tenfio Ab-

uf»

dominis plus minus dolorifica , quale quid in Hy4rope Tho-

nus

racis non fit, Dignofcitur ab Empyemate, five Colle&ione pu-

j

risin cavitate Thoraeis, quàd in hàc flu&uatio in Thorace

non

non adeb magna percipiatur, quàm in Hy4rope peGioris, quia

haji

Aquz funt magis liquidz & fluide ; quod Empyema In«

fperan

fammationem Pleurz vel Pulmonis , aut vulnus Thoracis

micum

plerunque fübfequatur; quód candem Refpiratio in Hydro-

us pl

pe Pe&oris eft difficilior, quàm in Empyemate propter humo-

il ca

ris copiam & acrimoniam majorem.,

HByl

$. 9. Signa vero,que nobis indigitare poffunt Z4ffz-.

vaa (

um incipientem, (unt Anxietas Pectoris per intervalla ZE£grum.

lympl

torquens, refpirandi Difficultas, de quà ZEgri tamen parum.

Tend:|

funt folliciti ; & quando tales videmus homines, femper ali-.

aüt À

quid mali de illis eft judicandum, praefertim fi fimul jungan-

Wib

tur LIring paucitas, Laffitudo fpontanea, Sitis aliquomodo-

j

naturali au&tior, Appetitus licét utcunque adhuc conftans ,

tis &«

Color faciei pallidus, Excreta alvina non debité correfpon-.

dentia, Si hec figna in corpore quodam cacochymico , vel

piente

gnatio

in Homine, Affe&ibus ad hunc Morbum producendum con«

tür dil

tribuentibus obnoxio, vel etiam in fano comparere obferves.

runqu

mus, certiffimé femper Hydropis Morbum in talibus glifcere.

judicandum vel fufpicandum eft, Sizu4 , qua& nos certos.

ftt p

dorif

seddunt de Hydrope PeGloris confirmato, iunt Anxietas praecor-

diorum jam gravis cum maximá refpirandi Difficultate, prae«.

ttes ]j

teria f

fertim cüm loca acclivia afcendunt,& fubinde Orthopncea ur-

get,ob quam£gri non poffunt decumbendo refpirare,inprimis

Qtyy

Wvea

vefperi ac no&u, Sonus obfcurus Aquarum flu&tuantium dein,

fimul in Thorace corpore. inclinato percipitur;. Tuffis

Tadi

ficca & inanis moleftant ZEgrotum, adeft Sicis cum Febricu-.

]à, & no&u poft fomnum primum magaa inquietudo & cor«,

Vife

M

poris jactatio ; fenritur dolor gravans utplurimum . in cavo,

"T horacis ob abundantiam materie aquofe. — Pathemata hzec

[//177

j

nunc in toto pe&tore , quando totum ejus cavum impletur,

nunc in altera folüm medietate percipiuntur. — Appetitus

LEM

tius;

proftratus, accedunt interdum Animi deliquia, Palpitatio cor«

dis, Pulfus inordinatus ac intermittens, Color faciet pallidus ;

flig

Tandem & Abdomen pedesáue intumefcunt, idqQue ranto ci«

Tnotu

tius, quando Aqua in finiftrá Pe&oris cavitate colle&a tho«

onn

zacicoum Du&um premunt.

ticu]i

ATT

$. 10, Praguofin quod attingt » dico Hydropen; Pecloris

1nci--

Vif

PU

| ln

Énci pientem Íemper effe curatu difficilem , fed aliqüïd tamén

l4cI$.

fperandum , fi prehendat corpus robuftum & non cacochy-

dto«

micum; ubi veró cacochymicum corpus invadit, judican-

IIlQs

dus plerunque eft morbus incurabilis, quia partes, qua in

illà cavitate continentur , funt ex nobilioribus,

Confrmatuæ

if-

Hydreps Peor nunquam aut. rariffimé fanatar ; ii autem

vaía dilacerata fint minora , & per Paracenthefin thoracis

TU

[um.

lympha extravafata fenfim educi poffit , mitior tum erit fe-

xenda fententia.

al«

Quando autem cum illo Hydrops Afcites

aut Anafarca jungitur, tunc pro lethali & proríus immedica-

JA[le.

