Je300_1 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Dissertatio Inauguralis Medico-Chirurgica Sistens Quaedam Super Amputatione Gladbach, Georg Christoph Wilhelm EUI m ss rS E A " ^ede d "4 v Dd foc d bt d X W KL Ms -* s x M E » d D p " » d . Laf T s : f M. ) ** * £, j b er ? fs d . u E " ^ » E as $ 2tT0O7TQtC, ï h- hs ï E ? w* X 4 * 2/o77- L 134 t " uF A 1' sb d* I * ^i f y AT " m ^^ * E , * lma(äga—lA : (xi , gt y4 a* - e nw, Ü x $o * d dae g " t " M * L of x* u u2 * o . . o r N & " i* w g yr a *s - pt Á A i a!rï N 3»3 f d ie d "d : P M £ $ * & * r P rE ; f J s d E r«* des : . » A Rs d ? M c1 i; t a - ** alb Y L E: P s ä MM A d * ï* L d U n " * DN 4 ;3 DT Wal £ * h * r o ?:f à L PA D . :* m d P a * d 9 as d . æt; " - "a. AE NU £ . vj L b s ï ï € à Ll & d k L n d. ol * $U M E h as s g K* k T E * p i * p t w b n L " * d , * a 3* . ; j x A : t As a " d " ps * 5 : ü 2 P : x $ [ r* * d* d * o & * l: $* u s * : 3l T g »de u 4 1 * Tk * » us * ls; ';f ï: n 2 RO p* » at ïï .T "À r : x*"ï f* *s 2 a * x 4 i D mE f . d ; r y r d N AK LP vt E - y" : m 2 -s s ïx»*' d- *2 A d s u * d A* b * aE 2 "3*;* " £ »" 4 s ii " w - E Pt E ". g * " La Y & r * Y z : $-9 FM Á $ x s n - ä,&f ? r d s. Wt * & * * ;'w w ^ il * est- j * Nþw C:— * Hs r ? du Es 2 m R3 -* u P z 2 t P E Qu ol 9* W'& le f 2 * * s TF x gï " $- v : d * x* *l [ * d z Ts . " x E à M Pa ! d 300 a* w X* -- » d r ^ P T "1 ia « E mf T * sE D * k 2 hE $* s p ï*äfg-; * (&x* ä F n 3 x B E «æ')f u $* Ü r p Q'æ "3 * La " [j L d P« ". " M t w hm - y* & J* 24 X d. L A* t p * F* w Pa N . Ü Loori s , il ^ P. "n *z:' y 5 * ^ Y d m A o "if . h j P : p f»,i» ?4.&) : * X a 1 iF * H 7')1& » . hr ais - H :; F Li - * — E - AGS p5 ^ s ) d j I * F : - "s UA * ER * DISSERTATIO INAUGURALIS MEDICO-CHIRURGICA, SISTENS QUAEDAM S.UP ER AMPUTATIONE QUAM RECTORE MAGNIFICENTISSIMO GUILIELMO IX HESSIAE LANDGRAVIO RELIQUA ET EX GRATIOSI MEDICORUM ORDINIS AUCTORITATE PRO GRADU DOCTORIS MEDICINAE ET CHIRURGIAE publice tuebitur Georg. Chrifloph. Iilhelm. Gladbach JMMoeno - Franucofurtanaus D IU ANTE CALENDAS IANUARIAS A. A. €. CiO2l92CCLXXXX. xoess. am:dletias — LA r z - Marburgi Hefforum Literis novae typograph. academ, * —— — — —— TOE weacc m r m WA " " Mi * " G R. LINCLEDELEAC. ILLBIEAE REIPUBLICAE FRANCOFURTENSIS AD MOENUM PROCERIBUS DOMINIS PER[LLUSTRIBUS RACE TO E S-U-Bb I-B E c ]ï IAQI]B?*: g EON GT OORHEIDE äl PATRIBUS PATRIAE SUMMIS STUDIORUM MAECENATIBUS . LABORUM PRIMITIAS CUM OMNIGENAE PROSPERITATIS VOTO IN TESSERAM MENTIS GRATISSIMAE EA, QUA PAR EST, REVERENTIA QFFERT SACRUMQUE VULT €CULTOR DEVOTISSIMUS AUCTOR. u ERE T CERDIURcwe L. BD, IT c€ * Quod. Tibi hic propono , fpeci- men inaugurale, non omnibus qui- dem numeris Tibi refpondebirt. Bene id quidem fentio, fed meliora proferre nunc non valeo. Lonca valetudo , cum per fex fere menfes haemopthyfi per intervalla recrude- fcentelaboro, ftudiis ac libris mul- tum me interdixit, quo minus fapi- —— At 6 diora palato 'Tuo fercula adponere poffem. "Accipias igitur, quae absque partium ftudio proferre volui, ae- qua ac ferena fronte ; iuvenique pri- mitias Pieridum fuarum oblaturo, fi falfa, vaga, mutila inveneris, par- cas, nec iufto acrioribus critices fla- gellis eum petas Vale. | SECTIO L Hiftorica quaedam ác critieca fuper amputatione. $L Nos nofirarum, ut nunc funt, cognitie« num fummam et in clhirurgica et medica arte paulo curatius confiderantes iisque maiorum comparantes, varietas et miuliitüdo in admi- rationem rapit, felicesque praedicare nos pof- fuüumus, quod id aetatis vivamus ; qua reme- diorum, eorumque quae manu fieri debent, eligendorütn optio, ad morbos nobis obvios debellandos CO mpcscendosque permittitur $ cum contraria ex parte morborum ct in - er $ — externörum remedium. reperire requifitis rite refpondens, maioribus noftris difficillimum ac molefüiffimum — effet; licet vero negari non pofüt, hancce varictatem diverfitatemque. in deligendis . optimis remediis interdura tantam habere difficultatem , quantam habuit maio- rum pauperies. - $. II. Cuius rei exempla in. promtu fünt: lice. at mihi vero quaedam ex chirurgica; arte in medio ponere. Singulos rei litterariae in Chirurgia aliquantulum peritos, non latebit, quantum ingeni, operae ac ftudii Chirürgi ex ducentis, et quod excurrit, annis ememne dandae lithotomiae impenderint, adeo ut fe- lii fane opus fit memoria, diverfas metho- dos harumque invqnorcs, iu&as manuum ad- m | 2 plicationes et quae. poftea contigerunt mutae tiones. recenfere. — .Quam multis vero Chi- rurgi ad tempora usque IOANNIS de ROMANIS et MARIANI SANCTI BAROLITANI inffrumentis ad hane pa- trandam operationem neceffariis