JbIV19b_qt_9
author: Anton Wilhelm Schaaf

—

t m o

VEl

"

—9ÁÓ —

r

I2

ais

d

:..W:

s d

Ls

E

Ug

L

d

M

5 ub

n

ï.wk/ s

etg

vt o

bl

5*4

t*

m

p

.Hanv

C O

P

d

i*

j

p

.

k

O

i pi

d NU

?

A.

d od

-

Ir

it

-&u

2 -Df

*

*

!

i—-ï

*s

a,

É

mw.m.

s'f.ï

3À o*

29

i

*s

P c

5

$

^

HP-'

Y*

(OJ

h

t r s

n

JNP.

m

NCN

X

N

j

t

& 98

SaC.LaV.

p e

a

æ N

s

T

w

|

Pa

*

**

Vs *

W

-

M..

.hm

N

:

$.

DA

H 1

M

uyw

—

£

3

T.

S" u

;

n

:

d

1!

|

v 3

x

Pa

r&r.-

* Y«

d

x

x

W

$..

*

..w..

Se

&xï 3

f

Q..,.J

f

9 X

u

5

.*Ar

43

:

o

p

p

*

-

LUR

fet

:

ïfWJ(.vy

33

V

Wx

o

*

s

D

d

:

&.M.-

)

.w.&

i d

M

i

w

2

- fN.»

E d

4

*

v—';

;

w

-

»

-(I

on

A

M.l

hr

A

»

.

Pt

ü

73

$s

s d

»—*

J

F

O

E

E

o ^

d

I

v

k

s

hs

E

d

*

m "

E

|

x

* ïf

Mp

R

*

..v

«

ïl,w.v..i

N a

xX

At

A

&

i

|

r

*

T N

$

1& *

d

k L.

;

2

-J.

$

;

w

* "r

$£

TE

dl

v

—

a äïf;. A

P e

—€———— Ó

k

ia

n

—

m

Ü

H

f'

p

ia

E

E

ä

n

As

ä

L

g

d

'ï(

"

&t

zi

J

N12«510140517 021

ARA UUUUAU

ä

(

UB Tübingen

N

ä

[

?

Sut

5

xj

H

h

i

J

i

*PFU-CK.

-

P

DISSERTATIO ANATOMICO-

THEORETICA INAUGURALIS

d

FABRICA ET USU

h

0

L1ELNIiI»

QUAM

ANNUENTE.DEO TER OPT. MAX,

J

x

E X

l$

AUCTORITATE ET DECRETO

Nobiliffime atque Experieutiffnne

FACULTATIS MEDICAE

In Inclyta & Celeberrima Regia, quz Teu-

toburgi Clivorum floret , Academia,

PRO GRADU DOCTORATUS

Summisque in MEDICINA Honoribus, Tmmunitatibus

ac Privilegiis, more majorum, rite ac legitime

confequendis.

("

Publico c foleuni Eruditorum Examini fübmittit

ANTON.WILHELM. $

CAR. FIL. LUGD. BATAV. —

-HAAF

f

"d diem

Sguui MDCCXXXIF. boris locoque folitis.

Ül

)

.ssïfäïe*ägy;

DUISBURGI ad RHENUM,

.

Typis JonawNis SAs, Academiz Typographi.

voxt

Annc cIoloccxxxiv.

—

F

l]

I NOSCUAL YT E

REIPUBLIC £

AMSTELODAMENSIS .

SC-ELN A m

SPLENDIDISSIMO,

V L R.l-5

ILLUSTRIBUS, MAGNI-

FICIS, AMPLISSIMIS,

CONSULTISSIMIS,

GRAVISSIMIS, SPEC-

TATISSIMIS

PATRIJE PATRIBUS,

MIECE ljï&TIBUS

PAIRONIS.

U AX EO

FIRO ERUDITIONIS GLORIA LONGE

CELEBERRIMO

D.

OHANNI

UE^ I IN 9 "POT CR

TIMMERMANNO

MEDICINZE DOCTORI

EXPERIENTISSIMO, FELI-

CISSIMO, E]USDEMQUE FACULTA-

TIS IN UNIVERSITATE REGIA

QUE TEUTOBURGI CLIVORUM

EST, PROFESSORI ORDINARIO

4 s C/) M -- — 090—— —b

DIVERSORUMQUE S. R. I. PRINCI-

PUM AC COMITUM MEDICO, CO-

GNATO SUO, STUDIORUMQUE

SUORUM IN MEDICINA DIRECTO-

RI,

PARENTIS INSTAR HONO-

RANDO

NEC

NEC NON

DOCTIS$I1MO ET CLARISSIMO

i E. O

D JOHANNI

HENRIC O

o C H A AF

CAR. PROE. ^ FIL.

Y

LINGU E HEBR/EE, ALIA-

RUMQUE LINGUARUM ORIENTA-

l

MEOS IN STUDIIS PROGRESSUS SOLI DE-

LIUM PERITIA EXCELLENTI, CUI

A

,

BEO, FRATRI GERMANO UNICO CHARIS.-

SIMO, (HOSCE DUM SPIRITUS REGET

N

ARTUS) OMNI FRATERNO AMORE

0,

COLENDO.

G

)U

Omnigenam a Deo fclicitatem, & bene-

UE

dictionem precatus.

Differtationem hanc Inauguralem, &

Ü

fe ipfum devota mente

0

BD D x

ANT. WILH. SCHAAF Can. Fir.

AÀAvcToRsm

EC

54 (6)3x

quor

bile

CAPUT PRIMUM.

bRC

bus j

DEFINITIONE, NUME-

locut

RO ET MAGNITUDINE

T0 fi

etiam

LIENIS &

ye li

Deün;tlo

SS

pomo m

IEN sivE SPLEN eft vifcus craffum,

h

& fitus

u

DN

z»-

;

ve t

(f*

/

TA

molle, ex rubro ad nigredinem vergens.

UM.

f&

;

ï;

'-n»g*"

Multum a Pancreate, Glandulis faliva-

Calt

L2 um

a,

«57'

libus, & Liene Vitulino differt quam

maxime, r. quia lien vitulinus multo

dltero

;

-craffior eft humano , 2. lien humanus

ori fa

H

T SReod m N af

AAN

Circit

non tantam habet lymphiz ductuum co-

l

iam, quam vitulinus.

dit n

S.[TUS ejus €

ft in hypochondrio finiftro circa coftas

infimas , apponitur finiítro lateri ventriculi , accommo-

jusex

dans fefe figura fua appofitis vifceribus ,. atque ex parte fi-

proft

niftrum replens Hypochondrium ; tamen fitus.ejus. quan-

TELI

aliis |

doque mutatus obíervatur, cujus CL. RUYSCHIUS )

ftre

«tiam hiftoriam refert mulieris cujusdam, quar poft dolo-

rofum & difficilem partum in Hypogattrio duritiem con-

telinc

traxerat, non fine dolore vehementiffimo &c. Poft mor-

tuà «grà , diffe&to cadavere , lienemin pelvi defcendifTe, &c

fatur

in ejus loco lieni analogum comyparuiffe corpus caftanez

Oblon.

fex d

majoris magnitudine, colore. autem fübftantiàque lienem

€xacte referens, deprehendit; Ejusmodi Hiftoria memo-

era(fi

ratu digna etiam legi meretur apad SCHRADERUM 4Z)

tibns;

T'ale exemplum etiam apud Cl. ALBINUM Prof.Lugd.Bat.

quon-

a r mas,.

t),

4) Ruyfch. obf, An. 62. &) Obf an. dec. 3. obf. 4.

$$(7)8X

quondam Przceptorem meum vidi(fe memini. Memora-

bile adhuc exemplum le&u dignum apud DIEMER-

BROEK «) defcriptum circa fitum rarum reperitur, tefti-

-

bus ARISTOTELE & PLINIO, Lienem cum hepate

locum permutaffe, ita hepar in finiftro, lien vero in dex-

tro repericbantur Hypochondrio, cujus rariffimum cafum

etiam defcribit CAT TIERIUS 4) atque ctiam duas tres-

ve hiftorias refert BAR THOLINUS e).

NUMERUS ordinarie unicus , aliquando duplicem Numeras.

,

vel triplicem repertum fuiffe lienem apud VERHEYENI-

QD

Và

UM /) legi poterit; dicit fe reperiffe in cadavere juvenis

cultro anatomico fuübjecto lienem duplicatum, & quidern

att)

J

(Q

alterum plusquam maguitudine mediocrem, vel alterum pri«

ori faperpofitum , & communi membrana connexum, qui

QUs

C0

circiter quartam lienis partem magis ordinarii conftitucbar.

In hominibus quoad numerum hic aliquando valde lu-

[l5

dit natura, quod apnd plerosque g) Au&ores legitur. Cu-

jusexempla plurima ex animalibus , quoad numerum etiam

20

proftant apud RUYSCHIUM /) aliosque.

ARISTO-

f

Qu

TELES 7) ctiam refert nonnullis brutis lienem duplicem,

aliis prorfus lienem defuiffe, aliaque plura exempla hic af-

sd)

olo

ferre poffemus, fed quia funt praternaturalia, fao loco

rclinquenda putamus.

0l

of

Lienis magnitudo multis bominibus ejusdem aliquando vagnitu-

flaturz increfcit, cacterum per fe cft vifcus craffüm fatis & do.

X

oblongum ; quod longitudinem attinet, hanc quinque vel

n

(

fex digitorum transverforum , latitudinem vero trium &

pem

cra(ficiem unius effe à multis flatuitur Anatomicis recentio-

[o

[/)

ribus; Pondaslienis effe duodecim fere unciarum , putat CI.

HEI-

i

|on

c) Anat.c. 16.. d) Obf.17. e) Obf. Anat. rar. cent. 2.

hift. £) Anat

C. I6. g) Schelham. Anal. differt. 10. $.

I2. Chefeld. Anat. p. 181

b) Th.8.n. 32. Adv. Dec.

2.p.22. à) Lib.4. de generat.animal. c. 4

$4 (8)5k

HEISTERUS ) Tamen quoad magnitudinem & pondus

fabft

patu

magna fzpe pro fübjectorum conftitatione G varictate re-

peritur diverfitas.

Refert enim DIEMERBROEK /) fe

fept

lienem capitis magnitudinem zequantem inveniffe ; Ali-

quando lienem jecur fuperaffe vitum fuiffe, fcribit FER-

ttian

NELIUS; HARDERUS ctiam z ) hiftoriam nobis reli-

tünd

quit Viri cujusdam quadragenarii , in cujus cadavere dif-

repe

Íícéto lienem molis fua ratione naturalem hepatis magni-

DEI

tudinem zquantem fe reperiffe narrat.

