JbI12b_qt

JbI12b_qt_8 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

Dissertatio Inauguralis De Motu Spontaneo Corporis Animalis n G- — a m m s us -- LL m o — : m M Ed EH U — $* ——À i a i. at Ms — Hs MW iJL/ T — Es ia E E mies LI 2 * d 2 $ É l)ec E - Ed T t ag " ETE LR 3 E. * ; L " " y i* E j É vt o g4 s s T & .- xw" ^ ^i ....q.rllä. adic h A. n Mi MM sE VET RE GRCASEESTTS j v ; ; d::* 3 f.. A Fsl t -P i m ;; * P d s i«s g n s ä E. - :s i*Fïa w Bo — p 85 g.ä' * v s- nUts w 3 Rn -L N12«510167857 021 hs. UEUAU uB Tübinge)?;/) j - r — — ial — l^ DIS ER.T Al lLO 1 INAUGURALIS MOTU SPONTANEO JIS ANI ALIS, RPOF DATÀ LUCl ET FAUTORIBUS,. QUANDO : Jb USBICE DEO OPTIMO MAXIMO, P. AMBROSIUS EGELL, Soc. JEsu AA. LL. r PuirosoruiaE MactisTER, EJUSDEMOUE IN ALMA SEMPERQUE CATHOLICA UWIVERSITAIE MOGUNTINA PROFESSOR PUBLICUS ET OR- DINARIUS, FacurTATIS PHILOSOPHICAE AssESSOR, PHILOSOPHICI DOCTORATUS ET BACCALAUREATUS JUR RA ET. INSIGNIA NOBILIBUS ORNATIS REVERENDIS, PRAENOBILIBUS AC PERQUAM ERUDITIS DOMINIS PRIMAE ET SUPREM AE LAUREAE PHILOSOPHICAE CANDIDATIS ä PUBLICF IN ÀLMA - SEMPERQUE CATHOLICA UP»I&ERSITATE MOGUNTINA More inajorum , vitu. [oleumi couferebat D1E VI. SEPTEMBRIS, ANNO MDCCLXVIII s RUR SIUS s apa: GOPU MA r NEDRS ia ts OE Monumme ) Iyþxs Ele&or. Auhco Academ prwxl apud Hæred I NS*M PT PRIMI MAGISTRI A MEDIO SAECULI XVIII I ! £751. D. Chriftianus- Appell Mog-.-Q)I?s 2. D: Petrus Oberheimer, IZochh 1753. D. Franc. Edmund. de Eckaxtwï'gggg. D. Georg. Jof. Antheni, Mog. 11 1755. D.Frid.Enippenberg,/Z'arburg 1756. D. Jof. Lud. Beck, Gernshem. 1751. D. Petrus Soehngen, Nf?deïhïþfQI'ZSS). D. Jofus Jof. Rieffel; Mogon. 1759 D. Tlioin. Kniesling, RXÀdeshem, 57)1760 D. Ant. Rud, Felix de Laffer. Y Ü 1761. D. Jacob'Steinmetz, Mogonus. 6* 1162. D. Carol. Jof.Kohlbern, /7alluf. 1763. D. Matth Georg. Chand elle, I'V.fwl764 D. Maxim, Vdewem, Amorb 17165. D. Ftanc Antan Wilhelm, Mog. 95)!766 D. Joannss Henr. Vogt, Mog. 1761. D. Georg. Adarn. Merget, Mog.ió | QUAESTIONES. INWGURSALES R. P. PROMOTORIS: Qua 'metbodo Hifloria uaturalis. fludio Pbyfice jumgenda? DD. MAGISTRORUM: Ouisr uexus. Pbyficam inter v Hifforiam natuvalem? PRIMI DD. MAGISTRI. I D. FnaNocimscus. XaveRiUs ErgrFEL, Mogonus:, DEFEND, ex Mathefi, IL D. NicoLAUs LENNIG., Mogonus. DERFND ex Mathefi. IlIl. D. FgibpERICUS MiLCHIOR WEINGAERTNER; oJlf DzrkND. ex Mathefi. Mogouus, Mp IV. D. JoscPHus PETRUS SCHERER, Bu*nkhemevf i. DEFEND, jutti ex Mathefi. V. D. HzsuRgicus ANTOWIUS GwaU, Ziendovfenfir. DereNn. ?ogoü ex Matheti, allet. VlI. D. Coxgapnus LanRoN, JVegouu:. D&FEND.. ex Mathef' aj PRIMI DD. BACCALAUREL I D. Joaxwzs FRANcIsCUs LACK, WVfogonur. mo:b H. D. GasPARUS MürLER, JFuidesiarienfir, l1t. D. JoaNNEs GronGiUs 'TRAUTH; Mogonus. Mát 1V. D. CoNRaDUs BRAUN, Altbemenftr, Ad uwrumque gradum promoius |eft, R. D. FRaNciscus CHRIsTOPEORUS SCHEIDEL, Dilleafir, Ss. '"Theologie in annum 2. Auditor, Archi- Epifcop. Semi- narii ad S. Bonifacium. Alumnus. Ad gradum. Magifleris, Ornat, ac Erud D. FRANGSCUS ANTONIUS ROTH, Merleba- £&fir , S8. 'T'heologie in annum 3. Auditor, - d utrumque. gr adum. D. jAconus KORN, Oeftrichiur, Ss, 'Theologiz in annum : Auditor, X 2 NOMINA DD. MAGISTRORUM D. [oannes Ailendórffer, KJeinrohrhem.()D. Valentinus Schorn, Bibliffenfir. D. Alexander Angerer,. Mogonus (jD. Henricus Stens; Mogonu: D Henricus Angerer," Mogonus. wD Adamus Unterheiner, ZLaubenhem Fridericus Becker, Z4ogonus. U. Jofeph.Bernatd, 'Wemgærtner Mog, ( Jacobus Blez, A üdeshemenfis QD VVlhelmus VVClzeI Rockenbeæg ];5 D. Francifcus Pbæhppus Wittmarn; Petrus. Bordolo, .K chbergewþsäg Nider- Kirch. Joannées Petrus Dibelius, Mogom. ()D Sebaflianus Bopp, Miltenberg Michaél Faulhaber, Aænmhemenf; QD Joannes Dorn, Zinicellanus. M) Geot gms Hensle r, Gernshemenfis, QD Petrus Efchborn, Heidesheim. Martmus Heüffe, Schmalbacm/*'fmü Josnries Hettench Bodenhemenf. D Joannes Kmmerfcheld Bingenfit. Jofephus Hoffmann, Burckhemenf. Leonardus Lauarent. Holl, ,M:'f.awi )D Jofephus Knoertzer, uchenfir. :Eïïä Alexander Kaffel Mogonus. ( D. Fridericus Ladron, .Mogenux. Adamus Mangold Mogonus. Mogomnur. &D Adamus- Ofwald 4D. Joannes Simon, Héidesheim Ienatius Molitor, Cafféllanur. Petrus Pafer; Limburg. ÜD. Bernardus Strein , AItheimenfrs Antonius Pauli; Heldenbergenfïf ($D, Franc. Anton. Zimmermann, Ger- mérihem, :Iää Ignanus Reinhard, JMogonus. [ NO- NOMINA DD. BACCALAUREORUM f, D. Georgius Breckheimer, Floersheim. mD Michaél Boller, Lohranus. D. Chriftianus Burger; Francoford D Balthafar Clemens, Dromexshelmen( IT D. Cafparus Caftor, Cambergenfis Üp Georgius Ebel , Momburgenfis Philippus delahue, Bensheimenfis lg D. Francifcus Eble, Wilanus, Franc. Xaver. Dilimetz, Laurifanus D Andreas Dorn, Kideracenfis äD Marcus Fifcher , quhexmenüs n WD Francifcus Happcl, K leinwaldftadian, David Glanzner, Kleinhufanus. &D Georgius Hartmann, Hesli agshofenf. Joan. Baptiffa Grebert , Mogonusa AdofphusHeineman,, Mardorffenf. É )D. Victor : Hartmann, Hadamarius, Lotlarius Herd, Mogonus. (o**n Iacobus Kamp, Aleesheimenfis. ::ï Antonius Horix, Altavillanus. D - At z&mih Kre nm' Moconwus D. foannes Eniesling Rudes -exmenfïer Toan. Baptifta Lizius ; WaMufius 21 D Jüan ïac:obuaKumm Cdmber(*enüs D Jacobus Molitor, Mayfenbacenfis.. D"uerfïad $; h D. Georg. lofeph. Lembke, ? $ D. Micbaél Mosbach, Deidesheimen(ts, D. Quirinus Lezaack, Spsdanus, gf 2.Sebaft. Neuberger, Eichenbühlenfis D. Joan. Baptifía Mang ; Benshieimenfis.* D Frane Jacobus Roefch, Mogonus. D. Jacobus Mebs, Mogonus. wT) Michaéi Sauer, Altheimenfis, D. Jofephus Mohr, Flersheimenfis (jD. Chriffianus Scheffer, Mogonus, D. Jofephus Miller, Flersheimenfis, ï(fï D. Philipp. Jac. Schenck, Obernrfellan. D. Joannes Schemburg, Mogonus m D JozmnesS chick," Mogonus. D. Martinus Steinbrech, Mogonus D. Hilarius Travers, Lorichius Guf w D. Joannes Schmitt, Bensheimenfis, ( D. Adamus Schoenig; Khnnenbergenüi. D. Lambertus Wemand Bmgenfs D, jomnesWonerfchmd Oc&nchwo.vD BecnandusSchott Mtawlizmus, ( X5 Ddp" REVERENDO ac RELIG I-D'SO PATRI. POPROMOTORE SYMBOLUM. Exemen apum preeunte Duce. LEMMA. .Jux operis, pyiucepsque fuga. ODE. N oh fic Aeaciden plaudere prodiga — 72Qualis mella favis condere fedulac *5 Excepit Dolopum & MyrmidonumgäAccendüï'e Operas, non requiem patií Tnanus, $uevit, voce laborem Currum quando reflexit Cafo þvic'ïor ab Hectore: 92 Urgeps , dum ftimulo caret, Quam Izto fremitu turba meliffia, Q)j-Gn/av-o qualis 1ners, i)om:bylios, genus Secircum glomeransAmb*rofxumeucem,,(ojTe.&o depulerit, cemque crabronibus Plaudit, libera pennis ) Fucos, artis egenos, Alveo celfius evolans, ( Sólo murmure nobiles. ( ; Hunc geftit meritis tollere laudibus ; (QEt qüa!is docuit fingere proprium Obfcurosque diu nunc memorem juvatEt fundare manu dzdalea larem , , Evulgare labores , Hse: & plura parabant, Et curas vigiles Ducis, 22 Non audita ;pm;ul mihi, DD. M—AG*iSTRïs, SYMBOLUM,., .Exauen apum ia libero acve. LEMMA. Zibertas vocat auvea. OC D E. ^ uis bombus aures ingeminantibus jf Suadet volatum? fallor? an Atticas Q Incurfat arvis? cecropiam novus Illapfus oras fub redolentibus Ductor juventam quis fugaci AL Pes conflitit faxis Hymetti , Imperio rapit, & decorum [e] Perpetuo usque thymo virentis ? En - &Doftam capaces nectarei favos £ jam fonoris Ambrofio Duce Gens plaudit alis, aérias procul æStipare mellis divite copia , . Poft fe refínquens juffa tractus; Et fat probatum pertinaci Ac hutnilem bene fpernit alveum. $j Noétte dieque genus labote? ( . x Ínvitat aure liberius patens QQU&S invidenti lamine celfius Ad aítra campus. Degeneres more Carpit volantes, pergite, pergite, N Quo tendit ardor: jam paraffe Quid uSque tordant eruditam [ Sub patriis laribus cohortem, — : Jam propria juvat arte victum. DD BACCALAUREIS. SYMBOLUM. Apes in alveavi laborantes. LEMMA. ervet opus, vedolentque favi. . w [on fatigatis volat ecce pennis N - ( Jamque guffantí premit ore caltharn , Melleas vectans revolatque merces 4 Jamque narciffum violamque tentat; Signa dans tyro & fpecimen laboris ($Sed venenatas fugiente penna 'Turba Piafti, Praterit herbas, $) Sedule non fic 'Byemi;s)qixe cautze ägNon Ariftat tepidis &reafaä Leta formice populantur arva, (fHiis, quando periere totam Non ita impaftus tua, pulcher Evan, (fjPerdite ftirpem ,. fimilis celebrat : Cacuba paffer :(j) Cura meliffas, Quam per'erratiä ftudiofa campis äüb'ero rïe"cä'um datur ire nifu: Sudat hec gens, folicitatque flores, —gpcrge, preclari patiens laboris; /Namque September tibi fubfequens fti- Innocentes folicitatque plantas -pendia folvet, Primiida'eun'ä'*ca—:s.V ACCINUERE MATTHIAS BALHORN, Mog. £ ( ;FRANC. JOSEPHUS JOSS, Mog. GEORGIUS RIEDEL, Mog. 4MICHAEL KELLER , Mog. Mog.2NICOLAUS MERKEL , Mog. FRANC, ANTON. KOENIG, - Humaniffa, Og Opu/c'ulo exiguo paycs -þïæfnrz' /ï(f]ïdtï .Hujus quidem prefent it 1 Yopo- fitum. &2 occafio ultro. fe. fue opera :interpi*etis manifeflant: nec .(zttä.' uet veuiam . feriptionis pro szore a Le&orilus exovase effufa iu lengum pra- fatioune , que pev fefe nita efl , doGlain farraginem qugere.- Quantum enim ad coufilium [cvibendi attiuet , 4Uud , ut avbitror, omui pyorfus Yeprchenfioue liberat FAcULTAS ARTIUM, cu vifum eft, e Ye fove, f Faut ores, qui achum bunc ipaugurvationis fua coboueflave prafentia digæzqzi fuerint, uom fime »alz'qu.o Ex leztf mneunof[yto dihn'zf:erezztur, quod rei gefie memorviam . fervaret. co!m)mte boc , gz)z'clquid efþ operis, elz'cuhfnga-'umjhj'cepi , gnarus tre tibil uo- ,jz'ï'i alienum a 18ente eorum , quorum gr(;fj()f/g cure pro Z'ntye,ngfïto rei lize- vavie fuprema auttoritate pervigilaut...De (/e/cäz; veitva&laudee moti e[l , t operofe vationem veddam :- limátes fori PHilofoplici ton egveffuro, patebat pro arbitrio omnis campus Philofopbice erüa'itiom's, quem alüs amte. me gzmq'ua verfum pervagari ittegrim fm't,þ Si foli, qui Anatomen medicam men'zmmf, veniam dedevint , quod materiam de mufþulohmz'ac':?ione pau- cis tetigerim , purgatioue ulla de cetevo baud evit.opus, — Eo preetevea gene- ve 69 forma feviptiouis fum ufus, quam videram plurium avbitrio ba&enus probatam effe. Q(uod z'eligztzgiiz eff , ab affeélato cottt roverfavum €7 contentios gum ambitu,qua licuit, ab/füzuz', n"e viderew* milbi propofut/J? imitandum morem a n eorum , quorum totus labor ef in vefellendis aliorum opinionibus , aut everten- Dé dis [yflematibus; quique cum uibil molirinovum queaut , i pavaudis vumis. Be pecupautuv . pvov[es inore F'audalorum, qui quam fibi famam pavare edift- M go» poterant , eau deflruendo Romanorum momuuegta captabaut. UTV Mu NH EX A. C N N 2 SSS N SS ( E M A N l A 7 m / r AT SN AE D p UE )n J A N ) Y , 4/ SS M æ/ l»*'/// — MP a EX 7 BA u 30 « r æq 747 Wï rA Z40 ((fio 7 3 3 1 'igþ, gt d » NSNMEZ € & (2 A VCR NG £ »'(f***"—.xx U A AU L D z ( ( llj j SUTEUN ET E qu : N NI m NV uf r /, il u A $ ll i u- * A /f QTT LA N 3 f u SSNNS À j du 3111 E52 AE NSS ä O /) jf S Ua a J 77 p SWÉ UER N 2 Q l ( 2 U Jj ia O (( G. /— "N E 77 "&.—« l) J *s | DIS.SERTATI"A" / MOTU SPONTANEO , CORPORIS ANIMALIS. - d ARTICULUSï Pbenomeua füus im corpore animali ':ngicjüe;zz:z;f [2 $? NU NU Z 7 $t Mf p iiadam me- Motus in Comp apem corporis animalis ratione q 'Corpore a. p chanica a b au&tore naturz fabrefattam efle; ifä*:ga- nimali ad o a cior anatome manifeftum facit. Quacunque entm 1eges me. ut mutationes omnes beneficio chanicas ea ratione componuntur , peragun- motus fecundum naturam compofitionis, & legibus certis tuf, peragantnr, rationem mechanicam habent. Quas igicur le- es mechanicus atteüdit in motu corporum inanimatorum oris determinando, has .)-.phyü*co negligere nefas ; 'c,ïum corp [ anif z ..st,sg;R*TAThoxk ammahsmotum, quietem, aut fitum ad c:ZamEhrevocat:' b in nec poterit, üt opinor, co ? 1modeé fàtis hac de re philofopha—f ]acerf ri, qui non mutationes, quz corpori animali accidunt, & Qut conformatione & junttura partium fecundum regulas niotus & intelligenter explanat, |Quanquam autem plura fint Mecha- nices theoremata, quz ad rem, quam tra&tandam füfcepi- mus, univerfim faciant, fupervacaneum tamen, fortaflis & alienum ab inftituto prafenti, operofius verfari in fingulis, Ea mechanices principia, quibus prz c&teris ad rem praíen- tem opus cft, citra injuriam fupponere liceat, cautis, nequid moleftiz fortaflis in fronte Ícrip tionis Le&oæ*i- aceffamus pro- lixis prenotionibus mechanicis. Vulgo pene nota fupponimus. Q')u'i.s: enim Scientia Mathematum vel le- viter tinctus ignorat hzc duo: I9- extare in maffa qualibet'gravi pun- 1 &tum áliquod, centrum gravitatis vocamus , ex quo fi füfpendatur, omnes ejus particule"ultra citraque ilfud' pofitz- zqualia gravitatis mo- mentfa exercent. Ex qto facile conficías, centrum gravitatis effe pun- um illud , per quod fi ducatur planum quodcunque, & à fingulis e- qualibus, eademque: gravitate preditis meflie particulis ducantur recte ad id planum normales, fumma id genus normalium , Utrinque equa- lis exiftet -- eoque pacto habebuntur momenta utraque ex parte equalia. 29- Lineam diretfionir, quam concipimus ductam ex centto gravium per centrum gravitatis e, g, hominis currentis aut flantis , contintia- tam usque ad ejus verticem, vel fi mavis, ad punctum zenith extenfam. Stabilem haud effe hanc lineam in aperto eít: mutatur ad motum cu. Qu ïgsvis- gmgrgfïionisi , €o quod novo puncto ver'tïca!liï fubeffé-incipiat... . N L (j fäænötïo* g:II'.. Si corpus pïanoph'orïzcnæ!if fic infiftat, ut re&ta ho- eentzobDa- t j J ngg— rizonti perpendicularis ac per gravitatiscentrum tranfiens, in- t .tra bafin cadat, ftabit: nam du&to plano verticali per quod- (Q u:a extremum baíeos »; pars jacens ad, partes bafi oppofitas x Qb non — nr MoTU sPONTANEO &c. 3 VOCAL; Ton exercet 'majus momentum u rgens ad lapfum,. quam pars Qpha- jacens ex parte bafeos, determinans ad perfiftendum. Sin: Ilt, 6 autem ea linea extra bafin cadat, perfpicuum eft, corpus in 19ts lecha- £a plagam Pmï?PWm effe, verfus quamï ea declmäv : r1 É ccpi- l. Experiemtiam hujus veritatis magiflram jhabent»ïpue-rþ'li ) v,'qiïu'iAb.üsflugään;; (s & . &li gratia volupe eff, longum & teretem báculum una fui extremitate. fupra digiti fummitatem innixum perpendiculariter ;adkk,ho-rþizontem eri- |pulis, ". Pism *ere, erectumque fervare:; erectum enim ea ratione fufïinept, ut linea. directionis per baculi Jongitudinem & digiti extremitateni pertranfeat ;. aequid i& baculus perinde horizonti femper. perpendicularis exiftat quam pri- spro- mum itaque "baculus à fitu. perpendiculari deviat, illico puer ludibun- 4dus fuftinentem smanum illuc porrigit, ubi digiti extremitatem tan- quam bafin .cen.tro gravitatisk & linez dicectionis fupponi neceffe eft. vel le y] pun- 1L Omnium cujuscunque;«corporis gparti»ümk :gravitas perinde agit; ac fi edatuty àn ejusdem corporis .centro gravitatis exi(leret; adeo, ut ccentrum mo- 4 [T10« veri aut fuftineri non poffit, quin totam maffam moveas, aut pondus e u : fuílineas , . fique corporis centrum gravitatis attollas, toturn corpus ele- Ves guïis t Contra »vero: i centrum loco non moveas, aut fuftineas » licet r reda quam plurimas corporis partes dimoveas, totam corporis gravitatem Aufünes, ut vifitur in eo, qui-rotam circa axem immobilem convertit, j EQXW&' eqnaiia. Pronum 'efTet hanc hypothefin :demonftrare:: fed cuim de: ejus veritate omnes conveniant, eam poflelati loco habeamus, ;yav'mm ntinud« E S tonfam. cME Ad fegu"lam 50 üzperiore trädïtam cclfrporakquæ- Statio, um (U» cunque alia; quz nullum habent motus principium prater fat. gravitatem, nec ulli caufarum externatrum impulfioni objiciun- tur, confi(tunt näCeffäfio;ä;»ügc metuendum eft, ne inclinen- 4 ho tur aut cadant.. Lex eadem in corpore animali univer(im ob- $, if* tinet, et(i phenomena fitus & motus difficilius quandoque in corporibus animatis ad hanc legem reducantur. n hisenim tiou- ofitiS ob refpirationis motum ; .