Je109_qt_4
author: Eggel, Christoph Franz Karl

Ts

*

$

*

"

E

*

T

&

e

u

*

&

k

Á

&

:

.

*

ls

i

g

"

h

[

g

g

H

*

*

:

E

i

E

-

ä

5

A«

E

&

&

&

dj

E

:

3

-

$:

"

*

P

p

;'

3

"

w

E

*

*

E.

4

h.

«

m

E

s

.1

4

d

F

*

-

*

H

i

M

E

*

^

u

"

r

g

$

2

"]

E

v

t

*

*

3.

*

u

*

d

*

*

à

"

&

*

s

F

"

à

-

L:

"

*

*

-

:

:

$

A

i

*

L

t

í

*

"

&.

Á

*

E

p

*

á

»

ht

*

!

*

v

"*

:

-

*

.

L.

*

".

U

d

t

-

*

"

*

Ed

*

*

»

E

]

*

d

$

b

"

Ll

"

&

P

24

:

E

"

z

p

L:

*

"

|

:

t

hd

£

9

P

Á

LE

*

né

E

d9

-

»

E

^

..

d

i

x

*

4f

*

á

"

:

"

"

*

*

a

d

y

&

*

»

E

r

E

r

;

W

*

l

&

n

E

*

*

$-

à

:

[

3

&

d

hs

w

"T

-

"-

*

2

p

a.

*

»

*

r

kl

*

"

"

*

L

:

L.

a

"

"4

*

L

*

*

»

E

3

*

-

«sl

B

*

*

*

a

E

"

&

É*

*

*

-

:

*

*

: ]

4

"

.

*

W

h.

E

à

E

*

ï*

w s

*

-

*

É

K

$

^*

*

"

E

g^

"

5

E

*

E

E

i.

F

"

j*

*

d

LT

ET

"

E.

&

.,:

hs

"

n

*

y

..

:

:

r d

j

"

E

3

a

*

Á

r

s

$

ab

"

La

E

*

k.

$

E

*

d

-

h

*

a

L

"

x

Ll

*

L

»

r

jl

L

E

"

^v

E

v*

^"

^g die

k

E

P

]

"1

E

P

""

*

"

"1

Ü

y^t

$

"

d

&

"

-

L

i

$

j

J

P

4

[

-

*

"

L

d.

-

"

w

"

-

*

-

;. "i

$?

f

VN

Lä.

"

H

r

P

*

*

*

"

F4

h

P

-

:

ü

L

"

-

F

i^

ge

p

g

u

s.

T

&

"

"

*

r

D

E

s

"4

ii

é

r

:

r

"

*

:

*

"

*

F

»

"

&

y

*

*

L

"

"

h

**

W

y

d

"

&

$

Fs

*

L

—

&

"

-

&

L

*

r u

M

r

i.

y

i

e

"

*

J

R.

m

Pab &

&

-

[

:

|

T

a

-

Ó

X

E

j

1

v .

*

r

*

:

"

»

—

"

;

-

Á

*

&

*

à

1

*E

M

A

L

g

$

p

&

;

*

"

À

:

F

z

"

1

d

aol

*

^

P

$

A

—— m s

—

—

—

—

——

£*5

W

-

*

& st

«

B«

AN

o

....4

4

&^

M!'

*

h

-

ÀR ——

*e

—— n

j

: xDISSERTAïPIO INAVGVRALIS. CHIRVRGICO - MEDICA

DE

P A NARITAO

QvAM

CONSENTIENTE GRATIOSA FACVLTATE MEDICA

SINE PRAESIDE

PVBLICE ,D"EFENDET"

Dt

[

4h

PRO GRADF DOCTORIS MEDICINAE

E(w

ET CHIRFRGIA E'

AVCTOR ET RESPOND;Ns

1H,

CHRILSTOP;H. FRANCISCVS CAROLVS EGGEL

HOHENLOICO - FRANCVYS

Át*

DIE XIX, OCTVOBR. MDCCLXXXXII-

H,

D. C.

n

(.;4-

coscug u oU RINEODINCRMU UR E MP RE

P

EUR D OO RUDI 4 k

TYPIS GOERLINGIANIS 4capnzM. TYPOGRA?PH.

fs

P

El

P

IN

t

TRECNIUREENSCRINEUNTETTNSONINE

a

EN

PTN

2

PRINCIPI SERENISSIMO

DOMINO DOMINO

LVDOVICO FRIDERICO CAROLO

PRINCIPI REGNANTI AB HOHENLOHE NEVENSTEIN, OEHRINGEN ET WEIKERS

HEIM, COMITI A GLEICHEN, DOMINÓ IN LANGENBURG ET KRANICHFELD

ETC,ETC. EQVITI ORDINIS ALBI AQVILONIS REGIS POLONIAE ETC. ETC

PATRI PATRIAE CLEMENTISSIMO

NEC NON

PRINCIPI SERENISSIMO

DOMINO DOMINO

£vDOVvIiCco FRIDERICO

PRINCIPI HEkLDITARIO AB HOHENLOHRE INGELPINGEN, COMITI A GLEICHEN,

DOMINO IN LANGENBURG ET KRANICHFELD ETC. ETC.

EQVITI NIGRI

AQVILONIS ORD, REGIS BORVSSORVM, ET EIVSDEM PER SILESIAM EXBR-

CITVS ET VRATISLAVIENS OBSIDIONIS SVMMO PRAEFECTVI.

PRINCIPI ET ANIMI ET INGENII MAGNITPDINE

DE PATRIA MERITISSIMO

HASCE PLAGELLAS

'$Vv.

MMA, QVA PAR EST, GRATISSIMAE MENTIS PIETATE

ATQVE DEVOTIONB

SACRAS DICERE AVDET

AVCTOR,

l

mahi

nedi

«leffr

itulte

&tox

kfw:(

&liam

pericz

lm e

E r

Tünw

à me

Iome

gt m ensesc r

DE PANARITIO.

aUNTSNNODS

*

PROLEGOMEgA,

S.