bili habendus eft Morbus.

odo.

n

$. rr. In. Crratiene ad. Indicatioues Hydtopis incipier-

tis & confirmati eft attendendum : in Hydrope Pe&oris inci-

ofl.

v

piente enim ad tres attendere debemus, primó quidem, ut fta-

gnatio atque colle&io humoris in glandulis Thoracis tolla«

Ofle.

tur difutiaturque, Dein ut é corpore educatur per quales«

V

AIS

cunque vias, Et tertió ut Malfa fanguinea corrigatur , quàd

fit per aperientia, deobftruentia, evacuantia , purgantia, fu.

105

dorifera & diuretica,

ofe.

In Confermato dein Hydrope Peclorzs ad

tres Indicationes fimiliter attendere neceffe eft 5 primó ut Ma-

f«.

teria f, humor extravafatus, petus & pulmories replens, eva«

Ws

Ts

cuetur 5 feczrdà ut ejus generatio , undecunque veniat, praee

Caveatur, quod etiam fit per evacuantia, purgantia, füdorife-

dit

fis

Ya, diuretica,Setacea,veficatoria, Fonticulos, Tertió denique

ut vires przferventur, & Sympromata urgentia mitigentur,

llo.

Hifce omnibus Indicationibus fatisfaciamus Auxiliis atque

ofe

Remediis € tribus Fontibus petitis, nimirum Di«rerico , Phar-

o

amaceutico & Chirureico,

aC

5.12. Qualis ante omnia Dieza Vi&usque ratio fit ob-

lfs

fervanda,feries hujus Morbi Caufarum procatar&ticarum füpe-

tUS

rius recenfita indigitare poteft, Qvod igitur Aerez fpe&at , f,

of*

fuidum illud continuó corpora noftra ambiens ac petpetuo

I:G

motum, Z£gris probé inculcandum hoc eft , ut illum feligant

[e.

non nifi purum, temperatum atque ferenum,ab omnibus par-

)*

ticulis humidis aquofo-falfis immunem, In Cic & Potz ob«

fervetur mediocritasfugiantur Cibi aquofi,humidi, falfiacidi,

[5

yifcidi? atque pingues nimis ; laQicinia pati ratione nocent,

h

A2

quia

quia pariunt vifciditatess & contrario conducunt Cibioptimi

U

non vdl

fucci, Jufcula hordeacea, avenacea, carnea, Herbis nafturcinis.

& aperientibus alterata.. Pro Potu ordinario conducit Deco-

Cominer

Tranfpi

&um quoddam ex Radicibus Scorzoner, Gram. Liquirit. Chin.

Filic.Sar[apar. Cicbor. Gentian, cruciat, Ononid. Vincetoxic. Lign,

'än, di:'lf

anin, Coc

SalJaphr.Gnajac, Herba. Agrimon. Beton. Au[erin, Flores Sambuc,

Bacc.Junip, Sem, Anif, Fenic.. Fugiantur tanquam anguis Vina

tii, Th

generofa , Spiritus Vini, aliid; liquores fulphurei, uno verbo

j

abftineatur ab omni Potu exceffivo & nimio,nam multi cum

petit.

abftinentia potüs fuere fanati, ficut hoc teftantur Obfervatio-

Jl

nes plures; ita ut quadret huc illud Poétze : 4bfline (5* efficies

bul. x

uod Medicina nequit.. Somnus: & Vigilia: ne excedant probé fi-

Elettu

militer cavendum. Mozzm & quietem quod attinet,hoc tenen-

funt,

dum, ZEgros fi adhuc ftare atd; progredi poffint , deambulare

p C

debere,ut aliquo modo Sudor,vel Tranfpiratio aut Urinee flu-

x« s

xus promoveatur, Excrezorum & Retentorum ratio quoque eft

que à:

habenda, quàd fi enim 4f/vz: quotidie refpondere nolit, pur-

Vatiatu

gante quodam vel laxante crebro erit follicitanda, Irfenfibilzs

Thrtat

TIODnu,

tran[piratio blanda vel procurezur, fi fieri poffit,corporis exer-

citio,vel percontinuatum Remediorum ufum expe&etur. Po-

linth.