ób varias humorum translationes A2 eX ( DisskRTATIO 4 exhis partibus in alias, ob diverfas eorum fermlön;tationes,- Yá- 5 refa&tiones, & condenfationes, in quibus momenta gravi- tantia innumeris modis alternare contingit, necefle eít cenerum &raxem gravitatis continuo trausferri & corpus proprio ponde- re profterni, nifilatz faris 1nnitatur bafi, intra quam in va- riis illis murationibus linea direCtionis contineatur. .Quodfi I fir enim extra illam delata füerit, corpus labatur necefle eft;ex pi demon(tratis, Eam ob caufam homo ere&us, nifi prono aut Qu fupino corpore in alterutram partem nimium declinet, faci- in le confiftit. . Etenim quod attinet ad latera, pedum diftantia pa bafin przbet fatis latam, & quod attinet ad anteriora & po- m fteriora, pl-a:ncgrum longitudo idem officium pratat. bi Cum plante pedum rationem bafis habeant, providus naturz auctor fit ampliorem non nihil homini bafin contulit, quam quo pracife opus « habeat ad firmiter confíílendum in plano horizontali. Infiflat enim É i plano decliviy extenfio plantarum pedis, etfi in fe conflanter eadem dií fit, relativé tamen ad lineamr directioris eadem proportione minuitur; Impetus proinde; qua planum magis ad. perpendiculum inclinatur. qui non fuffecerat ad projiciendam lineam directionis extra bafin , dum homo: confiftebat in plano horizontali, fuf&ciet ad eyim. evertendum, ubi fteterit plaqt;ïs- plano déclivi applicatis. 1. Miräbili arti(ïcibj natutá pedes' conformavit, ut ad füffentandum ido- nei effent, . Quadrupedibus non adeo amplos pedes tribuit; binedibus vero latiores, qua parte timeri potuit cafüs. Aves, que uni infiflunt pedi, digitos fuas longiores im orbem explicant, ut amplior. evadat bafis: aliis funt palma ad natandum accommodatz. Ín homine minor datür latitudg pedurh, eo quod exiguus fit homini motus ad latera; & fpatium i&ter utrumque pedem interceptum prabeat bafin fatis latam: longitudo major efl, ne impetus motu conceptus pracipitet in anterio- fa procedentem. Praterea extremi pedis fabrica eft hujusmodi, ut quod artifices in bafibus ftatuarum ad firmitatem fitus conciliandam ob. fet* 'ni*: MoTvu SPQNTANE,O*&C. j j d- fertant, idem in ofteotaxi pedis praflitum à natura deprehen&amu&, WVi« 'Tarfo quippe & digitis terram tangimus , illisque maxime fuftentamur, Offa intermedia metatarfi cum naviculari attolluntur non nihil, ut rum pedem cavum efficiant, quo terra firmius figatur. ndse Situs InSe ] Vi €. IV. Uni pedum in (iftens, egre (tationem aliquamdiu tabilis, df protrahit, quin proprer bafis angu(tiam ad dextrum vel fini- ftrum latus propendeat, tum propter rationesa l : latas, tum pro- (Lex J 4üt ter brachiorum & totius corporis concuffiones, quz fe- f* uuntur violentum illum ftatum, in quo crus, cui corpus infiftit, brevi laffatur, & vacilla.. Quodfi vero foli unius ntia edis calcaneo aut articulis extremis corpus infiftat, à leviffi- ^ mis caufis externis internisque axis gravitatis ad omnes in am- bitum partes extra exiguas illas bafes transfertur, ut necetie ü&or fit hominem proruere, nifi in fübfidium adducat pedem al- terum, aut extenfo brachio axem gravitatis transiatum extra : Qjus enirtt fulcimentum reducat, aut aliis auxiliis, de quibus inferius (f differendi locus.erit, corpus firmetur. jt, Hac legentem fortaffis recordatio fubibit S. Srugov1s SrvzTTAE-Antioche- oin/i ni, de quo FaANc. MavnoLvcus in Martyrologio fuo ad diem V. Ja- du nuarii fcribit: Jpud "dntiochiam Santii Simeonis fiylite admirabi- MW? Íis: nam in. puieo. ficco: pluribus antiis, in columna per annos qua- draginta flans [uper unum gedem vixit, ^ Res digna faine, que mo- vere admirationem poffit, ubi primum narratio Mavnorvci fubleftz BorraANDUs certé totam ejus narrationem j idt fldei nota purgata fuerit. oliDus falfi arguit, tum.quod neque pluribus annis in puteo, fed pauculis (itont tàntum diebus vixerit, neque, quod innuit, continenter pede uno ni- vidat xus in columna fleterit, fed unofolum anno. (g) Quanquam & hoc op- pido mirum, viresque naturz propemodum exfuperans, nifi forte cum quaot m, & GeiLigLMo GRATiO;, Metaphraflis énterprete ftatuas, trabem erectam füpra columnam conftitiffe, quz alligatum hunc Sanctum flylitam in atifti^ fuflinuerit, ferió tam diuturna violeqtaq,ue ftatione i, Ut mümin s Agy p d j (4) ROSXQEïDUS äu'v;fe;ilbu-vavSS. Lat.-iä - 6 Di:sstesRTATIo f]nde mo- $. V. Id forta (Tis alienum: pláne à lege ha&enus obferva- lfia du t4 videbitur, confiften- quod homines ftare díu nequeant ere&i (ine mo- tium, leftia, cum in eo fitu citra cona i tum illos contineri poff& appa- reat, quandoquidem offa tibiz & femoris, cum (íint in re&la linea & ad horizontem fere perpendiculari, per fe ftare pos- fint, fi linea directionis per truncum defcendens, inter duos pedes cadat in medium bafis; Optime ifta ad rem: fedadver- te animum, ratio fübeft hujus molef(tiz- fatis manifefta, quae ramen legi datz haud quidquam detrahar, Extremas artuum figuras, extenfionem fcil'cet in re&tum & inflexioném ad an- i gulum valde acütum, paffim'ádierre quidi » 3 14 id m doloris expe- D rimür, quia artus nequeunt in hu jusmodi fitü contineri firié ^i magna contra£tione mufculorum extenforum aut inflexórüm, quin fanguinis & aliorum bumorüm per fua vafa delarioni aliquod alferatur impedimentum , «t neceffe fit, ubi humo- res ftagnant, aliquam fieri partium tenfionem & grávitatem moleftam, ad quam depellendam cogimür fitum mutare & fj muículos tenfos relaxare, & relaxatos tendere, iteratis ali- g quando vicibus, ut humorum fluxus promoveatür, excutia- de turque farcinagravans. Undefolent, quicoguntur diu,con- de fi(tere eodem loco corpus modo in dextrum, modo ín fini- á ftrum crus transferre, ut ficmufculizenfi aliquantulum laxen- q tur, & laxi tendantur. Licet enim in ftantibus non fit ad- NU hibendus validus mufculorum extenforum conatus, eít ta- br men adhibendus aliquis, ne in ea, quz continuo fitj' corpo- m ris ftantis vacillatione, fi laxiores effent H : | cxc*en[brcs centrum lli gravitatis extra illius ba(in exceslat. n d Citra invidiam & offenfionem BonErrI hæä dläa percupimus, qui cau- hil fam hujus phznomeni repetit ex eo, quod offium capita in articulis fint lubrica, indeque inflabilis fitus diu ftantium ,. ita ut- fubinde mufculo- eant. Q j rum funibus indigeant, qukix e..,"?'"??* vc-orrigant.i.,.«&.. lgpfum. prohib Efto ^ i pr Morv $PONTANEO &c. T INt- E(to enim, lubrica fint ofium capita: fimilius tamen vero eft, illam flantium-inflabilitatem non fuboriri metu quodam, autad prohibendum 0 rnine periculum ,. fed órdinari potius ad tollendam tnuículorum affe- '!P?- Ktionem quandam moleftam, In equis ipfis documentum rei quotidia- bua num.obverfatur oculis Solent hi etiam feffore onerati, dum quietis Dos- diutius confiflendum ef!, pedum pofleriorum unum ita contrahere ad luos angulos, ut fummo tantum cufpide folearum terram contingant. Ar- V. ticulorum vagam lubricitatem bac ratione firmari nemo , ut reor, affe- Que ret; quaternis enim foleis firmius infifflerent; ergo ut mufculos hac judi ratione molefto levent fitu & compreffione natura docuit, Id profc&o pofitum extra controverfiam, fitum extenfum aut 1n cruribus aut in df brachiis non effe omnium maximé commodum autnaturalem, fed non- (pP. nibil inflexum; Unde in lecto libentius parum inflexis articulis cu- tié Bbamus, quam in longum porrcétis, Extremz enim articulorum po- ürn fitiones víiolenta carere difiractione nequeunt, aut compreffione tendo- 10BI num & mufculorum Medía inter reclam extenfionem & fummam nv müexlonem CODHLUJ'XO eft maxime naturalis.. WU $. VL Quanta (it vis inclinationis in corpore, exe extra Vis incli- & nationis, fulcimenta translato, quantaque fit visadhibenda ad illud eri- A gendum, aut ad prohibendum, ne cadat, facili calculo pro- ]t]de der, qui non ignorat, quod vis erigens corpus & vis iltud Q deprimens fint in ratione reciproca diftantiarum à ceniro ve- (íj Ctis, ac confequenter uteft diftantia virtutis agentis perpendi- ref- culari direttione ad' diftantiam linew directionis, ita pondus i corporis ad virtutem erigentem aut füftentantem, ut zquili- - (j brium exiftat, Quemadmodum autem debilibus fzepe fulci- ? mentis ingentium murorum , dum extra fuas bafes excidere rum jucipiunt, ruinz xmpedmmur, ita pari ratione, quando in- clinatio modica eft, à'caufis leviffimis corpus, necadat, pro- catl hibetur, velerigitur. » fint €. VII. Lapfüs hominis, dum linea dare&mms Darütr raptus ya. culpe exceífit extra fulcamenmm, variis prohiberi modis facile pot- riis modis eanf. eiï anigäur. Efto ww $ L 4 DisskgRTAT:10 eft, 19 Si promovendo ped'em*aïterum extra axem gravita- tis, extendarur quadam ratione bafis corporis. 29 Si axis gra- vitatis transferatur intra amolitudinem bafis corporis, feu in- tra fpatium illud, quod comprehenditur. inter. latera averfa edum.& inter longitudinis eorum extrema, quod eflicitur excenGendo manum aut crus, aut inclinando caput in.par- rem iliam, verfus quaim axis gravitatis eft transferendus, Quodfi celeriras, qua vel axis gravitatis fuperius impellitur, aut bafis infra fubripitur, ranta eft, nt aut omnem bafis pro- je&ionem aut libramentum in averfam partem prazveniat, é ntroque cafu ruina confequitur, Primum accidit i 3 ] lis.quos bos cornupeta fternit, aut turbo validior venti in latos hu- meros írruens evertit; &iterum iis contingit," quorum gres- y fus fupra lzvem 9laciem repente effunditur, aut ve£toribus ia cymba, quz velocius ad litus appulfa repellitur. Stantes aut corruent verfus litus, ^aüut à lapfu zgre, (e .cohibent. Quippe dum cymba ad litus impingit, partes corporis infe- riores per cymbz . recurfum acquirunt determinarionem in oppofitum, antequam eandem acquirere partes fuperiores valeant. Prater memoratas ruinz cauías, leniffima etiam t; inclinatione corpus humanum everti contingit, fiqua ratione prohibetur, ne in partem oppofitam, dum inclinatur, tan- tundem transferat ponderis, quantum zquilibrii ratio poftu- la. Unde fiquis muro ambos talos applicet, haud poterit ante- pedes prono corpore, quin cadat, quidquam colligere, quia fcilicet muri obje&tu impeditur, ne corpus deferri-ad pofleriora poíffir & reddi zquilibrio fapra propriam bafin. Hinc dorfi L Corpus bominis flexibile effe oportuit, mon rigidum, carina, quz corporis ipfius firmum & ftabile eft fundamentum in plu- res partes, qua vertebre dicuntur, fuit divifa. Infimz illius partes funt L — 9 pE MoTvu SPONTANEO &c, t fünt craffiores fuperioribus, fere inftar columnz; vertebrz ita font in- ter. fe cartælaameg ligamento colligate, -ut luxari vix poffint, Sunt . Ac enim afpere, planz, non rotunde, fenaci cartilagine devinfis, [ll- ne fafeiculus medulle fpinalis comprimeatur, cautum à nmatura fuit; rj nam dorfum flectitur citra angulos fenfibiliter inclinatos:' 2deo, üt me- ür dulla infexionem perparum À linea recta diverfam patiatur: nam binz - vertebre fibi contigue obtufum admodum effcere angulum poffunt; Unde nec dj ficque feries tota vertebrarum non nifi leniter incurvatur, debebaot duz vertebrz diítinctis & feparatis cartilaginibus inter fe ne- lfs (j* &i Un2 auippe fufficit duabus vertebris, que fua mollitie ufum pul- vinaris prebet, offium attritum inhibet, & fua tenacitate inbibet lu- " xationem: cumque ea fit aliquantulum laxa, exiguum motum vertebris 108 in omnes partcs indulget. " Qoe . Mirabiles motus, quos in funambu!xs apimi levandi caufa obferva- Ju$ mus, & fingularis dexteritas, qua. füpra chordas horizonti paxaltclas, [£5 aut in arcum declives ambulant, flant, currunt, faltant, mürisque ! motibus fpectantium fufpendunt oculos, ut loculos emungant, traditis hactenus centrobaryce regulis innituntur; in id enim à j teneris incum- Q« bunt, & pericufo identidem fscto, milleque cxpeumentorum &.cafuum J continnata repetitione affuefcunt, ut corporis fui centrum gravitatis & (^] lineam directionis per cordam femper trajicere difcant; quod appenfis a ad pedes manusque pondeubus confequuntur, aut vecte ponderofo, quem manibus prehenfum in eam partem, in quam axis. gravxtatxs eft tnansferendus fumma dexteritate librare norunt, Qni fine omni .hu- t jus generis adjumento talia preflent, rarius reperire eft. bufpexxt ta- li men non ita pudem urbs noflra CLEMENsoNIUM, Zlfafam, in æqut- rl librii exercitio vix ulli fupparem. Sine vecte, imo ne manibus qui- [6 quaterno ftamine eoque dem protenfis obambulabat filum ferreum x mediocri contortum , atque in lenem arcum demiffum, confiftebat 1m- ( motus, erecto corpore fefe librabat in ofcillationes ad latera projectas; ftans in eodem filo quatuor poma citrina alternis jactibus ita vibrabat lo in altum, ut quo tempore bina redibant ad manus, eodem bina per- pli- petim quafi catenata ferie morarentur in aére; fufcinam unam ore fu- Ti fünens, duas mdem manibus Jaähtabat in aera, fubfequennbus é ve. B » fligio funt 19 Daiss ERTATIO ftigio pomis: excepit fufcinas pæi'mo- relapfas,. fufcinis poma duoc, ter- tiumque, quod finu protracum eodesm tempore projecerat, fufcina hefit ore prebeníz, — Miracula certé folertis exercitii, quae quantum movebant admirationem fpectantium ,. tantund em. fbntg-[üs- fuperabunt fidem audientium, HI. "Utr-pm- & quadrupedia .ingenti*molb, corporis impedita Eomïm;m mae- giflerio artem: equilibrii ita condifcant, ut teníis funibus incedant;, quis aufit aperte profiteri, quis palam inficiari? ceníüra anceps cone tra tefles, quibus nihil ita volupe, quam miraculis fua fcripta infer- cire; Vitit genus famillare fcriptoribus hiflorie naturalis. Írafcun- tur, fi vel dubites. Audiamus PETRUM CniwiTUM, (D) dum caufans Elephantis funambuli'contra incredulos non fine bile agitz ,, Quam rem velut fabulofam non fine rifü quidam exceperunt, majoribusque fibilis contempferunt. Quod ego apud ignavos homines, fordidis- b») que & viliflimis officiis occupatos, pro tempore diffimulandum exi- » ftimavi. Sed m tenta rerum animantiumque varietate, nihil tams 2 fummum videri aut mirum debet , quin & effe id pofüit, & credi 2? jure eptimo oporteat, pro mirifica & fingulari naturz majeflate, quod in his prefertim accidere par eff, que optimis quidem. auctos ribus , ac honeflis teftimoniis nituntur, Nam quod elephantes ipfi 935 per fünes incedere difcant, non aliis quidem verbis à nobis proba- ri debet, lquam" Annzi Senecg, qui ad hunc modum in epiftolis, l'iaw 32 Leonibus , inquity. manas magifler inferit, oftulatur tigrim. fuus (/ 35 cuflor, elephantem mimus Aethiops jubet [ubfdere im genua, O : ambularé per funem, — C. vero Plinius & adverfis funibus eos fubire EU teffatur, & regredi magis pronis. Hac ille; fed & alii veteres me- GQ 232 minerunt, ut Suetonius in Galba: Honoribus, ait, ante le [ Ojlis Ctr "um tempus ipfius miffis, grator commi[Tione ludorum Floralium 3? novum fpettacali gemus elephantos funambulos edidit. Meminit fs 35 & FI. Vopifcus in vita Carini: AMemorabile maximà (j Caríni lr IG 25 Numeriani hoc habuit imperium, quod ludos Romanos novis orna« t0s fpetlaculis dederunt, quos in palatio circa porticum flabuli pi- &os vidimus, inquo elephantes funambuli introducebantur . &c.&c. , 'Quam. bf ) ULYSS, ALDKOVAND, l 1. dc Qyairup. P nz MoruU sPONTANEO Ót. fere Quam offenfus , queimqmgnax., quam copio(a(s CnarNITUs! Paulo mi- Cive tius in eadem: caufa N:znENsERGEUS (c) irafcitur: ,,, Hac fine dubio, um ?5 ait, incredibiliora de elephante feruntur, credimus tamen. Siquis, bunt bo) rogo, 1gnaro veritatis narraffet, elephantem immanem beftiam, ?? afpectu amentiffimam & ignavam ; inflexilium artuum , torpentium ?? crurum, per funem in aére protenfum decurrere, utrum 'pronius | n* ?) crederetnt? — Opinor iftud illud nec poffibile putaretur. At contra dant, b5 eft, illud verifWum eft, "Vidit tota Roma, & Romz totus orbis. con ?) Vicit fidem obtutus. Teftes adhuc habemus Senecam, Dionem, infee Tranquillum , Plinium. &c, &c., Placet profecto hac in caufa [con. CA RDANUS, (d) fi quisquam, alius patronus mirabilium. Arbitrum faní fe litis conflituit, dum mon(tra hzc animatze molis non uni, fed duo- Quam bus funibus ( arbitrur fitu parallelo extenfis ) inftitiffe contendit: .usqne: quod deferendum exiftimat egregize docilitati illius bellue, quae maxi- didis* me hominum ingenio proxima eft. Ecce miraculum magna fui parte j x imminntum, CAnpaNo quidem arbitro, quo vero auctore, qua fide, ] hs nolim poftules. Ne ipfe quidem mordaciffimus ScariGEn id poftula- credi bat,(e) licet Sctipta CARDANI acerr-ima. caftigatione ubivis plene fla- Afltey gellet. - 4 w T $. VIII Ex di&'is;prdnum eftintelli gerd, quomodo anima- | Volatilia, l[()bä- læi a | volatilia, quz binis tantum pedibus fulciuntur, inüiftant: AoUs, (f) etenim habita ratione altitudinis bafin habent cum refpe- í vflvllf! 