JbIII3b_qt_6 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Ioannis Friderici Faselii H. T. Facvltatis Medicae Decani Programma Invitatorivm Secvndvm De Vasis Corporis Animalis Aëreis Dissertationi Inavgvralivm De Medicamentis Refrigerantibvs Clarissimi Atqve Doctissimi Medicinae Doctorandi Ioannis Godofredi Hartig Nischwitz. Saxon. Die VIII. Febrvar. MDCCLXIIII. Habendae Praemissvm, 2 — — - — —— i — TEU TOxD * ". r - ? MVJ bt 26 A h y E VN * & LA T - M.M z : x X .L.V - xü.v.— /w - A ) i £ - u dvl p p qun»ïfA o foti W $ M ieu uol 1 ? /-M' Aw; * x A s $Qe s GM. " À d £5 a P2 3 EL * AW 3 " 1 w R Wl H d N- e g "w. w .. 3 as U d u h - DÀ M— hi y* " Pt *4 -.Q u* EX »ä T w Pa ? £08 s /5.-—;.. : aE , W;A * IÉ : i *7* " a m 4* d N p -ï - E hii . ET i Db Á at "D .,- E i - x $o g. 222 d. 69 ^ h TR * x* Y x a o UWJ.« » p b p * E. 1 i. 4» r EM i * b ? » L1j $ 4 d & ?I PAES E " $— AF o X & wer »W 8 .,.H. V)u! ^i x TU : ". fs '-'v««; A: " 2 d s x—/æ B x $s EX * pE r .-.- u M. Ar* im Bo [ s & .»N w «* ex * P. 24 i cx« Q rf .I'»' - d *s » 4. T E E jek * L * » i v kx IPM.N A mw.w Es - w - x & : o U "a "- b * : * A ; U .-L ? lR Ü -* Nl » P pre 39 eY ii x —— M $& ^ E & , Ls £s2 N — À — M — EERRLEEE.1tLLiLiicces [ FLICK " IQANNIS FRIDERICI FASELII H T JWW'*'* ler FACVLTATIS MEDICAE DECANE 10, PROGRAM M 4 Te ad INVITATORIVM SECVNDVM 0ft VT VASIS CORPORIS ANIMALIS AEREIS n y$ DISSERTATIONI INAVGVRALI E DE MI B MEDICAMENTIS [ REFRIGERANTIBVS i CLARISSIMI ATQVE DOCTISSIMI MEDICINAE DOCTORANDI IOANNIS GODOFREDI HARTIG NISCHWITZ. SAXON. DIE VIIL FEBRVAR. Clo Io0 CC LXIIIYE HABENDAE PRAEMISSVM IENME LITTERIS MARGGRAFIANAE VIDVAE "d cas" — [ MV E P kemif À — Q , - Bl ii e N 4&&& CC d M L.I a EE l " g d NH &X þ&* ] LU r v hu Q»$ Q D. B F. 7 ) Ms SS «f N 025 aud ita' pridem quaedam de' vafis corporis 2 animalie agreis curienvatt lucique Publi— L N t z/, ze d xk,?* ULL 7 j cae exponere incepimus, neceffe igitur eft, íZT z ) m N N vt hac occafione negotium inceptum vltes (f isi N Z p rius profequamur., s. ï Subfitimus nimirum'|in proponendis] argumentis, quae ifti, qui praefentiam vaforum 'aéreorum animalis corporis defendunt, in medium proferunt. Ordinis er- ia go ratio poftulat, vt ifta argumenta, jquorum nuper nulla fuit mentio facla, vlterius recenfeamus accurataque a examinemus. Quia vero pagellarum an- anentis (trutinal : guítij non permittit, omnia haec, quae adhuc füper- ad vnicum tantum in prae- funt argumenta, pexrcenfere,., fenti E l 4 ?üfäää&üä fenti cogitationes noftras totamque mentis aciem dmge— re volumus, Patroni vaforum a&reorum 'corporis animalis exi- ftentiam eiusmodi vaforum quoquempmmxs exinde de- ducere volunt, quoniam hàec vafa aérea in corpore ani- mali' maxime effent neceffaria, his enim deficienti ibus circulatio- fanguinis continuare. non poflet, vafa enimr fanguifera, in füperficie corporis haerentia, a pondere aéris externi comprimerentur, ethincmotus fanguinis per va& cutanea, adeoque tota circulatio fanguinis, ces- fare deberet; quodfi vero haec vafa adeffent a&rea, in his effec inclufus a&r. grauis , elafticus, hic elatere füo pof- H fet aequiponderar : Cr1 exteruo et fic nulla vaforum fanguiferorum, in füperficie corporis haerentium, fierà poiïec a pondere a&ris, incumbentis fuperfïcxel corpo. ris animati, COmpzerlius nim iffe a&r, qui haereret if fanguine, elatere effet. priuatus, quapropter hic nullam xefiftentiam perfectam aéri externo dare poffet. Aliqualem veri (peciem hoc. propofitum argumene- tm habere videtur, quam maxime, fimente minus accurata examinatur s quodfi vero magis accurate, et quidem mente, ab omnibus