Refert quoque

mori

LINDANUS , quod Frifiorum vulgus, quod pro potu

fem

quotidiano lacte utitur ebutyrato acido , plerumque ma-

gnoS foleat habere lienes. Obfervat quoque SPIGELIUS

ptov

cos, qui amplas habent Venas, habere majores lienes,

tam

atque ita macilentos facilius quam pingues in tumidos lie-

ttnj

nes incidere; Verum enim vero aliquando etiam tam parví

I9

reperti fuere lienes, cum tamen raro magnitudo lienis na-

titmi

turali minor eft, cujustamenp nonnulla exempla apud quos-

dam auctores me legiffe memini , ita CON RINGIUS

PDW

etiam fcribit in Luxemburgico Principe lienis duntaxat ve-

ftigium apparuiffe.

Quoadpozdus etiam aliquando magna reperitur diverfi-

tas, uti RUYSCHIO z) quatuor librarum pondus lienem

fuperantem in homine repertum fuiffe legitur.. SCHEN-

C

KIO ») viginti trium librarum , pluraque alia exempla

quoad magnitudinem & pondus apud plerosque auctores

reperiri poffunt , quae hic brevitatis caufa non enarrabi-

mus, fuffecerit nobis hzc faltem indigitaffe.

Figura.

Figura naturaliter lienis eft oblonga, gibba verfus dia-

phragma & coftas infimas, concava vero à parte venrri-

culi , ubi arteria caeliaca & fplenica ingrediuntur lienem

fub-

Gl

k) Anat. $. 218. lw)þ Anat.c.r6. :5) Obf. Anat. pract. 6o. 7) Obf.

Anat, 62. 0) Obf lib, 3.

!*'*6(9)!&

hdut

fuübítantiam.

Ab aliquibus linguofüm hocce vifcus nomi-

d

patur, imprimis, quia in plerisque brutis non male illam

V)['c

repraefentet figuram.

Ali

Variam aliquando ejus figuram in hominibus, in aliis

DN

triangularem , in aliis gibbofam , vel quadratam, aut ro-

reli

tundam, in nonnullis in lobos diftinctam apud Auctores

: dif-

repertam fuiffe legitur. T'ale exemplum ctiam refert HAR-

Qu

DERUS ) Viri cujusdam viginti annorum in Nofocomio

Qu

mortui, in cujus cadavere cultro anatomico fubjecto lie-

pOIU

nem in quinque lobulos divifum reperit.

[nd

Color in fztu rubeus, in adulto ex atro purpureus, in Colot;

IUS

provecta zetate plumbeus vel füblividus plerumque exiflit,

tamen coloris varietas etiam à varietate victus, mutatione

$,

l [ie

temperamenti, ac caloris multum dependet, bis enim

atvl

magna fit humorum ad lienem & ad totum corpus curren-

; Id

tium mutatio , atque his multum quoad colorem variari

us

poterit.

IUS

L

M.

CAPUT SECUNDU

crfï-

pem

CONNEXIBNE, MEM-

EN

BRANIS ET IPSA LIENIS

ypla

ores

SUBSTANTIA.

Jbi-

Onneditur licn cum Rene finiftro, Diaphragma-

tce, Pancreate, & ventriculo per vaía brcvia;

Connexio,

d

etiam conncctitur cum ventriculo portione qua-

ij

dam omenti, qua inheret medio licnis, ubi in-

netm

ciura qu

zdam fefe oftendit; Hac connexio cum parti-

Ub-

b

. bus

Qií

3) Obf, an. 5o.

£410) $&

bus vicinis, aliquando laxa, aliquando vero tam firmàá re-

patis

peritur, ut fine dilaceratione vix feparari poffit.

Membra-

Membranam quoque habet lien tenuem , & quidem te-

pcmä

hs.

nerrimam in adultis, ita ut facile dilacerari poffit , quafi

quod

cortice reliquam maffam incladentem, in junioribus vero

curre

tenaciorem, ex fibris miro modo fibi invicem intertextis

diffo

compofitam, quz ad robur & firmitatem lieni concilian-

I

dam effe videtur.

Habet etiam hzc membrana vafa fua

nem

copiofiffima, tam arteriofa, quam venofa & nervea.

lem;

Quidam Anatomicorum z ) dicuntlienem etiam habere

renib

membranam externam, fatis validam , membrapa Hepatis

form

craffiorem , in feneícentibus plurimum induratam, (ita ut

Dl

ofíca aliquando evadat ac cartilaginea) totum illud vifcus,

Veri |

(

(ut veluti marfupio contíneat) in aliis magis in aliis mi-

nus , vel pro parte circumambicntem , atque effe membra-

turt

nam internam peritonzi lienem obvelantem. Sunt etiam

comy

qui referunt membranam hanc effe expanfionem omenti,

rpe

vel quod tunica hzc ortam lüum ab omenti membranis,

MA

) quz lieni recta linea innafcuntur, traberct; Aft credi-

mon|

bile potius videtur ,( fi nembrana hzc adeffet in homine,)

licni

quod tunica interna peritonzi inveítiret lienem, ficuti

Dore

omnia vifcera in abdomine contenta ab hac inveftiuntur,

tioni

uam quod omentum inveftiret & obvelaret lienem.

mol

Subftantia.

Intra hanc membranam tenerrimam haret. fübftantia

ina

tenera, ita ut leviter dilacerari poffit, qua in recenti liene

itnp

rcfecto mollis , diffluens, in recenti fere atra atque inftar

vide

pultis apparet, liquefcens, quafi concretus effet fanguis ;

Q

unde Veteribus zageyxvua laxum & fpongiofam vocaba-

Con

tur, atque fubftantiam hepati fimilem effe credebatur, at-

que hocce vifcus eodem cum illo fungi munere , atque he-

patis

A) Vetheyen Anat. c. 16. Malpig. de Stru&, Vifc,c. 1. ) Vefalius lib,

5, de liene,

IDEPS

nàtt.

patis «grotantis oflicium ab hoc folo Vifcere i

hterdum

peragi.

Ti C«

Nonnulli tradidere fübftantiam lienis effe concretum

quá

quoddam corpus fanguincum, fulcimen vafis per illud de-

Veto

currentibus

'extig

diíTolvitur.

prabens, quia levi attritione facile in fluorem

P

ilian-

HOFFMANNUS & alii parenchymatofam lienis car-

4 fu

nem appellarunt fola laxitate & mollitie ab hepate diffimi-

lem; ita communio quadam effet cum Hepate, corde &

dbere

renibus &c. Aliiex cellulis vel concamerationibus in liene

pitis

formatis, alii ex glandulis, nonnulli ex fibris conftare lie-

( ut

nem ftatuerunt; Aft dehisftatim amplius apemus, & quid

Cus,

veri in hifce fit, injectione anatomica illuftrabimus.

; hi«

Comparata enim fubftantia lienis cam Hepate, cerni-

Qduc

tur Hepatis fuübítantiam efTe longe magis concretam atque

tiam

compactiorem, ut apparet in refecto liene, atque nil ibi

enti,

reperiri, quod fimile fit glandule , quod tamen voluit

Inis,

MALPIGHIUS , nam przparationibus anatomicis de-

edi-

monftratur, quod ad lienem accedant vafa majora, quz

lienis intrant lubftantiam , & fe dividunt in minores mi-

"a

jcoti

noresque ramos , ad omnem lienis partem, atque imple-

uf ,

tione anatomica totam fubftantiam lienis ex vafis ( qua

molliffima fünt omnium vifcerum abdominpalium plane ut

ntià

in cortice cerebri ) conftare manifcfte patet, & quo magis

jene

impleatur lien materia ccracea, eo magis ex vafis conftare

vl

videtur , & fi vaía arteriofa & venofa injiciantur materia

ceracea , liepis fübftantia nihil aliud effe videtur quam vafa

Jis ;

2

connexa fubftantia quadamcellulofa.

D.

he

Qtt$

j hbv

D 2

CAPUT

S6C1mz)89k*

»

vald

ciofí

CAPUT 'gERTIUM.

(

lcbet

VASIS ARTERIOSIS. VE-

lisar

NOSIS, NERVEIS ET

T2X

LYMPHATICIS. :

165,

NAI

Atteriae,

£ oriuntur à Celiaca ; Poítquam enim aorta

U

exivit per diaphragma, emittit ramum vocatum

i

:s

arteriam caliacam , qua fatis capax eft , vix ce-

fáf

dens mefentericis , in adultis quidem . digitum

n

nlinimum

capere potens ; hzc arteria fe dividit in ramos

duos, dextrum & friniffrum , quorum dexter cmittit ga-

il

ftricas & epiploicas dextras , pancreaticam, duodenam,

fatc

hepaticam & cyfticas gemellas.

Sizifler vero emittit Gaflricas & Epiploicas finiftras,

pa

pro

Gaftro- Epiploicas & magnam ARTERIAM SPLENI-

dar

CAM, qua decurrit recta finiftrorfam applicata parti po-

hu

fteriori & inferiori Pancreatis , inde rami infigues fubin-

Tàt

trant lienis fubítantiam in incifura vel femita antea defcri-

pta4). (MALPIGHIUS £ ) obfervavit in animalibus uni-

cum modo ramum lienem intrare, cum tamen in homine

fün

tres quatuorve ramos lienis fubftantiam intrare ,. ex ana-

fang

tome conítet) , atque dividunt fe in minores ramos ad

li

iW

ton

omne lienis pan&um , inde trunci vaforum valde parvi

abeunt in minimos penicillorum inftar, differentes ab iis,

tür

qui in hepate fünt , ut materia fua ceracea demonftravit

Imo

C«

immortalis RUYSCHIUS c). Poft abeunt rami arteriofi

valde

4) Euftach. Tab. ro. fig. 6. & T £) Malpigh. de Struct, Vifcer. c. 3.

€) Ruyfch. 'Th. Max. N. 126.

$4615 2 9

valde fubtiliffimi in lanuginem fubtiliorem , quara artifi-

ciofiffimam preparationem nobis in collegio demonftravit

Cl. ALBINUS Prof. Lugd. Batav. Anatomicus longe ce-

leberrimus.