I,

audA bonum atque fagace

m ,haEenäum efï?:

H

medicum puto, qui

non nifi aperta et

primo afpe&u graeviíf;

mani:attentione at

que cura di

ma, mala corporis hu-

gna ducit, — ' Acris intentique enim

medici eft, in quibusvis mi

nutifimis. leviffimisque morbis animo

adeffe ,

cogitare,,

vigilare.

multos fpecie dece

—. MNe credat nimium colori; —

ptos ferq nimis &uffraque* poenituit negligentiae

atgue temeritatis,

$: 4'2»

: Däxitür ni

mirum mórbi,

leviores, 'p

.qui ob f'cäem,; fymtomata , et 4.daul£äs

.

arvi aeftumantur, i

deoque negligun

gliämïnagm

E

a

3

tur; at ferius ocyusve

m induunt, adeo

ut in- perniciem .abeant, nón, fine vitae

periculo. — — [i numerum a

utem ejusmodi morborum, hoc reponen-

dum effe credo malum, de qu

o mihi fcribendi animus eft, Panaritium

enim a vulgo vile'babetur tna

lum, cum caufae ejus, et partium affetta.

rum conftitutionem, quam no

n perfpexere, leviconje&tura penderent; —

a medicis autem negligitur

momenti effe videntur.

; quia prima morbi fymtomara haud magni

£a

H

:

L

jsine:

uf noftrum

&

P

*

hóe

o RRE

6

hoc malum fit,. illuftr, -Siebold' in egregio diario docet *); Qla;re,'

fo

cum hunc morbum defcriberem, laborem non perdidiffe credo, tentabo

tà

itaque quid valeant hgmeri, quid ferre recufent. —

$.

3.

*

Panaritium, vel Parónychia inflammatio digitorum manus, rarius

p

pedis **) eft, quae vel per refolutionem fanatur, vel in fuppuratio-

fj

iiem aut gangraenam aut cariem abit. — Simul febris atque vehementif-

fl

fimi dolores adeffe haud raro folent. Digitum medium inprimis hoc

Hs

malo affici, obfervatum fuit.

Nomen (Wurm am Finger) ortum

D

fuum hand dubie a vulgi ópinione traxit/— vulgus enim vermes di-

e

gitos córrodere credebat, Solander *"*) panaritium, ex rodente ver-

jl

lici

me ortuin , defcribi;, quod vero'apud nos nunquam alias obfervar*nrmi

fuit.

Te

f

"uH o d

L u

: Haüa .vc;o fuþ&rvacaneum erit pauca ex anatomia-paftium äfF&&a*-

pil

rum praemittere, antequam accuratius defcriban?;,,vmox?bum ipfum, Rei

€0rt

E

dign'it-'as-r'malgis Íane e:;;indc enitebit,

d

S.

ï'

nigr

düci

Extremitates corporis et rupefiorcs et inferiores communibus ob-

eit

teClas videmus integumentis, epidermide fcilicet et cuti, quibus mucus

Haec integumenta obtegunt di-

Malpighianus interpofitis — eff.

gitos ,

de quibus fiagulatim nobis fermo fit. Epidermis durior fir-

gxog

berri-

.Et in apxce dïgit»Of?ltïl ***f).f Mucus äiä;pigþiaqus cre

Polk

*) C K.[Sieboldä cl;ir;xrg. ngebuch,

et p. 120.

s

mxt 6 Kupfert Nurnb. ';792.'9. 3!..

**)

$* Callifen Syftem. der neuen W. A.: p. 310. $

1 606.

LUl

3

***) Acta fociet. fcient. Upfal. vol, L. pag. 57.

La

w Wrisbrg not. 113. ad P. Lin. Phyf, Haller.

Á

E

-

o EC REU - —.

7

us hic locorum.invenitur; cutis vero papillas ex tela cellulofa, va-

a-re,'

forum ramulis et uno nervorum fio conitru&tas, continet, | eoque

tàho

ta&tus fenfum triþuit peculiarem apici digicorum ".

CR d

Cordnat digiti dorfum wnguis, taCbus acumen, cum ipfi peni-tus

AU

papillae nerveae admoveantur tangendo — Chara&teriflicum quoddam

dti0-

fignum externae corporis organifationis, quod a patribus acceptum po-

«t

fleris prodimus "*).

Natura communis cum cuticula ungui eft —

; hoc

nervis et vafis caret, regeneratur tefte illuflr. Soemering, 4. eirciter menfe

um

poft corruptionem ***5. — ]lluftr. autem Mayer docet, Chinenfes

i di-

et Indiae quandam fanaticorum fe&tam unguibus uti longitud. 3 - poll.

e vt

ipfique notum effe exemplum, ubi chronico morbo ad dimidium pol.

licis accreverit unguis ****). Unguis vero ipfe figura rhomboidea ex

va;um

media cuti prodit, veftitus cuticulae produ&ione. Radix nec dura, nec

firma eíft, fed induit tunc demum corneam et elafticam fpeciem,' cum

aéri exponitur magis unguis.

Epidarmidis enim dupplicationem ap-

ffe-

pellarem unguem, .eui Mucus "Malpyghianus exfiecatus. et induratus

j R&

corneam praebet naturam; in fulco autem ubi unguis radix impreffa

eft, major illius muci copia fecernitur, unde facile patet, cur hoc loco

nigrior nigrorum color appareat, qui nigris flriis fefe in unguem pro-

ducit Glandulae viginti vel plures numero apicern digitorum oblinunt

t

3

hus ob-

elafticitatem ungpis augeng ***f* 3.

fs

$ T

u d-

ior f

Offa quae digiroä conflütuunt, XIV funt, et pha

langes (Tiäuh'mr:.

teberri

digiti:.

Pollex duobus tantum: gaudet officulis,, c?ibus vero cetezi IV

fs

3

Cavii-

176, 139. -

92: P' 3!'

s

*) Mayer Beíchr. des meníchl, Kórpers,. T. B. p. 158,

I

* Sóme

;ir;gs not. ad P.L. Ph

****) Nayer p; 199.-

X genm. $ as

»!"ee*) Mayer p. 203.

