Ja8a_qt_8 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Commentatio Posterior, 2 — T2 b ríoes — -- — A A 3 A cja E E2 Y as ts -h.n p L ia 3 TCR a d E AE f . 5 du : * odt -ï.. «., A b a -.ï., u ( s* r E. EY UP ;.'« * A f& 3W "m * r : H... w! df J Y ] $ L A 946 w g ^ u E ^X F j . * *j 2pt ieiur * L E Md É | ET LE - " W W ? $o ANER .W ..M.... Y p *s m Á i 71 Pt f "k d U » W " | d P x , »Jï.?u M, $: * : * g *I s ; " o us As 2* A L ; MQ - e | As ue H 3 a E E | w * A. .uu ul »JX . À. N ..,. N . &q N 1 Og 9 .æ. ; d *1ï - - w Wc.. aE ^s a L. M UW A.U 5 : " d h h- sJ E. *Y gt .n?&.r !.wa Es apÉnm g * e« jipes , * 3 de« M 5 Hw * P wf Ml N al * o : Á .f,a Y M ais u - ( o x Mm . " 3 PT H ...7 3* 3 * are: $ As * ? ( N Eu d u *».v N x - m has ^s f P FU Y x * ovl BU 25 x KN x * ixa ^ s W : A^ D à A. 9N 2 f 1 Y s : & " , & PT N j ? gt j ass - & j D ! * És " ": MY Ti K : A *w A ab J * & M g m ,WM. D. * :P : » K * g i ï—:h 29 Ll w * 1 As w »o des yi t j ^ hs i f.&t Ms E "d 1 " ^ Dd ul k X E t ;5 w 2 ; MU d ANETALDAM BOUURDU E. - & Shuci m b x (,.' LR a. d A,HR)..?NL.AD. EE (MEEIM ii ii .H PT. MR Poy. z : btr(,!t? i M ia EEE at nl JF — E — DI$ IN 6 M y TOR TY Digitalisat vorhanden NH - - ER EC od o — FRANC. PHIL. nE OBERKAMP, PHILOSOPHIAE ET MEDICINAE DOCTOR PHYSIOLOGIAE AC PATHOLOGIAE PROFESSOR PUBL. ORD ARCHISATRAPIAE LADENBURGENSIS PHYSICUS ORDINIS MEDICI r r. DECANUS AD EFENSIONIS INAUGURALIS PROMOTIONIS ACTUM QUO DOCTISSIMUS LAUREAE MEDICAE CANDIDATUS FRANCISCUS JOSEPHUS VANDERLINDE HEIDELBERGENSIS , IN AULA ACADEMICA NOVI WILHELMIANI HEIDELBERG.&E DIE 14. SEPT "À D MDCCLXXXIX DOCTORATUS MEDICI INSIGNIIS CONDECORABITUR INVITAT JUNCTA PRAEFATIONE De Medicorum neceffitate in Republica in genere non tam medico, quam phyfico,. CoMMENTATi0 PosTERIOR Di rin na 0mi IU ny f*olz h Qi fue lo fen BI (0J I ni m ine t q &t — m d s A | De Medicorum neceffitate in Republica in sgenere non tam medico, quam phyfico. COMMENTATIO POSTERIOR. Cum primam hujus tra&dationis partem in prolufione académica nuper- rime propofuiffem , jam oblata occafione continuaturus veritati confenta- neum eíle judico, a civium fanitate reipublice felicitatem pendere , eain omni diligentia confervandam , magiílrratuum vigilantia firmandam , medx- corum confilis adjuvandam effe. Aquarum eadem ac aéris, de cujus falubritate & corruptelis in bi- nis programmatibus pluribus egi, eft ratio , quarum falubritatem noxasque fola determinat ars falutaris fed quante toties ab earum corruptela noxz in focietatis humanz perniciem redundantes ! dum fcaturigines velab ali- qua telluris mutatione, vel negle&ta munditie, labe virulenta contaminatze fuerint, vel bonarum aquarum penuria, ad ftagnantium, paludofarum ufum homines compelluntur; ab aquis in Aegypto corruptis morboram endemiam fere malignitatem obfervat PRoseeR ArriNvs libro de medicina Aegyptio- rum j ab aquis regelantibus ob aérem ítagnando impurum BrRGMANNUS; a puteorum neglecdta munditie, ut illorum aquz, fervida maxime aftate, computrefeant , dyfenteriam vix non -epideinicam repetit HzsxwsTREiT; perinde ac febrium caftrenfium toties inde propullulat feminium ; ex aqua nivalis , ccnoízque ufuü febrem