Jd133_qt_7 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Dissertatio Inavgvralis Medica Sistens Inflammationis Theoriam — L o ————Á — — — f P *f -^ P n *s . q * * i * »u w?,- 731 " W us'!.) ^ N .'.,: i i &)s d ^ i. 5 i^ rR D . gt -Y a - »* MY 4 j G. i a p : f;' ?b; ii ^ '.—) ?3; " 4v UR ? "$ v d * yk f Eor Rs 4 3 '&. " 'x! (f 24* (»' hN '9 m b n * » . k E P d :': (ri !'ï?'" N P ) x ur at b o d * - ERY j f!f: , És [ w «.'; il*'l X & s H 'ï d P 135 ".:l 9 « Va Af ;f'( ,& 5 ^ £ E ne? d. A 'b-,., : v : d. : ! Y i : Cs : S ? EE "^ 32* vt s* £ tä : q- ** » 2 D bh /þ. 1 i Y* j $! p* "Pt , : ïkb A E ? - EO a M ld K * p E ? F &^ ; :y P w Ls e: £ t * " d2 | t b B . 7 T. A :f " é /,iæ -- ** ww* P v FE DISSERTATIO INAVGVRALIS MEDICA UI SISTENS i INFLAMMATIONIS el LUS ud IHEORIAM N T Q-V LAM m f CONSENSV GRATIOSI MEDICORVM d ORDINIS P4UA ESIDE IOANNE PHILIPPO NONNE Xl MEDICIN/E ET PHILOSOPHI/E DOCTORE ET PROFESSORE PVBLICO, ii FACVLT. MEDIC, ASSESS. ORDIN. ACAD. SCIENT. ELECT MOGVN'T. ASSESS. EXTRAORDINARIO PRO .GRADV DOCTORIS Yt SVMMISQVE IN ARTE SALVTARI HONORIBVS AC PRIVILEGIIS LEGITIME IMPETRANDIS PVBLICO ERVDITORVM EXAMINI SVBMITTIT ACVUIECO R IOANNES FRIDERICVS RITTER BRANDENEBVRGICO- GARDELEGENSÍS gUl D XX. DECEAMBR. JMDCCLXF. gæææææææ*ææäæægæ ERFORDLE, LITERIS NONNII, AcADEM. ASPDYPES. u z — H - fit rie Iu Vs p tis ti h Dl fl I) ln H M N ( B»x«H a»»w»ï«ä ä»*fg ] Hma&äïïäm&-&l* ——X ETE EC UER EEER INELAMMATIONIS THEORIA $ I uemadmodum in omnibus fcientiis fic & in fcientia Medica fecundum rationes füffhicientes agendum ; ac id tantum extra omnem. dub'tationis aleam po- fitum effe duco, quod per principia indubitata & per expe- rientiam eft verum Plures adhuc in Arte Medica occur- runt hypotheíes, qux a nonnullis pro veritatibus indubita- tis habentur; hinc plura.in arte nofira manent obícura, in- primis in Pathologia & Therapia Pitcarn jamjam in. vo- tis habuit, ut hypothefes extra. Artem Medicam eliminen- tur. Ipfe cel, Boerhaave huiusmethodi autorfuit fuaforque. Adeoque id' agendum, ut verz morborum cau indagen- tur ac fecundum eas moibi evphcatl curentur, Cum in- flammatio talis fit morbus, qui in pràxi medica atque Chir- ürgica frpius occurrit, ejus quoque accuratior coguitio maxime eft neceffaria. * 1 Differtationem itaque inauguralem de ea confcribere mecum conftituens o«;,) ideam diflinciam inflammationis formabo 5.). coníüetam theoriam atque explicationem Mechanicorum confiderabo y.) verum a falfo feparabo, ac ) veram huius rei explicationem tentabo A2 S. II 1 & Ad ideam infammationis diflndlm formandam neceffarium eft ad ejus phznomena paulo accuratius ut at- n Hzc funt l tendamus. Va a )rubox qui ab initio eft pallidus ac poftea üt magis ma- gisque obícure rubens. fi adeo ut tandem ar- à b.) Calor itidem fucceffive increfcens, dOl potius fit dicendus. dolor pungens ac ardens, & quxdem ab initio tantum t ade& titillatio, quz fücceffiue mutair in dolorem corro- dentem. W d.) tumor fücceffiue ortum füum ducens, nifi per metafta- r Tumor ifte inflammatorius [ fin inflammatio fit orta. ita differt a (erofo, ut hic interdum non adeo üt du- rus, & in eedemate non adeo elafticus. e.) Pu! f'mo, cuius cau(à eftmotus febrilis fanguinis; quam pulíationem zger fentit, quin adítantes (xpius percipere poffunt. IV $. Hzc inflammationis aáttributa fecundum eius eradum differunt. . Si leuior inflammatio ac pars affecta minus eft 1811(10 lis g* m ^ R R a. CM — E motus quoque fanguinis febrilis, pulfatio atque dolor eft leuior V. Cum vero gradus nihil mutet ratione rei alicuius effen- tiz, etiam $. 