[-

Venaz concomitantur arterias, oriuntur hz ex ramu-

Venæ.f

lis arteriofis minimis, atque coeunt in magnos majoresque

ramos, qui tandem coeunt in tres majores, aliquando plu-

1es, qui ultimo abeunt in unum magnum truncum, VE-

NAM SPLENICAM vocatam, comitem venz pancrea-

4otfa

tice , à qua etiam ramos accipir, qua tandem definit in

UM

in maguam portarum venam; Venz h& ctiam eodem modo

K (

materia ceracea impleri poffünt , ut arteriz , de quibus an-

Iu

tea diximus.

imos

HIGHMORUS Z) pauciores venas, easque non longe

g

in hoc vifcus excurrentes, agnofcit , fed vafcula copiofa

J4lll ,

fanguifera confpicua, dicit effe folos arteriarum furculos,

per totum lienem difperfos , putatque anatomicos fibras

1rat,

pro venis habuiffe; Quam fententiam Highmori deriden-

M

dam effe atque Anatomiz & injectionibus anatomicis à

po

RUYSCHIO inftitutis omnino contrariari , atque nulla

bin

ratione probari poffe videtur.

leri

Ahnaltomo-

BARTHOLINUS .)aliique fcribunt ramulos

tarteria-

ünt

les inter at-

rum per anaftomofcs coire cum finibus venarum, atque ita

terias &

nite

fanguinem ab iis in has transfundi , & fic in venam fple-

venas,

102*

nicam defluere &c. Veramenim vero docet recentior ana-

x d

tome, quod Anaftomofes inter arterias & venas non den-

a

tur, fed quod arteriae minimz fiant venulz, & quod tali

) li,

modo fanguis fluat ex arteriis in venas. Aft interim con-

"M

cedimus anaftomofes inter arterias & arterias, inter venas

rioft

& venas, nam hoc natura prudenter fccit, ne, fi forte

jlde

D 3

obfiru-

6]

J) Highmorus, lib r.part. 3. ») Bartholin, Anat, p. m. 161.

DECIDE

ob(iructio oriretur in ali

cm

qua corporis parte, fanguis motu

ur.

fuo circulatorio privaret

Sed Anaflomofes inter arte-

!

rias & venas ratione & experi

mentis contrariantur. Ex. or.

cem i

patebit illud in vafis fpermat

iciss LEAL LE

terig

ALIS inquit:

arterias fpermaticas habere ramos transveríos

in venas fper-

parte

maticas.

Sume

; inquit porro, animal vivum, incide ab-

matica va

poi t

domen , liga fper

a fupra os pubis, & impelle fan-

guinem ex aorta in fperm

a

oshy

ticam arteriam, tunc redibit pet

quea

venam fpermaticam, ergo

dicit , ibi adeffe debent Anafto-

moíes, velfiliges ctiam

poft

fpermaticam & immittas aquam

rinti

tepidam,

tunc redibit etiam per venam fpermaticam, ita

ibi adeffe

intral

debent anaftomofes feu canales transverfi. Sed

terig

concludimus inde non probari poffe anaffomofes adeffe in-

Tàmo

ter arterias & venas, nam arteria fpermatica dat ramos

in-

pone

numeros, qui ultimo abcunt in venas Ipermaticas, fic

at-

que.

teriz fpermaticz rami laterales abeunt ultimo in venas

la-

terales venz fpermatice , & fi

tur (

c materics immiffa arteriz

liiso

poteít tamen venire in venam

Ípermaticam , licet fünicu-

&ip

lus vaforum fpermaticorum fu

pra os pubis fit ligatus. . Sic

experimentum , quod LEAL

II

LEALIS inftituit, nobis non

tetCC

fatis probabile videtur;

quod argumentum contra lienis

anaftomofes afferre non i

pny

ncongrum duxi , atque hinc forte

Qur

fufpicio magna nobis erit

de hiíce lienis anaftomofibas.

Abfolntis hifce de vafis arteriofi

COLn

s & venofis ordo re-

quirit, ut videamus, quosnam habet

Nertvi.

lien nervorum ramos.

V

Hi oriuntur £ efave pari feu

pari vaso & interco-

Jf al.

ti,

famt

Ocavuta par, veteribus fextum

, aliis par vagum, na-

bus

fcitur ex oblongata medulla ,

atque aliquot fibris exit ex

calvaria, ubi exeunt finus,

Quu

defcendit fecandum anteriora

RUE

vertebrarum colli à latere us

que ad thoracem , eft infignis

craflus hicce

ejus truncus per collum defcendens, dec

urrit

Ccumm

$$IX

Inotu

cum vena jogulari interna, hisque vicinus eft f^.

at

Ipfi vicinns eft zervus intercoflalis , .hic nervus thora-

XI gro

cem ingreffus pergit procedere fecundum latus afperz ar-

Quit:

terizc , & iple pergit, & intrat abdomen, à füperiori ejus

ha.

parte dat ramum infignem , qui tendit ad lingua radicem,

t d-

fan

poft defcendens dat ramum alterum infignem , qui juxta

os hyoides penetrat laryngem g), poft ramum non dat us-

itpet

que ad thoracem , fed ibi dat miram nervum infignem,

Jflo-

poft infle&it fe pone arteriam , recurritque, unde recur-

juam

rentis nomen accipit , adícendensque laryngem, laryngem

, ifà

intrat ; poft pergit procedere truncus fecundum afperae ar-

Sed

teriz latus, & poft pone bronchia, ubi in hoc itinere dat

€ ii

ramos multos ad cor tendentes, CarZiacos , poft procedit

j5 l-

pone bronchia , ubi poft fiffus infuülam quafi ponit, findit-

iC af

que fe in duos tresve ramos, hi iterum coeunt, & oriun-

h

tur tunc ex iis multi nervi , qui pulmonem intrant.

Ex

r

hisoctavum par duobus ramis ingredicntibus Ocfophagum,

nifp-

& ipfi dant ramos, & cum eo exeunt; poft per diaphragma

ic

nervus oQtavi paris ex ganglio femilunari cum nervo in-

non

tercoftali eunt ad omnia vilcera abdominalia, atque tunc

Yenis

prope lienem faciunt plexum WILLISIO 7) lienarem di-

forté

&um , ex quo multi magni nervi ingrediuntur lienem, con-

Comitantes arterias.

|fe

Verum aliquis hic forte rogaret atque fcrupulum mo-

r30s

veret, quare lien tot nervorum ramis donatus, non acu-

(tt

ti, fed tantum obtufi fenfus fit, cum tamen nervi per fe

fant acutiffimi fenfus, " atque per füccum nerveum omni-

bus membranofis partibus acutiffimum fenfüm conferant ?

n

tex

Quidam, inter quos DIEMERBROEK 7) putarunt, quod

-io;a

ab acido fucco in liene genito nervis his continuus induca-

p1$

tur

yrtit

£3 Euüach.'f. x8.füg. 3 g.

h) Willif. defcript. nervor. p. 371

com

T. z1. L.2. ;) Anat. c. 16, p. 83.

Z6 C16 ) 9

tur ftupor, dum inquit is. verbis: , Fit hoc propterea,

»quod ab.ipla lienis fubftantia fubacida ( qualis in cocto

» liene guftu percipitur ) ac fubauftera: & ab acido fermen-

, taceo fücco in eo genito, nervisque circumfüfo, conti-

, nuus ftupor illis nervis inducatur: eodem modo, ficut

»tebus acidis & aufteris comeftis feu. mafticatis ftupor

» dentibus infertur, unde tunc multo minus, fcd obfcure

»tamcen fentiunt. ,,

Nos vero concludimus cum Clariff.

BOERHAAVIO £), quam fententiam cetiam fovet, CI.

TIMMERMANN Mked. Doctor & Prof. Przceptor, ac

Hofpes mcus ad ultimum vitze halitum colendus: nempe,

quod nervi hic pra omnibus aliis locis debent effe copio-

fiores, fecernentes forte füccum feu. humorem fübtiliffi-

quis

mum nerveum inliene, ut fanguis fpiritibus dives, flui-

dior & aptior reddatur ad bilis fecretionem promovendam

»[int

» X

in Hepate, & ne fanguis etiam facile ftagnaret in vafculis

minimis lienis, quz: tam fübtilia funt, ut antea diximus,

3

ac in cortice cerebri.

» m

Vafa lym-

Vafa lymphatica refpectu fuzc molis lien habet copio-

»llV£

phatica.

fiffima, inftar retis cujusdam decurrentia , qua facile de-

»pen

teguntur, fi venz conftringantur , quz NUCKIUS ar-

»fib

» Iüfl]

que RUYSCHIUS demoníttravere /). Aft ranta non gau-

det vaforum lymphaticorum licen humanus copia, quanta

»m

vitulinus z7), funt etiam, qui horum vaforum lymphati-

dit

corum exiftentiam negare aufi fuere, quia nunquam z) il-

nCib

lis in confpedtum prodiere.

»han

CAPUT

h !QW

nlml

»dd.

k) Inftit. Med. $.322. .1) 'Tom. 2. p. 133. & Tom. 3. p. 12. de Valv.

»Üfq

$) Ruyích. de Valv. c. 3. p. 13.

2») Warthon. de Gland. p. 13. Glif-

5 hal

fonius de Hepate fol. s16. Gualterus Charleton in Oeconom. Anim,

fol, 178.

$S(I)SM

'ered,

codo

CAPUT QUARTUM

mea

At

[

ficut

FIBRIS PER LIENEM

tüpor

DISPERSIS

Jcure

lariff

Uidam Anatomicorum, ut MALPIGHIUS 4) Fibrze;

(

t, &

& RAUIUS, aliique 2) putabant fibras effe per

lienem d:iþerfas, innumeras, tenues & validas,

me,

ex filamentis compofitas, miro artificio fibi in-

)pio

vicem intertextas, qmbus totus fliparetur lien,

ilif

fhi

uas MALPIGHIUS fequentxbus verbis defcribit, ,, quod

» fint filamenta tcnuia ,

& valida, nullam cavitatem ha-

1di

Culis

bentia, & quod enafcantur ha fibra: ab interiori lienis

,Imembrana, & per transverfum producantur in oppofi-

WP

,,tam dictae membranz partem , feu ad capfülam quandam,

»five commune involucrum vaforum per medium lienis

pio

de

» perreptans.

Non idem fervant planum, fed identidem

» fibi occurrenres fübdivifze proprizz fubftantiz , vel fibril-

$ dl

»larum , feu capillarium partium dimidiata portione con-

gau

,,Gmlhbus inofculantur, ita ut mirus fiat nexus & rete, &,

antà

hati

,dum membrana accedupt, bifurcantur, unde multxph-

» cibus veluti ramis in ipfam inferuntur. Et quod compo-

n) Ó

, nantur hz fibrz filamentis feu minoribus aliisfibris, per

» lengum du&is ,

etenim fciffac filamentorum elegantem

UT

»implicationem ,

ramorumque productionem exhibent,

5 ad cxrtremum autem finibus per latum extenfis in mem-

, branam definunt, unde fatis videtur credendum,

fibras

Yav

» hafce productiones effe membrana propriz lienis, ejus-

i

j* qu

&mm:

a) Malpig. de Struct, Vifc. cap. z. ) Diemerbroek anat. cap. 16.