deflituebantur! Quam cauti ac timidi eam tentarunt! Nec cui- que acgro, omni aetate ac.quovis tempore di- riflimis hisce doloribus operatione benefica libe- rari contigit effe tam felici 2), quin non fingult AvRn. CoRNEL. CrErLs:I de Medicina «) ? Ad. calculi cu- Lib. VII. Cap. XXVL - rationem fefüinare, cum praeceps fit, N nullo modo. convenit. Ac neque omni R tempore;. neque in omni aetate, neque omni vitio, id' experiendum -eft : fed folo. vere,; in eo corpore, quod iam novem amnos nondum quatuordecim ?? T exceffit ,. et , Al tantum mali i,'ubeft, » vt neque.medicamentis vinci poffit, E * H 1O 31' Chirürgi iftam adgredi operationem aufi fünt ; fed qui füsceperunt, ceteris fludiis " omiffis huic tantum operam locarunt fedulam, fique : H IPPOCRATIS iusrurandum eft genui- num, iis folummodo licitum erat. 4) $. ir. - Simplex ae cancellis nimis ar&ioribus in- fcriptum , quod ad nofirum usque feculum t- Y »» neque etiam trahi poífe videatur, quo ) minus interpófito aliquo- fpatio interi- 3* mat. Non: quo non intefdum etiam , temeraria medicina"proficiat; fed quo " faepius utique in hoc fallat, in quo " plura et génera et teniporà periculi ?* füntt^ a) OV viutio 0b 0i us MO4Ryras, ïx.zwg-rfaw "3i keyucaro e)pacW cenLos T2505. E n T11 Chirurgi.ad. cataractam. fanandamr ferebant aü- xilium. Praeter deprefüionem, quae fimpli- ciffimo modo ac pauciflimis mutationibus fe- / 1 7 bat, nil praeterca ab ipfis fieri potuit. Y P X vero -Francogallorum | Chirurgas DAv 1EL cataractam. extrahendi ideam vul 5 fy averat, fu- amque medendi methodum cum. erudito orbe communicavéerat, cum . ubivis gentium emeri- datior mutrataque forma . prodiret. KRecentif- fimis . praefertim temporibus- . meritiffimorum cuiuscumque 'nationis opera Chirurgorum, praeprimis Germanorum , . haec operatio ad tantum perícctionis gradum pérvenit, ut nil profe&o nunc addi poffe videatur. $- IIII. Terrorem |.incutit - maximum operatio ,. segrum membris, vel'&d ;corpus fuftentar- Em 12 dum vel ad. tolerandam vitam perneceffariis erudeliffume privans. Nullo-in cafu . huma- no generi benefica ac falutaris Chirurpia ter- ribilior scerbiorque quam hac operatione inflituenda videtur; nullo quoque intrepidus etaudax Chirürgorum animus elariore adparet làce nulloque'aeger fefe Chi;urgorum manibus tradens. mapis dolendus. — Beneficiorum, in hunianum genus:cumulatiffime conlatorum gaudia ad Chirurgos redundant, ingenii aci- em qui exacücerunt, ut cafüs, in quibus haec operatio neceffaria, rariores redderent, fines accuratius conftituerent, fique eam inflituere caíu continpéret, acgro discrimine ac dolori- bus quam fieri poteff, minimis, adhiberent. 2$6. V. Non Ífine maximo aegrorantis periculo antiquitus ia operauo perfici potuit, hine d l— 13 ráriffimie ac non nifï fumma mnecefftate u gente in ufum vocabatur, quin quidam itá deteftabantur, ut eam plane non adhibere conarentur. In caufa praecipue fubitanea cx arteriis fanguinis profufio, ct fi reputaveris, quam parum temporis opus fit, fanguine ex diffecta arteria crurali vel . brachiali profufo mori, quam pauciffimos quogue aegros , hanc periculi | discriminisque plenam ^ operationem perpeffos, mortis faucibus effe ereptos, fa- cile perfpici poteft. 2) — Faca operatione, fanguinis amiflioni antiqui parüm quóque confaluerunt. Deligationis adparatus fimpii- €iffimus; iis nimirum locis,. cute non conte n nctE dattad «) Crers. Lib. VIL. Cap. XXXIII. Saepe in ipfa opera vel profufione fanguinis vel animae defeftione moriuntur, !l 14 gendis, linamenta- ac aceto lcxpreH'ac fpon- giae imponebantur.a), quod g»nriqua aetate praecipuis. fapguinem fiftentibus -remediis. ad- numcrabatur.'- :P)- Summa cura aec. diligentia caverüunt,-né- quid. ex aeoris. partibus relin- queretür ,. verentes, ne hae-integras corripe- rent inficerentque, hinc,. fi.aliter fieri non ä potuitj ex parte potius füna excidþrunt C)s quum e contrario aevo antiquo, .tprc.u.laribu.s &), CELS. À. C. Quo cutis. indu&a . non fue-: rit, id linamentis erit contegendum , dedbdoe as et fupra id fpongia ex aceto deliganda.^ £) Ibid. Lib. V. Cap. I. c) Ib. Lib. VII- Cáp. XXXIII. Inter fanam vitiatamque partem incidendà' fcalpellóo caro usque ad os eft fic, ut neque con- tra.ipfum articulum id fiat et. potius ex fana parte aliquid excidatur quam ex aegra. relinquatur. E N p g nondum repertis; emortuae inciderentur par- tes, fanaeque proxime adhaerens medicamen- tis removeretur. 