1rr, data inflammationis phenomena femper erunt effentialia atque prafentia, S. VI B»$zp- X€ — zSp-E«g $. VI lm Differentia phznomenorum dat fpecies inflammatio- at n!s Si omnia ad(ünt requifita $. ur. inflammatio dicitur Phlegmone. | Si deficit rubor ac loco eius tantum adeft fla- If vus atque rubens color, dicitur EryGipelas, fi vero etiam de- ficit color ifle flauescens ac tumor eft albicans, a quibus- J dam quoque dicitur inflammatio, ab aliis cdema calidum. $. .VIl. ITl Rstione loci inflammationis notandum, quod Phleg- (* mone pleraumque hareat in fübflantia cellulofä, Eryfipelas vero in:cute, aedema calidum füb Epidermide Per expe- Ü rientiam vero edocemur, dictam fedem non effe conftan- u$ tem, nam reperitur quoque inflammatio in partibus internis. " S. VIII Me accingo 9.) ad theoriam inflammationis eiusque explicationem Mechanicorum & inprimis divi Boei haave (2 confiderandam. Fundamentumquippe inflammationis po- nunt obfiructionem ; nimirum inflammationem oriri ex obflrudione in vafis minimis; qua pofita materiam ob- ftruentem magis magisque infarciri ob continuum fanguinis i a corde affluxum; poPea materiam dictam vi vaforum re- pelli, iterumque a vi cordis appelli, adeoque hinc illinc moveri, inde attritum ad parietes vaforum, adeoque calo- rem orcum füum ducere. Ex maiori fangumxs affluxu de- |e ducunt ruborem, & dolor commode deriuari poteft ex attritu obflruentis ad parietes vaforum, atque ex diflenfione ac compreffione ramulorum minimorum neruorum adia- centium. Vid. V. Suieten Comment. in Boerbaave &. 371. A 3 $. IX IX, ) y.) Dictz Theoriz ratibnes fequentes contyarïæ imihi videntur. Nimirum 3.) experimenta perillufiris deHaller, qui po ft compreïïïo- nem aliquot vaforum fanguiferorum eorumque deligatio- nem, nullam obfervavit inflammationem. b.) cum in inflammatione adfit motus fanguinis febrilis $. II adeoque cor maiorem vim ad fünguinem eiusque irculum propellendum adhibens motui ifli retrogrado l tanto magis refiflat. 2 f infiammata oculo a rmato obferuatur, rubor eft AK c.) Si pars &qualem indicat fanguinis diftributionem; a zqualis, quod cum tanquam per iniectionem repletum f2 fiftere debe- fe ret, fi fanguis per obftructionem in vafa effeþ impulíus q incraffatus atque accumulatus. TC d.) Galenus jam obferuauit (vide V. Swieten Comment. T. 2. $. 644.) inflammationem non effe tumorem durum, 6l fed elafticum. Si vero obflruclio eius effet caufà d quemadmodum eft caufa fcirrhi, etiam dura eífet ut j fcirrhus. Porro Galenus obferuauit, fanguinem- proflu- n ere ex parte inflammata eaque incifa, tanquam e fpon- H g1d Idem obferuauit materiam Eryfipelatis effe tlui- dam, ac digito propelli poffe, ac füblata compreffione, flatim iterum confluere. uomodo hoc poffibile, fi va- ä (à effent obftructa, ac fanguis incarceratus? Hoc vero probat fanguinem in fübftantiam Cellulofam effe effu- fum, ubi cedere ac recedere poteft, quia communicatio t datur inter omnes cellulas. e.) Mo- BE»EEESR XX — Scux«g 7 €.) Modo laudatus de Haller in fectionibus Cadauerum in hi partibus inflammatis obferuauit cruorem finguinis in fubftantiam cellulofam effufüums; etiam in