£8 C 18 ) $8

» que capfulze propriis ftaminibus confarcinatas , ut fanoni-

,nca vaía, mollisque lienis ftru&tura confervetur &c.,,

GLISSONIUS illascavaseffe credidit ,ut nervis in vehen-

dofucco effeat auxilio; Alii putarunt illas fibras efTe con-

textum minimorum vafculorum fanguiferorum. — Tales fi-

d

bras poft excarnationem lienis videre mihi fz

pius Lugdun.

Bat. apud Cl; ALBINUM contigit: atque ex anatome &

injectionibus evidenter patet , tales fibras cfTe nullas atque

revera non dari; Credimusque cum Cl. ALBINO, nihil

aliud effe quam vafa collapfa poft excarnationem lienis ap-

parentia, qua tunc apparent quafi fibrz: progredientes per

fübítantiam cellulofam; Nobisque etiam confentit RUY-

dixer

circu

SCHIUS c), ubi refpondet ad fententiam MALPIGHII

» de fibris fupra defcriptam. ,,Eso in humano líene tales

tattit

Teecn

, nunquam offendi fibras, etfi omuem adhibucrim diligen-

»tiam. Porro inquit, in liene autem humano , nullís ful-

liener

O

»Cis, at venis inftructo, haud requiruntur fibrz. Dixerit

» forían aliquis, fefe tales fibras in lieae humano non raro

Tesqu

tiliti

» offendiffe, fanguine, nec non ita dictis glandulis elutis

» & ademptis.

Refp. mihi quoque uon femel talem ob-

fludi

» Veniffe apparentiam, poft lienis humani excarnationem

USt

»(ut dicere folemus) tunc enim vafa fanguinea zemulan-

lolar

» tür fibras: fi vero ante ita dictam excarnationem reple-

plen

, antur vena & arteria , reperimus, quod nil peculiare prze-

Diot

»ter arterias G venas, pari paffu ambulantes, vix vifibi-

üüm

»leslymphaeductus, ut & nervos exiguos, membranam-

Qte|

,que dicta vafa coercentem & obvclantem, in fuüi confti-

o

,tutionem adícifcat lien humanus.

quoc

I$e

CAPUT

n

c) Epift. 4. p. 8.

2

Lx

$ CTPN

Inpui

cil

CAPUT QUINTUM.

hen

con

LLULIS IN LIENE

lesfi

KEPER ITLIS.

dun.

je &

Eteres ut cognofcärent fubftantiam lienis, com; Cellulzs,

itque

nihil

prefferunt & abluerunt lienem , & fic iterum,

i ap

& tunc fubftantia lienis emollita fere abivit ,

vocabantque excarnationem vifcerum , hinc

5 ptt

UY

dixcre ; confílatlien ex vafis, fed parenchyma eft vafis

HII

circumfuüfum , id eft, ipfis concretus fanguis; poftea alia

uidam enim Ánatomicorum

! tales

inftituta funt experimenta;

recentiorum ,ut & MALPIGHIUS z), aliique, docuere

ligen

lienem habere cellulas, atque demonftrant totum conftare

s (ül

ixCrit

ex cavernulis, quarum majores abeunt in minores mino-

resque, qua cellula? füpt à membranis fa&z , & quod fi-

BÉ

militudinem videantur habere hujusmodi cellulae cum te-

|

UttS

100

ftudinum pulmonibus , quam fimilitudinem MALPIGHI-

US babere demonftravit, & quod membranz harum cel-

onem

ulan

lularum irrigarentur arteriis, atque interdum reticularem

plexam fe obfervaffe, qualem in ranarum cellulofis pul-

eple

monibus, atque quod ducant membranofi parietes ortum

pfæ

fuum, quibus concameratur lien, à propria lienis invefti-

j

(lb

ente membrana, & quod horum aréta & intima continua-

paff«

JDiu

tio cum ca cffet , & clongatis inde fibris ; dicant & alii

quod fanguis in has cellulas deducatur per arterias, & ex

his etiam oriantur venz.

Praparationem harur cellula-

UT

rum deícribit MALPIGHIUS 4) quz tali modo fe habet.

C 2

35 EVi'

pOCUTAMM

a) Malpig. de Struct. Vifc. c. 4. Bidloi Anat. Tab. 35. fig. 4. & s.

$) Malpig. de Stru&, Viíc. c. 4.

$4 (20) 85

, Evidentius tamen mihi forte innotuit longa , & Ia-

p

que;

; boriofa indagine, ita ut fubftantiz lienis aliqualem no-

Y U

»titiam tenere incipiamus. Eft igitur totum lienis corpus

(InüC

, inembranarum coneeries in cellulas, & concamerationes

» €fformata feu diftincta , & licet diffecta fplenis fübftantia

coll

» concretum fanguinem pra fe ferat , & levi attritione in

àqu

a

» fluorem folvatur: Attamen non difpati ratione ac in pul-

fits.

» monibus accidit, fpecie carnis nobis imponit, diluto fci-

»licet colore, & fubítantiz laxitate.

labo

Et ut in propatulo

»ICS fiat, arteriz ramus innodctur, dein aer fyringa , vel

nuii

baot

,,ore ipfo per ramum fplenicum copiofe intrudatur, totus

»ita turgebit lien, ut accedentem acquirat magnitudinem,

Qu

Cart

» quod etiam minori tamen incremento continget , fi per

»arteriam inflatio fiat , coercito prius venofo ductu; in

Qtar

ü$

» vitulorum, füum, & caprarum turgido liene ilico in ex-

9

»tremitatibus, & índucta aliquali diaphancitate, finus,

LE

,& membranofi parietes emergunt. . Si autem jam tume-

fatit

»factus lien, mox fecetur , vel ejusfruftulagladio eximan-

»tur, totam ipfius molem membranis, finos, & cellulas

iücu

dure

» Veluti favos apum efformantibus coagmentaram depre-

,hendes, quod in ovis, & íuis liene ob facilem exficca-

min

»tionem promptius füccedet ; in humano etiam liene aere

ita [

,turgido , & tepenti loco exficcato, evidenter eandem

C

»flructuram reperies , ita ut omnem cximat dubitatio-

T25

»nem dc.

^

hac

Praparation

em Barum cellalarum etiam tali modo de-

Cedi

monftrant , ut ipfe etiam antea fecic Cl. RUYSCHIUS :)

Qu

fümebant nempe lienem animalis cujusdam , tenacem fa-

par.

tis, ut vitalinum , vel ovinum , vel animalis cujusdam

fünc

alium; hunc imponebant aquz tepidz, donec paululum

Iple

mollefceret , & aqua implebant arterias fplenicas, ita ut

^

per

L

|

«) Epift. 4. p.'.g.

$4 :r)

h.

per venas rediret aqua, poftea tunc eluebant aquam, at-

! 0

que irerum repetebant implere arterias lienis eodem modo;

rpus

ita ut iterum rediret aqua per venas fplenicas, & fic con-

lones

tinuo atque diuturno labore albicat , diminuitur, atque

bintia

collabitur lien.

Poft obi tunc fic elotus lien injectione

ne in

aqua, atque aqua iterum effet exuta, implebant arterias

aere, ita ut turgefceret lienis fubftrantia, atque tunc arte-

j

P"!j

oÍci

rias ligabant , & ficcabanr lienem, fic tunc poft diuturnum

tblo

laborem apparebat lienem conftare ex cellulis feu caver-

, vd

nulis cellulofis, qua: in majores minores minoresque abi-

totus

bant , inter quas cellulas decurrunt arterize , venaeque ma-

Xm,

gnz & nervi; atque fic fecere proríüs ac veteres per cx-

carnationem. Quam przparationem in liene vitulino ipfe

( ptt

TE

ctiam RUYSCHIUS 4) inftituit, quam ctiam quidam ex

ejus difcipulis, ut & BIDLOUS e) FR. SYLVIUS DE

n x

(0U$ ,

LE BOE,f)aliique.g) inftituerunt, atque haud veriti fue-

re, illam ad humanum transferre lienem; Talem prepa-

üme

m«

rationem antea defcriptam mihi etíam Lugd. Bat. ftudiis

incumbenti apud Cl. ALBINUM Praceptorem meum vi-

fala

dere contigit.

Verum enim vero hac praparatio in ho-

pre-

mine nunquam füccedit ;. Si impleantur arteriz animalis

ia

C

ita preparati (ut antea diximus) ante ficcationem materia

ceracea, tunc implentur etiam hz cellalae, atque per ve-

dem

nas materia ceracea redit, verum p7/mo valde dubitari:.de

AtiO-

hac praparatione poteft, quia in homine nunquam pro-

cedit, cum tamen fabrica fere eadem fit, ac in alio quo-

ode-

D

cunque animalis liene. Secvzdo dubitari poteftde hac prz-

paratione , quia, fi lien recens compactus & darus eft,

"a

tunc fi cluantur arteriz lienis aqua , ut redeat per venas

vdan

iplenicas, tunc prius eluuntur humores, atque fic fpius

yluri

C 3

eluendo

4 ut

d) Epift. 4. p. 9 & 10.. e) Tab.35.Fig. 4. & s. .f) Prax. Med. c.

-E-et

43: par. 3. £) Boerbaave Inftit, Med, $..319. &c.

54 (22) 8X

eluendo mollefcunt vafa minima

; Unde aqua ultima tunc

flant

pultis inftar apparet fubrilis; atq

ue tamdiu debet elui lien ,

4onec omnia molliaatque fübtiliora vafa fint contrita , tunc

cilq

ter At

tali modo habemus quafi fceleton vaforum I

ienis, & fi tunc

Inota

immittatur aer in arterias, tunc im

plentur vafa aere, qua

renda

adhuc a continua impletione fuper

funt, atque poft ficca-

ab ini

tionem lienis apparent vacua quafi fp

atia aere impleta,

qua cavernula cellulofz effe videntur.

plaria

Aft ipfe CI.RUYSCHIUS in liene hu

mano nunquam

loqui

fuccedere faffus eft 7), quia lienis fubfta

ntia & membra-

»

» W

na €jus teneriores funt quam in vitulis aut ovibus , & fi

» Lt

cluatur aqua lien humanus , .pauca modo vafa fupereffe ;

lant

Verum ubi lien recens impletur materia quadam ceracea,

tunc totus ex vafculis conftare videtur, atque nullz in eo

N

reperiuntur cellula.

m

Ex hifce concludere

poffumus, quid

veri in hac preparatione fit ,

& quod cavernulz hz fea

y Dii$

cellula revera non adfint, nec

»iff

in homine demonftrari pof-

fint , atque has cellulas cellulo

»Tüt

Ío nitentcs fundamento me-

»eil

le

rito'rcjiciendas effe putamus.