2,0 Gtive ad latera propter pedum di(tantiam , tum refpeCtivé ad anteriora & po(teriora propter pedum digitos in orbem ra- (ubire e; me diorum'ínítar extenfos; quo etiam efficitur, ut uni pedum l'egiti- citra moleftiam diuti(fimo tempore innitantur, quod. genus al ftationis ciconiz , grui, ardez & anferi admodum effe fami- eminit liare obfervamus. () — Volucres ad axem gravitatis transfe- iim'; rendum fuper bafin, cui infiftendum, atium hoc eft, in fp orn» ïali*Pþ [C)&Cl" : (c) Hift, Natural. L. I. c.. 15.. Quam (d) L. XVIII, de Subtilitate. t (e) Exoteric, Exercit, CCIAIII, *D,ISSERT'AT*IO 12 comprehenfum inter latera pedum averfa & inter digitorum extrema, collum modo protendunt; modo retrahunt, alre- ram alam excendunt, aut ea acrem verberant, aut unum pe- dem promovent in eam partem, verfus quam axis gravitatis extra fulcimenra exceffit, vcl corporis anreriora furfum ele- vant aut deprimunc cruraque modo extendunt, modo rcfle- &unt, In pavone noftrate obfervatio dictorum confpicua eft, qui dum jactatum fyrma caudz velut oblongum ve&Gem ad perpendiculum erigit, collum & pe&tus ita reclinat, ut ter- ü go caput immineat: at fi demitrendum capurt, fyrmaquoque p congenito j ruat. (b) zquilibrii ftudio 'cuimplïicat,v ne antrorfum pro- hi (f) Volstilium alia, ubi feffa funt, noh flant; fed demiffis fub ver.trem fj cruribus conquinifcunt, üt altilia noflra. Alia.femper confifiunt e- di recta, ut aqnile & fzlcones. Utrisque ctura deta funt tenuja, pro Dr mole corporis, huic tamen fuflentanda fatis valida, lJis, quz confide- rent in arboribus, naturaungues adaptavit, quorum ambitu meltus atn- pc« de » plecterentur ramos: contra alaudis digitosad rectam extenfionem aptio- res, propterea quod ib foli planis ambularent. Aquatilibus avibus eo in ( ordine invenias nullum neque unguem, neque digitum, quia prons in C &quas incumbunt, egentque rémigio potius; quam greffu, aut flatione. Ti5 ( y Avicule peculiari quodam naturz infüinétu 'adeo accurate fe ipfas fi- X flunt in linea. direlionis, ut nemo: Matlematicus, Geometriz .apices l i perícrutatus , poffit tani fubtiliter deprehendere, tam fideliter definire «u centrum gravitatis, Supra teretes arborum ramos, ut noctem citra la- pfus & fomni periculum exigant , corpus ita componunt, ut alterius Qu quidem*pe'dïs, puta finiftri, tünguibus ramunm: prehendant; dextrom p pedem fub alarum dextram fübducant, caput vero füb fini(lra recon- n dant; ut fcilicet zquilibratis hinc inde gravitántium partium viribus, Con linea ditectionis per infiftentein ramo pedem tranfeaf. Sic avis libra- Ine - a ta. facile. quiefcit,. ffenfum, (&) Pavonem confpectis crqribus fuis? eorumque turpitudine o . "pom- pE MoTU SPONTANEO &c. 13 V pompam caude confefiim. ufub;:;;giftgte.& vociferari, plebeja fabnla eft, Quis, amabo, naturalium interpreti hoc palam fecit! Quories ipfe fua - crura obtuetur, quare non fægqpïef, fed aliquando luget invifum À na- " tura decus? Quoties evenit ei, ut pafcatur , nec crura confpiciat fua? at ubi figat vefligiam nefeit, nifi oculis captet locum, in quo pedem repo- 1 pmat At ei (pectaculo cum fit à primis annis affuetus, quid novi pati- t tur doloris in veteri meinoria? Anicularum fabelle funt lye, Nec quid eft, babeant ejajs pedes 'abfcæsïizatis, qua poffit hoc animal offendi, pervideo, d ("u $ . IX. HaGenus di&a de/,mrp Á ore animali bipede fatis ïäadmþ:- L exatta a d leges centrobarycas videri poffunt. In quadru- que 5 pede ni hilo fecius obtinent, . Phznomena tamen fitus quieti o non nihil divería accidunr. Quadrupedia quippe, quamdiu non moventur, bafin habent parallelogrammam , a'qualem trett fpatio inter pun&a terminantia pedum intercepto; lineaque int & dire&ionis in centro fea communi fe£tione diagonalium aut Ti prope illam -exiftit, .. »Inde quadrupedibus facultas nulla, aut anfi!,?- edibus anterioribus; aut pofterioribus, aut duobus ejus- X dem lateris infitendi? cimn iti (ità hujasmodi axis gravitatis ;yffü- eo Y conftanter fit extra ful&imenta, ^ Excipiendz tamen fimix ob eam, quam illarum corpus habet, admodum (imilem corpo- $ in Gof ri humano conformafionem, (/) qux' péne füfficiens vifa fu- (is f it veteribus Phyfielogis, ad.exhibendam corporis humani fa- bricam, quo tempore culter anatomicus cadavera hominum apiCES firite etiamnum:. paulg. fuperftiriofius reverebatur. (£) / Ec quan- n lt quam videatur; poíle quadrupedia uuivertim diu infiflere teríüS ;3edi anteriori finiftro & pofteriori dextro fimul, aut anterio- ytrorm ri dextto & pofíteriori finiftro, eo quod inter duos hos pedes «one contineri facile axis gravitatis totius corporis poffit, fituin ta- ribuss [ibtt- haud pofie ex eo capite liquet, men huiusmpäj effe-(tabilem B. quqd mfümi (/) A&a Acádem. Res. Paris, ad anhim 1672. . &K) ANDREAS LAUAENTIUS L, 1. C 9. Hiltor, ÀÁnatom, p» 14 Dri:isstkersRTaAT 170, quod bafis corporis, etfi protbnfa in longum, quà tamen ex. h tendi ad latera deberet, fit terminis admodum anguftis com- Üü preheníà, quos axis gravitatis mininio quovis motu egredia- tur, nifi vocato in fubfidium pede tertio, bafis triangula 1a- tior centro graviratis ex sxquo fubjiciatur. . Quzx di&a de H quadrupedibus in prafens ,. referre quoque juverit ad mini- ü m molis infe&a, quz fenis, o&tonis, pluribusve pedibus Ti gradiuütur, Univerfim autem ex iis, quz protulimus, (ta- i tuendum erit, (7) quis, quando fübfidendam aur confürgen- dum, efie debeat fingulorum artuum , trüncique ac capitis firus, quis conatus mufculorüm extenforüm aut flexorum, & ipfiusthoracis, qui fuam aliquando operám praftant; quo- modo denique in quocunque alio fitu ftabiliras corpori con- cilietur. P () Cum fodemus pe&tore & craribus ad !1$rizcn'tem erectis, fu.rg&re E - fella rion: poffumus , quod centrum gravitatis pectoris & conxendicum retrorfum fit pofitum ,. longe à plantis pedum: unde attolli non poffu- mus nifi pedes retrocedant, aut caput &.Pea*-us. antrorfum inclinetur. ARTICULUS m De Orgauir -moïuivlfï'w?w&?" " : fö.?'P WE Mm m[ï & Mufculi X tæ Me- &. l. Nusquam alias natüfæ artificium &Je pracipue chanice ratio eft illu(trior; quam in organorum,: quz ad um motus hujus in- ince(fum animalium funt aptata, conformationez: cujus com- ftrumen- tum. pendiariam expofitionem cum à nobis prafens inftituri nof(tri ratio exigat , ea fobrietate, qua licet , & modeftia hoc in o- pere vesfabimur, ut, qux fubtilius de horum organorum fa- brica difputanc hodiedum Phyfiologi, confulto pratermitlis, IW urire non tam cradere'hamm (erum*jinfh;q?ongmk, quam ha ROti- I$ nE Moru SPONTANEO: &c. Y notitiam ab aliis videamur, quos ex artis medicze .fnfïitutg curatiores. & uberiores Pbhyfiologi& rnagiftros veneramur. M- ]i- Quanquam autem in motu corporis animalis ciendo non una pars organica minifterium fuum preftet, mufculi tamen eo- (de zummque vis motrix omniunt judicio inter reliqua przcipu- l- um íere motus in(trumentum funt, ex cujus attento exami- Ju3 ne plurimum lucis accedit iis, quz de variis motuum gene- l- ribus paulo inferius explicaturi fumus. ef L Mufculus eff pars corporis organica, ex plurium fibrarum congerie ItIS Iffy compofita, ad motus tum voluntarios tum automaticos ciendos accom- modata. Cum decoriati muris fpeciem exhibeat, «ufculi nomen ob- l- tinuit. Tres ab Anatomicis in illo partes vulgo diffingui folent, caput, ia ventey , & cauda. Caput dicunt illam mufculi partem, — verfus quam ipfe mufculus contrahitur, five ad. quam os mufculo contractum acce- dit. Cauda mufeuli eíf illis altera pars extrema, 6 fibris tendineis r d Intermedia vero conferta, in os movendum f(übit , ipfique adhzret. cum eraffiorque mufculi fubíffantia, qua ex laxioribus, fpongiofisque carne- (t- is fibris componitur, moículi venter aut caro vocatur; que Ííi unica o membrana veíliatur, atqgue in unicum tendonem definat, fimplicem mufícufum componere dicitur; compofitum vero, fi vatias in partes divifa, quarum fingule propria meimbrana vefliantur, in plures etiam tendones abeant, ; AL Campum aperuit maultis futilibus. controverfiis bxe mufculi. divifio im caput, ventrem , & caudam, aliis in hae difpefitiene extvemitatis fe- mufcuhl , aliis in alia eapitis dignitatem flatuentibus , aliis etiam non d nulla fingentibus ad eam. fententiam tuendam , quam temere fuerant amplext. Placet his mufcali eaput appelare illud. extremum ,. quod m t part? immotz affigitur; alii eapitis nomine partem illam defignandam putarunt, in quam nervi inferuntur, qui fi accurate perfpexiffent ftru- )0- &turam mufculi, advertiffent, fe mufculi caput in ipfo ventre ftatuere, h- IIl. Mufeuli igitut fpectari . poffunt tanquam fafciculi conferti expluribus : (fis fibris carneis & tendineis, qui adílrictz fibi mutuo & addenfate decur- rite runt fecundum dizectionem mufculorum, ita, ut in oblongis extenfione Qti« 9bion- ^ 16 DISSER"TATIO ob!onga, in orbicularibas flexo in circuluni fitu proferantur, Fibre x carnez fecundum. Iong:wdmem fecte rhomboidem exhibent, feu fieuram — - para!ieægrammam , cujus aream efficiunt fibre. fibi invicem parallele, N Extreiitatum veró tendones t:apczmm componunt , .cum. ad fefe invi- cem.eo magis accedant, quo longws à ventre removentur,. Ten doneg autem ad angulos inflectuntur, dum ab extremitat;/bus ad ventrem ef- ä formandum protenduntur; unde fit ut venter cum qualibet extremi- tate angulum efficiat Í Porro finguhs mufculis finguli nervi ita com- mittuntar, ut ubi mufculos fubeunt, in membranas mufculo obvolu- ? tas definant. Totam mufculi fabricam eleganti magis, quam ad cen- furam anatomicam exacto carmine complc&xtux Emmenüifxmz Poéte AwTr- LocneTPUS, L. VIL. Offibus his ergo membranam adyungere debet, Singula veticulo circumque fupraque tegentem, Mufculus huic omnis valide a*?*"gatu'r eportet, ;g ( Contrahi Ó extendi facilisy cum tendiue multoy . Fibravum qui fafciculos fub tríplice velo : Contineat. Super his deducet cavaca. fila: I Mox oleofam adipem. Lavi cutis omnia fexto Invelvet , tunica. ut cuntios non futilis artus f 4 capite ad. calcem mitido circumdet houore, & .. IV. Circa fitum mufculorum notatu digna eít fingularis natura providea- Y tia, que in homine alusque animalibus fanguineis mufculos offibus circumdedit, quos in cancris, infectisque crufla conclufit ad majorem utrorumque fecuritatem & validius robur in actione Si enim .tenuis- 4 fima- crufta, quiz infectorum cruribus obducitur, in corpus folidum N ejusdem longitudinis compingeretur, fua tenuitate juífto fragilior fo- ) tet cum eadem materia in tubi formam cavata validiores 1ctus ferat M Exigua veró mufculo- & conatus, ut ex mechanicis manifeftum. eft rum caró externorum corporum aàctione aut contagio facile corrum- peretur: quodfi copiofior data fuiffet, pondere nimio gravaret ani- q malcula, atque in motu exercendo przepediret Contra $eró in homi- ne & animalibus, que motus validiores obeunt, & magnis aliorum corpotüm 1mpu!üombus obnoxia funt, offa tuta funt in medio mufcu- Y lorum, qui fua mollitie corporum mmdennum :mpctum obtundunt. Á $. II, rT DE MorU sSPONTANEO &c ! ye $. II Ut autem methodo certiore perquiramus, qua vi puznome. 'am motrus mufículorum peragantur, juvat ea-confiderare, qug nain mot mufculg- UA in illiss dum moventur & quiefcune, perfpicue obfervantur. TM rurm, Primüm itaque in mufculi vivi a&ione concors obfervatio de- )N prehendit, ejus venrrem contrahi & decurtari fecundum lon- t ! ef'- gitudinem fibrarum, intumefcere cum duritie cangentibus om fatis manifeíta. . Etenim obfervantibus STENONE, Wi1LLIsIO, 0if« aliisque, fe&tà mufculi membraná in illius contra&tione fibrz C carnez fiunt breviores, magis turgidz , prominentes, eó- K que duriores, quo validior eft contra&io: duriílimus eft muículi habitus in convulfione fpaítica, '"Tendo in contra- &ione mufculi non admodum notabilem exhibet mutationem praeter tremorem aliquem ofcillatorium, quem maxime in tendonibus mufcularibus carpi deprehendimus, — Praterea (i- qua fibra citra lefionem à vicinis feparetur, ea etiam cum reliquis contrahitur in a&tione mufculi, ut zqua inde conje- &ura fit, a&tionem muículi effe fümmam a€tionis omnium fibrarum fimul fümptarum, — Utrum autem agente mufculo etiam volumen ejus augeatur, necdum fatis ftabilibus expe- ( rimentís demonítratum videtur. [ pus Immiauta muículi longitu- dine, augeri craffitiem pervidemus quidem, utrum vero yet nuise augmentum cra(liriei refpondeat decremento longitudinis, jdur qua fatis exatta mentura definiemus? . Experimentum certe f BonErL in funambulo hac in controverfia captum, extra ferat chorum & controveríiam aperte evagatur. GLISSONIUS pau- cula- lo propius ad . rem accefüffe videri pote(t füo tentamine; rum quod erat hujusmodi: brachium nudum immifit vafi oblon- ani g0. aqua repleto, & diftin&ionibus notato. Fa&ta fubinde »ami- muículorum contra&tione, cum aquam ad notabilem altitudi- yrum yfct- nem afícendiíle appareret, argumentum inde de au&to mu- ículorum volumine confecit, Sed ut verum fateamur, nec duots C ipfum 5 IÍ, -st*s"ExTATr(; 18 ipfum hoc experimentum cenfores acutos de au&i voluminis 4 veritate omni prorfus dubitatione liberabit, quousque hunc p5 aquz afcenfum in alias fortaffis opportunas caufas :efundeæ 4 cum aliqua veri fpecie !icebit. Mufculus vivus quiefcens ferbp*er magis tumet, quam mufculus cadaveris aut paralytici. In zgro, qui lento gradu ad mortem accedit, mufcali fl ill fenfim magis magisque flaccefeunt, donec ii ultimo articulo vis omnis motrix & contractio maxime in fobincteribus intercidat. Calore mem- ( brorum poft mortem diffipato, cadaver rigefcit ad tempus, mufculi- du que durefcunt ea pene ratione, qua folent contratli in viventibus, s In cadaveribus repentina morte recens extinCtorum mufculi alii con- Mufículorum contractorum venter Q tracti, relaxati ali1 confpiciuntur, brevior, craffior, & inzquabilis, hinc tumens, iiline depreffus, fi- fu bre mufculares crifpate & ferpentino jactu infiéxe vife funt, quz facta pn 1 expanfione in laxas, molles, & flexiles mutsbantur, nec ulla reduci in- V flexione in ftatum prifüinum poterant. Eadem crifpatio fibrarum circa 10i mufculos colii in gallo Indico, cui caput improvifo iciu amputatur, 1l [ egregie apparet : & paffim ubivis in violenta contracione. Cum vero o plurimum interfit diferiminis inter contraclionem mufculi vivi & emor- f tui, poflintque caufe diverfiffiniz utrisque fubeffe, opportune monet Cl. ArnINUS, (7) tu'»m baud effe à phenomenis in cadavere obferva- hü tis per analogiam deícendere ad explicandam actionem vi vitali pro- ]i W ducta m lilv Ofïicia mu- S. III. Mufculorum &&tiones & officia in trahendo, fle- fculorum Q9 . varia, &endo, . inclinando infinitam pene habent diverfitatem & Qu concinnam ad fefe relationem , qua alii ab aliis moderantur, d adjuvantur, & impediuntur. Mufculi enim habentfuos an- en tagoniftas, quoram aCtione & oppofitione fit; ut, dum tinus intenditür, alius remittatur & viciffim, Antagonismo hu- dq lat biium V jusmodi vir*ipm utrinque in mufculis agentium zquili parari NI (m) ALBINUS in Infüt. Phyfiol, MSS, th DE Moä*b SPONTANEO &c. 19 (IS If parari debebat, ne membrum, dum in partem alteram vi prævalente fle iC &eretur , diHïcilem morum in parcem averfam experiretur, - : erió S, [V. Ex obfervatis mamf&&o deducitur, omnem alia- Inquiritur in caufam cali rum partium motionem, quz à mufculo efficitur, à ventris hujus mo- 1nis illius motione & immutatione dependere: fed necdum caufa, tus, Bm- qua fi brz carnez contrahantur, turgeícant, & duriores eva- uli dant, in aperto proftat. Illu(triores etiam Phyfiologos in ea DUs, deGnienda ancipites & fübtimidos deprehendimus. Sunt, Qüf- qui aliorum fyítemata & conje&turas egregie convellant; ra- nter f]. rus e(t, qui decretorism ferre aufit, STENO, qui omnium at primus Adyologiam Florentiz illuftravit, exiftimat inflari mu- fculos fola fibrarum inflexione, ita, ut quz in flaccido laxa- 'i. i irca toque mufculo cum tendonibus acutos angulos efficiunt, ubi 1 majores aut re&tos angulos componant, atque mufculus ipfe O ex rhomboide rectaneuli figaram acquirat, longitudo mu- " fculi conrrahatur, ac ipfe intumefcat. — Sed explicandum ad- net huc SrENoNI fupererat, qua vi, caufaque fibrarum angu- - n li varientur, cur etiam mufculus, dum contrahitur, dentüior evadat & durior. |Congenita vi elaftica contrahi fibras car- neas, alienum à veri fpecie videtur, Quodfi enim elasmo l congenito ea mutatio induceretur, neceíle forec mufculum, dum relaxatus in longum protenditur, violenter excendi, & X ür, effici rigidiorem, quod experientiz adverfum eft: | inufculi ll* enim relaxati fibrasremiffiores, mollioresque, quam contracti deprehendimus: unde manife(tum eft, in mufculo otiante ju$ l- natüralem inefle