6- VIO Multiplicium ac variorum agmen malo- rum; quo infaüfüciens hic ac non fatis tu- tus curandi modus ftipatus neceffario' inceffit; illos.qui manu medebantur eo. perduxit, ut remedia, ad fanguinis profufionem lethalemà compefcendam, acriora maegisque idonea ex- Nondum res eo cogitarent et invenirent, venerat , ut impediretur., quo.minus inter operationem externa compreffione, qua arte- riae canalis prorfüs claudirur ac continuo ad. fluenti fanguinis flumini ex diffectis arteriis manare refiftitur , fanguinis: profufio copio- fior, quam par cít, fequeretur; 'eo neglfl ^fe 16 r geritiae procedebant, utmitiora a G &L ENO iam laudata remedia mechanica, quibus re- dundans cx diffe&is vaíis fanguinis - flumen. praecavebatur , pofthaberent ac vilipende- rent: maiore quidem vi haemorrhagiae oc- currebant, quam antea, fed remediis (.horrea fco. referens !) : crudeliffimis, - diriffimis ;! atro- ciffimis! Candentibus ferramentis, oleo fer« vido vel fulphure, liquefacto plümba, . aqua exaeftuante,. arfcnico . vel fublimati folutioni- bus; cáfibus leniffimis, alumine aut - vitriolo ad cavendam fanguinis profufionem uteban- tur, quin'fcalpello candenti membrum . prae« cidebatur, id fupra quam cuique credibile fit, H $. VIL Stupore et admiratióne, perculfi lepimus; fcc-äüo demum decimo fexto BAR THOLO* MAEUM, " A at I——— V 7 MAEUM MAGGIUM et LIäONH*AR.*« DUMI BOTALLUM eo perveniffe, ut inz ter operandum fanguinem lenioribus, Qüani candens ferramentum füit, remediis fübpri. mcrent: admirationem movet íane maximarn, qui fieri potucrit,- ut 'ante horüm Virorum aetatem ne ulli quidem in mentem vener it, membrum inter operationem 'adligare, cuum tamen fimpliciffima experientia: ómnes de liu2 lus fimplicis: remedii effe&tu -cotivin cere -opor-: tret.. Neminem quoque anté/AWw B B o'8jp PARAEI memoriam ' de renóvanda fublig'a-:' tionis arteríarum metliodo cogitaffe, vix' menz te comprehendi. poteft, cnm tamen ab toiiüs membri adlipatione. ad fübligationem - arter ias rum gradatim. facile propredi potuiffent;: — Profecto in fümmam rapimur. admirationem indignationemve , . cum legimus;:-hoc humant generis dulce. decus . praefidinmque, hünc Chij B 18 rurgiae parentem, quod venas fubligare do» cuerat, atrociffümas collegarum odio eius fla- grantium perfecutiones effe perpeffum. $. VIII.. Ex hadenus di&is adtenta mente- penfi- tatis, prono vcluti fluit alveo, omnia, quae ab Chiriatris quoad hanc operationem ad ae- ä tatem. usque AMBROSIIPARAEI emen- data córrectaque cenfebantur, plane non cor- rectiones fed fümmo cum iure depravationes diei debere. Aegros, facta operatione non adeo timuiffe, ne fanguine effufo moriantur quam antiquiffmis temporibus, cum fimpli. eiffimo modo fieret, verum quidem eft; fed 4b altera parte-vefanam diramque procedendi wethodnm, . partes recens. diffectas: candensi- ] 19 * bus tractare materiis, confideres, ac quales hanc methodum neceffario excipiebant noxae, v. g. inflammatio ingens, febres, gangraena; fpasmi ac convulfiones, hisce omnibus rite perpenfis decidas, num haec correda dici queant, annon potius res in peius cefferit ? BARTHOLOMAEUS MaAGGi1Us, li,ce; multa correxerit, tamen hanc praeiudicatam Íovit opinionem, quippe qui finita operatio- Ae aut cauterio actuali utebatur, aur oieo aur aquae fervénti truncum immergebat, $- VIII. Verum ex ifta Operatione, qua initio ni- hil lenius, nihil fimplicius, tandem longe erit. delifima fa&a eft. Ab hoc, ad noftrum quod nunc vivimus aevum , Chirurgorum Ba3 £ pie| prudentifimus quisque 'id dabant operae, Uut cam per fe iam maximis doloribus coniurm- &am, quam leniffmam ac :f mpucxünmm red- uti füvra iam II]HUI 5 "derefit. Nos 1d, AMBROSIOPARAEO acceptum referre, cuius mapui Viri exemplum fequebantür quam plurimi, extra ofünis dubitationis aleam' po- fitum eft Cum taündem circa annum mille- fimum fexcentefimum : fcptuagefimum quartum tefte DroNris a Chirurgo caftrenfi MOREL torcular effet.repertum , maximus itaque IN pedimentis remotis, exiguo quoque aegri pe- riculo operatio adhiberi potuit, Cuius vero ufus poftea ceffit in abufum. Recentiori aevo praeprimis Francogalli, quorum operandi ingenium folers audaxque fat cogmtum eft, de hac operatione belle meriti fünt, nec operatiom foli fed' maxime — 2I Cüius rei fanationi |faturae . providentes.: Annales | . Academiae.; Chirurgiae ; eorumque fcripta argumento funt perfpicuo. Nec non Anglorum: Chirurgi -et. Germanorum hac in arte celeberrimi Viri laudes ;poft fata adhuc immortales fibi pepererunt. —— Ut tantum carnis cutisque, quantum fatis effet os plane 1ate6 COI i.v gere, ad adcelerandam fanationem, par- Ccretür, curabant. Nil profecto finitz: operatione incommo- dius,.ac ofüs denudatio carne. Etenim ex muícuiorum fabrica ct effe&u nec non expe: rienua magiflra feimus , incifos mufculos , bre- viores fieri, verfus extremitates retrahi, inde- fit; fi