DENN

»in í

CAPUT EEXTUM.

»X:

scdi

GLANDULIS IN LIENE-

» i

anQ

lNX EGNCPIG

»&tt

Glandule,

Onnulli z2) Anatomicorum recentiorum curiofio-

n65

res dixerunt in liene glandulas adeffe ovales, in

»DK

fingulis cellulis feptem vel o&o racematitm ad-

»ter

barentes vaforum extremitatibus, & quod fub-

»Ct

ftantia

»Ut

h) Epift. prob.4. p. 9. & IO.

»Uà

4) Bidloi- Tab, 35. fig. s. & 4. Malpigh.

- de Stru&. viíc. c. $*

ha

1

[2

L]

£06(23) 9&

itüne

ftantia earum quafi membranea videretur, fed mollis , fa-

lien,

tünc

cileque friabilis.

Harum glandularum defcriptionem in-

ter Anatomicos nobis dedit MALPIGHIUS 2), cujus me-

tüDc

Que

morabilem fententiam, à plurimis comprobatam hic infe-

rendam , necefTe judicamus, quz fententia glandularum

ficca-

Jeta,

ab incomparabili anatomico MALPIGHIO defcripta, per

plurimos viguit annos, qui hifce verbis de glandulis illis

loquitur c).

quam

» In fplene igitur glandularum vel magis veficularum ,

Dbra-

&f

» five facculorum racemi copiofiffimi obfervantur per to-

,tum lienem dilperfi, qua uva botrum graphice zmu-

effe.

,;lantur.

Minima ha glandula: habent figuram ovalem,

CC2

,& magnitudine parum diftant à renum olandulis; colo-

i e0

, rem babent, ut perpetuo obfervavi , album, & licet lie-

quid

, his fanguinea vafa injecto atramepto turgeant, & circa

zÍeü

»ipfas ludant, ha tamen eundem fervant colorem, ea-

pl

, rum fubítantia quafi membranea videtur, fed mollis, fa-

De-

» Cileque friabilis ; earum cavitas ob exiguitatem oculorum

,,aciem effugit, conjedtura autem attingitur, dum fcifTze

»in fe ipfas concidere videntur.

Numero copiofiffimz ,

, fere innumerz füunt , & in defcriptis univerfi lienis

»cellalis, ubi vulgariter ejusdem parenchyma ftatuitur,

,mire locantur, pendentque ad propaginibus capfulz,

»five à fibrisab ipfa ortis, & confequenter ab extremis

»arteriarum & nervorum finibus; Quin & arteriarum fi-

,, n65, capreolorum inftar , vel ferpentis hederze circa ipfas

ofío

, producuntur, quod in recenti liene adhuc denigratis ar-

5, i

»teriis obfervatur.

Appendent ut plurimum racematim ,

] 4

,Ccum e feptem vel octo fipgulus quique botrus conglo-

füb

»betur. Non zque facile fefe produnt in quocunque ani-

ï

ntia

malium liene: imo fola lienis laceratione innotefcunt,

aain

»!Pigh'

—

l»);De Stru&t, Vifc. loc, cit. ) Maipig- de Stru&t, Vife, c. s.

*

28 (24 ) 9

$C

»in bove, ove, capra &c. levi facta cultro äï)ra'üo.ne';

In homine

hz.

» Vel longa communi aqua ablutione patent.

lg,

» difficilius emergunt. Si tamen ex morbo univerfam glan-

pof

,dularum genus turgeat, manifefliores redduntur, aucta

theí

»ipfarum magnitudine , ut in defuncta puella obfervavi,

Datt

, in qua lien globulis confpicuis racematim difperfis totus

SCI

»catebat.

In pifcibus autem, licet ob fubftantia: com-

Lifc

»pactam molem non ilico emergant , fi tamen corun-

» dem lien longo tempore maceretur, vel fenfim ficcefcar,

10

,tandem fubalbida manifeftantur hujusmodi glandulz,

» Velut ac in cateris animalibus.

Memini me in amano

»pa

»€

» 4Mtffana Faro carfim obfervaffe Carcbaria lienem , quem ,

»Ut diligentius fcrutarer, cuftodiendum curavi, fed fru-

m

m

»flra; Affervantium enim incuria pulcherrimi fpectaculi

»

»taram fuftulit occafionem, dum tamen à quibusdam pi-

»fcatoribus oblatus occurrit, deducta interiori membrana,

» Q1

,Vaforum, & fibrarum fuper extenfos, quafi parallelos

50f

»plexus, mox placentulam carneis quafi globulis confla-

liC

Hoc innuiffe

»t

»tam vifas intueri, ni memoria me fallit.

»volui, ut hi , quibus ad manus effe poteft hujusmodi

m

»fectio, ipfam non omittant, etenim fortaffe in hoc ani-

i

, mali fimplicior, & manifeftior occurret lienis ftru&tura,

J

, cxinde ufüs.

u

Quam fententiam plurimi comprobare non dubitavere

» hl

»YC

d) atque amplius ex his ratiocinari non veriti fuere, nem-

e quod fanguis arteriofus in lienisglaudulis illis minimis,

"m

»

fuübtiliffimam przepararet lympham , fecerneret , atque per-

emiffaria fua fingularia in cellulas effunderét, partimque

nda

forte venz fplenicze quoquc immitteret.

:

Concedimus interim totum lienem pro glaudula fan-

» t

guinca, id eft fanguini infervicente fecundum. RUY-

» ul

SCHIUM

A) Bocfhaavc- Infüt. Meci, $. 323. Bidloi Tab.35. Fig. 4. & 5.

& C g

SCHIUM e) haberi poffe; verum enim vero olandula

fione,

)mine

hz àMALPIGHIO defcriptz , aut aliz , inveniuntur nul-

lg, arque non exiftunt; Tamen in morbofis cadaveribus

glan-

üud4

poífe demonftrari libenter concedimus, fed ex tali hypo-

VL

thefi, quia non bono nititur fupdamento , non aliquid

[otus

naturale pofTe demonftrari credipus. Putamus cum RUY -

Com

SCHIO, ubi infurgit ) contra fententiam MALPIGHII

hiíce verbis.

Ofüti»

elcat,

, Pofiquam autem noflro novo artificio lienis Oeco-

,nomiam accuratius perluftrarem, nova fefe exhibuit ap-

dulz,

140

»parentia, qua vifa ad ulteriorem perícrutationem me

,contuli: Sanguinea vaía infarciendo mea methodo , qui-

UCIT,

dfu-

, bus in totum turgidis, integrum lienis humani conftitu-

,tum nil effe deprehendi, nifi congeriem quamdam ar-

Daculi

,teriaaum , venarum , lympha- ductuum & nervorum,

i pi*

fala,

»qua membranis ambientibus coercentur, & prater hac

,0omnia nil peculiare in fui conftitutionem adícifcere lie-

ylclos

nl«

,nem humanum comperio ; notandum autem, quod pro-

»tractae & extremz arteriarum venarumque propagines

uilfe

modi

, Videantur aliam acqnuirere naturam, nam adeo molles &

,íuccofz exiftunt, ut facili negotio partim in nihilum,

C abi-

»ut ita loquar, redigi poffint; diffolvuntur enim à frica-

dutà ,

»tione quacunque leviffima earum particulae extrema ;

,Imo fola maceratione in aqua fimplici fadta, donec le-

4vete

,vem acquirant putredinem , in liquorem fufcum, aut

nem

, atro- rbicundum diffolvuntur. Has protractas vaforum

ximiä,

anguipcorum propagincs, molles, materia noftra turgi-

j per-

»das, meras effe valorum fanguineorum propagines, &

mue

,,quod glandulas reprzfentare videantur , nulla alia eft ra-

»tio, quam quod di&tz propagincs fafciculatim difpofitz

fin

,fint, & in corpufcula molliora, fuccofiora , atque ro-

UY

,tunda

UM

€) Obf 51. f) Epift. 4. p. 6. & 7.

«6 ( 26 ) 9l

»tunda redactz , id quod non folum alíis, verum etiam

, mihieousque impofuit &c. Pluraque alia quoque habet

Immortalis RUYSCHIUS argumenta, tam ratione quam

artificiofiffima preparatione fandata ex humano liene 7);

Argumenta quoque refert pro fua confirmanda fententia

ex liene Puella 7) gigantez , ubi propter magnitudinem

nil glandulofi in liene hamano reperiri manifeíte patebat;

pluraque ;)alia, quz nimis longum effec, hic commemora-

re, adducit, quzque apud ipfum reperiri poffunt, quo-

rum pra

Sti

habet.

parationes in Thefauris Anatomicis defcriptas

f

lori

Hinc concludimus , quod , fi magnus ille MALPI-

Qtat

GHIUS bene diftinxiffec atque examinatfet glandulas il-

:)NG

las in liene repertas, vidifTet , atque affirma(fet nobifcum,

» f

glandulas bas nihil aliud effe , quam congeriem vaforum,

» fi

lanuginis, vel penicillorum inftar, fibi intertextorum , ali-

»U

quando in preparationibus in tubercula quafi glandulofa

aCU|

degenerantium, membranisque omnino orbatas cíTe has

ffüü

glandulas, qua& neceffario ad glandularum conftitutionem

requiruntur.

Non dubitamus étiam, quin, fi MALPI-

vi

GHIUS unquam ultimam lienis fabricam vidiffet , fenten-

bib

tiam fuam mutaffet , atque etiam corpufcula illa in liene

Vul

reperta £) nil aliud quam congeriem vaforum dixiffer.

Folliculi.

ci.s

Nonnulli etiam in liene folliculos afferere conati füe-

re, qui fi darentur, non continuo tracu arteriz in vena

fl

abirent.

:

hn

lie

CAPUT

Qu

i

£) Th. 9. N. 94. Th. 9. N. 28. ) Th. 7. N. tr.

) Th' 4- Nq 70

Xh.3. N, 4t. Th. 2. N. 13.. &) Malp. de Stru&t, Vi

c. c. s.