inflammatio- l0* nibus partium internarum e. g. Ventriculi, extrauafatum IQ« reperit in fübftantia cellulofa, que eius partes coniun- git. 54 $ X u Perilluftris de Haller quoque obfe fuauit, füb incipiente o inflammatione, fanguinem ad latera arteriarum fub forma- firiarum. Hine concludendum fànguinem in inflamma- et tione neque per fola extrema vaforum exhalantium orifi- 1j cia, neque per vafà rupta in fubflantiam cellulofam effundi, Q. fed per poros arteriarum laterales in eam penetrare. Si- u$ quidem in priori cafü cruor maiori copia effufus, haud ve- ro füb forma ftriarum juxta arterias, reperiendus effet. T. uin imo per rupturam vaforum inflammationem haud 1 oriri, etiam fequentes probant experientiz. a.) Perilluftris ( de Haller idem cadauer $. przc. poflea iniecit & iniectio Jt optime fucceffit, quod fieri haud potuiffet, fi vaíà fuiffent lj rupta. b) In cadaueribus peripneumonia extinctis fanguis in fübflantia pulmonum cellulofa repertus eft, ita ut ]l* ulmones inde maiorem nactli fint gravitatem fpecificam. Si vaforum ruptura in caufa, agrotus hxzmoptyli mortuus » J- fuiffet, quod vero in dicto cadauere obferuare haud licuit, 0 Hinc Galenus jamjam dixit, füb inflammatione omnia re- pleri (àánguine, eumque per poros vaforum laterales pene- 0 trantem cum omnibus partibus carnofis roris inflar com- misceri, vid. v. Swieten Com, $. 382. $, XIL g g»äzzg« *X $28 GL i Porro ratione inflammationis. notandum, f'anguinerh non tantam in fübflantiam cellulofam fuüb cute fitam pene- trare, fed & in cutem ipfam, ibique diftribui. Hoc pro- bat rubor maior partiss: nimirum fi fanguis in cellulofa tan- tum fübcutanea exifteret, is per cutem tanquam per cellu- lofam füipatam minusque. diaphanam, vifüi patere haud poffet. Quinimo per experientiam confiat, fànguinem in ceruis venatoribus canibusque exagiratis, (quorum in- tegram corpus tunc inflammatione correptum fuit,) reper- tum effe in tunica cellulofa fipata ex quatunicaarteriz aor- tx propria compofita eft.. Sic & ipfa offa interdum inflam- mata fuerunt. $.v K " 4 Tentatum ibo, an per datas rationes experientia fun- datas inflammationis phenomena explicari poffint. a.) Tumor neceffario oriri debet füb inflammatione, cum humores extra vafa prorumpant, accumulentur, atque ftagnent,quotidiana pofita fimul experientia,quod corpo- ra in quz fiuida penetrant,intumescant, b.) Cum fanguis unica ruboris in corpore noftro fit caufa, facili explicari poteft negotio, unde rubor inflammatio- nis originem füam ducat? nimirum quia fanguis maiori copia in fübftantiam cellulofam penetrat, ibi accumula- tur atque flagnat, neceffario quoque fcïqqitur rubor t maior. c.) Caloris fundamentum eft motus inteftinus qui adeft in partibus inflammatis. d.) Do- WK»&M 9 3 d.) Dolor primarium eft inflammationis Phznomenon, ac licet reliqua interdum minus (int fenfibilia, ifte tamen Ils in omni inflammatione adefl. Ratio haud pofita eft in Ju Jtl- fola expanfione; fiquidem in tumore fcirrhofo, cedema- tofo, in Hydrope, Leucophlegmatia, Xc. etiam expan- lu« fio adeft, nec tamen talis dolor qualis in inflamma- ud tione adeffe folet. m Periculofüm quoque effet cecono- miz noflrz vitali, fi quzuis expanfio vehementem ex- Ill« citaret dolorem. Longe alia itaque doloris inflam- ]s Per experientiam conflat O matorii quzrenda eft ratio. dolorem inflammatorium haud eífe