4

COSUSNSHRUNEE EOs

Cavitati $lenoidali prima

trochlea vero capitis hujus

phalanx ecnm metacarpi capitulo jungitar,

phalangis excipitur dupliei excavatione z

curídae plialangis, tertiae d

enique phalangis excavationibus trochlea fe

cundae inferitur, quae véro ultima phalanx in margine

ii femilunarem abit,

$. &.

ä

Ligaine:ifa autem phalanges tunc inter fefe

, tuac c::ut;n"ofïïbus me-

[

tacarpi er pollicem cum offe mullangulo unienri

a, funt: — — Ligamen-

tum capfulare pollicis, ligamen:a capfularia lat

eral

ia phalangum, Ten-

dines autem mufculorum infitu retinent ligamenta

vaginalia tend, flexg-

rum et ligamenta cruciata et ligamenta accefforia t

end. Hhexoru'm...

(

S.

9.

Mufculi auter, quibus moven

tur Adigiti; permulti funt. "Poïiei

folus utitur duobus abdu&oribus,

-totidem flexorib

ità

us et extenforibus,

nec non illis duobus mufculis, qui audiun

p

narus.

t Antithenarus et Hypothe-

Ceteris vero digitis communis

eft, mufculus extenfor, fubli-

(

mis profundus; ceteri qui digitos qüat

uor movent, funt quatuor illi

tenues mufculi lumbricales, et tres inier

offei interni totidemque externi,

Digitus vero ind

ex proprio gaudet ábduCtere et extenfore — uti mini-

$

mus eisdem

; quibus ille flexor brevis di

T

giti et minimi et abdu&lor offis

metacarpi h

teri

ujus digiti ; qþ'uiinot-um illud

accedit.

Portlum Diogeformat-)

vide

"t

$.

IQ.

0b u

. Quod vero nervos attinet,

' qui tantam praecipue apici digitorum

r

fenfibiliratem praebent,

Oortüm éx unione illa nervorum V. infimorum

cervicalium,

ven

quam plexum brachialem a

ppellare folent, rameque

den

magno paris XIII. dorfalium ,. trahunt.

Ramuli nervi cutanei inter-

nyd

ni et externi, et praecipue mediani nervi,

Addit nervorum

nervos digitales diftribuunt.

quoque furculos cubitalis i

nternus et externus ,. et ille

radialis,

Y

'5- II

l*e

*) Mayer 3. Th. p.þ432.

t

)

$.

If.

ttt

ft

üna tandem cum tenerrimis nervorum furculis gravitatem laefio-

e

ni$ digitorum oftendunt, fabtiliffima vafa fanguifera. Sanguinem enim

dbit,

ferunt ad digitorum usque apices arteriae digitales, quae oriuntur ab

arcu palmaári convexa et concava art. cubitalis et cui ramus radialis, qui

cum areu communicat, binis digitalibus accedit. Tungunt fefe in ul-

(t1é

tima digitorum extremitate vez:2 d/gitaler cum arteriis, et per ramos

n

majores in quos confluunt, cordi fanguinem reddunt. Proximae venae

Ten

majores, in quas fanguinem venae illae minores evomunt, fünt, vena

lexo

cephalica pollicis, quae in venara radialem abit, et vena falvatella, quae

cum illis in venam -cgbit'alem in- et externam transit.

IZI

E

$3

Sed haec patica fafficiant de anatomia digitorum manus — pedeni

'ollét

ita defcribendi haud mihi animus eít, cum Panaritium maximam in

D

partem tantum digitos manus ocecupet —^ et praeterea ftru&tura parum

ythe-

ib

differant. " Refdeo ad Panaritix,nni

jr il

$.

13.

n

téttil,

Panaritium , Paronychia, Paronichium

(latina nguä Reduirïa,

mint-

Retuvia, Redivia didtum ) morbus eft, et nomine, et natura jam ve-

teribus bene notus. Cicero pro Rofc. Amer. C. 44. hoc malum noffe

r ofts

videtur , cum diceret, " Cum capiti S. Rofcii mederi debeam, reduviam

t*)

curo. Celfus *) quoque de eodem morbo loquitur ; in iisdem, ait, recedere

ab ungue ^caruncula cum magno dolore confuevit; /sgu yiov Graeci

appellant. Et Plinium[**) fi legeris et Apulejum ***) demed. jherb. in-

.tOl'.'lmï

venies ipfos jam Panaritii naturam.noffe, cum adeo medicamina fua-

orum

dent in hunc morbum. : Quod vero originem attinet verborüm (paro-

noqut

nychia — panaritium ) Hummelburgins qui Apul, edídit, e nomirie

intef

graeco

J

boont.

*y I c.

et jl

* ) Plinius IT. Hiftoria mun

di, L. XXIII. et XXIV.

**') Apul, de med, herbad Gab. Hummelberg, cap. 42. Bafil, 1537*

&H

B

PAGNNUS

PO :

IO

meru EUBIESRIme ass —

graeco "«2»v"vyia panaritium M d us aeri corruptam putat; et

Scholiaftes Ciceronis *) vetus quidam haec de origine illoram profert.

Redavia, ait, vulnus f. ulcus ex ungue eff, quod graece Panariciumi

dicitur, fed panaricium graecae originis non eft, quod et Glandorpius

contendit **). Sed omnes, quae noftris temporibus enumeranrur , Pa-

ronychiae fpecies , tam difli&te tenuiffe veteres, non videtur ; c. 9. Cel-

fus ***), Aétius '***) er alij, i

»

S.

14 —

Pariaritium autem dividitur, et tempore perdurationis, et fede,

Plurimi autores quidem tantum ad fedem mzli refpiciunt — fed genera

hujus mali a perduratione defumenda effe puto, cam Ill. Acrel $) ge-

nus notis quoddam defcripfit, quod et fymptomatibus, et períeverantia

differt ab eo, quod ad hoc usque tempus folummodo tra&tuatum fuit.