epidemicam notarunt complures authores fide digni; ab aqua impura, fub mifcrofcopio verminofa vifa, angine epide- micze caufam. derivat cl.;. BERGEN Ingens certe morborum popularium nu- merus eft, qui hoc fonte diveríz labis & latentis in aqua corruptelz íca- turit;: veterum adeo circa aquas publicas infignes femper curz fuere,. date- que leges, pofteriori evo laudandze, imitandeque, certe non aliüs , quam artis falutaris preceptis medicis, phyficisque inftruenda, ed bes L d ütti Frumentorum, qus publicis ufibus ferviant, conditio huc merito re. ferenda, toties morborum triftiffimorum caufa, quam & fola ars medica gut experimentis indagat, eognofcitque, & morbis inde natis medetur atque min Ita e rubigine frumentorum epide- ed magiftratuum eo in genere leges dirigit pani micam malignam febrem defcribit cl. PrENciTz , a farin corruüpte noxis fint malignam obfervat cel. P&1NGrx, quod idem cel. Hows adnotat ; fecalis cor- gt nuti mala fzviffima in Gallia membrorum epidemico fphacelo, in Saxonia tate febris exanthematice & convulfive genere, populari fere internecione infa- [ mia, fat nota exiftunt, que diligentius atque apertius explanat cl. TausE, epi Experimenta & effectus in animalibus vivis obfervatos' defcribit cel, FRixDER. Ü HorrMANN; mtus vermiculum contineri venenatum cl. ZimMERMANN fen- Qu tentia & exper:enna eft. Licet & hoc loco adnotandum hanc fecalis cornut her fpeciem & agri noftri crebram fobolem , nullis ha&tenus malerum notis apud e nos fedatum, obfervatam fui(fe3 licet ratio adhuc lateat, forte quod faltem diutius adfervata grana innoxia reddantur, quod cel. Horrwaxww fcienter imj fao animadvertit, Verum & aliz frumenti ab aliis feminibus nocivis, que fe- vül geti cerealium fe mifcent, noxz effe folent; licet a cyani, lathyri, lych. nidis, convolvuli, aliorumque feminum frequeanti mifcela parum metuendz; fed e graminum genere majores, prafertim graminis loliacei Bromique mix- l to femine; unde vertigines, temulentia, dolores capitis, ipfez imo convulfio- lt, nes fequi , ingenti malo vife funt: adfe&us apoplexie analogos in adverfa. p ria fua refert cl, CanvEzUssR, in quibus herbarum feminumque generibus dif- qu «ernendis docendisque, folius artis noftrz e difciplina botanica momentum eft Wi Verum & aliá reipublice haud reticenda commoda funt, in quo difci- W plinz medicz diffunduntur: atque iliud imprimis, quod hodiernis clariffimo.- H rum virorum fummis conatibus flagrat, aegriculture & emendande & ex- qu tendende ftudium nonne fummas a do&rinis, quz ad rem medicam per- fi tinent , vires habet & acquirit eundo Quis, nifi palpando ancipitique talo verfetur, Íoli dn erfas conditiones , fertilitatem variam , infeecuntiaque [ jugera , nifi principiis chemicis imbutus , dijudicaverit ! Quis eorum de- l fe&u veram emendationem. atque in ufüs publicos verfionem reéte fuaferit f fi nifi (erilitatis caufas ex ipfis foli principiis, queis fcatet , analyfi detexe- Y rit chemica , vitia determináverit, qus aliarüum rerum mifcela emen- li J syeemerneneelpoe 4 te; dari in meliores ufüs poffint. Quis pratorum aut vitiofis exundantium aquis, Qedità aur slebis acido vitriolico fcatentibus imbutorum