continuum, fed [j« pulfàtorium , qualis nimirum füb quauis fentitur pulfà- fatione. Sic itidem coníflat per experientiam partem inflammatam maxime dolore, fi parte fana etfi leuio- I[l* ri modo tangitur. Hinc concludendum, peculiarem If fenfibilitam & quidem in fummo gradu adeffe in par- tibus inflammatione correptis. üe Per principia Phyfiologica conflat, ad conferuandas Q» funcliones easque animales maxime necefílarium effe fi fanguinis liberum circulum per partes quibus eft de- ftinatus. Hinc valet conclufio immediata, fi fangui- 0 n nis circulus per organon aliquod fenfus impeditus l fenfationem. iftius fücceffiue ceffare; fenfationemque & contrario augeri, fi fanguis maiori quam par eft r copia per fenforium tendit idque penetrat. y Cutis ob copiatmn neruorum eam perreptantium or- 0- ganum eft taclus; füb inflammatione vero multum B fangui- TO E»zquzR GX q58«g fanguinis in eam impellitur; num itaque mirum cum inflammationis, & cutis & omnium partium .neruofà- rum, indiuulfus comes fit dolor ac fenfxbili;as aucta. $ XIII. Explicatz inflammationi caufas addere placet, | Omne uod efficere potefl fanguinis effluxionem in fubftanti- am cellulofam, caufa eft inflammationis. Ad hanc pro- ducendam neceffarius efl dolor, vel in genere irritatio 1maior. Experientia quippe docet, quod irritationem pirtis alicuius fequatur maior fanguinis affluxus atque humorum. Sic acria cuti applicata irritationem. pro- ducunt, ac humores ad partem affedlam alliciuntur; e. g. fi acria in os affumuntur, faliuz affluxus fübfequitur. &c. Cum itaque íànguis in talibus accumuletur partibus; num mirum fi per poros vaforum laterales premitur. ac inflammationes producit, id quod tanto magis facilius- que fit, fi pori funt relaxati ac fànguis jufto tenuior €lt. J $. XIV, Facili itaque negotio explicari poterit, qüare fequen- Nimirum tia, inflammationis fint caufa. a.) Solutio continui fiue vulnera. Omnes corporis no- ! ftri partes folide undique vafis fanguiferis fünt pertex- tx; fi itaque folidz foluuntur, quod haud fieri po- teft fine omni dolore ac irritatione, fanguis libere quo- BozQ$ GW p z Im quoque extra vafa prorumpit, & per vafa majora ex- f- tra corpus, & per poros in fübílantiam cellulofam., Hac et ratio, cur vulnera caufz fint inflammationis. (S. anteced.) 1àm poflea [it b.) Combuflio; hzc non fit fine irritatione, qv vehemens fequitur dolor, quemadmodum per experi- u entiam edocemur; quin ipfe calor, ut minor zafius (s tl0 gradus, partibus additruborem, id quod probat,fub calore humores in partibus accumulari, i üc " L c.j Acrimoniz diverfi generis, fiue hzreant in ipfo cor- & pore, five ei þxterne applicentur. iC d.) Frictiones; conftat quippe inter omnes , per friclio- ]55 dC nes cütis inflammationes produci. Joe e.) Motus nimius; hunc efle inHamm'ationïs caufam du- i plici modo nos docet experientias nimirum x ceruo- rum nimia venatione exagitatorum corpora integra fe- re fant inflammata, quin gangrazna & ipfo fphacelo af- fecta. B.) per nimios motus febres quoque infiam- matorie excitantur, quarum fundamentum pofitum [l* eft in fànguinis atque humorum extrauafatione. — Quo- (^ modo hoc fiat facili explicari poteft negotio. Sàn- Y guis quippe per motum corporis eumque vehementio- rem vehementiffime commovetur ac maior eius motus J- B2 exci- j e r2 pse$ X £sb-a excitatur, hinc facile quoque pellitur per poros vafo- Q rum in fubflantiam cellulofam. fo fc Hec funt confüetiores inflammationis (*aufæ. te f $ XV, i Aliquot rariores inflammationis caufas Cel. Boerhaa- a ue adhuc addit. vid. eius Aphorifin. $. 