Quod aliorum autorum divifiones attinet, apud Glandorpium duas de-

Ícriptas invenies fpecies, unam, quae fuperficiem, alteram, quae partes

internas digitorum afficit ft) ; Wiefemann autem malignam et benignam

paronych. profert

TTT); Eoerhave feptem $ ttD), de Haen o&to enunagrat

fpecies HTHD'

$.

t6.

I-cïeoque þarönychiam div

ido in duo genera :

l.) Panaritium acultum 1. humidum.

. 1.) Panarit. chro:jicun? l. ficeum Acrelii

Pocke

*31*6;

**5 Opera omnia Tract,

.de P&ronych. c, 6.

**k) ] c

*** A&ti Tetrabibl. IV. Serm. c, z..

T) Chirurgifche Vorfille, H Tom. p. 2og.

TEl €

À

i

TTT eizht chirurgical treatifes Tom, ï p. 90«

tfb Boerhavï de morbis nervor, p. 24.

fü'j'j") Vde'Haenw praelect, Patholog; 'Ix'omf IV. 21x.

OROR T g

-

j

i sss

1I

"Fócke autem quidam cïivid'it, Panarit. in palmare, et dorfa-

le — in profundum — et fuperficiale — in acitum et chronicum *).

Sed cum hae fpecies inter fe toties confluant, pra&tica haud

divifio fua eft. Noflra autem divifio melior forfau

adeo, ut ja&tatur,

od et i'ymtomatum morbi v

ehementiae gradus explicat facilius,

erit, qu

di rationem digito fere commonflrat atque indicar.

et rpede'n

*

SECTiIO I.

Panaritium Qacuttutit.

S.

16.

Primo itaque Panarit. acurum l. hurgidum aggreäiar,

ld

eiahieaiia

QUod Hl Callifen **) in quinque divifit fpecies:

T

Species 1) Paronychia cutanea.

2) P. fubeutanea.

*

3) P. tondinea.

4) P. percoftei.

K

$) P. fubunguis, eft.

Alii autem huc ultimam fpeciem refe

rri noiü—nt, e. g. CL ïäernHein*,

Richter etc.. fed-cum et hic inflammationis

fymtomata in digitis fub un-

gue appareant

ad numero hanc fpeciem Panaritio acuto.

Singulatim

fpecies.

autem jafn pertractabo illas Paronych.

S.

17.

(t

:maticne gaudet. fuperficiali ,

rub o.r

Pavavritium cutaneti inflen

dolor pruriginofus urens haud

valde vehemens —

adeft eryfipelaceus ,

artes affe£tae tument parum.

Ar&ioribus circum

fcriptus eft tumor

Epidermis 2.

- et dolor , finibus.

Febris cum adfit ,

leviffima Ve&. ul

aut 3. die jari in, puftulas, pgllucido,(albo,

infterduïn ichorofo fero re-

Pletgs effertur.

S

4X $.

D

Majoris momenti invenie

s effe Pazavr:

tiuth fuäcultmeum; hoc

nflammetionis, eaque praviora, pro-

ducit

non er)i(ïbe;äs Hmuiat, fed vera i

B 2.

de Panarit. Goett; 786.

*) Focke diff. inaug. chirurg. med.

**) Callifen $. Go1. p. 310. Bernít

ein p. 261.

12

CHUUSRNTURBERIRE a

ducit figna. Vehementiores adfünt dok&es,

t

ruübet, ,-tuhï;tquie magfs af-

fe&us digitus; nec feb;

is defunt fymtomara; attamen neque in hac

Ípecie Paronychiae fines,

inflammatio transgreditur, nec manus, nec

brachii fun&tiones laedunt

ur. — Sed nimia hominis eo malo laboran-

tis fecuritas, imperitia vel negligen

tia chirurgi graviorem morbum red-

i

dere poteft,

cu-mfnop,v z

í

aro haee Ípecies in illas , quas mox defzribam,

diæciliores. abeat.

S.

19.

T&rtia» autetr et quarta

Paron

p

ychiorüm fþeci'es jun&ae appafer(:*

tal

folent. Quum enim tendines afficiu

ntur, plerumque et perioftium una

m

afhcitur, ideoque diegnofis earum

una. eademque fere eft, — — [nci-

)

piunt profundo dolore urente v

ehementius, -quem: pun&orius et pul-

k

fativus dolor, et febris

acutae fymtomara fequuntur.

Initio tumor.

nullus confpicitur

; id quod incautos,

atque rei non fatis peritos, me-

dicos, adeo, ut malum vile putarent

; decepit. —

Sed paulo. poft

inflammationis graviífima figna apparent

, incenditur non digitus tan-

"

tum fed manus ad humerum usque veh

ementiffimo dolore; aliquando

i

fubaxillares glandulae fatis cito tument

et inflammantur, et düm ten-

(

dines flexorum digiti afficiuntur inquit ]

Huflr, van Swieten *): "* rubra

tü

zona per culim cuübiti lon

fi

gitudinaliter fecundum du&Gum mufculorum

digitos fle&

entium, decurrens tam mali habe

ht

tur ominis apud Chirur-

e

gOS peritos.

Accenditur febris

Me

d

et partim ab hac fcbre,

acutif/ima faepe in faniífimo homine,

partim per doloris vehementiam. turbato: cere.

d

bro, del-iria,,c;onvulzfiäon

;

es, mors ipía fïe(ltlitqr; 8j

W

W

S.

20.

Ultima autem Paronychiae fpecies,

quáe radicem. ünguis , ubi

Malpighiani muci copia fub un gue quafi pul

pam depofuit, afhicit, fympto.

te.

matibus inflammatoriis, dolor

€ haud parum vehementi, quem fi un.

guem terigeris, fenties, agnofci

tla

tur, fed ne verearis,

hinc enim nunquam

Yor

Ín

tot tantaque pericla, ut in illa antecedente fpecie,

enafci poffunt. Do.

Iebunt.