fibrarum laxitatem, contraCtionem vero à m vi quadam adventitia proficifci,. Nec dicat aliquis, idem contingere in fibris carneis, quod obfervatur in chordis ci- n ficcatis; contra minuitur in ,thar;]:, quarum elater viget in ex 2 llS, 20 Dx.ssr«:n)'rA'rxo iis, quas affüfus humor relaxat. — Etenim tunc maxima eft fibrarum carnearum in mufculis relaxatio, quando nullus humor affunditur, ut obfe $ rvatur 211 muículis ab ani'mali re- fcifïï-s, Mufculum igitur nom contrahi per fibrarum carnearum exficcationem; aut per ejectionem materig cujusdam fluide ex earum interfütiis, ut placet quibusdam, eft manifeftum, — Hac quippe ratione fibre carnez mufculorum fieri quidem breviores poffent; fed qui augebitur craffiti- es? qui venter mufculi apparebit tumidior? Praterea unde acceríenda caufa exficcationis fubite in fubitis mufculorum contractionibus? qus caufa é fibris carneis antecedens ad earum contractionem humorem fa- 3 ceffere jubet? Sententia Cartefii, $. .V. CanrEsiUs folos animales fpiritus, quos à puriore fanguinis parte, fatta in cerebro fecretione, derivat ad te- nuiffimos nervorum & . fibrarum tubulos, ad varios mufcu- lorum motus fufficere arbitratur; non quod in (ingulis mu- fculorum motibus uberior fpirituum copia à cerebro in mu- fculos deieratur, fed folum, qued fpiritus cerebro contenti alios nervis inclufosexcitent, ac impellant, unde mufculorum inflatio & contractio oriatur: quemadmodum fere in hy- draulicis machinis fieri confpicimus, ut fi illarum tubuliaqua repleti jam fuerint, ubi epiftomium, per quod aqua é con- ceptaculo five caftello in tubulos ipfos illabitur, aperiatur, in extremis tubi partibus aqua repente exiliat; variosque mo- tus ex varia machinarum figura, vel ordine peragat. ltaque voluntas, quz fpontaneis motibus in homine peragendis pra- eft, cum mufculum aliquem contrahere libüerit, animales fpiritus cerebro contentos ad certum nervum dirigit, ac im- W y pellit, qui repente fpiritus illos impellant, qui in nervo vel Cony mufculo reperiuntur; unde fp irituum in mufculis agjtatio, di(trattio, motusque mufículi oriatur, Solus nE-MorU,spon'rAm;o &c. *Y (t -Solushujus materie fluide illapfus à cerebro haud fufficere BonELrLo & (7) Warrrsio videtur, ad mufculorum fibras tam valide, dum pondera fus &- fublevant, contrahendas, motusque vehementes in partibus, quibus adnectuntur, concitandos, Subfílantiam proinde fubtiliorem' aliam, tenuiffimamque requirunt, qua in mufculis ipfis perenniter conferve- m tur, ibique fpiritibus à cerebro delatis permixta ferveat, agitetur, & ul vi valida fermentis propria intumefcat. — Hac via non explanari modo ntg motuum naturalium in mufculis celeritatem & vehementiam conten- i t dunt, fed & illorum motuum phenomena, qui in mufículis refectis nda .Obfervantur, funtque edmodum anomali, cum fpirituum animalium qua influxu, & determinatione à cerebro accepta non regantur. Quis vero, f qualisque fit hujusmodi liquor fermentefcens, quifiat fubita ejus expan- fio, an actione mutua in fefpirituum &fanguinis, aut materie à fanguine fecrete, an varie fanguinis partes determinatione à fpiritibus accepta in Jre fefe mutuo agant, non deprehendoà patronis hujus opinionis definitum. [t" Sed faxint faltem ii ipfi, ut intelligere liceat, qua confentiat ratione inotus mufculorum regularis cum motu fermenti vago & nullis regulis adítricto, J Etenim diflicile eft, eam materiam meníura ad motum, N qui efficiendus eft, proportionata in fibras carneas infundi; difficilius eam ad debitos pracifé teriminos expandi, cum illa materia, non fecus f( ac tota fanguinis maffa, continuas fubeat viciffitudines, in quibus modo f majoris, modo minoris, modo celerioris, modo tardioris expanfionis yN capax eft, — Ex adverfo ubi fpiritus animales puri funt & finceri, mo. tus quoque regulares fünt, & placidé perfciuntur: miíceatur hetero- l[lä Jl geneum quid & fermentefcens, non nifi perturbati motus & tuniultua- üf; ri peraguntur, evertiturque tota corporis animalis cconomia, üt ma- nifeflo patet in motibus convulfivis, Sed plura funt ardua in hoc fy- ] ftemate, quibus in examen vocandis otium mibi quidem non fuppetit. iUG T. Conje&tu. les S. Vl. Quod igitur in hanc rem dici probabilius poteft, ra veri(i- id videtur, fibras mufculorum eo fere modo intumefcere & milior. m- -Ccontrahi, quo fibrz contortz funis madidi contrahuntur. x(el (1s Cvg Quem- [ d (2 Vid, BERNULL, de mufcul, & MEAD, VIntrod, ad Myotom., olui 22 ^DisskERTATITIO uemadmodum enim tenuifIimz aquz partes inter innüme- ra interítitia &lorum, quibus funis componitur, fenfim in- grediuntur, ejusdem funiscra(Dtiemaugent. fimulque lonpi- tudinem contrahunr:. fic fpiritus influos à cerebro per nervos transmitti cogitemus, atque hinc fpirirus, qui in rtendonibus ut in promptuariis infident, ad motum impelli; hi vero quan- quàm nullam in fibris tendineis dilatationem & contractio- nem exhibeant, producere tamen maximam valebunt in fi- bris mufculorum carneis: fere ut caloris fübtilifima elemen- ta incra rigidiores metalli rzeatus conclufa placidius fluunt: fed molliori excepra corpore, illius partes exagitant, inflant, & contrabunt. Quod quidem eo magis confentanea ratione » exponunt il qui nobis carneas mufculorum fibras exhibent tanquam feriem veficalarum connexarum communicantium, ita, ut liquor uni illarum infufus omnes fubeat, quz faltem ad eandem feriem pertinent. Quippe fi revocaread animum libuerit noram Mechanices organum, ex veficis pluribus re- &a ferie fibi adnexis compofitum, . quod leniffimo pueri flatu in tumorem a&um, vaíftz molis pondera füblevat, arduum haud erit animo concipere, qui fubftantie fubrilis illapfu in- tumefcentibus mufculis tam ftupendz trahendi, tollendique vires accedant, ]. Nullumne in cärporeïanimali,-üuidum, cujus infufione mufculorum contractio & tumor efficiatur, magis idoneum, quam fubflantia fpiri- tuum animalium ? Amabo, quodnam illud? De fanguine fiqua fufpi- Que cio eft, tenuis illa profccto, & gravibus obnoxia (fcrupulis. enim vis cuneolos fanguinis tam valide impelleret intra mufculorum fibras? Hac quidem fanguinis propria effe nequit: nam vis illius ad- modum debilis eft, nec valet fanguis fe ipfum per arterias impel- lere: ut fubeat fua vafa fibrasque , mufculorum. A corde ejus- que adjumentis mgchanicis impellendus eft, — At vero cor ipfum ra- tionem pE Morvu sPONTANEO c. 23 tionem mufículi hbabet: quod igitur in fibras cordis relaxatas infunditur, l- à quo impellitur? non à corde, cujus fibre contrahi neqgueunt, nifr um fluidum ante acccperint Cor praeterea, uti & alii mafculi ftum p pallent, ubi contrahuntur ; rubent vero, cum laxantur Denique fi à YV05 fangoinis illapfu contractio mufculorum oriretur, nunquam laxarentur, cum fanguis in mufculos continenter illabatur Düs His accedit, quod vipere cxcoridtz, exenteratas, capite ac cauda trünce, & probé lotz, l- ad multas horas iis, quibus vivz folent, corporis infiexionibus mo- ho- veantur, qoamvis nihil fanguinis, qui fuit expreffus, ex arteriis in f- mu(ículos circa fpimam infundi poffe videatur. Ut proinde neceffe fit £. motus hujusmodi à folis fpiritibus animalibus proficifei, qui derivantur Int; é medulla fpinali, cujus pars quzlibet mftar cerebri eft in hojusmodi animalibus, UP Eílo igitur venia, fi matefiam aliam xgnoremus mufcu- lis conimovendis aptiorem fubftantia fpirituum animalium, que propter one fummam partium tenuitatem exiliffimos nervorum poros facillime per ent vad:t & fumma, qua fluit, pernicitate, citifuné mufculorum fibras m nnplet & validiffimé diflendit em ;[]/]] IE, Non dubitat CI. SrURMIUCS motus bumani corporis expofita ratione Vïe- in macbina quapiam, ut vivi fimulfacrum exhibeat, oftendi poffe, etfi m non exiguo fumptuum & temporis difpendio. Statnam hoc ordine fa. Ut brefieri pracipit in caput per valvulam copiofus aér, velut in pilam effet intrudendus ope fyringis I Umbilicus ita confiruatur, ut acce- dens fpectator illum digito tansens, filum ferreum intus reconditum qUB levi impetu impellat, eodemque impulfu valvulam aperiat, unde com- preffus ex granio aér per canaliculum in capfolam derivetur, que oimnium fibrarum ora recipiatz ex hac per fiflulas valvulis inflructas orutm in fibras veficarias erumpet, quibus inflatis & decurtatis, cum illarum piri« extremitas per funiculum, communem velut tendonem, offi cubiti fi ljl afixa, cubitus & pugnus neceffario ad pectus adduceretur, aut qui Qu£ libuerit motus automaticus in aliis membris cieri poterit. Habes B. Yruti L. inventum Srumwir ad captum fatis explicatum: opus, fi lubet, ; d artifici manda, mpEI ]us- n.fe $. VII onem 24 Disst&£RTATI10 Pifücultes $. VII. Duz tamen hoc loco difficultates haudx difïi*m'u-; HU mota ab C &dyerfarils landa veniunt, quz viros.graviffimos arcebant, ne fenten- ti etfi communiori, à nobis propofitz accederent, Primüm ft quidem ardua videtur intellectu caufa, quz fpiritus animales t tT in.muículos tanta vi & menfura motui exercendo accom- moda adigat. Si ftatuas, propulfionem hanc ab anima fie- eC ri, fabulam narras negantibus animam in brutis: talem affe- rentibus haud minus moleftus es, li Quippe fi ex animz nu- tu fluidum hoc fubtile é cerebro ad mufculos dimanat, aut ls faltem impellitur, à quo cerebro derivabis validos illos mu- ! [/ fículorum motus, quosshinc inde obfervamus in iis, quibus gladius lictoris caput ab(tulit? & cerebro li&horis mavis, an m H(v rei£ utruümque perinde diftzt, fejun&tum à mufculis moven- dis. Anferes & lacertz non raro amputato capite, longius Al irer decurrunt miro jucundoque fpectaculo * Columbz e- EW iiv repto cerebro in altum adhuc elu&tari valido ja£tu alarum adnituntur. Cor avulfüm à rana, vipera, teftudine repeti- Q tos longo tempore motus pulfusve edit, ubi novi fpirituum Yi effluxus é cerebro non manant, Nec fingi anima in membro » tam diu fuperftes poteít, corpore miferé vaftato, Mortuo f animali quandoque mufculi a&co contrahuntur, ut eorum li vis elaítica vix ulla fuperari vi queat. Quod in cauda teftu- ]i dinis mortuz obfervatum ab Academicis Parifin. teftatur Du- ( HAMELIUS: cum enim cauda efler inflexa, relaxatis forte muü- i ículis antagoniftis, vix duo validi homines extendere eandem R valuere. Nec profe&to veri fpeciem haber, illum rigorem & à fpiritu fubünli, feu liquido fuiffe profe&um: fübtilis enim qu illa materia facile difllatur, nec tenfionem tam diuturnam in qu Sat multa conflant in u- mufculo cadaveris efficere poffet. num adverftarii. ''entemus, (iqua iis fatisheri ratione poflit. Primum quod attinet; baud moramur cos, qui brutis ani- Yi mam - T n gx DE Mor.v ,SPONTANEO &c. l- am uegant: nec ipfi, fi zqui funt, à nobis poftulant, ut J cum aliud hac in.re fentiamus, confona ipforum fyftemati um ftatuamus. . Qui vero poffint in truncatis hominum cadave- lts ribus, aut exfeCtis animalium inte(tinis motum edentibus, fn- triumphum canere, baud video: cum & ipfi' nobiscum fub - eodem przlo fudént, Ediflerat enim BAvrEus, qui motum le- fpirituum ab impulfu fanguinis proficifci, auc afferit, aut iU- füfpicatur, à quo fanguine motum ipfe in viperis & anguil- aut lis exenteratis, capite & cauda mulctatis, fanguine oimni ex- lu- prefio derivet? A fanguine exenterantismalit, .an à (anguine DUs viperarum? Uterque in cafu dato perinde diftat à mulculis movendis, Nec profecto eft, cur animam fem per praíen- d- tem requiras in exoticis hujusmodi motuum phznomenis. Abfit illa ia mutilo cadavere hominis aut bruti, Bona tamen iUs du adverfariorum pace dabitur, exiguas fpirituum: animalium um reliquias ad tempus in nervis füuperftites cogitare, qui ad tl caufz accidentis determinationem ciere motus mufculorum ul valeant. Neque enim infigni femper fpirituum copia e(Ie Jro opus viderur ad mufculos validé inflandos: exigua portio fibris infufa id pratabit, In folle anatomico V quantula portio um liquoris infufi maxima pondera füblev at* Quid veró de va- ftt^ liditfimo rigore cadaveru mf Hocomnino: fungusfit, qui à cauda illa Parifien(is ce(tudinis )u« pertinacirer rigida fyftema hoc u- everfum credat, aut pro cauía univoca adlaboret, quz ri- jem gori fimul cadaverum, & membrorum, viva mufculorum a- Ctione rigefcentium, tnà accommode refpondeat. Catera; frgm if quzà Bavrgoobjiciun tur, revellere.fupervacaneum arbitror: quem enim, exempli caufa, j in permoveat argumentum hujusmo- jv di: anima nec fpiritus ani males novit, nec eorum VlIaS, er- go nec illorum motum determinat. J An, quzío, anima no- a« vit 1llas valvulas, quz fpirituum vias clau dere, & referare de- mafil berent óí-" 26 DissbsRTAT:IoO berent ex mente ejusdem Au&oris? Nec enim hzc determi- natio ab impreffione externorum obje&torum defu menda eft;. cum. plurimi motus, etiam hac ftante, ex arbitrio noftro « re(Tiones.obje- pendeant :: fortaffis & ipfis valvulis, fi per imp Mi &orum aperiehdz funt, & claudendz, mufculis. minoribus ni opus erit, de quibus quzftionem redire necefie e(b. quomo- bi do in eos fpiritus animales tanta vi compellantur, ünare p vides, ultimo hic recarrendum effe ad (tatas illas à Deo com- mercii corpus inter & animam leges.. "Difücultas -7 m; Ah—:era difficultas ex eo capite manat, quod fþii- altefa, ritibus ad: veficulas fibrarum femel delatis, qui fieri poffit la- xatio mufculorum non appareat. An hi verfus fcaturiginemy fuam relabuntur? fed legibus cireuitus hoc adverfatur: an exhalant? «gre perfuadeas, Quanta, amabo, forer jaCtura humoris tam operofe elaborati, quam: inde vires proftratz ? Nec ullz patent viz alie , non locus, quo fe fpiritus recipi- ant, datur. ^Si enim canales efTent aliqui exiliffimi, aut con- ceptacula, cum quibus zque aut magis convenirent, quam cum fübftantia fibrarum mufcularium, fpiritus aon hxrerent in veficulis, fed impulfi continuo effluerent in illa concepta- cula, & fic omnis impediretur mufculi contra&tio. Multis; fateor, momentis hec motam paulo ante difficultatem fupe- rat, Quanquam enim difficile non fit; per conje&uram fta- tuere convenientem canalicualorum mufculos evacuantium firu&uram, vi cujus propter qualemcunque cum cerebro connexionem per imprefliones im:ipfo fattas modo aperian- tur, modo occludantur, ut fpiritus effluant, aut retinean- tur in memoratis mufculorum veficulis; perinde tamen faci- le non arbitror, hos canales redu&tores demonftrare, aut palam facere, utruim per eos in venas cum fanguine refluo pro- f5 P 1 pE Morv SPONTANEO «c. ni- outrum in vafa *l—ymphatica infufi, cum propellantur fpiritus, j iympha ad fanguinem migrent;- * à quo iterum 1in cerebro íe- t9. cernantüur, ut Ci rcularem horum fpiritnuum motum, & in cir- »ie- culo redeuntem illorum ufum nancifcamur, Abír enim, ut n fluidum hoc ea, qua fuitin mufculos admiffüm, via relabi ar- 0« bitremur.. Paucis: conje&uræ:inünitæ*"**mnt; inter quas, qu: v prz ceteris probauda fit, non aufim per apodixin definire. I. In. mufculi contractione duo funt, que mirari potiffimum poffumus; incredibilis nempe celeritas, qua juxtá voluntatis arbitrium quarncun- que libuerit in partem repente qmembrum infliectunus, atque infinita propemodum vis illa, qua temui Tmhufeulo gcavifinum pondus impelli- "- mus, aut fuftinemus, Certe BonELLUs, qui utramque vim juxta a Mechanice leges diligentiffime *.ex,polfui:t, confítanter aíferit, à mufculo 4 «cordis tantam vim exeri, que ponderi 3000. librarum fuftinendo par üra foret,(0) quemadmodum maxillares mufculi $34. librarum pondus 21 fuflinerent. (p) Celetitas ergo'ex tenuiffima, fluidiffimaque fpirituum fubftantia oriri debet, que per nervorum tubulos celerrime per mo- ) :dum ignis electrici excurrat; cum prefertim in CanrEsIr fententia n fpiritus à cerébro ad mufculum ipfum deferendi non írnt, fed folum Ípiritus in nervi orificio excitandi, & impellendi, ut illi motum reli- OM quis fpiritibus in nervo difpofitis fuccefüve communicent. (d* 3[. Non omnes tamen mufculi eandem vim exerunt, fed pro varía fibra- riSy rum textura, varia pofitione , variisque fluidis, quibus intumefcunt, d varios, validioresque motus efficiunt; cumque incredibilis fere fit in (it- humano corpore mufculorum numerus, ut quidam 434. alii 529. "i mufculos ennmerent, (g) mirum memini videatur, fi tot, tamque varii motus in humano corpore peragantur. Quz vero de homine di- r i^ &ta funt, in czteris etiam generibus animalium intelligi debent, in quibus eadem fpirituum, aut faltem fluidi analogi diffufio, mufculorum i textura fimilis, eadermaque imotus ceconomia proditur, a s qut ARTI.