retractioni obex non ponatur, ut vul.: 22 ius latiffme pateat. Idem in amputationé accidit; incifi nimirum mufculi verfus pun- c&um fixum retrahuntur, hinc os nudatur ac pro planitie vulneris fanationi favente, ad coni fimilitudinem vulnus fit, tantumque igi- tur abeft, ut fanatio profpere fuccedat, quin potius os aéris ac impofitorum remediorum effedibus expofitum , paulatim — emoriatur ; eique adhaerentes fibrae mufculares ab eo fe- parentur, haudque raro fecunda vice operatio aegrotanti dolens ac Chirurgo iniucunda in- flituatur neceffe fit, — Id quam faepiffime in membris robore praepollentibus fit, brachio fuperiori ac fe- more , ubi magnam mufculorum copiam nullis übrïsfoiïï firmatam, laxa cellulofa interiacet , unde fit, ut libero fuo arbitrio permiffi re- trahantur , alii plus alii minus, prout aut 23 plane liberi, aut maiore aut minore fibrarum eopia offi firmati fint a). $. XI. IJam PARAEUS, offs prominentiam praecauturus., malisipi& hinc proficiscentibus occurfurus ac vulneris amputando fadi fana- tionem adceleraturus, remedio ufus e&,'quod recentiore aetate Cel. SH A R. P. adhibuit. Cu- tem nimirum in crucis formam ;transfixam, robuftis filis fuper truncum conftrinxit; fed iftud remedium non fufficere nihilque valere - eventus docuit; multum enim abfuit, ut ía- 4) Lovis in Memoires de P Academie re- yale de Chirurgie, Tom, Íl. p. 26g. [ E 4 gationem adceleraret quin potius retardaret; valida enim irritatione a filis vi conftrictis produca, membrum inflammatio ingeus do- lorque occupabant, itaque fila diffecare ac vülneris curationem ;pro-more confueto ge. rere cogebantur. $. XII. ,4,,LÀnno..MDCLXXXXVI PErzrEvus ADRIANUS VER.DUYN Batavus novam membra . praecidendi :methodum.. defcripfit., quam . noftrates . vulgo. operationem: -2 LA M- BEAU digum. Iam longum et a fcopo: ali- enum, eft fuíius.de .hac operatione dicere, num VERDUIN, LoNvHDAM vel SABOURIN com invenerint, quomodo a Chirurgis poftea correda et quibus in cafibus ab actate Ortüs ad noftran usque."adh*ibita Á — " ; fit. Plura fi noffe cupis, adeas Annales Aca- demiae fcientiarum ,, Ácademiae Chirurgiae Pa rifienfis, fcriptaque YouNGII, Korm- NERDINGEN, RUYSCHII, GAREN- GEO.T, le DRAN, 4e. la IAYE, RAUNTON, VERMELE, LOUUrSs, HEISTERIeCtPLATNERI. — Commoda, quae.ex hac opaandl me- thodo ad .nos redundare .videbantur , pro- fecto magni fuerunt mpomenti; hac fanguinem fne fubligatione . fabprimi, offi torum prae- beri vulnerisque fanationem celerrime pro- eredi, putabatur. Sane commoda haud vi. lipendenda, quae iftum operandi modum val- dopere eommendarent, Ífi praedidioni fem- per eve "-f iiL us refpondiffet, vel fi modo haec commoda aon fecuta nil ingrati excepiffet, fed contrarinm evenit Quamvis enim ope- 26 ratio ifta interdum in aegrotantis falutem pro« fpere cefferat , tamen funt cafüs, quibus xnale proceft, magnusque cfluxus fecutus, lacinia non adílrida, aegerque fecunda vice operationem fuflinere laciniamque fibi prae- cidere coadus eft, vulnus igitur ex more fo- lito fanari debuit. Haec in caufa funt, cur hodienum haec operandi methodus in defue, tudinem abiit, exceptis tamen rarioribus eafi- bus, amputationis videlicet ex articulo, quod nulla plane alia ratione articulus contegi poteft, in caeteris vero leniora ac meliora in promtu funt remedia. $. XIII. Infufficientia ac inutilitate huius epe- ràndi modi Chirurgi commoti €t impulfi 27 Üümplieiora lenioraque, quibus idem obtine- tür finis, remedid repererunt atque excogita- runt. Angli, Magunwun CHESELDEN, Francogali, Ce/. PE T1T in cogitationes in- cidiffe tantum cutis parcere, quantum - fuffi- ciat offis trunco contegendo, memoriae: pro- diderunt. Non eít, quod in hac füb nomi- ne generali Operation a deux rems, notifü- ma ratione longior verbofiorque fim , cum überiorem huius explicationem quisque de chirurgicis operationibus agens libellus prae- Cipiat. — * Aliquid tamen mihi profcrre liceat. Sunt, fi aequales illorum temrfaorum, quid utile, pul- crum,; praeftansque invenerint , qui ab ipfis inventa non effe dicant fed potius ab tempo« ribus quafi Áboriginum repetant. HARVErY poft fata adhuc immortalis, qui nos fangui- * BIXGS w s r t D. —ÓÀ — t 3 nis cireulum primus docuit;' ob.hoc pul crum, eximium.ac humano generi utile in- ventum invidiam aequalium fibi conflavit ma- ximatmn. Ipfiffüima .facri: codicis; Joca tam diu verfabantur, quoad allufionem ad fan- guinis. circulationem .inventam .cffe , opinä— bantur. Idem. fere, . cum operatio a deux Zenm$ innotefceret , fa&um cft. Igm e CELSO *x prava loci interpretatione eius- modi vefligia. erui. poffe . credebant , quam ipfe SHAR? conieduram £rmam ampleci- tüur, cum