** ván Swieten: Com, in Apha..B.berh.k Taur,

1744. Tom;.I. P. 139.

st

13

ue tumebunt praecipue partes unguis radicem et Tatera bir'cumdäfüïfeä;

J

[eïï&mt atq

H

T

et febremr tantum iu c

orporibus teneriofibiis obfervabis,

2»

-

«

P'riusquam aufeniï medendi rationes profera

m. caufas enumerabo, (juae

l.

Hae quidem caufae et quae--

principium ex

iftentiae hujus mali continent. —

dam vitae praeci

pue ad hunc morbumr próna genera d

emonfirabunt 5 *ct quo im

m

l

fanando eo, reficctendum fit, indicabunt.

$

22,

| Quaecunq

ue illata vis caufa externa

Panaritii dici poteft ; ita contufiones,

Inus, morfus, ambu

fliones, frigoris cum aeftu commu-

3

pun&um quodlibet vu

poribus, paro-

t

tatio, lixivia acerrima, frictiones

nimiae digiti apicis duris cor

1

Ad intérnas cau

fas autemr reponerem cachochemiam illam,

nychia efficiunt.

ias diverfae generis, quae per me-

Y

quae ülcera in extremitatibus parit acrimon

Febribus acutis,

taftaün etcriün, ut ajunt, imperfectam hic

projiciuntur.

M

l

flafes ad digitos evenire poffunt,

et ab illo morbo. quem chiragra vocant, meta

n

in his Partibus- adfit..

cuir difpofitio et d*cfbili'tas quaedanr

$.

3*

rt vitae genus, con

fuetudo atque labor

Caufac praedifponentes fane affe

éorum hominum, quibus femper in m

anibus (unt inftrumenta pungentia, tun-

qui apicem digitorum duris

Ü

dentia etc. ; quorum manus lixiviis corroduntur,

corporibus fricant etc. Hinc fab

ros.cujusyis generis,.

qui facile malleis con-

et famiatores, et aliosejus

modiho

mines vehementif-

tundunt digitos l. ungues

**

fartores,. futores

finis Panaritii fymtomati

bus affectos faepius invenies ; ita

netrices vultu trifliffimo incedentes, dolorum

fürorem lamen

tantes te adibunt,

i

confiliumque tuum iterum atque

r

et celeriter lenimen ut iis addas, auxilium,

——

iterum implorabunt.

Plurimam, vero in partem ob

fervabis, ancillas parony-

dum colluant vafa, manus ex aqua ca

lida immergant in

chiis affici *) quae,

Qe

aquam frigidam eoque ftagnationem fuccornm in

digitis et irritamentum ner-

yorum efïïc)iunt,. quod: inflammationenr parit. -

4

P

&rvatlo RE

Notatu vero maximopere d"igna' eft p

;

C culiaris illa Sieboldi ob

*

ones f. Paronychiae tam frequen-

)

Hieme, ait, quodam, digitorum inflammati

affari dicere potuiffes — Experiem-

tes etcommunes erant, uf epidemice eas

gr

tia cum mihi deeffet, ut affirmare plane po

ffim veritatem hu

jus obfervationis,.

tia pollentes idem jam ob-

n

non dubito. fore ut medici atque chirurgi experien

I

fervarint.

Naturae rei baud contrarium videtur, quo

.

d, malum toties ab re-

ubi tem-

gentina. frigoris cum: aeftu. mutatione exortum, 1

is t'empaäbus- j

3

peftas

nt

3*) $icbeld; l, c, p. 3-

x ).-' Eeod. loco;.

—

t Ó

,

T4.

COTCEBNSUMBNENEGEeuae o

foci

pbüaä frïgidifüma.e& ; cui iii;;;uti i

gue domeftico foti fefe exponunt, unde rheu-

fub

matismi et inflammationes omnis

generis oriuntur , epidemicam vix non fpe-

n

ciem prae fe ferat,

teu*

2

Qu

Wificulutà eqdideit debitur - 4

"u

:gas puerorum inter caufas Panaritii

roferam, fed adíunt triftia exempla, u

t Siebold quoddam affert, nec mihi

t

q

tent , quae afferre poffim, fi juvaret et

per temporis et hujus fpeciminis fpa-

tium liceret. Lufus fcilicet juvenilis e

ft, digitorum apicem viciffim percu-

ttià |

tere; hac frictione et vehementi contufi

one, rübent tumentque diziti, et orí-

ep

tur inflammetio, ita ut nugae inca

uti jüvenis inurant amico immanes illos

morl

Panaritii doloces.

Nihilomiaus et aliae caufae

procatareticae , quam maxime

quae.

fq'rtuito cafui debentur.

Leviffima ita vnlnera, fi forte acre quoddam admo-

Teme

veas v; g. pus venereum, cauftic. aliquid veheinens etc, in

yu

*

'peiï'unum abire poffunt

Panarïtium.v

50

256.

"^ Nota j1m nobis funt, fiena

et fymtomata Panaritii ; nofae funt äätlfae

afFä&

vel in

morbum efücientes, nil itaque fupere(t, quam ut ea refer

amus, quae mali

r

bonive ominis in hoc morbo babentur, ut aegro anxie inter

joem

fpem metumque

haerenti, exitum praedicere poffiimus, — Tandem autem re

cenfebimus medica-

gadu

menta, quibus len

extul

imem doloribus g&'erre, quibus fanitatem integram redu-

cere pdiï'umus.

tatior

$.

7«

refor

.

pum

.. Ex fymtomatum paronychiae primae et fecundae fpeciei enarratione elu-

cet, haud muitum. adeffe periculi, et Chiru

rgorum. mode negligentiam vel

'!qd

ddit

imperitiam id augere poffe,

Sed longe aliter res fefe habet in Par. tendinea

7

et percoftei. Cuim tendo aut mufculus inflammatione affe

dipitt

ctus idemque nervus

videtur ex profundo dolore,

-crudelilimos dolores- praefagies, et fi pus jam

htjus

j

adfit, cum arceffitus eris, quod corrofit nou tendines li

Yj

gamenta et mufculos

digiti folum, fed etiam manus ct brachii fi

tumeant fub axillares glandulae,

Syt

peíffima quaeque praedicito, difficillimum tib

et fu

i curandi officium erit. Affectum

fi perioftium eft, offium caries, iaterdum negrofis

fequitur, et tam partes

2

Ex confenís ner

adjacentes gangraena corrumpuntur.

vorum exitiales hujus

Hey

morbi faeviffimos dolores, phrenitidem

auct

; Convulfiones, fvncopen et alía,

quae mortem ipfam faepius inferunt, exp

licabis. — — Quodfi vero tendines,

ferre.

mufculos phalanges; et ligamenta, gangraena, et carie deftructos fenties, de

amputatione cum aegro, fi velit vitam fibi confervare, agito.