8 CH ) $

tiàm

CAPU

abet

I S]I)iPTIMUM.

uatm

t)

eDtld

.LIENIS ACTIONE.

ii

'Ti varia lienis à multis ftatuitur fübftantia, ita

baf:

etiam variz de lienis aCtione ftatuuntur fenten-

Jord

tiz. Nullam omnino aliqui ei tribuunt adtio-

An nullam

quo

nem, ut RUFFUS EPHESIUS & ERASI-

habeat

acionem ?

pts

STRATUS, quorum ultimus vulgi opinione perfuafus, cur-

loribus lienem ponderis & punctilis doloris vitandorum

hi

eratia eximi, credit, lienem fruftra factum effe, dum ait,

s il

» Naturam timentem , nec ubi artisíuz oblivifceretur, quum

am ,

»foctui vix dum concepto jecur in dextris conformaret , in

ürn

» finiftro quoque latere aliquid molitam effe, & confiften-

ali

Quam fententiam

»tem in co lienem jecori oppofuiffc.

lofa

acure fatis refellit GALENUS 2); contrariatur etiam huic

hus

fententiz lienem zquilibrio minime cum hepate conveni-

Ym

re, atque hinc argumentum ejus contra fe iplum militare

hi

videtur; atque hinc forte pro inutili parte hocce vifcus iis

ten

babitum fuiffe verofimile videtur, quia in animalibus facto

(a

vulnere in finiftro hypochondrio , & liegatis vafis fpleni-

cis exfcindi , nullumque in tali animali Iacfze fanitatis ve-

K

füe

fticium obfervari dicebatur.

enas

ARISTOTELES 2), quia minime fabricam corporis,

humani Ícilicet, intellexiffe videtur , communem ufum

lieni attribuit, quem omnibus tribuit vilceribus , nempe

uo venz utpote penfiles copia vifcerum ftabiliri poffent.

HIPPOCRATES c) lienem aquz fontem efle voluit, Anftaque

JT

13

quam fons?

4) De Ufü part. lib. 4. c, 1.

5) Lib. 3. de part. Animal,

c) Lib,

de Morb. & genitur.

N

$4 28 ) 9

$AL

quam fententiam etiam RIOLANUS fovere videtur , hine

dicunt nonnulli, ubi bomo bibit plas quam par, fplenem

pilla

guifi

aquam é ventriculo exfugerc , & deponere in veficam.

Qua fententia inde originem traxiffe videtur, quia Vete-

ficani

p

ribus vafa lactea fuere ignota, atque hinc non recte po-

tuere concludere, unde urina provenirct in veficam, hinc

allict

mt

forte, lienem exugere a

quam ex ventriculo, atque depo-

nere in veficam putavere.

etian

An rifus

quei

Deridendos potius illos credimus , qui in liene rifüs

au&or fit ?

thronum flatuere haud veriti füere fecundum fequentem

dus,

illum verficulum.

Dext

Splen ridere facit , cogit amare jecur.

lien.

bit,

Cui fententiz plane inutili atque rejiciendz illud fuper-

ftructum füundamentum videtur , nempe quia in melancho-

lient

mar

An melan-

licorum cadaveribus lienem male affe&um deprehendére.

choliam e

Nonnalli, inter quos GALENUS 4) voluere lienem

nis (

efTe fpongiam & emunctorium humoris melancholici , tri-

chylo fepa-

bis x

tet ?

plicemque lieni utilitatem attribuere , nempe quod limo-

!

eum

fos, craffos , melancholicosque faccos in hepate genera-

tos per ramum fplenicum ad fe alliciat , deinde ex hujus

0

parte nobiliori alimentam fibi elaboret, ac tandem illud,

finy

quod plenarie fubigi nequit, & bilem atram conftituit , per

a0rt;

vaía brevia ad ventriculum propellat ;

dam opinionem

qu

nonnulli Arabum, iuter quos AVICENNA , fovére. Sed

Cien

illorum fententiam olim refutarunt RIOLANUSe

).

BARTHOLINUS f),

aliique; credimusque illud ceorum

u

argumentationem funditus evertere, nempe quod in liene

quer

nulla talis reperiatur cavitas, qua tale excrementum re-

«ü

condi poífet, nec ulla fit via, per quam illud commode

D0b

ingredi & evacuari poffet.

G

Án fangui-

Alii multi;ut CAROLUS PISO , SPIGELIUS, VE.

nem con£&-

"—

Cjat 2

SALIUS,

4) Lib. $. C 4.. €) In Enchirid, anat, lib.2,c,26. £) P.170.

i

$0 (29) $x

hine

SALIUS, VESLINGIUS z), lienem hepar vicarium ap-

Detm

pellarunt, putaruntque lienem non minus quam bepar fan-

4tt.

guificare , & hepate male affecto lienem pro hepate fangui-

ete-

ficandi munere füngi. Putabatque VESLINGIUS , lienem

: po.

per poros lacteis fimiles ex ipfo Pancreate attrahere , atque

hibc

allicere aqueum chylum , quamvis ob coloris tenvitatem

meatus faos haud manifeftantem;: allicere eundem fuccum

epo

etiam ex accumbente fibi ventriculo, potulentorum, cibi-

tilüs

que folidioris communi receptaculo:; quibusfübftantize mo-

iil

dus,, fanguinis arteriofi ubertas, adeoque caloris vigor,

nexus, fitusque commoditas, & morbi, quos frequenter

lien patitur, fidem prabent.

GALENUS etiam 7) fcri-

pet

bit, quosdam Erafifltratcos putaffe omnem chylum ad

cho

lienem deferri , atque ab eo in fanguinem rudiorem effor-

Verum hz fententiz , fi flructura lie-

dére,

mari pro hepate.

nem

nis & circulatio fanguinis confiderentur, tam abfurde no-

j

,tri

bis videntur, ut nulla indigeant refutatione.

ZiMILIUS PARISANUS ;), aliique plures dicunt

An cordi

1Imo

fanguinem

[ u

cum ULMO , lienem cerdi fanguinem fubminiflrare , atque

praeparet ?

ex optima chyli parte lienem pro finiftro cordis ventriculo

ujus

ud,

0i

fanguinem arteriofum praeparare , eumque per arterías in

aortam , ex hac in finiftrum cordis ventriculum deferri ;

,De

nem

quod circulationi fanguinis plane contrarium merito reji-

ciendum efTe videtur.

Scd

Án v&ntrï-

ii

Inter magnos Anatotmicos floruit ANDREAS VESA.

)1

LIUS £), qui ftatuebat Zemem calore füo innato ,. ac frc-

culi conco«-

of

é&ionem

liene

uentibus, que ilum intertexunt, arterüs , ventriculi con-

promo-

col£ionem fovere, . Cum tamen mirum effer, naturam tale

veat ?

us

0de

nobile compofuiffe vifcus, ut folummodo ventriculi con-

coctionem promoveret , quod

v-tamen minime idcirco na-

tüuram

D 3

VE

US,

P. 67

b) De Atrab, 7. — ij) Subtil lib, 6. Exercit. 2, c. 3.

[

,

P. 63

o

24 30 ) 9X

turam fcciffe , atque abfurdum quafi ftatuere videtur, cum

confte

ad concoctionem parum aut nihil forte contribuat , fed pro

etiam !

fanguinis dilutione & fecretione bilis in hepate adjuvanda,

teptiad

magis naturam illud vifcus compofui(Te videatur.

An acidam

W AL J&US animadvertit femper nullum humorum

T0

fanguinis

motum eífe ad lienem , nifi per arterize ceeliacac ramum

partem alli-

traria.

ciat ?

Íplenicum: quare lienem aliunde naturaliter non accipere

tüm a

materiam, quam immutet, quam ex arteria czliaca: pu-

ferri;

tatque verofimilem e(Te fanguinem ulterius perficiendum,

cxadi

à cordis calore diffolvi , & ubi is à corde adigeretur per

m f

artcrias cadliacas in lienem, non totam illam fanguineam

haud

maífam rctineri à liene ; Sed ut veficula fellea tantum bi-

MOA

lem, ita lienem partem fanguinis acidam velcraffiorem ca-

C

pere, quam poffis melancholiam appellare, non aliter ac

SIUS

deftillatione chymica fegregari à rebus fpiritum acidum vi-

demus.

ftom

Dibus

Sed omni refütatione etiam '*indigna'eü illa WALZEI

vis f

fcntentia; Unde enim ex fanguine, (in quo naturaliter ne

quicquam acidi poffumus percipere) acidas partes poffet

in at

attrahere lien? itaque illud nobis magis fititium atque fa-

bulofum videtur.

ilini

Peculiarem etiam recenfet fententiam GLISSO

NIUS

apin

time

An netvos /) cujus origo fine dubio ex peculiari ipfi lienis flructura

liene

nutrtiat 2

derivata videtur , nempe lienis primariam actionem effe

enim

Ícribit, conficere liquorem alimentárem ad nutritionem

nervorum ; dicit etiam horum nervulorum fines cum fibris

qüor

elict

nervofis uniri, ficquc ex his in eos infundi liquorem ali-

quem alimentarem , & illum ex his ad majores nervos de-

Qu

(üc

ferri Verum GLISSONIUM hic totum aberraffe à via,

pet|

atque opinionem ejus omnibus fulcris deftitutam abíurdi(fi-

mam effe videtur; Nam cum ex antea demonflratis plane

Que

conítet,

!

l? Anat. Hepat. c. 45'.

|

$8 (3r) B

, Q

conítet , quod nullz in liene adfint tales fibre, fequitur

d pro

etiam nervis nutritionem non poffe afferre, atque fic fcn-

inda,

tentiam ejus ex fe ipfo plane concidere.

Quod JOH ANNEM BAPTISTAM HELMON.- An animze

(Oft]

fedem in fe

TIUM attinet, is partim divería , partimque plane con-

contineat ?

um

traria pronuntiat, nam credidit primo faccum five fermen-

jpere

tum acidum in liene elaborari , atque ad ventriculum de-

pu

ferris Afferít etiam arteriarum fplenicarum tortuofitatem

l

i,

cxactiorem fanguificationem promittere, & ulterius, ani-

r per

neam

m fenfitivae fedem in hoc vifcere effe ;»»), pluraque alia

haud veritus effe theoriz introducere bonus ille HEL-

n Li-

MONTIUS.

] Cd«

Cui etiam confentire videtur OSW ALDUS GREMB-

(om

SIUS, qui 4) fpiritam acidum quemidam inebriantem ex

m Yi-

ftomacho ad lienem deduci credidit.

Aft horum opinio-

nibus argumentis obviam ire minus neceffarium fore, qui-

L&I

vis facile judicabit.

ernc

Án iu-

Poftquam invenerat CLOPTON HAVERUS o) offa

olfet

in articulationibus ope elandularum mucilagine quadam

cum ,quiin

f

glandulis

illiniri, credidit poftea fecretionem humoris hujus muci.

mucofis at-

laginofi quidem perfici in glandulis his in juncturis fitis, ticulorum

(US

fecernitur ,

tamen pracipue in liene przparationem fieri , atque ita

preeparet ?

Ctara

lienem mucilaginis hujus quafi apothecam cffc.