tamen adtenta huius loci le&io dg-. Ceat , quam CErLsUSs defcripfit operandi rationem, plane nom effe eamdem, : fed lon- ge. aliam, quam CHESELDEN aut PETIT. praeceperunt, $. Xm.v Revera hac inventione propius ad finem, quem pracf&ximus , pervenimus,: nec eft, — 23 quod miremur, eam ab omnibus Chirurgis effe receprám ac hucusque tanquam fündi- mentum omnium nunc 'ufitatarum — óperandi methodorum confiderari adhiberique. — Li- cet vero quam cürátiffome ac' providentifime operatio perficeretur, tamen accidit, ut ali- quot poft diebus offis truncus emineret in primis in maioribus arubüs, femore ac bra« chio fuperiori 4). Ratio caufaque ex iis,5 quae $. X. pofui; divinari facile þorcü. Huc adcedit, cutem folam nullis adiuvantibus mu: íÍculis, torum parum commodaüm offis trunca praecipue inferiorum artuum effe praebituram. Cum caufa 'igitur effet co'mperta, in reperi: gndo remiedio , cuius opt s profunda 'in p * &) A. BERTRANb Abhandlung von den 'chirürgifcheh' Operatonen, p445. - A m 3Q carne ferrula.praecidi potuit, ut ex.carne cu- teque ei torus commodus .paretur , totiqs rei caput vertebatur, quod Cel. LoUurs, cu. jus principia iftius . operationis om'nes fere quin ALANSON ipfe imitati funt, invenit, 5- ch OHi adhacrentcs mufculares fibrae, uti ex $. X. liquet, cum retrahi non poffint, in co res vertitur, ut tam alte, quam fieri pof- Nullo id efficitur fit circa os fabfecentur. negotio , fi fplenio ad dimidiam usque fui partem fifi'o;, oiii- non vvadglutinati mufcul; quam maxima vi fürfuüm trahuntur. Quo modo pyramis formatur, cuius apex offi ver« A(iu, irzf'e?rzforein articulum', ac bafis margini cutis fediae finitimg. þ-Ex abfciffo p)'rafhidis — — 5 apice reperizis obliquis.furfum diretlis incift- onibus, ad coni fumilitudinem. . cavum vulnus fit, cuius apex furfum ad. fuperiorem fpe- &at articulum. Quae fi ita facta funt, os ad rrium digitorum transverforum latitudi- nem, quin altius ferrula praecidi poteft, qua- fi ex confueta operandi ratione epiffes , id quod experimentis fuper hac re inílitutis evi- denter vidimus a). $. XVI. Adtento animo nobis a CELSO defcri- ptam amputationem le&uris £) ac methodo a Em proseenma 4) Super hac paragrapho praecipue legan- tur, quae Louxzs et BkRgRANp ll. cc. praeceperunt, 5) CErsvus Lib. VII. Cap. XXXIII. STInz ^ ter fangm vitiatammque- partem — inci- —— À 32 | Lours 2) expofira comparaturis illucescet j hunc Cel. Chirargum C Ers1 regulas reno- vaffe .ac..quae münus. elare prolata uberius explicuiffe , iaquei neg PETITI, nec CHESELDEN,; nec VERDUYN ope- randi methodos hic. intelligi debere. Equis dem non credo, linguae criticos ac rei pes rité& ?* denda fcalpello caro usque ad os eft fice, ut neque contra ipfum articulum ?3 L id fiat, et —potius ex fana parte ali- quid excidatur, quam ex acgtá relin- ? quat;nr. Ubi ad os ventum eft, re« ducenda ab eo íana caro et circa og fubfecanda eft , ut ea quoque parte 25 aliquid offis nudetur: dein id ferrula 2» praecidendum eft, quam proxime fa« 9* nae etiam inhaerenti. " 8) Memoires.de 1 Academie royale de Cli« xurgie,. 1. c, 33 ritos momenti dubia prolaturos, cum iam ipfa huius.locdi CELSIANI vexati literalis explicatio nullam nunc notam methodum, nifi a Cel. Louris in Annalibus .Academiae Chirurgiae Parifienfis expofitam admittat. Sj quoque.in litibus au&oritatibus . fua non de- fit fides honosque, fidenti fane animo , : ccle« bri et hac in re verfatifüimo AMBR. o S1Q EERTRAND mniti mihi liccat » €X cuius verbis, rem fibi effe plane perífpectam cogni- tamque,; meridiana luce clarius liquet. 2). $. XVII. Fallorne, a. CELSO expo(itam ac & Lours renovatam . operandi methodum ; a. « 42 ER —— —— 34 fundamentum recentióri áevó a'dm*o"duä 1au- datae .atque ab ^omnibus Furopae. regióni- bus- receptae "methodi ALANSON 'exifli- mans? LOUIS ac ALANSON id egefunt; E H ut amputato- offis- tfiinco. commodutm; éraf. fum et ex cuté et mufculis confectum para- rent. torum. Tinis^ itaque: ac - partiumi -con- ditio finita operatione eadem funt,' 'p"e.rficie*n- di.modus tantüum diverfus, ac fi meritiffimo- rüm Virorum. fententiis qui À LA N'S O N'mee thodüm examinarunt -ac. perfectiónis difficul- tatem monürarunt, quae ego fentio, . adii« cere mihi liceat, ea, quam LOUIS tradi- dit; methodo ; faeilius tutiusve. finem. inten- tum obtineri; quam;ab ÁLANSON expla- nata mihi videtur. - ALANSON primum cutem circa mem- brum, fcalpello ad perpendiculum - directo ; — | 3) mufeulos-autem acie- ob/ique '"ez.