37;-376. Huc p pertinent a.) Ligaturz, quando nimirum fafcia nimis flri- Q I &e parti applicatur, fequitur inflammatio quin interdum J gangrena. Vafa nimirum maiora arteriofa profundius fünt pofita, minoribus füperiorem occupantibus locum, bi It quando itzque pars aliqua per ligaturam comprimitur, fanguis quidem in hanc partem per vafa maiora pene- i trare poteft, vafà minima vero in alitoribus pofita par- W tibus fünt compreffa, ita ut fanguis per hzc ad venas ire àc per eas ad cor redire haud poffit, adeoque in hac z [* arte fánguis accumuletur ac per poros vaforum latera- H f les in fübflantiam cellulofám pellatur & inflammationem excitet $. XIII, Porro laudatus affirmat Boerhaaue Y quod b.) omnes cau( fluidadiffipantes inflammationem pro- 1noueant. Huc refert motum celerem de quo jam $. anteced. dixi. item füdores colliquatiuos, ubi fimilis eft ratio ac n. III. $. XIV. $ XVL :ä Pauca adhuc de Exitu inflammationis dicam, qui fe- Ccun- E»xDR OX uD 15 [)« cundumlaudatum Boerhaave eft quádruplex, nimirum a.) re- folutio b.) fappuratio c.) gaugrana atque fphacelus & d.) fcirrhus. Cel. Richter addit defquamationem ac cailofita- tem; prior commode ad refolutionem, ac pofterior ad fcirrhum referri poteft, Omnes morbi inflammatorii, nifi mors fübfequatur, in alium morbum tranfeunt, aut ! a. fanitas in integrum reftituitur. Hoc fi fit, morbus dicitur IC per refolutionem finitus. uzfüio hic moueri potefl Prius ex natura "je quomodo & quando hoc fit poffibile? H inflammationis optime explicari poteft. Sanguis extra- $ vafatus eft in fübftantiam cellulofam, hzc eft. caufà mor- h bi, qua neceffario tollenda, fi morbi ceffatio talis fpe- randa, ut fanitas perfecta reftituatur. Hoc vero alio l niodo fieri haud potefl, nifi venz íanguinem extrauafa- tum reforbeant eumque. ad maffam humorum reuchant. Adeoque inflammationis refolutio poffibilis per abforpti- onem fanguinis ; qualem e.g.concipere licetin erectione pe- nis, vbi venz fanguinem extravalàtum facili negotio rur- füs reforbent ac ad inaffam reuehunt. Ad quaftionem vero, quando hoc fit poffibile? optime refponderi poteft vi experientiz, per quam conflat, tria requifita fequentia ad id requiri, nimirum 2.) inflammatio ne fit nimia. adeo- que neque magnum neque profundum occupet locum; quo minor quippe fánguinis quantitas extravafàta eo fa- ciliori negotio reforberi poteft priusquam abeat in cor- ruptionem. b.) Cauíà irritans externa fublata fit xgeceïfe eft; P2 tan- 34 E»zéme C Cz8x«8 eo citius nimirum n extrauafatum. reforberi poteft, fi ceffat humorum affluxus. tel P c.) Hamores corporis fint fani atque puri; ratio hu- ius rei eft in aprico; nam fi e. g, acrimonia in fanguine prafens, continuu$ quoque adeft flimulus, ac eiusmodi fanguis facile tranfit in corruptionem. f li Hac referri poteft Venz fectio .tanquam refolu- ! tonis requifitum, haud quidem abfolute neceffarium, attamen eam promouens. Nam primo per eam, quate- nus maffam fanguinis minuit, vis cordis, fanguinisque Porro per principia Phy- J appulfus & celeritas minuitur. eforbere, fiologica conflat venas tanto mogis humores r quo minor quantitas eft fucc