Verum

effe

enim veroquis mortalium unquam talia concipere poffet,

ynem

quomodo enim veheretur talis mucilago ex liene, fi ad-

fibris

effet, ad has glandulas, in quo vifcere nulli funt detecti du-

) Jli-

&us excretorii? Refp. deberet ítaque neceffario fluere mo-

$ 0'6-

tu circulatorio cum fanguine ad venam portarum , & fic

71

per hepar , ad cor dextrum, atque hinc per Pulmoncs ,at-

díf-

que iterum per cor fmi('trum, &

fic per artceriam aortam,

lane

ejus-

ii

$) DeDuumvirat. $.16.. ») Lib. 1. 6 8. $. 6 p. 84.. 0) In Offteol.

nova Diícurf, 1V,

UET M m C

EE

E ARUSLTLSGLARUUSURAKSE AHR

24 (32)

ejusque ramos fübtiliffimos atque fic tunc ad glandulas il-

par

las articalorum, hinc pro certo credimus, quod, fi mu-

o

teri

cilago hzc talem fübiiffet circulationem, multum de co-

lore & natura füa mutaffet.

N

x

Malpighii

Reftat adhuc MARCELLI MALPIGHII fententia ,

fententia. dubitative tantum de lienis ufü fcripta, quam ipgeniofiffi-

E

mam atque ex fabrica intripnfeca petitam, breviter hic in-

Ícrendam judicamus.

Credit enim MALPIGHIUS in

hu

2landulis ?? five corpufculis compagi lienis peculiaribus,

|e

ieparari hamorem quemdam fpecialem, eumque primo in

ten

fundi lienis cellulis , inde in venas fplenicas refumptum,

att

per venam portarum transferri ad Hepar, ibidem bilis fe-

fan

parationi inferviturum. | Sed ex antea defcriptis fatis clare

ä

n

patet, quid veri in MALPIGHII fententia fuperfit, quas

hr

pro vera & firma, figlandule in liene humano adeffent ,

üt

haberi poffet.

Strenuum ctiam MALPIGHIUS fectato-

In

rem confecutus eft PHILIPPUM VERHEYENUM 42)

W

qui nullum aliam primarium lienis ufum effe, quam à

li

MALPIGHIO indicatum judicavit; Secundarium tamen

Q

quafi adjunxit, nempe lympha à maffa fanguinea fegre-

h

gationem.

d

Plerosque a

lios confecutus eft Se&a»tores, quorum

nonnulli ejus fententiam expolitam magis r ) atque fubri-

liorem fecere.

^

Plerasque etiam quidem de ufaü lienis opiniones adda-

cere pofTemus, quas tamen brevitatis caufa filentio prate-

rimus, füffecerit enim faltem aliquas indigitaffe.

Vera lienis

:E

- Quzritur nunc, cur lien homini datus ? Vix enim

adcio.

aliud vifcus obícurius eft, nec mirum, quia fimplex eft,

in quo nec glandulz , nec cellala , ductusve excretorii ap-

parent,

) P.130. & feqg. 4) Anat. corp. hum, p.87. r) Bocrhav. Infütut.

Med. $.323.

$533 ) 8X

P

sil

parent, qui neque adhuc ctiam funt detecti?; Refp. quod

m

—

ex anatome conílet, atque certum fit, fanguinem per ar-

0

—

terias à caliaca oriundas intrare lienem, & redire per ve-

——

—

nas in magnam venam fplenicam in venam portarum fefe

tio,

exonerantem ; Hinccertum effe concludimus, quod idem

à

praftet lien, quod pulmonces faciunt.

*

.

ll

uaritur Vero, qui

d proprie ]

ICn

faciat?. 'Re!p'obdd-

) j

mus cum Cl. ALBINO, Praceptore meo, aliisque, lie-

V5,

usb a dl r a wl

nem fanguinem ex czliaca receptum magis mobiliorem,

il

tenuem & fluidiffimum reddere, folvere, intime miícere,

,

atque füppeditare hepati, quod probari facile poteft, nam

fe

fanguis intrans lienem eft arteriofus , verum in vena fple-

4

nicaeft alius coloris, & fluidior & mobilior , unde lien

0*

haud dubie fanguinem arteriofüm fic mutat , eodem modo

3

it,

WU TOU TREPEENEOE TT CUU DRTOV NY ARECEYT RC ET PURBEIERUEE Em s E

uti fanguis in pulmonibus mutatu; Hinc natura paravit

0

integrum vifcus, ex quo poflet fanguis afferri multus in

u

1)

venam portarum , nam dimidia fere pars fanguinis fluit ex

ld

liene folo in portarum venam, ut rcliquus fanguis craffus

BUA

?

ex cateris partibus ad hepar influens, fluidior reddatur ,

hepatis obftructio impediatur , bilisque fecretio hoc mo-

do melius promoveatur.

ä

$i

m

Et ne fanguis craffus lienem intrans facile ibi ftagnaret

u

atque obftru&tiones procrearet, ideo natura fitum lienis

pofuit in cavo Diaphragmaris, ergo ubi flaccefcit actio dia-

ll

phragmatis, tunc etiam lienis motus non promovetur, &

?

contra; ita ut continua actione diaphragmati; motus fan-

3

euinis per lienem promoveatur.

A te vero L. B., ut conatus hofce qualescunque meos zqui

bonique confulas, meque, fi forte errores commiferim, placida

f

emendatione corrigas, f(umma expeto atque exfpecto obfervan-

tia, Faxit DEUS T. O. M. ut omnia füccedant in fui gloriam.

E

I

N

I

9.

li

E

COROL-

ï

246 (34) 9X

COROLLLARIA.

utrattione. cordis contrabit [e cor uudique , itaque muzrouem

E

à bafi recedere , negammus.

I

Cerdis ventriculi uullas babent Jib;;a.c [o

5

gitudinales , perpendzfculæ

riter à baff ad mucrouem tendentes.

I11.

H

Unueues de natura Epidermidis ef: affirmamus,

L]

Membrana fcleratica oculi uon eft propago dure matris,

Ornes uervi oriuntar ab ablangatc.a medulla , aut medulla fpinali,

N

inde cerebrum potefe dici origo uervorum, fcuti cor o

fig0 Vde

forum.

X I

Membrana mufcularis arteriarum nullas Dabet fibras longitudinales,

Jucrementum bominis precipue per wervos fieri crediæus.

INulle dautur dnaffomofes intev avterias €9. veuas.

Feficule feminales duobus diffinttis 'arz'jïciz's patent in urectbyam.

.dkimzzlmla in femine virili dautar » que in bominibus Gouorrbea

virulenta laborautibus quafi corpora opaca apparent,

X

Uracbum pervium , atque membranam allautoidem dari gutamus,

XII.

Fetus nutritur per os bumore. duni.

XIII.

4Neque cortex cerebri, ueque placenta uterina conjlakf ex glaudalis,

4ANeque. Hepar Wtumlz'teï babet gla.ndzdas.

"Ef

DIV

ais

8 352

DIVWVUVTGcrET

ANTONIVS VVILHEL-

MVS SCHAEF

HArlvA gz& VDITA DISSERTATIONE INAVGVRALI

Dr rasRIiCaA gr VsV LIswIs:

X*

*

*

NOVVs rorrNsoVg DoCron Iw agTE PEoNÍA

DVISBVRGI CnrzANDVs!

aquxlas unquam payide genuere columbaz;

NOn

Nafcitur intrepidus patre leone leo.

Quis neget in Gnatis morcs radiare Parentum ?

Sape folet fimilis Filius effe Patri.

Eft aliquid Tradux: docet experientia verum,

TUque ctiam SCHAEFI nunc mihi reftis ades:

TE genuit CAROLUS, LEIDZÉE cum laude Profoffr ,

F'elix ingenio qui 7roAu'yAærr7o; erat:

JOHANNEM HENRICUM, z7razrem, luber adderc

teftem ;

Qui (4) SYRUS, & Medica promptus in Arte cluit,

u

Non minor His fics, redxvxva Parentis imago,

DOCTORIS MEDICI condecorande GR ADU!

FABRICA, qua belle ftructa cft, USUSque LIENIS.

Fertilis ingenii fünt monumenta tui:

Sunt monumenta tuz, juvenili &tate, (4) dolabra,

Quanta dabit nobis ultima //& VIRH

E2

Vive

$4 362 8

Vive diu felix ,. felicibus utere fuüccis,

dd

In

Et capiant morbi T'E medicante fugam!

a!a»

Quumque falatiferas offers lánguentibus herbas,

de

Adipiret curis ARS, DEUS, ipfa SALUS!

(s

(a) Nemfe linguz Syriacaä adeo gnams,-üt im boc rarioris Literatura

p

exercitto baud' facile parem babeat , nedum fuperiorem. (&) Allufmus

an

421 Nomen c'Signum Familie, quo Germanis Batavisque e€daewf

bl

fonat , inffrumentum puta. fabrile , quo afferes lavigantur ; inde Utz

t

[baeft/ quod. fublimiore fignificatu. epitbeton. eff. ingenii, demta afpe-

ritate , politi.

K

— Saurraris Cugaron HorwmUs ÁrrLYCTIS Esro

d

FELIGISSIMUS!

ü

.Quod ipfum corde ! ominuatur

p

[:

WILH. NEUHAUS, SS. Theol.

Doctor, illiusque Pr»of'..Ord.

Oraatilfimo Nobiliffimoque F2ro yuvem' ;

D. ANTON. WILH. SCHAAF,

M wuf. quiA h7 UPO p a

Cogna-to—'fuo, Medicinz Carididato digniffimo, Differta-

ä

tionem Inauguralem de Stractura & Ufü Lienis

edenti, & publice cum laude defendenti,

Gratulatur

JOHAN. : ARNOLDUS TIMMERMANN,

ä

M EJD IU6 U:X

Uid ingenium docile atque animus promptus conferant

| ad cito comparandas fcientias , novo nobis, Svavis:

sIME CoGNATE, jam fiftis exemplo , unde gratu-

lari T'IBI dc inüiguibus etiam profectibus ut merito

debui,

]

$$(372) 8&

debui , italubens volui: Cum enim vigefimo ztatis tuze anno 'T'e

in examinibus confuetis, & Differtatione Inaugurali defendenda

alacrem, promptumque videamus, mirari utique 'T'uam cogimur

dexteritatem, docilitatemque, dum ingenio felix modo emen-

fus es ftudii Medici curriculum in Academiis ca diligentia, ut &

'

publico & nobis fatisfacere poffis. Plusquam viginti effluxerunt

d]

anni ab eo tempore , quo X Ego anno ztatis mea vigefimo pu-

í

U

blice in hac Regia Academia pro Gradu DoGtoris difputavi , dein

j

itineribus medicis inftitutis , INofocomiisque pluribus vifitatis,

per decennium praxin exercui Medicam; tandem in hanc Áca-

demiam Regiam , almam ftudiorum matrem , vocatus Profeffor

Ordinarius jam per decem annos artem medicam publice priva-

timque doceo , atque pro viribus Facultatis Medicae commoda

promovere fatago, Praxi Medica practerea occupatus fatis.. Ut

eadem , nec minor, TIBI obtingat felicitas, ex animo voveo.

u

Habes etiam exempla familiae T'uz nobilia , Parentem nempe,

CAROLUM, illum in Academia Lugduno. Batava quondam

Celeberrimum Linguarum Orientalium Profefforem, ante qua-

driennium czlitibus adícriptum , cujus Viri Optimi, mihique

olim , cum Lugduni Batavorum ftudiis incumberem Medicis,

amiciffimi & faventiffimi memoria apud me eft in benedictione.