- (v?) De motu an, par. -Iï. ]uo (p) Toid. p. 1. 4 [0* (g) Vid, Hi(ít, Anatom L] "noo' 3:2,, $ DissrnprATrIO PÁÉBUDCUTOSUS iL m teí 5 Jucefhue vatio mecbanica, qu Jacüupá- 77 5 I. Animalia, fi pauca excipias, quz certis locis funt ab sim4ium. affixa, locum mutant, movendo vel totum fimul corpus po motu faltus, aut motu ínceffus, quo partem corporis unam Vel alternis vicibus poft aliam proferri confpicimus. Quomodo- Y cunque autem moveantur , admirabilis femper mechanismus qu apparet, quo omnes membrorum motus & fitus ita. difpen- WY antur, ut quam minima, fi ulla, animali fe moventi mo- di le(tia (ive ex fubjetto, cui femper pars una corporis inniti- d tur,' five ex ipía corporis gravitate accidat. Homo certe, m nifi morbo impediatur, aut fpeciali confilio aliter fe gerat. d ad varia loca pertranfit; trunco & capite ere&tis, alterna b crürum ad anteriora latione, quam reliquum corpus fequi- X tur modo mox expon.end'q. Ü De Md d $. II. Structurz al'tl;HCfO & eximia connexione oílium g «a inceffus tibize cum offe femoris & hujus cum ofle coxendicis, fpi- tra expofiio. ngeque flexilitate efficitur, ut corporis truncus, qui illis ve- fa luti fuppofitis columnis innititur, & cum ipfo caput, ac to- tius corporis axis gravitatis ad loca circumpofita variis modis facile transferantur. Fieri autem in ince(fu continuam & minime interruptam hujusmodi translationem necefle eít, cum alternis pedibus incedimus, ut uno terrz fixo, alter transferatur, ac neuter totus quieícat, Uterque ab extremo calcaneo ad extremos digitos fucceffivé movetur, Cumque pofterior terram fummis digitis attingit, &. acutum cum ea angulum, ut femur obtufüm cum trunco corporis efficit, tum pes anterior calce terram ferit, Qua terrz percuf(lione, dum folum renitens, & infüperabile à pede terram linquente Aimpel- zhe. * "E MorU SPONTANEO dzc 29 i.mpellitur, impulfio refunditur in ipfum corpus, quod po- teftilli obfequi. — Nec enim fieri. poteft illa cruris extenfio, quin fimul centrum corporis, & locus, cui pes inniritur, n l- ab invicem removeantur, quodque confequens eft, altero pus pofito immobili , neceffe eft alterum, fcilicet trüuncum remo- Vüftt veri, aut illad magis transferri, quod minus refiftir; Quia do- vero folum deorfum truditur & retrorfum, neceffe e(t eo, QUs qui fit refultu corpus fürfum pelli, & antrorfüm, ita, ut, qui X inde motus fit; compofitus exi(tat ex horizontali & perpen- - diculari ad horizontem, . Si obex, quem pes pofterior ince- Wl- dentis impellit,. eft hujusmodi,. ut facile cedat, aut firum TU muter, moleftior incetfus accidit, ut probe experiuntur in Ls arena deambulantes: ex ea enim impetus non totus refle&i- 'Tf1a tür in corpus, obice minus, ac oporteret, refitente, Si qm"- vehementior fic illa impulfio, tanta celeritate axis gravitatis transfertur ultra pedem anterius pofitum, ut periculum fit, ne corpus proruat, nifi pes pofterior ad anteriora citiffimé um trausferatur, ut obíervare licet in curfu citato. His pedum translationibus alternatim fa&tis, torum hominis corpus trans. Qu Vt- fertur motu, quem vocant progre(fivum aut inceffum, - L Circa inceffüm probé obfervat ÁmrsrorELES, .eum non fieri citra in- odis flexionem aliquam. In omni autem inflexione punctum eft quoddam & immotum, circa quod ut centrum pars, que flectitur, tranfit à recto fitu in curvum., Caï Sic femur cum trunco in coxendice, & crus cum fe- more in poplite, cum crure talus, qui cum calce, hie cum tarío, yret O tarfus digitis ita committuntur. ut fingulz partes inter progrediendum arcus fuos de(cribant. Hinc tot mufculorum, qui flectunt, & exten- qUC dunt, apparatus, tot offüum articulationes, in quibus rotundum uni- 10 us caput fuperioris finum plerumque fuübit. Offium capita lzvi & lu- iCib brica obducta cartilagine à mutuo attritu funt tutiora; ne veró forti - )f16 us incalefcant frictione in curfü , per multa milliaria producto, tenui Iympha interlabente temperantur, Hinc liquet greffum hominis, ut entt D3 omnium pcl- *DiSSERt'-r.A'rIo Lie omniam animalium effe motum compofitum ex variis cireulorum por- Tat tionibus ad diverfa centra referendis, Quodfi nulla cfiet in genibus d« articulatio, majore velut circino arcus circuli deferiberetur, eaque Càt foret ratione & moleftia jncgd.en.dum , qua folent grallis lignceis in- fiftentes. H z IL Ab expofito hoc. mächan*ïäm-o, quem feapfe natura corporis animalis exhibet, manifeflius apparet, IO- animalium progreffionem artem effe veram, partim à natura ipfa, hoceít, machine & animé indole, par- tim hominum przceptis, denique & ufu periculoque fuo cuique a- nimalium acquifitam, 29: Nihil aliud effe motum progeffivum, quam exercitationem mechanicam in varla vectium compofitione peractam, a|ternamque actionem ope mufculorum , nervorum, fpirituum & de- terminantis caufe factam, 39: Ea animalia, ceteris paribus, citius, & promptius pedes movere, greffusque conficere; quorum crura bre- viora funt. Id prorfus perfpicuum eft in vermibus multorum pecum, quos velociffimo motu agitant: nec ratio difpar in avibus, quadrupe- dibus, & hominibus obfervatur: breviores enim vectes per minora qui* dem fpatia facilius & citius moventur, quam longiores. Centrum ^ &. III. Ex iis, qux diximus, totum corpus in inceffu al- gavitatis fero pede fuftineri palam eft, linea mque dire&ionis trans- in inceffu qui fe ha- ferri ex pede in pedem alternis vicibus. Át vero cum plan- beat, tz pedum non eandem lineam defcribant, fed duas retas fe- re parallelas, qued utique conítat experientia veftigia pe- dum in vado molli aut arenofo defcripta confideranti, hoisi- nes latos & brevium crurum vacillando incedere necefle eft, cum fe nunc in hunc, nunc in illum pedem fere ut anferes erigunt, dum centrum gravitatis alternatim transferunt. ld ipfüm & alii homines omnes, fed pauló obfcurius, efficiunt, linea dire&ionis finuofo & pene ferpentino icinereab una in alteram parallelam translata, — Inde fortaffis, ficonjectura non fallit nullum eft animal bipes, cujus centrum gravitatis in- au- cedendo per lineam rectam moveatur. Quemadmodum ceni nE MorU SPONTANEO &c, $E tem ad latera pec undulationes quasdam hoc centrum decli- Wt fimilem undulationem furfüm ferri ac j]bis nat, ita quoque per fe(tum eft: cruribus enim divari- Sälïïüf deorfüm non minus mani $u catis depre(lius e(t, quam du m cruri uni extenío t:run;us ïe- rectus infi(tit. nalli L Baojulus impofitum hiumeris pon dus fuftinens, pron&.. capite, & corpo- dum enim eft ab omni farcina liber; ella pore anterius curvato incedit; pedibus ftare rectus poteft; cum line a directionis ab illius. gravitatis p edem alterum: , feu per fpatium [ centro, few corporis medio ducta per p uam jinter utrumque pedem exiftens tr anfeat: at novum illius dorfo additun at, & doríum verfus retrahit ; ex eo lam, pondus centrum gravitatis immut proinde, fi re ctus ftaret bajulus, ducta directionis linea extra pedes re- Neceffe igitur eft, ut prono in terram capite ita cur- tius, trorfum: caderet. bre vetur, ut directionis linca in tra pedes, qui homini l?a-fes funt , cadgt; T eorfum pendente þondüs fuginet, II Eodem ex capite qui dextra manu d Upe. inclinato in finiflram partem corpore p rogreditur, vel finiffram manum gur rtem dextre oppo fitam aliquantulum extendit, equilibrii ergó in pa Hinc etiam. ventricofi homines humeros reclinànt, ut oppofitum ven- Repetitis fcilicet experimentis conflat, cen- il tris pondus compenfetur. trum gravitatis humanorum c orporum effe in pelvi inter 05 pubis & ex- 1$- tremitatem fpins dorfi, feu os facrum. ll* Linea proinde d-ire&ion:i's per illud punctum & inter pedes tranfit.- e HI. Homo ad remulcum conductus , dum magno fe conatu componit ad E !a trahendum , quantum poteft, axem gravitatis extra fulcimentum an- trorfum promovet; quo enim 1 ongius ille axis diflat à fulcimento, eo g d illius ulteriorem antrorfüum promotio- magis pondus corporis urget a tó cHonis in corpore magis di ffat, à fulcimento feu nem, quia linea dire ut nifu majore deícendat; nequit autem ld pede, cui infiftitur ; quo fit; defcendere, quin una fimul eadem vi promoveatur; & promoveat cot- :qt, ul pus trah endum. Fit enim ille defcenfus per peripherianr circularem, quam defcribit centrum gravitatis motu circul ari recte inclinatze ad ho- yort Itl* rizontem, ductz À centro gravitatis ad pedem ; ut ln:em-in'i' obícurum efh - L2 $ LV. d 32 DissrcmsBmATIXIo - Afcenfus per aceli- $. IV. Eigiguo conatu mufcu lorum -'opuvsu-e(t in inceffü via & de. per planum horizontale, in quo, cum crus anterius re&um m Ícenfus, fit, quo tempore pes pofterior transferri incipit, axis gravi- M tatis eft in ipfo centro vectis, aut tantillum ab illo diftat, quod l perinde fe habet,. ac fi non diftaree propter celumnarum il- larum offearum qualemcunque amplitudinem, intra quam linea dire&tionis comprehenditur. in afcenfu per fcalas mo- leftus labor organa exerces: nam in unoquoque gradu pra- Ccipua pars totius ponderis vi mufculorum attollenda . eft, Ü usque dum trium articulorum flexus extendantur, Per pla- num incedentibus moles integra corporis nunquam fufpen- ditur vi mufculorum , cum offez columnz unius pedis inni- tatur, aut huc illuc convertatur, Sed in afcenfu per gradus ipfa mufculorum a€tio corpus fuftinet, non durities & fir- mitas fulcroram: eandem ob cauíam afcenfus per ardua & acclivia operofus eft, tum quod plantz pedum in loco accli- Vi acutos cum tibiis angulos efficiant tum quod'non perin- abeu. a ice l UMMME o r r i d o at de firmiter, àt in plano horizontali, fulciantur. De defcenfu videri magis paradoxum poflet, quod & ille molefto labore non careat, Sed oportet fané & hunc motum paulo moleftiorem accidere; etenim qui defcendit, inflectere crus alterum cogitur - » Ut pes promovendus gra- dum proximé fub ) e&um attingat, antequam axis gravitatis excedat ultra pedem quiefcentem, ne corpus'cadat. [n fu- ftentando autem corporis pondere in illo fitu, quo tempore pedisalterius translatio fit, quantum laborent mufculiextenfo-- res cruris inflexi patet ex fuperius recenfitis. — Utramque mo- leftiam, quz in afcenfü pariter & defcenfu eft, ut levent Archite&ti, ícalas conftruere amant in atria longius proje&tas, quo gradus fingulos depreífiores, numero licet au&tos, ad- curare liceat: idemque obfervant, ubi per fcalas cochlides fpatii & arez compendium captant. $: Y, 33 DE MorTU SPONTANEO &c. effu E .. V, Saltus eodém mechanismo fit &.intelligitur, -qr;o Saltus, hum inceffus: WVI- duobus enim poti(fimum peragitur, corporis fcili- cet elevatione in alrum . & promotione. Promotio non dif- ul ufculorum ) il fert à veloci progreffione feu curfu; iisdemque m a&ionibus, eademque-..contentione peragitur: elevatio fit dafil partim rea&ione duri foli, cui innitimur, partim actione vi- T- bratoria mufculorum, nervorumque, qua centrum gravitatis Jf magis elevatur. Cum enim ftat corporis humani machina, eft cencrum gravitatis diftat à terra tota longitudine femoris & )l- cruris: fed ubi fle&untur articuli, & minor eft diftantia, fi K magna vi contrahantur mufculi, tres velut arcus inflexi cir- Ti« ca coxam, genu, & pedem magno impetu laxantur, & folo (us refiftente, centrum graviratis furfum impulfum, molem cor- fit- iX poris attollit. . Non aliter id fit; atque in arctu, qui terrz in- fifti. FHujus enim cornu fuperius fi vehementer compri- (li« mas, non folüm vi elasmi reitituitur, fed & furfum exilit. (l- Nam füblata exteriore potentia fefe dilatare nititur; cumque pars ea, quz terram contingit, fpatium, in quod fe panden- do recipiat, non habeat, motu reflexo centr um gravitatis an- AU tea depreffum furfum erigitur unà cum arcu integro. In ho- (l mine autem exercentur tres arcus, non quidem à materiali Tàe duritie & tenfione articulorum, ut in ligneis & chalybeis : M virgis contingit, fed ab organica vi mufculorum extenforum. iu- ort S. VI. Eft autem mirz;bil'is ftru&tura & difpofitio dicto- xxsmea L[b rum trium arcuum, alterné difpofitorum. . Primó, ut tripli- hd in no cata vi impellatur centrum gravitatis, &c fic. validius impri- ent matur corpori animalis impetus. projectitius, . ut altius 1 05 ipfum afcendat; quia gradus velocitatis continenter impreffi l- toto tempore, quo articuli explicantur, perfeverantes com- us les fum, i Secundölz,. ut impulfi ponunt i,mpctum magis inten E at — 34 DrsskRTATIO. fiat per lineam re&am, five perpendicularem, five inclina- tam ad horizontem, quia motus artuum funt circa nodos omnium articulorum. Oportet igitur, ut aliqua centra co- rundem diverfis velocitatibus moveantur, ut omnes motus circulares componant iter reGilineum. 'T'ertió, alterna difpofitio trium articulorum juvat ad extinguendum imperum in defcenfu, ne pedes forti ictu pavimento illidantur, & lu- xentur; fenfim enim cedendo im fionis infringunt. peFun1 -relapfu-s & percus- I, Quo longiores funt vectes extremi crurum, eó funt magis ad faltus majores efficiendos accommodati. Hinc ea animalia, qu& crura ha- bentlongiora, habita ratione molis corpores, celerius furfum impel- luntur & altius, quando in faltu crura explicantur: quemadmodum id in lepore, fele, tygride, &c. &c. obtinet. Nec tamen id univerfim requiras in omni faltu validiore. Sunt animalia, quibus crura funt mediocria, & faltus nihilo fecius ftupendi. Videre ante annos aliquot licuit fimium, infignem magnitudine corporis, & hoc in genere exi- mium quid praftantem., AÁd imperium magiflri fui, qui eum ad fpe- étaculum alebat, facto ad parietem affultu, inde fefe eo librabat in al- fum, ut dorfo lacunar feriret in hypocaufto fedecim pedes Rhenanos, minimum . dixerim, alto. Brutis, infectisque, quz omnium pedum, aut faltem poftremorum articulos femper inflexos retinent, prompta ad libitum faltandi facultas eft: & nihilominus, quando faltum vehe- mentiorem aggrediuntur, plus folito eos incurvant: rei documentum in locuftis & pulicibus proftat. Reptilia veró, qua pedibus, faltu quo- que carent, nifi fpinam hinc inde inflectant. Sic ferpentes contracto €orpore per finuofas inflexiones caudam terrz applicant, caput paulo erigunt, & fubita fpinz extenfione fpiras finuofas explicant; quo fit, ut toto corpori tantus aliquando impetus concilietur, ut ad aliquot paífus inflar fagitte vibrentur, 1I. De cunmsu fpeciatim plura dicere nil awttinebat, cum ab inceffu fola motus velocitate diflet, aut fiquid ab illo diverfum exhibeat, totum um at- id gd faltus leges éxpofitas pertineat. Id quod in curfu animali tentig« pE MorU SPONTANEO &c. 33 fid- tentioném noflram fibi potifimum vendicare debet, eff (ummi rerum !s Opificis potentia, que vel in ipfo hoc organorum animalium exercitio, Q . quantum opera fua preftent humanis, dilucide manifeítat. Qua ete- QtuS -nim machina, artis humanz prafidio elaborata , durabili adeo fingula- « rum partium ingenio, nexuque tam firmo conferta eft, ut ex motu tU perniciffimo , ac diutiffime protracto vitii nihil trahat? Attntu & con- cuffione crebra ante ufum pene labefactantur. Corpus animale verà .Ju- hujusmodi eft, ut diutiffime perítet fine noxa poft millies iteratas arti- V Drome- culorum, mufculorumque reciprocationes, continenter factas darius, quadrupes ex genere Camelorum, fi tuta ScALIGERO fides, (v) tanta velocitate & patientia motüs decurrit, ut amplius centum mil- faltus liaria uno die conficiat Caterum inter problemata otiofa jure referen- a ha dam arbitror illam controverfiam, — quà-difceptant utrum. homines npd prevalere quadrupedibus poffint curfus pernicitate De HAzaELE pto- - m id fectó, fratre JoAnr, Principis militie, teftatum facit facra hiftoria, (5) erítm eum tanta velocitate currendo valuiffe, ut capreis filveftribus 2quipa- funt raretur, In SurpAE commeritariis mira quoque de homine velociffimó .1quot referuntur , INpacus, inquit, füb Leone, Marciani fucceffore, £Xle ?? floruit homo audaciffimus & pedibus valentiffimus, 1eva manu ro- dpe ?5 buftior, celeritate przítans Fuit enim Euchide & Afopo, & Chry- j4l fomazo & Echione, & fiquis alius celeritate pedum celebrafur, ve- nos, locior. 35 In eundo conípiciebatur, & rurfus evanefcebat, fulguris jum, » inflar per. precipitia, non currenti magis , quam volanti fimilis, mpra » Quam enim viam homo equis mutatis uno die conficere non pote- vehe» rat, eam hunc fuis pedibus absque ullo dolore percutrere affere. 