- farfum ver- füs os dire&a; incidit. Ad- coni : fimilitudi- uem vulnus hinc fiat neceffe eft, cuius apex furfum |verfus . fuperiorem articulum ad os fpeciat, bafis vero incifo cute, continetür ,. os N itaque profunde in carne 'occuätat'uf. 3 - H Experientia tefte edocemur, finem exop. tatum ita obtineri, fed quoqué eorüm, quaé in hàc operatione manu fieri debent, tantáim effe difficultatem , ut non nifi^longo' prae- greffo exercitio habitus comparetur; quorum addifcendorum occafione plurimi deftituuntür. Quare vero tot tantisque difficultatibus : imiplia cita operandi ratio eligenda? Allmon, quam Louis adhibuit , methodus multo facilior eadem praeftat, cum hae os ad duorum vel rrium -pollieum latitudinem, | quin-fi requira- tür, alüus praecidi poffit,. quam quo loco Q32 N 36 m* operatio coepta eft, incifique. mufculi . eum- dem fingant conum , quem ALANSON mc- thodus format ? «v , Quas ego contra merhodum AL ANS ö N fnodo in medii) pofui obiectiones,, temere;con- tradicendi vano: pruritu a me effe prolatas; ne putes; experientia ac cxperimema-fupcr hac. re inftituta, q'uibus et mca adnumerare queo, quae ego quidem fentio, palam profi- teri occafionem ac quafi anfam dederunt; licet explorari, probari ac peritorum Chirurgorum fübadiori iudigio. disquirenda fubiicii. debere exiftimem. X $ *ox«» VT. Caeteras operandi methodos,. praeceden- tibus maximam partem nixas, ne longior £am, Á 32 de- induftria ^ taceo. Quam :ob: rem | diverz fas quoque' variasque fafcias iac delioandi - inos dos , ad oflis prominentiam avértendam cavene damque .a^ diverfis - Cliistirgis commendatós; non adtiügo, perfuafus, - deligationem 'mini- mum , ut' imnufculorum effe&ui' refiftatur ; COn- ferre, id quod experientia quotidie docet, cum i offium fracura, apto idoneoque fitu, quo omues mufculi vemiffi: fant, neple&o; qualis- cumque fit deligationis adparatus parum profi ciat. In membri enim, quod manum poftula- verat, deligatione foluta nil auxiliiï, in adflri- core, plus damni quam fructus eft, itaque omnia et inter operationem et hac finita in fitu, quo membrum fervatur, in quo omnes mu« fculi aeäualiter, quoad eius quidem fieri poffit, relaxantur, pofita füunt. Non fatis paradoxum euinsdam Francogallorum Chirurgi theorema admirari poffum , flatuentis quid omnibus the- d 38 | orématibus ac experientiae e diametro oppofi- tum, omnes nimirum iufculos. fumme: intern- fos effe. fecandos.. ^Scire.fane geftirem, . ut gpcrfitionis difficultatem taceam, quomodo mu- fculorum £ines. quoad effe&um inter operatio- nem conflituere, quid. porro . cum . mufculis diverfos motus involventibus ac faepe faepius -Sit. fatis di- alios interiacentibus agere vellet: .&um de hac operandi methodo; — d ll 99 -9- SEcTIO Il De fanatione per reunionen": vu 1 nerls ex ampm tatione. À * Pr&ul dubio eft, operam Chiruxrggpggn re- vul. centioris actatisv, p;*gepx*itnis »Aynglomm, : 3 nus ex amputatione p&r reuüniorem fanare, fuppuratione diuturna :non -exfpectata , uti- lem, maxïme laudandam ace praecepta tra- dita grata mente effe ädcipienda. : Haq ratione non modo prius ad )f'co.'þ,um pervenimus, nec þracgr,ems m.'orbis, fanguinis iacura debilitati pr'o[fcratiqge aegri vires. refiduae ita deiiciun- tur, ac i1—1' vyulin».cris curatione praegreffa fuppu- ratione, verum quoque, id:.quod in xfnferiori- oribus extmmigatibu's '.i.u'priüiis' magni.eft com- hiodi, cicatrix minor; firmior, nec metus cft, m 4&Ó ne compreffione adhibiti arte tranci. vulnus re- crudefcat. a) $. II. Omne morborum agmen amputationis ne- ceffitatem exigentium apte duas in claffes diftin- h—-—-——-——— 4) Ex iis, quorum fe&ione T. mentionem in- nUi, vidimus, Chirurgos a PARAEI ac- tate ad noftram usque adlaboraffe, ut diver- fis remediis ex amputatione vulnus cele- riter ad fanationem perducerent ; verum fine. fappuratione numquam fa&um eft. Noftri temporis Chirurgis renovatam ve. terem methodum vulneris nempe per reu- nionem fanandi, debemus. CErsvus no- minatim praecipit, vulnus ita fanare, ne pus moveatur. Haec eius verba 1. c. Caetera (curatio nimirum , fa&à prima " deligatione) poftea fic facienda, ut in vulneribus, in quibas pus non moveri " debet, praeceptum eft. " Cf. Lib, V. Cap. XXV. ar. 23. et 27. AT eui poteft. — Prior eos comprehendit, qui vel momento citius, vel tamen breviflimo tempore membri ftructuram ita deftruunt, ut reftitui plane non poffit, cius praecifio itaque ab re- liquo corpore unicum fervandi hominis reme- dium fiat. Cuius generis nervorum - prae* cipuorum ac eius mermbri.vaforum exítim« &io, extenfa vel preífa arteria circulatio im- pedita, injens offium .contufio praecipue ar- ticulorum ; nec non vehemens- aonnihil.molli- um partium deftrucio; ac-hinc natales ducens fphacelus. 