Tuto autem

*),

96&]

nimis jam denique ipfi, fi evaferit poft diros adeo crüciatus, o

fficulum plia-

)

langis perditurum, praedicere poteris, et manum in p

M(*

"uguum contractum,

LUIT

per totam vitam immobilem manentem, triftes funeüi mali reliquias arte in-..

iny

fuper-

-

a aol

Cs EEE Pcarsemce o

1

&

ht

fuï,erabxles oftenfurum *), —

Meliora autem augurari lxcet in Paronych,

f«

fubsngui —. refolütionem. non exfpectari poffe, fed fuppurahonem imaturau-

da:m effe — praevideas ceterum aegro praedicas ,

quod haud immanes illos

tendinei Panaritii dclores fentiet, cum anguis tantummodo afficitur , mox enim

cum delabitur, fanatio fit, et morbüs fimtus eft.

atitit

hi

$

28

Ratio jam vero medendi Panarit

.!l re

ACTE

»ndïa eft, . Cum vero hoc malum

; [pi«

C«

tria per currat ftadia ; inflammationis refolutionem fcilicet ,

funvmratmnem,

t OfL

et gangraenam vel cagiem

ideo ad haec exitu$ genera animus in curando illo

Ws

morbo intendendus ctft,

$i flatus inflammatorius adhuc adeft,

tum difcutere

AXIme

quaeras, fin autem fuppuratio, fi gangraena vel caries adeft, ea applicare fane

diuo«

remedia debes, quae illas toliunt et integritatem à

atque fanitatem affectarum

ylunt

pamum reddere poffunt.

$.

29

Status inflammationis cóm

m adfit, quam calor, rubor, tumor atque dolot

eyfae

affectae partis indicant, aotiphlogiflica atque difcutientia adhibeas remedia

; mail

vel interne vel externe, -

Interna praefcribes Antiphlogiftica , cum febris ma-

Imque

jorem inflammationis gradum fequatur externa autem quovis inflammationis

gradu applicanda funt.

Multa et varia funt medicamina, quae diverfi autores

odict

tedu-

extulere ob vim praecipuam, et quae fufius enumerata invenies in illa differ-

tatione Fockii —

ego tantum, quae potifimum ,mihi videre notatu digna,

referam. —

Mluftr. Loder, cujus optimis in chlrurg'a praeceptis utebar, im-

primis landabat atque commendabat lavationes continuas digiti, affecti, in

e li

m wl

aqua tam calida, quam aeger ferre poffit. — Augere calidiflimae aquae vim vult

addita huta Malva, Sccrd:o, Samb, Arnica, adeo ut ealor extrahatur ex'aegro

ndined

digito eoque refolutio promoveatur. Obfervationibus atque exemplis illuftravit

16 VUS

hujus remedii utilitatem, fimplicitate fua de meliori jam commendati. Celfus ufum

s m

hujus remedii jam novit dicens, —

»digiti fovendi aut aquae ex verbenis &c **),

feulos

Sunt vero alii,

qui fpirituofa adhibent, e. g. Spir. Vini Camph. alii lixivia,

ndu ae'

et fuere qmdam qui in hunc finem extollebant cinerem propaginufn vitae;

fedum

. Licutaud ***) et linimentum volanle, uf Sagar ****), et Anton. de

pit te5

Heyde * »"*), immo me legiffe memini in Labat mnenbus americanis, quod

; bujus

auctor mixtionem vitelli ovorum cum fale commendaverit, quam parem commodi

alta,

ferre, cenfea. Senex vero clarifimus Theden ***** continuo humectare fuadet,

ndmm

dlg&»

js, dt

* ) van $wiet. p. 240.

j autem

**5 -Celfus ]. c.

Y** )aLicutaud Imwgrfq' der garzcn med,

Prixis. I Ihi 2.8

^, 29$,

n p!'&-

)o]

Es

»ock o

X** Sasari fyft, motb

::36;

22.

ORU

de Heyd?. & Jfa.na*uzv es m d.

p

ire Wt

— J rmdvns neue Bemerkungen, h 1.

2

&

(upt

E

ETRT

16

CORnG REO GU

digitum aqua íua fclopetaria, etdigitos, manum et antibrachium ad

cubitum usque fafciis obvolvere, quo aliquam diu dolor et tumor partium

minuitür,

Sed noílra haec cautio fit ía adhibendis hisce remediis, ne tum ea

&

applicare velimus, cum fuppurationem fufpicari poffimus, quae eo impeditur.

lu

Schmucker vero hirudines, ineunte inflammatione, adplicat, eoque brevi tem-

pore dolores et inflammationem difcutit, et addita fab finem morbi aqua veget.

mineral. Goulardi, Panaritium fanat *). — — Nec iis diffidendum eft, qui

W

&fum veficatorii auf cauítici alicujus commendatum habere volunt. Ita Emanuel

quidam inlibro: Journal de Medic. Tom. 83 **) fuadet, ut ia Panaritio, ex

fig

Vil

paüncto vulnere, nato imponatur in aperturam vulneris lapis infernalis; eo, ait,

impeditur Panaritium ip(um. fi applicatur lapis fubito falis, cum pungitur vul-

glt

Vé

nus, et fi jam vero incepiffet morbus, fvmtomata citius tolluntur. —

Qui-

bus verbis Ill. Richter annuit. —

In corporibus fenfibilioribus ejusmodi re-

K

n

media, nimium- inferunt. irritamenti, eoque malum forfan p

votius augent,

quam impediunt. —

J

de vepnaefectionem u&iverfa-

M

Si mejori gradu inflammaticrem invenies,

lem vel localem ommittas, nec applicationem antiphlogifticorum et anodvno-

Sim

rum internam.