ftea A4nimi Pathemata funt temperanda , inprimis frenum im-

Spirit.

ponatur Terrori,IreyTriflitie ac Merori,6 contrario ZEger Gaz-

DT

dio & Hilaritatiftudeat, fi poffit, Poftremo Exercizia venerea

dendo

funt etiam relinquenda, fiquidem hinc particula balfamico-

dicui

fpirituofze affatim & mafsá fanguine& evolant , unde: ea pror-

dofi Q

fus cachectica redditur. Si quis talem Dizetam adcuraté obfer-.

|

vare poffit, non folüm tolletur Hydrops pedoris incipiens,

1770

fed etiam fubinde profligabitur confirmatus , preprimis fi fi-

Wt (

mul adhibeantur auxilia ex Fonte pharmaceutico petita, quae

alüsw

fuppeditantur ex tribus Regzz illis , videlicet animali , vege-

Hb &

tabili & minerali,

Puc

$. 12. Pharmacia nobis plura Remedia: evacuantia par-

Denà

gantia, vomitoria , diapboretica: ac diuretica fuppeditat interné

übus

ufurpanda : ita ftatim in principio zrgans aliquod erit prae-

Ícribendum;illudque repetendum fingulis hebdomadis bis fi

cbchy

Aüten

vires permittant,v.gr. ex Syrup.de Spin,cervin.ad 2j6. vel Syrup.

Hydragog. Mynfrcht. ad ij Alii vezo prefcribunt dofin repeui-

Carrq

tht

tam

z

timi

tam Pilalavum: Hydropic, Bontü.. Purgante tali. vel fimili, fed

CInis

non vehementi, urpoteà quo tutius abftinemus , preemiffo,

eCO«

cominendantur ad eliminandum ferum, five per infenfibilem

[7]

Tranfpirationem, five per Ulrinas, Sperm. cez, rec. Mileped. ppt,

il

$". diaphor. Ocul.Oo. ppt. Cime, dynit, vel nat.correct, Bezoard.

lzuc.

min. Cochlez cum T6flis calcinatey ( pulverifate, Semina Naftur-

li

zi , Thlafhios , Plantaginis, Urtice , Cocblearis ,. Raphani, Dia-

ao

phoret. martiale ,. joviale , Specif, flomacb. Poter. Crocus Martzs a-

CU

perit. Quse fub formáà Pulveris quotidie ad 36 vel 5ij. in Jz-

Itio«

Jtulo propinari m. ac v. vel cum Roob Sambuc. Jumiper, aut E-

Iuj

bul. atque Syrup. Capill. Vener. Aperitivo Minder; aut fimili in

dl«

Ele&uari formam redigi, ac fingulis triboriis exhiberi pof-

Jefj«

funt, Conducunt etiam Sal/ia volat, qualiacunque, v.gr. Vi-

Ate

per. C. C. Succin..nec non Qjia lixiviofa Rute , Artemi[. Tara-

du«

xac, Salv..Genifle , Juniperi,, Fabar, Qnonid.. Ab[sutb. & fimilia,

i

qua à &6 ad 5j. multoties in Jufculo data profunt, Iufz[a dein

jg

variarum Radicum atque Plantavum aperientium , non fecus ac

lii

Thoracicarum diureticarum quandoque intercalantur, Juvant

(t]«

nonnunquam Spirit. & Oleum deflill. Bacc, Juuiper, vel Tere-

J

bintb. ad. 28, Tincl.. yis qri ,. Tindl. d t; aperit. Tincl. Antimon,

ffls

Spirit. aperit. Penot, E[eut. Succin, Ouonidis , Artemifie , Tiudf.

(s

trauimatica ad. 38.. — Potus etiam largus Thée & Coffée eft fua-

TL

dendus.