orum nutriciorum, hancque. fanguine fübtracto quoque minui. Ex quibus immediate fedlione venas quoque fanguinem fequitur, facta Venz ï; extrauafatum tanto citius reforbere, adeoque venzfectio- nem inflammationis refolutionem promouere. S. XVII. Si inflammatio per refolutionem haud finitur, abit in 'Tunc vero alias morbos & quidem in fuppurationem. mutatur in füppurationem, quando & fànguis extrauafà- otum tus & partes in quas facta eft extrauafatio per m jnte- 1$ Bpemce *X geped h inteftinum ita refoluuntur, vt priftina natura amiffa mu- tentur in albicantem, flaneftentem, viftidam atque pin- guem materiam, quz vulgo pus dicitur. Ij* S. XVIII. 512&? Xl Interdum inflammatio degenerat in gangrznam & fphacelum, qui gradu tantum differunt. Hi fünt veri pu- trefactionis gradus, id quod phzn omena probant; nam ll« & folida & fluida mu- fi cadauer putredine corrumpitur, M id quod & in parti- t tantur in materiem fuübviridem; bus gangrena vel fphacelo correptis obferuatur. Nemo ue itaque inficias ibit, effentiam gangrenz , fphacelo atque y Caufas quod attinet, per I vputrefa&ioni effe eandem. llle quas partes inflammatz in gangrznamac fphacelum mutan- ite tür, in eo quzr endz, quod acrimonia in fanguine hz- ac defe- fl reat, inflammatio maior fit atque profundior, &tus vifcidi adfit in. fanguine. Nam per experientiam Q* conftat tanto facilius oriri fuppurationem vel fcirrhum quanto maior ftatus vifcidus in fanguine prafens. $. XIX. W Nimirum inflammatio. degenerat quoque in [cirrhum, TO inprimis fi humores funt vifcidi. Scirrhus eft taumor du- ld rus haud dolens, vtplurimum occupat partes glandu- [l lofas. " 16 B»gcto 0 c€p«d lofas. Plerumque oriuntur fcirrhi quando inflamniatio ad fuppurationis gradum fere acceffit ac fpirituofa atque calida applicantur.. Scirrhi quoque oriri poffunt fine inflammatione pregreffa, atque in aliis partibus, e. g. in fübftantia cellulofà ; inprimis 'ab humoribus viícidis. Humores admodum vifcidi excitant veras obftrucliones atque Coagulationes eo in loco vbi fedem figunt, FINIS. 3' h (i Qs !l'« . - Q« e : e- h ja " AT s ) $ $ ** —— p $£ * p Lé " ni 4 iä- : 2 E. T *J; í 4 - x &7- ^ (' Aàet " &:r '1- *v* a * E i]t t d 2'3,- m *-s : ? v & f* à LE d ;1"».' ^ d/ ** À A Yi a P d 4'0*( & a o vt* a LOW g ,ræ// sec v" ? " i [ w^ f,æ — M T i 4 !ä T Lf. * 3 — A n* d ':*. i dl : d v ^. 4 - w « 9t hd * p w* £ * €. D f dB :'- d* o Yi ]( i-f U -Q Y VN '. . R " ^ d H L— Md AX LP d "9 t .'2 & 4 v oe » N j & — - W | í *1.*3 n VE wescw "A i, ^R £ X R ] P F»' J* ^ Y tf, " x d ,.'ï * H * Y . R hr » " - 5 ht S: E L. Lr q* La 4 1 ; DISSERTATIO INAVGVRALIS MEDICA SISTENS o &2 INFLAMMATIONIS VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset ä r TIHEORIAM — ——ÀÀ A m o ä QVAM 1 ä D * CONSENSV GRATIOSI. MEDICORVM ORDINIS ä m PRAAESIDE IOANNE PHILIPPO NONNE e MEDICIN/E ET PHILOSOPHI/E DOCTORE ET PROFESSORE PVBLICO, - FACVLT. MEDIC, ASSESS. ORDIN. ACAD. SCÍENT. ELECT. MOGVNT. ASSESS. EXTRAORDINARIO - PRO . GRADV DOCTORIS j SVMMISQVE IN ARTE SALVTARI HONORIBVS AC PRIVILEGIIS LEGITIME IMPETRANDIS PVBLICO ERVDITORVM EXAMINI SVBMITTIT A V.I OR IOANNES FRIDERICVS RITTE g ET Dtbn * BRANDENEBVRGICO- GARDELEGENSIS D .XX. DECE/MBR. 7J4DCCLXF. Ya um m um m r Varnm u t m um G m m um at ERFORDLE, LITERIS NONNII, AcADEM. A TYPIS. ; 6,/ Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com