indolem , quis vitiofi gra- aque minis progeniem, quis noxas veris principiis declaraverit, nifi iisdem, tum epide. e chemia petitis, tum botanica cognitione herbarum, eo acidi genere preg Toxis pantium , variisque noxarum, quz uni vel alteri pecorum generi infefte COf« fnt, maculis notatarum! Quis humentium pratorum , inutilique virentium TuHEi germine, ufüs emendarit ? nifi herbarum notitia imbutus , qua & humidi. infg. tatem foli ament , & pecori amicze Ífint, vel aliis opificum ufibus ferviant, kUBE. uti lfatis, Agroítis, Alopecurus, graminis fat amicum genus , fii fpecies, DDERS apium paluftre, Bruünelle fpécies , Caltha paluftris , Cardamine , Biftorta , fen» Chamenerium aliaque ingens herbarum claffis, que nutriendo pecori ferviant. Qut Quis agroruur nimis ficcorum fterilitatem in cconomicos ufus verterit ! nifi qui herbarum fcientia , que folum hoc patrium habent j atque in eo uínum r cconomicorum genere, quanquam ab aliquibus fummxs viris magno conatr ent impenfisque laboratum fit, operam certe ha&tenus pro debito evectam , pro. ? fe motamque, nonnifi ex harum fcientiarum , quas ars falutaris füppeditat, vulgari defedu, dolent boni omnes, qui civium commodis invigilant. lydi Sed & fummi economici momenti argumentum reftat, publica calamitate nde; lu&uofam toties, epidemica pecudum lue confiftens, quz & agros & ftabu- mif« la, civesque neceffario alimenti penu deftituit, Artis falutaris hoc in lu&u lt« f [ ide przfidia quoque fümma & fola exiftunt: fed eheu! quam deferti hi campi ! dif- quam vanus ille nocentiffimusque error fere epidemicus , ab artis dignitate eff, fere alienüm reputans , curare pecora, quorum tamen reCta valetudo inter ifct precipna reipublice coimnmoda pertinet O quantis optandum votis, ut an- f0« tiquus ille medicing veterinarig honos reftituatur , atque in artis Ícientiz- e« que regules reducatur ; nefcimus certe , quo fato atque ofcitantiz genere fa&um fuerit, ut, quanta veterum cura ac follicitudine a fummis Philofophig per- medicisque magno VARRONE , CortuMELLA, Dioscoming, DzgMocniTO, RgA qu&le 8193 AVICENNA, GzxsNenO , ALDROvANDO, aliisque fui temporis fummis ce- s leberrimisque viris tra&ctata hec fuerit falutis pablice particula haud poftre- r df- r*i; tantum noftrorum injuria temporum ad infimum plebecule genus de. i voluta fit; ubi nonnifi precario & genuino deftituta- fundamento , nil fer Xt« tlle nifi prima forte rudimenta, vagas, variasque opiniones, infidas obfervatio w 3 * ïä' ia nes, falfa experimienta, errores, denfiffimas ubique tenebras offendimus , xima nulla in re majores & faluti publice perniciofiores. Sed facile adparet qui eosdem hos pecudum morbos , nonnifi artis falutaris e principiis phyfiolo- tuli, gicis, therapeuticis & materiy medice obje&um exiftere, Sed inter fla- duce Ct, grantia hac etate ccoónomiz falutisque -&udia academicos palatinos haud po. ftremos veneramur. Veru;iä pro muneris mei ratione monuiffe hzc & contra- bül; D xiffe fufficiat, Deferere potius hoc argumentum monepr , quo folennitate ju Y preludendum fit , qua ftta ornato viro atque doctiffimo FRaANCISCO JosEPHO VANDERLINDE rigo Iaüreæ medice candidato digniffimo fümmos in