2 MT ntum. 22 bant: namn d caftello Chereo uno die Antiochiam perveniebat, & qno- poftridie in idem caflellum revertebatur, ex eoque denuo, quietem rado 25 non defiderans, uno die Neapolim Ifaurie proficifcebatur, ,, paufo Be SrARCHATERO S$ueco fortiffimo teftis eft OLAus, (f) eum pracipua p it, pedum pernicitate infipgnem fuiffe, ut uno die é fuperiori Suecia if ;quot Daniam cucurrerit; quod iter alii vix XII. diebus equo vecti perege- rant. Sed hzc Orar funt. E 2 Piu- ] fola otum (Y) Exoter. Exercit, CCIX, l^ (5) H. Reg nfig« (») Lib, V. c. 7. fept. reg. 36 v'fst"f's-E.RTAT'ro" f Plura hujus generis miracula memorie pofterorum reliquerunt PETRUS ManryR, CAMERARIUS, LAMBERTUS SCHAFNABURG , J.ovws. Hos adeat, cui jucundum eft exotica mirari, Mu P Tiwceffus — & VII. Quz faciunt ad inceflum hominis explicandum, dis, quadrupe- accommodari füa rarione poterunt inceflui reliquorum ani- malium, quz binis pedibus gradiuntur, attendendo tamen molem, figuram, fitumque totius corporis, & parrium fin- gularum, ex quibus varia ad inceffum adjumenta fuppetunt aut impedimenta. Quadrupedis ince(fum paulo lentiorem attentius obfervantes deprehendunt, nunquam duos pedes diagonaliter oppofitos fimul moveri, ut vulgaris eft opinio, fed pedem unicum à terra attolli, reliquis tribusfolo infiten- tibus, Motus ab uno pofteriorum incipit, qui folum im- pellendo retrorfum, promovet centrum gravitatis; dehinc -pars anterior ejusdem lateris attollitur, & antrorfum fertur. Completo greffü duorum pedum ex. gr. finiftrorum, pofte- Inceffum rioris dextri motus fuccedit, tandem anterioris. enim animalium nolim exiftimes motum omnium partium zqua velocitate translatarum, . & fecundum eandem dire- &ionem, cujusmodi eft volatus avium: fed motus eft rcful- tans ex translatione quarundam partium, quz aliis quiefcen- tibus innituntur: adeo, ut animal ftando quodammodo pro- moveatur. Quo autem ftatio machinz firma fit, tribus fai- tem columnis, inter quas linea dire&tionis à centro gravita- tis du&ta incidat, eo quo diximus modo; fulciatur neceffe eft. In columnis crurum id quoque narura fedulo inftituit, ut ere&z duritie fua & fenfus ftapore pondus incumbens fa- cile fuftineant, Quod reliquum eít, motus animális ea ra- tione facilius abfolvitur , quod non integram molem, fed pe- , qui dem unicum moveri ; —& attolli tantummodo oporteat inftar pE Morvu L-S—;FOQT'R.N'EG &c. 37 305' ín(tar contt, cujus in re.nautica ufüus e(t,. folum impellendo lu centrum gravitatis antrorfum promovet, tribus columnis e- recdtis, ea pene ratione, qua currus fuis rotis innixus trans- fertur. m, lll- Neício, quo duce in c*b-n'trari"am fe—ntehtiam abierit ÁRISTOTELES, ratus, guadmpedia- moveri ita, ut fimul cum pede dextro anteriore promo- t Pictores fortaflis ab eo fidentius fuiffe in veant finiftrum pofleriorem. ]s confilium adhibitos, quam examen naturz credideris. Sic quippe int pingebantur imagines equorum elevatis. in altum fimul dictis duobus 2l pedibus, & adhucdum pinguntur, & finguntur hodie, Sed fallitur cüm es pictore Philofophus. Nec enim , quod in faltu bini fimnl pedes ele- ventur, idem imn inceffu fier1 confequitur, ut recte advertit DEsaGurLI- ïiO; ERS, (u) Errorem detexit BongLLus in libro fuo 4de motau animali- en 47 , ubi ex Mechanice principiis oftendit, ordini & fimplicitati na- [ll- ture motum ànimalis per inceffum repugnare, fi bini fimul pedes, inc anterior dexter, & poflerior finifter eleventur. Motus etenim omnes animalium ifa reguntur, ut centrum gravitatis fit intrraþ bafin fulcri l— :Uï. fuflentantis, ii JEgre in. motu cele;'iore adverteæ datur hanc incedendi ra:tion'em. Len- (m ta teftudo & bufones nobis, nefício an delectu fatis commodo, ex- v* perimento ferviebant, Tarditas. inceffus in utrisque morz fatis in. ül- dulgebat, ut diftincte perfpiceretur, anteriorne primó, an poflerior pes levareturt, Nec tamen proptérea in iis quadrupedibus , quorum jita inceffus vélocior obfervationem eludit,- effe. fufpicio poteft, pedem utrumque fimul transferri ; cum fic linea directionis continno extra ba- - fin caderet: quod fi accideret, notabili profecto corporis ad utrumque t latus alterna inclinatione proderetur, Hune porro incedendi modum fe à BonELLo defcriptum, narure maxime conformem, & hujus magifle- Jity rio ab omni genere quadrupedium 'exerceri*, vel ipfi homines fuo ex. f- emplo comprobant, Infantes humi manibus pedibusque reptantes, eundem in levandis corporis fulcris ordinem fervant, [0e Pedibus capti e- fubjectis humero fulcris fubalaribus ita incedunt, ut motum incipiant E 3 pede qu CEPELA — i fpif 4(::) Cours de Pi)yfzquef. T. l, uot. fur /a z.-. Lecou. p. 9o. 38 DisskERTAT!0 pede ex. gr. dextro, mox fulcrum dextra itidem manu promovveant; quod experimento per alium quenilibet rei igqamm capiendo , difcere qmvi; facile poterit.. Inceffus $. VIII. Qgöniam vero non una, & conftans eft ratrio in- quadrupes cedendi iisdem quadrupedibus, ut obíervare potiflimuni li- dis variat, cet in equis; difcrimen, quod in inceflu concitato, tolutari, fuccufforio, & gradario intervenit, non negligamus. Dum concitatiore motu incedunt, duo pedes anteriores primum promoventur, impulfo antrorfuni & furfum corpore fub- ita & valida excen(ione crurum, quz prius non nihil contra- huntur,. ut quod per longiusípatium impellendum eftcorpus,; potentius urgeatur. Scatim atque pedes anteriores folo infi- A— — — — (|/' & , "À ftunt, pofteriores antrorfum deferuntur, fecuti impulíum, quo tora moles corporis ita fertur, ut pedes anteriores in eam partem inclinent; & nifu fuarum extremitatum retror- fum totius corporis motum ad anteriora augeant. In in- ceffu colutari, qui commodi(fimam feffori praebet veCtatio- 1 nem, pedes ejusdem lateris, firsul antrorfum promoyentur; poft hos pedes lateris alterius, ut alternata binorum pedum Y promotione tota inceffüs ratio abíolvatur. lNon tamen tu- tiffimum hoc genus inceffüs eft, cum enim axis gravitatis fit vel extra füulcimentum, vel bafi admodum anguíte immi- l neat, equum profterni offendiculo minimo frequentius con- tingit. [n inceffu füccufforio pedes diametraliter oppofiti (i- mul moventur, & quiefcunt alternatim, ita, ut moto pede anteriore dextro, moveatur & (ini(ter pofterior, his vero t quiefcentibus, ad anteriorem (iniftrum & pofteriorem dex- t trum ordo motus deferatur. De motu denique gradario di- l &a funto, quz $? fuperiore univer(im de inceffu quadrupe- dium retulimus, — Átque ex hoc difcrimine ince(fus expofito 3alia, facile conficias, quam variis moveri modis p(o(iï»nt anin quz 39 nE MorU sPONTANEO &c. Anf; quz pIuriuä pedum minifterio fübvehuntur, aut infe&ta, Cett quibus tamen nulla ratione competit motus tolataris; cum habeant pedes admodum divaricatos, & extrorfum ad latera Il* rodu&os, quibus omnibus ex uno li;tere fimul fubdu&is, haud fufficiens fulcrum ex áltera parte axi gravitatis pra-fta- [ retur. rl Pluribus haud opus eft, ut intelligatur mechanis- mus, quo progrediuntur animalia, quz pedibus inftru&ta H jm funt. Longe ab eo diverfus eft reptilium, quz pedibus ca- rent, inceflus: in illis enim, dum progrediuntur, pars quz- l- dam immota, & folo veluti affixa, permanet, cui tanquam [d* fulcimento reliquz, qua motum obeunt, innituntur, al- U5 ternante in diver(íis partibus otii & motus vicifütudine. In- f ff ceflus hujusmodi reptatus nomen habet, n [ S. IX. Reptatus etfi non foli ('erpen,tum' generi proprius Rept?tu& fit & peculiaris, in eo tamen hic gradiendi modus rectius "- Q« exponi confuevit, non tam ex eo, quod ferpentes principem inter reptilia locum obtineant, & per fe fe motum praftent h (il magis perfpicuum; fed potiffimum quod eruditorum fítudia in obfervanda horum reptilium fabrica uberius, feliciusque ll- veríata fuerint. (x) — Serpenti fpina eft-admodum oblonga, -- (it ut oblongum eft ejus corpus, cujus, fÍi caput excipias, ]l« longitudinem fpina complet. Vertebrarum fpinz cum fit " iugens multitudo , necefie eft, eas effe admodum breves, & f« habere fingulas proportionatam latitudinem, hoc eft, exigu- de am. Hinc fequitur, licet in binarum quarumcunque ver- T0 tebrarum articulatione parva fieri poflit inflexio, ex multis Y« tamen, quibus contortz fünt, inflexionibus in parva etiam li- longitudine infignem fpinz & totius ferpentis fieri poffe ) X« in- (Q fda (2 Ada 4Acad, Parif. ad annum. 1692, 1695 n 40 Drsst R'T"A"r TrO' inflexionem ; V'ita, ut ferpentes in fpiras circulares, aut gyros admodum contractos aliquando convolvi, aliquando finuofis hinc inde flexibus complicari videamus, Auxilio harum fpira- rum, mufculorumque fpiralium tortuofus ferpentum inces- fus hacratione peragitur: pars corporisanterior fpirarum ex- plicatione antrorfum diftenditur, & promovetur, dum inte- rea pars pofterior, illiusque mufculares fpire quie(centes, d & folo innixe, fulcri loco funt; cüi anteriores innituntuür, ut promoveantür: (z) viciffim vero explicatis anterioribüs p Ipiris, - foloque infiftentibus, fefe contrahunt pofteriores, » r alternaque hzc fibrarum explicatio; & contra ctio reptantium corpora promovet, Tam crebre aliquando fünt ille infle- ï xiones, & fpirarum explicationes alternatim faGdz, ut fum- l ma velocitate hominem citato curfu fugientem affequantur, k quod poti f . Timum 'a'-ccidit»fervïdiqre eítatis calore, aut ce(tro irc incitatis, (y) Serpentum pr-æcïpue viperarum ag'i]ifas, qua imprimis caput in par- D»1 lat imd tem averfam , & latera facillime flectunt ; reliquo. corpore quiefcente, ut jam ARISTOTELES obfervavit,.(4) .eo potiffimum referenda eft ex [ —— mente BLASII, (b) quod vertebrarum apophyfes breviores fint, qua parte propius ad caput accedunt. Minuti preterea mufculi per totum corpus difpenfati, fpinas exiles diducunt, & ipías poti mmum " verte- bras flectunt in diverfa, atque erigunt. (z,) Reptatus ihügne adjumentum natura animalibus przílitit in fquam- mis, quarum fitus & figura alia in dorfo, fub ventre alia obfervatur. Sub hoc enim fquammz, alie aliis imbricatim impofitez, annularem figüram exhibent, quarum éxrremitates éa rationé fe invicem contin- gunt, ut; fi fquamma fuperior mediante mufculo retrahatur, aut eri- d- .. —anad e- u oanaé l"U* . P"MOddaeld» Qu gatur, alterius extremitas in altum tollatur. Commodum , quod inde repta- («4) Lib. IV. de pai*tib. -aizimal. Gs L (b) Auaromw. auimal. Part, . c, 39. pE MorU sPONTANEO «&c. 4X 05 weptatui accedit, facile patébit cogitanti, quod fquammz fingule .vices fs obeant. totidem uncorum, auf aculeorum,, qui terre figuntur ventri - fubjecte. Quod ;nifi effet, non poffent profecto . ferpentes, 'poflerio- Tibus partibus folo innixi tanta vi & celeritate fuos finus. explware ut G 1nüa1 fagxttæ arcu emifte per- px.üus ahquot ploühan ? - Tradilium $. X Ammaha, qu'ï: tractilia vocamus, hanc inceden- n di ra cionem fervant, inceffus ars pofterior contrahitur, craffio orque u éffecta, rugis exmms afperatur, quibus terrz adhavet, ut JU$ pulfioni auc tra&ioni ; fa£tze fecundum re&tam fuperficiei ter- C5 rz, cui tractile infider, parallelam refiftat; pars vero ante- H rior extenuatur, .dum parti pofteriori corrugatz veluti ful- i cimen:o retrorfum innit ns, ad anteriora extenditu Poft ffle h E I]: am exrenfionem.extremit ac 4 d5 dà nterior contrahicur fecuadum üfy lum.z adxmm, corrugaturque, & fic confequenter partes lro elique pofteriores: qua contraCtione cum pars anterior ter- antrorfum pro- re adiuereat, necefle eft partem-pofterioren moveri, Sic fa&tis fucermt.m extenfionibus & .contr: *&ion;« päf- (( bus, & alternatim-quiefcentibus partibus extremis, animá- 24 lia tra&tilia progrediuntur. Ex hoc progrediendi modo in- qm telligitur, pàártiumcorntratCtarum rugas anterius efle lz viores, fur afpemov'eb vero €x ea parte, qua fibi imbricatim incumbunt: Ortel fecus in conrradmne, quz fecundum longitudinem fit, cam facile corpus H.*IOFHHD ; quam amrürium Inoveretur. At- jarn que ad hos motus commode obeundos, nà&ta funt hac ani- malia.certam fibrarum mufcularium fyntaxin, ut alix fecun- atf jLern dum corporis longitudinem fint extenfz, aliz: circulares, ut ntilt in vermibus, transveríz alie, ut in llmambus, 'Vix ex utris- . que permixta. inde t Eruca fere ut lumbucus reptdát: dum partes corpons in fe ipfas redeuntes £ontrahuntutr , pedibus terre fixis, aliquam fui partem, mon corpus inte« DrissrERTATIO 42: iäægrum;. alio: transferunt.. Q"uædämf-r tamen-inftar- ferpentum: .gfä:igatæ,.. Á partem. poftericrem. caput: verfus adducunt;. dehinc: reducto. corpore, partem.anteriorem promovent.. Perfpicuum.inde, quod erucis- pedes id officii preftent ,. quod;fquamma: ferpentibus. Sed. abfit, utexamen: inceffus delabatur ad. multiplexillud:difcrimen: exponendum,. qnod mo-. tus-infectorum diverfiffinrus exhibet.. Infinitum. peng opus compendio profequi inflituerem,. — Multa infecta terreftrium.inftar. animalium: gra- diuntur.. Scolopendre ,. cui octoginta fünt pedes, admodum: differt in-- ceffus:: nonnulla- tantummodo: faliunt:: funt, quz fe promotura, in. dor(um fe conjiciunt,. pedes.in altum. exerunt,. mirisque. dorfi contra- (tionibus viam emetiuntur,, mox.converfa pedibus infiftunt,. qui ipfis pro columüis ,. non ad gradiendum: funt:dati:: quedam apoda: incedunt fupra caput'& caudam:: polypus & fepia bracbiis-in:afperas rupes inje-- étis fefe protrabunt:: aliis. nullus: omnino- motus- eft à loco- natali, ut patellis. Varietas mira & infinita in minimis, quz qnantumr.commen- dare Conditoris fapientiam poteft,. tantum: illudere. debet: fcrotantium: curiofitati.. A RE U LL S IV Dc Volatuw c». Natatu.. Refiftentia G. E. Qua ratione volatilium corpora non modo: in. certa medii qui 3] tit üdine füftentenrur ,. fed etiam alarum jaGtibus vibratoriis fe habeat:« in volatu, cleventur in aére. qui propter eximiam fluiditatem celerrime fübterfugiendo,. perenffionis vim videtur elu dere,. przcipue in avibus ,. quarum- corpora magnitudine praíftant & ponde- re, compendio hic recenfendum. — Liquet vero facile motus bujus indoles,. & aéris fluiditatem,. & motus celeritatem una expendentibus. Subterfugit quidemfacillime aér corporum, & corporibus leni motu quz tarde moventur, impulfionem, illapfis cedens .. ad latera ultro pene defluit. Fac tamen aé- eri vibratione & multa fuperficieim- rem,. ut ut fluidum, cel ur; fulcrum— experiet C Pellat"cogpus; non modo refiftens in eo n&' MorU:sPONTAXEO &c. 45 ? J ï'ed & valida reactione ad motum reflexum adetcfnäi nabitur. des Nec enim arbiteor, motum volatus ad alizs. referri leges .de- 1 bere, aut poffe, quam ad illas motus reflexi; quo etiam te- 10 fta levis & plana fub angulo valde inclinato aquis illifa, (ib- IG10 fultim.per longius fpatium,decurrit. -Quippe,.dum aér ve- IN ihementi alarum:percuffione vapulat,.ejus ípirz «motu 'elafti- In :co refiftunc, & dilatationem .affe&tant: .quo fit, ut volatile *am diu furfum afcendat, quamdiu arcus àb'alis defcriptus, tra PH fie fülcrum impellendo faltum efficit; quo fimul ab-eodem ful- unt cro recedit, Sed ubi fulerum illud :minus habet firmitatis, nje & eadem velocitate.cedir, qua percutitur, volantia .promo- ut veri repuguat: tantum enim -deorfum relabuntur ob de- lf Ícenfum aérei fulcri; ^ quant nf um ;-fuir;ülm vibratorio .alarum ifiexu eluCtantur. i. "Quamvis "i'n.'Lcorporibusvþarälläfc):gra*m mviïs "ard uudrn*bh fit invenire cen- tram percuflionis, feu moveantur circa latus unum , :feu aquabili om- nium partium motu transferantur; paulo:tamen : difficilius-eft-ob ftru- Cturam irregülarem :alarum:défignare, .in.quo . puncto.fit :centrum per- cuffionis, dum expaníz.a&rem fiagellant. ^Verum illa -axeiceía non eft N tanti apud Phyficos momenti, 'quibus fatis;eft nolfe , iliud-reperiri.cit- 2 r'ils ca.medium longitüdinis álarum, 0YX pue II. Neglectum aut 'pratermiffum a -natura *i*epfehendas nihil in javibus, (iQa quo reddi aptiores ad exercendum in aüre volatum poflint. .. Corpus le- u ve illis:datum & agile, :craffitie inzquali, nec magna, «& anteriore $ parte arctius, ad findendum facilius volatu aérem. ;O'H:a, funt velut üria totidem fiftule infignis duritiei, «& intus maxime cave, fecus ac in ifty aliis animalibus: :nimirum nequid ;ponderis fuperfui machinz addant, aut oficiant motui per aéra perniciífimo. Totum. corpus volatilium o.t.