Haec itaque funt, quae refolutionem Paronychiae efficere

poifufnt, fed quae illa funt, quare pus corrigere, quae abfceü'um fanare poffunt ?

[o"

Dd

Cum nemþe tertius vel quartus -praeterïret dies, nec dolores et cetera in-

def

flammationis figna ceffant, fuppurationem timeas.

Si cognoveris eam per

il

nota illa fuppurationis figna, dolorem profundum, pulfantem, ponderis atque

dia

preílionis in parte affecta fenfum, pulfüm parvum, mollem, lentum &c. ne

hel

cuncteris, puris generationem promovere, et abfceffum, fi quis jam adfit,

dperire, Itritantia, et émollientia hic applicato, v. gr. diachyl. compof. cata-

plasmata, aquam tepidam, fpeciebus emollientibus additis." Non exfpectanda

maturatio abíceffus eft, fed quam primum

potetis molliorem cuteri fcalpello

W

perfcindere , qbfceü'um aperire conducit.

quil

)ä

*

3t.

fur

- Si itaque prima illa leviffima Panaritii fpecie, cütaneo fcilicet, ut fupra

diximus poft 2/5 dies puftulae fub cuticula emergunt, acu aperire eas debes,

et emplaftrum imponere, wt epidermis reftituatur. Tunc applicare potetis

Empl; album coct, vel illud anglican., quaevis tegmina malum fanant, —

3a.

— Altera vero fpecies, fubcutaneum

nempe Panaritium, haud multum quo-

i.

que difficultatis in fanando affert. — Pus fi paratum eft, emittas per factam in-

cifio.

pH

"

*) Schmucker vermifchte chirurg, Schriften,

**) F. b, Richter chirusg. Biblioth,

"

II, B. 4. St. P. $41.

L1l

i)

T

t al

n sstl

:

ttittm

1 eq

eifiónem, ét fünie, 'e. g Dalfimo Arcaci cumi Myrrh, Efenf. mixto ümine ma-

ditur,

i fem.

jum tollþs *)

'.

$. 33.

gt

eft, plus periculi timendu

m e(! Sublto

, Qui

Sed ubi tertia fpecie pus genitum-

anuel

incifiones ubique faciendae funt

ubi

fluctuationem vel aliud quoddam puris

heden. abfolutionem digitorum confulit,

ne

Q, ex

figoum animadvertes, et Cl. T

h. oleo tan-

nimis doleat incifus digitus, Siebold

"

matginem vülneris Therebint

, df

git, et emplafiro diget

n

tivo

fimplici ét emollienti quoda

m, vulnus obligát. llle

!t vul-

tangit; quam primurm

(ui-

vero Emanuel vulnus quoque fuppurans lapide' infernali

nempe fentit pus, et cutis

tenuior fit, parvam incifione

m facit, et abflerfo

Y t

]il, Richter eum tre-

IUgent,.

pure, imponit lapidem illum cauftic

um aperturae. —

prehendit, quod dolores auzeat jamjam vehemenfiffimos, e

t fi legeris van

fi cauftica applt-

qvería-

Swieten *9, exemplum habebis, quae horrenda mala oriantur,

&dvnte

cantur partibus membranofis et tendinofis et nervofis.

efficere

$. 34

o[funt?

-Perverfs medendi ratione malura fibi metipfi diutins.commiffum, in gau»

graenam et offium cariem

'abit.

Antifepticis, cathaereticis remediis bie pro-

g te

defle poteris; offi

cula cerropta exfcindes — amputationem vero haud prius

*

m per

inflifuas, quam: pe

rfüatum tibi hábebis; nullum adéffe aüxilium; Siebold in-

dicatám eám e

ffe putat, cum Tigamentum capfülare om

js atque

:»nijno*'ï'&;:ä"etärïäe'q-frc partes

"

(ic, ne

laefae atque corruptae fint ^ *").

n adftt,

$. 45

f, catt-

, quae nunquam fa-

actandi

Q

uod denique ultimam Paronychiae fpeciem attinet

peri poteft di

fcutiendo;, perforato vel'abíciffo ungue * **), et emiffo pure,

.

lpello

quibusvis cathaereti

cis et roborantibus fanatur remediis, ei qnguis regenera-

turr TL

SECTIO. II

yt fopra

5 debæv

Panaritium ficcum vel. chronicüm.-

, potetis

$.

6.

[ m

nus, chronicum vel ficcum fc

ilicet Pa

Panaritii autem fecundum ge

tium, ab Acrellio ) tantum defcriptum, Caii

onit,

m u9

ifenTf]) ad ilios tumores rep

quos

;[ï'zm n

*) Bernflein, p. 259..

cifto«

** van Swieten, p. 283.

""**) Siebold l. c.

pibïïo'fn,

****^) Celfus, p. 407. Callifen, $. 609. p. 314*

) Beraftrein, p. 261.

I1) hke€

THOne

C

Dss

18

C EOR Duaspus ^.

quos Angli CWbite Swelling) appellant. — . Acreli hoc malum ita defcribit :

ultos per annos excruciat aegrum extremitatibus digiti, nec inflammationis

figna confpici poffunt, Tandem autem offa in

pulpim vel gluten aliquod com-

mutata inveniuntur; et hoc malum fola am

putatione fanari poffe profitetur.

Quater ipfe h'u]ncï morbum obfervavit.

$. 37

Haec jäm funt, quae de. Panaritio recenfere .volui, —

Tempus, aetas

ib ii TPNEN

et fines hujus fpeciminis arctiores;

'fufiue atque accuratius

rem pertractare,

impedivere,

Indulgeat Benevolus Lector !