Aliquando Deco&la: Cinerum Plantarum ceque ac Ra-

(0»

dicum Ebuli , Vincetoxici , &. ommium aperientium ad. $iij. pro

O[e

dofi quotidie pota conducunt,

d

$. 14, . Ex Eonmte Chirurgico magnifacimus. inprimis

Fonticulos in uttoque Brachio excitatos, deinde Balnea quo-

"

[«

que cum fucceffu nonnunquam ufürpantur Laconica. De

aliis veró auxiliis ex fonte hoc petitis nihil dico, quia judico

u

illa effe nullius utilitatis , exceptà. adhuc Operatione unicá

"

Paracenthefeos, quz certé in hoc Affe&u minimé eft contem-

lf

nenda , modó certi fimus de Aquis in cavo PeGtoris flu&uan-

tibus; /Egro praterea exiftente robufto, Juvene, minus ca-

/1

Variis

ja

cochymico, & aliis medicamentis íruftra adhibitis.

autem modis hzc Operatio inftitui poteft, & quidem Uffione ,

f

Corrofione , & Seclioue , vel etiam Puu&ione. Sed optimus &

)

tutitfimus modus eft Se2/o, nimirum loco inter quintam ac

]

P

2

2

Íextam

Y

fextam coftam, ab inferioribus fi numeraveris , quatuor ciici-

ter digitis transverfis à flerno menfuratis, notato, Lanceola

fumitur linteo obvoluta, ea conditione, ut tantum remaneat

Adbra

nudurm,quantum fatis judicatur, ne ex imprudentià ledantur

internze partes; imó & inter pollicem & digitum indicem ita

«mT

teneri poteft;ut quidquid nudum effe debet extra digitos rema-

neat. Quo fz&o Lanceola furfum verfus eft inter coftas caute

Qmni

Tis m

adigenda,donec T horacis cavitas fuerit aperta,fed vulnus non

?rteó

eft magnum infligendum, quia materia,quz exire debet non

Zaturà

eft adeó craffa. Foramine juxta modum dictum fa&o intrü-

ALeor

ditur cannula pileata ex Ebore, argento, ftamno aut plumbo

fa&a, quà variis intervallis ferum depromi poffit : fingulis

Pixcin

diebus quatuor autquinque unciz funt folummodo extrahen-

æanam

Succin

dz in principio, ne vires fubitó collabantur, atque Z£gri vitam

finiant, Quotidie hinc major quantitas emitti poteft, ufque

Pt me

Furfüs

dum tota hec Lympha fit extracta, Interea Medicamenta Cor-

troborantia atque Cardiaca funt praefcribenda , & diligenter pro-

"u M

pinanda, Lympbà tandem omni extractà Vulnus erit debito

Tadtr

modo tra&andum & confolidandum,

Optit

X

,

5. 15. EInterea fi que Syzeptomata adfuerint urgentia,

Pedf

mitiganda illa funt variis Remediis,

Ita Diffcultas vefBirandi

Pt qu

mitigabitur Mixtione pe&orali ex Syrzp. Capill. ven. Bellid, miu.

MÉ m

Ho[fop-Aqu, Flor,Til. Agrimon. Heder. terr. &c. Sitiu reftinguere

Eniji

polfumus Deco&o füpra defcripto. — Vigilie moderabuntur

Va

Julepo ex Syrup. Papav. vbead. Violar, purpar. Aqu. Scabiof. &c.

Siqus adíint alia Symptomata graviora, mitigabuntur modo

convenienti, Hzc funt;quze his pagellis pro ingenii modulo de

Ru&ic.a

8

Materia admodum difficili confcribere licuits quee certé lu-

benter fufius & adcuratius exhibuiffemus , modó temporis ad

lg

id mihi conceffi brevitas remoram nullam injeciffe. Quam-

Cl

obrem veniam à Benevolo Le&ore peto, atque interea DEO

l

|

Opt. Max, pro concefsá mihi largiter in curriculo Studiorum

Obrui

meorum infinità bonitate fuá Gratias immortales perfolvo,

ipfi fit Laus & Honos in omnem

Q

Set

Aternitatem,

:

U

HPOx.