ü ao quaqua pennis veflitur., & brachiorum loco duabus alis inflructum 'eft. iff Priorum quidem, :;puta pennarum fabricam diligentiffimo examine di- [üf! dicit, & expofuit- PovPARTIUS, in momumentis Jcad. Reg. Parif. Alarum anechanismium ubetrius'defcribunt Rajus; WirrucHiv, Bo- fed REL- LFZ ä 44 EDISSERT.ATto WELLUS, Plurima vero hanc in rem: fo!ernfïïmus PgRRAULTTIUS digna: fpeculatione indagavit, & publici juris fec t oftendens,. qnam mirabi- lis fit illa fynthefis organorum, cujus ope volatilià,, etíam . pondere graviora, efferri inm altum valeant. MIl, Ale brachiorum inftar avium Iatenbus infixe fünt.. Earum articulr per mufeulós pectorales extenduntur ,. & complicantur :: complicata. lateribus adharent, ne impedimento fint avibus terre infiftentibus,. & cuivis obflaculo impingantur: volantibus vero ita extenduntur,. at centrum gravitatis mediam lineam, quz alarum extrema conneclit, oe« cupet. Ut vero ale. magna. vi aérem percutiant, pennze his brachiis: infident,. qua validiffimis duobus imufculis- pectori inhzrentibus agitan- tur, inter quos os amplum e medio- flerno inftar crifte affurgit. Den- ne ita funt 1n ala difpofitz, ut cum.ea deprlmxtnr, multum in latitue- dinem : pateat, & magnam aéris molem: verberet ,. verum. ubi ala erigi- tur ,. pennz non amphus ad libellam horizontis jaceant fed pene ver- ticales aérem fecare. videantur:. unde. furfum vibratis: aéris' refiftentia minor. Sic remi dum reducuntur,, quafi cxfim aquam feriunt; neque iis adeo-aqia oDfiftit, ac cum tota fcalmi fuperficie impellitur Caulis penne ale infixus, cylindri figüram habet,-intus quidem €cavus, in- figni tamen duritie, cornu in(tar ngef»ens. extremum: calami ab ala: remotius parte fuperna fenfim abitin laminam tenueni, intus fpongio- fam , parte inferna concavam per modum canaliculi, Vim elafticam: liec ffmufa augere videtur, fimul.& pennz firmitatem,. ne aírem per- cutiens , in-medio nimium flexa' frangatur. EX utraque parte adha- rent. lamelle membranacee, quz microfcopio infpecte,. ceu totidem nove pennze comparent:; omnes itá caudici ad angulos acutos adhzrent, utaéri quidem refiftant, ne furfum cedapnti fed facile ad. fe mutuo 1n- fiectantur: ne vero facile divellantur , fmgulæ plumule utrinque filis contortis P & feriatim difpofitis muniuntur. Ea quidem filamente, velut hamr qmdam inaltera ferie deorfum paululum intorquentur, & d cum ferie viciniorie plumulæ, cujus fila furfum crifpantur ,. ultro co- harent: " Quod quidem naturz. artificium uberius defcnptum, & figu- p ris e,-;prefï'um videre eft apud PERRAULTIUM,. 1V. Illud hic cum PLvcnro ex Ormthologla WILLIJGHBV notandum, qua ratione. fuas pennas a pluyis &. aqtus, neiis tincte in molem conflu- ant, pE Morv. $PONTANEO &cC. 4y Ua ant, aves defendant. Obfervatur in poíteriore corporis parte vefx&u. 1b la quedam, inflar popille fucco oleofo plena. .Ex hac aves roftro ole- lcte um exprimunt, quo pennas omnes, dum eas per roftrum tcaducunt, ilinunt, ut aqua incidens penetrare nequceat, - Áltilibus domefficis, eulr que ut plurimum fub tecto degunt, longe minor copia hujus fucci in- if2 effe deprebenditur, quam aquatilibus, aut anferibus. (c) Philofophi ,& Angli. obfervationem Poéta Gallus ad d fqlas volucres aquatiles reftrin- üt git. (4) p (t« Infuper hoc etiam provifum efL , omnis ut aler, hs. n Undavum civis , frojïïum pinguedine quadamy Praferat imbutum, quo fultas vellere denfo: etle ite Szpe linat plumas ,. oleofo glutine inungenss: INe rorem accipiant inimicum , aut frigidus humor: Ifl» Trojiciót pellum madefalam ,. ( vifcera ladat. 140 ntia. *. Nec diverfa eft ratio infe&orum-,bx*quorum alz fummo artificio funt que conformatz, ut prater cateros explicat HookE i» Micrographia. 0s Infectorum enim al» interdvm membrana conftant, durioribus fibris We in reticuli formam contextis munita, ut in mufca , & fcarabxo:' atque a]ä In horum volatus eft celerrimus, quod validioribus fiat mufculis.. 10 nonnullis membranz alarum velut fetis quibusdam funt afperfe , utin qm mufcis: fepe velut plumulis teguntur, ut alz papilionum , quo plu- mule quafi imbricatim aliz aliis incumbunt. In quibusdam exhibent x l2 microfcopia innumeros pene calamos: in fcarabais fquammz excavate jem aérem exciplunt, aut alas tuentur, ne in terram fortius impingant, nnp Álils viminum it ii k lexu al2 contexuntur,. fic tamen ut interítitia mino- C-m; W. ra fint, quam ut aérem admittant.. filis nfiy .. H. His de alarüm fabrica & ufü expofitis, inquiren.. Proportio, alarum ad & dum fupereft, quam fervet rationem: expanfio alarum ad COrpus. (0 pondus corporis fubvehendi. Dïe quo. quiderm. ita ftatuen- z 1 dum qllä (c) Spe&, de la nat, T, 1, Entret, 3'6'f Jfü (4) Card, de Polignac, L, VI, inl ajó D rsstnaRT "UT I :O dum videtur, :ad zqualem volatum in majoribus volücribus fufficere expanfionem alarum, quz fit in ratione paulo mi- nore ad earum corpus, quam in avibus minoribus. Etenim ab alis magis expaníis non folum major. aéris .moles pellitur, fed eriam velocius movetury quia cum necefíe (it.aérem, qui ab alis expan(is, & transverfim delatis pellitur, ad latera de- fluere, cumque a medio, & ab .aliis quibuscunque propor- tionatis di(tantiis longior fir.via fub alis amplioribus, quam fub anguítis; neceíle eft quoque fub iis aérem. celerius mo- lv veri, quam fub iítis; & quod inde fequitur, . aérem refifie- rib re magis alis latioribus,. ibita ratione füz molis. Atque H £ ita quidem fentire fas eft de eo genere avium, quas rarior vl alaram vibratio in alto nihilominus fuftinet. [n cateris (icut "" & difpar eft facaltas & ratio volatus, ira & habitus alarum di- bt pr fpar depreüenditut. (e) qit» (ey Avwes, qus longiora volatu itinera :conficiunt, :ut accipitres, 'arüez, &« ciconig & grues, :qui Ponticum mare ultra .ducentefimam a terra leu- Ekï-; cam pervplant, 'f) ditiffims (unt plumarum,, & alas-geítant majores. Vàtt] Alie, .qaz volatum breviorem , aut:rariorem .exercent, carnium .mole infev majore gravantur. Struthiocamelo ale funt breviufcule,, & anguftio- tardi res, quam ut iis poífit procera moles corporis ejus in «aére fuftentari: non tamen ufü.carent, cum d curfum .concitatiorem plurimum con- :mxp« ferant. Anferi Magelanico, ut ferunt, tam .curta fupellex alarum n t Pafferes, frin- Cum efL, ut, nifi forte temsumento , .cui fint ufui ignores. gille, .cardueles , eoquod alz.corpus élevare., & fufpendere nequeant, (o "n nifi.ea :celeritate, .cui vix paucis minutis:mufculi fufhciunt, velut fub- IQ fultim .directione fzpius variata volant, & quiete crebra volatum inter- cipunt. Alaude, alieque nonnulle, aéri quafi innatantes , 'fe diutius parn Eft ta- in :eadem altitudine fuftinent, quin motus alarum appareat, men, crede, aliquis, quafi nictando a celeritate incuffus , ut vifum N 01 ruin ht fugiat: fecus qui .poü'e.ntk;recqperate altitudinem, :a qua leni :ala Ofio s | (f) Niereuberg. Hist. nat, L. I. DE Mocr U $P ONTANEO G. 47 otio: per intervallà defluunt?' Altilia:cortis;. aut faginz data;. parco;mo« us leftoque: volatu: utuntur,. quia: nec: al ,. nec- vires: per- incraffationem: m augentur ea proportione, qua maífa:corporis:: quare nec aéris majus: (f Cm volumen:complecti,. nec. mufculorum: robore,. celerique: motu:remigi-- litur, ü um: compenfare. valent.. In: alaudis- id: plane: vides, qua. ficut: vere: j üi fübeunte in- aérem alte emicant;. ita: fub. autumnum ,. ubi. jam: menfa-- 40 - rum:cupediis maturz fünt ,. fere humi faltitant;. Sic variat: in. diverfo» volatilium: genere ratio volatus.. or- qu [ m &. HL. Attamen non folaalarumdepreffione: volätiliä.fubaaElevatiö—im ; [no- levansur a terra... Volatum meditantia primum inflexis: cru- ?i »[ilie- ribus defident,. moxque dum extenfis valido: conatu cruribus: E qué in aérem exiliunt;. primum : alarumrittum faltui. fociant. — [ta: NU volatum , ut certe oportets. inchoari experientia compertum: u e(t: quodfi enim avis terrz infiftens, per folam alarum de« [Iïl pre(fionem volatum occiperet,. alz ,. pennzque ad terram al- life obtererentur. €um vero alternis.fiant slarum : depreflio: qtfet, & clevatio, nunquid: cantundem: corpus. fubvolans alarumr elevatione deprimetur,. quantum depreflione earundem ele- n lei- 7gji0r£'5- vatur , cum: utrique: alarum: motui aér. füperius ambiens.& 1 ,mole inferius,. zquatis: utrinque: momentis ob(iltart? Sit ita; re- ygult- tardetur hoc ex capite afcenfus avis: profetto non omnino: ientati: impeditur, quia alarum depreflione longe. major percutlio i. c0t- Lrenim. alze in aérem exercetur, quam éarum elevatione. dlarum dum elevantur,, contractior earum longitudo eft, & latitu- ? ffin' do; nec in afcenfu transver(im , fed ca(im Gb,?e&o-latere. 26- gqveflntw lt fub- rem dividunt,. quodque inde:counfequens e(t,. exiguam aéris partem fibi objeCtam impellunt; n intete djutits . &, IV. Ne vero aliti in fublime delzto füuum libramen- risraco pite p vilum tum defit,. fingulari providentia alz iis locis funt affixe, qui- yolucmm ndum in aere, L alarutü otio bus przcipua pars corporis e&, fuppofita. Inter vola d quip- m — —— | 48 DrizssthRTaAT10 n quippe femper in aére jacet prono ve " Ytre; idque citra ullum conatum , quod centrum gravitatis in infima ventris parte. fit conítitutum. Partes euim magis ponderofe, ut mufculi h thoracis, totus infimus venter, & crura infimum fitum for- 2 tiuntur; fuperne tantum extant fpina dor(i, & coftz graciles. Cum itaque aves prono ventre in aére fint penfiles, nullo negotio alis paflis fitu horizontali. ita incumbunt, ut nulla 435 € L—- corporis volutatio metuenda fit. . Ubi confiftunt, non pr cife fitu ad horizontem parallelo, fed corpore paululum in- clinato quieícunt, E(t enim collum avis fepe magni ponde- ris ob longiorem vertebrarum feriem, & ipfam capitis mo- lem. Unde retra&to aut produ&to collo, penes ve&ris longi- tudinem momentum illius variatur, ac centrum gravitafis modo verfus caput promovetur, modo verfüs caudam rece- dit. Cum itaque anferes volitent extenfo collo, ac centrum gravitatis antrorfum proferatur, fimul & pedum articulos, contra atque aliz aves, retrorfum extendunt, ut z quilibri- um capitis & totius corporis exigit, Denique univerfim ob- fervancum , quod corporis fulcimentum perperam ftatuatur in illa linea, quz conjungit arriculationes fcapularum, & humerorum: in illa potius ftatuendum videtur, quz laritu- dinem alarum dividit bifariam,. & centra impulfionis conne- Qtit: zqualis enim utrinque fit nifus ad lineam illam partes, per quas tranfit, fu(tinendas, ; QUt pirecto yolatus. $. V. Ut de cauda poftremo loco apamus, juf'cu*ä ordo poftulat. Cui bono, inquis, hoc flabellum? Irane verum, quod vulgatris fert opinio, illud gubernaculi loco effe aliti, quo omnis directio volatus peragatur, ut clavi converfione navigium regitur? Id quidem non usque quaque verum ar- bitror. Nujane dire&tio volatus ardex, grui, ciconiz? elegan- —— *s D at nE MorW sPÓNTANEO &c; 49 elegam*ifïïzmä profe&o, & ad apicem pene mathematicum przcifa. Et cauda illis quantilla et? parciffime veftiuntur pofteriora plumulis: quin & cauda abíciffa genus omne vo- latilium huc illuc varia dire£tione fertur. Cauda igitur mo- tum avium furíum, aut deorfum inflectit, non dextrorfüm, aut finiftrorfum ; nec gubernaculi vices obit, ut vulgo cre- äl ditum e(t: non enim ad perpendiculum fecat.aérem in(tar te- monis: fed horizontalem fitum obtinet; cumque avis ad la- tera fe infleCtit, caudam in direttum expanfam retinet, Di- re&tionem igitur volatus ab alis potius repetamus, Quem- « admodum enim navigium, remis ad dextram citius agitatis, circa centrum gravitaris revolutum, in partem fini(tram infle- 5 Gitur; fic avis dum ala dextra paffa fubje£tum aérem pene fola impellit verfus caudam , pars illius anterior (iniftrorfum flecticur: contra fi hec ipía ala :dextra contrahatur, non fo- » lum avis ad dextram detorquebitur, íed etiam in eandem |e partem deprimetür, & defcendet veluzi.per planum inclina- )- tum; quod aliquando licec obfervare in milvo & accipitre, h ) qui circumeundo, & defcendendo cochlez fpiras defcribunt, Hinc przci(is in alarum altera pennis, irritus e(t omnis vo- [- landi conatus: alz enim integrz vibratio non valet, nifi ad ea corpus alitis evertendum, nedum ad illuu in aéra fublevan- dum. I. Tam felicem artis operam fperare vix licet, que &orpori* humano me- chanismum aliquem alarum ita adaptet, ut earum remigio in aéra fub- ]o vehatur: véel enim fi alas fatis extenfas, & moli fuftinendz pares cor- y pori addideris, potentia alas motura haud fufficiet: vel fi vires mecha- (; nismo artis juvari fupponas, :celeritatem , qua fatis crebri jactus ala- e rum perüciantur, defiderabis. In utroque autem cafu mechanicum f* cum adícita corpori machina in imo hzrere neceffe eft. Non ex vano virie Ti nata nobis hac opinio: qvui.pp:e comparato. hominis pondere cum " ]* bus, —— $o DrsskERTATI!?O bus, quibus illi o pus effet, ut brachiis alas proportionatas ea celerita- te moveret, quz requireretur ad eum. in aére fu"ccnturdvm, phyflce evidens eít, in nullo homine eas vires reperiri. Sane fi in avibus eo fine mu'culi pectorales tam magni, denfique funt ut omnes reliquos toiius corporis collectim fpectatos excedant: in homine vero mulfculi pectoris parvi fünt adeo, ut vix zquent fexagefimam partem. omnium muículorum , ünde, amabo, virés accerfende , ut brachia ex utro- que latere tam vafíta flabella celeri vibratione quatiant cum jactando brachia omni pondere libera etiam breviffimo tempore defatigeinur? Hionc SegzocHzERUS (g) NorLETus, (h) Prucuius, (7) & Worri- vs (k) deducunt, vanum & fibilo dignum effe omnem artis conatum, qui in aptandis homini alis defudat lactitabant equidem ante annos abhinc plures Angli circulatores, nefcio qui, artem volitandi, quam Kircherianam . appellabant ,. quaque inflru£tum perhibebant ipfum KincHEnUM Co'legium Romanum circumvolitaffe. Sed- ]CA ni credo temeritetem recoxit plebeja fabula, & injuriam facit viro modeftiffimo, qui penitus noverat qud hominum vaJeant humeri, quid ferre ve- eufent. Il P.F ANC. DE LAN:: equidem machinam me«d eft, (7) que fub- " E5] erem )n H 4 um ( re 4it levata 1n i '"Opor t1o.: arum al qdod Onus V€i offet Sed mcrito cenío res J:qd' Lix)lCantUl', lnx"*n Orem 'ïn(—jl iti Ípeenlatione fidentins per aéra evagari - Fundamentum ejus hoc eít precipuum quod fupponat dari poffe globum aliquem, e laminis metallicis confe- &tumn ,. cujus contentus aér ipfo globo gravior fit; quod ille calculo Eu^ clideo, ex proportione diametri ad peripheriam dgcto, evincere labo- rat Prefupponit porro, aérem in tali globo contentum, graviorem pfo globo , íi iade extrahatur per artificia hodie nota, effecturum, ut glo. (g) L. 11, Pbyf. part. €. 