Nibi

1. Augmentum et imäinutio viri

P

dare poffe videtur. :

um vitalium'cþata.&erem dlm*n&ivum F'eblfis

N

II Applicatio vengnprum m flï:VIedicina,- amputatidhis :in Chirur

gïav et in-

|

ftrumentorum in arte 'Obftctgilci—a defperat/isl rþbus .ui

ti'mum refugium funto,

HEL. Morbo morbum fanare licet.

il

;jï

IV. Placentae ejectio naturae comniiftendä plerumque,

ä

V, Depteüïonem cataractae, exftirpaticni quam plurimum praeferendaïg puto,

VI. Non impoflibile cft, foetum uteco inctufum lue venerea affici.

VH. Electricitas medicorum e manibus non extorquenda äü,

nti aliae f&iem-

tiae medicae, quas dicunt, populares artis imperi/ae medicae,

abutun-

tur, et nocent magis quam juvant, dum eas tractant, —

iiti

VIII. Nimium in Electricitate nocet; dis;efü-. oradus electricitatis medicae di-

verfos effectus producunt in corpore humano

turae nou parum illos effectus determinent,

, cujus yero diverfae na»

M

lX ICti potius faniora praecepta recentiorum in Med, legali et politica me-

dica, qiuam veterum obfoieta fequagmr.

NN

n

-

— À

t a o N n

x

i

-

N

W.

E

Cuit

L

|/

W

——2

"uU

UAR

-

T

—

N

" s

m

"

d

1

*

*

E.

&

s

-

&

^

,

4

;

L.

z

5

d

]

4

s

*

"

*

T.

*

)

"

a

i

E

*

"ü

-

z

^

"

4

*

"

^

/.

"

V

*

"

s

»

-

&

&

*

^

*

*

*

E

r

-

r

"^

&

r

»

»*

*

-

&

,

"

E

*

ï

*

F

*

-

^

y

E

*

cs

p

E

9

|

-

a

*s

E

à

E

"i

$,

:

-

)

*

y

?

^*

*

*

;

Á

r

F.

*

"»

»

"

i

"

*

*

M

Tl

"

*X

at

*

L

-

-

E

"

*

E

E

E2

p3

L.

*

L

&

&

j

$

à

F

»

"

^

-

E

»

»

*

3

-

i

a,

3

-

*

^s

»

-

&

*

*

"

*

T

£*

P.

4

"

*

ä

^

*

u

"

^"

-

v

E.

d

us

*

*

:

*

*

*

^

^"

n

F.

*

à

Á

E

"

E

"

P

lo

^*

F

L

ii

E

"

s

*

"

z

1

"

4

L

d

E

P

"

h,

"

"

"

E

"

jg *

E

LA

a

*

-

E]

A i

L

b

i

*

d

b

a

li

E

H

E

P.

x

*s

r*

V

H

-

E

*

" d

&

^b

"

e

a*j

b

d

x

E

*

v

,

E

*

&

*s

*

&

»

p

"

*

d

^e

*

P

H

"

Es

E

H

$*s

r

k

[

od

à

E

^

"i

«

*

DN

"

E

"

E

-

g

*

r

L

a

E.

-!

*

&

*

»

"

Wl

d

*

&

*

":

E

L.

5 g

x

F

*

L

P

E

*

» *

"d

E

"

L.

'*»,þ

;

A

*v

*

p

E

"

v

:

L

E

»

L

F

E

"

1« d&

^

s

"

4

&

4

&

à»

z

E

"

Ml

^

x

r

E

)

amess

1

[ ]

-

F

-

*

-

E

E

a.

"]

"

i

«

E

$

*

P

P

i

-

"

»

r

x

&

$

E

A

$

^

*

"

k

h

$?

';6".

*

i

r

*

"

g

& M

a

*

*

4

"

-

E

*

.

i

*

-

E

P

E

-

4

E

E

À

»

E

J

"

"

*

E.

E

*

ag

*

3

r

"

"

[

*

»

x

,æs*ä

R

A

4

L

L

$d

T*

1

E

*

*

L.

"1

m

fs

y

*

^

r

"

E

B

*

—

*

*

,

j

H

21

.

"

j

i

4

d

a

*l

OE*

*

&

»

"ag

-X

3

Ea

ag

1

*

j

LT

a

X

P

$

L

L.

d $

^

*

à

*

A

$

d

€

4

"

s

E

"

:

A

»

*

*

&

"

'

Wi

H

&

E

D

s

m

b

*

*

*

a

y

—

a

[

"u

"E

*

€ .

a d

*

J

*

if

ï'äl

":

N

AR

W

"

k;.

*

jv

H

E.

"

-

-

4e J

j

F

*

i

"

-

-

*

*

*

.

a

*

ss

*

i

"

ï

k

*

"

i di

F

-

n

E.

E

&

u

&

«

b

L

r

*

*

*

fs.

*

ss

"

r

$

*

k

Em

1

L

*

*

?

aE

L

*

r

"i

$

*

F

»

"

t

*

a

*

w

$

T

LE

:

&

*

*

F

E

*

&

*

À

.

^

€

*

-

*

2

*

du

*

U

*

Z

3R

&

*

f

n

m

E

la

Y

DISSERTATIO INAVGVRALIS CHIRVRGICO - MEDICA

DE

)

9

—

eo

PANARITIO

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

QvAM

r

ä

CONSENTIENTE GRATIOSA FACVLTATE MEDICA

o

ä

E

S$INE PRAESIDE

äo,

D

PVBLICE DEFENDET

fs

Affb

PRO GRADF DOCTORIS MEDICI

NAE

13

[u

ET CHIRVRGJAE

12

AVCTOR ET l(ESP()NI)ENS

;c-

1H,

11

CHRISTOPH FRANCISCVS CAROLVS EGGEL

E

HOHENLOICO " FRANCVYS

10

t

IE XIX, OCI"OBR.

MDCCLXXXXII

H, L C

!//2( 4

'-'——-—

j

)u

"

CHMSSGUNGSGEEESCONCED U RI DNCSDEEME M UER E.

p

* u

ERFORDI.&E

ä

TYPIS GOERLINGIANIS ACADEM,

TYPOGRA?H.

ü, Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

1

NU