6- IIIA Pofteriori cla&, five chronicis morbis, paulatim fübfequens animantium ac nutrienti- um membri partium mors; lente fine axterna praegreffa caufa violenta . membri vis vitalis Il 42 exoriens.déminbtio, «t brevi: praecidams;gan- giraena ficca five-necrofis, . porro ex fupra xe- cenfitis cafibus:acutis interdnm . órtum - habens dintürna fappurazio cum finubusin:ac.circa ar- ticulum; : caufis: internis :vel. nonnunquam :ex- ternis ortàe articulorum fuppurationes,: offium «orrofiones ac tumores apte adcenferi: poffunt; 3 "Haeferé generales caufae fantik quae;. 1i- cet^Hon feétiper'ac omnés pariter: fammo [gra: dü;-ampütationis neceffiratem poftulant.: - :Mihi fufficit, in omnibus his cafibus adhibitam: et nunc faepiffime effe neceffario adhibendam. - € 1 ) trosdo - Gs TTTE t031fn priosis claffis caufis quin rihil magis fit vptidum, quam ut'finita operatione vulnus à tempore; :quo fieri poflit; breviffimo ad:fanita- tem perducatur, mullus. dubito, : cum ^ müllae caüfae alia indicantesac fuadentes, adfint. . Cu- Tàtio quoque voto- fere refpondebit ,. fi: Medi- «€us rite regulas obfervat nec.in laeía parte fint, quae, quo minus fiat,:obftent, et denique aegrorum fanitatis bona rectaque fit- conditio. : 4 5- V. i - Pofterioris claffis "caufari;m alia eft' condi- tio.' Naturam- praeternatüraliuni faniei efflüvió- rum obftructionem per aliquod temporis d- wantium ac quibus, "t ita dicam, adfüevit, numquam impune ferre, inter omnes €ónftat : quamvis'enim corpus ad'tempus fanum fore 4c nil- détrimenti-ab'interrüpto eflluxü capere tvideatur; : ferius ocius tamen morbi inde natalé MUece: 44 dücünt vitae ingens periculum minitantes , vcl quibus ; licet. fint. chronici, praeternaturalisef- fluvii incommoda comparari nequeunt.: Quis enim eft, cui non compertum fit, nimis -cele- rius ac intempeftive fanando claufos fonticulos; vetufta. exficcata ulcera, apoplexias, catarrhum fuüffocativum, furditatem,; ; coecitatem , : debili- tates, epilepfias, diuturnos dolorcs ac phthifes produxiffe et modo reftituta confueta praeter- naturalia cflluvia fubfequentium morborum fa- nationem effeciffe. "Medici ac Chirurgi ratio- nales füumina cura cafibus eiusmodi caveht, ne talem effüluxum fubito inhibeant, fed;. fi nulla manifefta interna caufa alatur, fenfim fenfimque minuant funulque evacuandi vim gazuralizer fecernentis organz impellant ,. vel fi cfluxus in- ternae caufae funt, eas prius removeant, quam localem praerernammlem flatum . exzeriis. re- euedus . meliorem reddant. Seu damnum ab — : 4 iufto celerius praeternaturalibus faniei effluviis inhibitis illatum ex acrimoniis evacuandis cor- pori vero inhaerentibus aliasque partes corri- pientibus.deducas, feu tale effluvium ac cor- pori nunc praezernazuralis organi neceífariam excretionem. confideres, qua interrupta, huie organo fuccorum deftinatorum colle&io, hu- morum multitudo eorumque ad alia organa mi- gratio exoriuntur; qualemcumque denique tue- aris theoriam, quae fupra memoravi, experien« tia tamen fat confirmavit. 65 VIO Annon poflerioris claílis. caufae 4e L modo P memorati cafus inter fe comparari poffint v í Viilui , quidem videtur. Eflluxus nonnümquam quam válidifimus ,; humorum multitudo addücenda , — ov 46 —— deconomie animalis ita cómparata eft, a& tem- póris fpatio in'diftribuendis humoribus ae fo- lidarüm partium: actione tot tantaeque fefe in- vicem exceperunt mutationes , ut talem "violeti: tüim operatlonem ;" ad loealem eflluvii caufam removendam , -quam . iäeþiüïme ancipitia 'ae périculofa-fequantur mala:'non enim eodem tenipore, quo orpanumi removetür, et naturae advéhendoram humorum adparatus tolluntur , verum conrindant, iique huic. praeternaturali excretioni deftinati humores aliis colatoriis tàme diu evacuandi, quoad omnes fecretioni dicatae vires priftinum fanum ftatum recuperaverint, isque adhuc feliciffimus cafüs. — Contraria vero ex parte confiderandum efít, morbos longos, inquietudines tot, adfe&us ingratos his arctif- fime. conjun&os,. iz fecernentibus organis ae veliquis vi[ceribus:debilitarem produxiffe, col le&is igitur humoribus : rite obviam . procedi g : 47 tern non pofi'e, eos per metaftalin mürma mtcüma h üc organa occupare , lbxque tanquam auena deftru&iones : parare. De noxis, ex intertid i& II lt acrimonia morbum fovente, ortis, quod a um fcopo alienum , nil dicám. Prócul abfit, quin; M H quae portuli, firma atque incóncuffa effe exi- dei ftimem ; quum vero in duabus ainputationibus, ob longas offium corrofiones ac faniei effluvia n IUl neceffariis, infaufta adverfaque, in alterà phthi- fin hepaticam ; in altera phthifin pulmonalem ; d tam quibus aegri antea non obnoxii fuerunt fed ali- (atie quot hebdomadibus poít facta operatione na- tas vidiffem