opinionibus praeconceptis libera, expenditur, facili negotio ipfius falfitas ad ocu- lum demonftrari poteft. Ad(ümitur enim in hoc argu- mento hypothefis, quae eftfalfiffima. — Nimirum, fup« poniur in hoc argumento haec propofitio esmquam ves riffimat Aer, qui fanguinz anexiflit, eff elatere priuatus, Neceffitas ergo poftulat, vt falfitatem huius propofirio- ni$ —— 93 s 86 3 is eruamus, hac enim detecla poftmodum totum argu- mentum ruit. Experimenta antliae aériae docent, ineffe corpori animato elafticicatem. ' Haec elafticitas ergo. dependere debet a partibus, corpus animatum confticuentibus, Omres corporis animati partes funt vel folidae, vel fluidae ; ergo haec elafticitas dependere debet vel a par- tibus folidis, vel a partibus fluidis. A partibus folidis elafticitas haec originem non ducit, partes enim folidae molles, fi inprimis fanguine, qui in ipfis fuic commo- ratus, füuere priuatae, fub antlia pneumatica non intue mefcunt; confequens erga eft neceffarium, quod haec elafticitas corporis animati ortum fuum dc,beal: Rambus ipfius fluidis, et qmdem poutfimum fanguint, qum 1) Íanguis, fi eft calidus, in fpatio ab a&re vacuo in fatis notabili gradu turgefcit, nec non ebullit; 2) quia ani- imalia mollia, parum fanguinis habentia, fuüb anilia tan to in gradu non intumefcunt, in quo ea intumefcunt, quorum-corpora maiori fanguinis copiafunt repleta3 3) quia fanguis eft fluidum totius corporis animalis prima- rium 5 ac tandem 4) quoniam iftae partes corporis mol- les, quae parum fanguinis in fe continent, fub antlia non intumefcunt. Quodíi ergo elafticitas corporis ani- mati dependet a fanguine, in ipfo haerente, neceffadio fequitur, vt dependeat vel ab eius partübus foli- vel a dis, pmmus ipfius fluidis. A pambus folidis, quae funt falia, fulphur, atque terra, proueni- re talis elaihuta:; non poteft, nam omnes hae dictae par- 23 tes s E r tes folidae eïaïücitate funt defiitutae, confequenter cau- fa elafticitatis corporis animati vltimato quaerenda eft in partibus fluidis, fanguinem conftituentibus, quae potif- fimum funt igneae , aqueae, fpirituofae atque aéreae 5 igneae fanguini elafticitatem , qua gaudet, non dant; ignis enim eft fluidum non elafticum; fimile quid etiam valet de particulis aqueis, plurimi enim Phyficorum ad- ferunt, aquam non effe elafticam; partes fpirituofae, feu liquidum nerueum etiam fanguini elafticitatem, quam ha- bet, conciliare nequeunt, quia fünt fluidum fubciliffi- mum, infenfibile. Proinde ex his omnibus fluit , elafti- citatem corporis animalis dependere ab aére, infanguine haerente ; adeoque fic fatis clare adparet, aérem , in fanguine haerentem, non effe elatere priuatum. Reliqua, quae adhuc de hocce argumento propofito dicenda funt ,. breui data occafione addere volumus, iam enim eft abrumpendum , - quoniam adhuc clariffimi et digniffimi honorum doctoralium Candidati IOANNIS GODOFREDI HARTIG hiftoria vitae ac ftudiorum moribus receptis eftrecenfen- da. lpfe vero eam litteris mandauit, et eft fequens : Ego,inguit, IOANNES GOTTFRIED HARTIG; à pa- et matre - M A- tré CHRISTOPHORO HARTIG RIA ELISABETHA ortus, Nifchwizii ad Wurze- in tractu die XXIII. O&obris anno nam Mifnico MDCCXXXIX. lucem hanc primum adípexi, . Novem fere annos educatus a parentibus, poftea miffus W'ur- zenam, ibi prinata inftitutione viri clariffimi Conrecto- ris MY LII, iam in coelo commorantis, fum víus, — An- nis 7 $3 x* 9 nis aliquot praeterlapfis, Lipfiae in fcholam, quae Sancto Thomae dicata eft, Vir fumme teuerendus Dector ac eles P.P.O.i A. ER N E 5 T1, tunc iftius Lycei Recior c $cholam deinde electeralem berrimus , me recepit. Grimmeníem adii, in qua m ihi a viro dectiffimo Recto- ze SCHYMACHER fedes concefía eft,.