arte medica decernendos effe catle lat honores , letam fignificandi na&tns füm opportunitatem ; copiofiore ille ha*udveget commendatione, cum, quz ordini noflro probatiffima dedit do&rinz fue xmh fpecimina, omni aliena laude fint fuperiora; qua vero ratione ftudiorum D7 blico fuorum emenfüs fuerit curfum, ex vit& Vratione brevibus, ut moris eft, seq, pabl denda luculentius intejligetur, flet j Ego FiAchscus Josxeuvs VAVNDERL!.NDE, Heidelbergenfis , abfolutis ! nomi in gymnaüo Ele&orali patrio ftudiis humanioribus, Anno 1783 prele&ioni- té, d bus philofophicis , logicis, zque ac metaphyficis duce cel. ZiMMERMANN, volur phyficis tam theoreticis quam experimentalibus docente cel. Scuwas operam BO dedi; editis ex his fcientiis, fpeciminibus publicis numeroque philofophie magi- flrorum' adfcriptus, ad fcientías tranfivi medicas, & do&iffimis przlectioni- bus theraphiz fpecialis, materi& medice, & botanices cel, GarrENBOFF, phyfiologie cel| ScHoENMETZEL, (quorum cineres adbucdum veneror) ana- tomige ac chirürgie cel. deOnzRkAMP, chemie & phakrmacologiæ cel. NEBEL, phyfiologis & artis obfletricie cel, p. d. ScuogNMxmTzzrL, fuccefforis dignifimi Mav, non fine maximo fru&u interfui; tribus praterlapfis annis Mannhemium petii; G fundamentis artis obftetricie pofitis, ulterius duce cel, FiscuzR excolendis, pra&icas ibi applicavi manus, illumque virum do- &iffimum, elementa artis obfletricie pra&Qicasque regulas pertpicue demon- ftrantem , per unius anni curfüm audivi, Dodiffümis hifce viris publicas pro E pj Y L.] 9« D. w , ianumeris mihi preflitis beneficiis ac eruditis laboribus grates perfolvo ras. ximas, perpetuzque illorum benevolentiz me commendo, A Preterlapfis hig fl quatnor annis exteras etiam invifendi muías cupidus, Wirceburgam me con. tnuli, praxin clinicam in Nofocomio jJuliano per fesqui annum ibi excolens r d duce expertiffimo viro cel. WitszrM, cujus fub du&u multos tra&avi &gros, p Cel. SizBoip in anatomia & chirurgia, cel Prckrr in chemia . duces ha It bui; hifce viris multum debeo, przcipue vero cel. WirurrLM, doGiffima hu. itate jus viri in tra&andis zegris prazcepta, ut & peculiaria ab illo mihi plæ- füta beneficia, grata mea mente nunquam excxdent. Nihil his addere opus ef'c nifi quod Candidatus nofter in examinibus rigorofis ita recte ad quaíliones propofitas refponderet, ut aditus ipfi ad effe cathedram, ex qua difputatur, omnium fuffragio concederetur; tuebitur q hinc- præmxffa le&ione curforia, de influxu errorum diete in fun&iones fe. [üe xuales , d:(ïertatlonem fuam, de fatis. d? incommodis . feminarum rempore ceffan- üm ztium narurah lege menfiut , adíidente moderatore' celeb. Prof, Mav , atque pu- d blico hoc fpecmnne, quid in arte erudite difceptandi valeat, docebit. Poft publice edita ifhzc peritim in arte difputandi documenta, Candidatus no- fter in fümmos quoque inangurandus erit honore$, quos in ipfüm cel, jam üti nominatus Prefes, pro ea, qug ipfi ab ordine noftro conceffa eft., auCtorita- Óf te, accepta prius ab ampliffimo Procancellario licentia, tanto majore cum N voluptate conferet , quanto digniorem ipfum illuftrioribus hifce pxæmus T novit, gl Pramiffis queftionibus