&

f

[5

SORSOS $09 $09 $0 08 08 $08 S0t-308

Ceola

HPOXZO6OQNHMA ACROSTICUM

Ineat

44 Praflautifiümum bujw de Hydtopifi Pe&oris Differtationis

nt'ur

Authorem, fortíffimumque Defendente

nità

*

/flde

vcaam Tu confcendis Ca;thedr;,-m-

; fublimia tendis

At

Omnibus hinc monftrare , & Fiftala noftra fonate;

Tion

is monftrare foles , quàd fis digniffima Pro/es

Ton

2rte & Naturà PATRIS, *- hócce modó, Mihi dur

lts

Zaturà natus, fed & annos perben? Natus

nbo

Z eftoreis plures; Artis fic FILIUS ures,

li

tuxtingues, tolles morbos, ac ulcera ; polles

[2

wanatrici , principiis , AR TIS , fine tricis,

am

v ucciná difflantis Famze, dignas quoque dantis

Que

PJt meritas Laudes , nonne hic difpergere gaudes,

Jf«

Zurífus hunc Jüvenem, ingenió non corpore íenens,

J[0«

-lu Mibhi fis rantus Medicus, pro temipore quantus.

Zhactenus, his horis , nec nofiris claruit oris !

J

Optatb fanes, paucos faciasQue revifere manes?

d,

t7zti futuri mortales fintque fecuri

tit quivis dicet , cui Tecum vivere licet,

ii

Ji,

"iE mecum vivó , faventeque NUMINE vivo .

24

Cindique jam notum, breve fic TIBI voveo votum 5

ur

^ana jam canus fanandos, optimé fanus !

G

Idem Ejusdem Eidem, Elegià Celeufmaticà

lo

Ruftica turba graves debet. tolerare Labores ,

Si Meffis gratze. fpem renovare velit ;

Ü«

Hla jubet rigidum frznis parére caballum:

d

Ut duram: cuzvó vomere fuülcet humum;

[

Colla jubet domitos oneri fupponere Tauros,

Ut ficcam penetret vomer aduncus humunr,

Obruit inversá Cerealia femina terrà,

Quz SIBI cum: malto fcenore reddat. Ager,.

Spe&tat cutvatos , Pomorum pondere , ramos ;

Ut, qus arbor bona dat , vix. ea ferre queat ;

Spedfat

-

a, E/' Viv £xperientiffémus "Domizus BertboletusMedicus Celebris,

oppidid, ,4qusieenfis

Geflslanus udex.y Corfulti(ffmnus Merinffimuss,.

Spe&lat Labentes, jucundó murmurte, vivoss

Spe&at tondentes , utile gramen , oves:

En! fcandunt rupes preeruptaque faxa capellee;

Ut referant DOMINIS ubera plena fuisz:

Paftor inzquali modulatur arundine carmen;

Hi

Nec defunt comites , fida caterva, canes,

Si velit HIC. rubrum baccis depromere vinum,

Sudoris: pariter rivus acerbus erit.

Nl

Convenit ut duró terram convertat aratró ,

Et, plantas pingueis, figat oportet humó,

Etlicet interdum non omnis reddat agellus

Semina, defperatnon tamen Agricola;

d

Scd potiüs fterilem bené arando , occando malignum

]

Tollendo lolium, vertere pergit Agrum,

SACI

Non cadit unó i&ü fagus denfiffima ; agellus

Non quzvis, quivis; ferre, referre poteft.

Sic radix MUSAS vexat limofa Laborzm;

EMIN

Sic fperans fru&um fert STUDIOSUS onz.

Nam Szzdiosa cobors Do&os pervolvere LIBROS

Debet, ut bazc DOCTAM jure vocare queas.

Hunc propter finem Do&um CERTAMEN habebis,

Ut nion(tres T/z4/os TE meruiffe novos;

W

Non TE permoveat dzri tortura Laborr ?

Largaque propterea preemia poft referes.

Ma&e piis vótis! nec curfum defere coeptum,

Volvere perpetuà fedulitate Libros,

D

Sic Et eris Pafrie *- non ultima gloria Terrz.

h

BERTHOLET E igitur quis fuperare volet?

Annuat his ftudiis fummi Moderator olympi!

. Servet & aternüm E Deus ille PATER ;

Et tua perpetuó celebretur tempore fama ;

dun

Murmure dum refonans Arula volvet aquas,

b, £f Aquila ; in ditione Dn. Bernenffum , nomen habuit uti fertur à Iuli] Cafaris co-

hborte, nomine /Aquilá, qua ibi hybernaverat ; qued probat nomen proximi pagi Yvors

ne eorruptà pro Hybernium.