14. QO DL HLOS 4 "art, L. Q) Spedlat, de la uat, T. E, Eniret 16. (k) 9Sernünfftige Giebanfen bon bem Gebraud) ber Zbe:[en in Soenfden unb Gbieren. C. vi1 (/) Prodromo al arze maeftra. pDE MoTrU SPONTANEO &c 51 globus ille furfüm feratur; quemadmodum globus aqua vacuus, & in- U U fra aquam depreffus, fine dubio furfom eluctatur in fuperficiem aquz Giobos illos multiplicat pro ratione ponderis appendendi., Hzc aucto- )3 il ris fententia eft, quz tamen graviffimis dubiis urgetur Nequid enim dicam de calculo illo Euclideo, quem LriBNizrUs multo ex capite emendandum putavit, valde vereor, ne ille in abflracto ita formatus, in materia deficiat Praeterea ne craffities metallica pondere pravaleat, o non poffumus non fupponere maximam laminarum extenuationem, tantam quidem , que;, data etiam figura fpherica, par non foret fu- ftinendz. preflfioni aéris externi, ubi zquilibrans refiflentia interioris h per antliam. fuerit fubducta Non video proinde,:quo.ex . capite. cen- 6 fores nonnulli, alias fatis folertes, hec fundamenta P. nz LaNurs pro- ll bare potuerint Diferte enim LrrsNrziUus.2m [ua nova Muypethef Phyj aft ; fiquid arte humana parari queat aére levius, fpem effe, per- veniri ad artem volandi pofïe, ubi recenfet fententiam P. pE LANIs, quam & ]s. Vossir effe ait: fi detur vas concavum , tam erande, ut P aée intus conclufus vafr preponderet, aére tum exantlato, afcenfurum vas iliud i sérem, Caute tamen addit tandem: Jfeel a bulle (1ta vO- cat vaía ila5 fantz magnitudinix commode fz'em, 0j penátus , Q' fine vuptura. exhauriri, U durave pofhnt, ego im me mom fufceperim. ) Caterum quomirodo opere in ipfo fe probet inventum P. nE Lawis, refcire fortaffis licuiffet ex PuitirPo LouwEJERO Profeffore Rintel. qni in Diflertatione edita de arte volandi per a£rem, non' tantum Princi- pes aufus eft, ad elaborationem talis machinz invitare, fed & feipfum auciorem hajus inventi per lmpudens plagium Ja&are, .cujus merito a Monnorió arguitur. &. VI. Natatus pifcium multa exhibet, fpeculac:one digna. Natatue, Potiora per(*crmgamu Communi olim errore creditum fu- jr; in pnCl )8is motus progxefïw inftrümenta efTe eorum: pin- rnas, qua ad inámas ventris partes poficx funt utrinque binz. Verum duó fünt;. quz prajudicatam hanc opinionem facile refellunt, Primum eft ipfa pinnarum tenuicas: quanquam enim remorum oflficio convenienti agitatione perfüngi pos- fent, func tamen exnk.s, breves ,. & adeo parum rigide , ut z ad 52 DrssrEnTATIO ad validam impulfionem,. & velocem pifcium curfum effici- endum prorfus ineptz videri debeant. — Aleeram eft, quod in pifcium inceflu recto pinnz immotz lateribus adhereant, & tunc primum expandaatur ad exteriora; cum rnotus fiften- dus eft, autalio dirigendus. Quid, quod pinnis in carpio- ne vivo, aut lucio reíectis, pari utrumque velocitate moveri deprehendimus. Multo igitur accommodatius in(trumen- tum. motus progre(livi caudam arbitramur, cum facilem ha- beat cuim infigni robore inflexionem, partemque extremam talem, quz in latam amplitudinem explicari poffit,. & in angu(tum contrahi. : Si enim cauda fuerit ad latus dextrum multum inflexa, & fübinde confe(tim, expanfa prius extre- mitate, extendatur, neceílé eft propter refitentiam aquz, quz retrorfum impellitur, pifcem antrorfüm promoveri. Cauda autem ftatim , atque eft in. re&um extenfa, contrahit fuas pinnas, quo. efficitur, ut dum ad partem finiftram in- €eurvatüur, minus officiat morui in anteriora füfcepto. Sic obfervamus in lintre; qui unico remo ad puppim aligato IP agitur, lintris proramr modo ad dextram modo ad (iniftram paulo detorqueri, quatenus remus modo ad dextram, modo ad finiftram transfertur, T'ertuofo quidem tramite ferpic navicula, fed ea declinatio ftarim corrigicur motu contrarioz unde momentanez ille deviationes vix advertuntur. Remex ita agendo imitatur naturam; ut enim pifcis natura magiftra, uando: caudam infle£tit, illius pinnas contrahit, ita ille, quando: palmulamr antrorfüm promover, eam ita difponit, ut ccfim. non transverfim aquam impellat En pulcherri- mum: motus compofiti exemplum, e quo theoriz phyfice veritatem facile perfpicias. X, Quanta fit vis caude ad conpu»ä pifcium antrorfüm impeüänd*um' , pa- tet ex veloci. eorum motu.in.liquido, quod propg—er denfitatem & h- pon- .dus vE MoTv SPHO'N'T'ABFEO &c. 53 xï. dus plurímum obfiftit carporibus in eo: motis, fed potiffimum ex f"äiä. tu, quo interdum pifces extra aquam ad infignem altitudinem in aérem ur efferuntur; ut vife funt aliquando trnte tranfilire aggeres, qvi in in xn. fluviis ad detorquendas aquas in ufum moletrinarum exficui folent. Alfatia haud. procul Argentorato plus una vice fpectavi, dictas trutas,. Qs mole minores, per arcum parabolicum aquarum;, in iibero aé:e deci- nl dentium , eluctari fürfum in pifcinas quatuor aut quinque pedibas edi- [l« tiores, Afceníus, ut apparebat, fíolius caude opera peragebatur. li^ Delphinos ferunt tanto impetu quandoque e mari emergere, ut in na- vium foros profiliant. Nec mirumr profecto, tantas effe in. eauda. pi- In Ícium vires; fi enim debiliores effent, vix poffent in fluido tanr denfo, m tantazque refiftentiz cum aliqua celeritate mover:. Ea propter tam in- gens mufculorum moles pifcibus a natura conceffa eft; finamque pauci, [er Xique graciles mufcuh excipiantur, tota pifcium caro nihil aliud eít, p quam. mufculi ad fpinam . flectendam deftinati Tl IL De pinnarum officio quid ftatuendum ? Hoe omnino: pinnz duplica- üit tz, in infimo ventre pofite, pifcem hinc inde fuflinent, ne vacillet, fl« j Nam inavibus quidem centrum gravitatis infra centrum magnitudinis eonfifüt: unde aves ad volandum ventre prono fponte difponuntur. u &]E WVerum. diverfo res modo fe habet inm pifcibus, Etenim non tantum fpina ex gravioribus offibus conftans, fed etiam copiofa caro in eorum W dorío pofita eft: ideoque centrum gravitatis fupra centrum magnitudi- Jit nis eft conflitutum; nifi obflarent proinde pinnz duplicate , que infi- mo loco per medum bafis pofitz funt, pifees in dorfum ventre fupino 0. facile revolverenturz qui fitus nee naturalis foret, nec aptus natatui. 9f Pifces igitur non natare pronos vi gravitetis patet, quia ubi emoriun- "d tur, füpini emergunt; & jaeent: fin autem vivo pinnz refecentur, in Ib; natatu ad utrumque latus vacillat, ut ebrii folent.. I5 . VH. Caudam piícium effe unicum progreffüs Or*ganu-m, eft Afcenfus ex dicdis manifeflum : eam etiam fuffieere ad mutandam motus & defcen- r fus i na. directionem, fupervacaneum exponere revocanti ad animum exem- tatu, plum lintris fuperius propofitum, qui remo unico in puppi alli- eato & promovetur fimul, & dirigitur. Quod attinet ad mutan- d fl» " d dam motus. directionem horizontg-lem furfum aut deorfum, faten- - n d.um, 54 DrissegnRTaATri(0 düm, quod quidem illius caufæ&'adjumenta non perinde in aper- to proftent: funt tamen duo,. & ut conjicere licet, potiora, ten- taminibus variis fatis explorata Primum hujus directionis adju- mentum fitum eft in compreffione,. & dilatatione: veficularum, que in pifcium ventre continentur, & vulgo zatatorie: voca $3 f1^5 tilüu r -Horum utriculorum acre turgentium conftridione, que fponta- .nea effe videtur, majorem minoremve acquirunt gravitatem com- parate.ad aquam, cui innatant, ut poffint modo in fundum de- icendere, modo ad aquz fuperficiem cvehi. Rem luculenta ten- V « .tamina comprobant. i enim duabus ejusmodi veficulis:e pifcis ventre extractis alligetur ponduículum conveniens, ut pofüint in .aque fummitate confiflere, & tantillum emergere, vefieule ita difpofite poterunt,. fi ad exiguam altitudinem demittantur, emer- gere; verum fi ad duos aut tres palmos profunditatis detrudantur, non emergent, quia.propter aquz fuperne incumbentis pondus ità compreffz funt, ut cum pondere appenfo conftituant molem aqua fpecifice graviorem Si pifcem recipientr füpponas intra aquam y dilatentü:que füctione aeris vefice, quantocunque pifcis Id ex adverío in conatu' luctetur, fundum petere nón pote/t. Academia MkbpicEA obfervatum fuit, piítémi cujus vefica abrea 13 ; difrupta fuerat in vacuo Bovrgr, per menfem integrum, quo vi- xitin pifcina, non potuiffe natando afcendere, 1ed rependo in Qui& vero aquatilia hujusmodi aque fundo femper progreffum. veficu'is plane deftituuntur, ut hyppopotamus, oftracea, conchy- lia, foleze , in fundo maris aut fluminum continenter degunt, Ut igitur pifcibus liber in-aquis afcenfus & defcenfus fit, oportet es- fe mufculos ventrem ambientes, quorum ope aér in veficulis con- tentus ad minus volumen confltringi poffit, aut' rarefcere laxatis quafi fafciis utriculi. ^ Verum 'una fe hoc 1lgco difficultas dictis objicit. Pifces non nulli fomnum in imo aquarum capiunt: ex- Etenim hic difficile demerfionem ad fun- EU pergefadi emergunt. dum tribuere confirictioni mufculorum abdominis, que, cum per fomnum eorum omnis adio ceflet, fieri nequit. At vero, hoc perfuade, nullam omnino in fomno mufculis actionem effe: nunquid actio in mufculis fphincteribus corporis humani conflan- - ter eadem eft in fomno & vigilia? Cada- aT nE MoTU SPONTANEO &c. 55 Cadavera fübmerforum primo fündam petunt, quia funt gravï:)m, quam volumen Q6f« tetl. fluidi illis refpondens ; fübinde rurfus emergunt, quia fibre laxautur, vafa hu- morum extenuaptur orta femel per corruptionem fermentatione, atque aer in«- la Ü L terior otpnis vi valida fe expandit ; unde manente eadem materia. miajóris vo* n luininis fit corpus, quo fpectato levius erit fluido. De majori volumine cadae Ti veruin. fubmcerforümir nemo inficias ibit, qui viderit; quantoim. hujusmodi cor- T pora di(tenta .& . inflata fint. Demuin :dum aliquo tempoie ita incer acrein, 9tf aquamque natahria verfantur; ubi primum ceffante motu fermenti, aut. ditfo- lutione facta, partes folidiores fefe contrahunt ; . volumine imurnuto ruifus de- inergun tur. (v 6. VIII.. Secundam deviationis caufam furfum aut deorfüm à Adjumen- (ci 13 etere licet. tum alte- t 1n conveniente pinnarum lateralium difpofitione re i..l 5i rum, ] f enim binz pinnzanteriores ita expaudantur; ut pars illarum fu- [«l perior magis vergat antrorfum, quam inferior, manifeftum ett I* tt propter fitum illum obliquum ab aqua, quz pifeis mocui progres- [i h fivo refiftit, pinnas fublatum iri furfum, & Cum illis anteriores QUs Jili 3110 lem corporis partes, maxime fi | ne pofleriores non expandantur, fed lateribus adhzreant: iis enim ita quieícentibus; & cauda de- d fà preffionem permittentibus, citius fiet inajor motus diredlio fur- ICJS Mf íum. Corporis enim ijn zjuilibrio conflituti extremum levi im- o ICd pulfu furfum elevatur, fi nihil impediat alterius extremi' defcen- 3 - ']-'f t ag fum. -Contra veró fi, t 1 À t di C LX im eft de pinnis anterioribus, pinnz Vfa iail iot3 pofferiores extenc tur, contrafclis anteriori Dus, partes piícis an- $u teriores inclinantur ad defcenfíum:. odi $. IX. Inter volatum avium & pi'tium natatum hoc difcrimi- hv Difcrimein Ut nis intercedit, quod fufpenfio avis in aére fiat ingenti vi mufcu- volatum 3 q m lorum pedtoralium per frequentes faltc i. Natantibus nihil opus inter & E c tatum. fl* eft ea vi fufpendente: nam minus fpecie eravitant; quam aqua e- jusdem voluminis. iX AX N ii (5 Hinc demerfa ut pluri n emergunt.. Homo LL15 quidem capitis pondere przgravis vix e mergit, nifi corpus eriga- oXe tur velut remigio pedum & manuum. Pifces vero facilius ab a- illg qua fuftentantur, quam nos a ferra: non enim defatigantur pro- im prio gravati pondere, nec fübjeéhe partes dorío & ftapulis pre. Hinc eft 10 muntur, cum partes undique librate non gravitent. fe primo, quod vafliora etfe potlint pifcium , quam terreflrium ani- il ftria malium co;porq, ut ex GngLAEo notàt BonEgLLus: quia terre anl- * (t« 56 DrssERTAT:IO animalia proprio gravantur pondere; pifces vero fine ullonifa in aqua librantur Secundo inde conficitur, quod homines pingui corpore facilius natent, quam macilenti, eo quod adeps & caro volumen augeant pro ratione ponderis: plüs enim ofla & pellis gravitant, quam adeps & caro. (77) Üxtera animantia, licet fint aqua graviora, neque folliculum aliquem habeant, quem dilatent, ut . leviora evadant, pedum tamen & brachiorum expanfione ma iorem fuperficiem acquirunt, ex/qua, atque ex frequentioribus ictibus, quibus aquam percutiunt, fecundum Mechanice & Hydroftaticze leges obtinent, ut vehementius ea refiftat, ipíaque facilius fuften- tentur. Sed revocemus hic gradum: ad ampliorem materiam de- labimur, quam quze per anguítias harum pagellarum digno exa- mine recenferi poffit. De hominum, quadrupedium , & avium aquatilium natatu uberiorem notitiam fuppeditant expofcentibus BongLLUs, BavrEe, nu HawELivs, & ex horum obfervationibus Lexicon CHAUVINI. (7) Obfervationem hanc facile firmat recens & oppido mirum Hydroftatices phä— nomenon, quod anno abhinc fesqui altero fortuito fe fe prodidit in Sacerdote Neapolitano, viro literatura & Scriptis claro: PAULUS MOCCIA illi nomen eft. Hic etfi corpore fit fupra mediocritatem obcfo, uod in examine ílatice pondus 300. libr. exhibuit, erebris tamen experimentis, in prafentia complue rium teftium captis, conftanter deprehendit, corpus füum fpecifice fevius etfe aque volumine corpori fi Iu 16 refpondente, Aquis quibuscunque immerfus» pe- étore tenus ad perpendiculum «onfiftit, quinanergatur3 quin (& aucte aéris, calore fe eminere altius obíervavit: jactatus à imari ventis concitato , vproceltis omnibus füpereminet; per aquas tranquillas, brachiis ante pectus decuffatis, varia directione volutatur: in éubitum aquis impofitum ita reclinat caput, ut fufficiens ab aqua fulerum pro fomno commode captando experiatur: ab urins- toribus vi valida fubtus aquas abreptus, vi-valida identidem emergit, Paucis: fine omni natatus adjumento omnia in aquis peragit povum hoc naturz am- phibium ea facilitate» qua folent terrz infiftentes. Ex tentaminibus a D. JOSE- PHO DIES, rei tormentarie Magiftro, follicite inftitutis, Hquet; eutn 30. libr. Neapol. fpecifice leviorem «etfe aqua, Atque ne fortaífis animum Ledctoris füfpicio fübeat, narrari fabellam ex novellis, quas rerum narrandarum inopia ad por- íá tenta fingenda non raro inducit; lubet remittere Lectorem ad exegefin mathenia- ticam hujus phoenomeni, quam non ita pridem publici juris fecit DOMINICUS BARTALONI Mathematicus Neapolitanus, abunde commendatus ab opere re- centi, cui titulus; Mecanica fublime diimoflrara coll' Algebra, ó. A-.. M. D.N'G. p A r - - TRUTU. Cs n *2 . sda u EE RA - [l [51 - 3 N cesds d. : ais A« r as Es g IT Fa " —— M —R RE | W ï.u E i E Hvæa X s o w T $ & » g $98 p Á ii " L. a e "3 d . & g^ g** E Es " n..s..w. E] AA w * TA AA W o^ s bee 1 — T hLA ii zi x — & 2 s MPOEIGE Ls w Ó z Id 35 i X TA p I H H 5* EEE AE UROY EY T r Y OR22 pv P. P E d T Yi r — l Ms - $ - Pt E P. x TM E. n 5 E5 d E UE EM 3 Bs - T. um U E - VA Bd M E. CM d aw s M E t j j5 II ER Es Ss $ E : IOP AE r a ee ETE TE Mp n HÍ A . * AUR A d T A ^ p R L . * X N x b Va ^ Y i. M -- o z C DN . LE m VA ec p* o* n i * d. d- ( W STa x - a od - o $ a AL N od 4 i 2 . U "- EX A J d x UN A i A t x* s As n . R R CY N v d d p 2* iecm L r * n .n.»r s E N a NSS m E A r al N d R Es E ts CR ol i. N d a a s A. as . a ^ (v ES ^. 5 À. e rb E "" QWEN s a N u Ya w A w Al E "- . "" A AA N EM EE s j IN J& d E n h : * ARA N A P ^ "s p h d P s e» x " z x T NS (s AU N i j R r As 2 Es X 3 w c* E* a x CY x N A d EY h i w N . ^ r . Es AE 9 PX m d i s ER iw., Y od s A - . me C E M hd x N s N N s o o a - N hs. D aE : dueA, PA N AX as d N z 9 z V NEN Vs M NENI . RC o ol A N t s S pl R, A E t * A . i d. hE Jr.) v R AL R h . : a al X » 3* 2 N CN À« -X R EN a AEEN s r - VA u N * h - A m N i i r N r n6 * 2 M NCQCN N NNEN N - m NU h o A -N 4 ov d. H zr?xr T ": k Es i D $R R a. OE x . 25 Md NT h N A NI N D d cinede C ww w a L a Rs r N ii d a x * m a — 4 - AA d MC z T. AV AE h z M CRRA s nE N v N M ^ o * d u ho A A * . d b s YR ; 28 ii 2 ? L M " VN N i E 2 vt ii D d. A d " $ [t "st P. ho P (xijv d s . E d i W C r* 3 Ms * * O i p d d ^ p "hb * 5 * 3X hs. "La t " E 1 v x - ^5 : .a d T [ & ( " s P. N t r E d 3 » g : ; ww. ET T & - * N- " ia " x * M H 4 "- T T " 4 r E E T & D "* - j d Eu gO U ". - d- m d E d d d a T TR E x E P. - Ü E &i EU -f i ia z » TW : ia g E. a E A m * - E 2 Die T n » . á .w:. E. d - M b h o "v * F n E E m , E N b "d E E j x* *i H x T k: a& 3 k E : i E * 2 43 * i T F3 " - ij i " "- TA - i - F. w d E t E s w. * »- E d a E * "W T E : h ^ p u " IN EC E 3 ü AU " x m E " À ! - h W * Ü E b ex h. E P s "- " N Bu x EC ean F d . j * n - jd 5 P AR d " ". - P " s - * E lw n E - d g^ * d E T *X * "- T B A d * E. as n ^ r ad Wt J 3 ,U8 d 3 - F 7s b F ^ 6s pZ E L. B É & P R E. L. n Vl P. d o - a ^ l AE d ^ d FW s x P h3 N x P - * x * 2 E v * . " m E " h. E a z. : Bu F. -a ^ * b n * : ho u 3 * T U i E s E " E - » - b " 3 st - 3* d* w D. w 2" lio d " F i E ^ Y ; OE i p d E P E 2 s $ E^ e i N " E- - E 2 j Ls i i 2 N H IN m " 3 RE 20 EM K À F. x " 3 EU n s as : P QU " : É " « ? b FcR j- d v h - . T - E. C *j :^ E. j u ; æ Bs K d i ^ X t E EÓ z 7 W r E 4 x n x E £. . P : W. x F- : L. al u v r o & * * M » , -! E m.. P ". . " E^ * i d d * a o * & * "a * s E m i p [ 9 E a if od "R T n L d A. Y M BC M b -- m AE $088 » WE x* u i i T M A " lÀ h. *s ^ T R M w, & ia 3 & E. u $ " Á . * p " WE - des EC E - E " 7 k - & hi d * s x [ :: : m du d il dl E. E n "3 ^ ; - * * F L. * ás v » X i v E 5 4 " - t j d mw $^ u 3 2 : D Y * f * x ä 3 2 t à- j4 b : 5 E 2 z " P ia s - d x 5 * Y * x * X j jl £ ? $; E C i £ v i L. J n N « i E * 3 FE m x x E * — m " —— A K s n E a j * z z * 2 26 i s z É Hs 2 & 2 4 * P P s * Te d L : E a iA SSBDNUT & DISSERTATIO INAUGURALIS ï p o d VierFarbSelector Standard * - Euroskala Offset OTU SPONTANEO | M E ä ä PORIS ANIM AUS 2 E DATA uä: LUCI ET. FAUTORIBUS QUANDO. g AUSPICE 19 DI O -.OPTIMO MAXEMO 12 P.AMBROSIUS EGELL, 5oc. [zsu, z AA. [L ET PHiLOSOPHIAE MAGISTFR, .JUSDEMQUE IN ALMA SEMPERQUE Cargnorica UuivensrTATE Moc UNTINA PROFESSOR PUBLICUS ET OR- 10 DINARIUS ,. l'ACULTATIS P H1LOSOPHICAE AssEsSOR, PHILOSOPHXCI DOCTORATUS ET BACCALAUREATUS JURA EE INSIGN'A NOBILIBUS ORNATIS REVERENDIS PRAENOBILIBUS ACPERQUAM ERUDITIS DOMINIS - PRIMAE ET SUPREMAE LAUREAE PHILOSOPHICAE CANDIDATIS PUBLICF IN ÀLMA $SEMPEROUE CATHOLICA UMVERSITATE MOGUNTINA More majorum , vitu folenzi. confevebat ANNO MDCCLXVIII DIE VI. SEPTEMBRIS, E TC EM RL 2 EL ) UTRPISNE qorEn U UEU. qMit Monzm!me 3 'Iypxs Ele&or. Auhco- Academ. prwxl apud Hæred I 2 ü/ Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com 1