inauguralibus Di F, Promotoris 1á An morbi uterini hodiedum frequentiores, quam olim? m Neo-Doctoris. t ii Quz fint remedia, tam politica, quam medica, ad averten- dos morbos utermos. ( ]- Quod dum proximo die 14. Septembris facturus eft, Vos Re&orem -aca- " demig inagnificum , illufirem Procancellarium graviffimos fíenatus academi- W:mo. 3 t €i proceres, hofpites omnium ordinum literatiffimos, academiz cives gene- rofifümos ac nobiliffunos,.ea, qua decet obfervantia, hüumanitateque rogo- atque obteftor , ut frequenti honouficentxffimoque conventu hunc feftum diem nobiscum celebretis, de Candidati praftantia ipfi cognofcatis, & de feliciter confe&o ftudiorum curriculo illi congratulemini , hujus beneficii me- mores, enitemur, ut quavis occafione vos, pleniori obfequio gratoque of- ficio, poffimus demereri, Datum in Univerfitate palatina die. VI, Septem- bris MDCCLXXXIX (L.9-) uN um G / ha — WUDAC H r n Em —— ita , i tür u al« Td s l* D l0* at ]us ia r t n J"u if2 aEl In Ilf ld xm, 1le Q ectTRtees . a AE m flà Te l0 at [ " 1 v * [ 3 RE MATMK I E NB — UTUUTTEN EM OEU EO Mi L TET EE AK I t t u m ——PÀ.9 0 K* ) $. R& P. ^" Ü ey S' & i* Cv wv Y ) L " i plv E "Nlpe d w f á & wÁ d a At . J,gl s 4* » A A : D a* Ut - ] $ [ lo T* » * 2 ,56- At s æ';: 1 4 ZT - ! * jv ^ Tà f d- Es d J p VE ïl:ä À 2 . w 42 f*',?l " "Z £ ^ E R pDr « d VA A s ! f '2 : y^t bot 1 P N * ä * M yé Y "s L "x A u ^ d 2 : E. d : L: g *4 R .*äi ^ ul( ha xï,. A 1*& * L: e* W "E f ;-i As bwh. a N ;- 'tl'l " A Men d d "] » $ u n M 3 *þ X n A 'w*"**z* X Y E ER H ; i d L2 a 2 f,xü 3 Ms Tk ye u j.«- his v P T aw,ïä *' r * v w k : *üï 3 st A. LA od * »ro^ 34 3 p * * s* WA æ 1.3" RE H N D. 3 3 T5 ï!*' (!? sa"!;:r e B. r ää 1 w ;* R o dub at wä 16 A 1[[,. & Y ü 23 » w tX 4 " :; 5 ; T aE cau g*ü "ab * *4 4f : ^ 1 2" odl a r ÉÉ * * AW U :c: s od a v ? zi -xg PU E. UE u GE : *c U *' TE vt PL d r u L w , p H& J i *b* Ti ) $ a5 d J u hd ,.. AUE n» p* 4 p 2 w"ä f " v L s UM aR "'*"QN & as ,'ägü 9. k?ä;' v« ?X d m n MA *üf Y« * NU N "l ; i E H as a o Mu v 4 * AU d Ve :; k : dÀ x* ^ *!*34 5 iÉ m 3 AA * A k P d : o E ** :; 5 ais æu« i5 A " Qu d B x à "x 25 r d 26 E , ** I*- 3 R s E E J.( E ,;*z ät g 5 g æ» sLä ii ) 8O "l E5 . t P :f«ï L A 1a7 M : ;&s i J 1& '-.2 'x, .'*&5 E « i 4 $ )jX j 7* 1 MUU dX La M . : 1 i PA v 2 La " w* 4 W^ ää * : ; i s F 'ix T L r 5 * 5 M 2 E at I;: « $5 s t« t p E qet» M .l N w ï*i *j | M p P * du ä»! 3 .O j ;.' ET. kcä'— L 'PF* d ROT ts 'xv:- " D. ; r m w Hs W;u.o-—- ^ ! abl L al m as - ia d r i a LE C Md p A aE m 5 RUL us l, l20 am PHIL. DE OBERKAMP PHIAE ET MEDICINAE DOCTOR C PATHOLOGIAE PROFESSOR PUBL. ORD 19 APIAE LADENBURGENSIS PHYSICUS [NIS MEDICI n, r. DECANUS 18 VierFarbSelector Standard * - Euroskala Offset 15 AD 17 Balance Q SIONIS. INAUGURALIS O 16 Illl Focus 15 N TIONIS ACTUM QUO S LAUREAE MEDICAE CANDIDATUS 10 S - S JOSEPHUS VANDERLINDE HEIDELBERGENSIS 2 |iDEMICA NOVI WILHELMIANI 7E DIE :4. SEPT. .4. D. MDCCLXXXIX, RATUS MEDICI INSIGNIIS CONDECORABITUR l5 JUNCTA PRAEFATIONE neceffitate in Republica in genere non ä n medico, quam phyfico.. LOMMENTATiO POoSTERIOR LW äi Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com