— Quinque an- nos in ea litteris, atque inter alias artes Mathefi, a viro ilam tunc am- perfpicaciffimo R I C H TE R inftitutus, Redore, anno MDCCLIX. reli- pliffimo sc H w AR2 qui Lipfiam reuerfus , a Magnifico Redore I, Cottl. -ciuium. academicorum numero BOEHME; P. P. O. Inclyto ifto in Athenaco audiui in Lo- fum adícriptus. berr. Profefforem Ordin. 4. F. Mvt- gicis virum cele LER, in Phyfic is illufirem et praeflantiffimum r. H. WINCKLER;in phi'ofophia morali virum. magni no- minis atque eximium Chrift. Fürchtegott GEL LERT. Botanicen , Anatomiam , Phyfiologiam , Chirurgiam ; lluftres Excellentiffimi et et medicinam legalem Viri I D. I. Chrift. fpe&atiffimi D. Chrift. Gottl. Lvb wre, »oHLE, D. Car. Frid. H vuDE RTM ARK,D. I.G JANTKE, atque D. Ern. Go ttl, 80sE, Prof. Publ. Ord. medicae artis, fiam anno MDCCLXII. cum Alma me docuerunt. L'p Salana commutaui, vbi me Magnificus Redor Vi r Excel- lentiffimus Io. Laurent, Dan, svc c o W ciuitate dona- uit. uo fado me ad hunc vsque diem lenae verfan- tem erudiuit Vir Illuftris-Ioach. Georg. n AR1rs, nunc Francofurti ad Viadrum P. P. O. in oeconomicis aeque ac politicisin Chirürgia vero Vir Perilluftris atque Excellen- tiffimus Carol. Frid. K AL TSCHMIDT, Confiliarius cameralium intimus. Ad methodum medendi quod atti- net, in hac Vir Illuftris Er neft. Anc N 1corL A1, Con- filiarius aulicus, me folidiffime erudiuit. Magnificus hoc tempore Academiae Redtor, Vir Excellentiffimus atque Ex- ericus FAsSELIV:, inPhy- perientiffimus Ioannes Frid fiologicis, Pathologicis, $ emiotica, Chemia , Materia medica e, :2:6 e6 medica, ipía Praxi medica, et Medicina legali me ha- buit auditorem diligentem. Probe itaque ingenio dogmatibus falutaribus medicis imbuto, fummos in arte medica honores capeffere fecum confütuit , ideoque nuper modefte nomen fuum apud Facultatem noftram eít profeffüs. Exploratione profe- Cuum facta, fe nobis ita probauit, vt ex merito aditus ad cathedram publicam ei fit conceffus. Habebit proximo die vrit. Februarii meo füb praefidio differtatio- nem inauguralem laudatam. Quem actum vt wacwrrr- CV$ ACADEMIAE RECTOR DESIGNATVS ILLVSTRISSIMI S, R, I. COMITES, PROCERES ACADEMIAE, omniumque dignitatum CIvES, nec non GENEROSISSIMI ATQVE NOBILISSIMI DOMINI COMMILITONES fua praefen- tia dignari velint, eft quod Collegii mei nomine obfer- uanter atque officiofe ab omnibus peto. P. P, fub Facultatis Sigillo die I1II. Febz. cIo Io ce rxun. a Xxï U La 1 [ — E f/ D 4C. LE N em no» / p -—" T. ! - — - j - "4 ás X. ?5 A L. e " m x v . E *s r x $7 M j N Ne »x&q jSr & * i i & E A m w&( g i s * .(Al..,. * w* 1 x t « 1 : e 8 2 .ww..a. 2 MA 5 . d ^ o D i 'wwx &i - Cs £E L ZS 5 * 9s u '/ d x A : Á " A s i. : A. j w ; - ! í u m A E ^ A .w * 5 N ts - r M K UE d H! £ m , i u- 4 $v J» Nf Wi ? æx ": - I jv j æ x zi T WU.&- E i ] E v iv M W. H u^ i o xe * d läv)*, »s PU r E T. « £6 * * b|r d s g 35 At &... T p s X " dee 2 : d d "s - 3 - V. T w E - t N x2 £ w* & x H E £ d LUE $^ ^M r 2 Vf !d - r d 3 - s k ..Mllv -M HWW w&. : d uä pE À * Ts "nv R — Maiid ia vt — m a IOANNIS FRIDERICI FASELII B. T jSics sR QU R sE« FACVLTATIS MEDICAE DECANE 0 PROGRAM M .A W d INVITATORIVM SECVNDVM 2 VierFarbSelector Standard* - E kala Offset VASIS r ORPORIS ANIMALIS r E — E AEREIS DISSERTATIONI INAVGVRALI DE ii MEDICAMENTIS S ; REFRIGERANTIBVS - CLARISSIMI ATQVE DOCTISSIMI c MEDICINAE DOCTORANDI IOANNIS GODOFREDI HARTIG NISCHWITZ. SAXON. E DIE YIIL. FEBRVAR. Clo I9 CC LXIIIYX. HABENDAE PRAEMISSVM IENAE ä ä LITTERIS MARGGRAFIANAE VIDVAE 4 3