ABRAHAMUS de CHAMP-RENAUD,S$S.Min,C,

Biennenfis & origine, Culliacenfis,

EYI W.5

[]

-

—

x

*

—

—

——

ii

-

—

——

i

— !

——

—

——

VMU

——

—

A.IJ

c

RR

-

T

o

E

3

.W

l

E «

a

—

x2

:

-———M —

n

T

d

A«

L.

E

t

a^

&5

;

M

5

w*

t

s

8

v

.f, D

$

:

P

$

AT

i n)/. ^

*

M

E

201

r

x

$d.

E

Ed

us

L d

42

Veapndf

v

Uw

a

* mvf.n.

ææx

w

s

"

x*

d

r MJ

x" .

d

6

227

AE

gowm

VT

M*.

2

db

M.

w*

J

m

*v

8 p

ï:n d g

*

À

rA

3

N Mi

:

Y

M

E

r OLT

M

t

1

5

&v.

LO

x

«-."VM i

L:

d.

»^

-

$

fny

m

33

A

x

dqeog

a.

p*

t

g

NLUP

WW

ap v

$

.&.*N

;.- A-« &

d

$

^vl

:

MN

:

-

Powe

3A

K.þ

Á

b

i

Ml: 7554

r

$

A

$o

"

VM

n&ï'

1

2

o

-

a.

Ed

D

d

u

z

DA

TE

dN

^

M

-

A

us

rA

w!-

i

2 d

T.

s*

L

l

d st

,

xf

M

a

P

p

W

odf

X.&

as

as

a

:

d

rali

*Wu

x

Óab d-

-

P

L

"

i*

Mi

A

p

,.es.

us

d

d

(s

s

M

&

4

M

29

,

*eos

z

PA

*J«

z

VE

fi).

-

3eo^s.

:

Bu

p

N

&

:

4!&)..

4

A.

:

-

Pal

* i i

ä&"

UE

du

Pa«

Mu

NT

^ g

w

EC

Ms

^

*

Koer

ii

o aM

M

h

,7

Vä

E

[

? &SWW» ;

m.s

d t

a^

f9.

Bs

.W

x A

s

T

w

N

f

;Q;PW

Ed

w -

AS

Mo

5

äy

?

*

Z

F,.m

o W

gum u

æä.w..

x

ry

VT

d d ü W»

$-

ais

6

*

as

x&.—

d v«

*

F d

r

22

N

. er

&t a

a

*

ii d

VE

L

aj

m

^s

*

WH.

aj .

& s

-

2

*bf a

z

" M?

p

3

R u

Ka

n U. À

M&

w p

" "1

A

d d

Y

E

:

w .

i

LC

st

ESE-S

M

d

x du

HM

P.

de

W

J

T

M&

i

s

"

rl

od

PLl

347

*

»

üþ,

y *

X s

rML

.M,Hu, i

*geor

Z

,i

vr.(

s

*

*

I

*

?

j*

yfs

g

EC Ut 2

A. u

[ 3

at

—

M PL a

cam

k ii

lOATA N M

Y

?

n a

D s

ii

d o

&

Q uem

Prafes cotius Nature Bcnigni(fïmus

DEVS TER OPTIMVS MAXIMVS

o

j

Clementer à nobu avertere velit

p

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

Dirum

us

g

h

e

IS

FEUCUPO

n

j

I.(I.ä

ä

HOY R OPESM,

V.

Auc&oritate & Decreto

o

JLLUSTREIS d& CRATIOSTSSIMI

i

BASILIENSIUM MEDICORUM COLLEGIT,

ol

1

Q«

Pro fummis in. Arte. Afclepiadea

-

ï

Honoribus & Privilegiis Do&oralibus

Solemni ritu impetrandis ,

—

w

j

eAd Ditm X X. Odlobr. Ann. M DCCF.

In. Auditorio hyberno

Al

INAUGURALI HAC DISPUTATIONE

Horis folitis

nl

Publico Pbiliatrorum examini fubmittit

/

J

,"*

(

a

Aquilea -Dernenfls, ——

ä

xX

T

— EY

( gec

i

X

(8345)5)

«Sex o x

«

BASILEJE,; LITERISJACOBI BERTSCHIYI,

ö& Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com