Habes fuperftitem Fratrem natu majorem , JOHANNEM

HENRICUM, Medicinz peritiffimum , at maxime Orienta-

lium Linguarum fcientiffimum V irum , cujus imprimis Syriace

Lingua accuratiffimam cognitionem , atque ea in Lingua poft

Parentis obitum cum Chriftianis Malabarie in India Epifcopis

continuatum literarum commercium merito eruditus miratur or-

bis , quique, nifi invidia multorum obfttitiffet, diu modo publici

Lingua San&e Profefforis munus & promeruiffet, & forte ob-

tinuiffet.

Tales ex gente 'Tua Viri TIBI Juveni incitamento

effe poterunt ad majora ad fpirandi. Eum in finem frequentanda

'IBI erunt Nofocomia , adeundi porro Viri in arte noftra &

praxi Medica. experientiffimi , ac converfationes cum eruditis

Medicis, librorumque lectiffimorum, quos TIBI commendavi

fzcpius, leioncs Tibi non funt negligenda. Ita fics Talis, qua-

É

j

lem

d

3"':&'(33)53

lem ex ingenii Ti felicitate Te

aliquando fuüturum auguror. Sis

folatio Matri Viduze Sis felix M

edicus; Deus'T'ua coepta fecun-

det. Gratulor

Gratulor & mihi de Auditore induftrio. Finio

Matri 'T'ux de Filio erudito, ac optimz indolis ;

tandem gratulato-

rias hafce literas cum calidiífimis

omnigenz profperitatis votis.

Vale,

Dab. Duisburgi ad Rhenum ad d. 8. Menf. Junii 1734*

£eidbtoie ein idyenzsautn faft unbeteglid) ficbet /

$

sobíidyon ein

ftbetffez 2:inb tbim umb bie xiten moebets

[2

€» bleib aud)

utiberciit ben bem aefeste &6 /

S9ibeid) beinemn

$

einben tibt/ gicb ibnen Ecitten hag.

faf toben tvas ba

toif. 95ann mandyet i(t aeffiffen

35f beine Sábigfcit toetb in ben. &b aefdmiffen /

€o $cigt Daf bu ftarcd un

D toob[ gemurteft fepft

^yrt bec. Gelebrfamteit.

Gefdltffen an beim Gieiff.

af boren mas bu fanít/ ba

imit oie SBe[t evfenne

3yef ttian nidt obne Grunb Syid) cinat Do&or nentie,

Jehova fegne :Didj/ €r fteh Syit immer ben

yattiit atid) bie Pra&ic ber) ielen Deilfatr fet.

Grt al ber befte 9tr8t/ ber Delffe Syir (tet$ vatbert

zin allat beinen tbur. — o toirftii aud) Syucaten

Sn groffen tiberffug von benen famlen ein

3jit 3 butd) beine Sunft erretteft bon ber 3ieirt.

& toünídoet aud aufiriditigettt umb tvobltteie

nenbe

er$en

W. V. COUDOM Th. Stud.. Vefal

— —

Ct itt bet Cjugenb fi) bt Mufen &fjaat ergicbet/

] Vrb ein gelebetes 25ud) bor alie8 ambere Liebet/

Syer geiget Derimabl einft/ im atauen 9iltee an

2iic fein unb Efielid) Ct/ sor taufenben getban /

SYot tauferib benen e$ Det alten Zagen jtomertet/

?f6ic fie o lieberlic) ibr seitlid) Soet petítber&et /

nb toabrlid) gebe id) mit 91adfinn ben mit cin7

o firibe bof €$ aud) niit anbers Eonme feon /

Syaf toet bet

Sautbeit pflegt befiánbig nad) 1 jagen

€id)$/ mann

bie 9teu $u fpát/ mvitb inniglic) betlagen /

^

SiBatittib ?

r

e ( 138

Jl

Si6atuinb ? Syet Cbfug ift ba/ umb obflig atsaemadt

$5 sabrte Cyugenb / $D7 nebut 3cit ub &itunb in 9( t /

Syif pflcateftu / mein Steunb/ um bgfteren aussufagen/

u

$'6ann. anbre et)lumieré solf nod) auf ber SSritie [agen /

.

Unb ibree Glieberm 3abl/ son poriger Sages &a

( Syie £tágbeit toar es niibt) sergonnte Suuly unb Saft /

Sjad) biefem Tiefeftu: De8 Sleiffe8 Cpure feben ;

sbalp mufte bir jut Soanb/ bi$ 25ud) balb jenc8 acben /

Oit Summa Deine euft/ unb unermübter Gleif

o Syid) jum eefer tricb/ perbienet &be unb qreig:

/$y0d) t9a$ bemulb) ^«d mid) / SSjid) toeiter su erbeben

$3a Syit Apollo fel6ft bei CotbertzRrant toill geber /

&j 6alb $u beute nur. auf berr Catheder fteigft /

inb Difputando $yid) al8 toobl erfabren 3cigft /

S&ringt Syir baru (oldye$ ob/ Syein embjiges Scuditen/

€o mug d) Syit/ mein Sreunb/ mit anbetm gratulitert,

&$ bleibe banr babep/ toblam viel Guf baju/

S$yer Soitnmel Econe $i / tit 9oblfenn Srieb ttnb Stulj.

Sod) cine8 muf ^Y biec/ mein exbáfraem manfdenb fag

Vb ebe Syu 3petdy nod / nad) bicfem & mirft ftagen /

€o iít bit 9Introott ba/ eg mb(fe balb gefebn /

$f n ein gámumgen feb/ au beiner Seedore (tebir.

4yitfe8 toenige bat s 9 6fiieb/ bod) aus (etu

geneigten $oergen /. glidronfibenb inju

een molien.

JOHANNES GOTTFRID, WIRTZ;

LL. Cultor. ]uliacggüs.

Unt quos dele&ant funefta pericula belli ,

Sunt quos divitias accumulare juvat.

Quid multis referam ; Paucis fapientia cordi ett,

A& Te Piérides ad fua caftra vocant.

'Te juvat Aonium coluiffe Helicona , quid inquam ,

'Te juvat in do&o confenuiffe Choro.

Hinc cum doctrinz vario fulgore coruícas ,

Non minimam laudem colligis inde Tibi..

Nunc age conícendas Cathedram Doctifme Amice,

Lemmata vibrantem vilia fperne Virum.

Strenuus

$$) "

Strenuus ut miles flagrat radiantibus armis,

" Quamvis non pugnes Marte , fed arte 'T'ua.

Praduro veniat nunc mollior aura labori ,

Poft hec, quid dubitas? Splendidiora manent.

Nectamusque Tibi verno de flore coronam,

Auguftz ut frontis Te comitetur honos.

Perge ergo coeptam fclix decurrere metam ,

Sint veftris coeptis fata benigna bonis ,

Ut pofhis iniferis fuccurrere Apollinis arte.

Sic breviter voluit claudere vota fua.

H P NEVENIUS;

S. S, 'Theol. Studiofus.

- Emp'ora lucifero veniunt fplendente fereno:

T'empora letificis concelebranda modis.

Caftalides Mufz: Parnaffi , fumma colentes

Culmina, Mufarum virgineusque chorus,

Vos precor ó Mufz Vati adípirate canenti ,

Dicite nunc metricis verba ligata modis.

Neciite vos Juveni Medico de flore coronam ,

Nedtite odoratis ferta decora rofis.

Perge diu felix miferisque afferre falutem ;

Perge diu miferis multa levare mala.

Vive diu tuté, per fzecula plurima vive ,

Vive diu in Patriz: commoda magna tuz.

Giatulor ex animo jam toto peéctore grator ,

Grator, letitie jam dare figna decet.

Hifce valedicens gr:ztulabamr

JOH. H. »s BLECOURT,

Juris Cultor.

ï

—

—

5

o

E

A

|

P

T

CO

a

ETE CR

s

N

ANA

s

g

x

i,

AEEET.

i

m

^

u

n

d

-

,

d

"

E

3

E

J

L

j

n

B

E

7-

"

Í

4

:

"

D

h

3

i

L.

*

E

"

D

l

i;

B

*

:

r

[

*

!

M u^

—

P

atl

—

Y

24

»

:

i

W

l

u

?

E

P

E

á

v

E

j

7

i.

"

T

;

-

ss

d

.

—H,

.W

P

d

x

*

»siiiehs

k

d

AE

$

"

A

e3

r

d

E

E

n

d

at ia k

l a um — a n

— —ÁÀ

X OPX TEU P M 4

d-mhi a

P

—

&

ERE

DISSERTATIO ANATOMICO»

THEORBTICA INAUGURALIS

m

FABRICA ET USU

VierFarbSelector Standard * - Euroskala Offset

LIESN35

p

QUAM

ä

ANNUENTE DEO TER OPT. MAX

e

E X

ä

ä

AUCTORITATE ET DECRETO

l-ä:

Noliliffime atque Experieni[]/yume

Bu

eo

FACULTATIS MEDIC/E

In Inclvta & Celeberrima Regia ,

quæ eu-

e

toburgi Clivorum floret, Academia;

PRO GRADU DOCTORATUS

Summisque in MEDICINA Honoribus, Immunitatibus

e

ac Privilegiis, more majorum, rite ac legitime

coníequendis.

Publico d foleuni Eruditorum Examini | fübmittit

ANT

ON.WILHELM. SCHAAF

CAR. FIL. LUGD. BATAV. -

5

Ad diem

gunüi MDCCXXXIF. boris locoque folitis

cCS

DUISBURGI ad RHENUM,

Typis Joua

NNIS Sas, Academie Typographi

Anno cloloccxxxiv.

y«f

u^

1

üj Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com