enit, nec ulla alia caufa; nifi vülneris jv fanando claufi adceleratione originem habuiffe onpo» fuiffem certiffimus ;. faafor. fum , ne in eiusmo« di cafibus vulnus ex amputatione tam fubito g clauderetur fed bic porius veru; fuppuratiouis ( ope vulneris fanaudi mezbodus in auxilium vo- carerur u'oi'edl 48 5 ï IA- Ji€ rï rie Tantum de.hac graviffima materi& pic D vo volui ac potui. Sparfa quidem; vaga; ac fugiti 013 VÀiA pede fcripta funt, omni tameu forfan n deflituta pretio. Maturius fuübactiusve inge- nium quae vel ignoravi vel omifi, facile mente addere, quae brevius, quam par eft dixi uberius explicare , quae minus recte Pri- prolata, emendare ac corrigere poterit. mitias itaque ftudiorum ut benigue excipere, lto füperciiio fa- quae peccavi corripere ct fpicere nec iufto acrius reprehendere . vclitis oebnixe rogo petoque. TANTUM. " - 63 " E * ; W E h ** Pa es d - 7 ! d. * K, g El E. hn Y a b " d ". Y m M RUE L o VW A M a, $ asb d* NU fá o - EE ^ LO LA p P x.vflg» * n . ;bk lN N $ A d äk:'xx; «* R 23 ^ Il J * d h u k2 , p L d J * 'f M.*Zhoh Vr ;'; 4 4 ^* — A. ^ ^ - * ::ï L v $ Ys L2 L^ - u P 3»( a he » " d. s V ::w [ o ï $ » l x (s N ^M Fal ^ "- P ;?f F. ! : a d fw'þ " x g LELS « [* «* Es aM " ts ?t4 A y $, Á | a P * À ". Q ; & . t M y^ v UPO . * - tl "i T s 058 äxg— LU - "d p ; | - * 4 * mgï*w» ls n?.» )5 - Pa w s * L a w.,; " EC V. à o » & d* M ; ä: k " A " * u um 14 p t "u u P w w . sU w w ? Evl 1 a* »,,,A T fs g ? $ r s * ha U d * ä av lt A : X d r: a^ i. * -* * s lt 2 2 d - " . . 5 a ï E a s : * M * " i -nï $,5 ^ ;J T ^g - 3&*:* "w & u As w &f' ; 4«.; Je ", x t LP Bor L k:: ^ ? r M i v* t at d A N * b te "4 P UM '3 :f PT ,ä*k*' F s ^ eh .::- £ P * v UM g i A Jl £« X " L; 3 a T d ;w ^* *4 fs M I*l ; » x - ^ p v " Aw . i ü*?wax— P ; 4 AE i - N j €4 E » f od :' - P Xf P s d ï*a "m La J a - " w At E EM ï Á n * — H IN *l vt :Mr m — m« f i:þ:( z ".R i H A " * EE d ïü v $ pe — H i s u* x * b a& s 7 $*s d L d — ï A:;; F d E * i,; j J* ä : - ^ E*F d j At (* t t , 54 f Jï* s * r '«- -— :l E av * ï . £* ww P ao R A d ee " h W i * "w x$ 4 4 qesr ,ai T i; $o s i " : b dA*v " 24 i " F3 w f r H Dd CL at L. - EM P n Ts z L ;4 ge-w ? p ,4 us sst E * LA T p * & Pa *s puu m n » P gt * La N Q* w d at " U. ; * p ! * 1 us 1 d s* b - M ^ ! d a m " UM o " Jf & ?ïr - n a t M Tf« Ed LU P. 5 t E $ G b* w : o 9 ^ N w * i a , a. Ü As É d *93**' & w f& * t *. od E Y^ " 4 ) ä m ?'ï E M a 8 a Mf ïz;n La tv4, & : ïï g ». * A 1 $4 r d 3 g w s dl ET T. * * F Ms *f'xä o Á **'3'95. M £ « n st ( x ïvi "T * P ie v hs d VAEX ^ind ï w É d D i " ,25 p ;" 4 hl E h s afu i $. - K OR - T s b ^* pX ». EC N us 4* Pa L : ". ^ db * * [ * ; 14 » : i L.* dilues us " n L 4 ». ty Y - - x N V 1 a *in*w"** * W s u,; T vÀ T ". Y Le-4 - baP n A P 5 u P E ^ "w »^e -- Lal t $2 1. LX At "2 A i "- X * " ^u 4 j W. && g * T :f*e « ais du P L w X* ^ & MT 3R« C0 UP A N ^ " Y^ ir at f?. » & v* d xÀ -: ; x Ug LA wX P d ^ MA " h. u : * - ** 3 | * N * d WA Twl * *2 d " " 2 ;h D ( v LE M r id ts A k* LA i. *e *. Ü " TM Y A » 5 NV P " ; g $x iy [ i * *. ï,a- $ F P. 03 d 1j a :ï Pa Z F M EL X* z v & ; " » ,a-t* *W » . » Fa '&k« xbieo * 8; E » n E * 8 E w :T kl * & * I Im ** L : ! N ul 4 ^ e-ïää, OL A^ ET. x d j o A " - "d wb :.:j * : E "i ]^* r M *2 H o r W*s?ïätw 5 E ^ *,ï'-v ^a. 1 * Vk *í K * ^ x ; t wadlec " ^ ww s P L m m d £ * P sede. & r J* T w V * H *2 à ; -s ?äqv u P d v t ? - ". d ,,m.i * ? . X* & t $* w d m * Mf : IELAS ) * . N N : M " —*? d * LA * ï; ? * E - Vr d * à 1«,,, x *;? L. * bX AC X* IT o :J : *X n 3 ho M d r E E^ d. 1 L *a * LA VE DWX A E i "T * w af & LE -9 u P , us "d ? f i£ EL a N At v L nf r N* L. ';: a E d A * v* »g*' * 2?& À « E LA us — ; a NG " s 1 i r A N H u ^ *v * ä: E l a 4 P. Y* P. L x^ X EN - Fa F p [* b * L* Lor i fa. n ;-. 3 * w r : L LUE 4 * * * Is f &i LE Bo us x z ^ z A. * RE * : u 2 * : n ". 4 ï?:,: : * x ^ f x Bw w | U aï BÉ i 4 T* El G—ï --— d 'Vax? " " E £ E a o *,ï;;f' X w Iw La* v x* a hs 5 d A PU m [4 aV L ;k i T| - * H M B z pR * [: : À a*l T » vt« 1 " ; 1 t d L U M o al D 20 Euroskala Offset 9 ea VierFarbSelector Standard * DISSERTATIO INAUGURALIS MEDICO -CHIRURGICA, "n (o ää QUAEDAM 15 SIS)TENS ä S UP EX ä 14 AMPUTATIONR QUAM 12 RECTORE * MAGNIFICENTISSIMO GUILIELMO IX. 11 HESSIAE LANDGRAVIO RFLIQUA ET 10 EX GRATIOSI MEDICORUM O».DINIS— AUCTORLTATE PRO GRADU DOCTORIS MEDICINAE ET CHIRURGIAH- publice tuebitur Georg. Chrifloph. lilhelm. Gladbach JMMoeno - Francofurtanus. ». li. ANTE CALENDAS IANUARIAS A. A. C. lleiocuxxxä— ——- — a N : w Agstos í E Marburgi Hefforum Literis novae typograph. academ, Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com i d